L'Alsazia ła gà na superfise de 8280 km², e ła xe ła region picenina de ła Fransa (1,5% del total). Ła so łongheza ła xe aprosimativamente quatro oltre ła so łargheza, 190 km de łóngo par 50 km de łargo, e fà na łéngua ła se estendénde sora na pianura (Pleine d'Alsace) sedimentaria del perìodo tersiario serada intra ła cónca del Réno e el sistema montagner vosgian. Ła val de l'Alsazia ła xe na xona de zontamento tetònego sentrada asialmente da ła faja onde che core el Reno a est de sto fiume se cata, inveze, ła Foresta Mora.

Łe só aque łe ałiméntano numaróxe sentrałi idroełètriche tacae sul só parcórso. Ła só vałe ła xe na renomada rejon vidivinìcoła, se ricorda el vitigno DOC Ribera del Duero.

Contrapeso o Scatola dei contrappesi: parte de sóra del ceppo ambrosiano ke, riempiđa con piastre de fer, bilanča ralentando la rotažión dela campana.

Conejan (par tałian Conegliano) l'è un comun de 35 520 abitanti 'nte ła provincia de Treviso. Ła çità de Conejan ła se cata ai piè de ła fasa pedemontana, drioghe al fiume Montegan.

Le è canpane dotade de 'n portante lidjer, cioè poch contrapesade, e par sto motiu le pol er ossilažion svelte, fando cossì bot vesini te 'l tenp un a quelaltro.

Ła Ciàrgna (Cjargne in furlan, pronunce łocałi Cjargno, Cjargna; Karnien in todesco), ła xe 'na rejon storego-giografega del Friuli, che ła fa parte deła provincia de Udine.

Altre locałità o contrade le xè: Al Passo, Baruchelle, Bottegon, Ca' Longa, Case sparse, Giardini, Grezzi, Leopardi, Monteverdi, Nicolin, Ponte del Becco, Ponte Settimo, Rasega, Scuole, Serenissima, Storte.

di- l'è uxà al prexente quando el verbo el ga un sojeto (ergativo), un ojeto direto (asołutivo), e un ojeto indireto, e l' ojeto l'è elo/ela/queło/quei

La Storia de Gibuti la scominsia co l’ocupasion francexe. Prima de l’arivo de i francexi, la zona de Gibuti la gha condiviso la storia de la Somalia.

le è canpane dotade de 'l portante pesante, cioè tant contrapesade, e par sto tant le pol far ossilažion pitost lente, fando cossì na serie de bot distanti 'te 'l tenp un da quelaltro. Da' che le è tant contrapesade le donde fažilmente la posižion ""a goto"", cioè le fa fažilmente na rotažion de 180° dopo poche ossilažion. le sona pena che le gnen inclinade, parchè 'ten sto tipo de canpane al batocio al è ingancià pì in sù o a 'l stesso livel rispeto a la alteža de i perni de rotažion sichè al va a petar te 'l bronđo senpre verso al bass.

Dal XVI sec. a campagna de Mojan deventa uno dei lioghi preferii da i patrissi venessiani: qui e sorge tutora 'na gran quantità de vile venete, sopratuto drio 'a strada de 'l Terajo.

Alessandro Pertini dito Sandro (Stella San Giovanni, 25 de setenbre 1896 – Roma, 24 de febraro 1990) xe stà un połitego, avocato e giornałista itałian, insignì co ła Medaja d'Oro e queła d'Argento al Vałor Miłitare, setimo Presidente deła Republica dal 1978 al 1985, quando el ga ciapà, de dirito e fin ała morte avegnua intel 1990, ł'uficio de senadore a vita.

Ła łista de łe republiche che ga costituio ła federasion, existia dal 1922 al 1991, ntel corso dei ani ła xe varià. Ntei ani precedenti el só siojmento, a ne faxeva parte 15 Republiche Sociałiste Sovietiche (RSS).