LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Böyük Britaniya krallığı

Avropada İngilis qoşunları Minden Döyüşündə Müttəfiq Müttəfiq Zəfərdə iştirak etdilər. Laqos döyüşündə və Quiberon körfəzindəki həlledici döyüşdə Fransa donanması üzərində qələbə Fransız işğalı təhdidlərinə son qoydu və İngiltərənin dünyanın ən böyük dəniz qüvvəsi kimi nüfuzunu təsdiqlədi. 1763-cü il Paris Müqaviləsi Birinci İngilis İmperiyasının ən yüksək nöqtəsini qeyd etdi. Fransanın Şimali Amerikadakı gələcəyi sona çatdı, çünki Yeni Fransa (Kvebek) İngilislərin nəzarətinə keçdi. Hindistanda üçüncü Karnatika Müharibəsi Fransanı hələ də bir neçə kiçik anklavın nəzarətində saxlamışdı, lakin hərbi məhdudiyyətlər və Hindistanın gələcəyini Böyük Britaniyaya səmərəli buraxaraq İngilis müştəri dövlətlərini dəstəkləmək öhdəliyi ilə. İngilislərin yeddi illik müharibədə Fransa üzərində qələbəsi, buna görə də Böyük Britaniyanı dünyanın dominant müstəmləkə gücü olaraq tərk etdi və acı Fransa qisas almaq üçün susuz qaldı.
Böyük Britaniya krallığı

Evangelist din və sosial islahat İngiltərə Kilsəsinin içərisində və xaricində yayılan yəhudi hərəkatı 18-ci əsrin sonu — 19-cu əsrin əvvəllərində gücləndi. Hərəkat, yüksək səviyyəli insanlar üçün şərəf kodunu və hər kəs üçün uyğun davranışları qeyd edən ənənəvi dini həssaslığa etiraz etdi. John Wesley (1703–1791) və onun davamçıları Müqəddəs Kitab oxumaq, müntəzəm dua etmək və xüsusən dirçəliş təcrübəsi ilə insanları Məsihlə şəxsi münasibətə çevirməyə çalışaraq, revivalist dinin təbliği ilə məşğul oldular. Uesli özü 52.000 dəfə təbliğ edərək, kişiləri və qadınları "vaxtı qurtarmağa" və canlarını qurtarmağa çağırdı. Wesley həmişə İngiltərə Kilsəsinin daxilində fəaliyyət göstərirdi, lakin ölümündə Metodist Kilsəsinə çevrilən qurumlar xaricində quruldu. Ənənəvi qeyri-konformformist kilsələrin, Presbyterianların, Cemregasionistlərin, Baptistlərin, Unitarians və Quakersin yanında dayandı.
Böyük Britaniya krallığı

Qeyri-konformformist kilsələr, canlanma ilə daha az təsirlənmişdilər.İngiltərə Kilsəsi dominant olaraq qaldı, lakin böyüyən bir evangelist, canlanma qrupu olan "Aşağı Kilsə" var. Onun liderlərinə William Wilberforce və Hannah More daxildir. Clapham təriqəti vasitəsilə yuxarı siniflərə çatdı. Siyasi islahatlar istəmədi, əksinə qulları azad etmək, dueli ləğv etmək, uşaqlara və heyvanlara qarşı qəddarlığı qadağan etmək, qumar oyunlarını dayandırmaq, şənbə günündə lovğalıq etməməklə siyasi fəaliyyət vasitəsilə canları qurtarmaq üçün fürsət tapdı; hər gün Müqəddəs Kitabı oxuyurlar. Allahın nəzərində bütün ruhlar bərabər idi, lakin bütün bədənlər deyildi, buna görə də yangelistlər ingilis cəmiyyətinin iyerarxik quruluşuna etiraz etmirdilər. Birinci Britaniya İmperiyası İlk Britaniya İmperiyası, Hindistanda artan bir iştirakla, əsasən materik Şimali Amerikada və Qərbi Hindistanda yerləşirdi.
Böyük Britaniya krallığı

Britaniyadan mühacirət əsasən On üç Koloniya və Qərbi Hindistana, bəziləri Nyufaundlendə və Nova Scotia'ya getdi. Bir çox cavan oğlan pul qazanmaq və vətənə qayıtmaq ümidi ilə getməsinə baxmayaraq, Britaniyadakı Hindistana az adam köçdü. Merkantilist Ticarət Siyasəti Merkantilizm Böyük Britaniyanın xarici mülklərinə tətbiq etdiyi əsas siyasət idi. Merkantilizm, hökumət və tacirlərin digər güclərin xaricində siyasi güc və şəxsi sərvətləri artırmaq məqsədi ilə ortaq olmaları demək idi. Hökumət ticarəti qorudu və digərlərini xaricdə saxladı — ticarət əngəlləri, qaydalar və ixracat səviyyəsini artırmaq və aləmə idxalın minimuma endirilməsi üçün yerli sənayelərə subsidiyalar yaratdı. Hökumət, 18-ci əsrdə Fransız, İspan və ya Hollandiya ilə ticarət məhdudiyyətlərini aradan qaldırmaq üçün Amerikanın sevimli bir texnikasına çevrilən qaçaqmalçılıqla mübarizə aparmalı oldu. Merkantilizmin məqsədi ticarətdən çox məhsul buraxmaq idi ki, Londonda qızıl və gümüş tökülsün. Hökumət öz payını rüsum və vergi hesabına aldı, qalan hissəsi Londonda və digər Britaniya limanlarında tacirlərə gedirdi.
Böyük Britaniya krallığı

Hökumət qazancının böyük hissəsini yalnız Britaniya koloniyalarını qoruyan, digər imperiyaların koloniyalarını təhdid edən və bəzən ələ keçirən üstün bir kral Dəniz Qüvvələrinə sərf etdi. Beləliklə, kral Dəniz Qüvvələri 1664-cü ildə Yeni Amsterdamı (sonradan New York) ələ keçirdi. Koloniyalar Britaniya sənayesi üçün əsir bazarlar idi və məqsəd ana ölkəsini zənginləşdirmək idi. 13 Amerika koloniyasının itkisi 1760 və 1770-ci illərdə, On üç koloniya ilə münasibətlər, ilk növbədə, Britaniya Parlamentinin razılığı olmadan müstəmləkəçilərə vergi tələb etmələri səbəbi ilə pis laqeydlikdən açıq üsyana çevrildi. 1775-ci ildə Amerikalılar Bostonda İngilis ordusunu yaxaladıqları və Tacı dəstəkləyən Sadiqləri sıxışdırdıqları üçün Amerika İnqilab Müharibəsi başladı. 1776-cı ildə amerikalılar Amerika Birləşmiş Ştatlarının müstəqilliyini elan etdilər. General Corc Vaşinqtonun hərbi rəhbərliyi və Fransa, Hollandiya Respublikası və İspaniyanın iqtisadi və hərbi yardımı ilə ABŞ ardıcıl olaraq İngilis istilalarını dayandırdı.
Böyük Britaniya krallığı

Amerikalılar 1777 və 1781-ci illərdə iki əsas İngilis ordusunu ələ keçirdilər. Bundan sonra King George III Parlamentə nəzarəti itirdi və müharibəni davam etdirə bilmədi. Böyük Britaniyanın On üç koloniyasından imtina etdiyi və ABŞ-ni tanıdığı Paris müqaviləsi ilə sona çatdı. Müharibə bahalı idi, lakin İngilislər bunu uğurla maliyyələşdirdilər. İkinci Britaniya İmperiyası On üç müstəmləkənin itkisi İngiltərənin diqqətini Amerikadan Asiya, Sakit okean və daha sonra Afrikaya yönəltdiyi "ilk" və "ikinci" imperiyalar arasında keçidi qeyd etdi. Adam Smitin 1776-cı ildə nəşr olunan Millətlər Sərvəti, müstəmləkələrin çox olduğunu və sərbəst ticarətin, İspaniya və Portuqaliyanın proteksionizm dövrünə təsadüf edən müstəmləkə genişlənməsinin ilk dövrünü xarakterizə edən köhnə merkantilist siyasətini əvəz etməli olduğunu müdafiə etdi.
Böyük Britaniya krallığı

