Bokono oyo bopanzani mingi na barégion tropical mpe sous tropical oyo etandami nzinga nzinga na équateur. Yango ezali bongo eteni monene ya Afrika ya se ya Sahara, Asia, na Amerique Latine. Organisation Mondiale ya Santé emoni ete na mobu ya 2012, ba cas ya malaria ezwaki bamillion 207 ya batu. Na mobu wana, emonanaki ete bokono bona bobomaki batu kati ya 473,000 na 789,000, ebele nabango bazali bongo bana nakati ya Afrika. Malaria mingi mingi eza bokono boye bolandanaka na kibobola mpe eza na effet monene ya mabe na développement économique. Na Afrika emonani ete ememaka libunga ya ba milliards 12 $ USA na mobu moko kino na motuya ya likolo mpo na maye matali bonkolongono, bozangi makasi ya kosala mosala mpe ba effets misusu na maye matali tourisme.

Moto nyɔ́nsɔ, lokóla azalí mɔ̌kɔ́ ya lingómbá, azalí na likokí lya kozwa lisálisi lya esálelo-lisungi, eye ezalí na ndingisa ya kopɛ́sa moto makokí ma yě ya mosólo, ya bomɔi mpé ezaleli, mpɔ̂ na lokúmu mpé bokóli malámu ya bomoto bwa yě, na lisálisi lya bokási bwa ekólo mpé ya boyókani bwa mikili na mikili, ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na mwangó mpé bokulaka ya ekólo na ekólo.

Première législature esengélákí esíla mokɔlɔ ya 30 ya sánzá ya motóbá 1964. Libosó wâná, Moyángeli mwa yambo ya Bulamatári Cyrille Adoula asakólákí o mokɔlɔ 15 ya sánzá ya motóbá 1964 na Prezidá Joseph Kasa-Vubu ’te akopésa bolongwi-mɛ́i na yě na nśuka ya législature, lokóla ’te 30 ya sánzá ya motóbá 1964 mpé akozela nsúka na referendum tɛ́ óyo esengélí endima constitution ya sika, constitution ya Luluabourg ya 1964.

Soki bazali na contrôle ya nionso oyo, bakozala à l'aise na oyo etali transport ya matière première oyo bazali ko exploiter mpo ebimaka na rythme oyo bazali ko imprimer : respect ya ba horaires ya trains, miantenance ya ba trains na suivie na commandes ya ba pieces détachées ya remplacement, contrôle ya état mécanique ya rails na maintenance ya fourniture électrique ya voies ferrées, gestion ya rentabilité na ba plus values ya ba lignes exploitées, etc. Donc, ONATRA na SNCC bakozala na rien à dire. D'ailleurs, tokamua mpo d'une façon ou d'une autre, réforme esengeli eleka na ba enterprises oyo mpo ezali na pléthore ya personnels; déficitaires; ba équipements ekoma vétustes; ba matériels navigants na portuaires epola; corruption na incompetence ya ba agents ezali ko défavoriser bonne gestion, etc.

Lingomba oyo esalaki bongo nkombo na kokoma lingomba ya liboso ya Afrika ya koleka bokangikangi ya mikili ya mpoto mpe ya Amerika ya ngele, mpo na kokoma na suka ya masano ya Bobeti ndembo ya Mangomba ya Mokili Mobimba ya FIFA, wapi kuna ekutanaki na Inter Milan kansi balongaki yango mpe ekweyisamaki.

1Titanic"" ( Toutou Caludji ) 2RDC "" (JB Mpiana) 3Barracuda"" Ngiama Makanda (Alain Makaba Prince ) 4Omba"" Ngiama Makanda (Maître Ficarre ) 5Procès Mambika"" (Alain Mpela Afande ) 6Likala Moto"" (Blaise Bula) 7Tour Eifel"" (Titina Al capone) 8Champion Kapangala"" (JB Mpiana) 9Libération "" (Aimelia Lias Demingogo ) 9Serge Palmi"" (Burkina Fasa Kasongo)