LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Nüşabə Ələsgərli

Konsert AzTv ilə nümayiş edilmişdir.2011-ci ildən Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində pedaqoq kimi fəaliyyətinə başlayan Nüşabə Ələsgərli 2018-ci ildə "Şəfiqə Axundova yaradıcılığının üslub xüsusiyyətləri" adlı elmi işini müdafiə etmiş və sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almışdır. Hal-hazırda Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində baş müəllim işləyir. 1999-cu ildə AzTv-də səhər proqramında yemək rubrikasının aparıcısı olmuşdur. 2001-ci ildə STV-də "Qonaq otağı" və 2004-cü ildə Space TV-də "Göz dəyməsin" müəllif proqramı olmuşdur. Mükafatları "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adı — 10 dekabr 2013 Filmoqrafiya "Qayınana" əməliyyatı (film, 1999) Yanmış körpülər (film, 2007) Yol yoldaşları (film, 2003) Adam ol! 2 (film, 2006) (tammetrajlı bədii film) (rol: Nüşabə)
Soyuq günəş (film, 2020)

Soyuq Günəş — 2018-ci ildə çəkilmiş Ləzgi filmi. Filmdə Yarmət və Yarqunatın inanılmaz sevgi hekayəsindən bəhs olunur. Ssenari və prodüserinin müəllifi olan Sədaqət Kərimova, filmi şəxsi vəsaiti hesabına yaradılıb. Layihə ləzgi xalqının ilk tammetrajlı bədii filmi hesab olunur. Filmdə ləzgi xalqının qədim adət-ənənələri və həyat tərzləri haqqında təsvirlər verilib. Filmdə Yarqunat və Yarmətin güclü sevgisindən bəhs olunur. Onların sevgisi o qədər güclü idi ki, heç kim bu sevgiyə mane ola bilməzmiş. Yarqunatın atası və anası qızlarını Osmana ərə vermək istəyirmiş.
Soyuq günəş (film, 2020)

Ona görə ki, həyatın bütün nemətlərini qızının ayağının altına versin. Talehsiz qız, bir gün Osmana ərə gedərmiş. Və bir anda Yarmət bu evliliyə mane olarmış. Qadının biri həyətə yaxınlaşıb, alman faşistlərinin dava başlatdığını deyir. Sonra kəndin bəzi oğlanları alman faşistlərin Azərbaycana daxil olmaması üçün səfərbər olarmış. Yarqunat Osmanın evində olarkən, Yarmətin əsgər getdiyini bilmir və xəbər almırmış. Aradan 40 il ötür, Yarmət Yarqunatın qarşısına Sadir və Ləzgiyə ilə çıxır. Yarqunat bir anlıq şok keçirdib yerə yıxılır.
Dənizə çıxışı olmayan dövlətlər

Dənizə çıxışı olmayan dövlətlər — coğrafi vəziyyətinə görə dünya okeanına birbaşa çıxışı olmayan ölkələr qrupu. Dünyada hazırda 44 belə dövlət vardır. Onlardan 16-sı Afrikada, 14-ü Avropada, 12-si Asiyada, 2-si Cənubi Amerikada yerləşir. Azərbaycanın da dünya okeanına birbaşa çıxışı yoxdur. Dənizə çıxışı olmayan Özbəkistan və Lixtenşteyn dənizə çıxışı olmayan ölkələrlə əhatə olunublar. Dənizə çıxışı olmayan ölkələr arasında ərazisinə görə ən böyük Qazaxıstan, ən kiçik isə Vatikandır. 1990-cı ildə dünyada dənizə çıxışı olmayan cəmi 30 ölkə var idi. Yuqoslaviyanın parçalanması; Sovet İttifaqı və Çexoslovakiyanın dağılması; Cənubi Osetiya, Eritreya, Monteneqro, Cənubi Sudan və Luqansk Xalq Respublikasının müstəqillik referendumları; və Kosovonun birtərəfli müstəqillik elanı 15 yeni dənizə çıxışı olmayan ölkə və 5 qismən tanınan dənizə çıxışı olmayan dövlət yaratdı, keçmiş dənizə çıxışı olmayan Çexoslovakiya isə 1 yanvar 1993-cü ildə mövcudluğunu dayandırdı. Dünya okeanına çıxışı olmayan dövlətlərin siyahısı Qırğızıstan Monqolustan Türkmənistan[1]Bu dövlətlərin birbaşa okeana çıxışı yoxdur. Burkina Faso Mərkəzi Afrika Respublikası Cənubi Sudan Kosovo — qismən tanınan ölkə Lixtenşteyn Şimali Makedoniya Cənubi Amerika ParaqvayOnları aşağıdakı kimi bitişik qruplarda qruplaşdırmaq olar: Şərq, Orta və Qərbi Afrika klasteri (10): Burkina Faso, Burundi, Mərkəzi Afrika Respublikası (MAR), Çad, Efiopiya, Mali, Niger, Ruanda, Cənubi Sudan və Uqanda Şərqi, Cənubi və Qərbi Avropa klasteri (15): Avstriya, Çexiya, Macarıstan, Kosovo (qismən tanınan), Lixtenşteyn, Şimali Makedoniya, Serbiya, Slovakiya, İsveçrə,Vatikan, San Marino,Lüksemburq, Moldova, Belarus, Andorra Mərkəzi və Cənubi Asiya klasteri (6): Əfqanıstan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan və Özbəkistan Şərqi və Cənubi Afrika qrupu (4): Botsvana, Malavi, Zambiya və Zimbabve Cənubi Amerika qrupu (2): Boliviya və Paraqvay Qərbi Asiya (Qafqaz) qrupu (2): Ermənistan və Azərbaycan
Boz dovşan

Boz dovşan və ya Adi dovşan (lat. Lepus euporaeus) dovşanlar fəsiləsindən (lat. Leporidae) olan məməli növüdür. Xarici görünüşü Bədən uzunluğu 57 – 68 sm, çəkisi 4 – 6 kq-a, nadir hallarda 7 kq çatır. Ən iri fərdləri arealın şimal və şimal – şərq hissələrində qeydə alınır. Xarici görünüşcə boz dovşan daha uzun qulaqları (9,4 – 14 sm) və üst tərəfdən qara və ya qaramtıl – qonur rəngli uzun pazşəkilli quyruğu ilə (7,2 – 14 sm) ağ dovşandan asanlıqla ayırd edilir. Gözləri qırmızımtıl – qəhvəyi rəngdədir. Ağ dovşanla müqayisədə arxa ətrafları daha uzundur, lakin pəncələri qısa (pəncənin uzunluğu 13,6 – 18,5 sm) və dardır. Bunun səbəbi adi dovşanın qar örtüyünün çox olmadığı ərazilərdə yayılmasıdır. Yay tük örtüyü sarımtıl – boz, qonur, qəhvəyi, sarımtıl – qırmızı və ya zeytuni – qonur olur.
Boz dovşan

Xəzdə zərif tük örtüyünü təşkil edən tüklərin uclarının əmələ gətirdiyi iri tünd xalların olması səciyyəvidir. Adi dovşanın xəzi parıltılı, yumuşaq və buruqdur. Bədənin yanları nisbətən açıq, qarın tərəfi isə ağ rəngdədir. Gözün ətraflarında iri halqalar var. Qulaqların ucları bütün il boyu tünd qalır. Qış tük örtüyü yay örtüyündən açıqdır; baş qulaqların ucu və belin ön hissəsi qışda da tünd qalır. Kariotipində 48 xromosom var. Bütün dovşanlarda olduğu kimi, boz dovşanda da tüləmə yaz və payızda olur. Yaz tüləməsi adətən martın ikinci yarısında başlayır və 75 – 80 gün davam edir. Tüləmə başdan quyruğa doğru baş verir.
Boz dovşan

