Viên kim cương của Ole Solskjaer
Thay vì 4-2-3-1, Man Utd chuyển sang sơ đồ 4-3-1-2 và thu được chiến thắng 5-0 trước RB Leipzig - đội bóng vào bán kết Champions League mùa trước.
Trước chuyến làm khách ở Old Trafford, Julian Nagelsmann được đồn đoán là một trong hai ứng viên có thể thay Pep Guardiola dẫn dắt Man City. HLV người Đức chuẩn bị công phu cho lần xuất hiện tại nước Anh, bao gồm cả một bộ vest hào nhoáng. Tuy nhiên, sức hút từ HLV 33 tuổi nhanh chóng bị viên kim cương lấp lánh của hàng tiền vệ bốn người Man Utd che phủ.
Leipzig từng vào bán kết Champions League mùa trước. Dù đã để những trụ cột như Timo Werner và Patrik Schick ra đi, đội bóng Đức vẫn được đánh giá cao bởi bộ khung từ tuyến tiền vệ trở xuống được giữ nguyên. Man Utd ngược lại, chưa thắng lần nào trên sân nhà mùa này, trong đó có thảm bại 1-6 trước Tottenham. Chiến thắng 5-0 chung cuộc có lẽ không nằm trong suy nghĩ của những CĐV "Quỷ đỏ" mơ mộng nhất.
Từ ngày lên nắm quyền cuối 2018, Ole Gunnar Solskjaer luôn thể hiện tốt mỗi khi không được đánh giá cao. Kịch bản cuộc đọ sức tối 28/10 diễn ra theo đúng kế hoạch mà ông thầy người Na Uy vạch sẵn. Đối đầu với Nagelsmann - HLV trẻ được đánh giá cao bậc nhất thế giới hiện nay, Solskjaer không còn bảo thủ theo sơ đồ 4-2-3-1, vốn theo chân ông trong phần lớn những trận đấu của Man Utd. Thay vào đó, cậu học trò của Alex Ferguson trao suất đá chính cho Donny Van De Beek ở vị trí tiền vệ công, đồng thời bố trí nhân sự theo sơ đồ 4-3-1-2.
Vai trò của Van De Beek từng bị đặt dấu hỏi lớn. Anh chưa có nổi một lần đá chính ở Ngoại hạng Anh. Người đại diện của tiền vệ người Hà Lan thậm chí vài lần bất bình về chuyện này. Khả năng, sự phù hợp và kết dính với các đồng đội của anh bị nghi ngờ. Nhưng chính những yếu tố tưởng chừng như một lớp sương mù ấy lại tạo ra bất ngờ cho Leipzig. Hợp đồng 48 triệu USD ba lần qua người thành công và hai đường chuyền quyết định (key pass - đặt các đồng đội vào vị trí dứt điểm) - tất cả đều nhiều nhất trận.
Việc đưa Van De Beek lên đỉnh của hình kim cương tuyến tiền vệ không chỉ giúp Solskjaer giành chiến thắng đậm nhất trong vai trò HLV Man Utd, mà còn gợi mở những ý tưởng về mới mẻ về việc xây dựng lối chơi. Nó trả Nemanja Matic về vị trí anh ưa thích nhất - một máy quét phía trên cặp trung vệ, đồng thời giúp Paul Pogba thoải mái nhô cao như một cú tay sau của võ sĩ quyền Anh. Hệ thống mới cũng giúp hai tiền đạo "Quỷ đỏ" được phép dạt cánh, rồi bó vào trung lộ. Đó đều là xu hướng di chuyển ưa thích của Marcus Rashford, Anthony Martial cũng như Mason Greenwood.
Bàn mở tỷ số của Greenwood là minh chứng. Fred đoạt bóng bên phần sân Leipzig, trước khi đưa ngay lên phía trước để tái lập sức ép. Pogba chuyển trạng thái cực nhanh, băng lên chiếm lĩnh khoảng trống rồi thả một quả bóng vừa tầm băng lên của Greenwood - người trước đó vài giây còn đứng cách xa trung lộ. Hệ thống phòng ngự từng khiến Atletico Madrid phải mất 70 phút để xuyên thủng, nhanh chóng sụp đổ khi hiệp một chưa trôi qua một nửa.
Rashford, người lập hat-trick sau chưa đầy 30 phút có mặt trên sân, được báo chí Anh tung lên tận mây xanh sau trận. Nhưng tiền đạo Man Utd có lẽ không hạnh phúc bằng Pogba sau màn trình diễn lần này. Cầu thủ đắt giá nhất lịch sử "Quỷ đỏ" từng là nạn nhân của 4-2-3-1 khi bị yêu cầu lùi quá sâu thực hiện nhiệm vụ phòng ngự. Với thể hình cao lớn và sức vóc mạnh mẽ, nhà vô địch World Cup 2018 không phải không thể phát triển kỹ năng đánh chặn cũng như phòng ngự từ xa. Nhưng như thế chẳng khác nào chạy siêu xe Ferrari trong đường phố. Những tố chất hàng đầu của Pogba bị kìm hãm, khiến suốt bốn năm qua, chưa bao giờ anh tái hiện được ký ức huy hoàng thời khoác áo Juventus.
