Chû-é (豬仔, Ho̍k-miàng: Sus scrofa domestica) he sân-chû pûn ngìn-lui shûn-fa heu só hìn-sṳ̀n ke Â-chúng, liau-ngà kha yâ-chû tón, he ngìn-lui ke kâ-hiuk chṳ̂-yit. Yit-pân lòi lóng, chû-é he chṳ́ ngìn-lui hiuk-yông tô kiûng sṳ̍t-yung ke chû chúng. Ngìn-lui hiuk-yông chû-é ke Li̍t-sṳ́ siông-tông yû-kiú, Chûng-koet sṳ̀ -yông ke chû-chit he ngìn-lui chui-chó shûn-yông chû ke chhṳ̍t-hì heu-thoi. Chû fat-chán phì-yuk tha̍t-to sṳ̀n-su̍k, chhù-liáu chûng-kau yîn-su, chû-ngiuk yí phú-phiên sṳ̀n-vì ngìn-lui chú-yeu sṳ̍t-yung ngiuk-phín chṳ̂-yit. Kîn-kí sṳ-kie liòng-sṳ̍t chû-chṳt ke thúng-kie, chhai 2010-ngièn tái, chhiòn sṳ-kie chû-é yok vì 9.65-yi thèu.

使用麼嘅話嘅人群祖籍大多係廣東嘅嘉應州、惠州府、潮州府撈福建嘅汀州府，佢兜嘅祖先係通過水路或者陸路先後徙到廣西嘅，也有係廣東西路土客械鬥事件後徙到廣西嘅。由於麼嘅話使用人群撈桂柳官話人群經常來往交流，加上官話係當地嘅強勢語言；故所，麼嘅話一直受官話影響，邇種影響一直持續到現代。就恁樣，麼嘅話撈其使用人群祖籍地（今下梅州等地方）嘅客家語産生矣一兜差別。

Koet-li̍p Thòi-pet Khô-kî Thai-ho̍k (Yîn-vùn: National Taipei University of Technology, sok-siá he Taipei Tech、NTUT fe̍t TIT), chhièn he 1912 ngièn 7 ngie̍t 5 ngit Ngit-kí sṳ̀-thoi chhóng-li̍p ke mìn-chṳn-khiu̍k Ho̍k-vu-phu fu-su̍k Kûng-ngia̍p Kóng-si̍p-só. yî 1997 ngièn 8 ngie̍t 1 ngit phan-ho̍k chit-yù fèt Kau-yuk-phu khén-thin sṳ̂n-kak he ""Koet-li̍p Thòi-pet Khô-kî Thai-ho̍k"", sáng ham Pet Khô, Pet Khô Thai, Thòi-pet Khô Thai, muk-chhièn sat-yû kî-thien ,thien-chṳ̂, kûng-chhàng, kón-lî, sat-kie, ngìn-vùn lèu sa-fi khô-ho̍k tén-tén liuk-chak ho̍k-yen, he yit-chak ngiên-kiu-hìn ke Koet-li̍p Khô-kî Thai-ho̍k, chhai Ho̍k-su̍t lèu sṳ̍t-vu song yù chhut-set ke péu-hien, 2013 ngièn fûn sién he ""Tién-fam Khô Thai"".

Côtes-d'Armor-sén he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-pet-phu. Su̍k-yî Brittany Thai-khî. Chúng mien-chit 6,878 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 576,049-ngìn (2009-ngièn thúng-kie). Côtes-d'Armor-sén he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.

Thòi-vân nàm-tó ngî-ngièn fe̍t-tsá Thòi-vân ngièn-tshu-mìn ngî-ngièn, tshai ngî-ngièn fûn-lui song he su̍k-yî Nàm-tó ngî-ne Thòi-vân nàm-tó ngî-tshu̍k, yit-khiung yû ngi-sṳ̍p-sâm ke ngî-ngièn, khó-yî fûn-tso ""Thai-ngâ ngî-tshu̍k"", ""Phài-vân ngî-tshu̍k"" yî-khi̍p ""Tsou ngî-tshu̍k"" tén sâm-ke ngî-khiùn. Sṳ́-yung ngìn-khiéu yok sṳ̍p-tshit van-ngìn.

Ngiu̍k-fòng-thai-ti, chhiòn-chhṳ̂n Ngiu̍k-fòng Thai-thiên-chûn Hièn-kiûng Kô Sông-ti, kién-chhṳ̂n Ngiu̍k-fòng, Ngiu̍k-ti, siu̍k-chhṳ̂n Thiên-kûng, he Tho-kau tú ke thiêɲ-thìn sṳ̍t-chi liâng-thô-chá, chung-sṳ̀n chṳ̂ ti, ya-he thi-vi chui-kô ke sṳ̀n chṳ̂-yit.

Thò-niâu he sṳ-kie song chui-thai ke niâu. Kì khó-yî yû 2.5-mí ke kô-thu, só-yî thò-niâu ya-he fî put-thung ke. Than-he kì suk-thu chṳ̂n-khoai, yit-ke chûng-thèu nèn pûn-chéu to liuk-sṳ̍p-ńg kûng-lî. Thò-niâu-lón ya-he sṳ-kie chui-thai ke.

Pô-hò (Yi-thai-li-ngî：Po) he Yi-thai-li chui chhòng ke yit-thiàu hò-liù. Vi-yî Yi-thai-li pet-phu, fat ngièn yî Â-ngì-pî-sṳ̂ sân thi-khî, hiong tûng chhai vî nì sṳ̂ fu-khiûn chu-ngi̍p Â-tet-lî-â-hói, chhiòn chhòng 652kûng-lî. Liù-vet mien-chit 71,000 phìn-fông kûng-lî.

Saint-Cyrille-de-Wendover, Quebec he Québec-sén Centre-du-Québec Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1905-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 110.40 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 4,389 (2011-ngièn).