Lorenzo Sanz - người đặt nền móng cho tôn nghiêm của Real
Lorenzo Sanz - cựu chủ tịch vừa qua đời của Real vì nCoV - từng lèo lái Real Madrid bước qua một khúc cua lịch sử trên đường trở thành CLB vĩ đại nhất châu Âu.
Cựu hậu vệ Michel Salgado của Real, người con rể của Sanz, viết: "Không một Madridista nào quên bố đâu. Con nói thế không phải vì là con rể của bố, mà vì con biết Real có ý nghĩa thế nào với bố. Từ một đứa trẻ bảy tuổi bán nước cùng với bà nội của bố tại Bernabeu đến vị Chủ tịch đã mang về hai danh hiệu đầu tiên trong lịch sử CLB ở kỷ nguyên Champions League. Con tự hào vì là con rể của bố và là cầu thủ của bố. Hãy yên nghỉ nhé, đừng quên đính chiếc phù hiệu vàng sáng bóng của CLB trên chiếc áo khoác như bố vẫn thường làm. Cũng đừng quên hai gia đình Salgado - Sanz sẽ mãi yêu thương bố: con gái bố, các cháu ngoại Malu, Miguel và Alan, cuối cùng là con, một người phụng sự lý tưởng Real Madrid.
Không ai quên bố đâu".
Trận cuối cùng của Sanz dự khán với tư cách một người Madrid, như một định mệnh, chính là trên khán đài Bernabeu, khi chủ nhà đánh bại Barca trong trận El Clasico hồi tháng 3. Ông ngồi trong khu ghế dành cho Ban lãnh đạo, vui mừng như một đứa trẻ. Gần đó là chiếc ghế mà ông từng ngồi, vốn dành cho Chủ tịch CLB, nay thuộc về Florentino Perez. Dẫu thất bại trong cuộc bầu cử, Sanz vẫn dành sự tôn trọng lớn cho Perez. Bởi ông biết sau ông, không ai phù hợp hơn Perez để mang Real lên một tầm cao mới, để giữ cho Real sự tôn nghiêm tột đỉnh giữa lúc các giá trị truyền thống của bóng đá châu Âu xô lệch không ngừng.
Chỉ tình yêu Madrid đến tận cùng, Sanz mới có được sự chấp nhận ấy. Nó khác hoàn toàn với vẻ khó chịu, cay cú của Ramon Calderon, người lãnh đạo tối cao Real ở giữa hai nhiệm kỳ Chủ tịch của Perez. Người ta bảo trong thời kỳ đương chức, mỗi khi Real thua nhận, Sanz buồn đến độ bỏ ăn cả ngày sau đó. Không chỉ là một Madridista trung thành, ông còn là một bằng hữu trung thành. Dù rất bận trong thời gian lãnh đạo Real, ông vẫn giữ thói quen chơi bài với bè bạn vào thứ Sáu. Sanz cũng là một người đàn ông của gia đình, là tấm gương của ba người con trai - Fernando, Lorenzo và Paco - đều theo chân ông mà phụng sự cho Real. Ông còn có hai người con gái - Diana và Malula - người thứ hai là vợ của cựu hậu vệ Michel Salgado.
Khi thấy Sanz lên cơn sốt, vợ ông - Maria Luz Duran đã khuyên ông đến bệnh viện để kiểm tra, nhưng Sanz từ chối. "Không thể lấy riêng một giường bệnh cho mình", ông nói với vợ.
Lịch sử Real thời hiện đại được viết bởi Sanz, người đã mang về chiếc Cup C1/Champions League đầu tiên sau 32 năm. Pha ghi bàn của Predrag Mijatovic ở Amsterdam đã phục sinh con quái vật ở châu Âu. Để rồi từ đó đến nay, Real bổ sung thêm bảy chiếc Cup danh giá vào bộ sưu tập của họ.
Sanz không phải dân kinh doanh bài bản. Sau khi phụ bà nội bán nước ở sân Bernabeu, ông khởi đầu sự nghiệp với vị trí phụ thợ tại một tiệm làm tóc nữ. Rồi dần dà, ông làm cò đất, làm giám đốc quảng cáo cho các tạp chí nội thất và thời trang, trước khi trở thành một nhân vật thành đạt trong lãnh vực bất động sản. Tại Real, sau thời gian học hỏi cung cách lãnh đạo của Ramon Mendoza, Sanz chính thức thay thế ông này để ngồi vào ghế Chủ tịch ngày 26/11/1995. Sanz có tư duy của một Giám đốc Thể thao đích thực. Ông từng nói: "Một khi đã xăn tay áo lên, tôi chỉ cần 24 tiếng để chốt hợp đồng với một cầu thủ nào đó".
