1871-jıl 10-dekabrde Banduga (Yava) qasındag’ı sho’l maydang’a tu’sken meteorittin’ awırlıg’ı 8 kilogramm bolıp, Jerge 1 metrge shekem kirip ketken. 1910-jıldın’ 12-iyulında Sant-Mixel(Finlyandiya) qasına tu’sken aspan tasının’ awırlıg’ı bolsa 10 kilogramm bolıp, yarım metr teren’liktegi uranı payda etken.

An'shılıq qırg'ız xalqının' ata-babalarının' tiykarg'ı xojalıq tarawının' biri bolg'an. Bul xojalıq tu'ri XIX a'sirde de belgili da'rejede saqlang'an. An'shılıq quralları anshı qus (bu'rkit, qarshıg'a, anshı iyt), qaqpan, duzaq, mıltıq, qorshap urıw arqalı an'shılıq islegen. Ol qurallar menen taw eshkilerin, qasqır, tu'lki, suwınlardı uslag'an. Haywanatlar go'shin pisiriwde a'yyemgi usıl haywanat qarınlarında pisirgen. Qarıng'a qızdırılg'an taslardı almaslap salıp, qaynatqan. Suwıg'an tastı alıp, basqa qızg'an tastı salg'an. Qarındag'ı suw qaynap go'sh pisken. Bunday usılda jılqı terisinen de ""qazan"" islep go'sh pisirgen. Anshılardan awıl adamları sıralg'ı alg'an. An'shı o'z oljasınan awıl adamlarına sıralg'ı bermewge haqısı bolmag'an.

Norvegiya — Arqa Evropada Skandinaviya yarimatawinin' batis bo'leginde jaylasqan mamleket. Ol shig'isinda Shvetsiya, Finlyandiya ha'm Rossiya menen shegaralas. Arqa-shig'ista Barens ten'izi, batisda Norvegiya ten'izi, qubla-batisda bolsa, Arqa ten'izi menen qorshalg'an. Mamleketin' ati, Tariyxiy skandinaviya tilindegi Norðrvegr — ""Arqaga baratug'in jol"" degen so'zden kelip shiqqan.

Samaveda - (melodiya, qosıq aytıw) o'z gimninin' ko'pshilik bo'legindegi Rintvedadan tekslerdi qaytalaydı, olardın' ta'rtibi rituallıq mag'anag'a iye.

Ha'mmesi bolıp en' a'yyemgi da'wirden baslap tap arablar basıp kirgenge shekemgi İran tariyxın o'z ishine aladı. Birinshi bo'limde İran ha'm ta'jik xalıqları arasında payda bolg'an an'ızlar ""Shaxnama""dag'ı erkinlik ta'repdarları Kayumars Xumanch, Ja'mshid ha'm Nova obrazları tiykarında su'wretlengen. Bunda Ja'mshidtin' patshalıq saltanatın, onın' dan'qın ta'riypleydi. Ferdawsiy Nova obrazın beriwde demokratiyanın' gu'resshen'lik xarakterdi su'wretleydi. Ol Zahhaq yag'nıy adamxor patshanı ko'teriliske shıg'ıp joq etedi.