1781-ci ildən sonra yeni müstəqil ABŞ və Böyük Britaniya arasında ticarət artımı Smitin siyasi uğurun iqtisadi uğur üçün zəruri olmadığı fikrini təsdiqlədi. Bir sıra "Fransız və Hindistan müharibələrindən" sonra İngilislər 1763-cü ildə Fransanın Şimali Amerika əməliyyatlarının çoxunu öz üzərinə götürdü. Yeni Fransa Kvebek oldu. Böyük Britaniyanın siyasəti Kvebekin katolik quruluşuna, həm də onun yarı feodal hüquqi, iqtisadi və sosial sistemlərinə hörmət etmək idi. 1774-cü il Kvebek Qanunu ilə Kvebek əyaləti Amerika koloniyalarının qərb hissələrini əhatə etmək üçün genişləndirildi. Amerika İnqilab Müharibəsində, Halifax, Nova Scotia, İngiltərənin dəniz hərəkatı üçün əsas bazasına çevrildi. 1776-cı ildə bir Amerikan inqilabi işğalını dəf etdilər, amma 1777-ci ildə Nyu-Yorkda bir İngilis istila ordusu Fransanı müharibəyə girməyə təşviq etdi.Amerika qələbəsindən sonra 40.000 ilə 60.000 arasında məğlub olan Sadiqlər köç etdi, bəziləri kölələrini gətirdilər.
Böyük Britaniya krallığı

Əksər ailələrə itkisini kompensasiya etmək üçün pulsuz torpaq sahəsi verilib. Bir neçə min pulsuz qaralar da gəldi; daha sonra Afrikadakı Sierra Leone'ya getdilər. Nova Scotia'nın bir hissəsi olan Müqəddəs John və Saint Croix çay vadilərinə gedən 14.000 sadiq yerli sakinlər tərəfindən müsbət qarşılanmadı. Buna görə 1784-cü ildə İngilislər New Brunswick'i ayrı bir koloniya olaraq parçaladılar. 1791-ci il Konstitusiya Qanunu, Fransız və İngilis dilli icmalar arasındakı gərginliyi azaltmaq üçün Yuxarı Kanada (əsasən İngilis dilli) və Aşağı Kanada (əsasən fransızdilli) əyalətlərini yaratdı və Böyük Britaniyada işləyənlərə, imperiya nüfuzunu müdafiə etmək və Amerika inqilabına səbəb olduğu düşünülən hökumətin xalq idarəçiliyinə icazə verməmək niyyəti ilə bənzər hökumət sistemlərini tətbiq etdi. 1770-ci ildə İngilis kəşfiyyatçısı Ceyms Kuk Cənubi Sakit okeanına bir elmi səyahət edərkən Avstraliyanın şərq sahilini kəşf etdi.
Böyük Britaniya krallığı

1778-ci ildə Kukun səyahətdəki botanikası olan Joseph Banks, hökumətə Botany Körfəzinin cəza qəsəbəsinin qurulması üçün yararlı olduğunu sübut etdi. Avstraliya İkinci İngilis İmperiyasının başlanğıcını qeyd edir. Bu, Londonda hökumət tərəfindən planlaşdırılmış və itirilmiş Amerika koloniyalarının əvəzi olaraq hazırlanmışdır. Amerikalı Sadiqçi Ceyms Matra 1783-cü ildə "Yeni Cənubi Uelsdə bir qəsəbənin qurulması üçün bir təklif" yazdı və Amerikan Sadiqlər, Çin və Cənubi Dəniz Adalarından (lakin məhkum olmayan) ibarət bir koloniyanın qurulmasını təklif etdi. Matra, torpağın şəkər, pambıq və tütün əkilməsi üçün uyğun olduğunu əsaslandırdı; Yeni Zelandiya ağac və çətənə və ya kətan qiymətli mallar sübut edə bilər; Sakit okean ticarəti üçün bir baza yarada bilər; və məcburi köçkün Amerikalı Sadiqlər üçün uyğun bir kompensasiya ola bilər. Dövlət katibi Lord Sydneyin təklifi ilə Matra, bunun həm "Xalqqa iqtisadiyyat, həm də bəşəriyyət üçün fayda verəcəyini" nəzərə alaraq, məhkumların məskunlaşma yeri kimi daxil edilməsi təklifinə dəyişiklik etdi.
Böyük Britaniya krallığı

Hökumət 1784-cü ildə Matranın planının əsaslarını qəbul etdi və məhkumların məskunlaşmasını maliyyələşdirdi.1787-ci ildə Birinci Donanma məhkumların ilk göndərişlərini koloniyaya apararaq yelkən açdı. 1788-ci ilin yanvarında gəldi. Hindistan birbaşa İngiltərə hökuməti tərəfindən idarə olunmadı, bunun əvəzinə müəyyən hissələri öz şəxsi ordusu olan özəl bir kommersiya şirkəti olan East India Company ələ keçirdi. "John Company" (ləqəbi verildiyi kimi) Hindistanın yarısını birbaşa nəzarətə götürdü və digər yarısı ilə çoxsaylı yerli şahzadələrin nəzarəti altında dostluq münasibətləri qurdu. Məqsəd İngiltərə ticarət imperiyasının binası deyil, ticarət və şirkət məmurları üçün böyük qazanc idi. 18-ci əsrdə köhnə Muğal İmperatorluğunun hakimiyyətdən getməsi və Şərqi Hindistan Şirkəti, 1740-cı illərin Carnatic Döyüşləri zamanı Fransız Şərqi Hindistan şirkəti (Compagnie française des Indes orientales) ilə qənimətlər uğrunda mübarizə apardığı üçün əraziyə nəzarəti daxil etmək üçün 18-ci əsrdə genişləndi. 1750-ci illər.
Böyük Britaniya krallığı

Plassey döyüşündə və Robert Clive tərəfindən Buxar döyüşündə qazanılmış qələbələr Şirkətə Benqal üzərində nəzarəti verdi və onu Hindistanda əsas hərbi və siyasi gücə çevirdi. Sonrakı onilliklərdə birbaşa və ya yerli şahzadələrlə əməkdaşlıq edərək idarə etdiyi ərazilərin tədricən artırılması. İngiltərənin özünün yalnız kiçik bir daimi ordusu olmasına baxmayaraq, Şirkət geniş və yaxşı hazırlanmış bir qüvvəyə sahib idi, prezidentlik orduları, İngilis zabitləri yerli hind qoşunlarına (sepoylar deyilir) əmr edir. Fransız İnqilabı və Napoleonla mübarizə 1793-cü ildə King Lui XVI-nin öldürülməsi ilə Fransa İnqilabı mühafizəkar, kralist Britaniya və radikal Respublikaçı Fransa arasında ideologiyalar yarışmasını təmsil etdi. Fransa ilə 1793–1818-ci illər arasında davam edən acı müharibələr, anti-katolikliyin üç Krallığı bir araya gətirən yapışqan kimi meydana çıxdığını gördü. Yuxarı siniflərdən aşağı siniflərə qədər, protestantlar İngiltərə, Şotlandiya və İrlandiyadan fransızlar üçün hər şeyə qarşı dərin inamsızlıq və iyrənc vəziyyətə gətirildi.
Böyük Britaniya krallığı

Bu düşmən xalq katolik xurafat və kargüzarlıq manipulyasiyasının qaranlıqlığını tökə bilmədiyi üçün səfalətin və zülmün təbii vətəni kimi təsvir edilmişdir. Təhlükə yalnız İngiltərənin dünya səhnəsindəki mövqeyindən ibarət deyildi: 1799-cu ildə hakimiyyətə gələn Napoleon, Böyük Britaniyanın özünün işğalı ilə hədələdi və bununla da qoşunlarının aşdığı qitə Avropa ölkələrinə bənzər bir taleyi oldu. Napoleon müharibələri, buna görə İngilislərin toplaya biləcəyi bütün pulları və enerjiləri xərclədiyi bir şey idi. Fransız limanları Kral Dəniz Qüvvələri tərəfindən mühasirəyə alındı. Fransa İnqilabı İrlandiyada dini və siyasi şikayətləri canlandırdı. 1798-ci ildə, İrlandiya millətçiləri, protestant rəhbərliyi altında, fransızların İngilisləri devirməyə kömək edəcəyinə inanaraq 1798-ci ildə İrlandiya üsyanını qurdular. .
Böyük Britaniya krallığı

