LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
2022

1946) 7 Aprel — Duşan Çkreviç, Serbiya Baş naziri (55-ci) və Prezidenti (12-ci) (d. 1927) 9 Aprel — Cek Hiqqins, ingilis yazıçı (d. 1929) 12 Aprel — Zekeriya Beyaz, türk sosioloq, yazıçı, ilahiyyatçı (d. 1938) Mişel Buke, fransız aktyor (d. 1925) Freddi Rinkon, kolumbiyalı futbolçu (d. 1966) 14 Aprel — Mayk Bossi, kanadalı hokkeyçi (d. 1957) Çalrz Henri Plamb, Avropa Parlamenti Prezidenti (4-cü) (d.
2022

1925) Bernhard Qermeshauzen, alman bobsledder, Olimpiya çempionu (d. 1951) 17 Aprel — Radu Lupu, rumıniyalı pianoçu (d. 1945) 18 Aprel — Harrison Börtuistl, ingilis bəstəkar (d. 1934) 19 Aprel — Kane Tanaka, yapon uzunömürlü (d. 1903) 20 Aprel — Robert Mors, amerikalı aktyor (d. 1931) Mvai Kibaki, Keniya Prezidenti (3-cü) (d. 1931) Jak Perren, fransız aktyor, rejissor (d.
2022

1941) 22 Aprel — Qi Laflör, kanadalı hokkeyçi (d. 1951) Klaus Şultse, alman musiqiçi, bəstəkar (d. 1947) Aykut Sözeri, türk aktyor, rejissor (d. 1950) 27 Aprel — İsmail Oqan, türk güləşçi, Olimpiya çempionu (d. 1933) 29 Aprel — Agah Özgüç, türk yazıçı, tənqidçi, jurnalist (d. 1932) 30 Aprel — Mino Rayola, italyan futbol agenti (d. 1967) 1 May — İvisa Osim, bosniyalı futbolçu (d.
2022

1941) Toni Bruks, ingilis F1 pilotu (d. 1932) Stanislav Şuşkeviç, Belarus Ali Soveti Sədri (1-ci) (d. 1934) 7 May — Yuri Averbah, rus qrosmeyster (d. 1922) 8 May — Mariya Qusakova, rus xizəkçi (d. 1931) 10 May — Leonid Kravçuk, Ukrayna Prezidenti (1-ci) (d. 1934) Xəlifə bin Zayed Al Nəhyan, BƏƏ Prezidenti (2-ci) (d. 1948) Teresa Berqansa, ispan mezzo-soprano (d.
2022

1933) Ben Roy Mottelson, amerikalı fizik, Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı (1926) 14 May — Endrü Saymonds, avstraliyalı kriketçi (d. 1975) 17 May — Vangelis, yunan bəstəkar, musiqiçi (d. 1943) Çiriako De Mita, İtaliya Baş naziri (47-ci) (d. 1928) Endi Fletçer, ingilis musiqiçi (d. 1961) Rey Liotta, amerikalı aktyor (d. 1954) Alan Uayt, ingilis nağara ifaçısı, musiqiçi (d. 1949) 27 May — Ancelo Sodano, Müqəddəs Taxt-Tacın Dövlət Katibi (54-cü) (d.
2022

1927) Evaristo Karvalyo, San-Tome və Prinsipi Baş naziri (5-ci) və Prezidenti (4-cü) (d. 1941) Buyar Nişani, Albaniya Prezidenti (7-ci) (d. 1966) 30 May — Boris Pahor, sloveniyalı yazıçı (d. 1913) 2 İyun — Sönməz Yıkılmaz, türk aktyor (d. 1940) 5 İyun — Lətif Dəmirçi, türk karikaturaçı rəssam (d. 1961) 6 İyun — Valeriy Ryumin, rus kosmonavt (d. 1939) 7 İyun — İsaak Berqer, amerikalı ağır atlet, Olimpiya çempionu d.
2022

1936) 8 İyun — Paula Reqo, ingilis vizual rəssam (d. 1935) 11 İyun — Bernd Branş, alman futbolçu, Olimpiya çempionu (d. 1944) 16 İyun — Steynar Amundsen, norveçli kanoeçi, Olimpiya çempionu (d. 1945) 17 İyun — Jan-Lui Trentinyan, fransız aktyor, rejissor (d. 1930) 19 İyun — Yonca Türkman, türk aktrisa (d. 1977) 21 İyun — Draqan Tomiç, Serbiya Prezidenti (müvəqqəti) (d. 1935) Yonni Nilsson, isveçli sürətli konkisürən, Olimpiya çempionu (d.
2022

1943) Yüri Tarmak, estoniyalı atlet, Olimpiya çempionu (d. 1946) 23 İyun — Kristina Bas-Kayser, holland sürətli konkisürən, Olimpiya çempionu (d. 1938) Osman Vober, türk aktyor (d. 1960) Özcan Köknel, türk yazıçı, psixiatr (d. 1928) 27 İyun — Leonardo Del Vekkio, italyan iş adamı (d. 1935) 28 İyun — Cüneyt Arkın, türk aktyor (d. 1937) 1 İyul — Riçard Taruski, amerikalı musiqişünas (d.
2022

1945) 2 İyul — Piter Bruk, ingilis rejissor (d. 1925) 3 İyul — Robert Körl, amerikalı kimyaçı, Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (d. 1933) Məhəmməd Barkindo, OPEC Baş katibi (28-ci) (d. 1959) Arne Ahman, isveçli atlet, Olimpiya çempionu (d. 1925) 6 İyul — Ceyms Kaan, amerikalı aktyor (d. 1940) 7 İyul — Ceykob Nena, Mikroneziya Prezidenti (4-cü) (d. 1941) Sindzo Abe, Yaponiya Baş naziri (57-ci) (d.
2022

1954) Joze Eduardu duş Santuş, Anqola Prenzidenti (2-ci) (d. 1942) Luis Eçeverria, Meksika Prezidenti (57-ci) (d. 1922) Fransisko Morales Bermudes, Peru Baş naziri (112-ci) və Prezidenti (51-ci) (d. 1921) İvana Tramp, amerikalı iş adamı, modelyer (d. 1949) 18 İyul — Klas Oldenburq, amerikalı heykəltaraş (d. 1929) 21 İyul — Uve Zeeler, alman futbolçu (d. 1936) 23 İyul — Rasim Özdənörən, türk yazıçı (d.
2022

1940) 25 İyul — Devid Trimbl, Şimali İrlandiya birinci naziri (1-ci), Nobel Sülh mükafatı laureatı (d. 1944) 26 İyul — Ceyms Lavlok, ingilis aliim, ekoloq (d. 1919) 27 İyul — Yelizaveta Dementyeva, rus kanoeçi, Olimpiya çempionu (d. 1928) 28 İyul — İlham İrem, türk müğənni, bəstəkar (d. 1955) 29 İyul — Yuris Hartmanis, amerikalı kompüter alimi (d. 1928) Fidel Valdes Ramos, Flippin Prezidenti (12-ci) (d. 1928) Bill Rassell, amerikalı basketbolçu, Olimpiya çempionu (d.
2022

1934) Ayman əl-Zəvahiri, misirli terrorçu, Əl-Qaidə lideri (2-ci) (d. 1951) 3 Avqust — Reymond Damadyan, amerikalı həkim, ixtiraçı (d. 1936) İssey Miyake, yapon modelyer (d. 1938) Cudit Darem, avstraliyali musiqiçi, bəstəkar (d. 1943) 6 Avqust — Semih Sergen, türk aktyor, rejissor (d. 1931) Anatoli Filipçenko, rus kosmonavt (d. 1928) Ezikiel Alebua, Solomon adaları Baş naziri (3-cü) (d.
2022

1947) 8 Avqust — Oliviya Nyuton-Con, avstraliyalı müğənni, aktrisa (d. 1948) 9 Avqust — Reymond Briqqs, ingilis yazıçı, karikaturaçı rəssam (d. 1934) 10 Avqust — İ-Fu Tuan, çinli coğrafiyaçı (d. 1930) 11 Avqust — Hanae Mori, yapon modelyer (d. 1926) 12 Avqust — Volfqanq Petersen, alman rejissor, prsüder (d. 1941) 16 Avqust — Rza Pekkutsal, türk aktyor (d. 1935) 20 Avqust — Civan Canova, türk aktyor, rejissor (d.
2022

