Hiibboon aadaa Oromoo kessatti taba ijoolleeti. Taphni kunis bifa gaaffiifi deebiin kan taphatamu yoo ta'u yeroo baayyee kan taphatamus galgala erga loon galanii booda hanaga sa’atiin hirriibaa gahuu ibidda Cinaa taa’aniiti. Seerota tapha kanaa keessaa inni tokko kan nama lamaan (gaafataa fi gaafatamaa) taphatamu ta’uu isaati. Namooti lameen gaafataa fi gaafatamaa erga ta’an booda gaafataan gaaffii isaa dhiyeessa. Namni gaafatamu sunis wantoota deebii itti fakkaatan maqaa dhahuun deebisuf yaalii godha. Yoo deebii sirritti argate gaafataan ‘beekte ykn argatte’ jadheenii bakka waljijjiirun, jachuunis inni gaafataa ture gaafatamaa ta’un fi inni gaafatamaa ture gaafataa ta’un tapha isaanii itti fufu.

Bara 1962 keessa, Hayilasillaasen kutaa-biyyaa Baalee daawwachuu deeme. Daawwannaa kanarrattis ""nuti Itoophiyaanonni uummata tokko; alaabaa fi biyya takka qabna"" jedhee haasaa godhe. Gootichi Adam Jiloo akkas jedhee deebise ""nuti uummata tokko miti, waan wal nu fakkeessu takkallee hin qabnu"". Maalif akkas akka jedhe yeroo gaafatamu, Adam Jiloo akkas jedhee deebise ""Itoophiyaa keessatti, mootin Amaara, abbaan seeraa Amaara, bulchaan Amaara, ergamaanillee Amaara. Nuti Oromoonni dhimma keenyarratti murteessuf mirga hin qabnu. Kanaafuu, wanti wal nu fakkeessu tokkollee hin jiru"".

Oromoprotests harka fuune sabboontotaa oromoo garee kana jalatti argamtan hundaaf nageenyi keenyaa kan badhaadha siniif haa ta'uu jechaa har'a seenaa gabaabduu GOOTITTI OROMOO

Waan baayoogaaziitti naqamu kan ulfinaan 100 kg ta'u keessaa (ulfina jiidhaa - wet weight), jajjaboon ulfina jiidhaa keessaa 30% yoo ta'u jajjaboo bulbulla keessa jiru keessaa 90% ta'uu mala. Pirootiiniin jajjaboo bulbulli sun qabate keessaa 20% yoo ta'u, kaarbohayidireetiin 70% fi faatin 10% ta'a.

Ifni amala dambalii fi paartikilii agarsisuu ni danda'a. Amalli isaa kuni ammoo lakkummaa dambalii-paartikilii jedhama. Qo'annoon ifaa optiikisii yoo jedhamu qo'anno fiiziksii ammayyaa kessatti barbachisumaa guddaa qaba.

Parasitismiin gossa symbiosis (""waliin jirrachu"") kessa tokko yoo ta'uu, kunis akkatta organizimonni lama kanphylogeneticsiin gossa tokko hin ta'iin, tokko ta'uun yeroo dheraa ta'eef, yeroo bayye hanga yeroo jirenya organizimii tokko kan walin jiratannidha. Waliin jirrenyi symbiosis kuni commensalism (""waliin-nyachuu"", kana organizimonni lama bakka tokkotti waliin jiracha garuu kan organizimiin tokko fayyadatama kan kan biraa immo kan hin midhamne akkasumas hin fayyadamne dha) jalqabe, symbiosisiin akkasumas mutualism (kan organizimonii lachuu waliin jirachu irra fayyadaman) kessa ba'ee hanga parasitism (maxantumma) (parasitichii kan yeroo bayye lachuu irra diqqaa ta'ee fayyadama kan hostiin immo midhamuu dha. Kessatuu qo'anno maxxantumma medicalla kessatti, maqaan parasite jedhamu kunii kan fayyadamu organizimotta eukaryotic fi pathogenic ta'aan ibsuuf. Kanaafu, protozoa fi metazoa ta'anii kan dhukkuba fidtotta ta'an akka maxxantottatti yoo qoqqodaman, bacteria fi virusonni immo akka maxxantottati hin qodaman. Kan nama dinquu immo fungusonni kitabba parasitology medikala kessatti hin barrefamne, eukaryotic ta'anulle.