Serge Jonas Ibaka Ngobila na bokúse Serge Ibaka azalí mwǎna mbóka Kongó-Brazzaville mpé mosani mwa motópi mwa dangú na ekólo ya Lisangá lya Amelíka. Abótamá mokɔlɔ mwa 18, sánzá ya libwa mobú mwa 1989 na engúmba Brazzaville o ekólo Kongó-Brazzaville. Azali molaí metele 2,08.

Ebúkabuka tǒ búkabuka ezalí bokɔnɔ, mpé epɛ́samaka na vilúsu. Ezalí bokɔnɔ bwa bozangi bwa ekɔ́lɔngɔnɛlɛ, bwa bozangi bwa bopéto bwa mabɔkɔ.

Pɔtɔ́ ezalí ekólo ya Kongó-Kinsásá o etúka ya Mambénga. Bapɔtɔ́ bavándaka o kati ya bingúmba ya Lisala o Bumba, pɛnɛ o mbóka ya Bambuzá. Babéngámí lisúsu Motówá tǒ Motwá.

Société Santu-Vincent-wa-Paul ekosala misala mya bosalisani mpe mwa boluki bolamu bwa batu o mokili mobimba. Ezali koluka kotiya bondeko kati ya batu mpe kokotisa bosembo o mikili minso, na ntina ya kozongisa bonsomi bwa babola, kopesa bango elikya mpe esengo ya kobika o mokili.

Mpo ya kobatela bonsomi bwa Ekolo Nsomi ya Kongo, Mobeko Likonzi moye moponi bituluku mibale mpo ya lisalisi lya bonsomi bwa bato mingi mpenza Lisanga lya maponami na bonsomi lipesami seko manaka ma kobongisa maponami bakisa Lisanga linene lya lolaka, botali mpe bopanzi nsango, liye lizali na lotomo ya kopesa bonsomi mpe kobatela mambi na zulunalo mpe nzela inso ya bopanzi sango na bato banso engebene na botosi mibeko.

Likútu tǒ litói (O boyike makútu tǒ matói) lizalí eténi ya nzóto eye ekokí koyóka makɛlɛ́lɛ, mpé ekokémbisaka moto mpé nyama na ndéngé te akwéya tɛ̂. Litói lizalí mpé nkómbó ya eténi o ntéi ya likútu, eye ezalí lokóla mbonda.

Maison ""ad instar domus"" Ba Lazariste ba Liège bavandi esika yoko te, kasi bazali motema moko na mosala : Na bosalisi banyango ba Filles de la Charité, mangomba ma bilenge mpe na boteyi bakristu na ba ndako. Na bosalisi baye bayei lipaya na Belgique (immigrés) na mpe baye bakimi bitumba na mobulu o mboka ya bango (réfugiés). Tozali kosalisa bango na biloko, kobunda mpo ya makoki mpe bomoto ya bango.

CELTA ezalí bokúsé bwa Centre de linguistique théorique et appliquée. CELTA ezali *centre ya ndúka ya mambí ma nkótá eye esálemi na mobú mwa 1971, yambo ezaláká na Lubumbashi, kasi sik'awa ekómá na Kinsásá. CELTA ebimisaka makomi ma bobandi tǒ *maloba malimbolamá (lexique) ma lifalansé tǒ ya nkóta isúsu ya Kongó-Kinsásá.

Denis Malonda Matsasa azalakí bugumési ya Kimbanséke úta na mokɔlɔ ya 1973 tíí na mokɔlɔ ya 1975 mpé úta na mokɔlɔ ya 1977 tíí na mokɔlɔ ya 1982. Bugumési óyo alandi na yé azalakí Kabasa Tumba mpé Bikweni Baguene.

Minigi mingi diagnostic elandanaka maye mokoni alobi. Mbala mususu, mongongo ekoki koyokama na mutu mususu oyo azali kosalela stéthoscope: mpo na yango, piololo na matoyi eyebani bo eye eza objectif. Ba questionnaire ndenge na ndenge eza mpo na kotatola ndenge piololo na matoyi eza kotungisa bomoyi ya mutu. Esengeli batu basala examen ya audiograme mpe ya ba nerfs nakti ya diagnostic. Soki nkokoso ezwami, kozwa bilili na scanner neti MRI ekoki kozala recommandé. Baye baza na piololo nakati ya matoyi oyo esalemaka motindo moko na ebeteli ya motema nabango esengeli basala ba examen mosusu.