Hakʼaz giníłgaii éí Hakʼaz Dineʼé Bikéyah dóó Náhokǫsjí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí éí ""Falco rusticolus"" deiłníigo dayózhí.

Naałʼaashiitsoh bijáád daalchíʼí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí éí ""Brachypelma"" deiłníigo deiyózhí. Naałʼaashiitsoh bijáád daalchíʼí éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́; adóó éí 18 ałʼąą ádaatʼé.

Chąąneiłmaasii disxǫsígíí éí chéłchaaʼ bideeʼ nteelígíí dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí éí ""Phanaeus"" deiłníigo deiyózhí. Chąąneiłmaasii disxǫsígíí éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́, áádóó éí 60 ałʼąą ádaatʼé.

Díí chʼosh éí 7–25 mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí nineez; bitʼaʼ éí łitsxo dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh. Chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bitáshtʼóózh éí bichʼiyąʼ.

Mąʼii łitsooí (éí doodaiiʼ éí Mąʼiiłtsooí) éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí dóó Binááʼádaałtsʼózíidi hahóólįįd jiní; dííshjį́į́góó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah bikáaʼgi hólǫ́ ałdóʼ. Tséélaałgaii ałdóʼ dabijiní ńtʼę́ę́ʼ. Ndaʼałkaahí éí ""Vulpes vulpes"" deiłníigo dayózhí.

Tsédiką́ Siʼání éí 33.79 tsinsitą́ dikʼą́ągo hahoodzo, áádóó áadi 48,231 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010 yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ

Bisóodi daʼałchinígíí éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyah dóó Binááʼádaałtsʼózíidi hadahóólįįd jiní. Dííshjį́į́góó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dahólǫ́ ałdóʼ. Ndaʼałkaahí éí ""Sus scrofa"" deiłníigo dayózhí.

Dinastsʼóóz éí Náhookǫsjí Naakaii Bikéyahdi dóó Tsédeeshzha Dził bitaʼ hólǫ́; áadi éí tsin biyaadi sikaad łeh. Ndaʼałkaahíkʼehjí éí ""Paxistima myrsinites"" wolyé.

Díí łaʼ kin naazniilígíí éí tsʼáá adaałtsiisí, dííʼígíí éí nidaʼazhééhgoʼ chʼooʼį́ áádóó łaʼ daʼakʼéhdiʼ nidaʼanishgo ałdóʼ chʼooʼdaʼį́. Naaná łaʼ éí Mąʼii Deeshgiizhnii daʼbikin yéigo daʼnitságoʼ naazniil. Díí éí tʼááni nahah biyíʼ daʼhooghan. Áádóó íidą́ą́ ałdóʼ Mąʼii Deeshgiizhnii yooʼnidaabágo beeʼbeeʼdahódiilzin; éí biniiná łaʼdę́ę́ Kiisʼáanii nidaʼbókíʼgo akáʼanajááh nitʼę́ę́h, saad hólǫ́ǫgo éí doodaiiʼ éí anaaʼ hólǫ́ǫgo.

Díí chʼosh éí ashdlaʼgo da mm áníłtso; bitsʼíís éí łitsxo dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bideeʼ éí nineez; bijáád éí daaltso. Naadą́ą́ʼ dóó tłʼohdeeí hoshí yiłchozhgo naaghá.

Jiłtʼoʼí éí chʼil átʼé, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayah dóó Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hahóólįįd; dííshjį́į́góó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi hólǫ́. Chaatʼíní wolyé ałdóʼ. Ndaʼałkaahí éí ""Rheum rhabarbarum"" deiłníigo dayózhí.

Díí tsídii éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́ (tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, áadi éí ádaadin), áádóó éí tʼáá ałtso daʼalghałgo naakai: łaʼ éí jį́įgo dóó hiłiijį́įhgo naaldlooshii haalzhéehgo ndaatʼá, náánáłaʼ éí tʼóó dííłdzid deilghał. Bijáád yitah hółdzil dóó biláshgaan hólǫ́; nááná éí bidaaʼ deeníi łeh.

Díí chʼosh éí 10–20 mm ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí diłhił dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí łitsogo ndaashchʼąąʼ. Chʼil bitʼąąʼ dóó tádídíín éí bichʼiyąʼ.