La colesiòun ed vêṣ da farmacìa dal Muséo l’é òna dal pió réchi e presiōṣi che gh’é. A vînen quâṣi tót dal l'antîga drugaréia dal Cunvèint di Geṣvît ed Nuvalêra, in funsiòun bèle pôch ân dôp la fundasiòun dal cunvèint in dal sincsèint. ‘Na bòuna pêrt dal brôchi e di vêṣ, urnê cun al góst venesiân, în ed la fîn dal sincsèint.A ghé ânca dimòndi brôchi e buciòun ed cerâmica ‘’rivistîda’’, prodòt môlt probabilmèint a Sasôl ind la préma metê dal setsèint. Tót i vêṣ a gh’àn al stèma di Geṣvît cun scrét ânca la rôba che gh’êra dèinter. La sèriea di vêṣ grând, la pió impurtânta, cun figûri sâcri o fantâstichi în probabilmèint ed l’ambiĵnt artésti ed Lôdi ed la metê dal setsèint. Ed la colesiòun a fân pêrta ânca butèli venesiâni.

La stôria ed Luceria la và avânt int al 1909. Mèinter che al Ferovéi Arzâni j êren drē a fêr di lavōr per la costrusiòun ed la ferovéia Rèz-Canòsa, j în stêdi catêdi, tra l'êter, un manarèin ed prêda ed 30 centémeter (na lunghèsa mia nurmêla) ch'al fà pinsêr ch'al sît al fósa bèle abitê da di mjêr d'ân, dal j êtri munèidi ed la fîn dl'impēr e dal j êtri tòmbi rumâni. Sti ûltem sepólcher j ân permés d'avèir n'idèja pió cêra ed la cumpusisiòun ed la sitê: a Luceria a gh'ēra trî simitèri bèin divîş, ûn dal peréiod di légor e di cêlt (IV-III sec. p.C.), ûn ch'al s'arfà a l'època di légor e di rumân (dal II sec. p.C. al II sec. d.C) e un êter masmamèint ed la fîn ed l'impêr (III-IV sec. d.C.) cun di sègn di prém cristiân (fōrsi dal IV sècol d.C.). Mó incòra int al 1925 al studiōṣ Andrea Balletti, int al publichêr al só famōṣ léber ed stôria ed Rèz, al metîva in dóbi che int al sît ṣvèin a Ciân a'gh fósa mai stê na sitê antîga, tânt ""pôca"" l'ēra la rôba ch'l'ēra stêda catêda, e al dgîva che secònd li-ló sta facènda ed Luceria l'ēra 'n'invensiòun ed quêlch stôrich pôch sèri.

Dal 1972 i fàn l'aeropôrt a Ôri al Sêri e dal 1985 int'i Sbdèl Riuné Riuniti i trapiànten al prémm côr. A Bêrgum as dscårr al dialatt bergamâsch.

Int la zôna, sèimper grâsia a l'âria bòuna, a 's pōlen vèder ed j ulîv piantê int al XVII sècol dal parôchi ed la sitê, che ché a gh'îven ed j ôrt e di sît, piantê mia tânt per fêr ed l'ôli bòun da magnêr (da ch' al pêrti ché al frût al madurés têrdi e pó l'é ed bâsa qualitê) mó per per fêr ed l'ôli da landèin vutîv.

Spianèda in bòna posizioùn tra al culèni dl'appennèn Tosc-rumagnòl e la pièna padèna-rumagnòla, l'è travarsèda da la Via Emélia, tra Furlè e e'Mèr Adriâtic. L'è bagnèda da e' fiòmm Sèvi.

In Europa e int'al Vsén Uriänt la ngn'j é l'etè dal brånz e la vén prémma ch'la tachéss la stòria, indòvv i s caten anch'dî scrétt. L'etè dal fèr la cminzéppia dal dudgésum sécol prémma ed Crésst atais al Mèr Mediterràneo e stra'l nòn e l'utèv sécol prémma ed Crést int'l Èlta Europa. C'me pr'äli èltri êpoch d'la stòria i lémmit i canbien a secånda dî sît e däl cultûr. Däl ziviltè al n cgnussén brîsa l'etè dal fèr anch's i avénn dî svilopp di mondi inpurtànt, c'me i Incas.