LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
İbrahim

İbrahim daha sonra Kantura ilə evlənir və onların daha altı oğlu olur; lakin o vəfat edib Saranın yanında basdırılanda İshaq "İbrahimin bütün malını" aldı, digər oğulları isə yalnız "hədiyyələr" aldılar. Əksər tarixçilər Çıxış və Hakimlər dövrü ilə birlikdə patriarxal dövrü müəyyən bir dövrlə əlaqəsi olmayan gec ədəbi quruluş kimi görürlər. Bir əsrlik arxeoloji tədqiqatlarından sonra tarixi İbrahim üçün heç bir dəlil tapılmadı.Tövratın erkən Fars dövründə (e.ə. 6-cı əsrin sonları) Babil əsarətində Yəhudada qalan yəhudi mülkədarları ile, bu torpaqlar üzərində öz hüquqlarını "ataları" İbrahim vasitəsilə izləyənlərlə, əks iddialarını Musa və Çıxış ənənəsinə əsaslandıran geri dönən sürgünlər arasında yaranmış gərginlik nəticəsində yazıldığı qənaətinə gəlib çatıldı. (Vəd edilmiş torpaq hekayəsi) İbrahim dövrü Struktur və ifadə proqramları İbrahim dövrü münaqişə və ya problemin həllinə yönəlmiş vahid struktur kimi qurulmayıb. Epizodlar adətən yalnız sərbəst şəkildə əlaqələndirilir və ardıcıllıq həmişə məntiqli deyil. Bu mövzular Yaradılış 11:27–31-də Saranın qısır olduğu və 12:1–3-də İbrahimə doğulduğu torpağı tərk edərək, Rəbbin ona göstərəcəyi torpağa getməsi əmri verilən "povest proqramlarını" təşkil edir. İbrahimi dinlərdə tanrı İbrahimi dinlərdə Tanrı antropomorfik təriflərdən azad edilərək daha mücərrəd məfhumlarla ifadə olunan və təkamül edən bir fiqurdur.
İbrahim

Başlanğıcda o, insan qiyafəsində bir ailə və ya qəbilə tanrısı olub, ətrafında çoxlu canlıların olduğu səmada sarayda yaşayan, pilləkənlərlə göyə qalxıb enən, başqa tanrıları da tanıyan bir tanrıdır. Bu gün İbrahimi dinlər Tanrının zaman və məkandan arınmış olduğuna inanırlar, buna görə də Tanrı konkret kainatdan müstəqildir, lakin yenə də duaları eşidir və cavab verir. Bu mərhələdə O, kainatın yaradıcısı, əbədi, hər şeyə qadir və hər şeyi bilən tanrıdır. İbrahimi dinlərin kitablarında Tanrı təcəssüm olunmuş yaradıcıdır. O, birinci şəxs kimi danışır və bəzən insanların qarşısına " insan obrazı " ilə çıxır. İslamda Allah intiqam alandır, mütəkəbbirdir. Sabur, Cəlil (qəzəbli), Rəhim (çox mərhəmətli), Həlim (mülayim), Vədud (sevgili) kimi insani hissləri ifadə edən adlarla da tanınır. Xristianlıqda tanrı ata, sufizmdə dost kimidir.
İbrahim

Tanaxda da Yehova çox vaxt təcəssüm etdirilir. İbrahimi dinlərdə tanrının adı da zamanla dəyişir. Mənşəyi və çağırılması Nuhun doqquzuncu nəslindən olan Terah İbram, Nahor və Haranın atası idi. Haran İbramın qardaşı oğlu Lutun atası idi. Bütün ailə Xaldeylərin Ur şəhərində yaşayırdı. Haran doğulduğu Ur şəhərində öldü. İbram doğub-törəməz olan Sara ilə evləndi. Terah, İbram, Saray və Lut Kənana getdilər, lakin Haran adlı yerdə məskunlaşdılar və Terah 205 yaşında orada öldü. Tanrı İbrama öz ölkəsini və qohumlarını tərk edib, ona göstərəcəyi bir ölkəyə getməyi əmr etmiş və onu böyük bir xalq edəcəyinə, ona xeyir-dua verəcəyinə, adını ucaltacağına, ona xeyir-dua verənlərə xeyir-dua verəcəyinə və onu lənətləmək istəyənləre lənət oxuyacağına söz vermişdi.
İbrahim

İbram arvadı Saray, qardaşı oğlu Lut və onların mal-dövləti və canı ilə birlikdə Kənandakı Şekemə getmək üçün Haranı tərk edəndə 75 yaşında idi. Sonra Bethelin şərqində çadırını qurdu. Kənan torpağında şiddətli qıtlıq oldu və İbram, Lut və onların ailəsi Misirə getdilər. Yolda İbram Saraya deyir ki, Misirlilərin onu öldürməməsi üçün onun bir bacısı olduğunu söylə. Misirə girəndə Fironun nökərləri Sarayın gözəlliyini Firona təriflədilər və onu saraya apardılar və əvəzində İbrama mülk verdilər. Allah Fironu və ailəsini müsibətlərə düçar edir ki, bu da Fironun nəyin səhv olduğunu anlamağa çalışmasına səbəb olur. Sarayın evli qadın olduğunu öyrənən Firon İbram və Saraydan ondan uzaqlaşmalarını xahiş edir. İbram və Lutun gedişi Misirdən sürgün edildikdən sonra bir müddət Nəcəfdə yaşadılar. Bethel və Ay bölgəsində İbram və Lutun böyük sürüləri eyni otlaqları tuturdu.
İbrahim

Bu, hər bir ailənin maldarlarının probleminə çevrilib. Çobanlar arasında münaqişə o qədər şiddətləndi ki, İbram qardaşlar arasında münaqişə olmasın deyə Luta sol və ya sağ tərəfdə ayrıca bir sahə seçməyi təklif etdi. Lut şərqə doğru, Soara qədər bütün ölkəni yaxşı sulayan İordan düzlüyünə getmək qərarına gəldi. İbram cənubda Xevrona getdi və Mamre düzlüyində məskunlaşdı və orada Tanrıya ibadət etmək üçün başqa qurbangah tikdi. Çedorlaomer İordan çayının Sodom və Gomora şəhərlərinin Elam üzərinə üsyanı zamanı İbramın qardaşı oğlu Lot və ailəsi Elamlıların işğalçı qüvvələri tərəfindən əsir götürülür. Sodom ordularını məğlub etdikdən sonra Elam ordusu döyüş qənimətlərini toplamağa gəlir. Həmin vaxt Lut və ailəsi Sodom Krallığının kənarında yerləşdirilir və onları görünən hədəfə çevirir. Tutulmaqdan qurtulan bir adam gəlir və baş verənləri İbrama danışır.
İbrahim

İbram bu xəbəri eşidən kimi dərhal 318 nəfər təlim keçmiş nökəri topladı. İbramın qüvvəsi Siddim döyüşündən yıxılan Elam ordusunu izləmək üçün şimala doğru gedir. Onları Danda tuturlar. Abram qrupunu bir neçə hissəyə bölərək döyüş planı hazırlayır və gecə basqını təşkil edir. Onlar nəinki əsirləri azad edir, həm də Dəməşqin şimalında, Hobada Elam padşahı Kedorlaomeri öldürür və Lutu, evini və Sodomdan götürülmüş bütün əmlakını geri alırlar. İbram qayıdanda Sodom padşahı onu qarşılamaq üçün Şave vadisinə gedir. Həmçinin, uca Elyon kahini olan Salem (Yerusəlim) padşahı Melkisedek çörək və şərab gətirir və İbrama və Allaha xeyir-dua verir. İbram Melkisedeqə hər şeyin onda birini verir.
İbrahim

Əgər Sodom padşahı öz xalqına qayıtmaq istəyirsə, bütün mülkü İbrama saxlamağı təklif edir. İbram, müttəfiqlərinin payı istisna olmaqla, Sodom padşahının hər hansı razılaşmasını rədd etdi. Regionların vədi Rəbbin səsi görüntüdə İbrama gəlir və ulduzlar qədər yerin və onun nəslinin vədini təkrarlayır. İbram və Tanrı əhd mərasimi keçirir və İsrailin Misirdə gələcək əsirliyindən danışır. Tanrı İbrama dedi ki, onun nəslindən olan torpaqlar: Ken, Kenizid, Kadmon, Xet, Periz, Refaim, Amor, Kənan, Qirqaşi və Yevusi torpaqları. İbram və Saray Onun necə xalqların atası olacağını anlamağa çalışırlar, çünki Kənanda 10 il yaşadıqdan sonra heç bir uşaq doğulmayıb. Sara Misirli cariyəsi Həcərə İbrama oğul doğmaq niyyəti ilə təklif edir. Hacer hamilə olduğunu öyrəndikdən sonra Saraya xor baxmağa başladı.
İbrahim

