Tuyển Miền Bắc chiến thắng giải golf VGA Union Cup 2016
Đúng như sức sống diệu kỳ của thể thức Match Play (đấu trận), vừa ra đời Cup Thống nhất đã gây tiếng vang trong cộng đồng golf Việt Nam những ngày qua bởi chiến thắng bất ngờ của đội tuyển Miền Bắc.

Vào trận với các tuyển thủ có Handicap trung bình cao hơn tuyển Miền Nam, tuyển Miền Bắc dường như được xem là dưới cơ. Thực tế các trận fourball (2-4) và fousomes (2.5-3.5) trong ngày thi đấu đầu tiên đã hàm ý điều đó. Tỷ số 4.5 và 7.5 với cách biệt ba điểm đã đặt tuyển Miền Bắc trước một tình thế rất khó khăn.

Nhưng ngày 26/3 đã ghi một dấu ấn khó quên khi tuyển Miền Bắc ghi được 8 trong tổng số 12 điểm, vừa đủ để giành lấy chiếc Cup, mà trước đó dường như là đã thuộc về tuyển Miền Nam. Chính điều này đã gây nên cơn sốc, nhưng sẽ tạo nên những hiệu ứng tích cực.

Kịch tính và bất ngờ của Match Play tại Union Cup thực ra không mới đối với các golf thủ Việt Nam. Ở giải Vô địch đối kháng Quốc gia trước đây, những golf thủ tưởng chừng như không có cửa đã gây nên chấn động lớn. Năm 2008 ở bảng trung niên, golf thủ Đổng Văn Tiếp (HDC 14) đã một mạch đi đến chung kết, loại bỏ trên đường đi nhiều golf thủ cự phách tốt hơn về điểm chấp, và chỉ chịu dừng bước trước "gã đầu bạc" Dương Thanh (HDC 8), chấp nhận ngôi á quân. Còn Nguyễn Huy Tú (HDC 15),  năm 2011 đã đi thẳng đến chung kết và giật luôn ngôi quán quân, bỏ lại trên đường đi nhiều “bại tướng single”.

Ngoài nhân tố trình độ kỹ thuật, có hai nhân tố quan trọng khác ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả của các trận Match Play. Đó là áp lực tinh thần và phong độ thi đấu. Tính chất một mất một còn đã đưa vai trò áp lực tinh thần trong Match Play cao hơn nhiều so với Stroke Play. Còn sự mẫn cảm của golf dẫn đến sự chênh lệch phong độ của một tuyển thủ giữa ngày tốt và ngày xấu có thể lên đến cả chục gậy. Bởi vậy sự chênh lệch một hai điểm chấp trở nên không có nhiều ý nghĩa trong quyết định thắng bại của Match Play.

Trong  Ryder Cup 2014 chỉ cần bốn điểm trong 12 trận đấu đơn ngày chủ nhật, tuyển châu Âu sẽ được quyền giữ lại Cup, cũng tương tự như hoàn cảnh tuyển Miền Nam tại Union Cup 2016. Đội trưởng tuyển châu Âu Paul McGinley đã quyết định chiến thuật “Đánh phủ đầu” đi tiên phong bằng bộ ba xuất sắc: Graeme McDowell, Henrik Stenson và Rory Mcllroy. Khi Mcllroy ghi birdie, eagle, birdie, par, birdie, birdie sau sáu hố đầu tiên, số phận Ryder Cup 2014 đã được định đoạt. Bởi điểm thắng sớm của Mcllroy sẽ là sinh khí của tuyển châu Âu nhưng lại là phủ đầu áp lực của tuyển Mỹ.

Nếu không phải là bốc thăm ngẫu nhiên, thì gót chân Asin của tuyển Miền Nam nằm ở việc bố trí cặp đấu và thứ tự xuất phát. Chẳng hạn về cặp  Đặng Hồng Anh/Hoàng Quân. Đặng Hồng Anh là một tuyển thủ giỏi. Tuy nhiên, nếu áp dụng chiến thuật “Điền Kỵ đua ngựa” chọn cho anh một tuyển thủ dưới cơ, tương tự như vậy với Andrew Hùng Phạm, và bố trí hai người ở những trận đầu tiên, thì tuyển Miền Nam đã đảm bảo hai điểm sớm rất quý giá trong bốn điểm cần có. Lúc đó áp lực sẽ dồn lên tuyển Miền Bắc và sinh khí sẽ thuộc về tuyển Miền Nam. Nhưng Đặng Hồng Anh phải đối đầu với Hoàng Quân là tuyển thủ có cú phát bóng rất xa tạo nên nhiều cơ hội birdie, nhất là ở par 5 và par 4 ngắn. Mà Hoàng Quân lại rất ổn định và thâm niên. Thắng Quân là điều không dễ.