Payızda yay tük örtüyü tədricən tökülür, onun əvəzinə sıx və qalın qış tük örtüyü çıxır. Adi dovşan Avropada, Ön və Kiçik Asiyada, Şimali Afrikada yayılmışdır. Növün şimala doğru yayılması dördüncü dövrün ortalarında baş vermişdir. Hazırda boz dovşan şimalda İrlandiya, Şotlandiya, cənubi İsveç və Finlandiyaya, cənubda Türkiyə, Zaqafqaziya, İrana, Ərəbistan yarımadasının şimalına, şimali Qazaxıstana qədər olmaqla Avropanın çöl, meşə-çöl, tundra və seyrək meşə zonasında yayılmışdır. Azərbaycanda və Krımda pleystosen dövrünə aid qalıqları tapılmışdır. Azərbaycanda bu növ bütün coğrafi vilayətlərdə yayılmışdır. Yarımnövləri Tarixən boz dovşanın 30-dan çox yarımnövü təsvir edilmiş, lakin bunların statusu təsdiq olunmamışdır. Bu yarımnövlər tük örtüyünün rənginə, bədən ölçülərinə, kəllənin morfologiyasına və dişlərin quruluşuna görə bir – birindən fərqlənirdi . İUCN qırmızı kitabına Hoffmann və Smith (2005), bunların 16 –sını daxil etmişlər: Lepus europaeus caspicus, L. e. connori, L. e. creticus, L. e. cyprius, L. e. cyrensis, L. e. europaeus, L. e. hybridus, L. e. judeae, L. e. karpathorum, L. e. medius, L. e. occidentalis, L. e. parnassius, L. e. ponticus, L. e. rhodius, L. e. syriacus, and L. e. transsylvanicus. Chapman və Flux dovşankimilərə aid kitablarında 29 yarımnövün siyahısını vermişlər: L. e. alba, L. e. argenteogrisea, L. e. biarmicus, L. e. borealis, L. e. caspicus, L. e. caucasicus, L. e. flavus, L. e. gallaecius, L. e. hispanicus, L. e. hyemalis, L. e. granatensis, L. e. iturissius, L. e. kalmykorum, L. e. meridiei, L. e. meridionalis, L. e. niethammeri, L. e. niger, L. e. tesquorum, and L. e. tumak, but excluding L. e. connori, L. e. creticus, L. e. cyprius, L. e. judeae, L. e. rhodius, və L. e. syriacus .
Boz dovşan

Köhnə və təsdiqlənməmiş təsəvvürlərə görə Azərbaycanda boz dovşanın iki yarımnövü yayılmışdır: Qafqaz dovşanı (L.e.caucasicus) və Zaqafqaziya dovşanı (L.e.cyrensis). Həyat tərzi Açıq ərazilərin sakini olub, meşə-çöl, çöl, səhra-çöl landşaftlarında yayılıb. Meşə zonasında boz dovşan əsas yaşayış yerləri açıq ərazilər olan talalar, otlaqlar, meşə kənarlarıdır. İynəyarpaqlı meşələrin dərinliyində nadir hallarda rast gəlinir, enliyarpaqlı meşələrdə adi növ olsa da, ağacların seyrək olduğu yerlərə üstünlük verir. Dağlarda alp çəmənlərinə qədər qalxır. Yayda dəniz səviyyəsindən 1500 – 2000 m yüksəkliklərə qədər rast gəlinir. Adi dovşan adətən oturaq həyat tərzi keçirən territorial heyvandır. Yaşayış yerinin qida ehtiyatından asılı olaraq, sahəsi 30 – 50 hektar olan ərazidə daim qala bilir. Digər ərazilərdə adi dovşan gün ərzində on kilometrlərlə məsafəni qət edərək sığınacaq yerlərindən qidalanma yerlərinə yerdəyişmə edə bilirlər. Həmçinin mövsümi yerdəyişmələrdə səciyyəvidir.
Boz dovşan

Payızda və qışda adi dovşan çox zaman yaşayış məntəqələrinin yaxınlığına, meşə kənarlarına, qar örtüyünün az olduğu hündür ərazilərə köçürlər. Payızda dağlıq ərazilərdə çaylaqlara, yazda isə yenidən dağlara qayıdırlar. Adi dovşan əsasən ala-qaranlıq və gecə fəal olur. Yalnız çoxalma dövründə gündüz fəallığı müşahidə olunur. Yay fəslində dovşanların sığınacaq yerləri kolların, yıxılmış ağacların və ya hündür otların dibində qazılmış sadə kiçik çuxurdur. Çox zaman sadəcə kolların dibində gizlənir. Daimi yuvalar qurmur, bəzən güclü istilər zamanı müvəqqəti gündüz yuvaları qazır. Porsuqların, tülkülərin və marmotların atılmış yuvalarında dincəlir. Sığınacaqların yerləşmə yeri ilin fəslindən və hava şəraitindən asılı olaraq dəyişir. Yazda sığınacaqlar günəş şüalarının düşdüyü yerlərə, yağışlı havalarda isə daha quru yerlərə üstünlük verir.
Boz dovşan

Boz dovşan ağ dovşandan sürətli olub, daha uzun məsafəyə tullanışlar edir. Qısa məsafədə qaçışın sürəti 50 – 60 km/saata qədər çata bilir. Üzə bilir. Bütün dovşanlar kimi boz dovşanda sakit heyvandır. Yalnız tutulduqda və ya yaralandıqda yüksək kəskin səs çıxarır. Sakit səslə dişi fərdlər bala dovşanları çağırır. Narahat edildikə, bir çox gəmiricilər kimi dişlərini bir-birinə vurur.
Dərviş Parisi partladır (film, 1976)

Dərviş Parisi partladır — Azərbaycan filmi. Filmdəki hadisələr XIX əsrin ortalarında Qarabağda cərəyan edir. Tanınmış fransız botanika alimi Müsyö Jordan (Sergey Yurski) mülkədar Hətəmxan ağanın (Adil İsgəndərov) qonağı olur. O, ev sahibinin qardaşı oğlu Şahbaz bəyi (Ənvər Həsənov) özü ilə Parisə aparmaq, orada onu oxutdurmaq istəyir. Lakin feodal-patriarxal ənənələrə kor-koranə riayət edən qohumlar bu səfərin qarşısını almaq üçün hər cür hiyləyə əl atırlar. Əsərdə olduğu kimi, filmdə də XIX əsr feodal Azərbaycanında hökm sürən ətalət və gerilik ifşa edilir, eyni zamanda sakit patriarxal mühitində mütərəqqi meyllərin yaranmasından danışılır, gənclər biliklərə yiyələnməyə dəvət olunur. İctimai elmlər, o cümlədən təbiətşünaslıq elmi təbliğ edilir. Film haqqında Film dramaturq Mirzə Fətəli Axundovun "Müsyö Jordan və Dərviş Məstəli Şah" klassik komediyasının motivləri əsasında çəkilmişdir.
Namiq Abbasov (siyasətçi)

Namiq Rəşid oğlu Abbasov (22 fevral 1940, Bakı) — Azərbaycanın sabiq Milli Təhlükəsizlik naziri (1995–2004), Azərbaycanın Özbəkistandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2004–2012), general-polkovnik (2002). Namiq Abbasov 22 fevral 1940-cı ildə Naxçıvan MSSR-nın Ordubad şəhərində anadan olmuşdur. 1962-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsini bitirmişdir. Ailəlidir, 2 övladı var. 1962–1976-cı illərdə "Abşeron" qəzetində rəhbər vəzifədə çalışmışdır. 1970-ci ildən partiya işinə keçmiş, Abşeron Rayon Partiya Komitəsinin ikinci katibi vəzifəsində işləmişdir. 1977-ci ildən təhlükəsizlik orqanlarında fəaliyyətə başlamışdır.
Namiq Abbasov (siyasətçi)

