LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
İmmun sistemi

Yoluxucu xəstəlik insan əhalisində ölümün aparıcı səbəblərindən biri olaraq qaldıqda, aşılama bəşəriyyətin yaratdığı immunitet sisteminin ən təsirli manipulyasiyasını təmsil edir. Viral peyvəndlərin əksəriyyəti canlı gərginləşdirilmiş viruslara əsaslanır, bir çox bakterial peyvənd zərərsiz toksin komponentləri daxil olmaqla mikroorqanizmlərin hüceyrə komponentlərinə əsaslanır. Hüceyrədənkənar peyvəndlərdən alınan bir çox antigen uyğunlaşma reaksiyasına güclü təsir göstərmədiyi üçün bakterial peyvəndlərin əksəriyyəti doğuşdan immunitet sisteminin antigen təqdim edən hüceyrələrini aktivləşdirən və immunogenliyi artıran əlavə köməkçi maddələrlə təmin olunur. Xərçəng immunologiyası İmmunitet sisteminin digər vacib rolu şişləri müəyyənləşdirmək və aradan qaldırmaqdır. Buna immun nəzarəti deyilir. Transformasiya olunmuş şiş hüceyrələri normal hüceyrələrdə tapılmayan antigenləri ifadə edir. İmmunitet sistemi üçün bu antigenlər xarici görünür və onların iştirakı immun hüceyrələrin çevrilmiş şiş hüceyrələrinə hücum etməsinə səbəb olur.
İmmun sistemi

Şişlərlə ifadə olunan antigenlərin bir neçə mənbəyi var; bəziləri servikal xərçəngə səbəb olan insan papillomavirusu kimi onkogen viruslardan, vulva, vegina, penis, anus, ağız və boğazdan, orqanizm normal hüceyrələrdə aşağı səviyyədə olur, lakin şiş hüceyrələrində yüksək səviyyədədir. özlərinə çatan zülallardır. Buna misal olaraq, yüksək səviyyədə ifadə edildikdə müəyyən dəri hüceyrələrini (məsələn, melanositlə ) melanoma adlanan şişlərə çevirən tirozinaz adlı bir ferment var. Şiş antigenlerinin üçüncü mümkün mənbəyi, hüceyrələrin böyüməsini və yaşamasını tənzimləmək üçün vacib olan, normal olaraq onkogenlər adlanan xərçəngə səbəb olan molekullara çevrilən zülallardır. İmmunogenliyi proqnozlaşdırmaq Təkamül və digər mexanizmlər İmmunitet sistemində aşağıdakı orqan və bədən hissələri önəmli rol oynayır. Həmçinin bax Limfa düyünləri Çəngələbənzər vəzi Sümük iliyi
Araz Əlizadə

Araz Məmməd Mübariz oğlu Əlizadə (3 noyabr 1951, Bakı – 6 oktyabr 2022, Bakı) — azərbaycanlı siyasətçi, Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyasının sədri, 2013-cü il prezident seçkilərində iştirak üçün sənədlərini MSK-ya təqdim etmiş namizəd. Araz Məmməd Mübariz oğlu Əlizadə 1951-ci il noyabrın 3-də Bakı şəhərində alim ailəsində doğulmuşdur. Qardaşı Zərdüşt Əlizadəyə görə Türk əsilli olsa da, özünü Azərbaycanlı hesab edib. 1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsini bitirib. 1975–1976-cı illərdə Əfqanıstanda tərcüməçi işləyib.
Araz Əlizadə

1979-cu ildən Ukrayna SSR-nin paytaxtında Ukrayna Elmlər Akademiyası Tarix İnstitutunda kiçik elmi işçi işləmiş, eləcə də Kiyev Xarici Dillər Pedaqoji İnstitutunda dərs demişdir. 1985-ci ildə xuliqanlğa görə mühakimə olunmuşdur. 1987-ci ildən Bakıya qayıtmışdır. 1988-ci ildə Dağlıq Qarabağ ətrafında münaqişə baş qaldıranda, bu problemin ədalətli həlli uğrunda siyasi mübarizəyə qatılmışdır. 1988-ci il mayın 16-da və 18-də Qarabağın müdafiəsi üçün Bakı şəhərində keçirilən ilk kütləvi mitinqlərin təşkilatçısıdır.
Araz Əlizadə

1989-cu ildən Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyasının sədri, 1995-ci ildən 2012-ci ilə qədər ASDP-nin həmsədri, 2012-ci il iyunun 30-da keçirilən partiyanın XII qurultayında ASDP-də həmsədr institutu ləğv ediləndən və sədr institutu bərpa ediləndən sonra – sədridir. (Partiya 1989-cu il dekabrın 10-da "Villi Brandtın Dostları Klubu"nun – 1970-ci illərin əvvəllərindən Azərbaycan Dövlət Universitetində A. Əlizadənin rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərən təşkilatın – bazasında yaradılmışdır.) 1991–1995-ci illərdə Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı olub. 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının "Respublika Müdafiə Şurası"nın üzvü olmuşdur. 1988–1991-ci illərdə SSRİ-də yaranan qeyri-formal demokratik təşkilatların fəal üzvü olmuş və onların rəhbərliyinə daxil olmuşdur.
Araz Əlizadə

1990-cı ildən çoxsaylı beynəlxalq simpoziumlarda, konfranslarda və konqreslərdə iştirak etmişdir. 6 oktyabr 2022-ci il tarixində onkoloji xəstəlik səbəbi ilə 70 yaşında ölmüşdür. Anası Zinət xanımdır. Atası Məmməd Mübariz Əlizadə dahi "Nizami"nin "Xəmsə"sini Azərbaycan dilinə tərcümə edib. Məmməd Mübariz Əlizadənin oğlu, Nüşabə Əlizadənin və Zərdüşt Əlizadənin qardaşıdır.
Camal İsmayılov

Camal Vidadi oğlu İsmayılov (7 iyul 1984, Həsənabad, Neftçala rayonu – 21 oktyabr 2020, Qubadlı rayonu) — Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin qrup komandiri və baş giziri, Aprel döyüşlərinin iştirakçısı, İkinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı və şəhidi, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin heyətində Cəbrayıl rayonu, Füzuli rayonu və Qubadlı rayonu istiqamətlərində, həmçinin Ərgünəş dağı və Hadrut qəsəbəsi istiqamətlərində gedən döyüşlərdə savaşmışdır. Ümumi olaraq 24 gün ərzində 30-dan çox yaşayış məntəqəsinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə olmuşdur. Hadrutun azad edilməsi zamanı Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin zabitləri ilə birgə Ermənistan Ordusunun rabitə qovşağına qoşulmuşdur və erməni hərbçilərinin başqa istiqamətə yönlənməsini təmin etmişdir. Camal İsmayılovun da daxil olduğu Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin 15 nəfər hərbi qulluqçudan ibarət olan qrupu, həmçinin digər dəstələrdən olan 30 nəfər hərbi qulluqçuları oktyabrın 19-da Qubadlı istiqamətində ciddi önəmə və strateji əhəmiyyətə sahib olan mövqelər uğrunda döyüşlərə daxil olmuşdular. Qeyri-bərabər döyüşlər nəticəsində Camal İsmayılov və dəstənin bir neçə üzvü həlak olmuşdur. Camal İsmayılov 1984-cü il iyulun 7-də Neftçala rayonunun Həsənabad qəsəbəsində anadan olmuşdur.
Camal İsmayılov

Onun ailədə bir bacısı və bir qardaşı olmuşdur. 1986-cı ildə — Camal İsmayılovun 2 yaşı olanda İsmayılovlar ailəsi Neftçala rayonundan Rusiyanın Krasnoyarsk diyarının İqarka şəhərində yaşamağa başlamışdılar. Camal İsmayılov 1990-cı ildə İqarka şəhərində V. P. Astafyev adına 1 nömrəli orta ümumtəhsil məktəbinin birinci sinfinə qəbul olmuşdur və birinci sinfi orada bitirmişdir. 1991-ci ildə İsmayılovlar ailəsi doğma Neftçala rayonuna qayıdırlar və Camal İsmayılov təhsilini Neftçala şəhərində 1 nömrəli tam orta məktəbdə davam elədi. 2001-ci ildə oradan məzun olmuşdur və hərbi xidmətə yollanmışdır. Azərbaycan, rus və erməni dillərində sərbəst danışırdı. Camal İsmayılov 2008-ci ildə Fatimə İsmayılova ilə ailə həyatı qurdu.
Camal İsmayılov

