މަޑު ތަލި(އިނގިރޭސި ބަހުން: Soft Palate) އަކީ މަތީ ތަލީގެ ފަހަތުގައި އިންނަ މަޑު ބައެކެވެ. ނުވަތަ ހަރު ތަލި ގެ ފަހުބައެވެ. ފައިބަރު އަދި މަހުން އުފެދިފައިވާ މަޑު މިބައި އިންނަނީ ހަރު ތަލީގެ ފަހަތު ބައިގައި ތަތްވެފައެެވެ. މާނައަކީ ހަރު ތަލީގެ ފަހު ބަޔާއި ގުޅިފައެވެ. އަދި މަޑު ތަލި އަކީ މަތީ ތަލީގެ ފަހަތު ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔެވެ. އެހެންކަމުން މަޑު ތަލި އިންނާނީ އަނގައިގެ އެތެރެއިން ފަހަތުން މަތީގައެވެ.

ސުލްޠާން ޢުޘްމާނު އަލްފެހެންދުވީ، ރަސްކަން ކުރައްވާތާ އެއްމަހާ 15 ދުވަސް ވީތަނާ ސުލްޠާން ޙަސަން އަލްހިލާލީ ރަސްކަން އަތުލައި ގަންނަވައިފި އެވެ. މިކަން ހިނގީ ހިޖުރައިން 790 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ސުލްޠާން ޙަސަން ސިރީ ބަވަނަ މަހާރަދުންނަކީ ހިލާލީ ކަލޯގެ ދަރިކަލުންނެވެ. މިރަދުންގެ މަންމަ އަކީ ގޯޅާވެހި ކަނބުލޯ އެވެ. މިރަދުން އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 800 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެހެންކަމުން މުޅިއެކު ރަސްކަން ކުރެއްވީ 10 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.

އައްސުލްޠާން ޢަލީ އަކީ އިސްކޮޅުން ކުރު ކަޅު ބޭފުޅެކެވެ. ރައްޔިތުންނާއި މެދު ކަންތައް ކުރައްވަމުން ގެންދެވީ ނުހަނު އަނިޔާވެރި ބޭއިންޞާފު ގޮތެއްގެ މަތީންނެވެ. ލަސްތަކެއްނުވެ އައްސުލްޠާން ޢަލީ އަވަހާރަވެއްޖެއެވެ. އޭނާ އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 1113 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުމާދިލް އޫލާ މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހުގައެވެ. ރަސްކަން ކުރެއްވީ 9 މަހާއި 9 ދުވަސް ވަންދެނެވެ.

ނޯޓް: މަތީގައި ލިޔެފައިވާ ބަޔާނަކީ އައްސައްޔިދު ބޮޑުފެންވަޅުގޭ ސީދީ 21 ރަބީޢުލްއައްވަލް 1382 (22 އޯގަސްޓް 1962) ގައި އޭނާ ލިޔުއްވާފައިވާ ""ކަންޒުލް އަދަބް"" މިފޮތުގެ މުޤައްދިމާގައި ދިވެހި ޅެންވެރިކަމާއި ބެހޭގޮތުން ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުމެވެ. އެނގިވަޑައިގަންނަވާނޭ ފަދައިން މިފޮތަކީ ދިވެހި އަދަބީ ގުލްޝަނުން ފަރިވެ ފޮޅުނު ވަސްމީރު، ކުލަރީތި މާތަކުގެތެރެއިން އަލްމަރުޙޫމް ބަނޑޭރި ޙަސަންމަނިކުފާނު ހެއްދެވި ދިޔޯގެ ރައިވަރާއި، ފަޟީލަތުއްޝައިޚް އަލްމަރްޙޫމް މުޙައްމަދު ޖަމާލުއްދީން ނައިބުތުއްތު ހައްދަވާފައިވާ ރައިވަރުފޮތްތައް ހިމަނައިގެން އެމަނިކުފާނު އެއްކޮށްލެއްވި މާބޮނޑިއެކެވެ. މިފޮތަކީ ދިވެހި އަދަބީ ޚަޒާނާއިން ހޮވާލެވުނު އަގުހުރި ރަންމުތުގެ ޢަބާރަނައެކެވެ.

މަނި ގޮށް (އިނގިރޭސި ބަހުން: Seminal vesicle)އަކީ ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި މަސާނާގެ ފުރަގަހުން ތިރީގައި ފުރަގަސް ފަރާތާއި މަސާނާއި ދެމެދު އިންނަ ދެގްލޭންޑް އެވެ. 5ސެންޓިމީޓަރުގެ ދިގުމިން ހުންނަ މިގްލޭންޑް އިން މަނި ދިޔައިގެ 70 އިންސައްތަ ދޫކުރެއެވެ. މިގޮތުން ދޫކުރާ ނުވަތަ ބޭރުކުރާ ދިޔައިގެ ތެރޭގައި ޕްރޮޓީންތައް، އެންޒައިމްތައް، ފްރަކްޓޯޒް، ދަވަ، ވިޓަމިންސީ، ފްލެވިން، އަދި ޕްރޮސްޓަގްލަންޑިން ފަދަ މާއްދާތައް ހިމެނެއެވެ.

މައުމޫނު އަބްދުލް ގައްޔޫމް ވެރިކަމާ ހަވާލުވެ ވަޑައިގަތީ 11 ނޮވެމްބަރު 1978 ގައެވެ.ރާއްޖޭގެ ދެވަނަ ޖުމުހޫރިއްޔާގެ ރައީސްކަން ދޫކޮށްލުމާއި ގުޅިގެން މައުމޫނު ޢަބްދުލް ޤައްޔޫމް އަށް ސިޔާސީ ދާއިރާއިން ޖާގަ ލިބިވަޑައިގަތީ 1978 ވަނަ އަހަރު ރައްޔިތުންމަޖުލީހުގެ 92.9 އިންސައްތަ އިންނެވެ. އެއަށްފަހު ރައްޔިތުންގެ ވޯޓް ކާމިޔާބުކުރައްވައި 11 ނޮވެމްބަރު 1978 ގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސް ކަމުގެ ހުވާކުރެއްވި އެވެ. ރައީސްކަމާއި ހަވާލުވެ ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އެންމެ އިސްކަމެއް ދެއްވީ ތައުލީމް ކުރިއެރުވުމަށެވެ.