Saray cavab olaraq Həcərə pis rəftar etdi və o, səhraya qaçdı. Şura gedən yolun üstündəki bulağın başında bir mələk Həcərlə danışdı . Deyirdilər ki, İbram öz düşərgəsinə qayıdacaq və oğlu "vəhşi adam" olacaq, onun əli hamıya, hamının əli ona və bütün qardaşlarına qarşı olacaq. Ona dedilər ki, oğlu İsmayılı çağırsın. Həcər onunla danışan Tanrıyı "El-roi" (görən tanrı) adlandırırdı. O gündən quyu Beer-lahai-roi ("Dirinin və məni görənin quyusu") adlandırıldı. Sonra övladını dünyaya gətirmək üçün anasının yanına qayıtdı və ona deyilən kimi etdi. İsmail doğulanda İbramın 86 yaşı var idi. On üç il sonra, İbramın 99 yaşı olanda Tanrı yeni adını elan etdi: "İbrahim; bir çox xalqın atası".
İbrahim

Bundan sonra İbrahim sünnətin əlamət olacağı bölgələrlə bağlı əhdin göstərişlərini aldı. Tanrı Saraya Sara adını verdi, ona xeyir-dua verdi və İbrahimə dedi: "Onun vasitəsilə sənə bir oğul da verəcəyəm". İbrahim güldü və ürəyində dedi: "Yüz yaşı olana uşaq, doxsan yaşı olan Sərə doğularmı?" İbrahim Tanrıyla görüşdükdən sonra bütün ailə üzvlərini, özü 99 yaşında və İsmaili 13 yaşında sünnət etdi. Üç ziyarətçi İbrahim çadırının girişində, Mamrenin menengiç ağaclarının yanında oturmuşdu. Başını qaldırıb Tanrının hüzurunda üç nəfər gördü. Sonra qaçıb onları qarşılamaq üçün əyildi. İbrahim onların ayaqlarını yuyub bir tikə çörək gətirməyi təklif etdi və onlar razılaşdılar.
İbrahim

İbrahim seleksiya olunmuş undan çörək hazırlamaq üçün Saranın çadırına qaçdı, sonra xidmətçi oğlana seçilmiş dana hazırlamağı əmr etdi. Hər şey hazır olandan sonra kəsmiki, südü və dananı qabağına qoyub, yemək yeyərkən ağacın altında onları gözləyirdi. Gələnlərdən biri İbrahimə dedi ki, Sare gələn il qayıdanda bir oğlu olacaq. Sara çadırın girəcəyində deyilənləri eşitdi və o yaşda uşaq dünyaya gətirmək ümidinə güldü. Ziyarətçi İbrahimdən soruşdu ki, niyə Sara bu yaşda uşaq dünyaya gətirərkən gülür, çünki Tanrı üçün heç bir şey çətin deyil. Sare onun güldüyünü inkar etdi. . İbrahimin duası Yeməkdən sonra İbrahim və üç qonaq ayağa qalxdılar.
İbrahim

Onlar Sodom və Gomoranın taleyini müzakirə etmək üçün "ova şəhərlərində" hökmranlıq edən zirvəyə yürüş etdilər, günahları o qədər böyük idi ki, Tanrıyı ovsunladılar. İbrahimin qardaşı oğlu Sodomda yaşadığı üçün Tanrı bu şəhərlərə haqq qazandırmaq və mühakimə etmək planlarını açıqladı. Bu zaman digər iki ziyarətçi Sodoma getdi. Sonra İbrahim Tanrıya üz tutdu və Onun yanına getdi və dedi: "Şəhərdə ən azı on saleh adam olsaydı, Tanrı şəhərə aman verməzdimi?" deyə yalvardı. Tanrı on saleh adama görə şəhəri məhv etməyəcəyini bildirdi. İki qonaq hesabat vermək üçün Sodoma gələndə şəhər meydanında qalmağı planlaşdırdılar, lakin İbrahimin qardaşı oğlu Lut onların yanına qaçdı və bu iki "kişi"nin onun evində gecələməsini təkid etdi. Bir qrup kişi Lutun evinin qarşısına toplaşaraq Lutdan qonaqlarını istədi, lakin Lut buna qarşı çıxdı və əvəzinə bakirə qızlarını onlara təklif etdi.
İbrahim

Onlar bundan imtina etdilər və Lutun qapısını sındırmağa çalışdılar. Ertəsi gün səhər tezdən İbrahim Tanrının hüzurunda dayandığı yerə getdi. O, "Sodom və Gomoraya baxdı" və hətta "on salehin" olmadığı şəhərlərdə yerdən "təndirin tüstüsü kimi" tüstü gördü (ayə 18:32). Abimelek / Endoqamiya İbrahim Kadeş və Şur arasında Müqəddəs Kitabın anaxronik olaraq "Fələstin torpağı" adlandırdığı yerdə məskunlaşdı. İbrahim Gerarda yaşayarkən açıq şəkildə Sarenin bacısı olduğunu iddia edirdi. Bu xəbərdən xəbər tutan padşah Avimelek onu yanına gətirdi. Tanrı Avimelekə yuxuda gəldi və onun arvadı olduğu üçün onu götürməyin ölümlə nəticələnəcəyini bildirdi. Avimelek ona toxunmadı, lakin İbrahimin Sara ilə qardaş olduqları iddiasına görə başqa saleh xalqı öldürüb-öldürməyəcəyini soruşdu.
İbrahim

Cavabında Tanrı Avimelekə dedi ki, o, həqiqətən də kamil ürəyə malikdir və buna görə də mövcud olmağa davam edəcək, lakin əgər Tanrı İbrahimin arvadını ona qaytarmasaydı, o, Avimeleklə bütün ailəsini mütləq öldürəcəkdi. Ertəsi gün sübh tezdən Avimelek yuxusunu nökərlərinə danışdı və İbrahimə yaxınlaşıb onun padşahlığına niyə belə böyük günah gətirdiyini soruşdu. İbrahim orada Tanrı qorxusunun olmadığını və arvadına görə onu öldürə biləcəklərini düşündüyünü söylədi. Sonra İbrahim dediklərinin yalan olmadığını iddia etdi: "Yenə də o, mənim bacımdır; o, atamın qızıdır, amma anamın qızı deyil və mənim arvadım oldu". Avimelek Saranı İbrahimə verdi və ona qoyun-keçi, mal-qara və nökərlər hədiyyə etdi. və onu öz torpağında istədiyi yerdə məskunlaşmağa dəvət etdi. Saraya min gümüş də verdi. İbrahim Avimelekə və ailəsinə dua etdi.
İbrahim

Filiştlilər ölkəsində bir müddət yaşadıqdan sonra Avimelek və Fikol quyu uğrunda şiddətli döyüşlə nəticələnən mübahisəyə görə İbrahimlə üz-üzə gəldilər. İbrahim Fələstinli nökərinin hücumlarına və İbrahimin quyusunu tutmasına görə Abimelekə məzəmmət etdi. Abimelek hadisədən xəbərsiz olduğunu iddia edib. İbrahim Avimelekə qoyun və öküz qarşılığında sövdələşmə təklif etdi. Quyunun qazanın özü olduğunu sübut etmək üçün ona daha yeddi qoyun da verdi. Bu anda görə bu quyunun yerinə Beer-Şeva adını verdilər. Keçən il Mamredə peyğəmbərlik edildiyi kimi, Sara hamilə qaldı və sünnət əhdinin birinci ildönümündə İbrahimə bir oğul doğdu. İbrahimin İshaq adını verdiyi oğlu doğulanda "yüz yaşında" idi; səkkiz günlük olanda onu sünnət etdi.
İbrahim

Sare üçün bu qədər yaşlı yaşda uşaq dünyaya gətirmək və əmizdirmək fikri gülünc idi. İshaq böyüməyə davam etdi və süddən kəsildiyi gün İbrahim böyük bir ziyafət verdi. Ancaq şənlik zamanı Sara İsmayılı ələ saldığını gördü. İshaq doğulanda İsmayılın on dörd yaşı vardı. Sara İsmailin İshaqı ələ saldığını görəndə İbrahimə bildirdi ki, həm İsmayıl, həm də Həcəri göndərsin və İsmail İshaqın mirasına şərik ola bilməz. İbrahim arvadının bu sözlərindən çox üzüldü və Tanrıdan məsləhət istədi. Allah İbrahimə dedi ki, kədərlənməsin, arvadının əmr etdiyi kimi etsin. Tanrı İbrahimə deyir: "İshaqda nəsil sənin yanına çağırılacaq, mən İsmaili bir millət edəcəm, çünki o, sənin nəslindəndir". Səhər tezdən İbrahim Hacerlə İsmayılı birlikdə çölə çıxardı.
İbrahim

