Хуьр Дагъустан Республикадин кьибле пата, Дербент райондин кьиблединни - рагъакIидай пата, Дербент шегьердилай 18 км кьиблединни - рагъакIидай пата, Табасаран райондихъ галаз сергьятдин мукьвал, Рубас вацIал ала. Мукьвал алай хуьрер: Коммуна, Агълаб.

1860 йис (са агъзурни муьжуьдвишни пудкъад лагьай йис) — григорийдин чIаваргандал гьалтайла гьяддиз эгечӀзавай яргъи йис. Им чи эрадин 1860-лагьай йис я. XIX виш йисан 60-лагьай йис.

Хуьр Дагъустан Республикадин кьибле пата, Дербент райондин рагъакӀидай пата, Дербент шегьердилай 19 км кьиблединни — рагъакӀидай пата, Дагъустандин ЦӀаяр ракьун — рекьин станциядилай 5 км рагъакӀидай пата, Барафтау суван мукьвал ала.

Урусат (урус. Россия), Урусатдин Федерация (урус. Российская Федерация), куьрелди УФ (урус. РФ) — РагъэкъечӀдайпатан Европада ва Кеферпатан Азияда алай дуьньядин виридалайни чӀехи гьукумат. 2015 йисан малуматриз килигна агьалидин кьадар 143 657 134 — 146 200 000 кас я. Чилин майдан — 17 098 246 — 17 125 187 км² я. Майдандин чӀехивилиз килигна дуьньяда садлагьай чкадал ва агьалидин кьадардиз килигна кӀуьдлагьай чкадал ала.

Хуьруьн тӀвар Ашукь Амрах, Ашукь Раджаб ва Ашукь Гьусейн хьтин машгьур ашукьри акъуднавай. Ина Армениядай ва Азербайжандай къвезвай ашукьрин арада акъажунар кьиле тухузвай. Лезги халкьдин тӀвар — ван авай мани хьанвай «Суваллай яр, гьей» манидин кирамвал Ашукь Гьусейназ талукь я. Къванцин ва кӀарасдин Алимурад ва Исак, хвани дах, устӀаррин гъилин кӀвалахар гила харусенятдин шедеврар я.

1989-й йсиуз Европада,Хвехуьнин ахтармишунрин Европадин советдин цлара (ЦЕРН) родилась концепция Виридуьньядин хуьшрекандин муг концепция арадиз атанай. А концепция британиядин гзаф тIвар-ван авай алим Тим Бернерс-Ли теклифнай, гьа алимди кьве ийсан къене HTTP протокол, HTML чIални URI идентификаторара туькIуьрнай.

1938 йисуз Ахцегь райондин Грар хуьре дидедиз хьана. Хзандихъ галаз арандиз куьч хьайила, ада Тагьирхуьруьн къазмайрин юкьван мектебда кIелна, Дагъустандин университет куьтягьна. Гзаф йисара Самурдин юкьван мектебда лезги чIаланни литературадин тарсар ганва.

Амма чӀулав хъалхъамрин авайвал маса моделрин сергьятра мумкин я. Гьавиляй, гуьзетдай ганайбур кӀвенкӀвени-кӀвенкӀве умуми нисбивилин теориядин контекста анализни интерпретация ийизва. Амма кӀевидаказ лугьудатӀа, гъетерин массайрин чӀулав хъалхъамриз мукьва тир генгвал-замандин областриз талукь тир шартӀариз килигдатӀа, умуми нисбивилин теория экспериментрин рекьелди субутнавач (лагьана кӀанзава хьи, акьалтӀай массив чӀулав хъалхъамриз талукь тир шартӀара а теория хъсандаказ субутнава).

Гуьлбала Адиевич 1928 йисан 1 майдиз Мегьарамдхуьруьн райондин Хуьрел хуьре дидедиз хьана. Ада юкьван мектеб, Орджоникидзедин юридический институт ва Москвада вини партиядин мектеб куьтягьна. Гзаф йисара хайи райондин ва Дагъустан республикадин идарайра жавабдар къуллугъар авуна, «Коммунист» газетдин редакцияда кIвалахна.

Робиназ Епископал клисадин диндин тербия ганва, гьакI ятIани адан диде Христианвилин илимдин патал алайди тир (са кьадар чIавалай Робина ""Епископал клисада хьун патал цIуд себеб"" тIвар алай хъуьруьрдай сиягь акъудна).