Argentina - Brazil: Chung kết cứu vãn cả Copa America 2021
Gây tranh cãi lớn từ trước khi khởi tranh, nhưng Copa America 2021 hứa hẹn vẫn hạ màn hấp dẫn nhờ cuộc đối đầu kinh điển ở chung kết sáng 11/7.
* Argentina - Brazil: 7h Chủ nhật 11/7 giờ Hà Nội, trên VnExpress.
Màn đọ tài tại Maracana - "thánh đường" bóng đá của Brazil - là cơ hội để Neymar và Lionel Messi tìm kiếm danh hiệu Copa America đầu tiên. Hai ngôi sao này đều đạt phong độ cao, khi Neymar có hai bàn và ba kiến tạo, còn Messi có bốn bàn và năm kiến tạo - thành tích tốt nhất giải.
Neymar không góp mặt trong đội hình của "Selecao" đăng quang Copa America 2019 vì chấn thương. Nhưng anh là nhân tố chủ chốt giúp Brazil vô địch FIFA Confederations Cup 2013, và cùng Olympic Brazil lần đầu giành HC vàng Olympic năm 2016.
Messi là cầu thủ khoác áo nhiều nhất (149 lần) và ghi nhiều bàn nhất (76 bàn) trong lịch sử tuyển Argentina, nhưng lại chưa có danh hiệu nào. Anh từng bốn lần đá chung kết cùng Argentina, nhưng đều thất bại, gồm Copa America 2007, World Cup 2014, Copa America 2015 và Copa America 2016.
Quan trọng hơn, trận chung kết giữa Brazil và Argentina sẽ gỡ gạc lại uy tín cho một kỳ Copa America đầy tranh cãi, và lấy lại thể hiện cho Liên đoàn Bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL).
Giải đấu có thể thức kỳ lạ, với mười đội tham dự được chia thành hai bảng. Hai đội khách mời Australia và Qatar không thể tham dự do bận thi đấu vòng loại World Cup khu vực châu Á. Qatar làm chủ nhà World Cup 2022, nên chỉ dự hai vòng loại đầu để lấy suất dự giải vô địch châu Á. Mười đội góp mặt sẽ đấu vòng tròn một lượt tính điểm xếp hạng và chọn ra đến bốn đội đứng đầu đi tiếp vào tứ kết. Như vậy, Copa America 2021 cần đến 20 trận đấu vòng bảng chỉ để loại ra hai đội trong tổng số mười đội dự giải.
Copa America 2021 còn bị bủa vây bởi những vấn đề liên quan đến khâu tổ chức, và phải thi đấu trong những sân vận động vắng khán giả trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn hoành hành, nhưng ít nhất giải đấu này đã có cái kết trọn vẹn và hoàn hảo nhất. Chủ nhà Brazil đánh bại Peru 1-0 ở trận bán kết đầu tiên, rồi Argentina làm điều tương tự khi vượt qua Colombia trong loạt đá penalty một ngày sau đó, để làm nên trận "Siêu kinh điển Nam Mỹ" trong ngày hạ màn.
Hai đội gặp nhau lần gần nhất là ở trận giao hữu cuối năm 2019, khi Argentina thắng 1-0 nhờ công Messi. Còn lần gần nhất Argentina và Brazil gặp nhau ở chung kết Copa America, là ở giải đấu diễn ra vào năm 2007 trên đất Venezuela. Trận này, Brazil thắng dễ 3-0 nhờ các pha lập công của Júlio Baptista, Dani Alves và bàn phản lưới của Roberto Ayala.
Đột nhiên, người hâm mộ trên toàn thế giới quan tâm và liên tục bàn tán tới Copa América 2021, bất chấp trận chung kết được tổ chức vào thời điểm hầu hết người dân châu Âu đã chìm vào giấc ngủ. Giải đấu không thể thiết lập kỷ lục xem truyền hình tại Brazil, dù người hâm mộ chỉ có thể theo dõi qua màn hình vô tuyến hoặc điện thoại, khi không thể vào sân xem trực tiếp.
Giải đấu năm nay dự kiến tổ chức tại Argentina và Colombia. Đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử 105 năm tồn tại, Copa America có hai nước đồng chủ nhà. Tuy nhiên, Liên đoàn Bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL) đã tước quyền đăng cai của hai quốc gia này vì bùng phát số ca nhiễm Covid-19, và trao cho Brazil.
Quyết định này đã chia đôi quốc gia này. Một bên ủng hộ quyết định nhận lời đăng cai của Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro. "Copa America sẽ được tổ chức tại Brazil. Liên quan đến đại dịch, ngay từ đầu tôi đã nói rằng: tôi xin lỗi vì những cái chết, nhưng chúng tôi vẫn phải sống", ông Bolsonaro phát biểu sau khi CONMEBOL tước quyền đăng cai của Argentina và Colombia.
