Raadaarin sirna ittiin wantoota-argan kan dambalii raadiyoo fayyadamuun fageenya, ol kaa'insa, kallattii, ykn saffisa wantootaa arguuf tajaajilu dha. Raadaarin xiyyara, ispeeskiraaftii, bidiruu, misaayelii qajeelfamu (guided missile), konkolaataa, odeeffannoo haala qilleensaa fi akkaataa taa'umsa lafaa arguuf gargaara. Diishin ykn anteenaan raadaarii, dambalii raadiyoo ykn maayikirooweevii tamsaasa, kunis wantoota fulduraasaa jiran kan gufuu itti ta'anitti bu'ee gara duubatti deebi'a. Wantoonni gufuu ta'an kun anniisaa dambalii keessa amma xiqqoo gara diishii ykn anteenaatti, kan yeroo baayyee naannodhuma tamsaasaa (transmitter) kanatti argamutti, deebisu.

Erga Kaaba Afrikaa qabatanii booda, Araboonni Muslima ta'an Afrikaa Sahaaraa-gadii sulula Laga Naayil hordofuun gara Nuubiyaatti, boodarras Sahaaraa qaxxaamuruun gara Afrikaa Dhihaatti deeman. Jarri kun daldara Sahaaraa-qaxxaamuru keessatti hirmaachuu barbaadu ture, keessattuu daldala garbaa. Baballinnii aadaa Arabaa fi Islaamaa kun kan dhawaataa dhufe yoo ta'u kunis Bara Giddugaleessa keessa ture. Mootummaan Kiristaanaa kan Nuubiyaa jaarraa 7ffaa dhiibbaa keessa seente, garuu jaarraa hedduudhaf faccisan. Motummaan Makuriyaa fi Dongoolaa Durii jalqaba jaarraa 14ffaa keessa kufani. Amantii Islaamaa Afrikaa keessatti baballisuu keessatti shoora guddaa kan tabate warra Suufii yoo ta'u yeroonsaas jaarraa 9ffaa hanga 14ffaatti; kunis daandii daldalaa Kaaba Afrikaa fi mootummoota Sahaaraa-gadii Gaanaa fi Maalii gidduu jiru hordofuun babal'ate. Afrikaa Dhihaatti, qarqara Laga Niijeritti zaawiyya dhaaban. Impaayerri Maalii Muusaa I bara 1324 sagadaaf Makkaa erga dhaqee booda Islaama taate. Timbuktuun wiirtuu aadaa Islaamaa Sahaaraa-gadii guddaa taate. Aloodiyaan, iddoo kan dhumaa kan Nuubiyaa Kiristaanaa kan turte, bara 1504tti Funjiin barbadoofte.

Waldan Maaccaaf Tulamaa hogganummaa Koloneel Alamuu Qixxeessaa jalatti, yeroo gababaa keessatti ummata Oromoo yoo gaammachiisu, H/Sillaasee fi kanneen isaan marsanii jiran mara ,yaaddoo keessa isaan galcheera. Waldaan Maaccaa fi Tuulamaa xiyyeeffannan isaa inni guddaan, uummata Oromoo barisiisuu irratti waan ta'eef, uummanni Oromoo ammoo yoo of bare akka isaan harkaa ba'u waan beekaniif, adeemsa waldaa kanaa gabaabsuu akka qaban murteeffatan.

Artisti Usmaayyoo Muusaa baatii Amajjii 1967 abbaasaa Muusaa fi haadhasaa Faaxumaa Abdullaahiirraa baha Oromiyaa magaalaa Haroomaayaatti dhalate. Artisti Usmaayyoon gara laafinaa fi mararoo guddaa uumama Waaqni uume hundaaf qabaachuun beekkama.

Barattootni lakoobsi isaani xiqqaa tahe qofatu afaan barachuu irra jiru sana sriitti beeku. Karaa Esparanto barachuu hoo tahe garuu, manuma offittiyyuu barachuun nidanda’ama. Muuxannoo addaa addaa iraa akka bira gahametti, Afaan Esaranto dhaa afaanota biraa barachuuf nama gargaara jedhu. Afaan kuni, akka handhuura barnoota afaaniitti akka ilaalamuuf murtaahee jira. As gubbaatti waanti nuti beeksisuu feenu, rakkooleen afaan uummata tokkoo qajeelfachuudhaa, bartoota hedduuf afaan lammataa kana biratti barachuuf rakina uumu. Sochiin keenya afaan tokko sirriti barachuudhaaf.