Nhật Bản có tân thủ tướng
Các thành viên đảng Dân chủ tự do (LDP) cầm quyền tại Nhật hôm nay bầu cựu ngoại trưởng Taro Aso làm lãnh đạo mới, đồng nghĩa với việc ông sẽ đảm nhiệm chức thủ tướng thay cho ông  Yasuo Fukuda vừa từ chức.
Ông Taro Aso chủ trương đẩy mạnh chi dùng công cộng để thúc đẩy nền kinh tế và hướng đến một chính sách đối ngoại quyết đoán. Chính trị gia có quan điểm bảo thủ này đã giành chiến thắng áp đảo trước 4 đối thủ khác trong nội bộ LDP để thành lãnh đạo mới khi giành được tới 351 trên tổng số 527 phiếu.
Bộ trưởng Kinh tế và chính sách tài chính Kaoru Yosano về thứ hai trong cuộc chạy đua vào ghế lãnh đạo LDP và chỉ được 66 phiếu. Cựu bộ trưởng quốc phòng Yuriko Koike, người ấp ủ hy vọng trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản, về thứ ba với 46 phiếu.
Về mặt thủ tục, lãnh đạo mới của đảng LDP Taro Aso phải được quốc hội phê chuẩn mới chính thức đảm nhiệm ghế thủ tướng vào thứ tư tới. Tuy nhiên điều này là chắc chắn vì đảng LDP đang nắm đa số tại Hạ viện Nhật Bản.
Ông Aso đắc cử trong bối cảnh đảng LDP đang đối mặt với tình trạng mất tín nhiệm kéo dài và khả năng phải tổ chức tổng tuyển cử trước thời hạn. Bối cảnh chính trị này khiến hai thủ tướng của LDP đã lần lượt phải ra đi sau khi mỗi người tại nhiệm được chưa đầy một năm là ông Shinzo Abe và Yasuo Fukuda.
Tình trạng mất tín nhiệm của cử tri khiến một số người nhận định đảng LDP đang đứng bên bờ vực của sự mất quyền lực, điều mà họ đã duy trì liên tục trong nửa thế kỷ qua. Đảng này đang hy vọng phong cách thẳng thắn và sức hút đối với cử tri của ông Taro Aso có thể lấy lại hình ảnh LDP và hạn chế sự gia tăng ủng hộ đối đảng Dân chủ đối lập (DPJ). Trong những cuộc bầu cử gần đây DPJ đã lấy được sức mạnh và họ đang kiểm soát thượng viện.
Chính trị gia kỳ cựu 66 tuổi Taro Aso cam kết sẽ đẩy mạnh chi dùng công cộng nhằm khuyến khích nền kinh tế, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, nơi mà đảng LDP được ủng hộ rất mạnh. Trước cuộc bỏ phiếu trong nội bộ LDP, ông tuyên bố trước đám đông ủng hộ ở Tokyo: "Nước Mỹ đang đối mặt với khủng hoảng tài chính. Chúng ta không được phép để điều đó kéo chúng ta đi xuống theo".
Hôm 1/9 vừa qua, ông Yasuo Fukuda bất ngờ tuyên bố từ chức sau chưa đầy một năm cầm quyền. Ông cho biết mình gặp nhiều khó khăn trong thời gian qua và kêu gọi một đội ngũ mới lên lãnh đạo đất nước. Vị thủ tướng từ nhiệm 72 tuổi phát biểu rằng, đây là thời điểm thích hợp để ông đưa ra quyết định từ chức nhằm tránh một "khoảng trống chính trị".
Trong khi đó, ông Taro Aso nâng cao uy tín và tầm ảnh hưởng của mình trong LDP sau thời gian giữ ghế tổng thư ký đảng vừa qua. Trước đó ông từng đảm nhiệm ghế ngoại trưởng trong hai đời thủ tướng. Đây là lần thứ tư ông tham gia chạy đua làm thủ tướng, sau lần thất bại năm 2001 trước ông Junichiro Koizumi và về sau Shinzo Abe năm 2006. Năm ngoái khi ông Abe từ chức, nhiều người dự đoán ông Taro Aso sẽ thành thủ tướng nhưng cuối cùng "chiếc ghế nóng" lại về tay Yasuo Fukuda.
Ông Aso sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống chính trị, trong đó ông ngoại Shigeru Yoshida từng làm thủ tướng Nhật thời hậu chiến. Năm 1976, bản thân Taro Aso đã đại diện cho Nhật Bản dự thi môn bắn súng trong Thế vận hội Mùa hè Montreal, 3 năm trước khi được bầu vào quốc hội. 
Đình Chính (theo BBC, AP)