Khi đã thích ai, Sanz sẽ làm việc như một tuyển trạch viên thực thụ, bỏ nhiều thời gian "xem giò" cầu thủ ở các trận đấu, xem liệu họ có phù hợp với Real. Có lẽ vì thế mà các hợp đồng của Real trong giai đoạn ông làm Chủ tịch (1995-2000) đều rất thành công. Predrag Mijatovic là một trong những bản hợp đồng như vậy. Chân sút có mái đầu bóng mượt này đã ghi bàn duy nhất trong trận chung kết Champions League 1998.
"Chúng tôi không dám tưởng tượng ngày này sẽ đến, ngay cả trong những cơn ác mộng kinh hoàng nhất", Perez nói khi biết Sanz qua đời. Perez biết rất rõ: ông chỉ có thể vĩ đại nhờ biết đứng trên vai những người khổng lồ - một trong số đó chính là Sanz.
Lorenzo Sanz là một con người đặc biệt. Thẳng thắn nhưng hòa đồng, nóng tính nhưng gần gũi. Ông có thể hân hoan mừng vô lối khi đội nhà ghi bàn, ngay trước mặt Chủ tịch đối phương. Ông có thể gia trưởng với các cầu thủ trong nội bộ, nhưng hết lòng bảo vệ họ trước truyền thông. Ông cũng mang tinh thần của vị Chủ tịch huyền thoại Santiago Bernabeu: phải biến Real thành nơi hội tụ của những cầu thủ hàng đầu thế giới.
Dưới thời của Chủ tịch Mendoza, Real đã rất mạnh với nhóm "Quinta del Buitre". Nhưng với Sanz thế vẫn là chưa đủ. Ông muốn xây dựng một đội bóng thật sự vững vàng để không thất bại ở châu Âu. Và ông bắt đầu tiến vào thị trường, tìm những cầu thủ giỏi nhất có thể mua được ở mỗi quốc gia. Khởi đầu là một thủ môn Đức (Bodo Illgner), một hậu vệ Italy (Christian Panucci), một cầu thủ chạy cánh Brazil (Roberto Carlos), một tiền vệ Hà Lan (Clarence Seedorf), một tiền vệ Pháp (Christian Karembeu), một cặp tiền đạo sát thủ đến từ Đông Âu (Davor Suker và Predrag Mijatovic). Tất nhiên ông cũng không bỏ ngỏ thị trường trong nước (Michel Salgado, Ivan Helguera, Fernando Morientes, Santiago Solari...), không quên đôn cầu thủ từ tuyến trẻ lên (Iker Casillas, Guti). Và cùng với những viên gạch nền tảng đã có sẵn (Fernando Hierro, Manuel Sanchis, Raul), Real đã trở thành một tập thể thực sự đáng sợ.
Sanz thỉnh thoảng vẫn bị phàn nàn vì quá gia trưởng. Ông cấm các cầu thủ ngôi sao của Real đi chơi đêm. Ông sẽ phát điên nếu biết xe của ai đó đang đậu bên ngoài một sàn nhảy ở thủ đô. Đấy là lý do ông ký hợp đồng với Fabio Capello, để HLV người Italy áp dụng chiến lược bàn tay sắt. Nhưng Sanz cũng không phải là một người cứng nhắc đến cố chấp. Khi sa thải Capello ngay sau chức vô địch La Liga, ông bổ nhiệm Jupp Heynckes, một HLV nổi tiếng mềm mỏng. Và Heynckes đã mang Real trở lại ngôi vua của châu Âu sau 32 năm chờ đợi. Hơn một triệu CĐV Real đã tràn ra đường phố Madrid trong cái đêm lịch sử ở Amsterdam đó. Còn Sanz ôm lấy chiếc Cup "tai to" mà khóc như một đứa trẻ.