Nửa còn lại thì kịch liệt phản đối, khi Brazil chịu ảnh hưởng bởi Covid-19 còn hơn cả Argentina và Colombia. Khi nhận lời đăng cai Copa America 2021, Brazil có số người thiệt mạng vì Covid-19 cao thứ hai thế giới, với 470.842 ca, sau Mỹ, và là quốc gia có số ca nhiễm cao thứ ba, với 16,8 triệu ca nhiễm, sau Mỹ và Ấn Độ. Tại một quốc gia có nền chính trị lâu nay gắn bó với bóng đá như Brazil, giới phân tích nhận thấy quyết định tổ chức Copa America là canh bạc liều lĩnh của Tổng thống Bolsonaro.
Cũng vì lý do này, các tuyển thủ Brazil đã công khai tẩy chay và có ý định rút khỏi giải đấu. Nhưng ít ngày trước khi Copa America 2021 khởi tranh, thầy trò HLV Tite đã thay đổi quan điểm. Việc chủ tịch LĐBĐ Brazil Rogério Caboclo (CBF) bị đình chỉ chức vụ 30 ngày do cáo buộc có hành vi quấy rối với một nhân viên nữ mang tính bước ngoặt. Vị chủ tịch tạm quyền của CBF, sau đó, đã có những cuộc trò chuyện với các cầu thủ Brazil để xoa dịu tình hình.
Từ chỗ định bỏ giải, Brazil thi đấu quyết tâm và bùng nổ, ghi chín bàn để thắng ba trận đầu. Họ chỉ hòa Ecuador ở lượt cuối, khi đã chắc suất đi tiếp với ngôi nhất bảng. Hai chiến thắng 1-0 trước Chile ở tứ kết và Peru ở bán kết không mấy ấn tượng, nhưng Brazil cho thấy khả năng phòng ngự chắc chắn, khi chỉ để thủng lưới hai bàn sau sáu trận trong hành trình vào chung kết.
Sau khi vượt qua bán kết, Neymar đã gửi lời thách đấu tới đồng đội cũ Messi. Anh nói: "Tôi muốn đấu Argentina. Tôi sẽ cổ vũ cho Argentina vì tôi có vài người bạn ở đó, và Brazil sẽ thắng trong trận chung kết". Và mong muốn của Neymar đã thành hiện thực, khi Argentina vượt qua Colombia để có mặt tại trận đấu tranh cúp vô địch.
Brazil và Neymar có thừa sự tự tin trước trận chung kết hôm nay. Brazil từng năm lần sắm vai chủ nhà Copa America và đều vô địch, gồm các năm 1919, 1922, 1949, 1989 và 2019. Neymar thì đang đạt phong độ thăng hoa, với 22 bàn và 23 kiến tạo, trong 40 lần khoác áo Brazil dưới thời HLV Tite.
Brazil cũng chưa thua trận đấu chính thức nào trong ba năm. Lần gần nhất Brazil nhận thất bại, là trận giao hữu thua chính Argentina với tỷ số 0-1 tại Saudi Arabia. Người ghi bàn duy nhất là Messi chứ không phải là ai khác.
Tuy nhiên, Messi lại chưa từng hưởng niềm vui khi đụng Brazil trong một trận đấu chính thức, dù anh có ghi bàn hay không. Một lí do khác để Brazil tự tin, là họ chưa từng thua Argentina ở trận chung kết, kể từ Copa América 1937 được tổ chức tại Argentina. Trận này, Brazil thua 0-2 vì hai bàn thua trong hiệp phụ.
Brazil không phải lúc nào cũng coi trọng Copa America, ví dụ rõ ràng nhất là việc "Vua bóng đá" Pele chưa có được danh hiệu này. Nhưng HLV Tite sẽ đi vào lịch sử, khi trở thành HLV Brazil đầu tiên vô địch hai kỳ Copa America liên tiếp, nếu cùng các học trò đánh bại Argentina tại Maracana. Chiến thắng sẽ giúp Brazil có được danh hiệu thứ mười, phần nào thu hẹp khoảng cách với Argentina (14) và Uruguay (15).
Thời gian qua, Brazil vượt trội khi đụng Argentina ở chung kết, khi giành chiến thắng tại Copa América 2004 và 2007, cũng như trong trận trận đấu cuối cùng của Confederations Cup 2005.
Mọi trận đấu gặp Argentina đều có tính chất đặc biệt quan trọng với Brazil, kể cả giao hữu. Và địa điểm cũng là yếu tố then chốt. Kể từ sau trận thua Uruguay 1-2 ở chung kết World Cup 1950 được tổ chức trên sân nhà, Brazil chưa nếm mùi thất bại tại Maracana trong một trận đấu chính thức, với 22 trận thắng và sáu trận hòa. Brazil cũng đã giành được ba danh hiệu trên sân đấu này, gồm Copa America 1989 và 2019, và Confederations Cup 2013.
Thiên thời địa lợi nhân hòa, Brazil được đánh giá cao hơn nhiều so với Argentina. Nhưng Neymar thừa hiểu, họ sẽ phải chạm trán một đối thủ rất khát khao giành chiến thắng, với Messi - một huyền thoại đang đi tìm kiếm danh hiệu đầu tiên cùng ĐTQG, trên một sân đấu đặc biệt.
Hồng Duy