LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Atmosfer yağıntıları

Böyük Qafqazın cənub yamacında onların kəmiyyəti təqribən 2200–2400 m-ə qədər, Kiçik Qafqazın şimal hissəsində 1400–1500 m, Naxçıvanda isə 3200–3600 m-ə qədər artır. Bu yüksəkliklərdən sonra yağıntılı günlərin sayı azalır. Sutkalıq miqdarı > 20 mm olan yağıntılı günlərin, yəni, bol yağıntılı günlərin ən böyük kəmiyyəti (25 gün). Böyük Qafqazın cənub yamacında və Lənkəran vilayətinin sahil rayonlarında, ən az isə (5 gündən az) Kür-Araz ovalığında, Naxçıvanın və Talış dağlarının yüksək hissələrində müşahidə edilir.Ən az yağıntı Abşeron yarımadasının cənubunda, ən çox yağıntı isə Talış dağlarının ətəyində müşahidə edilib. Həmçinin bax Dolu (yağıntı) Yağışlar mövsümü Xarici keçidlər Buludlar və yağıntı Atmosfer yağıntıları-təsnifatı və təsviri
Diffuziya

Diffuziya - bir maddənin atom və molekullarının öz-özünə digər maddənin atom və molekullarına qarışması hadisəsinə deyilir. Ətir şüşəsinin qapağını açdıqda onun molekullarının öz-özünə hava molekullarına qarışması nəticəsində ətirin iyi bütün otağa yayılır.Maddələrdə baş verən bəzi fiziki hadisələr molekullararası boşluqların olması və molekulların hərəkəti ilə izah edilir. Həmin hadisələrdən biri diffuziya hadisəsidir.Diffuziya — (lat. diffusio - yayılma) Təmasda olan maddə hissəciklərinin bir-birinə nüfuz etməsi, qarışması deməkdir. Diffuziya maddənin konsentrasiyasının azalan istiqamətində baş verir və tutduğu həcmdə onun bərabər paylanmasına (kimyəvi potensialın bərabərləşməsinə) gətirib çıxarır. Diffuziya qazlarda, mayelərdə və bərk cisimlərdə baş verir.
Diffuziya

Maddənin aqreqat halına görə diffuziyanın sürəti azalır. Qaz və ya mayedə iri hissəciklərin (Məsələn, tüstü və ya suspenziya hissəciklərinin) diffuziyası onların Broun hərəkəti sayəsində baş verir. Broun hərəkəti Mayelərdə (və ya qazlarda) asılı halda olan kiçik ”yad” hissəciklərin nizamlı hərəkətidir. İlk dəfə bu hadisəni ingilis botaniki R.Broun 1827-ci ildə müşahidə etmişdir. Broun hissəciyinin yerdəyişməsinin kvadratının orta qiyməti mütləq temperatur və zamanla düz mütənasib olub broun hissəciyinin ölçüsündən və məhlulun özülülüyündən asılıdır. Broun hərəkəti də maddələrin atom və molekullardan təşkil olunduğunu təsdiq edən hadisələrdəndir.
Diffuziya

Ən sürətli diffuziya qazlarda, bir qədər yavaş mayelərdə, daha yavaş isə bərk cisimlərdə baş verir ki, bu da həmin mühitlərdə hissəciklərin istilik hərəkətinin xarakteri ilə əlaqəlidir. Qazın hər bir hissəciyinin hərəkət trayektoriyası sınıq xətdir, çünki toqquşmalar nəticəsində istilik istiqamətini və hərəkət sürətini dəyişir. Ona görə də diffuzion nüfuzetmə sərbəst hərəkətdən çox yavaşdır. Hissəciyin yerdəyişməsi zamanına görə təsadüfi dəyişir, lanin onun orta qiymətinin kvadratı toqquşmaların sayının çoxluğuna görə zamanla t münatənasib artır. Mayelərdə molekulların istilik hərəkətinin xarakterinə uyğun olaraq diffuziya molekulların bir dayanıqlı haldan digərinə sıçrayışı ilə həyata keçir. Hər bir sıçrayışda molekula qonşu molekullarla əlaqəni qırmaq və digər molekulların əhatəsini keçmək (yəni əlverişli vəziyyətə) üçün enerji verilməsi ilə baş verir.
Diffuziya

Belə tullanma (sıçrayış) zamanı orta yerdəyişmə molekullararası məsafədən artıq olmur. Hissəciyin mayedə diffuziya hərəkətinə sürtünmə hərəkəti kimi baxmaq olar, ona Enşteyinin ikinci münasibəti tətbiq oluna bilər: D~ukT . Burada u-sürtünməli stasionar hərəkət zamanı diffuziya edən hissəciklərin yürüklüyü, yəni hissəciyin c sürəti və hərəkətverici F qüvvəsi arasında müntənasiblik əmsalıdır. Bərk cisimlərdə diffuziyanın mexanizmi Bərk cisimlərdə diffuziyanın bir neçə mexanizmi fəaliyyət göstərə bilər: vakansiyalı (kristallik qəfəsin tutulmayan düyünləri) atomların yerdəyişmə mübadiləsi düyünlərararası atomların yerdəyişməsi, bir neçə atomun eyni vaxtda istilik yerdəyişməsi, iki qonşu atomun düz mübadilə ilə yerdəyişməsi və s. Birinci mexanizmi əvəzolma, ikinci isə nüfuzetmə -bərk məhlulların yaranması zamanı üstünlük təşkil edir. Bərk cisimlərdə diffuziya əmsalı kristal qəfəsində qızma, gərginlik deformasiya və digər təsirlər zamanı meydana çıxan deffektlərə olduqca həssasdır. Deffektlərin sayının artması ( əsas etibarı ilə vakansiyaların) bərk cisimlərdə atomların yerdəyişməsini asanlaşdırır və diffuziyanın artmasına gətirib çıxarır.
Diffuziya

Bərk cisimlərdə diffuziyanın temperaturdan kəskin asılılığı (eksponensial) xarakterdir. Bərk cisimlərdə diffuziya əmsalı kristal qəfəsində qızma, gərginlik, deformasiya və digər təsirlər zamanı meydana çıxan defektlərə olduqca həssasdır. Diffuziya nələrdən asılıdır Diffuziyanı izah edən əsas xüsusiyyəti maddə hissəciklərini bir-birilərinə qarışmasıdır. Maddənin aqreqat hallarında hissəciklərinin xüsusiyyətləri fərqli olduğundan diffuziya da fərqli mexanizmlə gedir. Belə ki, diffuziyada hissəciklərin sürəti və sıxlığı böyük rol oynayır. Hissəciklərin sürəti Molekulların daxilindəki hissəciklərin sürəti nə qədər böyük olarsa, diffuziya da o qədər sürətlə gedər.
Diffuziya

Maddə hissəciklərinin sürətinin onların daxili enerjilərindən-yəni maddənin temperaturundan asılı olduğunu nəzərə alsaq onda: Diffuziya prosesi maddənin temperaturundan asılıdır. Maddənin daxili enerjisi- temperaturu nə qədər yüksək olarsa, diffuziya prosesi də bir o qədər sürətlə gedər. Maddənin sıxlığı Maddə molekullarının bir-birinə qarışması üçün onlar arasında ara məsafələri böyük olmalıdır. Bu isə həmin maddənin sıxlığının aşağı olması deməkdir. Deməli: Maddənin sıxlığı nə qədər az olarsa diffuziya prosesi bir o qədər sürətlə gedər. Maddənin aqreqat hallarında sıxlıqlar fərqli olduğunda diffuziyanın sürəti də müxtəlifdir.
Diffuziya

Sıxlığı az olan qazlarda diffuziya sürətlə gedir. Mayelərdə bu sürət azalır. Bərk halda olan maddələr isə diffuziyada demək olar ki, iştirak etmir. Bərk halda, sıxlığı az olan iki maddənin normal şəraitdə diffuziyaya girməsi üçün illər tələb olunur. Bərk halda maddələrin diffuziyaya girməsi üçün yüksək təyziq və temperatur tələb olunur. Diffuziyanın əhəmiyyəti Diffuziya kimyəvi kinetikada və texnologiyada mühümdür.
Diffuziya