2009-cu il təvəllüdlü Əsmət və 2011-ci il təvəllüdlü Əsnad adında qızları olan Camal İsmayılov, hərbi əməliyyatlara yollanmazdan əvvəl oğlunun olacağını öyrənir və övladına Alparslan adını verəcəyini demişdir. 2021-ci il fevralın 12-də onun oğlu dünyaya gəlmişdir və övladına atasının arzusuna uyğun olaraq Alparslan adı verilmişdir. Hərbi xidməti Camal İsmayılov 2002-ci ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılmışdır. O, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin "N" saylı hərbi hissəsində xidmət edən zaman hərbi hissə rəhbərliyinin diqqətini cəlb elədiyinə görə xidmətini Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə davam eləməsi barədə qərar verilmişdir. Camal İsmayılov 2015-ci il martın 2-dən aprelin 2-nə qədər Konya şəhərinin 3-cü Ana Jet Üs Komutanlığında baş tutan "TURAZ Şahini — 2015" hərbi təlimlərinə qatılmışdır və buna görə diplomla təltif edilmişdir. Camal İsmayılov 2015-ci il mayın 9-da Faşizm üzərində Qələbənin 70 illiyi münasibətilə Rusiyanın Qızıl meydanında baş tutan parad zamanı mayor Mehdi Mahmudovun rəhbərliyi altında 70 nəfərdən ibarət olan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin qrupunun heyətində idi. Daha sonra isə o, 2015-ci il sentyabrın 28-dən oktyabrın 16-na qədər Gürcüstanda baş tutan dağçılıq üzrə hərbi təlimlərə qatılmışdır və buna görə diplomla təltif edilmişdir. 2016-cı ilin Aprel döyüşləri 2016-cı il aprelin 1-dən 2-nə ötən gecədən başlayaraq Azərbaycan və Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri arasında cəbhənin Tərtər və Cəbrayıl-Füzuli istiqamətlərində şiddətli döyüşlər başlamışdır.
Camal İsmayılov

Tarixə Aprel döyüşləri olaraq yazılan döyüşlər zamanı Camal İsmayılov, cəbhənin Cəbrayıl rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşmışdır. Gecə döyüşləri zamanı Cəbrayıl rayonunun Lələtəpə istiqamətində olan əlverişli mövqelər, strateji nöqtələr, o cümlədən Lələtəpə zirvəsi Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad olunmuşdur. Həmin döyüşlərdə Ermənistanın müdafiə naziri Seyran Ohanyan tərəfindən qurulan və Ermənistan Ordusunun "yenilməz Ohanyan xətti" olaraq tanınan müdafiə xətti 40 dəqiqə ərzində darmadağın edilmişdir. 2019-cu ilin 6–24 mayında 5 dövlətin qatıldığı və Kayseri şəhəri yaxınlığında yerləşən Ərciyəs dağında baş tutan "ERCİYES — 2019" hərbi təlimlərinə qatılmışdır, buna görə də diplomlarla təltif edilmişdir. 2020-ci ilin İkinci Qarabağ müharibəsi 2020-ci il sentyabrın 27-də səhər saat 06:00 radələrində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri tərəfindən genişmiqyaslı təxribat törədilmişdir və cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqeləri və yaşayış məntəqələri iriçaplı silahlar, minaatanlar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutulmuşdur, nəticədə ölənlər və yaralananlar olmuşdur. Bu barədə məlumat Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə bildiriləndən sonra günorta saatlarında Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin döyüş fəaliyyətinin qarşısını almaq məqsədilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Komandanlığı tərəfindən cəbhəboyu zonada hücum əməliyyatlarının başlaması barədə qərar verilmişdir.Azərbaycan Ordusunun Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin baş giziri olan Camal İsmayılov əvvəlcə Füzuli rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşmışdır. Sentyabrın 27-də səhər döyüşlərində Azərbaycan və Ermənistan bölmələri arasında mövcud olan təmas xətti yarılmışdır və döyüşlərin birinci saatları ərzində Füzuli rayonunun beş yaşayış məntəqəsi — Aşağı Əbdürrəhmanlı, Yuxarı Əbdürrəhmanlı, Kənd Horadiz, Qaraxanbəyli və Qərvənd işğaldan azad edilmişdir.
Camal İsmayılov

Camal İsmayılovun mənsub olduğu tabor üç gün ərzində Füzuli rayonu istiqamətində bir sıra əlverişli mövqeləri işğaldan azad eləmişdir. Sentyabrın 29-da Tabor Komandiri Kamil Şirinov həlak olmuşdur. Azərbaycan və Ermənistan bölmələri arasında mövcud olan təmas xətti yarıldıqdan sonra Camal İsmayılov və silahdaşları Cəbrayıl rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşmışdır. Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr tərəfindən dörd gün ərzində Cəbrayıl şəhəri istiqamətində olan əlverişli mövqelər, strateji nöqtələr, o cümlədən Cəbrayıl şəhəri və rayonun 14 yaşayış məntəqəsi — Aşağı Maralyan, Çaxırlı, Mehdili, Quycaq, Şəybəy, Cəfərabad, Çərəkən, Daşkəsən, Dəjəl, Horovlu, Karxulu, Mahmudlu, Şükürbəyli və Yuxarı Maralyan işğaldan azad edilmişdir.Cəbrayıl şəhəri və rayonun şərq hissəsi işğaldan azad olunduqdan sonra Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr Füzuli istiqamətində döyüşlərə daxil olmuşdur. Müharibənin birinci saatlarında işğaldan azad olunan və strateji əhəmiyyətə sahib olan Yuxarı Əbdürrəhmanlının Azərbaycan Ordusunun nəzarəti altında olması, Füzuli şəhərinə hücumu şərtləndirən amillərdən biri idi. Amma Ermənistan Ordusunun Füzuli şəhərində qurduğu müdafiə xəttindən dolayı Azərbaycan Ordusu Füzuli şəhərinə Xocavənd rayonu ərazisindən daxil olmağı qərara almışdır. 10 gündən çox Xocavənd rayonu ərazisində davam edən döyüşlərin nəticəsi olaraq strateji əhəmiyyətə sahib olan Hadrut qəsəbəsi işğaldan azad edilmişdir. Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin Qrup Komandiri Camal İsmayılov və döyüş yoldaşları Hadrut uğrunda gedən döyüşlər zamanı bir sıra qəhrəmanlıq nümunələri göstərmişdilər.
Camal İsmayılov

Bunlar sırasında baş gizir Camal İsmayılov, baş gizir Sübhan Cəbrayılov, gizir Şəhriyar Quliyev və gizir Elyar Vəliyevdən ibarət olan qrupu Hadrut istiqamətində Ermənistan Ordusunun diversiya qrupunun pusquya salınması da daxildir. Hadrut qəsəbəsinin işğaldan azad olunmasından sonra bölmələr Füzuli şəhəri istiqamətinə irəliləməzdən əvvəl strateji önəmə sahib olan, Hadrut qəsəbəsinin və Füzuli şəhərinin arasında olan Ərgünəş dağı nəzarətə alınmalı idi. Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr və digər bölmələr tərəfindən Ərgünəş dağı uğrunda bir neçə gün davam edən döyüşlərin nəticəsində əlverişli mövqelər, strateji nöqtələr, o cümlədən Ərgünəş dağı işğaldan azad olunmuşdur. Bundan sonra ayın 14-dən 16-na qədər üç gün ərzində Bulutan, Edilli və Xırmancıq işğaldan azad olunmuşdur. Füzuli rayonu istiqamətində də ciddi irəlləyiş əldə olunmuşdur. Əvvəlcə Füzuli rayonunun qərb hissəsində yerləşən Qaradağlı, Qaraqollu və Xatınbulaq, bir gün sonra (15. oktyabr 2020) isə Arış işğaldan azad edilmişdir.Bununla da Azərbaycan Ordusu strateji nöqteyi nəzərdən ciddi üstünlüyə sahib olmuşdur, həm Xocavənd rayonunun şərq hissəsindən, həm də Füzuli rayonunun qərb hissəsindən Füzuli şəhəri nəzarət altına alınmışdır və Füzuli əməliyyatının əsas hissəsi başlanmışdır. 2 gün ərzində Füzuli istiqamətində ağır döyüşlər olmuşdur. 2-ci Ordu Korpusunun, Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin və Daxili Qoşunların da qatıldığı döyüşlərin nəticəsində Azərbaycan Ordusu tərəfindən qısa müddət ərzində Cuvarlı, Çimən, Dədəli, İşıqlı, Musabəyli, Pirəhmədli və Qoçəhmədli işğaldan azad edilmişdir.
Camal İsmayılov

