ସନ ୧୮୫୮ରେ ବିମସ ଇଣ୍ଡିଆନ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସରେ (ଆଇସିଏସ) ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଭାରତ ଆସି ପଞ୍ଜାବରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮୫୯ରୁ ୧୮୬୧ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲେ ଓ ବେଙ୍ଗଲ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିରେ ସ୍ଥାୟୀ କଲେକ୍ଟର ସନ ୧୮୬୭ରେ ଓ କମିସନତ ସନ ୧୮୮୧ରେ ହୋଇଥିଲେ । ମେମ୍ବର ଅଫ ବୋର୍ଡ଼ ଅଫ ରେଭିନ୍ୟୁର ସଭ୍ୟ ଭାବରେ ୩ ଥର ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ବେଙ୍ଗଲର ଅନେକ ଜିଲ୍ଲାର ଜିଲ୍ଲା ଅଫିସର ଓ କଲେକ୍ଟର ପଦବୀରେ ଥିଲେ ଓ ଚିଟ୍ଟାଗଞ୍ଜର କମିସନର ହୋଇ ସନ ୧୮୯୩ରେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ସନ ୧୯୬୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛପା ହୋଇନଥିବା ତାଙ୍କର ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ""ଅଜ୍ଞାତ ଲୋକ- ଜଣେ ସାଧାରଣ ମଧ୍ୟମ ଶ୍ରେଣୀର ଇଙ୍ଗ୍ଲିସ୍ ଲୋକ"" ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡାଙ୍କର ବାଲ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ସାଲଗାଠାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଜଇପାଲ ନାଗଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷ୍ୟାତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ତାଙ୍କଠାରୁ ମହାନ ଗ୍ରନ୍ଥ ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତର ବିଷୟବସ୍ତୁ ସଂପର୍କରେ ଅବଗତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ସେ ବୁରୁଜ ପ୍ରାଇମେରୀ ସ୍କୁଲରେ ଅଧୟନ କରିବା ସହିତ ଚାଇଁବସାର ମିଶନ ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଜର୍ମାନୀ ଶିକ୍ଷକ ଫାଦର୍ ଡେଡଲକ୍ ଓ ଫାଦର୍ ନୋଟ୍ରୋଟଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ। ସରଳ ବିଶ୍ଵାସୀ ଆଦିବାସୀ ଭାଇଭଉଣୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗୋରା ଶାସକମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଅମାନୁଷିକ ବ୍ୟବହାର ତାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ମର୍ମାହତ କରିଥିଲେ। ସେ ସ୍କୁଲ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଆନନ୍ଦ ପାଣ୍ଡେ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଘରେ ୧୮୯୦ରୁ ୧୮୯୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୃହ ଚାକର ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ।

ଚିଡ଼ିଆଘରେ ଥିବା ଅଣ୍ଡିରା ବା ମାଈ କଳାବାଘଠାରୁ କଳାବାଘଛୁଆ ଜନ୍ମ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ । ତେଣୁ ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ଥିବା କଳାବାଘମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ବର୍ଷରୁ କଳାବାଘଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଆସୁଛି । ଏକ ବିରଳ ପ୍ରଜାତି ଭାବେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମାନଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ବା ଅଦଳବଦଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇଆସିଛି । ଫଙ୍କ୍ ଓ ୱାଗ୍ନାଲଙ୍କ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନକୋଶ ଅନୁସାରେ ଚିଡ଼ିଆଘରର କଳାବାଘଙ୍କ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା ବଣର କଳାବାଘଙ୍କଠାରୁ କମ୍ । ନିଜ ଜୀବନକାଳରେ ଚିଡ଼ିଆଘରର କଳା ମା’ ବାଘ ହାରାହାରି ୧.୮ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରୁଥିବା ବେଳେ ବଣରେ ଥିବା କଳା ମା’ ବାଘ ହାରାହାରି ୨.୧ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିଥାଏ । ସଜାତି ପ୍ରଜନନ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ।

ହିନ୍ଦୁ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା କିମ୍ବା ଇଣ୍ଡିକ ଭାଷାରେ ଭାରତୀୟ ଉପ-ମହାଦ୍ବୀପର ପ୍ରମୁଖ ଭାଷା ପରିବାର ଅଟେ । ସେହି ଇଣ୍ଡୋ-ଇରାନୀ ଭାଷାର ଏକ ଶାଖାର ନିର୍ମାଣ କରିଥାନ୍ତି , ସ୍ୱୟଂ ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟନ ଭାଷା ପରିବାରର ଏକ ଶାଖା ହୋଇଥାଏ । ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ବକ୍ତା ମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ ସ୍ପିକର ଏବଂ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ ଭାଷା ଏଥନୋଲାଗଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି । ମୁଖ୍ୟରୂପେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଭାଷା କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟନ ଭାଷା ୟୁରୋପ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରେ କୁହାଯିବ ।

Brachytrachelopan (ଇଂରାଜୀ: Brachytrachelopan) ଡାଇନୋସର ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ । ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ଅବଶେଷ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରୁ ମିଳିଥିଲା ।

ଏହି ମେଳାର ଅାଧାର ହେଉଛି ତପସ୍ୱୀ ଦର୍ଶନ । ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ତପସ୍ୱୀମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନଙ୍କ ଅବତାର । ତେଣୁ ତପସ୍ୱୀ ଦର୍ଶନକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ବୋଲି ଧରିନିଅାଯାଏ । ଏହି ଧାରଣାକୁ ନେଇ ଖଣ୍ଡଗିରି କୁମ୍ଭମେଳା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୋଲି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ଲୋକକଥାରୁ ଯାହା ଜଣାଯାଏ, ପୂର୍ବକାଳରେ ଏହି ପିବତ୍ର ତିଥିରେ ସାଧୁସନ୍ଥମାନେ ଅର୍କକ୍ଷେତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାରେ ବୁଡ଼ ପକାଇବା ପରେ ଉଦୟଗିରିରେ ଅବସ୍ଥାନ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜା କରୁଥିଲେ । କାରଣ ଅର୍କକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପହିଲି କିରଣ ସିଧାସଳଖ କୁଅାଡ଼େ ଉଦୟଗିରିରେ ହିଁ ପଡ଼େ । ତେଣୁ ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜା କଲେ କୋଟି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘଙ୍କଠାରେ ମେଲାନିନ୍ ଆଧିକ୍ୟ ଥିବାର ଆଭାଷ ମିଳେ କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ମେଲାନିନ୍ ଆଧିକ୍ୟ ବୋଲି କହିହେବନାହିଁ । ଏମାନଙ୍କ ଛାଲର ରଙ୍ଗ ସାଧାରଣ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ପରି କିନ୍ତୁ କଳା ଚିତାଦାଗ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ନିକଟତର ହୋଇଥାନ୍ତି ଓ ଏଥିପାଇଁ ଏମାନଙ୍କ ଶରୀରର ଖଇରିଆ ରଙ୍ଗ ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ଲୁଚିଯାଏ ।