Orunotu bu Igwe Ozi ma o bu ""Mashinu"" ma o bukwanu ""Sistem"" (n`olu bekee) nke nwere ike inara ozi (Deta) higharia (prosesi) ya ma buputekwa (autputu) usa (rizootu) ya. N`ubosi taa, Komputa nwere ike ime ihe ndi ozo di iche-iche dika imeere anyi mgbako na nwepu, igbakoro any otu ubosi siri di (weda), igbakoro any oge (wochi), igbakoro anyi ahia (bizinesi), inya ugbo elu, inya ugbo ala, ma diri gawazie.

ọ gbara mbọ na ihe gbasara ụba na mekọ ndi obodo ya tụpụ ụwa nile amata ya di ka onye na-esota onye isi ala na afọ 1979. Tinyere ihe nile omere, Dr. Ekwụeme kwadoro igwe ụmụ akwụkwọ n-inye ha egonyemaka i ga ụlọ akwụkwọ na Nigeria ma na ala bekee. O jere ozi ọtụtụ afọ na ọgbakọ na hụ maka Owụwụ ụlọ na Anambra Steti.

Minna bụ ama ukwu no na Afrịka ala ana-kpo Naigeria. Minna bụ ịsị óche Ȯra Niger (Niger State), nwéré madu ha sị rùrù, 335,000 (2015; e mere atụmatụ ịbụ).

Skin Diamond (a mụrụ 18 Febrụwarị, 1987) bụ Amerikạ akpali agụụ mmekọahụ omee. Enye ama odụk okenye ịse ụlọ ọrụ na 2009 na afọ na 22 ma pụtara ihe karịrị 140 nkiri.

Obu otu nwoke onye oke nchoputa aha ya bu Chals Babeji (ing. Charles Babbage) bu onye mbu choputara oke igwe ozi a. Amuru ya na aho 1810, onwuo na aho 1871 n`ala Inglandi. Ochoputara Komputa n`aho 1833. N`ezia Chals bidoro iru oke igwe ozi a, ma obughi ya ruchara n`ikpezu. Obu otutu ndi oke nchoputa ozo so ya n`azu ruputara igwe ozi a n`ikpezu.

Eba bu gari emere eme n'ala Igbo. Ndi Yoruba kporo ya eba. A bia n'ala Igbo, ofe e ji eri eba erika. Eji ofe achi, ofe ede, ofe onugbu,apucheka na akpurata eri eba. Mana ndi akachasi eri gunyere egusi na ogbono ma obukwan ofe okro. Na oge gboo ndi okenye anaghi ekwe eri gari n'ala Igbo. Ha na-asi na obu naani umu akwukwo na- eri gari. Mana ugbua onye obula na-erizi ya. Okenye ma nwatakiri. Gari atoka ma ejiri ofe a kworo aka sie were na-eri ya. Ofe e ji eri ya a na-etinye ya azu, okporoko, anu ewu, anu efi ma obu anu nchi.

Nkechi Justina Nwaogu bu onye amuru na ubochi ohu na itolu n'afo 1959. Obu onye na eme iwu na mparagha nke elu na obodo etiti. Ona anochite anya otu ndorondoro ochichi ana akpo PDP na obodo Abia State. Ogbagotere n'okwa na afo 2003.

9 Eprel bu ubochi nke 9th (nke itenanị) na onwa ana kpo Eprel. Na Gregorian calender, 9 Eprel bu ubochi nke 99th (100th na afo nke ana-kpo leap year) na afo. Anyi nwere agugu ubochi 266 du mgbe afo na agwu.

N’obodo ndị mepere emepe, otu maọbụ pasent abụọ n’enwekarị nsogbụ n’akpa nwamgbe ha mụsịrị nwa ebe nwananyị si amụ nwa. Ọ na-amụba site na pasent ise ruo na iri na atọ nye ndị ịmụ nwa n’esiri ike na pasent iri ise nye ndị awara afọ tupu ejiri ọgwụ mgbochi ufodụ mee ihe. N’afọ 2013, ọrịa a gburu mmadụ puku 24 nke belatara ma ejiri ya tụnyere puku 34 n’afọ 1990. Nke mbụ ya doro anya edekọrọ bụ ọtụtụ narị afọ gara aga mgbe Hipokret n’ede akwụkwọ. Ọrịa n’egbu mmadụ aghara aghara mgbe oge zuru maka ịmụ nwa site na narị afọ iri na asatọ ruo n’afọ ndị 1930 mgbe ewepụtara ọgwu. Na 1847, na Ọstrịa Ignaz Semmelweiss ji site n’ịkwọcha akanke oji klorin emebelataọnwụ site na pasent 20 ruo na pasent abụọ.