Al Maurisiân l’è 'na véla dal Quatersèint, a s’ égh và dèinter drét per drét da la via Emélia lòngh al viêl d'ingrès ch'al gh'à 'd j èlber ed piôpa nîgra dal dō pêrt. Mamsmèint interesânt: al ""Cambarèin di Poēti"" , al ""Cambarèin di Urâs e Curiâs"" e al ""Cambarèin ed l'Ariôsto"", cun soquânti pitûri a frèsch dal XVI sècol.

Al stódi di rèst catê a Luceria l'é stê adât e rigurôṣ, perché al Chierici al gh'avîva la mîra ed dêregh un ṣvilóp int j ân segvèint; epór còst al n'é mia stê pusébil, e al sît l'é arturnê a èser câmp pr'i cuntadèin. Tót còl ch'l é gnû fôra da i só schêv a's câta adèsa int i Muṣéi cévich ed Rèz.

L' umiliasiòun ed Canòsa l'é un fât sucès al Castèl ed Canòsa al tèimp ed la lôta polética ch'l'à vést a cunfrûnt l'avtoritê 'd la Cēşa, guidêda da pêpa Gregorio VII, e còla imperiêla 'd Enrico IV che, per utgnîr al ritîr ed la scomónica fâta dal pêpa, l'é stê custrèt a umiliêres a spetêr inznucê per trî dé e trèi nôt davanti al purtòun dal castèl ed Matélda, mèinter a gh' ēra 'na burâsca ed nèiva.

Priscilla Corvonero (Rowena Ravenclaw) o anche Priscilla Pecoranera nelle prime edizioni, Cosetta Corvonero nei film, o Corinna Corvonero nelle ultime edizioni

In utåbber dal 1525, a Còm l'arîva don Pietro Arias, mandè dai Spagnû. Da cal mumänt lé, Còm la vänza insamm al Duchè ed Milàn, e pô dal Ràggn Lunbèrd Vènet, fén a l'unitè d'Itâglia.

In tót sti mèiṣ, Castro l’à cuntinvê a cucêrel intânt che al turnés a Cuba, mó Guevara l’à acetê sōl quând l’à capî ch’al sré armêṣ inséma a l’ìṣola per i pôch mèiṣ necesâri a preparêr ‘na nōva imprèiṣa rivulusionâria in Amèrica Latèina e che la só preṣèinsa la sré armêṣâ a tóti al manēri riservêda.

L'ēra, fîn al 1935, al palâs dóve gh'ēra L' Enologica al prém èint a sistêma coperatîva ch' la s'é dêda la mîra ed prudór e vendér al vèin. Còl vèin ed Rè da la gradasiòun pió fôrta ed l'intêr circundâri, che Pier Giacinto Terrachini prém séndech al gh'à dedichê un munumèint cgnusû cme Il Bacco, fât da 'na stâtva ed Noè insém a 'na grôsa bòta, l' é pó stê butê zò al tèimp dal fâsio. Lòngh i mûr dal fabrichê în stê més, cme adôb, i vēder ed sintunêr ed butéli da vèin, urdnêd in môd che a l'estêren a 's vèden sfalsêd i fònd e al bòchi a testimuniânsa ed la vucasiòun dal vèin ed la coperatîva. 'Na târga comemoratîva cun la figûra ed Sân Zôrz, prutetōr ed Ré, l'é stêda mèsa zò al 23 agòst 2001 in ucasiòun di sèint ân ed la fundasiòun.