LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Fars dili

Etimoloji olaraq, farsca termini Farsi öz əvvəlki forması olan Pārsi (orta fars dilində Pārsik ), bu da öz növbəsində İngilis fars termini ilə eyni kökdən gəlir. Eyni prosesdə orta fars toponimi Pārs ("Fars") müasir Fars adına çevrildi. /p/ -dən /f/ -ə fonemik keçid orta əsrlərdə ərəb dilinin təsiri ilə bağlıdır və standart ərəb dilində /p/ foneminin olmaması ilə əlaqədardır. Müasir fars dilinin üç standart növü var: İran fars dili (fars, qərb fars və ya fars) İranda, İraq və Fars körfəzi ölkələrindəisə azlıqlar tərəfindəndanışılır Şərqi fars (Dari Fars, Əfqan Fars və ya Dari) Əfqanıstanda danışılır. Tacik dili (tacik fars dili) Tacikistan və Özbəkistanda danışılır. Kiril əlifbası ilə yazılmışdır.Bu üç çeşidin hamısı klassik fars ədəbiyyatına və onun ədəbi ənənəsinə əsaslanır. İran, Əfqanıstan və Tacikistandan da standart fars dilindən bir qədər fərqlənən bir neçə yerli dialekt var. Həzaragi ləhcəsi (Mərkəzi Əfqanıstan və Pakistanda), Herati (Qərbi Əfqanıstanda), Dərvazi (Əfqanıstan və Tacikistanda), Basseri (Cənubi İranda) və Tehran ləhcəsi (İranda, standart İran fars dilinin əsası) buna misaldır.
Fars dili

bu dialektlərdən. İran, Əfqanıstan və Tacikistanın farsdilli xalqları bir-birini nisbətən yüksək dərəcədə başa düşə bilirlər. Buna baxmayaraq, Encyclopædia Iranicaqeyd edir ki, iran, əfqan və tacik sortları fars dilinin fərqli qollarını təşkil edir və hər bir qolun daxilində müxtəlif yerli dialektlər mövcuddur. Aşağıdakılar fars dili ilə yaxından əlaqəli bəzi dillərdir və ya bəzi hallarda dialekt hesab olunur: Luri (və ya Lori), əsasən İranın cənub-qərbindəki Lorestan, Kohgiluyeh və Boyer-Əhməd, Çaharmahal və Bəxtiyari əyalətlərində Fars əyalətinin bəzi qərb bölgələrində və Xuzistan əyalətinin bəzi hissələrində danışılır. Achomi (və ya Lari), əsasən İranın cənubundakı Fars və Hormozqan əyalətlərində danışılır. Azərbaycan, Rusiya və Zaqafqaziyanın bəzi yerlərində danışılan tat. Müxtəlif fars dili kimi təsnif edilir. (Bu ləhcəni İran dillərinin fərqli qolunun üzvü olan İranın şimal-qərbindəki tati dili ilə qarışdırmaq olmaz.)
Fars dili

Yəhudi-Tat. Azərbaycanda, Rusiyada, eləcə də İsrail və Nyu-Yorkdakı immiqrant icmaları tərəfindən danışılan tat-fars dilinin bir hissəsi.İran dil ailəsinin daha uzaq qohum qollarına kürd və bəluç dilləri daxildir. Morfologiya Az sayda prefiks olsa da, şəkilçilər fars morfologiyasında üstünlük təşkil edir. Feillər zaman və cəhət ifadə edə bilir və şəxs və say baxımından mövzu ilə uyğunlaşır. Müasir fars dilində qrammatik cins yoxdur və əvəzliklər təbii cins üçün qeyd olunmur. Başqa sözlə, fars dilində əvəzliklər cinsiyyət baxımından neytraldır. Kişi və ya qadın subyektinə istinad edərkən eyni اw əvəzliyi istifadə olunur ("ou", ū kimi oxunur). Normal deklarativ cümlələr (S) (PP) (O) V kimi qurulur: cümlələrdə məcburi feldən sonra isteğe bağlı subyektlər, ön söz ifadələri və obyektlər var.
Fars dili

Obyekt konkretdirsə, predmetdən sonra rā sözü gəlir və ön söz birləşmələrindən əvvəl gəlir: (S) (O + rā ) (PP) V İran fars dilində altı sait və iyirmi üç samit var; həm Dari, həm də Tajiki dillərində səkkiz sait var. Tarixən fars uzunluğu fərqləndirirdi. Erkən Yeni Fars dilində üç qısa sait / æ /, /i/ və /u/ ilə birlikdə beş uzun sait (/ iː /, / uː /, / ɒː /, / oː / və / eː /) silsiləsi var idi. 16-cı əsrdən əvvəl bir nöqtədə ümumi ərazidə indi müasir İran, /eː/ və /iː/ /iː/ ilə birləşdi və /oː/ və / uː/ /uː / ilə birləşdi.. Beləliklə, شیر shēr "aslan ilə شیر shīr "süd" və زود zūd "sürətli" vs زور zōr "güclü" kimi köhnə təzadlar itirildi. Bununla belə, bu qaydanın istisnaları var və bəzi sözlərlə desək, ē və ō [eɪ] və [oʊ] diftonglarına birləşir (bunlar ilkin Yeni Fars dilində [æɪ] və [æʊ] diftonglarının törəmələridir) /iː/ və /uː/ ilə birləşmə. İstisna nümunələrinə روشن [ roʊʃæn ] kimi sözlərdə rast gəlmək olar.(parlaq). Çoxlu başqa hallar mövcuddur. Bununla belə, Dari dilində /eː / və /iː/ (müvafiq olaraq یای مجهول Yā-ye majhūl və یای معروف Yā-ye ma'rūf kimi tanınır) arxaik fərqi hələ də qorunub saxlanılır, eləcə də /oː/ və / uː/ (واو مجهول Vaw-e məchul və واو معروف Vaw-e mə'ruf kimi tanınır). Digər tərəfdən, standart tacik dilində uzunluq fərqi aradan qalxmış və /iː/ /i/ və /uː/ ilə /u/ birləşmişdir.
Fars dili

Buna görə də, müasir Əfqan Dari dialektləri Erkən Yeni Fars dilinin sait inventarına ən yaxın olanlardır. Mövzu ilə bağlı əksər tədqiqatlara görə (məsələn, Samare 1977, Pisowicz 1985, Najafi 2001), ənənəvi olaraq uzun hesab edilən üç sait (/i/, /u/, /ɒ/) hazırda qısa həmkarlarından (/e/) fərqlənir. /o/, /æ/) uzunluğa görə deyil, artikulyasiya mövqeyinə görə. Bununla belə, /ɒ/, /i/ və /u/ fonoloji uzun və ya bimoraik və /æ/, /e ilə sait uzunluğunu sistemin aktiv xüsusiyyəti hesab edən tədqiqatlar var (məsələn, Hayes 1979, Windfuhr 1979) /, və /o/ fonoloji olaraq qısa və ya monomoraik. İran sistemində keyfiyyət və kəmiyyətin həm aktiv olduğunu hesab edən bəzi tədqiqatlar da var (məsələn, Toosarvandani 2004). Bu, həm keyfiyyət, həm də kəmiyyəti əhatə edən sintetik analiz təklif edir ki, bu da tez-tez müasir fars saitlərinin Klassik Fars dilinin kəmiyyət sistemi ilə fərziyyə gələcək İran dili arasında keçid vəziyyətində olduğunu göstərir ki, bu da bütün kəmiyyət izlərini aradan qaldıracaq və keyfiyyəti yeganə olaraq saxlayacaq. aktiv xüsusiyyət. Uzunluq fərqi hələ də bütün növlər (o cümlədən tacik) üçün klassik üslubda şeirin diqqətli oxuyanları tərəfindən ciddi şəkildə müşahidə olunur.
Fars dili

Fars dili sözlükləri Fars-Türk dili sözlükləri Şəfəq Əlibəyli. Farsca-rusca-azərbaycanca müxtəsər lüğət (fars sözlərinin transkripsiyası ilə), 2012. Yusif Mirbabayev, M. Əlizadə, M. Əsgərli, Qəmbərova A. Farsca-rusca-azərbaycanca müxtəsər lüğət, 1945. Fars və başqa dillərin sözlükləri Edic Baghdasarian. Armenian-English-Persian Photo Dictionary. Tehran: Nairi-Publications, 2006. Arxivləşdirilib 2013-09-12 at the Wayback Machine
Klimaks