Có thể nói, không phải Perez, mà chính Sanz mới là người khơi lại triết lý "Galacticos" vốn được Real áp dụng trong thập niên 1950, khi cố ký với những cầu thủ giỏi nhất. Trong năm năm dưới sự lãnh đạo của Sanz, Real còn giành thêm một Champions League nữa, vào năm 2000, với Vicente del Bosque trên ghế huấn luyện, một danh hiệu La Liga với Fabio Capello là HLV, và một Cup Liên lục địa (tiền thân của FIFA Club World Cup) khi Guus Hiddink dẫn dắt.
Tất nhiên Sanz không hoàn toàn là thiên thần. Khi rời nhiệm sở, ông để lại một món nợ gần 200 triệu USD, buộc Perez sau đó phải bán sân tập của Real để trang trải. Sau khi thua trong cuộc đua tranh cử năm 2000, Sanz cố trở lại vào năm 2004 nhưng thất bại. Sau đó, ông liên tục phải hầu tòa vì các bê bối liên quan đến thuế má và tài chính.
Năm 1999, HLV John Toshack nhấn mạnh việc phải mua một trung vệ. Nhưng đấy là vị trí mà con trai của ông – Fernando Sanz – đang thi đấu. Thế là Sanz "vác" 30 triệu USD đi mua Nicolas Anelka, dù Real lúc ấy không thiếu tiền đạo.
Nhưng trước khi vào cuộc bầu cử Chủ tịch năm 2000, di sản của Sanz vốn đã vĩ đại. Điều trớ trêu là ông mất ghế Chủ tịch vào tay Perez bởi chính cái sách lược mà ông đề ra: lôi kéo những ngôi sao. Sanz vạn lần không thể ngờ được Perez đã đi một nước cờ độc: tuyên bố sẽ ký với Luis Figo, khi ấy đang là cầu thủ hay nhất thế giới, đồng thời là biểu tượng của đại kình địch Barca. Không những thế, Perez còn hé lộ: ký xong với Figo, cầu thủ tiếp theo có thể là Zinedine Zidane.
Nghe tuyên bố ấy, Sanz cười xòa. Ông nói: "Có khi tuần sau ông ta sẽ tuyên bố chiêu mộ cả Claudia Schiffer đấy". Giai nhân tóc vàng người Đức Schiffer khi đó đang là siêu mẫu vào diện số một hành tinh. Nhưng chiêu bài Figo quả nhiên đắc dụng. Ban lãnh đạo bắt đầu nhốn nháo. Sanz vẫn chưa tin là ông có thể thua. Sanz tuyên bố sẽ gửi cho 66.000 thành viên của Real giữ phiếu bầu một đoạn video, trong đó Figo nhuộm tóc mình theo hai màu đỏ - xanh của Barca, sỉ nhục Real khi Barca vô địch La Liga mùa trước đó: "Madridistas lũ trẻ con khóc nhè, hãy tôn vinh những nhà vô địch". Và Sanz tuyên bố sẽ ký với Diego Tristan, một "mục tiêu khó nhưng nghe đáng tin hơn Figo".
Dẫu vậy, các thành viên của Real bắt đầu dồn phiếu cho Perez, các Madridistas  cũng khao khát nhìn thấy viễn cảnh Figo khoác lên người chiếc áo trắng. Thích sở hữu một ngôi sao xuất chúng là một lẽ, họ còn muốn nhìn thấy Barca chịu cảnh bẽ bàng, ê chề vì không giữ nổi ngôi sao số một kiêm thủ quân. Rõ ràng Perez rất giỏi trong việc tận dụng thù hận trăm năm của hai CLB. Và Sanz thất bại.
Dù cay cú, Sanz sau đó bình thường hóa quan hệ với Perez. Và sau khi thất bại  trong nỗ lực giành lại ghế Chủ tịch, Sanz chấp nhận trở về với vai trò mà ông đã làm từ bé: một Madridista thuần chất, để có thể khóc cười trên khán đài. Ngày ông qua đời, Mijatovic nói: "Chúng ta đã mất một vị Chủ tịch đã mở ra một kỷ nguyên".
Ngay lúc này, có lẽ Sanz đang ngồi ăn tối cùng với Santiago Bernabeu, Alfredo di Stefano, hay Ferenc Puskas - những huyền thoại quá cố của Real. Tất cả đều đã để lại di sản của mỗi người tại Madrid, đều góp phần biến Real trở thành CLB vĩ đại nhất hành tinh.
Hoài Thương tổng hợp