'Siêu hậu vệ' Harry Kane
Trong bài phân tích trên BBC, huyền thoại bóng đá người Anh Alan Shearer đề cao vai trò hỗ trợ phòng ngự của Harry Kane, bên cạnh nhiệm vụ chính là ghi bàn.
Tottenham vẫn là ứng viên nặng ký trong cuộc đua vô địch Ngoại hạng Anh, bất chấp những thất bại trước Liverpool và Leicester City, miễn là họ phải trở lại ngay lập tức sau Giáng sinh. Muốn vậy, Tottenham cần Harry Kane lấy lại phong độ cao nhất.
Đóng góp của Kane cho mặt trận tấn công là không phải bàn cãi. Từ khi lên đội một, Kane vẫn thường được biết đến như một tay săn bàn bẩm sinh, một cầu thủ có thể chơi hiệu quả trong nhiều sơ đồ chiến thuật. Mùa này, cậu ấy đã ghi chín bàn, 10 kiến tạo sau 14 trận ở Ngoại hạng Anh. Hiếm thấy một tiền đạo có nhiều tố chất xuất sắc cùng lúc như vậy, và không quá khi nói rằng Kane đã góp công lớn đưa Tottenham lên nhóm đầu.
Nhưng màn trình diễn của Kane không chỉ có vậy. Suốt vài tháng qua, Kane ngày càng trở nên toàn diện. Cậu ta không chỉ xuất sắc trước khung thành đối phương, mà còn gây ấn tượng mạnh khi đứng trong cấm địa đội nhà. Có cảm giác rằng Kane đã tiến hóa, chơi bóng đồng đội hơn, và sẵn sàng làm bất cứ điều gì khi được HLV yêu cầu.
Nhiều người đã ca ngợi khả năng lùi sâu làm bóng và liên kết lối chơi của Kane mùa này, nhưng với những người theo dõi cậu ấy nhiều năm, đó chẳng phải điều mới mẻ. Chính bởi Kane và Son quá ăn ý và nổi bật, những đóng góp khi phòng ngự của Kane dễ dàng bị bỏ qua.
Những thống kê chứng minh điều ấy. Sau 14 vòng, Kane là tiền đạo đánh đầu giải nguy nhiều nhất Ngoại hạng Anh, với tổng cộng 20 lần. Bàn thua Tottenham phải nhận trước Liverpool tuần trước là lần duy nhất "Gà trống" thủng lưới trong một pha phạt góc mùa này, bất chấp việc họ đã đương đầu với 73 tình huống như vậy.
Tất cả nhờ kỹ năng chọn vị trí của Kane. Cậu ấy luôn chọn đứng một cột, thường là bên tay phải Hugo Lloris, và không chịu rời khu 5m50 chừng nào bóng chưa được phá lên an toàn. Là một tiền đạo, Kane không mạnh trong việc kèm người, cũng như kỹ năng đeo bám, nhưng bù lại, cậu ấy phán đoán nhanh nhạy để xử lý những tình huống bóng hai. Một cách gần đúng, Kane chơi như một trung phong (C) của bóng rổ. Mỗi khi bóng tới khu vực cậu ta quản lý, Tottenham sẽ an toàn.
Màn trình diễn đỉnh cao của Kane đến trong chiến thắng trước Arsenal đầu tháng 12. Cả trận Kane chạm bóng 32 lần, ghi một bàn, và chạm bóng trong cấm địa đội nhà nhiều hơn bên phần sân đối phương (5 so với 2). Lý do là cậu ấy có bốn lần giải nguy từ các quả phạt góc.
Là một tiền đạo, tôi nhiều lần lùi về hỗ trợ hàng phòng ngự khi đối phương phạt góc. Thú thực, tôi chẳng thoải mái chút nào khi phải thực hiện những công việc mà giới tiền đạo thường đùa là "bẩn thỉu" này, nhất là những khi phải lập tức dâng lên cao 60 - 70 mét để phản công.