Heç vaxt gəlməyən əhəmiyyətli fransız dəstəyinə ümid edirdilər. Üsyan çox zəif təşkil edilmiş və daha güclü İngilis qüvvələri tərəfindən tez bir zamanda dayandırılmışdır. Bir çox qanlı repressiya da daxil olmaqla, ümumi ölənlərin sayı 10000 ilə 30.000 arasında idi.İngiltərənin baş naziri William Pitt Younger, problemin yeganə həll yolunun Böyük Britaniya və İrlandiyanın birliyi olduğuna qəti şəkildə inanırdı. Birlik 1800 Birlik Qanunu ilə quruldu; təzminat və himayəçilik İrlandiya Parlamentinin dəstəyini təmin etdi. Böyük Britaniya və İrlandiya 1 yanvar 1801-ci ildə rəsmi şəkildə birləşdilər. İrlandiya Parlamenti bağlandı.
Böyük Britaniya krallığı

Stuartın evi Anne (1707–1714) (əvvəllər İngiltərə kraliçası, Scots kraliçası və 1702-ci ildən İrlandiya kraliçası) Hanover evi George I (1714–1727) George II (1727–1760) George III (1760–1801) (1820-ci ildə ölümünə qədər Birləşmiş krallıq kralı olaraq davam etdi) Böyük Britaniyanın parlamenti Böyük Britaniya Parlamenti vaxtaşırı seçilən Lordlar Palatası (Lordların Ruhani və Müvəqqəti bir seçilməmiş yuxarı palatası) və İcmalar Palatasından ibarət idi. İngiltərə və Uelsdə parlament seçki dairələri Parlamentin mövcudluğu boyu dəyişməz qaldı.18-ci əsrdə İngiltərə Konstitusiyası xeyli inkişaf etdi. Böyük Britaniyanın həmyaşıdları 1707-ci il Birliyi nəticəsində İngiltərənin Peerage və ya Şotlandiya Peerage'lərində yeni bir həmyaşıdlar meydana gəlmədi. İngilis həmyaşıdları Lordlar Palatasında oturma hüququ daşımağa davam edərkən, Şotlandiya həmyaşıdları Lordlarda oturmaq üçün öz nömrələri arasından nümayəndə həmyaşıdlarını seçdilər. Peerages, Böyük Britaniyanın yeni Peerage-də quruldu və ya yeni krallığın sahibi idi və Lordlar Palatasında bir yer demək idi, ya da İrlandiya Peerage, sahibinə İrlandiyada bir yer verərək Lordlar Evi oldu. Həmçinin bax Yeddiillik müharibə Birləşmiş Krallıq Xarici keçidlər Birlik müqaviləsi İngiltərə Aktı ilə Birliyin mətni Şotlandiya Aktı ilə Birliyin Mətni
Flora (botanika)

Flora (lat. Flora – Roma mifologiyasında çiçək və bahar tanrısı) — bitki növlərinin, mikroorqanizmlərin və göbələklərin müəyyən vilayət, zona, rayon, bitki tipi, formasiya və ya biosenoz daxilində onların müasir təbii şəraiti və geoloji keçmişi ilə bağlı tarixən təşəkkültapmış məcmusu. Flora müxtəlif bitki qruplaşmalarının cəmidir. Florada növ əmələgəlmə prosesləri, bir növün digərini sıxışdırması, bitkilərin miqrasiyası və s. hadisələr səciyyəvidir. Hər hansı flora özünə məxsus müxtəlifliyi, yaş tərkibi, endemikliyi ilə fərqlənir.
Flora (botanika)

Müəyyən ərazilərin lorası arasında fərqlər bu regionların geoloji tarixləri, həmçinin torpaq və iqlim şəraitlərinin müxtəlifliyi ilə bağlıdır.Məs. Qafqazın florası, Azərbaycanın florası, sporlu bitkilərin florası, mamırların florası (brioflora), yosunların florası (alqoflora) və s. Hər bir floranın təyin əsası onun növ və cins tərkibinin aşkar edilməsidir. Flora haqqında məlumat (bilik) bitki örtüyünün təsnifatını düzgün tərtib etmək (qurmaq), geobotaniki məsələlərin həlli üçün vacib Flora fondu – müəyyən regionun bitki növlərinin məcmusu. Flora və faunanın analizi Flora və faunanın analizi növlərin genetik, coğrafi, ekoloji, təsərrüfat və digər xassələrinə uyğun olaraq müəyyən ərazidə, bitki tipində və ya ekosistemdə flora və faunanın təhlili. Bütün hallarda flora və faunanın zənginliyinə və sistematik tərkibinə diqqət yetirilir.
Flora (botanika)

Bütün bunlar növlərin yerləşməsindən, mənşəyindən və tutduğu ərazinin böyüklüyündən asılıdır. Genetik təhlil zamanı genoelementlər ayırırlar: məs. keçmiş floranın reliktləri; müxtəlif dərəcədə adaptasiya olunmuş müxtəlif dövrlərin immiqrantları; gətirilmiş növlər (neofitlər). Coğrafi təhlildə geoelementlər ayırd edilir: endemlər, alloxtonlar və s. Ekoloji təhlildə ekomorf və ya ekobiomorflar kimi ekoelementlər ayırd edilir. Flora və faunanın faydalılığı bu və ya digər coğrafi və ya inzibati rayonlara və vilayətlərə görə müəyyənləşdirilir.
Flora (botanika)

Bu zaman faydalı növlərin miqdarı müəyyən edilir və onlar müvafiq qruplara (dərman, qida, texniki, xəzlilik və s.) bölünür. Yerin florası Yerin florası hazırda 375 min növü birləşdirir ki, bunun da 250 mini çiçəkli bitkilərin payına düşür. Yerin florası materiklərin və onların hissələrinin florası, ada florası, dağ sistemlərinin florası və s.-a ayrılır. Bundan başqa, ayrı-ayrı sistematik qrupların, məsələn, yosunların florası, mamırların florası və s. ayırd edilir. Həmçinin bax Vəhşi fauna və flora və təbii yaşayış yerlərinin mühafizəsi haqqında Bern Konvensiyası Flora (mifologiya) Fauna (zoologiya)
Möcüzələr adası (film, 1963)

“Kinostudiyada bir gün” [Reportaj] //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1964.- 13 iyun. Əhədoğlu, Y. “Belə bir ada da var” //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1964.- 27 iyun. Məmmədov, R. “Neft daşları və ekran” [Azərbaycan kinematoqrarafiyası haqqında] //Azərbaycan.- 1965.- № 2.- səh. 211-216.
Naqif Həmzəyev

Həmzəyev Naqif Ələşrəf oğlu (24 may 1983, Nərimanlı, Vardenis rayonu) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin V və VI çağırış deputatı (2015, 2020), YAP Gəncə şəhər təşkilatının sabiq sədri (2013–2022). YAP Təftiş komissiyasının üzvü. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru. Həyatı və təhsili Naqif Həmzəyev 24 may 1983-cü ildə Basarkeçər rayonu Nərimanlı kəndində anadan olub. Təhsilinə 1988-ci ildə Nərimanlı kənd orta məktəbində başlamış, 2000-ci ildə Gəncə şəhəri Əhməd Cavad adına 2 saylı orta məktəbdə tamamlamışdır. 2000-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə qəbul olunub. 2003–2004-cü illərdə Türkiyə Cümhuriyyəti Atatürk Universitetində "qonaq tədqiqatçı" statusu ilə "Birinci dünya müharibəsi illərində Türkiyə-Rusiya münasibətləri və erməni terroru" mövzusunda araşdırma aparıb.
Naqif Həmzəyev

2004-cü ildə eyni adlı buraxılış işini müdafiə edərək Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin bakalavr pilləsini bitirib. 2004-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin magistr pilləsinə daxil olub. 2004–2006-cı illərdə Türkiyə Cümhuriyyətinin bir neçə universiteti və arxivlərində "İraq Türkmənlərinin tarixi" mövzusunda araşdırma aparıb. 2006-cı ildə "İraq türkmənlərinin ictimai, iqtisadi və siyasi durumu" mövzusunda dissertasiya işini müdafiə edərək Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin "Yaxın və orta şərqin tarixi" ixtisası üzrə magistr dərəcəsini qazanıb. 2007–2008-ci illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. Hərbi xidmət zamanı Silahlı Qüvvələrinin Təlim və Tədris Mərkəzinin Ehtiyat Zabit Hazırlığı kursunu uğurla bitirərək "leytenant" hərbi rütbəsini qazanıb. 2009–2011-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində həyata keçirilən "Elektron Universitet" layihəsinə uyğun olaraq Türkiyə Respublikasının Atatürk, İstanbul və Fırat universitetlərində, həmçinin TUBİTAK ULAKBİM təşkilatında "İT meneceri" üzrə ixtisasartırma kursları keçib.
Naqif Həmzəyev

