উত্তৰ গুৱাহাটীক দুৰ্জয় বুলিও জনা যায়, যি পাল সাম্ৰাজ্যত ঐতিহাসিক কামৰূপ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আছিল। মধ্যযুগৰ আৰম্ভণিভাগত ঠাইখিনিক কামৰূপ নগৰ বুলিও জনা গৈছিল। উত্তৰ গুৱাহাটী পৌৰাণিক মন্দিৰ, পথ, দলং, দুৰ্গ আৰু পৰিকল্পিত খাৱৈৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ আছে। অশ্বক্লান্ত পাহাৰ ওপৰত দুটা মন্দিৰ অৱস্থিত। ওপৰ ভাগত অৱস্থিত মন্দিৰত অনন্ত শয্যাত থকা অৱস্থাত বিষ্ণুৰ চিত্ৰ আছে। এয়া প্ৰায় দ্বাদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ কামৰূপৰ ভাস্কৰ্য শিল্পৰ উত্তম নিদৰ্শন। এই নগৰৰ পশ্চিম ভাৰ্ক শিলসাঁকো বুলি কোৱা হয়। এই অঞ্চলত থকা সৰু জানৰ ওপৰত এতিয়াও বিদ্যমান শিলেৰে সজোৱা সাঁকোৰ নামেৰেই এই ঠাইৰ নাম শিলসাঁকো। এই নগৰৰ পূৱ ভাগৰ নাম ৰজাদুৱাৰ, যিয়ে এই অঞ্চলত ৰজাৰ প্ৰাসাদ থকাৰ প্ৰমাণ কৰে। ৰজাদুৱাৰৰ দুমাইল উত্তৰে ৰাংমহল গাঁওত ধৰ্মপালৰ দ্বিতীয় তামৰ ফলি উদ্ধাৰ হৈছিল। এয়াই অন্য এক ইংগিত দিয়ে যে সেই সময়ত উত্তৰ গুৱাহাটীত ৰাজধানী আছিল। ৰজাদুৱাৰত থকা ১১২৭ শকৰ শিলালিপিয়ে টুৰ্কী সেনা মহম্মদ বুখটিয়াৰৰ পতনৰ প্ৰমাণ কৰে। উত্তৰ গুৱাহাটী ধৰ্ম পালৰ সময়ৰ পৰাই একে লেথাৰিয়ে প্ৰায় খ্ৰীষ্টীয় ১২৬০ চন মানলৈ ৰাজধানী আছিল যদিও পিছলৈ এই ৰাজধানী পশ্চিমলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। ৰজাদুৱাৰৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গাতে লাগি থকা টিলাত উদ্ধাৰ হোৱা শিলত কটা লিপিয়ে ষোল্ল শতিকাৰ প্ৰখ্যাৎ কামৰূপী কবি শ্ৰী চন্দ্ৰ ভাৰতীৰ সেই ঠাইত মৃত্যুৰ উমান দিয়ে।

অর্থাৎ, """"দ"" বৰ্ণই দৈত্য বিনাশ কৰে, উ-কাৰে বিঘ্ন নাশ কৰে, ৰেফে ৰোগ নাশ কৰে, ""গ"" বৰ্ণই পাপ নাশ কৰে আৰু অ-কাৰে শত্রু নাশ কৰে। ইয়াৰ অর্থ, দৈত্য, বিঘ্ন, ৰোগ, পাপ আৰু শত্রুৰ হাতৰ পৰা যি ৰক্ষা কৰে, তেঁৱেই দুর্গা।"" আনহাতে শব্দকল্পদ্রুমত কৈছে, ""দুর্গং নাশয়তি যা নিত্যং সা দুর্গা বা প্রকীর্তিতা""। অর্থাৎ, যি দুর্গ নামে অসুৰক বধ কৰিছিল, তেঁৱেই সকলো সময়ত দুর্গা নামে পৰিচিত।

এইবিলাক বেক্টেৰিয়া দেখাত সৰু সৰু পোন দণ্ডৰ দৰে৷ দণ্ডাকাৰ বেক্টেৰিয়াক বেচিলাছ ,বহুবচনত বেচিলি (bacilli) বোলে৷ কক্কাছৰ দৰে বেচিলি বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ হয় -

ইয়াৰ পিছত ভিংগদেৱ (১১৩৮-১১৫০), বৈদ্যদেৱ, ৰায়ৰীদেৱ, উদয় কৰ্ণ, বল্লভদেৱ, পৃথু নামৰ কেইবাজনো ৰজাই কামৰূপত ৰাজত্ব কৰে৷ পৃথুৰ ৰাজত্ব কালতে ১২০৬ আৰু ১২২৬ চনত মুছলমানে কামৰূপ আক্ৰমণ কৰে৷ ১২২৮ চনত দিল্লীৰ চুলতান ইলতুতমিছৰ হাতত পৃথুৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ বংশৰ দুজন ৰজাই কামৰূপ ৰাজত্ব কৰে৷ এই বংশৰ শেষ ৰজা আছিল সন্ধ্যা (১২৫০-১২৭০ খ্ৰী.)৷ ইয়াৰ পিছত পুনৰ মুছলমানে কামৰূপ আক্ৰমণ কৰাত সন্ধ্যাই কামৰূপৰ ৰাজধানী 'কামৰূপ নগৰ'ৰৰ পৰা পশ্চিম কমতাপুৰলৈ তুলি নিয়ে৷ তেতিয়াৰ পৰাই এই ৰাজ্যৰ নাম কমতা বা কামৰূপ-কমতা হয় আৰু ইয়াৰ অধিপতিসকলক কমতেশ্বৰ বা কামেশ্বৰ বোলা হয়৷ সন্ধ্যাৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ সিন্ধুৰায় (আনু. ১২৭০-১২৮৫), ৰূপনাৰায়ণ (আনু. ১২৮৫-১৩০০), সিংহধ্বজ (১৩০০-১৩০৫), প্ৰতাপধ্বজ (১৩০৫-১৩২৫) কমতাৰ ৰজা হয়৷ প্ৰতাপধ্বজৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ জীৱিত থকা অৱস্থাতে প্ৰতাপধ্বজৰ ভতিজাক ধৰ্মনাৰায়ণ (১৩২৫-১৩৩০) বলেৰে কমতাৰ ৰজা হয়৷ পিছত তেওঁলোকৰ মাজৰ কমতা ৰাজ্য ভাগ হয়৷ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ (১৩৩০-১৩৫০) মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়্ণ (১৩৫০-১৩৬৫) ৰজা হয়৷ তেওঁৱেই এই বংশৰ শেষ ৰজা৷