LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Azərbaycan Respublikasının Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi

Azərbaycanın 3 regionunda — Mingəçevir, Goranboy və Şüvəlanda ailələrə və uşaqlara dəstək mərkəzləri açılıb istifadəyə verilmişdir. Mərkəzlər ABŞ-nin Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAİD) maliyyə dəstəyi ilə yaradılmışdır. 15 sentyabr 2006-cı ildə Nazirlər Kabinetinin 211 № li qərarı ilə "Ana və uşaqların sağlamlığının qorunması üzrə Tədbirlər Proqramı" təsdiq edilmişdir. Müvafiq sahədə iştirak edir və bu siyasətin həyata keçirilməsini təmin edir; Müvafiq sahənin inkişafını təmin edir; Qanunvericiliklə müəyyən edilmiş digər istiqamətlərdə fəaliyyət göstərir. Xarici keçidlər "Xocalı soyqırımı qadınların gözü ilə" mövzusunda dəyirmi masa keçirildi Səda — "Azərbaycan ailəsi 2016" filmlər festivalının açılış mərasimi keçirilib (29.03.2016)
Prostat vəzi

Yunanca: προστάτης prostates, termini "protector" qoruyucu gözətçi mənasındadır boşaltma sisteminin sonuna yaxın hissədə məsanə və üretra (xarici sidik kanalı) arasında yerləşən şabalıd şəklində və şabalıd böyüklüyündə bir orqandır. Prostat yalnız kişilərdə mövcuddur. Qadınlarda prostat və ya buna bənzəyən hər hansı bir orqan mövcud deyildir. Xüsusiyyəti Sağlam bədəndə prostat vəzi iki vəzifəyə malikdir. Əsas vəzifəsi sidik kisəsindən sidiyi xaric etmək və orqazm sırasında kişinin spermasının gəlməsini təmin etməkdir. Prostat xəstəlikləri Prostat xərçəngi Prostat xərçəngi
Erməni əlifbası

Erməni əlifbası (erm. Հայերենի այբուբեն) – Erməni dilinin yazılması üçün istifadə edilən əlifba. 38 hərfdən ibarətdir. Mesrop Maştos tərəfindən yaradılmışdır. V əsrə qədər ermənilər tərəfindən yunan, suriya və aramey yazısından istifadə olunmuşdur. Müasir ermənilərin istifadə etdikləri indiki əlifba efiopiya yazısının tam oxşarıdır.
Erməni əlifbası

Belə nəticəyə gəlmək mümkündür ki, Mesrop Maştos məhz erməni əlifbasını ixtira etməmiş (yuxusunda görməmiş), efiopiya (həbəş) yazısı əsasında yaratmışdır. Təxmin edilə bilər ki, erməni əlifbası həbəş mədəniyyətinin təsirinin nəticəsində formalaşmışdır. Erməni əlifbasının yaranması haqqında ikinci mübahisə doğuran nəzəriyyəyə əsasən əlifba V əsrdə suriyalı din xadimi Danil tərəfindən hazırlanmışdır. Digər bir fərziyyəyə əsasən əlifbaya daxil edilmiş hərflər zərdüşt yazılarından götürülmüşdür. Həqiqət ondan ibarətdir ki, erməni əlifbasındakı hərflər yunan, latın, suriya, koptik və həbəş yazılarındakı işarələrdən götürülmüşdür. Müqayisəli cədvəl …Maştosun əlifbası əsasında erməni yazısı, həbəş yazısı kimi soldan sağa istiqamətlidir.
Erməni əlifbası

Maştosun əlifbası həm formaca həm də xaraktercə həbəş yazısı ilə oxşarlığa malikdir. Həbəş yazısının üç hərfinin Ո — ba, Ս — ha və Փ — qa-nın yazılışı Maştosun əlifbasında səkkiz halda təkrarlanır. Maştosun yaratmış olduğu erməni əlifbasının hərflərinin forma və cizgi istiqamətləri prinsipi ilə analitik cədvəlini qurmuş olsaq görərik ki, həbəş yazısının 22 və 23 hərfini əhatə etmiş olur. Bu da əlifbanın ümumi hərflərinin üçdə ikisini təşkil edir. Maştos həbəş yazısının prinsipləri ilə sözsüz ki tanış idi və bu prinsiplər əsasında da erməni əlifbasını hazırlamışdır. Xarici keçidlər [1] Arxivləşdirilib 2007-06-26 at the Wayback Machine
Tale Heydərov

Tale Kəmaləddin oğlu Heydərov (9 fevral 1985) — Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin təsisçisi və sədri (2008–2018), "Qəbələ" idman klubunun keçmiş prezidenti, Avropa Azərbaycan Məktəbi, "LIBRAFF" kitab mağazaları şəbəkəsinin, media, elm, təhsil və incəsənət sahəsində bir sıra qurumların təsisçisi, Ermənistan — Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə dair kitab və topluların tərtibçisi, redaktoru və layihələrin müəllifidir. 2001–2003 illərdə Londonda Kolinqam Kollecində oxumuşdur. 2003–2006 illərdə Londonda İqtisadiyyat Məktəbinin beynəlxalq əlaqələr və tarix fakültəsində təhsil alıb. 2006 −2008 illərdə London Birkbek Universitetində beynəlxalq təhlükəsizlik və qlobal idarəetmə üzrə magistr elmi dərəcəsi alıb. Avropa Azərbaycan Cəmiyyətində (AAC/TEAS) fəaliyyəti TEAS Tale Heydərov tərəfindən 2006-cı ildə təsis olunmuş London Azərbaycan Cəmiyyətinin əsasında 2008-ci ilin noyabr ayında yaradılmışdır. Tale Heydərov təşkilatın təsisçisi və sədri vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir.
Tale Heydərov

Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin məqsədi Azərbaycanın dünyada tanıdılması, onun Avropa ölkələri ilə biznes, ictimai və mədəni əlaqələrinin güclənməsi işinə dəstək verilməsi olmuşdur.Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin London (Böyük Britaniya), Bakı (Azərbaycan), Brüssel (Belçika), Paris (Fransa), Berlin (Almaniya) və İstanbulda (Türkiyə) nümayəndəlikləri olub.AAC biznes, ictimai diplomatiya, mədəniyyət və xeyriyyəçilik sahəsində fəaliyyət göstərib. AAC tərəfindən təşkil olunan Biznes Forumlarda Azərbaycanın biznes və investisiya imkanlarını işıqlandırıb. İctimai diplomatiya fəaliyyəti çərçivəsində Azərbaycanın Avropada tanıdılması işi həyata keçirilib. AAC-nin Azərbaycanın tanıdılmasına dəstək verən mədəniyyət tədbirlərinə Avropanın müxtəlif şəhərlərində təşkil olunan konsertlər, sərgilər, xeyriyyə tədbirləri və kitab təqdimatları daxil olub. AAC istedadlı şagirdlərin Avropa Azərbaycan Məktəbində ödənişsiz təhsil almasını dəstəkləyən TEAS Təqaüd Proqramı təsis etmişdir. 2013-cü ildə AAC-nin Azərbaycan Araşdırmalar Mərkəzini yaradıb.
Tale Heydərov

Məqsəd Azərbaycan irsinin, elminin, tarixinin və mədəniyyətinin bütün aspektlərini araşdırmaq və bu araşdırmaların beynəlxalq səviyyədə mübadiləsini həyata keçirməkdir. "Yahad İn Unum"la (Fransa) birlikdə "Azərbaycanın Holokostun önlənməsindəki rolu və II Dünya müharibəsindəki qələbəyə töhfəsi" mövzusunda beynəlxalq simpozium keçirilib. Mərkəz tərəfindən Böyük Britaniya, Türkiyə və Rusiya arxivlərindən Azərbaycan tarixinə dair sənəd və materiallar toplanılmış və nəşrə hazırlanmışdır. 2014-cü ilin iyununda Böyük Britaniyada məşhur "Repton Boks" klubunda yüksək səviyyəli boks turniri təşkil edilib. Bu tədbir sayəsində Mo Farah Fonduna pul vəsaiti toplanıb, Ermənistandan deportasiya edilmiş, həmçinin Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Azərbaycan ərazilərinin işğalı nəticəsində doğma torpaqlarından qovulmuş bir milyona yaxın azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkün haqqında məlumatlandırma kampaniyası aparılıb. İngiltərənin veteran futbolçuları Cou Koul, Qari Mabut və Nigel Uinterbörnlə yanaşı, ağır çəkidə boks üzrə keçmiş dünya çempionu Frank Bruno da tədbirə qatılanlar arasında olub.
Tale Heydərov