Nəticədə bütün istiqamətlərdən nəzarəti tam ələ alan Azərbaycan Ordusu Füzuli şəhərinə daxil olmağa nail olmuşdur. Ayın 17-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Füzuli şəhərinin 27 il davam edən işğaldan azad olunduğunu bildirmişdir. O, həmçinin Füzuli uğrunda döyüşlərin ağır olduğunu vurğulamış və şəhərin şücaət hesabına azad olunduğunu bildirmişdir.Cəbrayıl şəhərinin və rayonun geniş bir hissəsinin, Hadrut qəsəbəsinin və ətraf yaşayış məntəqələrinin, həmçinin Füzuli şəhərinin və rayonun geniş bir hissəsinin azad edilməsindən sonra əsasən Dövlət Sərhəd Xidmətinin xüsusi təyinatlılarından ibarət olan dəstələrlə Azərbaycan Ordusu bölmələri Zəngilan rayonu istiqamətində döyüşlərə qatılmışdır və Zəngilan şəhəri qısa müddət ərzində işğaldan azad olunmuşdur.İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin dörd nəfərdən ibarət olan qrupunun — baş gizir Camal İsmayılov, baş gizir Sübhan Cəbrayılov, gizir Şəhriyar Quliyev və gizir Elyar Vəliyev Hadrut qəsəbəsi istiqamətində Ermənistan Ordusunun diversiya qrupunun pusquya salınmasında müstəsna xidmətləri olmuşdur. Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsi istiqamətində gedən döyüşlər zamanı Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin zabitləri ilə birgə Ermənistan Ordusunun rabitə qovşağına qoşulmuşdur. Erməni dilində sərbəst danışan Camal İsmayılov Ermənistan Ordusunun briqadasına Hadrutdan başqa istiqamətə yönlənməsini əmr eləmişdir. Qısa müddət ərzində Zəngilanın azad edilməsindən sonra Azərbaycan Ordusunun bölmələri Qubadlı rayonu ərazisinə istiqamətlənmişdir. Ayın 18-də Qubadlı rayonu istiqamətində döyüşlər başlamışdır.
Camal İsmayılov

7 saatdan çox davam edən ağır döyüşlər nəticəsində Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə Qrupun şəxsi heyətindən dörd nəfər — baş gizir Camal İsmayılov, baş gizir Sübhan Cəbrayılov, gizir Şəhriyar Quliyev və gizir Elyar Vəliyev həlak olmuşdur. Ümumi olaraq Camal İsmayılovun mənsub olduğu tabor müharibə zamanı Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin ən çox döyüşçüsü həlak olan taborudur. Camal İsmayılovun həlak olduğu ayın 21-də, anasının doğum günündə təsdiq olunmuşdur. Neftçala şəhərində dəfn olunmuşdur. (26. iyun 2008) — "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 90 illiyi" yubiley medalı (26. iyun 2012) — "Qüsursuz xidmətə görə" 3-cü dərəcəli medalı (26. iyun 2013) — "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 95 illiyi" yubiley medalı (8. may 2015) — "Qələbə günü münasibətilə hərbi parada qatıldığına görə" medalı (26. iyun 2017) — "Qüsursuz xidmətə görə" 2-ci dərəcəli medalı (26. iyun 2018) — "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi" yubiley medalı (9. dekabr 2020) — "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" medalı (ölümündən sonra) (15. dekabr 2020) — "Vətən uğrunda" medalı (ölümündən sonra) (24. dekabr 2020) — "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı (ölümündən sonra) (24. iyun 2021) — "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı (ölümündən sonra) (24. iyun 2021) — "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı (ölümündən sonra) İrsi və xatirəsi 2020-ci ildə Camal İsmayılovun Neftçala rayonunun Həsənabad qəsəbəsində yaşadığı evdə xatirə lövhəsi qoyulmuşdur. 2021-ci il aprelin 12-də Neftçala şəhərində Camal İsmayılovun büstünün açılış mərasimi olmuşdur.2021-ci ildə haqqında İctimai Televiziyada "Heç kim unudulmur, heç nə yaddan çıxmır — Camal İsmayılov" sənədli filmi nümayiş olunmuşdur.2021-ci ildə Neftçala şəhər Uşaq İncəsənət məktəbinə Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı Camal İsmayılovun adı verilmişdir.
V (müğənni)

Kim Taehyung (kor. 김태형; 30 dekabr 1995, Tequ) və ya səhnə adı ilə V —Cənubi Koreyalı müğənni, söz yazarı və aktyordur.2013-cü ildə Big Hit Entertainment (Hybe Corporation) tərəfindən yaradılan BTS (musiqi qrupu)-in üzvüdür. V qrupun adı altında üç solo mahnı buraxdı: 2016-cı ildə "Stigma", 2018-ci ildə "Singularity" və 2020-ci ildə "Inner Child" Cənubi Koreyanın Qaon Rəqəmsal cədvəldə yer alıb. 2019-cu ildə V özünün ilk müstəqil mahnısı olan "Scenery" adlı rəqəmsal trekini buraxdı. O, həmçinin qrup yoldaşı Sokçinilə birlikdə Hvaran dramının soundtrekində göründü. İlk İllər və təhsil Kim Tae-hyung, 30 dekabr 1995-ci ildə Cənubi Koreyanda Tequnun So Bölgəsində anadan olub Qonçan əyalətində böyümüşdür. Özündən balaca bir bacısı və bir qardaşı var.
V (müğənni)

V 7-ci sinfə gedərkən saksafon çalmağa başladı və 3 il məşq etməyə davam etdi. O Tequ-da bir seçmədən keçdikdən sonra Big Hit Entertainment üçün stajyer oldu.2014-cü ildə Koreya İncəsənət Liseyini bitirdikdən sonra V Qlobal Kiber Universitetinə daxil oldu — o, 2020-ci ilin avqustunda Yayım və Əyləncə ixtisası üzrə məzun oldu. 2021-ci ildən etibarən o, Hanyang Kiber Universitetində Reklam və Media üzrə Biznesin İdarəedilməsi Magistrinə daxil olub. 2013–günümüz:BTS Debütdən əvvəl o, BTS-in "gizli üzvü" idi. Agentlik ona sürpriz etmək istədiyi üçün pərəstişkarları onun varlığından xəbərsiz idilər. O, bu konsepsiyanın onu narahat və tənha hiss etdirdiyini söylədi, çünki düşündüyü kimi, komandadan ayrıla bilər.13 iyun 2013-cü ildə üzvü olduğu "BTS"-in "2Cool 4Skool" un "No More Dream" başlıq mahnısının çıxması ilə rəsmi debut etdi. V ilk bəstəsini qrupun "The Most Beautiful Moment in Life, Part 1" albomundakı 3-cü mahnı olan Hold Me Tight il' etdi. O mahnının sözləri yazıb və Slow Rabbit ilə prodüserlik etmişdir Eyni albomda yer alan "Boyz with fun" mahnısının sözlərinin yazılışında da iştirak etdi.
V (müğənni)

