LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Əfrasiyab Bədəlbəyli

1941-ci ildə bəstəkar Səməd Vurğunun "Fərhad və Şirin" əsərinə musiqi bəstələyir. Bundan bir il əvvəl isə Ə. Bədəlbəyli görkəmli ədibin "Xanlar" pyesinə musiqi yazmışdı. Onu da qeyd edək ki, bəstəkar hər iki əsərin premyerasına dirijorluq etmişdir. Müharibə illərində Əfrasiyab Bədəlbəyli bəstəkarlıq-dirijorluq fəaliyyətini Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının direktoru və bədii rəhbəri kimi məsul vəzifələrlə əlaqələndirir, M. S. Ordubadi ilə birlikdə dahi İtalyan bəstəkarı C. Rossininin "Sevilya bərbəri" operasını Azərbaycan dilinə tərcümə edir və Minkusun "Don Kixot" baletinin yeni redaksiyası üçün libretto yazır. Müharibədən sonra Azərbaycan mədəniyyəti qarşısında ən ümdə məsəb kimi dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin 800 illik yubileyinin keçirilməsi dururdu. Yubileyə hazırlıq hələ 1939-cu ildə başlanmış və Ə. Bədəlbəyliyə şairin həyatına həsr olunmuş opera yaratmaq tapşırılmışdır. Lakin müharibənin başlanması ilə əlaqədar "Nizami" operasının səhnəyə qoyulması ancaq 1948-ci il dekabrın 12-də mümkün oldu. Bu illərdə sənətkar Azərbaycan radio komitəsinin musiqi redaksiyasına başçılıq edir.
Əfrasiyab Bədəlbəyli

50-ci illərin birinci yarısında opera və balet teatrında yaradıcılıq baxımından böyük canlanma hökm sürürdü. Belə ki, onilliyin ilk üç ili ərzində üç gözəl səhnə əsəri – Soltan Hacıbəyovun "Gülşən", Qara Qarayevin "İldırımlı yollarla" baletləri və Fikrət Əmirovun "Sevil" operası tamaşaçıların mühakiməsmə təqdim olunmuşdu. Bunlardan ikisi – "Gülşən" baleti və "Sevil" operasının səhnəyə yol tapması Əfrasiyab Bədəlbəylinin adı ilə bağlı idi. Sənətkar hər iki əsərin ilk tamaşasının dirijoru olmuşdur. Əfrasiyab Bədəlbəyli nəinki musiqiçi, eləcə də ədəbiyyatçı və dilçi kimi də böyük nüfuza malik idi. 1952-ci ildə Elmlər Akademiyası Nizami adına ədəbiyyat institutunun islahat komitəsinin iclaslarında müzakirə edilmiş "Azərbaycan dilinin orfoqrafiyası"nm təshih edilmiş bir nüsxəsi Əfrasiyab Bədəlbəyliyə göndərilmiş və ondan bu haqda rəy vermək xahiş olunmuşdu. Elə həmin 1952-ci ildə Əfrasiyab Bədəlbəyli rus bəstəkarı P. Çaykovskinin "İolanta" operasını ekvoritmik cəhətdən Azərbaycan dilinə tərcümə edir. 1953-cü ildə bəstəkarın ilk kitabçası çapdan buraxılır. "Musiqi haqqında söhbət" adlı broşurada müəllif musiqidə işlənən bəzi söz və terminbri izah edir, musiqi janrları və formaları, musiqi alətləri və ansambllar haqqında söhbət açır. Ə. Bədəlbəylinin bu əsəri keçmiş SSRİ ərazisində belə məzmunlu kitabçaların (D. Şostakoviçin "Znatğ i löbitğ muzıku", 1958-ci il və İ. Rıjkinin "Naznaçenie muzıki i ee vozmocnosti", 1962-ci il broşuraları) ilk nümunəsi idi. 1954-cü ildə Bəstəkarlar İttifaqı idarə heyətinin Yeddinci plenumunda bəstəkarın xalq çalğı alətləri orkestri üçün yazdığı "Simfoniyetta" ifa edilir.
Əfrasiyab Bədəlbəyli

1955-ci ildə sənətkar dahi Əsəd oğlu Mirzə Sadığın yetirməsi, məşhur Azərbaycan tarzəni Qurban Primov haqqında monoqrafiya yazır. O dövrdə Azərbaycanda musiqi terminləri ancaq rus və ya başqa əcnəbi dillərdə işlədilirdi. Əfrasiyab Bədəlbəyli 1956-cı ildə "Musiqi terminləri lüğəti" kitabçasını çap etdirməklə azərbaycandilli əhalinin musiqi terminlərini daha aydın anlamağa və doğma dilimizin daha da zənginləşməsinə şərait yaratdır. 1957-ci ildə sənətkar Boris Zeydmanın "Qızıl açar" baletinə libretto yazır. 1959-cu ilin may ayında Moskvada Azərbaycan incəsənəti ongünlüyünün keçirildiyi dövrdə dekada iştirakçıları, musiqiçilər, qonaqlar, tamaşaçılar "Qız qalası"ndan böyük zövq aldıqlarını xüsusi qeyd etmişdilər. Dekada ilə əlaqədar Əfrasiyab Bədəlbəyli əməyinin daha bir bəhrəsinin -qocaman musiqişünas-tarixçi Qubad Qasımovla birgə yazdığı "M. F. Axundov adına Azərbaycan Dövlət opera və balet teatrı" oçerkinin də adını çəkmək lazımdır. 1960-cı ildə bəstəkarın həyatında əlamətdar hadisə baş verdi. Həmin il, may ayının 24-də Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə Əfrasiyab Bədəlbəyli Azərbaycanın "Xalq artisti" fəxri adına layiq görülür.
Əfrasiyab Bədəlbəyli

1962-ci ildə opera və balet teatrının Gürcüstan respublikası qastrol səfərinə hazırlıqla əlaqədar gürcü bəstəkarı Zaxari Paliaşvilinin "Daisi" operasının Azərbaycan dilində oynanılmasını qərara alınmış və opera mətninin tərcüməsini Ə. Bədəlbəyliyə tapşırmışdır. 1964–1965-ci illərdə sənətkar gənclərin bədii özfəaliyyətinin XVIII və XIX respublika olimpiadasının təşkilatçılarından biri və münsiflər heyətinin sədri, 1964-cü ildə Azərbaycanın şəhər və kənd texniki-peşə məktəbləri bədii özfəaliyyətinin XXIII respublika baxışında isə münsiflər heyətinin üzvü seçilmişdir. Bəstəkarın "Muğam-68" müsabiqə-festivalının keçirilməsində sərf etdiyi əməyini ayrıca qeyd etmək vacibdir. Respublikamızın bir çox rayonlarından müsabiqədə iştirak edən gənc müğənnilər, incəsənət xadimləri "Muğam-68" festivalının təşkilini yüksək qiymətləndirmiş və tədbirin keçirilməsini ənənə şəklində davam etdirməyi tövsiyə etmişlər. 1965-ci ildə Ə. Bədəlbəyli Q. Almazzadə ilə birlikdə, S. S. Axundovun eyni adlı povesti əsasında bəstəkar Əşrəf Abbasovun "Qaraca qız" baletinə, daha sonra, 1968-ci ildə qardaşı Turqud ilə birlikdə C. Cabbarlının eyni adlı pyesi əsasında R. Mustafayevin bəstələdiyi "Aydın" operasına librettolar yazır. 1969-cu ildə "Elm" nəşriyyatı Ə. Bədəlbəylinin "İzahlı monoqrafik musiqi lüğəti" kitabını çap etdirir. Ümumittifaq "Bilik" cəmiyyətinin üzvü olan sənətkar bir çox elmi konfranslarda, iclaslarda musiqi sənəti haqqında məruzələrlə çıxış edirdi. 1970-ci ildə bəstəkarın "Söyüdlər ağlamaz" operası tamaşaya qoyulur.
Əfrasiyab Bədəlbəyli

