Recuerde, esta enciclopedia es, más que nada, para la gente quechua-hablante, es decir, es un instrumento para comunicar conocimientos y para la difusión y conservación de un idioma que, paulatinamente, está en peligro de perder su verdadera importancia, tanto por culpa de la escasez de recursos didácticos y difusión, como son los libros y las páginas Web, publicados en lengua quechua. Escribiendo en esta enciclopedia, se contribuye a la preservación de la diversidad cultural y sobre todo se estimula el interés por aprender los idiomas de las culturas oriundas y originarias de América, como es el caso del quechua.

Markawillka distritu (kastilla simipi: Distrito de Marcavelica) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Piwra suyupi, Sullana pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Markawillka llaqtam.

Saywitu: Waras llaqta, Llaca mayu, Cojup mayu, Quilcayhuanca mayu, Shallap mayu, Rajucolta mayu, Rurec mayu, Pukaranra rit'i urqu, Wantsan rit'i urqu, Kayish‎.

2001: Maqt'illu. Universidad Nacional Federico Villarreal, Editorial Universitaria, Lima (uyanchasqa kaywan kuska: Sócrates Zuzunaga Huaita: Tullpa willaykuna).

Q'illu qucha (kastilla simipi: Laguna Amarilla icha Laguna Collanes) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, huk qucham Chimpurasu markapi, Pinipi kitipi, Qhapaq Urqupi, Sangay mamallaqta parkipi.

Louis Joseph Gay-Lussac, Joseph-Louis Gay-Lussac sutipaq runaqa (* 6 ñiqin qhapaq raymi killapi 1778 watapi paqarisqa Saint-Léonard-de-Noblat (Ransiya) llaqtapi - † 9 ñiqin aymuray killapi 1850 watapi wañusqa París (Ransiya) llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtayuq Pachaykamay wan chaqllisinchi yachaqsi karqan. Wapsikuna Kamachikunapas.

Achkiy icha Akchiy, Qusqu-Qullawpi K'anchay, kichwapi Achik (latin simipi: lux) nisqaqa huk micha rikch'aqmi, ima k'anchaqpas. 380-manta 780-kama nanumitru pillunya suni kayniyuq iliktrumaqnitiku illanchaymi.

◄ | 2 ñiqin pachakwata kñ | 1 ñiqin pachakwata kñ | 1 ñiqin pachakwata | ►◄ | 40 watakuna kñ | 30 watakuna kñ | 20 watakuna kñ | 10 watakuna kñ | 0 watakuna kñ | ►◄◄ | ◄ | 23 kñ | 22 kñ | 21 kñ | 20 kñ | 19 kñ | 18 kñ | 17 kñ | ► | ►►

Siwayru (latin simipi: Cuprum aceticum icha Aerugo), C4H6CuO4 icha (CH3COO)2Cu nisqaqa anta aqha p'uchquchasqam. Wasikunap anta qatankunapim paqarin.

Madrid suyu nisqaqa (kastilla simipi: Comunidad de Madrid) Ispaña mama llaqtapi huk suyum (comunidad autónoma). Uma llaqtanqa Madrid llaqtam.

Johan Javier Fano Espinoza sutipaq runaqa; ""Gavilán"" ""Cholo"" qayay suti (* 9 ñiqin chakra yapuy killapi 1978 watapi paqarisqa Wanuku llaqtapi - ) huk Piruw mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.

Pichachén (kastilla simipi: Paso Pichachén) nisqaqa Antikuna huk q'asam, Arhintina suyupi (Neuquén wamani) Chili suyupipas (Biyubiyu suyupi, Laja qucha ñiqpi).

◄ | 11 ñiqin pachakwata | 12 ñiqin pachakwata | 13 ñiqin pachakwata | ►◄ | 1150 watakuna | 1160 watakuna | 1170 watakuna | 1180 watakuna | 1190 watakuna | 1200 watakuna | 1210 watakuna | ►◄◄ | ◄ | 1179 | 1180 | 1181 | 1182 | 1183 | 1184 | 1185 | 1186 | 1187 | ► | ►►

Willka icha achama (Anadenanthera colubrina) nisqaqa Urin Awya Yalapi wiñaq huk sach'am, 5-30 mitrukama wiñaq, kurkuntaq 6-9 disimitrukama rakhum, ancha kichkasapa.