Посёлокдин виликан тӀвар Хан-Магомед-къала тир. Терекеме кьулувиле Хан-Магомед-къала хуьруьн арадал атун XVIII виш йисуз талукь я, ва Къубадин хан Фатали-хана тухузвай политикадин кӀвалахрин нетижада бине кьунвайди я. Амир-Гамза уцмияхъ галаз душманвал ийизвай Фатали-хана, адан хтул Хан-Мухаммаддикай вичиз амадаг авунай. Гьасан Алкьвадариди малумзавайвал: «Къуба ханвалдай Фатали-хана 100 райатрин хзанар, Дербент шегьердилай 100 фарсах яргъал алай чкадиз куьчарнавай ва арадал гъанвай хуьруьз Хан-Магомед-къала тӀвар эцигнавай».

1864 йисуз Къавкъаздин Дяведин финифра Апши хуьр вири Дагъустандихъ галаз Урусат империядин гъилик акатнай. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Темир-Хан-Шурадин округдин Дженгутай наибвилиз талукь тир.

1914-лагьай йисуз Дуьньядин садлагьай дяве гатӀум хьана, гьавиляй Урусатдин Империядин регьберри къарар акъудна — фронтдин мукьув яшамиш жезвай чувудар вири масанриз акъудна кӀанда. Гьавиляй Мордехай Шейнерман вичин хзандихъ галаз Тифлисдиз (алай чӀавуз Тбилиси) яшамиш хьун патал хъфена.

Хуьр Мегьарамдхуьруьн райондин рагъэкъечӀдай пата, Азербайжандихъ галаз сергьятдин мукьвал, райондин юкь тир Мегьарамдхуьрелай 39 км, Каспи гьуьлуьн дуьз кьерел ала.

1947 йисуз СтIал Сулейманан райондин КIеле хуьре дидедиз хьана. Ада Уружбадин юкьван мектеб ва Дагъустандин университет куьтягьна, мектебда, лезги радиода ва ""Коммунист"" газетдин редакцийра кIвалахна. Алай вахтунда ам Дагъустан Республикадин кхьирагрин садвалдин литературадин журналрин кьилин редактордин заместитель я.

ЧӀулавкьаларин пешер ширин туьнт спирт квай ички гьазурдай эрекьрин карханайра кардик кутада. Дагъустандин суварин хуьрера чӀулавкьалар тенбекдик кутада, чӀугвазвай пӀапӀрусдин гумадихъ хуш ни хьун патал, абуру гьакӀни таб акьалтдай азарни хкудда лугьуда.

Шейх Ибрагиман сурун къванцел гьижридай 1332 йис атIай кхьин ала. Вилик хуьре пуд мискIин ва кьве чатар авай. И чатара устIарри хуьруьн майишатдин кIвалахра кардик кутадай алатар ва яракьар (чукIулар, гапурар) расзавай. Ирид рекьвер авай: Шихмамедан, Нуралидин, Бегдин, Усенан, Шихабедан, Кьасумбеган, Яхулжуван, УстIардин.

Муьзеффера жаваб ганай: «Гъиле къелем кьуна, лезгидалди кхьиз эгечӀай йикъалай зун женгерив эгечӀнава ва гьавиляй „РикӀин гафунин“ тедбирра иштиракзава. Амма заз, жемятдин арада тайин чка кьуна, ахпа жуван гаф лугьуз кӀан я. Исятда зи ван низ къведа?» Забит муаллим гададин акьулдал, дериндай фагьум авунал гьейран хьанай ва адан къуьнел гъил эцигна хьиз лагьанай: «Гьалал хьуй ваз, чан хва. Вун къвезмай чIавуз лезги халкьдин ихтиярар хуьдай чӀехи женг ийидайди жедайдан чӀалахъ я зун».

Районда XVII — XVIII виш йисарин къене эцигнай 20 кьван мискIинар ава. 30 пара археологиядин имаратар ава: Гинчи сурар, Занати сурар, Хотодинское поселение, Росох ва Чолод инсанар яшамиш хьайи чкаяр ва мсб.

Ччил — чан алай ва чан алачир затIарин уьмуьр ва тIебиятдин кьетIенвилер хуьдай, инсанриз чидай тек сад тир планета. Ракъинин системада пудлагьай чкадал ала.