Mokgwa o o tlwaelegileng wa dingongorego tsa baithuti ke go tsenela ngalo-ditiro (nakonngwe se bediwa ngalo ya diphaposi/ditlelase (boycott of classes), e e diragalang fa baithuti ba ba kwadisitsweng instithusheneng ya thuto jaaka sekolo, kholetshe, kgotsa unibesithi (school, college or university) ba ganang go ya diphaposing. E diretswe gore e tshwane le ditiro tsa ngalo-ditiro ya badiri ba ba ipopileng (strike action by organized labour). Maikaelelo a ngalo-sitiro tse go le gale ke go bea kgatelelo mo bolaoding ba unibesithi, segolo thata mo dinageng tse thuto e lokologileng, ebile mmuso/puso e sa kgone go kgotlelela segongwana (cohort) sa baithuti go ka latlhegelwa ke ngwaga otlhe. Se se ka baka gore baithuti ba ikale mo themeng e le nngwe ya akhademiki (academic term) le boseyo jwa phaposi yotlhe mo themeng e e latelang.

Go itlwaetsa thobalano pele ga nyalo go ka tsosa keletso ya go nyala lefufa le go rata bonyatsi. Ka mokgwa oo nyalo ya gago e setse e le mo pharagobeng, e ise e simologe. Mme le gona o setse o ka tlwaela mekgwa e e maswe e e ka go kgomareletsang ruri, mme se se ka go dirafalelang morago ga tse di ntseng jalo, o ka welwa ke mathata a magolo, jaaka go felellwa ke thata ya bonna le tse di ntseng jalo, tse di tla senyang boitumelo jwa nyalo ya gago.

Machaneng ke motse o o mo kgaolong ya legare mo Botswana. O bapile le noka ya Limpopo gape le molelwane wa lefatshe la Aferika Bowa ,dikhilomethara tse di masome a boferabobedi mo botlhaba jwa Mahalapye. Ka ngwaga wa 2001 palo ya batho e ne ele makgolokgolo a mabedi le masome a matlhano mo palo bathong.

Monni wa kgotlana ya Segole, Diphuralelo Mokome o tshwaetse fa ba na le letlhoko la ofisi ya bodiredi le komiti e e tlaa bong e ba thusa go sekaseka se se tlaa bong se diragala kwa kgotleng ya bone.Mme Omphemetse Kootsenye, yo e leng monana yo o ithaopileng go tlhokomela ditlhare tseo, o rotloeditse batho go tswelela ka mowa wa lorato le wa boithaopo a re o fentse dikgwetlho fa a tsena ntlo le ntlwana a tlhola gore batho ba Segole ba ntse ba tlhokomela ditlhare. Mme Kootsenye o ile a fiwa kopi go mo akgolela tiro e ntle e a e dirileng.O ne a tlhalosa fa go tlaa abiwa ditlhare tse dingwe di le dikete tse tharo, di feta tse di abilweng mo legatong la ntlha ka di le sekete.

Matsieng ke setlhopha sa moopelo sa Setswana batho ba le bararo se se tlhamilweng ka ngwaga wa 2005 mo Gaborone {3 }Botswana. Ba tsene mo moopelong ka dipina tsa bone ka letsatsi la matsalo a morena a ngwaga wa 2005 nngwe ya tsone e boidiwa, Semakaleng. Ba itsege ka dipina tsa bone tse di thlalosegang, boraro jo bo tsamaile Botswana, Malaysia gape le Aferika Borwa.[1]