Bí mật của Đan Mạch
Jan Laursen có mặt trên sân Parken ở Copenhagen vào buổi chiều mà Đan Mạch thua Bỉ 1-2 ở lượt trận thứ hai ngày 17/6. Kết quả, vào lúc đó, chỉ là thứ yếu.
*Anh - Đan Mạch: 2h thứ Năm 8/7, trên VnExpress.
Với hầu hết CĐV chủ nhà, trận đấu là cơ hội để thể hiện tình cảm với không chỉ Christian Eriksen, mà còn là sự dũng cảm và đàng hoàng của toàn thể đội bóng qua cách hành xử của họ sau tai nạn.
Không khí ở Parken hôm đó, với Laursen, là niềm tự hào mãnh liệt: tự hào với Eriksen, tự hào với cách ứng xử của đội bóng, và tự hào với cách Đan Mạch tiếp cận trận đấu. Thất bại không đáng bị bi quan quá mức, khi Bỉ lúc đó vẫn là đội tuyển đứng đầu thế giới trước khi bị loại bởi Italy ở tứ kết. Cầu thủ Đan Mạch có những suy nghĩ khác trong đầu.
Dù thua, họ cũng đã xé lưới đối thủ. "Chúng tôi thất bại, nhưng anh có thể thấy chúng tôi luôn cố gắng tấn công", Laursen nói. "Đội đã không hèn nhát. Các cầu thủ chấp nhận mạo hiểm với những gì mà họ tin tưởng".
Hơn bất cứ ai khác, Laursen có nhiều lý do để tự hào. Ông đã làm việc 20 năm cho F.C. Nordsjaelland, một đội có trụ sở tại thị trấn Farum, cách Copenhagen 30 phút di chuyển về phía Bắc. Ông khởi đầu sự nghiệp tại đó dưới tư cách cầu thủ, trải qua 15 năm làm việc trong vai trò Giám đốc Thể thao, và bây giờ, ở tuổi 50, giữ chức Chủ tịch CLB.
Không đội nào có ảnh hưởng đến đội tuyển Đan Mạch nhiều như Nordsjaelland và không nhà điều hành nào ghi dấu ấn lên tập thể này nhiều như vậy. Chính Laursen đã theo đuổi HLV Kasper Hjulmand cách đây ba năm để thuê ông làm việc cho CLB trước khi Hjulmand trở thành HLV trưởng ĐTQG. Trợ lý của Hjulmand tại đội tuyển là Morten Wieghorst cũng từng làm việc tại Nordsjaelland. Christian Norkjaer, Giám đốc Đội tuyển, một vị trí phụ trách công việc hành chính và quản lý nội bộ, là cánh tay phải bên Laursen trong sáu năm.
Không dừng lại ở đó, hai thành viên trong đội hình của Hjulmand tại Euro 2021 là Jens Stryger Larsen và Anders Christensen cũng từng có thời gian gắn bó với ông tại CLB. Ba tuyển thủ khác đã tốt nghiệp học viện đội bóng này, là Matthias Jensen, Andreas Skov Olsen và ngôi sao triển vọng bậc nhất của đất nước hiện tại, Mikkel Damsgaard.
Laursen có quyền tự hào khi nghĩ rằng CLB của ông đã góp công sức cho thành công của Đan Mạch hè này. Thắng lợi 2-1 trước CH Czech hôm thứ Bảy đưa đội tuyển vào bán kết một giải đấu lớn lần đầu tiên kể từ năm 1992. "Tôi nghĩ giống như các nhà hàng nổi tiếng vậy", ông nói. "Ban đầu chẳng ai tin vào chất lượng của thức ăn ở đó. Nhưng sau khi bắt đầu làm được điều mà nó tin tưởng, sau một thời gian, mọi người bắt đầu đánh giá cao nó".
