Yopiq M. surunkali tumov, burunda poliplar, adenoidlar va boshqa borligidan burundan nafas olib boʻlmaganda yoki nafas olish qiyinlashganda roʻy beradi. Bunda burun tovushlari ""M"" va ""N""ni aytish qiyinlashib, ular ""b"" va ""d"" boʻlib eshitiladi (mas, ""amma"" oʻrniga ""abba"", ""naʼma"" oʻrniga ""daʼba""). Ovoz boʻgʻilib chiqadi. Qattiq va yum-shoq tanglayda anatomik nuqsonlar boʻlganda ochiq M. kuzatiladi. Bunda nutq tovushlarini aytishda havoning bir qismi burun boʻshligʻiga kirib, ovoz manqalanib chiqadi, nutq esa tushunarsiz boʻladi. M.ga tugʻma yoki orttirilgan anatomik nuqsonlar sabab boʻlishi mumkin. Yopiq va ochiq M., koʻpincha, anatomik nuqsonlar boʻlmaganda ham roʻy beradi; bu funksional M. deyiladi. Davosi M.ning ikkala xilida ham burun-xal-qumdagi toʻsiq, shuningdek, anatomik nuqsonlar bartaraf etiladi. Bemor logopedik mashgʻulotlar yordamida tuzalib ketadi.

Shchekin V.A., Karabairi — sennaya poroda loshadey, T., 1944; Shchekin V.A., Vixrev V.S., Karabair, T., 1947; Toʻraqulov Z.T.. Yilqichilik, T., 1985.

Guasila Italiyaning Sardiniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Cagliari provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 43,55 km2. 2968 nafar aholi istiqomat qiladi.

Ohlweiler Olmoniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Rhein-Hunsrück-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 3,91 km2. 342 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Mugʻanniyning koʻplab sheʼrlari qoʻshiq qilib aytilgan. Ular orasida Sherali Joʻrayev, Muhriddin Xoliqov, Oxunjon Madaliyev, Muhammadkarim Soipov, Dilorom Soipova kabi qoʻshiqchilar aytgan qoʻshiqlar mashxur boʻlgan.

Oberboihingen Olmoniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Esslingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 6,31 km2. Aholisi – 5387 kishi (2010).

Madaniy-maʼrifat ishi - keng ommani madaniy va maʼrifiy tarbiyalash, ularning umumiy madaniy saviyasini oshirish, ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, boʻsh vaqtlarini koʻngilli oʻtkazishga koʻmak beruvchi tadbirlar tizimi. M.-m.i. mazmuni, vazifasi, maqsadi har bir davrning ijtimoiy, siyosiy, madaniy-maʼrifiy, gʻoyaviy xususiyatlariga bogʻliq, holda shakllanib rivojlanadi. M.-m.i. keng maʼnoda oʻquv muassasalaridan tashqarida insonning madaniy va maʼnaviy oʻsishiga koʻmaklashuvchi barcha ishlar (klub tashkilotlari, ommaviy kutubxonalar, madaniyat va istirohat bogʻlari faoliyati)ni qamrab oladi, muzey, kinoteatr, teatr va boshqa muassasalar ishlari, shuningdek, radio va televideniye muhim oʻrin tutadi. Madaniy-maʼrifat ishii. muassasalarining keng tarmoqlari yaratilib, ularning usishi va takomillasha borishi bilan unga rahbarlik jarayoni ham oʻzgarib boradi. Dunyoqarashni shakllantirish tarbiyasi, axloqiy tarbiya, iqtisodiy bilimlarning ilmiy texnikaviy tashvikrt va targʻiboti, estetik va jismoniy tarbiya, badiiy havaskorlik, madaniy dam olishni tashkil qilish kabilar M.-m.i. faoliyatining turli yunalishlaridir.