LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Antalya

1902 tarixində Təkə Sancağı, Antalya, Akseki, Alaiye, Almalı və Qaş qəzaları ilə 11 nahiyə və 524 kənddən ibarət olur. Daha sonra yenə bəzi tədbirlər keçirilmiş və günümüzə qədər gəlmişdir. Antalya Osmanlı Dövlətinin son dövrlərində Konyadan ayrılıb müstəqil bir sancaq olma xüsusiyyəti qazanıb. Milli Mübarizə dövrü 1919-cu ilin Türk Millətinin ən qaranlıq illərindən biri idi. Birinci Dünya Müharibəsinə gedənlər ancaq yüzdə üçü geri gəlmişdi. Onlar da, ya qolsuz və ayaqsız və ya əlil idi. Müqavimət göstərə bilən bütün qüvvələr bitmişdi. Müharibədən sonra aparılan Mondros Sazişilə Antalya və ətrafı İtaliya Krallığına verilmişdi.
Antalya

Bu dövrdə işğalçılar istədikləri kimi Anadolu zəbt edir, Anadolu limanları Antanta Dövlətlərinin gəmiləri ilə dolmuş, quru hissəsində Antanta Dövlətləri hərbi məktəbləri boşaldır, hərbi dairələri dağıdır, yandırır; Rayon və kəndlərdə gəzirdilər. Antalya zonasında Yörük Əli Əfəndinin evində şəhərin irəli gedən bir qrupu, Antalya Yunanlarının kənardan heç bir kömək gördükləri təqdirdə üsyana qalxaraq məmləkətin Antanta qüvvələrinə təslim olacağı təhlükəsinə qarşı Antalya qorumaq mövzusunda iclas keçirməyə qərar verirlər, ancaq aparılan müzakirələrdən bir nəticə vermədi. Bir müddət sonra Anadolunun müxtəlif yerlərindən regional müdafiə cəmiyyətlərinin qurulduğu xəbərinin gəlməsi və 19 May 1919-cu ildə Samsundan gələn xəbərlər Antalyada bir müdafiə cəmiyyəti yaradılması ideyasını yenidən gündəmə gətirir. Aralarında Müfti Yusif Tələt, bələdiyyə Başçısı Hüsni Qaraqaşın olduğu bir qrup qurulacaq cəmiyyətin forması haqqında mutasarrıf-la danışıqları lazım idi. Mutasarrıf Camal Bəy, bu yeni qurulan cəmiyyətdən çəkindiyi üçün bu fikrə yaxşı yanaşmır və görüşmək istəyən qrupu rədd edirdi. Çox uzun səylər nəticəsində xəstə yatağındakı mutasarrıf Camal Bəyin özünün qaldığı evə girən cəmiyyət tərəfdarları ölkənin başına gələn fəlakətdən bəhs edərək nə etmək, nə kimi tədbirlər görmək lazım gəldiyi haqqında Təsərrüfat Müdiri Akif Beyin odlu sözlərinə qarşı yataqda yatan Camal Bəy coşaraq qalxdı və "Mən millətimlə yanaşıyam, nə etmək lazımdırsa birlikdə düşünək və həyata keçirək" dedi. Bu sözdən məmnun qalan nümayəndə heyəti toplaşdı və Bələdiyyə Dairəsinin bir otağında "Müdafiə Heyəti Milliyə Cəmiyyəti" adı ilə fəaliyyətə başladı.
Antalya

Bu cəmiyyət 4 Sentyabr 1919daki Sivas Konqresində Anadolu və Rumeli Müdafiə Hüquq Cəmiyyətləri yaradılması qərarı əsasında bu cəmiyyətin bir qolu olaraq Antalya Müdafiə Hüquq Cəmiyyəti adını aldı. Cəmiyyət 4 il 24 gün çalışdıqdan sonra üzərinə düşən vətəni vəzifəsini tamamlamış olaraq yekun sənədini Anadolu və Rumeli Müdafiə Hüquq Cəmiyyətinə təqdim edib. Dərnək sədri Qazi Musfata Kamal Paşa 11 İyun 1923-cü il tarixində dərnəyin yekun sənədini təsdiq edib. Türkiyə Cümhuriyyəti dövrü 29 Oktyabr 1923-den sonra ölkənin hər yerində olduğu kimi Antalyada da bir çox dəyişikliklər baş vermişdir. Osmanlı dövründə sancaq olan bölgə respublika dövründə il halına gəlmişdir. 1923-50 dövründə kiçik miqyaslarda inkişaf edən rayonun əhalisi, xüsusilə də rayonun mərkəzinin əhalisi 1950-ci ildən sonra intensiv miqrasiya axını almağa başlamışdır.
Antalya

Antalyada 1950-60 illəri arası dövrdə, sənayeləşmənin başlanması ilə birlikdə kənddən şəhərə köçlə gələn əhalinin artımı baş verib, bunun nəticəsində daha yaxşı iş, istirahət və məskunlaşma arzuları şəhərə gələn adamların bu ehtiyaclarına cavab verəcək şəhəri qurmaq səylərinin görüldüyü bir zaman prosesidir. Şəhərdə 1950den sonra da artaraq davam edəcək olan miqrasiyanın məkanda yaradacağı sosial, mədəni və fiziki dəyişikliklər də bu dövrdə yavaş-yavaş başlamışdır. Şəhərdə 1960-70 illəri arası dövrdə, urbanizasiya hərəkətlərinin təsiri görünməyə başlanmışdır. Bu dövr, istehsalda fərqliliyi gətirən, sosial-iqtisadi və mədəni dəyişikliyə yol açan yeni məskunlaşma formalaşmasının başladığı dövr olması baxımından əhəmiyyət daşıyır. 1960-1965 illəri arasında Kalekapısı bazarı formalaşmış, 1965-1970 illəri arasında, Kalekapısı ilə Bələdiyyə işxanı arasında, küçənin cənubunda bu gün də istifadəsi davam edən ticarət funksiyaları yerini almışdır. 1970-ci illərdə Vaqif İşxanı keçirilmişdir.
Antalya

Təbii və mədəni resurs potensialı yüksək bir şəhər olan Antalyanın 1969-cu ildə turizmdə prioritet sahələr kimi müəyyən olunması ilə planlaşdırma və investisiya prioriteti artmışdır. 1960-70 dövrü Antalyanın sürətli əhali artımı və şəhərləşmədən doğan sosial, mədəni və ərazi dəyişikliklərə hazırlıqsız tutduğu bir dövrdür. 1974-cü ildən etibarən Antalyada, cənub hissəsinin turizm sahəsi elanı və infrastruktur işlərinin başlaması, liman tikintisinin başa çatdırılması, hava limanı qabiliyyətinin artırılması, qədim liman və Kaleiçi layihəsinin həyata keçirilməsi, Fethiye-Kaş yolunun çəkilməsi, Antalyanın ölkə miqyasında çox önəmli bir turist mərkəz funksiyası yüklənməsi nəticəsində şəhər 1970lerden 1990lı illərin sonuna qədər nizamsız bir şəkildə qurulmuşdur. Antalya şəhəri xüsusilə 1990ların sonundan başlayaraq əvvəlki dövrə nisbətən daha çox köç qəbul etmiş və bu da şəhərdəki təbii quruluşun pozulmasına, mənzil tələbatının artmasına və şəhərin izdihamlı olmasına səbəb olmuştur. Antalya, 2 Sentyabr 1993-də çıxarılan 504 saylı qanun hökmü ilə böyük şəhər statusu qazanıb. 2004-cü ildə çıxarılan 5216 saylı qanun ilə böyükşəhər bələdiyyəsinin sərhədləri meriya binası mərkəz qəbul edilərək radiusu 30 kilometr olan dairənin hüdudlarına genişləndirildi.
Antalya

2012-ci ildə çıxarılan 6360 saylı qanun ilə 2014 Türkiyə bələdiyyə seçkilərinin ardından böyükşəhər bələdiyyəsinin sərhədləri rayon mülkü sərhədləri oldu. Coğrafiyası Antalya vilayəti cənubunda Aralıq dənizi və şimalında dənizə paralel uzanan Toros Dağları ilə əhatə olunub, şərqində Mersin, Konya və Karaman, şimalında Isparta və Burdur, qərbində Muğla rayonları ilə qonşudur. Rayonun sahəsi 20.815 km²-dir. Bu Türkiyə ərazisinin % 2.6sı qədərinə bərabərdir. Aralıq dənizi Bölgəsinin qərbində yerləşən Antalya vilayəti, region ərazisinin isə% 17.6-nı təşkil edir. Rayon ərazisinin təxminən olaraq %77.8i dağlıq ,%10.2si düzənlik, %12si isə əyri-üyrü bir quruluşa malikdir.
Antalya