Trong khi đó, Lê Hùng Nam với trọng trách đội trưởng đi đầu, và chiến thắng 2UP của anh chính là xung lực tinh thần quý giá cho các tuyển thủ Miền Bắc. Tiếp theo là trận đấu thứ ba khó tin của Thái Trung Hiếu. Bị dẫn trước 4 UP sau 13 hố, chỉ cần thêm một hố thua hay hai hố hòa là thất bại, nhưng Hiếu đã thắng cả năm hố còn lại để đưa về điểm thứ hai vô cùng quý giá cho tuyển Miền Bắc. Một trận đấu khác ngoài sự tưởng tượng, là ở trận đấu thứ tư, golf thủ Đinh Hoàng Phong đã ghi năm birdie liên tiếp, điều mà chỉ có các tuyển thủ Tour Player mới có được, nhưng lại đã xảy ra ở Union Cup. Chính những điểm thắng quan trọng này và những hệ quả tâm lý kéo theo đã tác động mạnh lên kết quả các trận đấu khác. Bởi vậy chiến thắng của tuyển Miền Bắc là không ngẫu nhiên.

Ở Ryder Cup 2010, bước vào ngày cuối 12 trận đấu đơn, tuyển Mỹ chỉ được 6.5 thua tuyển châu Âu đúng 3 điểm, giống như hoàn cảnh tuyển Miền Bắc ở Union Cup 2016. Đội trưởng Corey Pavin đã có cú ngược dòng ngoạn mục khi lấy được 6 chiến thắng và hai trận hòa trong 11 trận đầu để cân bằng với tuyển châu Âu. Kịch tính của trận quyết đấu đến nghẹt thở. Thật tiếc cho Corey Pavin, Graeme MccDowell đã vượt qua Hunter Mahan để đưa điểm thắng quyết định về cho tuyển châu Âu.

Ở Union Cup 2016, tuyển Miền Bắc nằm trong thế của tuyển Mỹ ở Ryder Cup 2010, nhưng đã làm được điều tuyển Mỹ không làm được. Tuyển Miền Nam nằm trong thế của tuyển châu Âu ở Ryder Cup 2014, lại không làm được điều tuyển châu Âu đã làm.

Nhưng cũng nhờ đó, Union Cup 2017 hứa hẹn sẽ khốc liệt  hơn bởi sự quyết tâm của cả hai đội; và còn những đấu trường khác nữa, mà việc khôi phục Giải vô địch đối kháng Quốc gia là điều cần thiết; để các golf thủ không chỉ nhằm phục thù mà là tôi luyện kỹ thuật và tinh thần thi đấu, với mục đích bước lên một đẳng cấp khác.

Dalat Palace Golf Club quả là một nơi lý tưởng để tổ chức những trận quyết đấu Match Play. Đồng phục của hai đội tuyển khá bắt mắt trong một cảnh quan mộng mơ hơn cả tranh vẽ mà thiên nhiên đã phú cho Đà Lạt.

Điều khát khao là cần những gương mặt thiếu niên trong thành phần đội tuyển hai Miền. Chỉ có sức trẻ mới có kỹ thuật vượt trội để nâng tầm của Union Cup, và đưa trình độ golf nước nhà tiến kịp với láng giềng bè bạn.

Ở Việt Nam Cup Bắc Nam về golf xuất hiện lần đầu vào năm 2003 với tên gọi Tiger Cup, được đồng tổ chức bởi Câu lạc bộ Golf Thăng Long cùng Câu lạc bộ Golf Sài Gòn. Ý tưởng hình thành Tiger Cup bắt nguồn sau giải Tiger Skill tại Singapore với sự tham gia của các danh thủ đương thời Retief Goosen, Segio Garcia và Padraig Harrington. Bia Tiger khi đó đã đồng ý là nhà tài trợ mang danh cho thể thức Match Play đầu tiên giữa hai miền Nam Bắc. Đội tuyển mỗi miền lúc đó chỉ gồm tám golf thủ, không có các trận fourball hay foursomes, mà chỉ có các trận đấu đơn. Đội tuyển miền Nam đã giành chiến thắng đầu tiên năm 2003. Năm 2004, đội tuyển miền Bắc đã có trận phục thù thành công và giữ Cup Tiger vĩnh viễn vì sau đó Cup Tiger (cũng giống như Tiger Skill) không tổ chức nữa.

Nguyễn Ngọc Chu