LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Oskar mükafatı

89-cu "Oskar" mükafatı mərasimində Uarren Biti və Faye Duneuey səhvən "La La Lend" filmini Ən yaxşı film mükafatının qalibi elan etdilər. Əslində doğru qalib "Ay işığı filmi" idi. Bitiyə səhv zərf verildi və elan edərkən tərəddüd etdikdən sonra, zərfi Duneueyə verdi. Emma Stounu "La La Lend" üçün ən yaxşı qadın aktrisa olaraq sıraladı və qarışıqlığa səbəb oldu. "La La Lend" istehsalçıları Fred Bercer, Cordan Horouitz və Mark Plet tərəfindən qəbul edilən çıxışlardan sonra müvafiq qalib elan edildi. Bundan sonrakı il Biti və Duneuey səhvsiz olaraq həyata keçirdikləri ən yaxşı film mükafatının aparıcısı olaraq geri çağırılıblar. Plaqiatçılıq mübahisələri İndiyə qədər heç bir film plaqiatçılıq üçün diskvalifikasiya olunmamışdır. Zootopiya: 21 mart 2017-ci ildə Total Recall-ın köməkçi ssenaristi olan Qari Qoldmanın sahibi olduğu şirkət Esplanade Productions tərəfindən Disney şirkətinə qarşı müəllif hüquqları pozuntusu iddiası açılmışdır.
Oskar mükafatı

İddia edilir ki, Qoldmanın, Zootopia adlı özünə ilham verən bir TV karikaturası yaradan, sosial bucaqdan qəribə bir animator haqqında olan, Looney adlı filmi üçün bir konsept ortaya qoyduğunu iddia edir. Disney iki dəfə rədd etdi, lakin Qoldman şirkəti adını, mövzunu, parametrlərini və obrazları kopyalamaqla günahlandırdı. Məhkəmə tərəfindən verilmiş olan film, Nik Uild, Cadi Hops, Fleş və Baş Boqoda daxil olmaqla, filmin əsas simvollarına bənzəyərək iddia edilən simvolların erkən konsepsiya sənətinin bir qrafiyası idi. Disney sözçüsü iddianı "açıqca yanlış iddialarla basıldı" kimi təsvir etdi. Suyun forması: 2018-ci ilin fevral ayında, Pol Zindelin mülkü rejissor rejissor Quillermo del Toroya qarşı ABŞ bölgə məhkəməsində iddia başlatdı. 2018-ci ilin iyul ayında, hakim Pörsi Anderson iddianı rədd etdi. Diskvalifikasiya Yeddi film, tənzimləmələri pozduğundan rəsmi mükafat mərasimindən əvvəl diskvalifikasiya edildi. Sirk – Film, Çarli Çaplinə xüsusi bir mükafat vermək məqsədilə Akademiya tərəfindən rəqabətçi kateqoriyalardan çıxarıldı.
Oskar mükafatı

Yüksək təbəqə – Eyni adlı 1956-cı filmi xətalı olduğu üçün film diskvalifikasiya edildi. Xaç atası – Əvvəlcə 11 mükafata namizəd göstərilən, ən yaxşı orijinal səs üçün namizədliyi onun əsas mövzusunun bəstəkarın daha əvvəlki bir film üçün yazdığı musiqi ilə çox bənzər olduğu ortaya çıxdıqdan sonra ləğv edildi. Onun digər namizədliklərindən heç biri ləğv olunmadı və ən yaxşı filmdə daxil olmaqla, üç Oskar aldı. Dünyada bir yer Tuba Atlantik Tənha hələ tənha deyilBir film mükafatı qazandıqdan sonra diskvalifikasiya edildi və qazandığı Oskarı geri qaytardı. Gənc amerikalılar Əlaqəli hadisələr Aşağıdakı hadisələr illik "Oskar" mükafatı ilə sıx bağlıdır: Sezar mükafatı Lançon nominasiyaları Qubernatorlar mükafatı Müstəqil Ruh mükafatı 2002-ci ildə başlayan və ümumiyyətlə mövsüm partiyası olaraq bilinən Beverly Hills Hoteldə ənənəvi olaraq təşkil edilən "Əvvəlki Gecə", San Fernando Vadisində SAG aktyorları üçün bir təqaüd evində fəaliyyət göstərən Motion Picture & Television Fund-a fayda verir. Elton Con AIDS fondu "Oskar" mükafatı Governors Ball Vanity Fair Təqdimatçı və ifaçı hədiyyələri Oskarda aparıcı və ifaçılara hədiyyə çantalarını vermək ənənə halına gəlib. Son illərdə bu hədiyyələr nominantları və qalibləri mükafatlandırmaq üçün genişləndirilmişdir.
Oskar mükafatı

Bu hədiyyə paketlərinin hər biri on minlərlə dollar dəyərindədir. 2014-cü ildə dəyəri 80.000 ABŞ dolları qədər olduğu bildirildi. Qiymət ABŞ Daxili İnvestisiya Xidməti hədiyyələr və vergi statusları ilə bağlı bəyanat verdiyi nöqtəyə gəldi. Oskar hədiyyə çantaları Havay, Meksika və Yaponiyaya tətil paketləri, restoranda özəl yemək, videofonlar, hoteldə 1 gecə qalmaq, saatlar, biləkliklər, spa müalicələri, şüşə butulka, ağcaqayın saladı və şəkərli saqqızdan ibarət idi. Hədiyyələrdən bəziləri hətta "riskli" elementə malik idi; 2014-cü ildə, böyük yaşlılar üçün məhsul satıcısı Adam & Eve "Secret Room Gifting Suite" idi. Hədiyyəni alan məşhurlar arasında Cudit Xoaq, Karolayn Xennesi, Keyt Linder, Kris Malki, Cim O'Heir və NBA oyunçusu Con Salli daxildir. Televiziya reytinqləri və reklam qiymətləri 2006-cı ildən etibarən nəticələr Live + SD-dir, bütün əvvəlki illər Live View-ə aiddir Ticarət markası "Oskar" termini AMPAS-ın qeydə alınmış ticarət nişanıdır; italyan dilində, hər hansı bir mükafat və ya mükafat mərasiminə, hansı sahədən asılı olmayaraq ümumi olaraq istifadə edilir. Brokaw, Lauren (2010). "Wanna see an Academy Awards invite?
Oskar mükafatı

We got it along with all the major annual events surrounding the Oscars". Los Angeles: The Daily Truffle. Cotte, Oliver. Secrets of Oscar-winning animation: Behind the scenes of 13 classic short animations. Focal Press. 2007. ISBN 978-0-240-52070-4.
Oskar mükafatı

Kinn, Gail; Piazza, Jim. The Academy Awards: The Complete History of Oscar. Black Dog & Leventhal Publishers. 2002. ISBN 978-1-57912-240-9. Levy, Emanuel. All About Oscar: The History and Politics of the Academy Awards.
Oskar mükafatı

Burns & Oates. 2003. ISBN 978-0-8264-1452-6. Wright, Jon (2007). The Lunacy of Oscar: The Problems with Hollywood's Biggest Night. Thomas Publishing, Inc. Xarici keçidlər Rəsmi saytı "Oskar" mükafatı IMDb saytında "Oskar" mükafatı məlumat bazası
Tam cəbri ifadələr

Ədəd və dəyişənlərin vasitəsilə toplama, çıxma, vurma, bölmə əməllərinin iştirakı ilə düzəlmiş ifadələrə cəbri ifadələr deyilir. Əgər cəbri ifadədə dəyişənə bölmə yoxdursa, ifadə tam ifadədir. Tam ifadə həm birhədli, həm də çoxhədli ola bilər. Əgər cəbri ifadədə dəyişənə bölmə varsa, ifadə kəsr – rasional ifadə adlanır. Birhədli – ədəd, dəyişən və ədədlə dəyişənlərin hasilindən (hasildə dəyişənlərin natural üstlü qüvvətləri, sıfırda daxil olmaqla, nəzərdə tutulur) ibarət ifadədir. Ümumi şəkildə x m y n z p {\displaystyle k\cdot x^{m}\cdot y^{n}\cdot z^{p}} standart şəklə gətirilmiş birhədlidirsə, {\displaystyle k} – əmsal adlanır və {\displaystyle k\in R,(m+n+p)} – cəminə isə birhədlinin qüvvəti (dərəcəsi) deyilir və {0;1;2;3;4;5;6;7;8;9}.
Tam cəbri ifadələr