1979-cu ildə SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin Ali Məktəbini bitirmişdir. 1992-ci ilədək Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsində şöbə rəisinin müavini, şöbə rəisi, Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi sədrinin müavini kimi vəzifələrdə işləmişdir. 1992–1994-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik nazirinin müavini və birinci müavini olmuşdur. 1994-cü ilin oktyabr ayından 1995-ci ilin mart ayınadək Azərbaycan Respublikasının Milli Təhlükəsizlik naziri vəzifəsini icra etmişdir. 1995-ci ilin mart ayından 2004-cü ilin iyul ayınadək isə Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik naziri vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 may 1994-cü il tarixli Fərmanı ilə "general-mayor", 27 dekabr 1995-ci il tarixli Fərmanı ilə "general-leytenant", 15 yanvar 2002-ci il tarixli Fərmanı ilə "general-polkovnik" hərbi rütbələri verilmişdir. 2004–2012-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Özbəkistan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsində çalışmışdır.
Kalium

Kalium (K) – D.İ. Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 19-cu element. çörəyi – 208; lobya – 1144; kartof – 429; yerkökü – 284; kələm – 247; ərik qurusu – 1780; mal əti – 338; yumurta – 140; balıq – 162; inək südü – 143; pendir – 89; alma – 248. xiyar- pomidorda—yoxdur-bəzən-2 götürülür. Kalium çox aktiv elemen olduğuna görə metallurgiyada istifadə olunmur, lakin onun nitrat duzu (selitra) əsrlərlə barıtın hazırlanmasında istifadə olunub, kalium karbonat (potaş) sabun istehsalında, alüminium-kalium sulfat xəmir hazırlanmasında, kalium hidrosulfit çaxırlara fermentasiya prosesinin qarşısını almaq üçün əlavə edilir, kalium benzoat isə konservant kimi istifadə edilir. Kalium bütün gübrələrin tərkibinə daxildir, bu səbəbdən onun filizinin illik hasilatı 35mln ton təşkil edir. Kalium hasilinin əsas bənbəyi silvin (kalium xlorid) mineralıdır.
Kalium

Kalium yuyucu vasitələrin, şüşənin, farmasevtik preparatların istehsalında istifadə olunur. İldə bu elementdən iki yüz ton istehsal olunur və onun çox hissəsi nadperoksidə çevrilir. Nadperoksid sualtı gəmilərdə, kosmik gəmilərində oksigen regeneratoru kimi tətbiq olunur. Kalium canlı orqanizmlərdə gedən bioloji proseslərin mühüm hissəsini təşkil edir və sinir sisteminin fəaliyyətində mühüm rol oynayır. Kalium insan orqanizmində kütləsi 70 kq olan insanın bədənində 140 qram kalium olur. Yaşlı adam sutkada qida ilə hər kiloqram kütləyə görə 2-3 mq, uşaq isə hər kiloqram çəkiyə görə 12-13 mq kalium istifadə etməlidir.
Kalium

Uşaq orqanizmi cavan bitkilər kimi yaşlı orqanizmə nisbətən daha çox kalium tələb edir. Kaliumun orqanizmə daxil olma mənbələri çoxdur. Tərəvəz: ispanaq, xiyar, kartof, kök, soğan, cəfəri, qulançar, qıtığotu, zəncirotu, noxud, soya, lobya, sarımsaq. Meyvə: qara moruq, qara gavalı, kişmiş və s. Kalium birləşmələri KOH - kalium hidroksid; KCl - kalium xlorid, silvin; K2SO4 - kalium sulfat, arkanit; KAl(SO4) 2. 12H2O - alüminium kalium zəyi Jon Emsli, 30 saniyə kimya haqqında kitabı, səh 18 Xarici keçidlər Sağlamlığınız üçün kalium Həmçinin bax Kalium bromid Kalium gübrələri Kalium hidrosulfat Kalium nitrat
İlqar Abbasov

İlqar Namaz oğlu Abbasov (12 fevral 1958) — Şirvan Şəhəri İcra Hakimiyyətinin başçısı. İlqar Namaz oğlu Abbasov 1958-ci il fevral ayının 12-də anadan olub. Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu 1979-cu ildə sənaye və mülki tikinti ixtisası üzrə, 1993-cü ildə isə Bakı Sosial İdarə etmə və Politologiya institutunu bitirmişdir. Müxtəlif tikinti idarələrində çalışmış, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. 2004–2005-ci illərdə Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, 2005–2019-cu illərdə isə Bakı Şəhər Suraxanı Rayon İcra Hakimiyətinin başçısı vəzifələrində çalışıb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 noyabr 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Şirvan Şəhər İcra Hakimiyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Mətin Kərimli

Mətin İmdad oğlu Kərimli (6 iyun 1979, Bakı) — Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin Aparat rəhbəri (2023–h.h. ); Beynəlxalq Əmək Təşkilatının (BƏT) Sakit Okean hövzəsi ölkələri üzrə Ofisinin direktoru, Azərbaycan Respublikası əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin sabiq müavini. Mətin İmdad oğlu Kərimli 6 iyun 1979-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1999-cu ildə Bakı Dövlət Universitetini beynəlxalq əlaqələr üzrə bakalavr dərəcəsi ilə bitirib. 2000–2001-ci illərdə Strasburq Universitetində (Fransa) Avropa elmləri üzrə fənlərarası diplom, 2001–2002-ci illərdə Avropa elmləri üzrə magistr dərəcəsi alıb. 2005-ci ilin may-iyul aylarında C.Marşal Avropa Elmləri Mərkəzində (Almaniya) Ali Təhlükəsizlik Elmləri üzrə Liderlər Proqramında təhsil alıb, 2006-cı ilin yanvar-avqust aylarında NATO Müdafiə Kollecində ali kursu bitirib.
Mətin Kərimli

2012-ci ildə Harvard Universitetini (ABŞ) dövlət idarəetməsi üzrə magistr dərəcəsi ilə bitirib, eləcə də dövlət siyasəti və idarəetməsi üzrə Meyson Proqramının Diplomunu alıb. 1998–1999-cu illərdə Azərbaycan Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının vitse-prezidenti, 2003–2004-cü illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuş, 2005–2008-ci illərdə Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin Təhlükəsizlik problemləri idarəsində referent, 2008–2009-cu illərdə NATO-nun Müdafiə siyasəti və planlaşdırma idarəsinin beynəlxalq katibliyində tərəfdaşlıq zabiti, 2009–2011-ci illərdə Azərbaycanın NATO yanında nümayəndəliyində ikinci katib, 2011-ci ilin mart-iyun aylarında Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin Təhlükəsizlik problemləri idarəsinin ikinci katibi vəzifələrində çalışıb. 2012-ci ilin iyun ayından 24 fevral 2014-cü ilə qədər isə Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyinin Beynəlxalq münasibətlər idarəsinin rəisi vəzifəsində işləmişdir. 24 fevral 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirinin müavini təyin olunub. 2020-ci ilin yanvar ayından etibarən Beynəlxalq Əmək Təşkilatının (BƏT) Sakit Okean hövzəsi ölkələri üzrə Ofisinin Direktorudur. Mətin Kərimli BƏT sistemində belə yüksək vəzifədə işləyəcək ilk Azərbaycan vətəndaşıdır.
Mətin Kərimli

24 may 2023-cü il tarixdən Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin Aparat rəhbəri vəzifəsinə təyin edilmişdir. İngilis, fransız, rus və ispan dillərini bilir. Evlidir, 3 övladı var. Həmçinin bax Mətin Kərimli Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin sədri İnam Kərimovun qardaşıdır. Xarici keçidlər “Elm və Təhsil Nazirliyi bir sıra icra funksiyalarını Agentliklərə ötürəcək” - Mətin Kərimli
Vüqar Bayramov