2018-ci ildə Avropa Azərbaycan Cəmiyyəti fəaliyyətini dayandırıb. "Qəbələ" idman klubunun prezidenti 2005-ci ildən "Qəbələ" Futbol Klubunun, 2013-cü ildən isə klubun bazası əsasında yaradılan "Qəbələ" İdman Klubunun prezidenti olub. Klubun futbol komandası Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edir. 2010–2011-ci illərdə komandanın baş məşqçisi vəzifəsini Londonun "Arsenal" futbol klubunun və İngiltərə milli komandasının keçmiş kapitanı Toni Adams icra edib. 2013–2014-cü il mövsümündə "Qəbələ" futbol komandası Azərbaycan Premyer Liqasında üçüncü yeri tutub və Avropa Liqası turnirinə vəsiqə qazanıb. "Qəbələ" İdman Klubu müasir idman qurğuları və avadanlıqları ilə yanaşı 3.500 nəfərlik stadion, 5 tamölçülü təbii, 1 tamölçülü və 2 süni örtüklü məşq və 1 qum meydançası ilə təmin olunub.
Tale Heydərov

2009-cu ildə Azərbaycanda ilk futbol akademiyasının açan klub bu addımı ilə ölkədəki istedadlı yeniyetmə və gəncləri peşəkar futbolçu kimi yetişdirmək, Azərbaycan milli komandasının və "Qəbələ"nin sıralarını möhkəmləndirmək missiyasını üzərinə götürüb. Azərbaycanda oxşar təsisatlar arasında ilk və ən qabaqcıl təlim mərkəzi olan "Qəbələ" Futbol Akademiyasının komandaları Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının (AFFA) təşkilatçılığı ilə keçirilən azyaşlıların ölkə çempionatlarında və kubok yarışlarında müvəffəqiyyətlə çıxış edir. Komandaları həmişə mükafatçılar sırasına düşən akademiya Azərbaycan futboluna bir sıra gənc və istedadlı futbolçular bəxş edib. Azərbaycanın əsas milli komandası da daxil olmaqla, gənclər və yeniyetmələrdən ibarət yığmalarda "Qəbələ" futbolçuları üstünlük təşkil edir. "Qəbələ" İdman Klubunun nəzdində futbolla yanaşı cüdo, atıcılıq, boks, karate və taekvondo idman növləri üzrə bölmələr fəaliyyət göstərir. 2019-cu il aprelin 10-da Tale Heydərov Qəbələ klubunun prezidenti vəzifəsindən getdiyini açıqlayıb.
Tale Heydərov

Media sahəsində fəaliyyəti 2006–2019-cu illərdə ingilisdilli "Visions of Azerbaijan" jurnalını təsis edib və jurnalın baş redaktoru olub. İki aydan bir nəşr edilən jurnal Azərbaycanın tarixini, mədəniyyətini, təbiətini, beynəlxalq əlaqələr, biznes və turizm kontekstində tanıtımını həyata keçirib. Jurnal Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində atılmış addımlar haqda da müntəzəm xəbərlər verib. Təsis etdiyi təhsil, nəşriyyat və digər təsisatlar Avropa Azərbaycan Məktəbi 2011-ci ildə Bakıda özəl Avropa Azərbaycan Məktəbinin əsasını qoyub. Məktəbin Himayədarlar Şurasının Prezidentidir. Məktəb müasir dünya təhsilnin ən mühüm nailiyyətlərinin Azərbaycanda tətbiqi istiqamətində geniş iş aparır, yerli pedaqoji kadrlarla eyni zamanda, xarici ölkələrdən dəvət olunmuş müəllimlərdən ibarət çoxsaylı personal şagirdlərin təlim-tərbiyəsi ilə məşğul olur.
Tale Heydərov

Məktəbdə şagirdlər üçün xüsusi təqaüd proqramları və aztəminatlı ailələlərin övladları üçün güzəştlər tətbiq edilir. Avropa Azərbaycan Məktəbi Avropa Beynəlxalq Məktəblər Şurasının (ECIS) üzvüdür. 2014-cü ilin sentyabrından Beynəlxalq Bakalavriatın (İB) İbtidai Siniflər Proqramı (PYP) və Diplom Proqramı (DP) üzrə namizəd-məktəbdir. Müəllimlərin İnkişaf Mərkəzi 2014-cü ildə Azərbaycan Müəllimlərin İnkişaf Mərkəzinin əsasını qoyub. Mərkəzin məqsədi Azərbaycanda modern, yenilikçi və mütərəqqi təhsil şəraiti yaratmağa xidmətdən ibarətdir. 2015-ci ilin fevralında Mərkəz Azərbaycnada ilk dəfə olaraq ECIS (Avropa Beynəlxalq Məktəblər Şurası / European Council of International Schools) ilə birgə ECIS Beynəlxalq Müəllim Sertifikat Proqramı (ECIS International Teacher Certificate) kursları təşkil etmişdir.
Tale Heydərov

"TEAS-Press" Nəşriyyat evi 2014-cü ildə "TEAS Press" nəşriyyat evini təsis edib. Nəşriyyat Azərbaycanın ədəbi və elmi nailiyyətlərini dünyada tanıtmaq üçün yerli müəlliflərin əsərlərinin ingilis dilinə tərcüməsi və nəşrini təşkil edir. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan naşirlərlə nəşriyyat və poliqrafiya sahəsində əməkdaşlıq qurulur, beynəlxalq səviyyədə tanınmış akademik əsərlərin Azərbaycan dilinə tərcüməsi həyata keçirilir. Audio-kitablar hazırlanır. Nəşriyyatın Rusiya və Türkiyədə ofisləri fəaliyyət göstərir. 2014-cü ilin noyabrında dünyaşöhrətli üşaq yazıçısı Mo Uilyamsın iştirakı ilə TEAS Press nəşriyyatının Azərbaycan dilində uşaq və gənclərə dair kitabların nəşri üzrə ixtisaslaşan "Üç alma" bölməsinin təqdimatı olmuşdur .
Tale Heydərov

Nəşriyyat Andersen Press, Capstone Global Library, Hyperion Press, Clavis, Seven Guns kimi dünyanın ən tanınmış uşaq ədəbiyyatı nəşriyyatları kitablarının "Üç alma" adı altında Azərbaycan dilində nəşri üçün onlarla əməkdaşlıq edir. "LIBRAFF" kitab mağazaları şəbəkəsi 2017-ci ildə təsis etdiyi "LIBRAFF" Azərbaycanda ən böyük modern kitab mağazaları şəbəkəsidir. "LIBRAFF" kitab mağazaları şəbəkəsinin Bakıda 5, Sumqayıtda 1, Gəncədə isə 1 filialı fəaliyyət göstərir. "LIBRAFF"ın "Kitab" bölməsində azərbaycan, rus, ingilis, türk və digər xarici dillərdə olan kitabxanası mövcuddur. Mağazalar yerli və aparıcı beynəlxalq nəşriyyatların klassik əsərlərini, xüsusi seçilmiş müasir ədəbiyyat nümunələrini, uşaq və yeniyetmələrin şəxsi inkişafına istiqamətlənmiş oxu materiallarının satışını həyata keçirir. Beynəlxalq Film Şirkəti 2012-ci ildə Beynəlxalq Film Şirkəti təsis edərək, yüksək ixtisaslı yaradıcı heyətlə təmin etmişdir.
Tale Heydərov

"Gənc səslər, qədim nəğmələr", "Azərbaycan xaricilərin gözü ilə" və "İvonna Botto-Şirməmmədovanın həyat hekayəsi" filmlərininin icraçı produseri olub. Maraqlı faktlar Azərbaycan, ingilis, rus və türk dillərini bilir. Ailəlidir. Bir qızı və iki oğlu var. Mükafatları 2011-ci il iyulun 4-də də Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Azərbaycan diasporunun inkişafındakı xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib. Əsərləri, redaktə etdiyi və layihə rəhbəri olduğu nəşrlər Azərbaycan dilində — Qafqazda "erməni məsələsi".
Tale Heydərov

Rusiya arxiv sənədləri və nəşrləri üzrə. Üç cilddə. Bakı, 2011 — Liam Foks. Şahə qalxan dalğalar. Yeni qlobal reallıqla qarşılaşarkən. Bakı, 2014 Ingilis dilində — International visions: The Armenia-Azerbaijan conflict over Karabakh.
Tale Heydərov