Çoxhədli – birhədlilərin cəbri cəminə deyilir. Çoxhədlinin dərəcəsi ondakı ən yüksək dərəcəli birhədlinin dərəcəsinə bərabərdir. Bir dərəcəli bir dəyişənli çoxhədlini P 1 , iki dərəcəli bir dəyişənli çoxhədlini P 2 x 2 kimi yazırıq. Burada {\displaystyle a,b,c} bu çoxhədlinin əmsallarıdır və {\displaystyle c} - yə həm də sərbəst hədd deyilir. P n {\displaystyle P_{n}(x)} - n dərəcəli, Q m {\displaystyle Q_{m}(x)} - m dərəcəli çoxhədli olsun (n>m) P n {\displaystyle P_{n}(x)} Q m {\displaystyle Q_{m}(x)} çoxhədlisinin dərəcəsi n P n {\displaystyle P_{n}(x)} Q m {\displaystyle Q_{m}(x)} çoxhədlisinin dərəcəsi n+m P n ( x ) Q m ( x ) {\displaystyle {\frac {P_{n}(x)}{Q_{m}(x)}}} - nisbəti çoxhədlidirsə, dərəcəsi n-m olar. ( Q_m (x)≠0).
Süleyman Şah

Süleyman Şah və ya Süleyman Şah Qaya Alpoğlu (təq. 1167, bilinmir – təq. 1227, Hələb) — Qaya Alpın oğlu, Ərtoğrul Qazinin atası, Osman Qazinin babasıdır. Oğuzların Qayı boyundandır. Doğum yeri və tarixi haqqında dəqiq məlumatlar yoxdur. XII əsrin sonlarında doğulduğu və Qayı boyunun rəisi olduğu bilinir. Monqol hökmdarı Çingiz Xanın Orta Asiyadakı istilası zamanı, XIII əsrdə Türküstandan qərbə doğru köç etməyə qərar vermişdir.
Süleyman Şah

Türküstandan 50 min nəfərlə Şimali Qafqaz üzərindən Şərqi Anadoluya gələrək, 1214-cü ildə Ərzincan və Ahlat bölgəsində yerləşdi. Eyni boya mənsub bəzi tayfalar da Diyarbəkir, Mardin və Urfaya yerləşdilər. Ölümü və məzarı Süleyman Şah Qayı boyundan bir neçə bəy ilə Cabere gedərkən Fərat çayında boğulub. Ölümündən sonra Caber qalasının Fərat çayı hövzəsinin şimalında (Türkiyəyə quş uçuşu 30 km qədər cənubda) bir günbəzdə dəfn olunub. Məzarın yerləşdiyi region, I Dünya müharibəsi sonrasında Suriya Osmanlı Dövlətindən ayrılanda, Fransız Suriya Mandatı sərhədləri içərisində qalmışdır. Ancaq Ankara müqaviləsi və Lozanna müqaviləsinə əsasən Türkiyənin torpağı sayılmışdır. Günümüzdə Süleyman Şahın məzarının yanında yerləşən türbəsində Türk əsgəri keşik çəkir.
Süleyman Şah

Süleyman Şahın Sunqur Təkin, Gündoğdu, Dündar Bəy və Ərtoğrul Bəy adında dörd oğlu vardı. Sunqur Təkin və Gündoğdu, qəbilələri ilə birlikdə qədim yurdlarına qayıtdı. Dündar Bəy və Ərtoğrul Qazi, 400 çadırlık ailə efradıyla birlikdə yeni bir yurd axtarmaq üçün Pasin düzü ilə Sürməliçuxur bölgəsinə getdilər. Türkiyə ordusunun “Şah Fırat” əməliyyatı 21 fevral 2015-ci tarixində Türkiyə silahlı qüvvələri xüsusi əməliyyatla Süleyman Şah türbəsini yeni əraziyə köçürdü. Türkiyənin dövlət sərhədlərindən kənarda yerləşən yeganə ərazi vahidi (eksklav) olan,Suriya ərazisində yerləşən Süleyman Şah Türbəsini qoruyan hərbi birlik ötən gün xüsusi bir əməliyyatla Türkiyəyə gətirilib. Türkiyə baş Qərargahının şərti olaraq “Şah Fırat” adı verdiyi əməliyyat nəticəsində türbədə xidmət edən, onu qoruyan 40 nəfərlik hərbçi qrup və Süleyman Şahın nəşi Türkiyəyə gətirilib. Bu barədə baş nazir Əhməd Davudoğlu Twitter hesabında məlumat verib.
Süleyman Şah

“Əcdadımızın əmanəti Süleyman Şahın nəşi Suriya ərazisindəki yeni məkanına müvəqqəti olaraq köçürülməsi üçün ölkəmizə gətirilib. Bu günə qədər böyük bir qürurla xidmət edən Süleyman Şah postunun hərbi xidmətçiləri də silahlı qüvvələrin “Şah Fırat” əməliyyatı ilə ölkəmizə qaytarılıb”. Müdafiə naziri İsmət Yılmaz və baş qərargah rəisi Necdət Özəl də əməliyyat barədə ictimaiyyəti məlumatlandırıb. Məlum olub ki, ötən gecə saat 21 radələrində “Şah Fırat” şərti əməliyyat başladılıb. 39 tank, 57 zirehli maşın, 100 avtomobil və 572 hərbçinin iştirak etdiyi xilasetmə əməliyyatı 3,5 saat davam edib və gecə saat 00.30-da hərbçilər türbəyə çatıb. Həmçinin bax Osmanlı sülaləsi Xarici keçidlər OSMANLILARIN ASLI KAYILAR Süleyman Şah biyografisi Uğruna savaşmayı bile göze aldığımız Süleyman Şah kimdir?
Mərdan Camalov

Camalov Mərdan Talıb oğlu — 27 may 1956-cı ildə Əli Bayramlı (indiki Şirvan) şəhərində anadan olmuşdur. 1973–1978-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun coğrafiya, 1983–1988-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisadiyyat İnstitutunun iqtisadiyyat fakültəsini bitirmişdir. M. T. Camalov əmək fəaliyyətinə 1978-ci ildə Sabirabad rayon Ağacanlı kənd məktəbində müəllim, 1981–1989-cu illərdə Əli Bayramlı şəhər Süni-dəri zavodunda çilingər, usta, növbə ustası, böyük usta, sex rəisi, rəis, 1989–1993-cü illərdə Azərittifaqın Əli bayramlı şəhər İstehlak Cəmiyyətində rəis, sədr, 1993–1995-ci illərdə Azərkooperativ Məişət Ticarət Kontorunun Bakı Universal Bazasının direktoru, 1995–1996-cı ildə "Azəriqaz" Dövlət Şirkətinin Sosial Təchizat Birliyinin rəis müavini, 1996–2005-ci illərdə Quruda Neft və Qazçıxarma İB-nin maddi-texniki təchizat şöbəsinin rəisi vəzifələrində çalışmışdır. Ailəlidir, 4 övladı var. Azərbaycan Respublikasının sabiq müdafiə sənayesi naziri Yavər Camalovun qardaşıdır. Siyasi fəaliyyəti 2005–2019-cu illərdə isə Şirvan Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 noyabr 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Zərdab Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1997-ci ildən YAP-ın üzvüdür.
Abdullah Öcalan

Abdullah Öcalan və ya qısa adı ilə Apo (4 aprel 1949, Ömərli[d], Mardin ili) — PKK qurucusu və lideri. 1999-cu ildə həbs olunmuş və İmralı həbsxanasında ömürlük məhkum edilmişdir. Abdulla Öcalan 4 aprel 1948-ci ildə Türkiyənin Şanlıurfa vilayətinin Halfeti mahalının Ömərli kəndində anadan olmuşdur. Öz iddiasına əsasən atası Ömər kürd, anası Öveyş türk kökənlidir. Abdullah Öcalan 1978-ci ildə Əli İldırımın qızı Kəsirə ilə evlənmişdir.Diyarbəkir və Ankara universitetlərində ali idarəçilik təhsili almışdır. 27 noyabr 1978-ci ildə Diyarbəkirin Licə mahalının Fis kəndində Kürdüstan Fəhlə Partiyasının (PKK) qurucuları arasında yer almışdır. Bu partiya Türkiyə, Avropa Birliyi, NATO, ABŞ və s. ölkələr tərəfindən terrorist partiya kimi tanınır. Xarici keçidlər KurdishCenter.ru
Tahir Mirkişili