2012-ci il 24 yanvar tarixində Türkiyə Respublikası Fırat Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunun tarix bölməsində doktorantura pilləsinə qəbul olunub. 2018-ci ildə "XIX əsrin sonundan günümüzə qədər erməni siyasi düşüncəsi və siyasi partiyaları" adlı dissertasiya işini müdafiə etmişdir. Ailəlidir, 2 övladı var. Nuhun Həmzə, Banu Həmzə 2000-ci ildən ictimai fəaliyyətlə məşğul olub. "Dünya Azərbaycanlıları" Gənclərin İctimai Birliyinin həmtəsisçilərindən biridir. 2009-cu ilin may ayından sentyabr ayınadək Gəncə Dövlət Universitetinin İnformasiya və kommunikasiya texnologiyaları şöbəsində mütəxəssis vəzifəsində işləyib. 2009–2012-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində Beynəlxalq əlaqələr şöbəsində mütəxəssis, İnformasiya və kommunikasiya texnologiyaları mərkəzinin direktoru və İnnovasiya şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışıb.
Naqif Həmzəyev

2013–2014-cü illərdə Gəncə Şəhər Kəpəz Rayonu İcra Hakimiyyəti Başçısının müavini vəzifəsində fəaliyyət göstərib. 1 avqust 2013-cü ildə Yeni Azərbaycan Partiyası Gəncə şəhər təşkilatının VIII konfrasında təşkilatın sədri seçilib və 2022-ci ilin 31 yanvar tarixinədək həmin vəzifədə çalışıb.2015-ci il 19 mart tarixində Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısının birinci müavini vəzifəsinə təyin edilib. 2015-ci il oktyabrın 1-də 38 saylı Nizami (Gəncə) İkinci seçki dairəsindən beşinci çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. Eyni zamanda parlamentlərarası əlaqələr üzrə Azərbaycan-Avstraliya və Yeni Zelandiya, Azərbaycan-Çin, Azərbaycan-Gürcüstan, Azərbaycan-Qazaxıstan, Azərbaycan-Latviya, Azərbaycan-Mavritaniya, Azərbaycan-Portuqaliya, Azərbaycan-Sloveniya, Azərbaycan-Türkiyə, Azərbaycan-Ukrayna və Azərbaycan-İsveç işçi qrupunun üzvüdür. Həmçinin Milli Məclisin Gənclər və İdman və İnsan hüquqları Komitəsinin və Azərbaycanın Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı (AŞPA) nümayəndə heyətinin üzvüdür. 2020-ci ildə Avropa Şurası Parlament Assambleyası Əlillik, çoxluq və diskriminasiya alt komitəsinin büro üzvü və sədr müavini seçilib. 2020-ci il fevralın 9-da 38 saylı Nizami (Gəncə) İkinci seçki dairəsindən VI çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir.
Naqif Həmzəyev

2021-ci iləd keçirilən YAP VII Qrultayında YAP Təftiş Komissiyasının üzvü seçilib. Milli Məclisin (MM) Azərbaycan-Hindistan parlamenlərarası əlaqələr üzrə İşçi Qrupun rəhbəri, eyni zamanda Azərbaycan-Belarus, Azərbaycan-Böyük Britaniya Azərbaycan-Çexiya, Azərbaycan-Çin, Azərbaycan-Gürcüstan, Azərbaycan-İsveç, Azərbaycan-İsrail, Azərbaycan-Koreya, Azərbaycan-Qazaxıstan, Azərbaycan-Macaristan, Azərbaycan-Mavritaniya, Azərbaycan-Portuqaliya, Azərbaycan-Tailand, Azərbaycan-Türkiyə və Azərbaycan-Ukrayna işçi qruplarının üzvüdür. Həmçinin Milli Məclisin İnsan hüquqları və Təbii Ehtiyatlar, Energetika və Ekologiya Komitələrinin və Milli Məclisin Parlamentlərarası İttifaqdakı nümayəndə heyətinin üzvüdür. Mükafatları 2018-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi münasibətilə "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı ilə təltif edilib. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi Sədrinin 2018-ci il 24 dekabr tarixli 224-V saylı Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin "Parlament" medalı ilə təltif edilmişdir.
Qarabağda döyüşlər (2023)

Qarabağda döyüşlər — 19 sentyabr 2023-cü ildə, səhər saatlarında Qarabağda Azərbaycan Silahlı Qüvvələri və erməni silahlı birləşmələri arasında silahlı toqquşma başladı. Münaqişə Azərbaycan silahlı qüvvələrinin Rusiya Sülhməramlı Kontingentinin 10 noyabr 2020-ci il tarixli bəyanatına əsasən yerləşdirildiyi ərazilərdə aparılıdı. Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyinin Antiterror əməliyyatı adı verdiyi silahlı toqquşmadan bir neçə saat əvvəl Xocavənd rayonu ərazisində mina partlayışları oldu və nəticədə Daxili İşlər Nazirliyinin polisləri də daxil olmaqla 9 nəfər həyatını itirdi. Ermənistan rəsmiləri bunu Azərbaycanın ermənilərə qarşı təcavüzü adlandırdı. 24 saat davam edən hərbi əməliyyatlar sentyabrın 20-də, saat 13:00-da əldə olunan razılığa əsasən dayandırıldı. Razılığa əsasən Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yerləşən Ermənistan silahlı qüvvələrinin birləşmələri, qeyri-qanuni erməni silahlı dəstələri silahı yerə qoymalı, döyüş mövqelərindən və hərbi postlardan çıxmalı, Ermənistan silahlı qüvvələrinin birləşmələri Azərbaycan ərazilərindən çıxmalı, qeyri-qanuni erməni silahlı dəstələri buraxılmalı, paralel formada bütün silah-sursat təhvil verilməli və bütün bu proseslər Rusiya Sülhməramlı Kontingenti ilə əlaqələndirilmiş formada aparılması təmin edilməlidir. Həmçinin sentyabrın 21-də Qarabağın erməni əhalisinin nümayəndələri ilə Yevlaxda görüşün baş tutacağı da qeyd edildi. Hərbi əməliyyatlar zamanı regionda 400-dən çox şəxs həyatını itirdi. Rəsmi olaraq Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 192 hərbi qulluqçusunu həyatını itirdi, 511 hərbi qulluqçusu isə yaralandı. Erməni silahlı dəstələrinin ölüləri barədə dəqiq say açıqlamasa da, qondarma rejimin "ombudsmanı" Geğam Stepanyan 200-dən çox hərbçinin öldüyünü bildirdi. Hərbi əməliyyatlar zamanı həm Azərbaycan, həm də Ermənistan tərəfdən dinc insanlarda həyatını itirdi.
Qarabağda döyüşlər (2023)

