Khi Leeds đá như điên
Còn nhiều điều nặng tính chuyên môn liên quan đến trường phái Marcelo Bielsa, nhưng nếu rút ra một đặc trưng để lý giải cho thành công của Leeds United, đó có lẽ là cường độ thi đấu khủng khiếp.
Trong các mùa giải trước, Man City của Pep Guardiola và Liverpool của Jurgen Klopp là những đội bóng có cường độ vận động mỗi trận lớn nhất Ngoại hạng Anh. Nhưng ở khía cạnh này, nhiều khả năng họ bị Leeds soán ngôi. Theo thống kê từ Opa, đội bóng của Bielsa đã thực hiện hơn 100 cú tắc bóng sau chỉ bốn trận, trong đó trung bình thành công 18 lần mỗi trận - nhiều vượt trội so với các đội còn lại của Ngoại hạng Anh, dù Leeds chỉ đang xếp thứ tám.
Năng lượng của Leeds còn thể hiện ở nguyên tắc pressing giành bóng sau khi để mất. Ở khía cạnh này, đội bóng của Bielsa cũng dẫn đầu với 252 lần giành lại bóng thành công, tước ngôi vị của Liverpool - đội "chỉ" 246 lần hoàn thành nhiệm vụ này. Theo Opta, cầu thủ Leeds áp sát đối phương để tranh chấp trung bình 184 lần mỗi trận - một con số rất khủng khiếp.
Thói quen thi đấu đó giúp Leeds có những màn trình diễn ấn tượng, được ngợi khen ngay cả khi thất bại 3-4 trước Liverpool ở vòng đầu tiên hay hòa 1-1 trước Man City ở vòng gần nhất. Trước Man City hôm 3/10, đoàn quân của Bielsa có lúc còn áp đảo. Họ thực hiện 32 cú tắc bóng, và thành công 21 lần. Câu chuyện tương tự xảy ra ở Anfield, khi Leeds cũng thực hiện 32 cú tắc bóng, nhưng do không kiểm soát được tình thế trong 30 phút cuối nên thất bại.
Theo Bielsa, áp sát đối thủ với cường độ cao là bí quyết thành công của Leeds. Sau trận hòa Man City, ông nói: "Chúng tôi đã thi đấu đẹp mắt trong một số giai đoạn của trận đấu. City rất mạnh, cả về thể lực, tinh thần lẫn chất lượng kĩ thuật. Do vậy, Leeds cố gắng đá với mức năng lượng lớn nhất để giảm thiểu sức mạnh của đối thủ. Đầu trận, chúng tôi không thể giành được bóng trong chân họ. Nhưng sau khi chơi rát hơn trong các pha tranh chấp, chúng tôi đã lấy lại thế trận. Bên cạnh việc phòng ngự khá hơn ở trận này, chúng tôi cũng có thể tấn công trước họ".
Trường phái Bielsa không có nghĩa chỉ biết tấn công, mà trái lại, phải biết phòng ngự thật sự tốt. Tập trung phòng thủ không phải là thi triển thứ bóng đá tiêu cực. Nó là một cách để... tấn công hay hơn. "Trong rất nhiều thời điểm của trận đấu, bạn phải phòng ngự tốt hơn để tấn công sắc hơn", Bielsa nói sau màn đọ sức City.
Đó là lý do cầu thủ Leeds luôn chạy hết tốc lực trong mọi thời điểm, để thực thi tốt cả hai nhiệm vụ, cũng như làm hài lòng ông thầy mà họ ngưỡng mộ. Mùa trước, tiền vệ người Ba Lan Mateusz Klich chạy trung bình 12 km mỗi trận, bao gồm một km trong số đó là chạy tốc độ cao. "Tôi rất thích thi đấu như thế", Klich trả lời tờ Yorkshire Evening Post gần đây. "Thật sự tôi tận hưởng công việc của mình".
Hình bên trên phản ánh tỉ lệ các hành động phòng thủ (cắt bóng, tắc bóng, đeo bám...) của cầu thủ Leeds United với cầu thủ đối phương ở mùa giải 2019-2020. Màu càng đỏ chứng tỏ số hành động phòng thủ ở vị trí đó càng nhiều, màu đen là xuất hiện ít. Leeds của Bielsa là độc nhất trong biểu đồ này. Họ năng động nhất ở 2/3 phần sân đối phương, với hàng thủ dâng rất cao.
Sự thay đổi nhìn thấy rõ nhất từ tiền đạo Patrick Bamford. Từ một chân sút cao kều chơi theo phong cách "mắc màn" bên sân đối phương, anh trở thành tiền đạo pressing nhiều nhất hạng Nhất với Leeds. Theo StatsBombs, trong mùa giải 2018-2019 và 2019-2020, xét toàn hệ thống bóng đá chuyên nghiệp Anh với 92 CLB, Leeds xếp thứ hai về cường độ phòng thủ bên phần sân đối phương. Mùa 2018-2019, đội dẫn đầu là Man City của Pep. Mùa 2019-2020, đội số một là Barnsley.
Và câu hỏi đặt ra: Với cường độ vận động khiếp thế này, ở một giải đấu có mật độ đá dày trong giai đoạn giữa mùa như Ngoại hạng Anh, và cũng không có kì nghỉ Đông, Leeds trụ được đến bao giờ?
Mùa trước ở giải hạng Nhất, Leeds thua 10 trận sau kì nghỉ Giáng sinh, dù trước đó họ chỉ ba lần thất bại. Khi được hỏi lúc đó, Bielsa đã trả lời như sau: "Đội bóng đá vẫn tốt, nỗ lực đặt vào các trận đấu là như nhau. Nhưng đương nhiên, chúng tôi có giới hạn. Nỗ lực trong thời gian qua đã che giấu đi nhiều vấn đề. Mỗi cầu thủ đã thi đấu với chất lượng tối đa. Tôi cho rằng Leeds có thể giành thêm 10-12 điểm nếu không phung phí các cơ hội. Đấy là theo tính toán của tôi xuyên suốt mùa giải này".
Nghĩa là, Bielsa không xem thể lực là vấn đề nghiêm trọng. Khả năng tận dụng cơ hội mới là nhược điểm khiến Leeds sa sút ở giai đoạn hai mùa trước. Chính vì vậy, đội bóng này đá như không có gì để mất ngay từ những vòng đầu tiên mùa này, với phong cách y hệt. Đó là điều dễ hiểu, vì Bielsa mới có mùa đầu tiên ở Premier League, trong khi Leeds trở lại giải đấu này lần đầu sau 16 năm. Không cần phải tính toán quá nhiều khi đứng ở vị trí đó.
Ai hoài nghi thì... cứ mặc sức hoài nghi thôi. Nói như cựu tiền đạo tuyển Anh Alan Shearer trên kênh BBC gần đây, thứ bóng đá của Leeds phục vụ chu đáo cho các CĐV trung lập, thích những thứ mới mẻ và độc đáo. "Tất nhiên, lối đá này rất mạo hiểm", Shearer phân tích. "Nhưng nó cũng rất phù hợp với vị thế của họ lúc này. Hãy quan sát kĩ từng bước chạy của các học trò HLV Bielsa. Chúng thật sự phi thường".
Đỗ Hiếu (theo Sport Mail)