1955) Kadzuo İnamori, yapon xeyyiyyəçi, sahibkar (d. 1932) Əli Güney, türk aktyor (d. 1956) 27 Avqust — Milutin Şoşkiç, serb futbolçu (d. 1937) 28 Avqust — Ralf Eqqlston, amerikalı animator (d. 1965) Mixail Qorbaçov, Sov.İKP MK-nın Baş katibi (8-ci və sonuncu), SSRİ Prezidenti (1-ci və sonuncu), Nobel Sülh mükafatı laureatı (d. 1931) George Berçanu, rumın güləşçi, Olimpiya çempionu (d. 1949) Don Lesli Lind, amerikalı kosmovanvt (d.
2022

1930) 2 Sentyabr — Frenk Dreyk, amerikalı astronom, fizik (d. 1930) Boris Laqutin, rus boksçu, Olimpiya çempionu (d. 1938) Piter Straub, amerikalı yazıçı (d. 1943) 7 Sentyabr — Valeri Polyakov, rus kosmonavt (d. 1942) 8 Sentyabr — II Yelizaveta, Böyük Britaniya və digər 14 suveren ölkənin kraliçası (d. 1926) 10 Sentyabr — Uilyam Klyayn, fransız fotoqraf, rejissor (d. 1926) 11 Sentyabr — Xavyer Marias, ispan yazıçı (d.
2022

1951) 13 Sentyabr — Jan-Lük Qodar, fransız-isveçrəli rejissor (d. 1930) 14 Sentyabr — İrini Papa, yunan aktrisa, müğənni (d. 1926) 15 Sentyabr — Sol Kripke, amerikalı filosof, məntiqçi (d. 1940) 18 Sentyabr Mustafa Dağıstanlı, türk güləşçi, Olimpiya çempionu (d. 1931) Nik Holonyak, amerikalı mühəndis, pedaqoq (d. 1928) 20 Sentyabr — Başak Özel, türk aktrisa (d. 1971) 22 Sentyabr — Hilari Mantel, ingilis yazıçı (d.
2022

1952) 23 Sentyabr — Luiza Fletçer, amerikalı aktrisa (d. 1934) 24 Sentyabr — Hadson Ostin, Qrenada İnqilabi Hərbi Şurası sədri, hökumət başçısı (4-cü) (d. 1938) 25 Sentyabr — Rafael Çimişkyan, gürcü ağır atlet, Olimpiya çempionu (d. 1929) 26 Sentyabr — Yusif əl-Qərdavi, misirli islam alimi (d. 1926) 28 Sentyabr — Kulio, amerikalı repçi, aktyor (d. 1963) 30 Sentyabr — Yuri Zaytsev, rus ağır atlet, Olimpiya çempionu (d. 1951) 1 Oktyabr — Antonio İnoki, yapon güləşçi, siyasətçi (d.
2022

1943) 4 Oktyabr — Loretta Linn, amerikalı müğənni, bəstəkar (d. 1932) 6 Oktyabr — Fil Rid, ingilis motosiklet yarışçısı (d. 1939) İsmayıl İncəqara, türk aktyor (d. 1950) Bill Nider, amerikalı güllə atıcısı, Olimpiya çempionu (d. 1933) 9 Oktyabr — Bruno Latur, fransız antropoloq, filosof, sosioloq (d. 1947) 11 Oktyabr — Ancela Lensberi, amerikalı aktrisa, müğənni (d. 1925) 13 Oktyabr — Ceyms Makdivitt, amerikalı kosmonavt (d.
2022

1929) 15 Oktyabr — Billur Kalkavan, türk aktrisa, aparıcı (d. 1962) 17 Oktyabr — Yunussi Ture, Mali Baş naziri (4-cü) (d. 1941) 18 Oktyabr — Ule Ellefseter, norveçli atlet, Olimpiya çempionu (d. 1939) Leşek Enqelkinq, polyak şair, yazıçı, tərcüməçi (d. 1955) Ditrix Mateşits, avstriyalı milyarder, iş adamı (d. 1944) 25 Oktyabr — Halit Kıvanç, türk jurnalist, yazıçı (d. 1925) 26 Oktyabr — Pyer Sulaj, fransız rəssam, heykəltaraş (d.
2022

1919) 28 Oktyabr — Cerri Li Lyuis, amerikalı musiqiçi (d. 1935) 4 Noyabr — Balah Şir Mazari, Pakistan Baş naziri (müvəqqəti) (d. 1928) 5 Noyabr — Karmelo Mifsud Bonniçi, Malta Baş naziri (9-cu) (d. 1933) 6 Noyabr — Edvard Preskott, amerikalı iqtisadçı, İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (d. 1940) 8 Noyabr — Li Bonteku, amerikalı heykəltaraş (d. 1931) 10 Noyabr — Kevin Konroy, amerikalı aktyor (d. 1955) Frederik Bruks, amerikalı kompüter alimi, yazıçı (d.
2022

1931) Aleksandr Qorşkov, rus fiqurlu konkisürən, Olimpiya çempionu (d. 1946) 18 Noyabr — Ned Rorem, amerikalı bəstəkar (d. 1923) 19 Noyabr — Qreq Bir, amerikalı yazıçı, illüstrator (d. 1951) 20 Noyabr — Hıncal Uluç, türk jurnalist (d. 1939) 23 Noyabr — Devid Conson, ingilis futbolçu (d. 1951) 24 Noyabr — Hans Maqnus Enzesberqer, alman yazıçı, şair (d. 1929) 25 Noyabr — Ayrin Kara, amerikalı aktrisa, müğənni (d.
2022

1959) 26 Noyabr — Fernandu Qomeş, portuqal fulbolçu (d. 1956) Tsyan Tsemin, Çin Kommunist Partiyası Baş katibi (9-cu), ÇXR Prezidenti (5-ci) (d. 1926) Kristin Makvi, ingilis müğənni, bəstəkar (d. 1943) Davide Rebellin, italyan velosipedçi (d. 1971) Əbu Əl-Həsən Əl-Haşimi Əl-Qureyşi, terrorist lider, İŞİD xəlifəsi (3-cü) (d. ?) Erkole Baldini, italyan velosipedçi, Olimpiya çempionu (d.
2022

1933) Milen Demonjo, fransız aktrisa, yazıçı (d. 1935) 3 Dekabr — Aljan Jarmuxamedov, qazax basketbolçu, Olimpiya çempionu (d. 1944) 4 Dekabr — Patrik Tambe, fransız F1 pilotu (d. 1949) 6 Dekabr — Adolfas Şlyajyaviçyus, Litva Baş naziri (6-cı) (d. 1948) 8 Dekabr — Miodraq Yeşiç, serb futbolçu (d. 1958) 11 Dekabr — Ancelo Badalamenti, amerikalı bəstəkar (d. 1937) 12 Dekabr — Miroslav Hermaşevski, polyak kosmonavt (d.
2022

1941) Sinişa Mixaloviç, serb futbolçu (d. 1969) Xose Mariya Sison, filippinli yazıçı, aktivist, Filippin Kommunist Partiyası sədri (1-ci və 3-cü) (d. 1939) 18 Dekabr — Terri Holl, ingilis musiqiçi, müğənni (d. 1959) 20 Dekabr — Subroto, OPEC Baş katibi (16-cı və 19-cu) (d. 1923) 22 Dekabr — Anton Tkaç, slovak velosipedçi, Olimpiya çempionu (d. 1951) Corc Koen, ingilis futbolçu (d. 1939) Maksi Caz, ingilis musiqiçi (d.
2022

1957) 24 Dekabr — Franko Frattini, italyan siyasətçi (d. 1957) 28 Dekabr — Şribhaşyam Vicayasarathi, hind yazıçı, filosof (d. 1936) Rucero Deodato, italyan rejissor (d. 1939) Arata İsozaki, yapon memar (d. 1931) Maksimilian, Baden marqravı (d. 1933) Pele, braziliyalı futbolçu (d. 1940) Edqar Savisaar, Estoniya Baş naziri (müvəqqəti) (d.
2022

