LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Blackpink

"Playing with Fire" mahnısı Billboard World Digital Playlist-də birinci yere çıxdı.17 yanvar 2017-ci il tarixində Blackpink pərəstişkar adını (fandom adı) açıqladı — "Black" və "Pink" sözlərinin birləşimi olan "Blink". 22 İyunda qrup ilk müstəqil rəqəmsal sinqlını "As If Its Your Last" -ı çıxartdı. Bu mahnı qarışıq bir musiqi növü və əvvəlki versiyalarından fərqli bir səs kimi təsvir edilmişdir. Mahnı, Billboardun Dünya Rəqəmsal Mahnı Satışlar siyahısında birinci yerə çıxdı və çıxdıqdan bir gün sonra siyahının üçüncü nömrəsi oldu. Mahnının musiqi videosu daha sonra YouTube-da Koreyalı bir qız qrupunun ən çox sevilən video klipi və yayımlandıqdan sonrakı ilk 24 saat ərzində ən çox izlənilən K-pop qrupu klipi olaraq rekord qırdı.
Blackpink

20 iyul 2017-ci il tarixində, Blackpink Tokionun Nippon Budokan-da 14 mindən çox insanın qatıldığı və 200.000-ə yaxın insanın bilet almağa çalışdığı bir nümayiş keçirdi. Qrup, 30 avqust 2017-də,əvvəlki singllarının Yaponca versiyalarının daxil olduğu öz adını daşıyan genişləndirilmiş Yapon Ep-nin yayımlanması ilə Yaponyadaki ilk çıxışlarını etdilər. EP, Oricon Albomları Siyahısına daxil oldu və zirvəyə çatdı. Blackpink, As If Its Your Last" ilə YouTubeda 2017 Yay ayının Qlobal Ən Yaxşı 25 Musiqi siyahısında yer aldı. 2018–2019: Beynəlxalq irəliləyiş və ilk dünya turu 6 yanvar 2018de Blackpink, dörd üzvün yeni evlərinə köçməsi və 100 gün tətil keçirməsinin videolarını 2018-ci il boyunca 12 bölümden ibarət ilk realiti şou Blackpink Houseun ilk bölümünü rəsmi V Live ve Youtube kanallarında yayımladı.
Blackpink

Blackpink, 28 martda ilk Yaponca EPsini Re: Blackpink adı ilə yeniden yayımladı. Dijital versiyaya orijinal versiya ilə eyni musiqilər daxil ikən, fiziki versiyası isə bütün musiqi videolarını və Koreya dilində altı mahnının daxil olduğu DVD idi. 15 İyun 2018-ci ildə qrup, ilk Koreya dilində Square Up adlı EP-ni yayımladı. Aparıcı single "Ddu-Du Ddu-Du", İngiltərə-dəki rəsmi trend siyahısında 17-ci sırada yer aldı və 2016-cı ildə başladığı gündən bəri siyahıya girən ilk qadın K-pop qrupu oldu.Singl, Billboard Hot 100-də 55-də ilk sırada iştirak etdi, 21 iyun 2018-ci il tarixində sona çatan izləmə həftəsində 12.4 milyon ABŞ axını və 7.000 yükləmə ilə Blackpink chartdəki ən yüksək qrafikə sahib olan Koreya qız qrupu oldu. Singl, eyni zamanda ABŞ Streaming Songs chartında 39-cu sırada yer aldı və Blackpink charta girən ilk K-pop qız qrupu oldu. EP, Billboard Dünya Albümləri siyahısında da birinci oldu.Cənubi Koreyada Square Up, Gaon Albomları Cədvəlində birinci sırada iştirak etdi.
Blackpink

"Ddu-Du Ddu-Du" ikinci həftəsində Gaonda rəqəmsal, yükləmə, axın və mobil qrafiklərdə birinci, "Forever Young" isə ikinci sırada zirvəyə yüksəldi. YouTube-da Blackpink-in rəsmi hesabıda "Ddu-Du Ddu-Du" musiqi videosunun yayımlanmasından sonra 24 saat ərzində ümumilikdə 36,2 milyon baxış topladığını gördü və bu, o dövrdə ilk 24 saat ərzində bir Koreya qrupu tərəfindən ən çox izlənilən video oldu. Blackpink, Yapon APlerini tanıtmaq üçün 24–25 İyul tarixlərində Osakadaki ilk Yaponiya turu Blackpink Arena Tour 2018-ə başladı. Tur əvvəlcə Osaka, Fukuoka və Çiba boyunca altı şou üçün qurulmuşdu, lakin böyük tələbə görə Çibada əlavə bir şou da keçirildi.Turun son dayanacağı daha sonra 24 dekabrda Kyocera Dome Osaka-da pərəstişkarları üçün Milad hədiyyəsi olaraq əlavə edildi və Blackpink 50.000 nəfərlik izdihamın qarşısında çıxış etdi. 12 sentyabrda qrupun ilk konsertlərini Seul, Blackpink 2018 Tour [In Your Area] Seul x BC Card, Olimpiya Gimnastika Arenasında keçirəcəyi açıqlandı.
Blackpink

Konsert 2019-cu ildə və 2020-ci ilin əvvəllərində Şimali Amerika, Avropa, Avstraliya və Asiya-da davam edən İn Your Area Dünya Turunun ilki idi. Tur sonunda bir Koreyalı qız qrupu tərəfindən ən çox pul qazanılan tur oldu. 19 oktyabrda İngilis muğənni Dua Lipa, öz adını daşıyan ilk albomunun yeniden yayımlanan versiyasının yeni parçası olan "Kiss and Make Up"-ı Blackpink ilə birlikdə çıxartdı. "Kiss and Make Up", Billboard Hot 100 Siyahısında 93-cü yerden giriç etdi və Blackpinkin siyahıya ikinci girişi oldu və onları qrafikə birden çox giriş edən tək Koreyalı qız grubu etdi. Sözügedən mahnı,eyni zamanda UK Singles Charta ikinci girişini etdi və 36 nömrəyə yüksəldi ve ilk 40a girdi.Blackpink ilk kadın Koreyalı qrup ve ümumi olaraq ilk 40a çatan üçüncü Koreyalı qrupdur.
Blackpink

Oktyabr 2018-də qrup, Interscope Records ilə və YG Entertainment ilə qlobal bir ortaqlıq sənədi imzaladı; Asiya xaricində Interscope və Universal Music Group tərəfindən təmsil ediləcəkdilər.Oktyabr 2018-də Blackpink, yanvardan mart 2019-a qədər Asiya-da on üç tarixdə In Your Area Dünya turu üçün əlavə tur tarixlərini elan etdi.Jennie solo çıxışını 11 oktyabr-da Blackpink-in Seul konsetində "Solo" musiqisi ilə etdi; həm mahnı həm də rəsmi musiqi videosu ertəsi gün yayımlandı.İlk Yapon studiya albomları Blackpink in Your Area, 23 oktyabr-da rəqəmsal olaraq və 5 dekabr-da fiziki olaraq satışa çıxarıldı. Alboma, əvvəlki bütün yayımlarının Yaponca versiyaları da daxil idi. Albom, Oricon Albomlar Siyahısına doqquzuncu sıradan giriş etdi və ilk həftəsində təxmini 13.000 kopya satıldı. Blackpink, 9 fevral 2019-cu il tarixində Los-Anceles şəhərindəki ROW-da yalnız dəvətli bir tədbir olan Universal Music Group-un 2019 Grammy Artist Showcase-də çıxış etdi. Qrup sonradan Stephen Colbert ilə Gec Şou və Good Morning America da daxil olmaqla bir neçə Amerika televiziya şousunda yer aldı. O mart ayında Billboard jurnalını əhatə edən ilk K-pop qız qrupu oldular.
Blackpink

