Quelchidûn a sustîn che 's sia tratê ‘d un personâg ed fôrti pasiòun sia spirituêli sia carnêli. Probabilmèint Gregorio VII e al frê Anselmo àn ublighê divêrsi só scēlti ind al fêr lēva insém a la só fèid quêşi sèisa cundisiòun. Es dîş che ‘na vôlta môrt Anselmo, Matélda, ch’ la patîva ‘d un egzēma, per curêres l’a’s zachêva nûda insém al têvel dóve l’ēra stê lavê al frê môrt. In realtê an gh’é mìa da fêres meravéja in quânt la divusiòun dal j arléqui (e la sicurèsa in relasiòun a la lōr capacitê miracolôşi) l’ēra ed préma impurtânsa. Tr’al j arléqui es dîş che la tgnés dacât ânca l'anèl veschvêl e ch’ al druvés per calmêr i dimòndi atâch ed mêl cadóch.

Al Pâs ed la Pradarèina ( Passo della Pradarena in italiân) (1.579 ) l'é un pâs ed l' Apenèin arzân ch' al divéd la Tuscâna da l' Emélia e in particulêr la pruvîncia ed Lóca da còla ed Rèz Al pâs l'é tra la vâl dal Sècia e còla ed l' Ôşla e l'é insém al crinêl spartidōr dal j âchev, tr' al Mûnt Cavalbiânch (1855 m) e al Mûnt Aşnêra (1750 m). Int la pêrta arzâna, la vâl dal Ré Pradarèina e Rusèndla la va zò vêrs Uspitalèt e Ligûnchi, e la va vêrs la vâl ed l' Ôşla e dal Sècia.

La mujêra ed Pepòun la pôrta al fiōl a batzêr, al nòm sciēlt da Pepòun l’é ""Antonio Libero Lenin"": Lenin in unôr ed l'idutrinadōr ed la Rivolusiòun d’Utòber. Don Camél al rifiûta rabiōṣ agh dîṣ: ""E allora fatelo battezzare in Russia!"", la mujêra ed Pepòun la s’ ufènd e la và via. Don Camél a’s fa grând cun al Crést ed l'altêr, ch‘ l’ al crîda e agh dîṣ che se al putèin al murés, an pré mìa andêr in Paradîṣ perché an n’é mìa batzê. Mèinter Don Camél al tèinta ed sustgnîr al só ragiòun, èco che a vîn dèinter Pepòun cun al ragasōl in brâs, e l’insést perché al vègna batzê cme al vôl ló. A se spôsten ind la tòra campanâria per decéder cun i pógn chi gh’à ragiòun.Pepòun: ""Vi chiedo la cortesia di ricordarvi del mio fegato: ho ancora i postumi di quella sventagliata di mitra (a’s riferés al peréiod ed quând l’êra partigiân)"".Don Camél: ""Stai tranquillo che te li piazzo (i pógn) tutti al piano superiore!"".

Clasifichê cme un pianēt ch' al s' arvîşa a la Tèra, dal vôlti ciamê al ""pianēt zmèl"" ed la Tèra, sènd che i dû mònd în quêşi cumpâgn per còl che riguêrda critèri cme grandèsa e mâsa.

La Rumanî l'è 'na Repóbblica Presidenzièl, al prémm minîster adès l'è Emil Boc (elèt dal 2008), al Presidänt d'la Repóbblica invêzia l'è Traian Băsescu (elèt dal 2009).

I cànt mudnés i én ed qualitê diferèint, a secònda ch’i vìnen dla muntàgna, in-dóv agh éren in prevalèinza di canzòun da balèr, o ch’i vìnen dla pianùra, in-dóv él canzòuni i éren in prevalèinza cantèdi dai còr.

Al Léber dal j Ōri (Libro delle Ore in italiân) l'é la colesiòun dal j ōri dal funsiòun per i diferèint peréiod ed l' ân dal funsiòun. Per sècol ûn di léber ch'l'ēra in tót al faméj o int al comunitê che prîven permètres 'd avèir di léber. Ânca dōp ch'é gnû fōra la stâmpa, i lèber dal j ōri, ânca còl di pesunâg civîl potèint, l'armâgn cme sègn de stéma e 'd amōr per l'êrt. L'é dvintê bèin prèst, un quèl réch pr' al valōr dal miniadûri. Tra i léber dal j ōri pió cgnusû a 's arcôrden quî ed Filippo II