LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Budaq Budaqov

1959, 15-ci c., № 5, s. 401–404, xülasə rus 1960 Azərbaycan SSR-in fiziki coğrafiyasının qırx ildə öyrənilməsi və onun gələcək vəzifələri haqqında AzSSR EA Xəbərləri. Geologiya-coğrafiya elmləri və neft seriyası. 1960, № 2, s. 83–88, xülasə rus. Bir dərslik haqqında AzSSR EA Xəbərləri. Geologiya-coğrafiya elmləri və neft seriyası. 1960, № 4, s. 112–114. N. Ş. Şirinovla birlikdə. Həsənbəy Zərdabinin coğrafi fikirləri. AzSSR EA Xəbərləri. Geologiya-coğrafiya elmləri və neft seriyası.
Budaq Budaqov

1960, № 3, s. 132–142, xülasə rus., ədəbiyyat: 7 adda. Hövzənin geomorfoloji quruluşu. Kişçay hövzəsində sel hadisələri və onunla mübarizə tədbirləri. Bakı, 1961, s. 22–27. Şahdağ massivində (Azərbaycan SSR) baş vermiş qədim buzlaqların eqzarasion və akkumulyativ relyef formaları AzSSR EA Coğrafiya İnstitutunun əsərləri. 1961, 10-cu c., s. 90–109, xülasə rus., ədəbiyyat: 16 adda. Alazan-Əyriçay vadisinin Mazımçay-Şinçay arası sahəsi) landşaft xüsusiyyətinə dair//Elmi əsərlər/ADU. Geologiya-coğrafiya elmləri seriyası. 1964, № 2, s. 49–59. V. N. Nəbiyevlə birlikdə.
Budaq Budaqov

Azərbaycanın Böyük Qafqaz hissəsinin müasir və qədim buzlaqları Bakı: AzEA nəşr., 1965, s. 156, ədəbiyyat: 189 adda. Dağların həyatı Bakı: Azərnəşr. 1965, s. 99, ədəbiyyat: 11 adda. Alazan-Həftəran çökəkliyinin fiziki-coğrafi rayonlaşması elmi əsərlər /ADU. Geologiya-coğrafiya elmləri seriyası. 1965, № 3, s. 87–93, ədəb: 6 adda. Cənub-Şərqi Qafqazın cənub yamacının sürüşmələri.AzSSR EA Xəbərləri. Yer haqqında elmlər seriyası. 1966, № 2, s. 95–101, xülasə rus., ədəbiyyat: 8 adda. A.
Budaq Budaqov

A. Mikayılovla birlikdə. Naxçıvan MSSR düzənlik landşaft kompleksiAzSSR EA Coğrafiya Cəmiyyətinin əsərləri. 1968,4-cü cild, s.148–159, xülasə rus. S. Y. Babayevlə birlikdə. Coğrafiya terminləri lüğəti. Bakı: "Elm", 1972, s.109. R. M. Yüzbaşov, Ə. C. Əyyubov, Ş. C. Əliyev, X. C. Zamanov, X. İ. Ömərova, S. H. Rüstəmov, B. S. Cəfərov, N. Ş. Şirinovla birlikdə. Azərbaycan toponimikasının öyrənilməsi və vəzifələri haqqında Azərbaycan toponimikasının öyrənilməsinə həsr edilmiş elmi konfransın materialları. Bakı, 1973, s. 5–6.
Budaq Budaqov

Azərbaycan SSR-in təbii landşaftları və onların qorunması//Bakı: "Elm", 1974, s. 37. Azərbaycan SSR landşaftının şaquli differensiasiyasına dair. AzSSR EA Xəbərləri. Yer haqqında elmlər seriyası. 1974, № 6, s. 3–10, xülasə rus., ədəbiyyat: 10 adda. Mişovdağ palçıq vulkanlarının geomorfoloji quruluşu və müasir landşaftı. AzSSR EA Xəbərləri. Yer elmləri seriyası. 1975, № 5, s. 73–78, xülasə rus, ingl. Mikayılovla birlikdə.
Budaq Budaqov

Naxçıvan MSSR-in təbii rayonlaşması və şaquli qurşaqların strukturu: Azərbaycan SSR relyefinin inkişaf tarixi məsələləri və landşaftları//Elmi əsərlər/AzSSR EA Coğrafiya İnstitutu. 1976, 16-cı c, s.178–192, xülasə rus., ədəbiyyat: 21 adda. S. Y. Babayevlə birlikdə. Kitabi Dədə Qorqud dastanı və toponimlərimiz . Elm və həyat. 1977, № 6, s. 18–20. Azərbaycanda palçıq vulkanlarının geniş yayıldığı ərazilərin landşaft rayonlaşması//AzSSR EA Xəbərləri. Yer elmləri seriyası. 1978, № 3, s.8–12. A.
Budaq Budaqov

A. Mikayılovla birlikdə. Sovet Azərbaycanının coğrafiyası//Tarix, ictimaiyyət, coğrafiya tədrisi//Azərbaycan məktəbi. 1983, № 3, s. 44–52. Azərbaycan SSR-in coğrafiyası: 7–8-ci siniflər üçün//Bakı: Maarif, 1984, s.159. H. B. Əliyevlə birlikdə. Elim, obam mənim//Bakı: Elm, 1984, s. 69. Məktəb coğrafiyası kursunun tədrisində geologiya//Tarix, ictimaiyyat, coğrafiya tədrisi/Azərbaycan məktəbi. 1984, № 5, s. 24–30. Coğrafiyanın qlobal qanunauyğunluqlarına dair//Tarix, ictimaiyyat, coğrafiya tədrisi/Azərbaycan məktəbi. 1984, № 3, s. 42–52.
Budaq Budaqov

Oroqrafiya. Azərbaycan Respublikasının konstruktiv coğrafiyası //Bakı: "Elm", 1996. s. 6–9. N. Ş. Şirinovla birlikdə. Relyefin morfometrik xüsusiyyətləri. Azərbaycan Respublikasının konstruktiv coğrafiyası//Bakı: "Elm", 1996, s. 16–19. İ. E. Mərdanovla birlikdə. Coğrafiya elmi 50 ildə //Coğrafiya elmi 50 ildə. Bakı: "Elm", 1996, s.3–4. Relyefin əsas genetik tipləri.
Budaq Budaqov

Azərbaycan Respublikasının konstruktiv coğrafiyası//Bakı: "Elm", 1996, s. 19–24. X. K. Tanrıverdiyev, V. D. Hacıyev, A. S. Səfərovla birlikdə. Geomorfoloji rayonlaşma. Azərbaycan Respublikasının konstruktiv coğrafiyası//Bakı: "Elm", 1996, s. 31–32. Geomorfologiya. Coğrafiya elmi 50 ildə//Bakı, 1996, s. 25–35. N. Ş. Şirinov, X. L. Tanrıverdiyev və E. K. Əlizadə ilə birlikdə. Landşaftşünaslıq.
Budaq Budaqov

Coğrafiya elmi 50 ildə //Bakı: "Elm", 1996, s.15–26. Toponimika. Coğrafiya elmi 50 ildə //Bakı: "Elm", 1996, s. 116–122. Coğrafi tədqiqatların xalq təsərrüfatına tətbiqiCoğrafiya elmi 50 ildəBakı: Elm, 1996, s. 122–142. Azərbaycan Respublikasının təbii-iqtisadi rayonlaşdırılması və onun inzibati idarəetmədə istifadə yolları Azərbaycan XXI əsrin astanasında Respublika elmi-praktiki konfransının materialları//Bakı, 1997, s.272–274. A. Nadirov və T. Həsənovla birlikdə. Ləzə sürüşmə sel axınının əmələ gəlməsinin geodinamiki xüsusiyyətləri Azərbaycan Coğrafiya Cəmiyyətinin VII qurultayının materialları. Bakı, 1998, s.6. A. A. Mikayılov və A. İ. Qəhrəmanovla birlikdə.
Budaq Budaqov

