Mike Whan - anh hùng của làng golf nữ
Trong 10 năm, đặc phái viên Mike Whan đã biến LPGA Tour từ "một cô gái nghèo" thành "tiểu thư đài các" trong làng golf thế giới.

Ngày 4/1/2020 sẽ đánh dấu tròn một thập niên Whan ngồi ghế đặc phái viên Hiệp hội golf nữ chuyên nghiệp (LPGA) của Mỹ. Đây là tổ chức sở hữu và vận hành LPGA Tour với nhiệm vụ không chỉ phát triển golf nữ trong nước mà còn ở tầm quốc tế. Nếu xem LPGA Tour là một doanh nghiệp chuyên tổ chức các giải đấu theo hệ thống, thì Whan có vai trò tương đương Giám đốc điều hành. 

Người tiền nhiệm của Whan là Carolyn Bivens, gốc Oklahoma sinh năm 1952. Là đặc phái viên đời thứ bảy, nhưng Bivens là phụ nữ đầu tiên đảm nhận chiếc ghế này kể từ khi LPGA Tour thành lập năm 1950.

Khi đó, LPGA Tour tin tưởng Bivens - vốn là nhân vật quyền lực trong ngành truyền thông và quảng cáo ở Mỹ - sẽ mang đến tương lai tươi sáng. Bà nhậm chức vào cuối năm 2005, và tìm cách sắp xếp lại cấu trúc kinh doanh của LPGA Tour theo mô hình tương tự các môn thể thao khác. 

Trong gần bốn năm, LPGA Tour tung ra các "sản phẩm mới" như chương trình xét nghiệm ma túy ở golf chuyên nghiệp, đưa golfer quốc tế vào Ban Giám đốc LPGA, thay đổi chính sách cấp quyền tác nghiệp của giới truyền thông. Bên cạnh đó là hợp đồng truyền hình với Golf Channel trong 10 năm ở thị trường trong nước và hãng JoongAng Broadcasting Corporation trong 5 năm cho thị trường quốc tế.

Nhưng LPGA Tour vẫn không thể thoát cảnh thờ ơ của các nhà tài trợ và giới chuyên môn. Trong quá trình thương thảo bản quyền truyền thông, Bivens vấp phải phản ứng gay gắt từ những tên tuổi lớn như AP, Sports Illustrated, Golf World.

Đầu tháng 7/2009, Ban Giám đốc LPGA nhận một lá thư chung của nhóm golfer hàng đầu, kêu gọi Bivens từ chức dù còn hai năm hợp đồng. Họ than phiền về quy định của Bivens rằng "tất cả golfer LPGA Tour phải giỏi tiếng Anh". Theo sau lá thư này là thông báo về việc một số giải thâm niên sẽ không tiếp diễn trong năm 2010, kèm các chỉ trích về phong cách và phương pháp quản trị của Bivens. Ngày 13/7/2009, bà chính thức từ chức.

Đến với LPGA Tour, Whan thừa hưởng một gánh nặng tương lai vì công ty đang loay hoay thoát nghèo. Lúc đó, LPGA Tour chỉ có 23 giải với tổng quỹ thưởng 40 triệu USD trong 52 tuần. Đó là chưa kể việc các nhà tài trợ mang tâm thế dè chừng sếp mới sau một thời gian cảm nhận chiến thuật độc đoán của lãnh đạo cũ Bivens trong các cuộc thương thảo.

Thời trẻ, Whan đã biết kiếm tiền từ golf, bằng công việc cắt cỏ green và vác túi gậy. Năm 22 tuổi, ông khởi nghiệp tại Tập đoàn Procter & Gamble (P&G). Từ vị trí trợ lý, Whan thăng tiến lên Giám đốc thương hiệu rồi Giám đốc tiếp thị phụ trách mảng sản phẩm chăm sóc răng miệng.

Rời P&G, Whan theo đuổi lĩnh vực thể thao với hai năm giữ chức phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc phụ trách mảng bóng và găng tay golf của hãng đồ dùng thể thao Wilson. Rời thương hiệu này, Whan tiếp tục bốn năm đảm nhận vị trí phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc phụ trách thị trường Bắc Mỹ của thương hiệu golf lừng danh TaylorMade-Adidas. Đơn vị kinh doanh với sự dẫn dắt của Whan chiếm hơn 70% doanh số và lợi nhuận toàn cầu của tập đoàn.

Ngày Whan đến, LPGA đơn điệu với các điểm sáng là đấu trường chuyên nghiệp hạng Nhất, nhóm giải hạng Nhì và mảng Professionals. Ông chia sẻ: "Tôi không bao giờ quên 100 ngày đầu tiên làm việc ở LPGA. Đó là thời gian lắng nghe vô số những lo ngại của các nhà tài trợ, giới truyền thông và đối tác tổ chức giải. Lúc ấy, LPGA Tour mất một phần ba số sự kiện trong lịch thi đấu trong khi thị trường Bắc Mỹ rơi vào thời kỳ ảm đạm".