Blackpink-in üçüncü genişləndirilmiş albomu Kill This Love 5 aprel 2019-cu ildə eyni adlı sinqlın yanında çıxdı.Kill This Love, Billboard 200-də 24-cü sırada iştirak etdi, aparıcı single isə Hot 100-də 41-ə yüksəldi, bu iki böyük Billboard siyahısında bir qadın Koreyalı sənətçi tərəfindən ən yüksək reytinqli albom oldu. "Kill This Love", Billboard-un 2019-cu ilin ən yaxşı 100 mahnısı siyahısında 66-cı sırada yer aldı. EP Square Up-dan (2018) B tərəfi olaraq çıxarılan "Forever Young" mahnısı, 2019-cu ilin dekabr ayında Koreya Musiqi Məzmun Dərnəyində 2,5 milyon yüklənməni üstələyərək qrupun beşinci mahnısı və Koreyadan yükləmələr üçün platin sertifikatı "Ddu-Du Ddu-Du" dan sonra qazanan ikinci mahnı oldu. Blackpink, 12 və 19 Aprel 2019-cu il tarixlərində 2019 Coachella Festivalında çıxış etdi və bunu edən ilk qadın K-pop qrupu oldu. Qrupun Coachella-dakı çıxışı həm tənqidçilər, həm də pərəstişkarları tərəfindən rəğbətlə qarşılandı, Billboard-dan Gab Ginsberg şounu "elektrikli" və "unudulmaz" adlandırdı.
Blackpink

16 Oktyabr 2019-cu il tarixində, Yaponiya-da Kill This Love-ın Yapon versiyası çıxarıldı və Oricon Albums Chart-da 17-ci yerə çıxdı.Qrup, Yaponiya musiqi televiziya proqramlarında TV Asahi-nin Musiqi Stansiyasında və Fuji TV-nin Love Music-də çıxışları da daxil olmaqla müxtəlif tanıtım fəaliyyətləri üçün Yaponiyaya yola düşdü. Blackpink, illik Break the Internet Awards ™ siyahısının 2019-cu il buraxılışı üçün PAPER jurnalının İlin K-Pop Sensasiyası seçildi. 2020 – günümüz: The Album və The Show 22 Aprel tarixində qrupun 28 May 2020-ci ildə Ledi Qaqa-nın altıncı studiya albomu "Chromatica" üçün tanıtım sinqlı olaraq çıxan "Sour Candy" adlı trekdə onun ilə əməkdaşlıq edəcəyi təsdiqləndi.18 Mayda, YG Entertainment qrupun iyun ayında pre-buraxılışını, ardından ilk Koreya studiya albomunu tanıtmaq üçün iyul-avqust ayları arasında əlavə bir tək mahnı çıxacağını elan etdi. 2 İyunda YG Entertainment, studiya albomunun çıxmasından qrupun sonra üzvləri Rosé, Lisa və Jisoo-nun fərdi layihələrinin çıxaracağını, ilk olaraq Rosé-nin mahnısının gələcəyini təsdiqlədi. Qrupun geri qayıtma hazırlıqları dövründə YG Entertainment, Blackpink-in ən yeni reallıq şousunun 24/364-ün YouTube-da yayımlanmağa başlayacağını açıqladı.
Blackpink

Şou, 2020-ci ildəki geri dönüşlərini gündəlik həyatlarını vloglar vasitəsilə bölüşməklə yanaşı sənədləşdirirdi. "How You Like It" adlı singl çıxışından sonra bir gün və 16 saatlıq izləmə ilə Gaon Rəqəmsal Cədvəlində 12 nömrədə ilk çıxdı və ikinci həftəsində Gaon Rəqəmsal, Yükləmə və Axın qrafiklərində birinci yerə çıxdı. "How You Like That" Blackpink-in Billboard Hot 100-də yer alan beşinci mahnısı oldu (33-cü pillədə) və musiqi videosu beş Guinness Dünya Rekordunu qırdı. Mahnı Youtube Music-in Qlobal Ən Yaxşı 10 Yay Mahnıları sıralamasında ilk sırada iştirak etdi və 2020 MTV Video Musiqi Mükafatlarında Summer Song qazandı.Bu Blackpink-i mükafat nümayişində qazanan ilk Koreyalı qadın sənətçi etdi. 23 İyulda YG Entertainment, Amerikalı müğənni Selena Qomez ilə birlikdə "İce-Cream" mahnısının 28 Avqustda çıxacağını açıqladı.
Blackpink

"İce-Cream" ilk dəfə çıxdı və Billboard Hot 100-də 13-cü pilləyə yüksəldi və Blackpink-in chartdakı ən yüksək nömrəli mahnısı oldu. Blackpink, ilk Koreya studiya albomu The Album-u 2 oktyabr 2020-ci ildə "Lovesick Girls" ilə üçüncü və əsas sinqlı olaraq çıxardı.The Album, Billboard 200-də və İngiltərədəki Albom Çartında ikinci sırada yer aldı və Blackpink-i hər qrafikdə ən yüksək yerə sahib olan Koreya-lı qadın sənətçi etdi.The Album, eyni zamanda fiziki albomun satışa çıxmasından bir gün sonra 590.000 nüsxə satılaraq bir Koreyalı qız qrupu üçün ilk həftəlik albom satış rekordunu təyin etdi. Blackpink, The Album ilə ilk dəfə milyon satan K-pop qız qrupu oldu və sərbəst buraxıldıqdan bir ay keçmədən təxminən 1,2 milyon nüsxə satdı. Blackpink 21 oktyabrda ABŞ-də Good Morning America və Jimmy Kimmel Live!-də "Lovesick Girls" ilə ifa etdi.Qrupun ilk sənədli filmi "Blackpink: Light up the Sky" adlı filmin premyerası 14 oktyabr 2020-ci ildə Netflix-də nümayiş olundu və film qrupun 2016-cı ildəki ilk çıxışından bəri dörd ili əhatə etdi. Sənədli filmdə məşq günlərindən görüntülər, ev həyatları haqqında hekayələr və üzvlərlə reportajlar və eyni zamanda The Album-un hazırlanmasını əhatə edir.
Blackpink

Albomun uğurlu çıxışı, qrupun Netflix sənədli filmi ilə birləşdirildiyi üçün Blackpink, Bloomberg-in oktyabr ayında Pop Star Power Sıralamasını üstələdi; Blackpink, həmin ilin aprelində yarandığı gündən bəri reytinqə başçılıq edən ilk Koreyalı sənətkardır. 2 dekabrda Blackpink, ilk canlı yayım konserti üçün YouTube Music ilə işbirliyini elan etdi. "The Show" adı verilən canlı tədbir əvvəlcə 27 dekabr 2020-ci il tarixində baş tutmalıydı, lakin Cənubi Koreya-da tətbiq olunan yeni COVID-19 pandemiya qaydaları səbəbindən 31 yanvar 2021-ə dəyişdirildi.Konsertdə Albomdakı bir neçə mahnının, eləcə də Rosé-nin ilk solo single albomundan -R — "Gone" mahnısının ilk ifaları səsləndirildi.Daha sonra 280 mindən çox insanın şouya giriş əldə etmək üçün üzvlüyü aldığı məlum oldu. 19 aprel 2021-ci ildə YG Entertainment -in bir əməkdaşı Cənubi Koreya media orqanı The Korea Herald -a açıqlamasında Lisanın qrupunun üçüncü solisti olaraq debüt edəcəyini bildirdi. İyulun 12 -də Star News vasitəsilə, klipinin çəkilişlərinin davam etdiyi ortaya çıxdı.
Blackpink

2 İyun 2021-ci ildə Universal Music Japan, qrupun 3 Avqust 2021-ci ildə Albomun Yapon versiyasını buraxacağını açıqladı. Buraxılışa səkkiz parçadan dördünün Yapon versiyaları da daxil idi — "How You Like That", "Pretty Savage", "Lovesick Girls", və "You Never Know" — və 12 fərqli fiziki nəşrdə gəldi. 15 İyun 2021-ci ildə YG Entertainment, qrupun debütünün beşinci ildönümü münasibətilə "4+1" adlı yeni bir layihənin başladığını elan etdi.Layihə 2015-ci ildən bəri Blackpinkin səyahətinin nostaljik tərtibatlarını, əvvəllər görülməmiş xüsusi müsahibələri təqdim edir. Əlavə olaraq, BLACKPINK THE MOVIE, bu ilki BLACKPINK: SHOW və İn Your Area 2018 turu kimi keçmiş konsertlərindən olan çıxışları nümayiş etdirəcək. "BLACKPINK THE MOVIE", Cisu, Cenni, Roze və Lisa adlı dörd üzvdən ibarət dünyanın sevilən qlobal qrupu BLACKPINK -in, debütünün beşinci ildönümünü xatırladan bir filmdir.
Blackpink