From history to Future Peace prospects. Baku, 2007 — Azerbaijan: 100 Questions Answered. Baku, 2008 — Ordubadi M. S. Years of blood. A history of the Armenian-Muslim Clashes in the Caucausus, 1905–1906. London, 2010 — The Armenian question in the Caucasus. Russian Archive documents and Publication.
Azərbaycanda idman

Azərbaycanda idman — Azərbaycan mədəniyyətində mühüm rol oynayır. 2022-ci ildə dünya ölkələrinin qlobal idman reytinqində Azərbaycan dərhal 43 pillə yüksələrək 162 xalla 46-cı yeri tutdu. Eyni zamanda, Avropada Respublika 26-cı yerdədir. İdman növünə görə Komanda idman növləri Azərbaycanda ilk futbol klubları 1905-ci ildə yaranıb. Bu komandalar əsasən Bakının iri neft sənayesi şirkətlərini təmsil edirdilər.
Azərbaycanda idman

İlk rəsmi çempionat Bakıda 1911-ci ildə keçirilib, qalib isə İngiltərə Neft Şirkətinin "Britaniya Klubu" komandası olub. 1912-ci ildə "Bakı" komandası Tbilisidə "Sokol" komandasına qarşı ilk beynəlxalq oyununu keçirib və 4:2 hesabı ilə qalib gəlib. 1914-cü ildə Azərbaycanda Futbol İttifaqı yaradılmışdır. İttifaq rəsmi şəhər birinciliklərini və digər yarışların təşkili, keçirilməsini öz üzərinə götürmüşdür. 1927-ci ildə Zaqafqaziya Sosialist Federativ Sovet Respublikasında Azərbaycan ilk yoldaşlıq oyununu Gürcüstan və Ermənistana qarşı keçirmişdir.
Azərbaycanda idman

Azərbaycanın futbol yığması özünün ilk yoldaşlıq oyunlarını 1929-cu ildə Tehranda İran yığmasına qarşı keçirib və həmin oyunlarda 4:0, 4:1 və 11:0 hesabı ilə üç böyük qələbə qazanıb.Azərbaycan futbolunun "qızıl dövrü" 1960-cı illər sayılır. Məhz bu dövrdə Azərbaycandan Anatoli Banişevski və Ələkbər Məmmədov kimi futbolçular çıxmış, futbol hakimi Tofiq Bəhramov isə 1966-cı ildə İngiltərədə keçirilən dünya çempionatının finalında İngiltərə komandasının lehinə verdiyi obyektiv qərar Uembli stadionuna toplaşmış 98000 tamaşaçının yaddaşına həkk olmuş və dünya futbol tarixinə qızıl hərflərlə yazılmışdı. SSRİ milli futbol komandasının tərkibində çıxış edən digər futbolçulardan Kazbek Tuayev, Nikolay Smolnikov, Vitali Şevçenko və İqor Ponomaryovu qeyd etmək olar. Azərbaycan SSRİ-nin tərkibindən çıxmasından sonra, 1992-ci ildə ölkədə Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası (AFFA) yaranmışdır. AFFA 1994-cü ildə UEFA və FİFA-ya qəbul edildi.
Azərbaycanda idman

Həmin andan futbol üzrə Azərbaycan milli futbol komandası 1996-cı il Avropa çempionatının seçmə oyunlarında iştirak etməyə başlayıb.Ölkənin uğurlu futbolçularından Asim Xudiyev, Aslan Kərimov, Bədavi Hüseynov, Branimir Subaşiç, Dimitri Nəzərov, Elbrus Abbasov, Elvin Məmmədov, Elvin Yunuszadə, Emin Ağayev, Əfran İsmayılov, İsgəndər Cavadov, Fərrux İsmayılov, Kamran Ağayev, Qara Qarayev, Qurban Qurbanov, Mahir Emreli, Mahir Şükürov, Mahmud Qurbanov, Maksim Medvedev, Maşalla Əhmədov, Nazim Süleymanov, Rahid Əmirquliyev, Ramil Şeydayev, Rauf Əliyev, Rəşad Sadıqov, Rəşid Özbəyov, Riçard Almeyda, Rüfət Dadaşov, Sergey Kramarenko, Səməd Qurbanov, Səmədağa Şıxlarov, Tərlan Əhmədov, Vaqif Cavadov, Vəli Qasımov, Vidadi Rzayev, Vüqar Nadirov və Zaur Tağızadəni qeyd etmək olar. Azərbaycanda voleybolun yaranması 1926-cı ilə təsadüf edir. Moskvanın İnqilab və Kamera teatrlarının artistləri 1926-cı ildə Bakıda ilk voleybol oyununu keçiriblər. Həmin il də Azərbaycan voleybolunun yaranma tarixi kimi qəbul edilir. İlk voleybol bölməsini isə bədən tərbiyəsi təlimatçısı Nikolay Arunovun rəhbərliyi altında dəmiryol işçiləri yaradıb.
Azərbaycanda idman

1992-ci ildə yaranan Azərbaycan Voleybol Federasiyası elə həmin ildən etibarən Beynəlxalq Voleybol Federasiyası və Avropa Voleybol Konfederasiyası, 2005-ci ildə isə Şərqi Avropa Voleybol Zonal Assosiasiyasına (EEVZA) daxil olmuşdur.Ölkənin uğurlu voleybolçularından Alla Həsənova, Ayşən Əbdüləzimova, Faiq Qarayev, Feliks Məmmədov, Gülşən Kərimova, İnessa Qorxmaz, İnna Rıskal, Kseniya Poznyak, Nataliya Məmmədova, Natəvan Qasımova, Oksana Kiselyova, Oksana Kurt, Polina Rəhimova, Yana Matiasovska-Ağayeva, Yelena Arifova, Yelena Parxomenko, Yelena Şabovta, Yelizaveta Səmədova və Valeriya Məmmədovanı qeyd etmək olar. Azərbaycanda həndbolun inkişafına ilk dəfə 1926–1928-ci illərdə cəhd edilsə də, ölkədə həndbolun yaranması və inkişafı haqqında ilk məlumat 1955-ci ilə təsadüf edir. Azərbaycanın ilk hərbi həndbol komandasının banisi V. Çernoqortsev həmin il Leninqradda təhsil aldıqdan sonra Bakıya qayıdaraq seminar təşkil edir və yeni oyun haqqında məlumat verir. Fərdi idman növləri Azərbaycanda geniş yayılmış idman növlərindən biri olan şahmat zəngin tarixi ənənələri ilə xalqımızın mədəniyyətində özünəməxsus yer tutur. 1970-ci illərindən etibarən Azərbaycanda şahmata böyük diqqət göstərilmiş, şəhər və rayonlarda şahmat məktəbləri və klubları açılmışdır.
Azərbaycanda idman

Artıq Azərbaycan müstəqil bir dövlət kimi Beynəlxalq Olimpiya Hərəkatına qoşularaq, öz idman potensialını tam nümayiş etdirmək imkanı əldə etdi. Azərbaycan ilk dəfə olaraq 1996 Yay Olimpiya Oyunlarında 23 nəfərdən ibarət öz milli Olimpiya komandası ilə müstəqil Azərbaycan Respublikasının üçrəngli bayrağı altında çıxış etdi. 197 ölkənin iştirak etdiyi bu oyunlarda Azərbaycan 61-ci yer tutdu. Sərbəst üsulla güləşçi Namiq Abdullayevin həmin yarışlarda qazandığı gümüş medal isə müstəqil Azərbaycan Respublikası idmanının ilk yüksək nəticəsi kimi qiymətlidir.Qış idman növləri Azərbaycanın idman həyatında yalnız kiçik bir rol oynayır, çünki Azərbaycanda qış iqlimi qış idman növləri çox tətbiq edilməsi üçün kifayət qədər soyuq deyildir. Azərbaycan Qış Olimpiya Oyunlarında 1998-ci ildən daim iştirak etsə də, heç bir medal qazanmayıb.
Azərbaycanda idman

