Daniil Medvedev - tay vợt phá khuôn mẫu
Sở hữu những cú đánh trông nghiệp dư, nhưng Daniil Medvedev, sinh năm 1996 người Nga, vào bán kết mà chưa thua set nào tại Mỹ Mở rộng 2020.
Medvedev và Dominic Thiem gợi cho người hâm mộ tới hình ảnh của Novak Djokovic và Rafael Nadal. Điểm mạnh của Medvedev là tâm lý, chiến thuật, phản công và cú trái hai tay, giống như Djokovic. Còn Thiem vốn được coi là "Hoàng tử đất nện", với những đường bóng xoáy khó chịu như Nadal.
Họ cũng là hai tay vợt còn lại của giải từng lọt vào chung kết Grand Slam. Ở nhánh còn lại, Pablo Carreno Busta và Alexander Zverev sẽ tranh vé chung kết Grand Slam đầu tiên trong sự nghiệp. Nếu như Carreno thiếu những cú đánh chết chóc, Zverev chưa bộc lộ sự ổn định. Hạt giống số hai và số ba - Thiem và Medvedev - vẫn là ứng viên cho danh hiệu Grand Slam đầu tiên của lứa 9x.
Medvedev là tay vợt toàn năng, không để lộ điểm yếu. Với chiều cao 1m98, anh đánh bóng thẳng (flat) và sâu (deep) bậc nhất ở ATP. Trên đường tới chức vô địch Cincinnati Masters 2019, Medvedev luôn đánh sâu hơn bất cứ đối thủ nào. Tỷ lệ đánh bóng bền quá ô giao của anh trung bình là 85%, nhiều hơn 6% so với các đối thủ.
Thống kê của Tennis TV cho hơn 100 tay vợt ATP năm 2018 cho thấy độ xoáy lên (topspin) trung bình cú thuận tay và trái tay của Medvedev lần lượt là 2.225 và 1.300 vòng mỗi phút. Cú trái của anh thẳng chỉ sau Lucas Catarina và Mikhail Kukushkin. Chỉ số này của Thiem lần lượt là 3.175 và 2.425 vòng trên phút, xấp xỉ Nadal.
"Medvedev có lối đánh hoàn toàn khác biệt, với những đường bóng thẳng và thấp, không cho phép đối thủ có nhiều lựa chọn", tay vợt Stefano Tsitsipas nói với New York Times. "Lối đánh đó rất khó chịu, nhất là trong dài hạn. Medvedev thi đấu rất kỳ lạ, khiến đối thủ cảm thấy không thoải mái. Phải nói rằng anh ấy đánh trông cẩu thả, nhưng rất giỏi. Anh ấy khiến đối thủ đánh lỗi mà họ không nhận ra vì sao".
Medvedev sở hữu cú thuận tay kỳ lạ bậc nhất ở ATP. Nếu chỉ nhìn vào động tác đưa vợt của Medvedev, ít ai nghĩ anh từng giành bảy danh hiệu ATP. Mỗi khi kết thúc cú đánh, tay anh đưa hoàn toàn ra sau gáy theo kiểu truyền thống, chứ không đưa qua đầu như đa số tay vợt. Cú trái của anh thường không vung vợt hết cỡ, vị trí đứng cũng bất thường.
Cú thuận tay của Medvedev không nổi bật, còn cú trái lại sát thương cao hơn. Trong trận đấu tại ATP Finals 2019 với Medvedev, Tsitsipas không dám giao bóng hai về phía bên trái đối thủ. Cú trái dọc dây của Medvedev luôn là nỗi đáng sợ với các đối thủ. Nó là một phần giúp anh phản công trong những tình thế gấp gáp.
Gilles Cervara - HLV của Medvedev - nói trên trang chủ ATP: "Đôi khi tôi thấy Medvedev đánh trái với cái khuỷu tay phải chĩa thẳng lên trời. Tôi nghĩ: 'Bóng lên khán đài rồi'. Nhưng cậu ấy luôn làm tôi bất ngờ. Bóng trong sân, và giành điểm thắng".
Medvedev nổi bật hơn ở tâm lý ổn định khi thi đấu, và chiến thuật trước từng đối thủ. "Đánh với Medvedev rất khó chịu", Thiem nói với New York Times. "Cậu ấy hiếm khi tự đánh hỏng cú thuận tay hay trái tay. Gặp Medvedev trên sân đất nện dễ hơn so với ở sân cứng. Trên sân cứng, tôi khó đánh bóng xoáy cao hay thấp. Nhiều khi tôi cần tới 30 lần chạm vợt mới giành được điểm".