Film filminin 4 Avqustda 100 ölkədə və 3.000 kinoteatrda nümayiş olunduğu bildirilir. Koreyada adi filmlərdən başqa ScreenX və 4DX də daxil olmaqla müxtəlif formatlarda mövcuddur.Azərbaycan-da bu ölkələrə daxil idi lakin sonra siyahıdan çıxarıldı. 25 Avqustda Lisanın ilk albomu Lalisa və eyni adlı aparıcı mahnısının sentyabrın 10 -da rəsmən yayımlanacağı açıqlandı. Kim Cisu — (Hanqıl 김제니)"Kim Jisoo"-3 yanvar 1995-ci ildə Cənubi Koreyanın Seul şəhərində anadan olub. Qrupun vizualı,üzü,və Lider Vokalıdır.Və qrupun yaşca ən böyük üzvüdür.
Blackpink

Kim Cenni — (Hanqıl 김제니)"Kim Jennie"-16 yanvar 1996-cı ildə Cənubi Koreyanın Seul şəhərində anadan olub. Qrupun ana repçisi, lider vokalı və mərkəz üzvüdür. Park Chaeyoung — (Hanqıl 박채영) "Park Chaeyoung" və ya digər adı ilə Roseanne-Səhnə adı "Rosé". 11 Fevral 1997-ci ildə Yeni Zelandiyanın Aukland şəhərində anadan olmuşdur.Qrupun əsas vokalı və lider rəqqasəsidir. Lalisa Manobal — (Tay dili ปราณปริยา มโนบาล)-Səhnə adı Lisa.
Blackpink

27 mart 1997 ci ildə Taylandda doğulub. Qrupun ana rəqqasəsi,repperi və yaşca ən kiçik üzvüdür. Sosial medyalarda qırdıqları rekordlar Onların "Ddu-Du Ddu-Du" adlı klipləri, Cənubi Koreyada 2019-cu ilin yanvar ayında ən çox izlənilən musiqi videosu oldu və qrupları 2019-cu ilin noyabrında bir milyard baxışı aşan ilk K-pop qrupu oldu.26 iyun 2020-ci ildəki musiqi videosu olan "How You Like That" -in yayımlanmasından sonra Blackpink, ilk 24 saat ərzində (86,3 milyon baxışla) ən çox izlənilən YouTube videosu olduğu üçün və YouTubeda bir video premyerası üçün ən çox izləyici (canlı premyera üçün 1.66 milyon izləyiciyə çatmaq) olmasıda daxil olmaqla beş Guinness Dünya Rekordunu qırdı. Blackpink, 2020-ci ildə Koreya pop mədəniyyəti sahəsində dünya ictimaiyyətinə ilham verən CJ E&M tərəfindən seçilən on "2020 Visionary" fiqurlarından biri olaraq qəbul edildi. Diskoqrafiya və Mahnılar Videoqrafiya Xarici keçidlər BLACKPİNK Youtube kanalı
Kramer üsulu

Kramer üsulu — xətti cəbrdə xətti tənliklər sisteminin həlli üsuludur. Bu üsul 2021-ci ildə onu dərc etmiş Qabriel Kramerin adına adlandırılıb. Lakin Kolin Maklaurin də həmçinin bu üsulu 1748-ci ildə dərc etmişdi (və ehtimalən 1729-cu ildə bu üsul barədə bilirdi). Tutaq ki, kvadrat xətti tənliklər sistemi (<yəni {\displaystyle n} məchullu {\displaystyle n} tənlik) verilmişdir { u j a 11 x 1 + a 12 x 2 + … + a 1 n x n b 1 a 21 x 1 + a 22 x 2 + … + a 2 n x n b 2 … … … … … a m 1 x 1 + a m 2 x 2 + … + a m n x n b m və əsas matrisin determinantı sıfırdan fərqlidir. | a 11 a 12 … a 1 n a 21 a 22 … a 2 n … … … a n 1 a n 2 … a n n | x 1 x 1 x n {\displaystyle x_{1},x_{1},...,x_{n}} (1) sisteminin hər hansı bir həllidir.
Ramzan Kadırov

Ramzan Əhməd oğlu Kadırov Çeçenistanın Tsentoroi şəhərində anadan olub. Rusiya Federasiyasına bağlı Çeçen Respublikasının üçüncü dövlət başçısıdır. Çeçenistan Respublikasının ikinci dövlət başçısı Əli Əhmədovun ölümündən sonra Vladimir Putinin dəstəyi ilə Çeçenistan Respublikası dövlət başçısı olmuşdur. Dövlət başçısı olmadan əvvəl baş nazirlik vəzifəsini də etmişdir. Birinci Rus — Çeçen müharibəsində atası Əhməd Kadırov ilə ruslara qarşı müqavimət göstərmiş, İkinci Rus — Çeçen müharibəsində isə Rusların yanında iştirak etmişdir. 2004-cü ildə Vladimir Putin tərəfindən Rusiya Federasiyası qəhrəmanlığı medalı verilmişdir. R. Kadırov evlidir və həyat yoldaşı Mədni xanım 7 sentyabr 1978-ci ildə anadan olmuşdur, qəhrəman anadır. Bu cütlüyün 12 övladından 2-si götürülmüşdür: Ayşə (31. dekabr 1998) Karina (17. yanvar 2000) İsmayıl (25. iyul 2000) Xədi (21. oktyabr 2002) Təbarik (13. iyul 2004) Əhməd (8. noyabr 2005) Zəlimxan (14. dekabr 2006) Əliqulu (2007) Adəm (24. noyabr 2007) Xütmətxanım (2009) Aşurə (7. yanvar 2012) Abdulla (10. oktyabr 2016) 2007-ci ildə yenidən 4 illiyinə Çeçenistan Muxtar Respublikası başçısı olaraq seçilmişdir.
Konstitusiya Günü (Azərbaycan)

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya günü — Azərbaycan Respublikasının əsas qanununun – müstəqil Azərbaycanın keçmiş prezidenti Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbul edilidiyi gün. Dövlət müstəqilliyinin bərpa olunduğu ilk illərdə Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi əsaslı islahatlar respublikamızı inkişaf yoluna çıxarmaqla yanaşı, qanunların aliliyini təmin edən, hüquqi, dünyəvi dövlət quruculuğuna yol açan yeni milli Konstitusiyanın hazırlanmasına və qəbuluna şərait yaratdı. Heydər Əliyev bu barədə danışarkən bildirmişdi: Hazırkı Konstitusiya 12 noyabr 1995-ci ildə ümumxalq referendumu əsasında qəbul edilmişdir. Bu Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyi bərpa edildikdən sonra ilk Konstitusiyası idi.Dövlətin Əsas Qanunu 1995-ci il noyabrın 27-də qüvvəyə minib.Müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası Azərbaycan Respublikasının dövlət quruculuğunun əsaslarını qoymuşdur. Azərbaycanın yeni Konstitusiyası 5 bölmədən, 12 fəsildən və 158 (164) maddədən ibarətdir. Konstitusiyaya əlavə və dəyişikliklər 2002-ci ilin avqustunda, 2009-cu ilin martında və 2016-cı ilin sentyabrında referendum yolu ilə edilib. Erkən tarixi 1995-ci ildə qəbul olunmuş Konstitusiya müstəqil Azərbaycanın ilk, ümumilikdə isə ölkəmizin tarixində dördüncü Konstitusiyasıdır.Məlum olduğu kimi, 1918-1920-ci illərdə 23 ay mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövlətin əsas qanununu Konstitusiyası qəbul edə bilməmişdi. Beləliklə, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya quruluşunun tarixi əsasən SSRİ-nin tərkibində olduğu dövrə düşür.Azərbaycan dövlətinin birinci Konstitusiyası 1921-ci il mayın 19-da I Ümumazərbaycan Sovetlər Qurultayında qəbul edilib.
Konstitusiya Günü (Azərbaycan)