Tahir Famil oğlu Mirkişili (7 iyun 1977, Həmzəli, Qubadlı rayonu) — azərbaycanlı iqtisadçı, siyasətçi, Azərbaycan Milli Məclisinin V və VI çağırış deputatı. 42 saylı Sumqayıt 2-ci seçki dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədi olaraq Milli Məclisə seçilib. İqtisadi Siyasət, Sənaye və Sahibkarlıq komitəsinin sədridir. ATƏT Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü, "AVRONEST" Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü və Enerji Təhlükəsizliyi komitəsinin sədr müavini, eləcə də Türkiyə, Almaniya, Avstriya, Belarus, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Böyük Britaniya, Cibuti, İndoneziya, İspaniya, İsveçrə, Kanada, Litva parlamentləri və Azərbaycan Milli Məclisi arasında yaradılan dostluq qruplarının üzvüdür. Azərbaycan-Avstriya parlamentlər arası dostluq qrupunun sədridir. Tahir Mirkişili 07 iyun 1977-ci ildə Qubadlı rayonunda anadan olmuşdur. 1994-cü ildə Bakı şəhəri 1 saylı fizika-riyaziyyat və informatika təmayüllü litseyi bitirmişdir.
Tahir Mirkişili

Riyaziyyat fənni üzrə Azərbaycan yığma komandasının üzvü kimi beynəlxalq olimpiadalarda iştirak etmişdir. 1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Beynəlxalq İqtisadi Münasibətlər fakültəsinə daxil olmuş və 1998-ci ildə həmin fakültəni fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən keçirilən ali təhsil müəssisə tələbləri arasındakı "Ümumrespublika İqtisadiyyat Olimpiadasında" 1-ci yeri tutmuşdur. 2000-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində beynəlxalq iqtisadiyyat ixtisası üzrə magistr dərəcəsi almışdır. 2004–2008-ci illərdə müxtəlif ölkələrdə İKT İqtisadiyyatının idarəedilməsi üxrə ixtisaslaşmış proqramlar bitirmişdir. 2006-cı ildə "Azərbaycan Respublikasının xarici ticarət siyasəti və onun təkmilləşdirilməsi yolları" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını uğurla müdafiə edərək, İqtisad elmləri üzrə fəlsəfə doktoru (Phd) alimlik dərəcəsi almışdır. 1 kitabın və 10-dan çox elmi məqalənin müəllifidir.
Tahir Mirkişili

Yerli və xarici mətbuatda İqtisadiyyat və İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları ilə bağlı 100-ə yaxın analitik məqaləsi dərc edilmişdir. 2016-cı ildə Oksford (Böyük Britaniya) Universitetinin "Beynəlxalq İqtisadiyyat və Beynəlxalq Siyasət" ixtisası üzrə xüsusi proqramını bitirmişdir. İngilis, rus və alman dillərini bilir. Ailəlidir, 2 övladı var. Elektron Hökumət quruculuğu üzrə bir sıra uğurlu layihələrin hazırlanmasında və həyata keçirilməsində yaxından iştirak etmişdir (Elektron İmza, Elektron Təhsil, Elektron Kitabxana, Səyyar ASAN xidmət, Eurovision portalı, Elektron İdarəetmə Sistemləri, Kibertəhlükəsizlik və sairə bu kimi layihələr).1998-ci ildə Azərbaycan Resublikası Xarici İqtisadi Əlaqələr Nazirlyində Ümumdünya Ticarət Təşkilatı üzrə mütəxəssis, 2000–2006-cı illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində "Dünya İqtisadiyyatı" fənni üzrə müəllim, 1999–2011-ci illərdə özəl sektorda İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları sahəsində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası İqtisadi İnkişaf nazirinin İnnovasiyalar üzrə müşaviri təyin edilmişdir. 1-ci dərəcəli dövlət qulluqçusudur.2012-ci ildə İKT də xidmətlərə görə Azərbaycan Prezidenti tərəfindən "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.2015-ci ildə 42-ci Sumqayıt 2-ci seçki dairəsindən Milli Məclisə deputat seçilmişdir.
Tahir Mirkişili

Milli Məclisin İqtisadi Siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin və Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin üzvü olmuşdur. ATƏT Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü və nümayəndə heyəti rəhbərinin müavini olmuşdur.ATƏT Parlament Assambleyasının 2017-ci ildə qəbul etdiyi "Multikulturalizm – qloballaşma şəraitində demokratiyanın inkişafında mədəni dəyərlərin rolu" qətnamə layihəsinin müəllifidir. 2020-ci ildə 42-ci Sumqayıt 2-ci seçki dairəsindən yenidən Milli Məclisə deputat seçilmişdir. Milli Məclisin İqtisadi Siyasət, Sənaye və Sahibkarlıq komitəsinin sədridir. ATƏT Parlament Assamblyasında nümayəndə heyətinin üzvü, Avronest Parlament Assamableyasında nümayəndə heyətinin rəhbəri və Enerji Təhlükəsizliyi komitəsinin sədridir. Yeni Azərbaycan Partiyasının VII qurultayında (5 mart 2021-ci il) YAP İdarə Heyətinin üzvü seçilib.
Goranboy əməliyyatı

Goranboy əməliyyatı və ya Ağdərə əməliyyatı — 1992-ci ilin yayında Azərbaycan Ordusu tərəfindən keçirilmiş irimiqyaslı hərbi hücum. Məqsəd Dağlıq Qarabağda nəzarəti ələ keçirmək və oradakı qanunsuz separatçılıq əməllərinə son qoymaq olmuşdur. Hücum istənilən şəkildə alınmış, bütöv 6 ildə Dağlıq Qarabağda Azərbaycan Ordusunun uğurlu irəliləyişinin pik nöqtəsi hesab olunur. Bu, həmçinin, yeni, daha gərgin bir mərhələnin başlanğıcı idi. Hücumda 8.000-dən çox qoşun, əlavə 4 batalyon, 90 tank və 70 piyada döyüş maşını, Mi-24 zirehli hərbi döyüş vertolyotundan istifadə edilmişdir. [mənbə göstərin]Azərbaycanın ilkin uğurlu hücumlarından sonra, yenidən yaradılmış erməni qrupları əks-hücuma keçmiş və itirdikləri ərazilərin əksəriyyətini geri qaytarmışdır. Hücumun başlanması 12 iyun, 1992-ci il tarixində, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi sədri Əbülfəz Elçibəyin prezident seçilməsindən sadəcə 5 gün sonra, Azərbaycan hərbi qüvvələri Dağlıq Qarabağ mərkəzində Əsgəran bölgəsi istiqamətində şərqdən genişmiqyaslı hücum başlayır. Ümumi 4.000 qoşundan ibarət 2 qrup Əsgərana şimal və cənub istiqamətində hücum edir. Şiddətli döyüşlərin nəticəsində azərbaycanlılar Əsgəran rayonunda bəzi yaşayış məntəqələrini ələ keçirirlər: Naxçıvanlı, Dovşanlı, Pircamal, Dəhrəz, Ağbulaq. 13 iyun, 1992-ci ildə Azərbaycan hərbi qüvvələri Dağlıq Qarabağın şimalında 3 gün davam edəcək erməni könüllü dəstələrinin müdafiə etdiyi Goranboy rayonu istiqamətində (Azərbaycan SSR dövründə Şaumyan rayonu) irimiqyaslı hücuma keçdi.
Goranboy əməliyyatı