Bir sonrakı albomları The Most Beautiful Moment in Life, Part 2-nin 2-ci mahnısı "Run"-nın sözlərini yazmışdır Eynilə, sonrakı albomları Wings də olan öz solo mahnısı "Stigma" nın sözlərini yazdı. "Stigma" Gaon Music Chart-da 26-cı, Billboard World Digital Singles siyahısında 10-cu oldu. V həm də qrup yoldaşı J-hope ilə birlikdə Jung Joon-il adlı muğənninin "Hug me" adlı mahnısına və Adel-in "Someone Like You" adlı mahnısına Cover etmişdir. 2018-ci ilin may ayında onun ikinci solo mahnısı olan "Singularity" BTS-in daha sonra qarşıdan gələn üçüncü LP olan "Love Yourself: Tear"-ın treyleri kimi yayımlandı. Parça oktyabrın 25-də BBC Radiosunda Böyük Britaniya radiosunda debüt etdi. Çıxışından bir ay sonra 2The Guardian2 "Singularity" mahnısını "2018-ci ilin iyun ayı üçün ən yaxşı 50 mahnı" pleylistinə əlavə etdi və Billboard onu Tənqidçilər siyahısına daxil etdi. "Top 50 BTS mahnısı" 28-ci yerdədir.
V (müğənni)

Ümumilikdə, "Singularity" tənqidçilər tərəfindən yaxşı qarşılandı və nəticədə bir neçə ilin sonunda "Critics' Choice" siyahılarında qeyd edildi. "The New York Times" onu "2018-ci ilin 65 ən yaxşı mahnısı" siyahısında "Fake Love" ilə yanaşı iyirminci yeri tutdu. və "Guardian" musiqi tənqidiçisi Laura Snapes bunu "2018-ci ilin ən yaxşı musiqisi: Albomlar və treklər" siyahısına sevimli musiqilərindən biri kimi daxil etdi. Oktyabrın 24-də V mədəniyyətin yayılmasındakı roluna görə BTS-in digər üzvləri ilə birlikdə Cənubi Koreya Prezidenti tərəfindən ona verilən nüfuzlu beşinci dərəcəli Hvaqvan Mədəni Xidmətlərə görə medalının ən gənc sahiblərindən biri oldu. V qrup yoldaşı J-Hope ilə birlikdə isveçli müğənni Zara Larsson ilə BTS World mobil oyununun soundtrek albomu üçün "A Brand New Day" adlı mahnıda əməkdaşlıq etdi. Mahnı 14 iyun 2019-cu ildə buraxıldı və Dünya Rəqəmsal Mahnı Satışları cədvəlində bir nömrədə debüt etdi. Səkkiz ay sonra o, "Friends" mahnısı üçün qrup yoldaşı Çimin ilə əməkdaşlıq etdi və o, həmçinin "Map of Soul: 7" albomunda "Inner Child" adlı solo mahnısının bəstələnməsi və yazılmasında iştirak etdi.
V (müğənni)

2021-ci ilin iyul ayında o, "davamlı inkişaf kimi gələcək nəsillər üçün qlobal gündəmə rəhbərlik etmək" və beynəlxalq ictimaiyyətdə "Cənubi Koreyanın diplomatik səylərini və qlobal mövqeyini genişləndirmək" məqsədilə BTS-in digər üzvləri ilə birlikdə Prezident Mun Çe-İn tərəfindən gələcək nəsillər və mədəniyyət üzrə xüsusi elçi təyin edildi. 2016-günümüz: Solo fəaliyyətlər 2016-cı ildə V KBS2-nin Hvaran adlı tarixi dramında əsl adı ilə ikinci plan rolu olan Suk Han-sun ilə aktyorluq debütünü etdi. O, həmçinin şounun soundtreki üçün "It's Definitely You" duetində qrup yoldaşı Sokçin ilə əməkdaşlıq etdi. BTS-in dördüncü ildönümünü qeyd etmək üçün V qrup yoldaşı RM ilə birgə prodüserlik etdiyi "4 O'Clock" mahnısını 8 iyun 2017-ci ildə buraxdı. V qrupun SoundCloud səhifəsi vasitəsilə 30 yanvar 2019-cu ildə BTS-dən kənarda ilk tam solo mahnısı olan "Scenery" i çıxartmışdır. Prodüserliyini Big Hit Entertainment prodüseri Docskim etdiyi və Big Hit prodüserleri Pdogg ve Hiss Noise-un əlavə töhfələrinin daxil olduğu mahnı V tərəfindən yazılıb bəstələnmişdir . On dörd gün ərzində 20 milyondan 100 milyon axına çatan bu mahnı SoundCloud rekordlarını qırdı.
V (müğənni)

Bu platforma üçün ən qısa müddətdir. Çıxışından sonrakı iki həftə ərzində "Scenery" gündəlik yayım rekordunu doqquz dəfə qırdı. Yeddi ay sonra, ikinci solo mahnısı olan "Winter Bear" adlı ilk tam İngilis mahnısını SoundCloud vasitəsilə 9 avqustda BTS-in YouTube kanalında yayımladı. V, 13 mart 2020-də çıxan JTBC drama Itaevon Class-ın soundtrack-ı üçün "Sweet Night" adlı bir mahnıya qatıldı. V tərəfindən yazılan və hazırlanan mahnı tamamilə İngilis dilindədir. Mahnı bəstəsi, vokal performansı və gözəl sözləri ilə ümumiyyətlə yaxşı qiymətləndirmələr aldı və Billboard’un ABŞ Rəqəmsal Mahnı Satışları siyahısında 2-ci sırada iştirak etdi.25 dekabr 2020-ci ildə V, Peakboyun iştirak etdiyi "Snow Flower" adlı solo mahnısını yayımladı. 2021-ci ildə V, dekabrın 6-da premyerası olan Studio N "Our Beloved Summer" dramının orijinal saundtrekində iştirak etdi.
V (müğənni)

"Christmas Tree" adlı mahnı Billboard Hot 100-də 79-cu yerdə debüt etdi və dekabrın 24-də yayımlandıqdan sonra V-ə ilk solo girişini qazandı. Növbəti il V, Disney+ realiti-serialında Peakboy, Pak So Cun, Çoyi Vu-şik və Pak Hyon Şik ilə "In the Soop: Friendship" serialında rol aldı. Sonra o, 2023-cü ildə Pak So Cun və Çoyi Vu-şik ilə birlikdə Prime Video eksklüziv yemək-səyahət şousu "Jinny's Kitchen"-da göründü; şou fevralın 24-də yayımlanmağa başladı. Növbəti ay V, İndoneziya investisiya şirkəti SimInvest üçün brend səfir və fransız lüks brendi Celine üçün qlobal səfir elan edildi. Sənətkarlıq V, səs diapazonu və "boğuq" tonu üçün xüsusi təriflə ümumilikdə müsbət tənqidi qəbul edilmiş bariton oxuyan səsə malikdir. O, "Stigma" adlı solo mahnısını ifası ilə daha geniş vokal şöhrəti qazandı və onun səs diapazonunu və unikal musiqi qabiliyyətini nümayiş etdirən falsettoları ilə tərifləndi. BTS-in "Love Yourself: Tear (2018)"-in açılış treki olan "Singularity"də V-nin tonallığı musiqi tənqidçisi Blanca Mendez tərəfindən albomda "ton tənzimləyicisi" kimi qeyd edildi.
V (müğənni)

Eynilə, "Vice"-dən Keyti Qoh bunu "V-nin ən yaxşı vokal ifalarından biri" kimi qiymətləndirdi. "Elite Daily"-dən Karen Ruffini öz məqaləsində "V… BTS üçün ümumi səsin əsas elementi olan super sakitləşdirici, alçaq tonlar yaratmaqda heç bir problemi yoxdur" dedi, Billboard-dan Tamar Herman da V-nin aşağı diapazonunun BTS musiqisinin parçası olduğunu qeyd etdi. V-nin musiqililiyinə onun caz və klassik musiqiyə olan sevgisi böyük təsir göstərir. Erik Benet və Ruben Studdard onun ilhamvericiləri arasındadır. Bir ifaçı kimi V-nin üslubu özünün "ikililiyi" və ya səhnədə müxtəlif emosiyalar oyatmaq bacarığı ilə tanınır. "NME" üçün yazan britaniyalı jurnalist Rian Daly bunu xüsusilə V-nin "Love Yourself: Speak Yourself" Dünya Turu zamanı "Singularity" ifasını müzakirə edərkən qeyd etdi və onun hərəkətlərini "dəqiq və düşünülmüş" kimi təsvir etdi. "MTV"-dən Kristal Bell V-nin çıxışlarının tez-tez konsert məkanlarında canlı kameralarla işlədiyini və onun çıxışlar zamanı incə ifadələr yaratmaq üçün onlardan necə istifadə etdiyini qeyd etdi.
V (müğənni)