Azərbaycan SSR Konstitusiyasının 1921-ci il SSRİ Konstitusiyasına uyğunlaşdırılmış yeni redaksiyası 1925-ci il martın 14-də IV Ümumazərbaycan Sovetlər Qurultayında qəbul edilib. Azərbaycan SSR-nin 1978-ci il aprelin 21-də qəbul edilmiş son Konstitusiyası SSRİ Konstitusiyasına uyğunlaşdırılmış olsa da müəyyən özünəməxsusluğa malik idi. Azərbaycan Respublikası müstəqilliyini bərpa etdikdən yeni Konstitusiya layihəsi üzərində ciddi iş başlandı. 1995-ci ilin mayında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin sədrliyi ilə Konstitusiya Komissiyası formalaşdırıldı və layihə 1995-ci ilin oktyabrında ümumxalq müzakirəsinə verildi. Müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk Konstitusiyası 1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq səsverməsinə çıxarıldı. Referendumda seçicilərin 86 faizi iştirak etdi və onların 91,9 faizi Konstitusiyanın qəbul edilməsinin lehinə səs verib. Əsas Qanun noyabrın 27-də hüquqi qüvvəyə minib.Azərbaycanın yeni Konstitusiyası 5 bölmədən, 12 fəsildən və 158 (164) maddədən ibarətdir. Konstitusiyaya ilk əlavə və dəyişikliklər 24 avqust 2002-ci ildə, 2009-cu ilin martında, son əlavə və dəyişikliklər isə 26 sentyabr 2016-cı ildə referendum yolu ilə edilib.1996-cı il fevralın 6-da Prezident Heydər Əliyev sərəncamı ilə noyabrın 12-i Konstitusiya günü elan edildi. Həmçinin bax Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası Konstitusiya Azərbaycanın dövlət bayramları və xüsusi günləri Xarici keçidlər Bu gün Azərbaycanda Konstitusiya günü qeyd olunur Arxivləşdirilib 2009-12-17 at the Wayback Machine Azərbaycanda Konstitusiya Günü qeyd olunur,
Ayrımlar

Ayrımlar (yaxud İmi, Eymi, Eymir, Eymür) — "Oğuz xaqan dastanı"na görə, 24 oğuz boyundan biri və Mahmud Kaşğarinin "Divanü Lüğat-it-Türk" kitabına görə 24 oğuz boyunun 11-cisi. Azərbaycanlıların etnoqrafik qolu hesab edilirlər.Əmir Teymur Ankara vuruşmasından (1402) sonra Türkiyə ərazisindən köçürdüyü 50 min ailəni Dağlıq Gəncəbasarda, Qarabağ və Ermənistanda yerləşdirmiş, onlar sonralar ayrım adı ilə tanınmışdır. Gəncə xanı Cavad xanın general Knorrinqə yazdığı məktubda eymurlar Gəncə xanlığının qədim elatı adlandırılır. XVII əsrdə eymurların bir hissəsi İrana keçərək şahsevən adlanmışdır. Eymurlar Türkiyə türkcəsinin Qara dəniz dialektində danışırlar. Əksəriyyəti islam dininin sünni məzhəbinə etiqad edirlər. Eymur sözü ilə bağlı coğrafi adlar Ermənistan ərazisində Ayrım – Noyemberyan və Tumanyan rayonlarında kənd adları, Böyük Ayrım – Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında (indi Ermənistanın Tumanyan rayonunda) kənd adıdır.
Ayrımlar

İmirli – İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında kənd adı olmuşdur. Ziya Bünyadova görə, "Kiçik Qafqazda və Qazax qəzasında səpələnmiş ayrımlar Ağsaq Ayrum, Quşçu Ayrum, Baqanis Ayrum, Dadanis Ayrum, Polad Ayrum və başqa qollara bölünmüşlər". Həmçinin bax Qarapapaqlar Əlavə ədəbiyyat Könül Ibrahim qızı Səmədova. Qərbi Azərbaycan-indiki Ermənistan etnotoponimlərinin arealları (monoqrafiya). Bakı, "Nurlan", 2008,- 152 səh. Xarici keçidlər Ayrımlı (ing.)
Qaraçılar

Qaraçılar, həmçinin çiqanlar, çıqanlar, çingənələr, romalar, romanlar və ya romanilər — köçəri xalqlardan biri. Azərbaycanda bu etnik qrup üçün əsasən "qaraçılar", həmçinin "çıqanlar", "çingənələr", "romalar", "romanlar" və "romanilər" adlarından istifadə edilir. Qaraçı" adının Azərbaycan dilində "qara" rəngi və "-çı" şəkilçisindən formalaşdığına inanılır. Azərbaycan dilində bu sözün başqa bir mənası da "çığırqan" deməkdir və bu adlandırmanın keçmişdə qaraçıların tətbiq etdikləri ticarət üsullarının xüsusiyyətləri ilə əlaqədar olduğu da təklif edilmişdir. Buna baxmayaraq, Türkiyənin Diyarbəkir şəhərində yaşayan bir qaraçı öz əcdadlarının Pakistandan, Sind regionunun Kəraçi şəhərindən gəldiklərini bildirmişdir və "qaraçı" adını buna bağlamışdır.
Qaraçılar

Şamaxıdan olan bir qaraçının sözlərinə görə, onlar Hindistanın "Qara" şəhərindəndirlər və "qaraçı" termini buradan yaranmışdır. "Çıqan" və "çingənə" sözləri orta yunan dilindəki "ἀτσίγγανοι" (atsinqanoi; mənası – "toxunulmazlar") terminindən gəlmişdir. Bu ad afinqanlara aid edilirdi. "Roman" və "romani" sözləri, o cümlədən "dom" sözü sanskrit dilindəki "doma" sözündən gəlir və bu, "oxumaq və musiqi ilə yaşayan, aşağı kastadan olan insan" deməkdir. Hər halda, "doma" sözünün mənşəyi bilinmir, lakin kökü "baraban çalmaq" mənasında olan sözlə oxşardır.
Qaraçılar

Qaraçılar Hind-Avropa mənşəli xalqlara aiddir. Qaraçılara bütün Avrasiya materikində rast gəlinir. Avropa yazıçılarından Prosper Merime, Şarl de Koster və eləcə də Valter Skott öz əsərlərində qaraçıların mənşəyinə ötəri də olsa, toxunurlar. Xüsusilə, Prosper Merime "Karmen" əsərində belə bir ifadə işlədir: Qaraçıların tarixi hələ də problem olaraq qalır. Ancaq bu məlumdur ki, onların ilk kiçik dəstələri XV əsrin əvvəllərində Avropanın şərq hissələrində görünmüşdür; lakin onların Avropaya haradan və nə üçün gəldikləri məlum deyil və qəribə burasıdır ki, az vaxt içərisində bir-birindən çox uzaq olan ölkələrdə onların bu qədər artıb çoxalmasına heç kəs inana bilmir.
Qaraçılar

Qaraçıların özləri də öz adət ənənələri və mənşələri barədə indiyə kimi heç nə qoruyub saxlamamışlar və əgər onların əksəriyyəti Misiri birinci vətənləri hesab edirsə, bu da onların ta qədimdən indiyə qədər öz aralarında yayılmış bu uydurmaya əsaslanmalarıdır. Şarl de Koster və Valter Skott da qaraçıların tarixini XV əsrə aid edir. Digər bir məlumata görə qaraçılar İstanbulun fəthi zamanı Avropaya daxil olmuşlar. Başqa bir mülahizə isə qaraçıların eyni zamanda iki yoldan Avropaya daxil olduqları yönündədir. Bu mülahizəyə görə bir qrup Bosfor boğazından digər qrup isə Cəbəllütariq boğazından Avropaya keçmişdir.
Qaraçılar

Məskunlaşma Azərbaycanda Bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da qaraçıların statistikasında dəqiqlik yoxdur. Onların Azərbaycan torpaqlarına ilk gəlişi I Şah Abbasın köçürmə siyasəti ilə baş versə də, XX əsrin 60-70-ci illərində Qazaxıstandan kütləvi şəkildə miqrasiya etdikləri də məlumdur. Onların sayı zamanla dəyişıb. Elə sonuncu əhalinin qeydiyyata alınması prosesində onlar hesaba alınmayıb. Başqa sözlə, "havada qalan" bu təbəqə daxili miqrant olduğundan qeydiyyata düşməyib.
Qaraçılar

2012–2014-cü illərə aid olan qeyri-rəsmi məlumata əsasən Azərbaycanda yaşayan qaraçıların ümumi sayı 10 min nəfərə yaxındır. Onlar iki qrupa bölünürlər: fars dilində danışanlar və kurmanc dilində danışanlar. Adət-ənənələri Qaraçılar tarixən köçəri həyat tərzi sürürlər. Ənənəvi olaraq atçılıqla və maldarlıqla yanaşı, həm də öz dədə-baba sənətləri olan nalbəndlik, xırda məişət avadanlıqları, kənd təsərrüfatı alətləri (torpaqda işləmək üçün) istehsalı ilə məşğul olurlar. Qaraçıların özlərinə məxsus elə adət-ənənələri vardır ki, bunlar heç bir xalqa mənsub deyildir.
Qaraçılar

