ITBS - chấn thương phổ biến trong chạy bộ
Hội chứng dải chậu chày (Iliotibial Band Syndrome) xảy ra khi vận động viên luyện tập quá sức, dẫn đến đau nhức phần đầu gối.
Dấu hiệu dễ nhận biết dính chấn thương ITBS là hơi đau ở mặt ngoài đầu gối. Cơn đau do dây chằng bị bó chặt và bị viêm khiến một số vận động viên lầm tưởng là bị chấn thương đầu gối, xương khớp nhưng thực tế không phải vậy.
Nếu đầu gối bị chấn thương, rạn xương, thì vùng da sẽ thấy bị sưng tấy. ITBS thì không có triệu chứng đó. Nếu cảm thấy bị nhức, nhói đau ở mặt ngoài đầu gối sau khi bắt đầu chạy khoảng 5-7 phút, thì nhiều khả năng là ITBS.
Hội chứng dải chậu chày thường xảy ra ở hầu hết những người luyện tập thường xuyên môn chạy bộ, có thể do đầu gối ngả vào bên trong quá nhiều khi tiếp đất. Song, nguyên nhân chính khiến ITBS trở nên trầm trọng là chân chưa đủ khỏe nhưng lại vận động quá mạnh, chạy quá nhanh, khiến đầu gối không chịu nổi áp lực va chạm.
Một số những vấn đề khác như lựa chọn giày không phù hợp, chạy xuống dốc hoặc trên nền cát, chạy quá dài, quá nhiều khi chưa đủ thể lực cũng dễ dẫn đến ITBS. Không giống như những chấn thương do tập quá sức khác của dân chạy bộ, chấn thương ITBS gặp ở cả người mới chạy ít lẫn những người chạy lâu năm. Cấu trúc của dây chằng nằm dọc mặt ngoài của đùi, nối từ hông xuống mặt ngoài của gối, khi xuống gần tới gối, nó có xu hướng bó hẹp lại, các bó gân bám tại đây sẽ có nhiều cơ hội cọ xát vào nhau và vào xương. Điều này kéo dài sẽ dẫn đến phản ứng viêm.
ITBS xả ra khi cơ đùi quá yếu. Nếu cơ đùi yếu hoặc mất cân bằng, bánh chè sẽ bị di chuyển hơi lệch sang hai bên. Chính chuyển động lệch này tạo ra cảm giác khó chịu và cọ xát gây đau.
Cách tốt nhất và hiệu quả là giảm tải cho dây chằng này ngay lập tức. Vận động viên cần chạy ít đi, thậm chí nghỉ chạy hoàn toàn trong vài ngày. Việc nghỉ ngơi ngay lập tức sẽ giúp triệu chứng đau không tái phát về sau. Nếu không cho dây chằng nghỉ ngơi và tiếp tục chạy, ITBS có thể trở thành mãn tính.
Nẹp cạnh gối có thể có tác dụng tốt, chườm đá, siêu âm hoặc châm cứu với việc sử dụng thuốc chống viêm và giảm đau cũng là các biện pháp vận động viên có thể cân nhắc tùy mức độ. Ngoài ra nên hạn chế đeo túi nước quanh bụng. Dải chậu chày bắt nguồn từ xương chậu, nên mọi áp lực lên vùng hông, chậu đều ảnh hưởng đến cơ căng mạc đùi và nặng thêm ITBS.
Các bài tập giãn cơ và bổ trợ cũng có vai trò rất quan trọng. Trong thời gian nghỉ ngơi cho lành chấn thương, vận động viên có thể tập gym bổ trợ, bao gồm các bài tập trung vào nhóm cơ đùi trước có vai trò hỗ trợ và cố định xương bánh chè. Một số bài tập đơn giản như Lunge sẽ giúp cho cơ đùi trước mạnh hơn.
Nếu các triệu chứng đau nhức không giảm sau vài tuần, hãy tìm kiếm sự tư vấn của chuyên gia chấn thương thể thao, bác sĩ chuyên khoa để nhanh phục hồi hơn.
ITBS cũng có thể được phòng tránh đáng kể khi vận động viên xác định khả năng chính xác của bản thân. Nên khởi động kỹ bằng 10 đến 15 phút chạy nhẹ nhàng để làm nóng chân. Chạy trên đường bê tông, bằng phẳng, tránh nơi gồ ghề, nhiều ổ gà, gạch vụn sẽ tạo thăng bằng, và giảm trọng tải lên đầu gối.
Thành Dương (tổng hợp)