Yaddaşımızın tarixi. Dil məsələlərinə dair tematik toplu-2.//Bakı, 1998, s.116–120. Coğrafiya elminin müasir fundamental problemləri. Coğrafiyanın fundamental problemləri üzrə Birləşmiş Elmi Şuranın ikinci səyyar sessiyası haqqında. Bakı: "Elm", 1998, № 19–20, s. 44–53. Azərbaycanın təbii-coğrafi şəraiti/Azərbaycan tarixi. Bakı: "Elm", 1998, s.44–53. Azərbaycanlıların Ermənistandan deportasiyası tarixinin tədqiqi sahəsində təxirəsalınmaz vəzifələrimiz. Tarix və onun problemləri. Bakı, 1998, № 1(3), s.3–16.
Budaq Budaqov

və s. Əfsanəli dağlar: Azərbaycan dağları haqqında. Bakı: "Elm", 1973, s. 86. H. Ə. Əliyevlə birlikdə. Məktəb coğrafiyası kursunun tədrisində geologiya//Tarix, ictimaiyyat, coğrafiya tədrisi/Azərbaycan məktəbi. 1984, № 5, s. 24–30 Elmi kütləvi məqalələri Üzən su anbarları Qərq olmuş dağlar İki mərtəbəli çaylar Canlı adalar Torpaq nəfəs almırmı? Yerin dərinliyinə doğru Dağların həyatı Antarktidanın taleyi Marian çökəkliyinin taleyi Elmi publisistik məqalələr Qazaxıstan torpağının gur şəlaləsi: Ç. Z. Vəlixanovun anadan olmasının 150 illiyi münasibətiləAzSSR EA Xəbərləri. Yer elmləri seriyası. 1987, № 5, s. 71–76. Görkəmli alim və vətəndaş. Akademik Həsən ƏliyevAzərbaycan təbiəti.
Budaq Budaqov

1993, № 2, s. 1–2. Akademik H. Ə. Əliyev torpaqşünas, coğrafiyaşünas, torpağın həyəcan carçısı (elmin korifeyləri) //Bakı: "Elm", 1994, s.197. Bakıxanovun coğrafi fikirlərinə dair.Abbasqulu Ağa Bakıxanov 200 (1794–1846)Respublika konfransının materialları (tezisləri). 1994, s. 18–19. Elin oğlu (akademik H. Ə. Əliyev haqqında xatirələr). Tərtibçi// Bakı: "Elm", 1995, s. 154, 2002, s. 136. Novruz yaşarlı ömür. Şıxəli Qurbanov haqqında xatirələr//Bakı: "Elm", 1996, s. 47. Azərbaycanlıların Ermənistandan deportasiyası tarixinin tədqiqi sahəsində təxirəsalınmaz vəzifələrimiz. Tarix və onun problemləri.
Budaq Budaqov

Bakı, 1998, № 1(3), s.3–16. Xalqımızın şəfaətli Şəfaəti. Görkəmli alim, səmimi insan, unudulmaz dost (akademik Şəfaət Mehdiyev haqqında xatirələr)//Bakı, 2000 İlham dünyası (İlham Əliyev haqqında).//Təfəkkür elmi-ictimai-siyasi jurnal. 2000, № 2, s. 2–7. Selləri ram etmək olar Azərbaycan təbiəti. 2001, № 1. Tale yüklü dənizlər.Coğrafiya elminin uğurları. "İsmayıl" nəşr, 2001, s.65. Ziyalı Ziya duhası. Ölümdən güclü.
Budaq Budaqov

Ziya Bünyadov müasirlərin xatirələrində//Bakı: "Elm", 2002, s. 286. və s. Beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü Mərkəzi Asiya Səhraları Şurasının üzvü (Daşkənd); Coğrafiyanın fundamental problemlərinə dair EA Beynəlxalq Assosiasiyası Şurasının üzvü; "Səhraların mənimsənilməsinin problemləri" Beynəlxalq jurnalının redaksiya heyətinin üzvü (Aşxabad-İlım); "Geomorfologiya" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü (Moskva); Lütfizadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü və s. Təltif və mükafatlar SSRİ Coğrafiya Cəmiyyətinin V. A. Preyevalski adına "Qızıl" medalı – 1978; SSRİ XTNS-in Bürünc medalı – 1982; Azərbaycan Təbiəti Mühafizə Cəmiyyətinin "Xatirə" medalı – 1985; Azərbaycan SSR Ali Soveti RH-ın 4 dəfə Fəxri Fərmanı; "Məmməd Araz" Mükafatı – 1993; Akad. Y. Məmmədəliyev adına medal və mükafat – 1995; "Vətən" Fəxri Fərmanı; Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin Həmkarlar İttifaqı tərəfindən "Azərbaycan bayrağı" laureatı diplomu – 1998; Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Şurası tərəfindən verilmiş Fəxri Fərman – 1998; İslam xeyriyyəçiliyinə görə H. Z. Tağıyev Mükafatı – 2000; "Şöhrət" ordeni – 2000.və s. Filmoqrafiya Azərbaycan SSR (film, 1978) Şeirin xəzrisi (film, 2000) Azərbaycan xəritəsi (film, 2006) Böyük ömrün 7 anı (film, 2007) Təbiətin xilaskarı (film, 2007) Xarici keçidlər Budaq Əbdüləli oğlu Budaqov Budaq Budaqov Budaq Budaqov — Elmi fəaliyyəti Budaq Budaqov "Həyat anlarımdan səhifələr". Şəmsiyə Musa qızı. Alim oldun yaz, cahil oldun qaz. //İki sahil.-2000, 18 fevral. Elşən Məmmədov. Görkəmli alim, gözəl insan//Vaxt.-1999, 14 – 20 yanvar. Zahid Məmmədov. Elm fədaisi (B. Ə. Budaqovun anadan olmasının 70 illiyi münasibətilə)//Azərbaycan müəllimi.-1998, 5 fevral.
Budaq Budaqov

Hüseyn Əhmədov. Qərbi Azərbaycan ziyalılarının ümumazərbaycan maarifi, elm və mədəniyyətinin inkişafında tarixi xidmətləri//Azərbaycan.-1998, 23 fevral. S. 5. Aydın. Akademikin Həcc ziyarəti//Gün.-19698, 3 may. B. Ə. Budaqovun Həcc ziyarəti haqqında. Azərtac. Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev Respublika Ağsaqqallar Şurasının üzvlərini qəbul etmişdir (B. Ə. Budaqov haqqında). //Azərbaycan.-1998, 22 may. Akif Əlizadə.
Budaq Budaqov

Elmə həsr edilmiş ömür//Respublika.-1998, 24 fevral. B. Ə. Budaqovun elmi fəaliyyətindən Nərgiz Rüstəmli. İstanbulda 3 gün//Respublika.-1997, 30 aprel. S3. Nəriman Həsənzadə. Ölməzliyin vəsfi//Həyat.-1995, 30 sentyabr.
Kərim Kərimov (general)

Kərim Abbasəli oğlu Kərimov (14 noyabr 1917, Bakı – 29 mart 2003, Moskva) — sovet mühəndisi və alimi, artilleriya general-leytenantı, pilotlu gəmilərin sınaq uçuşları üzrə dövlət komissiyasının sədri (1966–1991). Sovet kosmik proqramının banilərindən biri.Kərimov uzun illər sovet kosmonavtikasında əsas şəxslərdən biri olsa da, onun şəxsiyyəti karyerasının çox hissəsi boyunca ictimaiyyətdən gizli saxlanılırdı. Kosmonavtikanın inkişafındakı xidmətlərinə görə çoxsaylı dövlət mükafatları laureatıdır. Kərim Abbasəli oğlu Kərimov 1917-ci ildə Bakıda N. Aşurbəyli küşəsi ev 14 də babasının evində anadan olmuşdur. Ata və ana babası qədim Şamaxı şəhərindəndir. Anası Sürəyya Hacı Əsədulla qızı Kərimova (Əhmədova) Mesenat Z. Tağıyevin tikdirdiyi Bakı qızlar məktəbinin ilk məzunlarından olmuşdur.
Kərim Kərimov (general)

Atası Abbasəli Sankt-Peterburqda texniki təhsil almış və Azərbaycana qayıdaraq neft sənayesi sahəsində çalışmağa başlamışdır. Balaca Kərim 5 yaşımdan Təzə Pir məscidi yanında babasının himayədarlığı ilə açılan molla məktəbində quranı-kərimi öyrənirmiş. Babası görkəmli ictimai-siyasi xadim Hacı Əsədulla Hacı Əhməd oğlu Əhmədov (1867, Şamaxı – 1941, Bakı) Məclisi-Məbusanının təsisi haqqında qanununa (1918, 19 noyabr) əsasən, Cümhuriyyət Parlamentinə seçilmişdir. Bundan əvvəl Bakı şəhər dumasının üzvü olmuşdur.Kərim Kərimovun kiçik qardaşı Mustafa Kərimov tanınmış Sovet türkoloqlarından biri idi. Moskva şəhərində yaşayırdı. Türkologiya üzrə bir sıra elmi məqalələrin müəllifi idi. Mustafa Kərimov eyni zamanda zəngin Türk ədəbiyyatını rus dilinə tərcümə edərdi. Yaşar Kamalın "İncə Məmməd" əsərini məhz Mustafa Kərimov tərcümə edib, rus oxucularına təqdim etmişdi.
Kərim Kərimov (general)