Ona çörək və su verdi və onları yola saldı. İkisi bir şüşə su qurtarana qədər Beer-Şeva səhrasında dolaşdılar. O, ümidsizcə göz yaşlarına boğuldu. Rab oğlanın səsini eşitdi, Rəbbin mələyi Həcərə təsdiq etdi ki, o, böyük bir millət olacaq və "qılınc üzərində yaşayacaq". Sonradan yaranan su onların həyatını xilas edib. Oğlan böyüdükcə Paran səhrasında məharətlə oxatan oldu. Nəhayət, anası İsmailə doğma Misirdən bir arvad tapdı. İshaqın bağlanması İshaqın gəncliyində Tanrı İbrahimə oğlunu Moriya torpağında qurban verməyi əmr etdi.
İbrahim

İbrahim sözügedən dağa çatana qədər üç gün yol gedir. O, İshaqla təkbaşına dağa girən kimi qulluqçulara qalmağı əmr edir. İshaq odunu aparır və atasından yandırma qurbanı üçün heyvanın harada olduğunu soruşur. İbrahim cavab verir: "Tanrı ona yandırma qurbanı üçün bir quzu verəcək". İbrahim oğlunu qurban verməyə hazırlaşarkən, Rəbbin mələyi onu dayandırdı və arxasında "kolluqda buynuzundan ilişmiş bir qoç" gördü. Bu yer sonralar Yehova-jire adlandırıldı. O, itaətkarlığı müqabilində çoxlu başqa nəsil və firavanlıq vədləri aldı. Bu hadisədən sonra İbrahim Beer-Şevaya getdi.
İbrahim

Qurban və kişi sünnəti ; Bugünkü yəhudi və müsəlman icmalarında qurban kəsmə və kişi sünnəti ənənələrini yaradan rəvayətlər İbrahimlə əlaqələndirilir. Yəhudi cəmiyyətində oğlan uşaqlarının Tanrıya qurban kəsildiyi məlumdur. Yuxuda İbrahimin oğlunu qurban kəsdiyini görmək də bu əmələ işarə sayılır. Zaman keçdikcə insan qurbanlığından imtina edildi və bütün bədəni qurban vermək əvəzinə onu simvolizə edən bir parça (sünnet dərisi) kəsilməyə başladı. İbrahimin oğlunu qurban verməyə hazır olması həmin cəmiyyətdə belə bir əməlin mövcudluğuna dəlalət edir.Sami Ezzib, İbrahim haqqındakı qurban rəvayətinin Yəhudi ruhanilərinin uydurma olduğunu və bunun məqsədinin İbranilərin Tanrıya oğlan uşaqları qurban vermə ənənəsini əvəz etmək və heyvan qurbanı ilə əvəz etmək olduğunu, lakin oğlanların qurban verilməsindən tamamilə qaçmaq mümkün olmadığını, əvəzində isə onların kişi orqanlarını örtən dərini kəsmək ənənəyə çevrilib. Və deyir: "Yaşı 90-ı ötmüş baban bir gün səni dağa aparıb, yuxusunda Tanrı əmr edib deyərək səni kəsmək istəsə, sonra əl çəkib bir qoç kəsib, başqa gün özünün cinsiyyət orqanlarını kəssə nə düşünürsən? Sonrakı illər Sare ölür və İbrahim onu Xetli Efrondan bitişik tarla ilə birlikdə satın aldığı Əl-Həlilin yaxınlığındakı Əcdadlar mağarasında ("Makpela") basdırır. Saranın ölümündən sonra İbrahim Kantura adlı cariyəsi götürdü və onun oğullarından Zimran, Coksan, Medan, Midyan, İşbak və Şuah dünyaya gəldi.
İbrahim

Müqəddəs Kitaba görə, adının "bir çox xalqların atası" mənasını verən "İbrahim" olaraq dəyişdirilməsini əks etdirən İbrahim, Bibliyada adı çəkilən bir çox xalqların, o cümlədən israillilərin, ismaililərin, edomluların və başqalarının əcdadı hesab olunur. O, həmçinin Amaleqlilər, Qenlilər, Midyanlılar və Assurlularla, qardaşı oğlu Lut vasitəsilə isə Moavlılar və Ammonlularla qohumdur . İbrahim oğlunun Rivqa ilə evlənməsini və nəvələri Yaqub və Esavın doğulmasını görmək üçün yaşadı. O, 175 yaşında vəfat etdi və oğulları İshaq və İsmail tərəfindən Makpela mağarasında dəfn edildi. Hekayənin tarixi və mənşəyi 20-ci əsrin ortalarında Uilyam F. Olbrayt və G. Ernest Rayt kimi görkəmli arxeoloqlar, Albrext Alt və Con Brayt kimi bibliya alimləri eramızdan əvvəl II minillikdə " əcdadların çağı " adlandırdıqları dövrün real insanların inandırıcı nağılları olduğuna inanırdılar. 1970-ci illərdə isə İsrailin keçmişi və bibliya mətnləri ilə bağlı yeni arqumentlər bu fikirlərə etiraz edirdi; bu arqumentləri Tomas L. Tompsonun The Historicity of the Patrical Narratives (1974), və Con Van Setersin Abraham in History and Tradition (1975) əsərlərində tapmaq olar. Ədəbiyyatçı alim Tompson öz arqumentini arxeologiya və qədim mətnlərə əsaslandırıb. Onun dissertasiyasında əcdadların eramızdan əvvəl II minillikdə yaşadığına dair inandırıcı sübutların olmamasına diqqət yetirildi və bəzi bibliya mətnlərinin eramızdan əvvəl I minilliyin şərtləri və anlayışlarını əks etdirdiyi qeyd edildi.
İbrahim

Van Seters patriarxal hekayələri araşdırdı və adın, sosial mühitin və mesajların Dəmir dövrünə aid olduğunu iddia etdi. Van Seter və Tompsonun işi bibliya elmində və arxeologiyada bir paradiqma dəyişikliyi idi və alimlərin getdikcə daha çox patriarxal hekayələrə tarixi olaraq baxmamasına səbəb oldu. Sonrakı illərdə bəzi mühafizəkar alimlər patriarxal rəvayətləri müdafiə etməyə çalışdılar, lakin bu, alimlər tərəfindən qəbul edilmədi. 21-ci əsrin əvvəllərində arxeoloqlar İbrahimi, İshaqı və ya Yaqubu etibarlı tarixi şəxsiyyətlər edəcək hər hansı kontekst yaratmaq ümidini itirdilər. Etibarlılıq kontekstində; İbrahimin rəvayətləri ilə bağlı çoxlu tənqidlər var. Bu tənqidlər onun əsl tarixi şəxsiyyət olub-olmaması, harada yaşaması, rəvayətlərin mənbələri və etibarlılığı ilə bağlıdır. Məsələn, onun arvadı Sara hekayələrdə 90 yaşlı padşahı qızışdıracaq qədər gözəldir və uşaq dünyaya gətirə bilir. Sara 127 yaşında vəfat etdikdən sonra İbrahim evlənir və 6 oğlu olur.
İbrahim

Son arxeoloji sübutlara eramızdan əvvəl 2-ci minilliyin əvvəllərinə aid gil lövhələr daxildir ki, bunlar İbrahimin qohumlarının adlarına uyğun gəlir. Bu şəhərlər Peleq, Seruq, Nahor, Terah və Harandır. Arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan lövhənin üzərində "Terah oğlu Abram" ifadəsi tapılıb. Nahor (İbrahimin qardaşı) və qəbiləsinin adı Kapadokiyada və Mari lövhələrində çəkilir.Eramızdan əvvəl 925-ci ildə Rexavamın hakimiyyəti dövründə baş vermiş döyüşün I Firon Şişakın (Tanaxdakı Şeşonk) qələbə kitabəsində Negev bölgəsində yer adı "Abram (İbrahim) qalası"dır. Hekayənin mənşəyi İbrahim hekayəsi, digər əcdad hekayələri kimi, çox güman ki, mühüm şifahi tarixə malikdir və onun adı çox qədimdir. (Yezekel və Yeşaya kitablarında xatırladılır) Yaradılış kitabında tapılan hekayə artıq orijinal mənasını əks etdirmir. (Yaradılış 17:5-də təqdim olunan "Xalq Atası"nın məşhur etimologiyası, yəqin ki, "Ata böyükdür" deməkdir). Bu mərhələdə şifahi mədəniyyət Tövratın yazılı hekayələrinə çevrilir; Əksər alimlər bu mərhələnin Fars dövrünə, təxminən eramızdan əvvəl 520–320-ci illərə aid olduğunu düşünürlər.
İbrahim

