Ti sistema ti endokrina ket isu ti sistema dagiti glandula, nga iti tunggal maysa ket dagus a tumbog kadagiti nadumaduma a kita dagiti hormona iti dara tapno matalinaay ti homeostasis. Ti sistema ti endokrina ket maipagiddiat iti sistema ti eksokrina, nga agtubbog kadagiti kimiko nga agus-usar kadagiti paso. Ti balikas nga endokrina ket nagtaud manipud ti Griego a balikas ti ""endo"" a ti kaibuksilanna ket uneg, kaunegan, ken ""crinis"" para iti panagtubbog. Ti sistema ti endokrina ket maysa a sistema ti senial ti pakaaammo a kasla ti sistema ti nerbios, ngem dagiti pagibanaganna daytoy ken ti mekanismona ket naidasdasig a sabali. Ti panggepen ti ti sistema ti endokrina ket nabuntog a mangirugi, ken napaut kadagit ipanagsungbatda, agpaut dagitoy manipud ti bassit nga oras aginggana kadagiti lawas. Ti sitema ti nerbios ket napardas nga agipatulod kadagiti pakaammo, ken dagiti sungbatda ket sapasap laeng a nabiit. Dagiti hormona ken dagiti sustansia (pannakitignay a kimiko) a maibbatan manipud ti kulanit ti endokrina iti dara nga idiay ket agbanniagada tapno puntaanda dagiti kulanit ken agpataud kadagiti sungbat. Dagiti hormona ket mangtimbeng kadagiti nadumaduma a annong ti tao, a mairaman ti metabolismo, idadakkel ken panagrang-ay, pamay-an ti kulanit, turog, ken panagwa. Ti pagobraan ti panagadal a maipanggep ti sistema ti endokrina ket dagit kirokirona ket ti endokrinolohia, ti sanga ti akin-uneg a medisina.

Ti pagsasao a Patpatar, wenno Gelik, ket ti maysa a sasao nga Austronesio a naisasao idiay Probinsia ti Baro nga Irlanda iti Papua Baro a Guinea.

Iti bioheograpia, ti Amianan a daya nga Asia ket kadawyan a mangibagbaga ti lugar nga agarup a mangsakop ti Hapon, ti Peninsula ti Korea, Amianan a daya a Tsina, ken ti Adayo a Daya ti Rusia iti nagbaetan ti Danaw Baikal idiay Sentral Siberia ken ti Taaw Pasipiko. Para iti nawatwatiwat nga espektro ti Amianan a daya nga Asia, kitaen ti.

Iti amianan. Babaen ti linia manipud iti amianan a daya a patingga ti Celebes [Sulawesi] babaen dagiti Isla Siau iti abagatan a punto ti Sangi (3°21′N 125°37′E) kalpasanna mapan iti akin-abagatan a patingga ti Grupo Talaud, babaen kadagitoy nga isla aginggana kadagiti akin-amianan a daya a patinggada (4°29′N 126°52′E) ken kalpasanna ti linia a mapan iti Tanjong Sopi, ti akin-amianan a punto ti Isla Morotai.

Isu ket naamammuan para iti adu a panagadalna iti taksonomia ti mulmula manipud idiay Asia. Dagiti sinursuratna et mairaman ti Flora iti Manila a naipablaak idi 1912, ken Ti Enumerasion ti Agsabsabong a Mulmula ti Filipinas a naipablak kadagiti paset idi baetan ti 1922 aginggana idi 1926. Ti kinaudi nga obrana Ti Botaniko dagiti Panagbanniaga ni Cook ket naipablaak idi 1954.

Ti tawen idi 1654 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a Kalendario a Huliano.