Manuel Neuer: Người viết lại định nghĩa thủ môn
Anh lao ra khu cấm chơi như một trung vệ, anh chuyền bóng cho đồng đội với một pha ta-lông điệu nghệ nhưng anh không để mất bóng như Rene Higuita và cũng không phải vì ham thích biểu diễn như Jose Luis Chilavert.

Cách đây đúng một năm, cả thế giới bóng đá đã trầm trồ thán phục màn trình diễn của Neuer khi Đức vượt qua Algeria với tỷ số 2-1 ở vòng 1/8 của World Cup 2014. Anh sau đó được Ban tổ chức bình chọn là cầu thủ hay nhất trận. Còn trong cuộc bình chọn nội bộ của Liên đoàn bóng đá Đức, Neuer nhận đến 88,52% số phiếu - một con số chưa từng có.

Xét về mặt thống kê trận ấy, Neuer không có gì nổi bật. Khi bình quân các cầu thủ chạy 10,6 km, Neuer chạy có 5,5 km. Anh đứng im trong 96% thời lượng trận đấu và chỉ tăng tốc sáu lần, ấy vậy mà không ai dám chê Neuer là lười biếng. Bởi vì cứ mỗi lần anh... nhúc nhích, cứ mỗi lần anh tăng tốc là cả sân bóng đều ồ lên ngỡ ngàng và thán phục.

Việc thủ môn lao ra khỏi vòng cấm không hiếm, nhưng lao ra với tần suất và sự hiệu quả gần như tuyệt đối như Neuer thì cổ kim hiếm thấy. Đấy là cái ngày mà báo chí Đức hân hoan tuyên bố rằng Neuer đã viết lại định nghĩa về thủ môn. Truyền thông thế giới cũng tập làm quen với một khái niệm mới: "thủ môn quét", tức là kết hợp giữa thủ môn (keeper) và hậu vệ quét (sweeper).

Hôm ấy Neuer chứng tỏ không nhất thiết phải bay lượn trong khung thành để cản phá một bàn thua, bởi một thủ môn hoàn toàn có thể chặn tiền đạo bằng một cú xoạc bóng. Thậm chí nếu tiếp cận bóng sớm hơn và phá đi, thủ môn cũng có thể tránh được một pha đối mặt, không cho tiền đạo cơ hội biến mình thành gã hề. Trong 120 phút thi đấu với Algeria, Neuer có tổng cộng 59 pha chạm bóng, trong đó có đến 20 pha ở ngoài vòng cấm, giúp đội tuyển Đức hóa giải rất nhiều tình huống nguy hiểm và tránh khỏi một trận thua bẽ mặt. Vâng, nhà vô địch World Cup 2014 thật sự đã đối diện với nguy cơ bị loại thật sự trước đại diện châu Phi nếu không có Neuer.

Sau trận đấu ấy, tờ Compétition của Algeria giật tiêu đề: "Không có Neuer, chúng ta đã làm gỏi Đức". Tuttosport của Italy: "Một mình Neuer cứu thua ít nhất 3 lần, cả 3 lần đều ở ngoài vòng cấm". Daily Mail của Anh: "Beckenbauer, Matthaeus và Neuer, sao Đức có nhiều... hậu vệ quét giỏi như vậy". Còn Andreas Koepke, HLV thủ môn của tuyển Đức, nói: "Sau trận đấu, tôi chửi Neuer trước vì một lần nữa chúng tôi lại để lọt lưới. Nhưng sau đó tôi phải khen cậu ấy hết lời vì màn trình diễn tuyệt vời trong vai trò... trung vệ".

Kết thúc World Cup 2014, dù giải đấu có một loạt những Guillermo Ochoa, Keylor Navas, Tim Howard... nhưng danh hiệu thủ môn hay nhất giải vẫn thuộc về Neuer một cách xứng đáng bởi anh đã mang đến cho vị trí vốn bị xem là nhàm chán này một chiều sâu mới. Kết thúc giải đấu, Lionel Messi có tổng cộng 242 đường chuyền trong khi con số này của Neuer là... 244. Tức là Neuer đã thoát khỏi cái khuôn khổ thông thường của một thủ môn (keeper) để trở thành một cầu thủ (player) đúng nghĩa. Anh chuyền bóng, anh giữ bóng, anh phát động tấn công. Mùa hè Brazil năm ấy, Neuer trở thành thủ môn đầu tiên trong lịch sử World Cup có hai pha... ném biên.

Vì khả năng xử lý bóng bằng chân thành thạo, vì khả năng phán đoán tình huống để lao ra kịp thời, HLV Joachim Low đã mạnh dạn đẩy cao đội hình để tạo sức ép lên các đối thủ vì tin Neuer đủ sức quán xuyến một phần ba phần sân nhà. Bởi thế, có thể nói trận đấu với Algeria cách đây một năm là ngã rẽ quan trọng để đưa Đức đến vinh quang. Ở Bayern, Pep Guardiola cũng để cho Neuer quán xuyến một không gian rộng hơn và anh đã làm việc ấy rất tốt.

Khi chiến thuật ngỡ như đã bão hòa thì Manuel Neuer rõ ràng đã mang đến cho những HLV như Low hay Pep những phát kiến mới. Lịch sử có nhiều thủ môn có phản xạ tuyệt vời, có những người có thêm tài sút phạt và lừa bóng, nhưng để định nghĩa lại vị trí thủ môn thì Neuer là người đầu tiên. Anh đáng tôn vinh ở chỗ ấy.

Có thể bạn chưa biết?

* Ngoài bóng đá, Neuer còn chơi rất giỏi các môn quần vợt, trượt tuyết, bóng bàn, billards và ném phi tiêu. Riêng với hai môn quần vợt và trượt tuyết, Neuer không có đối thủ tại Bundesliga.

* Neuer có năng khiếu và đam mê nghệ thuật. Anh từng lồng tiếng cho nhân vận Frank McCay trong bộ phim hoạt hình "Monsters University".

* Neuer có kiến thức xã hội rất rộng. Anh từng đi thi "Ai là triệu phú" hồi tháng 11/2011 và giành được phần thưởng 500.000 euro. Anh dùng toàn bộ tiền này cho từ thiện. Sau đó Neuer có một phát ngôn nổi tiếng về trải nghiệm làm người chơi: "Đứng trước một quả 11 mét còn ít hồi hộp khi ngồi trên ghế nóng".

* Neuer là người rất chung thủy. Anh và người bạn gái lớn hơn mình 2 tuổi Kathrin Gilch đã yêu nhau được 7 năm.

* Neuer có nhiều sở thích liên quan đến Italia: ăn mì spaghettti, pizza và rất thích đi xe Vespa.

Hoài Thương