Italy - Tây Ban Nha: Chiếc quyền trượng lịch sử của Conte
Trận đấu ở vòng 1/8 Euro 2016 hôm nay là cơ hội để Italy đảo chiều dòng chảy lịch sử u ám trước Tây Ban Nha hơn 20 năm qua. Chiến thuật và thần thái của vị HLV trưởng là cơ sở cho niềm tin đó.

* Trận Italy - Tây Ban Nha diễn ra lúc 23h hôm nay 27/6, theo giờ Hà Nội. Trực tuyến trên VnExpress.

Bốn năm trước, thất bại 0-4 trước Tây Ban Nha trong trận chung kết Euro như nhát dao đâm vào trái tim của những người yêu màu thiên thanh. Hôm đó lệ đã rơi trên khóe mắt của Andrea Pirlo - người chơi hay nhất của Italy năm ấy. Mùa hè 2012 bỗng chốc trở thành kỷ niệm buồn, dù ban đầu, các tifosi đã được sống những tháng ngày đẹp nhất từ chiến thắng trước đội tuyển Anh ở tứ kết với cú sút panenka thần thoại của Pirlo, cho tới màn mừng bàn thắng của Mario Balotelli trong trận gặp Đức.

Cuối cùng, lịch sử chỉ vinh danh kẻ chiến thắng, để rồi khi nhắc lại Euro 2012 vẫn chỉ là câu chuyện liên quan đến chức vô địch của Tây Ban Nha. Còn với Italy, tất cả chìm vào lãng quên như giọt nước mắt thấm xuống mặt cỏ sân Olympic (Kiev, Ukraine), nơi đăng cai trận chung kết đó.

Tại Euro 2012, những chiến thắng bằng sơ đồ 4-4-2 ở các trận gặp Anh và Đức đã làm HLV Cesare Prandelli chủ quan khi vào chung kết. Ông không  sử dụng sơ đồ 3-5-2 với mỏ neo Daniele De Rossi ở vị trí libero - đấu pháp đã giúp Italy hòa trên thế thắng trước Tây Ban Nha tại vòng bảng. Thay vào đó, Prandelli chọn cách tiếp cận trận đấu theo hướng tấn công của 4-4-2, để rồi sự mạo hiểm ấy nhanh chóng phải trả giá khi gặp thứ tiki-taka thượng thặng của người Tây Ban Nha. Italy đã vỡ vụn khi ném đi sở trường là phòng ngự để dùng sở đoản là tấn công.

Phải tới hơn một năm sau, trong trận tái đấu ở Confederations Cup 2013. Prandelli mới thừa nhận sai lầm của ông tại Kiev, đồng thời thay đổi chiến thuật theo hướng phòng thủ khi tái ngộ tiki-taka của người Tây Ban Nha. Trận đấu ấy Prandelli cho đội nhà đá với sơ đồ 3-6-1, đã chơi cân bằng với Tây Ban Nha, kéo trận đấu đến loạt luân lưu, sau khi bị thần may mắn từ chối cú sút dội cột của Emanuele Giaccherini ở hiệp phụ thứ nhất.

Tròn bốn năm sau trận chung kết ở Kiev, thiếu năm ngày, Italy và Tây Ban Nha lại gặp nhau tại đấu trường Euro. Đã có quá nhiều sự đổi thay của hai bên, HLV của Tây Ban Nha vẫn là “ngài râu kẽm” Del Bosque, nhưng HLV của Italy là Conte trẻ trung và máu lửa, người được Pirlo miêu tả là "dường như không bao giờ vui vẻ, mà luôn giận dữ".

Nhìn Conte, ta như hiểu vì sao triết lý của đạo Phật cho rằng trong bảy trạng thái tình cảm của con người, thì “nộ” là có sức mạnh nhất. Ngày tới Juventus, Conte đã mang cái giận dữ lên chiếc ghế HLV, dùng nó để vực dậy niềm kiêu hãnh của Juventus sau đau khổ hậu Calciopoli. Bây giờ, ông cũng dùng chính cái “nộ” đó để khơi dậy niềm tự hào thiên thanh sau hơn hai thập kỷ bại trận dưới tay Tây Ban Nha. Conte sẽ không chấp nhận sự sỉ nhục khi Italy thua Tây Ban Nha, bởi ông mang theo niềm tự hào chiến thắng trước kình địch này. Conte chính là một trong 11 cầu thủ Italy đá chính ở lần gần nhất Italy đánh bại Tây Ban Nha - trận thắng 2-1 tại tứ kết World Cup 1994, cách đây 22 năm.

Không chỉ khác ở ghế HLV, Italy hiện tại cũng khác Tây Ban Nha về con người lẫn lối chơi. Tây Ban Nha bây giờ vẫn sử dụng tiki-taka, dù ở một trình độ thấp hơn hẳn khi không còn Xavi. Nhưng Italy thì không "sống mòn" như vậy. Trước thềm Euro 2016, Conte đã dũng cảm loại Pirlo - linh hồn của Italy bốn năm trước - ra khỏi danh sách 23 cầu thủ đến Pháp.

Đó là quyết định, mà như Conte tâm sự, khiến ông đau lòng, cũng là một quyết định làm rầu lòng các tifosi, bởi họ đã quá quen với hình ảnh lãng mạn của anh ở tuyển Italy suốt một thập kỷ qua. Nhưng Conte vẫn gạt Pirlo, để Italy chơi thứ bóng đá pressing nhanh hơn, mạnh mẽ hơn và tốc độ hơn. Đó chính là điểm khác biệt của Italy với Tây Ban Nha. Một bên dám rời khỏi bóng hình quen thuộc, và bên kia vẫn giữ lấy dĩ vãng đang dần đi qua của một lối chơi đang bị bắt bài.

Trong "Tiếu ngạo giang hồ", có câu chuyện Phong Thanh Dương dạy "Độc cô cửu kiếm" cho Lệnh Hồ Xung. Phong Thanh Dương nói: "Kiếm chiêu ngươi sử dụng dẫu có tinh xảo đến đâu, thì vẫn có thể tìm ra dấu vết, địch nhân sẽ dựa theo chỗ sơ hở đó mà phá chiêu. Nhưng nếu người đánh không theo chiêu thức nào thì địch nhân làm sao có thể phá được chiêu thức của ngươi?".

Chuyện tương tự cũng vậy, Del Bosque và Tây Ban Nha có tuyệt chiêu tiki-taka từng gây khiếp đảm khắp thế giới, nhưng đang dần bị bắt bài bởi lối đá pressing và phòng thủ khu vực, vì thế đây là một lộ kiếm tuyệt đỉnh nhưng có sơ hở. Để có thể tìm ra sơ hở và khắc chế đối phương, Conte cần đóng vai Lệnh Hồ Xung thi triển "Độc cô cửu kiếm". Nếu làm được điều đó, ông sẽ giúp tuyển Italy đảo chiều lịch sử, sau hơn 20 năm bất khả chiến thắng trước Tây Ban Nha ở các giải đấu lớn.

Năm năm trước, Conte đã có mặt để thay đổi Juventus sau đêm trường Calciopoli. Bây giờ ông lại đến với Italy để đổi vận binh đoàn thiên thanh sau đêm trường đen tối trước người Tây Ban Nha. Một lần nữa, chiếc quyền trượng lịch sử lại đặt lên đôi tay của người đàn ông có gương mặt giận dữ này.

Dũng Phan