Əlillik idmanı İlk dəfə olaraq Azərbaycan Milli Paralimpiya Komitəsi 1996-cı ildə Atlantada keçirilən 5-ci Yay Paralimpiya Oyunlarında cəmi iki idman növü üzrə iki idmançı ilə iştirak etmişlər. Ölkənin uğurlu paraolimpiyalı idmançılarından cüdoçular İlham Zəkiyev, Afaq Sultanova, Bayram Mustafayev, Ramil Qasımov, Kərim Sərdarov, Rövşən Səfərov, Ramin İbrahimov və Tofiq Məmmədov, atletlər Zeynəddin Bilalov, Vüqar Mehdiyev, Vladimir Zayets, Oloxan Musayev, Oleq Panyutin, Kamil Əliyev, İradə Əliyeva, Hüseyn Həsənov, atıcı Yelena Taranova və üzgüçü Natali Proninanı qeyd etmək olar. Mühüm idman məkanları Milli stadionlar Ölkənin əsas milli stadionları aşağıda qeyd olunub: Bakı Olimpiya Stadionu (Azərbaycan milli futbol komandası, Azərbaycan Kuboku finalları, 2015 Avropa Oyunları, 2019 UEFA Avropa Liqası finalı, UEFA Avro 2020 oyunları) Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu (FİFA U-17 Qadınlararası Dünya Çempionatı 2012, Avropa Gənclər Olimpiya Festivalı, 2015 Avropa Oyunları) Qapalı arenalar Azərbaycanda mühüm qapalı arenalardan Bakı Atıcılıq Mərkəzi, Bakı İdman Sarayı, Bakı Su İdmanı Sarayı, Heydər Əliyev adına İdman Arenası və Milli Gimnastika Arenasını qeyd etmək olar. Bakı Tennis Akademiyası 2009-cu il mayın 5-də istifadəyə verilib və Azərbaycanda bu tipdə inşa edilmiş ilk idman qurğusudur. 8-ci mikrorayonda yerləşən akademiyanın ümumi ərazisi 2,7 hektardır.
Azərbaycanda idman

Velodromlar Azərbaycanda ilk velodrom olan Bakı şəhərində velosiped treki 1980-ci ildə istifadəyə verilib. Bakı metrosunun 20 Yanvar metrostansiyası yaxınlığında yerləşən velotrek 2010-cu illərdə yenidən qurulub. Trekin beton örtüyünün perimetri 333 metr 33 santimetr olmaqla, ümumi ərazisi 13 hektardır.Bakı Veloparkı 2015-ci il mayın 13-də istifadəyə verilib. Ümumi sahəsi 30 hektardan çox olan Veloparkın ərazisində yerləşən BMX veloparkında 2015 Avropa Oyunlarının müvafiq yarışı keçirilib. Sahəsi 28 min kvadratmetr olan BMX veloparkında yarışların keçirilməsi üçün maneəli meydança qurulub ki, onunda sahəsi 6700 kvadratmetrdir.
Azərbaycanda idman

Həm yarış iştirakçıları həm də azarkeşlər üçün hər cür şəraitin yaradıldığı veloparkda 1197 nəfərlik tamaşaçı yeri yaradılıb. Veloparkın ərazisində tikilən ikimərtəbəli ofis binasında qeydiyyat mərkəzi, iş, dopinq nəzarət, dopinq analizgötürmə otaqları, 25 yerlik iclas zalı və digər yardımçı otaqlar yaradılıb. Motor yarışması dairələri 2016-cı ildə tikilən Bakı Şəhər Halqasında Formula 1 avtomobil yarışına aid olan Azərbaycan Qran-prisi keçirilir. Trekin ən geniş yeri 13 metrdir, ən dar hissəsi trekin İçəri Şəhər ətrafında olan bölmələrində, o cümlədən 7-ci və 8-ci döngələrdə 7.6 metr təşkil edir. Xarici keçidlər Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi
Mayor

Mayor (lat. maior — baş) — baş zabit heyətinin birinci hərbi rütbəsi. Bəzi ölkələrdə "komandante" (ispandilli ölkələrdə), "kommandant" (Fransa, İrlandiya) və s. adlandırılır. Səslənmə baxımından eyni olan və zabitliyə qədər ən ali dərəcə sayılan fransız rütbəsi ilə səhv salınmamalıdır (məsələn; fransız polisinin briqadir-mayoru). Rütbə XVII əsrdə polk serjant-mayoru — polk komandirinin köməkçisi rütbəsindən yaranmışdır. Mayor qarovula və polkun qidalanmasına görə məsuliyyət daşıyırdı. Polklar batalyonlara bölünəndə bir qayda olaraq batalyon komandiri mayor olurdu.
Nar

Nar (lat. Punica) — bitkilər aləminin mərsinçiçəklilər dəstəsinin ağlarotukimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Nar ilkin olaraq Aralıq dənizi bölgəsində görülmüşdür . 16-cı əsrin sonlarında İspanlar Amerikaya, 1769-cu ildə isə ispan köçkünləri Kaliforniyaya gətirmişlər. Meyvənin mövsümü Cənub yarımkürədə martdan may ayına qədər, Şimal yarımkürəsində isə sentyabrdan fevral ayına qədər olur . Sağlam sarkotestalar və ya şirə kimi nar çörək bişirməkdə, yemək hazırlamaqda, şirə qarışıqlarında, yemək qarnirlərində, kokteyl və şərab kimi spirtli içkilərdə istifadə olunur. Nar Yaxın Şərq və Qafqaz regionunda, şimal və tropik Afrikada, İranda, Hindistan yarımadasında, Mərkəzi Asiyada, Cənub-Şərqi Asiyanın daha quru hissələrində və Aralıq dənizi hövzəsində geniş şəkildə becərilir. Etimologiyası Narın adı orta əsrlərdə Latın pōmum "alma" və qranātum "toxumlu" sözlərindən yaranmışdır.
Nar

Ola bilsin ki, köhnə fransız dilində meyvə, pomme-qranat sözündən qaynaqlanan nar qədim ingilis dilində "Qrenadanın alması" kimi tanınırdı - bu termin bu gün yalnız heraldik blazonlarda qalır. Bu, Latın qranatusunu İspaniyanın Qranada şəhərinin adı ilə qarışdıran xalq etimologiyasıdır ki, bu da əlaqəsi olmayan ərəb sözündəndir. Qranat qədim fransız qrenatından metateza yolu ilə, Orta əsrlər Latın qranatumundan fərqli mənada "tünd qırmızı rəng" mənasında istifadə olunur. Bu törəmə nar pulpasının rəngini təsvir edən pomum qranatumdan və ya "qırmızı boya, cochineal" ifadəsinə istinad edərək qranumdan yaranması ehtimal olunur. Nar üçün müasir fransız termini, qumbara, hərbi qumbara adını verdi. İrlandiyada nar xalq arasında "şərab" və ya "şərab alma" adlanırdı, baxmayaraq ki, bu termin son vaxtlar bir qədər istifadə olunmur. Bununla belə, Dublinin mərkəzindəki məşhur Moore Street açıq hava bazarındakı meyvə və tərəvəz dükanlarında hələ də belə səsləndirilir. Kiçik ağac və ya kol olaraq böyüyən - hündürlüyü 5 ilə 10 m (16 ilə 33 fut) arasında olur.
Nar

Narın çoxlu tikanlı budaqları var və uzunömürlü bitkidir. Bu növün Fransada bəzi nümunələri 200 il sağ qalmışdır. Bitkinin yarpaqları parlaq, ensiz uzunsov, bütöv, 3–7 sm (1+1⁄4–2+3⁄4 düym) uzunluğunda və 2 sm (3⁄4 düym) enindədir. Çiçəkləri parlaq qırmızı rəngdə və 3 sm (1+1⁄4 düym) diametrdə, üç-yeddi ləçəkdən ibarətdir. Bəzi meyvəsiz növləri vardır ki , bunlar yalnız çiçəkləri üçün yetişdirilir. Meyvə və toxum Narın meyvə qabığı qırmızı-bənövşəyi rəng olaraq xarici və daxili olmaqla iki hissədən ibarətdir. Xarici hissə sərt perikarpdan təşkil olunduğu halda daxili hissə meyvənin daxili divarını təşkil edən daxili, süngər mezokarpdan (ağ "albedo")təşkildir. Mezokarpın membranları qeyri-simmetrik kameralar şəklində təşkil edilir, sarkotestasların içərisində toxumlar var və bunlar mezokarpla birləşmədən içəriyə yerləşdirilir.
Nar

Tərkibində şirəsi olan sarkotesta toxumların epidermal hüceyrələrindən əmələ gələn nazik membran kimi əmələ gəlir. Narın toxumlarının sayı 200-dən 1400-ə qədər dəyişə bilər. Limon və qreypfrut meyvələri arasında nar orta ölçülüdür meyvədir. Diametri 5–12 sm (2–4+1⁄2 düym) olmaqla, yuvarlaq və qalın formalı, qırmızımtıl qabıqlıdır. Yetişmiş meyvələri sıxaraq şirə əldə edilir. Bu zaman toxumları sıxaraq əldə edilən şirə aşağı pH (4.4) və yüksək miqdarda polifenollar səbəbindən turş bir dad verir. Belə olduğu halda bu da parçalarda qırmızı silinməz ləkəyə səbəb ola bilər. Nar ağacını parklarda və bağlarda dekorativ ağac və kol kimi yetişdirilir.
Nar