Məsələn, qaraçılar ən qədimdən (Şimali Pakistanda, Ərəbistanın şimal bölgələrində) ailə qurarkən qızlar bir qayda olaraq yalnız qaraçı tayfasından olan oğlanlara ərə gedə bilərlər. Qaraçı oğlanları isə başqa millətin nümayəndəsi ilə nadir hallarda evlənə bilərdi. Qaraçılar ailə məsələsində qan qohumluğu əlamətlərini hər şeydən üstün tuturlar. Amma öz adət-ənənələrini dəyişmək kimi fikirləri olmur. Məsələn, qaraçı adətinə görə, onların qızı yalnız qaraçı oğlanla evlənə bilər.
Qaraçılar

Bu onların ali qanunlarından biridir. Qaraçılar haqqında çox insan alçaldıcı fikirlər söyləyə bilər. Amma bu etnik qrupun özünə görə mədəniyyəti, zəngin musiqisi, maraqlı adət-ənənələri var. Qaraçı musiqisi dünyada şohrət tapan musuqi janrıdır ki, onun da öz fanatları var. Avropa ölkələri qaraçılardan çox xüsusiyyətlər götürüblər.
Qaraçılar

Misal üçün, məşhur "Flaminqo" rəqsinin müəllifi qaraçılardır. Onlar haqqında çəkilmiş gözəl ekran əsərləri"Budulayın qayıdışı", "Yeseniya", bizim "Qaraca qız" filmi bu gün də sevilir. Brazilyanın məşhur seriallarında da qaraçı həyat tərzi çox vaxt qabarıq təbliğ olunur. Yeri gəlmişkən, britaniyali komik usta, səssiz filmin qəhrəmanı Çarli Çaplinin də qaraçı olduğu artıq təsdiqlənib. Bu onun dayısı oğlu Cek Hillin məktubu ortaya çıxan zaman məlum olub.
Qaraçılar

Sən demə, bu aktor İngiltərənin parklarının birində dünyaya gəlib, həmin o küçə həyatı yaşayan ailədən çıxıb. Kino, teatrdan söz düşmüşkən, dünyada ən böyük qaraçı teatrı Moskvada yerləşir. "Romen"adlı teatrın repertuarı daim təzələnir. Hazırda dünyada qaraçıları məşhur edən onların musiqi və rəqsindən sonra falıdır. Bu falçıların çox vaxt həqiqətə yaxın məlumatlar əldə etməsi maraq doğurur.
Qaraçılar

Amma onların müştərilərini hipnoz edərək soymaları da diqqətdən qaçmır. Bu fırıldaq sənətə baxmayaraq onların arasında milyonlar qazananlar, milyonçuya çevrilənlər də var. Ümumiyyətlə, dünyada qaraçılar haqqında "yoxsul" kəlməsinin istifadəsi yerində deyil. Avropada elə qaraçı baronları var ki, onların yaşadığı evlər, malikanələrin qiyməti milyonlarla avroyla ölçülür. Vaxtiylə " kral" titulu ilə məşhur olan qaraçı milyonçusu Ruminyada yaşamış İon Çoabe(1997-ci ildə ölüb)olub.
Qaraçılar