Rayon sahəsinin 3/4ünü örtən Tavr Dağlarının bir çox təpəsinin hündürlüyü 2500-3000 metri keçir. Qərbdəki Təkə guşəsində geniş yaylaları və hövzələr yer alır. Əsasən əhəng daşlarından yaranmış bu dağlar və yaylalar, əhəng daşlarının əriməsilə əmələ gəlmiş mağaralar, geyzerlər, dərələr, uvalalar və daha geniş çuxurlar olan böyüklü-kiçikli karst formaları çox geniş yayılıb. Rayonun topoqrafik cəhətdən göstərdiyi dəyişiklik həm iqlim, həm kənd təsərrüfatı, həm də demoqrafiya və yerləşmə baxımından fərqli şərait yaradır. Ayrı xüsusiyyət göstərən bu sahələr sahil və yayla bölgəsi kimi tanınır. İqtisadiyyatı Antalya şəhərinin iqtisadiyyatında turizmin, ticarətin və kənd təsərüffatının rolu böyükdür.
Antalya

Sənaye fəaliyyəti isə inkşaf etmiş fəaliyyətlər sırasına daxildir.1970-ci ilə qədər müəyyən bir səviyyədə qalan Antalya şəhəri ticarət sektorunda bu tarixdən sonra dərhal müxtəlif hərəkətləri olmuşdur. 1980-ci illərdə inkşaf edən turizm hərəkatı ilə yanaşı, müxtəlif növ lüks mağazalar, yaşayış,istirahət obyektləri açılmışdır. Texnologiyanın yayğın istifadəsi ilə kənd təsərrüfatı və sənaye istehsalı artmışdır və ticarət bazarı çox aktiv olmuşdur. Antalyanın ən təsirli təşkilatı Antalya Ticarət və Sənaye Palatasıdır (ATSO). 10.000-dən çox üzvü olan ATSO kimi əhəmiyyətli olan digər təşkilatlar Antalya Ticarət Birjası və Antalya İhracatçılar Birliyidir. Qardaş şəhərləri Çeboksarı, Rusiya Rostov-na-Donu, Rusiya Bat Yam, İsrail Nürnberq, Almaniya Qazimağusa, Şimali Kipr Türk Respublikası Çikaqo, ABŞ Səmərqənd, Özbəkistan Kazan, Rusiya Taldıkorqan, Qazaxıstan Split, Xorvatiya Almatı, Qazaxıstan Brest, Belarus Malmö, İsveç Yalta, Ukrayna Ostin, ABŞ Haikou, Çin Mostar, Bosniya və Herseqovina Kunminq, Çin
Kursiv

Kursiv – [lat. cursivus, cursus – qaçış, hərəkət; cursiva littera – əlyazma] 1) maili mətbəə hürufatı, maili yazı; 2) sitatda müəllifin nəzərə çarpdırdığı söz, ifadə və ya cümlə; 3) çap şrifti formalarından biri; 4) mətnin müəyyən hissəsini fərqləndirmək məqsədi ilə hərflərin sağa meylli, əlyazmasına bənzər şəkildə yığılması. Sözün kursivlə yığılması üçün əlyazmasında onun altında dalğalı xətt çəkilir; 5) latın və qədim yunan yazısında sürətli yazı xətti. Bu məqsədlə qələmin ucu kağızdan götürülmədiyi üçün hərflər bitişik yazılır. Bu məqalədə “şrift” və “sürətli yazı” sözləri kursivlə yığılmışdır; 6) əlyazmasını xatırladan maili mətbuat şrifti.
Kursiv

Ən qədim antik kursiv yazısı I-II əsrlərə aiddır. Bizans – yunan yazısında XI əsrdən yayılmışdır. R.Əliquliyev, S.Şükürlü, S.Kazımova. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər. Baki, İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.
Kondensasiya

Kondensasiya — qaz halında olan bir maddədin kimyəvi tərkibini saxlamaqla maye damcıları şəklində şəkil dəyişdirməsidir. Kondensasiya molekulların hərəkət intensivliklərinin azalması nəticəsində qarşılıqlı olaraq digər molekullarla cazibə nəticəsində bir araya yığılıb nisbətən sıx molekulyar qəfəs formalaşdırması ilə izah olunur. Kondensasiya prosesində buxardan enerji ayrılır. Kondensasiya buxarın mayeyə toxunmadığı halda da baş verə bilir. Buna misal buludların əmələ gəlməsidir: Yer səthindən qalxan su buxarının molekulları atmosferin nisbətən soyuq təbəqələrində qruplaşaraq kiçik su damcıları yaradır. Bu damcılar isə səmada “süzən” buludları əmələ gətirir. Sublimasiya və desublimasiya Bərk cisimlərin buxarlanma prosesi sublimasiya, əks proses isə desublimasiya adlanır. Sublimasiya — maddənin bərk haldan birbaşa qaz halına keçmə prosesidir.
Kondensasiya

Məsələn, “quru buz ” (CO2 bərk halda) mayeləşmədən buxarlanır. Bəzi bərk cisimlər, məsələn, naftalin sublimasiya etdiyinə görə biz onun iyini hiss edirik. Desublimasiya — maddənin qaz halından birbaşa bərk hala keçmə prosesidir.Məsələn, şaxtalı havada pəncərə şüşələrində qırovun əmələ gəlməsi: qırov havada olan su buxarının birbaşa buza çevrilməsindən yaranır. Qaz kondensasiya qazanları Qaz kondensasiya qazanları yalnız qazın yanması vaxtı ayırılan istilikdən deyil, həm də buxarın kondensasiyası vaxtı yaradılan istilikdən istifadə edir. Belə döşəmə və divar qazanlarının iş prinsipində yanacağın maksimal qənaətli işlənməsini təmin edir. Əgər bu avadanlığı alıb və onu aşağıtemperatur sisteminə qoşsaq, onda qazın istehlakının azalması olacaq (ildə təxminən 20%) . Həmçinin döşəmə və divar qaz kondensasiya qazanlarının əhəmiyyətli üstünlüyü onların ekoloji olmasıdır.Kondensasiya həmçinin təbiətdə də baş verir.Əvvəlcə Günəş dənizlərdəki və ya okeanlardakı suyu buxarlandırır,beləcə maye halındakı su kiçilərək xırda yağıntı topalarını əmələ gətirir. Buxaralanan su göy üzündə buludları əmələ gətirir.Daha sonra buludlarda toplanan su yağıntı halında heç bir maye ilə təmasda olmadan yenidən YER üzünə qayıdır və beləcə "Təbii Kondensasiya" hadisəsi baş verir.
Nemət Pənahlı

Nemət Əhəd oğlu Pənahlı — siyasətçi, Azərbaycan Milli Dövlətçilik Partiyasının sədri, Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatının simalarından biri. Nemət Pənahlı 1962-ci ildə Naxçıvan MSSR-də anadan olub. Siyasi fəaliyyəti O, Meydan hərəkatında və ardınca Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatında iştirak edib. 1993–1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Aparatında çalışıb. 1995-ci il parlament seçkilərində Nemət Pənahlı sədri olduğu Azərbaycan Milli Dövlətçilik Partiyasının poporsional seçki üzrə vahid namizədlər siyahısında 1-ci sırada olmuşdur. AMDP proporsional seçkilərdə ümumi səslərin 1.20%-ni toplayaraq 8%-lik səs həddini keçə bilməmiş, Nemət Pənahlı isə deputat seçilə bilməmişdir.Bir müddət fəal siyasətdən uzaqlaşan Nemət Pənahlı 2010-cu il noyabrında 7-də keçirilən parlament seçkisində 15 saylı Yasamal birinci seçki dairəsindən deputatlığa namizədliyini irəli sürmüş, lakin seçkiyə bir həftə qalmış namizədliyini geri götürmüşdür.Azərbaycan Milli Dövlətçilik Partiyasının sədri olmuşdur. 2011-ci ilin yanvar ayında silahdan və ya silah qismində istifadə edilən əşyaları tətbiq etməklə xuliqanlıqda müqəssir bilinərək, 6 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmiş, 17 mart 2016-cı il tarixində prezident İlham Əliyevin imzaladığı əfv sərəncamı ilə əfv edilmişdir.
Kolorado çayı

