Gary Lineker: 'Gã sát thủ' cả đời không nhận thẻ phạt
Cựu danh thủ người Anh vừa kỷ niệm sinh nhật thứ 56 hôm 30/11. Thời còn thi đấu, ông nổi danh như một tay đào hoa, ghi bàn siêu đẳng và một nhân vật dễ thương hiếm thấy trong thế giới bóng đá.

Với một cầu thủ, có một khoảnh khắc để người ta nhắc đến tên mình đã là hạnh phúc. Lineker may mắn có nhiều khoảnh khắc như vậy. Chẳng hạn như cú hat-trick chỉ trong vỏn vẹn 47 phút của trận El Clasico năm 1987, giúp Barca hạ Real 3-2 (xem video). Màn trình diễn hôm ấy của ông khiến truyền thông Tây Ban Nha đã dành cho nó một tên gọi riêng: "El dia de Lineker" (Ngày của Lineker).

Khi Lineker giải nghệ, ông để lại một sự nghiệp thành công với 329 bàn chuyên nghiệp, một Chiếc Giày Vàng World Cup 1986, kỷ lục ghi nhiều bàn nhất lịch sử các kỳ World Cup cho đội tuyển Anh, một Quả Bóng Bạc châu Âu năm 1986. Và một "kỳ tích" ít người biết: suốt sự nghiệp dài 18 năm, từ khi còn ở đội trẻ của Leicester City, Lineker chưa từng phải nhận một thẻ vàng hoặc thẻ đỏ nào.

Khi Four Four Two hỏi Lineker có lần nào... suýt bị nhận thẻ chưa, ông nói: "Tôi suýt nữa bị phạt thẻ khi còn chơi cho Barca. Trọng tài đã cảnh báo tôi là đừng có cười nữa và thò tay vào túi".

Lineker là cầu thủ duy nhất trong lịch sử suýt nữa bị phạt vì... quá dễ thương. Và nụ cười ấm áp ấy khiến cựu danh thủ này trở thành người hiếm hoi trong thế hệ của ông đến nay còn được nhắc đến. Lineker đem kiến thức bóng đá và kinh nghiệm phong phú vào truyền thông. Khi các nhãn hàng tổ chức cuộc trưng cầu ở nước Anh, Lineker là nhân vật thể thao nổi tiếng thứ nhì, chỉ sau David Beckham - vị trí đáng khích lệ cho người đã giải nghệ cách đây hơn 20 năm. Hai mươi năm ấy, diện mạo của truyền thông đã thay đổi chóng mặt. Truyền hình analog dần nhường chỗ cho cáp, vệ tinh, truyền hình kỹ thuật số, truyền hình internet. Vậy mà Lineker vẫn giữ vững được vị thế hàng đầu, dù xuất hiện trên vai trò là một khách mời hay một người dẫn.

Vào thời điểm mà khách mời trên truyền hình ngày càng trở nên nhàm chán, và thích vuốt đuôi theo kiểu "hay thì khen - dở thì chê", Lineker luôn có những kiến giải rất riêng. Có những người nội trợ không thích bóng đá, nhưng dần quan tâm hơn vì mê Gary Lineker.

Trước khi trở thành người dẫn chương trình truyền hình được yêu thích, Lineker đã là một người hùng dân tộc. Ông là cầu thủ người Anh duy nhất từng giành Chiếc Giày Vàng ở World Cup, là một trong những chân sút tốt nhất lịch sử bóng đá Anh. Wayne Rooney đang ghi nhiều hơn Lineker ba bàn, nhưng anh cần 29 lần khoác áo đội tuyển nhiều hơn. Chín bàn của Rooney đến vào lưới những San Marino, Andorra và Kazakhstan. Trong khi đó, Lineker có những 10 bàn tại các vòng chung kết World Cup.

Cụ tổ của Lineker là một chân sút cự phách ở Leicestershire. Ông bảo mình đá trung phong tốt thế cũng là nhờ kế thừa truyền thống cha ông. Lineker là một trong những "số 9" nguyên thủy cuối cùng của bóng đá Anh, người có khả năng chuyển hóa những cơ hội nhỏ nhất thành bàn. Đa số các bàn do Lineker ghi được đều là dứt điểm một chạm. Toàn bộ sáu bàn của ông ở World Cup 1986 được thực hiện trong khu vực 5,50 mét.

"Pippo Inzaghi không thể chơi bóng", Johan Cruyff từng nói. "Nhưng anh ấy luôn biết xuất hiện đúng nơi, đúng lúc". Lineker cũng thuộc tuýp tiền đạo như thế. Ông từng là chân sút hay nhất thế giới trong khoảng thời gian 2-3 năm đỉnh cao sự nghiệp. Và hãy nghe Lineker kiến giải về cái gọi là "đúng lúc, đúng chỗ".