Katalizatorun və ya reaksiyaya girən (məs: kömürün yanması) maddələrdən birinin səthində kimyəvi reaksiyanın gedişi zamanı diffuziya digər reaksiyaya girən maddələrin reaksiyaya gətirilmə və məhsulun çıxarılma sürətini müəyyən edə bilər, yəni müəyyənedici (limitləyici) proses ola bilər. Buxarlanma və kondensasiya prosesləri, kristalların əriməsi və kristallaşması üçün diffuziya adətən əsasdır. Qazların məsaməli arakəsmələrindən və ya buxar axınına diffuziyası izotopların seçilməsi (ayrılması) üçün istifadə olunur. Maye məhsullarda həlledicinin molekullarının yarı nüfuzedici arakəsmələrindən (membranlardan) diffuziyası osmotik təyziqin yaranmasına gətirib çıxarır ki, bu da maddələrin ayrılması (parçalanması) üçün istifadə olunur. Diffuziya müxtəlif texnoloji və biololji proseslərin əsasında durur.
Arximed

ارشميد) — Antik dövrün məşhur yunan alimi, riyaziyyatçısı və fiziki. Arximed e.ə. 287-ci ildə Siciliya adasında yerləşən Sirakuza şəhərində riyaziyyatçı ailəsində anadan olmuşdur. Onun atası Fidia (yun. Phidias), Siciliyanın şahı II Heronun dostu, riyaziyyatçı və astronom olub, oğluna yaxşı təhsil vermişdir.
Arximed

Arximed bir müddət İsgəndəriyyənin Muzey məktəbində təhsil aldıqdan sonra Sirakuzayaya qayıdır və ömrünün sonuna kimi orada yaşayır. İsgəndəriyyədə olduğu vaxtda o riyaziyyatçı və astronom Eratosfenlə görüşür və ondan dərs alır. Arximed geriyə qayıtdıqdan sonra uzun müddət onunla yazışır. Muzeyin kitabxanasında məşğul olan Arximed Demokritin, Evdokisin, Evklidin və başqa məşhur alimlərin işləri ilə yaxından tanış olur. Arximedin anadan olduğu il, bizanslı tarixçi Johannnes Tzetzesin (Johannnes Tzetzes) əlyazmalarında Arximedin 75 il yaşamasını yazması əsasında hesablanır.
Arximed

Bir çox tarixi qaynaqlarda Sirakuza şəhərində romalıların hücumu zamanı b.e.ə. 212-ci ildə qətlə yetirilən Arximedin 75 il yaşadığı güman edilərək 287-ci ildə anadan olduğu deyilir. Arximedin ölümünü təsvir edən müxtəlif tarixi əlyazmalar bizə gəlib çatmışdır. Bu səlnamələr bir-birindən yalnız xırda detallarla fərqlənərək onların hamısı Arximedin öz həndəsi məsələsinin həlli üzərində düşünən zaman romalı əsgər tərəfindən qətlə yetirildiyi bildirilir. Plutarx (yun.
Arximed

Plutarch) yazır ki, Arximed vəfatından qabaq onun qəbri üstündə içərisində kürə olan silindri və onun üzərində bu həndəsi fiqurların bir-birinə olan münasibətini, yəni 2:3 həkk edilməsini vəsiyyət edibmiş. B.e.ə. 75-ci ildə Plutarx Siciliyaya səyahət edən zaman həmin silindri Arximedin qəbri üstündə aşkar edir. Arximed İsgəndəriyyədə təhsil aldıqdan sonra Sirakusiyaya yetişmiş bir riyaziyyatçı kimi qayıdır. Əsasən, riyaziyyatla məşğul olan Arximed öz işlərini bir neçə əlyazmasında cəmləşdirmişdir.
Arximed

Onun riyaziyyat haqqındakı aşağıdakı elmi əsərləri bizə gəlib çatmışdır: "Konoida və sfereoidlər", "Spiral haqqında", "Qum rəqəmləri", "Üzən cisimlər", "Kürə və silindr", "Çevrənin ölçülməsi", "Tarazlıqda olan səthlər".Bunlardan yalnız sonuncu üç əsər indiyə qədər orijinal formada qalmışdır. Yerdə qalan əsərlər müxtəlif vaxtlarda müxtəlif adamlar tərəfindən köçürülüb və izahatlar əlavə edildiyindən, hətta onların xronoloji ardıcıllığını müəyyənləşdirmək çətinlik yaradır. Arximed bir riyaziyyatçı kimi fəaliyyət göstərsə də , o dövrünün gündəlik problemlərinin həllindən də kənarda qalmamışdır. Sirakusiyada yaşayan Arximed özünün ilk işlərindən bir neçəsini mexanikaya həsr edir. Lingin və polipastin işləmə prinsipi, vint, cisimlərin ağırlıq mərkəzi və Arximed qanunu mexanika sahəsində onun etdiyi vacib ixtiralardandır.
Arximed

Bundan əlavə Arximed o dövrün ən məşhur mühəndis və konstruktorlarından sayılırdı. Misirdə olduğu zaman tarlaları suvarmaq üçün ixtira etdiyi Arximed vinti, nizələri, oxları və mərmiləri uzaq məsafələrə atmaq üçün işlədilən katapultlar, gəmiləri batırmaq üçün kranlar Arximedin şöhrətini əbədiləşdirən işlər olmuşlar. Onun tərəfindən müxtəlif həndəsi fiqur və cisimlərin səthinin sahəsi və həcminin təyin edilməsinin yeni metodları işlənib hazırlanmış, çevrənin uzunluğunun hesablanması düsturu təklif edilmiş, hidrostatika və nəzəri mexanikanın təməli qoyulmuş, planetari, suqaldırıcı maşın, atıcı döyüş topları və s. düzəldilmişdir.. Təəssüf olsun ki, bu maşınlar və başqa ixtiraları haqqında Arximed heç bir əlyazma qoymamışdır. Plutarx bu haqqda yazır:" Arximed elmlə o qədər məğrur idi ki, ona şöhrət gətirən ixtiralar haqqında o heç bir əsər yazmamışdır." Buna baxmayaraq Arximedin "oyuncaqlar" adlandırdığı qurğular böyük tarixi ixtiralar olduğundan onun ölümündən sonra antik dövrün bir çox mühəndislərinin əsərlərində özünə yer tapmışdır.
Arximed

Bu maşınların böyük praktiki əhəmiyyəti onları nəsildən-nəsilə ötürərək illər boyu yaşatmışdır. Arximedin bir mühəndis kimi etdiyi ilk ixtira lingin köməyi ilə yüklərin qaldırılmasında tətbiq olunan qüvvənin azaldılması olmuşdur. Ondan əvvəl də yüklərin tərpədilməsində linglərdən, onların tətbiqinin mexanizmini bilmədən istifadə etmişlər. Ancaq Arximed ilk dəfə olaraq lingin işləməsi nəzəriyyəsini işləyərək, tətbiq olunan qüvvə, qüvvə qolu ilə qaldırılan yük, yükün qət etdiyi yol arasındakı münasibəti göstərmişdir. Tarixdə "qızıl qol qaydası" kimi qalan qanun, yəni "qüvvədəki qazanc yolda itirilən məsafə ilə tərs mütənasibdir" kəlamı da Arximedə aiddir.
Arximed

Arximed vinti E.ə. 3-cü əsrdə Arximedin ixtira etdiyi suqaldıran maşın; bir ucu suya batırılan maili (üfüqə nəzərən təxminən 40°) boruda yerləşdirilmiş vintvarı səthi olan valdan ibarətdir. Vint külək və ya digər mühərrikin təsiri ilə fırladılır (təqr. 50 dövr/dəq sürətlə). Fırlanma zamanı vintvarı səth mayeni boru (nov) boyunca hərəkətə gətirərək 3–4 metr hündürlüyə qaldırır.
Arximed

Arximed vintinin ixtirasını da tarixdə antik dövrün məşhur mühəndisi olan Arximedin adı ilə bağlayırlar. Vintin dəqiq tarixi məlum deyil. Belə güman edilir ki, insanlar vintin formasını təbiətdən götürmüşlər. Məsələn, ilbisin yuvasını və ya üzüm tənəyini vint formasına misal göstərmək olar. Bu vintin işləmə prinsipi çox sadədir.
Arximed

