Cú bẻ lái của Zidane
Từ nguy cơ bị sa thải, HLV Real Madrid Zinedine Zidane đảo ngược tình thế bằng bốn trận thắng liên tiếp dù gần như chỉ sử dụng một đội hình.
Thành công của Zinedine Zidane tại Real Madrid gắn liền với cách xoay vòng lực lượng. Ông từng tốn nhiều công sức để thuyết phục Cristiano Ronaldo buông một số trận không quan trọng tại La Liga để dồn sức cho Champions League, cũng như sắp sẵn hai đội hình khác nhau để phục vụ cho giai đoạn cuối mùa. Một đội chuyên đá La Liga, còn đội kia chinh chiến Champions League.
Nhưng trong thời khắc quyết định tương lai chiếc ghế HLV ở Madrid, Zidane từ bỏ thói quen. Trong vòng 11 ngày từ ngày 5/12 đến 15/12, Real đá bốn trận quan trọng, gặp toàn đội ngang cơ, nhưng ông thầy người Pháp gần như chỉ sử dụng một đội hình. Thống kê cho thấy, bảy người đã đá chính cả bốn trận, gồm Raphael Varane, Ferland Mendy, Luka Modric, Toni Kroos, Lucas Vazquez, Karim Benzema và Vinicius. Hai người nữa đá ba trận, là Sergio Ramos và Casemiro. Vị trí còn lại, Zidane luân phiên giữa Rodrygo, Federico Valverde.
Sự thay đổi của Zidane xuất phát từ chuyên gia thể lực Gregory Dupont. Hè 2019, vị tiến sĩ khoa học về hoạt động thể chất người Pháp theo lời mời của Zidane về thế chỗ Antonio Pintus, người mới chuyển sang Inter. Vị thuyền trưởng Real không hài lòng khi thấy học trò dính quá nhiều chấn thương ở nửa cuối mùa 2018-2019, và thấy cần một cuộc cách mạng ở vị trí HLV thể lực.
Nếu Zidane là huyền thoại làng túc cầu, Dupont là Zidane trong ngành sinh lý và hiệu suất hoạt động của cơ thể. Ông sớm gây tiếng vang từ chục năm trước, khi công bố nghiên cứu trên Tạp chí Y học Thể thao Mỹ về những ảnh hưởng của việc chơi bóng với cường độ hai trận một tuần tới hiệu suất thi đấu và tỷ lệ chấn thương. Cùng năm đồng nghiệp đến từ Đại học Lille, Đại học Glasgow và Đại học Trondheim, Dupont chỉ ra, rằng ngay cả khi đá một tuần hai trận trong thời gian dài, nền tảng thể lực của cầu thủ hầu như ít bị ảnh hưởng, bất chấp khả năng chấn thương tăng lên.
Dựa trên tám camera lắp quanh Celtic Park - sân nhà của Celtic, Dupont ghi nhận mọi chuyển động của cầu thủ, từ tổng quãng đường di chuyển, quãng chạy dài nhất, số lần và quãng chạy nước rút. Trong hai năm Dupont làm việc ở Celtic, từ 2007 đến 2009, CLB này đều dự Champions League. Chuyên gia sinh năm 1972, vì thế, có mẫu số đủ lớn để chứng minh cho quan điểm của ông. "Nghỉ từ 72 đến 96 giờ là đủ để duy trì cường độ hoạt động thể chất của một trận bóng đá đỉnh cao", Dupont kết luận trong nghiên cứu.
Để thực hiện cuộc "cách mạng" như Zidane vừa làm ở Real, Dupont cần những phương pháp trị liệu đặc biệt, nhằm giảm nguy cơ chấn thương. Ông yêu cầu những người vừa tập nặng hoặc ra sân thi đấu tắm nước lạnh 15 độ C trong khoảng 14 phút ngay sau khi vận động. Bên cạnh đó, họ cũng phải mặc những trang phục bó trong suốt 12 giờ kế tiếp.
