Co che se gà róto i arxeni a Figaroło intel 1152 (che l'ałuvion ła gà anca desfà el sentro de Litiga) el braso prinsipal del Po el se gera movésto pì o manco indove che deso ghe xe el Poaso, un fià pì a nor del braso prinsipal de incò; Racan el gera propio lì e'l ne gà vùo un gran spinton a crésar. Int'i secołi XIII e XIV Racan xe stà na Podesteria del ducà Estense (na specie de capołogo inportante che 'l gavéa giurisdision sułe tere tra Canaro e Guarda Veneta, de qûi e de ła da Po); Racan ła xe stà cusì inportante che ła céxa romànica tirà su intel X sècoło e che incò ła xe dedicà ała Natività de Maria Santisima ła xe stà inpinìa de òpere d'arte bełe asè. In 'sti ani qûi i xe stà tirà su de nóvo i sentrin de Litiga e Policella, senpre un de qûi e un de łà da ła Fosa.

Bokassa I el xe stà colpevole de vari crimini contro l’umanità. Dopo la strage de 200 buteleti de na scola, David Dacko el ga fato on colpo de stato el 20 setenbre 1979 e proclamà la republica. Dacko nol xe stà bon de canbiar la situasion de crisi e el ga subio on colpo de stato organizà da el general André Kolingba en tel 1981. En tel 1985, Kolingba el ga disolto el governo militare e ciamà ministri sivili e parmeso la formasion de partiti politeghi en tel 1986. Dopo verghe fato aprovar la Costitusion co on referendum, Kolingba el xe diventà presidente de la republica el 29 novembre 1986, en tel lulio 1987 52 parlamentari i verzea el parlamento.

Nasùo a Sebenico, a 4 ani el se trasferise a Venesia par motivi de studio. A ła morte del pare, noto avagado, el torna in Dalmasia 'ndove el vive fin ai 14 ani dedicandose ai studi clasici e, da autodidata, a ła pitura. Łe so òpare pì note łe ga fate co'l xe ndà abitar a Luviłian. El xe morto inte'l febraro del 1934 e 'l xe sta sotarà al simitero de Luviłian de Toreja.

La xe anca el comun pi popoloso del Paese, oltra che el quinto de l'union Europea, dopo de Londra, Berlin, Madrid e Roma. L'àrea metropoitana de Parise la xe invense la seconda pi popolà d'Europa, co 12 mijoni de abitanti (i abitanti de la sità i xe diti Parisini)

El conpleso de ła sede comunàl xe caraterixà da'l corpo de fabrica storego e dai corpi de fabrica xontà che 'ntel pasàr dei ani, i ga conpletà sui lai el lòto orixinàl. El fronte storico su Piasa Marconi, dal quało ghe xe l'aceso prinsipàl ała sede comunàl, xe caraterixà da un portegà de aceso picenin sorastà dal balcon de ł'uficio del Sindìco co' bałaustrà. Sòra ła łinea de spòrto de tałe strutura, ghe xe un frontón co' ła scrita ""MUNISIPIO"" (dito anca Comùn). Ai lai de l'intràda de ła sede comunałe xe prexenti do bałaustrài. La scansión de łe sbuxadure xe tanto regołàr e xe prexenti de łe soàxe decorative sensa frèxi. Le pitùre utilixà jera a baxe viniłica. Longo tuto l'edificio core un regołón in pièra.

Andreotti xe stà pì volte Presidente del Conséjo dei Ministri italian, Ministro dei Afari Esteri, Ministro de la Difesa e Ministro de le Finanse.