1950) Yanoş Varqa, macar güləşçi, Olimpiya çempionu (d. 1939) Vivyen Vestvud, ingilis moda dizayneri (d. 1941) Yanez Zemlyariç, Sloveniya SSR Baş naziri (9-cu) (d. 1928) Barbara Uolters, amerikalı jurnalist (d. 1929) 31 Dekabr — XVI Benedikt, Roma papası (265-ci) (d. 1927) Nobel Mükafatları Karolin Bertozzi Morten Meldal Karl Barri Şarpless İqtisadiyyat Ben Bernanke Duqlas Daymond Filip Dibviq Ədəbiyyat — Anni Erno Ales Belyatski Vətəndaş Azadlıqları Mərkəzi Con Klauzer Anton Zaylinqer Fiziologiya və ya tibb — Svante Paabo Həmçinin bax 2020-ci illər 2022-ci ildə Azərbaycan
Fon Neyman arxitekturası

Fon Neyman arxitekturası (Von Neumann architecture) – mikrokompüterlər də daxil olmaqla adi kompüterlərin konstruksiyasının xarakteristikası. 1945-ci ildə əslən macar olan Amerika alimi Con fon Neyman (John von Neumann) tərəfindən "First Draft of a Report on the EDVAC" hesabatında təklif olunmuşdur. Ancaq Fon Neyman arxitekturasının müəlliflik hüququ ona deyil, həmin dövrdə son dərəcə məxfi olan ENIAC kompüterinin gəlişdiriciləri Con Mauçli (J. Mauchly) və Con Ekkertə (J. Eckert) məxsusdur. Ona görə də çox zaman bu arxitekturanı Mauçli və Ekkertin işlədikləri universitetin adına görə Priston arxitekturası (PRINCETON ARCHITECTURE) adlandırırlar. Fon Neyman arxitekturası kompüterin yaddaşında komandaların və verilənlərin birgə saxlanması prinsipinə əsaslanır. Eyni zamanda, bu yanaşma prosessor modulunun proqram və verilənlərin saxlanması qurğularından fiziki ayrılmasını nəzərdə tutur. Komandaların və verilənlərin bir yaddaşda saxlanmasının bir sıra çatışmazlıqları olduğundan Harvard arxitekturası (HARVARD ARCHITECTURE) meydana çıxmışdır. İsmayıl Calallı (Sadıqov), “İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti”, 2017, “Bakı” nəşriyyatı, 996 s. Xarici keçidlər Fon Neyman haqqında Kompüterin arxitekturasının əsas tətbiq hissələri
Nizaməddin Quliyev

Nizaməddin Məhəmməd oğlu Quliyev — Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyətinin və Goranboy Rayon İcra Hakimiyyətinin keçmiş başçısı, iqtisad elmləri namizədi. Quliyev Nizaməddin Məhəmməd oğlu 1 sentyabr 1954-cü ildə Goranboy rayonunun Tap Qaraqoyunlu kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti, Azərbaycan Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatı iqdisadiyyatı və təşkili institutunun aspiranturasını bitirmişdir. 1972-ci ildən əmək fəaliyyətinə başlamış, 2009–2019-cu illərdə Goranboy Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 aprel 2019-cu ilin tarixli Sərəncamı ilə Ağstafa Rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir.
Nizaməddin Quliyev

2 sentyabr 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında xidmətlərinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü olmuşdur. Ailəli idi, 3 övladı var. 2019-cu il dekabrın 19-da Nizaməddin Quliyev Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin keçirdiyi xüsusi əməliyyat nəticəsində saxlanılıb. O, icra başçısı işlədiyi müddətdə müavini Ramiz Tatarovun vasitəsilə 2019-cu ilin may ayından etibarən yerli icra hakimiyyəti və digər yerli dövlət orqanlarının vəzifəli şəxslərindən müxtəlif adlar altında pul vəsaitləri tələb edərək almaqda günahlandırılır.
Nizaməddin Quliyev

Həmçinin fərdi sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərdən rüşvət tələb edərək almaqda günahlandırılır. Nizaməddin Quliyevin səhiyyə, təhsil və digər yerli dövlət təsisatları rəhbərlərindən büdcə vəsaitləri hesabına yerli dövlət orqanlarının saxlanılması xərclərinə ayrılan vəsaitlərin müəyyən hissəsinin nağdlaşdırılaraq ona təqdim olunmasını tələb etməsi və alması, ictimai işlərə cəlb olunan aztəminatlı şəxslərə ayrılan əmək haqqı kartlarını ələ keçirib mənimsəməkdə şübhəli bilinir. Nizaməddin Quliyev 2021-ci ildə həbsxanada olarkən sentyabrın 7-də Gəncə modul tipli xəstəxanasında COVID-19-dan vəfat edib. Goranboy rayonunun Tap Qaraqoyunlu kəndində dəfn edilib. Xarici keçidlər Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyəti
Atlas

Atlas (coğrafi) – 1)xəritə; 2)albom və ya məcmuə şəklində tərtib edilmiş xəritə; 3)cürbəcür xəritələrin, sxemlərin toplusu; 3)müəyyən sistem üzrə toplanmış xəritələr toplusu; 4)dilçilikdə dil və ya dialektlərin yayılma areallarını əks etdirən xəritələr toplusu; 5)göy cismlərinin xəritə və cədvəllərinin toplusu (astronomik atlas); 6)coğrafi müəyyən sistemlə yığılıb, ümumi proqram əsasında albom və ya kitab şəklində tərtib edilən coğrafi xəritələrin məcmuəsi. Atlasdan müxtəlif sorğu və tədris məqsədi ilə istifadə olunur. "Atlas" adını ilk dəfə 16 cı əsrdə Herard Merkator tərəfindən gəlmişdir. O, tərtib etdiyi xəritələri toplu halında hazırlayıb və onu "Atlas" adlandırıb və çap olunub. Azərbaycanda nəşr olunmuş atlaslar: "Dünyanın fiziki atlası" (1964), "Dünyanın kiçik atlası" (1975), "Azərbaycanın atlası" (1949, 1963).Azərbaycan Respublikasının müxtəlif istiqamətli yeni atlaslarını Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akad. Həsən Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu nəşrə hazırlamışdır.
Atlas

R.M., Şükürlü S.F., Kazımova S.İ., Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər // Bakı. İnformasiya Texnologiyaları nəşriyyatı. 2009. 201 s. Azərbaycanın tarixi atlası 1 Azərbaycanın tarixi atlası 2 Azərbaycanın tarixi atlası 3 Azərbaycanın tarixi atlası 4 Xarici keçidlər Azərbaycan tarixi atlası Arxivləşdirilib 2014-06-30 at the Wayback Machine. Bakı kartoqrafiya fabriki, 2007.
Nazirlər Kabineti (Azərbaycan)

Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti — Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən onun icra səlahiyyətlərinin həyata keçirilməsinin təşkili məqsədilə yaradılan, öz fəaliyyətində birbaşa Prezidentə tabe və onun qarşısında cavabdeh olan, iş qaydası Prezident tərəfindən müəyyənləşən yuxarı icra orqanıdır. Nazirlər Kabinetinin tərkibinə Azərbaycan Respublikasının Baş naziri, onun müavinləri, nazirlər və başqa mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının rəhbərləri daxildir. Onun iclaslarına, bir qayda olaraq, Baş nazir sədrlik edir. Baş nazir isə, öz növbəsində, Milli Məclisin razılığı ilə Prezident tərəfindən təyin edilir. Ümumi qaydalar müəyyən etdikdə Nazirlər Kabineti qərarlar, başqa məsələlər üzrə sərəncamlar qəbul edir. Nazirlər Kabineti dövlət büdcəsi layihəsini hazırlayıb Prezidentə təqdim edir, dövlət büdcəsi icrasını təmin edir, maliyyə-kredit və pul siyasətinin həyata keçirilməsini təmin edir, dövlət iqtisadi proqramlarının həyata keçirilməsini təmin edir, dövlət sosial təminat proqramlarının həyata keçirilməsini təmin edir, nazirliklərə və digər mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarına rəhbərlik edir, onların aktlarını ləğv edir.
Nazirlər Kabineti (Azərbaycan)