Türkoloqların Vyanadakı Konfransından Moskvaya dönərkən Mustafanın olduğu təyyarə qəzaya uğrayıb. Kərim Kərimovun ortancıl qardaşı Süleyman Kərimov hərbi məktəb bitirmişdi. Müharibənin ilk dövründə Ukrayna cəbhəsində Lvov şəhərinin ətrafında qəhrəmancasına həlak olub. Generalın həyat yoldaşı Zərifə xanım Məhəmməd-Hənifə qızı bütün ömrünü ona həsr etmiş, Kərim Kərimovun problemləri ilə yaşamış, uğurlarına sevinmişdir. Bir neçə il bundan əvvəl dünyadan köçən qızı Sürəyya da elm sahəsində böyük uğurlar əldə etmişdi. O, texnika elmləri doktoru idi. Hələ orta məktəbdə oxuyarkən K. Kərimov radio texnikasına maraq göstərməyə başlamışdır.
Kərim Kərimov (general)

Radio XIX əsrin sonlarında icad edilsə də, onun Azərbaycanda yayılması işi ləngiyirdi. Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə Fransa ilə bağlanmış müqaviləyə əsasən Gəncədə radioqüllə inşa edilmiş və orada quraşdırılmış qəbuledici Avropada yayılan radio verilişlərini dinləməyə imkan yaratmışdır. Təbii ki, radio qovşaqlarının olmaması üzündən radiodan yalnız dövlət əhəmiyyətli işlər üçün istifadə edilirdi. Azərbaycanda radio ilə səslənən ilk nitq Azərbaycanın Parisdəki nümayəndə heyətinin rəhbəri Əlimərdan bəy Topçubaşovun Avropa ölkələri ilə danışıqlarının gedişi barədə hesabatı olmuşdur. Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulanda radioya təbliğat vasitəsi kimi yanaşıldığından o sürətlə inkişaf etdirildi. 1926-cı ildə Bakıda ilk radioötürücü və respublikanın müxtəlif məntəqələrində radioqəbuledicilər işə başladı.
Kərim Kərimov (general)

1936-cı ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutuna daxil olan Kərim Kərimov özü bir neçə radioqəbuledici düzəltmiş, bu istiqamətdə olan yeniliklərlə dərindən maraqlanmışdır. İstedadlı tələbə Azərbaycan radiosuna işə qəbul edilmiş, bir müddət işlədikdən sonra isə Mərdəkan radio qovşağının müdiri təyin olunmuşdur. 1941-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunu bitirən Kərim Kərimov elektromexanika üzrə mühəndis diplomu almışdır. Onun bəzi ideyaları hərbi mühəndisləri maraqlandırmışdır. Artıq bu dövrdə İkinci dünya müharibəsi gedirdi. Radiomühəndislərə cəbhələrdə böyük ehtiyac duyulsa da, gənc mütəxəssisin istedadı nəzərə alınaraq 1942-ci ildə ona Dzerjinski adına Artilleriya Akademiyasına daxil olmaq üçün təyinat vermişlər.
Kərim Kərimov (general)

Maraqlıdır ki, bilikləri yoxlanıldıqdan sonra Kərim Kərimov birbaşa akademiyanın V kursuna daxil olmuşdur. Beləliklə o, 1943-cü ildə bu təhsil müəssisəsini topçu-mühəndis ixtisası üzrə başa çatdırmışdır. O, "Katyuşa" adı ilə tanınan BM-13 yaylım atəş qurğusu üzrə mütəxəssis kimi hazırlanmışdır. Qvardiya minaatan hissələrinin tərkibində olan bu qurğular Sovet İttifaqının ən güclü silahı kimi məxfilikdə saxlanılırdı. Gənc mütəxəssis Qvardiya minaatan hissələri Baş İdarəsinin müvəkkili kimi BM-13 qurğusu üçün mərmilərin zavodlarda istehsalına nəzarət etmək tapşırığı almışdı. Öz işinə can yandıran Kərim Kərimov daim silahın təkmilləşdirilməsi barəsində düşünürdü və bu istiqamətdə bir neçə dəyərli təklif də irəli sürmüşdü.
Kərim Kərimov (general)

Məhz həmin vaxtdan Kərim Kərimov həyatını raket texnikası ilə bağlamışdır. Ömrünün sonunadək o, raket texnikasının yaradılması və inkişafı naminə var gücü ilə çalışmış, zehni və fiziki qüvvəsini əsirgəməmişdir. Zavodlarda işlədiyi dövrdə onun yüksək təşkilatçılıq qabiliyyəti də özünü büruzə vermişdir. 1945-ci ildən SSRİ Müdafiə Nazirliyi sistemində raket texnologiyaları yaradan konstruktor büroları və zavodlarında çalışan Kərim Kərimov bir neçə elmi ixtiranın müəllifi olmuşdur. 1946-cı ildən başlayaraq o, ballistik raketlərin radioölçmə sistemlərinin yaradılması istiqamətində işlər aparmışdır. Onun araşdırmaları nəticəsində yaradılan raketlərin daxili parametrlərinə nəzarət edən "Don" radioölçmə sisteminin elmi-texniki göstəriciləri sonradan kosmik sənayedə tətbiq olunmağa başlanmışdır.
Kərim Kərimov (general)

Bu nailiyyətinə görə Kərim Kərimov 1950-ci ildə ilk dəfə SSRİ Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür. Baykonur kosmodromunun əsası qoyulan gündən o, Kosmik Gəmilər üzrə Dövlət Komissiyasının tərkibinə daxil edilmişdir. Kosmik aparatların yaradılmasında, dünyada ilk dəfə insanın kosmosa göndərilməsində onun da rolu az olmamışdır. Nəticədə ilk kosmonavt Yuri Qaqarinin tarixi uçuşu uğurla başa çatdıqdan sonra Kərim Kərimov SSRİ-nin ən yüksək ordeni – Lenin ordeni ilə təltif olunmuşdur. 1945-ci ildə böyük mühəndis vəzifəsində çalışmağa başlayan Kərim Kərimov 1965-ci ildə Kosmik Vasitələr İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir. Həmin ildə o, Ümumi Maşınqayırma Nazirliyinə ezam olunmuşdur.
Kərim Kərimov (general)

Yeni yaradılan bu nazirlik kosmik sənayenin bütün müəssisələrini özündə birləşdirirdi, lakin K. Kərimovun istedadını və təşkilatçılıq qabiliyyətini yüksək qiymətləndirən məşhur konstruktor S. P. Korolyov 1966-cı ildə təkidlə onun Kosmik Gəmilər üzrə Dövlət Komissiyasının sədri təyin edilməsinə nail olmuşdur. O, bu məsul vəzifədə 25 il çalışmışdır. Kosmik uçuşlarla bağlı bütün sistemlərin hazırlığını yoxlayan, uçuşun başlanmasına icazə verən məhz Kərim Kərimov idi. Kosmik səyahətə çıxan və tapşırığı yerinə yetirib geri dönən üçüş heyətlərinin hesabatlarını qəbul edərək heç vaxt televiziya reportajlarına düşməyən şəxs də Kərim Kərimov idi. 1974-cü ildə Kərim Kərimov əsas vəzifəsi ilə paralel olaraq Mərkəzi Elmi-Tədqiqat Maşınqayırma İnstitutu direktorunun birinci müavini kimi elmi-təşkilatçılıq fəaliyyətinə qatılmışdır. O dövrdə sovet kosmonavtikasının fəxri sayılan, alim-mühəndis zehninin qələbəsi kimi qəbul edilən kosmik aparatlar onun fəal iştirakı və birbaşa rəhbərliyi ilə yaradılmışdır. Onların sırasında yeni nəsil "Soyuz" kosmik gəmiləri, "Salyut" orbital stansiyası, sonradan isə çoxmodullu "Mir" stansiyasının adlarını çəkmək olar. Azərbaycanla əlaqəni kəsməyən, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Aerokosmik Tədqiqatlar Mərkəzinə əlindən gələn köməkliyi göstərən general bir çox azərbaycanlı alimin bu sahədə fəaliyyət göstərib inkişaf etməsi üçün şərait yaratmışdır.
Kərim Kərimov (general)