Hazırda onun oğlu Florian Çoabedir ki, bu milyonçunun da illik gəlirinin rəsmi olaraq 70–80 milyon avro olduğu bildirilir. Diğər qaraçı milyonçusu Kosovada yaşayan Nəcməddin Nəsirin illik gəliri isə 100 milyon avro ilə ölçülür. Qaraçıların siyasətlə məşğul olması fikri çoxuna qəribə gəlsə də, hazırda Avropada qaraçı qanını daşıyan siyasətçilər var. Türkiyənin nazır müavinlərinin, Ruminiyanın baş nazırınin qaraçı olduğu iddiaları da gündəmdədir Məşhur insanlar Adrian Minune — Rumıniyalı müğənni Anna Netrebko — Rusiyalı aktrisa və opera ifaçısı Eleni Vitali — yunan müğənnisi Esma Recepova — qaraçıların kraliçası adlandırılan Şimali Makedoniyalı müğənni Filipp Kirkorov — erməni və bolqar əsilli Rusiya müğənnisi Florin Salam — Rumıniyalı müğənni Nikolay Sliçenko — Rusiyada aktyor Zlatan İbrahimoviç — Bosniya əsilli İsveç futbolçusu Xarici keçidlər Qaraçılar. Günay Azəri, Kəpəz TV, 13. iyun 2013
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi (ing. Eurovision Song Contest; fr. Concours Eurovision de la chanson) — 1956-cı ildən bəri Avropa Yayım İttifaqına üzv olan ölkələr arasında keçirilən beynəlxalq mahnı müsabiqəsi. Avroviziya dünyanın ən uzun ömürlü musiqi hadisəsidir və buna görə də müsabiqənin adı 2015-ci ildə Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. Müsabiqə 1951-ci ildən bəri təşkil olunan İtaliyanın məşhur Sanremo Musiqi Festivalının əsasında qurulub.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Müsabiqədə iştirak edən hər bir ölkə Avropa Yayım İttifaqına canlı yayımda ifa olunacaq orijinal mahnı təqdim edir və şounun sonunda iştirak edən ölkələr arasında keçirilən səsvermədə ən çox səs toplayan mahnı müsabiqənin qalibi elan edilir. Müsabiqə 1956-cı ildən bəri hər il altmış altı dəfə keçirilib. Avroviziya eyni zamanda dünyanın ən çox baxılan qeyri-idman hadisələrindən biridir. Müsabiqənin izləyici kütləsi hər il 100 milyon və 600 milyon arasında dəyişir. Avroviziya həmçinin Avropadan kənarda yerləşən müəyyən ölkələrdə də yayımlanır; Amerika Birləşmiş Ştatları, Kanada, Yeni Zelandiya, Qazaxıstan və s. Avroviziya tarixində Avropadan kənar ölkələrdən ilk dəfə 2015-ci ildə Avroviziyanın 60 illiyi münasibətilə müsabiqəni uzun illər yayımlayan və böyük izləyici kütləsinə malik olan Avstraliyaya müsabiqədə qonaq olaraq iştirak etmək hüququ verilmişdir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Avstraliyanın Avroviziyada iştirakı sadəcə bir il nəzərdə tutulsa da, qazandığı uğurlu nəticələr səbəb göstərilərək növbəti ilərdə də müsabiqədə iştirakına AYİ tərəfindən icazə verilmişdir. Avroviziya 2000-ci ildən başlayaraq internetdə də yayımlanmağa başlamışdır. Adətən Avroviziyada qalibiyyət qazanan müğənnilər sadəcə müsabiqə çərçivəsində şöhrət qazana bilir. İndiyədək müsabiqədə qələbə qazanan yalnız ABBA qrupu (İsveç 1974) və Selin Dion (İsveçrə 1988) müsabiqədən sonra öz musiqi karyeralarını dünya arenasına çıxara biliblər. İrlandiya və İsveç müsabiqədə ən çox qalibiyyət əldə edən ölkədir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Belə ki, İrlandiya müsabiqədə beş ildə dörd dəfə (1992, 1993, 1994 və 1996), ümumilikdə isə yeddi dəfə qələbə qazanıb. Müsabiqənin müasir səsvermə metodu ilə 2017-ci ildə Portuqaliya təmsilçisi və eyni zamanda müsabiqənin qalibi Salvador Sobral ən çox səs (758 xal) toplamışdır. 2016-cı ildən öncəki səsvermə metodu ilə isə 2009-cu ildə Norveçi təmsil edən Aleksandr Rıbak ən çox səs (387 xal) toplayaraq müsabiqənin qalibi olmuşdur. 50-ci illərin ortalarında Avropa Yayım İttifaqının (AYİ) üzvləri İkinci dünya müharibəsinin ardınca özünü toparlamağa çalışan Avropa ölkələrini yenidən bir araya gətirmək üçün baxımlı əyləncəli proqram yaratmaq fikrinə düşdülər. 1955-ci ilin yanvarında Monakoda keçirilən konfransda İsveçrə televiziyasının direktoru Marsel Bezanson Avropanın ən yaxşı mahnısını təyin edən beynəlxalq müsabiqənin keçirilməsini təklif etdi.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Marsel ideyanın 1951-ci ildən bəri təşkil olunan İtaliyanın məşhur Sanremo Musiqi Festivalından əsaslandığını bildirmişdir. Onun təklifi AYİ-nın 1955-ci il 19 oktyabr tarixində Romadakı Assambleyasında bəyənilmişdir. İlkin olaraq "Qran-pri Avroviziya" (ing. Eurovision Grand Prix) adlanan müsabiqə, ilk dəfə 24 may 1956-cı ildə İsveçrənin Luqano şəhərində keçirilmişdir. İlk müsabiqə 24 may 1956-cı ildə İsveçrənin Luqano şəhərində yeddi ölkənin iştirakı ilə keçirilmişdir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Müsabiqədə iştirak edən hər bir ölkə iki mahnı ilə çıxış etmişdir. Bu hər ölkənin birdən artıq mahnı ilə iştirak etdiyi ilk və son müsabiqə olmuşdur. Müsabiqədə ev sahibi ölkə İsveçrənin təmsilçisi Liz Assia ifa etdiyi "Refrain" mahnısı ilə qalib gəlmişdir. Müsabiqənin qaydaları mövcud olduğu dövr ərzində bir neçə dəfə dəyişilmişdir. Lakin müəyyən qaydalar illər ərzində dəyişməz olaraq qalmışdır.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Müsabiqədə ifa edilən mahnılar orijinal olmalı və təyin edilmiş zamandan öncə heç bir yerdə səslənilməməlidir. Ölkə tərəfindən təqdim edilən mahnı müsabiqədə canlı olaraq ifa edilməlidir. Müsabiqədə iştirak etmək üçün ölkənin dövlət kanallarından biri Avropa Yayım İttifaqına üzv olmalıdır. Müsabiqə iştirakçı ölkələrdən birində keçirilməlidir. Müsabiqə zamanı bütün mahnılar ifa edildikdən sonra ölkələr bəyənilən mahnılara öz səslərini təqdim etməlidir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Ölkələr öz təmsilçilərinə səs verə bilməzlər. Bütün səslər ölkə üzrə hesablanır (yəni İrlandiyada yığılan səslər ayrı, İsveçdə ayrı, Fransada ayrı hesablanır). Müsabiqənin sonunda ən çox səs qazanan ölkə, mahnı həmin müsabiqənin qalibi elan edilir. Qalib təmsilçi Avroviziya kubokunu əldə edir və qalib ölkə gələn müsabiqəyə ev sahibliyi etmək hüququ qazanır. Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin yayımından əvvəl və sonra səsləndirilən musiqi parçası — Mark Antuan Şerpantyenin "Te Deum" (Səni, Tanrını mədh edirik) mahnısına müqəddimədir.Müsabiqənin finalı Qərbi Avropa yay vaxtı ilə may ayında, saat 21:00-da keçirilir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Adətən ildə bir dəfə şənbə günündə keçirilən müsabiqədə 2004-cü ildən başlayaraq iştirakçı ölkələrin sayının artması səbəbi ilə cümə axşamı keçirilən yarımfinal mərhələsi tətbiq olundu. 2007-ci ilin 28 sentyabr tarixində qəbul edilən qərara əsasən 2008-ci ildən başlayaraq müsabiqədə iki yarımfinal olacağı və finala yalnız ev sahibi və Böyük Dördlüyə daxil olan ölkələr (Böyük Britaniya, Almaniya, Fransa, İspaniya) birbaşa keçəcəyi təsdiqini tapmışdır. Daha sonra İtaliyanın da müsabiqəyə qayıtması ilə "Böyük Dördlük" "Böyük Beşlik"lə əvəz olunmuşdur. Avroviziya adətən may ayında keçirilsə də, öncəki illərdə mart və aprel aylarında da müsabiqə keçirilirdi. Avropa Yayım İttifaqının fəal üzvü olan hər bir ölkə (hətta Avropadan kənar olsa da belə) müsabiqədə iştirak etmək hüququna malikdir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Bu ölkələr Avropa yayım ərazisinə daxil olan ölkələr və ya Avropa Şurasına üzv ölkələrdir. Müsabiqənin Avropadan kənar iştirakçılarına misal olaraq Qərbi Asiyada yerləşən, 1973-cü ildən bəri iştirak edən İsraili və 1981-ci ildən bəri iştirak edən Kipri, Şimali Afrikada yerləşən və yalnız bir dəfə 1980-ci ildə iştirak edən Mərakeşi və eyni zamanda 2015-ci ildən bəri müsabiqədə iştirak edən Avstraliyanı misal göstərmək olar. Müsabiqədə iştirak etmək istəyən AYİ-nin fəal üzvləri müsabiqənin qaydaları ilə razılaşmalı və eyni zamanda Avropa Yayım İttifaqına müvafiq məbləğdə ödəniş etməlidir. İndiyədək müsabiqədə 52 ölkə iştirak etmişdir. Aşağıda göstərilən siyahıda ölkələr müsabiqədə ilk iştiraklarına görə sıralanmışdır.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

a) Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası parçalanmazdan əvvəl 1961-ci ildən 1992-ci ilə kimi müsabiqədə iştirak etmişdir. Yuqoslaviyanın tərkibində olan Bosniya və Herseqovina, Sloveniya, Xorvatiya, Şimali Makedoniya və Serbiya və Monteneqronun müstəqillik əldə etməsindən sonra Yuqoslaviyanın iştirakı Avroviziyada sona çatmışdır. b) 1992-ci ildə Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasının parçalanmasının ardınca müstəqillik qazanan Serbiya və Monteneqro 2004-cü ildə Avroviziyaya qoşulmuşdur. Lakin daha sonra Serbiya və Monteneqro iki müstəqil dövlətlərə ayrılmış və hər iki ölkə 2007-ci ildə müsabiqəyə qoşulmuşdur. c) 2015-ci ildə Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin 60 illiyi münasibətilə uzun illər boyunca müsabiqəni yayımlayan və böyük izləyici kütləsinə malik olan Avstraliyanın müsabiqədə iştirakına Avropa Yayım İttifaqı tərəfindən izin verilmişdir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Avstraliyanın müsabiqədə iştirakı bir illik nəzərdə tutulsa da, növbəti illərdə də qitə-ölkənin Avroviziyada iştirakı baş tutmuşdur. Ev sahibliyi Avroviziyanın əsas maliyyə dəstəkçiləri müxtəlif reklam şirkətləri və müsabiqədə iştirak edən ölkələrdir. Müsabiqəyə ev sahibliyi etmək şansı ölkələrin müsbət cəhətdən Avropa və dünyaya tanıdılması, təbliğatı və eyni zamanda ölkələrə turistlərin cəlb edilməsi üçün böyük fürsət hesab edilir. İlk iki müsabiqəyə İsveçrə və Almaniya ev sahibliyi etdikdən sonra müsabiqəyə ev sahibliyi hüququnun ötən müsabiqədə qələbə qazanan ölkəyə həvalə edilməsi qərara alındı. Bu qərarın ardınca 1957 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Niderland qalibiyyət əldə etdi və ölkə 1958-ci ildə müsabiqəyə ev sahibliyi etməyə razılıq verdi.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Avroviziya tarixində hər il ötən müsabiqənin qalibi ev sahibliyi etsə də, yalnız beş dəfə bu fürsətdən imtina edilmişdir. 1960 — Niderland maliyyə səbəblərindən müsabiqəyə ev sahibliyi etməkdən imtina etmişdir və Böyük Britaniya ev sahibliyini öz üzərinə götürmüşdür. 1963 — Fransa maliyyə səbəblərindən müsabiqəyə ev sahibliyi etməkdən imtina etmişdir və yenidən Böyük Britaniya ev sahibliyini öz üzərinə götürmüşdür. 1972 — Monako maliyyə səbəblərindən müsabiqəyə ev sahibliyi etməkdən imtina etmişdir və yenidən Böyük Britaniya ev sahibliyini öz üzərinə götürmüşdür. 1974 — Lüksemburq maliyyə səbəblərindən müsabiqəyə ev sahibliyi etməkdən imtina etmişdir və növbəti dəfə Böyük Britaniya ev sahibliyini öz üzərinə götürmüşdür.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

