Пуд йисуз Азербайжандин гьукуматдин университетдин биологиядин факультетда кIел авурдалай кьулухъ, Видади Ленинграддин гьукуматдин университетдиз кIелунар давамариз фена, ам ""яру дипломдалди"" куьтягьна. Бакудиз хтана, саки зур йисуз академик Жалал Алиеван гъилик кIвалахна, жегьил пешекар Москвадиз хъфена, ана 1989-йисуз биологиядин илимрин кандидатвилин диссертация хвена. Кьве йисалай, Америкадай теклиф атана, ам Штатриз куьч хьана. Мадни кьве йисалай Видади Юсибова Франхофердин молекулринни биотехнологиядин Центрдин Кьилин директорвилин везифаяр кьиле тухуз эгечIна ва алай чIавузни а кIвалах давамарзава. И Центрда алай девирда инсаният телеф ийизвай гриппдин жуьрейриз, ракдиз ва маса азарриз акси тIебии вакцинаяр акъудзава, лап виликди фенвай илимдин технологияр кардик кутазва. Бакуда кьиле физвай илимдин мярекатра иштирак авун патал хтайла, саки гьар йисуз, хайи ватан тир Эмирвандал кьил чIугвазва.

Византийжуври чпи чпиз румажувар лугьузвай, грек чӀалал — «ромеяр», чпин гьукуматдиз — «Рум („Ромей“) империя» (кьулангрек (византий) чӀалал — Βασιλεία Ῥωμαίων, Basileía Romaíon) я куьруьдаказ «Романия» (Ῥωμανία, Romania). РагъэкӀидай пата Византиядин яшамишдай девирдин чӀехи пайдин къене «Грек империя» лугьузвай, вучиз лагьайтӀа виридалайни пара рахадай чӀал грекринди тир. Мадни, империядин халкьар эллин культурадик экечӀзавай. Дегь Русьда Византиядиз гьамиша хьти «Грек паччагьвал» лугьузвай, адан кьилин шегьердиз — Паччагьшегьер (урус. Царьград)

2013 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьруьнсоветда 2 575 касди уьмуьр гьалзавай . 2012 йисан малуматрив кьурвал, хуьруьнсоветдин агьалияр 2 583 кас тир . 2002 йисан малуматриз килигна, хуьруьнсоветдин агьалияр 2 304 кас тир . Агьалидин вири лезгияр, суни - мусурманар я.

Урусат Баренц, Карадин, Лаптевар, РагъэкъечӀдай патан-Сибирдин, Чукоткадин, Беринг, Охотадин, Япон, ЧӀулав, Азов, Балтикадин гьуьлерин ятари кьунва.

Округдин чIехи вирер (скобкайра абурун хилер): Волга (Ока), Дон (Воронеж), Днепр (Десна, Сейм), РагъакIидай Двина. Гьуьлуьхъ галаз сергьятар авач.

1948 йисуз Докъузпара райондин Миграгъ хуьре дидедиз хьана. Ада хайи хуьруьн юкьван мектеб ва Саратовдин университетдин юридический факультет куьтягьна, жуьреба-жуьре идарайра кIвалахна. Шиирар кхьинал Г. Шугъаев мектебда амаз машгъул хьана. Адан чIалариз (""Зи хуьр зи мани"", ""Залан хер"", ""КIан жемир"", ""Герек туш"" ва мсб.) ватанпересвал, гьахълувилин пад хуьн, муьгьуьббат хас я. Заридин эсерар газетриз ва журналриз акъатзава, ""Миграгърин булахар"" кIватIалдик акатнава.

Shinen, David C. 1962. ""Notes on Saint Lawrence Island Yupik phonology."" In Science in Alaska: Proceedings of the 12th Alaska Science Conference, Aug. 28-Sept. 1, 1961, 16-17. Ann Arbor: Edwards Brothers.

Кьулан СтIал (урус. Орта-Стал) — Дагъустан республикадин СтIал Сулейман районда авай хуьр. «Кьулан СтIалрин» хуьруьнсоветдин административ юкь.

Вини Калунхуьр (азер. Yuxarı Qələnxur) — Азербайжан республикадин КцӀар районда авай хуьр. «Вини Калунхуьруьнсоветдик» акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я.