Ош шӱӓн шӹжвӹк (латинлӓ Irania gutturalis) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Анзыл Азиштӹ дӓ Вадывел Африкышты вӓшлиӓлтшӹ изи мырышы кек. Кытшы 16 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 28 см якте шоэш.

Тӹрвӓн кол (латинлӓ Labrus) — тӹрвӓн колвлӓн йиш группыш пырышы Атланти океанышты дон Мӱлӓндӹ лоштыш дӓ Шим тангыжвлӓштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ тангыж дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ тӹрвӓн кол улы. Кытшы 65.9 см лин кердеш.

Пынархисар (турокла Pınarhisar ) — Турцин, покшал Кыркларели илӹн районжы (илчежӹ). 2008-шӹ ин тӹштӹ 10.913 (пӱэргӹ: 6.068; ӹдӹрӓмӓш: 4.845) эдем ӹлен.

Никола́й Васи́льевич Го́голь (шачынжок Яно́вский, 1821 и годшен Го́голь-Яно́вский; 20 март (1 апрель) 1809, Большие Сорочинцы, Полтава губерня — 21 февраль (4 март) 1852, Москва) — руш сирӹзӹ, драматург, поэт, критик, публицист[4]. Украинвлӓ тӹдӹм украин сирӹзеш шотлат.

Кирибати (кирибатилӓ Ribaberiki Kiribati , англла Republic of Kiribati ; официал лӹмжӹ — Кирибати Республика ) — Микронезиштӹш ошмаоты кугижӓнӹш. 2009-шӹ ин тӹштӹ 98 000 эдем ӹлен. Территорижӹ 811 км². Вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Йыдвел Тарава.

Кора́н (арабла أَلْقُرآن [qurˈʔaːn] — аль-К̣ур’а̄н ) — мусульманвлӓн валгыды книгӓштӹ. «Коран» араб йӹлмӹ гӹц лин дӓ «юкын лыдмашым», «тымдымашым» анжыкта.

Кого Антил ошмаотывлӓ (англ. Greater Antilles, франц. Grandes Antilles, исп. Antillas Mayores) — Кариб тангыжышты Антил ошмаотывлӓ. Кымдецшӹ 207 435 км². 2009-шӹ ин тӹштӹ 37 862 400 эдем ӹлен.

Охонянсола (рушла Афонькино) — Изи Шӹндӹр ӓнгӹрӹн шалахай сирӹштӹжӹ, Аказ лужавуйын мулӓндӹштӹжӹ шыпшылт вацшы сола. Виловат якте … уштыш. 2001-шы ин солашты 65 эдем ӹлен. Охонясолашты журналист Зосим Петрович Марьтянов шачын.

Гӧреле (турокла Görele ) — Турцин, йыд-ирвел Гиресун илӹн районжы (илчежӹ). 2008-шӹ ин тӹштӹ 30.232 (пӱэргӹ: 14.864; ӹдӹрӓмӓш: 15.368) эдем ӹлен.

Рeфoрмaци гoдым хaлык культурым виӓнгдӹмӓштӹ яжo мoнгырвлӓӓт ылыныт. Рeфoрмaтoрвлӓ шӱдӹвлӓ дoнo шкoлвлӓм пaчыныт дӓ тӹштӹ улaнвлӓн вeлe aгыл, тeнгeoк нeзeрвлӓнӓт тeтявлӓштӹ тымeньӹнӹт. A лыдын-сирeн мыштышы эдeмвлӓлӓн книгӓвлӓм лыкмылa ылын. Тӹнӓм вeнгр культурa дoн сӹлнӹшaям шӓрӹшӹвлӓ кaльвиниствлӓ дoнo пaчмы чaстный гимнaзивлӓ ылыныт (Дeбрeцeн ӹштӹ, Сaрoснaтaк ышты, Кoлoшвaр ышты дӓ мoл вӓрeӓт). Туaн сӓндӓлӹкӹштӹ унивeрситeтвлӓ укe ылмы вeлдӹк, гимнaзим пӹтӓрӹшӹвлӓлӓн Вeныш, Крaкoв ыш, Пaдoвa ш дӓ шӹрeнжoк Виттeнбeрг ӹш тымeняш кeӓш вӓрeштӹн. Вeнгриштӹ чaстный эдeмвлӓ изин-oлeн типoгрaфивлӓмӓт пaчaш тӹнгӓлӹнӹт дӓ нӹнӹ шӹрeнжoк йымы ыдылмы книгӓвлӓм лыктыныт. Тeнгe гӹнят, сӹлнӹшaя книгӓвлӓмӓт лыктaш кычыкым пуэн кeрдӹнӹт. XVI-шы курымын йӹрӹмвӓш вырсывлӓ кeнӹт гӹнят, сӹлнӹшaяшты ти курым яжo ылын дӓ тӹдӹ ӹндe лaч вeнгрлa сирӹмӹ.

Майоров-Шкетан (Майоров Яков Павлович, 17 Шыжа 1898 — 16 Ага 1937) — марий драматург дӓ поэт. Ӧршасола кымдемӹштӹ, Тошты Крещен солаышты хресӓнь йыхышты шачын. Драмывлӓжӹ логӹц сек пӓлӹмӹжӹ ""Эх, ӓтижӓт-ӓвижӓт!"" ылеш. Шкетанын лӹмжӹм Йошкар Олаштыш Мары Национальный театр дӓ бульвар намалыт.

Махаон (латинлӓ Papilio machaon) — Papilionidae йыхыш пырышы Палеарктика регионышты, Европышты, Азиштӹ, Йыдпел Африкышты дӓ Йыдпел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ Зонтичные качшы лӹпӹ. Шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 65–86 (озы) 74–95 (ӓвӓ) мм якте шоэш.