1980 — İsrail maliyyə səbəblərindən müsabiqəyə ev sahibliyi etməkdən imtina etmişdir və Niderland ev sahibliyini öz üzərinə götürmüşdür.Avroviziyada iştirak edən ölkələrdən yalnız Avstraliyaya qalib gələcəyi halda belə müsabiqəyə ev sahibliyi etmək hüququ verilmir. Buna səbəb isə Avstraliyanın Avropadan uzaqda yerləşməsidir. Qitənin müsabiqəyə ev sahibliyi etməsi müsabiqənin xərclərinin artmasına səbəb ola biləcəyi və bir çox ölkələrin maliyyə çətinliklərindən dolayı iştirak edə bilməyəcəyi düşünülür. Buna görə də, Avstraliyanın Avroviziyada qalib gəldiyi halda Avstraliyaya gələn il müsabiqəyə hansı Avropa ölkəsinin ev sahibliyi edəcəyi seçimi həvalə edilir.. Avroviziya loqosu Ənənəvi Avroviziya loqosu 2004-cü ildə İstanbulda keçirilən müsabiqədə təqdim edilmişdir. Loqoda V hərfi ürək formasında dizayn edilərək, ev sahibi ölkənin bayrağı həmin ürəyin içində görünürdü.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Ənənəvi loqo son dəfə 2014-cü ildə istifadə edilmiş və artıq 2015-ci ildə Vyanada keçirilən müsabiqədə Avroviziyanın 60 illiyi münasibətilə Kornelis Yakobs tərəfindən hazırlanan müasir loqo izləyicilərə təqdim edilmişdir. Avroviziya şüarı Tallində keçirilən 2002 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindən bəri hər il müsabiqənin özünəməxsus şüarları olur. Yalnız 2009-cu ildə Moskvada keçirilən müsabiqədə heç bir şüar təqdim edilməmişdi. Avroviziya həftəsi Avroviziya həftəsi (ing. Eurovision Week) müsabiqənin keçirildiyi həftədir və həftə ərzində müsabiqədə iştirak edəcək olan ölkələrdən nümayəndə heyətləri ev sahibi ölkəyə gəlirlər.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Müsabiqə üçün hazırlıqlarını tamamlayan ifaçılar son olaraq Avroviziya həftəsində müsabiqə üçün nəzərdə tutulmuş səhnədə öncədən təyin edilmiş cədvəllərə əsasən məşqlər həyata keçirirlər. Məşqlər zamanı hər bir performansın canlı yayımda lazımi şəkildə izləyiciyə çatdırılması üçün səs, kamera, işıqlar və ümumilikdə şouda yer alacaq ən kiçik nüans belə öncədən məşqlərdən keçirilir. Hər bir ölkəyə yarımfinaldan öncə üç dəfə (hər biri yarım saat olmaqla) Avroviziya səhnəsində məşq etmə fürsəti verilir. Eyni zamanda finala keçən ölkələr üçün finaldan öncə iki dəfə məşq etmək üçün şərait yaradılır. Yarımfinaldan öncə keçirilən üçüncü məşq və finaldan öncə keçirilən ikinci məşqlər eyni zamanda Münsif finalı adlanır.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Bu məşqləri bütün ölkələrdən olan münsiflər heyəti izləyir və münsiflər öz səslərini məhz bu məşqlərə əsasən müsabiqədən öncə verirlər. Hər bir ölkənin nümayəndə heyəti məşqlərini bitirdikdən sonra mətbuat konfransında iştirak edir və müxtəlif ölkələrdən gələn jurnalistlərin fikirləri dinlənilir və eyni zamanda suallara cavab verilir. Avroviziya həftəsində hər axşam məşqlərdən sonra nümayəndə heyətləri, jurnalistlər və akkreditə olunmuş müsabiqə fanatları üçün təyin edilmiş gecə klublarında şənliklər təşkil edilir. Müsabiqənin qaydaları mövcud olduğu dövr ərzində bir neçə dəfə dəyişilmişdir. Lakin müəyyən qaydalar illər ərzində dəyişməz olaraq qalmışdır.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Müsabiqənin əsas qaydaları aşağıda göstərilmişdir. Canlı musiqi Qaydalara əsasən hər bir mahnıda vokal olması mütləqdir və hər bir mahnının vokalı canlı olaraq ifa edilməlidir. Musiqidə arxa planda heç bir vokalın yer almasına icazə yoxdur. Belə ki, ilk dəfə bu qayda 1999-cu ildə Xorvatiya təmsilçisi Doris Draqoviç tərəfindən pozulmuşdur. Müğənninin ifa etdiyi mahnının arxa planında insan səsinə bənzər səslər yer almışdı.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Xorvatiyanın nümayəndə heyəti həmin səslərin insan səsləri olmadığını iddia etmələrinə baxmayaraq, Avropa Yayım İttifaqı finalda Xorvatiyanın qazandığı səslərin 33%-ni ləğv etmişdir. 1956-cı ildən 1998-ci ilə kimi ev sahibi ölkə müsabiqəni canlı orkestr ilə təmin etməli idi. 1973-cü ildən öncə hər bir ölkənin təqdim etdiyi mahnı canlı orkestr ilə ifa edilməli idi. Daha sonra bu qayda ləğv edilsə də, 1999-cu ilə kimi hər bir ev sahibi ölkə yenə də müsabiqəni canlı orkestr ilə təmin etmişdir. Eyni zamanda 1997-ci ilə kimi mahnılarda istifadə olunan musiqi alətlərinin səhnədə yer alması önəmli qaydalardan biri hesab edilirdi. Lakin 1997-ci ildə bu qayda qüvvədən düşdü. Müsabiqənin keçmiş qaydalarına əsasən müsabiqədə iştirak edən ölkələrin təqdim etdikləri mahnılar öz dillərində ifa edilməli idi. Lakin müəyyən illərdə bu qayda qüvvədən düşmüş, daha sonra yenidən bərpa olunmuşdur.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

1956-cı ildən 1966-cı ilə kimi Avroviziya qaydalarında dillərlə bağlı bir bölmə olmamasına baxmayaraq, iştirak edən bütün ölkələr öz rəsmi dillərində mahnılarını təqdim edirdilər. Bu ənənə ilk dəfə 1965-ci ildə İsveç təmsilçisi İnqvar Vikselin ingilis dilində ifa etdiyi mahnı ilə pozulmuşdur. Bunun ardınca isə 1966-cı ildə müsabiqədə hər bir ölkənin səsləndirdiyi mahnının yalnız öz dilində olması ilə bağlı qərar qəbul edildi. Bu qayda 1973-cü ilə kimi qüvvədə qaldı və həmin ildə ölkələrə istənilən dildə mahnı ilə çıxış etmək azadlığı verildi. 70-ci illərin ortalarında bir neçə ölkə bu fürsətdən istifadə edib, ingilis dilində mahnılarla Avroviziyada təmsil olundu və hətta İsveçin 1974 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki təmsilçiləri ABBA qrupu ingilis dilində səsləndirdikləri mahnı ilə qələbə qazandılar.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

1978-ci ildə Avropa Yayım İttifaqı dil barədə qaydanı yenidən bərpa etdi və müsabiqədə iştirak edən ölkələrdən yalnız öz dillərində mahnı göndərmək tələb olundu. 1999-cu ildə bu qayda ləğv edildi və nəticədə həmin müsabiqədə iştirak edən 23 ölkədən 12-si ingilis dilində mahnı ilə təmsil olundu. Avroviziyada Avropa dilləri ilə yanaşı Suahili dilində, Ərəb dilində və hətta Süni dildə də mahnılar səslənmişdir. Müsabiqənin səsvermə metodu illər ərzində bir neçə dəfə dəyişikliyə uğramışdır. Hal-hazırkı səsvermə sistemi 2016-cı ildən bəri qüvvədədir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Qaydalara görə hər bir ölkədən olan peşəkar münsif heyətinin keçirdiyi səsvermədə ən çox səs toplayan ölkə və eyni zamanda iştirak edən ölkələrdə ayrı-ayrı keçirilən SMS səsverməsində ən çox səs toplayan on ölkə 12, 10, 8–1 xallar əldə edir. Müsabiqə tarixində 1997-ci ilə kimi iştirak edən bütün ölkələrin səsləri yalnız həmin ölkələrdən olan peşəkar münsif heyətinin qərarı ilə açıqlanırdı. İlk dəfə telesəsvermə 1997-ci ildə Almaniya, Avstriya, Böyük Britaniya, İsveç və İsveçrədə həyata keçirilmişdir. Bunun ardınca isə 1998-ci ildən etibarən bütün ölkələr səsverməni xalqın seçiminə görə təqdim etməyə başladılar. Hər hansısa bir ölkədə SMS səsverməsində problem yarandığı halda ölkələr öncədən ehtiyat münsif səsverməsi də keçirirdilər.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

