2007-2008 чылдарда РФ-тиң онза байдалдар сайыды С.Шойгунуң эгелээшкини-биле тургустунган ""Пор-Бажың шивээзи"" культура фондузу шивээ орнунга комплекстиг археологтуг шинчилелдерни эртемденнерниң, студентилерниң дузазы-биле чоруткан.

Чогаал ажылын 1937 чылда эгелээн. Хөй шүлүктерни, очерктерни болгаш «Өскүс-оол» деп шүлүглелди бижээш «Аревэ шыны», «Шын» солуннарга, «Революстуң херели» сеткүүлге парлаткылаан. Тыва школаларга баштайгы өөредилге номнарын чогаадырынга болгаш редакторлаарынга киришкен. А.Пушкинниң «Капитан уруу», Н.Гогольдуң «Ревизор» деп чогаалдарын тыва дылче очулдуруган.

Үште, аас-кежик күзеп, хилинчек-човулаң күзевейн турарывыс-биле шупту дөмей бис, ынчангаш аас-кежиктиң чылдагааны-буян, а хилинчек-човулаңның чылдагааны-нүгүл-бачыт деп угаап билип, эки-бактың ылгалын часпас болурувус эң-не чугула.