پرینسیپیا بە یەکێک لە گرنگترین کارەکانی مێژووی زانست دێتە ئەژمار. پێشتر، فیزیکزان و بیرکاری فەڕانسەیی ئالێکسیس کلۆرۆ بەمەی زانیبوو، ئەو دەڵێ: ""پەڕتووکی بەناوبانگی پرەنسیپە بیرکارییەکانی فەلسەفەی سروشتی سەرەتای ڕاپەڕینێکی گەورەی لە فیزیکدا نیشاندارکرد. ئەو ڕێگایە کە نووسەرە ناودارەکەی، ئاغەی نیوتن، گرتیەبەر، تیشکی بیرکاریی خستە سەر زانستێک کە تا ئەو ڕۆژە لە تاریکاییی گومان و گریمانەدا مابوەوە"".

تاق (بە ئینگلیزی: Arch) پێکھاتەیەکە کە دەتوانێ بە شکڵە کەوانەییەکەی بارە سەرەوخوارەکان تەنیا بە پەستان ڕا بگرێ و ھیچ مۆمێنتێکی تێ نەکەوێ. ئەم تایبەتمەندییە بە کەڵکەی تاقەکان ھەزاران ساڵە یارمەتیی مرۆڤی داوە و ئەمڕۆش لە تەلارسازی و ئەندازیاریی شارستانیدا بە کار دێت.

بیناسازی ئیسلامیتایبەتمەندیەکی دروستکردنی بینایە کە موسوڵمانەکان بەکاریان هێناوە بۆ ئەوەی ببێتە ناسنامەیەک بۆیان. ئەم جۆرە بیناسازیە بە هۆی ئیسلامەوە گەشەی کرد. ئەویش لەو شوێنانەی کە ئیسلام تێیدا بڵاو بویەوە وەک نیمچەدوورگەی عەرەبی، عێراق، میسر، شام، مەغریب، تورکیا، کازاخستان، ئۆزبەکستان، ئێران، خوراسان و هەروەها ئەو ناوچانەی کە بۆ ماوەیەکی درێژ لەژێر دەسەڵاتی ئیسلامدا بووە وەک ئەندەلوس (ئیسپانیای ئێستا) و هندستان. تایبەتمەندی بیناسازی ئیسلامی ئەوەیە کە گایگەربوە بەشێوەیەکی گەورە بە دینی ئیسلامەوە وەئەو بوژاندنەوە زانستیەی کە پەیرەوی دەکات، وە دەگۆریت لەناوچەکاندا بە هۆی کەش وهەوا وە پاش ماوەی بیناسازی وە شارستانی پێشوی ناوچەکە وەک تورکیا بەهۆی کەش و هەوا وە لەیەمەن بەهۆی پاش ماوەی بیناسازی ،وە ئەو پێشکەوتنەی کەدەیبینین لە شێوەو کارەکاندا بەپێی کات وەگۆرانی باری سیاسی و ژیان ورۆشنبیری دانیشتوان .

ڕۆژنامەوان بە کەسێک دەوترێ کە کاری ڕۆژنامەگەری بێ، کەسێک کە سەبارەت بە ڕووداوەکان، پێشھاتەکان و گۆڕانکارییەکان زانیاری کۆ و دواتر پەخش دەکاتەوە.

ھارد ڕۆک بووبە جۆرە چەشنێکی بەناوبانگ لە ساڵی ١٩٧٠کاندا، کاتێک گرووپی وەک لێد زێپلین، زە ھوو، کوین، بلاک سەبات، دییپ پرپڵ، ئەیرۆسمیت، ئەی سی/دی سی و ڤان ھالێن دروست بوون. لە ١٩٨٠کاندا، ھەندێک لە گرووپەکان لە ھارد ڕۆک دوورکەوتنەوە و گۆڕان بۆ پۆپ ڕۆک، لەکاتێکدا ھەندێکیان گەڕانەوە سەر چەشنە کۆنەکەیان.

گامڵان (ئینگلیزی: Gamelan) مۆسیقایەکی نەتەوەییە کە لە ئیندۆنیزیا دروست بووە و ئەو ئامێرانەی تێدا بەکاردێن ئامێری پێداکێشانن. ئەو ئامێرانەی زیاتر بەکاردێن ئامێری مێتالۆفۆنە. ئامێرەکانی تر پێکھاتوون لە ئامێری تەلدار و زایلۆفۆن و فلوتن. گۆرانیبێژەکانی ئەم چەشنە ناودەبرێن بە سیندھن.

ناوی ھێمن دەگەڕێتەوە بۆ ئەو زەمانە کە لە کۆمەڵەی ژ-کاف و کۆماری کوردستاندا وەکوو پێشمەرگەیەک خزمەتی بە نەتەوەکەی دەکرد و لە نێو تێکۆشەرانی ئەو سەردەمە کە ھەر یەکەی ناوی نھێنیان ھەبوو، بە ھێمن ناسرا و ھەر وەکوو بۆخۆی دەڵێ:

بۆلیڤار لە گەنجیدا سەردانی ئورووپای کردبوو و کاریگەر بوو بە ڕۆشنبیری ئوروپا و بە شەڕەکانی ناپلیۆن لە ئیسپانیا و کاتێک ناپلیۆن حکومەتی ئیسپانیای ڕووخاند، ھاندەرێک بوو بۆ بۆلیڤار کە ھەمان شت بکات بەرامبەر ئیسپانیا لە ئەمریکای باشوور و سوێندی خوارد کە وڵاتەکەی ڕزگار بکات لە ئیستیعمار، و بۆلیڤار بوو بە ئەفسەرێک لە سوپای شۆڕشدا، و دوای زنجیرەیەک شەڕی دوور ودرێژ بۆلیڤار سەرکەوت بەسەر ئیسپانیادا و ئەو دەوڵەتانە سەربەخۆییان بە دەست ھێنا، و بۆلیڤار وەک ئازدکەرێک ڕێزی خەڵکی بەدەستھێنا، بەڵام لە ڕۆژانی کۆتاییدا ڕووبەڕووی ناڕەزاییەکی توند بۆیەوە کاتێک ھەوڵیدا ئەمریکای باشوور لە ژێر دەسەڵاتی خۆیدا یەک بخات و ناوی بۆلیڤیا بە ناویەوە ناونراوە.