HLV Park Hang-seo sẽ thay đổi công thức chiến thắng?
Để đối phó với nguy cơ bị bắt bài, HLV Park Hang-seo tuyên bố đã cho các cầu thủ Việt Nam tập luyện chiến thuật mới. Nhưng khả năng thực thi còn phụ thuộc nhiều yếu tố.
Trong cuộc phỏng vấn tối 28/5 tại Dubai, HLV Park Hang-seo nói: "Chiến thuật trước đây của đội tuyển bị lộ khá nhiều, nhưng chúng tôi có nhiều lựa chọn. Tháng 12/2020 khi thử nghiệm lựa chọn này, các cầu thủ than phiền rằng họ vẫn chưa quen. Nhưng, điều quan trọng là đưa ra nhiều lựa chọn và cho cầu thủ thời gian lĩnh hội. Chúng tôi dùng các lựa chọn ấy cho từng kịch bản khác nhau của trận đấu".
HLV Park không nói rõ chiến thuật và lựa chọn ở đây là gì. Nhưng, kể từ giải lớn đầu tiên với đội tuyển Việt Nam - AFF Cup 2018, ông luôn sử dụng sơ đồ hình tháp 5-4-1, tức là năm hậu vệ, bốn tiền vệ và một tiền đạo. Việt Nam tạo ra khối hình tháp này trong giai đoạn phòng ngự, khi có đủ thời gian để các cầu thủ lùi xuống và giữ cự ly đội hình. Còn khi có bóng, hai tiền vệ biên đẩy lên cao như tiền đạo cánh. Tức là Việt Nam có thể dùng ba cầu thủ tấn công trên sân
Trong hai trận giao hữu với U22 Việt Nam cuối tháng 12/2020, HLV Park thử nghiệm sơ đồ 5-3-2. So với 5-4-1, giải pháp mới thiên nhiều về tấn công hơn, với ba tiền vệ, hai tiền đạo. Ba tiền vệ khi dựng khối phòng ngự, sẽ giăng ngang. Nhưng, khi có bóng, hai người đẩy lên chơi như tiền vệ tấn công, người còn lại đứng thấp hơn để làm bóng. Khi đó thầy Park có thể dùng bốn cầu thủ tấn công.
Ở đây 5-4-1 chính là chiến thuật quen thuộc của Việt Nam, còn 5-3-2 là chiến thuật mới mà ông đang cố gắng giúp cầu thủ lĩnh hội.
Có thêm ít nhất ba nguyên nhân khiến HLV Park muốn chuyển sang 5-3-2 trong đợt tập trung lần này, dù các tuyển thủ chưa quen với chiến thuật mới này hồi tháng 12/2020. Đầu tiên là chấn thương của tiền vệ Đỗ Hùng Dũng, mà thầy Park không thể tìm ra cầu thủ nào đủ toàn diện để thay thế. Thứ hai, Việt Nam đang sở hữu nhiều cầu thủ tấn công đáng tin cậy, như Nguyễn Quang Hải, Phan Văn Đức, Nguyễn Văn Toàn, Nguyễn Tiến Linh hay Nguyễn Công Phượng. Ngoài Tiến Linh quen đá cắm, các cầu thủ còn lại đều chơi được gần như mọi vị trí trên hàng công. Thứ ba, Việt Nam cần giành ít nhất bảy điểm trong ba trận còn lại để chắc chắn vào vòng loại thứ ba World Cup 2022. Trong đó, hai đối thủ Indonesia và Malaysia đều ở dưới cơ thầy trò HLV Park.
Ba nguyên nhân trên khiến nhà cầm quân Hàn Quốc muốn đẩy một tiền vệ lên chơi tiền đạo, vừa giải quyết nỗi vắng Hùng Dũng, vừa thêm suất cho một cầu thủ tấn công, với mục tiêu thắng Indonesia và Malaysia bằng mọi giá. Quang Hải và Văn Đức có thể chơi như tiền vệ công, phía sau Tiến Linh và Văn Toàn. Công Phượng cũng có thể trám vào vị trí của Văn Toàn hoặc Văn Đức. Vị trí tiền đạo vốn đã quen thuộc với Công Phượng, chưa kể anh cũng chơi tiền vệ công trong sơ đồ 5-3-2 của HAGL mùa này.
Vấn đề của 5-3-2 là khi phòng ngự, Việt Nam chỉ còn ba người ở tuyến giữa. Khi đối phương tấn công cánh, các tiền vệ công sẽ phải dạt sang để hỗ trợ hậu vệ biên. Nếu họ không bọc lót kịp thời, hậu vệ biên có thể bị vượt qua và dẫn đến những quả tạt nguy hiểm từ đối thủ. Và khi tiền vệ công đã dạt ra biên, hai tiền vệ còn lại cũng phải biết di chuyển theo để duy trì cự ly đội hình, tránh lộ ra khoảng trống trước mặt hàng thủ.
Sơ đồ 5-3-2 vốn cũng chẳng quá xa lạ với các cầu thủ Việt Nam khi tấn công. Vì khi chơi với 5-4-1, đội tuyển thường xoay về 5-3-2 bằng cách đẩy một tiền vệ cánh, thường là Quang Hải, vào đá tiền vệ trung tâm. Còn tiền vệ cánh đối diện, như Văn Đức, sẽ đẩy lên chơi như tiền đạo. Sự đa năng của những cầu thủ tấn công giúp thầy Park có thêm lựa chọn tuỳ vào kịch bản trận đấu. Nhưng khối phòng ngự của đội vẫn hình tháp.
Nhưng trong phòng ngự, xoay từ 5-3-2 về 5-4-1 rắc rối hơn. Vì khi chuyển từ thủ sang công, Việt Nam có thể chuyền bóng qua lại trong lúc chờ các cầu thủ tấn công bắt đầu hoán đổi vị trí để xoay sang 5-3-2. Nhưng khi xoay từ công về thủ, nếu không kịp thiết lập khối hình tháp, Việt Nam có thể bị phản công chớp nhoáng. Còn phòng ngự với khối 5-3-2, như nói ở trên, tiềm ẩn nhiều lỗ hổng hơn 5-4-1.
Việc thầy Park chủ động tiết lộ chiến thuật cho giới truyền thông là bất ngờ, khi gần đây ông ngày càng giữ khoảng cách giữa đội tuyển và báo chí. Trong các buổi tập trước khi sang UAE, báo chí chỉ được tác nghiệp 15 phút trước mỗi buổi tập, phần lớn thời gian trong đó là khởi động. Khi sang UAE, HLV người Hàn Quốc thậm chí đích thân canh cửa phòng ăn để ngăn báo chí tiếp cận đội tuyển.
Cũng không loại trừ khả năng thầy Park chỉ tung hoả mù, khiến đối phương phân tâm khi điều tra về Việt Nam. Ngoài hai trận đầu tiên dẫn dắt tuyển Việt Nam ở vòng loại Asian Cup 2019, ông luôn dùng khối hình tháp để phòng ngự. Việt Nam vẫn đang dẫn đầu bảng G sau năm lượt trận, và liệu thầy Park có thực sự thay đổi công thức chiến thắng?
Dù thế nào, bức màn bí ẩn mà ông tạo ra xung quanh đội tuyển sẽ đem lại nhiều điều thú vị một khi được vén lên ở ba trận quyết đấu sắp tới.
Xuân Bình