Артабанғы утыҙ йыл дауамында яңы фән бер нисә төрлө атала, мәҫәлән, «йылылыҡтың динамик теорияһы» (ингл. dynamical theory of heat) һәм «энергетика» (ингл. energetics). 1920-се йылдарҙан энергияның башҡа формаға әүерелеүе тураһындағы фән «термодинамика» тип атала.

Мөхәммәт с.ғ.с. донъяға килгән йылы Сад ибн Бәкр араһы вәкилдәре имеҙергә бала алыр өсөн Мәккәгә килә. Балаларҙы хәлле, атайлы ғаиләләрҙән алырға тырышалар. Риүәйәттәргә ҡарағанда, Хәлимәгә етем Мөхәммәт кенә тороп ҡала, баланың атаһы ул донъя күргәнсе үк баҡыйлыҡҡа күскән булһа ла ҡатын буш ҡайтырға теләмәй, уны ала.Бәйән ителеүенсә, ул йылы ныҡ ҡоролоҡ була, аслыҡтан Хәлимәнең хатта үҙ балаһына ла һөтө етмәгән була. Мәгәр Мөхәммәтте ҡулына алыу менән уға һөт төшә башлай, ике балаға ла туйғансы имеҙергә етә .

Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ.Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.

Денисовка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шубрюг йылғаһының һул ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

Классик осорҙағы майя цивилизацияһы һәр береһенең үҙ хакимы булған ҡала-дәүләттәр территорияһы булып күҙ алдына баҫа. Бөтөн Юкатанға таралған майя мәҙәниәте үҙ үҫешенең сәскә атыуын кисерә, был осорҙа Чичен-Ица (700 йыл тирәһе), Ушмаль һәм Коба ҡалаларына нигеҙ һалынған. Ҡалалар сакбе (sacbé) тип аталған юлдар менән тоташтырылған. Ул осорҙағы уртаса европа ҡалаларынан кеше һаны буйынса күпкә артыҡ булған майя ҡалаларында 10 меңдән ашыу кеше иҫәпләнгән.

1686 һәм 1695 йылдарҙа Лейбниц «тере көс» (vis viva) төшөнсәһен керетә. Ул быны объекттың массының һәм тиҙлек квадратының ҡабатландығы тип билдәләй (хәҙерге терминологияла был кинетик энергия тип атала, тик икегә ҡабатлайҙар). Бынан тыш Лейбниц дөйөм «тере көс»төң һаҡланғанын белгән. Ышҡылыу көсөнә сарыф ителгән «тере көс» атомдарға күсә тип аңлатҡан.

һыу буйындағы ҡыуаҡлыҡтарҙа үлән араһында йәшәй. Бөжәктәр менән туҡлана. Күсмә ҡош. һирәк осрай. Ерҙә йәки ҡыуаҡ араһында оялай. З—5 бөртөк ҡыҙыл йомортҡаһы була.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

The Guardian («Гардиан») — Бөйөк Британияның көндәлек гәзите. 1281 йылдың Манчестер ҡалаһында The Manchester Guardian исеме менән сыға башлай, ә 1964 йылда редакция Лондонға күсә. Йәкшәмбе баҫма The Observer гәзите һымаҡ биҙәлгән (1993 йылда Guardian төркөмөнә инә). Бөйөк Британия гәзиттәренең сайттары араһында ""Гардиан""дыҡы иң күп ҡаралғаны.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Томь йылғаһы, инештән Новокузнецк ҡалаһына тиклем, Кондома йылғаһын индермәйенсә,. Бәләкәй йылға бассейны — Томь, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.