Okwennyika kuziiyiza omuntu okweyagala n’okubeera omusanyufu mu bulamu era omuntu ayinza okulowooza ku kwetta kubanga alowooza nti asigadde yekka mu ensi , tewakyali amwagala.

Abantu abaali mu kika ekimu baalinga balina obujajja bumu ate era okusooka nga babeera ku kyaalo kye kimu. Akabondo k’abantu abalina obujajja obumu abaaberanga ku kyaalo ekimu bwe katandika okusenga mu byalo ebibaliraanyewo, ebyaalo ne bitandika okubeeramu abantu ab’ebika eby’enjawulo.

Bwoba ogenda kusimba bitooke goberela bino 1 Ekinnya kilina kuba nga kigazi ate nga kiwanvu 2 Ngomazze okusima ekinnya teekamu obusa okumala wiki 3 nga obutabudde nettaka mukinnya 3 Nga wiki 3 ziyiseewo takula mukinya muli mwewatabulira obusa akatuli nga kawanvu otekemu endu

Wano mu nsi z’abaddugavu nga ne Uganda mw’eri, tetugenda kwetengerera mu sayansi ne tekinologiya okujjako nga tugandawazza emiramwa egyetaagisa mu sayanzi w’okuva, ne sayansi yenna okutwalira awamu.

Mu sayansi, entakyuka zikiikirira ebyekuuziza ku ""kalonda w’ebitonde"" (physical phenomena).Ekyokulabirako amazzi gekwata omuzira ku tempulikya eya nabwoko(dgrees) 32 Falenayiti oba nabwoki 0 (0 degrees) Selisiyaasi. Ekipimo ky'obwoki(tempulikya) kino amazzi we gekwatira omuzira kya ntakyuka(it is constant) kubanga kikakasiddwa nti amazzi gekwatira ku kipimo kya tempulikya kino kyokka.

 Naawe wefeeko. Okusobola okuyamba omulwadde wo, nawe olina okwefaako okulaba nga oli mulamu bulungi . Wegendereze ekwennyika kw’omwagalwa wo n’awe kuyinza okukosa embeera yo.Laba nga olya bulungi, webaka bulungi ekimala , n’okwewummuzaamu mu bikusanyusa.

a) Okulowooza. Okulowooza nkola ya mulengera (mental process), ekikolwa n’obusobozi obw’okutondeka ebirowoozo (formation of thoughts). Okufaanana n’ensolo endala, omuntu yenna alowooza ku buli kintu ky’asegeera ne sensa ze ettaano. Buli muntu alowooza ku bintu, ebisolo, abantu, ebifo, enkula, na buli kintu kyonna awatali nsonga lwaki akola kino. Kino akikola ng’ enneeyisa engerekere (instinctive behaviour) awatali kukyefumiitirizako.

(iii) Obwasitakange owa Namunigina. Ssitakange ono ava mu kampuni zi binnyonkondo entono ennyo ezisigala mu nsiike ne zimaamira ebyobusuubuzi nga ziwagirwa Gavumenti zaazo . Oluvanyuma Kampuni zino zzagaziwa ne ziyingira n’amawanga ag’ebweru okumaamira obutale bw’ensi yonna n’ebyobugagga by’amwanga amalala.

a) Omugerageranyo gw’abawala ku muwendo gw’abayizi bonna mu kibiina :45/60 b) Omugerageranyo gw’abaana bonna mu kibiina ku bawala : 60/45 c) Omugerageranyo gw’abaana bonna mu kibiina ku balenzi : 60/15

Okunyumirwa oba essanyu kirimu okwewulira nga oli mu mbeera ennungi, eddembe, okwagala, n’okumatira. Era kino kivako okusaakaanya , omuli okusanyusibwa ,okukyamuka ,okweraga , okujaganya ,okukyakyankya ,okukyamuukirira oba okumegerera.

Ensengeka y’ebintu ey’emitendera egy’enjawulo yeyoleka okuva ku busirikitu bwa patike za watomu okutuuka ku bwaguuga bw’obwengula ne Ssengendo ezibulimu . Watomu ze zikola molekyu ate molekyu zo nezikola buli kintu ekiri mu buttonde mu bwengula bwonna ne ku nsi, enkulungo, zo ate ne zikola ensengekera ya zienkulungo(planetary system) eziri mu mugendo ogwetoloola enjuba mu bwengula obwaguuga.