V 2016-cı ilin noyabrında BTS-in fan görüşü zamanı "I Purple You " ifadəsini işlətdi. O vaxtdan bəri bənövşəyi rəng BTS və onların pərəstişkarlarının simvoluna çevrildi. UNICEF bu ifadəni BTS ilə əməkdaşlıqda zorakılığa qarşı mübarizə kampaniyası üçün də istifadə etdi. 2018-ci ildə "Eugene Investment & Securities Co., Ltd." K-pop sənayesidə Google axtarış tendensiyaları ilə bağlı analitik araşdırma aparıb. "V" qrafikdə birinci yeri tutdu, yəni Cənubi Koreyada son beş ildə ən çox axtarılan açar söz idi. Gallup Korea tərəfindən aparılan sorğuda V 2019-cu ilin 4-cü ən çox seçilən idolu seçildi; o, əvvəllər 2018-ci ildə 9-cu yerdə idi. 2021-ci ildə o, ardıcıl iyirmi səkkiz həftə ərzində Yaponiyada ən populyar koreyalı məşhur kimi yer aldı. Müxtəlif sənətçilər onu təsir və rol modeli kimi göstərdilər, məsələn, The Boyz-dan Yonhun və Hvall,Golden Child-dan Cahyon və Canjun, MVP-dən Bin Rainz-dən Byon Hyon-min,Cravity-dən Serim, Ateez-dən Yosan və Minqi, D-Crunch-dan Cunsun və Dilan, Lusente-dən Bao,Newkidd-dən Yunmin, Boy Story-dən Hanyu, TXT-dən Beomgyu, Produce X 101 iştirakçısı Ku Cungo, Li Tasunro, Mahiro Hidaka və keçmiş Wanna One üzvü Pak Ci-hun. Şəxsi həyatı 2018-ci ildən 2022-ə qədər V qrup yoldaşları ilə Cənubi Koreyanın Hannam-don şəhərində, Seulda yaşayıb.
V (müğənni)

2019-cu ilin iyul ayında o, 4,55 milyon ABŞ dolları dəyərində mənzil alıb. 2018-ci ilin oktyabr ayında Parisdə "Love Yourself World Tour" konserti zamanı V xəstəlik səbəbindən oxumaqda çətinlik çəkdi və konsert zamanı oxuduğu bəzi hissələrdən çəkinməli oldu. 2021-ci ilin oktyabrında V baldırının zədələnməsi səbəbindən "Permission to Dance on Stage " konsertləri zamanı xoreoqrafiyadan çəkinəcəyi elan edildi. Əvəzində o, öz partiyalarını oxuyarkən yerində qaldı. Solo mahnıları
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