Bunun üçün iki fərziyyə var; Birincisi, Fars İmperatorluğu icazəsiyle, sürgündən sonrakı icmanın Tövratı Fars İmperator sistemində işləmək üçün qanuni əsas kimi tərtib etdiyi, İkincisi, sürgündən sonrakı yəhudi icmasına kimin aid olacağını müəyyənləşdirmək üçün meyarlar təmin etmək və müxtəlif qruplar, (xüsusən də kahinlik və "ağsaqqallar") güc strukturlarını və nisbi mövqelərini müəyyən etmək üçün Tövrat yazılmışdır. Tövratın tamamlanması və onun sürgündən sonrakı yəhudiliyin mərkəzinə yüksəlməsi köhnə mətnləri birləşdirməklə yanaşı, yeni mətnlərin yazılması ilə bağlı idi — son Tövrat mövcud mədəniyyətdən qaynaqlanırdı. Sürgün zamanı (yəni eramızdan əvvəl VI əsrin birinci yarısında) yazılmış Yezekel kitabında, Babildə sürgündə olan Yezekel Yəhudada qalanların bu torpaqlara necə sahib olduqlarını iddia etdiyini təsvir edir. İbrahimdən mirasa əsasən; lakin peyğəmbər onlara deyir ki, Tövrata tabe olmadıqları üçün onların heç bir iddiası etibarlı deyil. Eynilə, Yeşaya Kitabı Yəhuda xalqı ilə sürgündən sonrakı yəhudilər ("gôla") arasındakı gərginliyə şəhadət edir, Allahın İsrailin atası olduğunu və İsrailin tarixinin Hz. Çıxış, İbrahim deyil. Bu və buna bənzər dəlillərdən (məsələn, Ezra-Nehemya) çıxarılacaq nəticə ondan ibarətdir ki, İbrahim hekayəsi Yəhuda torpaqlarına iddialı olan yerli torpaq sahiblərinə qarşı sürgün qüvvələrini dəstəkləməyə xidmət edən bir fiqur idi. sürgündən sonra geri qayıdanların xərcləri. Muazzez İlmiye Çığ, İbrahim peyğəmbər haqqında yazdığı kitabında İbrahimin yaşadığı dövrün e.ə. 1900–1800-cü illərə aid edilməsinin nəzərdə tutulduğu, bu dövrdə ərəb və ibrani kimi bir xalqın olmadığı, İbrahimlə bağlı əfsanələrlə qarışıq ən qədim arxeoloji tapıntıların həmin dövrdən ən az 1500 il sonra Ras Şamrada tapıldığı bildirilir.
İbrahim

O, İbrahimin öz arvadını bacısı kimi təqdim edərək firona və başqa padşaha buraxması və eyni əhvalatın oğlu İshaq tərəfindən təkrarlanması hekayəsinin də şumerlərdən götürüldüyünü bildirir.İbrahimə üç əsas dünya inancında, Yəhudilik, Xristianlıq və İslamda yüksək hörmətli mövqe verilir. Yəhudilikdə o, yəhudi xalqı ilə Tanrı arasındakı xüsusi əlaqə olan əhdin banisidir. – Yəhudilərin Allahın seçilmiş xalqı olduğuna inanmağa səbəb olur. Xristianlıqda Həvari Pavel öyrədirdi ki, İbrahimin Musanın qanunundan əvvəl olan Allaha olan inancı onu yəhudi və ya qeyri- yəhudi bütün möminlərin prototipinə çevirdi; və İslamda o, Adəmlə başlayan və Məhəmmədlə zirvəyə çatan peyğəmbərlər silsiləsində mühüm həlqə kimi görülür. Yəhudilikdə Yəhudi ənənəsində İbrahim Avraham Avinu (אברהם אבינו), "atamız İbrahim" adlanır ki, bu da onun həm yəhudilərin bioloji əcdadı, həm də ilk yəhudi kimi yəhudiliyin atası olduğunu göstərir. Onun hekayəsi həftəlik Tövrat oxuma bölmələrində, əsasən paraşahda oxunur. Yəhudi əfsanələrində Allah göyü və yeri İbrahimin fəzilətlərinə görə yaradır. İncildəki daşqından sonra İbrahim dindarlar arasında Allahı heç vaxt tərk etməyəcəyinə təntənəli şəkildə and içən yeganə şəxs idi. O, "Tanrının Yolları" haqqında öyrənmək üçün Nuh və Samın evində oxuyur.
İbrahim

Nuh və Samdan baş kahinin nəsli və vəzifəsi əbədi olaraq Levi və onun nəslinə keçir. İbrahim atasının torpağını tərk etməzdən əvvəl, xaldeylilərin bütlərini sındıran cəsarətli bir hərəkətdən sonra Nemrutun odlu ocağından möcüzəvi şəkildə xilas olur. Kənanda olduğu müddətdə o, səyyahlara və əcnəbilərə qarşı qonaqpərvər idi və onlara Tanrı haqqında biliklərini necə tərifləməyi də öyrədirdi.Yəhudilikdə Tanrı "İbrahimi, İshaqın və Yaqubun Tanrısı" adlandırıldığı üçün o, İshaq və Yaqubla birlikdə adı Tanryla birləşmiş kimi görünür. O, otuz millətin atası kimi də tanınır. İbrahim ümumiyyətlə yəhudi mistisizmi haqqında mövcud olan ən qədim kitablardan biri olan Sefer Yetsirahın müəllifi hesab olunur.Avota görə, İbrahim Tanrının əmri ilə on sınaqdan keçir. İshaqın bağlanması İncildə sınaq kimi qeyd olunur; digər doqquzun adı çəkilmir, lakin sonrakı ravvin mənbələrində müxtəlif rəqəmlər verilir. Xristianlıqda Xristianlıqda İbrahim Allahın özünü göstərmək üçün seçdiyi və Allahın əhd bağladığı peyğəmbər kimi hörmətlə qarşılanır (Əhd İlahiyyatı). Pavel bəyan etdi ki, İsaya iman edənlərin hamısı "İbrahimin nəslindəndir və İbrahimə verilən vədin varisləridir".
İbrahim

Romalılara 4-də İbrahim Allaha olan "sarsılmaz imanı" üçün təriflənir və bu, "Məsihin xilasedici gücünə iman göstərənlər" anlayışına aid edilir. Pavelin ardınca gələn kilsə rəhbərləri İbrahimi bütün xristianların ruhani atası kimi vurğulamışlar. Avqustin xristianların iman vasitəsilə İbrahimin "övladları (yaxud "toxumları") olduğunu bildirib. Martin Lüter İbrahimi "imanlı bir insanın paradiqması" adlandırdı. Bəzi xristian ilahiyyatçıları İbrahimin yaşadığı teofaniyada "üç ziyarətçi" ni Müqəddəs Üçlüyə bərabər tuturlar. İslam, İbrahimi Adəmlə başlayan və Məhəmmədlə yekunlaşan peyğəmbərlər silsiləsində bir halqa kimi görür. Adı Quranın 35 surəsində keçir. O, həm hənif (tövhid), həm də müsəlman adlanır və müsəlmanlar onu peyğəmbər və əcdad, kamil müsəlmanın arxetipi və Məkkədə Kəbənin möhtərəm qurucusu hesab edirlər.
İbrahim

İslamda onun yeganə məqsədinin Allahın birliyini elan etmək olduğu düşünülür. İbrahim İslamda böyük peyğəmbərlər arasında mövqe tutur və ona "İbrahim Xəlilullah", yəni " Allahın sevgilisi" deyirlər. İbrahim, İshaq və Yaqubdan başqa, Allah yanında insanların ən fəzilətlilərindəndir. Quranda "Müsəlmanların Atası" və cəmiyyət üçün nümunə kimi qeyd olunur. İbrahimin oda atılması hekayəsi İbrahimin oda atılması hekayəsinə Quranda və bəzi yəhudi əfsanələrində rast gəlinir. İbrahim heç vaxt Nemrutu və bütləri tanrı qəbul etməyi qəbul etməmiş, heç kim görmədən bütləri sındırmış, baltanı böyük bütün boynuna sancmış və Nemrutu tövhidə çağırmışdır. İbrahimin çağırışına məhəl qoymayan Nemrut böyük bir atəş yandırdı və İbrahimi katapultla oda atdı, ancaq Allahın əmri ilə atəş onu yandırmadı. Şayiələrə görə, İbrahim odda olarkən Allah odu gül bağına çevirib.
İbrahim

