ÑE'ẼTÉVA JURUGUA: ha'e umi ñe’ẽtéva oguere-kóva ipype pu'ae jurugua térã pundie jurugua. Ko’ãva ndive jai-puruva’erã ñe’ẽpehẽtai “ja”, ñamosusũvo (al conjugar) ñandé-pe. Techapyrã:

Salve Jorge ha'e akue peteĩ tembiasagua'u ta'angambyrýgui Pindorama retã pegua, ojapo akue ha ohechauka akue ta'angambyry mbohasáva herava Rede Globo. Oñepyrũ ára 22 jasypa ary 2012-pe ha opama ára 17 jasypo ary 2013-pe, tembiasagua'u Avenida Brasil rire ha Amor à Vida mboyve. Ohai Glória Pérez ha Malga Di Paula ha omotenonde Fred Mayrink ha Marcos Schechtman. Omombe'u ""jerovia"" rehe ha tembiguái ñemuha, ohasa gua'u Morro do Alemão táva Rio de Janeiro ha Cappadocia Tuykia retãme, Marangatu Horge oheñóiva'ekue.

Diccionario Biográfico ""FORJADORES DEL PARAGUAY"", Primera Edicción Enero de 2000. Distribuidora Quevedo de Ediciones. Buenos Aires, Argentina.

Estación de Acuicultura oñemuñahápe pira katu, oĩ laboratorio, y renda, incubadora ha tapichakuéra katupyry omba’apo va’erã ko’ã mba’e omotenonde haguã. Umi pirakuéra oñemuñáva ha’e: paku, karimbata, dorado, surubi.

Puhoe AM-va hína ko’ãva: Radio Concepción, Radio Vallemí, Radio Yby Yaú, Radio Guyra Campana. FM-va katu ãva: Vallemí, Itá Porá, Aquidabán, Los Ángeles, Continental, Belén, Norte Comunicaciones, entre otros. Avei oĩ canal televisiõ rehegua.

Ara hakue ko’ápe ha’e 21 °C rupi; ohupyty hetavérõ oguahe 38 °C peve ha michivérõ 0 °C. Amá katu ohupyty petei arye. Ko táva Alto Paraná ha’e oky hetaveha ñande retãme. Ara Ro’ype katu oi meme ysapy ha tatatina.

Yvy kuarahyreiképe ojeikuaaporã upe mbohapy ysaja Indu jerovia pegua, oñembohérava avei Trimurti (‘mbohapy ysaja [jeroviaha pegua]’: umi jeroviaha kuimba'e Brahmá, Visnu ha Shiva), hákatu ndaipóri indu jeroviahára omomba'eguasúnte ko ""Trimurti"".

Upe ñemanomba guasu Cerro Corá-pe, upe 1 jasyapy jave ary 1870-pe opa va’ekue upe mba’evaiguasu. Omanóvo López, ha ojeapresapávo umi jefekuéra nomanói va’ekue, Centurión-pe ohupytývo peteĩ vála upe hovápe omoirũ upe tropa-pe ou jevy peve puerto Villa Concepción peve. Upepe ojehupipa va’ekue umi jefekuérandi ha ojegueraha Rio de Janeiro-pe ñorairõ guasu prisionero ramo.

Fernando de la Mora oguereko va’ekue po tyvyrakuéra ha’éva (Mora Del Casal). Umívagui ipahague héra Rosa Isabel de la Mora omenda va’ekue Mariano Antonio Martínez Viana rehe, ko karai kóva congresista va’ekué 1811-pe.

Ha’e itembiasa ohechauka mboyve japogue tendape, Tyba'y yrysy henda jejokuáikuéra ha bandeirantes tape, ko guataavakuéra oraha py’aguasukuéra ipýpe okárape.

Heñói 27 jasyteĩme ary 1840ramo táva Itauguá-pe; karai Francisco Antonio Pérez de Centurión kuñakarai Rosalía Martínez y Rodas ra’y. Oñehekombo’e omoñe’ẽ ha ohai haguã kuatia oñemoarandu va’eku upe mbo’ehao opytáva Cañadita-pe. Mbo’ehára Quintana Paraguaýpe remimbo’epyre va’ekue ha heta ary rire Escuela de Matemáticas Pedro Dupuy mba’épe.