1991-ci ildə istefaya çıxan Kərim Kərimov ömrünün sonunadək kosmik sahə ilə əlaqəsini kəsməmiş, Uçuşları İdarəetmə Mərkəzinin məsləhətçisi olmuşdur. İstehsalat-təşkilat və elmi fəaliyyətinə görə general-leytenant Kərim Kərimov Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adına, iki dəfə Lenin ordeninə, Qırmızı Əmək Bayrağı, Qırmızı Ulduz ordenlərinə layiq görülmüş və çoxlu medalla təltif olunmuşdur. Kərim Kərimov 2 dəfə dövlət mükafatı almışdır. O həmçinin Azərbaycan Respublikasının "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmiş, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü seçilmişdir.General-leytenant Kərim Kərimov 2003-cü ildə Moskva şəhərində vəfat etmiş və orada da dəfn olunmuşdur. Xalq artisti Vasif Babayev general-leytenant Kərim Kərimova "Yüksəliş" adlı tammetrajlı sənədli film çəkmişdir. Moskvada sənədli filmin təqdimatı olmuşdur.
Kərim Kərimov (general)

Nizami Kino Mərkəzində də tammetrajlı sənədli filminin təqdimatı olmuşdur.2017-ci ilin noyabrında AMEA-da Kərim Kərimovun 100 illik yubileyi qeyd olunmuşdur.Kərim Kərimova həsr olunmuş "Tamamilə məxfi general" kitabı işıq üzü görüb. Bu gün Kərim Kərimovun doğum günüdür Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine AZƏRBAYCAN TARİXİNDƏN YÜZ ŞƏXSİYYƏT"Ayna Mətbu Evi" Bakı – 2006. Redaktor: İntiqam Qasımzadə Vətənimizi xaricdə layiqincə təmsil edən azərbaycanlılar Arif İbrahimov "Kosmos Fatehlərinin Sərkərdəsi" /RESPUBLİKA /gündəlik ictimai-siyasi, sosial iqtisadi qazet/ 14 noyabr 2017-ci il. www. RESPUBLIKA-NEWS. AZ.
Kərim Kərimov (general)

Yusif İbrahimoğlu "Kərim Kərimov Yuri Qaqarini kosmosa yola salan azərbaycanlı" Çapar" /jurnalı No 4 aprel 2019-il. AZ. TV. "Yüz İlin Adamları Sovet kosmik proqramlarının banilərindən biri Kərim Kərimov" sənədli filmi. Youtube.com. 16.01.2022-ciil.
Metrologiya

Metrologiya — fiziki parametrlərin ölçülməsi, tələb olunan dəqiqliyin əldə edilməsi üçün istifadə edilən metod və vasitələr barədə elmdir. Eyni zamanda metrologiya — istehsal olunan məhsulların və proseslərin keyfiyyərinin əsasıdır. Elmi və texniki tərəqqinin inkişafı işində, istehlakçıların tələblərinə uyğun olan məhsulların layihələndirilməsində və effektiv istehsalında, həmçinin, uyğunsuzluqların aşkar edilməsi və qarşısının alınması prosesində hakim mövqe metrologiyaya məxsusdur. Metrologiyanın əsas predmeti ölçmələr, onların vəhdəti və dəqiqliyidir. Qanunverici metrologiya dövlət tərəfindən müəyyənləşdirilmiş qaydalarla ölçmə vasitələrinin eyniliyini və ölçmələrin vəhdətini təmin edir. Nəzəri metrologiya bu elmin fundamental əsaslarını işləyib hazırlayır. Tətbiqi metrologiya nəzəri işləmələrin və qanunverici metrologiyanın müddəalarının praktiki tətbiqi məsələlərini işıqlandırır. Həmçinin bax Azərbaycan Respublikası Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi Ölçü vahidləri
Zarina Qurbanova (aktrisa)

Zarina Qurbanova (17 dekabr 1990, Sumqayıt) — azərbaycanlı aktrisa. 1990-cı ildə Sumqayıt şəhərində doğulub. 1997-ci il Bakı şəhəri 190 nömrəli məktəbə getmişdir. Hərbçi ailəsində doğulduğundan 2000-ci ildə Rusiyaya köçmüş, 2004-cü ildə yenidən Bakıya dönmüş və 91 nömrəli məktəbdə oxumağa davam etmişdir. Məktəbi bitirdiyi ilədək 3 nömrəli musiqi məktəbi vokal bölməsində musiqi təhsili almışdır. Həmin dövrdə muğam, rəssamlıq və rəqslə də məşğul olmuşdur. 2008-ci il İncəsənət Universitetinin rejissorluq fakültəsinə daxil olmuşdur. Universitet illərində hazırlanan bütün tamaşa tədbirlərdə fəal iştirak etmiş bir çox mükafatlarla təltif olunmuşdur və 2012-ci il rejissoru olduğu İlğım tamaşasına görə qırmızı diplomla universiteti bitirmişdir.
Zarina Qurbanova (aktrisa)

Daha sonra yerli telekanallarda "ulduzlu saat", "incəsənət", "gəzək yeyək" verlişinin aparıcısı olmuş. Azərbaycan kinostudyası nəzdində çəkilən. Rejissoru Xəyyam Abdullayevin olduğu "sirr" filmində rejissor asistantı kimidə fəaliyyət göstərmişdir. Bu dövr ərzində Addım gənclər təşkiıatı tərəfindən keçirilən "no smoking" film festivalı "sağlam həyat yaradıcılıq" sərgisində rejissoru olduğu qısa filmlərə görə 1 və 4-cü yerlərlə mükafatlandırılmışdır. Aktrisa kimi fəaliyyətinə başladıqdan sonra 2015-ci ildə baş rol oynadığı Arzuların ardınca filmində xərçəngdən əziyyət çəkən qadının taleyini canlandıraraq tamaşaçı rəğbətini qazanmışdır. Eyni ildə Akademik Musiqili teatrına "yatmış gözəl" tamaşası Malifisenta obrazını oynamağa dəvət almış balaca tamaşaçılarında sevgisini qazanmışdır. Bundan sonrakı illər digər filmlərdə müxtəlif janrlarda oynadığı obrazlara görə bir neçə dəfə "yaxşı aktrisa oyunu" mükafatına layiq görülmüşdür. Filmoqrafiya
Böyük Britaniya krallığı

Rəsmi olaraq Böyük Britaniya adlandırılan Böyük Britaniya krallığı Qərbi Avropada 1 may 1707-ci ildən 1 yanvar 1801-ci ilədək suveren bir dövlət idi. Dövlət, 1706-cı ildə aktlarla təsdiq edilmiş Birlik Müqaviləsinə tabe olaraq meydana gəldi. İngiltərə adaları və Kanal adaları istisna olmaqla, Böyük Britaniyanın bütün adalarını və kənar adalarını əhatə edən vahid bir səltənət yaratmaq üçün İngiltərə (Şotlandiya daxil olmaqla) və Şotlandiya krallıqlarını birləşdirən Union 1707 Birliyi. Unitar dövlət Vestminsterdə qurulmuş vahid bir parlament və hökumət tərəfindən idarə olunurdu. Keçmiş krallıqlar Şotlandiya Ceyms VI və İngiltərənin kraliçası I Elizabetin ölümündən sonra 1603-cü ildə "Taclar İttifaqı" nı ortaya qoyduqdan sonra şəxsi birlik içində idi. Krallığın yarandığı gündən İrlandiya ilə qanunverici və fərdi birlikdəydi və 1714-cü ildə Böyük Britaniyanın taxt-tacına I Corcun qoşulmasından sonra krallıq Hanover seçiciləri ilə fərdi birlikdəydi. Yeni birləşən krallığın ilk illəri 1746-cı ildə Cullodendə Stuart səbəbi ilə məğlub olaraq sona çatan Yakobit yüksəlişləri ilə əlamətdar oldu. 1763-cü ildə yeddi illik müharibədə qalib gələn İngiltərə imperiyasının hökmranlığına səbəb oldu.
Böyük Britaniya krallığı