Kolorado çayı (ing. Colorado River) — ABŞ-nin cənub-qərbindən və Meksikanın şimal-qərbindən axan, uzunluğu təxminən 2330 km olan çaydır. Kolorado çayı ABŞ-nin qərbində yerləşən Kordilyer dağlarının qərb yamaclarının quraqlıq rayonlarından başlanğıc götürür. Kaliforniya körfəzinə tökülür, lakin kənd təsərrüfatı ehtiyaclarına və suvarmaya suyun həddən artıq sərf olunmasına görə çayın suyu quruyaraq dənizə çatmır. Kolorado çayının hövzəsinə ABŞ-nin 7 və Meksikanın 2 ştatının ərazisi düşür. Kolorado çayının hövzəsinin sahəsi 629.100 km²-dir.
Kolorado çayı

Çayda suyun sərfi quraqlıq dönəmində 570 m³/saniyə, güclü yağıntılar dönəmində isə 28.000 m³/saniyə təşkil edir. Çayın alt axınında böyük su bəndlərinin tikintisindən sonra suyun sərfi nadir hallarda 2000 m³/saniyədən çox olur. Çayda suyun illik orta məsrəfi 4069 m³/saniyə təşkil edir Şimali Amerika ərazisində Sakit okean hövzəsinə aid olan dağ çayları qısa və bolsulu olması ilə fərqlənir. Bu çayların dərələrində nəhəng kanyonlar vardır. Kolumbiya və Kolorado çayları dağlıq ərazilərdən axdıqlarına görə hidroenerji ehtiyatları zəngindir. Bu çaylar üzərində tikilən SES-lər böyüklüyünə görə fərqlənir.
1997

16 fevral — Lissabon sammitinin yekunları ilə bağlı təxminən 2 ay sürən mübahisələrdən sonra ATƏT-in Minsk qrupunda daimi üçlü həmsədrlik institutunun yaradılması rəsmiləşib. Rusiya, ABŞ və Fransa nümayəndələri həmsədrlik formatında fəaliyyətə başlayıblar. may - Seyid Məhəmməd Hatəminin İran İslam Respublikasının Prezidenti seçilməsi. 1 fevral - Azərbaycan gənclərinin birinci forumunun ildönümü münasibətilə Azərbaycan Resspublikasının Prezidenti tərəfindən "2 fevral – Azərbaycan gəncləri gününün elan edilməsi haqqında" sərəncam imzalaması. 15 fevral - Amerika Birləşmiş Ştatlarının Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə ATƏT-in Minsk Qrupuna 3-cü (Rusiya və Fransadan sonra) həmsədr olaraq qəbul olunması.
1997

20 aprel - Prezident Heydər Əliyev tərəfindən “Kitabi Dədə Qorqud” dastanının 1300 illik yubileyinin geniş şəkildə qeyd olunması haqqında fərman imzalanması. 25 aprel - Azərbaycan Respublikasının Avropa Mədəniyyət Konvensiyasına qoşulması. 19 iyun - Prezident Heydər Əliyevin Özbəkistana rəsmi səfəri zamanı Azərbaycanın Orta Asiyadakı ilk səfirliyinin Daşkənddə açılması. Azərbaycan Respublikasının Kioto Protokoluna qoşulması. noyabr - Mədəniyyət haqqında qanunun qəbul olunması.
1997

noyabr - Azərbaycan yazıçılarının X qurultayının keçirilməsi. 18 dekabr - Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən "1948-53-cü illərdə azərbaycanlıların Ermənistan SSR ərazisindəki tarixi-etnik torpaqlarından kütləvi surətdə deportasiyası haqqında" Fərman imzalanması. Gürcüstan, Ukrayna, Azərbaycan və Moldava tərəfindən GUAM adlı təşkilatın yaradılması. İlham Əliyev in Milli Olimpiya Komitəsinin sədri seçilməsi. 11 fevral — Roseanne Park, Cənubi Koreya müğənnisi 1 sentyabr — Con Conquk, Cənubi Koreya müğənnisi, "BTS" qrupunun üzvü Bella Torn, ABŞ aktrisası Matteo Boçelli, İtaliya müğənnisi Əlipənah Abbasov, Azərbaycan geoloqu, paleontoloq, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru Ziya Bünyadov, Azərbaycan şərqşünası, tarixçi 6 mart – Çeddi Caqan, Qayana prezidenti, dövlət və siyasi xadimi 27 mart – Nərminə Məmmədova, Azərbaycan müğənnisi 12 aprel - Zurab Ancaparidze, gürcü opera müğənnisi 15 iyul – Canni Versaçe, İtaliya geyim dizayneri 21 avqust – Yuri Nikulin, Sovet aktyoru və klounu 10 dekabr – Anatoli Banişevski, Azərbaycan futbolçusu və məşqçisi 24 dekabr – Toşiro Mifune, Yaponiya aktyoru
Android (əməliyyat sistemi)

Android ― smartfonlar, planşetlər, kompüterlər, Elektron kitablar, Televizorlar, Google Glass və digər cihazlar üçün nəzərdə tutulmuş, Linux nüvəli açıq qaynaq kodlu əməliyyat sistemidir.Gələcəkdə avtomobillərin də dəstəklənməsi planlaşdırılır.Əvvəcə Android İnc. Şirkəti tərəfindən inkişaf etdirilib,daha sonralar Google tərəfindən alınmışdır. Google-un bu təşəbbüsü Open Handset Alliance-nın yaranmasına səbəb olmuşdur, hansı ki hal-hazırda platformanın sonrakı inkişafıyla məşğuldur. Android, cihazların funksionallığını artıran proqramlar yazan böyük bir mühəndis(developer) qrupuna sahibdir.Android üçün hal-hazırda 1 milyondan çox proqram vardır.Android əməliyyat sitemi ilə işləyən proqramlar müxtəlif saytlardan yüklənə bilməsiylə yanaşı, Google tərəfindən qurulan Google Play mağazasından da də yüklənə bilir. 2014-cü ilin ikinci yarısında satılan smartfonların 86%-i android əməliyyat sistemi ilə təchiz olunmuşdur.2014-cil boyunca 1 milyarddan çox android cihaz satılmışdır. 2005-ci ilin iyulunda Google korporasiyası Android Inc şirkətini aldı. 5 noyabr 2007-ci il şirkət rəsmən Open Handset Alliance (OHA) yaradılmasını və Android açıq mobil platformasını elan etdi. 12 noyabr 2007-ci ildə isə İttifaq paketin birinci versiyası olan Android "Early Look" SDK və Android emulyatorunu təqdim etdi.23 sentyabr 2008-ci il rəsmən əməliyyat sisteminin birinci versiyası və həmçinin ilk tam mühəndis paketi SDK 1.0 çıxdı. Platformanın birinci versiyasının çıxış anından etibarən sistemin bir neçə yeniləməsi oldu.
Android (əməliyyat sistemi)

Bu yeniləmələr, bir qayda olaraq, aşkar edilmiş səhvlərin düzəldilməsi və sistemə yeni funksionallığın əlavə edilməsi ilə əlaqədar idi. 2009-cu ildə platforma üçün 4 tam yeniləmə(update) təqdim olundu. Nəhayət fevral ayında müxtəlif səhvlərin aradan qaldırılması üçün 1.1 versiya versiya çıxdı. Aprel və sentyabr aylarında isə daha iki yeniləmə 1.5 "Cupcake"və 1.6 "Donut" təqdim edildi. "Cupcake" yeniləməsi əhəmiyyətli dəyişiklikləri əlavə etdi. Bunlar – virtual klaviatura, videoların oynadılması və qeydə alınması, brauzer və s. idi. "Donut"da isə ilk dəfə olaraq müxtəlif ölçülü və müxtəlif sıxlııqlı ekranların və CDMA şəbəkələrinin dəstəklənməsi mümkün oldu.Həmin ilin oktyabr ayında Android 2.0 "Eclair" versiyası təqdim olundu.Bu versiya bir neçə Google hesabının dəstəklənməsi, HTML5 brauzerin dəstəklənməsi və həmçinin bir neçə yenilənmədən sonra canlı divar kağızlarının istifadəsi ilə əlamətdar oldu. 2010-cu ilin ortalarında Google, Android 2.2 versiyasını "Froyo", 2010-cu ilin sonlarında Android 2.3 versiyasını "Gingerbread" adları altında təqdim etdi. "Froyo" yeniləməsindən sonra smartfonu giriş nöqtəsi(acces point) kimi istifadə etmək,ekran kilidinin şifrəsini həm rəqəm həm də hərf-rəqəm kombinasiyaları ilə şifrələmək mümkün oldu. "Gingerbread" yeniləməsi isə kopyalama və yapışdırma funksiyası üzərində tam nəzarət, cihazda bir-neçə kameranın dəstəklənməsi və s. digər yenilikləri özü ilə gətirdi.22 fevral 2011-ci ildə Planşetlər üçün uyğunlaşdırılmış Android 3.0 "Honeycomb" rəsmən təqdim edildi. Android 4.0 "Ice Cream Sandwich" 19 oktyabr 2011ci ildə çıxan ilk universal platforma idi hansı ki həm planşetlər üçün həm də smartfonlar üçün nəzərdə tutulmuşdu.Həmçinin bu versiya özü ilə yeni "Holo" interfeysini gətirmişdi .
Android (əməliyyat sistemi)