Əfsanənin türk versiyasında hadisə Urfada baş verir, od gölə çevrilir (Balıklıgöl) və odunlar göldə üzən balığa çevrilir. Quranda belə qeyd olunur: “ Allahın ona mülk verdiyi üçün İbrahimlə Rəbbi barəsində mübahisə edəni görmədinmi? Bax, İbrahim dedi: "Rəbbim dirildir və öldürür". dedi; dedi: "Mən də dirildirəm və öldürürəm". (Bunun üzərinə) İbrahim dedi: "Həqiqətən, Allah günəşi şərqdən, siz isə qərbdən gətirirsiniz!" Kafir məəttəl qaldı. Həqiqətən, Allah zalım camaatı doğru yola yönəltməz. '' (Bəqərə surəsi, 258) "Onu yandırın!
İbrahim

Əgər bir şey edəcəksənsə, tanrılarına kömək edərək onu yandır!" onlar dedilər. Dedik: "Ey atəş! soyuq! İbrahimə salam olsun!" (Ənbiya surəsi, 68–69) Hekayə Midraxi rəvayətlərində daha ətraflı izah edilir. Bundan əlavə, bu rəvayətlərin Tövratın Daniel fəslində padşah Navuxodonosorun çörəkxanaya atdığı 3 yəhudi gənci (Daniel 3:12–28) haqqında başqa bir əfsanəyə uyğunlaşdırıldığına dair iddialar var. Həmçinin bax Zərdüştilik Əlavə oxunuşlar Hermetizm, Abraham, brahma, Zərdüştlük, Ur 13 mart 2013 tarihinde saytında
Zeynal Nağdəliyev

Zeynal Nağdəliyev (tam adı: Zeynal Səfər oğlu Nağdəliyev; 5 noyabr 1957, Bakı) — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Ərazi-təşkilat məsələləri üzrə köməkçisi-şöbə müdiri, 1-ci dərəcə dövlət müşaviri, tarix elmləri doktoru. Nağdəliyev Zeynal Səfər oğlu 1957-ci il noyabr ayının 5-də Bakı şəhərində anadan olub. 1974-cü ildə Bakıdakı 20 saylı orta məktəbi bitirib. 1979-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini başa vurandan sonra Əzizbəyov rayonundakı 12 saylı internat məktəbində tərbiyəçi-müəllim kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1981-ci ildə 55 saylı texniki peşə məktəbində komsomol komitə katibi, 1982–1984-cü illərdə Azərbaycan Lenin Komsomolu Gənclər İttifaqı Mərkəzi Komitəsində təlimatçı və məsul təşkilatçı, 1984-cü ilin noyabrından Əzizbəyov rayon Komsomol Komitəsinin I katibi, 1986-cı ilin aprelindən 1990-cı ilin fevralınadək Azərbaycan Komsomolu Mərkəzi Komitəsində şöbə müdiri, 1990-cı ilin iyulundan isə Azərbaycan Lenin Komsomolu Mərkəzi Komitənin katibi vəzifələrində işləyib. 1994-cü ilin fevralında Moskva Gənclər İnstitutunun doktoranturasına daxil olub. 2001-ci ildən Ümumrusiya Azərbaycanlılar Konqresinin icraçı direktoru işləyib.
Zeynal Nağdəliyev

1992-ci ildə tarix elmləri namizədi, 2000-ci ildə isə tarix elmləri doktoru alimlik dərəcəsi alıb. Zeynal Nağdəliyev bir müddət Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası üzvü olmuşdur. 1995-ci il parlament seçkilərində partiyanın poporsional seçki üzrə vahid namizədlər siyahısında dördüncü sırada olmuşdur. ADSP proporsional seçkilərdə 142 323 səs (ümumi səslərin 4%-i) toplayaraq 8%-lik səs həddini keçə bilməmiş, Zeynal Nağdəliyev isə deputat seçilə bilməmişdir.2003–2005-ci illərdə Lənkəran Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışıb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 dekabr 2005-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının Regional idarəetmə və yerli özünüidarəetmə orqanları ilə iş şöbəsinin müdiri, 29 noyabr 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyası rəhbərinin müavini təyin edilib. 2012-ci ilin iyun ayında 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib. 2017-ci ilin noyabr ayında Dövlət başçısı cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Zeynal Nağdəliyev

Ailələlidir, iki övladı var. Əmək fəaliyyəti 05.04.1981–27.08.1982, 55 nömrəli texniki-peşə məktəbinin komsomol komitəsi, Katib 30.08.1982–24.11.1984, Azərbaycan LKGİ MK, Təlimatçı 24.11.1985–03.04.1986, Azərbaycan LKGİ Əzizbəyov rayon komitəsi, Birinci katib 03.04.1986–27.02.1987, Azərbaycan LKGİ MK-nın İdman, hərbi-kütləvi işlər şöbəsi, Müdir 27.02.1987–24.07.1990, Azərbaycan LKGİ-nin Təşkilat-kadr işləri şöbəsi, Müdir 24.07.1990–14.09.1991, Azərbaycan LKGİ MK, Katib 14.09.1991–01.04.1994, Azərbaycan Gənclər Təşkilatının Mərkəzi Komitəsi, Katib 05.03.2001–23.04.2003, Ümumrusiya Azərbaycan Konqresi, İcraçı direktor 14.04.2003–14.12.2005, Lənkəran şəhəri İcra hakimiyyəti, Başçı 14.12.2005–30.05.2017, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Regional idarəetmə və yerli özünüidarəetmə orqanları ilə iş şöbəsi, Müdir 29.11.2012–30.05.2017, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyası rəhbərinin müavini 31.05.2017 — h/h, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ərazi-təşkilati məsələlər üzrə köməkçisi — şöbə müdiri Xarici keçidlər Xaqani Səfəroğlu. "Prezident Administrasiyasında kimlər işləyir? - Karyera tanıtımı - II HİSSƏ" (az.). modern.az. 10.04.2012. İstifadə tarixi: 2015-05-27.
Tbilisi

Tbilisi (gürc. თბილისი) və ya Tiflis – Gürcüstanın paytaxtı, Qafqaz şəhərlərinin mühüm sənaye, mədəniyyət və elm mərkəzlərindən biri. Ölkənin şərq hissəsində, Kür çayının hər iki sahilində, dəniz səviyyəsindən 406–522 metr hündürlükdə, Tiflis çökəkliyində yerləşir. Şəhər 244 km2 ərazidə yerləşir. "Tbilisi" toponiminin hərfi mənası qədim gürcü dilində "isti su" anlamına gəlir.
Tbilisi

Tarixi qaynaqlara gorə, şəhər eramızın V əsrində gürcü sərkərdəsi Vaxtanq Qorqasali tərəfindən salınmışdır. Tbilisi iqtisadi baxımdan hazırda Gürcüstanın ən inkişaf etmiş bölgəsi hesab olunur. 2005-ci ildə ölkədə istehsal edilmiş sənaye məhsulunun 35,4%-i, tikintinin 63,6%-i bu şəhərin payına düşmüş, fəaliyyətdə olan müəssisələrin say etibarı ilə 47,4%-i burada cəmləşmişdir. Tbilisi şəhəri 8 şəhər rayonuna bölünür. İllik orta temperatur yanvar ayında 0,5º S, iyul ayında 24,2º S olur.
Tbilisi

İllik yağıntının miqdarı isə 568 mm-dir. Etimologiya 1936-cı ilə qədər şəhərin əsl qədim adı Tiflis olmuşdur. Gürcü dilində isə თბილისი (Tbilisi) adları daşımışdır. Şəhər öz adını bu ərazidə çoxlu isti bulaqlar olduğuna görə alıb: gürcü dilində "tbili" (köhnə gürcücə "tpili") "isti" deməkdir. Digər Etimologiyaya görə isə Şəhər Tbilisi çökəkliyində yerləşir və xalq şəhərin adını Tbilisi qoyur.
Tbilisi