Kane không chỉ phòng ngự phạt góc, cậu ta còn tích cực lùi sâu về một phần ba sân nhà mỗi khi Tottenham dẫn với cách biệt sít sao. Trong trận thắng West Ham hồi tháng 10, khi phát hiện khoảng trống bên cánh phải mà Vladimir Coufal đang xâm nhập, cậu ta lập tức quay ngược hướng chạy để tắc bóng trong cấm địa Tottenham, giúp đội nhà thoát bàn thua. Tiền đạo truyền thống luôn ngần ngại trước những pha bóng đòi hỏi nỗ lực tột cùng như thế. Tiền đạo ngôi sao thì càng không. Nhưng với Kane, cậu ấy chẳng nề hà vì coi đó chỉ như một phần công việc.
Lùi sâu phòng ngự còn là cách để Kane thoát khỏi sự đeo bám. Đối phương không biết cậu ta ở đâu mà lần, dù có thể đoán những kịch bản mà Kane có thể vẽ ra. Thực tế, nhiều năm qua Tottenham được xây dựng để phát huy hết điểm mạnh của Kane. Bộ kỹ năng độc đáo đó khiến không chỉ cậu ấy mà toàn đội đều vận hành trơn tru.
Sự ăn ý với Son Heung-min đưa Kane lên một tầm cao mới. Cả hai đều là tiền đạo đẳng cấp thế giới, và việc sát cánh cùng nhau thời gian dài giúp người này có thể biết chính xác người kia đang làm gì, ở đâu. Trước khi bóng đến chân, mỗi người có lẽ đã vẽ sẵn trong đầu cách để đưa bóng cho đối tác sao cho nhanh và chính xác nhất. Cũng bởi quá mẫu mực, cơ hội đến chân họ ít khi bị bỏ phí, thể hiện rõ qua tỷ lệ kiến tạo của Kane và Son tăng vọt mùa này.
Cặp tiền đạo Tottenham làm tôi liên tưởng đến sự kết hợp với Teddy Sheringham ở đội tuyển Anh hồi thập niên 1990. Chúng tôi như có thần giao cách cảm. Chơi với nhau nhiều năm, tôi vẫn không ngừng ngạc nhiên mỗi lần xem lại cách Sheringham lùi sâu và tìm thấy tôi nơi tuyến đầu. Là người đá cắm, cảm giác có một đối tác lúc nào cũng chăm "bơm" bóng cho mình thật tuyệt. Ngay ở khoảnh khắc Sheringham áp sát đối thủ, hoặc đội nhà tạo được một pha vây bắt tốt, tôi sẽ lập tức nước rút vì kiểu gì bóng cũng chuyền đến.
Không thật nhanh và kỹ thuật ở mức đủ dùng, nhưng Sheringham bù lại bằng trí thông minh. Anh ấy luôn nghĩ trước người khác một hoặc hai giây. Chừng đó là đủ để Sheringham chọn được thời điểm thích hợp để đưa bóng lên phía trước. Kane giờ cũng vậy. Phải tới hiệp một trận gặp Liverpool, tôi mới có cảm giác Kane bị khóa. Nhưng vấn đề không phải vì cậu ta suy giảm phong độ, mà nằm ở việc Kane tập trung phòng ngự quá nhiều.
Hai bàn thắng Tottenham ghi vào lưới Man City cho thấy sự khó lường của Kane. Ở bàn mở tỷ số, cậu ấy lùi lại giữa sân, hút theo hai hậu vệ, mở ra khoảng trống cho Son Heung-min thoát xuống, đón đường chọc khe từ Tanguy Ndombele. Ở bàn thứ hai, hậu vệ Man City ngây thơ không theo sát Kane. Tiền đạo số 10 lập tức trừng phạt bằng cách đón bóng từ Toby Alderweireld, trước khi phát triển tiếp sang góc trái cho Giovani Lo Celso lập công.
