Allegri - như kẻ lạc thời của bóng đá châu Âu
Giữa lúc những cuộc bổ nhiệm diễn ra cấp tập, có một nhà cầm quân hàng đầu vẫn thảnh thơi tận hưởng cuộc sống. Ông là Massimiliano Allegri, người đã giành sáu danh hiệu Serie A.

Allegri rất mê vẽ ngoáy. Nếu trước mặt là một cây viết và bất kỳ thứ gì có thể vẽ lên được, ông sẽ bắt đầu tí toáy. Allegri đồng ý tiếp phóng viên của New York Times tại nhà riêng. Và trong hai tiếng, ông vừa trả lời phỏng vấn, vừa vẽ kín bảy trang giấy.

Một số hình ảnh rất dễ nhận ra: bản đồ sân bóng, những hình tròn với số bên trong biểu thị cho cầu thủ, những mũi tên vạch ra hướng di chuyển. Nhưng một vài hình ảnh khác thì khó hiểu hơn: một hình nhân bị treo ngược ở góc trang giấy. Ở góc đối diện, chữ "tablet" (bảng nhỏ) được khoanh tròn và gạch chân, hẳn Allegri phải có hàm ý gì đó mới nhấn mạnh từ này.

Các nhà khoa học đã dành nhiều thời gian để nghiên cứu những hình vẽ ngoáy. Nhà tâm lý học Robert C. Burns từng nói: "Những đường bút mà một người chán nản vẽ ra thường vô tình hàm chứa đựng một thông điệp gì đó."

Liệu Allegri đang nhớ bóng đá? Sau khi chia tay Juventus, có vẻ như khát khao được cầm quân, được chiến đấu, được chiến thắng đã vô tình hiện lên trang giấy. Ông có lý do để nhớ sân bóng. Sáu tháng qua là quãng thời gian nghỉ ngơi thật sự đầu tiên của Allegri sau 34 năm cống hiến không ngừng nghỉ: bao gồm 18 năm làm cầu thủ và 16 năm trên băng ghế huấn luyện. "Tôi đá cũng xoàng thôi", Allegri thừa nhận. Nhưng làm HLV thì xịn hơn rõ. Ông đã giành chức vô địch Serie A cùng với AC Milan (một lần) và Juventus (năm lần liên tiếp).

Những nhà cầm quân hàng đầu, dù có yêu và ám ảnh bởi bóng đá tới đâu, cũng cần một khoảng nghỉ. Ngay cả Pep Guardiola cũng từng thừa nhận quá mệt mỏi sau bốn mùa dẫn dắt Barcelona, cuối cùng ông thôi việc và đi nghỉ tại New York suốt một năm.

Tuy nhiên, Allegri không cho rằng ông đang nghỉ phép. Ông chỉ đơn giản là đang... nghỉ, nghỉ hoàn toàn, để đầu óc không chút vướng bận nào với bóng đá. Suốt sáu tháng, ông không xách vali đi du lịch, không đến xem các trận đấu lẫn các buổi tập, không thăm dò đối thủ, không tái định hình tư tưởng, cũng chẳng ngó qua những lời đề nghị cầm quân. Trong khi Guardiola dừng chân vì khô cạn cảm hứng với bóng đá, Allegri lại có những thú vui khác hẳn.

"Tôi đã đọc rất nhiều sách", ông chia sẻ, chủ yếu là thể loại ly kì. Ông cũng có đọc qua một tác phẩm về nghệ sĩ Amedeo Modigliani, cuốn sách đã thôi thúc ông đi tham dự một buổi triển lãm ở London. "Tôi chỉ đang dành thời gian cho gia đình, bạn bè và tận hưởng cuộc sống mà thôi."

Allegri thực sự rất lạ. Bởi vì khi phỏng vấn một HLV bóng đá, những gì bạn chờ đợi cũng chỉ là bóng đá mà thôi. Nhưng Allegri quả thực đã tách biệt mình hoàn toàn khỏi thế giới sôi động của quả bóng tròn. Trong một bài phỏng vấn khác dành cho ESPN, Allegri cũng gọi chiến thuật là "rác rưởi" vì ông tin con người mới là nhân tố quyết định thành bại của một trận bóng. Ông không tin vào những con số, ông không phải là fan của máy móc. Ông tin vào dấu hiệu hơn số liệu. Ông tin là có những thứ chỉ có con người, chứ không phải bất kỳ loại máy móc tối tân nào, mới nhìn thấy được. Vậy mà con người ngỡ như đang bị lạc thời ấy lại là một trong những HLV được trọng vọng nhất châu Âu.

Allegri là một nhà cầm quân vĩ đại với sáu chức vô địch Serie A cùng hai lần góp mặt trong trận chung kết Champions League. Ông là một trong số 12 người được mời tham dự Diễn đàn các HLV của UEFA hồi tháng 11, và là khách mời duy nhất... thất nghiệp trong hội trường.

Danh tiếng là quá đủ để ông thản nhiên lựa chọn thời điểm cũng như bến đỗ để tiếp tục huấn luyện. Ông có thể chọn bất kì CLB nào tùy thích, miễn là kể từ tháng 6 trở đi. "Sau 5 năm gắn bó với Juventus, tôi không muốn trở lại sự nghiệp với bộ mặt tệ hại", ông nói. "Đây là một lựa chọn quan trọng". Ông muốn dẫn dắt một đội bóng có kỷ luật và tổ chức tốt. 

Allegri không muốn đánh cược với một đội bóng không đủ thực lực. Vài tháng qua, đã có rất nhiều tin đồn về việc ông sẽ cầm quân Arsenal, Man Utd, Bayern Munich hay PSG. Cùng Mauricio Pochettino, ông là một trong hai HLV đang thất nghiệp được săn đón nhất thế giới bóng đá.

