Li ptite croejhete Hendschel, c' est on racourti del grosse croejhete, sicrît e walon pa Lorint Hendschel eyet metou so les fyis e 2001 (li grosse croejhete esteut scrîte e francès.

Li dierin tecse, c' est ene conferince sol progrès, foirt interessant po vey çou k' aspita d' noû el difén do 19inme sieke, et çou k' les djins d' adon louként come ""li bon vî sistinme"".

Bierlô [n.pl.] ancyin ptit ban del Walonreye, e F. Berloz, divnou intité avou novea limero del posse 4257; limero diyalectolodjike: [W 25]; vî limero del posse: 4391. Ortografeye disfondowe UCW pol posse: Bièrlô. >> ban d' Bierlô: Bierlô avou: Cwareme et Rozou-Crinnwik. Istwere: boket d' l' ancyinne Conteye di Lô°. Dipus d' racsegnes (e flamind). Etimolodjeye: walon brele (latén berula), cawete -oe, dizo disfondowe -o (rl a: Motî:côro): plaece k' il î crexhe des breles, rl a: Bierleu.

Il a vnou å monde li 3 d' avri 1960 a Hangzhou, el province di Zhejiang. Il a stî dintisse divant do divni scrijheu. Il a grandi do tins do revintaedje culturél et bråmint des spoûles k' i raconte provnèt des waeraxhes trevints k' il a viké di ç' tins la. Ses istweres cåzèt sovint del deure vicåreye des ptitès djins dins les campagnes, do tins des gueres, des crijhes eyet des påmagnes k' i gn a-st avou el Tchine tot å long des anêyes 1900 et des.

Li Sint Impire Romin Djermanike (ou Sint Impire Romin ou co djusse Sint Impire), c' esteut-st èn eshonna politike di sacwants payis del mîtrinne Urope, k' a cmincî el Moyinådje et k' a duré disk' e 1806, et ki tos les bokets del futeure Walonreye (åré Tournai) estént dvins.

Li rfondaedje va moenner å pus sovint a ene ortografeye unifieye (on cmon scrijhaedje). Li rfondou lingaedje si lome eto ene coyiné, do no d' ene ancyinne langue del Grece, la k' les diferins pårlers s' avént acmaxhîs.

| edjalé, edjalêye I. [addj.] 1. k' a divnou (come) del glaece. On pout bén passer l' aiwe, elle est edjalêye. On-z aveut yeu målåjhey foirci l' tere edjalêye (J.P. Dumont). rl a: redjalé. F. gelé. 2. k' a divnou tot deur, d' esse passé dizo 0°, tot djåzant d' amagnî k' on wåde e l' edjaloe. F. congelé. 3. tot froed. Dj' a les pîs edjalés. F. frigorifié. 4. ki creve di froed. D' aveur ratindou l' otobusse on cwårt d' eure, dji so edjalé. F. gelé, frigorifié, transi de froid. II. [o.f.n.] (imådjreçmint) 1. onk (ene) k' a todi froed. C' est on edjalé. F. frileux. 2. onk (ene) ki n' a nou sintimint. C' est on edjalé ki n' a ni cour ni åme. F. insensible, froid, distant, frigide, impassible, indifférent. Disfondowes: èdjalé, êye, èdjalè, ée, adjalé, indjèlé.

Li plonk ou l' ploum ou plomb, c' est èn elemint do tåvlea Mendeleyev, del troke des metås, kinoxhou dizo l' essegne atomike Pb, li limero atomike 82, et l' pwès atomike 207,2.

(Ti sovénss, - k' i djheut, on captinne, / A l' ancyin sôdård k' esteut ki bribéve on boket d' pwin - / Èt sovénss, (di dj') ki, divinltins, e-n on tchamp d' bataye, ti tapas foû on côp d' såbe ki m' aléve acsure el pwetrene ? / Do tins ki, dizo l' drapea di nosse binamêye patreye, / Nos nos avans batou, nozôtes deus. / Dji m' endè sovén, ca dji t' doe l' veye; / Mins twè, valet, l' sôdård, t' endè sovénss eto ?)