Operamn mövzusu Böyük Vətən müharibəsi illərində Azərbaycanlı döyüşçünün şücaəti və arxa cəbhənin həyatma həsr olunmuşdu. Bu illərdə Əfrasiyab Bədəlbəylinin Azərbaycan televiziyası və radiosu ilə xalq musiqisi və muğamlar haqqında silsilə çıxışları da geniş tamaşaçı və dinləyici kütləsinin böyük rəğbətini qazanmışdı. 1969-cu ildə bəstəkar Fransanın paytaxtı Paris şəhərində Azərbaycan musiqisi haqqında mühazirələrb çıxış edir. 1970-ci ildə, Moskvada, ISME – Uşaq və Gənclərin musiqi tərbiyəsi üzrə Beynəlxalq cəmiyyətin "Uşaqların, yeniyetmələrin və gənclərin həyatında musiqinin rolu" adlı konfransı keçirilirdi. Konfransda, başda Əfrasiyab Bədəlbəyli olmaqla, Azərbaycan nümayəndə heyəti də iştirak etmişdir. 1971-ci ilin oktyabrında sənətkar Xor Cəmiyyətinin sədri vəzifəsinə seçilir. 1970-ci ildə, türk musiqişünası Altan Araslı Türkiyədə çapdan çıxan "Musiqi məcmuəsi" jurnalında bəstəkarın "İzahlı monoqrafik musiqi lüğəti" kitabının ətraflı təhlilini vermişdir. 1977-ci ildə, Ankarada, "Türk folklor konqresinin məlumatları"nda, türk dilində sənətkarın "Azərbaycan xalq musiqisi" adlı məqaləsi çap olunmuşdur.
Əfrasiyab Bədəlbəyli

Uzun illər boyu "Elm və həyat" jurnalının, "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin redaksiya heyətinin üzvü olan Ə. Bədəlbəyli mətbuat orqanlarının səhifələrində ressenziyalar, tənqidi və problematik məqalələr çap etdirmişdir. Ə. Bədəlbəyli 1976-cı il yanvar ayının 9-da vəfat etmişdir. Filmoqrafiya Ömrün davamı (film, 1993) Hər şey olduğu kimi. Üçüncü film. Əfrasiyab Bədəlbəyli (film, 2000) Mükafatları "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 24 may 1960 "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 23 aprel 1940 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 9 iyun 1959 2 dəfə "Şərəf nişanı" ordeni — 25 fevral 1946, 29 aprel 1967 Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fəxri fərmanı — 18 may 1972 Nəsil şəcərəsi Həmçinin bax Tərlan (balet) Qız qalası (balet) Qaraca qız (balet) Ənvər Çingizoğlu, Bədəlbəylilər (Miriyevlər), "Soy" elmi-kütləvi dərgi, 2009, № 5, səh.34–48. Xarici keçidlər Əfrasiyab Bədəlbəyliyə həsr olunmuş sayt Əfrasiyab Bədəlbəylinin musiqisinə "Gənclik rəqsi" Nəzakət Teymurova — Gərək günəş dağları aşıb… ("Almaz" pyesindən Yaxşının mahnısı) — sözlər: Cəfər Cabbarlı Sara Qədimova — Gərək günəş dağları aşıb… ("Almaz" pyesindən Yaxşının mahnısı) — sözlər: Cəfər Cabbarlı Rübabə Muradova — "Dumanlı Təbriz" pyesindən parça — sözlər: Məmməd Səid Ordubadi Nərminə Məmmədova — Mən bir solmaz yarpağam ki… ("Od gəlini" pyesindən Solmazın mahnısı) — sözlər: Cəfər Cabbarlı Səda — Əfrasiyab Bədəlbəylinin doğum günüdür (19.04.2016) (az.)
2018 FİFA Dünya Kuboku