Klimaks və ya menopauza - orqanizmin təbii “qocalma” prosesinin mərhələsidir. Qadında menstruasiya (aybaşı) ardıcıl olaraq 12 ay olmadıqda, klimaksdan söhbət açıla bilər. Klimaksın başlamasına səbəb yumurtalıqların fəaliyyətinin dayanması və qanda qadın cinsi hormonların (estrogen və progesteron) səviyyəsinin aşağı düşməsidir.Klimaks, klimakterik dövr – qadın cinsi sistemi üzvlərinin geriyə inkişafı dövrüdür. Klimaks, ilkin olaraq yumurtalıqlarda yumurta hüceyrəsi yetişdirilməsi prosesinin tədricən pozulması ilə başlayır. İlk zamanlarda yumurta hüceyrəsi özünün tam yetişkənlik səviyyəsinə çatmadığı üçün ovulyasiya da baş vermir.
Klimaks

Bütün bunlar, yaşın artması ilə əlaqədar olaraq, qadın orqanizmində progesteron və estrogen kimi, qadın cinsi hormonların hazırlanmasının azalması səbəbindən baş verir. Əvvəlcə aybaşılar qeyri-müntəzəm xarakter alır. Aybaşı bəzən qısa, bəzən uzun çəkir, bəzən bir neçə ay fasilədən sonra yenidən başlayırlar. Daha sonda isə aybaşı tamamilə və həmişəlik olaraq yox olur. Qadının yumurtalıqlarında yumurta hüceyrələrinin yetişdirilməsi, ovulyasiya və sarı cismin yaranması prosesi də dayanmış olur.
Klimaks

Bu zaman yumurtalıqların ölçüləri də kiçilir. Dəyişikliklər qadın orqanizminin digər orqan və sistemlərində də (sinir, qan-damar, həzm, sidik ifrazı və s.) baş verir. Klimakterik dövrün mərhələsi Klimakterik dövr üç mərhələdən ibarətdir: - Menopauzaönü (menofasiləönü) mərhələ. Bu, aybaşı qanaxmalarının kəsilməsindən öncəki zaman müddətidir və orta hesabla 3-7 il ərzində davam edir. Bu mərhələdə aybaşı tsiklində bəzi dəyişikliklər baş verir – tsiklin müddəti uzanır, aybaşı zamanı qanaxma az olur, yumurtalıqların hormonal funksiyası azalır; - Menopauza (menofasilə) mərhələsi – bu, son aybaşı qanaxmasından sonra başlayaraq 12 ay davam edir; - Menopauzadan (menofasilədən) sonrakı mərhələ - bu, yumurtalıqların öz fəaliyyətini tam şəkildə dayandırmasına qədər (yəni qadının ömrünün sonunadək) olan müddətdir.
Klimaks

Qeyd etmək lazımdır ki, klimakterik dövründə də qadın hamilə ola bilər. Belə hesab edirlər ki, qadın yalnız son aybaşından bir il keçdikdən sonra tam sonsuz olur. Əksər qadınlarda aybaşı orta hesabla 50 yaşında kəsilir. Bəzi qadınlarda müntəzəm aybaşılar 55 yaşınadək uzanmış olur, digərlərində isə klimaks artıq 40 yaşınadək baş verir (erkən klimaks). Ağrılı olması Müşahidələr onu göstərir ki, orta statistik yaşda (50 yaş) klimaks baş verdiyi halda qadınlar onu daha yüngül keçirirlər.
Klimaks

Erkən klimaks isə, adətən, uzun müddət ərzində davam edir və əksər hallarda xoşagəlməz əlamətlərlə müşayiət edilir. Klimakterik dövrə 50 yaşından sonra daxil olan qadınlar üçün bu, müəyyən dərəcədə xeyirlidir. Belə ki, bu zaman qadın cinsi hormonları (estrogenlər) onların orqanizminə daha çox müddət ərzində təsir etdikləri üçün, ürək-damar sistemini qoruyur, qadının dərisi və saçları gec qocalmağa başlayır və s. Gecikmiş klimaksın yeganə mənfi tərəfi uşaqlıq, yumurtalıqlar və Süd vəziləri xərçəng xəstəliyinin baş verməsi ehtimalının bir qədər artmasıdır. Cinsi yetişkənlik, hamiləlik və doğuş kimi, klimaks da qadın orqanizmi üçün təbii hal hesab olunur. Qadınların hamısı klimaks dövründən keçməli olurlar.
Klimaks

Fərq yalnız ondadır ki, bütün qadınlarda bu heç də eyni bir vaxtda baş vermir və onlar klimaks dövrünü heç də eyni cür keçirmirlər. Klimaksın gedişi bir çox hallarda mərkəzi sinir sisteminin xüsusiyyətlərindən, qadının sağlamlıq vəziyyətindən, həyat və məişət şəraitindən asılı olur. Klimaks dövrünün əvvəlində qadınlarda “istilik gəlməsi”, tərləmə, əhval-ruhiyyənin gah pisləşməsi və gah da yaxşılaşması, yuxunun pozulması kimi əlamətlər yaranır. Daha sonra onlarda sidik ifrazında müxtəlif xarakterli problemlərin yaranması, uşaqlıq yolunda quruluq, seksual problemlər və s. bu kimi əlamətlər meydana çıxır. “İstilik gəlməsi” – bütün bədəndə (bəzən onun yuxarı yarısında, sifətdə və boyunda) birdən-birə istilik hissiyyatının və qızartının əmələ gəlməsidir.
Klimaks

Qəfildən tərləmə tutmalarının yaranması isə qadınlarda hormonal tarazlıqda (balansda) baş verən dəyişikliklərlə əlaqədar olur. “İstilik gəlməsi” hissiyyatı bir çox hallarda gün ərzində 30 dəfəyədək təkrarlana bilər. Əksər hallarda onlar gecə saatlarında (gecə tərləməsi) baş verirlər ki, bu da yuxunun pozulmasına səbəb ola bilər. Gündüz saatlarında, isti qidaların, mayelərin və spirtli içkilərin qəbul edilməsi, müxtəlif streslər və digər bu kimi səbəblər “istilik gəlməsini” meydana çıxara bilər. Həmçinin bax
Elza Seyidcahan

Elza Seyidcahan (7 iyul 1968, Siyəzən) — Azərbaycan bəstəkarı; müğənni. I dərəcəli vokalist, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti, Azərbaycan və Qırğızıstan Bəstəkarlar İttifaqlarının üzvü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü. Qasımova Elza Nuru qızı 7 iyul 1968-ci ildə Siyəzən şəhərində anadan olmuşdur. 1975-ci ildə Siyəzən şəhəri 1 saylı orta məktəbə daxil olmuş, 1977–1982-ci illərdə Sumqayıt şəhər 17 saylı orta məktəbdə təhsilini davam etdirmişdir. 1982–1987-ci illərdə S. Hacıbəyov adına Orta İxtisas Musiqi məktəbinin nəzəriyyə şöbəsində, 1994–2000-ci illərdə Ü. Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının bəstəkarlıq fakültəsində professor, xalq artisti Arif Məlikovun sinfində təhsil almışdır. 2001-ci ildən R. Behbudov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrında vokalist vəzifəsində çalışır.
Elza Seyidcahan

H. Orucovun "Durnalar qayıdanda", İ. Əfəndiyev "Sən mənim dayımsan", Ə. Əylislinin "Bağdada putyovka var", Q. Moxtarın "Uçuş", Yuğ Teatrında "Boğazca Fatma", "Nənənin nağılları" kimi bir sıra teatr və televiziya tamaşalarına, eləcə də H. Əliyevə həsr olunmuş "Mənim şəhərim" bədii filminə musiqilər bəstələmişdir. 2002-ci ildə Qırğızıstanda keçirilən "Issık-kul-2002" Ümumdünya Müsabiqə Festivalında 1-ci yeri tutmuş, həmin ildə TÜRKSOY-un xüsusi mükafatını almışdır. 2002-ci ildə Moskvada keçirilən MDB dövlətlərarası musiqi festivalının iştirakçısı olmuşdur. 2002-ci ildə Dövlət Mahnı Teatrında caz solo konserti keçirilmişdir. 2002–2008-ci illərdə bir sira böyük layihələr ("Mən demək istəyirəm ki", "Tənha") — kimsəsiz uşaqlar üçün "Ümid" layihəsi və digər 10-larla bu cür layihələr həyata keçirib. 2009-cu ildə Azərbaycanın ekologiya, fauna və florasının qorunmasına həsr etdiyi aksiya-konserti, Ramazan ayında "Bakı-2009, İslam mədəniyyətinin paytaxtı" elan edildiyində "İftar gecəsinin zövqü-səfası" adlı dəstək layihəsini uğurla həyata keçirib.
Elza Seyidcahan

