Antonio Percassi - người chắp cánh cho Atalanta
Kém duyên với nghiệp cầu thủ, nhưng tài kinh doanh giúp Antonio Percassi trở thành tỷ phú rồi trở lại để viết nốt câu chuyện dang dở cùng Atalanta.
Atalanta không phải là đại gia truyền thống, nhưng họ có hai con người đã đi vào lịch sử bóng đá Italy. Đầu tiên là hậu vệ huyền thoại Gaetano Scirea - cầu thủ hiếm hoi vô địch mọi giải đấu quốc tế cấp CLB của FIFA và UEFA, đồng thời giúp Italy trở thành nhà vô địch thế giới năm 1982.
Người còn lại không có sự nghiệp hiển hách như Scirea, và sớm giải nghệ từ năm 23 tuổi. Nhưng hơn bốn thập niên sau, chàng cầu thủ Antonio Percassi ngày nào đã trở thành chủ sở hữu của chính đội bóng cũ. Từ chỗ phải ngụp lặn ở Serie B mùa 2010-2011, Atalanta bây giờ đứng trước cơ hội lịch sử tại Champions League với màn đối đầu Paris Saint-Germain tại tứ kết hôm nay 12/8.
Từ cầu thủ thành tỷ phú
Percassi xuất thân rất khiêm tốn. Ông chào đời năm 1953 tại Clusone - một thị trấn nhỏ chưa đến 7.000 dân tại Lombardy. Chàng trai trẻ Percassi ra mắt đội một Atalanta khi 17 tuổi. Nhưng ngay từ thời còn chơi bóng, ông đã có tư duy khác đồng đội. Nhà tài phiệt trong lĩnh vực bán lẻ thời trang, mỹ phẩm này hồi tưởng: "Các cầu thủ khác chẳng bao giờ nghĩ đến tương lai ngoài bóng đá. Tôi không thể ngừng nghĩ về nó, bởi một ngày nào đó, tiền kiếm được từ bóng đá rồi cũng sẽ cạn. Khi chúng tôi kết thúc buổi tập, các đồng đội sẽ đi xem phim hoặc ăn tối. Trong khi đó, tôi lại thích đi vòng quanh thành phố và quan sát công việc kinh doanh".
Năm 23 tuổi, Percassi bất ngờ treo giày. Không phải vì không có tài, hay chấn thương nghiêm trọng. Ông muốn làm tập trung toàn lực vào giấc mơ làm giàu. Cơ duyên đưa ông gặp tỷ phú Luciano Benetton năm 1976 và mở ra cơ hội làm trong lĩnh vực bán lẻ với những thương hiệu đình đám như Nike, Calvin Klein, Levi hay Ralph Lauren... Percassi đảm nhiệm trọng trách quản lý các thương hiệu thời trang của Benetton, đồng thời phát triển công ty bất động sản do anh trai thành lập từ thập niên 1960. Tới năm 1997, ông cùng con trai Stefano thành lập hãng mỹ phẩm KIKO Milano - một trong những lựa chọn làm đẹp nổi tiếng nhất hành tinh.
Đế chế của Antonio Percassi ngày càng bành trướng với chi nhánh tại những thành phố lớn trên khắp thế giới và khoảng hơn 9.000 nhân viên. Năm 2001, ông đưa thương hiệu thời trang Zara của Tây Ban Nha về Italy, trước khi mở quán Starbucks đầu tiên tại Milano. Năm 2016 đánh dấu cửa hàng thứ 1.000 của Percassi được mở. Trong danh sách các tỷ phú năm 2020 của Forbes, Percassi đang xếp thứ 1990 với tổng tài sản ước tính hơn 1,1 tỷ USD.
Dù có những trung tâm thương mại và văn phòng khắp nơi trên thế giới, trụ sở chính của Percassi vẫn đặt tại quê nhà Bergamo. Ông không bao giờ quên xuất phát điểm và từng làm Chủ tịch Atalanta từ 1990 tới 1994. Tới năm 2010, khi đội bóng quê nhà đang ngụp lặn tại Serie B, Percasssi trở lại ghế Chủ tịch. Và ông không mất nhiều thời gian để tạo dấu ấn. Chỉ sau một năm, Atalanta thăng hạng. Trong buổi tiệc mừng công, Percassi gây sốc khi xuất hiện trong một... chiến đấu cơ MiG-21, phù hợp với khẩu hiệu của sự kiện: "Hãy cùng nhau rải bom Serie A!".
Trận đấu của cuộc đời
Chín năm sau bữa tiệc đó, Atalanta của Percassi không những khiến Serie A chao đảo mà còn làm các ông lớn châu Âu phải kiêng dè. Sau khi làm nên lịch sử với vị trí thứ ba tại Serie A 2018-2019 với 69 điểm, mùa 2019-20 được xem là thử thách với Atalanta. Họ không còn yếu tố bất ngờ của một đội bóng bị đánh giá thấp, đồng thời phải san sẻ nguồn lực tại Champions League. Sau ba lượt trận đầu toàn thua, những tưởng Atalanta sẽ dừng cuộc phiêu lưu ở trời Âu.
Nhưng điều thần kỳ đã xuất hiện. Nhờ một trận hoà và hai chiến thắng ở ba lượt cuối, Atalanta đi tiếp, rồi trở thành CLB Italy đầu tiên vào tứ kết Champions League mùa này, nhờ thắng lợi với tổng tỷ số 8-4 trước Valencia tại vòng 1/8. Thành tựu ấy càng trở nên đáng tự hào khi Inter dừng bước từ vòng bảng, còn Juventus và Napoli lần lượt dừng bước trước ngưỡng tứ kết.
