Монголшууд энэ үдэрые монгол хэлэндэ Һагба гэһэн удхатай 3 янзаар нэрлэдэг уламжалалтай ушар байна. Эгээн түгээмэл түбэд гаралтай ""һагба"", энэһээ гадна санскрит гаралтай буд, мүн буряадшалһан уһан үдэр гэжэ нэрлэгдэдэг.

Библи (грекээр βιβλία — номууд) гэдэгынь иудаистууд болон христианинуудай хубида шухала үзэдэг Бурханһаа хүнүүдтэ дамжуулһан үгэ ба арюун нангин номой суглуулга хаа юм.

Гушан жэлэй дайн (1618-1648), һабсбургынхи блок (испаниин ба австриин Һабсбургууд, Германиин католик гүнүүд, папын ба Речь Посполитойн дэмжэгдэһэн) ба һабсбургта эсэргүү холбоон (Германиин протестант гүнүүд, Франци, Швеци, Дани; теэд Англи, Һолланд ба Орос уласуудай дэмжэгдэһэн). Һабсбургынхи блок католицизмын туг доро урилдан ажалладаг байһан ба һабсбургта эсэргүү холбоон (илангаяа эхиндээ) — протестантизмын түлөө тулалдаба. Гушан жэлэй дайн олон үедэ хубаагдадаг: чехиин (1618-23) үе - Һабсбургуудта эсэргүү 1618-20 оной Чехиин буһалгаан болон Сагаан Уулын байлдаанда чехүүдэй диилдэлгэ (1620); даниин (1625-29) үедэ һабсбургынхи блогой сэрэг (А. Валленштейнэй, И. Тиллиин тушаал доро) Даниие илажа, данишуудые Германиһаа хөөн гаргаба; швециин (1630-35) үе, швед арми Германида (Густав II Адольфын тушаал доро) булимтаран орожо, Брейтенфельд (1631), Лютцен (1632) илаашье һаа, Нёрдлингендэ (1634) илагдаба; франци-швециин (1635-48) үедэ, Франци дайнда орожо һабсбургта эсэргүү холбооной үлүү байлга тодорхой болобо. Дайнай үрэ дүндэ Һабсбургуудай түсэб үйрэһэн, улас түрын бодолгын ноёрхол Францида ябаһан. 1648 ондо Вестфалиин энхын хэрээгээр дүүргэбэ.

Табан хушуу мал гэдэгынь Монголшуудай эртэһээ нааша гаршуулан үдхэн, ашаг шэмыень хүртэжэ бай адуун, үхэр, тэмээн, хонин, ямааные юрэнхыдэнь нэрэлэн хэлэһэн үгэ юм.

Булагад — буряад-монгол арадай нэгэ обог юм. Булагаднар Усть-Ордын Буряадай Автономито Тойрог, Эрхүү можын Эхирэд-Булагад, Баяндайн, Боохоной, Оһын, Алайр, Качугай, Нүхэдэй, Ойхоной аймагуудта ажаһуудаг. Байгал далайн баруун захаар Булагад, Эхирэд, Хонгоодор угтай зонууд һуудаг, Персиин түүхэшэн Рашид ад-Динай ном соо Булагачин Керемучин аймагууд тухай дурдана. Булагад зон тэдэнһээ угаа залгадаг, Эхирэд зон мүн баһа Нюуса тобшо соо дурдагдаһан Ихирэс айамагай үри садан болоно. Хонгоодорнуудые хонгирадай хойто үенүүд гэжэ зарим түүхэшэнэр тоолодог.

Хань улас (хялбаршуулһан хитадаар 漢朝, уламжлалта хитадаар 汉朝, Hàn cháo) бол Хитадта оршон тогтоножо байһан улас юм. Хань уласые Лю Бан байгуулба. Хань улас оршон тогтоноһон бүхыл хугасаандаа Хүннү, Сяньби зэргэ хойто зүгэй нүүдэлшэдтэй тэмсэлдэжэ байба. Мүн урда болон баруун зүг руу сэрэг эльгээжэ, амжалта оложо байгаа.

Хамар үнэрэй сэрэгдэхүүниие мэдэрхэ эрхэтэн юм. Газаахи хамар, хамарай хүнды болон хамарай синусуудһаа бүридэнэ. Балсан, арһаар бүрхөөгдэһэн яһан-мэнгээрһэнэй араг яһан газаахи хамар болодог. Хамар хамар залгюурай хүндытэй арын нүхээр - хоануудаар - холбоотой. Хамарай ханаар хоёр таһалгаар хубаагдана.

Аравиин тэнгисэй ямар нэгэ хэһэгээр Арабын Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас, Иран, Мальдива, Оман, Пакистан, Сомали, Йемен, Энэдхэг зэргэ уласууд хүреэлэгдэдэг.