I want to be kept up to date about Wikidata To stay up-to-date on everything happening around Wikidata please subscribe to the newsletter that is delivered weekly to subscribed user’s talk pages.

А́зия — бищун кІудияб дунялалъул бутІа, Европагун цадахъ къани гьеб кІиялъго гІуцІцІула Евразия континент. Гьелъул площадь (чІинкІиллъабигун цадахъ) — гІага-шагарго 43,4 млн км². Халкъалъул къадар — 4,2 млрд чи (2012) (60,5 % дунялалъул халкъалъул). Азия ккола дунялалда бищун цебе тІолеб бугеб икълимлъун..

1917 соналъул ноябир моцІалъ, Дагъистаналъул ва Терек икълималъул мугІрузул бутІабазда, Хьундасеб Кавказалъул ва Дагъистаналъул цолъарал мугІрузул халкъазул цолъиялъул бетӏераб идараялъ лъазабуна МугІрузулаб республика. Гьебго хІукмуялдалъун Бетӏераб Идараялъ, Хьундасеб Кавказалъул ва Дагъистаналъул цолъарал мугІрузул халкъазул цолъиялъе кьуна МугІрузул ХIукумат абураб цІар. 1919 с. ихдал Дагъистан ккуна генерал Деникинил къуватаз, ва гьелдаса хадуб МугІрузул Хӏукуматалъ лъазабуна жодор хІалтІи чІезе тей ва гьеб Типлисалде бахъана.

VII гІасруялъул байбихьуда Маккаялда МухІаммад аварагас байбихьана исламалде гІадамал ахІизе. 622 соналъ гьес гьижра гьабуна Ясрибалде (Мадинаялде), хадубккун къуватаб ва цебе тІураб исламияб пачалихълъун жиб лъугьараб. 632 - 661 соназде щвезегІан Мадина букІана Исламияб хилапаталъул тахшагьарлъун ва халипазул чІейбугеб бакІлъун.

29-абилеб Октябр — грегорианияб календаралда рекъон лъагIалил 302-абилеб къо (високоснияб соналъ — 303-абилеб). ЛъагIел сверизе хутIула 63 къо.

Ракьалъул къадар — 1327 км². ЦІунтІа мухъ буго Дагъистаналъул бакътІерхьул рахъалда ва ракьалъул рахъалъ тІубанго данде ккола тарихияб дидояз гІумру гьабун букІараб бакІалда.

Бусурбабаздаги капурзабаздаги гьоркьор ругел бухьеназул цо чангос суал борхун буго гIалимчияс «Аз-Заджир гIан мувалат ал-куффар» («Капурзабигун гьудуллъи гьабиялдаса цIунулеб рес»).

Гьел тIуридал, живго тIаде ун вуго тушманасде. Гьесда сверун ругел Гушу, ГIалибулат, гьесул гIагарал чагIи – дайтилазул анлъгояв гIарададул сачмаялъ гъурун руго. АскIор хутIараз ГIумахан нахъеун вуго. Боги нахъе биччан лъукъарав живго ЧӀарахъ чIун вуго гьев. ТалихIкъосараб гьеб рагъ ккун буго 1800 соналъул 7 ноябралда.

ГІидалъул как (гӀар. صلاة العيد‎‎‎ — байрамалъул как) — ккола бусурбабаз Къурбан ва Къал биччан гІидаз балеб как, жибги машгьураб ал-гІидайн абун (гӀар. عيدين‎‎). ГІидалъул как балеб кІиго байрам буго исламалда:

Цолъарал Миллатазул ГІуцІцІи, ЦМГІ (ингл. United Nations Organization, UNO, гІур. Организация Объединённых Наций, ОО́Н)) — халкъазда гьоркьоб рекъел цІикІкІине, хІинкъи кьей букІинчІого букІине, пачалихъал цере тІезе ва гьезда гьоркьоб къотІи-къаял рукІиналъул мурадалда гІуцІцІараб организация.