28 may 1918-ci ildə müstəqilliyini elan etmiş gənc Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xarici siyasət məsələlərinə xüsusi diqqət yetirirdi. İstiqlaliyyətin qorunub saxlanması daxildən daha çox, xarici amillərlə də bağlı idi. I Dünya müharibəsinin getdiyi mürəkkəb beynəlxalq şəraitdə - iştirakçı ölkələrin Qafqaz və onun zəngin guşələrindən olan Azərbaycan uğrunda hərbi əməliyyatların genişləndiyi dövrdə Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunması onun uğrunda mübarizələrdə yetişmiş siyasətçilərdən və dövlət xadimlərindən hər an dəyişən vəziyyətə uyğun çevik siyasi manevretmə bacarığı tələb edirdi. Azərbaycan diplomatiyasının bu çətin vəzifənin öhdəsindən gəlməsi üçün 1918-1920-ci illər dövründə təşkil olunmuş müxtəlif hökumət kabinetlərində Xarici İşlər Nazirliyinin möhkəmləndirilməsi və təşkilati strukturunun təkmilləşdirilməsinə böyük diqqət yetirilirdi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasət idarəsinə müxtəlif vaxtlarda dovrünün ziyalıları, dünya siyasətinin sirlərinə bələd olan, çevik diplomatik bacarığa malik Fətəli Xan Xoyski, Məmməd Həsən Hacınski, Məmməd Yusif Cəfərov, Adil xan Ziyadxanlı başçılıq etmişdilər. Azərbaycan diplomatiyasının hazırlanmasında və həyata keçirilməsində Ə.M.Topçubaşov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Ə.Ağayev, N.Yusifbəyli, Ə.Şeyxülislamov, Ceyhun Hacıbəyli, M.Y.Mehdiyev. M.Məhərrəmov, Ə.Haqverdiyev, Y.V.Çəmənzəminli və digərləri yaxından iştirak etmişlər. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasətinin inkişaf mərhələləri Milliyyətindən və dini etiqadından asılı olmayaraq qonşu dövlətlərlə mehriban münasibətlər Azərbaycan diplomatiyasının aparıcı istiqaməti olub, onun çıxış nöqtəsini təşkil edirdi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Böyük dünya siyasəti baxımından Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasətini üç dövrə bölmək olar:Türkiyə oriyentasiyası dövrü (1918-ci il may-oktyabr); Qərb oriyentasiyası dövrü (1918-ci il noyabr-1920-ci il yanvar); geniş və hərtərəfli dünya əməkdaşlığına daxil olmaq uğrunda mübarizə dövrü - (1920-ci il yanvar-aprel). XX əsrin əvvəllərindən Azərbaycanda genişlənən milli-azadlıq mübarizəsində onun öncülləri Osmanlı dövlətinə boyük ümid bəsləyirdilər. Əsrin əvvəllərindəki təlatümlü hadisələr Azərbaycanın türk-müsəlman əhalisinin həyatında milliyyətçilik ideyasının geniş yayılmasına və inkişafına ciddi təkan verdi. Osmanlı dövlətilə münasibətlər Balkan müharibələri dövründə Rusiyada antitürk əhvali-ruhiyyəsinin qızışdırılması bir tərəfdən Qafqaz müsəlmanlarını ondan narazı saldı, digər tərəfdən isə Azərbaycan xalqında Osmanlı dövlətinə qarşı təbii meyli gücləndirdi. Bu dövrdə milliyyətçi qüvvələrin yaydığı bəyannamədə göstərilirdi: "Biliniz və agah olunuz ki, bizim yeganə çareyi-nicatımız Türkiyənin istiqlalı və onun tərəqqisidir".I Dünya müharibəsinin son mərhələsində Azərbaycan millətinin müstəqillik arzusu Türkiyənin Qafqaz siyasəti ilə çarpazlaşdığından tərəflər arasında bir-birinə olan təbii meyil onların sosial-siyasi, hərbi-iqtisadi əməkdaşlığında maddiləşməklə yeni mərhələyə daxil oldu. Bu yeni mərhələnin səciyyəvi cəhəti ondan ibarət idi ki, azərbaycanlıların Osmanlı dövlətinə söykənməyi milli idealla yanaşı, meyli dərəcədə millətin fiziki varlığının hifz edilməsi zərurətindən irəli gəlirdi. 1918-ci ilin əvvəllərində Trabzon və Batum danışıqları Zaqafqaziya Seyminə daxil olan xalqların Türkiyəyə münasibətində köklü fikir ayrılıqlarını üzə çıxartdı. Trabzon danışıqları dayandırıldıqdan sonra Batuma səfər edən Ənvər Paşa Trabzonda Zaqafqaziya hökumətinin dağılacağı təqdirdə Türkiyə ilə geniş sərhədləri olan müstəqil Azərbaycan dövlətinin yaradılmasına tərəfdar olduğunu və bu dövlətin Türkiyə tərəfindən müdafiə ediləcəyini bildirdi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Nəzərdə tutulan beynəlxalq konfrans keçirilməsə də, Azərbaycan nümayəndələrinin İstanbul missiyası çox faydalı oldu. İyun ayının axırlarından oktyabrın axırlarına qədər Azərbaycan, Osmanlı və digər dövlətlərin İstanbulda olan nümayəndələri səmərəli danışıqlar apardılar. Sentyabın 6-da isə Azərbaycan nümayəndələri Mehmet Rəşadın vəfatından sonra taxta əyləşmiş Sultan VI Mehmet Vahideddin tərəfindən qəbul edildi. Həmin gün Sultan taxta çıxması münasibətilə İstanbulda olan diplomatik nümayəndələr üçün təntənəli rəsmi qəbul (audiensiya) mərasimi düzəltmişdi. Gözləmə zalında bir çox xarici nümayəndəliklər olmasına baxmayaraq, Sultanın şəxsi təşəbbüsü ilə Azərbaycan nümayəndələri birinci qəbul edildilər. Onları Ənvər Paşa qarşılayıb Sultana təqdim etdi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti adından VI Mehmeti təbrik edən Məhəmməd Əmin Rəsulzadə yüzillik əsarətdən xilas olmuş Azərbaycan xalqının öz istiqlaliyyətini və hürriyyətini qoruyub saxlamaq yolunda qardaş Türkiyəyə arxalandığını bildirdi. Sultan cavabında qeyd etdi: "Sevimli Azərbaycanımızın nümayəndələri tərəfindən təbrik edildiyimi həyatımda xoşbəxt bir hadisə qəbul edirəm.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Əsarətdən xilas olmuş türk və müsəlman hökumətinin istiqlaliyyət və hürriyyətini təmin etmək mənim hökumətimin ən müqəddəs vəzifəsini təşkil edir. Azərbaycanın həyat və qüvvət kəsb edərək, bizimlə birlikdə ümumi düşmənlərimizə qalib gələcəyinə ümid edirəm". Bu qəbul barədə Azərbaycan hökumətinə məlumat verən Məhəmməd Əmin Rəsulzadə yazırdı: "Biz çıxanda Sultanın Ənvər Paşa həzrətlərinə yaxınlaşaraq "bu dəqiqələr ömrümün ən xoşbəxt dəqiqələridir" dediyini eşitdik və bundan köksümüz iftixarla doldu". 1918-ci ilin yayında Azərbaycan ətrafında cərəyan edən beynəlxalq vəziyyət Bakının tezliklə azad edilməsini zəruri edirdi. Dünya müharibəsinin sonunda Bakı Türkiyə, Almaniya, İngiltərə, Sovet Rusiyası arasında mübarizənin əsas obyektinə çevrilmişdi. 1918-ci ilin yayında İstanbulda vəziyyəti müşahidə edən almanlara aydın oldu ki, Türkiyənin müdafiə etdiyi Azərbaycan hökuməti bolşeviklərin əlində olan Bakı quberniyasını heç kimə güzəştə getmək istəmir. Buna görə, almanlar Bakı ilə bağlı planlarına Sovet Rusiyası vasitəsilə çatmaq fikrinə düşdülər və bu məqsədlə onunla gizli danışıqlara başladılar. Berlin danışıqları davam etdiyi zaman Bakı Xalq Komissarları Sovetinin şəhəri əldə saxlamaq üçün çar polkovniki L.Biçeraxovdan yardım almaq ümidləri boşa çıxdı və iyul ayının axırlarında Bakı Kommunası yıxıldı.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Sentrokaspiçilər və avqustun əvvəllərində L.Denstervil başda olmaqla Bakıya daxil olan ingilislər şəhəri Qafqaz İslam Ordusunun hücumundan müdafiə etmək iqtidarında deyildilər. Nəhayət, Berlində üç aya qədər davam edən Almaniya-Rusiya danışıqları avqustun 27-də saziş imzalanması ilə nəticələndi. Sazişin 12-ci maddəsində göstərilirdi:"Almaniya Qafqazda Gürcüstanın hüdudlarından kənarda hərbi əməliyyatlarda hər hansı üçüncü dövlətə heç bir yardım etməyəcək. Rusiya Bakı vilayətində neft çıxarılmasını bütün imkanları daxilində artıracaq, çıxarılan neftin dörddə birini Almaniyaya verəcək.İstanbulda olan Azərbaycan nümayəndələri bu sazişlə əlaqədar Almaniya səfirliyinə etiraz notası təqdim etdilər. Notanın surəti Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinə, Avstriya - Macarıstan və Bolqarıstan səfirliklərinə, habelə bitərəf ölkələrin diplomatik nümayəndəliklərinə də verildi. 1918-ci il sentyabrın əvvəllərində Azərbaycan nümayəndələri Sədr-Əzəm Tələt Paşa tərəfindən qəbul edildi və danışıqlar zamanı Tələt Paşanın Berlinə səfəri ərəfəsində Almaniyanın Bakı məsələsində tutduğu mövqe, Bakının tezliklə azad edilməsinin zəruriliyi müzakirə olundu. Az sonra Berlinə gedən Tələt Paşa təcili şəkildə 27 avqust sazişinin ləğv edilməsini Almaniyadan tələb etdi. Bu addım Bakının edilməsində mühüm əhəmiyyətə malik oldu.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Sentyabrın ortalar Azərbaycan-Türkiyə hərbi qüvvələri Bakıya girdi. Bakının azad edilməsi istiqlalı elan olunmasından sonra Azərbaycanın taleyində ikinci böyük tarixi hadisə idi. Bu qələbənin diplomatik cəhətdən təmin edilməsi Azərbaycan diplomatiyasının ilk uğurlarından idi. Bakının azad edilməsi ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti öz hakimiyyətini gənc respublikanın ərazisində bərqərar etdi. Bakının azad edilməsi barəsində məlumatı Ənvər Paşa İstanbulda olan Azərbaycan nümayəndələrinə çatdırdı. İstanbuldan baş nazir Fətəli xan Xoyskiyə və xarici işlər naziri Məmmədhəsən Hacınskiyə yazdığı məktubda Məhəmməd Əmin Rəsulzadə göstərirdi ki, Bakının alınması burada əhvali-ruhiyyəni qaldırmışdır. Bakı azad edildikdən sonra Almaniyanın hərbi və ticarət nümayəndəsi baron fon der Qolts, AvstriyaMacarıstan diplomatik nümayəndələri, Osmanlı Sultanlığının Qafqaz Ordusunun hərbi qərargahı Bakıya gəldi. Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin inkişafında Ə.M.Topçubaşovun İstanbul missiyasının böyük əhəmiyyəti oldu. O, 1918-ci il sentyabrın 28-də İstanbula gəldi və Azərbaycan hökumətinin fövqəladə səlahiyyətli naziri kimi işə başladı.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Berlin danışıqlarından sonra oktyabrın 2-də Ə.M.Topçubaşovu qəbul edən Tələt Paşa məlumat verərkən bildirmişdi ki, Azərbaycanın mənafeyi naminə nə mümkündürsə, hamısını etmişdir. Danışıqlar zamanı Tələt Paşa Berlindəki rus səfiri A.A.İoffenin Azərbaycana münasibətdə qərəzli mövqeyini də açıqladı.1918-ci ilin oktyabrında Ə.M.Topçubaşov İstanbulda Türkiyənin rəsmi dövlət nümayəndələri ilə bir sıra görüşlər keçirdi. Lakin Türkiyə məğlubiyyət ərəfəsində böhran içərisində olduğu və ay yarım ərzində üç hökumət kabineti dəyişdiyi üçün Azərbaycanla Osmanlı dövləti arasında sabit münasibətləri bərqərar etmək mümkün olmadı. 1918-ci ilin payızında Almaniya, Türkiyə, Avstriya-Macarıstan və Bolqarıstanın daxil olduğu Dördlər İttifaqı məğlub oldu. Oktyabr ayının 30-da təkcə Türkiyə üçün deyil, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti üçün də son dərəcə ağır olan Mudros barışığı imzalandı. Barışığın 11-ci maddəsinə görə, Türkiyə ordusu tezliklə Azərbaycanı tərk etməli, on beşinci maddəyə görə, Türkiyə Zaqafqaziya Dəmir yolu üzərində nəzarət hüququnu Antantaya verməli və müttəfiqlərin Bakını tutmasına heç bir etiraz etməməli idi.Noyabrın 4-də Ə.M.Topçubaşov Azərbaycan hökuməti adından Mudros barışığının Azərbaycana aid maddələrinə etirazını bildirdi. Lakin bu etirazın elə bir əhəmiyyəti olmadı. Mudros barışığının Azərbaycana aid maddələrinə görə, Osmanlı dövlətindən narazı qalmasına baxmayaraq, onun dünya müharibəsində məğlub dövlətlərdən biri olmasından ehtiyat etməyərək, noyabrın 10-da Azərbaycan hökuməti Respublikanı tərk edən Türkiyə ordusunun şərəfinə ziyafət verdi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Türkiyə qoşunları həmin gün Bakıdan, az sonra isə bütün Azərbaycandan çıxdı. Bununla da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasətində Türkiyə oriyentaliyası dövrü başa çatdı. Qərb dövlətləri ilə münasibətlər I Dünya müharibəsinin sonunda Böyük Britaniyanın Azərbaycana marağı müstəsna dərəcədə artmışdı. Bu, bir tərəfdən, Almaniya-Türkiyə blokunun Qafqaza meylinin güclənməsi, digər tərəfdən isə dünya neft istehsalının böyük bir hissəsinin Bakının payına düşməsi ilə bağlı idi. Müharibə ərəfəsində Rusiyada hasil edilən neftin 83 faizi Bakıda çıxarılırdı. I Dünya müharibəsində iştirak edən ölkələr isə Bakı neftinə çox vaxt qələbəni müəyyən edən amil kimi baxırdılar. İngiltərənin baş naziri Lloyd Corcun fikrincə, müharibənin sonunda Antantanın üstünlüyünə baxmayaraq, alman bloku Bakı neftindən istifadə edərdisə, hərbi əməliyyatların hansı nəticələr verəcəyini qabaqcadan söyləmək olmazdı. Ona görə də Yaxın və Orta Şərqdə möhkəmlənmiş İngiltərə qoşunları 1918-ci ilin mayından başlayaraq Bakı istiqamətində hərəkətə başladı. Lakin bu zaman Cənubi Azərbaycanda möhkəmlənmiş Türkiyə qoşunları onların hərəkətini dayandırdı və ingilislərin Bakıya müdaxiləsi 1918-ci ilin avqustuna qədər mümkün olmadı.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Bakıda XKS-nin hakimiyyəti devrildikdən sonra sentrokaspiçilərin ilk addımı Ənzəlidə dayanmış ingilisləri Bakıya dəvət etmək oldu. Avqustun 4-də polkovnik Stoksun başçılıq etdiyi ilk qoşun dəstəsi Bakıya daxil oldu. Avqustun ortalarında general Denstervil başda olmaqla min nəfərlik ikinci hərbi dəstə Azərbaycana gəldi. Şəhərin xristian əhalisi ingilisləri böyük sevinclə qarşıladı. Mart qırğınlarını törətmiş ermənilər ingilislərin simasında öz xilaskarlarını görürdülər. Lakin Britaniya qüvvələrinin azlığı onların ümidlərini puça çıxartdı. Bakıya gələn Britaniya qoşununun çoxsaylı olması haqda məlumatların şayiə olduğunu bilən Qafqaz İslam Ordusu şəhəri azad etmək uğrunda son hərbi əməliyyatlara başladı. 1918-ci il sentyabr ayının ortalarında Britaniya qoşunu general Denstervil başda olmaqla Bakını tərk etmək məcburiyyətində qaldı.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Lakin 1918-ci ilin payızında ikiaylıq fasilədən sonra onlar yenidən Bakıya qayıtdılar. Bu, Türkiyə və onun müttəfiqlərinin Birinci Dünya müharibəsində tam məğlubiyyəti ilə bağlı idi. 1918-ci il noyabrın 17-də müttəfiqlərin qoşunları Bakıya daxil oldu. Bundan az əvvəl, Azərbaycan hökuməti ABŞ prezidenti V.Vilsona, öz fəaliyyətini bərpa etmiş Milli Şura isə dünya dövlətlərinə müraciətlər qəbul etdilər. Müttəfiqlərin gəlişi Azərbaycanın istiqlaliyyətini ciddi təhlükə qarşısında qoydu. Müttəfiqlərin gəlişi Azərbaycanın istiqlaliyyətini ciddi təhlükə qarşısında qoydu. Rus və erməni milli şuralarının cəhdlərinə baxmayaraq, Bakıda vəziyyətlə yaxından tanış olduqdan sonra, general V.Tomson bildirdi ki, onun "Bakıda ən bacarıqlı adamlardan biri" saydığı Fətəli xan Xoyskinin hökuməti ölkədə koalisiya hökuməti təsdiq edilənə qədər yeganə təsirli hökumət olaraq qalır. Balkanda və Qafqazda olan ingilis qoşunlarının baş komandanı general Corc Miln az sonra Bakıya gələrək V.Tomsonun bəyanatını təsdiqlədi və bildirdi ki, Böyük Britaniya hökuməti Azərbaycan hökumətini bu ölkənin bütün ərazisində yeganə qanuni hakimiyyət kimi tanıyır. Azərbaycan hökumətində qəbul zamanı o dedi: "Mən buraya böyük müttəfiq millətlərin nümayəndəsi hesabında gəldim.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Məqsədimiz məmləkətdə sülh və ədaləti bərpa etməkdir. Müttəfiqlərin qələbəsi hüquqi-ədalət və millətlərin təyini-müqəddəra-ixtiyari təmininin rəhnidir. Sülh konfransında burası bəyan ediləcəkdir. İbraz etdiyiniz hüsni-istiqbaldan naşı təşəkkürümü bəyan edirəm. Qoşunlarımız məmləkətinizdə bulunduqca hüsni-qəbul və hər dürlü müzahirət görəcəklərinə ümidvaram. Məmləkətinizin ticarət sənaətinin tərəqqisinə var qüvvəmiz ilə çalışacağıq.Fətəli xan Xoyski ilə danışıqlar zamanı C.Miln bildirdi ki, "Azərbaycan dairəsində İngiltərə hökuməti Azərbaycan hökuməti-Cümhuriyyəsini tanıyır və qəbul edir və hökumətə müttəfiqlər komandanlığı hər barədə kömək edəcəkdir. Ayrı-ayrı millətlərin təyini-müqəddərat hüququ İngiltərə hökuməti nöqteyi-nəzərincə müdafiə edilməlidir. Sülh konfransında İngiltərə nümayəndələri bunu müdafiə edəcəklərdir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Bundan əlavə, general bəyan etmişdir ki, müttəfiqlər komandanlığı təzə təşkil edilmiş Zaqafqaziya hökumətlərinin daxili işlərinə qarışmayacaqdır. Və müttəfiqlərin yeganə məqsədi bu dövlətlərdə asayiş və müsalimətə kömək etməkdir". Əlbəttə, bu, tək general C.Milnin fikri deyildi, 1918-ci ilin dekabr ayında Cənubi Qafqaz məsələsi bir neçə dəfə Britaniya hökumətinin iclaslarında müzakirə edilmişdi. Lord Kerzon bu fikirdə idi ki, Cənubi Qafqazda sabitlik lazımdır, əks təqdirdə "anarxiya, qarma-qarışıqlıq, yaxud bolşevizm" bu regionda ingilis siyasətinə maneçilik törədə bilər. 1919-cu ilin əvvəllərindən başlayaraq İngiltərə-Azərbaycan əlaqələri Bakıda olan ingilis komandanlığı, stanbuldakı ingilis hərbi və diplomatik nümayəndəliyi, sonralar isə Paris Konfransında təmsil olunan sülh heyəti vasitəsilə həyata keçirilirdi. Dekabr ayında ingilislər Batum və Tiflisi də tutdular və 1919-cu ilin yayına qədər Qafqazda qaldılar. İngilislərin Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə etməsi tədricən aradan qaldırıldığına görə, Azərbaycan hökuməti bütün işləri öz əlində toplayır, addımbaaddım tam irəliləyərək müstəqilliyini bərqərar edirdi. U.Çörçill sonralar öz xatirələrində yazırdı ki, Cənubi Qafqaza daxil olmuş 20 minlik Britaniya Ordusunun yardımı ilə Gürcüstan, Ermənistan və Azərbaycan tam müstəqil olmalı idi və bu müstəqil dövlətlər İrana və Türkiyəyə bolşeviklərin gözlənilən müdaxiləsinin qarşısındadurmalı idilər.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