2010-cu ildə Azərbaycanda "Ekologiya ili" elan olunanda bu təşəbbüsə qoşularaq respublikanın müxtəlif şəhərlərində — Naxşıvan Muxtar Respublikası, Mingəçevir, Tovuz, Salyan və Xızıda 1200 agacın əkilməsində iştirak edib və bu münasibətlə Heydər Əliyev adına Respublika Sarayında konsert proqramı ilə böyük şou-konsert verib. 2012-ci ilin yanvar ayında 3 gun davam edən "Elza və yeddilər" adlı konsert-şou proqramı ilə tamaşaçı zövqünü formalaşdıran virtuoz sənətkarların müşyiəti ilə yaddaqalan çıxışlar edib. 2012-ci ildə Azərbaycanda keçirilən "Evrovizion-2012" Beynəlxalq mahnı müsabiqəsinə dəstək üçün may ayının 12-də Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin göstərişi ilə "Iron Rose" adlı möhtəşəm konsert proqramı ilə çıxış edib. 2013-cü ildə qadınlar günü münasibətilə Muğam Teatrında "Həyata küsmə" adlı şəhid ailələrinin xanımlarına həsr edilən konsert verib. 2014-cü ildə Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Türkiyənin Ankara şəhərində Xocalı soyqırımında şəhid olmuş azərbaycanlıların xatirəsinə ucaldılan abidənin açılışında iştirak etmək üçün millət vəkili Qənirə Paşayevanın rəhbərlik etdiyi qrupla birlikdə Tovuz rayonundakı N saylı Hərbi hissədən start götürüb soyqrımla bağlı həqiqətləri beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq üçün Gürcüstan və Türkiyə marşrutu üzrə şəhərlərdə erməni qəsbkarlarının Qarabağda törətdiyi cinayətlər haqda insanları məlumatlandırıb. Ankarada abidənin açılışında Xocalının səsini dünyaya çatdırıb.
Elza Seyidcahan

Novruz bayramı münasibətilə "İki dövlət, bir millət" devizi altında Elazığ şəhər Firat Universitetində müəllim və tələbə heyəti üçün solo konsert proqramıyla çıxış edib. İki dövlət arasında sülh və dostluq münasibətlərinin inkişafında müstəsna xidmətlərimə görə fəxri fərmanla mükafatlandırılıb. 2014-cü ilin noyabr ayında Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının 80 illik yubileyinə həsr edilən festivalda dünya şöhrətli bəstəkarların əsərləriylə yanaşı, müəllifi olduğu "Sevgi" suitasının 4 hissəsi səsləndirilib. 2014-cü il dekabrın 24-də Leyla Əliyevanın sözlərinə bəslədiyi "İnsanlar" odası dinləyicilərə təqdim edilib. 2014-ü ildə 26 ölkənin iştirakı ilə keçirilən "Türkvizion-2014" Beynəlxaq Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil edən Elvin Ordubadlı türk şairi Ayşəgül Yılmazın sözlərinə bəstələdiyi "Divlərin yalnızlığı" mahnısı finala çıxaraq, 8-ci yerə layiq görülüb. 2014-cü il dekabrın 27-si Türkiyədə Bəylikdüzü Bələdiyyəsi və İstanbul Avropa Universitetinin dəvətiylə solo konsert proqramıyla çıxış edib və mükafatlandırılıb.
Elza Seyidcahan

Fortepiano üçün pyesi əməkdar artist Ülviyyə Hacıbəyovanın ifasında Azərbaycan Bəstəkarlarının Antologiyasına daxil edilib. İstanbul Türk Ocağının başkanı Dr. Cezmi Bayram tərəfindən İstanbul Türk ocaqlarının 100 illiyi ilə bağlı Azərbaycan-Türkiyə kültür gecələrində iştirakı və Türk Ocaqlarının təşkil etdiyi mədəni tədbirlərə verdiyi töhfələrə görə mükafatlandırılıb. Prezident seçkilərində İlham Əliyevə dəstək kampaniyalarının fəal iştirakçısı olub. Bu məqsədlə "Uğura doğru" konsert proqramı ilə Bakıda və Azərbaycanın bir sıra rayonlarında təbliğat və təşviqat həyata keçirib. Eləcə də "Qadın zorakılığına yox deyək" aksiyasında fəal iştirak edib. İlin sonunda millət vəkili Qənirə Paşayevanın təşəbbüsü ilə "Addım-addım Türkiyə" devizi ilə Tovuzdan İstanbuladək Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğat kampaniyasında iştirak edərək Girəsun Universitetinin 30 min tələbəsi qarşısında vətəni təblig edən konsert proqramıyla çıxış edib.
Elza Seyidcahan

Boluda "Koroglu festivalı"nda, Karabükdə Cümhuriyyət Bayramında "Şer şöləni gecəsi"ndə iştirak edərək ödüllər alıb. Azərbaycanın bölgələrində yaşayan ziyalılarla mütəmadi görüşür, hərbi hissələrdə əsgər və zabitlərin qarşısında çıxış edir. Dəfələrlə hərbi hissə komandanlığının Fəxri Fərmanıyla təltif edilib. 2014-cü ildə rabitəçilər üçün himn, Leyla Əliyevanın "Lyudi" şerinə mahnı bəstələyib. Eyni zamanda, Azərbaycan diasporasının ikişafı üçün fəaliyyət göstərir, prezident İlham Əlieyvin siyasi kursunu dəstəkləyən konsert proqramları ilə dünyanın müxtəlif ölkələrində — Belçika, Hollandiya, İordaniya, Suriya, Türkiyə, Rusiya, Ukrayna, Moldova, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Gürcüstan, Çin, Şimali Kipr Türk Respublikası, Belarus və digər ölkələrdə konsert proqramları ilə çıxış edib. Dəfələrlə dövlət tədbirləri çərçivəsində Azərbaycanın müxtəlif şəhər və rayonlarının ictimaiyyəti və Azərbaycan Ordusunun əsgərləri qarşısında konsert proqramları ilə çıxış edib.
Elza Seyidcahan

5 il gənc istedadlara dəstək olmaq üçün Azərbaycanı qarış-qarış gəzərək istedadların üzə çıxmasına, arzularının reallaşasına dəstək olub. "İstedadlar sorağında" müsabiqəsində "Tanıdım səni" və "Azərbaycanın səsi" layihəsində münsiflər heyətinin üzvüdür. İndiyədək Azərbaycanın və bir çox ölkələrin tanınmış qurumlarının 50-dən çox fəxri-fərman və diplomıarına layiq görülüb. Onların arasında "Qızıl Buta" Milli mükafatı, "V@V Company"nin "İlin mahnısı-2006", Azərbaycan-Türk Kültür Dərnəynin, TUSİAB-ın xüsusi mükafatı, TUMİB-in mənəvi dəstəyə görə müsabiqələr laureatı mükafatı (2007), Rusiya Azərbaycanlıları Konqresinin və Moskva Azərbaycan Teatrının "Azərbaycan İncəsənətinin inkişafındakı xidmətinə görə" diplomu (2008), UNİCEF-in HİV/AİDS-ə həsr edilən "Xilas et" media layihəsində iştitakına görə xüsusi mükafatı, "İrəli", Yeni Azərbaycan Partiyası və Gənclər və İdman Nazirliyinin birgə təsis etdiyi "2008-ci ildə tədbirlərdə yaxından iştirak etdiyinə görə" təltif, GRAND Milli mükafatı (2009), Türkiyənin Azərbaycandakı Səfirliyinin ölkələrarası dostluq münasibətlərinin inkişaflndakı xidmətlərinə görə, Müdafiə Nazirliyini N saylı hərbi hissəsinin Respublika günü münasibətilə hərbi hissənin və şəxsi heyətin mənəvi psixoloji vəziyyətinin yüksəldilməsi məqsədilə xidmətlərinə görə Fəxri Fərman, "Zirvədəkilər" mükafatı (2009), Bakı şəhər Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin "Ən yaxşı bəstəkar" Diplomu, İran İR-in Fəcr-e Sübhan-e Mugan adına Beynəlxalq şirkətin "Heyvanların Qorunmasındakı xidmətlərinə görə Təqdirnamə" (2009), Benilux Azərbaycanlıları Konqresinin I dərəcəli diplomu və 10-larla bu kimi mükafat və diplomlar var. O, 13 yanvar 2012-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv qəbul edilmişdir.2 övladı var. 2009-cu ildən Azərbaycan Respublikasının əməkdar artistidir.
Elza Seyidcahan