Arximed vinti, indi bizə məlum olan sonsuz vintdən başqa bir şey deyildir. Sonsuz vint bir ucundan aşağıda yerləşən su çənində hərəkətli yerləşdirilir, o biri ucu isə müəyyən hündürlükdə yerləşən çəndə hərəkətli bərkidilir. Vintə fırlanma hərəkəti verildikdə vintlər arasında qalan su kütləsi hər dəfə yeni götürülən suyun hesabına yuxarıya sıxılaraq hərəkət etdirilir. Vintin ixtirasından sonra o, qaldırıcı maşınlarda, preslərdə və böyük qüvvə tələb olunan başqa maşınlarda da bu günə kimi geniş tətbiq edilir. Bu günkü maşınqayırmanın inkişafını vintlərsiz təsəvvür etmək çətin olardı.
Arximed

", Bakı, "Şərq-Qərb", 2008. səh.604 Məmmədov F. T. İdarəetmə mədəniyyəti. Xarici ölkələrin təcrübəsi – Bakı, "Apostrof" Çap Evi. 2013. 672 səh. Xarici keçidlər Təbiətə "kələk" gələn dahi – Arximed (Xalq qəzeti-14.08.06)
Araz Ağalarov

Ağalarov Araz İsgəndər oğlu (8 noyabr 1955, Bakı) — iqtisad elmləri doktoru. Ümumrusiya Azərbaycan Konqresinin vitse-prezidenti. Araz Ağalarov 1955-ci il noyabrın 8-də Bakıda anadan olmuşdur. 1977-ci ildə Bakı Politexnik Universitetinə qəbul olmuş, 1982-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirib. Elə həmin il Moskvaya gedərək aspiranturaya daxil olub. 1977–1983-cü illər isə Elmi-Tədqiqat İnstitutunu bitirib.
Araz Ağalarov

1983–1987-ci illərdə SSRİ Həmkarlar İttifaqlarının Ümumittifaq Mərkəzi Şurası yanında Ali Məktəbin dinləyicisi olub. Ümum ittifaq Həmkarlar İttifaqı Mərkəzi Şurasında işləməyə başlayıb. 1988-ci ildə kooperativ hərəkatı başlayanda kiçik müəssisə yaradaraq sərgi fəaliyyəti ilə məşğul olub. 1990-cı ildə ilk dəfə Rusiyada ABŞ-dən olan tərəfdaşları ilə Comtech adlanan kompüter texnologiyaları sərgisi təşkil edib. Artıq 5 il sonra onun sərgisi Comdex (Las-Veqas) və Cebit (Hannover) sərgilərindən sonra statusuna görə dünyada III yeri tutub. Beləliklə, RF-də müxtəlif sayələrə dair beynəlxalq sərgilər üzrə yeganə böyük operator olub.
Araz Ağalarov

Bundan başqa, 1991-ci ildə ilk eksklüziv ayaqqabı mağazası açıb. Daha sonra tikinti biznesi ilə məşğul olmağa başlayıb və 1992-ci ildə Moskvanın mərkəzində indi də ən elitar, bahalı ev olan "Ağalarov evi"nin tikintisini başa çatdırıb. Yenə həmin il Rusiyada 66 min kvadratmetr sahasi olan ilk hipermarketi tikib. Dünyada analoqu olmayan bu hipermarketdə eyni vaxtda 400 min adda mal satılır. 2000-ci ildə Moskva dairəvi yolunun üzərində 75 hektar sahəsi olan "Krokus siti" şəhərciyinin tikintisinə başlayıb. Ticarət, əyləncə, biznes və sərgi meydançalarının vahid kompleksdə birləşdiyi "Krokus siti" son onilliyin ən irimiqyasli və maraqlı layihələrindən sayılır.
Araz Ağalarov

Araz Ağalarov iqtisad elmləri doktorudur. "Krokus intenəşnl" Şirkətlər Qrupunun prezidenti, "Krokus-Bank" idarə heyətinin sədri, Rusiya istehsalçilar və idxalçilar ittifaqının prezidenti, Moskva Beynəlxalq Bizness Assosiasiyasının və "Opora Rossii" ictimai təşkilatının vitse-prezidenti, "Biznes i vıstavkı" jurnalının baş redaktorudur. Araz Ağalarovun sərgilərin təşkili və keçirilməsində böyük səriştəsi var. 1985-ci ildə kooperativ hərəkatı başladıqda ÜİHİMŞ-dakı vəzifəsindən imtina edərək kiçik bir müəssisə açıb. Hələ 1990-cı ilə qədər moskvalı biznesmenlər kompüter arxasınca Honkonqa, Sinqapura, Tayvana, bəzən də Amerikaya gedirdilər. Tədarükçüləri kompüter sərgilərinin keçirildiyi yerlər maraqlandırırdı.
Araz Ağalarov

Araz Ağalarov düşünürdü ki, bəs Rusiyada niyə belə sərgilər keçirilməsin, onun yaratdığı müəssisə məhz bu işlərlə məşğul olmağa başladı və 1990-cı ildə Rusiyada kompüter texnologiyaları üzrə ilk sərgini təşkil etdi. Sərgi "Comtech" adlanırdı. 1995-ci ildə onun sərgiləri Las-Veqasda Comdex və Hannoverdə keçirilən Cebit sərgilərindən sonra dünyada statusuna görə üçüncülük qazandı. Araz Ağalarov sonralar "Comtech"dəki payını bir ingilis şirkətinə sataraq "Krokus Siti" layihəsini həyata keçirməyə başladı. 1991-ci ildə Araz Ağalarov Stoleşnikov döngəsi ilə Petrovkanın kəsişdiyi yerdə ilk eksklüziv ayaqqabı mağazası açdı. Bu, o vaxtlar çox məşhur mağaza idi. 1995-ci ildə Araz Ağalarov yaşayış evi tikmək fikrinə düşür və Moskvanın ən bahalı və elit evi sayılan "Ağalarov evi"nin tikintisini başa çatdırır.
Araz Ağalarov

Onun 1997-ci ildə Moskva dairəvi avtomobil yolu (MKAD) ilə Kaşirsk şosesinin kəsişdiyi yerdə tikdirdiyi ilk hipermarketin də dünyada tayı-bərabəri yoxdur. Çünki orada eyni vaxtda 400 min adda mallar satılır. Diqqətçəkən cəhətlərdən biri də odur ki, Araz Ağalarov "Krokus siti"yə daxil olan ilk obyektlərini ya keçmiş çirkab çalaları olan yerdə, ya da bataqlıqda tikdirib. "Sənin evin" ticarət mərkəzini tikən zaman ilk traktor əraziyə girərkən bataqlıqda batmışdı. Sonradan onu qaldırıcı kranla çəkib çıxardılar. Bu bataqlıqları qurutmaq üçün orada drenaj quruldu, əraziyə çoxlu çınqıl və qum töküldü.
Araz Ağalarov

"Müslüm Maqomayevin Mədəni-Musiqi İrsi Fondu" qeyri-kommersiya təşkilatının təsisçisidir. Təşkilat istedadlı uşaqları və gənc musiqiçiləri dəstəkləyir və dövlət ali musiqi məktəblərinin sonuncu kurs tələbələri üçün təqaüd proqramı hazırlayıb.Araz Ağalarov vitse-prezidenti olduğu Ümumrusiya Azərbaycan Konqresi Rusiyadakı azərbaycanlıların ən böyük və nüfuzlu təşkilatıdır. Bu gün ÜAK Rusiya və Azərbaycan arasında ticari-iqtisadi, mədəni və digər əlaqələrin inkişafı və möhkəmləndirilməsinə, birgə iri iqtisadi və sosial layihələrin gerçəkləşməsinə yardım göstərir, mövcud problemləri həll etmək, maneələri aradan qaldırmaq istiqamətində geniş tədbirlər həyata keçirir. Şəxsən Araz Ağalarovun bu sahədə xidmətləri əvəzsizdir. O, kompaniyası ərazisində yerləşdiyi Krasnoqorski rayonunun uşaq evlərinə kömək göstərir və xeyriyyə aksiyalarında iştirak edir. O, istedadlı azərbaycanlıların xaricdə təhsil almasına köməklik göstərməyi də özünə borc bilir.
Araz Ağalarov

Araz Ağalarov 50-dən çox elmi işin, "Rossiya na puti k rınku" monoqrafiyasının müəllifi, Azərbaycanlıların Milli-Mədəni Muxtariyyəti Şurasının üzvüdür. 2012-ci ildə Forbes jurnalının Rusiyanın "daşınmaz əmlak kralları"na dair hazırladığı reytinqdə Araz Ağalarov ikinci yeri tutur. Onun rəhbərlik etdiyi "Crocus" şirkətinin daşınmaz əmlak icarəsindən gəlirləri 2011-ci ildə 700 mln. dollar təşkil edib. Mükafatları 2006-cı il martın 13-də Azərbaycan Respublikası prezidentinin sərəncamı ilə dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi sahəsində fəaliyyətinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib. 2013 — "Şərəf" ordeni Xarici keçidlər www.adam.az Araz Ağalarov haqqında Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine
Ziya Məmmədov

