Kỳ thủ 17 tuổi phá sự thống trị của Vua cờ Carlsen
Ba Lan Hạ Vua cờ Magnus Carlsen, kỳ thủ Nodirbek Abdusattorov (Uzbekistan) lần đầu vô địch cờ nhanh thế giới tối 28/12.
Carlsen bước vào giải cờ nhanh thế giới với sự thống trị ở mọi thể loại cờ, khi là đương kim vô địch lẫn số một thế giới về Elo ở cờ tiêu chuẩn, nhanh và chớp. Trước ngày thi cuối cùng cờ nhanh tối 28/12, Carlsen cũng dẫn đầu với nửa điểm nhiều hơn phần còn lại. Nhưng, ngay ở ván đầu tiên của ngày cuối, Carlsen thua Abdusattorov và mất vị trí dẫn đầu vào tay kỳ thủ 17 tuổi. Kể từ đó, Carlsen không còn đuổi kịp tài năng trẻ Uzbekistan.
Dù thắng Levon Aronian ở ván áp chót để bắt kịp điểm số với Abdusattorov, Carlsen vẫn không thể vào loạt đấu tie-break tranh vô địch. Sau ván cuối, có tới bốn kỳ thủ cùng dẫn đầu với 9,5 điểm, gồm Abdusattorov, Ian Nepomniachtchi, Carlsen và Fabiano Caruana. Theo điều lệ giải, ngay cả nếu nhiều kỳ thủ bằng điểm, sẽ chỉ có hai người có chỉ số phụ cao nhất vào đánh tie-break. Chỉ số phụ đầu tiên được xét đến là hệ số Buchholz (tổng điểm các đối thủ). Theo Buchholz, Abdusattorov và Nepomniachtchi có hệ số cao hơn, nên vào đánh tie-break tranh chức vô địch.
Abdusattorov và Nepomniachtchi đánh hai ván cờ chớp đổi màu quân. Ở ván đầu tiên cầm quân đen, Abdusattorov cầm hoà đàn anh. Đến ván thứ hai, kỳ thủ số 132 thế giới thắng ở tàn cuộc xe và vô địch. Anh phá nhiều kỷ lục khi cùng là kỳ thủ trẻ nhất, có Elo thấp nhất và thứ bậc FIDE thấp nhất vô địch cờ nhanh thế giới.
Elo cờ tiêu chuẩn của Abdusattorov tháng 12/2021 là 2.633, còn cờ nhanh là 2.593. Màn thể hiện của anh tại giải tương đương với kỳ thủ có Elo 2.801. Anh kiếm thêm 77 Elo cờ nhanh, lên mức 2.670. Abdusattorov vô địch, nhưng tiền thưởng được chia đều cho những kỳ thủ bằng điểm. Vì thế, anh cùng Nepomniachtchi, Carlsen và Caruana mỗi người nhận 45.000 USD.
Trong hành trình đến chức vô địch, Abdusattorov thắng cả Caruana, Aronian, Carlsen lẫn Nepomniachtchi. "Tôi hạnh phúc, nhưng cũng mệt vì không có thời gian nghỉ ngơi, vì ngày mai sẽ bắt đầu một giải khác", Abdusattorov nói sau chiến thắng hôm 28/12.
Tối nay 29/12, giờ Hà Nội, giải cờ chớp thế giới sẽ khởi tranh cũng tại Warsaw, Ba Lan. Các kỳ thủ đấu 21 ván theo hệ Thuỵ Sĩ, tính điểm. Một ván thắng được một điểm, hoà nửa điểm và thua không được điểm. Thời gian cho một kỳ thủ ở mỗi ván là ba phút, thêm hai giây sau mỗi nước đi. Tiền thưởng ở giải cờ chớp giống hệt cờ nhanh. Carlsen thống trị giải cờ chớp khi vô địch ba năm gần nhất. Theo Elo tức thời, Abdusattorov đang ở trong top 100 thế giới ở cả ba thể loại cờ. Elo cờ chớp của anh là 2.702, đứng thứ 36 thế giới.
Abdusattorov sinh năm 2004 tại Tashkent, Uzbekistan. Anh thành Đại kiện tướng khi mới 13 tuổi, một tháng và 11 ngày, và là Đại kiện tướng trẻ thứ sáu lịch sử. Anh vô địch U8 thế giới năm 2012. Một năm sau, anh hạ hai Đại kiện tướng. Khi mới 11 tuổi, Abdusattorov đã vào top 100 kỳ thủ trẻ thế giới, và anh là người trẻ nhất lịch sử làm được điều này. Tại Cup Thế giới 2021, Abdusattorov cũng bất ngờ loại cao thủ Anish Giri ở vòng ba. Abdusattorov không còn cơ hội dự giải Thách đấu năm 2022, nhưng anh có thể là ứng viên tiềm năng tranh ngôi Vua cờ trong những năm sau đó.
Xuân Bình