Freddy Adu - từ 'Pele mới' đến thất nghiệp ở tuổi 32
Cựu thần đồng bóng đá Mỹ Freddy Adu - người được mệnh danh là "Pele mới" từ năm 14 tuổi - không còn thi đấu đỉnh cao ba năm nay.
Adu được cả thế giới biết đến, khi ký hợp đồng với DC United - CLB danh tiếng của giải bóng đá nhà nghề Mỹ (MLS) - năm 2004, ở tuổi 14. Không lâu sau đó, anh trở thành cầu thủ trẻ nhất ghi bàn ở MLS, vào lưới New Jersey MetroStars - đội sau này đã đổi tên thành New York Red Bulls.
Phải rất vất vả cạnh tranh với các nhãn hàng khác, Nike mới có thể ký hợp đồng tài trợ trị giá 1 triệu USD với Adu. Hãng tin ESPN ca ngợi tiền đạo này là VĐV triển vọng hơn cả LeBron James - người về sau trở thành tượng đài bóng rổ. Thậm chí, "Vua bóng đá" Pele còn so sánh thần đồng người Mỹ với nhà soạn nhạc huyền thoại Mozart, vì tiềm năng đáng kinh ngạc mà Adu bộc lộ từ khi còn rất trẻ.
Nhưng sự nghiệp của Adu lâm vào cảnh "sớm nở chóng tàn". Những kỳ vọng về việc trở thành biểu tượng thể thao mới của Mỹ, cùng những áp lực, vô hình lẫn hữu hình, đã nhanh chóng trở thành gánh nặng.
Thử việc thất bại ở Man Utd, Adu sang Bồ Đào Nha khoác áo Benfica, rồi qua Monte Carlo thi đấu cho Monaco, trước khi trở về quê nhà để vớt vát sự nghiệp. Nhưng giờ đây, ở tuổi 32, Adu không được CLB nào ngó ngàng, sau khi chơi cho CLB hạng Ba Thụy Điển Osterlen FF.
Khởi đầu như mơ
Năm 2004, Adu trở thành VĐV trẻ nhất ký hợp đồng chuyên nghiệp với một CLB thể thao, nhờ bản giao kèo với DC United. Ba tháng sau, anh đá trận ra mắt DC United, để đi vào lịch sử với tư cách là ngôi sao trẻ nhất từng thi đấu tại MLS.
Hai tuần sau, anh ghi bàn đầu tiên - pha đệm bóng cận thành trong trận thua MetroStars 2-3. Khi đó, nước Mỹ phát cuồng với Adu - cậu bé người Ghana nhập cư lúc tám tuổi, năm 1997.
Adu - người được mệnh danh là "Pele mới" - xuất hiện trong các quảng cáo của hãng nước giải khát khổng lồ Sierra Mist, cùng Pele "bản xịn" - người từng ba lần vô địch World Cup. "Mozart sáng tác nhạc khi mới năm tuổi. Tài không đợi tuổi. Chúa đã ban cho Adu năng khiếu chơi bóng", Pele ví von về hậu bối.
Lọt vào mắt xanh của Sir Alex
Tháng 11/2006, ở tuổi 16, Adu sang Anh thử việc tại Man Utd. Sir Alex Ferguson hẳn là một fan của Championship Manager - sau trở thành Football Manager - trò chơi dự đoán Adu sẽ trở thành ngôi sao tầm cỡ thế giới trong tương lai gần. Những người chơi Football Manager, đến giờ, vẫn nói Adu là một trong những sao trẻ triển vọng nhất.
Nhưng thần đồng bóng đá Mỹ nhanh chóng vỡ mộng tại Old Trafford. Dù gây ấn tượng mạnh, những vấn đề giấy phép lao động khiến Adu không thể ký hợp đồng chuyên nghiệp với Man Utd.
"Adu thể hiện rất tốt. Đó là cậu bé tài năng", huyền thoại HLV Man Utd nói lúc Adu kết thúc hai tuần thử việc. "Nhưng cậu ấy sẽ trở lại Mỹ, và chúng tôi sẽ theo sát Adu. Khi cậu ấy 18 tuổi, chúng tôi sẽ xem xét tình hình và đưa ra quyết định tiếp theo".
