Graet e vez Tir (arabeg صور aṣ-Ṣūr, fenikianeg Ṣur, Latin Tyrus, akkadeg Ṣurru, hebraeg Tiberia צר Ṣōr, gresianeg Τύρος Týros) eus ur gêr fenikian kozh el Liban a-vremañ war aod ar mor Kreizdouar e-tro 40 km en hanternoz da Akko, ha 30 km e su Sidon. Sour eo anv a-vremañ ar gêr; talvezout a ra kement ha ""karreg"".

Krouet e voe Kanton an Oriant e 1790 hervez un dekred bet kemeret gant ar Vodadeg Vroadel d'an 22 a viz Kerzu 1789. Ur rann velestradurel ha lezvarnel hag ur bastell-vro dilenn eus Bann Henbont e departamant ar Mor-Bihan e oa. An Oriant a oa e bennlec'h hag e gumun nemeti. Dilamet e voe gant ar Goñvañsion e miz Even 1793 hag adsavet gant ar C'huzul-Ren hervez ar Vonreizh bet votet d'ar 26 a viz Here 1795. Krouet e voe daou ganton nevez en Oriant, an Oriant-1 hag an Oriant-2 , gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

Sklaer e oa bet ar Jeneral Thomas Holcomb eus an USMC p'en devoa aotreet ar maouezed da emezelañ er c'horfad d'an 13 a viz C'hwevrer 1943 : arabat e oa reiñ lesanvioù d'ar soudardezed e nep doare. E miz Meurzh 1944, er gazetenn Life magazine, e tisklêrie Holcomb : :

Kenderc'hel a rejont gant o zroiad e 2008, hag e miz Mae 2008 e sonjont penn-da-benn Bubble and Scrape e-pad ar festival All Tomorrow's Parties e Koko e Londrez.

Un enklask justis a oa bet digoret evit gouzout ma oa bet breinadur e-pad e ren pe get. En em lazhañ a reas en ur lammat diouzh un tornaod a-dreñv e zi.

Eno e oa Kastell Tafolwern, lez pennañ aotrouien kombod Cyfeiliog er Grennamzer, e kember ar stêrioù Twymyn hag Afon Iaen. E-pad ur pennad e voe lez ar priñs-barzh Owain Cyfeiliog.

E pevar lec'h disheñvel e c'hoarvez ar pevar fred en ur c'heflusker Wankel, an holl anezho en ichou a zo etre speurenn ar bailh hag ur vountell dric'hostez, anvet ""rotor"", a dro ennañ ha tro-dro d'un ahel kammgreizet.

Abalamour ma oa ur vro meneziek-kenañ e seblant e talvezas Arkadia da lec'h repu. Pa oa degaset rannyezhoù dorek er Peloponnesos, e-pad an Oadvezh teñval, e chomas bev ar yezh kozh en Arkadia evit doare, ha renket eo yezh hec'h annezidi er strollad yezhoù arkadek-ha-kiprenezek. Herodotos a lavar e oa poblet ar vro gant Pelasged, an anv a roed en henc'hresianeg da henvroidi Bro-C'hres, a oa o vevañ eno a-raok degouezh ar meuriadoù hellenek.

Evel an holl loened en urzhiad Monotremata ez eus un toull-skarzh hepken d'an ekidne pigos hir evit e forzhioù genel, e venvegad troazhañ hag e venvegad koazhañ. Berr eo e lost hag e gorf a zo etre 45 ha 80 cm. Gell pe du eo e vlevenn ha drein zo war e gein. Heverk eo e voj : tuellenn-heñvel ha pleget war-zu an traoñ. Dizant eo an ekidne met kreskennoù heñvel ouzh dent zo war e deod bras. Skilfoù zo ouzh e bavioù, ar re a-raok a servij da duriañ an douar evit diskoachañ boued.