Azərbaycan Prezidenti Ayaz Mütəllibov 1991-ci il fevralın 7-də Nazirlər Kabinetinin təsis olunması haqqında Qanun imzaladı. Qanuna əsasən Nazilər Kabineti qurulana qədər Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti öz səlahiyyətlərini saxlayırdı. 1991-ci il mayın 22-də isə Nazirlər Kabinetinin üzvləri təsdiqləndi. Azərbaycan Ali Sovetinin sədri Elmira Qafarova tərəfindən imzalanan Qanuna əsasən Nazilər Kabinetinə Baş nazir, 2 nəfər birinci müavini, 3 nəfər müavini, 16 nazir və 10 Dövlət Komitəsinin sədri daxil edildi. Nazirlər Kabinetinin statusu Azərbaycan Konstitusiyasının 114-cü maddəsi Nazirlər Kabinetinin statusu haqqındadır. Azərbaycan Konstitusiyasının 115-ci maddəsi Nazirlər Kabinetinin üzvləri haqqındadır.
Nazirlər Kabineti (Azərbaycan)

Nazirlər Kabinetinin səlahiyyətləri Azərbaycan Konstitusiyasının 119-cu maddəsi Nazirlər Kabinetinin səlahiyyətləri haqqındadır. Nazirlər Kabinetinin üzvləri Tabe qurumlar Dövlət Tərcümə Mərkəzi Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Tərcümə Mərkəzi Azərbaycanda müxtəlif sahələrdə tərcümə işini mərkəzləşdirilmiş qaydada və məqsədyönlü aparan dövlət qurumudur. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 23 may 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə yaradılmışdır. Terminologiya Komissiyası Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Terminologiya Komissiyası Azərbaycan dilində termin yaradıcılığı sahəsində işlərin tənzimləyən və koordinasiya edən dövlət qurumudur. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 23 may 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə yaradılmışdır. Həmçinin bax Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Terminologiya Komissiyası
Yazıçı

Yazıçı və ya yazar — ideyaları çatdırmaq üçün fərqli üslublar və texnikalarla yazılı sözlərdən istifadə edən insan. Yazıçılar ədəbi sənətin fərqli formlarını və romanlar, hekayələr, kitablar, poeziyalar, səfərnamələr, pyeslər, ssenarilər, teleskriptlər, mahnılar və esselər kimi kreativ yazı işləri, habelə ictimaiyyət üçün maraqlı ola biləcək hesabatlar və məqalələr ərsəyə gətirirlər. Yazıçıların işləri medianın böyük bir hissəsində yayımlanmaqdadır. İdeyaları yaxşı bir şəkildə çatdırmaq məqsədilə dildən məharətlə istifadə edə bilən yazıçılar çox vaxt bir cəmiyyətin mədəniyyətinə önəmli töhfələr verir.Əksər hallarda yazıçı sözü əsərlərini nəsr, şair isə əsərlərini nəzm ilə yazan müəlliflərə ithaf edilir. Yazıçılar uydurma və uydurma olmayan bir çox janrda əsərlər yazıb-yarada bilər. Bəzi yazıçılar isə öz fikirlərini multimedia — qrafika, illüstrasiya və s. ilə zənginləşdirirlər. Öz fikirlərini çatdırmaq üçün onlar nadir hallarda hətta musiqidən də faydalana bilərlər.
Yazıçı

Bunlardan başqa, şifahi ənənədən istifadə edən bir sıra yazıçılar da mövcuddur. Yazıçılar bir çox ədəbiyyat janrı arasından öz fikirlərini ifadə etmək üçün ən əlverişli olanı seçirlər. Əsərlərin əksəriyyəti başqa bir mətbuatda istifadə edilmək üzrə uyğunlaşdırıla biləcək formdadır. Məsələn, yazıçının bir əsəri fərdi oxuna, yaxud bir pyesdə və ya filmdə nümayiş etdirilə bilər. Misal üçün satira bir şeir, bir esse, bir film, bir komiks pyesi və yaxud jurnalistikanın bir hissəsi kimi nəşr oluna bilir. Bir məktub yazıçısı isə öz yazısına kritika, bioqrafiya və yaxud jurnalistika elementlərini daxil edə bilər.
Aqil M. Quliyev

Aqil M. Quliyev (d. 5 avqust 1972) — azərbaycanlı aktyor, rejissor. Aqil M. Quliyev 5 avqust 1972-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1989-cu ildə 153 №-li orta məktəbi bitirib. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Bədii kino və televiziya rejissorluğu" fakültəsini bitirib (1990–1996).
Aqil M. Quliyev

Kino işçisi Eldəniz Quliyevin qardaşı oğludur.Ailəli olub. Bir qız övladı var. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında rejissor köməkçisi vəzifəsindən karyerasını başlayıb. 1992-ci ildən aktyor kimi müxtəlif filmlərdə çəkilib. Bu illərdə Beynəlxalq "MİR" Teleradio və "Aztv" Dövlət Teleradio Şirkətlərində müxtəlif televerilişlərin rejissoru olub.
Aqil M. Quliyev

1997–1999-cu illərdə "ABA" Teleşirkətində reklam rejissoru kimi çalışıb. 2000–2006-cı illərdə müstəqil prodüser və rejissor kimi reklam və musiqili video işləri ilə Azərbaycanda məşhurlaşıb. 2006–2007-ci illərdə "Academy Production" şirkətinin içraçı direktoru vəzifəsində çalışıb. 2007-ci ildən "Aqil M. Film" şirkətinin təsisçisi və bədii rəhbəridir. Filmoqrafiya Kənar adamlar (film, 1992) (tammetrajlı bədii film) (rol :Qalib) Kök (film, 1992) Ümid (film, 1995) (tammetrajlı bədii film) (rol: kor əsgər) Leyli və Məcnun (film, 1996) (tammetrajlı bədii televiziya filmi) (rol: Məcnun) Ailə (film) (tammetrajlı bədii film) (rol: İqor) Hot Dog (film, 1998) (qısametrajlı bədii film) Bəyaz həyat (film, 2003) (bədii serial) (rol: Zaur) Biz sizə müharibə elan edirik (film, 2011) Zabit şərəfi (film, 2015) (qısametrajlı bədii film) (rol: Qara) Köhnə çamadanlar (film, 2022) Xarici keçidlər Aqil M. Quliyevin YouTube kanalı "Eskobar" filmi Azərbaycan dilində
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (ing. Harry Potter and the Philosopher's Stone, amerika versiyası: Harry Potter and the Sorcerer's Stone) — Coan Roulinq tərəfindən yazılmış Harri Potter romanlar seriyasından olan ilk romandır. Romanda gənc Harrinin sehrbaz olmasını öyrənməsi, Hoqvartsda dostlar tapması və ilk ildəcə düşmənlərlə qarşılaşmasından bəhs edilir. Dostlarının köməyi ilə Harri, onun valideynlərini öldürmüş, lakin zəifləmiş Lord Voldemortun geri qayıtmaq planının qarşısını alır. Roluinqin debüt kitabı olan bu roman ilk dəfə 26 iyun 1997-ci ildə "Bloomsbury" nəşriyyatı tərəfindən Londonda nəşr edilmişdir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