Vüqar İbad oğlu Bayramov (13 iyun 1975, Aşağı Güzlək, Füzuli rayonu) — Azərbaycanlı iqtisadçı, Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı (2020). Vüqar Bayramov 1975-ci il 13 iyun tarixində Füzuli rayonu Aşağı Güzlək kəndində doğulub. İbtidai təhsilini Aşağı Rəfədinli kənd orta məktəbində, orta təhsilinin bir hissəsini Füzuli şəhər Bünyad Sərdarov adına orta məktəbdə, bir hissəsini isə Bakı Şəhəri Fizika-riyaziyyat təmayüllü məktəbdə alıb. 1992–1997-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində ali təhsil almışdır. 1997-ci ildə isə həmin universitetin aspiranturasına daxil olan Vüqar Bayramov, 2002-ci ildə iqtisadiyyat elmləri namizədi dərəcəsi almışdır.
Vüqar Bayramov

2003–2004-cü illərdə ABŞ-nin Vaşinqton Universitetinin iqtisadiyyat fakültəsində təhsil alıb.Vüqar Bayramov ingilis, rus, türk və azərbaycan dillərini bilir. Ailəlidir. İki övladı var. Azərbaycan Demokratiya və Rifah Partiyasının sədri Qubad İbadoğlunun qardaşıdır. İctimai-siyasi fəaliyyəti Vüqar Bayramov Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyəti Forumunun ilk azərbaycanlı həmsədri olub.
Vüqar Bayramov

Eyni zamanda Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyəti Forumunun Azərbaycan üzrə əlaqələndiricisi və Aİ Şərq Tərəfdaşlığı Proqramının Rəhbər Komitəsinin üzvü və Şərqi Tərəfdaşlıq Vətəndaş Cəmiyyəti Forumunda qrup əlaqələndiricisi seçilmişdir. O, həmçinin "Avstriya Liderlik Proqramları"nın ilk azərbaycanlı məzunudur.2010-cu ildə İordaniyada Kral İslam Strateji Araşdırmalar Mərkəzi (RISSC) Vüqar Bayramovu dünyanın ən nüfuzlu 500 müsəlmanından biri elan edib.V. Bayramov, həmçinin ABŞ-də təhsil alan zaman yeni instutsional iqtisadiyyat üzrə tədqiqatlarda fərqləndiyinə görə Nobel mükafatı laureatı, iqtisadçı Ronald Kosun imzaladığı xüsusi diploma da layiq görünüb.Bayramov eyni zamanda İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin (CESD) təsisçisi və sədridir. CESD, 2018-ci ildə ABŞ-nin Pennsilvaniya Universiteti tərəfindən yayımlanan "The 2018 Global Go To Think Tank Index (GGTTI)" məruzəsinə görə qlobal miqyasda 177 təşkilat arasında 153-cü yerdə qərarlaşmış, Mərkəzi Asiyanın 10 ölkəsi üzrə (Təsnifat Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan, Qazaxıstan, Qırğızstan, Özbəkistan, Tacikistan, Türkmənistan, Əfqanıstan və Monqolustanı əhatə edir) isə ən güclü beyin mərkəzi elan edilmişdir.Vüqar Bayramov 2020-ci il 9 fevral tarixində keçirilən növbədənkənar parlament seçkilərində 84 saylı Füzuli seçki dairəsindən seçicilərin 71% səsini qazanaraq VI çağırış Milli Məclisin deputatı seçilib. Vüqar Bayramov İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq və Əmək və sosial siyasət komitələrinin üzvüdür.
Vüqar Bayramov

Bayramovun bəzi məqalələri ABŞ-nin "Kommunist və Post-Kommunist, İngiltərənin "Resurslar Siyasəti", Almaniyanın "Beynəlxalq İqtisadiyyat" və Türkiyənin "Bilig" jurnalları tərəfindən çap edilib. Bununla yanaşı, Vüqar Bayramovun həm-müəllifi olduğu "İslam Dünyasında Sosial Siyasət" adlı kitab 2021-ci ildə Springer nəşriyyatı tərəfindən dərc edilib. Həmin kitabda Bayramovun rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu tərəfindən "Azərbaycanda Sosial Siyasətin Təhlili və İnkişafı Prespektivləri" adlı bölmə hazırlanıb.Bayramov 2016-cı ildə hazırlanan və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən təsdiq olunan strateji yol xəritələrinin həmmüəlliflərindən biridir. "Azərbaycanda uyğun qiymətə mənzil təminatının inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsi"nin müəlliflərindən biridir. Xarici keçidlər
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Azərbaycanda məhv olmuş mədəni irs nümunələrinin siyahısı — müxtəlif dövrlərdə insan faktoru və ya təbii səbəblərdən dağılmış abidələrin siyahısı. Şirvanşahlar sarayının bir hissəsi Azərbaycan Rusiyanın tərkibinə daxil olduğu dövrdə Rusiya hərbi nazirliyi Şirvanşahlar sarayını qismən təmir etdi. Eyni zamanda saray binalarının hərbi təchizat anbarları kimi düzəldilməsi üçün böyük yenidən qurma işləri həyata keçirildi. Hərbi nazirlik tərəfindən icra edilən təmir işləri dağılmış hissələrin bərpası ilə birlikdə sarayın restavrasiyası üçün önəmli olan bir sıra detalların məhvinə səbəb oldu.Saray binasını anbara uyğunlaşdırarkən hərbi nazirlik birinci və ikinci mərtəbədəki otaqları ayıran bir neçə divarı dağıtdı və ikinci mərtəbədə onların yerinə dam örtüyünü dəstəkləyən qövs şəkilli tağ qoydu. İkinci mərtəbənin bütün otaqlarındakı günbəz, çatma və xaç şəklində olan taxtapuşların qalıqları dağıdıldı; onlar düz, tirdən düzəldilmiş taxtapuşlarla əvəz edildi. Birinci mərtəbədəki pəncərə yerləri (iki cərgəli pəncərə) elə tutuldu ki, yalnız kiçik pəncərə qaldı. Birinci və ikinci mərtəbədə yeni geniş qapı yerləri açıldı.Bu dövrdə Bakıdakı Rus Pravoslav Kilsəsi yerində Bakı kafedralı tikmək üçün sarayın sökülməsinə nail olmağa çalışdı.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Ancaq bu xahiş çar hökuməti orqanları tərəfindən o səbəbə görə rədd edildi ki, saray otaqları böyük anbarlar kimi istifadə edilir.Sarayın şimal fasadının ikinci mərtəbəsinə girəcək düzəldilib, divarda isə oyuq açılıb. Bu ona görə edilib ki, atlara qoşulmuş araba küçədən düz sarayın ikinci mərtəbəsinə girsin. Bu yenidən qurmalarla rus hərbi nazirliyi tarixi abidə kimi saraya böyük ziyan vurdu. Hərbi nazirlik sarayın şərq fasadına pilləkən əlavə etdi, cənub (və ya aşağı) həyəti isə mağzalları olan daş divarla əhatə edildi. Bu divar sarayı əhatə edən köhnə divardan qalan fundamentdən qurulmuşdu.1918-ci il 31 mart soyqırımı zamanı Şirvanşahlar sarayı ziyan gördü. Ermənilərin atdığı top mərmiləri Şah məscidinin minarəsini zədələdi. Şamaxı Cümə məscidi Bakıda Mart soyqırımının başladığı dövrdə Şamaxıda Stepan Lalayevin rəhbərliyi ilə "Daşnaksütyun" partiyası nümayəndələri dinc müsəlman əhaliyə qarşı qırğına başlamış və bu hadisələr zamanı törədilmiş yanğında tikintisi hələ tamamlanmamış Şamaxı Cümə məscidi ciddi zədələnmişdir.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Bakıda yaşayan şamaxılıların General Tomsona verdikləri məlumata görə "şəhər talan edilmiş, daha sonra isə yandırılmış, heç bir məscid salamat saxlanmamışdır." Məsciddə törədilən yanğın zamanı 1800 dinc sakin, o cümlədən qadınlar, uşaqlar və yaşlılar məsciddə həbs edilərək daşnaklar tərəfindən yandırılmışdır. Yanğın zamanı çoxsaylı nadir əlyazmalar və kitablar da məhv edilmişdi. Ermənilər tərəfindən törədilmiş bu yanğının izlərini indi də məscidin bəzi divarlarında görmək mümkündür. 2009-cu ilin dekabrında Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən tarix-memarlıq abidəsi kimi qeydiyyata alınmış Şamaxı cümə məscidinin bərpa olunması haqqında sərəncam imzalanmışdır. Restavrasiya zamanı məscidin ortada yerləşən böyük və kənarlarda yerləşən kiçik gümbəzləri yenidən qurulmuş və nəfis naxışlarla bəzədilmişdir. Məscidin orta zalı milli interyer üslubunda bərpa edilmişdir və hazırda bu zalda 1500 nəfər eyni vaxtda namaz qıla bilir.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Kompleks ərazisində iki hovuz və altı qalereya inşa edilmişdir. Yeni inşa edilmiş iki mərtəbəli inzibati binanın sahəsi 804 kvadrat metrdir. Məscid kompleksi ərazisində 250 nəfər üçün nəzərdə tutulmuş 520 kvadrat metr ərazisi olan Mərasim zalı və mətbəx də fəaliyyət göstərir. Kompleksə həmçinin zəngin invertara malik kitabxana da daxildir. 17 may 2013-cü ildə əsaslı bərpadan sonra Şamaxı cümə məscidinin açılışı baş tutmuşdur. Açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyev, bütün Qafqazın müftisi, müsəlman ölkələrinin Azərbaycandakı səfirləri və Azərbaycandakı digər dinlərin nümayəndələri iştirak etmişlər. Bibiheybət məscidi, Aleksandr Nevski kafedralı və Müqəddəs Bakirə Məryəmin Məsum Hamiləliyi kilsəsi 1920-ci ildə Azərbaycanda sovet rejimi qurulduqdan sonra bolşeviklərin dinə qarşı mübarizəsi başladı.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Mömin müsəlmanlar üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən Bibiheybət məscidi Bakıdakı provoslav Aleksandr Nevski kafedralı və polyak katolik kilsəsi — Bakirə Məryəmin Məsum Hamiləliyi kilsəsi ilə birlikdə yeni hökumətin hədəfi oldu. 1931-ci ildə sovet hökuməti Müqəddəs Bakirə Məryəmin Məsum Hamiləliyi kilsəsini sökdü. Həmin il kilsə partlayıcı maddə vasitəsi ilə məhv edildi. Hazırda kilsənin yerində Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi məktəbi, 189 və 190 saylı Orta Ümumtəhsil məktəbləri yerləşir. 2006-cı ildə eyni adı daşıyan yeni kilsə Bakının digər bir yerində tikilmişdir. 29 aprel 2007-ci ildə yeni kilsə nunsi tərəfindən təqdis edilib. 1936-ci ildə Stalinist hökumət Aleksandr Nevski kilsəsini sökmək qərarına gəldi.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Həmin il kilsə partlayıcı maddə vasitəsi ilə məhv edildi. Hazırda kilsənin yerində Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi məktəbi, 189 və 190 saylı Orta Ümumtəhsil məktəbləri yerləşir. Ermənilərin Dağlıq Qarabağda dağıtdığı abidələr Ermənilərin Qarabağda dağıtdığı abidələr arasında taleyi bilinənlər aşağıdakılardır: Qarabağ xan sarayı. Şuşanın işğalından sonra saray dağıdılaraq xarabalığa çevrilmişdir. Xan qızı Natəvanın sarayı. Şuşanın işğalından sonra mülk dağıdılaraq xaraba halına salınmışdır. Hazırda mülkün qalıqları qalıb.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Hacı Quluların mülkü. Şuşanın işğalından sonra Hacı Quluların mülkü top atəşinə tutularaq divarları dağıdılmışdır. Yuxarı Gövhər ağa Məscidi. Qarabağ müharibəsi zamanı Şuşanın işğalından sonra məscid qismən dağıdılmış, interyerləri demək olar ki, məhv edilmiş, minarələrinin dekoru zədələnmiş və çadırvari örtükləri dağıdılmışdır. 2017-ci ildə Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının İranın "Part Saman jahan Co." memarlıq şirkəti ilə məsciddə bərpa işləri aparacağı haqqında məlumat yayılmışdır. Aşağı Gövhər ağa məscidi.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