Az sonra isə məsələnin müzakirəsi 1919-cu il aprelin 25-də Tiflisdə işə başlayan Qafqaz konfransının gündəliyinə daxil edildi. Lakin 1919-cu ilin iyununda, Şimaldan yaxınlaşan təhlükə ilə bağlı olaraq, Qafqaz konfransı öz işini dayandırdı. Denikin ordusunun Dağıstan üzərinə hücumu və Cənuba doğru irəliləməsi Azərbaycan-Gürcüstan əməkdaşlığını zərurətə çevirdi. Yaranmış vəziyyətdə Ümumqafqaz həmrəyliyinin yaradılmasında Azərbaycan diplomatiyası Gürcüstanla əlaqələrin genişləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirirdi. 1919-cu il iyunun 16-da iki dövlət arasında üç il müddətinə hərbi-müdafiə paktının imzalanması Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dəyərli diplomatik addımı hesab edilməlidir. Bu pakta görə, Azərbaycan və Gürcüstanın istiqlaliyyəti və ərazi bütövlüyünə hər hansı dövlət tərəfindən təcavüz olduğu təqdirdə müqaviləni bağlayan tərəflər öz öhdələrinə bir-birinə hərbi yardım göstərmək borcunu götürmüşdülər. Eyni zamanda müqavilənin 10-cu bəndində göstərilirdi ki, "bu müqavilə barədə rəs mi mə lumat verildikdən sonra Ermənistan iki həftə ərzində bu müqaviləyə qoşula bilər". Həmin müqavilə iyun ayının 27-də hər iki ölkənin parlamentlərində təsdiq edildi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xarici siyasəti

