သို့သော်ရကန်ဟူသော အဖွဲ့အနွဲ့သည် သာချင်းများ ပေါ်ပြီးနောက်မှ ပေါ်ပေါက်လာသောကြောင့် သာချင်းသည် ရကန်၏ရှေ့တော်ပြေးဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ သာချင်းဟူသောအဖွဲ့အနွဲ့ကို ရှေးဦးစွာတီထွင်သူမှာ မင်းဇေယျရန္တမိတ်ဘွဲ့ခံ တောင်ခွင်မြို့စားဦးသာအောင် ဖြစ်လေ သည်။

အထက်တွင်ဖေါ်ပြခဲ့သော အကျိုးတရား နှစ်ပါးကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့်စတင်အဆိုတင်သွန်းခဲ့သော ရဟန်းတော်တို့၏ စော်ကားခဲ့သူအပေါ်၌ လည်းကောင်း၊ အနာဂါတ်သံဃာထု အပေါ်၌ လည်းကောင်း ထားရှိသော စေတနာ မေတ္တာမှာ ထင်းရှာလျှက်ရှိပါသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ စတင်အဆိုတင်သွန်းခြင်း အလုပ်သည် အစော်ကားခံ ရဟန်းတော်တို့၏ ခံပြင်းမှုဒေါသစိတ်၌ အခြေခံခြင်း လုံးဝမရှိပဲ သတ္တဝါအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးကို မျှော်ကိုးသော မေတ္တာတရား (အဒေါသ) ကိုအခြေခံ၍ ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟုပင် ဆိုနိုင်သည်။

၁၉၃၉ - မြန်မာ့အလင်းမှထွက်။ ထိုနှစ်မှာပင် ဂျာနယ်ကျော် ကို ဦးစီးလုပ်ကိုင် (မြန်မာ့အလင်း လည်း ဦးချစ် မောင်၏ ခေါင်းကြီး အိုင်စီအက်စ်များကို အကြောင်းပြု-၁၉၄ဝဩလ၂၆တွင် အပိတ်ခံရ။) ဘကြီးကျန်း၊ စုံထောက် အောင်ဘု ၏ အမှုများ စသော ဝတ္ထုတိုများ ဂျာနယ်ကျော် တွင် ရေး။

ဥပမာ၊ သူက တူရကီ စာဆို ခါလစ်လ် ဂျီဘရန်း (Khalil Gibran) ရဲ့ မျက်ရည်များနှင့် ရယ်မောသံများ (Tears and Laughter) ဆိုတဲ့ စာအုပ်ကို “ဒါ ကျနော့် ကဗျာ ဂေါက်ကြီးပဲ၊ ကဗျာဈာန် မရရင် ဒီစာအုပ်ကို ဖတ်ပြီး ဒီဂေါက်ကြီးနဲ့ နှိုးရတာလေ …” လို့ ပြောတတ် ပါတယ်။ နောက် သူ့စကားတွေ ထဲက တင်ကျန် ရစ်တာတွေက “ကုလား ရုပ်ရှင်ကား ကြည့်ရင် မေတ္တာဓာတ် သန့်စင်တယ် …”၊ “ငရုတ်သီး စားရင် ကိလေသာ ငြိမ်းတယ်” ဆိုတာတွေပါ။ တခြားလည်း မနည်းပါဘူး။ ကာလ ကြာတော့ ကျနော်လည်း မေ့ကုန် ပါပြီ။

ခေါမှာ မွန်စကားဖြစ်သည်။ ခွက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ခေါခွက်ကို နှီးဖြင့် ရက်လုပ်သည်။ ခေါခွက် နှစ်မျိုး ရှိလေ သည်။ တစ်မျိုးမှာ ခေါပက်လက်ဖြစ်၍၊ ကျန်တစ်မျိုးမှာ ခေါပန်းတောင်းခေါ် အောက်ခြေပါသော ခေါခွက်ဖြစ်သည်။ ပယောဂဆရာများ ညွှန်ကြားချက်အရ ခေါခွက်ထဲတွင် မကျန်းမာသူ၏ အဝတ်အစား၊ ခြေသည်း လက်သည်း အနည်း ငယ်စီနှင့် ထမင်းဆုပ်များ၊ ငါး သို့မဟုတ် အမဲသားနှင့် ခေါင် ရမ်းပန်း အစရှိသော ပန်းနီမျိုးများကို ထည့်၍ နေဝင်ဆည်းဆာ အချိန်၌ ရွာပြင်သို့ သွားပြီးလျှင် ချထားရသည်။ အမဲသား ငါးနှင့် ထမင်းဆုပ်များ အရေအတွက်မှာ ပယောဂဆာများ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်းပင် ဖြစ်ရသည်။ ခေါခွက်ကို ချထားသူ သည် ခေါခွက်ကို ချထားခဲ့ပြီးနောက်၊ နောက်ဖက်သို့ ပြန် မကြည့်ဘဲ အိမ်သို့ပြန်လာရလေသည်။ အိမ်သို့ ရောက်လျှင် လှေခါးရင်းမှနေ၍ မမာသူ၏မွေးနေ့ကို ဖော်ထုတ်ကာ မာပြီ လား'ဟု မေးရသည်။ ထိုအခါ အိမ်သူအိမ်သားများက 'မာပြီ ချာပြီ။ လွတ်ပြီ ကျွတ်ပြီ'ဟု ယူဆကြသည်။

ပြောမိလက်စနဲ့ ပြောရရင် ဒေါ်ခင်မျိုးချစ်ရဲ့ မောင်အရင်း ကိုသိန်းအောင် ဆိုတာ စစ်တပ်ကပေါ့။ လွတ်လပ်ရေး ရပြီး စလောက် ကတည်းက ဆိုဗီယက်ကို သတင်းစာ ပညာ သွားသင်ခဲ့တာ ရှစ်လေးလုံး ကာလရောက်မှ တောတွင်းက ကွန်မြူနစ် ခေါင်းဆောင် ဦးလွင် အမည်နဲ့ ဖမ်းမိပြီး ပြန်ရောက် လာလေရဲ့။ ကျွန်တော် ဆိုချင်တာက ဒေါ်စန်းစန်းဟာ မျိုးနဲ့ရိုးနဲ့ ‘စာပေနဲ့ နိုင်ငံရေး’ ကို စိတ်ဝင်စားတဲ့ အမျိုးလို့ ဆိုချင်တာ ပါပဲ။ နောက်တခု ထူးတာက သူ့တို့ အမျိုးဟာ စာပေနဲ့ နိုင်ငံရေးကို ယုံကြည်ချက်နဲ့သာ ပါဝင် လုပ်ဆောင်ကြပြီး အသက်မွေး ဝမ်းကြောင်းကြောင့်နဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ နာမည် ကြီးလိုမှုကြောင့် လုပ်တဲ့သူ မရှိဘူးတဲ့ အချက်ပါပဲ။ ရိုးသား ဖြောင့်မတ်မှုကို မျိုးရိုးနဲ့ ချီပြီး ထိန်းသိမ်း ကြသူတွေလို့ ဆိုချင်ပါတယ်။