Ziya Ərzuman oğlu Məmmədov (28 aprel 1952, Qazıqumlaq, Ucar rayonu) — Azərbaycan Respublikasının sabiq nəqliyyat naziri. Ziya Məmmədov 28 aprel 1952-ci ildə Ucar rayonunun Qazıqumlaq kəndində anadan olub. Ali təhsillidir. Qırmızı Əmək Bayrağı Ordenli Rostov Dəmir Yolu Nəqliyyatı Mühəndisləri İnstitutunu bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1971-ci ildən Azərbaycan Dövlət Dəmir Yolunun Biləcəri Lokomotiv deposunda maşinist köməkçisi kimi başlamışdır. 1972–1974-cü illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur.
Ziya Məmmədov

1974–1980-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Dəmir Yolunun Biləcəri Lokomotiv deposunda maşinist köməkçisi, maşinist vəzifəsində daha sonra 1980–1983-cü illərdə Biləcəri Lokomotiv deposu istismar sexinin partiya təşkilatının katibi və Biləcəri Lokomotiv deposu həmkarlar komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır. 1983–1984-cü illərdə Azərbaycan Dəmir Yolu hərəkət xidmətinin Lokomotiv dispetçeri, 1984–1987-ci illərdə Biləcəri Lokomotiv deposu rəisinin kadr və məişət işləri üzrə müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 1987–1989-cu il illərdə Biləcəri Lokomotiv deposu Dəvəçi əvəzedici məntəqəsinin rəisi, 1989–1991-ci il illərdə Gəncə Lokomotiv deposunun rəisi vəzifəsində işləmişdir. 1991–1993-cü illərdə Azərbaycan Dəmir Yolu Lokomotiv təsərrüfatı xidmətinin rəisi vəzifəsində işləmişdirX Ailəlidir, 2 övladı var. Ucar Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Mənsur Məmmədovun dayısı və Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sabiq deputatı Elton Məmmədovun qardaşıdır. İctimai-siyasi fəaliyyəti 1993–1996-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Dəmir Yolu İdarəsi rəisinin lokomotiv və vaqon təsərrüfatı üzrə müavini işləyib.
Ziya Məmmədov

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 31 iyul 1996-cı il tarixli 379 nömrəli Sərəncamı ilə Azərbaycan Dövlət Dəmir Yolunun rəisi vəzifəsinə təyin edilib və 2002-ci ilin avqust ayına kimi bu vəzifədə çalışıb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 avqust 2002-ci il tarixli 750 nömrəli Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Nəqliyyat naziri vəzifəsinə təyin edilib. Fəxri Dəmiryolçudur. Beynəlxalq Nəqliyyat Akademiyasının Həqiqi üzvüdür. Rusiya Federasiyası Dərbənd şəhərinin fəxri vətəndaşıdır. Mükafatları 27.04.2012 — "Şöhrət" ordeni.
Türkiyə bayrağı

Türkiyə bayrağı — Türkiyə Respublikasının dövlət bayrağı. Qırmızı zəmin üzərində ağ aypara və ulduzdan ibarət bayraq ilk dəfə Osmanlı İmperiyası tərəfindən 1844-cü ildə qəbul olunmuşdur. Bayraq 29 may 1936-cı ildə 2994 nömrəli Türkiyə Bayrağı Qanunu ilə rəsmiləşdirilmiş və Türkiyənin dövlət bayrağı olaraq qəbul edilmişdir. 22 sentyabr 1983-cü ildə isə 2893 nömrəli Türkiyə Bayrağı Qanunu ilə bayrağın ölçüləri müəyyənləşdirilmiş və bayraq müasir halını almışdır. Bəzilərinə görə, Türkiyə bayrağında istifadə olunan hilal formasındaki ay İslam dinini təmsil edir və bəzilərinin cənnətin, Allahına olan inancının köhnə Türk inancı olduğuna inanırlar. Rəvayətə görə bayraqdakı qırmızı qan rəngidir və şəhidlərin tökülmüş qanını təmsil edir.
Türkiyə bayrağı

Gecə yarısı isə qan üzərində əks olunan ay və ulduzlar Türkiyə bayrağını əmələ gətirmişdir. Bu əfsanənin 1389-cu ildəki Birinci Kosovo döyüşündə yaşanıldığı deyilmişdir.25 yanvar 1985-ci ildə Türkiyə bayrağı ilə əlaqəli bir neçə yeni maddələr əlavə olunmuşdur. Bu maddələrə görə Türkiyə bayrağı cırılmış, yamaqlı, çirkli, deşilmiş, qırışmış və ya solğun ola bilməz. Mənəvi dəyərlərə xələl gətirdiyi üçün bu kimi vəziyyətlərdən ehtiyatla çəkinmək lazımdır. Bununla yanaşı, rəsmi mərasimlər istisna olmaqla Türkiyə bayrağı minbər, masa kimi yerlərə örtük kimi qoyula bilməz. Bir paltar şəklində geyilə bilməz, çantalar, torba və digər əşyalar bayraqdan hazırlana bilməz.
Türkiyə bayrağı

Türkiyə Bayrağı Qanununun 8-ci maddəsinə görə, sözügedən müddəaları pozan şəxslər qanuni olaraq cəzalandırılır. Türkiyə bayrağı şəhidlərin, prezidentlərin, qazilərin, hakimlərin, müavinlərin, yüksək məhkəmə orqanlarının, hesab məhkəmələrinin, dövlət sənətçilərinin və polis məmurlarının cənazələrinin üzərinə örtülə bilər.Məktəblərdə bayraq həftənin ilk günü endirilir və həftəsonu tətilindən qabaq yenidən qaldırılır. Bayrağın qaldırılması adətən yuxarı sinif şagirdlərinə tapşırılır. İstiqlal Marşının ilk iki misrası oxunur və bayraq qaldırılır. Bayraq qaldırıldıqdan sonra kəndir möhkəmləndirilir, iki addım geri atılır və himn müşayiət edilir. Bunlar baş verərkən hər kəs "hazır ol" vəziyyətdə dayanır.
Türkiyə bayrağı

Himn oxunub bitdikdən sonra növbətçi müəllim "rahat" əmrini verir və mərasimi bitirir. Həftə sonu ərzində bayraq havada qalar, bazar ertəsi isə eyni şəkildə endirilir. Həmçinin, İstiqlal Marşının birinci, ikinci və onuncu misralarında Türk bayrağının adı çəkilir. Türkiyə bayrağı üçün al bayraq, ay ulduz və al sancaq kimi adlardan da istifadə olunur. Türkiyə bayrağına bənzər bayraqlardan istifadə edən ölkələrdə başda Azərbaycan olmaqla Tunis, Pakistan, Mavritaniya və Malayziya kimi müsəlman ölkələri yer alır. Bu ölkələrin bayraqları bir neçə kiçik fərqlə Türkiyə bayrağını xatırladır.
Türkiyə bayrağı

Osmanlı İmperiyasından əvvəlki Anadolu türk dövlətlərində istifadə edilən bayraqların rəng və simvolları haqqında ətraflı məlumat yoxdur. İlk türk bayrağı Anadolu Səlcuqlu hökmdarı Qiyasəddin Məsud tərəfindən Osman bəyə göndərilən ağ rəngli bayraq olmuşdur. Yavuz Sultan Səlimi dövründə baş tutmuş Çaldıran döyüşündə isə yaşıl bayraq istifadə edilmişdir. Birinci Kosovo döyüşü 1389-cu ildə Osmanlı İmperiyası və Serbiyanın komandanlığı altında Balkan ittifaqı arasında baş vermişdir. Müharibə Osmanlı İmperiyasının qələbəsi ilə nəticələnmiş, lakin bu müharibədə minlərlə insan həyatını itirmişdir. Rəvayətə görə, müharibədən sonra yerdəki qan qalıqlarının üzərinə əks olunan ay və ulduz o gün Türk bayrağının ilk toxumları olmuşdur.
Türkiyə bayrağı