Hücuma "Goranboy" əməliyyatı adı altında Surət Hüseynov tərəfindən başçılıq edilirdi. Keçmiş Sovet Ordusunun 23-cü dviziyasının 4 tank və 2 motoatıcı batalyonu, əlavə olaraq Azərbaycan Ordusunun 4 batalyonu və qonşu rayonlardan cəlb edilmiş briqadalar əməliyyatda iştirak edirdi. 15 saat davam edən şiddətli döyüşlərdən sonra 2 erməni hərbi bölüyü geri çəkildi. Bununla da, Goranboy rayonundakı onlarla kənd ermənilərdən təmizləndi. "Memorial" insan hüquqları təşkilatının məlumatına görə, əməliyyat zamanı ölüm hadisəsi baş verməmiş, ermənilər hücumdan əvvəl rayonu tərk etmişlər. Ağdərə döyüşü 15 iyun, 1992-ci ildə Goranboy rayonunun azad edilməsindən sonra Ağdərə istiqamətində hücum başlanıldı. Sərt müqavimətlə üzləşən ordumuz bir neçə gün içərisində rayonu mühasirəyə almağa nail oldu. 708-ci briqada cənubdan, 703-cü briqada şimaldan və 701-ci briqada isə Kəlbəcər istiqamətindən hücum etmişdir. [mənbə göstərin] Ermənilərin ilkin əks-hücumları 25 iyun, 1992-ci il, səhər saat 10:33 radələrində erməni könüllü dəstələri (Arabo, Aramo, Artziv 9, Zeytun, Nikol Duman, Zoravar Andranik, Meğradzor) Yuxarı Oratağ kəndində birləşərək sürətli əks-hücuma keçdilər.
Goranboy əməliyyatı

Gecə ikən, 65 nəfərdən ibarət Aramo dəstəsi və əlavə 10 könüllü Qızıloba kəndini yenidən işğal etdilər. Bu azərbaycannlılar arasında böyük psixoloji təsir yaratmış və döyüş zamanı 30-40 əsgərimiz həlak olmuşdur. [mənbə göstərin] Ağdərənin azad olunması və irəliləyişlər 4 iyul, 1992-ci ildə, uzun mühasirədən sonra Ağdərə (Mardakert) şəhəri azad edildi. Ermənilər vahimə içində ərazini tərk edir. Erməni hərbi qüvvələri Xankəndinin cənub tərəfində doğru geri çəkilmiş və azərbaycanlıların hər hansı bir ciddi hücumu təqdirdə Mardakert rayonundakı mühüm hidroelektrik bəndin partladılması planlaşdırılırdı. Lakin buna baxmayaq döyüşlər dağlıq bölgədə baş tutduğundan irəliyə getmək çox çətin idi və erməni hərbi birləşmələrinin müqavimətini qırmaq mümkün olmadı. Azərbayacan hərbi qüvvələri ağır itkilərlə geri çəkilməyə məcbur olur. Robert Köçəryanın bildirdiyinə görə, Azərbaycan Ordusu bu vaxta kimi keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin 48 %-ni işğal edərək, erməni vətəndaşları arasında panika yaratmaq istəyir. Goranboy əməliyyatı 60.000 əhalini qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə salmış, yüzlərlə şəxs əsir və itkin düşmüşdür.
Goranboy əməliyyatı

[mənbə göstərin] Yaranmış bu şəraitdən istifadə edərək Azərbaycan prezidenti Əbülfəz Elçibəy səfərbərlik barədə fərman imzaladı və 1991-1992-ci ildə ordudan tərxis olunanlar yenidən orduya çağırıldı. Bu arada, Azərbaycan hərbi qüvvələri Xankəndidən 15 dəqiqəlik məsafədə olan Sırxavənd kəndində hazır mövqedə dayanmışdılar. Rusların ermənilərə dəstəyi 18 iyun, 1992-ci il tarixində Dağlıq Qarabağdakı erməni rejimi fövqəladə vəziyyət elan etdi. 15 avqustda isə erməni rejimi müdafiə nazirliyi yaradır. Nazirliyə ilk dövrlər Robert Köçəryan, sonrada isə Serj Sarqsyan rəhbərlik etmişdir. Özünü müstəqil elan etmiş DQR-də qismən səfərbərlik çağırışı elan edildi, əvvəllər hərbi xidmətdə olmuş 18–40 yaşlı əsgər və çavuşlar döyüşlərə cəlb edildi. Yeni çağırışçılarla birlikdə onların sayı 15.000-ə çatırdı. Hərbi islahatlar sürətlə keçirilməsi nəticəsində könüllü erməni dəstələri vahid komandanlıq altında döyüş vəziyyətinə gətirildi və nəticədə Dağlıq Qarabağ Müdafiə Ordusu (DQMO) yaradıldı. Rus generalı Lev Ruxlovun sözlərinə görə, Rusiya Mozdokdakı hərbi bazasından döyüş bölgəsinə gətirdiyi T-72 tankları və 50 ədəd BMP-2 hərbi döyüş texnikası ilə ermənilərə kifayət qədər güclü dəstək vermişdir.
Goranboy əməliyyatı

Hərbi sursatların əksəriyyəti Antonov An-124 yük təyyarəsi vasitəsilə Dağlıq Qarabağa daşınırdı. Bu isə DQR-də itirilmiş torpaqların geri qaytarmaq üçün zəmin yaratdı. Ermənilərin dirənişi Dağlıq Qarabağ Müdafiə Ordusu təşkil olunmasından sonra Azərbaycanın irəliləməsi uğursuzluğa düçar oldu. 1992-ci ilin sentyabr-dekabr aylarında Azərbaycan Ordusu ciddi müdafiə ilə qarşılaşaraq ağır itkilərlə üzləşmişdi. Surət Hüseynov öz tabeçiliyində olan diviziyaları Ağdərədə Gəncəyə doğru irəliləməsinə əmr verdi. Orada da qərarlaşmayan Hüseynov Bakıda dövlətə qarşı hərbi qiyam qaldırmaq və Elçibəyi hakimiyyətdən devirmək niyyətində idi. Bu və digər səbəblərdən bölgədə baş vermiş uğurlu əməliyyatların davamı olmamış, əksinə geri qaytarılan torpaqların bir hissəsi yenidən itirilir. [mənbə göstərin] Populyar mədəniyyətdə Həmçinin bax Çaykənd əməliyyatı Kəlbəcər əməliyyatı Horadiz əməliyyatı Goranboy əməliyyatı Ağdərə əməliyyatı Xarici keçidlər Rus Ordusu Qarabağda
Dmitri Şostakoviç

Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1966), SSRİ xalq artisti (1954), Lenin mükafatı (1958), və SSRİ dövlət mükafatı (1968) laureatı.1960-cı ildən Sov. İKP üzvü. Dmitri Şostakoviç — XX əsrin ən böyük bəstəkarlarından biri, 15 simfoniya, 6 konsert, 3 opera, 3 balet və o cümlədən də, kinofilm və teatrların musiqilərinin müəllifidir. Yaradıcılığı Dmitri Dmitriyeviç Şostakoviç 1906-cı ildə Sankt-Peterburq şəhərində anadan olmuşdur. Erkən yaradıcılığında Stravinski, Berq, Prokofeyev, Hindemit kimi bəstəkətlardan bəhrələnən Şostokoviç yaradıcılığı sonradan (1930-cu illərin ortalarında) Maler yaradıcılığının təsiri altına düşür. Daima klassik və avanqard musiqi ənənələrini öyrənən bəstəkar tezliklə emosiyalarla dolu özünəməxsus musiqi üslubunu işləyib hazırlayır.
Dmitri Şostakoviç

