ସୋମବଂଶୀମାନେ ଅାରମ୍ଭରେ ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡୁବଂଶୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ମୋଟ ଶାସନ କାଳ ୭୦୦ରୁ ୮୧୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ଥିଲା ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ପାଣ୍ଡୁବଂଶୀ ଭାବରେ ସେମାନେ ଦକ୍ଷିଣ କୋଶଳରେ ରାଜତ୍ୱ କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ବଂଶଧରମାନେ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ହେଲେ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ, ହର୍ଷଗୁପ୍ତ ଓ ବାଳାର୍ଜୁନ । ବାଳାର୍ଜୁନ ଦୀର୍ଘ ୫୭ ବର୍ଷ ଧରି ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରି ଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ତାମ୍ରଶାସନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ବାଳାର୍ଜୁନ ଶୈବଧର୍ମର ଉପାସକ ଥିଲେ ଏବଂ ତା' ସହିତ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା କରୁଥିଲେ ବୋଲି ତାମ୍ରଶାସନରୁ ଜଣାଯାଏ । ତାଙ୍କ ସମୟରେ ଶିରପୁରଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ।

ପ୍ରତି ବର୍ଷ ପୃଥିବୀର ପ୍ରାୟ ୭% (୪୫୦ ନିୟୁତ) ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଫଳରେ ପ୍ରାୟ ୪ ନିୟୁତ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି । ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଉଇଲିୟମ ଓସଲର ଏହି ରୋଗକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦୂତମାନଙ୍କ କ୍ୟାପଟେନ ନାମ ଦେଇଥିଲେ । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଓ ଟିକାର ଉଦ୍ଭାବନ ପରେ ଲୋକଙ୍କର ବଞ୍ଚିବା ଆଶା ବଢ଼ିଗଲା । ସେ ଯାହାହେଉ ତ‌ଥାପି ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଅଦ୍ୟାପି ଅତି ବୃଦ୍ଧ, ଅତି ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ଓ କ୍ରନିକ ରୋଗୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଏହା ମୃତ୍ୟୁର ମୂଖ୍ୟ କାରଣ ଅଛି । ଅନ୍ୟ ରୋଗଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁର ସମୀପବର୍ତ୍ତି ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗଦ୍ୱାରା କଷ୍ଟ ଲାଘବ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସାଥୀ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି ।

ଏହା ଏକ ଭୁଲା ସ୍ମ୍ରୁତି । କମ୍ପୁଟରରି ନିଜ ଶକ୍ତି ହରାଇବା ପରେ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ସମସ୍ଥ ବିସୟ ବସ୍ଠୁକୁ ଏହି ସ୍ମ୍ରୁତି ସମ୍ପୁର୍ଣ ଭାବରେ ଭୁଲିଯାଏ । କମ୍ପୁଟର ଚାଲିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସମସ୍ଥ ତଥ୍ୟ ଏହି ସ୍ମ୍ରୁତିରେ ହିଁ ରହିଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ RAM(Random Access Memory)କୁ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ମ୍ରୁତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଆୟତନ 31.8 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । ଏହାକୁ 26 ଫେବୁଆରି 1954 ମସିହାରେ ପଞ୍ଜାବ ରାଜ୍ୟ ପକ୍ଷୀ ଓ ବନ୍ୟାପ୍ରାଣୀ ସଙ୍ଗରକ୍ଷଣ ଆଇନ 1933 ଅନୁଯାୟୀ ବନ୍ୟା ପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରଯାଇଥିଲା ।

ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍‌କୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ପରଜୀବୀମାନଙ୍କର ନାମ: ଟକ୍ସୋପ୍ଲାଜ୍ମା ଗୁଣ୍ଡି, ସ୍ଟ୍ରଙ୍ଗିଲଏଡେସ୍ ସ୍ଟେର୍‌କୋରାଲିସ୍, ଆସ୍କାରିସ୍ ଲୁମ୍ବ୍ରିକଏଡିସ୍ ଓ ପ୍ଲାଜ୍‌ମୋଡିଅମ ମାଲେରି । ଚର୍ମ ମାଧ୍ୟମ, ଖାଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ଓ କୀଟ ମାଧ୍ୟମରେ ପରଜୀବୀମାନେ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । ପାରାଗୋନିଅମ୍ ଵେସ୍ଟର୍‌ମାନି ବ୍ୟତୀତ ଅଧିକାଂଶ ପରଜୀବୀ ସିଧା ସଳଖ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍‌କୁ ଆକ୍ରମଣ ନ କରି ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି ଓ ସେଠାରୁ ଏହା ବିସ୍ତାର ହୁଏ । ଆସ୍କାରିସ୍ ଓ ସ୍ଟ୍ରଙ୍ଗିଲଏଡ୍ ଜେନେରା ଦ୍ଵୟ ଇଓସିନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିବା ଯୋଗୁ ଇଓସିନୋଫିଲିକ୍ ନିମୋନିଆ ହୁଏ । ମ୍ୟାଲେରିଆରେ ସାଇଟିକାଇନ୍ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରୁ ଫେରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପିବାରେ ସାହଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି ରହିତ ଲୋକମାନଙ୍କଠାରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ।

ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଯୁଦ୍ଧ ବେଳେ ପଞ୍ଜାବୀ ଫ୍ଲୋଟିଲା ସହ ହୋମ ଫ୍ଲିଟ କାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ତଥା ଉତ୍ତର ସାଗରରେ ବୁଡ଼ା ଜାହାଜ ନିରୋଧୀ ପହରା ଦେବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ଅକ୍ଟୋବରରେ ଏହା ଧକ୍କା ଖାଇଥିବା ଏକ ଗର୍ମାନୀ ଡଙ୍ଗାକୁ ଆୟତ୍ତ କରିବାର ଅସଫଳ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା । ୨ ଡିସେମ୍ବରରେ ଏହାର ଆକାରଗତ କ୍ଷୟ ହୋଇଥିଲା ଓ ହୋଲି ଦ୍ୱୀପର ଦକ୍ଷିଣରେ ବ୍ୟବସାୟିକ ଜାହାଜ ଲାୟର୍ଡ଼ସ୍କେଟ ସହ ଧକ୍କା ଖାଇଥିଲା । ୧୫ ଡିସେମ୍ବର-ଫେବୃଆରୀ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଆଲେକ୍ସଜେଣ୍ଡର ଷ୍ଟିଫେନ ଓ ସନ୍‌ସ, ଗୋଭାନ ଜାହାଜ କାରଖାନାରେ ମରାମତି ହେଉଥିଲା ଓ ଏହା ପରେ ପୁଣିଥରେ ଫ୍ଲୋଟିଲାକୁ ଫେରିଲା । ଏହା ପରେ ତାକୁ ସ୍କାପା ଫ୍ଲୋଠାରେ ପହରା ଦେବା କାର୍ଯ୍ଯରେ ନିଯୋଜିତ କରାଗଲା ।