1998-ci ildə "Scholastic Corporation" nəşriyyatı "Harri Potter və Sehrbaz Daşı" (Harry Potter and the Sorcerer's Stone) adı ilə romanın ABŞ versiyasını nəşr etdi. Kitab BK və ABŞ-də bir çox mükafatlara layiq görülmüşdür. 1999-cu ilin avqustunda kitab "The New York Times"ın ən çox satılan fentezi romanları siyahısında birinci yerə yüksəlmiş, 1999–2000-ci illər ərzində bu mövqeyə yaxın yerlərdə qərarlaşmışdır. Dünyanın müxtəlif dillərinə tərcümə olunmuş roman 2011-ci ildə "Qanun" nəşriyyatı tərəfindən nəşr edilmişdir. Roman əsasında 2001-ci ildə eyni adlı film çəkilmişdir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Əksər tənqidçilər Roulinqin zəngin fantaziyası, sadə, düzgün nəql stilini və aydın süjet qurma bacarığını yüksək qiymətləndirsələr də, bəziləri romanın son fəsillərində çox hadisə "sığışdırıldığını" bildirmişlər. "Harri Potter və Fəlsəfə Daşı" əsəri Roulinqin sevimli yazıçısı olan Ceyn Ostinin əsərləri, Harri Potter romanlarından əvvəl uşaq ədəbiyyatının ən məşhur nümunələrini yaratmış Roald Dalın əsərləri və qədim yunan yazıçısı Homerin əsərləri ilə müqayisə edilmişdir. Bəzi tənqidçilər romanı viktorian və edvardian dövrünün məktəb romanları ilə müqayisə edərkən, bəziləri də etik və sosial normaları baxımından romanın müasir ədəbiyyat nümunəsi olduğunu bildirmişlər. Harri Potter romanlar seriyasından olan digər əsərlər kimi bu əsər də bəzi dini qrupların hücumlarına məruz qalmış, cadugərliyi təbliğ etməsi iddiası ilə bəzi ölkələrdə qadağan olunmuşdur, lakin, bəzi xristian alimləri romanın özünə inam və özünü inkişaf etdirmə kimi xristian dəyərlərini təbliğ etdiyini bildirmişlər. Kitabların məşhurluğunu və ədəbi dəyərini nəzərə alan pedaqoqlar Harri Potter seriyasından olan digər romanlar kimi "Fəlsəfə Daşı" romanının da uşaqların ədəbiyyat təhsilində istifadə olunmasına qərar vermişlər.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Romanlar seriyası həm də təhsil texnikası, sosial analiz və marketinq üsullarının tədqiqində mənbə kimi istifadə olunmaqdadır. Romanda əsas hadisələr başlamazdan əvvəl ən qaranlıq və qəddar cadugər olan Lord Voldemortun gənc sehrbaz cütlük olan Ceyms və Lili Potterləri öldürür, lakin onların körpə övladları Harrini öldürmək istəyərkən hansısa naməlum gücün təsiri ilə sirli şəkildə yoxa çıxır. Sehrbazlar aləmi Voldemortun məğlub edilməsini bayram edərkən Professor Dambldor, Professor MakQonaqal və nəhəng Haqrid yetim qalmış Harrini maql (sehrbaz olmayan) xalasının – Vernon və Petunya Dursilərin, həmçinin onların həddən artıq qayğı görmüş övladı Dadlinin – yanında qoyur. On yaşına çatana kimi Harri Durslilərin yanında yaşamağa məcbur olur, Dursliləri isə ona ailə üzvü kimi yox, xidmətçi kimi yanaşır, onu incidir və çoxlu işlədirlər. On bir yaşının tamamlanmasına az qalmış Harriyə Hoqvartsdan çoxlu məktub gəlməyə başlayır, lakin xalasının əri Vernon Dursli Harrinin məktubları oxumasına imkan vermədən onları məhv edir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Məktubların qarşısını ala bilmədiyini görən Vernon əvvəlcə ailəni bir otelə aparır, lakin məktubların otelə də gəlməyə davam etdiyini gördükdə o, ailəni kiçik bir adaya aparır. On bir yaşının tamam olduğu gecədə həmin adaya enən Haqrid nəhayət ki, Hoqvartsdan gələn məktubu Harriyə çatdırır və Durslilərin on il ərzində ondan gizlətdikləri həqiqəti danışır: Harri sehrbazdır və Hoqvartsa qəbul edilib. Haqrid məktəb üçün lazım olan əşyaların alınması üçün Harrini Londonun altında yerləşən Diaqon küçəsinə aparır və burada Harri ilk dəfə sehrbazlar arasında "sağ qalmış oğlan" kimi məşhur olduğunu görür. Həmçinin bəlli olur ki on bir yaşına kimi əziyyət içində yaşayan Harri, valideynlərinin Qrinqots Bankında (sehrbazların bankı) qoyduğu sərvət sayəsində zəngin bir adam imiş. Haqridin müşayəti ilə Harri Hoqvartsda təhsilin birinci ili üçün lazım olan hər şeyi alır.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Sehrli çubuq almaq üçün dükana getdikdə Harri öyrənir ki, sehrbazlar çubuğu yox, çubuq sehrbazları seçir. Harrini seçən çubuq Simurq quşunun lələyindən hazırlanmış olur. Harri öyrənir ki, simurqlar ömrü boyu yalnız bir lələk verir, yalnız lələyindən Harrinin çubuğu hazırlanmış simurq istisna olaraq iki lələk verib, lələklərdən birindən Harrinin çubuğu, digərindən isə Harinin başında cızıq qoymuş Lord Voldemortun çubuğu hazırlanıb. Haqrid ad günü hədiyyəsi olaraq Harriyə şimal bayquşu hədiyyə edir, Harri isə quşun adını Hedviq qoyur. Bir ay sonra Hoqvartsa getmək üçün Harri "Kral Xaçı" dəmiryolu vağzalında Hoqvarts Ekspress qatarını axtarır.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Elə burda da Uizli ailəsi ilə tanış olur. Onlar harriyə 9¾ Platformasına çatmaq üçün sehrli divarın arasından keçməyi öyrədirlər. Qatarda Harri qısa müddətdə Ron Uizli ilə dostlaşır, onlar Qrinqotsu, qarşıdakı təhsil ilini müzakirə edirlər. Yolda onlar Hermiona Qreyncer ilə tanış olurlar. Daha sonra Hermiona onların ən yaxşı dostu olur.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Harri bu səfər zamanı özünə düşmən də tapır; qarşıdakı il ərzində Drako Malfoy yoldaşları Vinsent Krabb və Qreqori Qoylla birlikdə Harrini izləyir, ona ziyan vurmağa çalışırlar, çünki qatarda Malfoy Harriyə dostlqu təklif edib, Ronla əlaqəni kəsməyi təklif etsə də Harri bundan imtina edir. Məktəbin böyük zalında ilk nahardan əvvəl təzə tələbələr Seçici şlyapa tərəfindən fakultələrə bölünürlər. Harrinin seçilməsi zamanı şlyapa Harrini güclü, lakin qara cadugərlərin yetişdiyi Slizerin fakultəsinə göndərmək istəsə də, Harrinin etirazından sonra onu Professor Dambldorun da vaxtilə təhsil aldığı Qriffindor fakultəsinə göndərir. Ron və Hermiona da Qriffindor fakultəsinə göndərilir. Drako isə Slizerin fakultəsinə düşür.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Nahar zamanı Harri Professor Sneypin ona baxdığını görür və başında Lord Voldemort tərəfindən qoyulmuş cızıqda ağrı hiss edir. Professor Sneypin çətin keçən İksir dərsindən sonra Harri və Ron Haqridin (Hoqvartsın açar saxlayanı) Qadağan olunmuş meşə yaxınlığında yerləşən daxmasına gedirlər. Burda onlar öyrənirlər ki, Qrinqotsda oğurluq hadisəsi baş verib və bu hadisə məhz Harrinin Haqridlə birgə bankda olduğu gün olub. Harri xatırlayır ki, Haqrid məhz oğurluq edilməyə cəhd edilmiş nömrədən nəsə götürmüşdü. Və buna görə də oğru heç nə oğurlaya bilməyib.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

İlk süpürgədə uçuş dərsində Nevil Lonqbatm nəzarəti itirərək çox yüksəyə qalxır, süpürgə onu uçuraraq məktəbin divarına çırpır, çətinliklə yerə enən Nevil qolunu yaralayır və müəllim onu həkimə aparır. Nevill yıxılarkən cibindən nənəsinin ona göndərdiyi yaddaş dağarcığını yerə salır. Dağarcığı Malfoy tapır və Nevili ələ salmaq üçün dağarcığı hündür bir yerdə gizlətməyə çalışır. Harri süpürgəsini götürərək göyə uçur və dağarcığı əldə edir. Harrinin süpürgədə ilk uçuşunu Qriffindor fakultəsinin dekanı Professor MakQonoqal görür.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

