«Yesu, amɔni mamá wa yě mpé mpɛmbɛ́ni wa yě moyékoli óye yě alingaka míngi mpenzá , alobi na mamá wa yě: Mwǎsí, tála mwǎna wa yɔ̌. Mpé nsima akoloba na moyékoli wa yě: Tála mamá wa yɔ̌. Mpé, bandá ntángo êná, Yoani akokamata Maria o ndáko wa yě mpé bakokóma kofánda elɔngɔ́.»

Moto nyɔ́nsɔ, na botálaka makokí mpé bonsɔ́mí na yě, asɛ́ngɛ́lí kosála sé mikúmba miye miyébání na mobéko sé mpɔ̂ ’te bayéba mpé bakúmisa maloki mpé bonsɔ́mí bwa baníngá, mpé mpɔ̂ na kotósa mibéko mya sémbo ya ezalela kímyá ya bato mpé bozali malámu káti ya lingómbá lya boyángeli lisangá.

Bakosala mpe mpo ya bokolisi masanga make ma bakristu to Communautés Ecclésiales de Base, na mpe mpo ya ba laïc baye bakokamba masanga mana. Basusu bakoluka kokolisa lolenge la mosala mosantu Vincent alakisaki o ntei ya biteyelo mpe ya ba université. Basusu bakomipesa o masanga ma bomanyoli bomoi bwa bamibonza, bobokoli bana na bilenge, ntina ya boboyi koyamba (athéisme), nzela ya bopesi mpe bozwi nsango, pastorale ya mabota na mpe masalisi ndenge na ndenge matali ezaleli mpe bomoto.

Ye afandá kaka na Kongo-Barazaville mpe apusanáká na nsuka ya bomoi bwa ye na mo-politiki Bernard Kolélas. Na mobu mwa 1992, aponomi *depute ya Makélékélé, mpe bamolongoli na misala ya leta na mobu mwa 1994. Abeláká bokono bwa SIDA mpe akufá na mibu 47, poso ibale nsima ya liwa lya mwasi wa ye Pierrette. Uta 2003, *Prix Sony Labou Tansi epesemi na maboke ma lifalanse.

Etéyelo (boyíké : bitéyelo) tǒ sukúlu (boyíké : sukúlu) ezalí esíká eye eyambaka bato baye babêngi « bǎna kelási » tǒ bayékoli mpó na kobátéya malako epái ya balakisi. Etéyelo eúti na likelelo kotéya eye elingi koloba kopɛ́sɛ malɔ́ngi kasi sukúlu eúti na lingɛlɛsa school. School eúti na nkómbó ya latɛ́ schola mpé endimbólámí « Lisano liye libonzélámí na boyékoli ».

Na ebandeli, bayékólí ya Yézu babandákí kosákola makambo óyo bamɔnákí mpé bayókákí : makámwisi óyo Yésu azalákí kosála, matéya na yě, mpé míngi mpénza ndéngé Yézu akúfákí mpé asékwákí. Na káti ya mangómbá ya bakrísto batéyí ya Nsango Malámu bazalákí, moto na moto abandákí kosakola Nsango Malámu na ndéngé yě azalákí komɔ́na.

Moyémbi Maitre Gims abótámá na nkómbó ya Gandhi Djuna na Kinsásá o mokɔlɔ ya 6 sánzá ya Mitano mobú 1986. Azali mwana ya moyémbi Djuna djanana.

Lindímo lizalí lisangá lya mitíndo mya mbuma lokóla ndímo ngai tǒ lilála. O latɛ́, nkómbó ya mángo ekokí kozala Citrus, Fortunella mpé Poncirus, nyɔ́nsɔ o libóta na nkómbó Rutaceae.