Solskjaer và một năm thăng trầm cùng Man Utd
Từ háo hức đến hồ nghi rồi hy vọng, Ole Gunnar Solskjaer và Man Utd đi qua nhiều cung bậc cảm xúc trong một năm tròn ông ngồi ghế HLV trưởng.
Trong những ngày mà thế giới bóng đá "đóng băng" vì Covid-19, một sự kiện đặc biệt với Man Utd trôi qua lặng lẽ cuối tháng Ba. Đó là ngày 28/3 - đánh dấu tròn một năm Ole Gunnar Solskjaer được bổ nhiệm chính thức làm HLV trưởng Man Utd. Để mô tả 365 ngày của Solskjaer, đài ESPN đã ví von với trò chơi "rồng thép" tại các công viên giải trí. Đây là một phép so sánh thú vị và chính xác, bởi một năm qua các fan Man Utd trải qua những cảm xúc thăng trầm, có lên có xuống như một trò chơi cảm giác mạnh, trước khi ... trở về đúng vạch xuất phát.
Trước khi Solskjaer được bổ nhiệm chính thức, mọi thứ dường như chỉ có màu hồng với đội chủ sân Old Trafford. Kể từ khi lên thay Jose Mourinho vào tháng 12/2018, HLV tạm quyền người Na-Uy đã dẫn dắt Man Utd tổng cộng 19 trận và thắng 14, hoà 2 và thua 3 trận. Tại Ngoại hạng Anh, Man Utd giành được 32 điểm - nhiều hơn bất kỳ đội bóng nào trong cùng thời gian. Khởi đầu của Solskjaer xuất sắc tới mức ông trở thành HLV đầu tiên trong lịch sử Man Utd toàn thắng tám trận đầu tiên, vượt qua cả những huyền thoại như Sir Matt Busby và Sir Alex Ferguson.
Đỉnh cao của Solskjaer trong vai trò tạm quyền là chiến thắng 3-1 trước đội bóng lắm sao PSG ngay trên sân khách tại vòng 16 đội Champions League. Đó là chiến thắng trước một đối thủ mạnh với bàn quyết định được ghi ở phút bù giờ, đúng kiểu "Fergie Time". Sau trận đấu, hình ảnh Solskjaer mừng chiến thắng trong phòng thay đồ cùng hai huyền thoại Alex Ferguson cùng Eric Cantona khiến người hâm mộ "Quỷ Đỏ" mơ mộng về những ngày tháng vinh quang vốn dần xa họ kể từ khi Sir Alex giải nghệ. 
Các danh thủ Man Utd cũng phấn khích chẳng kém gì người hâm mộ. Trong cuộc phỏng vấn trực tiếp, Gary Neville hỏi đồng đội cũ Solskjaer: "Ole này, tôi có ba câu hỏi quan trọng cho anh: Anh muốn hợp đồng kéo dài bao lâu? Mức lương anh muốn là gì, và anh muốn được dựng tượng ở đâu?". Trên sóng BT Sport, Rio Ferdinand tuyên bố: "Hãy đặt hợp đồng lên bàn và để Ole ký nó. Hãy cho cậu ấy bất cứ con số nào cậu ấy muốn. Với Ole làm HLV, Man Utd đích thực đã trở lại!".
Dường như Ed Woodward - phó Chủ tịch điều hành Man Utd - cũng bị lay chuyển bởi những thành tích trên cỏ và hiệu ứng "chất Man Utd" mà Solskjaer mang lại. Chỉ nửa tháng sau chiến thắng tại Paris, Solskjaer chính thức ký hợp đồng ba năm với Man Utd, dù đội vừa bị Wolves loại khỏi Cup FA hôm 16/3.
Đó cũng là thời điểm tuần trăng mật của ông với "Quỷ Đỏ ... kết thúc. Tại Champions League, không còn câu chuyện mộng mơ nào nữa khi Man Utd bị Barca đánh bại với tổng tỷ số 4-0 qua hai lượt trận. Họ cũng không thể giành vé dự Champions League khi chỉ cán đích Ngoại hạng Anh tại vị trí thứ sáu. Trong tám trận cuối Ngoại hạng Anh kể từ khi Solskjaer được bổ nhiệm làm HLV chính thức, Man Utd chỉ thắng hai trận và thua tới bốn.
Những kết quả thất vọng kể trên khiến Ed Woodward liên tục nhận câu hỏi: "Tại sao không chờ tới cuối mùa giải để quyết định về Solskjaer?". Ở vị trí người quản lý với tầm nhìn dài hạn, các quyết định của Woodward cần được suy tính thấu đáo thay vì bị ảnh hưởng bởi sự hưng phấn của người hâm mộ và những huyền thoại CLB. Nếu đợi tới hết tháng Năm, liệu Woodward còn trao hợp đồng chính thức cho Solskjaer nữa không khi Man Utd thua tới tám trong tổng số 12 trận cuối mùa giải?