2018 FİFA Dünya Kuboku — Futbol üzrə XXI Dünya Çempionatı. Turnirin ev sahibi 2 dekabr 2010-cu ildə keçirilən səsvermə nəticəsində qalib gələn Rusiyadır. Turnirdəki oyunlar 12 fərqli stadionda 14 iyun 2018 – 15 iyul 2018 tarixləri arasında keçirilmişdir.Bu mundial Rusiyanın ev sahibliyini etdiyi ilk Dünya Kuboku oldu. Rusiya Futbol Federasiyası tərəfindən təşkil olunmuş turnir, həm də Şərqi Avropada keçirilən ilk mundial olmaqla yanaşı , həm də sayca 11-ci dəfə Avropada keçirilən mundial oldu. İlk dəfədir ki, Dünya Çempionatı iki qitədə – Avropa və Asiyada keçirildi. Turnir üçün 14,2 milyard $ pul xərcləndi. Bununla da bu mundial indiyə qədər ən bahalı mundial olaraq tarixə keçdi.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Bununla yanaşı, Dünya Çempionatları tarixində ilk dəfə məhz bu turnirdə Video köməkçi hakim sistemindən (VAR) istifadə olundu.Bu ilki mundialda da 32 komanda iştirak etmişdir. Bu komandalardan 31-i təsnifat mərhələsində rəqiblərindən üstün olaraq çempionatda iştirak etməyə vəsiqə qazandı. Ev sahibi ölkə olduğu üçün Rusiyanın avtomatik olaraq Dünya Kubokunda oynaması öncədən təsdiqlənmişdi. Bu 32 komandadan 20-si, o cümlədən son çempion Almaniya 2014-cü ildəki mundialda oynamışdı. Bununla bərabər, İslandiya və Panama futbol tarixlərində ilk dəfə məhz bu il Dünya Kubokunda oynamışdır. 64 oyunun nəticəsində çempionun bəlli olacağı mundial 11 şəhərdəki 12 stadionda keçirildi. Final matçı 15 iyulda Moskvadakı Lujniki stadionunda, Fransa və Xorvatiya milliləri arasında oynanıldı.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Fransa Xorvatiyaya 4–2 hesabı ilə qalib gəlməklə futbol tarixində 2-ci dəfə Dünya Çempionu oldu. Beləliklə, bu mundialda da Avropa ölkələrindən birinin qalib gəlməsi ilə birlikdə bu tendensiya ardıcıl dördüncü dəfə təkrarlanmış oldu. (2006-da İtaliya, 2010-da İspaniya, 2014-də Almaniya qalib gəlmişdi) Bu ilki mundialda qalib gəlməklə Fransa 2021 FİFA Konfederasiyalar Kubokunda da iştirak etmək hüququnu əldə etdi. Ev sahibi seçimi Seçkilər 2009-cu ilin yanvar ayında başladı. Ev sahibi olmaq istəyən federasiyalar həmin ilin 2 fevralına öz namizədliyini irəli sürməli idilər. Başlanğıcda 9 ölkə seçimlərdə iştirak etmək üçün namizəd oldu, lakin elə həmin ilin sentyabrında Meksika öz namizədliyini geri çəkdi. İndoneziyanın ev sahibi olmaq təklifi isə FİFA tərəfindən rədd edildi.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Buna səbəb İndoneziya hökumətinin FİFAya yerli federasiyanın verdiyi təkliflə bağlı dəstək məktubu göndərməməsi idi. Seçimlər ərəfəsində 3 federasiya (Avstraliya, ABŞ və Yaponiya) da namizədliyini geri çəkdi. Bununla da seçimlərdə iştirak edəcək 4 federasiya qaldı. Bu federasiyalar İngiltərə, Rusiya, Hollandiya/Belçika və Portuqaliya/İspaniya 1 idi. 22 üzvdən ibarət FİFA İcraiyyə Komitəsi 2010-cu ilin 2 dekabrında ev sahibi ölkəni seçmək üçün Sürix şəhərində toplandı. Seçkilərdə qələbə Rusiyanın oldu və bununla da ev sahibi ölkə olmaq hüququnu qazandı. Portuqaliya/İspaniya ikinci, Hollandiya/Belçika isə seçkilərdə üçüncü yeri tutdu. İngiltərə isə sonuncu yerdə olaraq ev sahibi ölkə ola bilmədi: Kvalifikasiya İlk dəfədir ki, bütün FİFA üzvü milli komandalar-209 milli komanda təsnifat mərhələsində iştirak edərək Dünya Kubokunun final mərhələsinə vəsiqə qazanmaq üçün mübarizə apardılar.Zimbabve və İndoneziya təsnifat mərhələsindəki ilk oyunlarını oynadıqdan sonra diskalifikasiya edildi. Bu ərəfədə Cəbəllütariq və Kosovo milli yığmaları 2016-cı ilin 13 mayında FİFAya üzv olduqdan sonra təsnifat mərhələsində oynamaq hüququna sahib oldu.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Təsnifat mərhələsində iştirak edərək Dünya Kubokunda oynamağa vəsiqə qazanan 31 komandadan 20-si Braziliyada keçirilmiş son Dünya Çempionatında da iştirak etmişlərdi. Bununla bərabər, İslandiya və Panama milli komandaları futbol tarixlərində ilk dəfə bu mötəbər turnirdə iştirak hüququ əldə etdilər. Digər maraqlı məqamlar isə müxtəlif milli komandaların uzun müddətdən sonra yenidən bu turnirdə iştirak hüququ qazanması oldu: Misir — 28 illik bir dövrdən sonra yenidən Dünya Kubokunun final mərhələsində mübarizə aparıb. Mərakeş — 20 illik bir boşluqdan sonra yenidən bu turnirdə iştirak edib. Peru — 1982-ci il dünya çempionatından sonra 36 illik uzun bir müddətdən sonra yenə bu yarışda özünü göstərmişdir. Bir çox insanın simpatiya bəslədiyi Seneqal yığması da futbol tarixlərində 2-ci dəfə (ilk dəfə 2002-ci ildə) bu turnirdə iştirak edib. Qeyd etmək lazımdır ki, 3 Şimali Avropa (Danimarka, İslandiya və İsveç) və 4 ərəb ölkəsi (Misir, Mərakeş, Səudiyyə Ərəbistanı və Tunis) bir Dünya Çempionatında iştirak edib.Bundan əlavə, təsnifat mərhələsində çox maraqlı nəticələr də əldə olundu.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Belə ki, bəzi önəmli komandalar Dünya Çempionatına vəsiqə qazana bilmədi. Belə komandalara futbol tarixlərində 4 dəfə Dünya Çempionu olmuş İtaliya və 3 dəfə finalist olmuş Hollandiya yığmaları bariz nümunədir. Bundan əlavə 2017 Afrika Millətlər Kubokunun sahibi Kamerun milli futbol komandası, 2 dəfə Amerika Kuboku sahibi və 2017 FİFA Konfederasiyalar Kuboku finalçısı Çili, 2016 Okeaniya Millətlər Kuboku qalibi Yeni Zelandiya və 2017 KONKAKAF Qızıl Kubokunun sahibi ABŞ milliləri də bu turnirdə iştirak edə bilmədi. Qana və Fildişi Sahili milliləri də öncəki 3 ardıcıl Dünya Çempionatlarında iştirak etdikdən sonra onlar da bu mundialda mübarizə aparmadı. Qeyd: Komandaların qarşısındakı mötərizə içərisindəki rəqəmlər milli komandaların turnirin keçirildiyi vaxtkı FİFA Dünya Reytinqində sırasını göstərir. Yekun cədvəl Qeyd 1:AFK Afrika Futbol Konfederasiyasını (qalın şrift),AFK Asiya Futbol Konfederasiyasını işarə edir (maili şrift). Qeyd 2: Rusiya 1958–1990-cı illər arası SSRİ yığması olaraq turnirə qatılmışdır Qeyd 3: Serbiya 1930–1990-cı illər arası Yuqoslaviya,1992–2006-cı illər arası Serbiya və Monteneqro yığması olaraq turnirə qatılmışdır Püşkatma mərasimi 1 dekabr 2017-ci ildə Moskva saatı ilə 18:00-də Kremlin Dövlət Sarayında keçirildi.
2018 FİFA Dünya Kuboku

