El partisipio el xe na fórma indefinìa del verbo che ła serve come agetivo verbałe, cioè ła pol conpagnar i nomi propio come che fa i agetivi seben che in realtà ła sipia un verbo vero e propio co tanto de tenpo e vóxe.

ƚa xe ƚa sede de tute ƚe prinçipaƚi istitusion de goerno dei Stati Unìi de ƚa Mèrica (Presidente, Congreso, Corte Suprema), molti ministeri e enti federaƚi, e alcune organixasion internasionaƚi, tra cui ghe xe ƚa Banca Mondiaƚe, el Fondo Monetario Internasionaƚe e ƚa Organixasion de i Stati Mericani.

La sità de Nairobi xe la pi grande sità de el Kenya e la cavedal de el paexe africano. El nome vien da el maasai (enkare nai robi) e vol dir el posto de l’acqua giasa. Nairobi la xe stà fondada en tel 1899 e la conta 4 milioni de abitanti. El centro sità l’è a 1700 metri sul livel del mare.

El 16 de diçenbre xè el 350° dì de l'anno secondo el całendario gregorian (el 351° 'nte i anni bisestiłi). Ghe manca 15 jorni par la fine de l'anno.

El Carneval no'l finise da tute łe parte el Marti graso: el Carneval de Viareggio, el Carneval de Ovodda i fa ecesion, come el carneval de Poggio Mirteto e'l carneval de Borgosesia. In desferénti Carnevałi el marti graso el se raprexénta, speso co un fogo artifexal, ła ""morte de Carneval"".

La bibliotega comunałe ła nase intel 1975 par ła inisiativa de Lotto Giorgio inte na stansa deła scola elementare. Pì vanti ła sé trasferirà intei łocałi del comun.

El clima el xe mediteraneo so la costa e el diventa senpre pi caldo e seco verso l’interno. La piova la xe poca so la costa (300 – 400 mm l’ano), e anca pi scarsa a l’interno.

La Libia, quasi tuta arida o semi-arida, no la ga fiumi permanenti. I uadi – torenti tenporanei – i score al tenpo de le piove. Se cata torenti co aqua tuto l’ano en Tripolitania e en Sirenaica. La piova la casca so la costa, e a l’interno solo raramente. La falda acquiferea la xe poareta ma la ge da vita a de le oasi en Sirenaica e en tel Fezan.

L'ała del Marcà xe pósta a ła croxèra de łe do vìe prinsìpałi del vecio borgo medievałe. L'atuałe architetura xe anca queła òpara de ł'architeto Caselli, ła cui prónta xe ben riconosibiłe ne ła scanpàda dei archi ranpànti e nei quarełi rosi prodoti ne łe fornàxe locałi, oltra che nei àrpexi in fero utiłi a mantegnìr l'equiłibrio de ła strutura. L'edificio l'è stà costruìo 'ntei ani 1580-1585 a cura de ła Conpagnia de Santa Croxe.

Co che i gà sestà ben i fiumi in qûełi tempi là, i gà anca łimità i połexini, cusì che gà podùo nàser el primo sentrin fiso, indove che deso pì o manco ghe xe la frasion de Racan che a qûełi tempi là i ła ciamava Orcano. Tien nota che a qûełi tempi là el braso prinsipal del Po el gera pì a sud e'l pasava par Ferara. Senpre in qûełi tempi là i gà dà un corso pì o manco fiso ała Fosa che po' ła sarìa stà asè inportante pa' 'l sentro de Polxeła int'i secołi (sarìa dir fin ała małora de l'ałuvion intel 1951).