Ta'n Inuktitut (Corys screeuee Inuktitut: ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ) ny macro-hengey Eskimagh-Aleutagh ta loayrit ayns y Chanadey. T'ee loayrit ayns dagh ooilley ard heose veih linney ny biljyn, ayns Nunavut, Thallooyn yn Eear Hwoaie, as ardjyn ayns Québec (Nunavik), Thalloo yn Eeast as Labrador (Nunatsiavut), Manitoba as Yukon. Ta ymmodee enmyn dooghyssagh eck, as adsyn goaill stiagh: Inuktitut, Inuttitut, Inuktitun, Inuinnaqtun, Inuttut as fir elley.

Çhionnid fraue: My ta cummys ushtey ny sloo (ny smoo obballagh) ec ny fraueyn na ec y thalloo, foddee ushtey goll stiagh 'sy fraueyn liorish trooid-heeltaght. Son y chooid smoo, shen er y fa dy vel ram lheiagyn 'sy 'raue. Liorish yn ushtey goll stiagh, ta çhionnid ard 'sy fraue, as t'eh seiy yn ushtey seose cour ny duillagyn. Ny keayrtyn, ta'n sapp goll er seiy magh ass ny duillagyn trooid hydathodeyn, as ta bineyn beggey ry-akin orroo: shen bineal.

'Sy chorys neucheintyssagh, ta ny killagyn haploidagh çhaglym cooidjagh myr pseudoplasmodium. Ta glaare as jerrey echey, t'eh gaareggyrt da soilshey as çhiassid, as t'eh garraghey. T'eh shirrey boayl cooie as jannoo sporocarp jeh hene, as gass cummal seose sorus ny sori. Ta ny sporragyn aynsyn coadit liorish boallaghyn killagagh; t'ad nyn gadley, agh t'ad caghlaa dys amoebae noa tra ta bee ry-gheddyn reesht. Ayns Acytostelium ta'n ghass jeant jeh kellaloys, agh ayns dooieyn elley t'ee jeant jeh killagyn hene. 'Sy chooid smoo dy ghooieyn, t'ad geddyn baase trooid troggal gass.

She steat ayns ny Steatyn Unnaneysit eh Maine. Ta'n steat ayns Sostyn Noa ayns shiar hwoaie ny çheerey, as t'eh çhemmit liorish New Hampshire da'n sheear yiass, as liorish ny queiggaghyn Canadagh Québec da'n sheear hwoaie, as New Brunswick da'n shiar hwoaie. T'eh caglit liorish y Cheayn Sheear da'n jiass. She Augusta yn preeu-valley as y balley smoo 'sy steat.

Ta Coontae Ghoon ny Ghoal ny choontae smoo ayns Queiggey Ulley as ny chiarroo coontae smoo ayns Nerin er eaghtyr. Neughollrish ny choondaeghyn elley 'sy Phobblaght, cha nel joarey ec y choontae rish un choontae elley 'sy Phobblaght agh Coontae Lheeahtrim 'sy jiass. Ta'n chooid smoo jeh'n joarey thallooin echey goll rish tree coondaeghyn ayns Nerin Hwoaie: Coontae Ghoirrey, Coontae Heer Eoin as Coontae 'er Managh. Er cooishyn yn unraghey echey, ta enney cultooragh er lheh freaylt ec y choontae. Ga dy nee Littyr Kennain y balley smoo 'sy choontae, agh dy nee Doon ny Ghoal ny valley enmyssagh, she Leffyr y preeu-valley. She essyl harmaynagh heear-hwoaie yn ellan eh corradoyr Littyr Kennain-Doirrey.

She ard coonseilagh ayns Nalbin ee Coontae Dùn Breatainn Hiar (Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Ear, Cooncil o Aest Dunbartonshire, East Dunbartonshire).

Cha nel agh un vitochondrion ec kuse dy chillagyn; ta thousaneyn ec fir elley. Ga dy vel y chooid smoo jeh GDN y chillag ayns y çheshvean, ta GDN nyn hene ec mitochondria. Chammah's shen, ta'n GDN shoh feer chasley rish adsyn t'ec bacteyryn.