Ferrari: Từ thảm họa mùa 2014 thành kẻ thách thức Mercedes
Đội đua Italy đã có những cải tiến quan trọng và tiến bộ vượt bậc để trở thành mối đe dọa cho sự thống trị của gã khổng lồ Mercedes trên đường đua F1 2015.

Tay đua số một hiện nay của Ferrari, Sebastian Vettel thừa nhận chiếc SF15-T chỉ đang yếu hơn chiếc W06 của Mercedes một chút và đội đua Italy cần thêm một thời gian nữa để có thể cạnh tranh sòng phẳng với Mercedes. Ngôi sao người Đức không hề khoác lác về sức mạnh của Ferrari hiện nay.

Trong ba chặng đua vừa qua, đội đua Italy nổi lên như một đối thủ thách thức thực sự đối với Mercedes, đội đua bá chủ làng F1 kể từ mùa giải 2014. Vettel về nhất tại Sepang (Malaysia), còn Kimi Raikkonen thì xuất sắc đánh bại Nico Rosberg để về nhì sau Lewis Hamilton tại Bahrain, giúp Ferrari có mặt trên bục podium cả ở bốn chặng đua từ đầu mùa. Chiếc SF15-T rõ ràng đang dần trở thành kình địch đáng gờm dưới con mắt của Mercedes.

Giám đốc điều hành Mercedes, Toto Wolff cũng phải kinh ngạc trước sự tiến bộ nhanh chóng của Ferrari: "Họ không thể hiện nhiều sự tiến bộ tại các kỳ thử nghiệm trước mùa giải nhưng sau mỗi chặng đua Ferrari lại mạnh thêm đáng kể. Thành tích của họ sau kỳ nghỉ đông và đặc biệt là ở ba chặng đua vừa qua gây ấn tượng với tất cả. Đó là một sự thách thức đáng kể đối với chúng tôi".

Màn trình diễn của Ferrari tại các chặng đua mùa 2015 khác hoàn toàn so với hình ảnh bạc nhược về chính họ mùa trước. Năm 2014 là năm giải tồi tệ nhất với đội đua Italy trong suốt 21 năm trở lại đây khi họ chỉ xuất hiện trên bục podium đúng hai lần. Ferrari đã làm những gì để hoàn toàn lột xác chỉ sau vài tháng ngắn ngủi như thế?

Ferrari đã tiến bộ đến mức độ nào? Năm ngoái, sự yếu kém của Ferrari đã khiến ngôi sao số một Fernando Alonso dứt áo ra đi sau năm năm cộng tác khi nhận thấy rằng anh khó mà có được một chiếc xe mạnh mẽ trong tương lai gần nếu cứ ở lại đội đua Italy. Cho tới thời điểm hiện tại, sự lựa chọn của tay đua người Tây Ban Nha tỏ ra là một quyết định hoàn toàn sai lầm khi anh đang phải vật lộn dưới đáy đoàn đua với chiếc MP4-30 của liên minh McLaren-Honda.

Ở mùa giải thảm hoạ 2014, thành tích phân hạng trung bình của Ferrari kém Mercedes tầm 1,22 giây. Về động cơ, công suất động cơ Ferrari  yếu hơn sản phẩm của Mercedes tới 50 bhp do sự kém hiệu quả của bộ phận tăng áp đóng góp tới hai phần ba trong khoảng cách 1,22 giây với đối thủ. Thua thiệt tầm 0,4 giây còn lại là do khung xe cùng các bộ phận khí động học.

Năm nay, đến giờ, chiếc SF15-T chỉ còn kém chiếc W06 nhanh nhất trung bình 0,705 giây tại vòng phân hạng. Ở các buổi đua chính thức, khoảng cách còn được Ferrari thu hẹp nhiều hơn nữa, vào 19/4 vừa qua, chiếc SF15-T gần như ngang ngửa với chiếc xe của Mercedes.

Phần lớn sự tiến bộ của Ferrari nằm ở động cơ. Hiện tại, động cơ của Ferrari  mạnh hơn mùa giải năm ngoái 65 bhp. Công suất động cơ của Ferrari giờ nằm ở khoảng 880 bhp. Nên nhớ rằng vào cuối mùa giải trước Mercedes đã lạc quan dự đoán sẽ cải thiện thêm 50 bhp khi bắt đầu mùa giải 2015, nhưng tới nay, đội đua nước Đức mới chỉ nâng công suất động cơ thêm được 15-20 bhp. Vì thế, dù vẫn mạnh hơn xét về tốc độ trên đoạn đường thẳng, nhưng cách biệt giữa Mercedes và Ferrari về tốc độ là không đáng kể.

