atlasse [o.n.] u [f.n.] live avou fok des mapes. >> atlasse des lingaedjes; u atlasse linwistike: lives avou des mapes ki mostrèt les diferinces dins les pårlers d' on payis, del minme famile di lingaedje. rl a: A.L.W..

1. rissaetchî li pea d' ene biesse. Schoircî on vea. Nos avans on lapén a schoircî. rl a: peler, dischoircî, dismoussî, dispeater, kischoircî. F. écorcher, dépecer, dépiauter. >> I ravize on schoircî tchet; u: vos n' dirîz ene schoirceye rinne: il est maigue k' i trawe; i n' est nén bea a vey. F. squelettique, décharné. >> I brait dvant d' esse schoircî: I fwait come les tchéns, i brait dvant l' côp. >> i m' schoirceye les orayes: i m' les pele avou ses babuzes. F. casser les oreilles. >> C' est todi l' cawe li pus målåjheye a schoircî: a) paski l' pea tént fer ås oxheas. b) (imådjreçmint) C' est todi l' fén d' èn ovraedje, li bouxhaedje djus d' on martchî, li dierin decidaedje k' est l' pus målåjhey. >> i schoiçreut on pû po-z aveur li pea: c' est on pice-crosse. F. avare. >> Li ci ki tént l' djambe våt ostant k' el ci ki schoirceye: l' ovraedje d' èn aidant våt ostant kel cene do mwaisse. >> schoircî l' francès: el må djåzer. On dit eto: kipiter. >> i fåt todi schoircî l' anweye pa s' cawe.

Li five di yebes u tetaneye di waide u maladeye del yebe , c' est ene maladeye des vatches, aprume les pus djonnes, k' on voet å bontins, cwand les biesses sont metowes ås tchamps après l' ivier.

diflouwi (codjowaedje) flouwi pår. Mågré ki dji les ramouyive tos les djoûs a l' vesprêye, les fleurs do pårtchet diflouwixhént d' soe (J.P. Dumont). F. se flétrir, faner.

Li signorreye di Crinnwik rilevéve del Coû d' Curindje. Les prumîs signeurs avént l' minme no kel viyaedje. Pu ci fourit les Cwareme (15inme & 16inme sieke), pu les contes di Frezin (Vorsen), e l' ancyinne Conteye di Lô.

Mins tot rotant po-z aler ovrer (do djårdinî) amon ene pratike, la k' i tchait so ene crapåde ki s' tapéve e Mouze. I plonke et schape li glawene. Mins li tins di s' raveur (lu, Djåke), vo l' cial (leye, li djonnete) zouptêye evoye, et c' est co l' Djåke Mamé - co trop dshoflé po poleur dire ""pan"" -, k' on emoenna ås Urdjinces al Citadele.

II. [f.n.] onk des cwate grand meurs d' ene måjhone, aprume les pus longs. >> ecinte di dvant: divanteure. rl a: lérece. F. façade. >> ecinte di drî: meur di drî.

| schoyeures [f.n.t.pl.] pitit bokets d' linne ki toumént dins ene operåcion des linnreyes, et ki siervént po rimpli les matrasses. F. poussières de laine.

4. nén foirt bon (boune), djonne vatche repleneye trop djonne. Passer s' tins avou des emîtrinnes, c' est po piede si cou a mietes (J. Lahaye). F. médiocre.

Li ketchwa, c' est on lingaedje do payis di l' Amerike do Sud (Perou, Boliveye, Ecwateur). So les deus prumîs payis, les cåzeus do ketchwa sont vijhéns, et pacô maxhîs, avou les cis d' l' aymara.

I pout monter 30-40 metes hôt, avou sovint ene bele tronce bén droete, ki sieve al munujhreye po fé sovint des meubes, des montêyes, des tcheyires, des tchames di rowes, des biyots d' botchî.