Nar quraqlığa davamlı bitkidir. Aralıq dənizi ərazisində qışı yağışlı iqlimi olan quru ərazilərdə, ya da yay yağışlı iqlimlərdə yetişdirilə bilər. Onlar təxminən -12 °C (10 °F) qədər orta şaxtaya dözə bilirlər. Narın bitkisinin həşərat zərərvericilərinə bəzi kəpənək növləri ( ''Virachola isocrates'', İraota timoleon, Deudorix epijarbas) ,yarpaq ayaqlı böcək (''Leptoglossus zonatus'') , meyvə milçəkləri və qarışqalar daxildir. Bu həşəratlar yetişib hələ yığılmamış meyvələrə zərər vura bilir. Nar toxumdan asanlıqla böyüməsinə baxmayaraq , şitillərin genetik dəyişməsinin qarşısını almaq üçün adətən 25-50 sm (10-20 düym) sərt ağac şlamları ilə yayılır. Havada tozlanaraq da yayılma üçün bir seçimdir, lakin peyvənd uğursuz olur. Bağlarda və daha böyük qablarda bəzək bitkisi kimi xalq tərəfindən əkilən və bonsai nümunəsi ağacı kimi istifadə edilən cırtdan çeşidi ''Qranatum'' vardır.
Nar

Bu çeşid Kral Bağçılıq Cəmiyyətinin Garden Merit Mükafatını qazanıb.Punika cinsinə aid yeganə digər növ Sokotra narıdır. Ərəbistan dənizində yerləşən dörd adadan ən böyük adası Sokotra kimi tanınır. Ərazi Yəmənin bir hissəsidir. Bu növün çiçəkləri çəhrayı rəngdə və daha kiçikdir. Meyvələri isə daha az şirindir. Qranatum olaraq 500-dən çox çeşid adlandırılmışdır. Lakin açıq-aydın eyni genotipin dünyanın fərqli regionlarında fərqli adlandırıldığı məlumdur.Nar növ və çeşidləri arasında identifikasiya, istehlakçı seçimləri, üstünlük verilən istifadə və satışa görə dəyişir, bunlardan ən mühümləri meyvənin ölçüsü, ekzokarp rəngi (sarıdan bənövşəyi rəngə qədər, çəhrayı və qırmızı ən çox yayılmış), toxum qabığının rəngidir (aralıqdadır) (ağdan qırmızıya qədər), toxumun sərtliyi, yetkinliyi, şirəsinin tərkibi və turşuluğu, şirinliyi və büzücülüyü kimi bir-birindən fərqləndirib bir sıra xüsusiyyətlər vardır. İstehsal və ixracat Qlobal miqyasda aparıcı istehsalçılar Hindistan və Çindən sonra İran, Türkiyə, Əfqanıstan, ABŞ, İraq, Pakistan, Suriya və İspaniyadır.
Nar

2019-cu ildə Çili, Peru, Misir, İsrail, Hindistan və Türkiyə Avropa bazarına nar tədarük edib. Çili Cənubi Kaliforniyadan məhdud tədarükü olan ABŞ bazarının əsas təchizatçısı idi. Çin 2019-cu ildə nar tədarükü ilə özünü təmin etdi, digər Cənubi Asiya bazarları isə əsasən Hindistandan təmin edildi. Cənubi Afrikada nar istehsalı və ixracı 2012-2018-ci illərdə Avropa, Yaxın Şərq, Böyük Britaniya və Rusiya daxil olmaqla ixrac istiqamətləri ilə Cənubi Amerika daşımaları ilə rəqabət aparırdı. Cənubi Afrika narı əsasən İsraildən idxal edir. Narın vətəni İrandan Hindistanın şimalına qədər bir ərazi hesab olunur. Nar bir neçə minilliklər ərzində Yaxın Şərq, Hindistan və Aralıq dənizi ərazisində eləcə də Kaliforniyanın Mərkəzi Vadisində və Arizonada da becərilir. Nar Şərqi Aralıq dənizi bölgəsində əhliləşdirilən ilk meyvə ağaclarından biri olduğu üçün eramızdan əvvəl beşinci minillikdə əhliləşdirilmiş ola bilər.Meyvənin karbonlaşmış ekzokarpı Qərb Sahilindəki Tell es-Sultan (Yerixo) ərazisinin erkən Tunc dövrü səviyyələrində, həmçinin Kipr və Tirinsdəki Hala Sultan Təkkəsinin son Tunc dövrü səviyyələrində müəyyən edilmişdir. Misirdə kraliça Hatşepsutun eşikağası Djehutinin məzarından iri, quru nar tapılıb.
Nar

Mixi yazı ilə yazılmış Mesopotamiya qeydlərində eramızdan əvvəl III minilliyin ortalarından başlayaraq narlardan bəhs edilir. Türkiyə sahillərində batan Uluburun gəmisində eramızdan əvvəl 14-cü əsrdə su basmış nar qalıqları müəyyən edilib. Gəmidəki digər mallara ətir, fil sümüyü və qızıl zinət əşyaları daxildir ki, bu da narın o dövrdə bahalı mal hesab olunduğunu göstərir. Son Tunc dövrünə aid nar qalıqlarının digər arxeoloji tapıntıları, ilk növbədə, elit təbəqəyə məxsus yerlərdə tapılmışdır ki, bu da bu qənaəti təsdiqləyir. Qəndəhar Əfqanıstanda yüksək keyfiyyətli narları ilə məşhurdur.Vətəni Koreya və ya Yaponiya olmasa da, nar orada geniş şəkildə becərilir və bir çox çeşidləri inkişaf etdirilir. Çiçəkləri və köhnə nümunələrin əldə edə biləcəyi qeyri-adi bükülmüş qabıq üçün bonsai üçün geniş istifadə olunur. Balaustin (latınca balaustinus) termini nar-qırmızı rəng üçün də istifadə olunur.İspan kolonistləri daha sonra meyvəni Karib dənizinə və Amerikaya (İspan Amerikası) təqdim etdilər. Doktor Fothergill deyir ki, bütün ağaclar arasında bu, bəşəriyyət üçün ən xeyirlisidir.
Nar

"Nar keçən əsrdə İngiltərəyə ekzotik meyvə olaraq Böyük Con Tradeskant tərəfindən gətirilmişdir. Cənubda uğur qazandı: Bartram 1764-cü ildə Cənubi Karolina ştatının Çarlston şəhərindəki müxbirdən bir barel nar və portağal aldı. Con Bartram 1765-ci ilin sentyabrında Corciya ştatının Savanna yaxınlığındakı Vormsloe plantasiyasında Noble Cons ilə birlikdə "ləzzətli" narlardan yedi. Tomas Cefferson 1771-ci ildə Monticelloda nar əkdi. Onları Villiamsburqdan olan George Wythe-dən almışdı. Kulinariyada istifadəsi Nar şirəsi narın dadına görə şirin və ya turş ola bilər, lakin bir çox hallarda meyvələr şirənin tərkibindəki asidik ellagitanninlərin turş dadları ilə orta dadlı olur. Nar şirəsi uzun müddətdir ki, Avropa və Yaxın Şərqdə məşhur içki olub və hazırda ABŞ və Kanadada geniş yayılıb.Qranadın şərbəti əvvəlcə qatılaşdırılmış və şirinləşdirilmiş nar şirəsindən ibarət idi, indi adətən müxtəlif giləmeyvə, limon turşusu və qida boyasına qatqıları da, əsasən kokteyl qarışdırmaqda istifadə olunur. Pomidor (Yeni Dünya meyvəsi) Yaxın Şərqə gəlməmişdən əvvəl, nar suyu, bəkməz və sirkə bir çox İran yeməklərində geniş istifadə olunurdu və hələ də nar şirəsi və üyüdülmüş qozdan hazırlanmış qalın sous olan fesencan kimi ənənəvi reseptlərdə tapılır.
Nar

