1941 джылны 7-чи декабрында Япония Пёрл-Харбор/Пёрл-Харбордагъы американ аскер базаны урады. Чабыулда алты япон авиаташыучу кемеден 441 самолет учханды, бомбалаудан сора АБШ-ныкъы болгъан 8 линккор, 6 крейсер эмда 300 самолет уллу заран кёргендиле. Алай бла бир кюнню ичине АБШ-ны Шош океан флотуну линкорларыны асламысы джокъ этилгенди. АБШ-дан сора экинчи кюн Япониягъа Уллу Британия, Нидерландла (эмиграциядагъы правительство), Канада, Австралия, Джангы Зеландия, Къыбыла Африка Бирлик, Куба/Куба, Коста-Рика, Доминикан республика, Сальвадор, Гондурас эм Венесуэла къазауат баям этедиле. 11-чи декабрда Германия бла Италия, 13-чю декабрда уа — Румыния, Маджар эм Болгария — АБШ-гъа къазауат ачадыла.

Адамны джашаууну бардырыр ючюн эмда бютеу излемлерин баджарыр ючюн, бютеу кереклени чыгъарыргъа урунуу керекди. Чыгъарыу джетишимли болур ючюн, урнууну юлешиниую керек болады. Урунууну юлешинуюнден сора, эм ауур иш (кёбюсюне къол кюч керек болгъан) сыйсыз болады. Джамагъатны айныууну айгъакълы кёзюуюнде, бир къауум адамланы азатлыкъларын сыйырыб, эм сыйсыз ишлени зор бла этдириб, урунууларыны эсеблерине ие болур мадар чыкъгъанды. Алай бла къул тутуу башланнганды. Азатлыкълары сыйырылгъан эмда ие ючюн урунургъа керек болгъан адамлагъа къулла дейдиле.

Бусагъатда тюрк миллетле тюрлю-тюрлю къраллада джашайдыла — Орта бла Ара Азаияда, Шимал Кавказда, Тау Артында, Джерле арасы тенгизни тийресинде, Къыбыла бла Кюнчыгъыш Европада эмда андан ары Россияны Узакъ Кюнчыгъышына дери. Тюрк азчылыкъла, Кюнбатыш Европа бла Американы къралларында эм Къытайда барды.

$1 башха джанында АБШ-ни Уллу мухуру суратланыбды. Бу уллу мухурну суратына айрылыб эс бёлюнеди: къушну къалкъанында 13 сыз, олива бутакъ 13 таякъчыгъы бла, эмда къолунда 13 садакъ, къушну башында булутда 13 джулдуз, башы кесик пирамидада 13 атлаууч (Аллындан АБШ-ге 13 штат киргенди), рим цифра MDCCLXXYI 1776 санны тутады (Азатлыкъны Декларациясы баямлагъан джыл), башы кесилиб, ""Хар не кёрюучю кёз"" салыннган пирамида бек эртдеги дин белгиди, латин джазыула «Е pluribus unum» («Бирлик кёблюкдеди»), «Annuit Coeptis» («Бизни ишлерибизни къыбыл этеди») эмда «Novus Ordo Seclorum» («Джангы ёмюрню джоругъу») — Вергилийни «Энеидасындан» цитаталадыла эмда ""американ эраны"" келгенин белгилейдиле. Бир-бирле бу бютеу элементлени масонлукъ бла байларгъа кюрешседа, алай тюлдю.

Кюн низамда гитче затладан толуб тургъан эки бёлге барды. Мырых бла Юпитерни арасында болгъан астероидлени бели, силикатла бла темирледен къуралгъаны себели къурамына кёре джер къауумну планеталарына ушайды. Астероидлени белини эм уллу объектлери Церера, Паллада эм Юнонады. Нептунну орбитасыны артында бузлагъан суудан, аммиакдан эмда метандан къуралгъан транснептун объектле орналыбдыла, аланы эм уллулары Плутон, Седна, Хаумеа, Макемаке эмда Эридады. Бу эки бёлгеде мингле бла гитче затлагъа къошакъгъа башха тюрлю гитче затла да, сёз ючюн, къуйрукълу джулдузла, учхан джулдузла эмда алам букъу, Кюн низамны ичинде айланадыла.