Ekikoola kye kitundu ky’ekimera ekikola emmere yakyo; kino kitegeeza nti ebikoola g’amakolero g’emmere ag’ebimera ebya kiragala. Ebikoola biyinza okuba eby’enkula ennyangu; bino biba birina ekibuula(blade) kimu kyokka nga kigattibwa akapakkyo(petiole) ku nduli. Ate waliwo ekikoola ekizibuwavu (compound leaf). Kino kikolebwa obukoola obw’enjawulo obukwataganyizibbwa akapakkyo (petiole) ku nduli.

Mu sayansi w’obutonde era ayitibwa essomabuzimbe oba ebyobuzimbe(Physics) , okukola kyetaagisa okuteeka empalirizo ku kintu n’okiseetula obuwanvo obugere okukijja mu kifo we kibadde.

Jjukira nti emiramwa “omugerageranyo” ne “namba ey’omugerageranyo” gya njawulo .Mu mugerageranyo x ne y ziyinza okuba emitonnyeze(decimals). Singa x/y eba namba ya mugerageranyo(rational number), x ne y ziba ntegere nga y≠0 .

BWOBA OYAGALA OKUMANYA EBISINGAWO KU KYEBAYITA EKITAMBO N'ENDAGAANO osobola okutukubira ku simu +256752076796 oba +256787846995 eya INTERCESSOR Kenneth Kizito owa HOUSE OF GRACE INTERCESSIONS tukusomese EKITAMBO nengeri gyosobola okusabira obulamu bwo kikuveeko Abalala basomye OMWEGAYIRIZI YANI?

Oyinza okuba nga oli mukulembeze mu maka, mu ntabaganyo, mu kitongole oba omusomesa ow’ obusungu oba nga olina omwana nga mu buzaale bwe wa busungu . Ky’olina okukokola okukkakkanya obusungu , kwe :

Enkyukakyuka ez’obuziba ezijjawo wakati w'akaziba akamu n'akalala (atomu emu n'endala) zireetawo endagakintu(element) ezikwatibwako okuva mu mbeera ne kivaamu ekintu kijja. Embeera endagakintu(element) mwe zibadde nga ekikyusabuziba tekinnabawwo eba evuddewo.

Omwogezi w’oluganda kano ke kaseera okitegeere nti waliwo akakwate akatasattululwa wakaati w’okukola, empalirizo, okuva, amasoboza, n’amaanyi.

“Omukutule” (omuwendo omukutulemu oba namba enkutulemu) nagwo guyinza okuyitibwa omugerageranyo. Eky’okulabirako, 5/7 era guba mugerageranyo gwa 5 ku 7. Awo okiraba nti mu sessomo ly’ekibalangulo tweyambisa migerageranyo (ratios) okukola okugerageranya wakati w’ebintu ebibiri oba okusingawo. Bwe tulaga emigerageranyo mu bigambo tukozesa akagambo “ku” ne tugamba omugerageranyo ogw’ekintu ekimu ku kirala. Eky’okulabirako tuyinza okwogera ku omugerageranyo gw’abakazi ku basajja mu Uganda.

Ekitongole ekikulira n'okulondoola ebyobulamu munsi yonna ekiyitibwa World Health Organisation kikubiriza abantu bulijjo okugemesanga abaana bonna naddala abo abali mu bitundu ebirimu abalwadde b'omusujja gw'omu byenda. Kitegeezebwa nti abo bonna ababa boolekedde okukwatibwa omusujja guno baba basaanye okugemesebwa.

Kakensa Sir Isaac Newton y’omu ku bannasayansi era omubalanguzi (mathematician) ab’amaanyi abaali babaddewo. Kakensa ono yazaalibwa mu Bungereza mu 1643, omwaka gwe gumu kakensa omulala Galileo gwe yafiiramu.

Mubuwangwa entambula ya boda-boda yemu ku ntambula mu Afirika esabaaza abantu n'ebintu ebyamaguzi era nga yatandikibwawo mu 1960 ne 1970 era nga ekyakola kinawadda ku nsalo ya bana Kenya ne ba na Uganda n'e bitundu ebirara.