Naranggaki yew zıwanê do Aboriciniyo, zıwanê şarê Naranggayo. Dıma kolonikerdışê Australya, zıwanê Naranggaki hêdi hêdi estiya xo kerde vıni u eno zıwan serra 1936ıne de merd. Komitey Aboricinan, serra 1980ıne de qerar dayo ki zıwanê Naranggaki newe ra bımusiyo, merdumi newe ra enê zıwani qısey kerê. Zıwanê Naranggaki, terefê hukımetê Australya ra şınasiyao, zıwanê mektebi bi u qıcê Naranggaki zıwanê ma u piyê xo newe ra musayê. Gorey amordışê serra 2006ıne ra, 24 teni zıwanê Naranggaki qısey keni.

Şêx Seid semed/serba/qandê ilmmusayene şono medresa u Muş, Malazgirt, Xınıs u Pali de mektebê xo qedêneno. Şêx Seid, merdımo/mordemo de baqıl u alim bi. Dewe be dewe feteliyêne, insanan rê itıqadê İslami sero zanayışê xo dayêne musayene.

Zazaki, Tırki u Kırdaski ra tepeya hetê reqemi ra sinoranê Tırkiya miyan de zıwanê hirêyıno; mabeynê mıntıqay Anadoliya Rocakewtene (şerq) u zımey (vakûrê) Mezopotamya de, bınatey Fırat u Dicley, mıntıqay serêne de qısey beno. Ena mıntıqa jû temamiya coğrafike mocnena (musnena) ra. Wılayetê (il) ke tewr zêde no zıwan qısey beno, Dêsımê zerrey (Mamekiye, Tuncêliye) u Çewligo (Çolig, Bingol). Zewbi, wılayetanê Erzıngan u Xarpêti be zımey Diyarbekıri ra xeylê qezan de, mıntıqay Qerebeli, yanê qezê Sêvazi Qangal u Zera u Ulaş de, qezay Gımışxaney Kelkit u Şiran de, qezay Mûşi Varto, ê Erzurumi Xınıs u Tekman u Çat, ê Semsûri (Adıyaman) Aldûşe (Gerger), ê Rıha (Urfa) Sêwrege, ê Meletiye Şêro (Pütürge) u Erebgir, ê Sêrti Hewêl (Baykan), ê Bıdlisi Motki, ê Qersi Selim; Aqserayiye de ki (zi) taê dewan de qısey beno.

Hetanî ewro 24 heb kombîyayîşê kirmanckî virazîyayê û sey Bongilan, Çêrmûge, Çewlîg, Depe, Dêrsim, Erzingan, Gimgim, Hêni, Licê, Pali, Pîran, Sêwregi û Modan/Motkan cîya cîya cayanê ke tede kirmanckî qisey beno ra 48 kes beşdarê nê kombîyayîşan bîyo.

(-1384 ) ), hem rayberê Muhammediyo hem zi Xelifeyo verêno. Namey ey verdê Mısılmaney Abdulkâbe Bı mısılman zey Mıhemmedi namey cı vırna ke Abdullah. Leqebê ey o tewr vılabıyaye Ebu Bekîr es-Siddîk o. Hicret ra ver Muhammed keynay Ebu Bekîr`i de zewajêno, no rid ra o beno vistewreyê Muhammedi.

Paradoksê Epimenidesi mentıq dı yew perso. Nê persi filozofo Giritıc Epimenideso Knossosıc ra tepeya namey ey gırewto. Filozofi wıni vato: Κρῆτες ἀεί ψεύσται, ""Giritıci, tım zurkerê"". Versiyonê enê problemi eserê do bin dı zi esto, eserê Douglas R. Hofstadter ra Gödel, Escher, Bach dı zi vaciyeno:

Vatana serverunê firma ""Fujitsu"": bazarê robotu serra 2010 takribi 1 milyar dolar hira beno.Eke ni robotû seri výrajia a raye fiyaê ni robotû hata 18.000 dolar gýneno war.