Dinê Zerduşti de, weşiya xo raşt ramıtış, vatenê etiki ra riayetkerdış esasê. Vatenê etiki: qıseyo hewl, vateno rınd, karo weş vêniyenê. Feqıran rê destegbiyayış, ğeriban rê meymanperwer biyayış, heme xırabiyan ra duri mendış, cıtkerdış, wayirê naxıri biyayış, çiyo ke vengo yani karê merdumi rê lazım nêbeno inan terk kerdış karê hewli miyan de amariyenê. Kutık u pısıng heywanê paki vêniyenê u inankıştış guhano gırd amariyeno. Şerab ibadet ra bestiyeno u şımıtışê şerabi yesax niyo.

Hominid taxımê do meymunano ke kewnê taxımê Hominoidea (merdumênan) ra. No keyeyê (familya) meymunan de çehar cınsi u dı bınkeyi estê. Namey nê cınsan: Pongo (orangutan), Gorilla (goril), Homo (insan) u Pan (şempanze).

Hinduizm Budizm ra cırao, xo wehyan ra arısneno. Coka bawer beno ke nuşte u kıtabê firaz be çiyanê serêtebiyan be Homay bestiyayê yani çımey xo uca ra gêno. Hinduzim de itıqadê peyğamberi zi esto, inan miyan de peyğamberi rê rişi vaciyeno. Hema peyğamberiya inan peyğamberiya dinanê İbrahimiyan ra abıriyena. Dinanê İbrahimi de Homa çıneno we peyğamber hema Hinduizm de peyğamberbiyayış zaf dışo. Hinduzim de peyğamberbiyayış gêriyeno yani Homa nêdano. Zafê kıhalıkan be tecruba inan şenê be Homa u Devan irtıbati rê ravêrê.

Dinê İslami de heni inam beno ke, ayeta Qurana verêne terefê Heqi ra be mılaket Cıbraili, Mıhemmed ke çewres serri biyo, Eskeftê Hira de cı rê rusiya. Ancia heni baweriyeno ke, ayetê ke verênde na şewe de amê war sura Elaqi raê.

Dinê İslami de be Roşanê Remezani ra piya dı roşanan ra tewr muhıman ra yewo. No roşan namey xo 'seba rıza Heqi mal ya ki naxır qırban-kerdene' ra gêno. Roşanê Qurbani, dıwelê ke nıfusê xo zêdêr mısılmano, inan de lewê roşanê dini de roşano resmi ya zi roca tetili ilan bena.

Kesê ke Ferxunde linç kerda, 4ê (çeharê) inan cezay idamkerdışi gırewta. 8ê inan zi des u şeş serri (16) ceza gırewta. Polisê ke cayo ke Ferxunde tede linç biya uca vındertê, mehkeme inan rê cezay hepıskerdışi daya.

Prof. Dr. Garnik S. Asatrian (be Ermenki Գառնիկ Ասատրյան Gaṙnik Asatryan) Yerêvan de ameo dınya u yew İranşınaso (İranologo) Ermeniyo ke Universıtey Yerêvani, qısmê İranşınasiye de sermiyanê qısmio.

1917 dı Sowyet dı inqılab bı u komünisti serdemey gıroti bın qontrolê xü (xü dest) u serdemê Sowyeti zi Lenin bı. O çaxana Edith u maya cı Leningradı biyê. O wextı, Sowyeti dı vêyşaney u nêweşey bol biyo. Labırê Edith fına zi qin (inan) bı héyat keno u ser hézar u newsey u héyştêsı dı (1918) kıtabê cı yê ""Septemberlyran"" (Lyrayê 'Kemanê' iloni) Lyra: Nameyê jew instrümentê no. 1920 dı zi kıtabê xü yê ""Sista framtidens skugga"" (Sersiya wextê qedyayena verni) nuşneno.

.nz internet de namey bandıra sewiya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo u seba dewleta Zelanda Newiye nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Zelanda Newiye mocneno.