Do không có nhiều khác biệt về động cơ, sự thua kém của SF15-T so với W06 là nằm ở khung xe và các bộ phận khí động học, xử lý của tay đua cũng như sự tương thích giữa phong cách lái với hoạt động của lốp xe. Nếu Ferrari cải thiện được các vấn đề đó, việc Mercedes bị đánh bại sòng phẳng là lẽ đương nhiên.

Trong số các nguyên nhân trên, các chuyên gia cho rằng lốp là vấn đề chính. Nhiều năm qua, với triết lý thiết kế xe khá đặc thù, các chiếc xe của Ferrari thường có khuynh hướng xử sự “nhẹ nhàng” với lốp. Điều này có lợi trong các cuộc đua chính thức khi lốp xe sẽ có tuổi thọ dài hơn và hoạt động ở công suất tối đa lâu hơn. Tuy nhiên, ưu điểm này lại gây bất lợi cho các tay đua tại vòng phân hạng khi họ phải mất nhiều thời gian hơn để làm nóng trước khi khai thác tối đa hiệu suất lốp.

Vấn đề trên khiến hiện nay Ferrari, dù đã rất tiến bộ, luôn phải xuất phát sau ít nhất một chiếc xe của Mercedes. Sự bất lợi về vị trí xuất phát khiến tay đua gặp khó khăn ở cuộc đua chính thức khi xe tác động “nhẹ nhàng” lên lốp sẽ khiến họ khó có thể bám sát đối thủ trong suốt cuộc đua. Điểm yếu phân hạng sẽ tác động lớn đến cuộc đua chính thức cho dù có lợi thế về lốp.

Hamilton là nhân tố giúp Mercedes vượt trội so với Ferrari. Nếu chúng ta phân tích bảng so sánh thành tích phân hạng trong nội bộ Mercedes và Ferrari ở mùa giải năm ngoái, chúng khá tương đồng. Ở mùa giải 2014, Nico Rosberg bị Lewis Hamilton đánh bại ở 11 trong 19 buổi phân hạng. Rõ ràng, ngôi sao người Đức không thường xuyên là tay đua nhanh nhất của Mercedes. Sang mùa giải năm nay, Hamilton càng củng cố thế mạnh đua phân hạng khi giành pole ở cả bốn vòng phân hạng đã diễn ra, trong khi đó, so với Rosberg, Ferrari kém trung bình 0,214 giây tại vòng phân hạng.

Sau bốn chặng đã qua, Rosberg đã hai lần về nhì và hai lần về thứ ba, vị trí trung bình mà tay đua người Đức đạt được là 2,5. Tuy nhiên, khi nhìn sang Ferrari, khi lấy giá trị trung bình của các thành tích tốt nhất mà họ đạt được, chúng ta sẽ thấy kết quả là 2,25 - tốt hơn một chút so vớiRosberg. Vì thế có thể thấy khác biệt chủ yêu giữa Mercedes hiện nay và Ferrari chủ yếu nằm ở tài năng của Hamilton.

Bên cạnh đó, việc Alonso - người thường xuyên bỏ xa đồng đội Kimi Raikkonen (nhanh hơn trung bình 0,5 giây ở vòng phân hạng và đánh bại đồng đội ở 16 trong 19 lần phân hạng), phải ra đi và thay thế bằng Vettel, khiến Ferrari vẫn chưa thực sự đồng đều về chất lượng tay đua so với Mercedes. Về mặt toán học, nếu thay Raikkonnen bằng Alonso, rõ ràng Ferrari sẽ đủ sức cạnh tranh ngang ngửa với đội đua nước Đức tại vòng phân hạng.

Ferrari cần phải làm gì để có thể đánh bại Mercedes? Đội đua Italy đã trải qua quá trình cải tổ nhân sự mạnh mẽ suốt 18 tháng qua bao gồm cả việc sa thải hàng loạt chuyên gia kỹ thuật cao cấp ở cuối mùa giải 2014 như Giám đốc kỹ thuật Pat Fry, chủ trì thiết kế Nikolas Tombazis, trưởng bộ phận phát triển động cơ Luca Marmorini, chuyên gia lốp Hiroshi Hamashima, kỹ sư đường đua Andrea Stella.