Bu stil musiqisevərlər tərəfindən sevilir. Mükafatları və fəxri adları Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (24.09.1966) 3 dəfə Lenin ordeni (28.12.1946; 24.09.1956; 24.09.1966) "Oktyabr inqilabı" ordeni (02.07.1971) "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (23.05.1940) "Xalqlar Dostluğu" ordeni (1972) RSFSR əməkdar incəsənət xadimi (1942) RSFSR xalq artisti (1947) SSRİ xalq artisti (1954) Azərbaycan SSR xalq artisti (19.04.1972) 5 dəfə Stalin mükafatı (1941, 1942, 1946, 1950, 1952) Lenin mükafatı (1958) SSRİ dövlət mükafatı (1968) Ədəbiyyat və İncəsənət ordeni komandoru (Fransa, 1958) Filmoqrafiya Gənc qvardiya (film, 1948) Ovod (film, 1955) Kral Lir (film, 1970) Geniş bağlanmış gözlərlə (film, 1999) Xarici keçidlər Complete catalogue of works, with many additional comments by Sikorski The Shostakovich Debate: Interpreting the composer's life and music One Resurrected Drunkard: A Dialogue on Tony Palmer's Testimony Article on Palmer's Shostakovich film in Bright Lights Film Journal Dmitry Shostakovich about Iosif Andriasov Journey of Dmitri Shostakovich Arxivləşdirilib 2007-01-03 at the Wayback Machine – an interview with filmmaker Helga Landauer Epitonic.com: Dimitri Shostakovich featuring tracks from Written With The Heart's Blood Video of Shostakovich — YouTube, at a rehearsal of his opera The Nose in 1975 BBC Presenter Stephen Johnson on Shostakovich and Depression Arxivləşdirilib 2019-12-03 at the Wayback Machine Altovaya sonata. Dmitriy Shostakovich (1981) (Sonata for Viola), documentary film on Shostakovich's life, and difficulties with Khrennikov and Stalin Complete opus list, comprehensive discography, bibliography, filmography, list of first performances and links by Yosuke Kudo Archive of BBC's "Discovering Music" radio show, featuring Shostakovich's Symphony No. 5, Symphony No. 10, String Quartet No. 8, and Cello Concerto No.
Dmitri Şostakoviç

1. Various pieces by Shostakovich in streaming media by Classical Music Archives Shostakovich: the 24 preludes Op. 34 University of Houston Moderated Discussion List: Dmitri Shostakovich and other Russian Composers Arxivləşdirilib 2021-02-10 at the Wayback Machine Shostakovich: the string quartets Shostakovich: the quartets in context Interview with the composer's son, conductor Maxim Shostakovich by Bruce Duffie, 10 July 1992 Paterson, Harry. "Shostakovich: Revolutionary life, revolutionary legacy". Weekly Worker. 21 December 2000.
Dmitri Şostakoviç

8 June 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 August 2011. "Shostakovich's Tenth Symphony: The Azerbaijani Link – Elmira Nazirova" by Aida Huseinova, in Azerbaijan International, Vol. 11:1 (Spring 2003), pp. 54–59.
Bakı-Şollar su kəməri

Bakı-Şollar su kəməri - Ölkəmizdə ən böyük həcmdə tikilən ilk su kəməri. Su kəmərinin çəkilişi ilə bağlı layihə müsabiqəsi 1881-ci ildə Bakı şəhər Duması milli burjuaziyanın lideri H.Z.Tağıyevin təklifi əsasında şəhərə su kəməri çəkmək üçün layihə tərtib etmək haqqında müsabiqə elan etdi. Müsabiqə ilə əlaqdar olaraq şəhər idarəsinə 1893-cü ilə qədər Kür, Araz, Samur, Zuğulba, Altıağac və Göygöl mənbələrindən şəhər su kəməri çəkmək üçün 40-dan çox layihə təklif olunmuşdur. Lakin şəhər duması bu təkliflərin hamısını rədd etmişdir. Buna səbəb təklif olunan layihələrin böyük xərc tələb etməsi idi. Bakıda su təsərrüfatının vəziyyəti Beləliklə, həmin dövrdə Bakı sənaye rayonunda iqtisadi həyatın coşğun inkişafının əksinə olaraq su təsərrüfatı hələ də orta əsr səviyyəsində qalmaqda idi. Şəhərdə uzun müddət su qıtlığının hökm sürməsi və bu səbəbdən kanalizasiya və yaşıllığın olmaması, küçələrin natəmiz saxlanması 1892-ci ildə güclü vəba xəstəliyinin baş verməsi ilə nəticələndi. Xəstəliyin əsas qurbanları isə yoxsul xalq kütlələri idi. Bakı şəhərinin su təchizatının I mərhələsi Öz canlarından qorxuya düşən Şəhər İdarəsi üzvləri şəhərdə su təchizatının bir qədər yaxşılaşdırılması üçün tələsik bir sıra tədbirlər gördülər. 1892-ci ildə Şəhər İdarəsi dəniz suyundan istifadə etmək məqsədi ilə suşirinləşdirici qurğu tikmək haqqında "Bakı liman birliyi" cəmiyyəti ilə müqavilə bağladı. Müqaviləyə görə qurğu sutkada 30000 vedrə su verməli idi. Bu hadisə həmin dairələri şəhərin su təchizatı ilə ciddi məşğul olmağa vadar etdi. Şəhər İdarəsi tezliklə mühəndislərdən M.İ.Altuxova, Q.Q.Poyta və E.Lyumlya Kür çayından şəhər su kəməri çəkmək üçün layihə tərtib etməyi sifariş verdi. 1893-cü ildə hər üç layihə hazır olsa da həyata keçirilmədi.
Bakı-Şollar su kəməri

Belə ki, layihələr Moskvada "Neptun" elmi texniki cəmiyyəti və Daxili İşlər Nazirliyinin Texniki Tikinti komitəsi tərəfindən dəqiq yoxlanıldığından sonra müəyyənləşdirilmişdir ki, layihələrin hamısı texniki və iqtisadi cəhətdən düzgün əsaslandırılmamışdır. Bakı şəhərinin su təchizatının II mərhələsi Bu mərhələnin xarakterik xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, həmin dövrdə şəhərin su ilə təchiz edilməsi işində su quyularından başqa, Kür və Volqa çaylarından gəmilərlə daşınan sudan da istifadə olunurdu. 1893-cü ildə Şəhər İdarəsi öz vəsaiti hesabına günü sutkada 30000 vedrə su şirinləşdirici qurğu tikdirməyə başladı. 1894-cü ildə bu qurğu artıq istismara verilmişdi. Qeyd etmək lazımdır ki, qurğunun emal etdiyi su olduqca baha başa gəlirdi. Belə ki, 10-12 vedrə dəniz suyunu emal etmək üçün 1 pud duru yanacaq sərf olunurdu. Ona görə də suyun 1 vedrəsinin satış qiyməti olduqca baha olub məişət məqsədi üçün 0.75 qəpik, sənaye məqsədi üçün 1 qəpik idi. 1895-ci ilə qədər Şəhər İdarəsi suşirinləşdiricinin tikintisinə və su şəbəkəsinin bir qədər genişləndirilməsi işinə 32760 rubl vəsait sərf etmişdir. 1898-ci ildə Şəhər İdarəsi "Artur Koppel" şirkət ilə gündəlik istehsal günü 5000 vedrə olan yeni suşirinləşdirici qurğu tikmək haqqında müqavilə bağladı. Yeni qurğu artıq 1899-cu ilin avqustunda fəaliyyətə başladı. Müqaviləyə görə suyun 1 vedrəsinin qiyməti 0.5 qəpik olmalı idi. Qeyd edək ki, həmin dövrdə suşirinləşdirici qurğular mükəmməl olmadığından emal olunan su dadsız və qoxulu olurdu. Buna görə də əhali ondan içmək üçün istifadə etmirdi.
Bakı-Şollar su kəməri