"Mọi người luôn nói tôi có mặt đúng lúc vào đúng chỗ. Không phải vậy. Tôi luôn có mặt đúng chỗ ở mọi thời điểm chứ không phải chỉ ở tình huống thành bàn. Nếu tôi thực hiện 20 pha di chuyển đến cột dọc gần, bỏ lại sau lưng hậu vệ, thì có đến 19 lần quả bóng đi quá cao hoặc quá nhẹ. Phải đến lần thứ 20 tôi mới có thể thực hiện pha ghi bàn. Vậy thì không có nghĩa là tôi chỉ có mặt đúng chỗ ở cái lần thứ 20 ấy. Tôi đã luôn ở đó suốt 19 lần trước", ông cho biết.

Gabriel Batistuta, Jurgen Klinsmann và Marco van Basten vẫn có thể sẽ tỏa sáng ở thời điểm này, nhưng Lineker, với lối chơi mà ông nói, thì chưa chắc. Bởi tiền đạo trong thời hiện đại, hãy nhìn Diego Costa, Alexis Sanchez, Karim Benzema, Zlatan Ibrahimovic... luôn phải biết làm nhiều việc hơn là chỉ ghi bàn.

Ngay khi còn thi đấu, đã có không ít người chê Lineker không biết chơi bóng mà chỉ biết... ghi bàn, trong khi ghi bàn luôn là công việc gian nan nhất. Bryan Robson viết trong hồi ký: "Gary sinh ra để làm một người dứt điểm. Cậu ấy không bao giờ xấu hổ về việc ấy. Cậu vẫn nói: Mình không thích mấy pha va chạm chút xíu nào. Đưa bóng cho mình thì mình ghi bàn. Không thì thôi".

Các pha dứt điểm của Lineker nhìn đơn giản, nhưng để thực hiện chúng thì không. Bởi vì tài năng của người thực hiện pha dứt điểm ấy đến từ những thứ mà ta rất khó thấy: phát hiện khoảng trống, thoát ra khỏi người kèm, dự đoán điểm rơi của trái bóng, di chuyển đến khoảng trống đúng lúc và cuối cùng mới là làm cái động tác "đơn giản" ấy.

Jimmy Greaves viết trong hồi ký: "Lineker cho chúng ta cảm giác anh ta vào sân là để tắm biển, cho đến khi bóng đến gần chỗ của mình. Điều khác biệt giữa một cầu thủ giỏi và tuyệt vời là ở trong một mét di chuyển đầu tiên. Tiền đạo giỏi di chuyển bằng thể chất, Lineker xuất phát bằng cái đầu".

Từ 1982 đến 1992, Lineker có một thập kỷ vàng son, nơi ông ghi 207 bàn chỉ sau 339 trận đấu tại giải vô địch. Bắt đầu từ Leicester City, có thể gọi Lineker là một tài năng nở muộn. Ở tuổi 23, ông vẫn còn đá ở giải hạng Nhất. Đến 24 tuổi ông mới ghi bàn đầu tiên cho đội tuyển Anh. Nhưng từ mùa 1984-1985 trở đi, Lineker đã phát triển sự nghiệp nhanh như lốc. Hè 1985, Likener sang Everton, chỉ ở đó 10 tháng rồi sang Barca, sau khi giành Chiếc Giày Vàng ở World Cup 1986.

Với một hattrick và hai lần thắng trong ba trận El Clasico góp mặt, Lineker được các CĐV Baca yêu mến. Ông kết thúc mùa giải đầu tiên tại La Liga ở vị trí thứ nhì trên danh sách dội bom, chỉ kém Hugo Sanchez của Real Madrid. Rồi sự xuất hiện của Johan Cruyff khiến Lineker bị đẩy ra. Con mãnh hổ trong vòng cấm bỗng trở thành chú sói cô đơn. Con sói ấy đành trở lại Anh quốc để hội ngộ với ông thầy cũ Terry Venables ở Tottenham. Ngay lập tức anh lại trở thành Vua phá lưới tại hạng đấu cao nhất nước Anh. Một chiếc Cup FA đến vào năm 1991, trước khi Lineker ghi 28 bàn trong mùa 1991-1992.

Lineker là siêu sao cuối cùng của bóng đá Anh trước kỷ nguyên Ngoại hạng Anh. Sir Bobby Charlton nói: "Tôi đặt Gary Lineker lên vị trí quán quân trong danh sách cầu thủ dứt điểm tốt nhất lịch sử bóng đá thế giới. Nhưng tôi lại nghĩ anh ta sẽ được nhớ đến nhiều hơn bởi một vẻ ngoài điển trai".

Với vẻ điển trai, duyên dáng từng bị trọng tài suýt nữa rút thẻ ấy, trước khi thế giới biết đến "gã sát thủ có gương mặt trẻ thơ" Ole Gunnar Solskjaer, Lineker đã là một sát thủ có gương mặt cười. Và ông là nhân vật không thể thiếu trong cuốn lược sử những trận El Clasico!

Hoài Thương tổng hợp