Italy ở Euro 2016: Đêm cuối của thế hệ 7x
Sự vắng mặt của Pirlo đồng nghĩa với việc Buffon là cái tên duy nhất còn sót lại từ một thế hệ vàng đã chinh chiến, gặt hái thành công cho tuyển Italy hai thập niên gần nhất.

Hôm 31/5 vừa qua, HLV Antonio Conte công bố danh sách 23 tuyển thủ Italy đi Pháp dự Euro và danh sách ấy không có Andrea Pirlo. Điều đó có nghĩa là ở tuổi 36, có thể nói World Cup 2014 là giải đấu lớn cuối cùng của Pirlo trong màu áo thiên thanh, khép lại 10 năm chinh chiến qua sáu giải đấu lớn của tiền vệ tài hoa này trong màu áo Thiên thanh.

Thủ môn Gianluigi Buffon, vì thế là, chứng nhân duy nhất của một thế hệ hoàng kim các danh thủ Italy sinh trong những năm 1970 còn sót lại trong tuyển Italy hiện tại. Nhưng Buffon cũng không còn ở lại lâu nữa, như anh trả lời báo chí hôm 2/6:  "Đây có phải kỳ Euro cuối cùng của tôi không ư? Đúng đấy. Mọi thứ đều cần một sự khởi đầu và một sự kết thúc". Đêm cuối của thế hệ 1970 Italy vậy là đã đến.

Sự khởi đầu của thế hệ đẹp như mơ ấy bắt đầu đúng 20 năm về trước, tại Euro 1996, khi Arrigo Sacchi mang đến đất Anh hai chàng trai trẻ trung, mà sau này tên tuổi họ sẽ vút cao trên trường thế giới, đó là Alessandro Nesta và Alessandro Del Piero. Hai chàng trai vừa bước qua tuổi 20 sánh ngang với những cái tên lẫy lừng như Paolo Maldini, Alessandro Costacurta, Demetrio Albertini và Gianfranco Zola.

Hai năm sau, ở World Cup 1998, thêm Fabio Cannavaro, Filippo Inzaghi, Christian Vieri, và Gianluigi Buffon ra mắt. Tất cả đều trạc 23-24 tuổi, riêng Buffon chỉ mới 20. “Bò mộng” Vieri tạo ấn tượng mạnh mẽ ở tuổi 24, khi ghi năm bàn sau 4 trận, chỉ kém vua phá lưới Davol Suker đúng 1 bàn. Một kiểu tiền đạo số 9  cổ điển: càn lướt và tì đè dũng mãnh.

Euro 2000 trên đất Bỉ - Hà Lan có thể coi là đỉnh cao của sự trẻ trung mà thế hệ 197x Italy tạo dựng. Họ trình diện thêm hậu vệ cánh trái lên công về thủ Gianluca Zambrotta, “tiểu phi cơ” Vincenzo Montella, “người đàn ông thầm lặng” Marco Delvecchio và nhất là người sau này gánh vác linh hồn Azzurri, Francesco Totti.

Sự bi tráng của thế hệ này được tạo ra từ cái đẹp đến cái buồn, với hình ảnh Cannavaro - Nesta tóc dài bay trong gió, và Maldini ở bên cạnh, cùng nhau trình diễn nghệ thuật catenaccio huyền toại. Totti chỉ thiếu 30 giây cuối cùng để trở thành người hùng của cả đất nước, và sau đó là nước mắt. Giải đấu ấy còn là những phút giây cháy sáng và vụt tắt của Stefano Fiore, cùng những pha bắt bóng không bao giờ trở lại của Francesco Toldo.

World Cup 2002 tại Nhật Bản – Hàn Quốc là độ chín của thế hệ 197x Italy. Ở giải đấu này, Marco Materazzi, Gennaro Gattuso lần đầu tiên tham dự. Christian Panucci với mái tóc lệch ngôi xuất hiện ở bên cánh phải đã giúp Italy tạo dựng nên bộ tứ vệ đẹp trai nhất lịch sử bóng đá, gồm Maldini, Cannavaro, Nesta và Panucci. Dự bị cho bộ tứ vệ này lại là một cầu thủ điển trai khác, một Don Juan, một Casanova của thế giới bóng đá, Francesco Coco. Cầu thủ của những cuộc chơi và mối tình đã đổ mồ hôi, máu và nước mắt trong trận đấu oan nghiệt với đội tuyển Hàn Quốc. Từ thủ môn đến hàng hậu vệ, từ tiền vệ đến tiền đạo, 11 chàng trai Italy trình diện trên đất Nhật - Hàn ngày đó không chỉ chơi bóng hay, mà còn đẹp như những bức tượng La Mã.

Euro 2004 tại Bồ Đào Nha chứng kiến bi kịch lên đến tột cùng của thế hệ 197x Italy này. “Squadra Azzurri” đã bị loại ngay từ vòng bảng trong đêm mưa Lisbon, sau khi Thụy Điển và Đan Mạch hòa 2-2 trong trận đấu cùng giờ. Ở giải đấu này, Italy đã đem đến những con người mà sau đó hai năm trở thành nòng cốt trên hành trình vinh quang tại nước Đức, đấy là Mauro Camoranesi, Massimo Oddo, Simone Perrotta và đặc biệt: Andrea Pirlo. Euro 2004 cũng đánh dấu thế hệ 197x kế thừa  chiếc băng đội trưởng khi Maldini giã từ, với Fabio Cannavaro là người được chọn.

Những nét chấm phá cho một thời đại "Squadra Azzurra" nhức nhối và nhiều nỗi đau trước đêm hè Berlin lịch sử vậy rồi cũng tới hồi kết ở World Cup 2006. Giải đấu mà những thế hệ 197x ấy đạt độ chín nhất trong sự nghiệp, được bổ sung thêm khẩu thần công Luca Toni (29 tuổi). Tất cả đều ở độ tuổi 28-32, chỉ có Pirlo là 27. Họ cắt đi những mái tóc dài, để hiện lên với hình ảnh mới, dữ dằn như chiến binh,  cùng nhau đi đến chức vô địch World Cup 2006, đưa Italy lên đỉnh cao thế giới. Đó là cái kết viên mãn cho những chàng trai năm ấy, bất chấp ở quê nhà bóng ma Calciopoli đang lởn vởn đợi họ.

Trong vòng 10 năm, tính từ khi thế hệ 197x lần đầu tiên ra mắt ở Azzurra, những Totti, Nesta, Inzaghi, Vieri, Pirlo, Buffon, Canna, Gattuso…đã trở thành những biểu tượng của bóng đá Italy, là thần tượng được yêu mến rộng khắp trên toàn thế giới. Sau đỉnh cao vô địch World Cup 2006, Totti, Nesta, Inzaghi lần lượt giã từ. Del Piero, Cannavaro chỉ còn là cái bóng của chính họ ở Azzurri. Chỉ còn lại Pirlo và Buffon vẫn giữ được phong độ để chinh chiến, cố gắng níu giữ hồn cũ của Italy đẹp đẽ ngày nào. Tài năng của Pirlo đem đến cho Italy danh hiệu á quân tại Euro 2012, nhưng đó là giới hạn cuối của ngôi sao này, trước khi tuổi tác bắt đầu bủa vây lấy anh và Buffon.

Khi giải đấu tại Euro 2016 này kết thúc, cũng là lúc thế hệ 197x Italy mãi mãi khép lại cánh cửa lịch sử của họ. 20 năm, kết thúc một thế hệ Italy tài năng ở đôi chân, đẹp ở khuôn mặt. Một thế hệ có lẽ khó có thể tìm lại được nữa.

Dũng Phan