Bir əsrdən çox davam edən qlobal güc və yavaş-yavaş tarixin ən böyük imperiyasına çevrildi. 1750-ci illərin ortalarından başlayaraq krallığı Şərqi Hindistan Ticarət Şirkətinin təcavüzkar genişlənməsi ilə Hindistan yarımadasında üstünlük təşkil etdi və Amerika İstiqlal Müharibəsində məğlubiyyətə uğrayana qədər Şimali Amerika qitəsinin geniş böyüyən Amerika koloniyaları ilə qarşılaşdı. Böyük Britaniya krallığı Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş krallığı ilə 1 yanvar 1801-ci ildə Birlik 1800 aktı ilə əvəz edildi. Etimologiya Britaniya adı, Böyük Britaniya, Britaniya və ya Britaniya adası, İngilislərin Köhnə Fransız Bretanansı (oradan da Müasir Fransız Bretagne) və Orta İngilis Bretayne, Breteyne adaları üçün Latın adından yaranmışdır. Böyük Britaniya termini ilk dəfə 1474-cü ildə rəsmi olaraq istifadə edilmişdir. "Britaniya" dan əvvəl "Böyük" sözünün işlədilməsi, həm Britaniya, həm də Britaniya üçün Bretagne istifadə edən fransız dilində yaranmışdır.
Böyük Britaniya krallığı

Buna görə fransızlar İngilis dilinə verilmiş bir fərq kimi Britaniya la Grande Bretagne adlandıraraq ikisini ayırd etdilər.Birlik Müqaviləsi və Birliyin sonrakı aktları, İngiltərə və Şotlandiyanın "Böyük Britaniyanın adı ilə Bir krallığa Vahid" olacağını, və "Böyük Britaniya" dövlətin rəsmi adı olduğunu söylədi. "Böyük Britaniya Parlamenti" kimi titullarda da istifadə olunur. Həm aktlar, həm də Müqavilə ölkəni "Bir krallığı" və "Birləşmiş krallıq" kimi təsvir edir, bu da bəzi nəşrləri "Birləşmiş krallıq" ın 1801-ci ildə yaranmamışdan əvvəl bir ad kimi səhv edilməsinə səbəb olmuşdur. Şotlandiya Parlamentinin, BBC-nin və digərlərinin, o cümlədən Tarix Dərnəyinin saytları 1 may 1707-ci ildə Böyük Britaniya Birləşmiş krallığı olaraq yaradılan dövlətə istinad edir. Birləşmiş krallıq termini bəzən 18-ci əsrdə dövləti təsvir etmək üçün istifadə olunurdu, lakin onun adı deyildi. Siyasi quruluş 9-cu əsrdən bəri mövcud olan İngiltərə və Şotlandiya krallıqları (İngiltərə 16-cı əsrdə Uels daxil olmaqla) 1707-ci ilə qədər ayrı-ayrı dövlətlər idi, lakin 1603-cü ildə Şotlandiya Ceyms VI kral olduqdan sonra fərdi birliyə girdilər.
Böyük Britaniya krallığı

İngiltərənin James I adı altında Stuart Evi yanında Crowns Birliyi, Böyük Britaniyanın bütün adasının indi tək bir monarx tərəfindən idarə olunduğunu söylədi, İngilis tacını əlinə alaraq krallığı da idarə etdi. İrlandiya Üç krallığın hər biri öz parlamentini və qanunlarını qorudu. İnsan adası və Kanal adaları da daxil olmaqla müxtəlif kiçik adalar kralın ixtiyarında idi. Birlik 1707 aktları qüvvəyə minəndə, Böyük Britaniyanın vahid bir vəliəhdi və vahid bir parlament qurulması ilə bu mülahizə kəskin şəkildə dəyişdi. İrlandiya, 1800-cü il aktlarına qədər, öz parlamenti ilə rəsmi olaraq ayrı qaldı. 1707 Birliyi, 1701-ci il İngilis Hərəkət Qanununa uyğun olaraq taxta yalnız bir protestant varisliyini təmin etdi; əvəzinə Şotlandiyanın qüvvəyə minməsini dayandıran 1704 saylı Təhlükəsizlik Qanunu oldu. Qəsəbə Aktı, İngilis taxtının varisinin Hanoverin Elektress Sophianın nəslindən olmasını və katolik olmamasını tələb etdi; bu 1714-cü ildə George I-nin Hannover ardıcıllığına səbəb oldu.
Böyük Britaniya krallığı

Həm İngiltərə parlamentini, həm də Şotlandiya Parlamentini əvəz edən Böyük Britaniya parlamentinə qanunverici səlahiyyət verildi. Təcrübədə, İngiltərə parlamentinin davamı idi, Westminsterin eyni yerində oturaraq Şotlandiya nümayəndəliyini də əhatə etdi. Keçmiş İngiltərə Parlamenti və Birləşmiş krallığın müasir Parlamentində olduğu kimi, Böyük Britaniya Parlamenti də üç elementdən ibarət idi: İcmalar Palatası, Lordlar Palatası və Vəliəhd. İngilis həmyaşıdlarının Lordlar Palatasında oturmaq hüququ dəyişməz qaldı, qeyri-mütənasib böyük şotland həmyaşıdlarına hər parlamentin ömrü boyu seçilən yalnız 16 nümayəndə həmyaşıdının göndərilməsinə icazə verildi. Eynilə, keçmiş İngilis İcmalar Palatasının üzvləri Britaniya İcmalar Palatasının üzvləri kimi davam etdilər, lakin iki ölkənin nisbi vergi bazalarının əks olunması olaraq Şotlandiya nümayəndələrinin sayı 45-ə endirildi. Peerage-də yeni yaradılan həmyaşıdlar Böyük Britaniyanın Lordlarına oturmaq avtomatik hüququ verildi.
Böyük Britaniya krallığı

Şotlandiya üçün ayrı bir məclisin sona çatmasına baxmayaraq, öz qanunlarını və məhkəmələr sistemini qorudu, özünün presviterian kilsəsini qurdu və öz məktəblərinə nəzarət etdi. Sosial quruluş yüksək iyerarxik idi və eyni elita 1707-ci ildən sonra nəzarətdə qalır. Şotlandiya öz əla universitetlərinə sahib olmağa davam etdi və güclü intellektual birliyi ilə, xüsusən Edinburqda Şotlandiya Maarifçiliyi Britaniya, Amerika və Avropa təfəkkürünə böyük təsir göstərdi. İrlandiyanın rolu 1495-ci il Poynings Qanunu nəticəsində İrlandiya Parlamenti İngiltərə Parlamentinə, 1707-ci ildən sonra isə Böyük Britaniya Parlamentinə tabe oldu. Vestminster parlamentinin 1719 saylı Bəyannamə Aktı (həmçinin İrlandiyanın Böyük Britaniya Qanununun 1719-a bağlılığı adlanır) qeyd etdi ki, İrlandiya Lordlar Palatası bu yaxınlarda "İrlandiya məhkəmələrinin qərarlarını araşdırmaq, yeniləmək və düzəltmək üçün bir güc və yurisdiksiyanı qəbul etdiyini elan etdi" İrlandiya krallığı Böyük Britaniyanın tacına tabe və asılı olduğundan, Böyük Britaniya Parlamenti vasitəsi ilə kralın "krallığı və İrlandiya xalqını" bağlamaq üçün kifayət qədər etibarlı qanun və əsasnamələr hazırlamaq üçün tam gücü və səlahiyyəti var idi. Qanunvericilik 1782-ci il İrlandiya Qanunundan asılılığı təmin etmək üçün ləğv edildi. Elə həmin il 1782-ci il İrlandiya konstitusiyası qanunverici azadlıq dövrü yaratdı.
Böyük Britaniya krallığı

Bununla birlikdə, İngilis tacına tabe olmağı və asılılığı aradan qaldırmaq və bir respublika qurmaq istəyən 1798-ci il İrlandiya üsyanı 1801-ci ildə Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş krallığının yaranmasına səbəb olan amillərdən biri idi. Şotlandiya və İngilis parlamentlərinin birləşməsi Krallığının daha dərin siyasi inteqrasiyası İngiltərə və Şotlandiyanın son Stuart monarxı və Böyük Britaniyanın ilk monarxı kraliça Annanın əsas siyasəti idi. İngiltərə və Şotlandiya parlamentlərinin nümayəndələri arasında aparılan danışıqlardan sonra 1706-cı ildə Birlik Müqaviləsi qəbul edildi və hər bir parlament onu təsdiqləmək üçün ayrıca Birlik aktlarını qəbul etdi. İngiltərə və Şotlandiyanın ayrı-ayrı parlamentlərini və taclarını birləşdirərək vahid Böyük Britaniya krallığını yaradan sənədlər 1 may 1707-ci ildə qüvvəyə minmişdir. Anne, vahid İngilis taxtını almış ilk monarx oldu və Birlik, Şotlandiya və İngiltərə Sazişinin 22-ci maddəsinə uyğun olaraq hər biri Böyük Britaniyanın yeni İcmalar Palatasına üzv göndərdi. Şotlandiya və İngilis hakim sinifləri hakimiyyəti saxladılar və hər bir ölkə öz qanuni və təhsil sistemlərini, qurulmuş Kilsəsini də qorudu. Birləşmiş, daha böyük bir iqtisadiyyat qurdular və skotslar yeni İngilis qüvvələri və İmperiyasına əsgər və müstəmləkə məmurlarını verməyə başladılar. Ancaq başlanğıcda diqqətə çarpan bir fərq, yeni Şotlandiya parlament üzvlərinin və nümayəndə həmyaşıdlarının hazırkı Şotlandiya Parlamenti tərəfindən seçilməsi, Westminster'dəki İcmalar və Lordlar Evlərinin bütün mövcud üzvlərinin vəzifədə qalması idi. Kraliça Anne, 1702–1714 İspan Ardıcılığı Müharibəsi (1702–14) dövründə İngiltərə, xüsusilə Hollandiya Respublikası və Müqəddəs Roma İmperiyası ilə ortaq düşməni olan Fransa kralı Lui XIV ilə ittifaq yaratmaq və maliyyələşdirmə siyasətini davam etdirdi.
Böyük Britaniya krallığı

