وايو منڊل يا ماحول جو توازن يا ايڪالاجي/ ايڪوپاليٽڪس (انگريزي ٻولي: Ecology- Eco-Politics)، انسان ذات ۽ اُن جي آسپاس موجود ساهوارن ۽ ماحول جي وچ ۾ لاڳاپي جي اڀياس کي ”ماحولياتي اڀياس يا علم“ سڏيو وڃي ٿو. هن علم تحت وڌندڙ ٽيڪنيڪي فني ايجادن ۽ انساني آباديءَ سبب، ماحول تي پوندڙ ناڪاري اثرن جي نتيجي ۾ زندگيءَ ۽ ٻي جيوت لاءِ وڌندڙ هاڃن کي مُنهن ڏيڻ لاءِ حڪمت عملي جوڙڻ يا اُپاءَ وٺڻ جو اڀياس ڪيو ويندو آهي. اهڙي طرح ماحولياتي سياست ذريعي انسان ۽ ماحول جي هڪٻئي سان لاڳاپي جي عملي سياست ۽ بين الاقوامي لاڳاپن تي پوندڙ اثرن جو اڀياس ڪبو آهي. هي نظريو نئون آهي ۽ 1971ع ۾ مشهور سياسي دانشورن هيرلڊ ۽ مارگريٽ اسپرائوٽ جي علمي ڪاوش، دُنيا جي گولي سان لاڳاپيل سياست بابت (Towards a Politics of the Planet Earth) ذريعي تفصيل سان پڌرو ڪيو ويو. خوراڪ ۽ ٻين وسيلن جي اڻاٺ، ماحولياتي تباهي، ماحولياتي تبديلي، سمنڊن ۾ ٽيڪنالاجي جي استعمال، سامونڊي مٿاڇري، ڀرپاسي ۽ اوسي پاسي جي ماحول ۽ پولار سميت ڪيترائي موضوع هن علم جي دائري ۾ اچن ٿا ۽ انهن جو سياست تي وڏو اثر ٿئي ٿو. اُهي وسيلا جيڪي سڄي دنيا جي ملڪيت (Global Commons) آهن ۽ جن جي تباهيءَ جي ڪري، سڄي دُنيا تي اثر پون ٿا، اِن علم ۾ اُنهن جي اهميت ۽ پولار جي بچاءَ جي تمام گهڻي وڪالت ڪئي وئي آهي.

پاڪستان آسٽريليا لاڳاپا (Pakistan Australia Relationship), دوستا لاڳاپا آهن. پاڪستان جي اڳوڻو صدر پرويز مشرف 2005 ۾ آسٽريليا جو سرڪاري دورو ڪيو جڏهن تہ ان وقت جي آسٽريليا جي وزير اعظم جون هائورڊ پڻ پاڪستان جو دورو ڪيو. جڏهن 2005 ڪشمير ۽ پاڪستان جي اترين علائقن ۾ زلزلو آيو تہ آسٽريليا پاڪستان جي 500 شاگردن لاء اسڪالرشپ جو علان ڪيو. بي بي سي عالمي سروس جي 2013 جي سروي مطابق آسٽريليا جي %10 سيڪڙو عوام پاڪستان لاء سٺي خيالات جو اظهار ڪيو جڏهن %79 سيڪڙو غلط خيالات جو اظهار ڪيو.

ھن خانقاه جا متوسل، مرشدن جي نالي جي بجاءِ لقبن سان ياد ڪندا آھن، ٻين بزرگن وانگر، سيد شاه مردان شاه جو لقب ""ڇٽ ڌڻي"" ھو، ان جو مطلب آھي سائبان. پاڻ بزرگن جي مزارن تي روضو تعمير ڪرائي ان تي سون جو گنبد لڳرايو، ان جي ئي نسبت سان بہ چوندا آھن.محسنِ ملت، پيڪرحريت، اعليٰ حضرت جا لقبن مان بہ جماعتي (مريد ۽ معتقد) ياد ڪندا آھن.

فوج اهڙي اداري کي چئبو آهي جنهن کي وڏي پئماني تي طاقت جي استعمال جي اجازت مليل هوندي آهي، ان ۾ هٿيارن جو استعمال، پنهنجي ملڪ جي دفاع جي لاء طاقت يا وري ڪنهن به عالمي سطح تي عوام کي لاحق خطرن جي خلاف قدم شامل آهن. فوج يا فوجي مان مراد اهي ملڪيتون به ورتيون وينديون آهن جيڪي ڪنهن به ملڪ جي فوج جي استعمال هيٺ هجن. دنيا ڀر ۾ فوجون معاشري جي اندر هڪ جدا حيثيت جو حامل معاشرو هوندو آهي جنهن کي پنهنجو الڳ سماج، صنعت، تعليمي ادارا، اسپتال ۽ ٻيا معاشرتي ادارا شامل آهن. فوجين جو بطور پيشي هن شعبه ۾ شامل ٿيڻ، تاريخ کان پهريان جو رواج آهي. تاريخ جي سڀ کان وڌيڪ اثر رکندڙ مصوري ۾ به جابجا فوجي اڳواڻن ۽ سپهه سالارن جون تصويرون عام ملن ٿيون.

سندس عمر گهڻي ڪانه ٿي ۽ پاڻ 17 يا 18 سالن جي تڪليف ده حياتيءَ کان پوءِ 30 جنوري 1990ع تي وفات ڪري ويو. کيس طارق روڊ ڪراچي وٽ واقع پِي. اِي. سي. ايڇ ايس قبرستان ۾ مٽيءَ ماءُ جي حوالي ڪيو ويو.