Vì sao những hợp đồng kỷ lục Ngoại hạng Anh thất bại?
Áp lực tâm lý từ phí chuyển nhượng khổng lồ, khiến phần lớn bản hợp đồng kỷ lục của Ngoại hạng Anh không đạt được kỳ vọng.
Khi cầu thủ đắt giá nhất lịch sử Tottenham lê bước rời sân hôm 9/1, anh có lẽ không ngờ rằng mọi chuyện lại đi theo chiều hướng này. Tanguy Ndombele ngốn 75 triệu USD phí chuyển nhượng của Tottenham, và kiếm 270.000 USD mỗi tuần. Nhưng kể từ khi rời Lyon sang Tottenham hai năm và sáu tháng trước, anh mới đá trọn 90 phút trong 10 trận Ngoại hạng Anh. Màn thể hiện gần nhất của Ndombele chạm đáy, còn Tottenham suýt chịu thất bại đáng xấu hổ nhất lịch sử.
Morecambe đang đứng thứ 21 ở giải hạng ba Anh, nhưng suýt đá thầy trò Antonio Conte khỏi Cup FA khi dẫn 1-0 cho đến giữa hiệp hai. Ndombele bị la ó khi bảng hiệu thay người ghi số áo 28 của anh. Dù đội nhà đang thua, Ndombele bước ra sân chậm nhất có thể, tránh ánh nhìn của Conte và đi thẳng vào đường hầm.
Khoảnh khắc ấy đánh dấu chấm hết cho Ndombele ở Tottenham. Anh cũng thể hiện cử chỉ như xác nhận sẽ ra đi trong kỳ chuyển nhượng tháng 1/2022. Và người hâm mộ sẽ nhớ đến anh bởi những sai lầm nhiều hơn là chiến thắng.
Ndombele không phải cầu thủ duy nhất rơi vào tình thế đó. Anh còn cách xa những kỷ lục chuyển nhượng Ngoại hạng Anh. Có những cầu thủ thậm chí còn thể hiện tồi tệ hơn so với giá chuyển nhượng.
Cầu thủ đắt giá nhất Anh Jack Grealish mới đây cũng tiết lộ những khó khăn ngoài dự đoán khi chuyển từ Aston Villa sang Man City hè 2021. Anh nói: "Tôi đã nghĩ khi gia nhập CLB hay nhất Anh như Man City, tôi sẽ ghi 20 đến 30 bàn. Nhưng thực tế không phải như vậy. Tôi đã gặp khó khăn trong việc ghi bàn và kiến tạo. Phí chuyển nhượng kỷ lục luôn treo trên đầu tôi. Ngay khi không đạt được bàn thắng như kỳ vọng, tôi sẽ bị nghi ngờ năng lực".
Grealish lỡ trận thắng của Man City ở Cup FA tại Swindon Town. Anh là dự bị không được sử dụng ở ba trong bốn trận gần nhất. Grealish này mất vị trí kể từ Giáng Sinh năm ngoái. Mùa đầu tiên của anh ở Man City sẽ kết thúc đầy khó khăn, ngay cả khi Man City vô địch Ngoại hạng Anh cuối mùa này.
Những ví dụ tương tự cũng tồn tại ở các đội bóng thành London. Nicolas Pepe chỉ thể hiện năng lực một cách manh mún, sau khi được Arsenal đưa về với giá kỷ lục 98 triệu USD. Romelu Lukaku cũng vừa phải công khai xin lỗi Chelsea, sau khi anh nói mình không hạnh phúc ở Stamford Bridge. Ít nhất Lukaku cũng đáp lại bằng những bàn thắng, nhưng Chelsea vẫn không hạnh phúc với những gì tiền đạo đáng giá kỷ lục 132 triệu USD này đã thể hiện.
Tại West Ham, Sebastien Haller cũng không ghi bàn liên tục như ở Ajax hiện tại. Haller là chủ nhân "Bàn thắng đẹp nhất" tháng 12/2020 ở Ngoại hạng Anh. Nhưng, anh không làm được nhiều hơn thế, sau khi khiến West Ham phải chi 61 triệu USD phí chuyển nhượng để đưa anh rời khỏi Frankfurt. Chỉ sau 18 tháng, West Ham phải bán lại Haller cho Ajax, chịu lỗ 34 triệu USD. Lúc này Haller đang toả sáng cùng Ajax với 33 bàn qua 48 trận.