Adətən ördək və ya digər quş əti və düyü üzərində qaşıqlanır.Nar toxumlarından anar dana (farscadan: anar + dana, nar + toxumu) kimi tanınan ədviyyat kimi, xüsusilə də Hindistan və Pakistan mətbəxində istifadə olunur. Qurudulmuş toxumları Hindistan bazarlarında əldə etmək olar. Bu toxumlar ətdən ayrılır, 10-15 gün qurudulur və chutney və köri hazırlamaq üçün istifadə olunur. Əzilmiş anardana da istifadə olunur ki, bu da qablarda daha dərin dad verir və toxumların dişlərə yapışmasının qarşısını alır. Himalay dağlarından daru kimi tanınan yabanı nar növünün toxumları bu ədviyyat üçün yüksək keyfiyyətli mənbə hesab olunur. Bəzi təbii xüsusi ərzaq bazarlarında tapılan qurudulmuş nar toxumları hələ də təbii şirin və turş dadını saxlayaraq bəzi qalıq suları ehtiva edir. Qurudulmuş toxumlar kulinariyada , məsələn, cığır qarışığı, qranola barları və ya salat, qatıq və ya dondurma üçün doldurma kimi istifadə edilə bilər. Qafqazda nardan əsasən şirə hazırlamaq üçün istifadə olunur.
Nar

Azərbaycanda nar şirəsindən hazırlanan sous narşərab (farscadan: (a)nar + şərab, "nar şərabı") adətən balıq və ya tikə kabab ilə verilir. Türkiyədə nar sousu ( türkcə nar ekşisi ) əti marina etmək və ya sadəcə içmək üçün istifadə olunur. Nar dənələrindən salatlarda, bəzən də güllaç kimi desertlərə bəzək kimi də istifadə edilir. Nar şərbətindən və ya bəkməzindən Suriya və Türkiyədə məşhur olan muhammara, qovrulmuş qırmızı bibər, qoz və sarımsaqda istifadə olunur.Yunanıstanda nar bir çox reseptlərdə istifadə olunur, o cümlədən kollivozoumi, qaynadılmış buğda, nar və kişmişdən hazırlanmış qaymaqlı bulyon, buğda və nar ilə paxlalı salat, nar şirəsi ilə ənənəvi Yaxın Şərq quzu kababları, nar badımcan ləzzəti və apogranavo- daldırma. Nardan likör də hazırlanır və məşhur meyvə qənnadı məmulatı kimi dondurma üstü, qatıqla qarışdırılır və ya tostların üzərinə mürəbbə kimi yayılır. Meksikada onlar adətən yaşıl (poblano bibəri), ağ (noqada sousu) və qırmızı (nar toxumu) üçrəngli rəngləri xatırladan yeməkdə Meksika bayrağının qırmızısını təmsil edən ənənəvi yemək chiles en nogada bəzəmək üçün istifadə olunur. Çiy narın yeməli hissəsi 78% su, 19% karbohidrat, 2% zülal və 1% yağdır. 100 q (3,5 unsiya) nar sarkotestası C vitamini üçün gündəlik dəyərin (DV) 12%-ni, K vitamini üçün 16%-ni və folat üçün 10%-ni təmin edir.
Nar

Nar toxumları tamamilə yeməli toxumların tərkibində olan zəngin pəhriz lifi (20% DV) mənbəyidir. Fitokimyəvi maddələr Nar şirəsinin fenolik tərkibi emal və pasterizasiya üsulları ilə pozulur. Nar şirəsində ən çox rast gəlinən fitokimyəvi maddələr polifenollardır, o cümlədən ellagitaninlər adlanan hidrolizləşən taninlər, ellagik turşu və gallik turşunun bir karbohidratla birləşərək nar ellagitanninlərini əmələ gətirən zaman əmələ gəlir. Şirənin qırmızı rəngi delphinidin, siyanidin və pelarqonidin qlikozidləri kimi antosiyaninlərə aid edilir. Ümumiyyətlə, meyvələrin yetişməsi zamanı şirə piqmentasiyasında artım baş verir. Nar qabığında yüksək miqdarda polifenollar, qatılaşdırılmış taninlər, katexinlər və prodelfinidlər var.</ref> Qabıqda yüksək fenol tərkibi qida əlavələrində və qida konservantlarında istifadə üçün ekstraktlar verir. Nar toxumu yağının tərkibində punik turşusu (65%), palmitik turşu (5%), stearin turşusu (2%), olein turşusu (6%) və linoleik turşusu (7%) var. Sağlamlığa təsiri Məhdud tədqiqat məlumatlarına baxmayaraq, nar şirəsi istehsalçıları və marketoloqları məhsulların təşviqi üçün ilkin tədqiqatların nəticələrindən liberal şəkildə istifadə ediblər.
Nar

2010-cu ilin fevral ayında FDA belə istehsalçılardan biri olan POM Wonderful-a xəstəlik əleyhinə sübut olunmamış təsirlərə dair qeyri-qanuni iddialar irəli sürmək üçün nəşr olunmuş ədəbiyyatdan istifadə etdiyinə görə xəbərdarlıq məktubu göndərdi. 2016-cı ilin may ayında ABŞ Federal Ticarət Komissiyası POM Wonderful-un reklamında sağlamlıq iddiaları irəli sürə bilməyəcəyini bəyan etdi, ardınca ABŞ Ali Məhkəməsi POM Wonderful-un FTC qərarını dəstəkləyərək məhkəmə qərarını nəzərdən keçirmək tələbini rədd etdi. Qədim İran və Fars İran dünyada ikinci ən böyük nar istehsalçısı və ən böyük ixracatçısıdır. Fars dilində nar anar kimi tanınır. Meyvə şirəsi və pastası İran mətbəxində böyük rola malikdir, məs. toyuq, ghormas və sərinləşdirici barlar. Nar qabıqları xalça sənayesində yun və ipəyi ləkələmək üçün istifadə edilə bilər. Qədim Misir Qədim misirlilər narı firavanlıq və şöhrət simvolu hesab edirdilər.
Nar

O, jnhm və ya nhm semit adları ilə istinad edilmişdir. Təxminən 1500-cü illərə aid ən qədim tibbi yazılardan biri olan Ebers Papirusuna görə misirlilər nardan tape qurd və digər infeksiyaların müalicəsi üçün istifadə edirdilər. Qədim və Müasir Yunanıstan Side sikkələrində nar təsvir edilmişdir, çünki Side şəhərin adı olan yerli dildə narın adı idi. Qədim Yunanıstanın Side şəhəri Kiçik Asiyanın Aralıq dənizinin cənub sahilində (indiki Antalya vilayəti, Türkiyə) keçmiş bölgə olan Pamfiliyada yerləşirdi. Yunanlar bu meyvə ilə Karfagen vasitəsilə Romaya gətirilməzdən çox əvvəl tanış idilər və bu, bir çox miflərdə və sənət əsərlərində əks olunur. Qədim yunan mifologiyasında nar "ölülərin meyvəsi" kimi tanınırdı və Adonisin qanından əmələ gəldiyinə inanılırdı. Yeraltı dünyasının ilahəsi Persephone mifində onun nar dənələri istehlakı diqqəti cəlb edir və ondan hər il yeraltı dünyasında müəyyən sayda ay keçirməyi tələb edir. Toxumların sayı və buna görə də aylar dəyişir. Persephone əri Hadesin yanında yeraltı dünyasının taxtında oturduğu aylarda anası Demeter yas tutdu və artıq yer üzünə məhsuldarlıq vermədi.
Nar

Bu, fəsillər üçün qədim yunan izahı idi.Carl A. P. Ruck və Denny Staples-ə görə, kameralı nar eyni zamanda müqayisə edilə bilən forması və kameralı daxili ilə xaşxaşın narkotik kapsulunun surroqatıdır. Cozef Kempbellin Qərb mifologiyasında (1964) təsvir edilmiş Miken möhüründə, ikibaşlı baltanın oturmuş ilahəsi (labrys) sağ əlində üç xaşxaş qabığı təklif edir və sol sinəsini dəstəkləyir. O, həm həyat verən, həm də ölümlə məşğul olan ikili ilahənin hər iki aspektini təcəssüm etdirir. Ovçu Orion Side ilə "evlənən" kimi təmsil olunurdu, bu ad Boeotiyada "nar" mənasını verir, beləliklə, ilk ovçunu ilahəyə təqdis edirdi. Başqa bir yunan mifində Side ("nar") adlı bir qız atası İctinus tərəfindən təcavüzə məruz qalmamaq üçün özünü anasının məzarı üstündə öldürdü. Onun qanı nar ağacına çevrildi. Eramızdan əvvəl V əsrdə Poliklit öz məbədində oturmuş Argive Heranı heykəlləndirmək üçün fil sümüyü və qızıl götürdü. O, bir əlində əsa tutdu və digər əlində "kral kürəsi" kimi bir nar təklif etdi.
Nar