MakQonoqal onu öz kabinetinə apararaq Qriffindorun Qviddiç klubunun arayıcısı təyin edir. Gecə Drako ilə sehrbaz duelinə gəldikləri zaman Nevil və Hermionanın müşayət etdiyi Ron və Harri səhvən qadağan olunmuş dəhlizə girirlər və nəhəng üçbaşlı iti görürlər. Onlar qaçırlar, lakin Hermiona bədheybətin quyu üzərində dayandığını görür. Harri düşünür ki, həmin qorxunc heyvan Haqridin Qrinqotsdan götürdüyü əşyanı qoruyur. Ronun Hermionanın çox danışması və çox bilməsini tənqid etməsindən sonra Hermiona inciyir və qızların tualetinə gedərək ağlamağa başlayır.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Hellouen bayramı zamanı Professor Kuirinus Kuirel zala daxil olaraq qəsrin zirzəmisinə trollun girdiyini xəbər verir və huşunu itirir. Dambldor qrup rəhbərlərinə uşaqları yataqxanaya aparmağı tapşırır, bu arada Harri və Ron heç nədən xəbəri olmayan Hermionanı xəbərdar etmək üçün qızların tualetinə gedirlər. Troll zirzəmidən çıxaraq məktəbin içində gəzməyə başlayır və qızların tualetinə gedir. O, əlindəki sopa ilə bir neçə dəfə Hermionaya zərbə endirməyə çalışsa da, Hermiona gizlənir, Harri və Rona trollun fikrini yayındırmağa çalışırlar. Harri trollun belinə atılaraq sehrli çubuğunu onun burnuna soxur, Ron isə tilsimlə sopanı trollun əlindən alaraq onun başına zərbə endirir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Müəllimlər tualetə gəldikdə artıq troll huşsuz halda yerdə uzanmış olur. Hermiona günahı öz boynuna götürərək Harri və Ronu müdafiə edir. Bundan sonra uşaqların üçü də möhkəm dost olurlar. Müəllimlərin tualetə gəlməsi zamanı Harri Professor Sneypin ayağının yaralandığını görür.İlk Qviddiç yarışı zamanı Harrinin süpürgəsi özünü qəribə apararaq onu yıxmağa çalışır, Hermiona Professor Sneypin Harriyə baxaraq tilsim oxuduğunu görür. O, gizlincə tilsim edərək Sneypin mantiyasını yandırır, keçərkən isə Kvirelin ayağını tapdalayır.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Süpürgəsi üzərində nəzarəti bərpa edən Harri Qızıl Snitçi tutur və Qriffindor qalib gəlir. Haqrid Sneypin Harriyə ziyan vura biləcəyinə inanmır, akin üç başlı itin (Tüklü adlı) Dambldor və Nikolas Flamel adlı bir sehrbazın sirrini qoruduğunu ağzından qaçırır. Milad tətili zamanı Harri və Uizlilər Hoqvartsda qalsalar da, Hermiona evə gedir. Harrinin aldığı bayram hədiyyələrindən biri naməlum adam tərəfindən göndərilmiş Görünməzlik Mantiyası olur, Haqrid isə ona fleyta hədiyyə edir. Harri mantiyanı məktəb kitabxanasının qadağan olunmuş hissəsinə girmək üşün istifadə edir ki, orada Nikolas Flamel haqqında məlumat tapsın.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Kitabxanadan qayıdarkən o, səhv otağa girir və burada İstək Güzgüsünü tapır ki, güzgü də ona valideynlərini göstərir. Harri güzgüdən asılı vəziyyətə düşür, hər gecə yataqxanadan qaçaraq valideynlərini görmək üçün güzgünün yanına gəlir. Növbəti dəfə güzgünün yanına gələn Harri burada Dambldorla qarşılaşır və o, Harriyə güzgünün aldadıcı olduğunu və insana həqiqəti deyil, yalnız görmək istədiyini göstərdiyini deyir. Miladda Hermionanın Harriyə hədiyyə etdiyi qurbağa şokoladlarından çıxan kartın sonuncusunun içində üzərində Professor Dambldorun təsviri olan kart çıxır. Uşaqlar Nikolas Flamelin əlkimyaçı olduğunu və Dambldorun dostu olduğunu öyrənirlər.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Hermiona qısa müddətdə öyrənir ki, Flamel 665 yaşlı əlkimyaçıdır və onun məşhur olmasının səbəbi odur ki, tarixdə məlum olan yeganə Fəlsəfə daşını yaratmağa məhz o müvəffəq olub. Bir neçə gün sonra Harri Sneyp və Kvirel arasında fəlsəfə daşı haqqında danışığın şahidi olur. Harri belə qərara gəlir ki, Sneyp Fəlsəfə daşını oğurlamaq istəyir və daşı qorumaq üçün müəllimlərin birgə yaratdığı tilsimin sirrini açması üçün Kvireli təhdid edir. Üç dost öyrənirlər ki, sehrbazlıq qanunlarına zidd olaraq Haqrid körpə əjdaha bəsləyir və onlar Haqridi gecəyarısı əjdahanı Rumınyaya göndərməyə razı salırlar. Bunu öyrənən Drako hər şeyi MakQonoqala danışır.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Əjdaha təhlükəsiz şəkildə göndərildikdən sonra uşaqlara da cəza verilir. Harri, Hermiona, Drako və Nevil gecə vaxtı Haqridlə birlikdə Qadağan olunmuş meşəyə gedərək ağır yaralanmış təkbuynuza kömək etməli idilər. Onlar iki qrupa bölünərək axtarışa başlayırlar. Harri və Drako qaranlıqda kapişonlu mantiya geyinmiş bir nəfərin meşənin ortasında yıxılmış təkbuynuzun qanını içdiyini görür. Uşaqlar həmin mantiyalının diqqətini cəlb edirlər, lakin Drako qaça bilir, həmin naməlum şəxs Harrinin üstünə hücum etsə də, qəfil peyda olan Frenzi adlı kentavr onu xilas edir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Kentavr gecə vaxtı meşədə gəzməyin onun üçün çox təhlükəli olduğunu bildirir. O, qeyd edir ki, təkbuynuzun qanını içmək ölümcül vəziyyətdə olan istənilən insanın həyatını xilas edir, lakin qan onun dodağına dəydiyi andan həmin adamın həyatı lənətlənir. Çünki. Təkbuynuz kimi gözəl, günahsız və müdafiəsiz bir varlığı öldürmək böyük cinayətdir. Bir neçə həftə sonra Harri öyrənir ki, Haqrid əjdaha yumurtasını naməlum bir nəfərdən almış və həmin şəxs Haqriddən Tüklü haqqında soruşarkən Haqrid ona üçbaşlı itin musiqi eşidərkən yuxuya getdiyini danışmışdı.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Fəlsəfə daşının təhlükə altında olduğunu öyrənən uşaqlar bu barədə Dambldora məlumat verməyə gedirlər, lakin məlum olur ki, Sehr Nazirliyindən gələn təcili məktubdan sonra Dambldor Londona gedib. Harri düşünür ki, Sneyp süni məktub göndərərək Dambldoru qəsrdən uzaqlaşdırıb və bu gecə Fəlsəfə daşını oğurlamağa çalışacaq. Uşaqlar qərara gəlirlər ki, Dambldorun olmaması şəraitində daşı özləri qorumalıdırlar. Görünməzlik mantiyasının altında gizlənən uşaqlar Tüklünün olduğu otağa gəlirlər, burada Harri Haqridin ona bağışladığı fleytada ifa edərək iti yuxuya verir. Bundan sonra quyuya düşən uşaqlar ağac və şahmat tilsimindən keçirlər.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Bundan sonra içəri keçən uşaqlar uçan açarların içindən qapının açarını tapırlar və Harri sonuncu otağa keçir, Hermionaya isə yaralı Ronu xilas etmək və Dambldora bayquşla məktub göndərərək baş verənləri çatdırılmaq tapşırılır. İçəri girərkən Harri Kvirelin otaqda olduğunu görür, professor isə trollu qəsrə buraxmasını və birinci Qviddiç yarışması zamanı Harrini öldürməyə çalışmasını etiraf edir. Bütün bu müddət ərzində Sneyp Harrini qorumağa çalışır. Lord Voldemorta xidmət edən Kvirrel isə Fəlsəfə daşını oğurlayaraq onu yenidən həyata qaytarmaq istəyir. Lakin, daşı tapmaq mümkün olmur.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Çünki otaqdakı yeganə əşya vaxtilə Harrinin ailəsinin gördüyü güzgü idi. Güzgü Kvirrelə daşın yerini göstərmir. Voldemortun göstərişi ilə Kvirrel Harrini güzgü qabağına gəlməyə məcbur edir. Güzgü Harriyə daşı tapmasını göstərir. Kvirrel nə gördüyünü soruşduqda isə Harri onu aldadır. Bu zaman Voldemort onun yalan danışdığını anlayaraq Kvirrelə onunla danışmağa imkan verməyi əmr edir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Kvirrel həmişə başında gəzdirdiyi çalmanı açır və başının arxasında daha bir üz olduğu ortaya çıxır. Voldemort/Kvirrel Harridən daşı almağa cəhd edir, lakin Harriyə toxunarkən yanıb kül olmağa başlayır. Son anda özünü çatdıran Dambldor Harrini xilas edir. Üç gün sonra məktəbin xəstəxanasında özünə gələn Harri Dambldorun gülümsəyən baxışlarının təsiri ilə sakitləşir. Dambldor anasının sevgisinin buraxdığı təsir nəticəsində Harriyə toxunan şər qüvvənin yandığını bildirir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Həmçinin Görünməzlik mantiyasının vaxtilə Harrinin atasına məxsus olmasını və Dambldor tərəfindən göndərilməsini danışır. Harri Fəlsəfə daşının taleyini soruşduqda Dambldor daşın artıq məhv edildiyini bildirir. Dərs ilinin bitməsi münasibətilə təşkil olunmuş ziyafətdə Qriffindorun məktəb kubokunu qazanması elan edilir. Yay tətilində Harri Durslilərin yanına gedir. Durslilər isə ona əvvəlki kimi münasibət göstərməyə çəkinirlər.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Harri məktəbdə baş verənlərin heç birini Durslilərə danışmır. Əsas obrazlar Harri Potter Roulinqin "cılız, qara saçlı, eynəkli və sehrbaz olduğundan xəbəri olmayan" biri kimi təsvir etdiyi yetim uşaqdır. Hadisələrin gedişində Harri inkişaf edir və müxtəlif macəralar yaşayır. Birinci fəsildə hadisələr Harrinin bir yaşlı körpə olduğu dövrdən başlayır və on bir yaşlı uşaq olmasına kimi inkişaf edir. Voldemort onun valideynlərini öldürür, lakin onu öldürməyə müvəffəq ola bilmir, Harrinin alnında cızıq qalır.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Harrinin gözəl Kviddiç oynamaq qabiliyyəri var və liderlik xüsusiyyətlərinə malikdir. Ron Uizli Harrinin həmyaşıdı olan uşaqdır və Roulinq onu "ehtiyac olduğu zaman həmişə dostunun yanında olan" biri kimi təsvir edir. O, bir qədər hündür boylu, narıncı saçlı və çillidir. O sehrbaz ailəsində böyüyüb və yeddi uşaqlı ailənin altıncı uşağıdır. Kifayət qədər kasıb ailəsi olmasına baxmayaraq onlar rahat və xoşbəxt yaşayırlar.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

O, yaxşı şahmat oynamaq qabiliyyəti sayəsində Fəlsəfə daşının tapılmasına kömək edir. Hermiona Qreyncer maql ailəsinin övladıdır və dərslər başlamamışdan əvvəl bütün dərs kitablarını əzbərləmişdir. Roulinq Hermionanı "özünə güvənsizliyi və narahatlığı olan" "çox məntiqli, aktiv və yaxşı" xarakterli biri kimi təqdim edir. Harri və Ronu bir neçə dəfə ziyan çəkməkdən xilas etdikdən sonra onlar yaxın dost olurlar. Onun az dalğalı qəhvəyi saçları və bir az böyük olan dişləri var.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Nevill Lonqbotm Hoqavartsın tələbələrindən biridir və digərlərindən fərqli, durğun xasiyyətə malikdir, anasının nəyə görə ona Yaddaş dağarcığı verdiyini unudur. Nevilin sehrlə işləmək bacarığı olduqca zəifdir və o yalnız özünü təhlükədə hiss etdikdə tilsimlərdən istifadə edir. Rubeus Haqrid Hoqvartsın açar saxlayanıdır. O da vaxtilə məktəbin şagirdlərindən biri olsa da, üçüncü sinifdə oxuyarkən qovulub, lakin Dambldor onu məktəbdən uzaqlaşdırmayaraq vəzifə verib. Haqridin uzun və qarışıq saç və saqqalı var.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Haqrid Dambldorun ən sadiq adamlarından biridir və qısa müddətdə Harri, Ron və Hermiona ilə də dostlaşır. Lakin bir qədər sadəlövh olması Haqridə problem yaradır. Professor Dambldor hündür boylu, arıq kişidir, o bir gözlü eynək taxır, gümüşü saçları və saqqalı var, saqqalı kəmərinə kimi uzanır. Dambldor Hoqvartsın direktorudur və Lord Voldemortun qorxduğu yeganə sehrbazdır. Roulinq Dambldoru "xeyirxahlıq simvolu" kimi təqdim edir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Professor MakQonoqall hündür boylu və ciddi görünüşlü müəllimədir. Məktəbdə Çevirilmə fənnini tədris edir və hərdən özü də pişiyə çevrilir. Professor MakQonoqal Qriffindor fakultəsinin dekanıdır.Petunya Dursli Harrinin anası Lilinin bacısıdır. O hündür boylu və arıq qadındır, qonşuların qapısını pusmağı sevir. O bacısının sehrli qüvvəsi olduğunu qəbul edə bilmir və bunu hamıdan gizlətməyə çalışır.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Drako Malfoy arıq, solğun rəngli və darıxdırıcı təkəbbürə malik oğlandır. O özünün Qviddiç oynamaq bacarığı ilə fəxr edir, onun fikirlərini bəyənməyən və hər iki valideyni sehrbaz olmayan tələbələri sevmir. Onun valideynləri Voldemortun tərəfində olsalar da, onun yoxa çıxmasından sonra, birinci olaraq təslim olmuş və qara cadugərin təsiri altında olduqlarını bildirmişdilər. Drakonun Harridən xoşu gəlmir, onu və dostlarını çətin vəziyyətə salmağa çalışır. Professor Kvirell zəif və çəkingən biridir, Hoqvartsda Qara qüvvələrdən müdafiə fənnini tədris edir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Savadlı müəllim olsa da, vampirlərlə qarşılaşması onun qorxaq olmasına səbəb olmuşdu. Kvirell başına çalma bağlayır və sonradan məlum olur ki, o bu çalmanın altında Voldemortu gizlədir. Professor Sneyp uzun burunlu, hündür arıq, uzun, qara saçları olan kişidir. O, Hoqvartsda İksir hazırlanması və onlardan istifadə fənnini tədris etsə də, əslində Qara qüvvələrdən müdafiə fənnini tədris etmək arzusundadı. Slizerin fakultəsinin dekanı olan Sneyp öz tələbələrini tez-tez mükafatlandırsa da, hər fürsətdə başqa fakultələrin tələbələrini, xüsusilə Harrini cəzalandırır.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Əvvəl Harri Sneypin Voldemorta xidmət etdiyini düşünsə də, sonda bunun əksi sübut olunur. Arqus Filç məktəbin keşikçisidir və o, Uizli əkizlərindən sonra qəsrin bütün gizli yollarını ən yaxşı tanıyan adamdır. Hoqvartsın digər heyətinə Herbologiya fənnini tədris edən Professor Sprut, Tilsim fənnini tədris edən Professor Flitvik, Magiya tarixi fənnini tədris edən Professor Binns və Qviddiç və uçuş fənnini tədris edən Madam Huç daxildir. İnkişaf, nəşr və qəbulu Roulinqin debüt romanı olan "Harri Potter və Fəlsəfə Daşı" 1990-cı ilin iyun ayında və qismən 1995-ci ildə yazılmışdır. 1990-cı ildə məşhurlaşmaq qərarına gələn Coan Roulinq, oğlan dostu ilə birgə Mançesterə köçmək qərarına gəlir, "lakin bir həftəsonu Londona qayıdarkən qatarda Harri Potter haqqında olan ideya onun ağlına gəlir…Zəif, balaca, qara saçlı oğlan və onun sehrbazlığı haqqında fikirlər xeyli uzağa getdi…Həmin günün səhərindən mən Harri Potter və Fəlsəfə Daşı romanını yazmağa başladım.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Lakin ilk bir neçə səhifə bitkin bir işə oxşamırdı." Həmin ərəfədə Roulinqin anası vəfat edir və yazıçı şəxsi hisslərini yetim Harri obrazını yaradarkən istifadə edir. Roulinq "Harri Potter və Fəlsəfə Daşı" romanının yazılmasına altı ilini sərf edir və nəhayət roman "Bloomsbury" nəşriyyatı tərəfindən qəbul edildikdə "Scottish Arts Council"-dan £8,000 alır ki, bu da yazıçını romanın davamını yazmağa həvəsləndirir. Yazıçı kitabı naşirlərə və agentlərə göndərir, beləcə əsəri satmaq üçün bir ildən artıq vaxt sərf edir, naşirlərin bir çoxu romanın 90.000 sözdən çox olmasını irad tuturlar. "Bloomsbury Children's Books"un gənc fentezi yazarları ilə işləyən Barri Kanninqham romanı qəbul etməyi məsləhət görür, "Bloomsbury" rəhbəriin romanı oxuyan qızı isə əsərin "həmin vaxta kimi oxuduğu hər şeydən çox yaxşı" olduğunu deyir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