əl-İdrisi (1100–1165) əl-İstəxri (X əsr) Zəkəriyya əl-Qəzvini və Hüdudü’l-Aləm müəllifi Tiflisin Arranın şəhərlərindən biri olduğunu qeyd etmişdirlər.Süyuti ‚ət-Tiflisi‛ nisbəsi haqqında məlumat verərkən yazır ‚…Azərbaycanın bəldələrindən olan Tiflisə aid edilir‛İbnü’l-Əsir də Tiflisin Azərbaycanın sonuncu, yəni sərhədyanı şəhərlərindən biri olduğunu qeyd etmişdirAzərbaycana məxsus olan Tiflisin Kür çayının cənubunda qalan hissəsidir. İndi olduğu kimi orta əsrlərdə də Tiflis Kür çayı ilə iki qismə ayrılırdı Çayın cənubunda qalan qismi müsəlman, şimalında qalan hissəsi isə xristian Tiflisi idi. Əbdürrəşid Bakuvi yazır: ‚Şəhərdən Kür çayı axır. Əhalisi müsəlman və xaçpərəstlərdir. Kürün bir sahilində əzan deyilir, digər isə kilsə zəngləri çalır‛Osman ibn Əffanın (ا) hakimiyyəti dövründə (644–656) Həbib ibn Məsləmə əl-Fıhri (ا) Tiflisi fəth edərək əhalisi ilə cizyə müqabilində əhdnamə bağlamışdı Arxeoloji məlumatlara görə şəhərin ərazisi hələ e.ə IV–III minilliklərdən yaşayış məskəni olmuşdur. Tiflisin istehkam qalası olması haqqında ilk yazılı mənbələr e.ə IV əsrə təsadüf edir.
Tbilisi

Şəhərin inkişafında əsas amil onun Gürcüstanı Azərbaycan, İran və Suriya ilə birləşdirən əsas ticarət yollarının üstündə yerləşməsi idi. Çar I Vaxtanq Qorq-Aslan (?-502) vaxtında Tiflis Şərqi Gürcüstanın ən inkişaf etmiş iqtisadi mərkəzlərindən birinə çevrilmişdi. I Vaxtanqın oğlu olan Daçi Tiflisi Şərqi Gürcüstan dövləti olan Kartlinin (Qədim Mesxeti ilə birlikdə) paytaxtı elan etdi. VII əsrin ortalarında ərəblər Gürcüstanı istila etmiş, VIII əsrin 30-cu illərindən etibarən isə Tiflis ərəb əmirinin mərkəzi iqamətgahı olmuşdur (bax Tiflis əmirliyi). 1122-ci ildə Qurucu Davidin dövründə Tiflis işğal olunaraq mərkəzləşmiş Gürcü dövlətinin paytaxtına çevrilir. XII–XIII əsrlərdə Tiflis yaxın şərqin ticarət, sənətkarlıq və mədəniyyət mərkəzlərindən biri kimi hər yerə səs salır.
Tbilisi

XIV əsrin 2-ci yarısında Əmir Teymurun ordusu buranı istila edir. XV əsrin axırı XVII əsrin əvvəllərində dəfələrlə Osmanlı və Səfəvi orduları tərəfindən işğallara məruz qalır. XVII əsrdə isə I Şah Abbasın hücumu Tiflisin, o cümlədən Gürcüstanın vəziyyətini bir az da çətinləşdirir. XVII əsrin 2-ci yarısındın etibarən Tiflisdə vəziyyət sabitləşir. Belə ki, şəhər qalaları yenidən qurularaq qonşu dövlətlərlə ticarət əlaqələri bərpa olunur.
Tbilisi

Tiflisdə ilk tipoqrafiya 1709-cu ildə təsis edilmişdir. 1801-ci ildə şərqi Gürcüstan əyalətlərinin Rusiya imperiyası tərəfindən işğalından sonra Tiflis əvvəlcə Gürcüstan quberniyasının (daha sonra-Tiflis. 1846-cı il) adminstrativ mərkəzi, eyni zamanda rus ordusunun baş komandanlığının iqamətgahı, 1845-ci ildən isə Qafqaz canişinliyinin mərkəzi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1819-cu ildən etibarən isə ilk gürcü qəzeti "Sakartvelos qazeti" ("Gürcüstan qəzeti") işıq üzü görməyə başlamışdır. XIX əsrin 60-cı illərdən başlayaraq Zaqafqaziyada dəmiryol tikintiləri ilə əlaqədar olaraq Tiflisin iqdisadi inkişafı daha da gücləndi.
Tbilisi

XIX əsrin 2-ci yarısında Tiflisdə dəri-gön zavodları və tütün fabrikləri yarandı. Şəhər əhalisi sürətlə artmağa başladı. 1897-ci ildə burada əhalinin sayı 160 min nəfərə çatırdı. Gürcü, türk və digər Zaqafqaziya millətlərinin hesabına sənaye işçilərinin sayı xüsusi ilə artmışdı. Dəmiryolçular içərisində rus fəhlələri də üstünlük təşkil edirdilər.
Tbilisi

XIX əsrin 70-ci illərinin əvvələrində şəhərin müəssisələrində etiraz və fəhlə tətilləri geniş miqyas aldı. XIX əsrin axırlarında Tiflis Zaqafqaziyanın inqilab mərkəzlərindən birinə çevrildi. 1887-ci ildə Zaqafqaziyada ilk fəhlə təşkilatı "Raboçiy Soyuz" yarandı. Tiflis proletariatı 1905–1907-ci illər Rusiyadakı inqilaba əhəmiyyətli dərəcədə öz töhfəsini verdi. 1917-ci il fevral inqilabı ərəfəsində zəhmətkeşlərin, hərbçilərin və kəndlilərin deputatı olduqları məclis formalaşdı.
Tbilisi

Bu hökumətdə əsasən menşeviklər təmsil olunmuşdular. 1918-ci il mayın 26-da isə Tiflisdə müstəqil Gürcüstan hökuməti yarandı, lakin 1921-ci il fevral ayının 25-i Sovet qoşunları buranı zəbt edərək Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikasını yaratdılar. Tiflisdə bir çox məşhur gürcü yazıçı, şair, rəssam, bəstəkar və içtimai xadimlərlə yanaşı (Aleksandr və İlya Çavçavadze, N. Barataşvili, N. Nikoladze, Z. Paviaşvili, Akakiy və Georqi Çereteli və s.) türk xalqının da içtimai-siyasi və mədəniyyət xadimləri (N. Nərimanov, Ə. Topçubaşov, M. F. Axundov, M. Ş. Vazeh və. s.) anadan olmuş və yaşayıb-yaratmışlar. Sovet ittifaqı dağıldıqdan sonra Tiflis yenidən müstəqil Gürcüstan dövlətinin paytaxtı kimi özünü çətinliklərə baxmayaraq yaşatmaqdadır.
Tbilisi

2012-ci ilin may ayında Tbilisidə baş verən leysan yağışları nəticəsində Kür çayı aşmışdır. Yaranmış sel daşqınları şəhərə böyük ziyan vurub, şəhərin bir sıra məhəlləri, küçələr, yaşayış evləri, infrastruktur obyektləri, maşınlar, su altında qalıb. On minlərlə Tbilisi sakini işıqsız qalıb. Daşqın nəticəsində 5 nəfər ölüb, ölənlərdən ikisinin uşaqlardır. İqtisadiyyat Tbilisidə istehsal olunan sənaye məhsulları ölkə iqtisadiyyatının 33%-ni təşkil edir.
Tbilisi

1941–1974-cü illər ərzində sənaye məhsulunun istehsal həcmi 11 dəfə artmışdır. Əsas istehsal sahələri-maşınqayırma, metal emalı, yüngül və yeyinti sənayesidir. Ən böyük maşınqayırma və metal emalı zavodları bunlardır – Elektrovozquraşdırma, aviasiya, dəzgahqayırma, şərabistehsalı avadanlıqları, elektrotexnika və cihazqayırma, teleqraf aparatları, çuqunsüzmə, elektrovaqontəmiri. Maşınqayırma və metal emalı sahəsində şəhərin sənaye-istehsalat heyətinin 37%-i çalışır. Yüngül sənaye isə ipəkçilik, trikotaj, tikiş, dəri-gön və s. sahələri özündə birləşdirir.
Tbilisi

Çox inkişaf etmiş yeyinti sənayesi vardır. Buraya şərab, şampan, konyak, tütün, yağ, çörəkbişirmə, qənnadı məmulatları, pivə və alkoqolsuz içkilər, ət, süd və pendir, dondurmatipli və s. məhsulları istehsal edən zavod və kombinatlar daxildir. Digər sənaye sahələrinə aid isə ağac və mebel emalı, tikinti materialları, şüşə-saxsı, əczaçılıq-farmokoloji, poliqrafiya və s. müəssisələri göstərmək olar. Tbilisi nəhəng nəqliyyat mərkəzlərindəndir ki, buda özündə Zaqafqaziya ilə Şimali Qafqazı birləşdirən maqistral dəmiryol və şose yollarını qovuşdurur. Tbilisidə yaxşı inkişaf etmiş şəhərdaxili transport (avtobus, tramvay və trolleybus) və metropoliten (1966-cı ildən) nəqliyyat formaları fəaliyyət göstərir.
Tbilisi

