Solay etip Berdaqtın' ""Shejire"" sinde ""Qıpshaq"" so'zinin' kelip shıg'ıwı ""qıp"" so'zinen ""shaq"" degen adamnın' qosılıwı sebepshi bolg'an. Qon'ırat, Shımbay, Xojeli, Gu'ldirsin h.t.b. qalalardın' payda bolıwı haqqında da bir neshe ra'wiyatlar do'retilgen. Gu'mis ko'l, Ko'kli ko'l, Qan'lı ko'l t.b., ayırım gu'mbezlerdin', minaralardın' atlarına baylanıslı da bir neshe ra'wiyatlar bar. Mısalı: Nazlımxan sulıw, To'rebekxanım ha'm t.b. Ko'p g'ana ra'wiyatlar batır, biyler, jırawlar, baqsı, shayırlar tuwralı da do'retilgen. Mısalı: Maman biy, Aydos biy, Ernazar biy, To're biy, Turımbiy, Amanbay batır, O'tesh batır, Soppaslı Sıpıra jıraw, Nurabulla jıraw, Berdaq shayır, A'jiniyaz shayır ha'm t.b. tuwralı. Joqarıdag'ı atamalarg'a baylanıslı ra'wiyatlar ha'mmesinen de haqıyqat tariyxıy bolg'an, bir na'rsenin' atlarına baylanıslı ko'rkem etip do'retilgen, a'ngimelerden bayqaymız. Solay etip bir ra'wiyattın' bir neshe tu'rleri bolıwı mu'mkin. Qansha pa'rwaz, qansha qıyal menen torlanıwına qaramastan ra'wiyatlar o'zlerinin' tariyxıylıg'ı menen ayrılıp turadı. Olar qaraqalpaq xalqının' tariyxın u'yreniwinde onı ken' teren' tu'sindiriwde u'lken qosımsha derek bolıp esaplanadı.

Awil xojalig`i intensiv, joqari mexanizatsiyalang`an ha`m Evropa standartlarina juwap beretug`un taraw esaplanadi, 1.6% ten az bolg`an jumisshi kushi (535000 jumisshi) menen 60% atrapinda aziq-awqat o`nimlerin jetistiredi. Ol Ulli Britanyanin` milliy qosilg`an qunina 0.6% atrapinda ules qosadi. O`ndiristin` ushten eki bo`legi sharwashiliqqa , ushten bir bo`legi da`n eginlerine arnalg`an. Awil xojalig`i Evropa Awqaminin` Uliwma Awil xojalig`i Siyasati menen subsiditsiyalang`an. Ulli Britanya a`himiyetli biraq qisqarip ketken baliqshiliq sanaatin saqlap kelmekte. Onin` flotlari Kingston-apon-Xall, Grimsby, Flitvud, Great Yarmuz, Peterhid, Fraserburg ha`m Lowestoft siyaqli qalalarda qaniygelesken, ha`m uylerine Sole balig`inan baslap Selyotka balig`ina shekemgi baliqlardi alip qaytadi. Ko`k Kitap(Milliy Statisyika Basqarmasi ta`repinen ha`r jili basip shig`arilatug`un kitap)2006da “awil xojalig`i, an`shiliq, tog`ayshiliq ha`m baliqshiliq 2004-jili Ulli Britanya ekonomikasina (2006-jil bahalari boyinsha) £10323 mln jalpi baha qosti.

Rustichano menen birge ""Marko Polo kitabı""n (1298) jazıp qaldırg'an. Bul shıg'arma Kavkaz xalıqları, iran, Qıtay, Mangoliya, Hindistan, Indoneziya ha'm b. ma'mleketler geografiyası, etnografiyası ha'm tariyxı haqında kerekli mag'lıwmatlar beredi; ja'nede, onda xalıq miyrasları, ra'wayatlar, ertekler ha'm bar. Basqa Evropa tillerine awdarılg'an bul kitap 14—16-a.lerde jasag'an ten'izshiler, jazıwshılar ha'm sayaxatshılar (ma'selen X. Kolumb ha'm L. Ariosto)g'a ta'siri u'lken bolg'an.