2012-ci il iyun ayında yeni versiya olan Android 4.1 "Jelly Bean" təqdim olundu. Bu versiyaya həmin ilin oktyabr ayında 4.2 və 2013-cü ilin iyul ayında 4.3 yeniləmələri gəldi. 31 oktyabr 2013-cü ildə Google, əməliyyat sisteminin növbəti versiyası olan Android 4.4 təqdim etdi hansı ki,adını Nestle kompaniyası ilə olan müqailəyə əsasən "KitKat" şokoladından götürmüşdü.İlk olaraq Kitkat Nexus 5 cihazlarında görülmüşdür. 25 iyun 2014-cü ildə Google Android Lollipop-u mühəndislər üçün elan etdi.2014-cü ildə geyiləbilən cihazlar üçün Android Wear əməliyyat sistemi təqdim olunmuşdur.Həmçinin maşınlar üçün Android Auto və televizorlar üçün Android TV təqdim olunmuşdur.Bununla da Android yalnız mobil cihazlar üçün əməliyyat sistemi olmadığını sübut etmişdir. 15 oktyabr 2014-cü ildə rəsmi şəkildə Android 5.0 Lollipop versiyası təqdim olundu.Sistemin əsas yeniliyi yeni Material Design inerfeysi oldu. 5 oktyabr 2015-ci ildə rəsmi olaraq Android 6.0 Marshmallow versiyası təqdim olundu. 2016-ci ilin Avqust ayında — Android 7.0 Nauqat (Nougat), 4 Oktyabr 2016-da isə Android Nauqatın 7.1 versiyası istifadəçilərə təqdim olundu. 21 Avqust 2017-ci ildə rəsmi olaraq Android 8.0 Oreo, 5 Dekabr 2017-də isə Androidin Oreo 8.1 sürümü istifadəçilərə sunuldu. Androidlə işləyən ilk qurğu 23 sentyabr 2008-ci ildə nümayiş olunmuş HTC Dream smartfonu olmuşdur.Tezliklə digər smartfon istehsalçıları da Android siteminə keçəcəklərini bəyan etdi.Androidin 3-cü versiyası olan planşetlər üçün uyğunlaşdırılmış "Honeycomb"un çıxışından sonra Android sisteminə keçən smartfon istehsalçılarının sayı daha da artdı.
Android (əməliyyat sistemi)

Bundan başqa mobil sənayenin müxtəlif nəhəngləri ilə əməkdaşlıq edən Google şirkəti öz "Google Nexus" seriyasında şəxsi qurğularını istehsal edir.Məhz bu qurğular Android üçün olan yeniləmələri birinci alır.Google Nexus seriyasında nəinki yalnız smartfon və planşetlər həmçinin Android sistemi ilə işləyən Nexus Q mediaplayer də var. Smartfonlar və planşetlərdən başqa android əməliyyat sistemi digər qurğularda da istifadə olunnur.2011ci ilin iyun ayında italyan şirkəti Blue Sky android əməliyyat sistemi ilə işləyən intelektual qol saatı I’m Watch-ı təqdim etdi. 2012ci ilin avqustunda Nikon şirkəti dünyada ilk olaraq Android sistemi ilə işləyən fotoaparatını təqdim etdi.Bundan başqa Android həvəskarları digər məşhur qurğulara da Android sistemini tətbiq etməyi (port etmək) başarmışlar. Məsələn, Windows Mobile platformasında olan HTC Touch Dual və HTC TyTN II smartfonları emulyator rejimində Android əməliyyat sistemində işləyə bilir. Həmçinin Maemo platformasıyla işləyən Nokia N810 planşeti, Nokia N900, Meego platformasında işləyən Nokia N9 və Windows Mobile platformasında işləyən HTC HD2 smartfonlarına tamamilə android əməliyyat sitemi tətbiq olunmuşdur. Androidi bu qurğularda həm microSD kartdan, həm də daxili NAND yaddaşdan çalışdırmaq olar. Bu cür Android digər androidlərdən heç bir cəhətinə görə fərqlənmr. Bundan basqa iphone, İpod touch ,İpad kimi apple cihazlarına da android sisteminin təbiqi təcrübəsi mövcuddur.2012-ci ilin oktyabrında Google-un icraçı direktoru Larri Peyc artıq 500 milyondan çox smartfonun Android sistemində aktivləşdirildiyini və həmçinin bu sayın hər gün 1.3 milyon daha artdığını bildirdi.2013-cü il sentyabrın əvvlində isə artıq dünyada 1 milyarddan çox android cihazın aktivləşdirildiyi elan olundu. Google Play Mağazası 22 oktyabr 2008ci ildə Google şirkəti Android ƏS üçün "Android Market" adlı onlayn mağazanın açılışını elan etdi.
Android (əməliyyat sistemi)

Razılaşmaya əsasən istehsalçılar gəlirin 70%ni mobil operatorlar isə 30%-ni alırlar. 2009-cu ilin fevralında ABŞ-dən və Böyük Britaniyadan olan istehsalçilar üçün mağazaya ödənişli proqramların qoyulması aktiv oldu. İlk dəfə olaraq Sony Ericson şirkəti Android Market onlayn mağazasında kanal açaraq öz oyunlarını,proqramlarını nümayiş etdirmişdir. Yaradıldığı 2011 dekabr ayından etibarən Android Marketdən 10 milyarddan çox proqram yüklənilib. 2012-ci ilin mart ayında Google "Google Books", Android Market, Google Music və digər servislərin vahid bir servisdə – Google Playdə birləşdirdi. Google Play internet mağazası 190 ölkədə faliyyət göstərir və 700 mindən çox proqramdan ibarətdir.Yarandığı gündən bu günə kimi mağazadan 25 milyard yükləmə edilmişdir. Modifikasiya və Root Bəzi həvəskar cəmiyyətlər vardır ki bunlar Androidin modifikasıyası ilə məşğul olurlar.Bu modifikasiyalara CyanogenMod, MIUI, AOKP (Android Open Kang Project)və s-ni göstərmək olar. Modifikasiya Androidə yeni funksiyalar,seçimlər,tənzimləmələr əlavə etmək üçün edilir. Modifikasiya olunmuş Android yükləmək üçün smartfon Root (Superuser) səlahiyyətlərinə malik olmalıdır.Qeyd etmək lazımdır ki düzgün şəkildə yerinə yetirilməyən root əməliyyatı bir çox problemlərə, həmçinin qurğunun zəmanətinin itirilməsinə səbəb ola bilər.
Android (əməliyyat sistemi)

Maraqlı Faktlar Android əməliyyat sisteminin hər versiyasının kod adı, 1.5 versiyasından başlayaraq, hər hansı bir desertin adı ilə adlandırılmışdır.Hər bir adın ilk hərfi latın əlifbasının hərflərinə uyğun seçilmişdir: 1.5 Cupcake ("keks"), 1.6 Donut ("ponçik"), 2.0/2.1 Eclair ("Ekler pirojnası"), 2.2 Froyo ("dondurulmuş yoğurt"), 2.3 Gingerbread ("xəncəfilli peçenye"), 3.0 Honeycomb ("arı pətəyi"), 4.0 Ice Cream Sandwich , 4.1, 4.2, 4.3 Jelly Bean ("jele konfeti"), 4.4 KitKat (şokolad batonlarının eyni adlı markasının şərəfinə) və 5.0 Lollipop ("çubuqlu nabat"). Xüsusi olaraq Android platforması üçün Droid və Roboto şiriftləri yaradılmışdır. Androidin rəsmi saytında hələ də cihazlar üçün minimal sistem tələbləri göstərilməmişdir. 2011-ci ilin fevral ayının məlumatlarına görə Android ƏS ilə işləyən qurğular iPhone 4 -ü arxada qoyaraq Böyük Britaniyanın ən məşhur smartfonlarının siyahısında əminliklə liderlik etmişdir. Android 2.3 və yuxarı versiyalarda Pasxa yumurtası gizlədilmişdir.Onu işə salmaq üçün "Settings"dən "About Phone"yə daxil olub " Android version" yazısının üzərinə 3 dəfə basmaq lazımdır.Hər bir versiyada qarşınıza ya xüsusi bir şəkil və ya animasiya çıxacaq. Android 4.2 və daha yuxarı versiyalarda "Developer options" (mühəndis modu) söndürülmüşdür.Onu aktiv etmək üçün "Build number " yazısına 7 dəfə basmaq lazımdır.
Aksiom