Với sơ đồ mới, Pogba được chơi tự do hơn. Giống như hành trình lên đỉnh thế giới tại nước Nga, anh có thể thoải mái nhô cao mà không cần quá lo tới cấu trúc phòng ngự. Ở đội tuyển Pháp, Pogba có N'Golo Kante và Blaise Matuidi bọc lót. Còn ở Old Trafford tối 28/10, Matic và Fred thay anh thu hồi bóng. Solskjaer nhanh chóng nhận ra điểm này, và khi cần duy trì sức ép để ghi thêm bàn, ông chỉ cần thay "động cơ" Matic bằng Scott McTominay, rồi để Pogba tiếp tục chơi theo ý muốn.
Cách Pogba tỏa sáng còn giúp Solskjaer tìm ra lời giải cho bài toán mang tên Bruno Fernandes. Từ khi gia nhập Old Trafford hồi cuối tháng Một, tiền vệ người Bồ Đào Nha gần như một mình kéo Man Utd tiến lên phía trước. Anh kiến tạo, sút phạt, thậm chí là đá 11m để giật lại những trận thắng. Trước Leipzig, Fernandes dự bị, và khi vào sân đã không "giẫm" lên chân Pogba lần nào. Cựu cầu thủ Sporting Lisbon đá ở đúng vị trí mà Van De Beek để lại, nhưng dịch sang phải một chút để chừa không gian cho Pogba băng lên.
Martial, người chưa ghi bàn nào mùa này trước trận gặp Leipzig, và bị chỉ trích tơi bời vì tấm thẻ đỏ khi đấu Tottenham, cũng tìm thấy khoảng trời riêng. Dù có bộ kỹ năng phù hợp với vai trò tiền đạo mũi nhọn như xử lý một chạm tốt, dứt điểm đa dạng và biết thu hút hậu vệ đối thủ, cựu tiền đạo AS Monaco lại yếu ở kỹ năng tì đè, làm tường và không chiến. Nếu đá một tiền đạo, Martial buộc phải "mắc màn" quanh khu 16m50. Nhưng khi đá cặp, anh được tự do di chuyển sang hai cánh để thể hiện kỹ năng đi bóng.
Không có lựa chọn nào là hoàn hảo, và viên kim cương của Solskjaer cũng vậy. Việc đá hai tiền đạo khiến một trong số Rashford, Martial và Greenwood phải dự bị. Nhưng vấn đề này không quá lớn. Real Madrid trong giai đoạn ba năm liên tiếp vô địch Champions League luôn có Alvaro Morata hoặc Jese trợ thủ. Man Utd trong mùa 1998-1999 đoạt cú ăn ba, ông thầy hiện tại Solskjaer và Teddy Sheringham luôn là phương án thay thế khả dĩ mỗi khi Alex Ferguson cần giữ sức cho cặp tiền đạo chính Dwight Yorke - Andy Cole. Trước Leipzig, cách để ba tiền đạo đá luân phiên phát huy tác dụng khi cả Rashford, Martial lẫn Greenwood đều ghi tên lên bảng điện tử.
Cuộc chiến giành vị trí không chỉ bó gọn trên hàng công mà còn xảy ra ở vị trí tiền vệ tấn công. Van De Beek di chuyển không bóng thông minh, và liên tục khiến hậu vệ Leipzig bất ngờ vì những tình huống xuất hiện bất thình lình ở khoảng trống giữa tuyến tiền vệ và phòng ngự áo trắng. Tuy nhiên, xét về khả năng làm chủ trái bóng, Fernandes vẫn nhỉnh hơn một bậc. Tiền vệ người Bồ Đào Nha xuất sắc cả trong việc xử lý bóng trong không gian hẹp, quan sát nhanh, chuyển đổi trạng thái cũng như trực tiếp dẫn bóng đột phá. Pha kiến tạo cho Rashford nâng tỷ số lên 2-0 là ví dụ. Vừa đi bóng, Fernandes vẫn kịp thấy đồng đội băng lên bên góc phải, và kịp tung ra cú chọc khe khi Rashford chưa rơi vào thế việt vị.
Sau trận thua Tottenham, Man Utd thắng ba, hòa một. Cả ba chiến thắng của họ đều rất ấn tượng: 4-1 trước Newcastle, 2-1 trước PSG và 5-0 trước Leipzig. Solskjaer đã vực dậy tinh thần toàn đội và trao sự linh hoạt nhiều hơn cho các học trò, thay vì khiên cưỡng theo triết lý ông hằng tôn thờ. Viên kim cương tối 28/10 là phát hiện mới nhất của nhà cầm quân 47 tuổi khiến tất cả phải trầm trồ, đặc biệt là những gì đã thể hiện ở 15 phút cuối.
Có thể ánh sáng từ nó không đủ dài tới hết mùa, nhưng sẽ là bất ngờ nếu ông thầy của Rashford chỉ đem ra mài giũa trong những dịp đặc biệt.
Thắng Nguyễn (theo Sky Sports)