Bu rəvayətə əlavə olaraq, bir neçə müxtəlif mənbələr, 28 iyul 1389-cu ildə Yupiter və Ayın yanaşı gəldiyini iddia etmişdir. Buna görə də, Türk bayrağının yaranması mümkün hal almışdır.Türk bayrağının ilk istifadəsi III Səlimin dövrü, XVIII əsrə təsadüf edir. 1844-cü ildə tənzimat islahatları dövründə Əbdülməcidin verdiyi qərarla Türk bayrağındakı səkkizguşəli ulduz 5 guşəli olmuşdur. 29 may 1936-cı ildə Türkiyə Respublikasının qurulması ilə birlikdə Türk bayrağı parlamentdə yerini almışdır. Daha sonra, 25 yanvar 1985-ci ildə Türkiyə Respublikası Nazirlər Kabineti tərəfindən bayrağın ölçüləri nizanlanmışdır. Türkiyə Respublikası Nazirlər Kabinetinin 25 avqust 1985-ci il tarixli 9034 saylı qərarı ilə Türk Bayrağının ölçüləri nizanlanmış və bayraq müasir halını almışdır.Qanuna görə, Türk bayrağının layiq olduğu mənəvi dəyərlərə xələl gətirən, cırılmış, yırtılmış, yamaqlı, deşikli, çirkli, solğun, qırışmış formalarda istifadə edilə bilməz.
Türkiyə bayrağı

Rəsmi and mərasimləri istisna olmaqla hər hansı bir məqsəd üçün masaların və kürsülərin üstünə örtük kimi sərilə bilməz. Üzərində oturulacaq və yaxud ayaq üstə dayanılacaq yerlərdə bayraq qoyula bilməz. Heç bir əşyanın istehsalında bayraqdan istifadə edilə bilməz. Paltar və ya forma kimi geyilə bilməz. Əsasnamədə göstərilən dövlət qurumları və təşkilatlarından başqa hər hansı bir siyasi partiya, təşkilat, dərnək, vəqf və quruluşun emblemləri, bayraqları, rəmzləri və bənzəri onların ön və ya arxa tərəfində və ya fond kimi istifadə edilə bilməz. Türk Bayrağına şifahi, yazılı və ya hər hansı bir şəkildə təhqir və ya hörmətsizlik edilə bilməz.
Türkiyə bayrağı

Bayraq yırtıla, yandırıla, yerə atıla və ya lazımi baxım olmadan istifadə edilə bilməz. RGB rəng sıralamasında, Türk bayrağı 89% qırmızı, 3,9% yaşıl və 9% mavi rəngdən ibarətdir. CMYK rəng sıralamasında isə 95,6% maqenta, 89,9% sarı və 11% qara rəngdən ibarətdir. 356.4 dərəcəlik ton bucağı, 91,6%-lik saturasiya və 46,5% işıqlılığa malikdir. Türk bayrağındakı qırmızı rəng canlı qırmızı adlanır. Bu rəng #FF142E və #C70000 rənglərinin qarışdırılması ilə əldə edilə bulər.
Türkiyə bayrağı

Bayrağın rənginə ən yaxın rəng #D11919 hesab edilir. Oxşar bayraqlar Türkiyə bayrağına bənzər bayraqlardan istifadə edən ölkələrdə başda Azərbaycan olmaqla Tunis, Pakistan, Mavritaniya və Malayziya kimi müsəlman ölkələri yer alır. Bu ölkələrin bayraqları bir neçə kiçik fərqlə Türk bayrağını xatırladır. Türk bayrağına bənzəyən ölkə bayraqları xaricində Türk dövlətlərinin istifadə etdiyi bayraqlar da mövcuddur. Onların əksəriyyəti müxtəlif formalarda olsa da, demək olar ki Türk bayrağı ilə eynidir. 1944-cü ildən bəri Şərqi Türkistanın istifadə etdiyi aypara və ulduzlu bayraq sadəcə rəngi ilə fərqlənir.
Türkiyə bayrağı

Şimali Kipr Türk Respublikasının rəsmi bayrağında da aypara və ulduz yer alır. Lakin Türk bayrağından fərqli olaraq aypara və ulduz qırmızı rəngdədir. İraq türkmənlərinin və müsəlman bosniyalıların bayraqları da türk bayrağına olduqca bənzəyir. Dövlət qurumları Məktəblərdən nazirlik binalarınadək bütün dövlət qurumlarında Türk bayrağı daim gözə çarpır. Çanqaya köşkü, parlament, nazirliklər, məktəblər, hərbi hissələr, məclislər, bələdiyyə binaları, muxtar ofisləri, körpülər, hava limanları və ölkədəki demək olar ki, hər bir dövlət binasında Türk bayrağı olduqca yayğın istifadə olunur. Hərbi geyimlərdə bayraq sağ çiyində və ya formanın ön hissəsindəki yamaqda yer alır.
Türkiyə bayrağı

Kaskalarda isə bayraq adətən ön tərəfdə yer alır. Uçuş dəstləri, donanma forması, polis forması və digər rəsmi formalarda bayraq çiyin yamaqlarında yer alır. Forma ilə yanaşı, bir neçə emblem və yamaq bayraqda önəmli və ya kiçik dəyişikliklərlə əks olunmuşdur. Cümhuriyyət bayramı və bir çox qələbə bayramlarında Türk bayrağından olduqca geniş istifadə olunur. İnsanlar bayraqlar ilə küçələrə xüsusi qələbə günlərini qeyd etmək üçün gəlirlər. Digər hallarda, kütləvi olaraq bəzi hadisələrə etiraz edərkən və ya görkəmli sənətkar yad edilərkən bayraqlardan istifadə edilir.
Türkiyə bayrağı

Yürüşlər və mahnılar səsləndirilərkən heykəllər və abidələr bayraqla örtülmüş vəziyyətdə ola bilər. Televiziya ekranlarında isə sağ üstdə Atatürk portreti ilə birlikdə Türk bayrağı bu kimi hadisələrin qeyd olunması zamanı müşahidə edilir. Bayraq, faciəli hadisələrin və ya matəm günlərində də istifadə edilir. Dəfn mərasimləri Bayraq dövlət və hərbi dəfn mərasimlərində olduqca mühüm bir vəzifəyə malikdir. Dəfn bayrağı həmişə tabutun üstünə örtülür və tabut hərbi polis və ya mərhumun yaxınları tərəfindən aparılır. Bir çox mərasim iştirakçıları, mərhumun şəkli ilə yanaşı bayraq da tutur.
Türkiyə bayrağı

Göstərişlər İndiyə qədər hazırlanmış ən böyük Türk bayrağı Mersində olmuşdur. 2006-cı ildə Tavr dağlarında tamamlanan bayrağın hazırlanmasında təxminən 5 ton boya istifadə edilmiş və 4500 kvadrat metr ərazini əhatə etmişdir. Toroslar Bələdiyyəsi tərəfindən hazırlanan nəhəng bayraq, şəhərin şimalında yerləşən dağların üzərindən görünülür. Bir ay ərzində 20 işçi tərəfindən tamamlanan bu iş hal-hazırda ən böyük Türk bayrağıdır.Ən yüksək Türk bayrağı dirəyi isə Samsunun Kavak ilçəsində yer alır. Sahəsi 2 min kvadrat metr, çəkisi 450 kiloqram olan və paraşüt parçasından hazırlanan bayraq hər 2 ayda bir dəyişdirilir. Bu bayraq 2011-ci ildə inşa edilmişdir.
Türkiyə bayrağı

116 metr hündürlüyündə olan bu dirəyin ağırlığı 92 tondur. 400 ton beton tökülən Türk bayrağının 730 metr yüksəklikdəki çəkisi isə 450 kilodur. Paraşüt parça istifadə edərək istehsal olunan bayraq 2 aydan bir dəyişdirilir. Samsun—Ankara magistral yolundan görünən bayraq hər il çoxlu ziyarətçi cəlb edir. Həmçinin bayrağın olduğu ərazidə məscid də fəaliyyət göstərir.
"Vətənə xidmətə görə" ordeni