Aksiom [yun. axioma – qəbul edilmiş müddəa, axioo – layiq bilirəm] mənasını verir. Riyaziyyatda sübutsuz qəbul edilən fikir; Ümumiyyətlə, məcazi mənada dəlilə, sübuta ehtiyacı olmayan həqiqət; İsbatsız qəbul edilən düşüncə, fikir; Müəyyən nəzəriyyənin deduktiv quruluşunda sübut edilməyən, lakin həmin nəzəriyyənin digər təkliflərinin sübutunun çıxış nöqtəsi, əsası kimi qəbul olunan nəzəri təklif. Aksiom kimi, adətən, nəzərdən keçirilən nəzəriyyənin elə təklifləri götürülür ki, bunların düzgünlüyü artıq məlumdur, yaxud həmin nəzəriyyə daxilində düzgün sayıla bilər; Təsdiqə, sübuta ehtiyacı olmayan fikir və ya müddəa.“Aksiom” terminini ilk dəfə Aristotel işlətmişdir. Əliquliyev R.M., Şükürlü S.F., Kazımova S.İ., Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər // Bakı. İnformasiya Texnologiyaları nəşriyyatı. 2009. 201 s. Həmçinin bax
Murat Boz

Murad Boz (türk. Murat Boz; 7 mart 1980, Zonquldak) — Türk musiqiçi. Türkiyəli müğənni Murad Boz 7 mart 1980-ci ildə Zonquldakda anadan olmuşdur. Orta təhsilini aldıqdan sonra 1996-cı ildə İstanbula gələrək təhsilini İstanbul Gözəl Sənətlər Liseyinde davam etdirmişdir. Bu vaxt ərzində Atatürk Mədəniyyət Mərkəzi və Camal Rəşid Rey adına konsert zalında vokalist olan Murad Boz 1999-cu ildə Milliyət qəzetinin təşkil etdiyi Liseylərarası Musiqi və Xalq Oyunları (rəqsləri) müsabiqəsində birinci olmuşdur. 1999-ci ildə İstanbul Bilgi Universitetinin Caz Vokal fakültəsinə qəbul olan Murad Boz 2003-cü ildən İstanbul Texniki Universiteti Türk Musiqisi Dövlət Konservatoriyasının Təməl Elmlər fakültəsində təhsilini davam etdirir. Sonralar Tarkan, Nilüfər, Nazan Öncəl, Nil Karaibrahimgil, Hepsi qrupu, Burcu Günəş kimi sənətçilərin səhnə performanslarında və albomlarında iştirak edən Murat, eyni zamanda bir çox reklam musiqisində iştirak edib (McDonalds, İstikbal, Cola Turka).16 İyul 2006-cı ildə "Aşkı bulamam ben" adlı mahnısını ifa edən Murad Boz, 25 Yanvar 2007-ci ildə "Maximum" adlı ilk albomunu çıxartdırır.
Murat Boz

O, albomunun prodüserliyində Ozan Çolakoğlu rəhbərliyindəki Sarı Ev ilə birlikdə çalışmağa başlayır. Stardium Musiqi İstehsal etiketiylə nəşr olunan albomdan ilk video klip işi albomla eyni adı daşıyan mahnı üçün seçilir və Murad Küçük klipin rejissorluğunu öhdəsinə götürür. 23 İyul 2007-ci ildə "Püf" adlı mahnısının klipi çəkilir. Murad Boz "Maximum" albomu ilə Qızıl Kəpənək və IFA mükafatlarının sahibi olur.14 iyun 2008-ci ildə Doqquz Səkkiz Musiqi imzalı ikinci mahnısı olan "Uçurum" ilə musiqi sevərləri ilə yenidən görüşür. Müəllifi Soner Sarıkabadayı, aranjimançısı Suat Aydoğan olan "Uçurum" bir çox ölkədə yayımlanır. Nəticədə, "Uçurum" 2008-ci ilin ən yaxşı mahnısı seçildi. Murad Boz 2008-ci ildəki bir konsertində ətək geyinmiş və mediada geydiyi ətəklə müsahibə vermişdi.
Murat Boz

Media tərəfindən ətək olaraq təqdim edilən paltar əslində "Uçurum" mahnısında işlənən qladiator mövzusunun bir hissəsi olan Roma əsgərlərinin dəri döyüş geyimləri idi. Murad Bozun 6 Yanvar 2009-cu ildə yayımı planlaşdırılan ikinci studiya albomu "Şans"ın ilk parçası olan "Para Yok" mahnısı ilk dəfə Turkcell tərkibində yayımlandı. Ersay Üner bəstəsi olan mahnının aranjimanı Mustafa Ceceliyə aiddir. "Hayat Sana Güzel" ifası isə ilk olaraq Power Club və TTNET Musiqi kimi digital satış mərkəzlərində musiqisevərlərə təqdim edilmişdir. Soner Sarıkabadayı bəstəsi olan "Hayat Sana Güzel" 3 fərqli versiyası ilə maxi single olaraq bazara çıxmışdır. Aranjimanı Suat Aydoğan və Burak Yetere aid maxi single üçün Murad Küçük rejissorluğunda klip çəkilmişdir. Fotoşəkil çəkilişləri isə Nihat Odabaşı tərəfindən reallaşdırılmışdır. Acun Medianın layihəsi olan, 2011-ci ilin oktyabr ayından etibarən Show TV-də, 2014-cü ildən isə TV8-də yayımlanan səs yarışması O Səs Türkiyə də münsiflərdən biridir.
Murat Boz

Maraqlı faktlar Tarkana 6 il vokalistlik edib. Ayaqqabı ölçüsü 43-dür. Ən sevdiyi müğənni Tarkandır. Ən sevdiyi mahnı Mustafa Cecelinin ifasında "Karanfil"-dir. Pərəstiş etdiyi komanda Beşiktaşdır. Ən sevdiyi Tv verilişi "Beyaz Show"-dur. Filmoqrafiya Hadi İnşallah (2014) Qardaşım Mənim (2016) Dönərsə Sənindir (2016) Qardaşım Mənim 2 (2017) Öldür Məni Sevgilim (2018) Xarici keçidlər Murad Boz Rəsmi Saytı Arxivləşdirilib 2009-01-25 at the Wayback Machine
Nəriman Nərimanov metrostansiyası

Nəriman Nərimanov metrostansiyası — Bakı metrosunun Qırmızı xəttinin stansiyası. Bu stansiyadan qatarlar 30–45 dəqiqədən bir depoya gedir. "Bakmil", "Gənclik" və "Ulduz" stansiyaları arasında yerləşir. 6 noyabr 1967 -ci ildə istismara verilmişdir. Stansiya Nəriman Nərimanov adını daşıyır. "Nəriman Nərimanov" stansiyası Təbriz və Ağa Nemətulla küçələrinin kəsişməsində yerləşir. 28 oktyabr 1995-ci il Bakı metrosunun "Ulduz metrostansiyası" stansiyasından "Nərimanov" stansiyası istiqamətində hərəkət edən qatarda yanğın baş verib. Bu hadısə tarixin ən böyük metro qəzası sayılır.Stansiyaya daxil olan qatarlarda Afaq Poladəzinin bəstələdiyi "Güllərim" mahnısından fraqment səslənir. Şəhərə çıxış Təbriz küçəsi Əhməd Rəcəbli küçəsi Ağa Nemətulla küçəsi Xarici keçidlər metro.gov.az/az/ — Bakı Metropoliteninin rəsmi saytı Həmçinin bax 1995-ci il Bakı metrosu yanğını
Qabusnamə