2005–2007-ci illərdə məscid yarı dağılmış vəziyyətdə idi. Saatlı məscidi. Şuşanın işğalından sonra məscid xarabalığa çevirilmiş, onun zəngin interyerləri tamamilə, minarəsi isə qismən dağıdılmışdır. Cümə məscidi (Ağdam). Bu məscid ermənilər tərəfindən dağıdılmışdır. Fotoqraf Andrey Qalafeyev 2007-ci ildə Ağdamın Cümə məscidini "mal-qara peyini ilə çirklənmiş" şəkildə təsvir edir. Vaqif türbəsi. Şuşanın işğalından sonra məqbərəyə zərər dəymiş, və o hal hazırda bərbad vəziyyətdədir.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Bülbülün ev-muzeyi (Şuşa). Şuşanın işğalından sonra Azərbaycan opera müğənnisi Bülbülün ev-muzeyinə ziyan dəymişdir. Çörək muzeyi (Ağdam). Qarabağ müharibəsi zamanı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin hücumları nəticəsində muzeyə iki dəfə mərmi düşmüşdü. Birinci mərmi üçüncü sərgi zalına düşsə də, partlamamışdı. İkinci mərmi isə 1992-ci ilin avqust ayının 12-də, saat 16:40 radələrində Əsgəran rayonunun Xanabad və Naxçıvanik kəndi istiqamətindən atılan zaman muzeyə düşərək, muzeyi tamamilə məhv etmişdir. Yanğını söndürməyə cəhd göstərilsə də, muzeyi xilas etmək olmadı.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Bunun nəticəsində muzeydə olan 1500-dək eksponat tavan taxta materialından hazırlandığından tez alışmış və bir saat ərzində muzey külə dönmüş, dəyirmanın yalnız divarları qalmışdı. Cuğa nekropolu Culfa rayonunda Azərbaycan hökuməti tərəfindən erməni xaçkarlarının məhv edilməsi haqqında ilk dəfə olaraq Ermənistan 1998-ci ildə səsləndirmişdir.Bundan bir neçə il əvvəl isə Ermənistan Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsindəki etnik erməni vətəndaşları Azərbaycana qarşı qaldıraraq öz azadlıqları uğrunda müharibəyə səsləmiş və nəticədə Qarabağ müharibəsi baş vermişdi. Müharibə 1994-cü ildə Ermənistan və Azərbaycan arasında atəşkəs əldə edilməsi ilə dayandırılmışdı. Qarabağ müharibəsi nəticəsində Azərbaycan ərazisinin iyirmi faizini itirmiş, Qarabağdakı ermənilər tanınmamış Dağlıq Qarabağ Respublikası qurmuş, Qarabağın türk kökənli sakinləri isə qaçqın vəziyyətinə düşmüşdür. Amerika Arxeologiya İnstitutundan Sara Pikman qeyd edir ki, "Qarabağın itirilməsi azərbaycanlıların Naxçıvandakı erməni abidələrini məhv etmək istəmələrində böyük rol oynamışdır. "1998-ci ildə Azərbaycan Ermənistanın Culfada erməni xaçkarlarının məhv edilməsi ilə bağlı iddiasını rədd etmişdir. Bundan sonra Erməni Memarlığı Cəmiyyətinin İrandan olan üzvü Arpiayr Petrosyan qəbiristanlığın buldozerlərlə məhv edildiyini göstərən video kadrları yayımlamışdır.Bundan sonra İran hökuməti Naxçıvan Muxtar Respublikası rəhbərliyi ilə birgə abidələrin məhvini pisləyən bəyannamə yaymışdır.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Naxçıvan Muxtar Respublikasının Bakıdakı nümayəndəsi Həsən Zeynalov, Culfada erməni xaçkarlarının məhv edilməsi iddiasını "ermənilərin növbəti çirkli yalanı" adlandırmışdır. Azərbaycan hökuməti ona qarşı yönəldilən iddialara birbaşa cavab verməsə də, "Azərbaycanlıların ruhunda vandalizmin olmaması"nı qeyd etmişdir. Ermənistan tərəfinin ciddi reaksiya verməsi və Ermənistan Mədəniyyət Naziri Qagik Gurdiciyanın Azərbaycanın erməni abidələrini məhv etməsinin qarşısını almaq üçün beynəlxalq aləmə müraciət etməsindən sonra Azərbaycanın bu fəaliyyətini bir müddət dayandırdığı iddia edilir.Erməni arxeoloq qeyd edir ki, 1987-ci ildə onların Naxçıvana ilk səfəri zamanı bölgədə "27,000 monastır, kilsə, xaçkar və sənduqə" tipli abidə olmuşdur. 1998-ci ildə isə xaçkarların saynın 2,700-ə düşdüyü bildirilir.2003-cü ildə ermənilər Azərbaycanın yenidən Naxçıvandakı erməni abidələrini məhv etməyə başlaması haqqında iddia ortaya atdılar. 4 dekabr, 2002-ci ildə erməni arxeoloq və tarixçilər görüşərək müzakirələr aparmış, nəticədə bir müraciət qəbul edərək bunu bütün beynəlxalq təşkilatlara və onların rəhbərliklərinə çatdırmışdılar.Qədim Cuğa nekropolunda 10,000-dən çox xaç daşı və digər məzar daşlarının olduğu, onların 2,000-ə qədərinin isə 2002-ci ilə kimi öz ilkin görünüşünü qoruduğu bildirilir. 2005-ci ilin dekabrında İran erməniləri Arazın İran sahilindən Naxçıvanda Azərbaycan əsgərləri tərəfindən ağır texnikanın da istifadə edilməsi ilə Cuğa nekropolunun məhv edilməsinin tamamlandığını və bu prosesi əks etdirdiyi video və fotolar yaymışlar. Bakıda götürülmüş heykəllər Füzuli küçəsindəki binalar 2009-cu ildə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Heydər Əliyev Sarayından Füzuli meydanına qədər ərazini əhatə edən park kompleksinin inşasına əmr etdi.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

