Kay imamantachus rinkhurinman karqa chaymanta chay aswan sinchi causasninta yachaspaña, kay crup kaqniyuq kanki ñisunku kay clínicapi qhawachikuspa (kay hina: epiglotitis utaq huk hawa ima kay vias respiratorias kaqpi)kaqta. Mana qhipan qhawachikunata munakunchu – yawar qhawachina, rayos-X, utaq cultivos ñisqata —. Kayqa huk rikhuriq unquypuni, wawakunapi huk 15% kaqman hap’in, aswantataq kay 6 killayuqman 5 utaq 6 watayuqmankama. Mana nijayk’aq hina wayna runakunaman utaq machu runakunaman hap’inchu. Ñawpaqtaqa kay difteria juchayuqrayku rikhurinman karqa niqtinkupas, kay occidental pachapaqqa, kaypata hamuyninqa kusi yuyakunayapaq, kay vacunación kaqtin, kaywantaq aswan llimphu kananchikpaq chaymanta sumaq kawsaypaq ayllukunapi.

Ruranachiy micha ruranakusqa michamanta aswan kaptinqa, micha muchuq ruranakuy ninchimi. Chay rurasqamantaqa muyuriq pacha aswan chirim tukukun.

Usphaqucha (kastilla qillqaypi Uspaccocha) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Santuario Nacional de Ampaypi, huk qucham, Apurimaq suyupi, Awankay pruwinsyapi, Tampurqu distritu,. Anqasquchamantaqa 400 m karum.

Tawak'uchu (QSHKS: Tawa k’uchu, kastilla simipi: cuadrángulo) nisqaqa tawantin k'uchuyuq, tawantin manyayuq pampa suyum. Tukuy k'uchuqa yapanakusqa 360 k'atmayuq.

Kapinuta munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Capinota) nisqaqa huk ñiqin munisipyu Kapinuta pruwinsyapi, Quchapampa suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Kapinuta llaqtam (4.766 llaqtayuq, 2001 watapi).

Dámaso Pérez Prado sutiyuq runaqa icha Mambo Qhapaq (* 11 ñiqin qhapaq raymi killapi 1916 watapi paqarisqa Matanzas llaqtapi - † 14 ñiqin qhapaq raymi killapi 1989 watapi wañusqa Mishiku llaqtapi) huk Kuba mama llaqtayuq aranway pukllaq wan takiqsi karqan, simi kastilla karqan, takichaqpas qarqan.

Panama pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Panama), nisqaqa huk pruwinsyam Panama mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Panama llaqtam. 11 670,92 km2.

Reporte de la situación de los Derechos Humanos en Panamá"", por la Comisión Interamericana de Derechos Humanos, 1978, describe las violaciones de derechos humanos por el régimen de Torrijos.

Qullpa Jawira (aymara simi qullpa qullpa, jawira mayu, ""qullpa mayu"", kastilla qillqaypi Kollpa Jahuira) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi juk mayum, Uru Uru suyupi, Litoral pruwinsyapi, Iskara munisipyupi, Qaranqa pruwinsyapipas, Qhurqhi munisipyupi.

◄ | 16 ñiqin pachakwata | 17 ñiqin pachakwata | 18 ñiqin pachakwata | ►◄ | 1570 watakuna | 1580 watakuna | 1590 watakuna | 1600 watakuna | 1610 watakuna | 1620 watakuna | 1630 watakuna | ►◄◄ | ◄ | 1597 | 1598 | 1599 | 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | ► | ►►

Mainike.- Oso de Anteojos, Oso Pardo Habitante en la vertiente Orienzal de Andes Peruanos, zona Habitad espolones Andinos hacia la Amazonia peruana. Etimologia.- Palabra de origen lengia de tribus Nativas, asumida en quechua .

Chawpi Qhatantika icha Chawpi Qhatant'ika (Katantica Central) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Apulupampa wallapi, huk urqum, Chuqiyapu suyupi, Franz Tamayo pruwinsyapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.630 mitrum aswan hanaq.