L'impiânt dóv' a rivarân i viaşadōr l'é stê prugetê dal fâmōş architèt spagnōl Santiago Calatrava la fà pêrt 'd un impurtânt prugèt ch' al cambiarà tót la zôna a nôt ed la sitê e ch' a la farà dvintêr la principêla e pió impurtânta pôrta 'd ingrès ed Rèz. Al sistēma di pûnt a vēla insém a l' Avtostrêda dal Sōl, ânca lōr prugetê da l'architèt ed Valencia, cun al nōv caşèl ed l'avtostrêda a srân un nōv insèm d' impiânt bē e cômed per la sitê ed Rèz.

Al 16 'd maj dal 1829 ai Pramzàn la Zaira la ne gh'è miga molt piazuda. Anca dòpa, la n'à miga avù tropp sucés; l'è par còst che Blén l'à drovè so quanti pärti 'd la Zaira par fär I Capuleti e i Montecchi.

Onna bâla l'è un quel ch'an le menga vêr, na quistioun cunteda aposta par réder o par fer dal mèl a quechidun o protèger se stàss. N'etra forma ed dir l'a pol eser 'na ""fòla"" o 'na ""ciaveda"" in dal seins ed ""stôria"".

L'Universitê ed Mòdna e Rèz (Università di Modena e Reggio Emilia in italiân – Universitas Studiorum Mutinesis et Regiensis in latèin) in lètri UniMoRe l'é 'n' universitê urganişêda secònd un mudèl reti di sede. La só qualitê particulêra l'é còla 'd èser sustgnûda da un prugèt de şvilóp ch' al mèt insèm dō universitê.Mòdna (sît ed la secònda universitê pió antîga d' Itâlia, l'é còla dal sèt tr'al j universitê mundiêli, nasûda int al 1175 e chersûda intōren al stôrich Studium mutinensis) e Rèz dal 1998 àn dê via a un lêregh e-şvilóp ed l'Universitê ch' l'à purtê a fêr fîn incō 8 facoltê a Mòdna e 4 a Rèz.

Ind al 1860 a Rèz un cumitê l' à preparê al prugèt ed 'na lénia Rèz-Lóca cun diramasiòun per La Spèsia. La préma ferovéia fâta l'é stêda la Rèz-Ventōs (frasiòun de Scandiân). În gnûdi dôp la Rèz-Guastâla cun diramasiòun Bagnôl-Chêrp e prolungamèint Scandiân a Sasōl. Sté léni ēren in gestiòun a la SAFRE (Società Anonima per le Ferrovie di Reggio Emilia) a capitêl privê.

La Franza (o Fränza), ufizialmänt Repóbblica franzaisa, la cunfénna col Bêlg', al Lussenbûrg, la Germâgna, la Svézzra, l'Itâglia, Mònaco, Andårra e la Spâgna. Da la Franza as pôl andèr in Inghiltèra a travêrs la galerî d'la Mândga.

N' êter sistêma per calcolêr al brigōş rapôrt fra al Frânc arzân e al Frânc italiân l'é còl ch'al vèd al prém 11/43 ed ch' l' êter; in decimêl 1 Frânch arzân l'é cumpâgn a 0,256 Frânch italiân.