Bundan başqa şəhərin mərkəzi küçələri ilə dağlıq ərazini birləşdirən sərnişin daşıyan kanatlı yollarıda (3 asma və 1 funeklyor) göstərmək olar. Hal-hazırda aşağı templə də olsa yaşayış və digər təyinatlı binaların tikintisi də gedir. Şəhərin tərkibinə Tbilisi dənizi adlanan su anbarı da daxildir. Tbilisi Kür çayının sahili boyu dağlara söykənərək nazik zolaq kimi 30 km məsafədə uzanır. Mərkəzi rayonların əsas magistral küçələri olan Rustaveli və Plexanova prospektləri Kür çayının qırağı ilə keçir.
Tbilisi

Tiflisin cənub-şərq hissəsində onun qədim mərkəzi olan dar küçəli "Köhnə şəhər" yerləşir. Buranın orta əsr tikililərinin cizgilərini özündə saxlamış, oyma ağaclı eyvanlarla (əsasən də XIX əsrin 30–60-cı illəri) bəzədilmiş 2–3 mərtəbəli kərpic binaları, özünəməxsus yerli və klassik elementlərin birləşməsindən əmələ gəlmiş memarlıq formaları vardır. "Köhnə şəhər"də Narikala məbədinin qalıqları (köhnə hissəsi IV əsr, yeni hissəsi XVI–XVII əsrlər), daş Ançisxati kilsəsi (VI əsr, yuxarı hissəsi və tağlar XVI əsr), Metexi kilsəsi (1278–1293), Sioni kilsəsi (VI–VII əsrlər), Şah Rostomun hamamları (XVII əsr), Tiflis cümə məscidi kimi tarixi tikililər vardır. (Vaxti ilə unikal tikili olan Şah Abbas məscidini gürcülər körpü tikintisi adı ilə bəhanə edərək uçurmuşdular). XIX əsrdən başlayaraq isə "Yeni şəhər" adlanan (müasir Tiflisin mərkəzi) son klassisizm üslubunda olan bina və küçələrin düzbucaqlı şəbəkəsi genişlənməyə başladı.
Tbilisi

(Qafqaz ordusunun mərkəzi qərargahı – 1824-cü il, Zubalaşvili mehmanxanası – 1835-ci il (hal-hazırda Gürcüstan Dövlət İncəsənət Muzeyi) və s.). XIX əsrin sonları, XX əsrin əvvəllərində isə gürcü milli memarlıq formalarından istifadə olunaraq bir çox gəlirli ev, inzibati və içtimai binalar tikilmişdir. (Keçmiş Gürcü zadəgan-torpaq bankı (hal-hazırda Gürcüstan Dövlət Kitabxanası) 1912–1916-cı il, memar A. N. Kalqin). Sovet hakimiyyəti illərində tikintilər baş plana uyğun aparılırdı (1-ci 1934-cü ildə tərtib olunmuş, 2-cisi isə 1957-ci ildə, nəhayət yeni baş plan isə 1970-ci ildə təsdiqlənmişdir. Memarlar İ. Çxenkeli, A. Cibladze, Q. Çaparidze, Q. Şavdiya), hansı ki, Tiflisin Kür çayının sahili boyu şimal-şərq (su anbarı) istiqamətində inkişafını nəzərdə tutmuşdur.
Tbilisi

Avçala, Saburtalo, Diqomi, Qldani, Poniçala və s. kimi yeni yaşayış məntəqələri salınmışdır. Köhnə magistral və meydanlar abadlaşdırılmış, rekonstruksiya edilmiş, yeniləri tikilərək istifadəyə verilmişdir. Bundan başqa körpülər və sahilkənarı içtimai istirəhət mərkəzləri salınmışdır. Yeni tikililər arasında misal olaraq Gürcüstan hökumət evini, İdman sarayını, "İveriya" mehmanxanasını, Filarmoniyanın konsert zalını və.s qeyd etmək olar. Milli tərkib 1835-ci ilə olan məlumata əsasən Tiflis şəhərində 13,574 nəfəri kişilər, 11,636 nəfəri isə qadınlar olmaqla hər iki cinsdən toplam 25,290 nəfər əhali yaşayırdı.
Tbilisi

Onlardan 10,012 nəfəri kişilər, 8,808 nəfəri isə qadınlar olmaqla toplam 18,820 nəfərini ermənilər, 2,199 nəfəri kişilər, 2,018 nəfəri isə qadınlar olmaqla toplam 4,217 nəfərini gürcülər, 383 nəfəri kişilər, 340 nəfəri isə qadınlar olmaqla toplam 723 nəfərini müsəlmanlar təşkil edirdi. 1845-ci il s.a. əsasən Tiflisdə 925 nəfər tatar yaşayırdı. 25 mart 1876-cı il siyahıyaalmasına əsasən Tiflis şəhərinin əhalisi 104,024 nəfər (66147 nəfəri kişilər, 37877 nəfəri qadınlar) olmuşdur. Ümumən şəhər əhalisinin 37,610 nəfərini (21281 nəfəri kişilər, 16329 nəfəri qadınlar) ermənilər, 30,813 nəfərini (21516 nəfəri kişilər, 9297 nəfəri qadınlar) ruslar, 22,156 nəfərini (13411 nəfəri kişilər, 8745 nəfəri qadınlar) gürcülər, 13,445 nəfərini (9939 nəfəri kişilər, 3506 nəfəri qadınlar) isə digər etnik qruplar təşkil edirdi. Dini tərkibinə görə isə şəhər əhalisinin 52,392 nəfərini pravoslavlar, 1,696 nəfərini raskolniklər, 36,611 nəfərini erməni-qriqoryanlar, 871 nəfərini erməni-katoliklər, 3,698 nəfərini roma-katolikləri, 2,175 nəfərini protestantlar, 1,276 nəfərini musəvilər, 3,675 nəfərini şiə müsəlmanlar, 662 nəfərini sünni müsəlmanlar, 967 nəfərini isə dini mənsubiyyətini göstərməyənlər təşkil etmişdir.
Vyetnam

Vyetnam (vietnamca. Việt Nam) rəsmi olaraq Vyetnam Sosialist Respunlikası (VSR) Cənub-Şərqi Asiyanın şərq hissəsində yerləşən sahəsi 331,212 kvadrat kilometr olan bir ölkədir və 99 milyon əhalisi onu dünyanın ən sıx 5-ci ölkəsi edir. Vyetnam şimaldan Çinlə, qərbdə Laos və Kamboca ilə quru sərhədlərini bölüşür. Siam körfəzi vasitəsilə Tailandla, Cənubi Çin dənizi vasitəsi ilə Filippin, İndoneziya və Malayziya ilə dəniz sərhəddini bölüşür. Paytaxtı Hanoi (vyet. Hà Nội) və ən böyük şəhəri Ho Chi Minhdir (vyet. Hố Chí Minh) (ümumiyyətlə keçmiş adı Sayqon ilə xatırladır).
Vyetnam

2018-ci ildə Vyetnamın əhali sayısı təxminən 95,5 milyon idi. Vyetnamda müxtəlif dini inanclar mövcuddur. Burada əsasən buddizm, konfusiyalıq və daosizm geniş yayılıb. Bu dinlər vyetnamlılar və burada yaşayan çinlilər arasında daha geniş vüsət alıb. Buddizmdən bir sıra təriqətlər yaranıb. Sinkreq sektalar arasında kao-day sektası yeni yaranıb-1926-cı ildə. Bu təriqət özündə buddizmi, konfusiyalığı, daosizmi və xristianlığı sintez edir. Bu təriqətin ardıcılları 2 milyon nəfərdir və ölkənin cənub rayonlarında məskunlaşıblar.
Vyetnam

Ölkənin cənubunda yerləşən digər bir sektanın – xoa-xao- tərəfdarları (1,5 mln. nəfər) da kifayət qədər çoxdurlar. XVI əsrdən başlayaraq missionerlərin fəaliyyəti nəticəsində ölkəyə xristianlıq daxil olmağa başladı. Hal-hazırda Vyetnamda əksəriyyəti katolik (3 mln-dan çox) olan xeyli sayda xristian yaşayır. Ölkədə bir sıra protestant təşkilatlar, o cümlədən Vyetnam Yevangelist kilsəsi (50 min nəfər tərəfdarı var), xristian və missioner alyansı, yeddinci günün adventistləri və baptistlər fəaliyyət göstərir. Tyamların bir hissəsi və malaylar islamın sünnü məzhəbinə mənsubdurlar. Tyamların üçdə iki hissəsi özlərinin qədim brahman inanclarını qoruyub saxamışlar.
Vyetnam

