1969-й ийсан 29 октябрдиз 1969 года сятдин 21:00 между двумя первыми узлами сети ARPANET сетдин сад-садан арада 640 км яргъавал авай кьве садлагьай тIваларин арада - Лос-Анжелесдин Калифорниядин университетда (UCLA) ва в Стэнфорддин ахтармишунрин институтда (SRI) — алакъадин сеанс кьиле тухванай. Садалагьай сенсдиз пуд символ - «LOG» - ракъуриз алакьнавай. «LOG» гаф «LOGON» хьана кIанзавай, амма ахпа система кIвалахнавачир. КIвалахунин режимдиз система гьа юкъуз, сятдин 22:30 хкуна ва гуьгъуьнин алахъун агалкьунар авайди тир. А югъ интернет арадиз атун югъ хьиз къабулиз жеда.

Гаф — затӀариз, абурун ерийризни хесетриз, сада — садаз эсер авуниз ва гьакӀни гъакъикъатда авачир, инсандин хиялди арадал гъизвай абстракт тир манайриз тӀварар гузвай чIалан тек.

Дяведилай виликан йисара газетда вичихъ зурба талант ва илгьам авай фронтовик-шаир Шемседдин Пиругъланова, гуьгъуьнай илимрин доктор, профессор хьайи Нуреддин Гьебибова, шаир-драматург Забит Ризванова, республикадин лайихлу муаллим Нурмет Зекиева, илимрин кандидат Нямет Няметова, журналистар тир Роза ва Тофикь Шарифоври, Багьадур Къачабегова ва Зейнеддин Мамедкеримова, Акиф Алиханова… кIвалахна.

Манкъулидхуьруьн мягьлейрин тIварар (ойконимар): Байрамрин мягьле, СепIийрин мягьле, Гъетегърин мягьле, Агъвалрин мягьле, Заркъалрин мягьле, ЧIакIаррин мягьле.

2010 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьруьнсоветда 3 522 касди уьмуьр гьалзавай: 1 639 итим, 1 883 паб. 2002 йисан малуматрив кьурвал хуьре 3 373 касди уьмуьр гьалзавай . Агьалидин вири лезгияр, суни - мусурманар я.

1940 йисуз КцIар райондин Кьуьхуьре муаллимдин хзанда дидедиз хьана. 1963 йисалай эгечIна 47 йисуз хуьруьн мектебда муаллимвал авуна ада. Убадиз куьч жедалди Кьуьхуьре уьмуьр гьалай Мегьди муаллимдиз хуьруьн чарчарар, мурк хьтин булахар, къацу яйлахар, зегьимлу рагар илгьамдин чешме хьана. Шаирдин ""Эгер вун инсан ятlа"" тlвар алай сад лагьай шиир 1997 йисуз «КцIар газетди» чапнай. Гуьгъуьнлай аялрин тербиядиз талукьарнавай ""Бадени хтул"", ""И йикъакай зазни ава"" ва масабурни «КцIар» газетдин чинриз акъатнай.

Манкъулидхуьр (азер. İmamqulukənd) — Азербайжан республикадин КцӀар районда авай хуьр. «Манкъулидхуьруьнсоветдик» акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я.

Хуьр Мегьарамдхуьруьн райондин кьиблединни-рагъэкъечIдай пата, Азербайжандихъ галаз сергьятдин мукьвал, Самур вацIун эрчIи кьерел, райондин юкь тир Мегьарамдхуьрелай 22,3 км яргъал, Каспи гьуьлелай 16 км яргъал ала. КьепIир Къазмаяр, Кучун Къазмаяр ва ГазардкIам Къазмаяр хуьрер сад-садахъ гилиг хьана сад хьанвайди я. Хуьруьн чилерин майдан — 29 км² я.

Доломит кӀватӀ жезвайди я ацукьзавай-хемогендикай, галогенидрихъ галаз, гипсдихъ, ангидрит. Гиротермалвиин, кальцит кваз. Метаморфвилин процессра адакай кристалл жез доломитвилин мраморар жеда. Доломитдикай гьа тӀвар алай порода кӀватӀ жезвайди я, мукьвал-мукьвал известнякдани мраморда акахьна жез.

Урусатдин гьар са субъект административвилелди текриз пай жезва. Къайда тирвал субъектрин къене авай асул административ текар районар ва шегьерар я.