ທີ່ຕັ້ງ: ບ້ານເຮືອນຫີນ, ເມືອງໄຊພູທອງ, ໄລຍະຫ່າງຈາກຕົວເມືອງ: ປະມານ 10 ກິໂລແມັດ ການເຂົ້າເຖິງແຫລ່ງ: ສະດວກ ພາກສ່ວນຄຸ້ມຄອງ : ຫ້ອງການ ຖວທ ເມືອງຈັດລະດັບແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວ: ຂັ້ນເມືອງສິ່ງອໍານວຍຄວາມສະດວກ: ເສັ້ນທາງ, ຮ້ານກິນດື່ມ ຂະໜາດນ້ອຍ, ຫ້ອງນໍ້າເຮືອນຫີນ ແມ່ນຮ່ອງຮອຍທາງດ້ານປະຫວັດສາດ ເຊິ່ງສ້າງຂຶ້ນໃນ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບູນ ເຊິ່ງເປັນ ອານາຈັກທີ່ໜ້າເກງຂາມ ຂອງອານາຈັກ ໃກ້ຄຽງ. ໃນປີ ຄສ 557 ນັ້ນ ມີຂຸນອັງຄະຣາດ ແລະ ອົມມະຣາດ ສອງອ້າຍນ້ອງນໍາພາສ້າງ ປະສາດຫີນຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນທີ່ເຄົາລົບກາບໄຫວ້ ຂອງສາສະໜາພາມ, ແຮງງານໃນການກໍ່ສ້າງ ແມ່ນໄດ້ເກນເອົາເຜົ່າຊົນຕ່າງໆ ມາຈາກ ອານາຈັກໂຍນົກເງິນຍາງ ມາເປັນຂ້າທາດເຂົາເຈົ້າຫຸບຫອບ ຄອບຄົວມາພ້ອມ ແລ້ວອາໃສຢູ່ ຕາມຖໍ້າຫີນຕ່າງໆ ເພື່ອຊົ້ນແດດຊົ້ນຝົນ, ສ່ວນຂຸນອັງຄະຣາດ ຜູ້ນໍາພາສ້າງ ໄດ້ເຈາະ ອຸໂມງ ຢູ່ກະໂຕພື້ນຜາສາດຫີນ, ກ້ອນຫີນທີ່ນໍາມາສ້າງ ໄດ້ເອົາສິ່ວເຈາະມາ ຈາກຫລາຍບ່ອນ ເຊິ່ງບ່ອນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ແມ່ນຢູ່ບ່ອນເບື້ອງ ຕາເວັ້ນຕົກ ຫ່າງຈາກ ປະສາດຫີນ ປະມານ 1 ກິໂລແມັດ, ເອີ້ນວ່າ “ວັງເຮືອ” ຍ້ອນວ່າຮ່ອງຮອຍ ທີ່ສິ່ວເຈາະເອົາຫີນນັ້ນ ໄປສ້າງເຮືອນຫີນ ເຊິ່ງໃນປະຈຸບັນນີ້ ຍັງມີຮ່ອຍຮອງເປັນລັກສະນະ ຮູບຄ້າຍຄືເຮືອ ບາງຈຸດຍັງມີເສດເຫຼືອ ຈາກກ້ອນຫີນ ທີ່ເຈາະອອກມາ ແລະ ຍັງບໍທັນໄດ້ເອົາໄປສ້າງຍັງຍາຍ ເປັນຈໍານວນຫຼາຍ, ເພິ່ນສ້າງຈົນຮອດປີ ຄສ 700 ກໍ່ໜົດ ສະໄໜລາສະວົງ, ຍ້ອນມີພາກສ່ວນອື່ນ 190 ມາຢຶດຄອງແທນ ເປັນອັນວ່າ ຢຸດຕິການກໍ່ສ້າງ ຜາສາດຫີນ ສະນັ້ນ ຜາສາດຫີນ ຈຶ່ງມີຮູບຊົງບໍ່ສໍາເລັດ ຈົນເຖິງປະຈຸບັນນີ້.

ການກະຊິກຳ ຫຼືການປູກຝັງຂອງຊາວບ້ານ ເມືອງນ້ອຍ ແມ່ນການເຮັດນາ, ເຊິ່ງເຮົາສາມາດຜະລິດໄດ້ເຖິງ 2 ລະດູການ ກໍ່ຄືລະດູແລ້ງ ແລະ ລະດູຝນົ, ສຳຫລັບລະດູແລ້ງພວກເຮົາຈະມີຄອງຊົນລະປະທານເພື່ອກັກເກັບນໍ້າເພື່ອການເຮັດນາໂດຍສະເພາະ. ເຊິ່ງຜົນການເກັບກ່ຽວມັນກໍ່ພຽງພໍກັບການດຳລົງຊີວິດ ແລະ ຍັງໄດ້ຂາຍເອົາເງິນເຂົ້າຄອບຄົວນຳອີກ. ສຳຫລັບລະດູຝນົການເຮັດນາມີຄວາມສະດວກສະບາຍ, ແຕ່ຖ້າຫາກປີໃດຝນົດີນາບາງຕອນທີ່ຢູ່ລຸ່ມກໍ່ຈະຖືກນໍ້າຖ້ວມ.

