ಪಿರಾಕ್‍ದ ಜೆಂಜಿದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು ಜ್ಯುರಾಸಿಕ್‌‌ ಕಾಲೊಗು ಸೇರ್ಂಡಲಾ, ಅವು ಕೇವಲೊ ತನ್ನೊ ಬೆರಿತ ಚಿಪ್ಪಿಡ್ದ್ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಯಿನ ಕಾರ್ಬನಿಫರಸ್‌ ಕಾಲೊದ ಇಮೋಕ್ಯಾರಿಸ್‌ ಜೆಂಜಿ ಒಂಜಿ ಆದಿಮೊ ಜೆಂಜಿ ಆದಿಪ್ಪುಂದು ಎನ್ನೊಡಾಪುಂಡು. ಕ್ರಿಟೇಷಿಯ ಅವಧಿಡ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತೋಒಜಿದ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಜೆಂಜಿಲೆನ ಪ್ರಸರಣೊ ಗೊಂಡ್ವಾನೊದ ಅವನತಿದೊಟ್ಟುಗೆ ಅತ್ತಂಡ ಜೆಂಜಿಲೆನ ಮುಖ್ಯೊ ಪರಭಕ್ಷಕೊಗುಲಾಯಿನ ಮೀನ್‍ದ ಏಕಕಾಲೀನ ಪ್ರಸರಣದೊಟ್ಟುಗೆ ಸಂಬಂಧೊನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿಪ್ಪು.

ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ ಮಿರೆತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಸುರು ಆದ್ ೩ ವರ್ಷ ಕರಿ ಬೊಕ್ಕಲ ಋತುಮತಿ ಆದಿತ್ತಿಜ್ಜಿಂಡ ಬೊಕ್ಕ ೧೩ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ಮಿರೆತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಸುರು ಆದಿತ್ತಿಜ್ಜಿಂಡ ಡಾಕ್ಟ್ರೆನ ಸಲಹೆ ದೆತ್ತೊನೊಡಾಪುಂಡು.

ಮಾನಿ ಪಂಡ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುಬಾಸೆಡ್ ಬ್ರಾನೆ ಹುಡುಗೆ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ಥ ಉಂಡು.ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಊರುದ ಪುದರ್‍‍ಲ ಉಂಡು. ನರಮಾನಿ ಪನ್ಪಿ ಪದಲ ಒಂಜಿ ಅರ್ಥ ಬದಲಾವಣೆ.ಅಂಡ ಬಾಸೆಡ್ ಅವು ನಡಪುಡ್ ಪದನ್ ಪುಡಪುನಗ, ಪದನ್ ಸೆರ್ಪ್ನಗ ಇನ್ಚಿನ ಅರ್ಥ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾದ್ಯ.

ಮುಲ್ಪ ಅನಾದಿ ಕಾಲೊಡು ಮಸ್ತ್ ಮದಿಮೆ ಅವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು ಅಂಚಾದ್ ಈ ಊರುಗು ಕಲ್ಯಾಣಪುರ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪ ಯೆಲ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ವೈವಾಟ್ ಅವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ನೆಕ್ಕ್ ಮಾತ ಮುಲ್ಪದ ತುದೆ ಸುವರ್ಣನೆ ಮೂಲೊ ಅದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪ ಈ ತುದೆಟು ಪೊಯ್ಯ ದೆಪ್ಪುವೆರ್,ಮುಲ್ಪ ಮೀನ್ದ ಬ್ಯಾರಾಲ ಒ೦ಜಿ ಮುಲ್ಪದ ಉದ್ಯೊಗೊ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ತಿರುಗಾಟಿಕೆದ ಸ್ಥಳೊ. ಉಂದು ದೇಗುಲದ ತೊಟ್ಟಿಲು ಪನೊಲಿ.

ಇನಿ ನಮ್ಮ ದೇಶಡುಪ್ಪುನ ಮಾತ ಬಾಹುಬಲಿ ವಿಗ್ರಹೊಲೆಗ್ ಲಾ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಗ್ರಂಥ ಕ್ರಿ.ಶ.೮ನೇ ಶತಮಾನೊಡಿತ್ತಿನ ಜಿನಸೇನಾಚರ್ಯೆರೆನ 'ಮಹಾಪುರಾಣ' ಗ್ರಂಥೊದ ೩೬ನೇ ಸರ್ಗೊಡು ಕೊರ್ತಿನ ವಿವರೊಲು.

ಮಂಗೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಣಿ. ಕನ್ನಡೊದ ಕೋತಿದ ಹಾಪ್ಲೋರ್ಹಿನಿ ಉಪಗಣೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸಿಮಿಯನ್ ಅಡಿಗಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರೈಮೇಟ್, ಪ್ರಾಚೀನೊ ವಿಶ್ವೊದ ಮಂಗೆ ಅತ್ತಂಡ ನೂತನ ವಿಶ್ವದ ಮಂಗೆ ಆತಿಪ್ಪು. ಆಂಡ ಏಪ್‌ಲೆನ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಾಂಡ(ನರಮಾನಿಯೆರೆನ್ ಸೇರ್‌ದ್). ಮಂಗದ ಸುಮಾರು ೨೬೦ ಪರಿಚಿತೊ ಜೀವಂತೊ ಉಳಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ಇಂದೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಜಾತಿಲು ಮರವಾಸಿಲು ಅಂಡಲಾ ಬಬೂನ್‌ನಂಚಿತ್ತಿನ ಪ್ರಧಾನೊವಾಯಿನವು ನೆಲತ ಮೇಲ್‍ಡ್ ವಾಸೊ ಮಲ್ಪುನ ಉಳಜಾತಿ.

ಮೌಂಟ್ ಫೂಜಿದ ಮೂಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ , ಹೊಂಶು ದ್ವೀಪೊದ ಕಾನಗಾವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು, ಹಕೋನೆ ಇನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತವುಂಡು. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೩೦೦೦ ವರ್ಷದ ಪಿರಾವುಡು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದಿತ್ತಂ ಡ್ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಅದಗ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತದ ಸ್ಪೋಟಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ ಭೂಮಿದ ಉಲಾಯಿಡ್ದ ಪಿದಾಯಿ ಲಾವಾರಸ ಅಂಚನೆ ಶಿಲೆಕುಲೆನ ತುಂಡುಲು ಸೇರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಒಂಜಿ ಪರ್ವತದ ರೂಪು ಬತ್ತಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಈ ಪರ್ವತದ ಮೇಲ್ದ ಭಾಗೋಡ್ ಓವಾಕುಡನಿ ಇನ್ಪಿನ ಜಾಗೊಡು ಅಗ್ನಿಜನ್ಯ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ , ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಅನಿಲೊಲು ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಪುಗೆಕುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ಪಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಈ ಭಾಗೊಡು ಅನೇಕ ಬೆಂದಿರ್ದ ಚಿಲಂಬಿಲು (ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್ದ ಚಿಲುಮೆಲು) ಸಯಿತಾ ಉಲ್ಲಾ. ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತದ ಬಾಯಿದ ತೆಂಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ದಿಂಜ ಸಮಯೊಡ್ದಿಂಚಿ ಬರ್ಸದ ನೀರ್ ಸಂಗ್ರಹವಾದ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪೊರ್ಲುದ ಕೆದು (ಸರೋವರ) ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ""ಆಶೀ ಸರೋವರ"" (ಲೇಕ್) ಇಂದ್ ಪುದರ್. ಕೆಲವೆರ್ ಹಕೊನೆ ಇಜಿಂಡಾ ಆಶಿನೋಕೊ ಸರೋವರ ಇಂದ್ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಈ ಸರೊವರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ೭೨೩ ಮೀ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಈ ಸರೋವರ ೪೩.೫ ಮೀಟರ್ ದಾತ್ ಗುಂಡಿ ಉಂಡು. ಓವಾಕುಡನಿ ಬೆಂದಿರ್ ಚಿಲುಮೆಲೆಡ್, ತೆತ್ತಿನ್ ಬೆಯಿಪಾಂಡ ನೀರಡ್ ಇತ್ತಿನ ಗಂಧಕದ ಅಂಶೊಡಾತ್ರ ತೆತ್ತಿದ ಚೋಲಿ ಕಪ್ಪಾಪಿನಿ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ. ಇಂಚಿನ ಕಪ್ಪು ಚೋಲಿದ ತೆತ್ತಿನ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಆಯಸ್ ೭ ವರ್ಷ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು ಇಂದ್ ನಂಬಿಕೆ.

ಬಾಸಾಸಾಸ್ತ್ರೊಡು ನಾಮಪದ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಇಬಾಗೊ. ಇಂದೆಟ್ ವಾಕ್ಯಾಂಸೊ ಒಂಜೆನ ಕರ್ತೃಪದ, ಕ್ರಿಯಾಪದಒಂಜೆನ ಕರ್ಮ ಅತ್ತಂಡ ಉಪಸರ್ಗ ಒಂಜೆನ ಕರ್ಮೊಡು ಮುಕ್ಯೊ ಪದಾದ್ ಪುಟ್ಟಿಯರ ಸಾದ್ಯೊ ಉಂಡು.