Rivaldo: Người hùng của những kẻ khốn khổ
Cựu danh thủ của Barcelona và tuyển Brazil, người đón sinh nhật lần thứ 44 hôm 19/4 vừa qua, luôn được nhớ đến nhờ tài năng, độ quái kiệt và vô số khoảnh khắc thiên tài in đậm trong ký ức người hâm mộ.

Trong sân cỏ thế giới, có những cuộc chiến đã đi vào huyền sử. Và một trong số đó là trận hòa 3-3 giữa Barca và Man Utd trên sân Camp Nou ngày 25/11/1998. Hôm đó, chủ và khách thay nhau vượt lên dẫn trước nhưng cuối cùng đều bất phân thắng bại. 

Những bàn thắng của trận này đẹp đến mức giới chuyên môn cho rằng nó xứng đáng in vào sách giáo khoa bóng đá. Đấy là màn bật tường của cặp tiền đạo lẫy lừng Andy Cole - Dwight Yorke, là đường tạt bóng chính xác đến từng centimet của David Beckham. Nhưng trên tất cả, là màn trình diễn của Rivaldo. Một cú sút phạt chỉ lấy đà hai bước đã thành thương hiệu, và một cú lật bàn đèn bằng chân trái đẹp đến mức thủ thành Peter Schmeichel phải ngẩn ngơ. Cuối trận, Rivaldo còn có một cú sút xa chạm xà ngang. Camp Nou hôm đó, gầm vang tên của chàng trai có cái chân trái ma thuật ấy.

Đấy là Rivaldo của Barca, là ánh sáng rực rỡ nhất trong những năm tháng mây mù che phủ Camp Nou. Trước khi anh đến, Barca vinh quang với “Dream Team” của Johan Cruyff. Sau khi anh đi, Ronaldinho rồi Lionel Messi tạo lập nên một Barca của các chiến quả vô địch.

Giai đoạn của Rivaldo là thời điểm Barca mông lung trong chuyển nhượng, mất phương hướng trong đường lối phát triển (họ mua lại nửa đội hình Ajax với tiêu chí “Ajax vĩ đại”, nhưng không thành công). Hai danh hiệu La Liga liên tiếp 1998 và 1999 là không đủ cho những tổn thương mà CLB phải gánh chịu trong vị thế của kẻ xếp dưới đại kình địch Real Madrid. Khi ấy, Barca chỉ đẹp nhất là trong các bàn thắng của Rivaldo.

Trận cầu gặp Valencia tại vòng cuối La Liga mùa giải 2000-2001 là minh chứng rõ nét nhất. Đấy chỉ là trận đấu tranh chiếc vé cuối cùng để dự Champions League mùa sau, nhưng cú hat-trick của Rivaldo lại là bất tử. Bàn thắng ở phút 90 sau một pha ngả bàn đèn tuyệt đẹp ấn định tỷ số 3-2 cho Barcelona được phát đi hàng trăm lần trong ngày hôm ấy, trở thành bộ mặt quảng cáo của La Liga, khiến Nou Camp bị vỡ sân khi các cổ động viên tràn xuống ăn mừng sau khi trọng tài nổi hồi còi kết thúc. Barca là một CLB sở hữu những bàn thắng kỳ lạ. Nếu bảo tàng của họ có cú lắc hông của Ronaldinho trên Stamford Bridge, cú solo của Messi vào lưới Getafe, thì cú ngả bàn đèn mà Rivaldo thực hiện cũng xứng đáng có vị thế tương tự.

Rivaldo chơi sau lưng tiền đạo, nhưng anh lại ghi rất nhiều bàn thắng. Và đó thường là bàn thắng của một cầu thủ lớn trong các trận cầu lớn. Ngày 18/10/2000, Rivaldo lập hat-trick vào lưới AC Milan hùng mạnh trong trận hòa 3-3 ở San Siro. Bàn thắng đầu tiên đến từ một cú sút phạt sệt dưới chân hàng rào của Milan. Bàn thắng thứ hai lại đến từ một cú sút phạt lượn trên đầu các cầu thủ chủ nhà, khi ấy hàng rào của AC Milan không ai dám nhảy.

Hai bàn đó đủ nói lên kỹ thuật, tài sút phạt và độ quái của Rivaldo là đáng nể đến thế nào. Rivaldo cùng với Sinisa Mihajlovic ở Serie A, David Beckham ở Ngoại hạng Anh là ba cầu thủ sút phạt hàng rào hay nhất trong thế hệ của họ. Mỗi người một vẻ, ở Mihajlovic là những cú sút nhanh như chớp và xoáy rít trên không, ở David Beckham là những đường cong hoàn hảo với dáng ngả cực đẹp. Còn tuyệt chiêu của Rivaldo là sút không cần đà hoặc chỉ dậm nhảy đúng hai bước chạy.

Hình ảnh đẹp nhất của Rivaldo thực tế chưa hẳn là Barca, mà phải là màu áo vàng-xanh của Brazil. Ở đội tuyển đó, tên tuổi của anh vươn ra khắp thế giới, và cũng ở đó anh chiếm trái tim của người hâm mộ bằng những bàn thắng, các động tác kỹ thuật bằng chiếc chân trái dẻo đến kì dị. Năm năm chiếc áo số 10 của Selecao được giao cho Rivaldo là năm năm mà bóng đá Brazil vinh quang và say lòng người, mà đến hôm nay vẫn chưa tìm lại được. Năm năm ấy, cái tên Rivaldo được đặt thứ hai sau Ronaldo, nhưng thực tế tầm quan trọng của “Phù thủy Brazil” còn cao hơn cả “Người ngoài hành tinh”.

Cú sốc mà Brazil nhận trên đất Pháp được vực dậy sau Copa America 1999, nơi Rivaldo là cầu thủ hay nhất giải đấu. Và sau đó, anh giành luôn Quả bóng Vàng. Khi Ronaldo còn vật lộn với chấn thương, sự toả sáng kịp thời của Rivaldo là động lực giúp Brazil đi đến vòng chung kết World Cup 2002 sau bao nhiêu trục trặc. Và tại vòng chung kết trên đất Nhật - Hàn, với năm bàn thắng qua năm trận đầu tiên, Rivaldo dọn đường cho Brazil đi tới Cup vàng, như chính cái cách anh khiến Oliver Kahn phải ói bóng ra cho Ronaldo ập vào sút bồi ở trận chung kết với Đức.

"Thế giới anh hùng của những kẻ khốn khổ" là tên tự truyện của Rivaldo. Nơi anh kể về những tuổi thơ bên khu ổ chuột, những bất công mà anh phải gánh chịu cho đến ngày thành danh. Đôi chân của anh là đôi chân vòng kiềng, khuôn mặt anh đầy khắc khổ. Nhưng người vũ công Samba huyền thoại ấy lại chơi bóng đẹp đến tài hoa. Để đến bây giờ, khi anh bước sang tuổi 45, người hâm mộ vẫn không nguôi nhắc đến để nói lời cảm mến. Huyền thoại ấy có tuổi thọ sự nghiệp rất dài, mà đỉnh cao lại như vệt lưu tinh ngắn ngủi: rực rỡ đến chói lòa.

Dũng Phan