Koeman và sự phản chiếu từ Rijkaard
Khởi đầu chật vật nhưng Ronald Koeman vẫn được chờ đợi sẽ tái hiện thành công cùng Barca theo con đường của HLV đồng hương Frank Rijkaard gần 20 năm trước.
* Barca - Levante: 3h thứ Hai 14/12, giờ Hà Nội.
Nhậm chức chưa lâu, Koeman đang nếm trải đủ loại khó khăn ở Barca. Mở đầu là chuyện Lionel Messi đòi ra đi, sau đó Chủ tịch Josep Bartomeu từ chức. Sau đó, kết quả thi đấu bết bát của Barca khiến Koeman bị chỉ trích nặng nề. Họ vừa thua Juventus 0-3 ngay tại Camp Nou ở Champions League, trước đó thất bại 1-2 trước đội tí hon Cadiz ở La Liga. Cơ hội vô địch hai giải đấu đều mờ mịt, khi Barca kém đội đầu bảng Atletico 12 điểm ở Liga, và gặp toàn ông kẹ ở vòng 1/8 Champions League, sau khi tụt xuống ngôi nhì bảng.
Koeman đã đến Barca trong một giai đoạn rối ren bậc nhất. Đội bóng không chỉ mất đi những cầu thủ giỏi mà còn gặp rắc rối về tài chính. Chuyện không dư dả tiền bạc tác động lớn đến tham vọng tái thiết lực lượng của nhà cầm quân người Hà Lan. Ông không được chiêu mộ những cầu thủ mà mình muốn, buộc phải dùng cầu thủ trẻ, và những người giàu kinh nghiệm thì thi đấu với thái độ hời hợt. Đấy là chưa kể, thượng tầng đội bóng không ổn định sau khi Bartomeu từ chức. Koeman vẫn phải đợi tân chủ tịch để chắc chắn về số phận của ông.
Chứng kiến khởi đầu của HLV 57 tuổi, truyền thông Catalonia liên tưởng đến giai đoạn năm 2003, khi Frank Rijkaard nhậm chức. Tình hình lúc đó cũng rất phức tạp. Barca vừa trải qua mùa giải thảm hại dưới thời Chủ tịch Joan Gaspart, với ba HLV bị sa thải: Louis van Gaal làm đến tháng 1/2003, Antonio de la Cruz tiếp nối đến tháng 2, Radomir Antic tại vị đến cuối mùa. Barca xếp thứ sáu La Liga, bị loại từ vòng 1 Cúp Nhà Vua và chỉ vào đến tứ kết Champions League.
Cuộc bầu chủ tịch mới tức tốc được tiến hành, và Joan Laporta đắc cử vào mùa Hè. Hai ứng viên HLV mà Laporta nhắm đến khi đó là Guus Hiddink và... Ronald Koeman. Nhưng cả hai từ chối. Ông cầu viện Johan Cruyff, và được "Thánh Johan" vận động để Frank Rijkaard ngồi ghế nóng.
Xuất phát điểm của Rijkaard kém hơn Koeman bây giờ rất nhiều. Dù đã hai năm dẫn dắt đội tuyển Hà Lan, nhưng hồ sơ của Rijkaard trước khi sang Barca là một dấu hỏi lớn. Đội bóng trước đó mà ông dẫn dắt, Sparta Rotterdam, xuống hạng lần đầu tiên trong lịch sử. Khi Barca chỉ thắng hai trong bảy trận đầu tiên thời Rijkaard, có vẻ như thời kì đen tối của Rotterdam đã bị mang đến Camp Nou. Tháng 12/2003, họ xếp thứ 12, CĐV tẩy chay đội bóng. Thành viên Ban lãnh đạo Sandro Rossell (sau này lên làm Chủ tịch ở giai đoạn có Neymar) vận động thay nhà cầm quân người Hà Lan bằng nhà vô địch thế giới 2002 Felipe Scolari. Nhưng một sự kiện bất chợt xảy ra vào giữa mùa bóng đã thay đổi tất cả.
Edgar Davids, năm đó 31 tuổi, được Rijkaard chiêu mộ từ Juventus vào mùa Đông theo dạng mượn. Tiền vệ đánh chặn tưởng chừng hết thời hạn bỗng chốc trở thành chất xúc tác, giúp Barca thi đấu lột xác trong giai đoạn hai. Từ giữa bảng, họ kết thúc mùa giải với vị trí nhì Liga, vào tứ kết Cúp Nhà Vua và vòng 4 UEFA Cup. Thành tích đó cộng với phong độ chói sáng của Ronaldinho (ghi 22 bàn), sự ra đời của những cầu thủ từ học viện như Victor Valdes, Xavi, Andres Iniesta, Oleguer, Carles Puyol, Luis Garcia và những ngôi sao mới như Ronaldinho, Rafael Marquez, Deco... cứu lấy chiếc ghế của Rijkaard.
Tình thế của Koeman hiện tại rất giống Rijkaard ngày đó. Đội bóng của Koeman xếp thứ chín, giành 14 điểm, kém đội đầu bảng Atletico Madrid 12 điểm ở La Liga, trong khi đội bóng của Rijkaard ở mùa giải 2003-2004 đá 10 trận giành 16 điểm, xếp thứ năm, kém đội đầu bảng Valencia tám điểm. Đội bóng của Rijkaard nhận ít bàn thua hơn (12 so với 16) nhưng cũng ghi ít bàn hơn (31 so với 36). Các ngôi sao cũng khá tương đồng. Năm đó có Ronaldinho thì năm nay có Messi. Tiền đạo bây giờ có Griezmann thì ngày ấy vẫn còn Patrick Kluivert...
Điều Koeman cần là một bước ngoặt thật sự như Rijkaard ngày ấy, với sự có mặt của Davids và một chủ tịch ủng hộ ông tuyệt đối. Koeman đã muốn có Memphis Depay từ mùa Hè và vẫn nuôi hy vọng sẽ có anh vào mùa Đông. Nếu Victor Font trở thành tân chủ tịch, tương lai của Koeman sẽ tăm tối, bởi ông này hướng đến phương án đưa Xavi Hernandez quay về. Nhưng sẽ có cơ hội tốt hơn cho Koeman nếu các ứng viên khác lên thay, đặc biệt nếu ở thời điểm công bố tân chủ tịch vào tháng 2/2021, Barca có kết quả tốt hơn.
Chung quy vẫn là ở thành tích trên sân cỏ. Dù thế nào, Koeman vẫn phải tìm cách tự cứu mình, trước khi kì vọng "phép màu Rijkaard" xảy ra.
Đỗ Hiếu