2010-cu ilin fevral ayında Füzuli küçəsində köhnə evlərin sökülməsi başladı. Xüsusən, Füzuli meydanına üz tutan tarixi memarlıq üç mərtəbəli ev yıxıldı. Yıxılan evlərin sakinlərinə hər kvadratmetr üçün 1500 manat kompensasiya təklif olundu. Lakin, ödənişlərin həcminə görə müxalifətçilər etirazlara səbəb olan evlərin yıxılmasına müqavimət göstərdilər və sakinlər və işçilər arasında qarşıdurma oldu. 2012-ci ildə Füzuli küçəsində köhnə binaların bir çoxu yıxıldı. 2013-cü ilin əvvəlində, bir dəfə tanınmış Bakı neft sənayeçisi İsa bəy Hacınskiyə məxsus 39 saylı evin küçəsinin genişləndirilməsi ilə əlaqədar olaraq, qiymətli tarixi və memarlıq abidəsi kimi saxlanılması qərara alınmış və 10 metr məsafəyə köçmüşdür. Binanın köçürülməsi Hollandiya şirkəti Bresser Eurasia tərəfindən həyata keçirildi.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Beləliklə, 2013-cü il aprelin 27-də 18 min ton ağırlığında olan binanın hərəkət prosesi başa çatdırılmışdır. Bu, Azərbaycanda ilk daşınan bina idi. Mayın 10-da Bakıda Füzuli və Mirzə Ağa Əliyev küçəsi arasında inşa olunan "Qış bulvarı" nın açılışı olub. Açılış mərasimində Prezident İlham Əliyev, həyat yoldaşı Mehriban Əliyeva və ailəsinin üzvləri iştirak ediblər. 7 hektar ərazini, 1 km uzunluğunda və 150 metr enində olan "Qış Bulvarı" Bakı şəhərində ən böyük park olmuşdur. Bakı şəhərinin Baş Planına uyğun olaraq 2014-cü ildən dövlət əhəmiyyətli yolların və digər kommunikasiya xəttlərinin çəkilməsi ilə əlaqədar Sovetskidə yaşayan əhalinin köçürülməsinə və köhnə evlərin sökülməsinə başlanılıb. 2014-cü ildə məlum idi ki, Sovetskidə söküləcək evlər Bəşir Səfəroğlu, Çingiz Mustafayev, Vidadi, Mirzağa Əliyev küçəsi (qalan evlər), Murtuza Muxtarov, Abdulla Şaiq, Zərgərpalan küçələrində yerləşir. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən təqdim olunan plana görə, sökülən evlərin yerində hansısa bir yaşayış binası və ya obyekt tikilməyəcək.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Evlər ərazidə salınacaq parka görə sökülür. Həm də evlərin bir çoxu köhnə və yöndəmsiz olmaqla yanaşı qəzalı vəziyyətdədir. Beləki, çəkiləcək yeni yollar Qış Bulvarının davamı olaraq Azərbaycan Milli Dram Teatrından Nəriman Nərimanov prospektinədək, Nizami metrosunun yaxınlığından Balababa Məcidov, Abdulla Şaiq Süleyman Rəhimov küçələrinin əhatə etdiyi boşalmış ərazilərdə salınacaq. Sakinlərin sözlərinə görə, 2016-cı ilin fevralına olan vəziyyətə görə sökülən evlərin arasında 20-yə yaxın tarixi abidə də vardır. Bunlardan biri də Mirzağa Əliyev küçəsi 124 ünvanında yerləşən və 1900-cü ildə inşa edilmiş mesenat Təhməzov qardaşlarının 3 mərtəbəli sarayı idi. Təhməzov qardaşları Gəncədə şərabçılıqla məşğul olurdular, kasıblara kömək ediblər, gəncləri oxumağa göndərirdilər. Sakinlərin sözlərinə görə, binanın Ermitaja bənzərliyi var idi. Azərbaycanın tarixi memarlıq abidələrinin siyahısında olduğuna baxmayaraq, bina sökülmüşdür. Yasamal Rayon İcra Hakimiyyəti nəzdində yaradılmış Köçürmə Komissiyasının sədri Səməd İslamovun sözlərinə görə Sovetskidə yerləşən 76-sı Nazirlər Kabinetinin və Mədəniyyət Nazirliyinin qərarı ilə tarixi əhəmiyyətə malik olmadığından söküləcək.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayevin sözlərinə görə Sovetskidə olan 118 tarixi abidəyə toxunulmayacaq. Nazir bildirib ki, abidələrin bəziləri tarixi abidə kimi o qədər də əhəmiyyətli deyil, amma muzey olduqları üçün yerində qalacaqlar (buna misal kimi Cəlil Məmmədquluzadə və Abdulla Şaiqin ev muzeylərini göstərib) Qarayev onu da qeyd edib ki, elə binalar da var ki, onlar da çox əhəmiyyətli deyil, amma üzərilərində xüsusi memarlıq bəzəkləri olduğundan bu siyahıya salınıb. Nazirin sözlərinə görə, əhəmiyyətinə görə ikinci dərəcəli hesab edilən təqribən 30-a yaxın bina sökülməyəcək. 14 may 2016-cı il tarixində Abbas Mirzə Şərifzadənin yaşadığı ev (1910-cu ildə inşa edilmişdir) sökülmüşdür. 2016-cı ilin may ayının axırlarında M.A.Əliyev, 102 ünvanındakı 1916-cı ildə inşa olunan tarixi bina da sökülmüşdür. M.F.Axundov, 45 ünvanındakı 1909-cu ilə aid ev 10 iyun 2016-cı il tarixində sökülmüşdür. Hacı Cavad məscidinin (1912-ci ildə inşa edilmişdir) sökülməsi 30 iyundan 1 iyula keçən gecə Yasamal RİH tərəfindən həyata keçirilmişdir.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Qubernator evi (Bakı). 2006-cı ildə bina söküldü. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin məlumatına görə, binanın tamamilə məhv edilib: "Bizim planlarımız onu bərpa etmək idi. Amma bu vəziyyətdə, memarlıq onu sökməyi tövsiyə etdi. Atlantlı ev. 2004-cü ildə binanın söküləcəyi barəsində məlumatlar yayılıb. 2008-ci ildə binanın sakinləri köçürülüb. Köçürülməyə səbəb kimi isə binanın bərpası göstərilib.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

