Obubuguumirivu kitegeeza okukyamuukirira ennyo oba okunyumirwa ennyo “omulamwa”.Oyinza okukyamuukirira nga bakuwaanye , nga owangudde, nga ofunye amagoba agatali ga bulijjo oba ng’olina ky’ovumbudde.

(d) Entabagnyi z’ Obwanakyeewa. Akabondo mu ntabaganyi ,akeddiini, obukugu, oba ak’engeri endala nga kalina ebikakwatakooba ebigendererwa bye bimu era nga katwalibwaokuba oba keetwaala okuba okuba ak’enjawulo mu ngeri emu oba endala okuva ku ntabagantabantu mwe kali. Gamba nga entababuvobwawamu y’abavubi, entababuvobwawamu y’abayivu oba entababuvobwawamu ya Bannasayansi.

Wabula tewali ddagala liwonya ndwadde eno ey'okwerabira, wabula waliwo eryo eritera okukozesebwa okusobola okugikkakkanyaako, gamba ng'eryo eriyitibwa donepezil.

Singa oluwuzi olusibiddwako akazito ako oluta omulundi gumu wakati mu kuluwuuba nga oluzunza olwetolooza waggulu w’omubiri gwo, luba lufuna empalirizo erusindika okuva ku makkati, okuva ku mubiri gwo ne lweyongerayo ku misinde mu musittale omugolokofu.

(i) Ekiwangaaliro( habitat ) kikwata ku “buwangaaliro bwa butonde” obw’ekimera oba ensolo oba ekifo ekirimu embeera entuufu okukuliramu ensolo oba ekimera.

Ebintu bitonotono ebirina okutwalibwa nga bya mugaso mu nnima ey'obutonde. Ekisooka ly'ettaka wamu n'ebiriisa byalyo ebiva mu bintu by'obutonde. Omulimi alina okussaayo omwoyo kw’ebyo by’aba ateesezza okukola mu bulambulukufu bwabyo wamu n'okufaayo okulabirira ettaka.

Wano omuntu atondeka ekirowoozo (forms/creates/produces thoughts) awatali fakikya (facts) oba bukakafu. Kino kitegeeza nti mu mbeera emu, okulowooza kikolwa ekyetaagisa omuntu okutondeka ekirowoozo ku mbeera eriwo nga bw’eri awatali kugyefumiitirizaako.

Engeri y’okusomesa obunyukufu ng’olambulula ensonga nayo eyigiriza naddala mu magezi ag’okukoppa oba okukoppulula ekintu ekikoleddwa omuntu omulala kyokka singa ekozesebwa yokka tewa muntu kyagaanya kwezuulira oba kwevumbulira. Okusomesa obunyukufu ng’olambulula ensonga kiyinza okukozesebwa mu bakulu kubanga bbo baba bakulaakulanye mu kutegeera amangu ekyo ekibannyonnyoddwa era ebimu baba babifunyeemu obumanyirivu.

Namunigina y’empalirizo ye “Nampalirizo”(N) .Nampalirizo mu Lungereza y’eba Newton(N).”Nampalirizo 1” kisonjolwa nga empalirizo eyetaagisa okuseetula (okutebentesa) kirogulaamu emu ey’enzitoya (mass) buli miita emu ya sikonda eya kyebiriga.

Ekikuubagano y’empalirizo ebaawo nga safeesi bbiri zikwataganye buli emu okuyita ku ndala. Eno mpalirizo egugubira oba okuwakanya omugendo. Safeesi bbiri ez’olukyakya(rough surfaces) zikola ekikuubagano kya maanyi okusinga safeesi bbiri ez’omuseeetwe omuseerevu.

Endagakintu ezisinga za kyuma. Mu mweso ge'endagakintu, ebyuma byawulibwa ku bitali byuma ne layini eya zigizzaaga eyita mu erementi eya kaboni, Fosiferaasi, sereniyaamu, ayodiini ne ladoni. Erementi zino n’ezo eziri ku ddyo wazo z’ezo ezitali byuma ate erementi eziddirira ku kkono wa layini ziyitibwa byuma ebya kibogwe (metalloids or semimetals) era ebisonjozo byazo biri wakati w’ebisonjozo eby’ekyuuma n’ekitali kyuuma. Ebisonjozo eby’okungulu n’eby’obuziba ebya ebyuma n’ebitali byuma bye byeyambisibwa okuzaawula.