17 fevral 2022-ci ildə Qırğızıstan Bəstəkarlar İttifaqının üzvü seçilib. Ailə həyatı Bir dəfə rəsmi ailə qurmuş, lakin sonradan boşanmışdır. Həmin evlilikdən Ələkbər adlı bir oğlu, Gülşən adlı bir qızı var. Səmərrux adlı bir qız nəvəsi var Diskoqrafiya 1) Qəlbin Üsyanı 3) Gecə 5-in Yarısı 4) Həyata Küsmərəm Filmoqrafiya Bağdada putyovka var... (film, 2000) Mən sənin dayınam (film, 2001) Sevginin göz yaşları (teleserial, 2013) Miras (teleserial, 2015) Filmin rejissoru Siyavuş Hüseynli, ssenari isə Vüqar. Cəhd (film 2015) Filmdə rolları müğənni Elza Seyidcahan, aktyorlar Namiq Ağayev, Mirzə Ağabəyli, və digərləri ifa ediblər, 24 dəqiqəlik filmin rejissoru Mahir Dərvişdir. Hozu (film, 2017) Elza Seyidcahan, Natavan Həbibi, Məcid Hüseynov, Quruluşçu rejissor: İlham Yaşaroğlu "Bozbash Pictures" (2017) "Ailəcanlı" (2018) komediya janrında serial "Baldız" (2018) serial "Oxşarabad" İTV yeni il Film (2018) "Tapmaca Parti" "Heyvanları qoruyaq" 13 iyun 2009 Əməkdar artist Bəstəkar Müğənni Elza Seyidcahan "Tapmaca Parti" "Heyvanları qoruyaq" şüarı altında Solo Konserti keçirilmişdir "Elzanın yaşıl dünyası" Heydər Əliyev adına Sarayda Elza Seyidcahanın i "Elzanın yaşıl dünyası" adlı konserti, konsertdə əvvəlcə Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə ölkəmizdə aparılmış geniş tikinti-quruculuq və yaşıllaşdırma işlərini əks etdirən videoçarx nümayiş etdirilmişdir.
Elza Seyidcahan

konsertdən məqsəd diqqəti ölkədə aparılmış yaşıllaşdırma işlərinə cəlb etməkdir. Yaşıllığı qorumaq bizim hər birimizin borcumuzdur. Konsertdə müğənni repertuarına daxil olan köhnə və yeni mahnıları pərəstişkarlarına təqdim etmişdir. Muğam Mərkəzində "6 bəstəkar və 6 şair" layihəsi çərçivəsində konsert Beynəlxalq Muğam Mərkəzində Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının (ABİ) və Türkiyə Elm və Ədəbiyyat Əsər Sahibləri Birliyinin (İLESAM) "6 bəstəkar və 6 şair" birgə layihəsi əsasında "Mahnıdan — Şarkıya" adlı konsert proqramı təqdim olunub. konsertdən əvvəl ABİ-nin sədri, xalq artisti Firəngiz Əlizadə çıxış edərək Azərbaycan ilə Türkiyə arasında mədəni əlaqələrin möhkəmlənməsində belə tədbirlərin əhəmiyyətini qeyd edib. O, "6 bəstəkar və 6 şair" layihəsinin uğur qazanacağına əminliyini bildirib.
Elza Seyidcahan

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri, şair Xəyal Rza məlumat verib ki, türk bəstəkarları Faruk Şahin, Zekai Tuncay, Pinar Göksal, Ugur Top, Özgen Gürbüz və Yaşar Bedük Azərbaycan poeziyasının görkəmli nümayəndələri Rəsul Rza, Nigar Rəfibəyli, Bəxtiyar Vahabzadə, Məmməd Araz, Nəriman Həsənzadə və Zəlimxan Yaqubun şeirlərinə mahnılar bəstələyiblər. Öz növbəsində Azərbaycan bəstəkarlıq məktəbinin tanınmış simalarından olan Firəngiz Əlizadə, Cəlal Abbasov, Cavanşir Quliyev, Həsənağa Adıgözəlzadə, Sərdar Fərəcov və Elza Seyidcahan isə Durmuş Kaya, Nedim Ucar, Serdar Öncül, Sevinc Atan, Sevim Yakıcı və Əkrəm Yalbuzun şeirlərinə musiqi bəstələyiblər. Gecənin devizi Heydər Əliyevin məşhur "Bir millət iki dövlət" kəlamı olub. Konsertdə türk ifaçıları Çiğdem Gürdal, Oya Ergün, Ali Burç, Evren Turna, Onur Akkuş, Deniz Göktaş həm Azərbaycan, həm də Türkiyə bəstəkarlarının əsərlərini ifa ediblər. Elza Seyidcahanın "Uğura doğru" solo konserti Bəstəkar Müğənninin "Uğura doğru" adlı konsert proqramı baş tutub istirahət mərkəzlərindən birində Elza Seyidcahanın "Uğura doğru" adlı konsert proqramı baş tutdu. bu konsertin 9 oktyabr prezident seçkilərinə həsr olunub "Seçki ərəfəsindəyik və uğura doğru gedirik, hər birimiz arzulamalıyıq ki, uğur bizdən uzaqlaşmasın.
Elza Seyidcahan

"deyərək fikrin bildirib və hər kəsi İlham Əliyevə səs verməyə çağırıb. Gecədə sənətçinin yaxın insanları və sənət yoldaşları iştirak ediblər: Kərim, Elton, Roza Zərgərli, rep ifaçısı Hüseyn Dərya, əməkdar artist Firuzə İbadova, Gülyanaq Məmmədova, xalq artisti Niyaməddin Musayev, Şeyx Əbdül, aktrisa Nuriyyə Əhmədova, və başqaları Elza Seyidcahanın "Mən küləyin gəliniyəm" solo konserti "Kids fashion show 2016" Art Production və Azərbaycanın əməkdar artisti Elza Seyidcahanın "Mən küləyin gəliniyəm" adlı solo konserti Kempinski oteldə baş tutub Qeyri adi fashion show, təbiət mövzusunda 15 modelyerin geyim kolleksiyası 30 model üzərində nümayiş olunub. Konsert proqramında tanınmış şou biznes nümayəndələri kino aktyorlar teleaparıcılar qonaq qismində iştirak ediblər. Solo konsertdə qeyri-adi rəqslər, şoular hərkəsin diqqətini cəlb edib. 01) Son Vida 02) Sevir Səni Bu Can 03) Gəl Ayrılaq (Qəlbin Üsyanı) 05) Mən Aktyoram ft. Zuzu 08) Vətənə Gələndə 09) Mənim Tanrım 10)Kim Sevər 11) Ölümünə Sevdim ft.
Elza Seyidcahan

Vüsal Hacıyev 12) Sevgililərin Rekviemi 13) Həyata Küsmə 14) Həsrət Nəğməsi 15) Azərbaycan Odası 16) Ağ Çiçəyim ft. İlhamə Quliyeva 17) Əşyalarım 18) Evdə Qal 19) Skerso ft. Nərgiz Əliyeva 20) Bir Yumruq Olaq (Qələbə Odası) 21) Mənim Qəhrəmanım 22) Dərd ft. Qara Dərviş 23) Mehriban Gəlin Firuzə Məmmədova İlhamə Quliyeva Zabit Nəbizadə Anar Nağılbaz Vüsal Hacıyev Ehtiram Hüseynov Vüqar Əbdulov Ramal İsrafilov 1. Azərbaycan 2. Azərbaycan Odası 3.
İudaizm

