Leonardo Jardim: Bản sao của Mourinho ở AS Monaco
13 năm trước, Monaco bất ngờ vào đến chung kết Champions League và chỉ chịu thua Porto của Jose Mourinho, khi ấy còn trẻ. Mùa này họ như thấy lại hình hài ngày trước của "Người Đặc Biệt" nơi HLV đội nhà: Leonardo Jardim.

Bây giờ, Monaco và Juventus tái ngộ ở bán kết. Trong lúc Juventus vẫn giữ được bộ khung ở hàng phòng ngự, Monaco gần như đã thay đổi tất cả. Ba cầu thủ sút tung lưới Arsenal ngày ấy đã ra đi. Nhưng Monaco mùa này vẫn bay cao, nhờ vào sức trẻ của những Kylian Mbappe (18 tuổi), Bernardo Silva (22) và Benajmin Mendy (22).

Khi Jardim được bổ nhiệm thay Claidio Ranieri tháng 6/2014, ít người nghĩ rằng HLV này có thể trụ được lâu đến thế. Đấy là giai đoạn mà Monaco đang điều chỉnh về mặt chiến lược. Trước đó, tháng 12/2011 tỷ phú người Nga Dmitry Rybolovlev giành quyền làm chủ CLB và lần lượt mang về những "bom tấn" như Radamel Falcao, James Rodriguez và Joao Moutinho để mau chóng biến Monaco trở thành thế lực ở châu Âu, đồng thời cạnh tranh trực tiếp với Paris Saint Germain ở giải vô địch Pháp. Nhưng chỉ sau một mùa, Rybolovlev thay đổi chiến lược. Có thể vì ông sợ luật công bằng tài chính (FFP), hoặc cũng có thể, ông nhận ra việc mua bán cầu thủ ồ ạt không thể mang đến sự phát triển bền vững, và thế là Monaco chuyển hướng sang phát triển những tài năng trẻ.

Lúc đó, Jardim mới 42 tuổi nhưng đã là một HLV giàu kinh nghiệm. Dù chưa từng thi đấu chuyên nghiệp, cũng giống như Mourinho, quá khứ ấy không phải là trở ngại với Jardim. Thậm chí việc không phải đá bóng giúp Jardim khởi nghiệp huấn luyện từ rất sớm. 27 tuổi ông đã làm trợ lý cho A.D. Camacha, một CLB ở Madeira, quê hương Bồ Đào Nha.

Jardim trải qua bảy năm ở Camacha, hai năm trợ lý và năm năm làm HLV trưởng, trước khi chuyển sang Chaves, giúp CLB này thăng hạng trong mùa bóng duy nhất ở đó. Sau khởi đầu ấn tượng ấy, ông bắt đầu phiêu lưu qua ở Beira-Mar, Braga, Olympiakos và Sporting Lisbon.

Ở Lisbon, Jardim đã làm sống lại truyền thống trọng dụng các tài năng trẻ, điều  từng giúp họ giới thiệu với thế giới những Cristiano Ronaldo và Luis Figo trước đây. Dù áp lực rất nhiều, Jardim chỉ mất một mùa bóng để giúp Sporting Lisbon đang sa sút trước đó kết thúc giải ở vị trí á quân. Dù không có chân sút số một Ricky van Wolfswinkel, Sporting vẫn ghi nhiều hơn mùa trước đó 18 bàn.

Phong cách huấn luyện Jardim lập tức mang đến sự tò mò cho báo giới. Từ một đội lửng lơ ở giữa bảng điểm, Sporting bỗng chen chân vào cuộc đua song mã Benfica - Porto đã tồn tại trước đó từ lâu. Và Sporting làm điều đó mà không cần chi nhiều tiền cho chuyển nhượng. Đội hình của Sporting chỉ sau một năm dưới trướng Jardim đã có đến bảy cầu thủ tự đào tạo: Rui Patricio, Cedric, Adrien Silva, William Carvalho, Andre Martins, Wilson Eduardo và Carlos Mane. Tất cả đều góp công giúp Sporting giành suất dự Champions League.

Trong bảy cái tên vừa nêu, Carvalho tỏa sáng rực rỡ hơn cả. Anh giành danh hiệu Cầu thủ hay nhất mùa của Sporting, và trở thành trụ cột của đội tuyển Bồ Đào Nha. Nhiệm vụ của anh ở đội bóng chỉ đơn giản là đoạt quả bóng lại thật nhanh rồi chuyền cho các đồng đội sáng tạo hơn phía trên mình. Đã có một số lời chỉ trích về việc Carvalho không biết gì về tấn công, trái ngược với truyền thống các tiền vệ trung tâm của Bồ Đào Nha trước đây. Nhưng Jardim đã dạy cho Carvalho một bài học vô giá: cứ im lặng và làm tốt việc của bản thân.