Theo Whan, sự bình đẳng phải vượt trên bản tuyên bố giá trị trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Ông cho rằng: "Hầu như mọi doanh nghiệp đều tuyên bố cơ hội bình đẳng là nền móng của hoạt động kinh doanh, nhưng 95% ngân sách tài trợ lại chảy vào các môn thể thao nam giới. Một khi tuyên ngôn về giá trị nhằm mang lại cơ hội bình đẳng để phụ nữ tiến lên và thành công thì vì sao ngân sách tiếp thị - tài trợ của doanh nghiệp không phản ánh điều đó".

Whan tin các lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư đang có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề bình đẳng giới khi phân bổ ngân sách tài trợ cho các sự kiện thể thao, trong đó có golf nữ. Ông đem góc nhìn của mình vào các cuộc họp đối tác.

Sau 10 năm, LPGA Tour lột xác. Từ việc chỉ có Tour hạng Nhất và hạng Hai cùng Professionals, LPGA hiện tại có cả Quỹ học bổng golf, Chương trình hợp tác "Girls Golf" với Hiệp hội Golf Mỹ, nhánh hỗ trợ golfer nghiệp dư, Học viện đào tạo lãnh đạo golf, cổng thông tin trực tuyến hỗ trợ cộng đồng golf nữ...

Các sản phẩm tưng bừng hiện tại như KPMG Women’s PGA Championship, Race to the CME Globe, UL International Crown, Founders Cup không tồn tại, cùng lắm chỉ ở mức ý tưởng, hồi mười năm trước. Giai đoạn 2010-2019, số lượng giải LPGA Tour tăng 50%, quỹ thưởng hàng năm tăng 80%. Độ phủ của LPGA Tour trên truyền hình cũng trên 100%. Trên thực tế, 19 trong 33 sự kiện chính thức mùa 2020 không hiện diện mười năm trước.

Tổng quỹ thưởng mùa mới đạt hơn 70 triệu USD. Giờ đây, phần thưởng triệu USD ở các cuộc đua danh hiệu là chuyện không hiếm. Carlota Ciganda nhận một triệu USD nhờ thắng Aon Risk Reward Challenge 2019. Tại lễ trao thưởng, đấu thủ này phát biểu trong nước mắt lưng tròng. Sau phần cảm ơn nhà tài trợ, cô nói: "Tôi đã thi đấu tám năm ở LPGA Tour, cũng nhờ những thành quả mà Mike Whan mang lại. Tôi không biết cảm ơn ông thế nào cho đủ".

Dù ở đời thứ tám, Whan đang là đặc phái viên lâu năm nhất trong lịch sử LPGA Tour, nhiều hơn ba năm so với vị đặc phái viên đầu tiên Ray Volpe (1975-1982). 

Hợp đồng hiện tại của Whan sẽ hết hiệu lực sau Olympic 2020, và ông đã ký "hợp đồng lao động dài hạn" mới với LPGA nhưng không rõ thời điểm kết thúc. Chủ tịch Vicki Goetze-Ackerman cho biết: "Đó là hợp đồng dài hạn. Whan thật xuất sắc khi đưa chúng tôi ra khỏi cảnh ảm đạm vào năm 2010 rồi đạt vị thế hôm nay. Anh ấy muốn thực thi một tầm nhìn còn mạnh mẽ hơn thế vì tương lai của chúng tôi".

Tầm nhìn của Whan trong giai đoạn mới đã được thể hiện một phần qua lá thư ngỏ dành cho các thành viên LPGA, mở đầu bằng dòng "Các đồng đội thân mến!".

"Khi nhìn lại những gì đã đạt được trong 10 năm qua, trong đầu tôi chỉ có cụm từ ‘chưa xong nhiệm vụ’. Hãy nghĩ đến một tương lai, khi phân nửa golfer là phụ nữ. Tôi biết rào cản về nhân chủng học hay giới tính không thể phá vỡ trong phút chốc. Tuy nhiên, nếu tiếp tục chăm lo cho 'tương lai của golf' - những người dưới 18 tuổi, chúng ta sẽ thay đổi bức tranh golf vào năm 2035. Trong 10 năm, từ việc chỉ có 20% golfer trẻ là nữ, chúng ta đã đạt tỷ lệ 36%", ông viết. "Tôi nghĩ cán cân giới tính trong cộng đồng golfer đạt mức thăng bằng không chỉ khả thi về bình diện chung, mà còn là việc chắc chắn xảy đến ở golf trẻ. Nếu tiếp tục tập trung vào LPGA-USGA Girls Golf - chương trình đã có hơn 100.000 thành viên, và tiếp bước cùng các đối tác cũng như bất kì ai có thể thổi bùng ngọn lửa đam mê này, chúng ta sẽ thay đổi bộ mặt golf mãi mãi".

Quốc Huy tổng hợp