İudaizm (q.yun. Ἰουδαϊσμός), yaxud musəvilik və ya yəhudilik — e.ə. I minillikdə Fələstində yaranmış monoteist ibrahimi din. Ümumi məlumat İudaizm qədim yəhudi qəbilələrinin politeizmindən yaranmış, e.ə VII əsrdən başlayaraq moneteist din olmuşdur. Vahid Allah Yəhvaya, Tövratın müqəddəsliyinə etiqad; axirətə, qiyamət gününə, o dünyada əcr veriləcəyinə inam; ölülərin diriləcəyinə və Məsihanın zühr edəcəyinə etiqad; ruhun varlığına və taleyinə inam və s. iudaizmin əsas etiqad ehkamlarıdır. Müqəddəs kitabları Tanax və Talmuddur. Musa peyğəmbərin adıyla bağlı olaraq bu dinə "Musəvilik" də deyilir.
İudaizm

Yəhudilər demək olar ki, dünyanın hər yerinə yayılıblar. Dünyanın əksər ölkərində yəhudilər yaşayır. 2012-ci ilin statistikasına görə dünyada 14 milyondan çox yəhudi yaşayır, onların 58%-i İsraildə, 42%-i isə ABŞ və Kanadada yaşayırlar. Həmçinin bax Yəhudanın öpüşü Yəhudişünaslıq Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, V cild, səh. 21. (az.)
Şabran rayonu

Şabran rayonu (əvvəlki adı: Dəvəçi rayonu) — Azərbaycan Respublikasında inzibati-ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Şabran şəhəridir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 2 aprel 2010-cu il tarixli, 983-IIIQ saylı Qərarı ilə rayon Şabran rayonu adlandırılmışdır. 1578 ci ildə Osmanlı İmperiyası tərkibində Cənubi Qafqazda Dərbənd əyalətinin Şabran sancağı olmuşdur. Mərkəzi Şabran (qədim şəhər) idi. Dəvəçi rayonu 1930-cu ildə təşkil edilmişdir.
Şabran rayonu

1959-cu ildə Siyəzən rayonu ləğv edilərək ona birləşdirilmiş və rayon ərazisi genişləndirilmişdir. 1992-ci ildə Siyəzən yenidən ondan ayrılmış və müstəqil rayon olmuşdur. Dəvəçi rayonu 1963-cü ildə ləğv edilərək ərazisi Abşeron rayonuna verilmiş (Dəvəçi və Siyəzən şəhərləri respublika tabeliyində şəhər kimi qalmışlar), 1965-ci ildə yenidən Dəvəçi adı ilə müstəqil rayon olmuşdur. Lap əvvəllər Dəvəçi rayonunun adı Dəvəçibazar olmuşdur. Onun bir hissəsi Quba, bir hissəsi də Xaçmaz rayonunun tərkibində olmuşdur.
Şabran rayonu

2010-cu ildə Azərbaycan Milli Məclisinin qərarı ilə Dəvəçi rayonunun adı dəyişdirilərək Şabran adlandırılmışdır. Bu vaxt Şabranın tarixi şəhər olduğu, V əsrdə Sasani hökmdarlığı tərəfindən yaradıldığı, sovet hakimiyyəti dövründə isə həmin ərazidə yaradılan rayonun Dəvəçi adlandırıldığı əsas götürülmüşdür. Rayonda tarixi-arxeoloji abidələr sayılan qədim şəhər yerləri var. Padar kəndindəki "Gülüstani – İrəm" və Şahnəzərli kəndindəki Şabran şəhər yerləri daha çox məşhurdur. Əsası V əsrdə qoyulmuş Şabran şəhər yeri dünyanın ən mühüm tarixi abidələri sırasına daxil edilmişdir.
Şabran rayonu

Rayon mərkəzi Şabran şəhərində tarix-diyarşünaslıq muzeyi var. Qalaaltı kurortu Böyük Qafqazın ətəklərində yerləşir. Müalicəvi əhəmiyyətə malik olan Qalaaltı suyu çıxan bulağın ətrafında "Çıraqqala uroloci sanatoriyası tikilmişdir. Burada müalicə olunanlar və sadəcə istirahətə gələnlər qədim Çıraqqala qalasının xarabalıqları yerləşən dağın zirvəsinə dırmaşırlar. Həmin zirvədən ətraf kəndlərə və vadilərə açılan mənzərə adamı valeh edir.
Şabran rayonu

Rayonda ənənəvi xalq sənəti olan xalçalığın ənənələrini qoruyub saxlayırlar. "Pirəbədil", "Qollu Çiçi", "Heyratı" tipli yerli xalçalar geniş şöhrət qazanmışdır. Məşhur Qalaaltı kurortu Şabran rayonunun ərazisindədir. Coğrafi mövqeyi Şabran (Dəvəçi) rayonu Bakıdan şimalda, Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonunda yerləşir. Rayonun ərazisi şərq tərəfdən Xəzər dənizinin sahillərinə qovuşur.
Şabran rayonu

Quba, Xaçmaz və Siyəzən rayonu ilə həmsərhəddir. Bakı-Moskva dəmir yolu, Bakı-Rostov avtomobil yolu, Bakı-Novorosiysk neft kəməri, Samur-Abşeron kanalı, 1914-cü və Sovet dövründə çəkilmiş Şollar-Bakı su kəmərləri rayonun ərazisindən keçir. Şabran rayonu Böyük Qafqazın şimal-şərqində yerləşir. Relyefi çox müxtəlifdir. Dəniz sahillərindən başlanan düzənliklər tədricən təpəliklərə, daha sonra meşələrə, qayalara və dağlara çevrilir.
Şabran rayonu

Ərazi neft-qaz (Zağlı-Zeyvə neft yataqları), çınqıl, qum, gil və digər faydalı qazıntılar ilə zəngindir. Rayonda, həmçinin palçıq vulkanları var. Meşələrin sahəsi 21500 hektardır. Bu meşələrin heyvanat aləmində canavar, ayı, tülkü, çaqqal, porsuq, qaban və ceyran, quşlardan isə qırqovul və kəlik daha geniş yayılmışdır. Respublikamızda ən böyük şirin sulu Ağzıbirçala (liman) gölü bu rayonun ərazisindədir.
Şabran rayonu

Göldə ov quşlarindan qaz, yaşılbaş ördək və qaşqaldaq qışlayır. Nohurlar kəndindən bir qədər aralıda isə 7 dağ gölü yerləşir. Bir qədər arxaik ada malik olan Dəvəçi şəhəri Camal dağının (təpənin) ətəyində, yaşıllıqlar qoynunda yerləşir. Məşhur Neft (nöyüt) dağı rayonun ərazisindədir. Düzənlik ərazilərdə əsasən isti yarımsəhra və quru çöl iqlimi, dağətəyi ərazilərdə mülayim isti, orta və yüksək dağlıq ərazilərdə rütubətli soyuq və dağ tundra iqlimi yayılmışdır.
Şabran rayonu

Orta illik temperatur 8–10°-dir. Ən isti aylarda temperatur 20°-yə, mütləq maksimum isə 37–39°-yə çatır. Şaxtasız günlərin sayı 185–235 gün təşkil edir. Yay fəsli nisbətən sərindir, iyulun orta aylıq temperaturu 19–24° təşkil edir. Ən soyuq ayın (yanvar) orta aylıq dağlıq ərazilərdə 2–3° şaxta, aranda isə təxminən 1° isti təşkil edir.
Şabran rayonu

Soyuq hava kütlələrinin təsiri daha çox olduğu üçün qış burada cənub yamaclara nisbətən sərin keçir. Mütləq minimum temperatur bəzən −20°-dək düşə bilir. Ərazi davamlı qar örtüyü ilə səciyyələnir: dağlıq ərazilərdə 50–80 gün, aranda isə 20 gündən artıqdır. Fəal temperatur cəmi 2500–4000° arasında tərəddüd edir. Ərazinin dağlıq sahələrində 0–600°, düzənlik və ovalıqlarda isə 4400° təşkil edir.
Şabran rayonu

Ümumi atmosfer yağıntıları 200–600 mm-dir. Sahil boyunca yağıntıların miqdarı cənub-şərqdən şimal-qərbə tərəf artır (250–400 mm). Şərqdən-qərbə hündürlük yüksəldikcə (təqribən 1000 metr) yağıntıların miqdarı da çoxalır. İnzibati-ərazi bölgüsü AzStat-ın 2013-cü ilə olan məlumatına əsasən rayon ərazisində 1 şəhər və 68 kənd olmaqla 69 yaşayış məntəqəsi yerləşir. Onlar 1 şəhər və 16 kənd izibati ərazi dairəsi olmaqla 17 inzibati ərazi dairəsinə daxildirlər.
Şabran rayonu