"Vətənə xidmətə görə" ordeni — 7 noyabr 2003-cü ildə təsis edilmiş Azərbaycan Respublikasının ordeni. Azərbaycan Respublikasının üç dərəcədə "Vətənə xidmətə görə" ordeni aşağıdakılara görə verilir: — Azərbaycan Respublikasına sadiqliyə görə, vəzifə borcunu ləyaqətlə və vicdanla yerinə yetirməyə görə; — dövlət qulluğunda səmərəli fəaliyyətə, yüksək peşəkarlığa və xüsusi nailiyyətlərə görə; — milli dövlət quruculuğu işlərində xüsusi xidmətlərə görə. "Vətənə xidmətə görə" ordeninin yüksək dərəcəsi birinci dərəcə sayılır. "Vətənə xidmətə görə" ordeninin hər üç dərəcəsi ardıcıllıqla verilir. "Vətənə xidmətə görə" ordeni döşün sol tərəfinə, Azərbaycan Respublikasının digər ordenləri olduqda, onlardan sonra taxılır. "Vətənə xidmətə görə" ordeni hər tərəfə şüalar saçan səkkizguşəli ulduzəsasında tərtib edilmiş kompozisiyadan ibarətdir.
"Vətənə xidmətə görə" ordeni

Lövhənin çökək mərkəzində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gerbi təsvir edilmişdir. Orden üç səviyyədən ibarətdir, səkkizguşəli ulduzun yığılması iki kvadrat təşkil edir, onun mərkəzində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gerbi təsvir olunmuşdur. Gerbin üst hissəsində dairənin yarımçevrəsi boyunca "Vətənə xidmətə görə" sözləri yazılmışdır. Bütün yazılar və təsvirlər qabarıqdır. "Vətənə xidmətə görə" ordeninin üç dərəcəsi vardır: Onun birinci dərəcəsi qızıldan, ikinci dərəcəsi gümüşdən, üçüncü dərəcəsi bürüncdəndir. Ordenin qabarit ölçüləri 35 mm x 35 mm-dir.
"Vətənə xidmətə görə" ordeni

Ordenin arxa tərəfi hamar səthlidir, ortasında ordenin nömrəsi həkk olunmuşdur. Orden paltara bərkidilmək üçün elementi olan 27 mm x 47,5 mm mm ölçüdə müvafiq olaraq qırmızı-qara, tünd göy-mavi və çəhrayışabalıdı çalarlı beşbucaqlı xara lentə halqa və ilgək vasitəsilə birləşdirilir. "Vətənə xidmətə görə" ordeni poçt markası üzərində 2011-ci ilin sentyabr ayının 5-də Bakı şəhərində Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin "Azərmarka" şirkəti tərəfindən Azərbaycan ordenlərinə həsr olunmuş yeni poçt markaları təqdim edilmişdir. Qiyməti 60 qəpik, tirajı isə 5000 ədəd olan həmin markalardan biri "Vətənə xidmətə görə" ordeninə həsr olunmuşdur Təltif edilənlər Tam kavalerlər Bəylər Həsən oğlu Eyyubov Nazim Xeyrulla oğlu Məmmədov Rəsul Afiq oğlu Tağıyev Səfər Məmməd oğlu Mehdiyev Rəşad Heydər oğlu Sadıqov Novruzəli Davud oğlu Aslanov "Azərbaycan Respublikasının "Vətənə xidmətə görə" ordeninin Statutu", Azərbaycan Respublikasının 2003-cü il 7 noyabr tarixli 514-IIQ saylı Qanunu. "Azərbaycan Respublikasının "Vətənə xidmətə görə" ordeninin Təsviri", Azərbaycan Respublikasının 2003-cü il 7 noyabr tarixli 514-IIQ saylı Qanunu.
Küveyt

Küveyt (ərəb. كويت) və ya rəsmi adı ilə Küveyt Dövləti (ərəb. دولة الكويت) — Yaxın Şərqdə dövlət. Küveyt ərəb əsilli dövlətdir. Şimal və qərbdə İraq, cənubda Səudiyyə Ərəbistanı ilə həmsərhəddir. Şərqdə Fars körfəzi ilə əhatə olunmuşdur.
Küveyt

Paytaxtı və ən böyük şəhəri Əl-Küveyt şəhəri, ümumi sahəsi 17,820 kvadrat kilometrdir. Küveyt digər ərəb ölkələri kimi zəngin neft ehtiyatlarına malik ölkədir. Küveyt dövləti Cənub-Qərbi Asiyada Fars körfəzinin sahilində yerləşir. Sahəsi:17,819 km²-dir. Ərazisinin çox hissəsi yaylalardır. Ərazisi qərbdən şərqə doğru alçaqlaşır və Fars körfəzi sahilində düzənliyə çevrilir.
Küveyt

Küveytdə su ehtiyatları olduqca azdır və dəniz suyunun saflaşdırılması üçün müəssisə tikilib. Ərazisində çox böyük neft-qaz yataqları mövcuddur. Məhz neftin sayəsində iqtisadiyyatı sürətlə inkişaf edərək İEÖ (İnkişaf Etmiş Ölkələr)lə bir səviyəyə çatmışdır. Adambaşına düşən gəlir yüksəkdir (21300 ABŞ dolları). Əhalisi 2,3 mln (2005-ci il) nəfərdir. Əhalisinin 45% bu ərazidə məskunlaşan etnik ərəblər (küveytlilər), 35% bu əraziya sonradan mühacirət etmiş ərəblər, qalan 20%-ni isə iqtisadiyyatın sürətli inkişafı səbəbiylə artan işçi qüvvəsinə olan tələbatı ödəmək üçün xaricdən gələnlər təşkil edir.
Küveyt

8-ci əsrdən Ərəb Xilafəti tərkibinə daxil olmuşdur. 1899–1961-ci illər ölkə İngiltərənin siyasi təsir dairəsinə düşür. Ölkənin əsas problemləri İraq Respublikası ilə olmuşdur. 1922-ci il İraqla sərhədlər haqqında müqavilə imzalanır. 1961-ci il Küveyt İngiltərənin siyasi təsiridən çıxır. Küveyt 1990-ci ildə Səddam Hüseynin rəhbərlik etdiyi İraq tərəfindən işğal olunur.
Küveyt

1991-ci ildə isə Fars körfəzi müharibəsinin gedişində Koalisiya qoşunları (NATO ordusu və Fars köfəzi sahili dövlərlərin ordusu) tərəfindən İraq orduları məğlub edilir və Küveyt azad olunur. Dini vəziyyət Küveytin də əksər əhalisi müsəlmanlardır. 92 % əhali islama ibadət edir. Müsəlmanlar arasında sünniliyin maliki məzhəbi geniş yayılıb. Eyni zamanda sünnü-hənəfi və sünni-sələfilər də vardır. 15–20 faiz əhali şiə məzhəblidir (şəhər əhalisinin bir hissəsi və ölkənin Şimal rayonlarının əhalisi, farslar, bəzi induslar və pakistalılar, İraqdan və digər ölkələrdən gələn ərəblər).
Küveyt

Şiələr arasında ismaililər üstünlük təşkil edir. Küveytdə az sayda induslar (böyük əksəriyyəti hindlilərdir) da yaşayır. Ölkə əhalisinin 6 faizi xristianlardır. Bunlar anqlikan və reformatolar (4 min nəfər), katoliklər (18 min nəfər), pravoslav, yakobit, koptlar (bu üç qrupun ümumi sayı 4 min nəfər), erməni-qriqoryalar (6 min nəfər) və s. Xristianlığa (pravoslav, monofizitlik, anqlikalıq, reformatorluq formasında) az sayda ərəblər və əcnəbilər. İnduslar, ingilislər, amerikanlar və digərləri ibadət edir. İstifadə olunan faktlar:Dünya ölkələri(müəllif:Əminə Yusifqızı) 2008-ci il
Həsənağa Turabov

Həsənağa Turabov (24 mart 1938, Bakı – 23 fevral 2003, Bakı) — Azərbaycan teatr və kino aktyoru və rejissoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1982), 2 dəfə Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1972, 1986). Həsənağa Turabov 24 mart 1938-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 31 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan İncəsənət İnstitutuna daxil olub və 1960-cı ildə aktyorluq ixtisası üzrə ali təhsilini başa vurub. Elə həmin ildən Azərbaycan Dram Teatrında aktyor kimi fəaliyyətə başlayıb və ömrünün sonuna qədər bu teatrda çalışıb. 1987–2001-ci illərdə teatrın direktoru və bədii rəhbəri vəzifələrində işləyib. Onun rəhbərliyi dövründə teatr əsaslı təmir edilmiş, neçə-neçə klassik və müasir əsərlər səhnəyə qoyulmuşdur. 2003-cü ildə vəfat etmişdir. "Qurd qapısı" qəbiristanlığında dəfn olunub.
Həsənağa Turabov