32 komanda hərəsində 4 komanda olmaqla 8 qrupa bölündü. Püşkatmaya əsasən komandalar 2017-ci il oktyabr FİFA Dünya Reytinqinə görə 4 torbaya səpələndilər. 1-ci torbaya turnirin ev sahibi olan Rusiya və Dünya Reytinqinə görə ən yaxşı 7 komanda daxildir. 2-ci torbaya sonrakı ən yaxşı 8 komanda daxil oldu. Bu prinsip 3-cü və 4-cü torbalar üçün də nəzərə alındı. Hər komanda turnirdən əvvəl 35 nəfərlik bir ilkin komanda formalaşdırmalı idi. Komanda bu seçdiyi ilkin komandadan 4 iyuna qədər (üçü qapıçı olmaqla) 23 oyunçudan ibarət yekun heyəti seçməliydi. Əgər yekun heyətdəki oyunçulardan hər hansısa biri (və ya bəziləri) zədələnsə başqa oyunçu ilə əvəzlənə bilərdi.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Yeni gələn oyunçu ilkin komandada olmaya da bilər. Bu akt yalnız komandanın Dünya Kubokunda ilk oyununa çıxmazdan 24 saat əvvəl aparıla bilər. 35 oyunçudan ibarət ilkin komandadakı bütün oyunçular mayın 21-indən 27-sinə qədər mütləq istirahət etməli idi. (26 mayda oynanan UEFA Çempionlar Liqası 2017/2018 Finalında olan oyunçular istisna olmaqla) Əvvəllər ilkin komandanın 30 nəfərdən ibarət olacağı düşünülürdü, lakin 2018-ci ilin fevralında FİFA ilkin komandanın 35 nəfərdən ibarət olması haqda qərar qəbul etdi. Dünya Kuboku final mərhələsinin oyunlarının keçirilməsi üçün Rusiyada 11 şəhər seçilmişdir. Bunlar:Sankt-Peterburq, Moskva, Kalininqrad, Kazan, Rostov-na-Don, Samara, Saransk, Nijni Novqorod, Soçi, Volqoqrad və Yekaterinburq şəhərləridir. Hazırlıqlar və çəkilən xərclər 2018-ci ilin iyunu etibarilə 14,2 milyard dollarlıq bir xərclə tarixdə ən bahalı Dünya Çempionatı oldu və bu xərclər bu turnirdən əvvəlki – 2014-cü ildəki Braziliyada keçirilən mundiala çəkilən xərcləri keçdi.Rusiya hökuməti turnirin keçirilməsi üçün 20 milyard dollar pul ayırdı. Sonralar isə büdcənin miqdarı 10 milyard dollara qədər azaldıldı.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Bu büdcənin yarısı nəqliyyat üçün infrastrukturun yaradılmasına xərcləndi. Yeni otellərin tikintisi Dünya Kubokunun keçirildiyi şəhərlərdə turnirə hazırlıq və infrastrukturun inkişafı üçün vacib sahə idi. Hazırlıqlar davam etdikcə çəkilən xərclərin miqdarı çoxalırdı. Rusiyadakı mundialda iştirak etmək istəyən könüllülər 2016-cı ilin 1 iyunundan öz müraciətlərini Yerli İcraiyyə Komitəsinin Könüllülər proqramına göndərdilər. Könüllülər proqramına 177000 müraciət göndərildi və bu müraciətlərin 35000-i qəbul olundu. Təşkilatçılar 15 universitetdə və ev sahibi şəhərlərdəki Könüllülər mərkəzlərində könüllülərə təlimlər keçdilər. Könüllülər seçiləndə onların xarici dil bilməsi, əvvəl könüllü olub olmaması kimi sahələr əsas götürülmüşdür. Matç üçün biletləri olan şəxslər pulsuz nəqliyyatdan istifadə hüququ əldə etdilər.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Bundan əlavə, nəqliyyatda tıxacın aradan qaldırılması və şəhərlər arasındakı əlaqəni gücləndirmək üçün əlavə marşrutlar və qatarlar istifadəyə verilmişdir. Oyun proqramı Oyun proqramı 24 iyul 2015-ci ildə FİFA tərəfindən elan olundu.1 dekabr 2017-ci ildə FİFA final oyununun oynanılacağı tarixi bəlli etdikdən sonra 6 oyunun başlanılacağı tarixi də müəyyənləşdirdi. Ev sahibi Rusiya, avtomatik olaraq A1 pozisyonuna yerləşir və 14 iyun 2018 tarixində Moskvadakı Lujniki stadionunda Səudiyyə Ərəbistanı ilə turnirin açılış oyununu oynadı (5–0). Lujniki stadionu həm də 11 iyulda oynanılmış ikinci yarı-final oyununa və 15 iyulda final oyununa ev sahibliyi edib. Sankt-Peterburqdakı Yeni Zenit Stadionu 10 iyulda ilk yarı final oyununa və 14 iyulda oynanılacaq üçüncülük oyununa ev sahibliyi etmişdir. Açılış mərasimi Açılış mərasimi 14 iyun 2018-ci ildə turnirin ilk matçı Rusiya – Səudiyyə Ərəbistanı matçından əvvəl Lujniki stadionunda keçirildi.Braziliya ilə Dünya Çempionu olmuş Ronaldo "Rusiya 2018" köynəyi geyinmiş uşaqla stadionda gəzdi. Bundan sonra ingilis pop müğənnisi Robbi Vilyams 2 mahnı oxudu.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Bundan sonra isə soprano səsli müğənni Aida Qarifullina ilə duet etdi. Onlar duet etdiyi zaman könüllülər yavaş-yavaş hər bir ölkənin bayrağını geyinib onların isimlərinin olduğu lövhələri daşıyaraq stadiona çıxmağa başladı. Rəqqaslar və rəqqasələr də gözəl performaslar göstərdilər. Rəqslər başa çatdıqdan sonra Ronaldo stadiona əlində turnirin rəsmi topu ilə birlikdə geri döndü. Məsələ də burasındadır ki, bu top 2018-ci ilin martında Beynəlxalq Kosmik Stansiyada düz 4 ay saxlanılmışdır və iyunda heyətin geri qayıtması ilə həmin top da geri qayıtmışdır. Qrup mərhələsi Hər qrupda ilk iki yeri tutan komandalar növbəti mərhələyə-1/8 finala yüksəldi. Bu məqalədə bütün oyun vaxtları Rusiya vaxtı ilə verilir.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Qrup mərhələsindən 16 komanda çıxdı və bu 16 komandadan onu Avropadan, dördü isə Cənubi Amerika ölkələrindən idi. Yoluna davam edən tək Asiya ölkəsi – Yaponiya və tək Şimali Amerika ölkəsi – Meksika qalmışdı. 1938-ci ildən bəri ilk dəfə Almaniya qrupda qaldı. Bundan əlavə, 1982-ci ildən bəri ilk dəfədir ki bir Afrika komandası qrup mərhələsindən növbəti mərhələyə yüksələ bilmədi. İlk dəfədir ki, fair-play qaydaları işə salındı. Belə ki, Yaponiya Seneqaldan daha az sarı kart aldığı üçün 1/8 Finala yüksəldi. Yalnız bir matç – Fransa ilə Danimarkanın qarşı-qarşıya gəldiyi matçda qol səsi eşidilmədi. Klassifikasiya qaydaları Qruplarda komandalar aşağıdakı qaydalara görə sıralanır: Əgər iki və daha artıq komanda bu kriteriyalar üzrə bərabərdirsə, aşağıdakı əlavə qaydalardan istifadə olunur: Pley-off mərhələsi Hər qrupdan ilk iki komanda bu mərhələdə oynamaq şansını əldə etdi.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Pley-off mərhələsində normal vaxtda oyun bərabərə bitərsə, hərəsi 15 dəqiqə olmaqla 2 hissə daha Əlavə vaxt oynanılır. Əgər əlavə vaxtda da qol vurulmazsa, qalibi müəyyənləşdirmək üçün silsilə penalti zərbələri təyin olunur. Bundan əlavə, əgər matçda əlavə vaxt oynanılarsa, komandalar 4-cü əvəzetmədən istifadə edə bilirlər. Komandalar bu şansdan ilk dəfə məhz bu ilki mundialda iştirak edəcəklər. Üçüncülük oyunu Yekun mükafatçılar Qol krallığı 64 oyunda 169 qol olmaqla, matç başına ortalama 2,64 qol atıldı. On iki dəfə avtoqol qeydə alındı və mundiallar tarixində bu bir rekord göstərici idi. Bu mundialda hər bir komanda ən azı 2 qol vurdu.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Kosta-Rika millisi isə bunu son turda bacardı. Fərdi mükafatlar Aşağıda göstərilən mükafatlar turnirin sonunda verildi. Qızıl top mükafatı turnirin ən yaxşı oyunçusuna, qızıl əlcək mükafatı isə turnirin ən yaxşı qapıçısına verildi. Bu mükafatlar Adidas tərəfindən sponsor edilirdi. Bundan əlavə, FIFA.com azarkeşlərə 18 qolu seçib təqdim etdi ki, bunlardan ən baxımlı qolu seçsinlər. Səsvermə 23 iyulda başa çatdı. Mükafat Hyundai tərəfindən sponsor edildi.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Fəxri komanda 2010 və 2014-cü illərdəki mundiallarda olduğu kimi FİFA turnirin fəxri komandasını özü hazırlamadı. Azarkeşlərə FİFA.com saytından öz fəxri komandalarını seçmək imkanı yaratdı. Pul mükafatı Komandalara veriləcək pul mükafatlarının miqdarı 2017-ci ilin oktyabrında açıqladı. Turnirin loqosu 28 oktyabr 2014-cü ildə Beynəlxalq Kosmik Stansiyadakı kosmonavtlar tərəfindən hazırlanmışdır. FİFA prezidenti Yozef Blatter isə loqonun ölkənin "qəlbi və ruhunu" təsvir etdiyini bildirdi. Turnirin rəsmi maskotu 21 oktyabr 2016-cı ildə təqdim edildi. Bu maskot universitet tələbələri arasında keçirilən dizayn müsabiqəsi nəticəsində qazanan maskot idi. Toplum isə üç dənə heyvana üstünlük vermişdi.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Bunlar: pişik, pələng və canavar idi. 1 milyon insan arasında keçirilən səsvermə nəticəsində, 53 % səslə Zabivaka – Rusiya millisinin formasını geyinmiş antropomorfik canavar qalib gəldi. Zabivaka rus dilindən tərcümədə bombardir deməkdir. İlk biletlər 2017-ci ilin 14 sentyabrından 12 oktyabrına qədər müddətdə satıldı. Rusiyanın viza siyasətinə görə Rusiya vətəndaşı olmağından asılı olmayaraq viza almağa hüququ olmayan şəxslər matçlara bilet ala bilməzlər. Tamaşaçıların yenə də xüsusi öz şəkillərinin olduğu bir "Fan-ID" şəxsiyyət vəsiqələri olmalı idi. Ölkəyə vizasız girmək üçün yalnız bu şəxsiyyət vəsiqəsi işə yarıyırdı, amma stadiona giriş üçün həm "Fan-ID", həm bilet, həm də əsl şəxsiyyət vəsiqən olmalı idi. "Fan-ID" xidməti həm də turistə nəqliyyat vasitələrindən pulsuz istifadə etmək hüququ verirdi. Turnirin rəsmi topu "Telstar 18" idi. Topu Adidas firması hazırlamışdı. Top 9 noyabr 2017-ci ildə təqdim olundu.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Rəsmi mahnı Turnirin rəsmi mahnısı olan "Live It Up" Uill Smit, Niki Cem və Era İstrefi tərəfindən səsləndirildi. Mahnının klipi 8 iyun 2018-ci ildə yayımlandı. Yayım hüququ FİFA bir neçə şirkətin aracılığı ilə 2018 FİFA Dünya Kubokunun yayım haqlarını çeşidli yerli kanallara satdı. ABŞda ingilis izləyicilərinin yayım haqlarını Fox Sports, ispan izləyicilərinin yayım haqlarını isə Telemundo TV aldı. ABŞ millisi mundialda iştirak etmədiyinə görə, təbii olaraq amerikalılar da bu Dünya Kubokunu izləməyə elə də maraq göstərmədilər. 2018-ci ilin fevralında Ukrayna Yerli Televiziya Şirkəti mundialın yayımanmayacağını bildirdi. Şirkətin bu addımı Ukrayna Futbol Federasiyasının və idman naziri İhor Zdanovun sərt reaksiyasına səbəb oldu.
2018 FİFA Dünya Kuboku