Chiến lược gia sinh năm 1967 là con người với tư tưởng phản văn hóa mạnh mẽ. Ông đi ngược với quan điểm cho rằng các HLV hiện đại phải là các triết gia tài cán hơn người, luôn thấm nhuần tư tưởng của người hâm mộ cũng như giới truyền thông.

Cá nhân Allegri tin rằng mỗi CLB và thành phố luôn có những bản sắc riêng biệt, và việc của ông là phải hòa nhập với điều đó hơn là áp đặt những tư tưởng xa lạ. Bóng đá trong ông là "một trò chơi tập thể được định hình bởi những cá nhân". Ông cũng hay xem bóng rổ vì ông thích cách mà một cá nhân trên sân có thể tỏa sáng. Tuy vậy, Allegri không thật sự cho rằng chiến thuật quy mô nhỏ trong bóng rổ có thể được áp dụng cho bóng đá. "Bóng đá là một nghệ thuật", ông thêm vào. Vì không hoàn toàn tin vào những đoạn dữ liệu số hóa, ông không sử dụng máy tính. Trong nhà của ông không có một chiếc máy tính nào, dù thời gian ở Juventus thì Ban lãnh đạo có phát cho ông một chiếc iPad.

"Tôi lớn lên tại trường đua ngựa cùng với ông mình", ông nói. Đua ngựa vốn là nét đẹp truyền thống nơi quê nhà của ông - Livorno, Tuscany. "Federico Tesio, người huấn luyện ngựa tài ba, nói rằng chỉ cần quan sát cách chân ngựa cử động vào buổi sớm mai là sẽ biết chúng phi như thế nào. Cầu thủ bóng đá cũng vậy. Bạn phải quan sát cách họ vận động. Đôi mắt chính là vũ khí quan trọng nhất đối với một nhà cầm quân".

Theo Allegri, quan điểm cho rằng "để có thể quan sát toàn bộ trận đấu, một HLV nên được bố trí tại khán đài hơn là bên ngoài đường biên, nơi bạn ngửi thấy mùi mồ hôi và trông thấy nỗi sợ" là một trong những lời cú lừa lớn nhất của làng túc cầu. Ông nói: "Ngồi trên khán đài sẽ khiến bạn mất kết nối, bạn phải tận mắt quan sát các cầu thủ. Khán đài chỉ nên phục vụ người hâm mộ mà thôi."

Ông đặc biệt xem nhẹ cách mà người Italy "đặt nặng" yếu tố chiến thuật cũng như chủ trương "ràng buộc trận đấu" của họ. Ông không thể hiểu nổi vì sao giới chuyên môn tại Coverciano (ám chỉ Liên đoàn bóng đá Italy) lại yêu cầu các HLV phải chú trọng vào hệ thống rập khuôn thay vì truyền tải thông điệp, nắm bắt trận đấu. "Cảm giác chính là yếu tố tiên quyết", ông khẳng định.

Allegri luôn nhớ cảm giác được hít thở bầu không khí cuồng nhiệt trên sân đấu. "Giờ tôi xem bóng nhiều hơn hồi còn làm việc", Allegri chia sẻ. "Lúc đó tôi chủ yếu xem những video diễn biến chính. Chăm lo cho đội bóng đã đủ bận rồi nên tôi chỉ tranh thủ ngó qua những clip tầm 5 phút mà thôi. Mấy clip 10 phút thì miễn".

Sau khi xem các trận đấu từ đủ nơi trên đất châu Âu trong vài tháng qua, ông bị ấn tượng mạnh bởi Liverpool, đồng thời dành hết lời khen cho Jurgen Klopp, vị thuyền trưởng đã một tay thay đổi bộ mặt đội bóng. "Hồi còn dẫn dắt Borussia Dortmund, hàng công trong tay anh ta rất mạnh, nhưng giờ hàng thủ của Klopp cũng vô cùng ghê gớm".

Allegri cũng thích Man City của Guardiola. Ông ấn tượng với đội bóng cũ Cagliari khi họ cạnh tranh sòng phẳng cho một vé dự C1, đồng thời nhận xét lối đá của Atalanta – đội bóng đã lọt vào vòng 1/8 Champions League – là rất "mãn nhãn" vì họ chơi thứ bóng đá "một đối một khắp sân".

"Xem người khác đá cũng như chính tôi đang ngồi trên thế cờ vậy, tôi thường suy tính xem mình sẽ làm gì trong tình huống đó, nghĩ về cách mà mình sẽ đáp trả đội bạn", ông nhớ cái cảm giác được đứng bên sân và trầm tư lục tìm một lối thoát. "Tìm ra một tia sáng giữa vô vàn những rối ren là một điều rất tuyệt vời, và tôi rất yêu những khoảnh khắc ấy."

Sẽ thật hấp dẫn nếu ta tin rằng vào tháng 6 sang năm, Allegri quay trở lại để ngược dòng những quan điểm hiện thời về chiến thuật, triết lý và hệ thống. Hấp dẫn, nhưng cũng sai lầm. Vị thuyền trưởng đại tài ấy quay về, cốt chỉ vì ông muốn lại được "hít thở".

Giờ đây ông dành thời gian cho nghệ thuật, đọc sách, du lịch và tận hưởng cuộc sống. Ông cũng rất thích vẽ ngoáy. Nhìn vào sơ đồ chiến thuật mà ông vạch ra, có thể ta sẽ nghĩ giải quyết được vấn đề trên giấy là xong. Nhưng với Massimiliano Allegri, tháo gỡ nút thắt trên sân cỏ mới chính là cảm giác tuyệt vời nhất.

Thủy Tiên (theo NYT)