A n' savèmma miga tròpp äd la so vitta, mo a s' pol crèddor c'al sia nassù in Lombardia e gh'è molt cäz c'al sia stè in Francia (parchè 's vèdda c' l'à copiè quel dal stil francez).L'à lavorè specialment a Pärma par fär al Batister e so quanti pärti dal Dòmm, ma l'è stè sicur anca a Fidénsa, perchè in t'al dednans (la faciäda) dal Dòmm a Fidensa a s'conòssa la so manera 'd lavorär. A gh'émma al so nòmm preciz ( e còst a n' l'è mia tant normäl pr'al so temp) parché al l'à scritt in t'la corniza 'd la Depozisión dal Crist da la Croza, scarlpinäda dal 1178 in t'al Dòmm ad Pärma. La Deposizión l'è al so capolavor; a s' fadiga bonbén a crèddor ch' l'abbia imaginäda un òmm äd cl' època lì. Mo a pärta la Depozisión, anca i Mez c'l' à lassè int' al Batister j én favoloz. A gh'è anca dil béli statuj ch' i s' polon vèddor int'al Muzeo Diocezan äd Pärma e vunna in còl äd Fidénsa, par diron vunna la Primavera.

L' invêren l'é la stagiòun pió frèda ed l'ân. La nôt la fà da padròun, in 'na quêlch regiòun a nèiva dimòndi, l' umiditê, grôsi anvêdi cun i grôs frèd a la mantînen pió a lòngh e a blôchen la vapurasiòun. L' invêren l'é la stagiòun ch' la gh' à i mèiş ed dicèmber, znêr e fervêr ind la pêrt êlta ed la Tèra, quî ed zógn, lój e agòst ind la pêrt a bâs ed la Tèra.

A’s trâta ed ‘na véla fâta a retângol a dû piân cun a j ângol quâter tòri merlêdi. Fâta ed quadrê stablî ed biânch. L’é coleghêda cun un pôrdegh dal setsèint a ‘na capèla privêda. Ind la pêrt ed drêda a gh’é un brôl (un giardèin rinasimentêl) e ‘na tòra clumbêra (presèint int al fararèiṣ, in divêrsi véli sgnurîli).

Al 1 ed fervèr l'è al treintaduèşim dè dal calendàri gregoriàn; agh vól incära èter terşèinttrèintatrì dè a la fin dl'àn (terşèinttrèintaquàter in di àn bişestìl).

A la môrt dal Pêpa Leone IX, parèint ed tót dû i genitōr ed Matélda, l’ēra gnû elèt pêpa Vittore II da l’ avtoritê imperiêla. Vést che l’avtoritê dal dō ""Canosiâni"" e che an gh’era mìa al lôr aleê Leone IX, Enrico III al ciâpa in ustâg Matélda (ed sōl 10 ân) e só mêdra e a i pôrta in Germâgnia, ma dôp un ân al mōr e Matélda la tōrna a Canòsa. A la môrt ed l'imperadōr Enrico III la mêdra Beatrice la sērca ‘na nōva prutesiòun cun al tôr marî e la spôşa Goffredo il Barbuto cuşèin dal Pêpa Leone IX; Goffredo, che al dvèinta al padrégn ed Matélda, l’ēra un ristocrâtich cun la pasiòun dal j êrmi e al j êrti ed la guèra ed carâter cumbatèint, fiōl ed Gozzellone, Dóca ed Lotaringia ch’ l’ é gnû dôp dal pêder ed Beatrice. Al padrégn, per rifursêr al só avtoritê e còl di Canòsa e pr’ an duvèir mìa in sègvit divéder i lōr avèir, l’impòn la prumésa ed matrimòni cumbinê tra i dû ragasō (e cuşèin ed quêrt grêd) Matélda, só fiulâstra, e Goffredo il Gobbo, só fiōl naturêl. Prèst però l'imperadōtor dal ""Sâcher Rumân Impêr"" l’al custréng a scapêr e ritirêres in Lotaringia, cun còst Matélda e só mêdra în ed nōv da per lōr, mó cun pió properietê.