Alfred Riedl: Mãi mãi là người đến sau ở Đông Nam Á
Thất bại ở chung kết AFF Suzuki Cup 2016 của đội tuyển Indonesia trước Thái Lan hôm qua một lần nữa khiến chiến lược gia người Áo cán đích ở vị trí... thứ hai quen thuộc.

Alfred Riedl đến Đông Nam Á từ năm 1998, khi nhận lời dẫn dắt đội tuyển Việt Nam. Là chiến lược gia bài bản - từng giành danh hiệu Chiếc Giày Đồng châu Âu, và sở hữu thế hệ cầu thủ đang trong giai đoạn đỉnh cao như Hồng Sơn, Huỳnh Đức, Công Minh, Đỗ Khải, Sỹ Hùng..., chiến lược gia người Áo nhanh chóng tạo nên tiếng vang. Ở giải đấu chính thức đầu tiên, Tiger Cup 1998, Riedl đưa đội chủ nhà vào chung kết sau khi đánh bại Thái Lan với tỷ số chấn động 3-0. Khi đó giải tổ chức tập trung tại một nơi, chứ chưa đá lượt đi và lượt về ở vòng knock-out như hiện nay. Tuy nhiên, trong trận quyết định chức vô địch với Singapore, tuyển Việt Nam bất ngờ thất bại 0-1 dù được đánh giá cao và thi đấu vượt trội trong phần lớn thời gian.

Tại SEA Games 1999, các học trò của Riedl khởi đầu ấn tượng ở vòng bảng, trong đó có trận hòa 0-0 ngang ngửa với Thái Lan. Tuy nhiên, tuyển Việt Nam một lần nữa tỏ ra thiếu bản lĩnh khi tái đấu đối thủ này ở chung kết, chịu thất bại 0-2 vì hai cú dứt điểm từ xa của Dusit Chalermsan và Thawatchai Damrong-Ongtraku. Sau Tiger Cup 2000 - giải đấu tuyển Việt Nam chỉ đứng thứ tư, Riedl chia tay để đến Tây Á.

Ba năm sau, ông được mời trở lại khi Việt Nam tổ chức SEA Games 2003 trên sân nhà. Dùng toàn bộ lứa cầu thủ U23 vừa gây tiếng vang ở vòng loại Asian Cup, như Tài Em, Minh Phương, Huy Hoàng, Quốc Vượng, Văn Quyến, Hữu Thắng... Riedl cùng các học trò đi một lèo đến trận chung kết. Tuy nhiên bóng ma về nhì vẫn không chịu buông tha. Dù thi đấu ấn tượng, tuyển Việt Nam để Thái Lan giành chiến thắng bằng bàn thắng vàng của Nataporn Phanrit ở hiệp phụ thứ nhất.

Riedl sau đó lại ra đi, khi VFF tỏ ra lưỡng lự trong việc ký hợp đồng.

Ba năm sau, chiến lược gia sinh năm 1949 quay lại. Trong lần thứ ba và cũng là lần cuối cùng hợp tác ở cấp độ quốc gia tại Việt Nam, Riedl đã tạo ra hàng loạt cột mốc đáng nhớ, trong đó đỉnh cao là việc lọt vào tứ kết Asian Cup 2007. Tuy nhiên, ông vẫn không thể đưa bóng đá Việt Nam lên ngôi cao trong khu vực. Tại SEA Games 2005, Riedl và các học trò giành vị trí nhất bảng rồi đánh bại Malaysia ở bán kết với tỷ số 2-1 nhờ các pha lập công của Văn Quyến và Công Vinh. Nhưng vào đến chung kết, họ dễ dàng thất bại trước Thái Lan với tỷ số 0-3. Cả ba bàn trận này được ghi do công Teeratep Winothai. Đây cũng là giải đấu buồn của cả một thế hệ cầu thủ cũng như người hâm mộ Việt Nam, khi sau đó phát hiện ra vụ dàn xếp bán độ trong trận đấu với Myanmar ở vòng bảng của nhóm cầu thủ do Quốc Vượng cầm đầu.

Một năm sau, tại giải giao hữu Kings Cup 2006 ở Thái Lan, tuyển Việt Nam vào chung kết nhưng lại thất bại trước chủ nhà.

Riedl sau đó vài năm cộng tác với bóng đá Indonesia, và lập tức đưa đội tuyển nước này vào chung kết AFF Cup 2010 gặp Malaysia. Trong dịp đối đầu với đối thủ đồng cân đồng lạng, đội bóng do ông dẫn dắt vẫn không thể vượt qua định mệnh. Indonesia thảm bại 0-3 trong trận lượt đi trên sân đối phương, và thắng 2-1 ở lượt về trên sân nhà, qua đó thất bại chung cuộc với tỷ số 2-4.

Năm 2011 Riedl mất việc, sau đó hai năm trở lại rồi đến năm 2014 lại bị sa thải. Trước thềm AFF Cup 2016, do không tìm được người phù hợp, Liên đoàn bóng đá Indonesia một lần nữa phải mời Riedl trở lại. Dù không được đánh giá cao, khi trong tay không thể có lực lượng mạnh nhất vì những xung khắc giữa Liên đoàn với Chính phủ, đội tuyển dưới thời Riedl vẫn được tổ chức tốt và càng chơi càng hay. Họ vượt qua vòng bảng rồi đánh bại ứng viên hàng đầu Việt Nam ở bán kết với tổng tỷ số 4-3 sau hai lượt trận. Chiến thắng ngược dòng 2-1 trước Thái Lan ở trận lượt đi của chung kết tưởng như đã có thể giúp Riedl đổi vận. Nhưng thực tế lại thêm phần nghiệt ngã. Indonesia thất bại 0-2 trong trận lượt về hôm qua, và "vua về nhì" của bóng đá Đông Nam Á thêm một lần đau.

Riedl chưa biết có tiếp tục công việc hiện tại hay không, nhưng với Indonesia, năm nay là lần thứ năm họ vào chung kết AFF Cup và đều thất bại.

Diệu Hoàng