Соңгу талазындан Чехия, соңгу-чөөн талазындан Словакия, чөөн талазындан Венгрия, мурнуу талазындан Словения болгаш Италия, барыын талазыгдан Лихтенштейн болгаш Швейцария, соңгу-барыын талазындан Германия-биле кызыгаарлаттынып турар.

Күрүнениң ады (бурунгу немец дылда ""Ostarreich"" – Чөөн күрүне дээн). Австрия деп ат 996 чылдың ноябрь 1-ниң хүнүнде документиге демдеглеттинген. Австрияның тугу делегейде база бир Бурунгу күрүнелерниң демдээ болуп турар. Бо төөгүге хамаарышкан тоолчургу чугаада болза мынча деп турар. 1191 чылда 3-кү Крестовой поход үезинде Леопольд V герцогтуң маңган ак хөйлеңинче дыка хөй хан чаштай берген. Кажан герцог калбак курун чежиптерге ак өңнүг шыйыг тыптып келген. Ол ийи өңнүң каттышканындан Австрияның тугу бодараан.

Өске кижилерниң эт-севин, ашка-хопеегин, эргезин, алдарын бодумга болган болза дээн адааргал-сеткилден төрүтүнген багай сеткил. Өске шевергиин арын-шырайлыг азы мага-боттуг кижилерни көргеш мен ындыг чараш турган болзумза дээн сеткил база хамааржыр.

Чамдыкта Черниң атмосферазының сырый каъттарынче бичии доозуналчак үүрмек эвес, кончуг улуг хемчээлдиг телолар кээп киргилээш, долузу-биле эстип-хайлып четтикпейн, чалбыраашталып кыппышаан, аажок дааш-шимээнниг Черге кээп дүшкүлээр. Ол улуг телоларның артынчыларының Черге кээп дүжерин болид дүжүүшкүнү дээр. Кадыгланып, демирлени берген Черге кээп дүшкүлээн артынчыларны метеориттер дээр.

Ном ""Ада-иениң ачы-буянын канчаар харыылаар дугайында Бурган башкының чырыткылыг сургаалы"" Кыдат дылдан моол дылче Ж.Өлзий очулдурган. Хынап үндүрерин харагалзаан Ш.Агваандондов. Моол дылдан тыва дылче Г.Санчаа очулдурган. Үндүрүлгениң редактору А.Ховалыг “Эне сөзү” солуннуң парлалга-полиграфия комплекизи. Тираж 200 кезек.

Ш. Ч. Сат, Е. Б. Салзыңмаа. Амгы тыва литературлуг дыл. (Лексика болгаш семасиология, фразеология, фонетика, морфология). Тываның ном үндүрер чери. Кызыл — 1980.

Меңги Ооржак 1975 чылдың январь 8-те Бай-Тайга кожуунда Бай-Тал сумузунга төрүттүнген. 1999 чылда Тываның күрүне университедин дооскан. 1992-1993 чылдарда ""Содействие-Деткимче"" деп солуннуң корреспондентизи, 1993-1996 чылдарда ""Тыва Республика"" деп солуннуң корреспондентизи, 1999-2000 чч. Бии-Хем кожууннуң Уюк сумузунуң ортумак школазынга тыва дыл болгаш чогаал башкылап ажылдаан, амгы үеде, 2000 чылдан эгелээш, Туранның 2 дугаар школазында тыва дыл болгаш чогаал башкызы болуп ажылдап турар.

Ие кижи төлүн божаанда хемчээл чок улуг шаг-шинээзин чидирип,беш бүдүнү хоорлуп турган ышкаш түреп човаар,кезек када элең-тендиң бооп,угаан ышкынар,бодунуң төлү дээш,хөй өзээн чүве дег улуг дамырак дег ханын база чидирер.Мынчаар уруун божууруну човулаңындан дириг үнген ие кижи сегип,угаан кирип келгеш,чүнүң-даа мурнунда уруун чаптап,амыр-менди божаанынга сеткил өөрүп,чаш төлүн баарынга чыпшыр куспактап,чап-чаа божуурда аарып турган човулаңын уттупкаш хүлүмзүрүүр. Кезек үе эртерге,ие кижиниң маг-боду каттап аарып эгелээр. Дөрткү мактал: АДА-ИЕ ЧОВУЛАҢЫН УТТУП,ААС-КЕЖИИН ЧУГААЛАЖЫР БУЯННЫГ ХАЙЫРЛАЛ: