Франция - (фр. France, МФА (фр.): [fʁɑ̃s]), ёзу аайы-биле ады Француз Республика (фр. République française, МФА (фр.): [ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz]) - Барыын Европада күрүне. Республиканың девизи - ""Хосталга, Дең эрге, Акы-төрелзирек чорук"", ооң үзели - эрге-чагырга чонда, чонну, чонга. Төп - Париж хоорай. Францияның чурттакчыларының кол нургулайы холумак галл-роман уктуг болгаш роман бөлүктен дылга чугааланып турар-даа болза, чурттуң ады франк деп герман аймак адындан.

Улус хадыңның мөчектеринден үндүрүп алган эмнерни ижин-шөйүндү, ревматизм, подагра, чүс болгаш кеш аарыгларынга ажыглап турар. Хадыңның бүрүлеринде витамин С хөй чүве болганда, витамин четпестээр аарыгларга удур база ажыглап турар. Мону чүгле эмчилерниң сүмези-биле ажыглап болур.

Ийме сумузу амгы үеде муң хире чурттакчылыг. Советтиг Тыва үезинде суурга ийи муң ажыг кижи чурттап турган. Оларның чамдыызы Тываның барык бүгү-ле кожууннарынче көшкен болуп турар. Куңгуртугда безин иймежилер бар деп суур улузу билир.

Имам Газали (Араб дыл: ابو حامد محمد بن محمد الغزالى) / Абу Ха́мид Муха́ммад ибн Муха́ммад аль-Газа́ли ), 1058, Тус хоорай — 1111, Тус хоорай) - Селчук кaгaнaты үезиннде философ болгаш мистик база эртемден. ислам шинчилекчизи.

Оюннуң онзагай чүвези - түү ыяштар күштүг болгаш олар кыйгыртып-даа болурунда. Чижээлээрге, оюнну эгелээн кижиде 4 хана бар болган болза, ол кижи ол ханалары-биле кыйгыртырга, кымда-даа, ханадан улуг бир түү ыяш чок болган болза, аңаа кижи бүрүзү дөрт-дөрт ыяш каап бээр болгаш кыйгырткан кижи дөрт өгнү өглеп алыр. Бир эвес кым-бир кижиде ханадан улуг, чижээ, дөрт кызыл-сес, азы шокар-он бар турган болза, ол кижи ханаларны «чип» алгаш, өглеп алыр, а баштайгы кижи чазыпканы тодаргай. Мындыг таварылгада шаалдалап тургаш, удурланыкчыларының шыдалын билип алыры эргежок чугула.

Ооң мөчектеринден алган эмнерни дериттирер, сидик болгаш өт ылгаарынга хереглеп турар. Оон алдынган суг эмнерни кара-бүүректиң болгаш сыңыйның аарыгларынга ажыглап турар. Хадыңның бүрүлери сидик элбедир шайның тургузуунда база кирип турар. Хадыңның хөмүрүн чамдык хораннаашкыннар үезинде база хереглеп турар.

Сүт - кыс сүт чемиштиглерниң боттарынлан бүдүрүп турар чемниг суук бүдүмели. Ооң бойдус аайы-биле үндезин тоймулаашкыны - чаа төрүттүнген дириг амыттаннарның (кижиниң база) чеми, чүге дизе олар өске чем шиңгээдип чип шыдавастар.

Чугула үелерде айны оон-даа бичии үүрмек кезектерге үлээр. Чижээ: ""тос-тостуң соогу"". Ол соок кыштың башкы айының эң узун хонуунуң эртенинден, азы декабрьның 23-тен эгелээш, частың башкы айының ортанга (март 14-ке) чедир үргүлчүлээр.

Н. В. Кюнер биле Л. Л. Викторова болза, кыдат төөгү бижиктеринде бижиттинген ""Улохэу"" деп аймак дээрге моолдарның ""Урянхай"" деп аймаа ол дур деп, бижип турган. Моолдарның Урянхайлары дээрге шаандагы шагда чурттап чораан ""Кумоси"" деп аймактың кижилери ол деп, Н. В. Кюнер улай айтып турар. Оларның бодалы шын боор болза Урянхайлар тунгус-манчжур азы моол дылдыг чоннарга хамааржыр ужурлуг. Ынчалза-даа, шаандагы ""Улохэу"" деп аймакты чамдык эртемдээнер амгы үеде чурттап чоруур ""Орок"" азы ""Орочен"" деп чоннуң улузу-биле таарыштыр, шинчип көрүп турар.