İkinci əsrdə səyahətçi Pausanias pıçıldadı: "Nar haqqında heç nə deməməliyəm, çünki onun hekayəsi bir qədər müqəddəs sirrdir". Narın tac formasına bənzəyən bir qabığı var. Yəhudi ənənəsində bu, düzgün tac üçün orijinal "dizayn" olaraq görüldü. Sele çayının ağzında, Magna Graecia, Paestum yaxınlığında, Madonna del Qranatoya həsr olunmuş bir ibadətgah var, "Narın Xanımı", "o, öz epiteti və nar atributuna görə nar kimi olmalıdır. Qədim yunan ilahəsi Heranın xristian varisi”, Samos Heraionunun ekskavatoru Helmut Kyrieleis müşahidə edir. Müasir dövrdə nar yunanlar üçün hələ də güclü simvolik məna daşıyır. Yeni bir ev aldıqda, bir ev qonağının ilk hədiyyə olaraq, bolluq, bərəkət və uğurlar rəmzi olaraq evin ikonostasi (ev qurbangahı) altına/yaxınlığına qoyulmuş narı gətirməsi şərtdir. Yunanlar ölülərini yad edərkən, bişmiş buğdadan ibarət olan, şəkərlə qarışdırılmış və narla bəzədilmiş kollyva təqdim edirlər.
Nar

Ev üçün nar bəzəkləri Yunanıstanda çox yayılmışdır və əksər ev malları mağazalarında satılır. Qədim İsrail və Yəhudilik Yəhudi ənənəsində narın mühüm yeri var. Meyvənin Tövratın 613 əmrini təmsil edən 613 toxum olduğu deyilir. Məsələn, nar Qədim İsraildə kəşfiyyatçıların “vəd edilmiş torpaq”ın məhsuldarlığını nümayiş etdirmək üçün Musaya gətirdikləri meyvələr kimi tanınırdı. Çıxış Kitabı ibrani baş kahinin geydiyi meilin (“efod paltarı”) ətəyində naxışlı narlar olduğunu, baş kahinin girib-çıxdığı zaman eşidilən qızıl zənglərlə növbələndiyini təsvir edir. “Müqəddəslərin müqəddəsi” Padşahlar kitablarına görə, Qüdsdəki Süleyman məbədinin qarşısında duran iki sütunun (Yakin və Boaz) başlıqları narla həkk olunmuşdu. Süleymanın öz tacını narın “tacı” (kaliks) əsasında tərtib etdiyi deyilir. Bəzi yəhudi alimləri narın Eden bağında qadağan olunmuş meyvə olduğuna inanırlar.
Nar

Bundan əlavə, nar İbranicə İncildə (Qanunun təkrarı 8:8) İsrail torpağının xüsusi məhsulları kimi sadalanan meyvə və taxılların Yeddi Növündən (İbranicə: שבעת המינים, Shiv'at Ha-Minim) biridir və Süleymanın nəğmələrində nar altı dəfə qeyd olunur və burada xüsusi sitat var: “Dodaqların qırmızı sap kimidir, danışığın da gözəldir, məbədlərin qıfıllarındakı nar parçası kimidir”. (Süleymanın nəğməsi 4:3). Avropa xristian motivlərində Mozaikada Məsihin ən erkən inkaredilməz görünüşündə, Hinton St Mary, Dorsetdən dördüncü əsrə aid döşəmə mozaikası, hazırda Britaniya Muzeyində, Məsihin büstü və çiro narlarla əhatə olunmuşdur. Nar xristian dini bəzəklərində tez-tez rast gəlinən motiv olaraq qalmaqdadır. Onlar tez-tez paltarların və liturgik asmaların parçasına toxunur və ya metal işlərində işlənir. Narlar Sandro Bottiçelli və Leonardo da Vinçi kimi bir çox dini rəsmlərdə, çox vaxt Məryəmin və ya körpə İsanın əlindədir. Qırılan və ya açılan meyvə İsanın iztirablarının və dirilməsinin dolğunluğunun simvoludur. Qurani-Kərimin 55-ci surəsində narın "iki cənnətdə" "Rəbb"dən qorxanlara təqdim ediləcək bir "lütf" kimi bəhs edilir.
Nar

Axərbaycanda Nar Azərbaycanın simvollarından biri hesab olunur. Hər il oktyabr ayında Azərbaycanın Göyçay şəhərində Göyçay Nar Festivalı kimi tanınan mədəniyyət festivalı keçirilir. Festivalda Azərbaycan meyvə mətbəxi, əsasən, narçılıq sənayesi ilə məşhur olan Göyçayın narları nümayiş etdirilir. Festivalda ənənəvi Azərbaycan rəqsləri və Azərbaycan musiqisi ilə parad keçirilir. 2015-ci ildə Azərbaycanda keçirilən Avropa Oyunlarının rəsmi loqosunda nar təsvir edilib. Nar oyunların iki maskotundan biri idi. Oyunların açılış mərasimində azərbaycanlı kişi idmançıların geyindiyi gödəkçələrdə də narlar əks olunub. Çinə Han sülaləsi dövründə (e.ə. 206–220) gətirilən nar (Çincə: 石榴; pinyin: shíliu) qədim dövrlərdə məhsuldarlığın və çoxsaylı nəslin emblemi hesab olunurdu.
Nar

Ənənəvi Çin mədəniyyətinin mühüm aspekti olan məhsuldarlıq bəxş etmək və məskəni çoxsaylı nəsillərə xeyir-dua vermək üçün toxumları partlayan yetişmiş meyvələrin şəkilləri tez-tez evlərdə asılırdı. Hindistanda Bəzi hindu ənənələrində nar (hind dili: anar) firavanlıq və məhsuldarlığı simvollaşdırır və həm Bhoomidevi (yer ilahəsi), həm də Tanrı Qaneşa (çox toxumlu meyvələri sevən) ilə əlaqələndirilir. Kürdüstanda Nar Kürd mədəniyyətində mühüm meyvə və simvoldur. Bolluğun simvolu və qədim kürd dinlərinin müqəddəs meyvəsi kimi qəbul edilir. Kürd xalçalarında nardan bolluq simvolu kimi istifadə olunur.
Elza İbrahimova

Elza İmaməddin qızı İbrahimova (10 yanvar 1938, Hacıqabul – 11 fevral 2012, Bakı) — Azərbaycanlı bəstəkar, Azərbaycan Respublikasının (2008) və Dağıstanın xalq artisti, milliyətcə ləzgidir. Elza İbrahimova 1938-ci ildə Hacıqabul (Qazıməmməd) şəhərində anadan olmuşdur. Bakıda 8 saylı musiqi məktəbini, 1957-ci ildə A. Zeynallı adına orta ixtisas musiqi məktəbinin bəstəkarlıq sinfini, 1964-cü ildə Ü. Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının (indiki Bakı Musiqi Akademiyası) bəstəkarlıq şöbəsini bitirmişdir. Hələ uşaq yaşlarından musiqiyə olan böyük məhəbbəti valideynləri tərəfindən dəyərləndirilir və o musiqi məktəbinə yazılır.. Yaradıcılığı Elza İbrahimova 1969-cu ildə ilk mahnısını bəstələyir. Məmməd Rahimin sözlərinə bəstələnmiş "Yalan ha deyil" mahnısının ilk ifaçısı Şövkət Ələkbərova olur. Azərbaycanda tanqo ritmini estradaya gətirən ilk bəstəkarlardan biri olan Elza İbrahimovanın Rəfiq Zəkanın sözlərinə bəstələdiyi "Qurban verərdim" əsəri sovet dövründə bədii şura tərəfindən o qədər də yaxşı qarşılanmır.
Elza İbrahimova