Bundan əlavə, federasiya mundial üçün akreditasiya edilmiş jurnalistlərin də ölkədən çıxışına əngəl qoydu. Bütün bu reaksiyalara görə şirkət məcbur olub mundialı yayımladı və açılış matçını təxminən 4 milyon Ukrayna vətəndaşı izlədi. 1.^ Hollandiya və Belçika, İspaniya və Hollandiya Dünya Kubokuna bir yerdə ev sahiblik etmək üçün təklif göndərmişdilər. Həmçinin bax 2017 FİFA Konfederasiyalar Kuboku 2021 FİFA Konfederasiyalar Kuboku Xarici keçidlər Rəsmi sayt Arxivləşdirilib 2018-12-21 at the Wayback Machine Welcome2018.com VikiSəyahətdə 2018 FİFA Dünya Kuboku haqqında səyahət məlumatları var. Vikianbarda 2018 FİFA Dünya Kuboku ilə əlaqəli mediafayllar var.
Skolioz

Skolioz (yun. σκολιός — "əyri", lat. scoliōsis) — onurğa sütununun əyriliyi. Skolioz xəstəliyi xüsusən gənc və yeniyetmə yaşlarında özünü daha qabarıq büruzə verdiyindən bəzən insanlarda kompleks halına gəlir. Əyriliklər əsasən döş və bel nahiyələrində müșahidə olunur. Xəstəliyin proqressiv inkişafı onurğa sütununun və döş qəfəsinin nəzərə çarpacaq dərəcədə deformasiyasına gətirib çıxarır.
Skolioz

Bu isə inkişaf edən orqanizmdə bir sıra orqan və sistelərin patoloji dəyişikliklərinə səbəb olur. Skolioz xəstəliyinin (əyilmə bucağı 10 dərəcədən artıq) ümumi yayılma tezliyi 2–3%, 6–14 yaşlı uşaqlar arasında 0,5%, 12–14 yaşlı yeniyetmələr arasında isə 1,2% təşkil edir. Yeniyetnəlik dövrünün idiopatik skoliozu ən çox 10–14 yaş dövründə təsadüf edir. Xəstəlik oğlan uşaqlarına nisbətən qız uşaqlarında daha çox müşahidə olunur. İdiopatik skolioz adı bu günə qədər xəstəliyin əmələ gəlmə səbəbinin məlum olmamasına görə verilmişdir. Bu xəstəlik zamanı əksər uşaqların heç bir şikayəti olmadığına görə, xəstəlik əsasən nəzərəçarpacaq deformasiya olduqda aşkar edilir.
Skolioz

Xarici görünüşə görə aşağıdakı əlamətlərə diqqət yetirmək lazımdır: Bir çiyin və ya bud-çanaq oynağı digərindən yuxarıda yerləşir. Bir kürək sümüyü digərindən yuxarıda yerləşə bilər Önə doğru əyildikdə bu əlamətlər daha çox nəzərə çarpır Deformasiyanın qabarıq tərəfində "qabırğa donqarlığının" əmələ gəlməsi Bir qol digərindən uzun görünür Bel nahiyəsində yerləşən üçbucaqların assimetrikliyi Rentgenoqrammalara əsasən həkimlər skoliotik defornasiyaları dərəcələrlə ifadə edirlər. Buna əsasən skoliozu 4 dərəcyə bölürlər: 1-ci dərəcəli – 0–10° dərəcə 2-ci dərəcəli – 11–30° dərəcə 3-cü dərəcəli – 31–60° dərəcə 4-cü dərəcəli – >61° dərəcə Yeniyetməlik idiopatik skoliozunda onurğa sütununun Deformasiyası uzun müddət stabil qala bilər. Bəzi hallarda isə xəstəlik çox tez proqressivləşir. Buna görə də bu patologiyası olan uşaqlar daim həkim nəzarətində olmalı, periodik olaraq rentgen müayinəsindən keçməlidirlər. Yalnız bu zaman xəstəliyin proressivləşməsini vaxtında aşkar etmək mümkündür.
Skolioz

Skolioz Azərbaycanda Azərbaycanda təxminən hər min nəfərdən 10-u skolioz xəstəliyindən əziyyət çəkir. Üstəlik bu xəstəlik adətən vaxtında təyin olunmur və insanın vücudu əyilir və donqarlıq əmələ gəlir. Skolioz deformasiyasının müalicəsi zamanı isitfadə olana müalicəvi idmanların, plastik materialdan hazırlanmış ortezlərin və cərrahi müalicənin elmi əsaslara dayanaraq faydası olduğu sübut olunmuşdur. Skolioz deformasiyası zamanı konservativ müalicəyaə tabe olmayan və əyrilik dərəcəsi 40 dərəcdən yuxarı olan onurğa deformasiyaları cərrahi müalicə tətbiq olunur. Öncədən bu deformasiyalara görə ölkə xaricində müalicə və əmaliyytalar aparılırdısa son zamanda irəli dərəcəli onurğa deformasiyaları ölkədə xaricdə təhsil almış ortoped-onurğa cərrahları tərəfindən uğurla icra edilməkdədir. Sümüklərin deformasiyası vaxtında əməliyyat yaxud müalicə olunmazsa bu əyrilik get-gedə daha qabarıq özünü göstərməyə başlayır.
Skolioz

Simptomları azaltmaq üçün olan idman hərəkətləri: Onurganın dayanıqlılığını artırmaq Əzələləri gücləndirmək Elastikliyi artırmaqHər hərəkətdə beşə qədər sayılmalı, günde 2 dəfə hər biri 10 dəfə olmaqla edilməli. Üst gövdə ekstensiyası (uzatması): Qarını yastıqla dəstəkləyin. Əlləri arxada birləşdirin ve gövdənizin üst qismini yerdən qaldırın. Qol-ayaq ekstensiyası: Sağ qolunuzu ve sol ayağınızı qaldırın. Boynunuzu bükməyin. Daha sonra diger qol ve ayaq üçün hereketi tekrarlayın.
Skolioz

