سعودي عرب ۾ رهڻ جي دوران هو گمناميءَ ۾ رهيو، سعودي پريس ته ڪڏهن به سندس ڪو انٽرويو نه ڪيو، البت سندس وفات کان ڪجهه سال اڳ يوگنڊا جي ”سنڊي ويزن“ سندس هڪ انٽرويو ڇپيو، جنهن ۾ هن چيو ته، ”مونکي ڪنهن به ڳالهه جو افسوس ڪونهي، مونکي فخر آهي ته آئون ٻين آفريقي حڪمرانن وانگر ملڪ جا پئسا کڻي نه ڀڳو آهيان، آئون اڃا به يوگنڊا ۾ رهندڙ يتيم ٻارن جي تعليم لاءِ کين فنڊز موڪليندو رهندو آهيان.“

ڪئپٽن جارج اسٽئڪ، مشهور مستشرق ٿي گذريو آهي. هيءُ اوائل ۾ ايسٽ انڊيا ڪمپنيءَ جو فوجي ملازم ٿي اندازاً 44-1843ع ڌاري بمبئي ۾ آيو ۽ هتي رهندي، هندي ۽ سنسڪرت زبانن ۾ مهارت حاصل ڪيائين. فوج ۾ رهندي کيس ڪئپٽن جو عهدو مليو. جنهن بعد 1845ع ۾ حيدرآباد سنڌ جو ڊپٽي ڪليڪٽر ٿي آيو ۽ سال ڏيڍ اندر هن سنڌي ٻوليءَ تي ايڏي دسترس حاصل ڪري ورتي، جو ان جو بنيادي گرامر ۽ ڊڪشنريون مرتب ڪيائين.

انڊيا ته ڇا بلڪي ايشيا جي وڏي بنارس هندو يونيورسٽي (BHU) گنگا نديءَ جي ڪناري جي ڀرسان اڌ گول جي شڪل ۾ آهي، جنهن جي وچ ۾ وشواناٿ مندر پري کان نظر اچي ٿو هي مندر واراناسي شهر ۽ بنارس هندو يونيورسٽيءَ جو لينڊ مارڪ آهي. عمارتسازي ۽ خوبصورت گلڪارين ۽ رنگن ڪري هي هر هڪ لاءِ ڪشش جو سبب آهي.

چين کي دنيا جي پهرين مرڪز ۾ شمار ڪيو ويندو آهي. چين انهن مان به هڪ آهي جن وٽ پاڻ لاءِ لکڻ لاءِ لکڻي هئي. ٻين تهذيبن ۾ ميسوپوٽيميه، سنڌو تهذيب، مصري تهذيب اهم آهن. قديم چيني لکڻي اڄ به چين ۽ جاپان ۾ هلندڙ آهي.

هيءُ ڪتاب قاضي صابر مصطفيٰ جو لکيل آهي. ، جنهن ۾ مختلف قومن بابت قرآني قصن جو تفصيل ڏنل آهي. هن ڪرائون سائيز ڪتاب جو پڪو جلد آهي، جنهن ۾ 356 صفحا آهن ۽ قيمت 5 رپيا ڄاڻايل آهي. مولوي محمد اعظم ائنڊ سنز هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو، محمد پريس، شڪارپور مان 1949ع ۾ ڇپايو.

رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلم فرمايو ته رمضان مهينو اوهان وٽ اچي چڪو آهي جيڪو برڪتن وارو مهينو آهي. جو جنهن ۾ شب قدر آهي جيڪو هزارين مهينن کان بهتر آهي. محروم اهو شخص آهي جيڪو هن رات کان محروم ٿي وڃي.

دڪانن جي قطار وارو هنڌ، -جتي- هر قسم جو واپار ٿئي. خريد و فروخت وارو هنڌ، -جتي- مستقل يا عارضي دڪان هجن. ميڙن وارن ڏهاڙن تي به عارضي -بازار- لڳندي آهي. مغلن جي دور ۾ شاهي خاندان جي عورتن لاءِ سال ۾ هڪ -ڀيرو -”مينا -بازار-“ لڳندي هئي، جنهن ۾ -بادشاهه- پاڻ شريڪ ٿيندا هئا. انهن بازارن ۾ لکين رپين جو واپار ٿيندو هو. هن وقت وڏن شهرن ۾ عام ماڻهن جي سهوليت لاءِ ”جمعي -بازار-“، ”-آچر- -بازار-“ ۽ عورتن لاءِ ”مينا -بازار-“ وغيره جي نالن سان ”بازارين“ جو سلسلو هلندڙ آهي. لفظ -بازار- شاهه لطيف به هڪ -بيت- ۾ ڪتب آندو آهي:

جيڪڏھن لفظن کي وسعت ڏني وڃي ته ائين چيو ويندو ته قانون ؛ رسمي (official) اصول ۽ نظميت (regulation) جو هڪ اهڙو نظام آهي جيڪو قانون اساسي (constitutions)، تشريع یعني وضع قانون (legislation)، عدالتي راءِ (judicial opinons) ۽ اسبق (precedent) جھڙن شعبن عدل ۽ انصاف ۽ حڪومتي تضبيط تي محيط ھوندو آھي ۽ ان کي معاشري تي لاڳو ڪرڻ يا نافذ ڪرڻ جي لاءِ (جڏھن ۽ جيتري ضرورت پوي) رياستي طاقت کي استعمال ۾ آڻي سگھجي (يا آندو ويندو آھي)۔