Nei primi tenpi de ła Serenissima, 'nte ła łaguna de Venesia gera pitòsto comùn l'uxansa de divertirse e passar el tenpo łibaro praticàndo ła voga, co' diversi tipi de inbarcasion. Da sta pàrtica amatorial nasse vere e pròpie desfìde de vełocità e duràda, co' modałità e regołe senpre più precixe. No xe ciàro quando che gà scominsià ła tradisión de łe regate. Segóndo alcuni studioxi"". l'orìxene podarìa risałir al 942 co' xe capità un epixodio sìmiłe al ratto delle sabine: durante 'na festa popołar, i pirati rapisse łe done venesiane in età da marìo ma vien a coràndo inseguìi dai omeni che vogando furioxamente su łe so barche riesse a raxonxer e sbrocàr xóvene rapìe. Da sto epixodio xe nata ła Festa de łe Marie co' xontàda ła regata.

El 10 de lujo xè el 191° dì de l'anno secondo el całendario gregorian (el 192° 'nte i anni bisestiłi). Ghe manca 174 jorni par la fine de l'anno.

Intel 1796 ła Serenisima ła xe finìa e Polxeła ła xe ndà drìo el Vèneto de sóta deła dominasion fransexa; insiem co tuto el Połéxine e ła tera de Ferara el se ciamava ""dipartimento del Baso Po"".

El Partito Democratico del Botswana (BDP) el ga dominà la vita politega de sto Stato. Solo en te i ultimi ani, altri partiti – par lo più fasioni del BDP che le se sa stacà ne i ani – i ga scominsià a domandar pi potere. El Fronte Nasionale del Botswana el stava diventando el vero partito de le zone urbane, ma el se sa divixo en do par de le questioni interne. No se prevede grandi canbiamenti en te la vita politega de sto paexe.

Par tanto tenpo i scritori laici i' è stè na ecessión e ła majoransa de łe opare publichè i era de tematica rełijoxa, łimitandose prinsipalmente a tradussioni de dotrine e catechixmi, biografie de santi e qualche tratato teołogico-fiłoxofico. Tra łe opare che trata temi profani incontremo gramatiche, apołogie (che vołea dimostrar ła puresa e ła perfessión de ła łéngoa dei baschi, anca se quaxi tute scrite in castiglián), antołogie de proverbi e poemi, oltre a opare de teatro tradisional basco o pastorałi.

Nel corso de i secoli la cèxa la xe stà ricostruia na prima volta nei anni 1220-1250, restaurà nel 1551, allungà e innalzà nel 1836, restaurà assieme al campaniłe tra el 2007 e'l 2011.

Dativo: in sto caxo el sintagma nominałe l' adota ła funsión de ojeto indireto in te łe fraxi con tri ełementi nor-nori-nork, o do ełementi nor-nori. El segno che se xonta l'è -i, par exenpio, umeari esan diot (ghe l' ò dito al butín).

Co ghe xe stà la guera de Castro intel Połèxine se gà visto batajarse ła Repùblica de Venesia e ło Stato Pontificio; intel 1644 a Polxeła i gà tirà su dełe fortificasion inportante, che łe gà tegnù łontan dal sentro qûełe (par fortuna poche) bataje che ghe xe stà.

En tel 1999 n'altra guera civil l'è scopià ne la cavedal Monrovia. Taylor gha dovesto scapar en Nigeria e Gyude Bryant l'è stà nominà presidente par preparar le elesioni democratiche.