1702–1714-cü illərdə hökmranlıq edən kraliça Anne, müşavirləri ilə, xüsusən də olduqca müvəffəqiyyətli baş general, John Churchill, Marlboroughun 1-ci Dersi ilə yaxından işləyir. Müharibə maliyyə axını oldu, çünki İngiltərə müttəfiqlərini maliyyələşdirməli və xarici əsgərlər işə götürməli idi. Döyüşdə dayanan və cəbhədə döyüş yorğunluğunu sona qədər təyin etdi. Müharibə əleyhinə Tory siyasətçiləri 1710-cu ildə Parlamentin nəzarəti qazandı və barışığa məcbur edildi. Utrecht müqaviləsi İngiltərə üçün çox əlverişli idi. İspaniya Amerikadakı imperiyasını itirdi və Amerikadakı koloniyalarını daha yaxşı idarə etmək üçün çalışarkən böyük bir güc olaraq əldən getdi. Xaricdəki ingilislərə söykənən Birinci İngilis İmperiyası genişləndi. Fransadan, Böyük Britaniya Nyufaundlend və Acadia, İspaniyadan isə Gibraltar və Menorcaya sahib oldu.
Böyük Britaniya krallığı

Cəbəllütariq Böyük Britaniyaya Atlantikadan Aralıq dənizinə girişi idarə etməyə imkan verən əsas dəniz bazası oldu. Müharibə Fransa hərbi, diplomatik və iqtisadi dominantlığının zəiflədiyini və İngiltərənin dünya səhnəsinə böyük bir imperiya, hərbi və maliyyə gücü olaraq gəldiyini qeyd etdi. İngilis tarixçisi G. M. Trevelyan iddia edir:On səkkizinci əsr sivilizasiyasının sabit və səciyyəvi dövrü ilə bağlanmış bu Müqavilə, köhnə Fransa monarxiyasından Avropa üçün təhlükənin sonunu qeyd etdi və ümumilikdə dünya üçün daha az əhəmiyyət kəsb etdi. Böyük Britaniyanın dəniz, ticarət və maliyyə üstünlüyü yarandı. Hanover dövrü: 1714–1760 18-ci əsrdə İngiltərə və 1707-dən sonra Böyük Britaniya, Fransa imperiya səhnəsindəki əsas rəqibi olaraq dünyanın hakim müstəmləkə gücünə çevrildi. 1707-ci ildən əvvəl xaricdəki İngilis mülkləri Birinci İngilis İmperiyasının nüvəsi oldu.
Böyük Britaniya krallığı

George I: 1714–1727 Tarixçi W. A. Speck demişdir: "1714-cü ildə hakim sinif o qədər acı bir şəkildə bölündü ki, bir çoxları kraliçanın Anne'nin ölümü ilə əlaqədar bir vətəndaş müharibəsinin başlayacağından qorxdular". Ən zəngin ərazilərdən bir neçə yüz elit ailənin siyasətə nəzarət etməsi, amma dərin parçalanması, Tori ilə Stuartın "Qoca iddiaçı" qanuniliyinə sadiq qalması, sonra sürgündə olması. Whigs protestant ardıcıllığını qorumaq üçün krala ciddi dəstək verdi. Yeni kral George I populyar olmayan bir alman idi və ona dəstək olmaq üçün yalnız kiçik bir İngilis ordusu var idi. Doğulduğu Hanoverdən və Hollandiyadakı müttəfiqlərindən hərbi dəstək aldı. Marl Earl, kralın devrilməsini hədəfləyən 1715-ci ildə Yaqublilərdə yüksələn 10.000 nəfərlik 18 həmyaşıdına rəhbərlik etdi.
Böyük Britaniya krallığı

Bu zəif təşkil edilmiş və qətiyyətlə məğlub edilmiş, bir neçə lider edam edilmiş, bir çox lider öz torpaqlarını qovmuş və 700 məşhur ardıcıl West West Indies şəkər plantasiyalarında işləmək üçün sürgün edilmişdir. Əsas qərar, iddiaçının dinini katolikdən Anglikana dəyişdirməkdən imtina etməsi idi, ehtimal ki Tory ünsürünün çox hissəsini səfərbər etmiş olardı. Whigs James Stanhope, Charles Townshend, Sunderland Earl və Robert Walpole'nin rəhbərliyi ilə hakimiyyətə gəldi. Bir-birinin ardınca xalqlar yerli və yerli idarəetmədən qovuldu və daha çox milli nəzarət tətbiq etmək üçün yeni qanunlar qəbul edildi. Habeas corpus hüququ məhdudlaşdırıldı; seçki qəzəblənməsini azaltmaq üçün Septennial Qanunu 1715, parlamentin maksimum ömrünü üç ildən yeddi ilə artırdı.O, 13 il hökm sürən William III kimi, hakimiyyəti dövründə xaricdə yalnız yarım vaxt sərf etmişdir. Jeremy Black, kralın Hannoverdə daha çox vaxt keçirmək istədiyini iddia etdi: "1716, 1719, 1720, 1723 və 1725-ci illərdə etdiyi səfərlər uzun idi və ümumilikdə hakimiyyətinin xeyli hissəsini xaricdə keçirdi.
Böyük Britaniya krallığı

Səfərlər həm əhəmiyyətli danışıqlar, həm də məlumat və fikir mübadiləsi üçün də hallar oldu …. Hanoverə edilən ziyarətlər də tənqidçilərə İngilis maraqlarının laqeyd edildiyini iddia etmək imkanı verdi …. Corc İngilis dilində danışa bilmədi və onun Britaniya nazirlərinin bütün müvafiq sənədləri onun üçün fransız dilinə tərcümə edildi …. Bir neçə İngilis nazir və ya diplomat … Alman dilini bildi və ya dəqiq müzakirə edə bildi. "George I Tory'ların hakimiyyətdən qovulmasını dəstəklədi; gənc kralı III George 1760-cı ildə hakimiyyətə gələnə qədər və Whigs'i Tories ilə əvəz edənə qədər siyasi arenada qaldılar. George I tarix kitablarında tez-tez karikatura edilmiş, lakin tərcümeyi-halını yazan Ragnhild Hattona görə: Ümumiyyətlə, müharibədən sonrakı illərdə və təkrarlanan işğallarda və ya təhdid edilən işğallarda ölkəni sakit və məsuliyyətlə idarə edən Böyük Britaniya tərəfindən yaxşı işlər görüldü ….
Böyük Britaniya krallığı

Səmərəliliyi və təcrübəsi bəyənildi və nizamlı bir dövlət idarə etmək uzun təcrübəsi var …. Nazirlərinin və zabitlərinin, ordu və dəniz qüvvələrinin keyfiyyətinə qayğı göstərdi və hakimiyyəti dövründə sürətli gəmilərdəki donanmanın gücü artdı …. İngilis gücünün Avropada istifadə etdiyi şəkildə siyasi görmə və bacarıq göstərdi. Walpole dövrü: 1721–1760 Robert Walpole (1676–1745) 1721-dən 1742-ci ilədək İcmalar Palatasında çox gücə sahib çıxmış qəbilənin oğlu idi. 1727-ci ildə istifadə edilən ilk "baş nazir" oldu. Baş nazir, iki ardıcılları, Henry Pelham (1743–11754) və Pelham'ın qardaşı Newcastle Duke (1754–1762). Clayton Roberts Walpole'nın yeni funksiyalarını ümumiləşdirir: Kralın tövsiyələrini inhisara aldı, idarəyə yaxından nəzarət etdi, amansızcasına himayəsinə nəzarət etdi və parlamentdəki üstünlük təşkil edən partiyaya rəhbərlik etdi.
Böyük Britaniya krallığı