Orta döş rotasiyası (döndürmə) : Hər iki yanda uzana bildiyiniz qədər uzanın, sinəni yerə yaxın tutun. Torakolumbar (döş ve beldən) yana əyilmə: Başınızın üzərindən sağ qolunuzda sola doğru gərginlik hissedənə qədər uzadın. Digər tərəf üçün təkrarlayın. Üst trapes gərilmə hərəkəti: Yavaşca başınızın sağ tərəfindən tutun, digər əlinizi belinizə doğru uzadın. Yüngül bir gərginlik hissedənə qədər başınızı əyin. Digər tərəf üçün təkrarlayın.
Skolioz

Levator skapula gərilmə hərəkəti: Sol əli eyni tərəf kürək sümüyünə aparın. Digər əl ilə başı önə doğru yavaşca əyərək gərginləşdirin. Digər tərəf üçün təkrarlayın. Hamstring gərilmə hərəkəti: Sağ ayaq düz ikən digər ayağı qasığa doğru qıvırın. Qalça arxasında gərginlik hissedənə qədər önə doğru əyilin. Beli düz tutun.
Skolioz

Digər tərəf üçün təkrarlayın. Skapular retraksiya (kürək sümüklərini geriyə çəkmə): Qollar yanda ikən her iki kürək sümüyünü birbirinə yaxınlaşdırın. Servikal / torasik (boyun və bel) ekstensiya / rotasiya: Oturarkən gövdənizin digər tərəfinə sol qolunuzu uzadın və stulun arxasından tutun. Sağ çiyin üstündən baxın. Digər tərəf üçün təkrarlayın. Torakolumber yana əyilmə: Sağ tərəfiniz üzərinə uzanın.
Skolioz

Çanaq sümüyü kənarını yastıqla dəstəkləyin. Aşağıdaki qol ilə boyunu dəstəkləyin, yuxarıdakı qolunuz başınızın üzərində boş qalsın. Digər tərəf üçün təkrarlayın. Lumber rotasiya: Ayaqlar və dizler birləşik, qollar iki yana açıq, dizlərinizi sola çevirin; bu anda başınızı gərginlik hissedənə qədər digər tərəfə çevirin. Digər tərəf üçün təkrarlayın. Həmçinin bax Sümük xəstəliyi
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət

Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət (ing. Private limited company) — bir və ya bir neçə şəxs (fiziki şəxs və ya hüquqi şəxs) tərəfindən təsis edilən, nizamnamə kapitalı nizamnamə ilə müəyyənləşdirilmiş miqdarda paylara bölünən cəmiyyət Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət sayılır. Məhdud məsuliyyətli cəmiyyətin iştirakçıları müəssisənin öhdəlikləri üzrə məsuliyyət daşımır və cəmiyyətin fəaliyyəti ilə bağlı zərər üçün qoyduqları əmlakın dəyəri həddində risk daşıyırlar. Hüquqi şəxsin yaradılması Bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da hüquqi şəxsin ən çox yayılmış formalarından biri məhdud məsuliyyətli cəmiyyətdir. Cəmiyyətin iştirakçıları (təsisçiləri) cəmiyyətin, cəmiyyət isə iştirakçıların (təsisçilərin) öhdəliklərinə görə məsuliyyət daşımır. MMC-nin hər bir üzvü yalnız malik olduğu pay həddində məsuliyyət daşıyır. Başqa sözlə, əgər iştirakçı nizamnamə kapitalına 100 manat yatırıbsa, onun məsuliyyəti də məhz bu məbləğlə məhdudlaşır. Azərbaycan Respublikası Mülki məcəlləsinin (sonradan “MM” adlanacaq) 87-ci maddəsinə əsasən, heç bir məhdudiyyət nəzərdə tutulmayıb.
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət

Cəmiyyətin bir və ya bir neçə təsisçisi ola bilər. Təsisçilər həm fiziki, həm də hüquqi şəxslər ola bilər. Hal-hazırda minimum nizamnamə kapitalına da heç bir məhdudiyyət qoyulmur. MM-nin 90.1-ci maddəsinə əsasən, nizamnamə kapitalının həcmi, müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qoyulmuş məbləğdən az ola bilməz. MM-nin 10 il bundan əvvəl qüvvəyə minməsinə baxmayaraq, müvafiq icra hakimiyyəti orqanı hələ də bu minimumu təyin etməyib. Analoji hədd cəmiyyətin təsisçilərin sayına da təyin edilməli olsa da, müvafiq sənəd indiyədək qəbul edilməyib. Eyni zamanda, qeyd edək ki, Avropanın bir çox ölkələrində MMC-nin nizamnamə kapitalının minimal məbləği 10 000 avrodan az ola bilməz. MMC-in Qeydiyyat forması Vergilər nazirliyində MMC-nin dövlət qeydiyyatından keçirilməsi üçün aşağıdakı sənədlər təqdim olunmalıdır: 1.
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət

Hüquqi şəxsin qeydiyyatı haqqında ərizə. Bu ərizə təsisçi (əgər bir neçə təsisçi varsa, bütün təsisçilər) və ya onun (onların) müvafiq qaydada təyin etdiyi səlahiyyətli şəxs tərəfindən imzalanaraq notarial qaydada təsdiqlənir. Ərizədə aşağıdakı məlumatlar göstərilməlidir: əgər təsisçi(lər) fiziki şəxs(lər)dirsə, o halda onun (onların) ad(lar)ı, soyad(lar)ı, ata ad(lar)ı, yaşayış yeri, şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin nömrəsi və verildiyi tarix; əgər təsisçi(lər) hüquqi şəxs(lər)dirsə, o halda onun (onların) ad(lar)ı, yerləşdiyi yer və qeydiyyat nömrəsi.2. Cəmiyyətin nizamnaməsi. Bu sənəddə cəmiyyət iştirakçılarının adları və soyadları, nizamnamə kapitalının həcmi, hər bir iştirakçının payı (əgər təsisçilər bir neçə hüquqi şəxsdirsə), idarəetmə orqanları haqqında məlumatlar, ödənişlərin həyata keçirilməsində yol verilən pozuntulara görə nəzərdə tutulmuş məsuliyyət öz əksini tapmalıdır.Cəmiyyətin nizamnaməsində, həmçinin, nizamnamə kapitalındakı payın başqa şəxsə ötürülməsi qaydası da əks olunmalıdır. MM-nin 93.2-ci maddəsinə əsasən, əgər nizamnamədə başqa müddəa nəzərdə tutulmayıbsa, iştirakçının öz payını (və ya onun bir hissəsini) özgəninkiləşdirməsinə yol verilir. Beləliklə, adi halda cəmiyyətin istənilən iştirakçısı öz payını başqa bir şəxsə sata və ya ötürə bilər. 3.
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət

Məhdud məsuliyyətli cəmiyyətin təsis olunması haqqında qərar (bəzən bu, “təsis müqaviləsi” də adlandırılır). Qərarda təsisçinin hüquqi şəxs statusu almaq istəyən strukturu təsis etmək niyyəti, yenidən təşkil və şirkəti tərk etmə şərtləri göstərilir. Bu qərar bütün təsisçilər tərəfindən imzalanmalıdır. 4. Qeydiyyat rüsumunun ödənilməsi haqqında sənəd. Hal-hazırda bu rüsum 11 manatdır. Qeyd edək ki, dövlət qeydiyyatı 3 gün ərzində həyata keçirilməlidir. Həmçinin bax Limited liability company
Sarı gəlin