2013-cü ildən etibarən insanlar eyni zamanda mobil proqram vasitəsilə də Avroviziya səsverməsində iştirak edə bilirlər. İlk dəfə 2009-cu ilin final mərhələsində Avropa Yayım İttifaqı 50% SMS səsverməsi ilə 50% peşəkar münsif səsverməsi metodunu təcrübədən keçirmişdir. Belə ki, müsabiqədə iştirak edən hər bir ölkə münsif səslərini SMS səsləri ilə birlikdə toplayaraq ümumi nəticə çıxarır və ümumi nəticədə ən çox səs toplayan on ölkə 12, 10, 8–1 xallar əldə edirdi. Bunun ardınca növbəti illərdə eyni metod həm yarımfinallar, həm də final üçün qayda halını aldı. 2016-cı ildən etibarən isə 50% SMS səsverməsi ilə 50% peşəkar münsif səsverməsi qaydasında müəyyən dəyişikliklər edildi.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Belə ki, yeni səsvermə metoduna əsasən ölkələrdə səsverən peşəkar münsif heyətinin səsverməsi ayrılıqda, SMS səsverməsi isə ayrılıqda hesablanır. Səsvermənin gedişatında ilk öncə səs verən ölkələr ev sahibi ölkə ilə bağlantı yaradır və ölkədə münsiflər arasında aparılan səsvermədə ən çox bəyənilən on ölkəyə olan xallar açıqlanır. Ölkələrin münsif səsverməsi sona çatdıqdan sonra isə müsabiqənin aparıcıları ölkələrdə keçirilən SMS səsverməsinin nəticələrini açıqlayırlar. Aparıcılar telesəsvermədə ən az səs toplayan ölkədən başlayaraq, ən çox səs toplamış ölkəyədək bütün xalları izləyicilərə çatdırırlar. Nəticə də həmin xallar ölkələrin daha öncə elan etdiyi münsif səsləri ilə toplanır və ən çox səs toplayan ölkə, mahnı müsabiqəsinin qalibi elan edilir.. Oxşar səsvermə metodu İsveçdə keçirilən ənənəvi Melodifestivalen mahnı müsabiqəsində həyata keçirilir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Məhz bu ideyanı da Avropa Yayım İttifaqına Melodifestivalenin direktoru Krister Byörkman təklif etmişdir. Byörkmana görə bu səsvermə metodu müsabiqəyə əlavə həyəcan qatır və müsabiqənin qalibi şounun sonunadək sürpriz olaraq qalır. Öncəki səsvermə metodu ilə isə qalib səsvermənin gedişatında artıq bəlli olurdu. Avroviziyada səslər açıqlanmazdan öncə bütün səslər Avropa Yayım İttifaqının Avroviziya üzrə nümayəndəsi, müsabiqənin direktoru tərəfindən yoxlanılır. Müəyyən hallarda müsabiqənin direktoru ölkənin münsif səsverməsini (bir ölkədən olan münsiflərin verdiyi səslərin ayrılıqda bir-birinə çox bənzər olması halında) və ya SMS səsverməsini (səslərin az olduğu halda) ləğv edir və həmin ölkənin səsləri xüsusi komitənin verdiyi səslərlə əvəz edilir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Aşağıdakı cədvəldə müsabiqə tarixində Avroviziyaya rəhbərlik edən şəxslər göstərilmişdir. Bərabərlik qaydası 1969-cu ildə müsabiqədə iştirak edən 16 ölkədən dördü 18 xalla birinci yerdə qərarlaşmışdır. Həmin ilədək Avroviziyada oxşar hadisə ilə rastlaşılmadığı üçün səslərin bərabərliyi vəziyyəti ilə bağlı müsabiqədə ümumi qayda yox idi. Nəticə olaraq, birinci yerdə qərarlaşan dörd ölkənin (Fransa, İspaniya, Böyük Britaniya və Niderland) hər biri həmin müsabiqənin qalibi elan edilmişdirlər. Finlandiya, İsveç, Norveç və Portuqaliya nümayəndələri nəticəyə etirazlarını bildirərək növbəti müsabiqədə iştirakdan imtina etmişdirlər. Bunun ardınca Avropa Yayım İttifaqı xoşagəlməz hadisənin bir daha təkrarlanmaması üçün Avroviziyada bərabərlik qaydası yaratdı.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Bərabərlik qaydasına əsasən səsvermənin sonunda eyni xalla birincilikdə qərarlaşan ölkələrdən ən çox 12 xal qazananı müsabiqənin qalibi elan edilir. 12 xalların sayının bərabərliyi halında isə ən çox 10, 8, 7–1 xal qazanan ölkə müsabiqədə qələbə qazanmış olur. Avroviziya 1969-da baş verən bənzər hadisə ikinci dəfə 1991-ci ildə baş verdi. Belə ki, səsvermənin sonunda Fransa və İsveç təmsilçiləri 146 xalla birincilikdə qərarlaşdılar. Hər iki ölkə bərabər sayda 12 xal qazansa da, Fransa təmsilçisi dörd 10 xal, İsveç təmsilçisi isə beş 10 xal qazanmışdı.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Nəticə olaraq, İsveç təmsilçisi Karola müsabiqənin qalibi elan edilmişdir. Qeyd edək ki, bərabərlik qaydası 1969-cu ildə tətbiq olunsaydı, yalnız Fransa təmsilçisi həmin müsabiqənin qalibi olmalı idi. Müsabiqədə iştirak edən hər bir ölkənin yayım hüququna malik olan telekanalı müsabiqəni canlı olaraq fasiləsiz yayımlamalıdır. Yalnız fasilə aktı zamanı telekanallara qısa reklam fasiləsinə ayrılmağa imkan yaradılır. Bu qayda ilk dəfə 2009-cu ildə İspaniya telekanalı tərəfindən pozulmuşdur. Belə ki, müsabiqənin yayımlandığı zaman İspaniyanın TVE kanalı ekranda ölkədə keçirilən 2009 Madrid Tennis Turnirinin gedişatı ilə bağlı məlumat verən alt yazılar yayımlamışdır.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Nəticədə telekanal müsabiqənin təşkilat komitəsi tərəfindən cərimələnmiş və müvafiq məbləğdə pul cəzası Avropa Yayım İttifaqına ödənilmişdir.. Digər qaydalar 1956-cı ildə ilk keçirilən Avroviziyada ölkələrə təqdim olunan mahnıların 3 dəqiqə 30 saniyədən artıq olmaması ilə bağlı məsləhət verilmişdi. Lakin etirazlara baxmayaraq, 1957-ci ildə İtaliya 5 dəqiqədən artıq mahnı ilə müsabiqədə təmsil olunmuşdu. Bunun ardınca növbəti ildən etibarən Avroviziyada mahnıların 3 dəqiqədən artıq olmaması ilə bağlı qərar qəbul edilmişdir.. Bu qayda indiyədək müsabiqədə qüvvədə qalmaqdadır. Müsabiqədə iştirakçı ölkələrin təmsilçilərinin və ya bəstəkarların milliyəti ilə bağlı heç bir qayda olmamasına baxmayaraq, müəyyən ölkələr üçün nümayəndələrinin öz milliyətlərindən olması əsas qaydalardan hesab olunur.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

Qaydalara əsasən hər ifanı səhnədə yalnız 6 nəfər müşayiət edə bilər. Hər hansısa bir siyasi və ya reklam xarakteri daşıyan mahnıların müsabiqədə iştirakına icazə yoxdur. 1990-cı ildən etibarən alınan qərara əsasən səhnədə yer alan hər bir iştirakçının ən azı 16 yaşı olmalıdır. Səhnədə heyvanların yer almasına icazə yoxdur. Bir ifaçı bir il ərzində yalnız bir ölkəni təmsil edə bilər.