Đi xa hơn nữa, có thể thấy các hợp đồng kỷ lục không được như mong đợi. Leeds phải dốc 37 triệu USD cho Valencia để đổi lấy Rodrigo, nhưng anh chỉ ghi chín bàn trong 18 tháng qua.
Tất nhiên không thể kể thiếu Paul Pogba và vai trò của anh tại Man Utd. Một nhân vật cấp cao ở Old Trafford gần đây nói với The Athletic rằng tốc độ thi đấu ở Ngoại hạng Anh không phải lúc nào cũng hợp với Pogba. Đó là lý do tiền vệ này thành công hơn ở Serie A cùng Juventus, cũng như ở đội tuyển Pháp.
Man Utd từng mất Pogba cho Juventus mà không thu được đồng nào, sau đó phải mua lại cầu thủ này giá 120 triệu USD. Giờ đây họ lại đối mặt nguy cơ mất trắng Pogba lần nữa, khi hợp đồng của anh hết hạn vào cuối mùa này. Pogba đã được phép tự do đàm phán với các CLB khác ở ngoài nước Anh. Liệu Man Utd có ai dám cho rằng Pogba xứng đáng với số tiền họ đã bỏ ra?
Câu hỏi này được đặt ra với phần lớn CLB Ngoại hạng Anh. Trong tám đội hàng đầu giải, chỉ Liverpool hài lòng với hợp đồng kỷ lục của họ, chính là trung vệ Virgil van Dijk.
Câu hỏi hóc búa hơn là vì sao các bản hợp đồng kỷ lục thường không thành công? Ít nhất hiện tượng này cho thấy không phải lúc nào đội bóng được chuẩn bị tốt nhất cũng làm đúng, dù họ có đội ngũ trinh sát, nghiên cứu, phân tích và tuyển mộ cầu thủ chuyên nghiệp đến đâu.
"Ngày nay chúng tôi có đủ dữ liệu để phân tích mọi bản hợp đồng tiềm năng", một chuyên gia tuyển dụng cầu thủ nói với Athletic. "Chúng tôi biết họ có khả năng di chuyển nhiều thế nào, chuyền đa dạng không, sức bền bao lâu hay chạy nhanh đến đâu. Chúng tôi có đầy đủ những dữ liệu về màn trình diễn của các cầu thủ đó. Nhưng, chưa bao giờ chúng tôi có dữ liệu để phân tích liệu cầu thủ sẽ đối phó như nào khi gặp áp lực tinh thần, chẳng hạn như sức ép dành cho thương vụ kỷ lục. Kỷ vọng dành cho những hợp đồng như thế sẽ tăng lên".
Cựu tiền đạo Andy Cole thừa nhận rằng anh đã "sợ hãi tột độ", khi rời Newcastle để gia nhập Man Utd năm 1995 với phí chuyển nhượng kỷ lục Anh 9,5 triệu USD. Cole nói: "Phí chuyển nhượng rất hoành tráng, với nhiều chữ số nằm ngoài khả năng đếm của tôi. Nó đúng là đã gây phiền phức nhiều cho tôi. Khoản phí đó là gánh nặng rất lớn".
Emile Heskey cũng nhỡ lại những áp lực anh phải chịu đựng khi chuyển từ Leicester sang Liverpool với giá 15 triệu USD năm 2000. "Khoản phí đó dần len vào tâm trí, khiến tôi bắt đầu tự nghi ngờ bản thân. Mọi người luôn nhắc lại cho tôi con số đó mỗi khi phỏng vấn, khiến cho tôi cuối cùng cũng phải chất vấn mình".
Một vấn đề khác là bóng đá hiện đại ngày càng không có chỗ cho sự kiên nhẫn, khác với khoảng 15 năm trước. Một bản hợp đồng đắt giá thường không được phép mất nhiều thời gian hoà nhập với môi trường mới.
Grealish có thể khởi đầu chậm chạm như Guardiola đã nói, nhưng anh vẫn còn nhiều thời gian để thăng hoa. Emiliano Buendia cũng vậy, sau khi ngốn của Aston Villa mức phí kỷ lục 45 triệu USD.
Nhưng trường hợp của Ndombele lại khác. Anh đang làm việc cùng HLV thứ tư ở Tottenham, thậm chí là thứ năm nếu tính cả Ryan Mason. Những HLV này đều có lúc nghi ngờ phong độ lẫn thái độ thi đấu của Ndombele.