BK-da nəşri və qəbulu "Bloomsbury" nəşriyyatı kitabı qəbul edir və Roulinqə £2,500 avans ödənilir. Kanninqham kitabı ən ehtiyatlı, məsuliyyətli və diqqətli redaktorlara və tənqidçilərə göndərir ki, kütləvi nəşrə başlamazdan əvvəl bütün çatışmazlıqlar aradan qaldırılsın. Onu kitabın həcminin uzun olmasından daha çox müəllifin adı narahat edirdi və o, qeyd edirdi ki, kitabın adı onun oğlanlar üçün nəzərdə tutulduğuna işarə etsə də, oğlanlar daha çox kişi müəlliflərin əsərlərinə üstünlük verirlər. Buna görə də, əsər nəşr edilməmişdən əvvəl Coan Roulinq adını qısaldaraq C.K.Roulinq şəklində qeyd etdirdi. 1997-ci ilin iyulunda "Bloomsbury" ilkin olaraq kitabı beş yüz nüsxə ilə bərk üzlü olmaqla nəşr etdi və onlardan yüz nüsxəsi kitabxanalara paylandı.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Kiçik tirajlı birinci nəşrin dükanlara paylanmasından sonra Kanninqham ümid edirdi ki, kitab satıcıları əsəri oxuyacaq və öz müştərilərinə məsləhət görəcəklər. Həmin ilk nəşrdən olan bir nüsxə kitab 2007-ci ildə "Heritage Auctions" hərrac evində $33,460 məbləğinə satılmışdı.Əsərə ilk şərh yazan Lindsi Frizer olmuşdu və onun şərhi "The Scotsman" qəzetində 28 iyun 1997-ci ildə nəşr edilmişdi. O, "Harri Potter və Fəlsəfə Daşı" romanını "çox maraqlı triller" kimi, Roulinqi isə "uşaqlar üçün birinci səviyyəli yazıçı" kimi təsvir edir. "The Herald" qəzetində nəşr edilmiş, digər erkən şərhdə isə qeyd edilirdi ki, "mən hələ də elə bir uşaq axtarıram ki, bu kitabı kənara qoya bilsin". Şotlandiyadan kənarda "The Guardian", "The Sunday Times" və "The Mail on Sunday" qəzetlərində romanı tərifləyən məqalələr dərc edilmişdi.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

1997-ci ilin sentyabrında Böyük Britaniyanın uşaq kitabları üzrə ixtisaslaşmış "Books for Keeps" dükanlar şəbəkəsi kitabı beş bal üzərindən dörd balla dəyərləndirmişdi. "The Mail on Sunday" qəzetində qeyd edilmişdi ki, bu əsər "Ronald Daldan sonra ən yaradıcı debütdür"; "Sunday Times"da nəşr edilmiş şərh də birinci şərhlə (Dalla müqayisə mövzusunda) səsləşirdi, "The Guardian"da isə kitabın "zəngin teksturası ilə zəngin təsəvvür imkanı yaratması" qeyd edilirdi.1997-ci ildə kitabın BB nəşri "Milli Kitab Mükafatı" və 9–11 yaşlılar kateqoriyasında "Nestlé Smarties Book Prize" mükafatını qazanmışdı. Uşaqların səsverməsi nəticəsində təqdim edilən "Smarties" mükafatı altı ay ərzində kitabı çox məşhur etdi, halbuki bu nəticə üçün bütün kitablar illərlə gözləməli olurlar. Növbəti il, "Harri Potter və Fəlsəfə Daşı" romanı Britaniyada uşaq kitabları üşün nəzərdə tutulmuş bütün əsas mükafatları da qazandı. Əsər həmçinin böyüklər tərəfindən təqdim edilən uşaq kitabı mükafatına namizədlərin qısa siyahısına salınmış, lakin qazana bilməmişdi.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Sandra Beket qeyd edir ki, Roulinqə qədər uşaq ədəbiyyatı nümunələri adətən yüksək ədəbi standartlara cavab vermir və ciddi ədəbi əsər hesab edilmirdilər, məsələn uşaq ədəbiyyatının ən məşhur nümunələrini yaratmış Dalın əsərləri də bu cür qəbul edilmişdi. 2013-cü ildə roman BBC-nin 200 ən yaxşı kitab siyahısında 22-ci yerdə qərarlaşmışdır. "Harri Potter və Fəlsəfə Daşı" ədəbi dəyərlərə görə yox, sırf nəşriyyat işinə görə verilən iki mükafata layiq görülmüşdü ki, onlardan biri Britaniyada İlin Uşaq Kitabı Mükafatı, digəri isə Kitab Satıçıları Asossasiyası/İlin Kitab Satıcısı Müəllifi mükafatı idi. 1999-cu ildə kitab təkcə BK-da 300.000 nüsxə ilə satılmışdı, 2001-ci ilin dekabrında isə roman hələ də ölkənin ən çox satılan kitabı olaraq qalmaqda idi. 1998-ci ilin mayında Şotlandiyanın "Braille Press" nəşriyyatı romanın təkrar nəşrinə başlamışdı.Londonun "Kral Xaçı dəmir yolu stansiyası"nda Hoqvarts Ekspressin yola düşdüyü bildirilən 9¾ platformasına keçmək üçün istifadə olunan divarda xatirə lövhəsi vurulmuşdur. ABŞ-də nəşri və qəbulu 1997-ci ilin aprelində Bolonya Kitab Sərgisində "Scholastic Corporation" nəşriyyatı uşaq kitabları üçün qeyri-adi dərəcədə böyük məbləğə — $105,000 ödəməklə kitabın ABŞ nəşri hüququnu əldə edir. Nəşriyyatda düşünürdülər ki, uşaq üzərində fəlsəfə sözü yazılmış kitabı oxumamalıdır, buna görə də Roulinqlə razılaşdırıldıqdan sonra 1998-ci ilin sentyabrında kitab ABŞ-də "Harri Potter və Sehrbaz Daşı" adı ilə nəşr edildi.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)

Roulinq bildirir ki, bu dəyişikliyə görə təəssüf edir və əgər o zaman daha yaxşı bir təklif olsa idi, həmin təklifin həyata keçməsi uğrunda mübarizə aparardı. Filipp Nel qeyd edir ki, romanın adıın dəyişdirilməsi onun əlkimya ilə əlaqəsinin qırılmasına səbəb olub, tərcümədə bəzi sözlərin dəyişdirilməsi isə (məsələn orijinalda yazılmış "oladi" (maffin) sözü ABŞ nəşrində "blin" olaraq dəyişdirilmişdi) bəzi yerlərdə mənanın dəyişməsinə gətirib çıxarmışdı. Birinci kitabda Roulinq Britaniya ingiliscəsində "mum" və Simus Finninqanın irland variantında "mam" kimi yazılmış "ana" sözünün ABŞ nəşrində "mom" kimi yazılmasına icazə versə də, sonrakı kitablarda bunu qadağan etmişdi. Bununla yanaşı Nel qeyd edir ki, kitabın adında "sehrbaz" sözünün işlənməsi ona olan marağı daha da artırırb, mətn dəyişikliklərini isə lazımlı redaktələr kimi qəbul etmək olar. Kitabın ABŞ versiyası nəşr edildikdə bu ölkənin oxucuları artıq əsərin Britaniya versiyası ilə tanış idilər və bəziləri kitabı internet vasitəsiylə əldən etmişdilər.