Milli tərkibi Görkəmli və tanınmış şəxsləri Ayna Sultanova — ictimai-siyasi xadim, Azərbaycan SSR-nin maarif üzrə xalq komissarı, "Şərq qadını" jurnalının redaktoru, maarifçi, Azərbaycan tarixinin ilk qadın kabinet naziri, Xalq Ədliyyə Komissarı və Ali Məhkəmə sədri. Qəzənfər Musabəyov — dövlət xadimi. Tofiq Quliyev – bəstəkar, pianoçu, dirijor, bir çox simfonik əsərlərin, kantataların, fortepiano əsərlərinin müəllifi, Azərbaycan SSR-in xalq artisti (1964), Azərbaycan caz və estrada musiqisinin banilərindən biri. Tofiq Mustafazadə — tarixçi, tarix üzrə elmlər doktoru, professor, Dövlət mükafat laureatı, Əməkdar elm xadimi. Məmməd Səfa Qasımov — Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti, Azərbaycan Dövlət İncəsənət Unversitetinin dosenti.
Şabran rayonu

Əjdər Həmidov — Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti. Akademik Milli Dram Teatrının artistidir. Ağalar Mirzə — şair, 1988-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1982), Əməkdar incəsənət xadimi (1998), "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (1996). Mübariz Əmirov — pedaqogika üzrə elmlər doktoru. Tərlan Məmmədov — Biologiya elmləri doktoru, Professor, AMEA-nın müxbir üzvü.
Şabran rayonu

Mədəniyyət, təhsil və səhiyyə müəssisələri Rayon ərazisində 3 məktəbəqədər uşaq müəssisəsi, 20 tam orta, 17 ümumi orta,12 ibtidai ümumtəhsil və 5 sahələr üzrə (şahmat və sair) məktəbi,Diyarşünaslıq muzeyi, 49 kitabxana, mədəniyyət evi,1 musiqi məktəbi, 41 klub var. Şabran Mədəniyyət Sarayı və s. Rayonda boks, karate, sambo, cüdo, sərbəst güləş, respublika rayonlarında yeganə olan akrobatika və trodblinq bölmələri fəaliyyət göstərir. Azərbaycan çempionları Şirinbala Xəlilov (1961, 1962 sərbəst güləş), Müşfiq Cəfərov və Müqəddəs Cəfərov (sambo), Rövşən Fərzəliyev, Ömər İlyasov və Taleh Həbibov (karate), Rövşən Günəşov (boks), dünya kubokunun sahibi İlham Umayev (yunan-roma güləşi) yetişib. Rayonda idmanın, xüsusilə sambo güləş növünün inkişafında respublikanın əməkdar məşqçisi Telman Əliabbas oğlu Bayramovun əvəzsiz rolunu xüsusi qeyd etmək lazımdır. Əməkdar fəxri adını hələ 1986-cı ildə qazanmış T. Bayramov 45 illik məşqçilik fəaliyyəti dövründə Müşfiq Cəfərov və Elçin Sultanov kimi beynəlxalq idman ustalarını, Ruslan Hüseynov və Cavid Mustafayev kimi beynəlxalq yarışların mükafatçılarını və bir çox respublika tipli yarışların qaliblərini yetişdirmişdir.
Şabran rayonu

Onun yorulmaz fəaliyyəti nəticəsində sambo güləşi rayonun yeniyetmələri və gəncləri arasında böyük rəğbət qazanmışdır. İlk dəfə Şabran rayonunda cüdo məşqləri respublikanın əməkdar məşqşisi Asif Asim oğlu Abdullayev tərəfindən 2000-ci ildə başlanılmışdır. Bu qısa müddətdə avropa çempionu Davud Məmmədsoy, dəfələrlə respublika çempionları və beynəlxalq turnirlərin qalibləri Coşqun Abdullayev, Sabir İsmayılov bu məktəbdə yetişmişdir. Azərbaycan milli futbol komandasinin qapıçısı Kamran Ağayev Şabran torpağının yetirməsidir. Karate üzrə dəfələrlə Azərbaycan çempionu, beynəlxalq yarışların qalibi və avropa çempionu, kik-boks üzrə dünya çempionu Aqşin Xəlilov Dəvəçi şəhərində anadan olmuşdur.
Şabran rayonu

Boks üzrə dünya çempionu Ağası Məmmədov da bu rayonda doğulmuşdur. Maddi-mədəni irsi Rayonda qədim memarlıq abidələrindən Çaraq kəndində Çıraqqala mühafizə olunur. Gilgilçay səddi, Qədim Şabran şəhəri Şahnəzərli kəndinin və Gülüstani-İrəm şəhərinin xarabalıqlarıda (Padar kəndi) burada yerləşir. Yerli media Şabran rayonunda "Şabran" qəzeti nəşr olunur. Həmçinin bax Azərbaycanın inzibati bölgüsü Xarici keçidlər Şabran rayonunun İcra Hakimiyyəti Rəsmi sayti [1] Arxivləşdirilib 2009-02-27 at the Wayback Machine Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi Şabran Rayonu Arxivləşdirilib 2018-12-25 at the Wayback Machine
Kosovo

1389-cu ildəki Birinci Kosovo döyüşündən sonra bölgə I Murad tərəfindən Osmanlı imperiyasına keçmişdir. Osmanlı idarəçiliyi dövründə Kosovoya serblər yalnız 1878-ci ildəki Rus-Osmanlı müharibəsi dövründən sonra iddia irəli sürməyə başlamışdılar. 5 əsrdən çox Osmanlı imperiyasının nəzarətində qalan bu ərazi 1912-ci ildəki Birinci Balkan müharibəsi dövründə Serbiyaya ilhaq edilmişdir. İkinci Dünya müharibəsində sonra isə Kosovo Yuqoslaviyaya bağlı bir əyalət statusunu almışdır. 7 aprel 1963-cü ildən Yuqoslaviya Federativ Sosialist Respublikası adlanan ölkə 1992-ci ildən etibarən parçalanmağa başlamışdır. Əvvəlcə Sloveniya, Xorvatiya, Makedoniya, Bosniya və Herseqovina Yuqoslaviya Federativ Sosialist Respublikasından ayrıldı. Bütün bu müddət ərzində Kosovo Yuqoslaviyanın tərkibində olur. 2003-cü ildə Yuqoslaviyanın adı Serbiya və Çernoqoriya olaraq dəyişdirilir.
Kosovo

Ancaq parçalanma bununla da bitmədi. Bələ ki, 2006-cı il may ayının 21-i referendumda 55,5% səs çoxluğu ilə Monteneqro Serbiyadan ayrılıb müstəqil dövlət olur. Beləliklə keçmiş Yuqoslaviya ərazisinin parçalanması nəticəsində yaranan müstəqil dövlətlərin sayı 6-ya çatır, amma parçalanma davam edir və nəticədə 7-ci müstəqil dövlət Kosovo yaranır. Coğrafiyası Kosovo Avropanın şərqindəki Balkan yarımadasının ortasında yerləşir. Qonşuları: cənubda Albaniya və Makedoniya Respublikası, şimalda Serbiya və qərbdə Monteneqrodur. Mərkəzi Priştina şəhəri olan ölkənin ərazisi 10.908 km²dir. 1–15 aprel 2011-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən Kosovo əhalisinin sayı 1.739.825 nəfər (875.900 nəfəri kişilər, 863.925 nəfəri qadınlar) olmuşdur. Onlardan 661.586 nəfəri və ya 38,03 %-i şəhərlərdə, 1.078.239 nəfəri və ya 61,97 %-i isə kəndlərdə yaşayır.
"Hərbi xidmətlərə görə" medalı

"Hərbi xidmətlərə görə" medalı — Azərbaycan Respublikasının hərbi medalı. 10 noyabr 1992-ci ildə təsis edilmiş, əsasnaməsi 6 dekabr 1993-cü ildə təsdiq edilmişdir. "Hərbi xidmətlərə görə" medalı Azərbaycan Respublikasının 1992-ci il 10 noyabr tarixli 370 saylı Qanunu ilə təsis edilmişdir. "Hərbi xidmətlərə görə" medalının əsasnaməsi Azərbaycan Respublikasının 1993-cü il 6 dekabr tarixli 759 saylı Qanunu ilə təsdiq edilmişdir. Əsasnaməyə əsasən medal Azərbaycan Respublikasının hərbi qulluqçularına aşağıdakılara görə verilir: Öz xidmət vəzifələrini və hərbi hissənin qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən fərqləndiklərinə görə; Dövlət sərhədlərinin qorunmasında xidmətlərinə görə.
"Hərbi xidmətlərə görə" medalı