Cənubi Dəniz Qabarcığı Korporativ səhmdar, bir gecədə əldə edilə bilən maliyyəçilər arasında güclü dedi-qodu istisna olmaqla, yaxşı başa düşülməmiş yeni bir fenomen idi. Cənubi Dəniz Şirkəti, əvvəlcə İspaniya İmperiyası ilə ticarət qurmağa başlasa da, tez bir zamanda bütün Britaniyanın milli borcunun 60 faizini 30 milyon funt sterlinq olmaqla çox yüksək risk maliyyələşdirməsinə yönəltdi. Səhm sahiblərini şirkətdəki səhm sertifikatlarını nominal dəyəri 100 funt sterlinqə çevirməyə dəvət edən bir sxem qurdu — fikir, səhmlərinin artan qiyməti ilə qazanc əldə edəcəkləri ideyası idi. Bağlantıları olan hər kəs Bonanza'da axtarırdılar və bir çox digər xarici sxemlər gözə çarpan alıcılar tapırdı. 25 iyun 1720-də Cənubi Dəniz ehtiyatı 1.060 TL səviyyəsinə çatdı. Sonra qabarc partladı və sentyabr ayının sonunda 150 funt sterlinqə düşdü. Yüzlərlə görkəmli adam yüksək səhm almaq üçün borc götürmüşdü; aydın mənfəətləri yox oldu, lakin kreditlərin tam həcmini qaytarmağa borcludular. Bir çoxu iflas etdi və daha çox itirilmiş investorlar yarandı.
Böyük Britaniya krallığı

Bütün milli maliyyə və siyasi sistemə inam süqut etdi. Parlament araşdırdı və şirkət direktorları tərəfindən geniş yayındırma və Nazirlər Kabinetində korrupsiya hallarının olduğu qənaətinə gəldi. Təqsirləndirilən Nazirlər Kabinetinin üzvləri arasında, Qazaxıstanın Baş naziri, Postmaster Baş katibi və Dövlət Katibi, habelə iki başqa aparıcı adam, Lord Stanhope və Lord Sunderland da var idi. Walpole, fərziyyələrdə özünü göstərdi, lakin əsas oyunçu deyildi. Maliyyə və siyasi fəlakəti həll etmək üçün yeni Xəzinədarlığın Birinci Rəbbi olaraq çağırışa yüksəldi. İqtisadiyyat əsasən sağlam idi və çaxnaşma sona çatdı. Maliyyəçilərlə işləyərək sistemə inamı uğurla bərpa etdi.
Böyük Britaniya krallığı

Ancaq bu qədər pul itirən bir çox görkəmli adamın formalaşdırdığı ictimai rəy, qisas tələb etdi. Walpole, bütün 33 şirkət direktorunu işdən kənarlaşdıran və ortalama olaraq sərvətlərinin 82% -ni əlindən almış prosesə nəzarət etdi. Hökumət Cənubi Dəniz Şirkətinin səhmlərini 33 funt sterlinqə satın aldı və İngiltərə Bankına və Şərqi Hindistan Şirkətinə, bu problemi həll etmək üçün kifayət qədər böyük olan digər iki korporasiyaya satdı. Walpole King George və yoldaşlarının xəcalətli olmadığına əmin oldu və üç səs fərqi ilə bir neçə əsas hökumət məmurunu impiçmentdən xilas etdi. Stanhope və Sunderland, təbii səbəblərdən öldü, Walpole'u İngiltərə siyasətində hakim fiqur olaraq tək buraxdı. İctimaiyyət onu maliyyə sisteminin xilaskarı kimi qarşıladı və tarixçilər Whig hökumətini və həqiqətən Hannover sülaləsini tamamilə rüsvayçılıqdan qurtardı.
Böyük Britaniya krallığı

Himayəçilik və korrupsiya Walpole, Pelham və Lord Newcastle kimi patronajdan səmərəli istifadə ustası idi. Onların hər biri öz siyasi müttəfiqlərinə yüksək yerlər, ömürlük pensiyalar, mükafatlar, gəlirli hökumət müqavilələri və seçki vaxtı kömək etmək işlərinə diqqətlə yanaşdılar. Dostlar da öz növbəsində Parlamentə idarə etdilər. Beləliklə, 1742-ci ildə 140-dan çox parlament üzvü, Walpole'nin sayəsində güclü mövqe tutdular, bunlardan 24-ü kral məhkəməsində, 50-si hökumət orqanlarında, qalanları isə təqribən 500 funt sterlinq arasında idi; İllik 1000 funt. Adətən az və ya çox iş olurdu. Walpole də olduqca cəlbedici ruhani görüşlər payladı. 1725-ci ildə Məhkəmə yeni bir cəsarət qaydası, Vanna əmri tətbiq etdikdə, Walpole dərhal fürsəti ələ keçirdi.
Böyük Britaniya krallığı

36 yeni hörmətli şəxsin çoxunun həmyaşıdları və faydalı əlaqələri təmin edəcək millət vəkilləri olduğuna əmin oldu. Walpole özü Houghton Hall-dakı əmlakına və Avropanın böyük sənətkarlıq kolleksiyasına böyük sərmayə qoyaraq olduqca böyük bir varlı oldu.Walpole'nin üsulları onu qələbədən sonra qazandı, lakin qəzəbli müxalifət oyandırdı. Tarixçi J. H. Plumb deyir: Walpole siyasəti inamsızlığı, metodlarına nifrət yaratdı. Dəfələrlə siyasətinin parlamentdəki müvəffəqiyyəti yalnız Hökumətin Commonsdakı və Lordlardakı yepiskopların Şotlandiya üzvlərinə tamamilə nəzarəti olduğuna görə oldu. O, müxalifətin fəryadına Walpole siyasətinin millətin istəklərinə zidd olduğunu, pensiya və yerdən korrupsiyalı istifadə ilə tətbiq olunan bir siyasət olduğunu bildirdi.Müxalifət "vətənpərvərlik" adlandırdı və Uels şahzadəsinə gələcək "Patriot King" olaraq baxdı. Walpole tərəfdarları çox "vətənpərvər" ifadəsini istehza etdilər.Müxalifət "ölkə partiyası", ilk növbədə, əxlaqsız korrupsiya kimi tanıdığı patronajı hədəf alaraq Walpole'ya amansızcasına hücum etdi.
Böyük Britaniya krallığı

Öz növbəsində Walpole London teatrına senzura tətbiq etdi və William Arnall və pis siyasi korrupsiya ittihamını rədd edən digər yazıçılara korrupsiyanın ümumbəşəri şərt olduğunu iddia edərək subsidiya verdi. Bundan əlavə, mübahisə etdilər ki, siyasi ayrılıq da ümumbəşəri və insan təbiəti ilə ayrılmaz olan eqoist ehtiraslara görə qaçılmaz idi. Arnall, hökumətin qarşıdurmaya nəzarət etmək üçün kifayət qədər güclü olmalı olduğunu müdafiə etdi və bu baxımdan Walpole olduqca müvəffəq oldu. "Məhkəmə" siyasi ritorikasının bu üslubu 18-ci əsrdə davam etmişdir. Sahə marşalı Lord Cobham, aparıcı əsgər, 1733-cü ildən sonra bir müxalifət qurmaq üçün öz əlaqələrini istifadə etdi. Gənc William Pitt və George Grenville Cobham'ın fraksiyasına qatıldılar — "Cobham's Cubs" adlandılar. Walpole'nın aparıcı düşmənləri oldular və hər ikisi baş nazir oldu.1741-ci ilə qədər Walpole xarici siyasətdə kəskin tənqidlərlə üzləşmişdi — İngiltərəni İspaniya ilə yararsız bir müharibəyə girməkdə və korrupsiya iddialarını qaldırmaqda ittiham olunurdu.
Böyük Britaniya krallığı