Medvedev cũng đồng tình với Thiem. Anh nói: "Tôi không có một cú đánh nào xuất sắc. Tôi giao không tệ, nhưng không quá 210 km/h. Có người nói tôi đánh bóng trông xấu xí, có người lại nói nó thú vị. Nhưng, tôi chơi ổn định ở mọi khía cạnh. Chiến thuật của tôi khiến đối thủ khổ sở".
Tại chung kết Nhật Bản Mở rộng 2018, Medvedev thắng chủ nhà Kei Nishikori áp đảo, khi chỉ mất năm điểm giao bóng. Tay vợt Nhật Bản nói: "Medvedev chơi quá thông minh. Cậu ấy không có vũ khí đặc biệt, nhưng hiểu rõ điểm mạnh, yếu của đối thủ. Từ đó, cậu ấy chọn chiến thuật thi đấu tốt nhất cho từng người".
Cervara - HLV hay nhất năm 2019 - ảnh hưởng lớn tới chiến thuật đa dạng của Medvedev. Mỗi khi được hỏi về đối thủ tiếp theo, Medvedev luôn nói rằng anh sẽ thảo luận với HLV trước khi chọn chiến thuật. Cervara khi còn thi đấu không có tên tuổi, nhưng tỏ ra sắc sảo khi làm việc cùng Medvedev từ năm 2014.
Medvedev từng lọt tới sáu trận chung kết liên tiếp năm 2019, trong đó có Cincinnati, Thượng Hải Masters và Mỹ Mở rộng. Phong độ của tay vợt 24 tuổi sa sút từ đầu năm 2020, nhưng lúc này anh đang sung sức hơn bao giờ hết. Trong năm trận tại Mỹ Mở rộng năm nay, Medvedev chưa thua set nào. Anh chỉ thua ba trong 68 game giao. Anh có thể trở thành tay vợt đầu tiên vô địch Mỹ Mở rộng trong Kỷ nguyên Mở, mà không thua set nào.
Medvedev tìm lại phong độ tại Flushing Meadows phần lớn nhờ vào khả năng giao bóng. Tỷ lệ thắng điểm giao bóng một và bóng hai của anh trong năm giải trước Mỹ Mở rộng lần lượt là 75% và 52%. Tại Flushing Meadows, tỷ lệ này nâng lên 83% và 62%.
Cú giao của Medvedev nguy hiểm qua từng trận. Ở tứ kết tối 9/9, Andrey Rublev không trả trong sân từ 46% cú giao của Medvedev. Tốc độ giao của Medvedev ở trận này cũng cao nhất, trung bình 196 km/h bóng một và 159 km/h bóng hai.
Medvedev vẫn có những điểm có thể bị khai thác. Thất bại gần nhất của Medvedev ở Cincinnati Masters 2020 cho thấy nhiều điểm yếu của tay vợt Nga. Anh thắng áp đảo Roberto Bautista Agut trong set một. Sang set hai, Bautista đổi chiến thuật. Tay vợt Tây Ban Nha lên lưới nhiều hơn, đánh bóng bền hơn, tận dụng những cú thuận tay, nhắm vào tay phải Medvedev. Anh không bắt kịp điều chỉnh chiến thuật của Bautista. Cú thuận tay của Medvedev chưa từng là điểm mạnh. Cuối cùng, Bautista thắng cách biệt trong hai set còn lại, để loại Medvedev.
Thiem cũng sở hữu những cú đánh uy lực bằng tay phải để có thể chiếm lợi thế khi đánh bền với Medvedev. Thể lực cũng không phải điểm mạnh của tay vợt Nga, nhưng là vũ khí thượng hạng với Thiem. Pha bóng hay trận đấu kéo dài sẽ mang lại lợi thế cho tay vợt Áo.
Thông thường, Thiem được đánh giá cao hơn. Nhưng sân Arthur Ashe bóng nảy nhanh, phù hợp hơn với lối chơi của Medvedev. Dù thế nào, tay vợt thắng trận này cũng được coi là chạm một tay vào chức vô địch.
Xuân Bình tổng hợp