Gorey Cıhduiye, Xrıstiyaniye u İslami ra şarê Nuhi qıseyê xo ra goşdar nêbiyê u Homayê enê dinan waşto ke qewmê Nuhi rê peyniye bıdo. Homa, Nuhi rê emrê xo vato gorey dinan u Nuh darê Goferi ra yew gemiye (keşti) vıraşta. Her ganiyê ke riyê hardi (erdi) sero estê, tira yew nêri u yew maki (tayê cayan de u Incil de 7 çutan) gırewtê. Nuh u aileyê xo nışenê gemi, çewres roci tufan werzeni, se u pancas roci her cayê dınya bınê awıki de mendo, heme ganiyê ke hardi (erdi) ser de mendê, ê pêro merdê. Gemi bena berz, badi (baci) awk nişena u ""Gemi aşmê hewtin de, rojê hewtêsin ay na aşmi de seri Ararati yo nişena rue."" Tewrato Tırki, İngilizki u swêdki de cayo ke gemiyê Nuhi ruenişta koyi Ararati yo. La goreyê nushaya aramki gemiyê Nuhi koyi Cudi ser o nişta. Quran zi vunu gemiyê Nuhi Cudi ser o nişta. Quran de:"" 'Ey erd awkê xo banc! U ey asmiyen [awkê] xo tepiş!' vaciya. Awk anciyê; gure ame qedênayiş; [gemi zi] seri [koyi] Cudi ya ruenişt. U: 'Guni nê zaliman wa cehenem ri bu' vaciya."" Tufani dim a Nuh u efradi ey heti rojhilati de deştê Şinari de ca bini. Tewrat de, Ararat, yew ca yo saxlem u ke zaf rey merdimi şini uca de xo seternini.

Pakıstan nê erdi rê Azad Keşmir (Keşmiro Xoser) u Hindıstan zi Jammu va Kashmir vano. Keşmir, Asya Miyanêne de mıntıqa de tewr gırda problemına. Serra 1960ıne de Çini Keşmirê Veroci işğal kerdo.

No biyayışê biyokimyasal de tewr verên de roştiye be maddeyanê roştiye-litoğ (klorofilen u bakteriofilen) enerciya roştiye çarnena ra enerciya kimya.

Spor teyna gêrayış, vazdayış, asnaw/azney niyo. Howl başli/sifê rwej/roji bıke, zerrê rwejıd (roji de) qarşi olayonıd (biyayis de) quweta xu bezkerdışo. Verva olayon/biyayis de vınderdış spor kiyo/çiyo şarto. O/uyo ze/ke spor keno, zeman yeno, faydê spori vineno. Her rwej/roz gereke inson spor bıkero. Sersıve/sodir teyna inson wırzo/raurzo spor bık/bıkero ın/no bile hayatid/heyat de weşiya con/canê insoni rê beso.

Zıwanê Sarmi-Jayapuraki zıwanê ke zıwananê Okyanusya miyan dı ca gênê, adey Papupa sero hetê İndonezya dı wılayetê Papupa dı qısey benê, namey inano. Zıwanê ke zıwananê Sarmi-Jayapuraki miyan dı ca gênê, namey inan têdıma wıni benê liste:

Mı çım de kıtav ju het ra ke hêkata domanê hiris u heştiya. Ninu ra mı hêkata Geyige ve Xeyriyey çarna ra zonê ma. Bıwanê, bıvinê!. Ni hêkati honde dez danê zerrê mordemi ra ke misyoneri ki berbenê.

Tehran (Farski:تهران) paytextê dewleta İranio. Tehran mıntıqa ra zımeyê İrani dero. Deryayê Xezeri Tehran ra nezdiyo u Tehran bacarê de İranio tewr gırdo.

Karnavalê Santa Cruz de Tenefire yew karnavalo ke her serre İspanya de sûka Santa Cruz de Tenerife de organize beno. Karnavalê Santa Cruz de Tenerife Karnavalê Rioy ra tepeya dınya sero festivalo tewr gırdo. Na sebeb ra ke sûka Santa Cruz de Tenerife û sûka Rio de Jenerio yewbinan rê zaf nezdiyê.