Норн кыв — тайӧ бырӧм герман кыв, кутшӧмӧн сёрнитісны XVIII нэмӧдз Oркней да Шетланд діяс вылын, а сідзжӧ Кайтнесс кытшын (войвыв Шотландия), матіса фарер да исландса кывъяслань. Сідзжӧ эм пондылӧм ловзьӧдны кывсӧ — нюнорн (Nynorn — выль норн).

Ой, олöм, олöм... : [кывбуръяс, вуджöдöмъяс] / Лöсьöдiсны: В.Н. Дёмин, Д.М. Леканов; серпасалic В. Б. Осипов; ред. М.Ю. Васютов. – Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1989. – 174 л.б.

1926 — Списокын «Луза» сикт, 1930 — «Верхолузье (Луза)», кӧні эм: фельдшерско-акушерскӧй пункт, школа, изба-читальня, потребительслӧн котыр, госторглӧн агентство, кресьтяналы общественнӧй отсӧг сетан комитет, милициа участок.

Аввил (вой. саами Avvil, ан. саами Avveel, кол. саами Âˊvvel, суоми Ivalo), сідзжӧ Ивало — посёлок Лапландияын (войвыв Суоми Му) Ивалойоки ю дорын, ыджыд турист шӧрин. Йӧз — 3998 морт (2003).

2011 воын бӧрйӧма 13 №-а ӧти мандата Рытыввыв бӧрйысян кытшсянь Коми Республикаса Каналан Сöветӧ депутатӧн. Пырӧ «Ӧтувъ Россия» Ставроссияса кансяма ютырлӧн Коми дінму юкӧнса фракцияӧ. 2011 вося рака тöлысь 28 лунö бöрйöма Коми Республикаса V бöрйöм Каналан Сöветöн Веськöдлысьöс Медводдза вежысьöн. Коми Республикаса Каналан Сöветын уджалö пыр профессиональнöй подув вылын.

Рöштвосянь Ва вежöдан лунöдз кадколастсö шуöны Вежадыр (Эжва вожын), Вежа пöра (Изьва вожын), Светтьö (Луздор вожын). Тайö лунъясас оз позь печкыны, тшöтшöдны гыж, шырсьыны, пеславны кöлуй. Шуöны, кутан кö та кадö печкыны, кутир-катирыс дзугас став печкан уджтö, либö куттяыс сiталас да кудзалас кудель вылад. Печкантö оз позь кольны сёр вылö.

1905 воын — 53 овмӧс, 342 морт. 1918 вося мусерпасын — «Паромез». Сэки сиктын вӧлӧма вичко да школа. 1920 воын — 49 овмӧс, 194 морт; 1926 воын — 57 овмӧс, 238 олысь.

Чужис Киевын 1982 вося öшым тӧлысь 16-ӧд лунӧ. Анна Седоковалöн эм нин кык ныв да öти пи. Зонкалöн нимыс шоч — Гектор. Кöть Седоковалöн эм ас челядь, сiйö абу на верöс сайын да ныв-пи батьтöм быдтылö.

Ас олӧм йывсьыс йӧзӧдіс «Олӧм визулын» небӧг (2011 во), кытчӧ сідзжӧ пыртіс «Парма гор» газетын йӧзӧдлӧм 1980—2003 воясся пасйӧдъяс да снимокъяс. Наысь тыдовтчӧ Кулӧмдін районын вежсьӧмъяс, тӧжд-могъяс да выльторъяс.

Вяйсяля вӧлі эсперанто кыв дорйысь, юраліс Internacia Scienca Asocio Esperantista (Эсперанто Туялысьяслӧн Войтыркостса Ассоциация) вылын 1968 воӧ.

Водзӧ вылӧ планъясын — вуджны вузӧн веськӧдлан электроннӧй система вылӧ. Муниципальнӧй юкӧнъяс сӧвмӧдӧм вылӧ канмусянь отсӧг сетан да меставывса асвеськӧдлан олнаподув уджмогъяс збыльмӧдӧм вылӧ условиеяс лӧсьӧдан федеральнӧй торъя мога уджтас серти (2000-2014 вояс) академияын котыртӧма Меставывса асвеськӧдлан органъяслы отсӧг сетан да найӧс нуӧдан шӧрин. Шӧринлӧн медшӧр могъясӧн лоӧны: дугдывтӧг велӧдны меставывса асвеськӧдлан органъяслы кадръяс да содтыны налысь квалификациясӧ, а сідзжӧ сетны меставывса асвеськӧдлан органъяслы, меставывса асвеськӧдлан бӧрйӧм чина йӧзлы методическӧй, консультативнӧй да юӧръясӧн отсӧг меставывса асвеськӧдлӧм сӧвмӧдӧм йылысь юалӧмъяс кузя.

10 Гигея — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 530 × 407 × 370 ± 7 км. Гигея восьтіс италияса астроном Аннибале де Гаспарис 1849 воӧ.