Yol üzərində mis-molibden mədəni, həmçinin IV əsrə aid Amaras monastırı da azad edildi. Xankəndi və Əsgəranın atəşə tutulması daha çox xaotik xarakter daşıyırdı və mülki əhali arasında itkilər ilə nəticələnirdi. Eyni zamanda Qarabağ ermənilərinin arxa cəbhə infrastrukturu da dağıdıldı. Bayraktar pilotsuz uçan aparatları hədəflərə dəqiq zərbələr endirirdi. Azərbaycan qüvvələri döyüşlərdə əsasən raket qoşunlarından və top artilleriyasından istifadə edib. Cəbhənin bir neçə hissəsində erməni qüvvələri müqavimət təşkil etməyə cəhd göstərmiş və hətta Xocavənddə Azərbaycan qüvvələrinə müəyyən qədər itkilər versələr də, ümumilikdə bu, hadisələrin gedişinə ciddi təsir göstərməmişdir. Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan axşam saatlarında açıqlama verərək Ermənistanın bu münaqişəyə qoşulmayacağını bildirməsindən sonra Qarabağ erməniləri gecə saatlarında təslim olmaq şərtləri barədə Azərbaycan tərəfi ilə danışıqlara başladı. Danışıqların başa çatmasından sonra səhərisi gün 20 sentyabr saat 13.00-da döyüşlərin dayandırılmasına qərar verildi. Rusiya Sülhməramlı Kontingentinə hücum Rusiya Federasiyası Müdafiə Nazirliyi sentyabrın 20-də Rusiya Sülhməramlı Kontingentinə məxsus UAZ Patriot avtomobilinin Ağdərə rayonunun Canyataq yaşayış məntəqəsi istiqamətində atəşə tutulması nəticəsində sülhməramlı hərbi qulluqçularının həyatını itirməsi barədə məlumat vermişdir. Hadisənin başvermə səbəblərini araşdırmaq üçün Azərbaycan və Rusiyanın istintaq orqanları hadisə yerində çalışmalar aparmışdır. Baş verən hadisə ilə bağlı Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Rusiya tərəfinə başsağlığı vermişdir.Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmisi Mariya Zaharova baş verən hadisəni şərh edən zaman "regionda sülh naminə zərbəni üzərinə götürən, həyatını itirən Rusiya sülhməramlılarının xatirəsinin əbədi yaşayacağını" bildirmişdir.Sentyabrın 21-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin arasında telefon danışığı oldu.
Qarabağda döyüşlər (2023)

İlham Əliyev sentyabrın 20-də Qarabağda Rusiya Sülhməramlı Kontingentinin hərbi qulluqçularının ölümü ilə bağlı üzrxahlıq ifadə elədi və dərin hüznlə başsağlığı verdi. Başverənlərlə bağlı hərtərəfli araşdırma aparılacağı və bütün günahı olanların layiqli cəzalarını alacağı vurğulandı. Azərbaycan Prezidenti, həmçinin ölənlərin ailələrinə maddi yardım göstərilməsinə hazır olduğunu bildirdi. Ölənlər arasında Sülhməramlı Kontingenti Komandirnin hərbi-siyasi işlər üzrə müavini İvan Kovqanın da olduğu qeyd edildi. Rusiya Müdafiə Nazirliyi məlumatında hadisə zamanı 5 nəfərin öldüyünü və hadisənin baş verdiyi əraziyə cavabdeh olan Azərbaycanın Ordu Korpusunun Komandirinin tutduğu vəzifədən azad edildiyini bildirdi. Məlumatda həm də hadisəni törədən hərbçilərin də saxlandığı qeyd edildi. Azərbaycan tərəfi bu iddialarla bağlı rəsmi açıqlama vermədi. Hadisədən dərhal sonra Yeni Müsavat qəzeti 1-ci Ordu Korpusunun Komandiri Qiyas Abbasovun tutduğu vəzifədən azad edilməsi ilə bağlı xəbər tirajlasa da, bir müddət sonra həmin məlumat Azərbaycan KİV-lərdən silindi. Yevlax və Xocalı görüşləri Yevlax görüşü (21 sentyabr) Sentyabrın 21-də səhət saat 9:00 radələrində Qarabağın erməni əhalisinin nümayəndələri görüş üçün Yevlax şəhərinə gəldilər. Görüşdə Azərbaycan tərəfini Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yaşayan erməni əhali ilə təmaslar üzrə məsul şəxs təyin edilən Ramin Məmmədov, Qarabağ iqtisadi rayonuna daxil olan işğaldan azad edilmiş ərazilərdə (Şuşa rayonu istisna olmaqla) Azərbaycan Prezidentinin xüsusi nümayəndəsinin müavini Bəşir Hacıyev və xüsusi nümayəndəliyin üzvü İlkin Sultanov təmsil elədi. Qarabağın erməni əhalisinin nümayəndələrini isə Sergey Martirosyan və David Melkumyan təmsil elədi.
Qarabağda döyüşlər (2023)

Həmçinin görüşə Rusiya-Türkiyə Birgə Monitorinq Mərkəzinin Rusiya tərəfinin rəhbəri Kontr-admiral Oleq Semyonov da qatıldı. Görüş saat 11:30 radələrində başladı və təxminən 2 saat davam edəndən sonra 13:30 radələrində başa çatdı. Görüş zamanı Azərbaycanın Konstitusiyası və qanunları əsasında Qarabağın erməni əhalisinin reinteqrasiyası və digər məsələlər üzrə danışıq aparıldı. Ramin Məmmədov tərəfindən reinteqrasiya üzrə planlar təqdim edildi. Dağlıq Qarabağın İnformasiya Qərargahı məlumatında görüş zamanı bir sıra məsələlərin danışıldığını qeyd elədi. Görüş zamanı Qarabağın erməni əhalisini təmsil edən nümayəndə (Ermənistan tərəfi onu Dağlıq Qarabağın təmsilçisi adlandırır) danışıqlar zamanı heç bir nəticə əldə edilmədiyini qeyd elədi. Azərbaycan Prezidentinin xüsusi tapşırıqlar üzrə səfiri Elçin Əmirbəyov isə müsahibəsində bir görüşlə nəticəyə varmağın çətin olduğunu bildirdi. Xocalı görüşü (25 sentyabr) Tərəflər arasında növbəti görüş sentyabrın 25-də Xocalı şəhərində baş tutdu. Görüşə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yaşayan erməni əhalisi ilə təmaslar üzrə məsul şəxsi Ramin Məmmədov və Qarabağ bölgəsinin erməni əhalisinin nümayəndələri qatıldı. Prezident Administrasiyasının məlumatına əsasən görüşdə sentyabrın 21-də Yevlax şəhərində danışılan məsələlərin həlli istiqamətində atılan addımlardan, xüsusilə qısa müddətdə humanitar yardımın təminatı, yanacaq təchizatı və enerji verilişinin bərpasından razılıq ifadə olundu. Ramin Məmmədov növbəti mərhələdə aparılacaq tədbirlər haqqında məlumat verdi.
Qarabağda döyüşlər (2023)

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan sentyabrın 23-də hərbi əməliyyatları şərh edən zaman Azərbaycan suverenliyini qorumaq məqsədilə Qarabağda antiterror tədbirləri apardığını bildirdi. Fransa: Sentyabrın 20-də Fransa Prezidenti Emmanuel Makron və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev arasında telefon danışığı oldu. Söhbət zaman Emmanuel Makron Azərbaycanın Dağlıq Qarabağda silah tətbiq eləməsini pislədi, bunun humanitar böhranı daha da dərinləşdirdiyini və daimi sülhü sual altına qoduğunu bildirdi. Emmanuel Makron həm də Azərbaycanı Dağlıq Qarabağda yaşayan ermənilərin hüquqlarına hörmət eləməyə çağırdı. Fransanın xarici işlər naziri Katrin Kolonna sentyabrın 21-də Azərbaycanı Dağlıq Qarabağda yaşan ermənilərin hüquqlarına hörmət eləməyə çağırdı. Almaniya: Almaniyanın Federal Kansleri Olaf Şolts hadisələri şərh edən zaman hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılmalı olduğunu bildirdi. Olaf Şolts həm də bütün problemlərin sülh yolu ilə, qarşılıqlı razılaşdırılma əsasında həll olunmalılı olduğunu qeyd elədi. Almaniyanın xarici işlər naziri Annalenna Berbo hadisələri şərh edən zaman Azərbaycanı dərhal Dağlıq Qarabağda hərbi əməliyyatları dayandırmağa çağırdı. İran: İran Prezidenti İbrahim Rəisi sentyabrın 22-də Tehranda baş tutan hərbi parad zamanı çıxışında "Qarabağ Azərbaycana məxsusdur, amma ermənilərin hüquqlarına hörmət edilməli" olduğunu qeyd elədi. Sentyabrın 19-da İranın Xarici İşlər Nazirliyi rəsmi nümayəndəsi Naser Kənani Tehranda baş tutan brifinq zamanı "İranın Qarabağı Azərbaycanın bir hissəsi olaraq tanıdığını və bu bölgənin məsələləri, o cümlədən əhalinin hüquqünun bu çərçivədə həll edilməli" olduğunu bildirmişdir. Həmçinin İranın regionda baş verən hadisələri diqqətlə izləyir və tərəfləri sülhə dəvət elədiyi vurğulanmışdır.
Qarabağda döyüşlər (2023)

