Oman - Việt Nam: Quà mừng của thầy Park?
Hôm nay 12/10 là ngày đầu tiên trong năm thứ 5 của Park Hang-seo với bóng đá Việt Nam. Và nó xứng đáng được đánh dấu bằng kỷ niệm đẹp trước Oman ở vòng loại World Cup 2022.
*Oman - Việt Nam: 23h thứ Ba 12/10, trên VnExpress
Ở lễ ra mắt và ký hợp đồng năm 2017, HLV Park Hang-seo đã đặt ra một mục tiêu: vào top 100 FIFA. Lúc đó, không ít người cảm thấy buồn cười. Bóng đá Việt Nam trong hơn 20 năm trước khi ông Park đến, thường chỉ có hai khát vọng: HC vàng SEA Games hoặc vô địch AFF Cup. Rất ít người quan tâm một cách nghiêm túc đến thứ tự FIFA.
Thế nên, ngay từ đầu, lòng tin vào Park Hang-seo rất ít. Không phải vì ông ít tiếng tăm, nếu không muốn nói ngược lại, rằng đây chính là HLV có "đẳng cấp World Cup" đầu tiên đến với bóng đá Việt Nam. Mà vì, người ta nghĩ rằng ông chẳng hiểu gì hết về bóng đá Việt Nam. Chính ông Park sau đó cũng thừa nhận vì không biết nhiều nên đành đưa ra mục tiêu kể trên.
Nhưng nếu nhìn vào lịch sử của nền bóng đá kém phát triển của Việt Nam, HLV Park là người đầu tiên nhắc nhở về khái niệm "đẳng cấp". Thay vì bàn luận với VFF về các danh hiệu ở cấp khu vực như SEA Games hay AFF Cup, ông sử dụng thứ tự FIFA với các con số cụ thể để dễ hình dung về sự tiến bộ. Dù chỉ là tương đối, nhưng một đội tuyển có thứ tự càng thấp, thì chắc chắn là thành tích không tốt, thi đấu quốc tế cũng không nhiều. Ngược lại, một khi đã có danh hiệu này, thành tích nọ trên trường quốc tế, thì cũng sẽ có thứ tự cao.
Cho nên dù là tham khảo, đó vẫn là dạng mục tiêu dễ hình dung cho cuộc hành trình dài. Trước HLV Park, hầu hết các hợp đồng HLV ngoại của bóng đá Việt Nam chỉ mang tính chất thời vụ. Như cố HLV Alfred Riedl, có tổng cộng đến tám năm cầm quân, nhưng trải qua ba bản hợp đồng khác nhau ở những thời điểm khác nhau. Kế đến là sáu năm huấn luyện của Henrique Calisto nhưng cũng chia thành hai giai đoạn. Dù đánh giá cao năng lực của các HLV này, VFF chỉ ký hợp đồng dựa trên mục tiêu ngắn hạn - giúp họ an toàn trước dư luận mỗi khi đội tuyển thất bại.
Và HLV Park đã thay đổi tất cả. Ông không chỉ hoàn thành mục tiêu top 100 sau một năm, mà còn biến các con số tưởng là mơ hồ đó thành những thực tế không phải bàn cãi. Giờ, chẳng ai còn quan tâm đến thứ tự của Việt Nam, bởi đội bóng của HLV Park đã là số một Đông Nam Á, top 8 Asian Cup và hiện tại là top 12 châu lục. Ở cấp độ U23, chắc chắn vị trí hiện tại không nằm ngoài top 10 châu lục sau thành tích á quân ở Thường Châu và thứ tư Asiad 2018. Ông Park khởi đầu một cách mơ hồ, nhưng những gì có được thì cụ thể và sống động, bởi đó đều là những cột mốc chưa ai làm được.
Lấy hoàn cảnh hiện tại của đội tuyển tại vòng loại cuối cùng World Cup 2018 làm ví dụ. Nếu xét về thành tích, ba trận toàn thua vừa qua sẽ bị xem là thất bại khi mà cơ hội... lọt vào World Cup đã tan biến. Nhưng nếu dựa trên mục tiêu dài hạn, đội tuyển vẫn còn nhiều việc để làm. Việt Nam đã có mặt trong top 12 châu lục, và chưa thể nói trước việc sẽ kết thúc vòng loại cuối cùng ở đâu. Nó có thể là cuối cùng nếu toàn thua. Nhưng cũng có thể, chỉ cần một hoặc hai chiến thắng, đội bóng của HLV Park sẽ kết thúc thứ tư hoặc thứ năm bảng B, qua đó duy trì vị trí trong top 8 châu Á vốn đã đạt được từ Asian Cup 2019. Đó chẳng phải là mục tiêu mà trước thời ông Park ít ai dám nghĩ đến hay sao?
Nhưng, những thành công đã qua cũng trở thành áp lực cho HLV Park. Bốn năm tạo ra sự ổn định, cũng có thể đem lại rủi ro về lối mòn tư duy chiến thuật và cách dùng người.
Sau hai năm đầu tiên rất tưng bừng, suốt nhiệm kỳ thứ hai, phát hiện lớn nhất mà thầy Park giới thiệu là đưa thủ môn Bùi Tấn Trường trở lại. Bên cạnh đó, trong số 27 cầu thủ đang được ông sử dụng cho hai trận đấu với Oman và Trung Quốc, có sáu thành viên của đội U20 dự World Cup 2017 và tám cầu thủ khác đã dự SEA Games cùng năm. Đây là chi tiết khiến HLV Park được cho là gặp may khi đến Việt Nam ở thời điểm xuất hiện lứa cầu thủ tốt nhất từ trước đến nay. Và bây giờ, ông đang đối diện với nguy cơ không còn gì trong tay khi Việt Nam không sản sinh ra một thế hệ nào tốt hơn nữa.
Cho nên, điều dư luận đặt ra lúc này khi bàn về tương lai của nhà cầm quân người Hàn Quốc là: Liệu ông có thể "làm mới" bản thân? Liệu ông có thành công hơn được nữa không, hay bóng đá Việt Nam sẽ đi vào vết xe đổ của người Thái Lan? Điều đó phụ thuộc vào góc nhìn của các nhà quản lý bóng đá Việt Nam. Họ trước tiên cần xác định được rằng hiện tại chúng ta đã đạt đến giới hạn, cần quay về với các mục tiêu ở khu vực, hay vẫn còn có thể làm được nhiều điều lớn lao hơn, bằng cách kiên trì hơn vào con đường của ông Park và đầu tư hơn cho yếu tố con người.
Dẫu sao, bốn năm làm việc của HLV Park vẫn đang trên con đường của sự tiến bộ chứ không phải là thụt lùi. Ông đang là nhà cầm quân có thời gian làm việc liên tục lâu nhất của bóng đá Việt Nam, và vẫn còn những cột mốc đáng để kỳ vọng. Ví dụ như, bảo vệ chức vô địch AFF Cup 2020 và tạo ra một thế hệ U22 cho tương lai bằng chiếc HC vàng SEA Games 31.
Hoặc là, những điểm số đầu tiên trong lịch sử ở vòng loại World Cup trước Oman hôm nay.
Song Việt