"Sarı gəlin" — Azərbaycan xalq mahnısı. Azərbaycan Respublikası, İran, İraq və Türkiyədə yaşayan türklər arasında yayılmış bir mahnıdır. İlk dəfə 1930-cu illərin əvvəllərində Asəf Zeynallı tərəfindən nota köçürülərək fortepiano üçün işlənmişdir. Mahnının musiqisi altında ifa olunan eyni adlı Azərbaycan xalq rəqsi də mövcüddur. Etimologiyası Sarı Gəlin mahnısının etimologiyası haqqında müxtəlif versiyalar var.Bir versiyaya görə "Sarı gəlin" mahnısının tarixi İslamdan əvvələ gedib çıxır. Amma bəzi musiqiçilər elə hesab edirlər ki, bu əsərin 150-200 illik tarixi var.
Sarı gəlin

İntonasiyasına görə, mahnı çox arxaikdir – 3-4 notun üzərində qurulub. VII əsrin əvvəllərində "sarı" sözü rəmzi mənada "böyük", "dağ" anlamında qəbul edilib. Qədim türk anlayışında isə "sarı" "kübar", "incə" deməkdir. Bizdə bu ifadə iki anlayışda – "rəng" və "ürəyimin sarı siminə toxunma" kimi istifadə edilir. İslamdan əvvəl Oğuz tayfalarının ortaq bir mədəniyyəti olub. Tarixi mənbələrdə göstərilir ki, oğuzlar daha çox bu intonasiyada musiqi mədəniyyətini inkişaf etdiriblər və mahnı zamanla formalaşaraq günümüzə gəlib çıxıb.
Sarı gəlin

O vaxt qıza elçiliyə gedəndə qız anasının yox, nənənin yanına gələrdilər. Görünür, ilk dəfədən sevgi oxu daşa dəyən cavanlardan biri "səni mənə verməzlər, ay nənən ölsün, sarı gəlin" deyə belə bir musiqi yaradıb. Bir versiyaya görə ruslar XIX əsrin 20-30-cu illərində Osmanlı torpaqlarına girərək Ərzuruma qədər əraziləri zəbt ediblər. Rəvayətlərə görə, bu illərdə türk qoşununun başçılarından biri slavyan gözəlinə aşiq olub və "Sarı gəlin" adlı şeir yazıb. Sonra ona musiqi həyatı verilib. Bir versiyaya görə "sarı" sözü rəng anlamında işlədilmir, bu ifadə insanın daxilindəki "sarı sim"ə eyham vurur.
Sarı gəlin

Adətən insanların həssas məqamında bu özünü göstərir. Yəni "sarı" sözü şeirdə rəmzi məna daşıyır. "Sarı gəlin" insanın içindəki məhəbbət, nəciblik və ən xoş keyfiyyətlərin məcmusu kimi başa düşülür. Tarixin bəzi məqamlarında "Sarı gəlin"in qadın gözəlliyinə ünvanlandığı da fərziyyə kimi irəli sürülüb. Bir versiyaya görə Qurani-Kərimin Bəqərə surəsi – "Dirildən sarı inək" hissəsi var. "Sarı" sözünü din xadimləri Həzrət Fatimeyi-Zəhranın xarakteri ilə əlaqələndirirlər.
Sarı gəlin

Yəni onun bütün namuslu, nəcib və cənnət qadınlarının rəhbəri olduğu qeyd edilir. Həmin sarı rəng də bütün nəcib keyfiyyətləri özündə birləşdirmiş xanımların rəmzidir. Bu baxımdan "Sarı gəlin"in nəcib qadınlara ithaf edilmiş ürək sözü kimi tarixdə öz yerini tutduğu söylənilir. Milli Konservatoriyanın elmi-tədqiqat laboratoriyasının rəhbəri Abbasqulu Nəcəfzadənin fikrincə isə, "Sarı gəlin"in söz və musiqisi XVI əsrin məşhur dövlət xadimi, sərkərdə və şairi Şah İsmayıl Xətaiyə məxsusdur. O deyir ki, Şah İsmayıl sarayda rəqqasə qızların oyununa baxarkən orada sarı rəngli libasda bir qız onun diqqətini özünə çəkib. O andaca Xətai belə bir əsər yazıb.
Sarı gəlin

Eyni zamanda, Şah İsmayıl azərbaycanlı xanımın saçının ucunu hörmədiyini yazmaqla rəqqasə qızı nəzərdə tutduğuna eyham vurub. Musiqiçi İbrahim Qasımovun fərziyyəsində də bu məqam öz əksini tapır. Ud ifaçısı onu da əlavə etdi ki, bu fakt Əzizə Cəfərzadənin tarixi əsərində yığcam şəkildə öz əksini tapıb. Lakin bir çox araşdırmaçı və alimim dəstəklədiyi versiya bir qədər fərqlidir.Araşdırmalar göstərir ki,nə türklərin nə də ermənilərin adqoyma mədəniyyətində, xüsusilə qadın və qızlar arasında bir başa rəng adı ilə ad verilməsinə təsadüf olunmur.Alimlər qeyd edirlər ki,Sarı sözü təhrif olunub.Belə ki, əslində mahnının adındakı "sarı" "Sara" adının təhrif variantıdır. "Sarı gəlin" mahnısından sonra mətn-mənaca ona bağlı, onun davamiyyəti olan başqa bir mahnı – "Apardı sellər Saranı" meydana gəlmişdir. "Apardı sellər Saranı" mahnısından bir müddət sonra isə "Sarı gəlin" yallısı yaranır.
Sarı gəlin

2005-ci ildə "Altın kitab" nəşriyyatı tərəfindən buraxılan "Xalq mahnıları" (tərtibçi redaktoru R.İsmayılov, məsləhətçi prof. M.Qasımlı) toplusunda (səh. 93) "Sarı gəlin" mahnısı 3 bənd (hər bənd 4 misra olmaqla) və təkrarlanan nəqarətdən ibarətdir. Şifahi ədəbiyyatın bayatı formasında yazılan şeirdə bir dənə də olsun arxaik, bugünkü oxucu üçün anlaşılmaz söz yoxdur. Elə buna görə də tədqiqatçılar güman edir ki, şeir XIX əsrin II yarısında meydana gəlmişdir.Şeirin məzmunundan belə anlaşılır ki, onu qoşan (ola bilsin bu hadisəyə bələd olan şair, yaxud xalq üslubunda şeir deyə bilən hər hansısa bir nəfər) şəxs kasıb çobanmış və imkanlı ailənin çox gözəl bir qızını sevirmiş. Özü də bilə-bilə ki, bu sevdadan bir şey çıxmayacaq, məhəbbətindən də əl götürə bilmir. Ümidini kəsməyərək Allahdan nicat, aman, yardım istəyir.
Sarı gəlin

Zəmanənin gərdişi elə gətirir ki, vaxtilə üzünü tez-tez gördüyü istəklisini bir daha görə bilmir. Yarının ayrılığına dözməli olur. Özü-özünə təskinlik vermək üçün qoyun otara-otara təqdim olunan məzmundakı bayatını düzüb qoşaraq çoban tütəyi musiqisilə zümzümə edərmiş. Bir müddət ötəndən sonra qızı istəmədiyi bir başqasına ərə verirlər. Sara gəlin ərə getdiyi insandan özünə qarşı heç bir məhəbbət görmür. Günləri, mənəvi mənada məşəqqətlə keçir.
Sarı gəlin

