Batani, aalso kaal plaant sayans, plaant bailoji ar faitalaji, a di sayans a plaant laif an wah branch a bailoji. Batanis ar plaant sayantis a sayantis uu speshalaiz ina dis fiil. Di toerm ""batani"" koh frah di Ienshent Griik wod βοτάνη (botanē) miinin ""paascha"", ""graas"", ar ""fada""; βοτάνη iself diraiv frah βόσκειν (boskein), ""fi fiid"" ar ""fi griez"". Chadishanali, batani aalso ingkluud di todi a jonjo ah alji bai maikalajis ah faikalajis rispektivli, wid di todi a demaya chrii gruup a aaganizim lef widin di sfier a inchres a di Intanashinal Batanikal Kanggres. Nowadiez, batanis todi apraximetli 400,000 spiishiz a libm aaganizim outa we soh 260,000 spiishiz a vaskiula plaant ah bout 248,000 a blazamin plaant.

Di Yunivoers a fi haal taim ah spies an ikantents. Ihingkluud planit, muun, maina planit, staar, gialaxi, di kantents a intagialaktic spies, ah aal mata ah enaji. Di abzoervebl yunivoers a bout 28 bilian paasek (91 bilian lait-ier) ina dayamita. Di saiz a di wuola di Yunivoers no nuo, bot a nof aipatisis de rong bout di kompozishan ah ivoluushan a di Yunivoers.

Kinston a di sumaalis parish ina Jumieka. Tigeda wid Sint Anju Parish, imekop di adminischrietiv yuunit niem Kinston ah Sint Anju Kaaparieshan, ar adawaiz, di Siti a Kinston.

Muosli iina di hiistan ahn nadan emisfier, Ieja chradishanal difain az paat a di lanmas a Yuurieja—wid di westan puoshan a di sedsiem hakiupai bai Yuurop—pozishan hiis a di Suez Kianal, hiis a di Yuural Mountn, ahn sout a di Kaakiasos Mountn ahn di Kiaspian ahn Blak Siidem.

Dezat a barin ieria a lan we likl ar no rien faal ah so kansikuens libn kandishan astail fi plant ah hanimal laif. Di skiesiti a vejitieshan expuoz di anprotek soerfis a di grong tu di pruoses a diniudieshan. Bout wan toerd a di lan soerfis a di wol arid ar semi-arid. Dis ingkluud nof paat a di puola riijan we likl prisipitieshan okor ah wa deh sohtaim kaal ""kuol dezat"".

Di Ayan Iej‎Di invenshan a raitin matiirial (an di taat a istarikal taim) difrent frahn kolcha tu kolcha, bot muosli klasifai ina aida di branz iej ar di aiyan iej. Muo ahn muo, istuorian dipen pahn evidens frahn di nachral an suoshal saiyans, an no jos ritn rekaad. Wid dis, dem mek di difrens bitwiin ischri an bifuo ischri les klier.

Ina matimatix, mechrik ar distant fongshan a di fongshan we difain di distant bitwiin ebri dege pier a heliment outa wah set. Wah set wid mechrik kaal mechrik spies. Mechrik injuus tapalaji pan a set, bot no aal tapalaji kiah jinariet bai mechrik. Tapalajikal spies uufa tapalaji kiah diskraib bai mechrik kaal mechraizebl.

Jumiekan Ingglish, we ingkluud Jumiekan Tandad Ingglish, a wah varayati a Ingglish we deh piik ina Jumieka. Laka Kianiedian Ingglish (azwel paat a di braad Naat Amoerkan Ingglish klasifikieshan), irizembl soh paat a buot British Ingglish ah Amoerkan Ingglish dayalek, bot iyuniik wid nof aspek a Airish intonieshan. Itipikal fi yuuz di siem pelin wa fain ina British Ingglish. Alduo di distingshan bitwiin di tuu kiah diskraib bes az wah kantinyuom reda dah wah salid lain, ino fi kanfyuuz wid Jumiekan Patwa, adawaiz nuo az Jumiekan ar Jumiekan Kriyol.