13 fevral 1741-ci ildə keçmiş müttəfiqi olan Samuel Sandys onu işdən çıxarmağa çağırdı. Dedi: Ser Robert Walpole'nın xarici işlər ilə əlaqəsi belə idi: müttəfiqlərimizdən əl çəkdi, düşmənlərimizi şiddətləndirdi, ticarətimizə xəyanət etdi və koloniyalarımızı təhlükə altına aldı; və bu onun nazirliyinin ən az cinayət hissəsidir. Xalqın hökumətdən uzaqlaşdırılması üçün müttəfiqlərin itməsi və ya azadlıqlarımızın məhv edilməsinə ticarətin azalması nədir? Walpole'nin müttəfiqləri bir səs yazısını 209'dan 106'ya qədər səs verərək məğlub etdilər, ancaq Walpole'nin koalisiyası 1741'ci seçkidə yerlərini itirdi və dar bir kənarlıqla 1742'ci ilin əvvəlində hakimiyyətdən qovuldu. Walpole'nin xarici siyasəti Walpole müharibədən qaçmaq siyasəti ilə geniş dəstəyi təmin etdi. O, nüfuzundan II Corcun 1733-cü ildə Polşa müvəffəqiyyəti müharibəsinə girməsinin qarşısını almaq üçün istifadə etdi, çünki burbonlar və Habsburqlar arasında mübahisə oldu.
Böyük Britaniya krallığı

O, "Bu il Avropada öldürülən 50.000 adam var, bir İngilis deyil." Walpole özü başqalarına, xüsusən də qardaşı Lord Townshend'in təxminən 1726'a qədər xarici siyasətlə məşğul olmasına icazə verdi, sonra məsuliyyətə götürdü. Onun administrasiyası üçün böyük bir problem Pruss aləminə qarşı olan kiçik bir Alman dövləti olan Hanoverin eyni vaxtda hökmdarı kimi kral rolu idi. George I və George II Prussiyanı zərərsizləşdirməyin ən yaxşı yolu olaraq bir Fransız ittifaqını gördülər. Əsrlər boyu Fransanı İngiltərənin ən böyük düşməni olaraq görən İngilis xarici siyasətini kəskin şəkildə dəyişdirməyə məcbur etdilər. Bununla birlikdə, bellikoz narahat edən King King XIV 1715-ci ildə öldü və Fransanı idarə edənlər daxili işlər ilə məşğul oldular. King Louis XV 1726-cı ildə yaşa gəldi və böyük bir baş naziri Kardinal Fleury böyük bir müharibənin qarşısını almaq və sülhü qorumaq üçün Walpole ilə qeyri-rəsmi əməkdaşlıq etdi.
Böyük Britaniya krallığı

Hər iki tərəf, hər iki ölkəyə də böyük xərclərə qənaət və bahalı müharibələrdən qurtuluşa imkan verən sülh istəyirdi.Henri Pelham 1744-cü ildə baş nazir oldu və Walpole siyasətini davam etdirdi. Avstriya ardıcıllığı müharibəsinə son qoymaq üçün çalışdı. 1748-ci ildə sülh bağlandıqdan sonra onun maliyyə siyasəti böyük bir uğur idi. Silahlı qüvvələri sıradan çıxardı və hökumətin xərclərini 12 milyon funt sterlinqdən 7 milyon funt sterlinqə endirdi. Milli borcu yenidən maliyyələşdirdi, faiz dərəcəsini p.a.-dan 4%-dən 3% -ə qədər endirdi.. Müharibə haqqını ödəmək üçün vergilər artdı, amma 1752-ci ildə torpaq vergisini dörd şillinqdən funtdakı iki şillinqə endirdi: yəni 20% -dən 10% -ə. Aşağı borc və vergilər Müharibələrdən qaçınmaqla Walpole vergiləri endirə bilərdi. Dövlət borcunu batma fondu ilə və aşağı faiz dərəcələrini müzakirə edərək azaltdı.
Böyük Britaniya krallığı

Torpaq vergisini 1721-ci ildə dörd şillinqdən, 1728-ci ildə 3-ə, 1731-ci ildə 2-ə və nəhayət 1732-ci ildə yalnız 1-ə (yəni 5%) endirdi. Onun uzunmüddətli məqsədi yerli vergi tərəfindən ödənilən torpaq vergisini tacirlərlə əvəz etmək idi və nəticədə istehlakçılar tərəfindən ödənilən aksiz və gömrük vergilər azalacaqdı. Walpole zarafat etdi ki, yerə enmiş qəbirlər kiməsə əl qaldıranda ucadan qışqırır. Bunun əksinə olaraq, tacirlərin qoyun kimi olduğunu və yunlarını şikayət etmədən verdiklərini söylədi. Zarafat 1733-cü ildə şərab və tütün məhsullarına aksiz vergisi tətbiq etmək üçün böyük bir döyüşdə məğlub olanda geri döndü. Qaçaqmalçılıq təhlükəsini azaltmaq üçün vergi limanlarda deyil, anbarlarda yığılmalı idi, lakin bu yeni təklif ictimaiyyət tərəfindən olduqca populyar deyildi və cəlb ediləcək nəzarət səbəbiylə tacirlərin müxalifətini oyatdı.
Böyük Britaniya krallığı

Walpole, Parlamentdəki gücü bir pillə düşdüyü üçün məğlub oldu. Walpole'nin nüfuzu Tarixçilər Walpole'nin rekordunu yüksək qiymətləndirirlər, baxmayaraq ki, son zamanlarda müttəfiqləri arasında kreditləri daha geniş bölüşmək meyli var idi. W. A. Speck, Walpole'nin Baş nazir olaraq 20 il fasiləsiz çalışdığını söylədi. Haqlı olaraq İngiltərə siyasi tarixinin ən böyük fəsadlarından biri olaraq qəbul edilir … Adətən 1720-dən sonra onun siyasi sistemə ekspert baxışı və artan təsir ilə tacın qalan güclərini özünəməxsus qarışdırması baxımından izahlar verilir.İlk dəfə 1701-ci ildə Parlamentə gələn və bir çox rəhbər vəzifələrdə çalışan qəbilə sinfindən olan Whig idi. O, bir ölkədəydi və siyasi bazası üçün ölkə bəylərinə baxırdı. Tarixçi Frank O'Gorman, Parlamentdəki rəhbərliyinin, "ağlabatan və inandırıcı nitq söylədiyini, həm duyğuları, həm də kişilərin zehnini hərəkət etdirmə bacarığını və hər şeydən əvvəl fövqəladə özünə inamını" əks etdirdiyini söylədi. Hoppit deyir Walpole'nin siyasətləri mülayimliyə can atdı: sülh üçün çalışdı, vergiləri azaltdı, ixracı artırdı və protestant Dissenters üçün bir az daha dözümlü olmağa icazə verdi.
Böyük Britaniya krallığı

Orta yolu həm Whig, həm də Tory düşərgələrindən mülayimləri cəlb etdiyi üçün mübahisələrdən və yüksək intensivlikli mübahisələrin qarşısını aldı. H. T. Dickinson tarixi rolunu belə yekunlaşdırır: Walpole Britaniya tarixinin ən böyük siyasətçilərindən biri idi. Whig partiyasını qorumaqda, Hanover ardıcıllığını qorumaqda və Şanlı İnqilabın (1688) prinsiplərini qorumaqda əhəmiyyətli bir rol oynadı … Whig partiyası üçün sabit bir siyasi üstünlük qurdu və müvəffəq olan nazirlərə effektiv qurulmağın ən yaxşı yolunu öyrətdi. Crown və Parlament arasındakı iş əlaqələri. III George dövrü , 1760–1820 Yeddi illik müharibədəki qələbə, 1756–1763 1756-cı ildə başlayan yeddi illik müharibə, qlobal miqyasda gedən ilk müharibə idi və İngiltərənin Avropa, Hindistan, Şimali Amerika, Karib dənizi, Filippin və Afrika iştirak etdi. Nəticələr İngiltərə üçün çox əlverişli və Fransa üçün böyük bir fəlakət oldu. Əsas qərarlar əsasən Uilyam Pitt Elderin əlində idi. Müharibə zəif başladı.
Böyük Britaniya krallığı

İngiltərə 1756-cı ildə Minorka adasını itirdi və Şimali Amerikada bir sıra məğlubiyyətə uğradı. İllərdir davam edən uğursuzluqlardan və vasitəçilik nəticələrindən sonra İngilis şansları "möcüzə ili" ndə ("Annus Mirabilis") çevrildi. İngilislər bir Fransız işğalı ilə əlaqədar narahatlığa uğrayan ili daxil etdilər, ancaq ilin sonuna qədər onlar qalib gəldilər. Amerikada Fort Ticonderoga (Carillon), Fransızları Ohayo ölkəsindən qovdular, İbrahim düzənliyində qətiyyətli döyüş nəticəsində Kanadadakı Kvebek şəhərini ələ keçirdilər və Qərbdəki zəngin şəkər adasını tutdular. Indies. Hindistanda John Company, Mədrəsəni mühasirəyə alan fransız qüvvələrini təkzib etdi.