Qabusnamə - Ziyarilər xanədanının son hökmdarı Qabus ibn Vəşmgir tərəfindən yazılmış əsər. [mənbə göstərin]Fars ədəbiyyatının qiymətli nümunələrindən olan "Qabusnamə" özünün məzmun rəngarəngliyinə görə geniş şöhrət qazanmışdır. Dünyanın bir çox xalqlarının dillərinə tərcümə edilmiş bu hikmət kitabı dövranın acısını-şirinini dadmış qoca atanın öz oğluna nəsihəti və vəsiyyətindən bəhs edir. Qabusnamə həyatın müxtəlif sahələrinə həsr edilmiş 44 fəsildən ibarətdir. Allahın vəsfinə həsr olunmuş birinci fəsil və peyğəmbərlərin yaranmasına həsr edilmiş ikinci fəsil nəzərə alınmazsa, "Qabusnamə" başdan-ayağa həyati məsələləri öyrətmək, yaşamaq qayda-qanunlarını, X-XI əsr feodal İran cəmiyyətinin yaşayış normalarına uyğun olaraq, təbliğ etmək arzusundan ibarətdir-. "Qabusnamə" dünyanın acı-şirinin dadmış, isti-soyuğunu, ara vermədən bir hökmdarın taxta çıxaraq başqa birisinin şahlığını itirdiyini görmüş, müxtəlif təriqətlər, dini çarpışmalar, saray çəkişmələri, ticarət hiyləgərlikləri, insan dəllallığı, qul alveri şahidi və iştirakçısı qoca bir atanın öz oğluna vəsiyyəti-nəsihət kitabıdır. "Qabusnamə"ni müsəlman Şərqində pedaqogikanın əsasları kimi yüksək qiymətləndirir, onu gənc nəslin yetişməsində praktiki əhəmiyyətə malik vəsait hesab edirlər. Əsərdə o dövrün musiqi həyatı, musiqiçilərin adət-ənənələri, musiqi təcrübəsində geniş yayılmış musiqi janr və formaları haqqında da qiymətli məlumatlar öz əksini tapmışdır.
Qabusnamə

O, bütün Şərq və Qərb aləmində "Qabusnamə" kimi şöhrət tapmış, bütün dillərə bu ad altında tərcümə edilmişdir. Buna baxmayaraq, tədqiqatçılar bu adın düzgün olmadığını irəli sürürlər. Məsələn, "Qabusnamə"nin son iki nəşrini hazırlayıb 1933 və 1941-ci illərdə çap etdirmiş məşhur İran alimi Səid Nəfisi bu kitabın "Qabusnamə" deyil, əslində "Nəsihətnamə" adlandırıldığını iddia edir. "Qabusnamə"ni geniş müqəddimə və ətraflı şərhlə birlikdə ilk dəfə rus dilinə tərcümə etmiş Yevgeni Bertels də S.Nəfisinin fikrini müdafiə edir. Bunun tam əksinə olan fikirlər də vardır, yəni bir sıra alimlər Keykavusun bu kitabı məhz babası Qabusa həsr etdiyini yazır və onu əsaslandırmağa çalışırlar. Mövcud orijinal nüsxələri -1349-cu ildə yazılmış ən qədim nüsxəsi Tehrandakı İran Məlik Milli Muzeyinin kitabxanasında saxlanılır. -1450-ci ildə Osmanlı hökmdarı Sultan Muradın əmri ilə tərcümə etdirilmiş nüsxə İstanbulda Fateh kitabxanasında saxlanılır. -1456-cı ildə yazılmış başqa bir türk nüsxəsi Britaniya Muzeyində saxlanılır.
Qabusnamə

-1474-cü ildə yazılmış bir nüsxə isə Paris de Frans kitabxanasında saxlanılır. Nəşr və tərcümə Türk versiyasından alman dilinə 1811-ci ildə Henrix Fredrix tərəfindən tərcümə edilib. İngilis dilinə isə birbaşa fars dilindən Ruben Levi 1951-ci ildə "Şahzadə üçün güzgü" adı ilə tərcümə edib. "Qabusnamə"nin Azərbaycan dilinə tərcüməsi üçün Səid Nəfisinin 1934-cü ildə çap etdirdiyi "Qabusnamə"dən istifadə edilmişdir. Azərbaycan dilinə Rəhim Sultanov tərcümə etmişdir. Əsər R. Sultanovun tərcüməsilə azərbaycanca Bakıda, Azərnəşrdə 1961 və 1989-cu illərdə kiril qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə, latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə isə 2006-cı ildə Şərq-Qərb nəşriyyatında, 216 səhifədə, 25 min tirajla, Heydər Əliyev Fondu tərəfindən 2009-cu ildə rus dilində 256 səhifədə, rəngli illüstrasiya və nəfis tərtibatla 1000 tirajla, fond tərəfindən 2014-cü ildə isə həm azərbaycanca 240 səhifədə, həm də rus dilində yenidən olmaqla 2 dildə, 2017-ci ildə isə Bakı Kitab Klubunda 256 səhifədə təkrar nəşr edilib. Həmçinin bax Siyasətnamə Kəlilə və Dimnə Xarici keçidlər Goodreads-də Kabusname Qabusnamə. Bakı, "Şərq-Qərb", 2016, 216 səh.
Qabusnamə

ISBN 978-9952-34-003-7 Heydər Əliyev Fondu-nun rəsmi saytında — “Qabusnamə” kitabı "Qabusnamə" ( (az.)). bbclub.az. 2019-12-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-07-02. "Qabusnamə" - adında sirli məqamlar daşıyan kitab Fərid Mirzəyev. Padşahlar üçün həyati ensiklopediya: "Qabusnamə": Osmanlının əfsanə kitabı "Qabusnamə"dən tövsiyyələr “Qabusnamə”dən dəyərli fikirlər AzTV yenə tarixin təhrifinə yol verdi Qabusnamə - Yuxu və istirahət haqqında Azərbaycan Beynəlxalq Bankının "Kitabı Dinlə" layihəsi məhsulu: Qabusnamə Qabusnamə Arxivləşdirilib 2020-07-03 at the Wayback Machine Ədəbiyyatımızın böyük dayağı
Makedoniya çarlığı

Makedoniya imperiyası (Yun. Μακεδονία) — Balkan yarımadasında qədim yunan dövlət. Makedoniyalı İsgəndər, Qədim Yunanıstanın Makedoniya çarlığının hökmdarı (Basilevs) və Argeadlar sülaləsinin nümayəndəsi oldu. Eramızdan əvvəl 356-cı ildə Pellada doğulan İsgəndər atası Makedoniyalı II Filipdən ölümündən sonra 20 yaşında taxta çıxdı. O, 30 yaşına qədər qədim dünyanın ən böyük imperiyalarından birini (Yunanıstandan Misirə və Şimal-qərbi Hindistana qədər) yaradana qədər hakimiyyətinin çox hissəsini Asiya və Şimal-şərqi Afrika boyunca hərbi kampaniyalarda keçirdi. O, döyüşdə məğlub edilməz idi və tarixdəki ən müvəffəqiyyətli hərbi komandanlardan biri hesab edilir.Gəncliyində İsgəndər filosof Aristoteldən 16 yaşına qədər dərs aldı. Atası II Filippin öldürülməsindən sonra eramızdan əvvəl 336-cı ildə taxta çıxan İsgəndər güclü dövləti və təcrübəli ordunu miras alıb.
Makedoniya çarlığı

O, Yunanıstanın generallığı ilə mükafatlandırıldı və bu səlahiyyətdən atasının hərbi işğal planlarını həyata keçirməyə başlamaq üçün istifadə eddi. E.ə. 334-cü ildə o, Anatoliyanı idarə edən Əhəmənilər imperiyasını işğal eddi və 10 il davam edən hərbi əməliyyatlara başladı. İsgəndər həlledici döyüşlərdə, xüsusilə İss və Qavqamel döyüşlərində Əhəmənilər imperiyasının gücünü məhv eddi. O, axırda Əhəmənilər imperiyası hökmdarı III Daranı hakimiyyətdən salıb və Əhəmənilər imperiyasının tamamını işğal eddi. Bu zaman onun imperiyası Adriatik dənizindən Hind çayına qədər uzanırdı. "Dünyanın sonuna və Böyük Xarici Dənizə" çatmaq istəyən İsgəndər E.ə.
Makedoniya çarlığı