ອັຕຕາປີ ມີຂອບເຂດ: -ດ້ານໄຕ້ ພຽງ ປາກ ນໍ້າເຊກອງ ຕົກ, -ດ້ານຕາເວັນອອກ ພຽງ ໄມ້ລົ້ມແບ່ງ ສາຍພູແດນແກວ ແຕ່ຕໍ່ມາ ພວກແກວ ລັກຫຍັບເຂົ້າມາຮອດ ໜອງໄກ່ໂອກ ຍອດນໍ້າອາງ ແລະ ຕໍ່ມາ ຫຍັບມາອີກ ຕັ້ງເສົາຫີນ ໄວ້ ໜອງຟ້າ, -ທິດເໜືອ ພຽງ ເມືອງ ພຍາ ຕຸ້ມວາງ (ຕຸ້ມພວັງ) ຕະໂປນ ໂພນສິມ ຄື ແຕ່ ນໍ້າຂອງ ຮອດ ໄມ້ລົ້ມແບ່ງ ສາຍພູ ແດນແກວ, -ທິດຕາວັນຕົກ ແມ່ນ ນໍ້າຂອງ ເປັນແດນ.

ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ 1729 ແຕ່ເດີມນັ້ນເປັນວັດຂະໜາດໃຫຍ່ ມີສາດສະໜາສະຖານທີ່ເປັນມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳຫລວງຫລາຍແຕ່ ເປັນທີ່ໜ້າເສຍດາຍເນື່ອງຈາກຖືກໄຟໄໝ້ໃນ ປີ ຄ.ສ.1774 ເຮັດໃຫ້ພຣະອຸໂປສົດເສຍຫາຍເກືອບທັງຫຼັງ ພາຍຫລັງໄດ້ຮັບການບູລະນະຫລາຍເທື່ອ ແລະ ກໍ່ສ້າງເພິ່ມເຕິມຈົນສວຍງາມຂຶ້ນມາໃຫມ່ ໃນການບູລະນະເທື່ອໃຫຍ່ມີການຕິດດອກດວງ ແລະ ຄຳແປວໃຫມ່ ສິລະປະທີ່ໃຊ້ຕົບແຕ່ງ ສ່ວນຫຼາຍເປັນແບບສະກຸນຊ່າງພໍ່ເທົ່າເພຍຕັນ ພາຍໃນພຣະອຸໂປສົດເປັນທີ່ປະດິດສະຖານ ""ພະເຈົ້າອົງແສນ"" ພະພຸດທະຮູບສຳຄັນຂອງເມືອງ ທີມີຊື່ເຊັ່ນນີ້ເນື່ອງຈາກມີນ້ຳໜັກ 1 ແສນ (ປະມານ 120 ກິໂລກຣາມ) ""ພະເຈົ້າອົງແສນ"" ເປັນພະພຸດທະຮູບສິລະປະແບບຊຽງແສນ ຕາມຕຳນານກ່າວໄວ້ວ່າ ຟູຕາມແມ່ນ້ຳຂອງມາແຕ່ເມືອງຊຽງແສນ ແລະ ມາຂຶ້ນທີ່ເມືອງຫລວງພະບາງ ຊາວຫລວງພະບາງ ໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບນັບຖືເປັນຢ່າງຍິ່ງ.

ພາສາສະວາຮີລີ (ຫຼື ຄິສະວາຮີລີ) ແມ່ນພາສາແບນທູພາສາໜຶ່ງທີ່ເວົ້າຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນອາຟະລິກາຕະເວັນອອກ. ແມ່ນພາສາແມ່ຂອງ ຄົນສະວາຮີລີ ຜູ້ກິນຢູ່ໃນແຖບຊາຍຝັ່ງຂອງອາຟະລິກາຕະເວັນອອກຫວ່າງປະເທດໂຊມາເລຍຕອນໃຕ້ ແລະ ປະເທດໂມແຊມບິກຕອນເໜືອ. ມີຄົນເວົ້າເປັນພາສາແມ່ປະມານ 5 ລ້ານຄົນ ແລະ ຄົນເວົ້າເປັນພາສາທີ່ສອງປະມານ 30-50 ລ້ານຄົນ. ພາສານີ້ແມ່ນພາສາທີ່ໃຊ້ໂດຍທົ່ວໄປໃນອາຟະລິກາຕະເວັນອອກແລະພື້ນທີ່ຮອບໆ.