Урусатда къейд авунай виридалайни вини температура 2010 йисуз Калмыкиядин Утта метеостанцияда къейд авунай. Июль вацра ина гьавадин чимивал +45,4 °C-див агакьнай. Идаз акси яз, уьлкведа виридалайни агъуз тир температура Якутиядин Оймякон хуьре 1924 йисан хъуьтӀуьз академик Сергей Обручева къейд авунай −71,2 °C тир. Температурайрин максимал тафаватдиз килигна Урусат дуьньяда садлагьай чкадал ала: 116,6 °C.

«...элик чIал анжах Элик хуьруьн 300-ев агакьана агьалидиз чизва. И чIалал хуьре анжах кьуьзуьбур рахазва, жегьилар цIап чIалал элячIнава. Чпиз илагар ва я лагар лугьудай эликвияр дегь Алпандин тайифайрин дуьз несилар я. Чи хуьре цин къуюяр эгъведайла пуд-кьуд къатарин дегь чIаван сурар дуьздал акъатнай. Чи хуьр гзаф дегь хуьр я, хуьруьн тарих ва ам мус ва ни кутунвайдиятIа малум туш. Совет береда Хъачмаз ва Къуба райондин арандиз куьч хьана цIийи хуьрер кутур эликар фадлай чкадин агьалидихъ галаз акахьна цIапариз элкъвенва. Мукьвавилиз килигна чаз гьакIни къирицIарни лугьузва. Элик чIалаз гьапут чIал гзаф мукьва, ингье за гьапут чIал михьиз гъавурда акьазва. Зи чIехи мурад я чи хуьре элик чIалан мектеб ахъаюн, гьа мектебда зун жув муаллимвиле кIвалахдай...»

1912 йисуз Самур магьалдин Чепер хуьре дидедиз хьана. Ада вичин бубадивай кIел-кхьин ва илимрин дибар чирна, Ахцегьа ШКМ-да кIелна ва Бакуда муаллимвилин курсар куьтягьна. Гзаф йисара Азербайжандин ва Дагъустандин мектебра кIвалахна. М. Асварован сифте шиирар 30-йисара лезги ва азербажан чIаларал «ЦIийи дуьнья» ва «Ени гьеят» газетриз акъатиз эгечIнава. Жегьил зариди хайи хуьруькай, иер тIебиатдикай ва Советрин девирдикай гьевеслу чIалар туькӀуьрна. ""Лезги руш"", ""Мектебдиз ша кIелиз"" ва маса шиирар лезги эдебиятдин хрестоматийра гьатна. Адан ирс кIватIунал Касбуба Азизханов машгъул я.

1966 йисуз, чукIурдай зурзунрилай кьулухъ хуьруьнэгьлияр райондин рагъэкъечIдай патаз кьулувалдиз куьч хьанвай. «Ростов — Баку» трассадин мукьув, Гуьлгери вацIун къерехда ЦIийи Чуьхверхуьр арадал гъанвай.

Хуьр Дагъустан Республикадин Каспий гьуьлуьн кьерин кьулувиле, Дербент райондин кьибле пата, Рубас вацIал, Дербент шегьердилай 17 км кьибле пата чка кьунвайди я. Мукьвал алай хуьрер: Агълаб, Рубас.

Кореядин тарихда дяверин нетижада арадал къвезвай ва терг жезвай пара къадарда гьукуматар — шегьерар авай. Амма абурукай виридалай къуват авай ва Кореядин тарихда чӀехи гел тунвай, кьве виш йисалай пара гьукум гьалнавай ва вириниз Кореядин пуд пачагьвал тӀвар алаз машгьур — Пэкче, Силла ва Когуре пачагьвалар тир. Чи эрадин 676 йисуз, Кореядин майдандин саки вири ччилер, са Пархэ пачагьвалдикай гъейри Силла пачагьвалди кьунвай. И пачагьвалдик акатзавай Маньчжуриядин са пай ва Корея областрин арада хьайи къене патан дяверин себебдалди Силла кьве Кьибле ва Кефер штатриз ччара хьана.

Азербайжандин КП-дин ЦК-дин «Совет кенди» газетда кӀвалахал акъвазай ам шиирдалди кхьенвай фельетонралди сейли хьана. Ада журналистикадин рейд жанр вилик тухвана. 1983-йисуз адан «Газет ва халкьдин контроль» ктаб 10 агъзур тираждалди чап хьана.