Ölkənin daxili rayonlarında bəzi xalqları arasında qəbilə kultu hələ də qalmaqdadır. Son illərdə vyetnamda ateistləri sayı sürətlə artır. 1 aprel 1999-cu il siyahıya almasına əsasən əhalisi 76.323.173 nəfər olmuşdur . Vyetnamın əksər əhalisini vyetlər və 50-dən çox azsaylı xalqlar təşkil edir. Bunlar: txay, txo, nunq, mionq, tiyam, kxmer, xaray, edə və başqalarıdır. Vyetnam Sosialist Respublikasında tək qanuni partiya iqtidardakı Vyetnam Kommunist Partiyasıdır. 1975-ci ildəki konstitusiyanın dəyişdirilməsi ilə 1992-ci ilin aprel ayında yeni konstitusiya qəbul edildi.
Vyetnam

Kommunist partiyanın inzibati anlayışı rəhbərliyin, siyasətin bütün vahidlərində yenidən tətbiq olundu. Bunlar Vyetnam Anayurd Cəbhəsi işçilərini və biznesmen ticarət birliklərini əhatə edir. Hər nə qədər əyalət ictimai rəhbərliyi sosialist olsa belə, onun tətbiqi, 1990-cı illərdən bəri azalaraq davam edən ideoloji təsiri altındadır. Vyetnam Prezident adi halda əyalət başçısı olsa belə normalda Vyetnam ordusunun başkomandiridir. Bundan başqa Milli Müdafiə və Təhlükəsizlik vəzifəsindədir. Vyetnam Baş naziri Nuyan Tan Dun, hökumətin başçısıdır. Bundan başqa 3 köməkçi nazirdən ibarət Nazirlər Kabinetinin və 26 nazirin başçısıdır.
Vyetnam

Gəzməli-görməli yerlər Paytaxt Hanoy bir çox tarixi və arxitektura binaları, Budda məbədi və s. ilə turistləri cəlb edir. Vyetnam turizminin incisi Halonq (əjdaha) körfəzi hesab olunur. Körfəzi çoxları dünyanın səkkizinci möcüzəsi hesab edir. 1500 kvadrat kilometrlik dəniz ərazisində 1600-dək qəribə formada ada və qayalar səpələnib. Qışda orta temperatur +18–20, yayda +25 dərəcədən yuxarı olur. Çoxlu sayda meymunlar saxlanan Meymunlar adasına da gedə bilərsiniz. Şəhər bazarında ağ mərcanlar, balıqqulağı və dəniz mirvarisindən dekor və bəzək əşyaları satılır.
Vyetnam

Nyaçanq Vyetnamın məşhur turizm və kurort mərkəzidir. Axırıncı imperator Bao Pay burada özünün möhtəşəm yay sarayını tikdirib. Sarayda heyrətamiz okeanariumu olan Okeanologiya İnstitutu fəaliyyət göstərir. Teynin şəhərində bir çox dinləri — buddizmi, daosizmi, xristianlığı, islamı özündə birləşdirən kaodaizmin əsas ziyarətgahı olan "Ulu məbəd" — Kaoday yerləşir. Yeri gəlmişkən, buddist məbədlərinə ayaqqabı ilə girmək, çıxarkən arxanızı məbədə çevirmək olmaz. Məbədin ətrafında isə saat istiqamətində dolanmaq, çəkiliş üçün pul ödəmək və icazə almaq lazımdır. Ən çox turist cəlb edən yerlərdən biri də dağ kurortu Dalatdır.
Vyetnam

Kurort sərin iqlimi, həmişəyaşıl meşələri, mənzərəli gölləri və çayları ilə tanınır. Vyetnamın ən məşhur şəhərlərindən biri — Xoşiminin küçələri bazar, mağaza, kafe mərkəzidir. Vyetnamın mağaza və bazarlarında ən aşağı qiymətlərlə yerli malları — təbii ipəkdən və nadir ağaclardan, sədəf və gümüşdən, daş, sümük və metaldan hazırlanmış məhsullar ala bilərsiniz. Paytaxt Hanoyda və ölkənin ikinci böyük şəhəri olan Xoşimində Avropa malları satılan çoxlu sayda ticarət mərkəzləri də fəaliyyət göstərir. Vyetnamda hər zövqə uyğun əyləncə tapmaq olar — fillərlə gəzintidən, ilanlı restoranlardan, timsah qoruğundan kazino və gecə klublarına kimi. Turistlərin diqqətini cəlb edən bayramlar Ölkədə keçirilən çoxsaylı bayramlar həm Vyetnam xalqının qədim adət-ənənələri və inancları, həm də daha sonralar baş verən tarixi hadisələrlə bağlıdır. Tet bayramı ay təqviminə əsasən hesablanır və baharın əvvəli hesab olunur.
Vyetnam

Bayramın gəlişinə bir neçə gün qalmış park və bağçalarda güllər əkilir. Xanımlar yapışqan düyüdən piroq bişirirlər. Bayram üçün uşaqlara əlvan rənglərdən, gənc qızlara zərif rəngli ipəkdən, orta yaşlı qadınlara bənövşəyi rəngli parçadan paltarlar tikilir. Gənclər küçə və meydanlarda bər-bəzəkli kağız və karton əjdahalar gəzdirirlər. 29 iyun — Buddanın doğum günü qeyd olunur. Budda məbədində rahiblər dini ayinlər yerinə yetirirlər. Bundan başqa, ölkənin tarixi-siyasi həyatı ilə bağlı (Qələbə günü — Sayqonun (indiki Xoşimin) azad edilməsi (30 aprel), Uşaqlar günü (1 iyun) və s. bayramlar da turistlərin diqqətini cəlb edir.
Vyetnam

Böyük şəhərlərdə hər zövqə və cibə uyğun restoran tapmaq mümkündür. Vyetnam mətbəxi qeyri-adiliyi və zərif dadıyla fərqlənir. Nə Çin, nə Koreya, nə də yapon mətbəxinə oxşayır. Eyni zamanda bütün Asiyada olduğu kimi, burada da mətbəxin əsasını düyü, əriştə və ədviyyatlar təşkil edir. Nanə, keşniş, balıq sousu, istiot, sarımsaq Vyetnam yeməklərinə özünəməxsus ətir verir. Acı olmayan zərif ədviyyatlar, yağdan minimal dərəcədə istifadə, düyü yeməklərinin, tərəvəzlərin, dəniz məhsullarının rəngarəngliyi Vyetnam mətbəxini həm dadlı, həm də orqanizm üçün faydalı edir. Uzun illər Fransanın müstəmləkəsi olmuş ölkədə fransız mətbəxinin ənənələri geniş yayılıb.
Vyetnam

Ölkə həmçinin fransızların qəhvəyə olan məhəbbətini də mənimsəyib. Vyetnam mətbəxi öz müxtəlifliyinə görə çox fərqlənir. Deyilənə görə, 500-ə yaxın milli yemək nümunəsi var. Düyü nişastasından və meyvələrdən hazırlanmış şirin desertlər də burada çox populyardır. Bəzi yeməklərin hazırlanmasında avropalılar üçün çox qəribə görünən inqrediyentlərdən, məsələn, ilanlar, qurbağalar, hörümçəklərdən istifadə edilir. Vyetnam mətbəxinin əsasını müxtəlif tərəvəz və ölkədə çox məşhur olan balıqla bəzədilmiş ağ düyü təşkil edir. Vyetnamlılar özləri mətbəxlərini belə xarakterizə edirlər: "Xoşagəlməz iylə müşayiət olunan mükəmməl dad".
Vyetnam

Milli mətbəx Vyetnamın regionlarına görə çox fərqlənir. Şimal daha çox məşhur şorbası, qızardılmış əti, dəniz məhsulları ilə tanınır. Cənubda ədviyyatlardan çox istifadə olunur. Yerli əhaliyə gəlincə, vyetnamlılar çox zəngin mədəniyyətə malik sülhsevər bir xalqdır və bu xüsusiyyətləri ilə turistləri daha çox cəlb edirlər. Həmçinin bax Vyetnam rabitəsi Sənaye və Ticarət Nazirliyi (Vyetnam) Kənd Təsərrüfatı və Kənd İnkişaf Nazirliyi (Vyetnam) Vyetnam Sosial və Humanitar Elmlər Universiteti