326-cı ildə Hindistanı işğal eddi, ancaq ordusunun tələbi onu geri qayıtmağa məcbur eddi. İsgəndər E.ə. 323-cü ildə paytaxt etmək istədiyi Babil şəhərində bəlkə də Ərəbistanın işğalı ilə başlayacaq hərbi yürüşlərini həyata keçirə bilmədən öldü. Onun ölümündən sonrakı illərdə bir çox vətəndaş müharibələri onun imperiyasını parçaladı və İsgəndərin generalları və varisləri — Diadoxinin idarə etdiyi dövlətlər yarandı. İsgəndərin mirasına işğallarının səbəb olduğu yunan-buddist kimi mədəni diffuziyalar daxildir. O, İsgəndəriyyə də daxil olmaqla öz adını daşıyan təqribən iyirmi şəhərin əsasını qoydu. İsgəndərin yunan mühacirlərini məskunlaşdırması və şərqdə Yunanıstan mədəniyyətinin yayılması yeni ellinizm sivilizasiyasının yaranmasına səbəb oldu və bu sivilizasiyanın xüsusiyyətləri XV əsrin ortalarında Bizans imperiyasının ənənələrində və 1920-ci illərə qədər mərkəzi və uzaq şərqi Anatoliyada yunanca danışanların olmasında görülür.
Makedoniya çarlığı

İsgəndər Axilles kimi klassik qəhrəman oldu və o, tarixdə və yunan və qeyri-yunan mədəniyyətlərinin əfsanələrində xarakterizə olundu. İsgəndər hərbi liderlərin özünü müqayisə etdiyi ölçü vasitəsi oldu və dünyanın bir çox yerində hərbi akademiyalar hələ də onun hərbi taktikalarını öyrədir. İsgəndər tez-tez müəllimi Aristotel ilə yanaşı olaraq bütün dövrlərin ən çox təsir gücünə malik şəxsləri arasında sıralanır. İmperiya Dövründəki Hakimlər (e.ə. 336–306) Həmçinin bax Qədim makedoniyalılar Makedoniyalı İsgəndər
Kərki

Kərki — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Sədərək rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd. Azərbaycanın Ermənistan ərazisindəki 3 eksklav ərazisindən biri. Kənd 19 yanvar 1990-cı ildən Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub. Toponimikası Oykonim kərki tayfasının adı ilə bağlıdır. Mənbələrdə kərkilərin Azərbaycana erkən orta əsrlərdə qıpçaqların tərkibində gəldiyi göstərilir. XIX əsrin əvvəllərində qazaxlı tayfasının tərkibində kərkibaşlı adlı tirənin olması haqqında məlumat verilir. Türkmənlərin ersarı tayfasının bir qolu da kərki adlanırdı. Kərki tayfaları Türkiyə, Özbəkistan ərazisində də qeydə alınmışdır.
Kərki

Türkmənistan ərazisində Kərki adlı şəhər, rayon, qəsəbə və Kərkidağ adlı dağ mövcuddur. Kərki kəndi 1990-ci il yanvarın 19-da ermənilər tərəfindən işğal edilib. Ermənistan hökuməti kəndə Tiqranaşen adını verib. Bundan sonra kəndin didərgin düşmüş əhalisini məskunlaşdırmaq üçün Kəngərli rayonunda yeni kənd salınıb. Məcburi köçkünlər Yeni Kərki kəndində məskunlaşıb. 1990–1993-cü illərdəki müharibə tarixə Sədərək döyüşləri kimi düşdü. 12–14 km-lik döyüş zolağı olan Sədərəkin Kərki kəndi Naxçıvanın ermənilər tərəfindən işğal olunmuş yeganə kəndidir. Kənd ərazisindəki şəhidlikdə, keçən əsrin əvvəllərində burada gedən döyüşlərdə şəhid düşmüş türk əsgərinin türbəsi var.
Kərki

Coğrafiyası və iqlimi Kənd Arpaçayın sahilində, düzənlik ərazidə yerləşir. Kəndin ərazisindən Ermənistanın cənubu ilə şimalını birləşdirən M-2 magistral yolu keçir. Kəndin azərbaycanlı əhalisi 986 nəfərdir (2019-cu il). İşğaldan sonra bura ermənilər köçərək azərbaycanlıların evlərini zəbt ediblər. 2011-ci ildə kənddə 151 erməni yaşayırdı. Həmçinin bax
Qoşqar Təhməzli

Qoşqar İlahi oğlu Təhməzli (29 may 1970, Vejnəli, Zəngilan rayonu) — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədri. Qoşqar İlahi oğlu Təhməzli 29 may 1970-ci ildə Zəngilan rayonu Vejnəli kəndində anadan olub. 1977–1987-ci illərdə Nəsimi rayonu 5 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 1988-ci ildə N. Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun Sanitariya və gigiyena fakültəsinə daxil olub, 1994-cü ildə isə İnstitutu həkim-gigiyenist ixtisası üzrə bitirib. Həmin il Qərb Universitetinin Ümumbəşər Siyasət və İqtisadiyyat fakültəsinə daxil olub, 1996-cı ildə oranı "Siyasi elmlər bakalavrı" dərəcəsi ilə bitirib.Tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktorudur (Elmi iş: "Qida məhsulları üzərində sanitar-parazitoloji monitorinqin təşkilinin və həyata keçirilməsinin epidemioloji effektivliyi").
Qoşqar Təhməzli

1994-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinin Bakı Şəhər Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzində həkim-interna vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlayıb və 1995–1997-ci illərdə Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzində həkim, 1997–2004-cü illərdə qidalanma şöbəsinin müdiri, 2004–2005-ci illərdə "Nəbz" Tibb mərkəzinin baş direktoru, 2008–2016-cı illərdə isə "Medeks" MMC-də baş direktor vəzifələrində çalışıb.Müxtəlif tibbi layihələr həyata keçirən Q. Təhməzli ölkə hüdudlarından kənarda da geniş fəaliyyət göstərmişdir. 2012-ci ildə isə Avropa Biznes Assambleyasının Vyana şəhərində keçirilən təqdimat mərasimində tibb, kosmetologiya və laboratoriyalar nominasiyasında "Ən yaxşı top-menecer" adına layiq görülüb. 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasının azadlığı və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi uğrunda Qarabağda gedən döyüşlərdə fəal iştirak etmiş, "Müharibə veteranı" statusuna layiq görülmüşdür. 25 dekabr 2017-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədri vəzifəsinə təyin edilib. "Tərəqqi" medalı — 16 iyun 2017 "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918-2018)" yubiley medalı — 27 may 2019
Əminə Ərdoğan

Əminə Gülbaran Ərdoğan (21 fevral 1955, Üsküdar, İstanbul ili) — Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın xanımı. Əminə Ərdoğan 16 fevral 1955-ci ildə ərəb əsilli ailədə İstanbulun Fateh ilçəsində anadan olub. Siirtdən İstanbula gələn beş uşaqlı bir ailənin sonuncu övladı. Mithat Paşa Axşam İncəsənət Məktəbindən dərs qeydləri yaxşı olmasına baxmayaraq öz arzusu ilə ayrılıb və "İdealist Qadınlar İttifaqına" qoşulub. Buradakı bir konfrans çalışması əsnasında Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə tanış olub və 4 iyul 1978-ci ildə evləndilər. Cütlüyün Əhməd Burak, Nəcməddin Bilal, Esra və Süməyya adlarında dörd uşağı var.
Kulikovo döyüşü

Kulikovo döyüşü - Dmitri Donskoyun komandanlığı altında olan ruslarla Qızıl Orda xanı Mamay xan arasında, 8 sentyabr 1380-ci ildə Don, Nepryadva və Krasivaya Meça çayları arasındakı Kulikovo çölündə(hal-hazırda Tula vilayətinin Kimovski və Kurkinski rayonları) baş vermiş döyüş. Döyüş öncəsi 1380-ci ilin yayında çərkəzlərin, osetinlərin, ermənilərin, eləcə də krımlı genuyalıların da daxil olduğu təxminən 100 minlik qoşun, o zaman Qızıl Ordanın faktiki hakimi olmuş tümənbaşı Mamayın komandanlığı altında, güclənməkdə olan Moskva üzərinə yeridi. Böyük Litva knyazı Yaqaylo və (bəzi məlumatlara görə) ryazanlı knyaz Oleq Mamayın müttəfiqi idilər. I Dmitriy bütün rus knyazlıqlarına bütün mümkün qüvvələrin toplanması çağırışı ilə xəbər göndərir. Mamay onların zərbəsini qarşılamasın deyə rus qoşunları Moskvaya aparan yollarda, Kolomna və Serpuxovda toplanırlar.
Kulikovo döyüşü

