Ukhama irnaqawinxa utt'asipxiwa jiwasanakan tamasanaka wakichañataki kunti jiwasanakataki wakisi, aymara aruta yatichaña, aymara aruta yatiqaña. Ukhamaruwa utt'asi Educación Intercultural bilingüe wakichawi, Aymara aruta yatichaña-yatiqaña. Ukataqixa amtatawa qillqañataki mayacht'aña qilqa chinunaka, suticht'ata ""grafemario aymara"". Uka amtampixa wakichasiwa irnaqawisanaka utt'ayaña aymara aruna. Uka amtawinakaxa mayacht'atañapawa aymara aruta arust'asirinakaru. Ukatakixa Wakichasiwa Nayrt'ir Aymara Ulaqa, Puno markana, 1998 marana; payir Ulaqaxa La Paz markana, 2000 marana, Kimsiri Ulaqaxa Tacna markana, 2002 marana. Jichhasti Pusiri Ulaqa Iquique markana.

Nikasyu jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Nicasio) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Lampa jisk'a suyupi, Punu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.

Luis Antonio Eguiguren Escudero (* Piwra, 1887 mara 21 uru Huillka kuti phaxsin yuritayna - † Lima, 1967 mara 15 uru Thaya phaxsin yuriwi), Piruw jacha marka arxatiri & anakithiri.

Los jesuitas presentados en cuadros históricos, sobre las correspondientes pruebas y con reflexiones al caso, especialmente en sus cosas de América (1863, 4 tomos), dedicado al papa Clemente XIV.

Quntumasa jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Contumazá). Piruwna mä jisk'a t'aqa suyuwa, Qajamarka jach'a suyu, Quntumasa jisk'a suyu.

Willka jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Vilca). Piruwna mä jisk'a t'aqa suyuwa, Wankawillka jach'a suyu, Wankawillka jisk'a suyu.

Siwara (kastilla aru: Cebada), marata mara aliri ali, lawapaxa phuskulu, llaqapaxa sat'u, achupaxa puyanwa achuqi. Achupaxa waña juyra satawa. Siwara achutxa, allpi, phata kaltu, jamp'i, phiri, phayapxi.

Tampurqu t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Tamburco) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Awankay jisk'a suyupi, Apurimaq jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.

Wantar Chawin jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Chavín de Huantar) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Wari jisk'a suyupi, Ankashu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.

Simbal jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Simbal). Piruwna mä jisk'a t'aqa suyuwa, La Libertad jach'a suyu, Trujillo jisk'a suyu.

Mallq'a (kastilla aru: Esófago), manq'a kamanana maya chiqapa, phusa k’apa laxrampi tunqurimpi taypinki, alaya nayraqata kunkankiwa. Manq'axa lakata mantasaxa mallq'anawa phatankaru purixa.

Fernando Sergio Marcelo Marcos Belaúnde Terry (* Lima, 1912 mara 7 uru Taypi sata phaxsin yuritayna - † Lima, 2002 mara 4 uru Juyphi phaxsin yuriwi), Piruw jacha marka arquitektu & anakithiri.

Inchupalla jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Inchupalla) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Wankani jisk'a suyupi, Punu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.

Kupi jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Cupi) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Melgar jisk'a suyupi, Punu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.