O mobu mwa 1865, basango ba yambo banei bakomi o mboka Shina. Ferdinand Hamer azalaki leki wa bango mpe asalaki wana mibu 35. Akomi Episkopo. Kasi sango Van Segvelt akufi na malali ya tyfus o nsima ya mobu moko mpe sanza ínei. Mpe mobu moko o nsima ya liwa lya Van Segvelt, Teofil Verbist yé mpé awei. Banso bakanisi 'te ye mpe awei na bokono bwa tyfus. Fievre ekangi ye mpe alendendali. Monganga azalaki te, lopitalo mpe te. Nganga Nzambe chinois akulisi ye Mafuta Masantu ma bakoni mpe mwa mikolo o nsima sango Theophile awei. O nsima ya ye basango bayike bawei o mboka Chine na bokono bwa tyfus, mbele moko wa misatu awei boye. Ba Chine bango mpenza bazalaki kokufa na tyfus te, kasi bampaya o mokili mwa bango bawei ebele na tyfus. Bobele o mobu mwa 1930 monganga moko wa Pologne akeli mono mpo ya basango. Bákamata yango,… mpé bakufi mpo ya tyfus lisusu te.

Connie Francis (Concetta Rosa Maria Franconero * 12 ya sánzá ya zómi na míbalé o 1938) ezalí moyémbi na Jersey ya Sika (New Jersey na lokótá ngɛlɛ́sa) na Ameríka.

O 24 aprili 1834, bamamelo mwambi ba yambo balakelaki bilako. Monseigneur Boussen, episkopo ya diocèse a.i.ya Bruges, andimaki ""Mibeko"" mya lingomba.

Na Lingála makitana matali bato mazalí: ngáí, yɔ̌, yě, bísó, bínó, bangó. <br\> Na nkomá ya Lingála kokɔ́tisa likitani na likelelo, ekolanda likitani liye lizali kokɔ́tɔ na likelelo na loléngé luye:

Ba effet secondaire oyo eyebani mingi eza nausée na mokosa. Ekoki mpe kobakisa risque ya ba infection ya ba mycoses mpe, ntango basaleli yango elongo na acide clavulanique, ekoki komema pulupulu. Esengeli te kopesa nkisi oyo na baye bazali na allergie na penicilline. Ntango yakosalela yango na baye baza na mikakatano ya rein, esengeli kokitisa dose. Kosalela yango na eleko ya zemi mpe ya komelisa mwana libele emonani neti eza na mindondo te.

Lingomba ya Mission likabwani na ba 45 pɔlɔvɛ́si ntuku inei na itano, na 3 Vice-pɔlɔvɛ́si isato. O molongo mobimba, lingomba lizali kosala na bikolo ntuku mwambi,bikabwani o bituka to continent inso: Afríka, Ameríka, Ostralía, Azía (kin'o Sína) mpe Erópa.

Kasa Vubu na discours na ye alakisaki kanda azalaki na yango na lolenge alongolaki Tshombe. Acte oyo esepelisaki ba oyo babandaki kolinga Tshombe akwueya. kanda ya Kasa Vubu ewutaki du fait que asengaki na Tshombe, mbala na mbala a démissionner kasi ye aboyaki kosala bongo, yango wana Kasa Vubu ayaki ko agir ndenge a agisaki wana, sans diplomatie aucune. Kasi, Tshombe aningana te, aloba eloko mko te, afanda très calme et digne.

Souk oyo etongamaki na 1612 na Youssef Dey. Mosala na yango ezalaki botekisi ba esclaves baye bauti na Afrique subsaharienne. Ba esclave ya Europe, baye bazalaki komonana mpenza te mpe bazalaki ya motuya; ba zalaki kotekisama na souk te, bazalaki kotekisama na bisika bibombana (des endroits plus retirés) mpo ete boteki ezalaki kaka mpo na basombi baye bakokaki ko zala na mosolo ebele.

Simísi tǒ semísi(mpɔ̂ na chemise na lifalansé) ezalí elambá elátamaka na mibáli mpé bǎsí. Etongamaka na likutu, silíki tǒ búsi esúsu. Ezipaka ntólo mpé mabɔ́kɔ kíná esímbeli tǒ molɔ́kú.