Đan Mạch hè này cũng đi theo quy luật đó. Ban đầu họ không được chú ý, rồi đột nhiên kết tinh lại thành một tập thể đáng gờm, và cuối cùng biến bản thân mình thành một câu chuyện, có mở, thân và kết bài, đầy tính logic. Tất cả những gì làm nên đội bóng cũng tương tự nguyên tắc của Nordsjaelland: niềm tin tuyệt đối vào cầu thủ trẻ và sự tập trung vào mục tiêu đang theo đuổi.
Nordsjaelland từng thực hiện dự án táo bạo với học viện có tên Right to Dream từ tận Ghana trong nỗ lực đẩy mạnh công tác đào tạo trẻ. Dần dà, nó góp phần rõ rệt vào việc cải thiện chất lượng cầu thủ kế cận của đội bóng, đóng góp thiết thực cho ĐTQG, ở thời điểm chỉ cách chức vô địch châu Âu hai trận nữa.
Laursen biết đó là một hành trình kỳ diệu. Ông cho rằng sự phục hưng của bóng đá Đan Mạch cũng giống sự phục hưng của Nordsjaelland - CLB mà như ông nói, như một trường đại học, nơi tốt nhất cho các thiếu niên hoàn thành chương trình giáo dục để bước ra thế giới, bằng chứng rõ nhất là Damsgaard, hiện đá cho Sampdoria của Italy và là mục tiêu theo đuổi của nhiều đội bóng lớn.
Bóng đá Đan Mạch trước thành công lần này dường như chỉ đào tạo thể lực, sức mạnh, khả năng không chiến và tận dụng cơ hội từ tình huống cố định cho cầu thủ. Riêng Nordsjaelland, theo Laursen, là một ngoại lệ: ít yếu tố chiến thuật, thể lực hơn, ít chú trọng vào các tình huống bóng chết hơn. Ông tin rằng nó có vai trò quan trọng với thành công của Đan Mạch, dẫn đến "bước đột phá trong nhận thức của người Đan Mạch", dù Laursen không phủ nhận may mắn góp phần đáng kể trong chiến công lần này.
Đan Mạch đi tiếp với vị trí thứ hai ở vòng bảng, chỉ thắng một. Điều này giúp họ chỉ gặp Xứ Wales ở vòng 1/8, và Cộng hoà Czech không phải đối thủ đáng sợ nhất ở tứ kết mà họ có thể phải đương đầu.
Thậm chí thời gian diễn ra giải đấu cũng là may mắn. Nếu giải đá đúng lịch vào hè năm ngoái, HLV trưởng của Đan Mạch không phải Hjulmand mà là người tiền nhiệm Age Hareide. Phiên bản của Hareide cứng nhắc hơn, thiếu linh hoạt hơn, ít giải pháp hơn, so với Hjulmand - người mà Laursen mô tả là "bộ não bóng đá xuất sắc".
Đội hình hiện tại cũng rất khác. Giải đấu bị hoãn khiến Hjulmand có thời gian kết hợp những ngôi sao tấn công trẻ với đội ngũ cựu binh ở hàng thủ của Hareide, điển hình là Damsgaard gia nhập cùng những Eriksen hay đội trưởng Simon Kjaer, điều mà nếu chỉ sớm độ một năm trước, sẽ không xảy ra.
Soren Berg, trưởng bộ phận phân tích của Midtjylland, một trong những đội bóng hàng đầu của đất nước, nói: "Bóng đá Đan Mạch đầu tư rất lớn cho đào tạo trẻ độ vài năm trước. Chúng tôi đã gặt hái nhiều thành công ở lứa tuổi U21 trong một thời gian dài. Lứa đầu tiên sinh năm 1994, 1995 đã ra lò, hiện là nòng cốt của đội tuyển".
Đội ngũ trưởng thành từ học viện của Nordsjaelland được trao cơ hội tối đa để thể hiện bất chấp lứa tuổi. Laursen nói rằng đội bóng sẽ không ngần ngại cho một cầu thủ thiếu niên ra sân nếu anh ta thể hiện tốt. "Có những thứ bạn chỉ học được nếu ra sân thi đấu", Laursen nói. "Bạn không thể học được khi ngồi trên ghế dự bị và quan sát người khác".