Terror hadisələri, eləcə də terror əleyhinə əməliyyatlarla bağlı yayılması qadağan edilən məlumatın internet informasiya ehtiyatında yerləşdirilməsi inzibati xəta hesab ediləcəyi də müraciətdə vuğurlandı. Sentyabrın 20-də Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəisi Elşad Hacıyev brifinq zamanı polislər tərəfinən sosial medialarda lüzumsuz, əsassız yalan informasiya yayan 10-a yaxın mənbəni müəyyən edildiyini, həmin şəxslər dəvət olunaraq onlarla söhbətlər aparıldığını bildirdi. Ermənistanda 19 sentyabrda yüzlərlə etirazçı İrəvan dövlət binaları qarşısında mitinqlərə başladı. Etirazçılar Baş nazir Nikol Paşinyanın Azərbaycana qarşı yumşaq davrandığını və Dağlıq Qarabağ mövzusunda zəif olduğunu irəli sürdülər. Paşinyan bunu dövlət çevrilişi adlandırdı və vəzifəsindən uzaqlaşdırılması haqqında çağırışları qınadı. O. "biz müəyyən şəxslərin, müəyyən qüvvələrin Ermənistan dövlətinə zərbə vurmasına şans verməyəcəyini" bildirdi. Mitinqlər zamanı etirazçılar və polislər arasımda toqquşmalar oldu. İğtişaşlar zamanı 30-dan çox insanın yaralandığı bildirildi. Həmçinin 84 nəfər iğtişaşlar zamanı saxlanıldı. Sentyabrın 19-da İrəvan şəhərində Rusiya Federasiyasının səfirliyi qarşısında mitinq baş tutdu.
Qarabağda döyüşlər (2023)

Etirazçılar səfirliyin binasına daxil olmağa çalışan zaman Rusiya səfirliyini mühafizə edən polislərlə etirazçılar əlbəyaxa oldu. Etirazçılar Rusiya səfirliyinin binasını mühasirəyə aldı. Bu hadisə ilə bağlı Rusiyanın İrəvanda olan səfirliyi Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinə nota göndərdi. Qarşıdurma nəticəsində 16-sı polis olmaqla 34 nəfər yaralandı. İstintaq işləri Azərbaycanın Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti sentyabrın 19-da Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa yolunun 58-ci Kilometrliyində mina partlayışı nəticəsində 2 şəxsin ölməsi ilə bağlı daxil olmuş məlumat əsasında araşdırmalar başlandığı bildirdi. Məlumata əsasən DTX-nın İstintaq Baş İdarəsində Cinayət Məcəlləsinin 214.2.1, 214.2.2, 214.2.3, 120.2.1, 120.2.4, 120.2.7, 120.2.10, 120.2.11, 120.2.12, 228.3 və digər maddələri ilə cinayət işi başlanıldı.Sentyabrın 19-da Şuşa şəhəri istiqamətində 1967-ci il təvəllüdlü Fərhadov Vidadi Aydın oğlunun həyatını itirməsi ilə bağlı Azərbaycan Baş Prokurorluğu tərəfindən Cinayət Məcəlləsinin 120.2.11, 120.2.12, 214.2.1, 214.2.3, 279.3-cü və digər maddələrilə cinayət işi başlamışdı. Həmçinin həmin gün Ağdam rayonu istiqamətində bərpa quruculuq işləri aparan 1992-ci il təvəllüdlü mülki şəxs Həsənov Mehman Fikrət oğlunun yaralanması ilə bağlı da Azərbaycan Baş Prokurorluğu tərəfindən 29, 120.2.11, 29, 120.2.12, 214.2.1, 214.2.3, 279.3-cü və digər maddələrilə də cinayət işi başlandı. Həmçinin bax Şuşa istiqamətində toqquşması (mart, 2023) Azərbaycan–Ermənistan sərhəd toqquşması (aprel, 2023) Azərbaycan–Ermənistan sərhəd toqquşması (may, 2023) Xarici keçidlər Vikianbarda Qarabağda döyüşlər (2023) ilə əlaqəli mediafayllar var.
Adi cirə

Adi cirə (lat. Cuminum cyminum) — bitkilər aləminin çətirçiçəklilər dəstəsinin çətirkimilər fəsiləsinin cirə cinsinə aid bitki növü. Onun toxumları bir çox mədəniyyətin mətbəxində həm bütöv, həm də üyüdülmüş şəkildə istifadə olunur. Cirənin xalq təbabətində istifadə edildiyi düşünülsə də, onun dərman vasitəsi kimi istifadəsinin təhlükəsiz və ya effektiv olduğuna dair güclü dəlil mövcud deyil. Cirə bitkisi 30-50 santimetrə qədər böyüyür və əllə yığılır.
Adi cirə

Adi cirə 20-30 santimetr hündürlüyündə və 3–5 santimetr diametrində nazik, hamar, budaqlı gövdəyə malik olan birillik ot bitkisidir. Bitkinin kökü boz və ya tünd yaşıl rəngdədir. Yarpaqları 5-10 santimetr uzunluğunda, çiçəkləri kiçik, ağ və ya çəhrayı rəngdədir və çətirdə yığılır. Cirə toxumları uzunsov formada, uzunlamasına çıxıntılı və sarı-qəhvəyi rəngdə olan zirə toxumlarına bənzəyir. Digər ədviyyatlarla qarışdırılması Cirə bəzən çətirkimilər (lat.
Adi cirə

Apiaceae) ailəsindəki başqa bir ədviyyat olan zirə ilə qarışdırılır. Cirə dadına görə daha acıdır, rəngi daha açıqdır və daha iridir. Bir çox Avropa dillərində bu iki bitkinin adları arasında aydın fərq yoxdur. Bir çox slavyan və ural dillərində cirə "Roma zirəsi" və ya "ədvalı zirə" adalanır. Orta Asiya, Cənub-Qərbi Asiya və ya Şərqi Aralıq dənizi mənşəli olduğu ehtimal edilən cirə min illərdir ədviyyat kimi istifadə olunur.
Adi cirə

Eramızdan əvvəl 6-cı minilliyin əvvəllərinə aid olan, indi su altında qalan Atlit-Yam yaşayış məskənində yabani cirə toxumları aşkarlanmışdır. Suriyada aşkarlanmış toxumlar isə e.ə. II minilliyə aid edilmişdir. Cirə toxumları həmçinin Qədim Misirə aid arxeoloji sahələrdəki Yeni padşahlıq dövrünə aid bir neçə təbəqədə də tapılmışdır. Qədim Misir sivilizasiyasında cirədən ədviyyat və mumiyalamada konservant kimi istifadə edilirdi.
Adi cirə

Cirə qədim Kritdəki minoy sivilizasiyası üçün əhəmiyyətli ədviyyat idi. Cirə qədim Roma mətbəxində də geniş istifadə olunurdu. Hindistanda o, minilliklər boyu saysız-hesabsız reseptlərdə ənənəvi tərkib hissəsi kimi istifadə olunmuş və bir çox digər ədviyyat qarışıqlarının əsasını təşkil etmişdir. Cirə Amerika qitəsinə İspaniya və Portuqaliya kolonistləri tərəfindən gətirilmişdir. Qara və yaşıl cirə fars mətbəxində istifadə olunur. Bu gün bitki ən çox Hindistan yarımadasında, Şimali Afrikada, Meksikada, Çilidə və Çində yetişdirilir.
Adi cirə

Becərilməsi və istehsalı Əkin sahələri Hindistan dünyanın ən böyük cirə istehsalçısıdır və ümumi istehsalın təxminən 70%-i onun payına düşür. Digər əsas cirə istehsal edən ölkələr Suriya (13%), Türkiyə (5%), BƏƏ (3%) və İrandır. Hindistan 2020–2021 maliyyə ilində 856 min ton cirə toxumu istehsal etmişdir. İqlim tələbləri Cirə quraqlığa davamlı tropik və ya subtropik bitkidir. Optimal böyümə temperaturu 25–30 °C arasındadır.
Adi cirə

Bitkinin böyüməsi üçün ən uyğun şərait Aralıq dənizi iqlimidir. Cirənin becərilməsi üç-dörd aya qədər uzun, isti yay tələb edir. Aşağı temperaturda yarpaqların rəngi yaşıldan bənövşəyə qədər dəyişir. Yüksək temperatur böyümə müddətini azalda və erkən yetişməyə səbəb ola bilər. Hindistanda cirə oktyabr ayından dekabrın əvvəlinə kimi əkilir və fevral ayında məhsul yığımına başlanır.
Adi cirə