Tại Italy, không đội bóng nào ghi nhiều bàn như Atalanta hai mùa gần nhất. Với 98 bàn, Atalanta chỉ xếp sau hai đội bóng có dàn sao và tiềm lực tài chính vượt trội là Bayern Munich (100 bàn) và Man City (102 bàn) về số bàn thắng tại giải VĐQG. Ngay cả khi vắng chủ công Josip Ilicic phần lớn nửa sau của mùa giải, sức tấn công của Atalanta vẫn rất đáng gờm với những cái tên như Duvan Zapata, Luis Muriel hay Papu Gomez.
Atalanta làm được điều đó dù trong những năm qua đã phải bán đi không ít tài năng. Trang Goal ước tính những cầu thủ do Atalanta đào tạo tại Trung tâm Bortolotti - Franck Kessie, Andrea Conti, Roberto Gagliardini, Mattia Caldara và Alessandro Bastoni - đã đem lại lợi nhuận 102 triệu euro cho CLB thành Bergamo trong bốn năm trở lại đây. Hè này, họ sẽ thu thêm 48 triệu euro nữa khi bán Dejan Kulusevski và Musa Barrow sang Juventus và Bologna. Đó là chưa kể những bản hợp đồng Bryan Cristante và Gianluca Mancini từ nơi khác nhưng được rèn giũa tại Atalanta có thể mang lại 43 triệu euro từ Roma.
Percassi không muốn mất đi quá nhiều tài năng, nhưng khó có thể cưỡng lại thị trường, tình hình kinh tế đội bóng và cả nguyện vọng của những cầu thủ. Từ thời còn xỏ giày ra sân, Percassi đã phải chứng kiến những cầu thủ trẻ tài năng chuyển tới khoác áo Juventus, hoặc hai CLB thành Milan. Ông đặt mục tiêu hạn chế bán đi trụ cột và phát triển đào tạo trẻ với nguyên do: "Đội bóng không thể phá vỡ mối liên kết với người hâm mộ và cần có những cầu thủ cây nhà lá vườn".
Nhờ đó, Atalanta giữ nguyên dàn trụ cột của mùa trước. Một quyết định đúng đắn khác của Percassi là đặt niềm tin vào Gian Piero Gasperini - HLV từng thất bại thảm hại khi dẫn dắt một đội bóng áo màu sọc xanh đen khác là Inter Milan. Khi mới lên dẫn dắt Atalanta năm 2016, Gasperini tiếp tục khởi đầu khó khăn. Ông thất bại bốn trong năm trận đầu tiên tại Serie A, khiến các nhà cái nhanh chóng xếp ông vào diện HLV đầu tiên sẽ mất việc của mùa giải. Nhưng Percassi vẫn tin dùng Gasperini: "Dù chuyện gì xảy ra, tôi cũng muốn tiếp tục với ông ấy".
Percassi còn giúp Atalanta trở thành một trong không nhiều đội bóng tại Italy nắm quyền sở hữu sân vận động riêng. Tháng 8/2017, đội bóng đã chi trả 8,6 triệu euro cho chính quyền thành phố Bergamo để mua lại sân bóng Azzurri d'Italia, đồng thời trang trải thêm 2,6 triệu euro cho giai đoạn nâng cấp đầu tiên cho sân, rồi đổi tên theo đối tác tài trợ Gewiss từ tháng 7/2019. Dự kiến, sân bóng với thiết kế mới sẽ được hoàn thiện trong năm 2021 với tổng chi phí khoảng 40 triệu euro.
Đó là một khoản tiền lớn với Atalanta, song chẳng phải vấn đề với đối thủ của họ tại Champions League hôm nay - PSG. Gã nhà giàu nước Pháp từng chi gấp gần sáu lần con số đó để sở hữu Neymar và có giá trị đội hình được Transfermarkt ước tính lên đến 788,45 triệu euro – gấp ba lần Atalanta. Chỉ riêng tiền lương PSG trả cho Neymar mỗi năm - khoảng 36 triệu euro - đã bằng quỹ lương của toàn bộ đội một Atalanta. Kể cả khi nhiều khả năng vắng siêu sao Kylian Mbappe, PSG vẫn sở hữu nhiều hảo thủ với tên tuổi đã được khẳng định, trái ngược hẳn với một Atalanta sẽ khó điểm mặt chỉ tên nếu không phải người theo dõi bóng đá Italy.
Khi được hỏi về trận tứ kết trước mắt, Percassi trả lời Sky Sport Italia: "Chúng tôi chỉ có thể hy vọng vào điều tốt nhất. Đó sẽ là một trận đấu rất khó khăn, giúp chúng tôi trưởng thành hơn, và sẽ là một trải nghiệm phi thường. Tôi nghĩ rằng tình hình đau thương của Bergamo những tháng vừa qua vì dịch Covid-19 đã tiếp thêm động lực cho các cầu thủ. Tất cả chúng tôi đều muốn mang nụ cười trở lại cho những người dân đã chịu rất nhiều tổn thương".
Tại Champions League 2016-2017, hiện tượng Leicester từng vào đến tứ kết và dừng bước trước đối thủ có đẳng cấp và kinh nghiệm vượt trội Atletico Madrid. Sau ba năm, một cặp đấu khác có sự chênh lệch lớn về tên tuổi và tiềm lực lại tái hiện. Chắc chắn Percassi và Atalanta sẽ lại một lần nữa cháy hết mình, như cách họ đã thể hiện trong suốt mùa giải qua.
Thịnh Joey