Səhnə fəaliyyəti Səhnə fəaliyyətinə başladığı ilk illərdən lirik-psixoloji üslubu ilə seçilib, Azərbaycan və dünya dramaturqlarının əsərlərində baş rolları ifa edib. Ağasadıq Gəraybəyli, İsmayıl Dağıstanlı, İsmayıl Osmanlı, Mehdi Məmmədov, Adil İsgəndərov və neçə-neçə başqa sənətkarlarla tərəf-müqabil olub. Səhnədə yaratdığı rollar arasında Vahid ("Kəndçi qızı"), Azər ("Yaxşı adam"), Hamlet ("Hamlet"), Lionel ("Orman qızı"), İsgəndər ("Ölülər") Xəyyam ("Xəyyam") xüsusilə seçilir. Kino fəaliyyəti Həsənağa Turabov bir sıra bədii filmlərdə, o cümlədən, televiziya filmlərində maraqlı və yaddaqalan surətlər yaradıb. "Yeddi oğul istərəm" filmindəki Gəray bəy obrazı onun ən yaddaqalan rollarındandır. Onun digər bir yaddaqalan rolu "Babək" filmində yaratdığı Afşin roludur. Həsən Turabovun "Axırıncı aşırım", "Çarvadarların izi ilə", "Ürək… Ürək…", "Sevinc buxtası", "Dantenin yubileyi", "Qəm pəncərəsi", "Bəyin oğurlanması" və başqa filmlərdəki rolları da öz ifa tərzilə seçilir. "Qanlı zəmi" filminin isə rejissoru olmuşdur. Onun son çəkildiyi filmlər isə Rüstəm İbrahimbəyovla Ramiz Həsənoğlunun "Ailə" və Eldar Quliyevin "Nə gözəldir bu dünya…" filmləri olmuşdu.
Həsənağa Turabov

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 52. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov.
Həsənağa Turabov

Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 814. Günel Mehri. ""Ağa" kəlməsi ona yaraşırdı". //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 24–26. Xarici keçidlər "Yeddi oğul istərəm"in oğul itkisi yaşayan qəhrəmanı — ÖMRÜN PƏRDƏARXASI Xalq artisti Həsənağa Turabovun anım günüdür
Oqtay Şirəliyev

Şirəliyev Oqtay Kazım oğlu (2 avqust 1950, Bakı) — Professor, tibb elmləri doktoru, keçmiş Azərbaycan Respublikası Səhiyyə naziri. Oqtay Şirəliyev 1950-ci il avqustun 2-də Bakı şəhərində həkim ailəsində anadan olub. 1967–1973-ci illər N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu "Müalicə işi" ixtisası üzrə bitirmişdir. 1974-cü ildə Bakı şəhəri AR Daxili İşlər Nazirliyinin Hospitalında cərrah, 1977-ci ildə Moskva həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitunun cərrahlıq üzrə kliniki ordinaturasına, 1978-ci ildə 1 Moskva Tibb İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuşdur. 1992-ci ildə Moskva Onkologiya Mərkəzində doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək SSRİ Nazirlər Soveti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 2003-cü ildə AR Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə professor elmi adı almışdır.
Oqtay Şirəliyev

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 oktyabr 2005-ci il tarixli Sərəncamı ilə Oqtay Şirəliyev Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə naziri təyin edilmişdir. 1981-ci ildən Rentgenologiya, radiologiya və onkologiya ETİ-də böyük elmi işçi 1982-ci ildə Respublika endoskopiya Mərkəzinin rəhbəri 1983–1988-ci illərdə AR Səhiyyə Nazirliyinin Elmi şöbəsinin rəisi olmuşdur 1988-ci ildə Respublika Diaqnostika Mərkəzinin direktoru vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 100-dən artıq elmi məqalənin, 3 monoqrafiyanın, 13 ixtira və səmərələşdirici təkliflərin müəllifidir. İş təcrübəsi Eyni zamanda 1991–2005-ci illər ərzində Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə Institutunda dosent, professor, kafedra müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 2005-2021-ci illər Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Naziri. 2005–2008-ci illər üzrə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının İcraiyyə Komitəsinin üzvü.
Oqtay Şirəliyev

2007–2008-ci illər ÜSTİK-nin vitse-prezidenti vəzifəsini icra etmişdir. 2009–2012-ci illər üçün ÜST Avropa Regionu Daimi Komitəsinin üzvü seçilmişdir. Mükaftaları 2015-ci il avqust ayının 12-də Səhiyyənin inkişafındakı xidmətlərinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunmuşdur. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Həmçinin bax Səhiyyə Nazirliyi (Azərbaycan) Səhiyyə İşçiləri Günü Səhiyyə iqtisadiyyatı Xarici keçidlər Şirəliyev Oqtay Kazım oğlu Arxivləşdirilib 2018-04-04 at the Wayback Machine Oqtay Şirəliyev
Sahibkar

Sahibkar — xidmət, ticarət və ya istehsal şəklində qazanc əldə etmək məqsədi ilə bir iş sahibi olan şəxs. Sahibkar mənfəət əldə etmək üçün bütün məsuliyyəti öz üzərinə götürüb, bütün gücünü sərf etməklə sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən şəxsdir. Sahibkarlıq fəaliyyəti Sahibkarlığın iqtisadi fəaliyyət növü kimi yaranma tarixi orta əsrlərdən başlanır. Artıq bu dövrlərdə tacirlər, satıcılar, sənətkarlar, habelə xeyriyyəçi missionerlər belə sahibkarlıqla məşğul olmağa başlamışdılar. Kapitalizmin yaranması ilə əlaqədar sərvətin artırılmasına cəhd mənfəətin həcminin də hədsiz dərəcədə artmasına gətirib çıxardı.
Sahibkar

Məhsuldar qüvvələrin və istehsal münasibətlərinin inkişafı nəticəsində sahibkarlıq fəaliyyəti daha çox bəşəri xarakter almışdır. Sahibkarlığın inkişafı hazırda yüksək bir mərhələyə gəlib çıxmışdır. İndi sahibkar özünəməxsus olan fabrik və zavodda digər işçilərlə bərabər çalışır. XVIəsrin ortalarından etibarən səhm kapitalı əsasında səhmdar cəmiyyətləri təşkil edilməyə başladı. İlk səhmdar şirkəti beynəlxalq ticarətsferasında yaradılmışdı.
Sahibkar

1554-cü ildə Rusiyada ticarət etmək üçün İngiltərə ticarət şirkətinin əsası qoyuldıu. 1600-cü ildə İngiltərənin OST- İndiya, 1602-ci ildə Hollandiyanın OST-İndiya şirkətləri təsis edildi. Kapitalizmin inkişafının sonrakı dövründə təsərrüfatçılığın səhmdar forması iqtisadiyyatın digər sahələrində də geniş yayılmağa başladı. XVII əsrin sonralarından etibarən iqtisadiyyatda ilk dəfə səhmdar bankları yaradılmağa başladı. 1694-cü ildə İngiltərədə və 1695-ci ildə isə Şotlandiyada ilk səhmdar bankının əsası qoyuldu.
Sahibkar

; XVII əsrin sonu və XVIII əsrin əvvəllərində əksər ölkələrdə bank fəaliyyətinin təşkili ilə bağlı səhmdar cəmiyyətlər geniş spektrdə inkişaf etməyə başladı. Belə bir dövrdə əvvəllər mövcud olmuş ailə firmaları, iri mülkiyyətçilər yüzlərlə xırda əmanətçilərə — səhm sahiblərinə parçalanır. Bu proseslərin inkişafı xırda və iri biznes arasında ziddiyyətlərin dərinləşməsinə gətirib çıxarır. Bu şəraitdə xırda firmaların fəaliyyəti çətinləşir, orta və iri finnalarm inkişafı geniş vüsət alır. Maksimum mənfəət əldə etmək imkanları daha çox reallaşır.
Sahibkar

Bu zaman yeni peşə və ixtisaslara — menecer-rəhbərlərə və istehsalın təşkilatçılarına ehtiyac yaranır. Əvvəllər sahibkarlıq funksiyası bir nəfərin əlində mərkəzləşmiş,sonralar isə xüsusi istiqamətlərə ayrılmışdır. İstehsal- iqtisadi prosesləri həyata keçirmək üçün maliyyəçi, iqtisadçı, mühasib, hüquqşünas, konstruktor, texnoloqlardan istifadə olunur. Bundan əlavə, istehsalın təşkili və ona rəhbərliyin mərkəzləşdirilməsi məqsədi ilə bir çox funksiyaları yerinə yetirən menecerlərə getdikcə daha çox tələbat yaranır. Sahibkar termini ilk dəfə XVIII əsrin əvvəllərində yaşamış fransız iqtisadçısı Risar Kantilon tərəfindən işlənilmişdir.
Sahibkar