Suriya və İranda isə cirə noyabrın ortalarından dekabrın ortalarına qədər əkilir (yanvarın ortalarına qədər uzadılması mümkündür) və iyun/iyul aylarında yığılır. Cirə toxumu özünəməxsus dadı və ətrinə görə ədviyyat olaraq istifadə olunur. Cirə bəzi pendir növlərində və Fransa mətbəxinə aid bəzi ənənəvi çörək növlərində də istifadə olunur. Cirə üyüdülmüş halda və ya bütöv toxum halında istifadə edilə bilər. Bir neçə ölkənin xalq təbabəti praktikasında qurudulmuş cirə toxumlarından dərman məqsədi ilə istifadə olduuğu ehtimal edilsə də, bitkinin tibbi məqsədlə istifadəsi ilə bağlı hər hansı bir elmi sübut mövcud deyil.
Seminariya

Seminariya — Orta səviyyəli təhsil ocağı. fransız sözü olub təlim-tərbiyə müəssisəsi deməkdir. İlk dəfə 1684-cü ildə Fransanın Reyms, daha sonra 1695-ci ildə Almaniyanın Halle şəhərində yaradılmışdır. Tarixə nəzər salsaq, seminariya Qərbi Avropada və Rusiyada xüsusi orta ixtisas məktəblərindən biri olub və əsasən dini təhsil verib. Sonralar ibtidai sinif müəllimi hazırlamaq üçün seminariyalar yaradılıb. Rusiyada ilk müəllimlər seminariyası XVIII əsrin axırlarında – 1779-cu ildə Moskvada açılmışdır. 1876-cı ildə yaradılmış Qori Seminariyası Zaqafqaziyada, o cümlədən Azərbaycanda təhsilin, elm və mədəniyyətin inkişafına güclü təsir göstərmişdir.
Palindrom

Palindrom – tərsinə oxunuşu da eyni olan cümlə, söz və ədədlərə deyilir. Yunan dilindəki "Palindromon" sözündəndir, mənası "Geri çevrilən / Tərs(in)ə dönən", "Arxası-Önü olmayan" deməkdir. Azərbaycan dilində bunu "Astarı-Üzü (Tərsi-Üzü) eyni" kimi qəbul etmək olar. Müasir Türk dilində "palindrom" termininin mənasını birbaşa açıqlayan "Tərsi-düzü bir" deyimi işlədilir. Palindrom yaradıcılığında dilin ifadə və formal imkanlarının üzə çıxarılması əsas məqsəd daşıdığından bu söz yığınının hər şeyə rəğmən bir də müəyyən məna daşıması əlavə üstünlük sayılır. İlk palindrom hələ Miladdan əvvəl IV əsrdə qədim latın dilində tərtib olunub : "Sator Arepo tenet opera rotas"("Əkinçi Arepo yorulmadan çalışır.") Bizans imperiyasının paytaxtı Sofiyadakı bir kilsənin mərmər divarlarına aşağıdakı palindrom üslublu hikmət oyulmuşdur: NİSPONANOMİMATAMİMONANOPSİN("Təkcə üzünüzü deyil, günahlarınızı da yuyun") Palindrom sözlər Mum, Sus, Dad, ləl, lal, ütü, iki, səs, ada, ağa, ala, iri, yay, ana, ata, kök, bab, amma, kələk, şabaş, qabaq, mənəm, qapaq, ənənə, mühüm, kiçik, Əzizə, Küllük, qulluq, Tavat, şeş, küçük iti Palindrom cümlələr Bizə tut əzib.
Palindrom

Ey mələk kələm ye. Buruq ada qurub. Bikə kök əkib. Palindrom ədədlər 536754457635 98765432100123456789 98778855231222213255887789 Quranda olan palindromlar 1 — (Mudethir 74:3) ر ب ك ف ك ب ر → ﻭرﺑﻚ ﻓﻜﺒﺮ 2 — (Yasin 36:40) ك ﻝ ف ﻱ ف ﻝ ك → ﻭﻛﻞ ﻓﻲ ﻓﻟﻚ ﻳﺴﺒﺤﻮﻥ Qədim Sanskrit dilində palindromlar Yuxarıdan aşağıya, əksinə, sağdan sola və əksinə oxunduqda eyni cür oxunurlar. Həmçinin bax Xarici keçidlər Palindrome Arxivləşdirilib 2013-10-24 at the Wayback Machine List of palindromes from Princeton Lexical Database. Arxivləşdirilib 2012-06-20 at the Wayback Machine Arxivləşdirilib 2011-12-31 at the Wayback Machine
2016 Yay Olimpiya Oyunları

2016 Yay Olimpiya Oyunları — Sayca XXXI dəfə keçirilmiş Yay Olimpiya Oyunları. Planetin 205 ölkəsinin 12 500-ə yaxın idmançısı 17 gün ərzində Braziliyanın stadionlarında ən güclünü müəyyən etmək üçün mübarizə aparmışlar. Olimpiadanın proqramı 2016 Yay Olimpiya Oyunlarının proqramına iki yeni idman növü daxil edilmişdir. Qolf və Reqbi 2 oktyabr 2009-cu ildə Danimarkanın paytaxtı Kopenhagen şəhərində keçirilən Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin 121-ci sessiyasında 2016 Yay Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil edilib. Namizəd şəhərlər İdman obyektləri Olimpiadanın açılışı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi 5 avqust tarixində Rio de Janeyronun Marakana Stadionunda keçirilib. Fernando Meirelles, Daniela Thomas və Andrucha Waddington tərəfindən idarə olundu. Mərasimdə Braziliya tarixi və mədəniyyətinin xüsusiyyətlərini vurğulandı.
2016 Yay Olimpiya Oyunları

Fernanda Montenegro və Judi Dench ətraf mühitin mühafizəsi və qlobal istiləşmənin qarşısının alınması ilə bağlı bir çıxışla iştirak etdilər. Oyunlar rəsmi olaraq Braziliya prezidenti vəzifəsini icra edən Mişel Temer tərəfindən açıldı. Açılışda Pelenin də iştirakının nəzərdə tutulmasına baxmayaraq sağlamlıq probleminə görə baş tutmadı. Olimpiadanın bağlanışı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarının bağlanış mərasimi 21 avqustda Marakana Stadionunda keçirilib. 2016 Yaz Olimpiya Oyunlarına rəsmi emblem braziliya agentliyi Tatíl Design tərəfindən hazırlanmış və 31 dekabr 2010-cu il tarixində elan edilmişdir.139 agentliyə qarşı rəqabətli yarışı qazanmışdır. Loqo, Sugarloaf Dağı'nın əks etdirdiyi ümumi forma ilə, qol və ayaqlarına qoşulan üç rəqəmi təmsil edir. Emblem, Fred Gelli'nin dizaynı, "Olimpiadaların tarixində ilk 3D loqosu" olduğunu iddia edən üç ölçülü formaya sahib olması üçün nəzərdə tutulmuşdu.
2016 Yay Olimpiya Oyunları

"Yeni bir dünya" 2016 Yaz Olimpiya və Paralimpiya Oyunlarının rəsmi maskotları 2014-cü il noyabrın 24-də açıqlanıb. Onlar Sao Paulo əsaslı animasiya şirkəti Birdo tərəfindən yaradılmışdır. Musiqiçi Vinicius de Moraes adına verilmiş Olimpiya maskotu Vinicius, Braziliya canlılığını təmsil edir və pişiklər, meymunlar və quşların dizayn xüsusiyyətlərini daşıyır. Onların uydurma məlumatlarına görə,Rio adlı maskot olimpiyadanın Rio-de-Janeyroda keçiriləcəyi elan edildikdən sonra braziliyalıların sevincindən doğulub. Brand direktoru Beth Lula, maskotlarda Braziliya mədəniyyətinin və insanların müxtəlifliyini əks etdirməyi nəzərdə tutduğunu bildirdi. Maskotların adları 14 dekabr 2014-cü il tarixində elan edilmiş ictimai səsvermə ilə təyin olundu; "İpanemadan Qız" mahnısının yazıçılarına istinad edən adlar 323,327 səsin 44 faizini təşkil edərək, iki başqa adı qazanıb.Olimpiya güləşi yarışlarında məşqçilərə Vinicius peluş kuklaları verildi və onlar hakimin çağırışına meydan oxuduğu zaman ringə atıldılar. İştirakçı ölkələr
Mehmanxana