2010-cu ildə, 14 saylı qonşu evin sakinlərinin sözlərinə görə, 18 saylı binanın sökülməsindən sonra, onlara deyilib ki, qrunt suları 16 saylı evində bünövrəsini yumağa başlayıb. 2010-cu ilin əvvəllərində "Atlantlı ev" sökülüb. Cümə məscidi (Salyan). Cümə məscidi 2003-cü ildə Kür daşqınlarına məruz qalıb. Nəticədə 15 günbəzdən 9-u uçub, 6-sı isə qəzalı vəziyyətə düşüb. 8 il qapıları bağlı qalan Cümə məscidi tamamilə uçulub yox olmaq təhlükəsi qarşısında qalıb. Nəhayət 2012-ci ildə dövlət səviyyəsində bu tarixi abidənin əsaslı təmir və bərpasına başlanılıb.
Azərbaycanda dağılmış mədəni irs nümunələrinin siyahısı

Təmir və bərpa işləri Respublika Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin 5 saylı tikinti idarəsi tərəfindən həyata keçirilib. Hacı Əbdürrəhim bəy Qulubəyov məscidi. 2016-cı ildə "Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust tarixli 132 nömrəli qərarında dəyişikliklər edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 18 may 2016-cı il 196 nömrəli Qərarı" ilə abidənin adı "Yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı"ndan çıxarılmışdır. 11 aprel 2017-ci ildə məscid dövlət tərəfindən sökülüb. Həmçinin bax Gəncə xan sarayı Eldənizlər sarayı Şamaxı xan sarayı Hacı Fərəculla hamamı Hacı Cavad məscidi Firudin bəy Aslanbəyovun evi
İnsan papilloma virusu

İnsan papilloma virusu (ing. human papillomavirus infection, HPV) — papillomavirus ailesinə aid, dəri ve mukozal səthlərdə bazal epiteliya qat hüceyrələrini infeksiya edən DNA virusu. Bir çox İPV infeksiyası heç bir əlamət göstərmir və 90%-i iki il ərzində spontan olaraq sağalır. Bununla birlikdə, bəzi hallarda İPV infeksiyası davam edərək, siğillər və ya xərçəng yaradan lezyonlarla nəticələnir. Bu lezyonlar təsirlənən sahəyə görə serviks, vulva, vajina, penis, anus, ağız, bademciklər və ya boğaz xərçəngi riskini artırır.
Ərəb rəqəmləri

Ərəb rəqəmləri — rəqəmlərin ənənəvi dəsti: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9; bir çox ölklərdə istifadə edilən onluq sisteminin rəqəmləri. Hazırda istifadə edilən rəqəmlər Hindistandan gəlib və Avropa xalqları bu rəqəmlərlə ərəblərin sayəsində tanış olmuşlar. İlk dəfə XVI əsrdə yeni nömrələmə geniş şəkildə yayılmağa başlamışdır. Ərəb sistemi olan onluq say sistemi istənilən qədər böyük ədədi yazmağa imkan verir. Böyük Sovet Ensiklopediyasında "ərəb rəqəmləri" Titlo Arxivləşdirilib 2008-02-20 at the Wayback Machine — ərəb və digər rəqəmlərin milli xətlərinin oxunması Xalçalarda tarix qoyulmasında istifadə edilən ərəb rəqəmləri
Sami Yusif

Sami Yusif (21 iyul 1980, Tehran) — Azərbaycan əsilli britaniyalı müğənni, bəstəkar, əsasən islami mahnılar müəllifi və ifaçısı. Sami Yusuf, Azərbaycan əsilli İngilis müğənni-söz yazıçısı, bəstəkar, prodüser və müvəffəqiyyətli bir musiqiçilər. Doğuşdan musiqilə güclü bir bağa malikdir; imtiyazlı bir musiqi mənşəyinə əlavə olaraq Dünyanın ən prestijli musiqi institutlarında biri olan Londondakı The Royal Academy of Music də daxil olmaq üzrə bir çox tanınmış bəstəkarlar musiqi təhsili almışdır. "Musiqi onun taleyi" sözü sürpriz olmayan, inamla reallaşacaq bir öngörüydü. Sami, çox kiçik yaşda piano, skripka, tar, Tombak, santur, dəf, tabaq və ud daxil olmaq üzrə bir çox musiqi aləti çalmağı öyrəndi. Musiqi sahəsində bir iz buraxmaq üçün dərin bir tutku bəsləmişdi ki, bunu özün bəstələdiyi, nəşr etdiyi və söylədiyi, ilk albomu Al-Muallim'i çıxararaq reallaşdırmış oldu.
Sami Yusif

İngilis-müsəlman bir gənc birdən Misir və Türkiyə kimi ölkələrin şəhərlərində danışılacaq vəziyyətə qədər gəldi. Albom yalnız 3 milyonun üzərində satılmaqla qalmadı ayrıca ona Orta Şərq, Şimali Afrika və Cənub-Şərqi Asiya millətlərindən böyük bir takipçi kütləsi qazandırdı. Pərəstişkarları arasındakı gənclər, gözəl və xoşuna gələn ədəbiylə təsirləndikləri Saminin gördükləriylə ona bir lider kimi qibtə edirlər. Pərəstişkarları Saminin musiqisinin onların həyatlarını daha yaxşıya doğru dəyişdiyini söyləməkdən də çəkinməməktələr. Daha əvvəl görünməmiş, bu sənətçi-heyran əlaqəsi Saminin 4 milyonun üzərində satan, çoxlu alqışlanan, təqdir görən ikinci albomu My Ummah'ın işıq üzü gördü və daha da inkişaf etdi. Sami, CNN, BBC, ABC, Əl-Cəzirə, Orta Şərq və Türkiyənin bir çox əhəmiyyətli TV kanalında iştirak etmişdir.
Sami Yusif

Time jurnalı tərəfindən 'İslamın Ən Böyük Rock Ulduzu "və" Dünyanın Ən Məşhur İngilis Müsəlmanı', Guardian tərəfindən isə tamamilə medianın "məşhur hərəkətlilik" deyə adlandırdığı bu canlılığın beyin komandası işlərinə mövzu olmasından əvvəl yalnız bir vaxt məsələsiydi. Beynəlxalq Nəşriyyat Araşdırmaları edən iki ayrı qəzetdə Saminin ən inkişaf etmiş videoları müsbət və güclülük işarəsi olaraq övüldülər; Onun musiqisi əsas QƏRB musiqisinə bir alternativ və rəqibdir. Onun müvəffəqiyyəti CQ Londonda olan Roehampton Universiteti tərəfindən də təsdiq və nəticə olaraq Sami musiqiyə etmiş olduğu fövqəladə iştirak görə Fəxri Aspirantura mükafatını alan ilk və ən gənc müsəlman olmuşdur. Onun musiqisi yalnız London və Los-Anceles TV və radyolarına deyil, eyni zamanda Ərəb yarımadasına da çox təsirli bir şəkildə nüfuz etmişdir. İstanbul-Türkiyədə Saminin performansını görməyə gələn 250.000 insan Taksim meydanını hıncahınç doldurmuşdu. Sıxlıq, qürurla 'O bizdən biri' iddiası, Sami ilə birlikdə onun mükəmmələ yaxın Türkcəsi yoldaşlığında mahnılar demişdilər.
Sami Yusif