Məsələnin həlli qarşısında aciz qalan şəhər idarəsinin rəhbərliyi və Duma üzvləri isə ya yekdil bir qərara gələ bilmir, ya da su kəmərinin çəkilişi üçün lazımi vəsait tapmırdılar. Bakıya yeraltı bulaq suyunun gətirilməsinin uzun vaxt aparacağını israr edən şəhər idarəsinin və Dumanın bəzi üzvləri Lindleydən ya Kür, ya da Samurçaydan kəmər çəkməyi tələb edirlər. Bütün təzyiqlərə rəğmən, Şollar mənbəyi üzərində israrla dayanan Lindleyi müdafiə edən sağlam əqidəli, sözün əsl mənasında, Bakı sakinlərinə ürəyi yanan imkanlı adamlar da tapılır. Bu məsələdə öz xalqının təəssübkeşi Hacı Zeynalabdin Tağıyev xüsusi fəallığı ilə seçilir. O, Şollar ərazisindəki yeraltı bulaqların Bakını içməli su ilə təchiz etmək iqtidarında olmadığını iddia edənlərə yerindəcə cavab verərək deyir: Hacı öz şəxsi vəsaitindən quyuların qazılması üçün şəhər idarəsinə 25 min rubl pul da verir. Məhz Hacının bu xeyirxahlığı Şollar suyunun Bakıya gətirilməsi işinə, sanki, bir təkan verir. Bakı-Şollar su kəmərinin tikintisi Lindleyin xaricdən dəvət etdiyi mühəndislərdən ibarət ekspedisiya qrupu Xudatdan şimal-şərqə doğru meşədə şəffaf, təmiz bulaq suyu olduğunu aşkarlayır. Buna baxmayaraq, Bakı sakinlərinə sərinlik və firavanlıq gətirəcək Şollar kəmərinin çəkilişi bir tərəfdən lazımi vəsaitin tapılmamasından, digər tərəfdən isə layihənin əleyhdarlarının apardıqları əkstəbliğat səbəbindən uzanırdı. Yalnız çar II Nikolayın 6 oktyabr 1909-cu il tarixli fərmanı ilə Bakı şəhərinə 27 milyon rubldan çox olmamaq şərtilə istiqraz buraxılmasına icazə verməsindən sonra Şollar su kəməri layihəsi fəal tikinti mərhələsinə qədəm qoyur. Layihənin müəllifi Lindleyin qətiyyəti və inadkarlığı sayəsində kəmərin çəkilişi üçün lazım olan bütün avadanlıq xaricdən alınıb gətirlir. Hətta Birinci Dünya müharibəsinin qızğın çağında belə tikinti işləri səngimir.
Bakı-Şollar su kəməri

Kəmərin, anbarların, şəhərdaxili şəbəkənin inşası anbaan sürətlənir. Nəhayət, V.Lindleyin və onun mütəxəssis komandasının, Bakı Dumasının və onun azərbaycanlı deputatlarının, şəhər idarəsinin, tikintidə çalışan minlərlə Azərbaycan kəndlisinin, Bakı fəhlələrinin möhkəm iradəsi və gərgin əməyi hesabına 1916-cı ilin dekabrında Şollar-Bakı su kəmərinin birinci növbəsinin tikintisi başa çatır. Bakı-Şollar su kəmərinin istismara verilməsi 1917-ci il yanvarın 22-də Lindley, şəhər başçısı Bıç, Dumanın və şəhər idarəsinin üzvləri, iş adamları, ziyalılar, mətbuat nümayəndələri şəhərin kənarında tikilmiş anbar ərazisində Şollar suyunun gəlişini gözləyirlər. Bakının sadə sakinləri də neçə illərdən bəri həsrətində olduqları şirin suyu öz gözləri ilə görmək üçün buraya axışırlar. Lindley tez-tez əlindəki saata baxır və suyun bir neçə dəqiqəyə anbara daxil olacağını həyəcanla bildirir. Düz müəyyən olunmuş vaxtda, 187 kilometrlik məsafəni 63 saata qət edən Şollar suyu anbara tökülməyə başlayır. 1917-ci il fevralın 18-də Şollar-Bakı su kəmərinin təntənəli açılışı keçirilir. Şəhər sakinləri üçün əsl bayrama çevrilən bu mərasimdə iştirak edən Hacı Zeynalabdin Tağıyev su anbarından şəhərdaxili şəbəkəyə gedən kranını açır. Bakı sakinləri bu hadisəni hədsiz sevinc və şadyanalıqla qeyd edirlər. Şəhərdə saysız qurbanlar kəsilir, ehsanlar paylanır. Abşeron yarımadasının içməli su təchizatı üçün çəkilmiş bu xətt həm də Birinci Bakı su kəməri adı ilə tarixə düşüb.
Bakı-Şollar su kəməri

Mənbəyini Xaçmaz rayonunun Xudat şəhəri yaxınlığında yerləşən Şollar kəndi ərazisindəki yeraltı sulardan götürən kəmər düz 100 ildir ki, Bakı əhalisini keyfiyyətli içməli su ilə təmin edir. Kəmərlə gətirilən suyun həcmi ilk vaxtlar layihə gücünün üçdə bir hissəsini təşkil etsə də, ötən əsrin 30-cu illərində Şahdağın ətəklərində əlavə artezian quyularının qazılması, su anbarlarının tutumunun 170 min kubmetrədək, nasos stansiyalarının gücünün isə 3.5 dəfə artırılması və digər texniki tədbirlər nəql olunan suyun həcmini sutkada 109 min kubmetrə çatdırmağa imkan yaradıb. Unikal su qurğusu olan Şollar-Bakı su kəməri ellipsoid formalı monolit beton borularla çəkilib. Hündürlüyü 1,7 metr, eni isə 1,2 metr olan borular marşrut boyunca torpağa basdırılıb. Suyun öz axımı ilə Bakıya çatdırılmasını təmin etmək məqsədilə relyefdən asılı olaraq borular 2 metrdən 8 metrədək dərinlikdə yerləşdirilib. Saf, təmiz bulaq suyu Hacı Zeynalabdin Tağıyev qəsəbəsindəki nasosxanaya qədər öz axımı ilə gəlir. Buradan su nasoslarla Müşfiqabad qəsəbəsinə vurulur, oradan isə yenə də öz axımı ilə Bakı şəhərinə çatır. Şollar kəməri 24 artezian quyusundan, eləcə də lay və bulaq sularından qidalanır. Xatırladaq ki, əsas hissəsi torpağın altı ilə çəkilən bu nadir su kəmərində indiyədək ciddi təmir və ya yenidənqurma işləri aparılmayıb. Üstəlik, borular dəmirdən deyil, bərk gildən hazırlandığından fəaliyyət göstərdiyi 100 il ərzində kəmərdə, bir dəfə də olsun, qəza baş verməyib. Şübhəsiz, vaxtilə Məmməd Səid Ordubadinin "qısır dəvə"yə bənzətdiyi Bakı təpəliklərinin ötən bir əsr ərzində hər addımında fəvvarələr aşıb-daşan, mənzillərində bulaq suları çağlayan bir meqapolisə çevrilməsinin uğurlu başlanğıcı bu günlərdə 100 illiyi qədirbilənliklə qeyd olunan Şollar-Bakı su kəməri ilə qoyulmuşdur.
Bakı-Şollar su kəməri

Lindleyə xidmətləri müqabilində minnətdarlıq əlaməti Cənab Lindleyin hədsiz xidmətləri müqabilində minnətdarlıq əlaməti olaraq, Bakı Şəhər Duması ser Vilyam Harleyn Lindleyi Bakının fəxri vətəndaşı seçmiş, Birja küçəsinin adının dəyişdirilərək Lindley küçəsi adlandırılması barədə sərəncam vermişdi. Bakıda Şollar suyunun istismara verilməsindən 9 ay sonra ser Vilyam Harleyn Lindley Londonda ürək xəstəliyindən vəfat etdi. Lakin hazırda bu küçə 28 may küçəsi adlanır. Hazırda Şollar suyu verilən ərazilər Hazırda Abşeron yarımadasının kiçik hissəsinə “Şollar” suyu verilir. Həmin ərazilər bunlardır: Sumqayıt şəhərinin bir hissəsi H.Z.Tağıyev qəsəbəsi Köhnə Xırdalan kəndi Müşfiq qəsəbəsi «28 May» qəsəbəsi Sulutəpə qəsəbəsi Hökməli kəndi. Xarici keçidlər “Şollar” kəmərindən kimlər su içir? Arxivləşdirilib 2017-06-16 at the Wayback Machine Ölkəmizdə ən böyük həcmdə tikilən ilk su kəməri Şahdağ suyu Bakıya necə gətirildi Susuz Bakı: Şəhəri əsrlərlə böyüməyə qoymayan səbəb – Tarixi Araşdırma (I yazı) Arxivləşdirilib 2017-08-20 at the Wayback Machine Bakının su problemi necə həll olumuşdu? – Tarixi Araşdırma (II yazı: Mənbələr) Arxivləşdirilib 2017-03-23 at the Wayback Machine Dövrünün anoloqu olmayan layihəsi: 100 yaşlı `Şollar` kəməri necə çəkilmişdi - Tarixi araşdırma (III yazı: Tikinti) Arxivləşdirilib 2017-03-23 at the Wayback Machine Həmçinin bax Uilyam Hirleyn Lindley Hacı Zeynalabdin Tağıyev
Riqa