Dimitrinin qoşununda Novqorod, Tver, Nijeqorod,Ryazan və Smolenskdən başqa demək olar ki bütün rus knyazlıqları iştirak edir. Moskva knyazı fəal hərəkətlərlə tatarlarla litvalıların birləşməsini qarşılamağı fikirləşirdi, həm də Mamayı rus ərazilərinin sərhədində qarşılamaq fikrindəydi. Rəqiblərin dispozisiyası 6 sentyabrda təxminən 100 minlik rus ordusu Nepryadvanın qovuşduğu yerdə Dona çatdı. Ruslar Don çayını keçmək qərarına gəldilər. Bununla onlar Odoyevə yaxınlaşan litvalıların zərbəsini qarşılamış olurdular, eyni zamanda rusların seçdiyi Kulikovo çölü nisbətən dar olduğuna görə tatar süvari kütləsi üçün əlverişsiz idi. Sentyabrın 8 səhər ruslar Donu keçdilər və, Mamayın ordusu yaxınlaşarkən keşikçi alayının müdafiyəsi altında Kulikovo çölündə döyüş qaydasına düzüldülər.
Kulikovo döyüşü

Rəqibin yandan keçmək taktikasını və ərazinin xüsusiyətlərini nəzərə alaraq Dmitriy dərin döyüş qaydası yaratdı: mərkəzdə böyük alay, sağda və soldaki cinah alayları tatar atlıları üçün çətin keçilən yerlərə dayandılar. Əsa qvvələrin önündə keşikçi və ön alaylar düzləndi. Keşikçi alay döyüşü başlamaq məqsədi güdürdü, ön alay rəqib süvarilərinin birinci zərbəsini üzərinə götürməliydi və onun döyüş qaydasını pozmalıydı. Hər iki alay rəqibin əsas böyük alaya zərbəsini zəiflətməliydi. Böyük alayın arxasında xüsusi süvari rezerv yerləşirdi.
Kulikovo döyüşü

Bundan başqasərkərdə Dmitriy Bobrokun və Serpuxov knyazı Vladimirin komandanlığı altında seçmə süvarilərdən xüsusi pusqu alayı yaradılmışdı. Bu alay ümumi rezerv rolunu oynayırdı və gizli olaraq meşədə əsas qüvvələrin sol cinahı arxasında yerləşdirilmişdi. Ümumiyətlə rus mövqeləri cəbhdə və cinah zərbələrinə qarşı təmin olunmuşdu, və dərindən zərbəni artırmaq və alaylar arasında uzlaşma imkanı yaradırdı. Mamayın ordusu yüngül süvarilərdən təşkil olunan ön alaydan, mərkəzdə duran muzdlu genuyalı piyadalardan, öz ön dəstəsi və rezervi olan süvarilərin iki xəttə düzlənən güclü sağ və sol cinahlarından ibarət idi. Mamay süvarilərin köməyilə rus ordusunu mühasirəyə alıb darmadağın etmək istəyirdi. Döyüşün gedişi Vuruşma saat 12-də Peresvetin Teymur Mirzə (Çəlubəy) ilə tək bə tək döyüşü ilə başladı.
Kulikovo döyüşü

Hər ikisi həlak oldu. Sonra tatar süvariləri keşikçi alayını vurub ön alayı darmadağın edərək üç saat ərzində rusların mərəkəzini və sağ cinahını yarmaqa cəhd etdilər.Ruslar xeyli itki verdilər. Mamay əsas zərbəni rusların sol cinahına keçirəndən sonra və rus alaylarını sıxışdırmağa başlayandan sonra, xüsusi rezerv işə salındı. Lakin tatarlar rusların sol cinahını yardılar və arxalarına çıxdılar. Bu həlledici anda rusların sol cinahını yaran tatarların cinahına və arxasına öz növbəsində pusqu alayı zərbə endirdi.
Kulikovo döyüşü

Pusqu alayının qəfil hucumu bütün döyüşün gedişini dəyişdi. Tatarlar sarsıldı və geri çəkilərək qaçmağa üz tutdu. 50 km məsafədə Mamayı təqib edərək ruslar onun qoşunları darmadağın etdilər. Ruslar 30 minə yaxın, tatarlar isə ordularının 3/4 itirdilər. Hər iki tərəfdən ölən və yaralananların sayı 50 minə yaxın idi. Həmçinin bax Toxtamışın Moskvaya yürüşü Uqra görüşü
Türkiyə milli futbol komandası

Türkiyə milli futbol komandası - Türkiyəni Beynəlxalq turnirlərdə və oyunlarda təmsil edən futbol komandası. İlk oyununa 26 oktyabr 1923-cü ildə Rumıniyaya qarşı çıxmışdır. FİFA Dünya Çempionatına 1950, 1954, 2002 olmaq ilə 3 dəfə vəsiqə qazanmışdır. Amma FİFA Dünya Çempionatı 1950-də maliyyə problemlərinə görə çıxış etməmişdir. Türkiyə Milli Komandası Beynəlxalq turnirlərə Avropa seçmələrindən qatılır. FİFA Dünya Çempionatı 2002-də Şenol Günəşin rəhbərliyi ilə üçüncü yeri tutdu, Fatih Terim rəhbərliyində Avropa Çempionatı 2008-də üçüncü yeri tutdu və Şənol Günəş rəhbərliyində gənc heyət ilə FİFA Konfederasiyalar Kuboku 2003-də üçüncü yeri tutdu. Tarixində iki dəfə FİFA Dünya Çempionatında iştirak etmişdir. Milli formanı ən çox 120 dəfə Rüştü Reçber geyinmişdir.
Türkiyə milli futbol komandası

Ən çox qol vuran isə 51 qol ilə Hakan Şükürdür. Türkiyə Milli Komandası qitə miqyasında UEFA Avropa Çempionatında iştirak edir. Türkiyə Millisi ilk dəfə 1996-cı ildə UEFA Avropa Çempionatında iştirak etmişdir. Türkiyə Millisi 2008-ci ildə Avstriya və İsveçrədə keçirilən UEFA Avropa Çempionatında üçüncü yeri tutmuşdur. 2015-ci ildə 13 oktyabr tarixində Türkiyə Millisi tarixində dördüncü dəfə UEFA Avropa Çempionatına vəsiqə qazandı. Həmin Avropa Çempionatı 2016-cı ildə Fransada keçiriləcəkdir. Türkiyə Millisi ilk oyununa 26 oktyabr 1923-cü ildə İstanbulda Rumıniyaya qarşı çıxdı. Taksim Stadionunda keçirilən oyunda Türkiyə Millisini meydana baş məşqçi kimi Əli Sami Yen çıxartdı.
Türkiyə milli futbol komandası

Türkiyə Millisi 25-ci dəqiqədə qol buraxsa da, daha sonra Türkiyə Millisinin heyətində Zeki Rıza Sporel 32 və 50-ci dəqiqə iki qol vuraraq hesabı 2-1 etdi. Amma 67-ci dəqiqədə Türkiyə daha bir qol buxardı və hesab heç-heçə bitdi. 2-2.Türkiyə-Rumıniya (26 oktyabr 1923) Əli Sami Yen dövrü (1923) Əli Sami Yen baş məşqçi kimi ilk oyununda Rumıniya ilə heç-heçə oynamışdır. Taksim Stadionunda keçirilən oyun 2-2 hesabı ilə bitmişdir. Bu oyundan sonra Əli Sami Yen Türkiyə Millisində baş məşqçi postundan kənarlaşdırıldı. Bu posta isə Şotlandiyalı Billi Hunter gətirildi. Billi Hunter dövrü (1924-1926) Billi Hunter baş məşqçi kimi Türkiyə Millisində ilk oyununa 25 may 1924-cü ildə Çexoslovakiyaya qarşı çıxdı. Bu oyun Parisdə Yay Olimpiya Oyunlarında keçirildi.
Türkiyə milli futbol komandası

Birinci mərhələdə Türkiyə Çexoslovakiyaya 2-5 məğlub oldu və mübarizəni dayandırdı. Türkiyənin hər iki qolunu Bəkir Refet vurdu. Yay Olimpiya Oyunlarından sonra Türkiyə Millisi 17 iyunda Finlandiya ilə qarşılaşdı. Həmin oyundan Türkiyə tarixində ilk qələbəsini qazandı. Zeki Rıza Sporel 4 qol vuraraq həm rekorda imza atdı həmdə Türkiyənin qələbəsində əsas pay sahibi oldu. Hesab 4-2 Türkiyənin xeyrinə başa çatdı. Zeki Rıza Sporel poker edərək Millinin tarixində ilk poker edən futbolçu oldu. Türkiyə Millisi bu oyundan sonra daha iki oyun oynadı və qələbə qazandı.