Triết lý thiết kế của Ferrari đã lạc lối ngay từ đầu, bởi chiếc xe của họ khi đó đã quá chú trọng về khung xe và khí động học mà không có sự kết hợp hài hoà giữa động cơ tăng áp và tổng thể chiếc xe. Những tính toán sai lầm khiến đội đua Italy đã có một mùa giải thảm hoạ ngay từ các chặng đua đầu tiên.

Năm nay, những hạn chế năm ngoái về động cơ đã được Ferrari loại bỏ, qua đó giúp SF15-T được cải tiến đáng kể về sức mạnh. Một số sự thay đổi về cách sắp đặt động cơ đã giúp Ferrari hoàn thiện được khả năng khí động học cũng như tác động tích cực lên chiếc SF15-T, ví dụ như tăng mức lực nén cho nửa thân sau, điều mà Ferrari thiếu ở mùa giải trước.

Những cải tiến giúp đội đua Italy có thể chủ động tăng thêm mức lực nén ở nửa trước mà vẫn đảm bảo được sự cân bằng tổng thể cho chiếc xe và giúp nó mạnh mẽ và ổn định ở các khúc cua. Những thay đổi trên rất phù hợp với phong cách lái của Vettel và Raikkonen. Việc thoả mãn được đòi hỏi của các tay đua chính là chìa khoá quan trọng để Ferrari có thể đánh bại đội đua nước Đức.

Năm ngoái, Alonso vẫn thích nghi rất tốt với chiếc xe có nhiều vấn đề, trong khi Raikkonen thì không thích ứng được như vậy. Với một chiếc SF15-T ôn hoà và ổn định hơn, hai tay đua tài năng hiện nay và đầy kinh nghiệm của Ferrari hoàn toàn đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với Mercedes một khi khai thác được tối đa tiềm năng của bản thân.

Đâu là sự cải tiến lớn nhất của Ferrari? James Allison, giám đốc kỹ thuật hiện tại của Ferrari, dù chính thức làm việc tại đội đua Italy từ tháng 9/2013, không hề có mặt trong dự án thiết kế chiếc xe của mùa giải 2014. Chiếc SF15-T mới là sản phẩm đầu tay của Allison kể từ khi tái hợp Ferrari. Khi được hỏi về sự cải tiến lớn nhất mà chiếc SF15-T đạt được, chuyên gia người Anh trả lời: "Ảnh hưởng từ khung xe và động cơ tới sự tiến bộ của SF15-T là tương đương nhau".

Đó không phải là một lời giải thích chân thật. Các đối thủ của Ferrari và nhất là Mercedes tin rằng những cải tiến về động cơ là yếu tố chính giúp đội đua Italy lột xác ở mùa giải 2015. Dù đã cải tiến rất nhiều, khung xe vấn là điểm yếu khiến Ferrari thua kém Mercedes ở thời điểm hiện tại.

Ở những chặng đua sắp tới, điều gì sẽ diễn ra? Câu hỏi thường gặp nhất hiện nay là mất bao lâu để Ferrari đuổi kịp Mercedes. James Allison mới đây bật mí Ferrari đang có một lộ trình phát triển xe rất hứa hẹn và khả quan ở những chặng đua sắp tới.

Về động cơ, một gói nâng cấp giúp nâng công suất thêm khoảng 15bhp sẽ sớm có mặt vào tháng 6, như dự đoán là tại Grand Prix Canada. Ferrari cũng còn nhiều "thẻ nâng cấp" hơn so với Mercedes. Trong số 32 thẻ nâng cấp, Ferrari được phép sử dụng 10 thẻ trong suốt mùa giải, Mercedes thì chỉ còn bảy thẻ sau khi đã sử dụng nhiều ở kỳ nghỉ đông.

Allison cũng khẳng định Ferrari, song song với phát triển về động cơ, cũng rất tích cực phát triển và nâng cấp khí động học trong thời gian tới. Nhưng Mercedes cũng sẽ không đứng yên khi đang tiến hành nâng cấp cả động cơ lẫn khí động học. "Chúng tôi đang có một nền tảng rất vững chắc, Mercedes đã xây dựng được đội ngũ chuyên gia đảm bảo thành công trong một chặng đường dài, bất chấp sự cạnh tranh mạnh mẽ từ Ferrari trong thời gian gần đây", Toto Wolff tuyên bố.

Minh Phương