"Hərbi xidmətlərə görə" medalı döşün sol tərəfinə, Azərbaycan Respublikasının digər orden və medalları olduqda "Tərəqqi" medalından sonra taxılır. "Hərbi xidmətlərə görə" medalının təsviri 3 fərqli formada verilsə də, ilk versiya ilə heç kəs təltif olunmamışdır. İlk təsvir Azərbaycan Respublikasının 1993-cü il 6 dekabr tarixli 759 saylı Qanunu ilə təsdiq edilmişdir. Həmin əsasnamədə medalın təsviri aşağıdakı kimi verilmişdir: "Hərbi xidmətlərə görə" medalı gümüşdəndir, qabarıq formalı uzunsov səkkizguşə şəklindədir. Medalın qırağı və üz tərəfi sağanaqla əhatələnmişdir.
"Hərbi xidmətlərə görə" medalı

Üz tərəfin sağanaqları arasında hörmə həndəsi ornament təsvir edilmişdir. Medalın ortasında bir böyük və iki kiçik hörmə kvadrat, habelə çarpazlanmış təbərzin, qılınc, toppuz təsviri vardır. Medalın aşağı hissəsində "Hərbi xidmətlərə görə" sözləri yazılmışdır. Medalın arxa tərəfində yuxarı hissədə aypara ilə səkkizguşəli ulduz təsvir edilmiş, aşağı hissədə təltif tarixini yazmaq üçün nəzərdə tutulan gərilmiş altıbucaq yerləşdirilmişdir. Bütün yazılar və təsvirlər qabarıqdır.
"Hərbi xidmətlərə görə" medalı

Medalın hündürlüyü 45 mm, eni 36 mm-dir. Medal ilgək və halqa ilə dördbucaqlı qəlibə birləşir. Qəlib yaşıl xara lentlə birləşən ornamentli iki hissədən ibarətdir. Lentin sol yuxarı və sağ aşağı küncləri sarı-yaşıl rənglidir, 1 mm enində qızılı zolaqlarla ayrılmışdır. :Lentin ümumi eni 19 mm-dir.
"Hərbi xidmətlərə görə" medalı

Qəlibin ölçüsü 46 mm x 22 mm-dir. Medalın ikinci təsviri Azərbaycan Respublikasının 6 fevral 1998-ci il tarixli 429-IQD nömrəli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir. Həmin təsvirdə qeyd deyilir: "Hərbi xidmətlərə görə" medalı milli ornamentli ensiz lövhə ilə birgə bürüncdən tökülmüş, dairəvi ornamentli və mərkəzdən paylanan şüaları olan diametri 35 mm qalxanabənzər girdə lövhədən ibarətdir. Qalxanın ortasında səkkizguşəli ulduz və ulduzun arxasında iki çarpaz qılınc təsvir olunmuşdur. Arxa tərəfi hamar səthlidir, ortasında "Hərbi xidmətlərə görə" sözləri yazılmışdır, ondan aşağıda ordenin nömrəsi həkk olunmuşdur.
"Hərbi xidmətlərə görə" medalı

Medal paltara bərkidilmək üçün elementi olan, 27 mm x 43 mm ölçüdə qəhvəyi çalarlı düzbucaqlı xara lentə halda və ilgək vasitəsilə birləşdirilir. Medala paltara bərkidilmək üçün elementi olan, üzərində aypara və ulduz təsvir edilən eyni xara lentdən hazırlanmış 27 mm x 9 mm ölçülü qəlib əlavə olunur Medalın üçüncü və hal-hazırkı təsviri Azərbaycan Respublikasının 30 sentyabr 2013-cü il tarixli 728-IVQD nömrəli Qanunu ilə təsdiq olunmuşdur. Medalın təsviri aşağıdakı kimi verilmişdir: "Hərbi xidmətlərə görə" medalı milli ornamentli ensiz lövhə ilə birgə bürüncdən tökülmüş, dairəvi ornamentli və mərkəzdən paylanan şüaları olan diametri 36 mm qalxanabənzər dairəvi gümüşü lövhədən ibarətdir. Qalxanın ortasında səkkizguşəli ulduz və ulduzun arxasında iki çarpaz qılınc təsvir olunmuşdur. Arxa tərəfi hamar səthlidir, ortasında "Hərbi xidmətlərə görə" sözləri yazılmışdır, ondan aşağıda ordenin nömrəsi həkk olunmuşdur.
"Hərbi xidmətlərə görə" medalı

Medal paltara bərkidilmək üçün elementi olan, 37 mm x 50 mm ölçülü düzbucaqlı xara lentə halqa və ilgək vasitəsilə birləşdirilmişdir. Açıq qəhvəyi rəngli xara lentin sağ və sol kənarlarında 1 mm enində açıq boz rəngli zolaq vardır. Xara lentin yuxarı hissəsinə 40 mm x 5 mm ölçülü gümüşü rəngli təbəqə bərkidilmişdir. Medala paltara bərkidilmək üçün elementi olan, eyni xara lentdən hazırlanmış 37 mm x 10 mm ölçülü qəlib əlavə olunur. Təltif edilənlər
Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi lisey

Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi lisey — Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1971-ci ildə Bakı şəhərindəki 2 saylı 8 illik internat məktəbinin bazasında yaradılmış diviziya komandiri Cəmşid Naxçıvanski adını daşıyan hərbi lisey.24 noyabr 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə məktəbin adı dəyişdirilərək Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi lisey adlandırılmışdır. Hərbi liseyin məzunları Respublikamız müstəqillik əldə etdikdən sonra Azərbaycan ordusunun yaranmasında, vətənimizin ərazi bütövlüyünün qorunması uğrunda mübarizədə həmişə ön cəbhədə olmuşlar. C. Naxçıvanski adına hərbi liseyin məzunlarından 1000 nəfərdən çoxu göstərdikləri şücaətə görə orden və medallarla təltif olunmuş, 11 nəfəri Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, 19 nəfər isə Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı fəxri adına layiq görülmüşdür.Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 mart 1998-ci il tarixli Sərəncamı və müdafiə nazirinin 09 aprel 1998-ci il tarixli əmri ilə 1998-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasında C. Naxçıvanski adına hərbi liseyin Naxçıvan filialı açılmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 27 fevral 2004-cü il tarixli sərəncamı ilə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi liseyin Naxçıvan filialı ləğv edilmiş və onun əsasında Heydər Əliyev adına Hərbi lisey yaradılmışdır.5 mart 2022-ci ildə Milli Müdafiə Universitetinin tabeliyinə verildi. Çar Rusiyası dövründə Orta Asiya və Qafqazın müsəlman xalqları orduda xidmətə cəlb edilmirdilər. Yalnız bəy və mülkədar ailələri imperatora sədaqətlərini bildirmək üçün öz uşaqlarının hərbi xidmət keçməsinə könüllü razılıq verirdilər. Bu hal Sovet İttifaqının qurulmasından sonra da davam etmiş və yalnız 1938-ci ildən sonra azərbaycanlıların ümumi hərbi xidmətə cəlb edilməsinə başlandı. Lakin onlar əsasən xüsusi hərbi bilik və hazırlıq tələb etməyən hissələrə göndərilirdilər.
Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi lisey

Yalnız II Dünya müharibəsi illərində canlı qüvvəyə olan ehtiyac səbəbindən SSRİ-nin bütün müsəlman xalqları kimi azərbaycanlıların da ön cəbhəyə göndərilməsinə icazə verildi. 1971-ci ildə SSRİ-də hərbi təmayüllü iki internat məktəbi vardı: Naximov və Suvorov adına hərbi təmayüllü məktəblər. Lakin, tədrisin rus dilində olması və uzaqda yerləşmələri orada azərbaycanlıların təhsil almasını çətinləşdirirdi. Azərbaycan Maarif Nazirliyi və respublika hərbi komissarlığı Azərbaycan KP MK bürosunun 1971-ci il 29 aprel tarixli qərarını əsas götürərək, hərbi təmayüllü internat məktəbinin açılması üçün 1971-ci il iyunun 16-da müraciət hazırladı. Bu müraciət dərhal müzakirə olunur və 20 iyul 1971-ci ildə "İxtisaslaşdırılmış internat məktəbinin yaradılması haqqında" Azərbaycan KP MK bürosu qərar qəbul edir. 1971-ci ilin noyabr ayında məktəbin açılışı olur. Azərbaycan Kommunist Partiyasının birinci katibi Heydər Əliyev bu təntənəli mərasimdə iştirak edir və bildirir ki, yeni məktəbə diviziya komandiri general Cəmşid Naxçıvanskinin adı verilir. C. Naxçıvanski və Heydər Əliyev adına Hərbi Lisey hərbiləşdirilmiş tam orta təhsil müəssisələridir.
Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi lisey