Trong khi Nordsjaelland tự coi họ là đội bóng tiêu chuẩn cho sự phát triển của bóng đá Đan Mạch thì Rasmus Ankersen, Chủ tịch Midtjylland cho rằng tổng thể mỗi đội bóng trong hệ thống đóng góp theo một cách riêng: "Suy nghĩ độc lập là điều rất quan trọng trong văn hoá Đan Mạch", ông nói. "Luôn tồn tại nhiều cá tính, nhiều người có khả năng lãnh đạo trong một tập thể, đó là điều bình thường".
Thoạt nhìn, Nordsjaelland và Midtjylland là hai gương mặt duy nhất của nền bóng đá, nhưng thực chất, các đội bóng trẻ ở nhiều tỉnh đã xuất hiện trong độ 10 năm qua để lật đổ ngôi vị bá chủ của những người khổng lồ trước kia, Brondby và FC Copenhagen.
Điều đáng chú ý hơn cả là sự đi lên của những CLB này được thúc đẩy bởi những ý tưởng khác nhau. Nordsjaelland đặt trọng tâm vào bóng đá trẻ. Midtjylland tìm cách đầu tư vào số liệu và phân tích số liệu. Nordsjaelland chơi thứ bóng đá chịu ảnh hưởng từ những người mà Hjulmand hâm mộ là Pep Guardiola và Johan Cruyff, trong khi Midtjylland, theo cách nói của Ankersen, đi theo truyền thống của bóng đá Đan Mạch: pressing cường độ cao, dâng đội hình lên cao, gia tăng hiệu quả trong các tình huống cố định.
Tuy nhiên, điểm chung ở đây là cả hai đều được thúc đẩy bởi ham muốn làm mới mình. Điều đó tác động tích cực lên Super Liga, giải đấu số một của bóng đá Đan Mạch, nơi mà trong mắt Laursen đã trở thành môi trường cực kỳ cạnh tranh.
"Đây không phải là giải đấu hàng đầu châu Âu và đang nằm ngoài top 10 giải hay nhất châu lục, nhưng tôi nghĩ sẽ rất nhiều người ngạc nhiên với chất lượng của nó", Laursen nói.
Trong một phân tích độc lập về chất lượng của các giải quốc nội tại châu Âu, giải đấu chuyên nghiệp Đan Mạch xếp cách giải chuyên nghiệp Hà Lan không quá xa.
Đó là một lợi thế cho Hjulmand và đội tuyển quốc gia. Ông không chỉ vay mượn ý tưởng từ đội bóng cũ Nordsjaelland, mà còn chọn được các nhân viên dưới quyền là bộ não tại Midtjylland. Berg, Giám đốc Phân tích dữ liệu của Midtjylland, cho biết: "Không có mối liên hệ chính thức nào. Nhưng chúng tôi là một quốc gia nhỏ. Chúng tôi đều biết nhau. Chúng tôi gặp Hjulmand chỉ vài tháng trước và nói chuyện với ông ấy về công việc mà chúng tôi đang làm".
Sự gia tăng cạnh tranh nội bộ giúp cầu thủ của Hjulmand luôn được thúc đẩy. Các đội bóng hàng đầu châu Âu hướng sự chú ý đến Đan Mạch ngày càng nhiều hơn, biến nơi đây thành thị trường cầu thủ chính. Chỉ bốn thành viên đội tuyển hiện nay thi đấu trong nước, phần lớn đều ra sân thường xuyên tại các CLB thuộc Top 5 giải VĐQG hàng đầu châu Âu.
Sự kết hợp của thiên thời, địa lợi và nhân hoà mang đến thành công cho đội tuyển Đan Mạch ở giải lần này. Nó vừa vặn với những gì họ làm và hướng đến, không phải một câu chuyện cổ tích phi lý. Bằng cách kết hợp các ý tưởng của nhau và cạnh tranh lành mạnh với nhau, thành công này không chỉ là niềm tự hào của một người hay một nhóm người nào đó, mà là của tất cả người dân Đan Mạch.
Hiếu Đỗ (theo NYT)