Trong 12 tháng kể từ sau khi ký hợp đồng chính thức với Man Utd, Solskjaer đã dẫn dắt tổng cộng 57 trận, thắng 26, hoà 15 và thua 16 trận. Hiệu suất chiến thắng của ông trong giai đoạn này là 45,6% - thua cả "thảm hoạ" David Moyes (52,94%). Tại Ngoại hạng Anh, Man Utd thu về 53 điểm từ 37 trận, tương đương với 1,43 điểm mỗi trận. Về mặt vị trí, sau 29 vòng của mùa giải 2019-2020, đội đang xếp thứ năm với 45 điểm. Cùng số vòng này của mùa trước, họ xếp thứ tư với 58 điểm!
Dù Man Utd đạt kết quả tệ nhất sau 29 trận tại Ngoại hạng Anh kể từ năm 1992, Solskjaer đang dần cho thấy những tia sáng của hy vọng. Man Utd khởi đầu mùa giải 2019-2020 với chiến thắng 4-0 trước Chelsea, trước khi thể hiện chuỗi phong độ trồi sụt. Đỉnh điểm của thất vọng xảy ra tháng 1/2020, khi họ lần đầu thua  Burnley tại Old Trafford sau 58 năm. Nhưng từ đó, Man Utd bất bại trong 11 trận kế tiếp và thắng tới tám trận trong số đó. Sự có mặt của tân binh Bruno Fernandes giúp hàng công "Quỷ Đỏ" thi đấu mạch lạc hơn, trong khi hàng thủ chỉ để thủng lưới hai bàn và có đến chín trận giữ sạch lưới.
Bản hợp đồng với Fernandes là điểm sáng trong kỳ chuyển nhượng mùa đông và cũng cho thấy khả năng nhìn người của Solskjaer. Trong hai kỳ chuyển nhượng đã qua, Solskjaer đã ký hợp đồng chính thức với bốn cầu thủ, gồm Daniel James, Harry Maguire, Aaron Wan-Bissaka và Fernandes với tổng chi phí 231 triệu USD (khoảng 187 triệu bảng). Trung bình, mỗi chữ ký dưới thời Solskjaer trị gần 58 triệu USD và đều đang phát huy tác dụng. Trừ James được sử dụng như một phương án dự phòng, cả ba cầu thủ còn lại đều được xếp vào đội hình chính. Dù mới tới từ mùa hè, Maguire thậm chí còn được trao băng thủ quân, và là trụ cột không thể thiếu tại hàng thủ.
Xét về kỹ năng phòng ngự, Wan-Bissaka đang là hậu vệ phải hàng đầu Ngoại hạng Anh, dù còn cần cải thiện nhiều về khâu hỗ trợ tấn công. Bruno Fernandes nhận giải Cầu thủ hay nhất tháng 2 của Ngoại hạng Anh và truyền luồng sinh khí mới cho phòng thay đồ tại Old Trafford. Ngay cả bản hợp đồng đi mượn Odion Ighalo cũng để lại dấu ấn với bốn bàn sau tám trận ra sân.
Bên cạnh khả năng đi chợ, Solskjaer còn được đánh giá cao ở khả năng phát huy năng lực cầu thủ và sử dụng các tài năng trẻ. Theo Planet Football, đã có tổng cộng 17 cầu thủ xuất thân từ học viện Man Utd được sử dụng dưới thời Solskjaer, trong đó Mason Greenwood và Brandon Williams là những cái tên sáng giá nhất. Greenwood thậm chí còn được so sánh với Robin Van Persie về khả năng dứt điểm chân trái và hiện đang là chân sút tốt thứ ba của Man Utd với 12 bàn, xếp sau các đàn anh Marcus Rashford (20 bàn) và Anthony Martial (17 bàn).
Fred, từng bị xem như bản hợp đồng hớ của Mourinho, bỗng lột xác và trở thành đối tác ăn ý của Fernandes tại hàng tiền vệ. Anh cũng là cầu thủ được Solskjaer sử dụng nhiều nhất với 45 trận ra sân. Thủ môn De Gea được đặt niềm tin bất chấp  những sai lầm ở mùa trước, và đồng ý cam kết tương lai với Manchester United sau nhiều lần dùng dằng tỏ ý muốn ra đi. "Ole" cũng không ngần ngại trút bực tức lên  các cầu thủ như khi chửi thề ngoài đường biên trong một pha bóng của Jesse Lingard. Và từ khi Fernandes tới, Lingard gần như bị đóng băng trên ghế dự bị.
Thành tích của Man Utd trước những đối thủ mạnh cũng đáng lưu tâm. Trong 12 tháng qua, thầy trò Solskjaer đã chạm trán nhóm Man City, Liverpool, Chelsea và Tottenham tổng cộng 12 trận. Man Utd thắng bảy, hoà hai và thua ba. Solskjaer thậm chí còn là HLV đầu tiên đánh bại Pep Guardiola ba lần trong một mùa giải và giúp "Quỷ Đỏ" có lần đầu tiên kể từ năm 1961 giành thắng lợi trước cả Chelsea và Man City trong cả hai lượt đi và về.