Hərbi liseyə qəbul 15 yaşı tamam olmuş və 17 yaşına çatmamış 9-cu sinfi bitirmiş şagirdlər riyaziyyat, fizika, Azərbaycan dili və kimya fənlərindən Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən təşkil edilən test imtahanlarını verməklə qəbul olunurlar. Hərbi liseydə təhsil müddəti 2 ildir. 2 tədris ili ərzində kursantlara Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin təsdiq etdiyi tədris planına əsasən, 13 fənn tədris edilir. Liseylərdə kursantlar ümumtəhsil fənlərini öyrənməklə yanaşı, hərbi hazırlıq və idman dərslərində qabiliyyətlərini inkişaf etdirirlər. Yenidənqurmadan sonra Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi lisey 11 hektar ərazini əhatə edir. Burada tikinti, təmir və yenidənqurma işləri 2018-ci ilin fevral ayında başlanıb. Hərbi liseyin ərazisində qərargah binası, kursant yataqxanası, tibb məntəqəsi, hamam-camaşırxana-qazanxana kompleksi inşa edilib, eləcə də mövcud binalar əsaslı təmir olunub və qurğular yerləşdirilib. Hərbi liseydə sahəsi 1800 kvadratmetr olan üçmərtəbəli yeni qərargah binası inşa olunub.
Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi lisey

Ərazidə geniş yaşıllaşdırma işləri aparılıb, abadlıq tədbirləri görülüb. Binanın qarşısında Cəmşid Naxçıvanskinin büstü və ətrafında xatirə kompleksi yerləşir.Liseyin ərazisində tibb məntəqəsi də inşa olunub. İkimərtəbəli 32 çarpayılıq tibb məntəqəsində funksional diaqnostika, həkim, oftalmoloji kabinetlər, laboratoriya, sarğı otağı, təxirəsalınmaz yardımın göstərilməsi üçün otaq, xidməti otaqlar, palatalar və müasir yeməkxana yaradılıb. Buradakı şərait şəxsi heyətə yüksək səviyyədə ixtisaslı tibbi yardımın göstərilməsinə imkan verir.Hərbi Liseydə yaradılan qapalı idman kompleksində kursantların idmanla məşğul olmaları üçün hərtərəfli imkanlar var. Kompleksdə trenajor, gimnastika zalları, mini-futbol, basketbol və voleybol oyunlarının keçirilməsi üçün meydança yaradılıb. Hərbi liseydə Heydər Əliyev Muzeyi də fəaliyyət göstərir. Hələ sovet dövründə gələcəkdə müstəqil Azərbaycanın milli zabit kadrlarının yetişdirilməsi zərurətini uzaqgörənliklə diqqətə alan Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1971-ci ildə Bakıda Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi lisey yaradılıb. Ölkəmizə rəhbərliyinin bütün dövrlərində bu hərbi təhsil ocağına ən yüksək səviyyədə diqqət və qayğı göstərən Ümummilli lider Heydər Əliyevin 1998-ci və 2002-ci illərdə imzaladığı sərəncamlarla Hərbi Liseyin yaradılmasının 25 və 30 illik yubileyləri dövlət səviyyəsində geniş qeyd edilib.
Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi lisey

Muzeydə Ulu Öndər Heydər Əliyevin və Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Azərbaycanda nizami ordu quruculuğu, Silahlı Qüvvələrimizin hərbi qüdrətinin artırılması, o cümlədən Hərbi liseyin inkişafına göstərdikləri yüksək diqqət və qayğını əks etdirən fotolar, sənədlər və nəşrlər nümayiş olunur.Hərbi liseyin tədris korpusundakı dördmərtəbəli bina da əsaslı təmir edilib. Burada tədris prosesi Azərbaycan dili, ictimaiyyət, riyaziyyat, informatika, xarici dil və təbiət fənn bölmələri üzrə həyata keçirilir. Korpusda fənn kabinetlərində, kimya və fizika laboratoriyalarında kursantların bilik və hazırlıqlarının artırılması üçün hər cür şərait yaradılıb. Həmçinin bax Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Heydər Əliyev adına Hərbi Lisey Xarici keçidlər ""Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin Nizamnaməsi"nin və "Heydər Əliyev adına Hərbi Liseyin Nizamnaməsi"nin təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI" (az.). 24.01.2023 tarixində arxivləşdirilib. "Cəmşid Naxçıvanski və Heydər Əliyev adına Hərbi Lisey" (az.). 2023-01-22 tarixində arxivləşdirilib.
Hacıbala Abutalıbov

Hacıbala İbrahim oğlu Abutalıbov (13 may 1944, Krasnovodsk) — Bakı Şəhər İcra hakimiyyətinin başçısı (2001–2018), Azərbaycan Respublikasının Baş nazirinin müavini (2018–2019). Hacıbala Abutalıbov 1944-cü il mayın 13-də Türkmənistanın Krasnovodsk şəhərində anadan olmuşdur. 1965-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir. Əslən Naxçıvan Muxtar Respublikası Ordubad rayonundandır. 1968-ci ildə keçmiş SSRİ-nin Leninqrad şəhərində A. F. İoffe adına Fizika-Texnika İnstitutunda aspiranturaya daxil olmuş, SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, Lenin mükafatı laureatı Yevgeni Fyodoroviç Qrossun və Marina Lazaryevna Bellenin rəhbərliyi altında 1976-cı ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş, 1987-ci ildə isə Lenin mükafatı laureatı akademik Aleksandr Aleksandroviç Kaplyanskinin rəhbərliyi ilə həmin institutda fizika-riyaziyyat elmləri doktoru yüksək elmi dərəcəsi adını almışdır. Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professordur. Amerika, İngiltərə, Fransa, Almaniya, Rusiya və sair dövlətlərin qabaqcıl elmi jurnallarında çap olunmuş 200-dən çox elmi əsərin və monoqrafiyanın, 30-dan çox elmi ixtiranın müəllifidir. H. Abutalıbovun rəhbərliyi altında 10-dan çox elmlər doktoru və elmlər namizədi yetişmişdir.
Hacıbala Abutalıbov

1988-ci ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fizika İnstitutunda "Yarımkeçiricilərin kvant elektronikası" laboratoriyasının müdiridir. 1995-ci ilin fevral ayından 2000-ci ilin yanvar ayınadək Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə Suraxanı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı olmuşdur. 1999-cu ilin iyul ayında Azərbaycan Respublikası Prezidenti "Suraxanı Rayon İcra Hakimiyyətinin müsbət iş təcrübəsinin yayılması haqqında" Sərəncam imzalamışdır. 2000-ci ilin yanvar ayından 2001-ci ilin yanvar ayına qədər Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini vəzifəsində çalışmışdır. 2001-ci ilin yanvar ayından Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir. 21 aprel 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasını Baş nazirinin müavini təyin edilmişdir. Yeni Azərbaycan Partiyası Veteranlar Şurasının üzvüdür, ailəlidir, iki oğlu var. Mükafatları 13.05.2014 — "Şərəf" ordeni.
Neymar

Neymar (Tam adı: Neymar Da Silva Santos Junior, (port. Neymar da Silva Santos Jnior; 5 fevral 1992[…], Moji-das-Kruzis, San-Paulu ştatı) — "Əl-Hilal" klubunun futbolçusu, hücumçusu, Braziliya yığmasının kapitanı. İlk klubu Santos olub. O burada 224 oyuna çıxıb və 136 qol atıb. Onu Çelsi, Real Madrid və Inter heyətinə qatmaq istəyirdi. Braziliyalı oyunçu bunlardan heç birinə keçmək istəmirdi. Buna baxmayaraq Çelsi ona təkliflər irəli sürürdü.