Dinh dưỡng cũng là vấn đề được Dupont đặc biệt nhấn mạnh trong việc giúp cầu thủ dai sức hơn. Ba giờ trước khi thi đấu, cầu thủ sẽ dùng những thực phẩm ít carbohydrates như trái cây, sữa và mì ống. Sau trận thì ngược lại, họ được phép dùng sữa chua, bánh mì để bổ sung glycogen và góp phần phục hồi cơ bắp. Ngoài thời gian ở cùng đội, cầu thủ còn được khuyến khích tự hồi phục ở nhà bằng các máy mat-xa chân và buồng Hyperbaric - thiết bị cung cấp oxy tinh khiết hoặc hàm lượng cao, nhằm chống lão hóa tế bào. Vinicius là cầu thủ Real cuối cùng mua loại buồng này.
Song song với các liệu pháp hồi phục, Dupont còn đi đầu trong lĩnh vực cảnh báo và dự đoán chấn thương. Dựa trên những nghiên cứu của bản thân, vị chuyên gia bằng tuổi Zidane nhận định, cầu thủ dễ bị tổn thương nhất trong khoảng 15 phút cuối mỗi hiệp, đặc biệt là hiệp hai. Ông cũng đưa những bằng chứng cho thấy, đội có lợi dẫn sẽ ít bị hao mòn thể lực và dễ tránh chấn thương hơn. Đây là những cơ sở để Zidane phác thảo chiến thuật cho hai trận quan trọng nhất trong 11 ngày vừa rồi, gặp Borussia Monchengladbach và Atletico. Trong cả hai trận, Real đều mở tỷ số trong 15 phút đầu, và duy trì lợi thế tới khi tiếng còi mãn cuộc vang lên.
Những trái ngọt hôm nay tương phản với tình hình Real hồi Dupont mới đến. Trong vòng 50 ngày, tính từ lúc hội quân chuẩn bị cho mùa 2019-2020, đội bóng Hoàng gia Tây Ban Nha có tới 10 ca chấn thương. Từ những cầu thủ trẻ như Rodrygo, Mendy, Marco Asensio đến thủ thành Thibaut Courtois đều lần lượt nhập viện. Tuy nhiên, mọi chuyện sớm ổn định và đi vào quỹ đạo vào đầu mùa đông, bởi một nửa số ca chấn thương nằm ở vùng cơ, tức liên quan tới cường độ vận động.
Vinicius, cầu thủ ra mắt Real vào hè 2018, trải qua hai đời HLV thể lực trước khi gặp Dupont là Pintus và Oscar Caro, từng phát hoảng khi tới những giáo án nhồi thể lực. "Hở ra là ông ấy bắt chúng tôi chạy", tiền đạo người Brazil bông đùa. "Sau trận gặp Getafe, tôi đã gõ cửa văn phòng và hỏi ông ấy xem có thể linh động cho một buổi hay không. Đáp lại, chỉ là cái lắc đầu".
Không phải tự nhiên cầu thủ răm rắp nghe lời Dupont đến vậy. Tại World Cup 2018, Pháp băng băng tiến về đích với trạng thái thể lực hoàn hảo. Dù gặp những trở ngại như Argentina, Bỉ và Croatia, đội quân của Didier Deschamps luôn đầy đủ quân số để có những phương án B cho mỗi trận. Có một giai thoại kể về Dupont, là trước mỗi trận sân khách của Pháp, Deschamps không cần thị sát mặt sân. Ông tin tưởng Dupont, bằng những thiết bị hiện đại, sẽ cung cấp đầy đủ số liệu về độ cứng, độ lệch mặt cỏ, rồi tư vấn về cường độ hoạt động của mỗi cầu thủ để tránh chấn thương.
Tại Real, công việc của Dupont thậm chí còn tỉ mỉ hơn. Đầu mùa 2020-2021, ông gửi cho mỗi thành viên đội một giáo án tập thể lực riêng mà họ có thể dễ dàng truy cập từ điện thoại. Thông qua áo bib có gắn thiết bị định vị GPS, Dupont thậm chí có thể nhẩm được Ramos đã nâng tạ bao nhiêu kilogram hay Benzema đã leo cầu thang bao nhiêu lần tại nhà.
Thắng Nguyễn (theo El Pais)