Dù có những tia sáng tích cực, người hâm mộ vẫn chờ đợi nhiều hơn ở Solskjaer, nhất là khi chứng kiến kình địch Liverpool băng băng một mình một ngựa tiến gần đến chức vô địch Ngoại hạng Anh mùa này. Một đội bóng lớn như Man Utd không thể có phong độ lên xuống như "rồng thép". Theo tờ The Telegraph, vấn đề lớn nhất của Solskjaer là không thể thắng những trận mà đối thủ chủ động nhường bóng cho Man Utd và không để lại nhiều khoảng trống. Trong một năm qua, Man Utd chỉ thắng phân nửa số trận mà họ cầm bóng vượt trội đối phương (hơn 60% thời lượng kiểm soát bóng). Những chiến thắng ấn tượng nhất của "Quỷ Đỏ" hầu hết đều tới trong những hoàn cảnh mà họ là đội cầm bóng ít hơn và tận dụng tốt những tình huống phản công nhanh.
Dưới thời Sir Alex, Man Utd nhiều năm vô địch nhờ biết cách dứt điểm trận đấu và không để mất điểm trước các đối thủ được đánh giá yếu hơn. Nói cách khác, những trận thua của thầy trò Solskjaer trước Burnley hay Watford mùa này là rất khó chấp nhận. Man Utd của "Ole" cũng chưa cho thấy hình bóng một đội bóng lớn đích thực với đẳng cấp và phong độ ổn định. Họ đang chơi rất tốt trước khi bóng đá bị huỷ bởi dịch Covid-19, nhưng không ai dám chắc chuỗi thành tích ấn tượng có được nối dài khi các giải đấu trở lại hay không.  
Ngoài ra, việc Solskjaer bắt các cầu thủ thi đấu khi chưa ở trạng thái thể lực tốt nhất cũng khiến nhiều người phải nhướn mày. Marcus Rashford phải thi đấu trong trận đá lại với Wolves tại vòng 3 Cup FA khi đang bị đau lưng. Kết quả là anh phải ngồi ngoài vài tháng và từng bị đe doạ bỏ lỡ Euro 2020 trước khi giải đấu bị hoãn lại. Scott McTominay thậm chí còn phải di chuyển bằng nạng sau trận thắng Newcastle, dù Solskjaer biết học trò đã gặp vấn đề về đầu gối. Paul Pogba là người thay thế McTominay trong trận gặp Newcastle kể trên và tái phát chấn thương ngay sau đó. Hệ quả là Pogba phải lên bàn mổ để chữa trị dứt điểm chấn thương mắt cá chân và mới chỉ ra sân tám lần trong mùa giải này.
Pogba cũng là vấn đề Solskjaer phải giải quyết trong mùa hè tới. Người đại diện Mino Raiola của Pogba đã nhiều lần tỏ ý không hài lòng với Man Utd, và tương lai của cầu thủ người Pháp được cho là sẽ nằm ở Juventus hoặc Real Madrid thay vì tiếp tục gắn bó với "Quỷ Đỏ". Nếu lành lặn và chơi đúng phong độ, Pogba sẽ là cầu thủ hàng đầu thế giới. Nhưng Solskjaer không muốn giữ những cầu thủ không còn toàn tâm toàn ý với đội bóng, điều được thể hiện với sự ra đi của Romelu Lukaku trong mùa hè. Vấn đề là nếu Pogba đi, Man Utd sẽ đưa về ai để thay thế.
Bài học về lực lượng vẫn còn nóng hổi khi hàng công Man Utd từng khốn đốn do thiếu sự dự phòng. Khi Lukaku rồi Alexis Sanchez lần lượt sang Inter, Rashford chấn thương dài hạn, Solskjaer chỉ còn trong tay Martial và Greenwood. Ighalo là một phương án xoay tua hữu dụng và có thể được mua đứt, nhưng không thể là lựa chọn lâu dài.
Những bản hợp đồng ngôi sao như Harry Kane hay Jadon Sancho đã được báo giới đề cập. Nhưng chắc chắn để chiêu mộ những cầu thủ hàng đầu, Man Utd cần nhiều hơn vị trí thứ năm trên bảng xếp hạng. Theo ESPN, Man Utd để tuyên bố với những người đại diện và tuyển trạch viên rằng họ muốn những cầu thủ "có nhân tố X, có sự tôn trọng, khiêm tốn nhưng cũng ngạo mạn".
Sự ngạo mạn ấy là thứ Man Utd từng có khi ngự trị trên đỉnh cao. Họ từng là đội bóng mà mọi đối thủ đều lấy làm mục tiêu để vượt qua, với mỗi trận thua đều là một nỗi thất vọng, thay vì cảm giác có phần hiển nhiên như vài năm qua. Solskjaer hiểu rõ điều , từ thời còn khoác áo "Quỷ Đỏ", và biết bản thân cần phải khôi phục lại sự tự tin, ngạo nghễ của kẻ đứng đầu ấy.
Ở Old Trafford, chỉ hy vọng không vẫn là chưa đủ.
Thịnh Joey