Sự nghiệp xuống dốc
Nhưng cũng trong 2006 ấy, các HLV của DC United dần mất niềm tin vào Adu. Anh có thành tích không tốt, khi xét về bàn thắng và kiến tạo. Những phân tâm ngoài sân cỏ cùng áp lực quá lớn đã ảnh hưởng đến phong độ của Adu.
"Gia đình tôi rất nghèo", Adu nói với BBC Sport năm 2012. "Mẹ tôi phải làm hai hay ba công việc để chăm sóc cho anh em tôi. Và khi Nike đến gặp bạn, và đề nghị hợp đồng trị giá hàng triệu USD, và MLS muốn biến bạn trở thành cầu thủ hưởng lương cao nhất ở tuổi 14, bạn không thể khước từ. Đơn giản là không thể. Tôi đồng ý với mọi hợp đồng được đề nghị, và phải đi đóng quảng cáo, góp mặt ở những sự kiện, trả lời phỏng vấn, và điều đó chiếm hết thời gian dành cho bóng đá. Mọi người coi tôi như một công cụ để kinh doanh, đánh bóng hình ảnh".
Khi phong độ đi xuống, Adu, cùng thủ thành Nick Rimando, bị DC United đẩy sang Real Salt Lake trong tháng 12/2006, để đổi lấy Jay Nolly - một thủ môn.
Trở thành gã du mục
Trong sự nghiệp, Adu đã chơi cho 15 CLB khác nhau. Tưởng như sự nghiệp Adu bắt đầu đi đúng hướng, khi anh rời Real Salt Lake để khoác áo Benfica năm 2007. Nhưng qua bốn năm, anh chỉ đá vỏn vẹn 17 trận cho CLB Bồ Đào Nha.
Trong khoảng thời gian thuộc biên chế Benfica - giai đoạn 2007-2011, Adu lần lượt phiêu dạt tới Monaco (Pháp), Belenenses (Bồ Đào Nha), Aris Thessaloniki (Hy Lạp) và Caykur Rizespor (Thổ Nhĩ Kỳ) theo hợp đồng cho mượn. Nhưng những chuyến đi đó đều không thể giúp anh lấy lại niềm tin và phong độ.
Mãn hạn hợp đồng với Benfica, Adu trở lại MLS để thi đấu cho Philadelphia Union. Anh chỉ đá tốt một năm, rồi quay lại với những màn trình diễn thất vọng tại Bahia ở Brazil, Jagodina của Serbia, hay CLB Phần Lan - KuPS.
Sau khi thử việc thất bại tại Blackpool, Adu một lần nữa trở lại Mỹ để thi đấu tại giải bán chuyên USL Championship cho CLB Tampa Bay Rowdies và sau đó là Las Vegas Lights. Ngay cả khi đạt phong độ kém cỏi, Adu vẫn nhận được hợp đồng thương mại, từ công ty thiết bị gia dụng Hoover. Có lúc anh đăng bức ảnh đang hút bụi trong nhà, trong bộ đồ thể thao, lên Twitter.
Nhưng Adu vẫn quyết tâm theo đuổi nghiệp bóng đá. Anh nói trong cuộc phỏng vấn với ESPN năm 2019: "Tôi vẫn còn trẻ, tôi chưa thể bỏ cuộc được. Rõ ràng là mọi thứ không như những gì tôi mong muốn, nhưng tôi yêu bóng đá và không muốn chia tay môn thể thao này".
Năm ngoái, Osterlen đã trao cơ hội cho Adu. Nhưng CLB hạng ba Thụy Điển chê tiền vệ tấn công người Mỹ yếu kém về thể lực, cũng như thiếu sự quyết tâm để tìm lại phong độ đỉnh cao, và hủy hợp đồng chỉ sau một tháng. Mọi thứ kết thúc chóng vánh như sự nghiệp của "Pele mới" vậy.
Hồng Duy (theo Sun)