Sahibkar — işin faydalığını qiymətləndirən, yeni müəssisənin təşkili, yaxud yeni ideyanın (məhsulun), yaxud xidmətin işlənib hazırlanması ilə bağlı riski və məsuliyyəti öz üzərinə götürə bilən insandır. Sahibkarlıq ondan ibarətdir ki, işin mənfəətliliyini qiymətləndirməyi və mövcud resursların daha faydalı bölüşdürülməsi qabiliyyəti bacarmaqdır. İqtisadi ədəbiyyatda və praktiki fəaliyyətdə "biznes" "sahibkarlıq" anlayışları sinonim kimi işlədilir. Bu anlayışlar bir-birinə çox yaxın olsalar da kəsb etdiyi mənalara görə bir-birindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənirlər. Biznes daha geniş məfhumdur.
Sahibkar

Əslində sahibkarlıq biznesin ayrılmaz tərkib hissəsidir. Biznes bütöv bir sistemdir, onun tərkibinə sahibkarlıq, istehlak, əmək və dövlət biznes növləri daxildir. Sadalanan biznes növləri öz aralarında bir-birilə sıx əlaqədardır və qarşılıqlı fəaliyyət göstərirlər, lakin öz maraqlarını reallaşdıraraq öz rollarını dəqiq yerinə yetirirlər. Biznesin əsas əlamətləri iqtisadiyyat subyektləri arasında fəaliyyətin dəyişməsi, biznesin ayrı-ayrı növlərinin qarşılıqlı fəaliyyətinə tələbat; öz maraqlarının reallaşdırılmasına cəhd, öz maraqlarını biznes üzrə tərəfdaşına təkid edilməsi; şəxsi və kollektiv təşəbbüskarlığın təzahürü; qarşıya qoyulan məqsədə çatmaq üçün riskə getmək qabiliyyəti. "Sahibkarlıq fəaliyyəti haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanununda yazılmışdır: "Sahibkarlıq fəaliyyəti(sahibkarlıq) fiziki şəxslərin, onların birliklərinin, habelə hüquqi şəxslərin mənfəət və ya şəxsi gəlir əldə edilməsi məqsədilə özlərinin cavabdehliyi və əmlak məsuliyyəti ilə, yaxud digər hüquqi və ya fiziki şəxslərin adından qanunvericiliklə qadağan edilməyən təsərrüfat fəaliyyətinin bütün növləri, o cümlədən məhsul istehsalı, satışı və xidmətlər göstərilməsi formasında həyata keçirdikləri müstəqil təşəbbüskarlıq fəaliyyətidir".
Sahibkar

Bu tərif təkmildir, sahibkarlıq fəaliyyətinin məzmununu dəqiq əks etdirir. İqtisadi ədəbiyyatda "sahibkar" anlayışı haqqında müxtəlif fikirlərə rast gəlinir, ancaq onların hamısında müəyyən oxşarlıq nəzərə çarpır. Sahibkar haqqında çoxsaylı baxışları ümumiləşdirərək, belə bir nəticə çıxarmaq olar: sahibkar — risk şəraitində fəaliyyət göstərən, təşəbbüskar, yaradıcı, sosial-iqtisadi mexanizmi təşkil edən insandır. Düzdür, "sahibkar və sahibkarlıq" anlayışlarında yaxınlaşma hiss olunur. Əslində sahibkar — sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan insandır.
Sahibkar

Azərbaycan Respublikasının ərazisində sahibkarlıq fəaliyyəti ilə aşağıdakılar məşğul ola bilərlər: fəaliyyət qabiliyyəti olan respublikanın hər bir vətəndaşı; mülkiyyət formasından asılı olmayaraq hüquqi şəxslər; hər bir xarici vətəndaş və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs: xarici hüquqi şəxslər.Sahibkarlığın subyektləri həm fərdi adamlar və ya həm də partnyorların birliyi ola bilər. Sahibkarlığın subyekti kimi fərdi adamlar şəxsi, yaxud ailə müəssisəsi təşkil etmək yolu ilə çıxış edirlər. Bu cür sahibkarlar öz əmək məsrəfləri ilə məhdudlaşa bilər, yaxud isə qəbul etdiyi adamların əməyindən istifadə edə bilər. Sahibkarlığın obyekti kimi tərəfdaşların birlikləri müxtəlif təsərrüfat assosiasiyaları; icarə kollektivləri, səhmdar cəmiyyətləri, yoldaşlıq formasında çıxış edə bilərlər. Sahibkarlıq fəaliyyətinin ən mühüm cəhətlərinə aid etmək olar; Təsərrüfat subyektlərinin sərbəst və müstəqil olması.
Sahibkar

Hər bir sahibkar istənilən məsələ üzrə qərar qəbul edərkən sərbəstdir. Əlbəttə, hüquqi norma çərçivəsində; İqtisadi maraq. Sahibkarın başlıca məqsədi yüksək mənfəət əldə etməkdir. Bununla bərabər, sahibkar öz şəxsi məqsədinə çatmaq üçün ictimai mənafeyə nail olunmasına da səbəb olur; Təsərrüfat riski və məsuliyyət, istənilən hər hansı dəqiq hesablamalarda, əsaslandırılmış, düşünülmüş proqnozlarda, idarəetmə qərarlarında qeyri-müəyyənlik, risk qalır.Sahibkarlığın sözü gedən mühüm əlamətləri bir-birilə sıx qarşılıqlı əlaqədardır və eyni vaxtda fəaliyyətdə olurlar. Xüsusi sahibkarlığın başlıca məqsədi qazanc, mənfəət götürməkdir.
Sahibkar

Lakin cəmiyyətin ümumi İqtisadi tərəqqisi baxımından xüsusi sahibkarlığa başqa meyarla da baxmaq lazımdır. A.Smit bunu açıqlayaraq yazmışdır ki, xüsusi sahibkar bilavasitə mənfəət götürmək naminə fəaliyyət göstərsə də o, eyni zamanda həm də qeyri-şüurlu olaraq, bilavasitə öz əmlakına aid olmayan başqa bir zəruri, vacib amala, cəmiyyətin ümumi mənafeyinə (məsələn, məhsul istehsalının artmasına və keyfiyyətinin yüksəldilməsinə, səmərəli fəaliyyətə, mədəni ticarət xidmətinə, istehsalın modernləşdirilməsinə, iqtisadiyyatın demokratikləşməsinə və s.) də xidmət etmiş olur. Deməli, xüsusi sahibkarlıq yalnız şəxsi mənafe məsələsi deyil, eyni zamanda ictimai məsələdir. Sahibkarlığın iqtisadi mahiyyəti Sahibkarlıq fəaliyyəti sahibkarlığın prinsiplərini, sahibkarlıq fəaliyyəti subyektlərinin hüquqlarını və vəzifələrini, onun dövlət tərəfindən müdafiə üsullarını, sahibkarın dövlət orqanları ilə qarşılıqlı münasibətlərini müəyyənləşdirir.Mülkiyyətin bütün formalarının bərabərliyi prinsipinin həyata keçirilməsi, müstəqil olaraq fəaliyyət sahələrinin seçilməsi və iqtisadi qərarların qəbul edilməsi əsasında iqtisadi təşəbbüsün və işgüzarlığın geniş təzahür etməsi üçün şərait yaradılması sahibkarlıq fəaliyyətini xarakterizə edən cəhətlərdəndir. Sahibkarlıq fəaliyyəti fiziki şəxslərin, onların birliklərinin, habelə hüquqi şəxslərin mənfəət və ya şəxsi gəlir əldə edilməsi məqsədilə özlərinin cavabdehliyi və əmlak məsuliyyəti ilə vaxud digər hüquqi və ya fiziki şəxslərin adından qanunvericiliklə qadağan edilməyən təsərrüfat fəaliyyətinin bütün növləri, o cumlədəıı iftəhsüi istehsalı, satışı və xidmətlər göstərilməsi formasında həyata keçirdikləri müstəqil təşəbbüskarlıq fəaliyyətidir.