Nnete tota ke gore, fa o robala le kgarejwana nngwe le nngwe, o mo kotsing ya go lwala, le go tshwarwa ke malwetse a boaka le go felelwa ke thata ya bonna.

Diletswa tsa ngwao tse di fitlhelwang mo Lesotho di akaretsa lekolulo, se eleng seletswa se se dirisiwang ke badisa, setolo-tolo, se se tshamekiwang ke borre le thomo ee tshamekiwang ke bomme thata.

Dikolo tsa pele tsa maYuropa mo Aforika Borwa di ne di tlhomilwe kwa Kholoning ya Kapa (Cape Colony) setlheng sa bofelo sa sentshwari ya bo lesomesupa ke bagolo ba kereke ya Dutshe (Dutch Reformed Church) ba ba neng ba itshetlegile mo dithutisong tsa se bibele, e e neng e tlhokega go re kereke e tlhomamiswe. Kwa metseng-selegae, barutisi bajaki (itinerant teachers (meesters)) ba rutile dikwalo tsa mother le bokgoni ba dipalo (basic literacy and math skills). Dikolo dimishinari tsa maBritishi di ne tsa tlalatlala morago ga ngwaga wa 1799, fa maloko a ntlha a London Missionary Society a goroga kwa Kholoning ya Kapa.

Mo go tse dingwe banni ba ne ba lela ka ofisi ya motlakase gore motse wa bone o motona e bile o na le motlakase mme ga ba na kwa ba o rekang teng fa e se kwa Kasane fela, dikhilomethara di le lekgolo go tswa mo motseng wa bone.Mongwe wa batsenelela diphuthego e Mme Sarah Tlou o ne a bua ka pelo e e botlhoko gore e re le mopalamente a bua ka molao gore jaanong dikgwebo tse dipotlana di tsile go sireletswa, beng ba marekisetso a mogolwane ga ba ba tshedise sentle.Mme Tlou o kaile fa beng ba marekisetso ba ba koba fa pele ga marekisetso a bone ba re ba ba tseela kgwebo ntswa ba sa rekise sepe se se tshwanang le sa bone.Monana wa motse Johnson Moyo, ene o ne a kopa mopalamente gore banana ba kgaolo ya Chobe le ba motse wa Panadamatenga ba saletse kwa morago le gone go ineela mo nnotaging ka ntlha ya gore ga go na kwa ba ka itlosang bodutu teng.E rile a tswa la gagwe, mopalamente a ba bolelela ka mananeo a puso a LIMID le ISPAADD a ba ithusang ka one e le balemi barui.Rre Nshimwe o ne a ba tlhalosetsa gape le ka ditlhabololo tse di tlaa diragalang mo kgaolong ya bone jaaka go katolosiwa ga lebala la difofane, go simolodiwa ga Zambezi Agro farming le kago ya borogo jwa Kazungula.

Go tsuolola ditshwanelo Mazimbabwe a kopanang le tsone mo Botswana le yone e nnile setlhogo sa motshameko o o bitswanang ""Voice of the people""(Lentswe la Batho), ka batsameki go tswa mafatsheng oo mabedi.

Ka ngwaga wa 1954 barongwa ba development co-operation ba ne ba aga matlhabelo a Lobatse a gompieno a bidiwang B.M.C (Botswana Meat Comission). Lobatse o pharologanyo ka tsela ya ntlha mo Botswana,e e dirilweng ka 1958. Ka boipuso kgwedi ya lwetse a le masome a mararo ka ngwaga wa 1966,dikilomithara tse tlhano e ne e le tsela e e nang le sekonotere lefatshe ka bophara.E ne e le tsela e e tswang maemelo a terena a Lobatse go ya kwa kgotla tshekelong e e neng agilwe ka mo go kgetlhegileng ga loetlo lwa ga kgosi George vi gape le Queen Elizabeth ba England ka ngwaga wa 1947.

Hosana ke mmino o o binwang thata ke Bakalaka, o binwa fa go rapelelwa pula. Fa o binwa go aparwa bontsho le bosweu. Bontsho bo supa maru a mantsho a pula, fa bosweu bo supa gona ga pula kgotsa metsi.