Sami, dörd qitədə performans sərgilədi, Londonda Wembley Arena, Los-Ancelesdə Shine Auditorium və Cape Townda Velodrome kimi nüfuzlu məkanları hıncahınç doldurdu-bütün bunlar tevazuuyla anımsatılan şeylərdir. Onun performansları qəşəng və on möhkəmcə fokuslanılılmış, həm etnik, həm də klassik alətlər istifadə edilərək Türkcə, ingilis, ərəb, Farsca, Urduca, Azərbaycan dili və malay deyilən mahnılarla tamamlanır. Onun, davranışın sadəliyi və səmimiyyəti ilə komanda təşkil çox dilliliyə olan meyli öz tərzini açıqlamaqda və nümayişlərini həyatının təcrübələri halına dönüştürməkdədir. Sami yenə də, şan və şöhrəti rədd etməkdədir. Onun üçün, bir sənətçi olaraq mövqeyi müqəddəs bir güvəndir, insanlığa xidmət etməklə ən yaxşı şəkildə onurlandırılan bir güvən ... Bütün məsuliyyəti üstlənməktə mərhəmətsiz; Təşəbbüskar məharətlərini dəstəkləyən və iri iş sahələri yaratmaq üçün sərmayə və bazara girişi açan Qətər-mərkəzli bir quruluş olan Silatech'in ilk qlobal elçisi olmaq kimi.
Sami Yusif

Wembley Arena'daki Live8 konsertində karmaşayla dolu Darfur bölgəsinin qurbanlarına milyonlarla paund toplanmışdır. İngiltərə hökuməti tərəfindən təriflənən konsert, təqdir edilir hərəkətlər olaraq təyin olunmuşdur. Sami Birləşmiş Millətlər ilə daha yaxın ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində çalışaraq xeyr işlərində sponsorluq mövzusunda təşəbbüskar olmuş, Save the Children 2010 Pakistandakı sel qurbanlarının morallerinin yüksəlməsinə köməkçi olmaq üçün onun kömək mahnısı Hear Your Call ilə onlara ümid və sonsuz dəstək mesajı göndərmişdir. Parça, Birləşmiş Millətlər Ofisi - Humanitar Yardım Koordinatörlüğü, BBC və CNN liderliyində şüurlandırma kampaniyalarının şüarı halını almışdır. Sami, Birləşmiş Krallığın son on il ərzində Dünyaya ixrac etdiyi sənətçilərdən biridir. 7 yaşından bu zamana qədər, amirane şəkildə kəşf sularda seyr - indi isə Orta Şərqdən Avropaya, Şimali Amerikadan Şimali Afrikaya Dünyanın hər yerində ürək və fikirlərdən daha çoxunu qazanmış vəziyyətdədir.
Sami Yusif

Pusulası, prinsip olaraq öz tərzini / musiqisini etməkdir - "Spiritique". Son albomu wherever you are içərisində musiqi və fəlsəfə təcəlli tapmaqda. Spiritique, Saminin şəxsiyyətinin bir məhsuludur. İngilis-müsəlman olmaqdan qürur duyan Sami, birliyin əzmli bir müdafiəçisi, eyni zamanda universal dəyərlərə dəstək və insan ruhunun kutsanışı yolu ilə özünü mədəniyyətlər arası anlayışa həsr etmiş biridir. Məqsəd, anlayış ilə uyğunluq hissi arasındakı uçurumda körpü yaradılması və mənəvi müstəqilliyi bəsləməkdir. Beləliklə birlikdə həyata və həmrəyliyin yeni dövrünü başlada bilərsiniz.
Sami Yusif

Nə vaxt ki fərqli irqlər birlikdə durur, nə zamanki gənc yaşlı ilə, dindarlar aqnostiklər ilə, qadınlar kişilərlə bir ağızdan mahnı söyləsə, bir bütün oluştururlarsa işdə o zaman Spiritique parlar. Və bu reallaşa bilər. Bir çoxumuz üçünsə onsuz da reallaşmağa başlamış vəziyyətdədir. O təranələrin ingliscə,farsca,turkcə,ərəbcə va hindicə oxuyur. 2009-cu ildə Xocalı Soyqırımının 18-ci il dönümündə xüsusi bəyanat verərək günahkarların cəzalandırılmasını tələb edərək deyib: "Biz heç bir zaman asılı olmayacağıq. Keçmiş Sovet İttifaqında yerləşən Xocalıda törədilən kütləvi qırğının 18-ci ildönümü qeyd edildi.
Sami Yusif

Azərbaycanda və dünyanın başqa yerlərində baş vermiş bu və digər saysız vəhşiliklər barədə hər yerdə səslənməliyik. Biz səssizlərin və əzab çəkmişlərin səsiyik. Əgər biz sussaq, onların səsi susdurulacaq. O zaman bu əsarət özü qədər dəhşətli olmazmı? Hər kəsə sülh və xeyir – dua diləyirəm!" [1] Arxivləşdirilib 2010-08-22 at the Wayback Machine,[2] Arxivləşdirilib 2010-03-04 at the Wayback Machine Həmçinin Sami Yusuf Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Barış elçisidir 01 avqust 2019-cu ildə UNESKO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinin 43-cü sessiyasının Bakıda təşkili və keçirilməsində fəal iştirakına görə “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu” ilə təltif edilib Al-Mu'allim (2003) 01.
Sami Yusif

Hear Your Call 13. Wherever You Are (Acoustic - Arabic) [Bonus] 14. Without You (Acoustic - Arabic) [Bonus] 15. To Guide You Home (Instrumental) [Bonus] 16. Dryer Land (Feat. Ustadh Babak Radmanesh)The Centre (2014) 04.
Zaur Rzayev

Zaur Əlihüseyn oğlu Rzayev (28 yanvar 1952, Karrar, Kürdəmir rayonu) — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Mahnı və Rəqs ansamblının rəhbəri, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2003). Dağıstan Respublikasının xalq artisti (2008). Zaur Rzayev 28 yanvar 1952-ci ildə Kürdəmir rayonunun Karrar qəsəbəsində dəmiryolçu Əlihüseyn Rzayevin ailəsində anadan olub. Kiçik yaşlarında ailəsi ilə Hacıqabula köçmüş, burada yerləşən 5 orta nömrəli məktəbdə təhsilinə başlamışdır. 8-ci sinfə qədər burada oxuduqdan sonra Bakıya gələrək təhsilini əvvəlcə Bakı Kitabxanaçılıq Texnikumunda, sonra isə Asəf Zeynallı adına Musiqi Texnikumunda təhsilini davam etdirmişdir. Bir müddət sonra Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası nəzdində fəaliyyət göstərən xalq çalğı alətləri ansamblına solist götürülmüşdür.Zaur Rzayev 1976-cı ildə Bakı Zabitlər Evində hərbi xidmətə başlamış, elə həmin ildən də buranın solisti olmuş, Mahnı və Rəqs Ansamblının bədii rəhbəri olmuşdur. Sonradan Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrında solist kimi fəaliyyət göstərmiş, 1980-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının vokal şöbəsinə daxil olaraq təhsilini davam etdirmişdir. 1994-cü ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Mahnı və Rəqs Ansamblının rəhbəri kimi çalışmağa başlamışdır.Zaur Rzayevə 24 iyun 1998-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti", 2000-ci ildə "Dağıstan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi", 25 iyun 2003-cü ildə "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti", 22 aprel 2008-ci ildə isə "Dağıstan Respublikasının xalq artisti" fəxri adları verilmişdir.