Tuligape o aga bodikologo jwa selekanyo sa 10 mile , bontlha bongwe jwa borwa jo bo atlologelang kwa borwa jwa noka ya Shashe. Bodikologo jo! bo ne jwa simololwa ke ba pioneer ka ditumalano magareng ga dikgosi tsa motse jaaka lefelo le le sa kgabagangweng la tiriso ya go fudisa leruo la dikgomo . Se se ne sa thusa go sireletsa lefelo la phulo go itsa go anama ga malwetse a tshwana rinderpest go tsweng mo dikgomong tsa mo gae go ya kwa dikgomong tse di neng di ruilwe kwa borwa. Le ke lefelo le le sireleditsweng, le mo bogompieng e leng lefelo la boikhutso le la diphologolo la Thuli.

Tshokotshaa ke motse o o mo kgaolong ya legare mo Botswana. O dikhilomethara tse di masome a boferabobedi mo bophirima jwa motse wa Nata, kwa bokone jwa tsela e e kopanang le ya Nata go ya Maun. Motse o o ne o nale palo ya batho ba le makgolo a mane,masome a botlhano le boferabobedi mo palo bathong ya ngwaga wa 2001 , gape o nale sekolo se se potana.

Botlhoki e ntse ke kgwetlho e tona kwa kgaolong potlana ya Palapye jaaka bomme ba le bantsi go feta borre ba humanegile.Modulasetilo wa khansele potlana ya kgaolo Rre Onneetse Ramogapi o boletse beke eno gore mo batlhoking ba ba 1507 ba ba kwadisitsweng, ba ba 1062 ke bomme fa borre ba le palo potlana.A re se se swabisang ke gore ba ba thusiwang ka lenaneo le ga ba kgatlhegele mananeo a go ba thusa go itshetsa. ""Batho bano ba santse ba ikaegile thata ka mephako ya mmuso mo ba sa dumeleng go ipopa ditlhopha kgotsa ka bonosi ba inaakanya le ditiro tsa go ba nonotsha mo itsholelong,"" a tlhalosa.

Ramotswa ke motse mogolo wa Balete. Motse yo o mo kgaolong ya Borwa Botlhaba mo Botswana, go bapa le molelwane wa Aferika Borwa le Botswana, ko borwa jwa toropo kgolo Gaborone. Motse wa Balete o sephara sa dikilometara di le masome a mararo go tswa mo toropo kgolo ya Botswana. Motse o, o na le dikgaolo di le nne, tse mo go tsone go agileng balete di akaretsang Mogobane, Otse, Taung le Gabane. Le fa setswana sere ga e ke e etelelwa ke manamagadi pele, Morafe wa Balete o eteletswe pele ke Kgosi Mosadi Seboko, kgosi ya bobedi go nna mosadi mo lefatsheng la Botswana.

Leina Batlokwa le tlhalosa merafe ya Sotho-Tswana on fitlhelwana mo Botswana, Lesotho le Afrika Borwa. Batlokwa ke ba bina thakadu. Thakadu ke phologolo e e sa bonweng motlhofo. Ke phologolo e e tsamayang e le nosi bogolo jang bosigo. E nna mo mosimeng.

Hukuntsi o okametse kgaolwana ya bokone ya Kgalagadi ka go rialo ke motse wa ditirelo tsa puso tsa metsana ya koo. E ntse e le mo Hukuntsi go nale kokelo le kokelwana, dikolo tse tharo gape le sekolo se segolwane se le sengwe. Ditirelo tse di leng teng mo Hukuntsi di akaretsa matlo a go gorogelang baeng, mabentlele a a rekisang dijo tse di apeilweng, lebentlele le le ikemetseng ka nosi, mabentlele a matona a mabedi, mabentlele a a rekisang nama gape le a mangwe.