Li xhmer a-st ene diferince pa rapoirt ås lingaedjes des payis vjhéns come li taylandès, li lawocyin ou l' vietnamyin, la k'&nbdp;al diferince di ces la, i n' est nén on lingaedje a tons.

Michel Francard endè radjoute sol grandiveusté di sacwants Walons ki vos petèt l’ francès sins saveur ki leus grands-parints ‒ ou leus erî-grands-parints, todi ‒ cåzént tofer walon.

boscheter [v.s.c.] (codjowaedje) (mot d' årtisse, d' acleveu) gonfler del panse, tot djåzant d' ene vatche, d' èn åmea, evnd. Li vatche a boscheté al trimblene. rl a: disboscheter. F. gonfler, météoriser.

| pixheye [f.n.] coûte distance. >> Ci n' est k' ene pixheye lon: C' est tot près. F. ""C' est à deus pas"". >> ene pixheye pus lon: ene miete pus lon. Et pus sovint, i vôrént bén fé taire les cis ki n' ont nén les minmès idêyes ki zels, sol tins k' les ôtes si nåjhixhèt, s' alouwèt moirt a dire eyet rdire k' i n' ont rén conte li walon d' nos veyes et d' nos viyaedjes, mins seulmint k' i vôrént bén aveur li droet do taper leus ouys ene pixheye, rén k' ene pixheye pus lon (L. Hendschel). F. ""un fifrelin plus loin"".

3. flåwe, tot djåzant d' ene loumire, blantchåsse, tot djant d' ene coleur. Des sinås rodjes et verts tot e hôt des stapetes Come des gros ponts d' coleur so des grands bladjots I (G. Edouard). Après, des sôdårds sins fizik Des bladjès loumrotes, Des muzikes cachént co d' dispåde, a cwè bon, Leus inutilès iluzions (R. Mayence). Gn aveut k' ene bladjote loumire po loumer s' botike (J. Schoovaerts). F. pâle, pâlot, blanchâtre, incolore..

| legumî, legumresse [o.f.n.] martchand(e) di verdeures ki passe ås ouxhs. El legumî passe deus côps par samwinne. On dit eto: djotlî. F. marchand(e) de légumes.

1. long moumint k' on tuze a des parfondès idêyes (rilidjeuses, filozofikes). Et dji leya li vî Djervai a ses tuzinnes (L. Mahin). F. méditation.

3. fé toumer d' on plin côp. F. abattre. >> bouxhî on martchî djus: si mete d' acoird (tot s' bouxhant dins les mwins). On côp ki l' martchî aveut yeu stî bouxhî djus (inte li cinsî et l' fåtcheu), li fåtcheu ribatéve si få (G. Michel). F. conclure (un marché, un arrangement, un accord). >> Vos l' bouxhrîz djus avou on doet: dijhêye po s' fote d' on flåwe.

L' ome ki n' dimandéve rén, c' est Djåke Mamé. C' est èn orfulin k' a stî aclevé pa des beguenes tins del guere di 1940-1945 et il atouma k' i n' a måy avou des papîs. Disk' å djoû ki deus adjints d' police li vont ramasser pask' i rshonne come deus gotes d' aiwe a on bandey k' on-z a cossemé si portrait-robot. C' est l' comissaire Laroche k' a pexhî l' oujhea (si on pout dire). Mins, e profitant d' on comelaedje des ôres å comissariat, Djåke Mamé schipe evoye - pa l' ouxh d' intrêye - tot djhant, håynetmint: ""dji n' a nén k' ça a fé la, mi.

Li Libe Univiersité d' Brussele u LUB (e francès ULB, Université libre de Bruxelles, e neyerlandès VUB, Vrije Universiteit Brussel), c' est ene univiersité sins aloyance ni avou l' Estat, ni avou l' acsegnmint catolike.

Mi, mi prôpe lingaedje di m’ mame, on n' m' end a nén cåzé tot å long d' mes scoles. On n’ m’ a nén dit k’ il egzistéve, k’ il aveut des rcwereus (23.05-11)