21-абилеб Май — грегорианияб календаралда рекъон лъагIалил 141-абилеб къо (високоснияб соналъ — 142-абилеб). ЛъагIел сверизе хутIула 224 къо.

Гьеб бутIаялде батIи-батIиял пачалихъазда батIи-батIияб куцалда абула цIарал: штат, ракь, республика, область, федералияб округ, край, кантон, провинция, федералияб кІваралъул шагьар

КIиабилеб сабаб: ният гьаби. «Дица ният гьабуна паризаяб как хIалаллъиялъе таяммум гьабизе, яги къуръаналда хъвай хIалаллъизе, яги паризаяб тIаваф хIалаллъизе, яги щукруялъул сужда гьабизе хIалаллъизе», – абизе. Гьал цере рехсарал ниятазул бокьараб нияталъ цогидаб гIамал гьабизе бегьула, мисалалъе, паризаяб как хIалаллъиялъе ният гьабурас, паризаяб какги бачIого, тIаваф гьабизеги бегьула, гьелъул гIаксалдаги бегьула. Гьаб ниятги букIине ккола тIоцебе гьумералде ракь накълу гьабиялда хурхун, гьумералде масхIу гьабиялде цодагьаб къадаралъ хурхинеги ккола: паризаябин абичIогун ният гьабурав чияс, жинца ният гьабураб гIамалги хутIарал гIамалалги гьаризе бегьула. Масала: «Дица ният гьабуна Къуръан цIализе, ялъуни таяммум гьабизе», – ян ният гьабурав чияс суннатал какал, къуръан цIали, суннатаб тIаваф, гьелда релълъарал суннатал гIамалалги киналго гьаризе бегьула. Гьаб нияталдалъун цониги паризаяб гIибадат, паризаяб как, къуръаналда хъвай, паризаяб тIаваф гIадал гIамалал бегьуларо.

ЧІван-къотІараб гьавураб къо-моцІ лъалеб гьечІо. Миллат - пуштун, Хотаки тухумалъул чи. Гьавуна Къандагьаралъул Нодех абулеб бакІалда), мискинаб векьарухъанасул хъизамалда. БакІалъулаб мадрасаялда байбихьул шаригІаталъул лъай щварав гьев, эмен хун хадуб росдал дибирлъун вукІана.

СагІудиязул ГІарабиялда (кинаб миллаталъул йигониги) чІужугІаданалъе гьукъун букІана 2006 соналде щвезегІан автомобил бачине. Жакъайин абуни 30 сон базегІан автомобил бачине бегьула чІужугІаданалъ цадахъ рос, эмен яги вац вугони.

Мухъалда жаниб уна 8 муниципалияб гIуцIцIи, 19 росуги (бицатаб хъвай-хъвагIаялдалъун хъварал руго росабазул боязул административиял марказал):

Хорва́тазул мацІ (хорв. hrvatski jezik) — Хорватиялъул, Босния ва Герцеговинаялъул официалияб мацІ (босниязул ва сербазул мацІаздаго цадахъ), гьединго гьеб ккола Сербиялда гъорле унеб Воеводина автономияб краялъул анлъго мацІалдаса цояблъунги. Гьединго гьеб ккола австриялъул Бургенланд федералиял ракьазул цо-цо муниципалитетазул мацІлъунги, жегиги гьеб ккола Евроцолъиялъул 24 официалиял мацІаздаса цояблъун.

Санкт-Петербургалда руго 40-70 азарго дагъистанияв. 2000 соналъул байбихьуда дагъистанияз Санкт-Петербургалда рагьана цо чанго как балеб рукъ. Хадубккун, дингун-лъай кьеялда гІадамал данде гьаризе, Санкт-Петербугалъул бусурбабазе цо бакІалда, цадахъ рухІияб лъай щвезе ва авар мацӀги маданиятги цӀунизе кканани цо бакІ чара гьечІого къваригІунеблъун букІиндал, центр рагьизе ккана. Гьелъул хІасилалда рагьана Дагъистан абун цІар бугеб Маданиябгун-Лъай кьеялъул Центр, гьел цере рехсарал пикраби тІоразаризелъун.