Riqa (latış. Rīga) — Latviyanın paytaxtı və Baltikyanı ölkələrdə ən böyük şəhər. Şəhər Dauqava çayı üzərində, Riqa körfəzinin yaxınlığında yerləşir. SSRİ dağıldıqdan sonra müstəqillik qazanmış ölkənin (1991) paytaxtında yaşayan rusların (180 000 nəfər) şəhəri tərk etməsi ilə şəhər əhalisinin sayı xeyli azalmışdır. Riqa ölkənin siyasi, iqtisadi və mədəni mərkəzidir. Qədim liman şəhəri olan Riqa yeni stildə tikililərlə bərabər illərdən bəri qorunub saxlanmış köhnə məhəllələrə də malikdir.
Riqa

1150-ci ildən isveçli tacirlər Dauqava çayı ətrafında, kiçik çay olan Ridzeneyə daimi olaraq alverə gəlirlər. Bu çay sonralar torpaqla doldurulur. Yalnız bugünkü küçələrin işləri əsasında bu çayın yerini təyin etmək mümkündür. XII əsrin sonuna yaxın alman tacirləri Latviyaya getməyə başlayırlar. 1201-ci ildə Bremendən olan episkop Albert fon Buksıveden tərəfindən yaradılan şəhər Riqa (Ridzne sözünün almanca tələffüzündən əmələ gəlmişdir) Latviyanın paytaxtına çevrilir. Episkopunun tabeçiliyində olan Riqa getdikcə ticarət mərkəzinə çevrilir.
Riqa

İlk dövrlərdə Riqa sürətlə inkişaf edir. Belə ki, şəhərin sahəsi 30 il ərzində 6 dəfəyə qədər böyüyür. 1211-ci ildən əsasən tacirlərdən ibarət şəhər sakinləri formalaşmağa başlayır. 1225-ci ildən sakinlər şəhər başçısını özləri seçmək hüququnu qazanırlar. Riqa şurası ilk dəfə olaraq 1225-ci ildə sənədlərdə qeyd olunmuşdur və ehtimala görə 1222/23-cü illərdən fəaliyyət göstərmişdir. Alman tabeçiliyində Şərqdə müstəmləkəçilik siyasəti daxilində episkoplar, əsasən isə almaniyadan olanlar Latviya ərazilərini əz əllərinə keçirməyə çalışırlar.
Riqa

Burada onlar cəngavərlərdən ibarət olan Alman Ordeni tərəfindən dayaqlanırdılar. Alman Ordeni sərbəst fəaliyyət göstərən, kilsənin tabeçiliyində olan təşkilat idi. O tezliklə Riqanın episkopu ilə qarşıdurma yaradır. Livland ərazisində fəaliyyət göstərən Ordenin bölməsi belə adlanan "Landmayster"in tabeleyində idi. Riqa episkopu və Alman Ordeni arasında sürən, istər silahla, istərsə də danışıq prosesləri ilə müşaiət olunan çəkişmələr birbaşa Papa tərəfindən nəzarət edilirdi. Episkoplar o cümlədən alman imperatorluğu da daxil olmaqla yaxınlıqda yerləşən ölkələrdə, şəhərlərdə kömək axtarırlar. 1492-ci ildə Neuermöhlen ətrafında getmiş döyüşlərdən sonra, Riqa şəhərinin episkopu Alman Ordenini şəhərin müdafiəçisi kimi qəbul edir və sonra öz ordusu ilə onun tərkibində Smolina gölü ətrafında gedən döyüşlərdə (1502) iştirak edir. 1522-ci ildə Riqa islahat hərəkatına qoşulur.
Riqa

Bu episkopların hakimiyyətinin sonu demək idi. Riqanın sonuncu episkopu Vilhelm fon Brandenburg olmuşdur. Onun getməsindən sonra 1561-ci ildə şəhər Polşa-Litva tərəfindən tutulur. 1621-ci idə Riqa isveç şahı İİ Qustav tərəfindən zəbt edilir. 1656–1659-ci illərdə gedən rus-isveç müharibəsi zamanı Riqa mühasirədə qalsa da o XVİİİ əsrin əvvəlinə qədər İsveçin tərkibində qalır. Bu ərəfədə şəhər sərbəst fəaliyyət göstərir. 1710-cu ildə İ Pyotr şimalda apardığı müharibələr zamanı Riqanı zəbt edir və bu 1721-ci il Niştadt sülh müqaviləsi ilə nəticələnir.
Riqa

Riqa Çar rusiyasına qatılır və 1796-cı ilə qədər Baltikyanı quberniyasının paytaxtı olur. XİX əsrin sonuna kimi Riqa mühüm dəniz limanına çevrilir. Rusiya müstəmləkəsi olmasına baxmayaraq o öz alman stilli şəhər strukturunu qoruyub saxlayır. 1891-ci ilə qədər rəsmi dil kimi alman dili işlədilirdi. Bundan sonra isə rəsmi dil rus dili olur. Dünya müharibəsi 1913-cü ildə Riqanın əhalisinin 40% latışlar, 20% ruslar, 13% almanlar və təxminən 7% yəhudilər təşkil edirdi.
Riqa

Bundan əlavə nəzərə çarpacaq dərəcədə polşa və litva azlıqları da vardı. 1881-ci ildə nisbət almanların xeyrinə dəyişir. Onların nisbəti 30% təşkil edir. Yerdə qalanının 33% latış, 19% rus və 8,5% yəhidi idi. Şəhərin inkişafı birinci dünya müharibəsi səbəbindən dayandırılır. Müharibə zamanı şəhərin əhalisinin 200 minini Çar rusiyası işçi kimi ölkənin mərkəzinə aparır. 1917/18-ci illərdə almanların zəbtindən sonra latviyalılar 18 noyabr 1918-ci ildə öz müstəqilliklərini elan edirlər.
Riqa

Qırmızı Ordu inqilabdan sonra onların bu müstəqilliyinin ləğvini əldə edə bilmir və baltikdən geri çəkilmək məcburiyyətində qalır. Ancaq bu müstəqillik uzun çəkmir. 1939-cu ildə Hitler-Stalin arasındakı pakta əsasən Latviya yenidən rusların tabeçiliyinə keçir. Bu zaman baltik almanlari, almaniya tərəfindən yeni zəbt olunmuş Varteqauya köçürülürlər. 17 iyun 1940-cı ildə sovet tankları Riqanın mərkəzinə daxil olurlar. Riqa Latviya Sosialist Respublikasının paytaxtı olur.
Riqa

İkinci dünya müharibəsi başlayandan sonra 1941-ci ildə Riqa alman ordusu tərəfindən yenidən tutulur. 1941–44-cü illərdə şəhər Şərqi rayxskommisariatın mərkəzi olur. Bu ərəfədə şəhərdə yaşayan 4000 yəhudi həbs olunaraq konslaqerlərdə həlak olurlar. 1944-cü ildə Riqa rus ordusu tərəfindən zəbt edilir. Döyüşlərdə şəhərin böyük hissəsi dağıdılır. Bu işğal 1990-cı ilə qədər davam edir.
Riqa

SSRİ dağıldıqdan sonra, 21 avqust 1991-ci ildə Latviya yenidən öz müstəqilliyini qazanır. Riqa yenə də azad Latviyanın paytaxtı olur. Qardaş şəhərləri Riqanın aşağıdaki siyahılanmış şəhərləri ilə qardaş şəhəri sayılır: Şəhərin görməli yerləri Şəhərin əsas görməli yeri UNESCO tərəfindən qorunan onun qədim hissəsidir. Dunay çayının sağ tərəfində yerləşən bu köhnə hissə indiyə kimi öz qədimliyini saxlamışdır. Şəhərin görməli yerlərindən:
Hökumət