Mehmanxana, hotel, otel və ya qonaq evi (fr. hôtel) — Başqa yerdən gələn turistlərin və qonaqların müvəqqəti yaşaması üçün xüsusi təhcizatlı otaqları olan obyekt. Mehmanxanaların təsnifatlaşdırılması meyarları Mehmanxanalar müxtəlif meyarlara görə təsnifləşdirilir: 1. Komfort səviyyə; 2. Nömrə fondunun tutumu; 3.
Mehmanxana

Qiymətlərin səviyyəsi. Otellərin təsnifatı B – B pansion Bu özəl sektora aid edilir, pansion hər hansı bir evin daxilində hazırlanır və eyni müəssisədə sahibkar da yaşayır. Pansiona bed və breakfast yəni yataq və səhər yeməyi daxildir. Ev kimi fəaliyyət göstərən pansionlara adətən 6 nəfərdən artıq qonaq qəbul edilmir. Həmçinin ulduz verilmir.
Mehmanxana

Ev kimi şərait, eyni zamanda isti yemək istəyirsinizsə belə yerlərə müraciət edə bilərsiniz. Əgər ev sahibi xoşagələn biri deyilsə, sizi yalnız çay və soyuq yeməklə qarşılayaq, eyni zamanda pis xidmət göstərəcəkdir. Belə pansionlarda bəzən sutkalıq xidmət, mini bar, otaqlarda fen, bəzən hətta özəl duş və vanna otaqları da olur. Bəzi hallarda isə sizin vanna otağınız özəl olsa da, tualeti başqaları ilə birlikdə istifadə etməli olursunuz. Sonuncu mənfi cəhət isə pansionlar heç vaxt kurort mərkəzlərində yerləşmir.
Mehmanxana

Lakin bütün bu mənfi cəhətləri müsbətə çevirən əsas mərhələ qiymətlərin olduqca ucuz olmasıdır, hansı ki otaqların biri 20 – 30 dollara verilir. Türkiyə, Xorvatiya, hətta Qərbi Avropa ölkələrində pansionların qiymətləri belədir. Ev sahibləri daima müştəri qazanmaq üçün çalışırlar ki, yüksək səviyyəli və rahat xidmət təklif etsinlər. Lakin tur firmalar çox az hallarda pansionlarla çalışır, çünki ev sahibləri turistlərlə işləməyə üstünlük verirlər. Onlar tur firmalara komisyon ödəməkdən boyun qaçırırlar.
Mehmanxana

Ev sahibləri öz yerləşmə müəssisələrini genişləndirmək və böyütmək üçün özlərinə aid guest house (qonaq evləri) aça bilərlər. Bu kimi yerlər B–B- dən keyfiyyətcə yüksək olur. Amma adi otellərdən aşağı səviyyəyə malik olur. Qonaqlar üçün nəzərdə tutulmuş otaqların sayı 4 – 10 arasında dəyişir, eyni zamanda yalnız ev sahibi deyil, təyin edilmiş işçilər də burada fəaliyyət göstərir. Son zamanlar bu kiçik qonaq evlərində ulduzlar meydana gəlməyə başlamışdır, amma xidmət olduğu kimi qalmışdır.
Mehmanxana

Keyfiyyət və rahatlıq en– suite, yaxud da private kimi dəyərləndirilir. Qonaqlar üçün bir otaqlı nömrələr verilir. Səhər yeməyi isti yaxud soyuq olmalıdır, əlbəttə ki, isveç masası kimi formalaşmır. Adətə qonaq evlərinə sahib insanlar içki üçün lisenziya almır, bununla əlaqədar olaraq siz də gecələr bir rumka içə bilməyəcəksiniz. Qeyd edək ki, çox az hallarda təmiz Guest house– lara rast gəlmək olar.
Mehmanxana

Şəhər yataqxanaları bura aid edilir, hansı ki, ümumi yerləşməyə malikdir və 2–20 arası şəxsin məskunlaşmasına imkan var. Buradakı yataqlar iki mərtəbəlidir. Bəzən otaqlarda qızlar və oğlanlar üçün ayrıca soyunma otaqları da mövcud olmur. Lakin Avropada gecələmə və səhər yeməyi adambaşına 10–15 dollara qədər qiymətləndirilir. Bu kimi faktlar da belə yerlərdə daha çox gənclərin məskunlaşmasına səbəb olur.
Mehmanxana

Lakin hostellərin olduqca sərt qaydaları vardır; məsələn otaqların təmizlənməsi zamanı oteldə qalmağa icazə verilmir, gecələr özünüz işığı yandıra bilməzsiniz, spirtli içkilərdən və siqaretdən istifadə qəti qadağandır. Hostellərdə adətən ümumi restoran olur, eyni zamanda internetə çıxışı olan kompüter və televizor da rast gəlinəndir. Çox az hallarda hostellər tarixi rayonlarda yerləşir, hətta bütün qalanı da əhatə edə bilər. Hostellər qonaqları cəlb etmək üçün ekskursiya proqramları təklif edirlər, hansı ki, ucuz qiymətə olur. Şəhər otelidir, adətən yol kənarlarında və avtomobil yollarının üzərində yerləşir.
Mehmanxana

Qonaqlar burada bir ən uzağı iki gecə qalırlar. Onlara lazım olan təmiz yataq və duşa burada rast gəlmək mümkündür. Adətən qalmaq üçün səhər yeməyi daxil edilmir, otaqların qapısı isə restorana doğru açılır, istənilən şəxs büdcəsinə uyğun olaraq xörək sifariş edə bilər. Nömrələr sadədir, vanna otağında artıq sabunlara rast gələcəksiniz, köhnə iki – üç kanalı göstərən televizor, ümumi kondisioner bu otellərdə rast gəlinir. Bütün bunlara baxmayaraq otaqlar səliqəli və təmiz olur, hətta rahatlıq da var.
Mehmanxana

Bu otaqların alınması zamanı siz bir otağı bütövlükdə də məbləğini ödəyərək əldə edə bilərsiniz. Lakin lodclarda xüsusi özünüz üçün aldığınız şəxsi otaqlar olduqca bahadır, lakin ailəvi və dörd kravatdan ibarət olan otaqların qiyməti qismən aşağıdır. Əvvəllər bəzi otaqlar belə adlandırılırdı, həmin yerlərdə barlar var idi, müştərilər çoxlu alkoqolul içkilər qəbul etdikdən sonra burada gecələməyə üstünlük verirdilər, çünki onların evlərinə getməyə halı qalmırdı. Artıq bu kimi otellərdə köklü dəyişikliklər olmuşdur, məsələn Holiday İnn bunun əsas göstəricisidir. Restoran və bar inn böyük kütlə üçün açılmışdır, burada istənilən qədər siqaret çəkmək və pivələnmək olar.
Mehmanxana

Lakin maraqlısı ondadır ki, bu yerlərin otaqları da keyfiyyətli olur, ev kimi rahat və xidmət yüksəkdir, səhər yeməkləri isti və dadlıdır. Avropalılar xüsusən də gənclər bəlkə də bu səbəbdən xüsusi gecələri burada keçirməyə üstünlük verirlər. Small Hotel Əgər sizin müəssisənizin əvvəlində hotel sözü istifadə edilibsə, burada sözsüz ki, ulduz verilmə prinsipi həyata keçiriləcəkdir. Small sözü (balaca) oteldə 20–dən artıq olmayan nömrənin nümayişidir. Burada səhər yeməyini yemək üçün gözəl otaq olur, həmçinin çox da böyük olmayan qonaq otağı, eyni zamanda individual hazırlanmış nömrələr diqqət cəlb edir.
Mehmanxana

Əlbəttə ki, belə yerdə tennis salonunun və hovuzun olmasını düşünməyin. Lakin belə balaca otellərdə ulduzların verilməsi də yüksək səviyyədə aparılmır və yüksək ulduzlar verilmir. İnfrastrukturun çatışmazlığı ulduzun da az olmasına səbəb olur. Həmçinin keyfiyyət və interyer də bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Qiymətə səhər yeməyi daxil edilir, lakin otelin restoranında nahar etmək, hətta içmək də mümkündür.