Điểm chung của cả hai tình huống, là hàng thủ Man City dâng cao. Họ ở thế phải đua tốc độ với cầu thủ Tottenham. Lúc ấy, kèm Kane cũng dở, mà không áp sát Kane thì thiếu an toàn. Hai pha lập công, với hai cách xử lý khác nhau, đủ để thấy sự khó chịu mà Kane tạo ra. Đối thủ không biết khi nào tiền đạo Tottenham di chuyển không bóng, lúc nào cậu ấy xoay người nhận bóng để đưa lên phía trước.
Việc một tiền đạo lùi sâu, tham gia xây dựng lối chơi không phải hiếm. Lionel Messi, Karim Benzema, Roberto Firmino, Anthony Martial hay Gabriel Jesus đều làm được. Nhưng tầm nhìn, kỹ năng chuyền dài và nhận biết khoảng trống không phải ai cũng giỏi như Kane. Chẳng phải tự nhiên, HLV Leicester City Brendan Rodgers khen chân sút 27 tuổi đang chơi như Messi ở Barca.
*Thống kê chỉ số sút, dứt điểm, bàn thắng và kiến tạo của Kane qua từng mùa.
Chỉ số in đậm là cao nhất trong sự nghiệp của Kane.
Thống kê qua từng mùa cho thấy sự tiến hóa của Kane. Năm mùa đầu tiên, dưới thời Mauricio Pochettino, Kane chơi như một trung phong thuần túy. Cậu ấy được cả tập thể phục vụ, sút nhiều, và thường chơi gần cấm địa. Từ mùa 2019-2020, dưới sự dẫn dắt của Jose Mourinho ở nửa sau, Kane thay đổi. Cậu ta chơi xa cấm địa hơn, sút ít đi nhưng kiến tạo nhiều hơn. Ở tuổi 27, đó không phải cách Kane thích nghi với bóng đá đỉnh cao khi cơ thể chậm lại, mà là con đường để hoàn thiện bản thân. Điều ấn tượng nhất là Kane làm mới bản thân nhưng không ảnh hưởng đến hiệu suất ghi bàn.
Trong những năm cuối sự nghiệp, tôi buộc phải "mắc màn" trong cấm địa. Tôi buộc phải thay đổi để trở thành một tay làm tường giỏi, hơn là phung phí sức lực để di chuyển rộng. Tôi buộc phải như vậy, vì đã dính vài chấn thương nghiêm trọng, mất tốc độ và chẳng còn lựa chọn nào khả dĩ hơn.
Nhìn Kane lúc này, tất cả chúng ta đều không nhận thấy biểu hiện nào của sự già nua. Cậu ấy chơi trong vai Sheringham, dù khởi nghiệp giống tôi nhiều hơn. Chừng đó đủ chứng minh Kane kiểm soát trận đấu tuyệt vời như thế nào. Thay vì chỉ biết sút và sút như một gã trai đôi mươi, Kane đã biết chọn lúc thích hợp để xâm nhập cấm địa. Số bàn thắng, vì thế, được anh ta duy trì ổn định. Trận gặp Arsenal nói trên là ví dụ. Kane phòng ngự như một siêu hậu vệ khi đoạt bóng năm lần, chỉ chạm bóng hai lần trong cấm địa "Pháo thủ" nhưng đã ghi một bàn.
Số lần chạm bóng trong cấm địa của Kane có vẻ ít hơn mức trung bình, nhưng yêu cầu số một với một tiền đạo - bàn thắng - vẫn đảm bảo. Đó là thứ đã đồng hành cùng Kane nhiều năm, và chắc chắn chưa thể cạn kiệt trong vài mùa tới.
Liverpool vẫn thi đấu như một con quái vật, nhưng Tottenham sẽ đủ sức cạnh tranh chức vô địc đến giai đoạn cuối mùa. Đơn giản bởi đội bóng nào có Kane cũng được phép nghĩ đến những danh hiệu.
Thắng Nguyễn (theo BBC)