Hökumət, həmçinin Nazirlər Kabineti və ya Nazirlər Şurası — dövlət idarə etməsinə rəhbərliyi həyata keçirən ali kollegial icra hakimiyyəti orqanı. Hökumətin strukturu Hökumət hökumət üzvlərindən — nazirlərdən və dövlət komitəsi sədrlərindən ibarət olub dövlət başçısı (kral, prezident) və ya baş nazir (hökumət sədri, kansler, nazirlər kabineti və ya şurası sədri) tərəfindən rəhbərlik edilir. Federativ dövlətlərdə və daxilində muxtar ərazi qurumu olan dövlətlərdə əlahiddə ərazi qurumlarının da muxtar hökuməti olur. Koalisiyalı hökumət — koalisiya qurmuş parlament partiyalarının koalisiya müqaviləsi əsasında fəaliyyət göstərir. Hökumətin səlahiyyətləri Hökumətin əsas vəzifəsi — dövlətin ali qanunverici orqanı (parlament)qəbul edilmiş qanunlarını həyata keçirilməsidir. Bu məqsədlə hökumət və nazirliklər qərarlar hazırlayıb qəbul edirlər.
Hökumət

Həmçinin bəzi ölkələrdə hökumət qanunvericilik təşəbbüsü ilə parlamentə müraciət edə bilərlər. Hökumətin əsas vəzifələrindən biri də vətandaşların hüquqlarının və içtimai asayişi qorunmasıdır. Hökumətin formalaşması prinsipləri Hökumətin formalaşması prinsipləri müxtəlif ölkələrdə müxtəlifdir. Parlament üsul-idarəli ölkələrdə hökuməti parlament seçkilərində qalib gəlmiş partiya formalaşdırır. Mütləq qalib olmazsa partiyalar koalisiya yaradır, ya çoxluq ya da azlıq hökuməti qururlar. Bu baş tutmazsa yenidən parlament seçkiləri keçirilir.
Hökumət

Azərbaycan Respublikasında hökumət Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının Vİ fəslinin 99-cu maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında icra hakimiyyəti Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə mənsubdur. Konstitusiyanın 109-cu maddəsinə əsasən " Azərbaycan Respublikasının Prezidenti: 4. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin razılığı ilə Azərbaycan Respublikasının Baş nazirini vəzifəyə təyin edir; Azərbaycan Respublikasının Baş nazirini vəzifədən azad edir; 5. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin üzvlərini vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edir; zəruri hallarda Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin iclaslarına sədrlik edir; 6. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin istefası haqqında qərar qəbul edir. " Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin statusu və tərkibi Konstitusiyanın 114-cü maddəsinə əsasən : " I. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti icra səlahiyyətlərinin həyata keçirilməsinin təşkili məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetini yaradır.
Hökumət

II. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti Azərbaycan Respublikası Prezidentinin yuxarı icra orqanıdır. III. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə tabedir və onun qarşısında cavabdehdir. IV. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin iş qaydasını Azərbaycan Respublikasının Prezidenti müəyyənləşdirir.
Hökumət

Maddə 115. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tərkibi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tərkibinə Azərbaycan Respublikasının Baş naziri, onun müavinləri, nazirlər və başqa mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının rəhbərləri daxildirlər. Maddə 116. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin istefası Yeni seçilmiş Azərbaycan Respublikasının Prezidenti vəzifəsini tutduğu və səlahiyyətlərini icra etməyə başladığı gün Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti Azərbaycan Respublikası Prezidentinə istefa verir. Maddə 117. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin iclasları Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin iclaslarına, bir qayda olaraq, Azərbaycan Respublikasının Baş naziri sədrlik edir."
Hökumət

Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin təyin edilməsi qaydası Konstitusiyanın 118-ci maddəsinə əsasən : " I. Azərbaycan Respublikasının Baş nazirini Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin razılığı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti təyin edir. II. Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə namizədlik haqqında təklifi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti onun öz vəzifələrinin icrasına başladığı gündən bir ay və ya Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin istefa verdiyi gündən iki həftə müddətindən gec olmayaraq Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin müzakirəsinə təqdim edir. III. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə namizədlik haqqında qərarı həmin namizədliyin təqdim edildiyi gündən bir həftədən gec olmayaraq qəbul edir. Göstərilən qayda pozularsa və ya Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqdim etdiyi namizədlərin Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə təyin olunmasına üç dəfə razılıq verilməzsə, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Azərbaycan Respublikasının Baş nazirini Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin razılığı olmadan təyin edə bilər.
Hökumət

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin səlahiyyətləri Konstitusiyanın 119-cu maddəsinə əsasən : " Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti: — Azərbaycan Respublikası dövlət büdcəsinin layihəsini hazırlayıb Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə təqdim edir; — Azərbaycan Respublikası dövlət büdcəsinin icrasını təmin edir; — maliyyə-kredit və pul siyasətinin həyata keçirilməsini təmin edir; — dövlət iqtisadi proqramlarının həyata keçirilməsini təmin edir; — dövlət sosial təminat proqramlarının həyata keçirilməsini təmin edir; — nazirliklərə və digər mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarına rəhbərlik edir, onların aktlarını ləğv edir; — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin onun səlahiyyətlərinə aid etdiyi digər məsələləri həll edir. …Maddə 121. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin üzvlüyünə namizədlərə dair tələblər: I. Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə yaşı 30-dan aşağı olmayan, seçkilərdə iştirak etmək hüququna malik, ali təhsilli, başqa dövlət qarşısında öhdəliyi olmayan Azərbaycan Respublikası vətəndaşı təyin edilir. II. Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini, nazir, digər mərkəzi icra hakimiyyəti orqanının rəhbəri vəzifəsinə yaşı 25-dən aşağı olmayan, seçkilərdə iştirak etmək hüququna malik, ali təhsilli, başqa dövlət qarşısında öhdəliyi olmayan Azərbaycan Respublikası vətəndaşı təyin edilir." Həmçinin bax Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası.
Usuliddin

İslam dininin birinci hissəsi "Üsuli-din”-dir. 1-Tövhid2-Ədl3-Nübüvvət4-Məad5 - İmamət1.Tövhid (Allahı zatında və sifətində yeganə bilmək və Ona şərik qoşmamaq).Allah-taala Qurani-Kərimdə belə buyurur: ِبسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ* اللَّهُ الصَّمَدُ* لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ* وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ «(Ya Peyğəmbər! Allahın zatı və sifətləri haqqında səndən soruşan müşriklərə) de ki, (Mənim Rəbbim olan) O Allah yeganədir. (Heç bir şəriki yoxdur.) Allah (heç kəsə, heç nəyə) möhtac deyildir! (Hamı Ona möhtacdır, O, əzəli və əbədidir!) O, nə doğmuş, nə də doğulmuşdur! Onun heç bir tayı, bərabəri və bənzəri yoxdur!» 2.
Usuliddin

Ədl (ƏDALƏTİN MƏNASI)Ədalət «Ədl» sözündən olub, ərəb dilində bərabərlik və insaflı mənalarını daşıyır. Dini termində isə, ədalət zülmkarlığın ziddinə olan bir kəlmə olub, «hər kəsin haqqını özünə vermək» və «hər şeyi öz yerinə qoymaq» kimi mə'nalara malikdir. Allah-taalanın ədalətli olub, heç kəsə zülm etməməsinə inanmaq. Әdl haqqında Quranda bir çox ayələr vardır. O cümlədən aşağıdakı ayəni misal gətirməklə kifayətlənirik: «إِنَّ اللَّهَ لاَ يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِن تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِن لَّدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا» «Həqiqətən, Allah (heç kəsə) zərrə qədər də zülm etməz. Әgər yaxşı bir əməl baş verərsə, onu (savabını) ikiqat artırar və Öz tərəfindən də (bu əməlin sahibinə) böyük mükafat verər!» Әdldən (ədalətdən) məqsəd hər şeyi öz yerində həyata keçirməkdir. Bu haqda Әli (əleyhis-salam) belə buyurub: «اَلْعَدْلُ يَضَعُ الْاُمُورَ مَوَاضِعَهَا» «Әdalət bütün işləri öz yerinə qoyur.» Әdl Allah-taalanın «sübuti», zülm isə «səlbi» sifətlərindən hesab olunur. Әdalətli olan Allah Quranda insanları ədalətə çağırır.