Mercedes bài binh bố trận ở Sakhir thế nào
Max Verstappen mắc lỗi vượt giới hạn đường đua, nhưng chiến thắng của Lewis Hamilton còn đến từ chiến thuật mà đội đua của anh bày ra tại chặng mở màn F1 mùa 2021.
Verstappen giành pole, nhưng đồng đội Red Bull của anh - Sergio Perez - phải xuất phát từ pit-lane. Nhờ thế, với việc hai chiếc W12 xuất phát ngay kế sau, Mercedes có lựa chọn chiến thuật đa dạng thông qua vai trò chim mồi của Valtteri Bottas. Không để cho Verstappen gia tăng khoảng cách ở giai đoạn đầu là chìa khóa để đội đua Đức chiến thắng, vì nó cho phép họ triển khai chiến thuật sử dụng lốp rất táo bạo.
Việc xe an toàn rồi trạng thái xe an toàn ảo liên tiếp được triển khai ở các vòng đầu càng khiến lựa chọn của Mercedes thêm thuận lợi. Trong khi đó, chiếc RB16B của Verstappen, dù đạt hiệu suất gần hoàn hảo ở giai đoạn thử nghiệm, gặp trục trặc với bộ vi sai khiến tay đua người Hà Lan phần nào gặp khó ở cung đường đầu tiên của vòng đua. Đó có thể không phải là yếu tố quyết định, nhưng đủ để Hamilton thêm tự tin ở giai đoạn đầu cuộc đua.
Kế hoạch của Mercedes là đưa Hamilton vào thay lốp sớm nhất có thể ở cả hai lần thay lốp, nhằm giành vị trí dẫn đầu trên đường đua từ Verstappen ở lần vào pit đầu tiên, và dồn Red Bull vào thế phải đuổi bắt với một pha vượt mặt trên đường đua. Kế hoạch này thành công, khi Verstappen vào pit sau Hamilton năm vòng.
Nhằm đối phó với quyết định của Mercedes - để Hamilton vào pit sớm ở vòng 13 khi khoảng cách chỉ là 1,7 giây, Red Bull thay đổi chiến thuật. Họ ưu tiên củng cố lợi thế về tuổi thọ của lốp, thay vì phát huy ưu thế về tốc độ, hòng lật ngược ở cuối cuộc đua.
Lốp là một yếu tố then chốt khác giúp Hamilton và Mercedes đánh bại Red Bull. Ngoài AlphaTauri, Mercedes là đội duy nhất giữ cho mỗi tay đua được hai bộ lốp cứng hoàn toàn mới. Lốp cứng ở đây là bộ lốp có tuổi thọ dài nhất trong ba loại lốp sử dụng tại Sakhir. Vì thế, Hamilton có thể chạy 28 vòng đua cuối cùng - tương đương nửa chiều dài chặng đua - với bộ lốp cứng khi áp dụng chiến thuật lốp Trung bình-Cứng-Cứng. Trong khi đó, do chỉ có một bộ lốp cứng mới, Verstappen áp dụng chiến thuật Trung bình-Trung bình-Cứng.
Trong lần thay lốp thứ hai, Hamilton về pit sớm ở vòng 28, trước khi Verstappen có thể áp sát để vượt lên và giành lại ngôi đầu. Vì thế, một lần nữa Red Bull phải tập trung vào việc tối ưu tuổi thọ của bộ lốp hiện tại, nâng cao khác biệt về lốp để tấn công ở giai đoạn cuối. Nhưng Mercedes đã chuẩn bị sẵn một rào cản cho Verstappen.
Ý tưởng của Mercedes là dùng Bottas, người đang chạy ngay sau Verstappen lúc đó để ép Red Bull phải vào pit sớm hơn dự tính. Khi Bottas về pit ở vòng 30, tay đua người Phần Lan có khả năng nhảy cóc qua Verstappen giống như cách Hamilton đã làm ở đầu cuộc đua. Nếu vậy Red Bull buộc phải phản ứng bằng cách cho Verstappen vào pit ngay sau để tránh bị tụt xuống thứ ba. Nhưng làm thế, lợi thế về lốp mà Red Bull định dành cho đến cuối cuộc đua sẽ bị tiêu hao.
Red Bull rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu vào pit theo đối thủ, họ mất lợi thế chiến thuật lỡ theo đuổi từ đầu chặng. Nhưng nếu tiếp tục ở lại đường đua, Verstappen nhiều khả năng sẽ tụt lại sau cả Bottas, cơ hội và thời gian để tay đua Hà Lan ngược dòng sẽ bị suy giảm. Dù vậy, Red Bull gặp may, bởi trục trặc khi thay lốp khiến Bottas mất thêm khoảng 8 giây trong pit. Nhờ đó, đội đua Áo chỉ cần tập trung theo đuổi Hamilton ở phía trước.
Vì vậy, Red Bull và Verstappen tiếp tục theo đuổi kế hoạch ban đầu, kéo dài thời gian dùng bộ lốp thứ hai đến tận vòng 39. Và sau khi trở lại đường đua, Verstappen chạy sau Hamilton chỉ 8,8 giây, nhưng với bộ lốp mới hơn 11 vòng. Ưu thế này giúp khoảng cách giữa hai tay đua dẫn đầu nhanh chóng bị thu hẹp xuống còn tầm 1 giây sau chỉ khoảng 10 vòng đua.
Hamilton kể lại: "Tôi đã nghĩ 'Chúa ơi, không đời nào chúng ta có thể chiến thắng khi những chiếc lốp này bị nổ', đặc biệt là trong 10-15 vòng cuối. Nhưng không phải lần đầu tôi gặp vấn đề như vậy. Tôi cố gắng tìm ra sự cân bằng phù hợp với tình hình: vừa cố gắng giữ lốp, nhưng vẫn đảm bảo được hiệu suất. Dù vậy, với lợi thế từ bộ lốp mới hơn hẳn, Verstappen đã sớm đuổi kịp".
Chiến thuật của cả Red Bull lẫn Mercedes đều diễn ra như dự tính ở cuối cuộc đua. Hamilton dẫn đầu, nhưng Verstappen có chiếc xe nhanh hơn và lốp mới hơn. Cơ hội lớn dành cho Verstappen đến ở vòng 53 khi anh vượt qua Hamilton ở phía ngoài của Turn 4. Nhưng vì chạy quá rộng, vượt giới hạn khi thoát cua, tay đua Red Bull phải trả lại vị trí dẫn đầu cho đối thủ.
Một loạt pha xử lý mắc sai lầm nhỏ sau đó làm lốp của Verstappen thêm xuống cấp. Tay đua người Hà Lan, vì thế, không đủ khả năng để thực hiện thêm các pha tấn công trong thời gian còn lại.
Sau chặng đua, Verstappen cũng phải thừa nhận Red Bull đã thua về mặt chiến thuật. Anh nói: "Tôi nghĩ, về mặt chiến thuật, chúng ta sẽ phải phân tích những yếu tố có thể thực hiện tốt hơn. Chúng tôi không có lượng lốp như họ đã có nên không thực sự linh hoạt về chiến thuật. Năm ngoái, chúng tôi sẽ rất vui với kết quả như thế này, nhưng giờ chúng tôi thực sự thất vọng".
Minh Phương