Tiếng vang của Jardim ở Lisbon giúp ông kiếm được hợp đồng sang Monaco. HLV này hào hứng ngay từ đầu: "Tôi tin vào đề án này và tin đội ngũ này sẽ đi rất xa. Monaco là đội bóng gồm nhiều cầu thủ trẻ có chất lượng. Tôi tự tin có thể giúp họ phát triển". Bạn sẽ không nghe thấy nhiều HLV nói về cầu thủ trẻ hào hứng thế trong buổi ra mắt CLB.

Ngay mùa hè năm ấy, Radamel Falcao đã bị mang cho Man Utd mượn còn James Rodriguez được bán sang Real Madrid. Và Jardim không mở miệng xin tăng cường lực lượng. Không còn những ngôi sao tấn công thượng thặng, Jardim bắt tay xây dựng Monaco từ hàng phòng ngự và vấp phải những chỉ trích. Tháng 1/2015, bình luận viên Pierre Menes nổi tiếng của Pháp đã nói: "Không thể xem họ đá nổi. CĐV của họ đang chết mòn trên ghế vì quá chán".

Ba thất bại trong năm trận mở màn mùa bóng cũng khiến Jardim liên tục bị báo chí soi mói. Dẫu vậy, Monaco vẫn kết thúc mùa đầu tiên cùng Jardim ở vị trí thứ ba của Ligue 1 và vào tứ kết Champions League. Trận đấu duy nhất họ cho thấy khả năng tấn công biến ảo chính là trận lượt đi vòng 1/8 với... Arsenal.

Sơ kết lại mùa bóng đầu tiên, Jardim đã thực hiện đúng lời hứa giúp những tài năng trẻ tỏa sáng. Từ Anthony Martial, Ferreira-Carrasco, Kondogbia, Bernardo Silva đến Layvin Kurzawa đều đã bước lên đẳng cấp mới, và kiếm được những hợp đồng chuyển sang Man Utd, Atletico, Inter hay PSG.

Monaco cho đến trước mùa này là một tập thể tấn công không mãn nhãn, nhưng cực kỳ khó đánh bại. Đã có lúc họ đá suốt tám trận Ligue 1 mà không lọt lưới bàn nào. Việc giữ cho Monaco vẫn trong nhóm đội mạnh, duy trì môi trường đỉnh cao để cho các cầu thủ trẻ tiến bộ mới là ưu tiên của Jardim. Mới ngoài 40, ông đã có được sự trưởng thành hiếm có. Và ai cũng thấy ông đang đi trên con đường của Mourinho ngày trước.

Cho đến đầu mùa này, nhận định đó thay đổi. Bởi vì khi đã có được một bộ khung vững vàng, Jardim bắt đầu chuyển hướng sang cho các học trò đá tấn công. Hàng thủ đã ổn định, hàng công được phép phát huy tối đa khả năng sáng tạo. Monaco đang là đội bóng tấn công hay thứ nhì tại các giải vô địch châu Âu mùa này (đã ghi 95 bàn), chỉ kém Barca (104).

Thất bại của PSG trước Nice cuối tuần qua đã mở toang cánh cửa vô địch Ligue 1 cho Monaco. Họ đang hơn PSG ba điểm, vượt trội về hiệu số bàn thắng - bại và còn đá ít hơn một trận. Hóa ra sự thay đổi chiến lược của tỷ phú Dmitry Rybolovlev lại là một nước cờ khôn ngoan, và tỷ phú người Nga này đã đúng khi chọn Jardim làm hạt nhân của sự chuyển hướng ấy.

Monaco cũng đang là đội bóng ghi nhiều bàn nhất tại vòng knock-out Champions League năm nay. Từ vòng 1/8 đến nay, trận nào Monaco cũng ghi được ít nhất ba bàn. Và giờ họ chạm trán một Juventus chưa lọt lưới bàn nào trong cùng kỳ thời gian đó. Sức trẻ của Monaco đối đầu với kinh nghiệm của Juventus. Và Jardim thì có khả năng chiến thuật linh hoạt không kém gì Max Allegri. Có quá nhiều điều để chờ đợi ở cuộc thư hùng này.

Thuỷ Tiên