Çünki tanqonun burjua ahənginin sovet ruhuna uyğun gəlmədiyi bildirilir, amma sonradan "Qurban verərdim"lə bərabər "Sən mənə lazımsan" (söz. Əliağa Kürçaylı), "Bağçadan keçmisən" (söz. Ə. Əlibəyli) və sair tanqo ritmində yazılmış musiqilər bəstəkarın sevilən mahnıları siyahısına qoşulur.Yaradıcılığı təkcə estrada janrı ilə kifayətlənməyən bəstəkar diplom işi üçün yazdığı fortepiano və orkestr üçün üçhissəli konsert, "Afət", "Şeyx Şamil" və "Yanan laylalar" operalarının, həmçinin Azərbaycanda neft sənayesinin 130 illiyi münasibətilə neftçilərə həsr olunmuş himnin də müəllifidir. Yaradıcılığında bir-birindən maraqlı, orijinal mahnılarla bərabər romanslar, sonatalar, kvartetlər də bəstələyib. Bəstəkarın Rəşid Behbudovun ifasında səslənən "Ey vətən" əsəri bütün dünyada Azərbaycanı tərənnüm edən mahnılardan biri olmuşdur. Azərbaycan şairlərinin yüzlərlə şeirlərinə və rus dillərində onlarla poetik nümunəyə musiqi yazmışdır.
Elza İbrahimova

1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi adına layiq görülmüşdür.2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının xalq artisti adına layiq görülmüşdür.Uzun sürən xəstəlikdən sonra 11 fevral 2012-ci ildə 74 yaşında vəfat etmişdir. Bəstəkar İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur. "Afət" operası (əsərin müəllifi: Hüseyn Cavid) "Yanan laylalar" operası (libretto – Ramiz Heydər, 1992); Z. Ziyadoğlunun söz. solist və simfonik orkestr üçün "Neftçilər himni" (2001). "Dünya sevənlərindi" kinofilminə musiqi (1998). R. Heydər, B. Vahabzadə, O. Qoçulu, V. Əziz, V. Səmədoğlu, R. Əfəndiyeva və b. şairlərin söz.
Elza İbrahimova

mahnı və romanslar (1990 – 2001). Maykl Ceksonun xatirəsinə "Rekviyem", 2009 B. Vahabzadə söz. "Gecələr bulaq başı" Z. Ağayeva söz. "Yoxluğunu bilə-bilə" Y. Həsənbəyov söz. "Sən bir nəğmə mən bir nəğmə" Filmoqrafiya Nəğməkar torpaq (film, 1981) Bağışla (film, 1983) Qayıdış (film, 1992) Yalçın (film, 2004) Sən yadıma düşəndə... (film, 2013) 22 dekabr 2017-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Elza İbrahimovanın 80 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır. Xarici keçidlər Elza İbrahimova — iç dünyamızın rəssamı… Arxivləşdirilib 2016-03-05 at the Wayback Machine Elza İbrahimova-Musiqiyə köklənən ömür Arxivləşdirilib 2011-06-27 at the Wayback Machine
Neslihan Atagül

Neslihan Atagül (20 avqust 1992, İstanbul) — Türkiyə aktrisası. Neslihan Atagül 20 avqust 1992-ci il tarixində İstanbulda doğulmuşdur. Anası rus, atası çərkəz mənşəlidir.13 yaşında Sevinc Erberkin sahibi olduğu Erberk Ajansın nömrəsini tapıb ünvanını almış və anasıyla gedib qeydini etdirmişdir. Bir ay sonra da bir reklam çarxında oynamışdır. Yeditepe Universitetində teatr bölümündə oxuyur. 2006-cı ildə "Yarpaq tökümü" serialında canlandırdığı Deniz xarakteri ilə aktyorluq dünyasına addım atdı.
Neslihan Atagül

2006-cı ildə ilk uzun metrajlı filmi "İlk eşk"-da Vahide Gördüm, Çetin Tekindor ilə birlikdə oynadı. Bu filmdəki rolu ilə Qızıl Koza Film Festivalında "Ümüd verən gənc aktrisa" mükafatını aldı. 18 noyabr 2011-ci ildə Atv-də yayımlanan, Mahsun Kırmızıgülün senaristliyini və rejissorluğunu etdiyi ilk serial çalışması olan "Həyat davam edir" adı serialda Neslihan Atagül, Fikret Kuşkan, Menderes Samancılar, Arif Erkin Güzelbeyoğlu kimi ustalarla oynamışdır. 2012-ci ildə Yeşim Ustaoğlunun yazıb idarə etdiyi, baş rollarında Neslihan Atagül, Özcan Deniz, Nihal Yalçın və Barış Hacıhanın iştirak etdiyi və avtobusların uğradığı bir fasilə yerində çalışan iki gəncin əhvalatını izah edən "Əraf" filmində, gənc aktrisa Neslihan Atagül də öz qabiliyyətini gözəl bir şəkildə göstərdi. Neslihan Atagül 2013-ci ildə Pəyami Səfanın eyni adlı romanından uyğunlaşdırılan baş rolları Kadir Doğulu, Yunus Emre Yildirimer ilə paylaşdığı televiziya serialında rol aldı. Mükafatları 2013 - 45-ci Kino Yazarları Dərnəyi Mükafatları, "Ən yaxşı aktrisa mükafatı" ("Əraf") 2012 - 25-ci Tokyo Beynəlxalq Film Festivalı, "Ən yaxşı aktrisa mükafatı" ("Əraf") 2012 - Qızıl Koza Film Festivalı, "Ümüd verən gənc aktrisa mükafatı" ("Əraf") 2012 - Moskva Sabah Film Festivalı "İndinin və gələcəyin ən yaxşı aktrisası mükafatı" ("Əraf") 2007 - Qızıl Koza Film Festivalı, "Ümüd verən gənc aktrisa mükafatı" ("İlk eşk") Filmoqrafiya 2015 - "Kara Sevda" 2015-Səndən mənə qalan 2013 - "Fatih-Hərbiyyə" 2011-2012 - "Həyat davam edir" 2012 - "Əraf" 2011 - "Qəlbim səni seçdi" 2011 - "Canım atam" 2006 - "İlk eşk" 2006-2010 - "Yarpaq tökümü"
Qara

Qara – rənglərdən biri. Ən tünd rəng olub işığın səthdən əks olunmaması yəni bütün işığın absorbsiyası nəticəsində yaranır. Soyuq, qəmli rəng hesab olunur və ağ rəngin, aydınlığın, işıq rəmzinin əksidir. Bir çox xalqlarda matəmi tərənnüm edir. Bu rəng geyimlərə ciddilik, rəsmilik verir. Ümumi məlumat Ağ rəngin əksi, müxalifi olan qara rəngin cəmiyyətdə, məişətdə daşıdığı məna, qoşulduğu sözlər bütün rənglərdəkindən çoxdur.
Qara

Arxada qara rəngin kainatın quruluş modelində Yerin alt qatını bildirdiyini demişdik. Bu elə indinin özündə də belə düşünülür və həmin təsəvvür dilimizdə işlənən ifadələrdə də özünü qorumaqdadır: "Qara yerə girəsən", "Başını qara yer oğurlasın", "Qara yer otağın olsun", "Qaranlıq dünyanın qara küncündə qaralasan", "Qara qəbir evin olsun", "Qara qəbrin dar qazılsın", "Qara yerdə çürüyəsən". Sayını istənilən qədər artıra biləcəyimiz bu nümunələrdə qara rəngin yeraltı dünyanı – qaranlığı bildirməsi şəksizdir. Bundan savayı, bilavasitə mənəviyyatla bağlı "qaraüz"; tale təyinli "qara-bəxt", "qaragünlü", "qaraduvaq", "qaranişan"; xasiyyət əlamətli "qaradinməz", "qaraqabaq", "qaraniyyət", "qarayaxa", "qaragüruh"; cəmiyyətin aşağı təbəqəsinə aid edilən "qara camaat", "qara kütlə" və s. ifadələrdəki rəng anlamına gələn "qara" da üstündə mənfi məna yükü daşıyır. Türkçülükdə mənası Dedik ki, qara rəngin funksiyası çoxdur və o, qoşulduğu sözlərdə müxtəlif mənalar ifadə edir. Misal üçün, təkcə qədim adlarda (Qaraxan, Qaragünə, Qarabudaq, Qaraca Çoban, Qaraçəkur və b.
Qara

), istərsə də müasir adlarda (Qarakişi, Qarakazım, Qaravəli və b.) işlənmiş "qara" çoxanlamlıdır. Bir fikrə görə, adlardakı "qara" xaqanlıqda xanların titulunu bildirir. Başqa bir fikrə görə isə "qara", "titul" yox, "başçı, böyük" deməkdir. "Qara"nın "qorxunc, dəhşətli, vahiməli, zəhmli, olduqca qorxulu, çox dəhşətli epitet funksiyası daşımaqla "cəsarət və güclük damğası" olduğunu deyənlər də vardır. Dilimizdə "qaraqaşlı", "qaragözlü", "qarasaçlı" və s. ifadələr də işlək sayılır.