Mọi chuyện có lẽ đã khác nếu Mauricio Pochettino tại vị lâu hơn. Jose Mourinho công khai chỉ trích Ndombele. Mason loại anh khỏi trận chung kết Cup Liên đoàn. Ndombele muốn ra đi hè 2021, khiến anh không được HLV Nuno Espirito Santo tin tưởng. Còn Conte cũng ngại sử dụng tiền vệ này. Anh được đá chính ở Cup FA gặp Morecambe nhưng điều đó không có nghĩa Conte đã thay đổi quan điểm.
"Chúng tôi cần hiểu rằng nếu chơi tốt, người hâm mộ sẽ rất vui", Conte nói về những tiếng la ó dành cho Ndombele. "Còn nếu cầu thủ không thể hiện tốt, người hâm mộ không hài lòng. Bóng đá là như vậy".
Ở góc độ khác, màn trình diễn của Van Dijk ở Liverpool cho thấy anh đáng từng đồng trong khoản phí 102 triệu USD trả cho Southampton. Cũng không ai ở Leicester đặt câu hỏi về số tiền 54 triệu USD chi cho tiền vệ Youri Tielemans. Các CĐV Crystal Palace cũng ủng hộ tiền đạo 37 triệu USD Christian Benteke, dù anh chưa ghi nhiều bàn.
Tiền đạo Joelinton bị coi là bản hợp đồng 54 triệu USD thất bại của Newcastle. Họ mới thắng một trận ở Ngoại hạng Anh mùa này, và bị đội hạng ba Cambridge đá văng khỏi Cup FA. Gần đây, anh đã được thi đấu nhiều hơn để tìm cách gỡ gạc thể diện.
Fabio Silva có lẽ cũng không đáng bị đánh giá khắt khe, khi tiền đạo 47 triệu USD này mới cho 43 phút cho Wolves ở Ngoại hạng Anh mùa này. Silva cũng mới 19 tuổi và còn nhiều thời gian tiến bộ. Khán giả Wolves đã đứng dậy vỗ tay tán dương khi anh bị thay ra ở trận thắng Sheffield United 3-0 tại Cup FA hôm 9/1.
Trước khi sang Aston Villa, Danny Ings cũng đã chơi thăng hoa cùng Southampton những mùa trước, khi là hợp đồng kỷ lục 27 triệu USD. Adam Webster đã ngốn của Brighton số tiền tương tự, và cũng tạo tác động tích cực. Watford phải trả 54 triệu USD cho Ismaila Sarr, và cầu thủ này có khả năng gây rối tốt nhất cho đội bóng. Kristoffer Ajer cũng có vẻ là hợp đồng tốt của Brentford, với giá 17,5 triệu USD. Còn Chris Wood ghi bàn thường xuyên cho Burnley để đáp ứng khoản phí 20 triệu USD.
Nhưng, đừng quên rằng Burnley từng biến Ben Gibson thành hợp đồng kỷ lục từ Middlesbrough. Trong hai năm, Gibson chỉ một lần đá chính cho Burnley ở Ngoại hạng Anh, trước khi sang Norwich rồi trở lại hạng Nhất.
Còn nhiều CLB khác ở hạng Nhất cũng không hài lòng với hợp đồng kỷ lục của họ, như Sheffield United (Rhian Brewster), Stoke City (Giannelli Imbula), Nottingham Forest (Joao Carvalho) hay Huddersfield Town (Terence Kongolo).
Vấn đề này đang lan rộng một cách kỳ lạ. Trước Romelu Lukaku, Chelsea cũng có thể thêm Kepa Arrizabalaga và Kai Havertz vào danh sách không đáp ứng được kỳ vọng, khi hai cầu thủ này tiêu tốn 194 triệu USD.
Trở lại với câu chuyện của Ndombele ở Cup FA. Năm phút sau khi anh rời sân, Harry Winks, Lucas Moura và Harry Kane lần lượt ghi bàn giúp Tottenham thắng ngược 3-1. Giá chuyển nhượng của ba cầu thủ này gộp lại còn chưa bằng một nửa Ndombele. Tiền vệ Pháp sẽ phải suy nghĩ rất nhiều sau khi vào phòng thay đồ.
Hoàng An (theo Athletic)