1921 წანას რუსეთიქ საქორთუოშ ანექსია ქჷმახვამილუ. ქიდიჭყჷ კათაშ მასიურ რხუალაქ, რეპრესიეფქ დო იდეოლოგიურ თხოზინქ, მუდგაქ ინტელიგენციას ხოლო ქიმკაწაწჷ. ტერენტიქ ეკონიაშა ქჷდოსქიდჷ ოდაბადეშ ართგურო. თინა ხონარმაღალო ივარანს „პარტიულ“ პოეზიას. 1924 წანას ჭარილ აკა კაკალია ლერსის ტერენტი სტალინს აკრიტიკენს დო დიქტატორს გითმიოდვანს. ტერენტიშ ანტიკომუნიტური ლერსეფი რე: ""1921"",""პოეზია"", ""ფიქრები ქაქუცას მკვლელობის დღეს"" დო ათაშ უკული. რჩქინელი ამბე რე ნამუდა გრანელს ართი კაკალი ლერსი ხოლო ვაუჭარჷ „ჭითეფშა“. თეშ გურშენ ტერენტი გეგშიჸონეს შოვინისტო დო მანებელ პოეტო დო ქჷდიჭყეს ტერენტიშ აკონჭირა. პროლეტარ პოეტეფქ დიხას ქიმთანთხორეს თიშ პოეზია, დო 1926 წანაშე შურო ვაუბეშტუნდეს ლერსეფს. ტერენტიშ ჯოხოს სერიოზულ ტაბუ ქიგიოდვეს. უზურეფი რე ნამუდა ტერენტი უციოთ მოხვადუდჷ 1937 წანაშ რეპრესიეფსჷნ.

648 (ამშოშ ჟარნეჩდობრუო) წანა — იულიანური კალენდარიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თახაშხა. თე წანა რე VII ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-8 წანა.

თიშ გიშულეფს (ნამუშეთ ზოხო ასე ორატორული ხელუანობაშ კლასიკათ რე მერქინელი) თინა მოუჭანუანდჷ წორწოობაშ მეჭირინაფას შვიდობაშ შარათ. თიშ გიშულეფი ომენოღალე ნებეფიშ ყარაფის ენერგიას არზენდჷ - იჭყაფუდჷ მარშეფი, ეკონომიკური ბოიკოტეფი, მასობური გიშულეფი დო თიჯგურეფი. თე ყარაფის შედეგო მაჸუნჷ აქტიქ ნებეფიშ გეშა მეღებული კონგრესიშით.

XIX ოშწანურა რე გეოგრაფიაშ დორსხუაფაშ თარიღი. გვალო XIX ოშწანურას დირსხუ გეოგრაფია მუჭოთ დუდიშული მენცარობა. წანეფიშ გოძვენას შაყარელი ფაქტობრივი მოღეფქ დო თეორიულ სინთეზიქ ღოლჷ გეოგრაფიაშ დინახალენი კანონზჷმიერალეფი. ხოლო გეოგრაფიულ მეგორაფეფქ იღოლჷ გოლინა ოქიანუშ წუმოდგინაშე. XIX ოშწანურაშ მიმაგორაფალეფშე ოშინალი რე: დეივიდ ლივინგსტონი (1813-1873), ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენი (1833-1905), ნიკოლოზ პრჟევალსკი (1839-1888) დო ფრიტიოფ ნანსენი (1861-1930).

კულტურა — ართ-ართი არძაშე ფართოთ გოფაჩილი ზიტყვა რე მუჭოთ ომენცარე ლიტერატურას, თეშ ორინე რაგადუას. თის მიარე შანულამობა უღუ, მუთ კინე კულტურაშ ფენომენიშ სირთულეთ დო მიარეფერუამობათ რე გოპიჯაფილი.

1526 (ვითოშ ხუთოშ ეჩდოამშვი) წანა — იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თუთაშხა. თე წანა რე XVI ოშწანურაშ მა-3 დეკადაშ მა-6 წანა.

არქიტექტურა - ჟერონიმუშიშ მონასტერი დო ბელენიშ ჯიხაზურგა ლისაბონს, ევორაშ, გიმარაინშიშ დო პორტუშ ისტორიული ცენტრეფი; ალტუ-დორუშ მეღვინალაშ რეგიონი, ნოღა ანგრა-დუ-ეროიჟმუ (აზორიშ კოკეფს), ალკობასიშ დო ბატალიაშ მონასტერეფი;

ირანიშ ტერიტორია ირთუ ოსტანეფო (სპარს. استان — ostān; ბრელობით. — استانﻫﺎ — ostānhā), ოსტანეფი ირთუ შაჰრისტანეფო (სპარს. شهرستان), ირანიშ დიდი ნოღეფი რგებაფულენა სპეციალური ნებეფით. ამდღა ირანი ირთუ 30 ოსტანო.

ისტორია - უჯვეშაშ ხანას დოხორინელი რდჷ პიქტეფიშ დო გელეფიშ ტომეფით. მა-5-6 ოშწანურას თაქ ქჷდიხორეს სკოტეფქ (ათეშე რე პროვინციაშ ჯოხოდვალა). მა-11 ოშწანურას იფორმირჷ შოტლანდიაშ ომაფექ. ინგლისიშ ცადეფი შოტლანდიაშ დომორჩილაფას დიდი აწორინაფეფით ხვადუდჷ. 1603 წანას ინგლისიშ ომაფე ხვისტაშა სტიუარტეფიშ შოტლანდიურ დინასტიაქ გეშართჷ, მუშ უკულნეშეთ თინეფქ უნია აკაშკვეს. 1651-1652 თინაქ მერცხუაფილქ იჸუ ინგლისწკჷმა (ოფიციალური გოართოიანაფაქ 1707 წანას მოხვადჷ). შოტლანდიაშ პარლამენტიქ გეუქვუ 1707 წანას, კინ ეკინწყუ - 1999 წანას. 1979 წანას იტარჷ რეფერენდუმქ, სოდგათ მაკათურეფიშ 51,6 %-იქ ხონარი ქიმეჩჷ ავტონომიას.