Upe castillo de Alarcón (avañe'ẽme: Óga guasu Alarcón - Óga mbarete Alarcón) ha'e peteĩ óga guasuete oĩ umi óga mbarete ambuéva oñangarekóva ha omongoraháva upe táva heraha Alarcón, upe Tetãvore Cuenca pegua . Ku tenda oguereko peteĩ mongoraha guasu ijerére ha óga guasuete ipype, po (5) óga yvate ha táva avei opyta ipype.

Ko Reserva Natural oiméva ypa'ũ rembe'y peteĩme. Oipe'ŕva hokẽ Centro de visitantes ha ombohapéva henóiva ""Acuti po’i"" 2500 m ikatúva ombohape tape ojeguiáva. Oime opáichagua opción oikóva upe tendápe, ha'éva Hotel Nacional de Turismo ha Yasyretă Apart Hotel. Secretaria Nacional de Turismo ome'ẽva marandu ha umi mba'e hese.

Atena jekopytyjoja oiporavo umi tuvicharã oporombuekoviáva po'a rupive ha ojejapo va'ekue heta amandaje guasu oiporavo hag̃ua mba'e ambuéva, amandajépe oĩ opa Atena kuimba'e. Umi karai poravopyre ndoiporavokatuvéima — Atenagua oimo'ã umi karai poravopyre oiporavoramo tetãgua oiporavo rangue omoheñóita peteĩ tetã ""en oligarquía"" (sa'iverekuáipe). Tavayguarekuái he'ise chupekuéra guarã ojeporavóta joaujúpe. Oĩ va'ekue mbovy mba'e oñangarekóva umi jeporavo, hákatu oĩ avei peteĩ tekorã he'íva ndaikatúiva oñemoañete peteĩ teko me'ẽ pyahu ombohováiva peteĩ teko me'ẽ tuja.

Tuicha mba'e resultado osẽva exposición ojapóva fotógrafo japonés Daisaku Ikeda, péva ha'e peteĩ muestra gráfica alemana contemporánea ha ohechaukáva tejido étnico boliviano. Omomba'eguasu exposición “Jataity vive”, péva ohechauka umi prenda oipyháva po'i asy “ao po'i” rupive. Museo oreko peteĩ ekípo arandu ha ikatupyrýva restaurador-kuéra, ombohapéva omongakuaa haguã permanente vigilancia, ñangareko ha conservación umi obra oatesoráva.

Oñemosẽvo Compañía de Jesús ha oguejývo presencia franciscana, oñembotapykue producción artística. Situación omoñepyrũva omoambue siglo XIX gotyo osẽvo mokõi pintor paraguayo: Saturio Ríos ha Aurelio García , ombohetáva arquitecto ha constructor europeo oipytyvõva omohuã haguã perfil urbano taaguasúpe Asunción, capital República pyahu.

Ary 1959 ha 1962 jave oiko oñemoarandu ha oñembokatupyrýve pe oikuaavápe karai Andrés Segovia ndive- o`ñemomba’éva ha’égui mburuvicha instrumentista Mbarara arandúpe yvóra jerépe Siglo XX-pe amo Santiago de Compostela, España-pe.

Ko jehecha kóva niko ohechaukaitévoi ñandéve pe ñasẽvo ñande jehegui ha jaha mombyryete, ñanderesaraípaha opa mba’e oĩva ñande jeréregui ha’etehánte avei jakéva ha nañañangarekovéi mba’evére. Ko ñemongu’epa kóva niko ogueru ondive heta ñemoambue ñane vorengarekokuaápe guarã, ha ojehu omỹimbágui umi tetechu’iete ñane apytu’ũ megua; ñane apytu’ũ niko oguereko avei aratirindy. Umi apỹirekokuaahára niko omomba’ete avei ko ñemyesakã kóva.

Misa guasu rire oiko procesión, oraha ijati’y ári tavaygua ipoguasuvéva, tupão jerére, omoñepyrũ banda hapykuéri cofradía, hermandad, atykuéra, mbo’ehaokuéra, ogueraha estandarte ha poyvi, upekuévo campana ipu, ohóva kavaju ári ha heta ñembokapu.