နောက်ပါအင်အား တောင့်တင်းစေရန် အတွက် ပေါ်တူဂီ ကြေးစားစစ်ဗိုလ် ဒီယိုဂို ဆွာဝါရက်ဇ် ဒီမယ်လို (Diogo Soarez de Mello) ကို အနားခေါ်ကာ ခစားစေသည်။ ထိုသို့ ရှိသမျှအင်အား စုစည်းပြီး ဒလ မှ ဒဂုံသို့ဦးစွာ ချီတက်သည်။ ဒဂုံမှ ဓနုတောမကော်၊ ထိုမှ ဟံသာဝတီသို့မဝင်ဘဲ ဓားကျွန်တောင်ကို ပတ်၍သွားသည်။ ထိုအခါ သမိန်စက္ကဝေါ က ဗညားဒလအားစေလွတ်ပြီး တိုက်ခိုက်စေသော်လည်း တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ ဟင်းခနွေကိုရောက်မှ မိဖုရားဖြစ်သူ သခင်ကြီး ဝေါစီးကာ သွားလာနေသည်ကို တွေ့မှ ညီတော် တောင်ငူစားသီဟသူ၏ အကြံကိုသိရတော့သည်။ ထိုမှ ဆက်လက်ချီတက်ရာ တောင်ငူမရောက်မှီ ရွာသစ်ကြီးကို ဇေယျဝတီဟု ခေါ်တွင်ကာ တပ်ချနေသည်။ ထိုသို့ ဘုရင့်နောင် တောင်ငူကို သိမ်းရန် ကြံစည်နေချိန်တွင် ဟံသာဝတီရှိ မွန်မင်း သမိန်စက္ကဝေါမှာ မှူးမတ်များ လုပ်ကြံနန်းချခြင်းခံရပြီး သမိန်ထောရာမအား ပင့်ဆောင် နန်းတင်ကြသည်။

ထို့နောက် ဆပင်နိုဇာမှာ မိတ်ဆွေတစ်ဦးထံတွင် မှီခိုနေ ထိုင်၍၊ မှန်ဘီလူးများသွေးသော အလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးဝမ်း ကျောင်းလျက် အေးဆေးစွာနေခဲ့၏။ ယင်းပညာကို သူသည် အတော်ပင် ကျွမ်းကျင် တတ်မြောက်ခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က ဟော်လန်ပြည်သည် လွတ်လပ်စွာ တွေးတောကြံဆလိုသူများ၏ ခိုလှုံရာ ဖြစ်ခဲ့၏။ သို့ဖြစ်ရာ၊ ဆပင်နိုဇာသည် ထိုလွတ်လပ်စွာ တွေးတောတတ်သူ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရခဲ့လေသည်။ သူသည် ဒေးကတ်၏ ယထာဘူတပညာရပ်ကို အထူးသဖြင့် နှစ်သက်သဘောကျခဲ့သည်။

သူသည် ဂီတပညာကို လေ့လာဆည်းပူးစဉ်ကပင် ဒဿနိကဗေဒပညာကို စိတ်ပါဝင်စားခဲသည်၊ထိုပကြောင့် အားလပ်ချိန်များတွင် ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ စာအုပ်စာတမ်းများကို ဖတ်ရှုလေ့လာခဲ့သည်၊ တယောဆရာ ဖြစ်လာသောအချိန်တွင်ကား ဒဿနိကဗေဒဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို ပိုမိုဖတ်ရှုလေ့လာခဲ့သည်၊ ဤတွင် သူသည် ဗုဒ္ဓတရားတော်များကို ဖတ်ရှုမိကာ စတင်စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။

စကြာဒေဝီမိဖုရားကြီး လွန်သော် မင်းတုန်းမင်းလည်း ပူဆွေးလှသဖြင့် မိဖုရားကြီးအလောင်းကို သင်္ဂြိုလ်ခွင့်လည်းမပေး၊ ညီလာခံလည်း မထွက်ဘဲနေခဲ့သည်။ ထိုအခါ မှုးမတ်၊ မင်းညီမင်းသားများလည်း မလျှောက်တင်ဝံ့သဖြင့် အရာကျနေသည့် ဦးဘိုးလှိုင်ကို အကူအညီတောင်းရာ ဦးဘိုးလှိုင်လည်း စာတစ်စောင်ကို မှုးမတ်များကိုယ်စား ရေးသားပြီး ဆက်သလေသည်။ မင်းတုန်းမင်းလည်း စာကိုဖတ်လျှင် ဦးဘိုးလှိုင်လက်ရာမှန်းသိသောကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ စာပါအချက်များမှာ ညီညွှတ်သည်ကြောင့်တစ်ကြောင်း စိတ်လျော့ကာ မိဖုရားကြီး အလောင်းကို သင်္ဂြိုလ်ခွင့်ပေးလေသည်။ ဦးဘိုးလှိုင်ကိုလည်း ပြန်လည်ခေါ်ယူကာ ဆူပူကြိမ်းမောင်းဟန်ပြုပြီး အရာပြန်ပေးခဲ့သည်။ ဦးဘိုလှိုင်သည် မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်မှ သီပေါမင်း လက်ထက်တိုင် အတွင်းဝန်၊ မြို့စား၊ အတိုင်ပင်ခံ ပညာရှိ စသော ရာထူးတို့ဖြင့် အမှုထမ်းရွက်သည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း မြန်မာစာပေလောက၌ ထင်ရှားသော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကျမ်းများကို ပြုစုခဲ့သည်။

စည်များကို သားရေကြက်ရာ၌ စည်မျက်နှာပြင် တင်း၍နေရန်၊ သားရေကြိုးဖြင့်လည်းဆွဲကြသည်။ ဝက်အူရစ်ပါသော ချိတ်များဖြင့်လည်း စွဲကြသည်။ ဥရောပတိုက်၌ သုံးသောစည်များသည် အများအားဖြင့် ဝက်အူရစ်နှင့်ဆွဲ၍ အတင်းအလျော့ လုပ်နိုင်သော စည်များဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင်ဖြစ်သော အရှေ့တိုင်းတွင်သုံးသော စည်များမှာ အများအားဖြင့် သားရေကြိုးဖြင့်ဆွဲ၍ ကြက်သော စည်များဖြစ်ကြသည်။