16 iyun hərbi-müdafiə paktına uyğun olaraq, tərəflər hərbi-texniki saziş imzaladılar və birgə hərbi Şura yaratdılar. İngilis komandanlığının Azərbaycan-Gürcüstan müdafiə paktına münasibəti əvvəlcə mənfi idi, lakin sonralar dəyişdi. Britaniyanın Şərqi Avropa və Qafqazda olan qüvvələrinin baş komandanı general C.Miln Denikinin Cənuba doğru hərəkəti ilə razı olmadığı barədə baş nazir N.Yusifbəyliyə radioteleqram göndərdi.Müstəqilliyin ilk günlərindən Gürcüstan Respublikası ilə qurulan diplomatik əlaqələr çox çətin və ziddiyyətli bir yol keçsə də, 1920-ci ilin əvvəllərində normal məcraya düşdü. Hər iki respublikanın müstəqilliyi Versal Ali Şurası tərəfindən de-fakto tanındı. İranla münasibətlərdə də əvvəlki narazılıqlar, daha çox isə anlaşılmazlıqlar 1919-cu ilin ortalarından etibarən öz yerini əməkdaşlıq meyllərinə verməyə başladı. Həmin ilin payızında yaradılan birgə Azərbaycan-İran komissiyasının gərgin işi nəticəsində iki dövlət arasında münasibətlərin bir sıra tərəflərini əhatə edən müqavilə və saziş hazırlandı. 1920-ci il mart ayının 20-də iki dövlət arasında əməkdaşlığın bütün sahələrini əhatə edən 7 müqavilə və saziş imzalandı.
Kosmik gəmi

Kosmik gəmi — kosmosa uçmaq üçün istifadə edilən nəqliyyat vasitəsi, gəmi və ya aparatdır. Kosmik gəmilərin məqsədlərinə kommunikasiya, Yerin müşahidəsi, meterologiya, naviqasiya, kosmosda koloniyaların yaradılması, planetlərin tədqiq edilməsi və insan və yüklərin daşınması daxildir. Əsas hərəkətverici element kimi adi raket mühərriklərindən istifadə edilir. Günəş şüaları ilə işləyən mühərriklərdən hələ istifadə edilmir. Kosmik gəmilər yerə enmə qabiliyyətinə görə fərqlənirlər. Onlardan bir qismi paraşütlərlə (Soyuz, Vostok), digərləri isə bir başa yerin atmosferini keçdikdən sonra adi təyyarə kimi yerə enə bilirlər (məsələn Spase Shutle, Buran). Paraşütlə düşən kosmik gəmi hissəsinə stabilləşdirici aerodinamik forma verilir. Bu onların atmosferə daxil oduqdan sonra hərəkətini tənzimləyir.
Yönlük hal

Yönlük hal və ya ismin yönlük halı. İsmin yönlük halı kimə?, nəyə? və ya haraya? suallarından birinə cavab verir. Yönlük hal fellərdən obyektə verilən sualların yuxarıda verilmiş suallardan birinə uyğun olması və ya; Yönlüyün yönlük hal tələb etməsi nəticəsində işlənilir. Yönlük hal da əsasən digər hallar kimi artikl, yiyəlik əvəzliyi, işarə əvəzliyi, sual əvəzliyi və ya digər izləyici sözlərlərin müvafiq olaraq yönlük halda yazılması ilə ifadə edir. Yönlük hal hərəkətin yönümünü, istiqamətini və ya son nöqtəsini bildirir.
Yönlük hal

İsimlər yönlük halda samitlə bitən söz köklərində –a, ə, saitlə bitənlərdə isə –ya, yə («y» bitişdirici samitdir) şəkilçisini qəbul edir, kimə?, niyə?, haraya? Suallarından birinə cavab olur. Məs. Murada (kimə? ), quzuya (nəyə? ), kən-də (haraya?) və s. Sonu a, ə açıq saitləri ilə bitən isimlər yönlük halda işlənərkən tələffüz zamanı həmin saitlər ahəngə uyğun olaraq qapalı saitlərdən (ı,i,u,ü) birinə keçir.
Gəraylı

Aşıq şeirinin geniş yayılmış növlərindən biridir. Hər bəndi dörd misradan, hər misrası səkkiz hecadan ibarət olan 3–5 bəndlik şeirə gəraylı deyilir. Qafiyə quruluşu belədir: a b c b, ç ç ç b, d d d b, e e e b, ə ə ə b. Son bəndin misralarının birində aşıq öz təxəllüsünü söyləyir. Bu bənd möhürbənd adlanır.
Gəraylı

Gəraylı formasında yazılmış şeirlərdə gözəllik, sevgi, təbiət, dostluq kimi mövzular çoxluq təşkil edir. Bir gözəl keçdi qarşıdan, Sallandı, yana yeridi. Kiprik çaxdı, oğrun baxdı, Od saldı cana, yeridi. Ovçu tək bərədə durdu, Qaşlarından kaman qurdu, Müjganın sinəmə vurdu, Qəmzəsi qana yeridi. Hanı belə huri, qılman?!
Gəraylı

Eyləmir dərdimə dərman. Çeşmim yaşı olub ümman, Yaşılbaş sona yeridi. Camalın bənzətdim aya, Əhsən qüdrət verən paya Endirib salmadı saya Dost mehribana yeridi. Dedim: qız, getmə, amandı, Ələsgər oduna yandı. Dedi: qocadı, pirandı, Mərdü-mərdanə yeridi.
Gəraylı

Birinci bənddə ikinci və dördüncü misralardakı "yana" və "cana" sözləri həmqafiyə təşkil edir, birinci və üçüncü misralar isə sərbəst qalır. İkinci bənddə "durdu", "qurdu", "vurdu" sözləri bir-birilə, "qana" sözü isə ilk bəndin son misrası ilə həmqafiyə təşkil edir. Qalan bəndlərdə də bu cür qafiyələnmə davam edir. Sonuncu bənddə aşıq "Ələsgər oduna yandı", – deməklə öz təxəllüsünü bildirir. Bədii ədəbiyyat, ədəbiyyatşünaslıq və onun sahələri Arxivləşdirilib 2008-01-23 at the Wayback Machine Şifahi xalq ədəbiyyatı Arxivləşdirilib 2011-08-07 at the Wayback Machine Azərbaycan türklərinin xalq yaradıcılığı Həmçinin bax