İlk sevgisini heç cür unuda bilmir. Nəhayət, mənəvi sarsıntılara dözməyərək Arpa çayının aşıb-daşan vaxtında özünü ora atıb həlak edir. Arpa çayı da gözəl Saranı əldən vermək istəmir. Bir neçə günlük uzun axtarışdan sonra onu həlak olaraq tapırlar. Hadisədən azca sonra gözəl, nakam Saraya hansısa el şairi və musiqiçi tərəfindən ikinci bir mahnı – elegiya həsr edilir. Bu olaya uyğun olaraq həmin mahnı-elegiya "Apardı sellər Saranı" adlanır.
Sarı gəlin

Yuxarıda adı çəkilən topluda (səh.16) həmin mahnı-elegiya üç bənd (hər bənd üç sətirdən ibarət olmaqla) və nəqarətdən ibarətdir. Şeirin mətnindən də görünür ki, bu "Ala gözlü, qələm qaşlı" Sara məhz "Sarı gəlin"dəki həmin Saradır. Arpa çayında həlak olan Saranın meyidi Azərbaycanın Muğan bölgəsində aşkarlanır. Nəticədə "Muğan... nahaq qana... batır". Hadisəyə söz qoşan el şairi bu barədə hər yerə car çəkdirmək istəyir. Hətta hər il Muğan yaylaqlarına sürülərini gətirən tərəkəmə camaatının (heyvadarlıqla məşğul olan əhali) sərkarı Xançobana belə xəbər göndərilməsini istəyir ki, Muğanın növrağı pozulub deyə, bu il gəlməsin bu yerlərə.
Sarı gəlin

Nədən ki, "Sara kimi gəlin Arpa çayının sularında qərq olmuş, gözəl bir gəlin həyata vida demişdir". Elegiya səciyyəli hər iki mahnının musiqi təfsiri elədir ki, onları tütək və balabanla ifa etdikdə daha təsirli alınır. Bu mənada həmin musiqilərin yaranışə dövründə onların müşayiətinin məhz tütək, daha sonra isə balabanla olması versiyası tam qəbul olunan və təbiidir. Balabanın Azərbaycan musiqi mədəniyyətində nə qədər böyük rola malik olmasının təsdiqi kimi orta əsrlər miniatür rəssamlıq sənətindən yüzlərlə nümunələr gətirmək mümkündür. Buna görə də bəzi musiqilərin ifası zamanı "balaban yoludur" – deyə irəli sürülən erməni cəfəngiyyatı tam iflasa məhkumdur. Necə ki, "Sarı gəlin"in ifasında ən uyğun təfsirin tütək və balaban olması elmi dəlillərlə təsdiq edilir.
Sarı gəlin

Başqa sözlə, həmin alətlərlə həmin söz və musiqi ifası vahid vəhdət təşkil edir. XIX əsrin sonlarına doğru vaxtilə Naxçıvan və Muğan bölgələrində ifa olunan, lakin çox da geniş yayılmamış elə həmin mövzuda, ancaq bu dəfə rəqs musiqisi meydana gəlir. Mahiyyət etibarilə yuğ musiqi və rəqslərini xatırladan bu yallının adı "Sarı gəlin" imiş. Xalq adət-ənənələri üzrə ciddi mütəxəssislər yazırlar ki, yallı tipli bu kütləvi xalq oyununun adındakı "sarı" sözü məhz Sara xüsusi isminin təhrif olunmuş formasıdır. Başqa sözlə, "sarı" Saranın saxta, xalq deyim üslubuna uyğunlaşdırılmış variantıdır. Azərbaycan sözləri Türkiyə sözləri Həmçinin bax Bates, Eliot 5.4 Azeri and Armenian identity and the story of "Sari Gelin/Sari Gyalin" // Music in Turkey : Experiencing Music, Expressing Culture.
Sarı gəlin

— New York and Oxford: Oxford University Press, 2011. — 160 p. — ISBN 9-7801-9539-414-6 Xarici keçidlər "Sarı Gəlin" rəqsi. Video Arxivləşdirilib 2012-04-15 at the Wayback Machine – Sarı Gəlinin Fəryadı. Mahnının yüklənilməsi Arxivləşdirilib 2012-09-11 at the Wayback Machine – Sarı Galin Azərbaycan xalq mahnısı "Sarı gəlin"in tarixi "Sarı gəlin"in icazəsiz ifası etirazla qarşılandı
Maykl Cekson

Maykl Cozef Cekson (ing. Michael Joseph Jackson; 29 avqust 1958[…], Geri, İndiana, ABŞ – 25 iyun 2009[…], Los-Anceles, Kaliforniya, ABŞ) — amerikalı müğənni, bəstəkar, rəqqas, xeyriyyəçi. "Popun kralı" adını qazanan Cekson, 20-ci əsrin ən görkəmli mədəniyyət xadimlərindən biri kimi qəbul edilir. Karyerası, musiqi, rəqs və modaya verdiyi töhfələr, ictimailəşdirilən şəxsi həyatı ilə birlikdə onu populyar mədəniyyətdə qlobal bir fiqur etmişdir. Cekson ailəsinin səkkizinci övladı olan Maykl Cekson, 1964-cü ildə böyük qardaşları Ceki, Tito, Cermeyn və Marlon ilə The Jackson 5-in (sonradan Jacksons kimi tanınır) üzvü kimi ilk çıxışını etdi. Cekson solo karyerasına 1971-ci ildə "Motown Records"da olarkən başlamışdır. 1979-cu ildə çıxartığı "Off the Wall" albomu ilə solo ulduz oldu. Onun 1982-ci ildə buraxdığı "Thriller" albomundan "Beat It" , "Billie Jean" və "Thriller" mahnısı da daxil olmaqla, musiqi videolarında irqi maneələri aşması ilə bilinir. O, MTV-nin uğurunun davam etməsinə köməklik etdi və "Bad" (1987), "Dangerous" (1991), "HIStory: Past, Present and Future, Book I" (1995) və "Invincible" (2001) albomlarının videoları ilə yeniliklər etdi.
Maykl Cekson

"Thriller" bütün zamanların ən çox satılan albomu oldu, "Bad" isə beş sinqlı ABŞ Billboard Hot 100-də bir nömrəyə çıxaran ilk albom oldu. 1980-ci illərin sonundan etibarən Cekson dəyişən görünüşü, münasibətləri, davranışı və həyat tərzinə görə mübahisə və fərziyyə fiquruna çevrildi. 1993-cü ildə o, ailə dostunun uşağına qarşı cinsi istismarda ittiham olunurdu. Yetərincə sübut olmadığı üçün Cekson günahkar hesab edilmədi. 2005-ci ildə o, uşaqlara qarşı cinsi istismar ittihamları və bir sıra digər ittihamlarla mühakimə olundu və bəraət qazandı. FTB Ceksonun cinayət əməlinə dair heç bir sübut tapmadı. Cekson 2009-cu ildə "This Is It" adlı bir sıra geri dönüş konsertlərinə hazırlaşarkən propofolun həddindən artıq dozasından vəfat etdi, şəxsi həkimi Konrad Mürrey onun ölümündə təqsirkar hesab edilərək həbs olundu. Onun vəfatı bütün dünyada reaksiyalara səbəb olmuşdur, buna internet trafikindəki görünməmiş artımları və musiqisinin satışında sıçrayış yaranmasını əlavə etmək olar. Ceksonun Los-Ancelesdəki Steypls-sentrdə keçirilən anım mərasimini dünyada təxminən 2,5 milyard insan izləyib.
Maykl Cekson

Cekson bütün zamanların ən çox musiqisi satılan sənətçilərindən biridir, təxmini olaraq dünya miqyasında 400 milyondan çox satış etmişdir. Onun 13 Billboard Hot 100-də bir nömrəli sinqlı var idi (Hot 100 dövründəki hər hansı digər kişi sənətçidən daha çox) və beş müxtəlif onillikdə Billboard Hot 100-də ilk onluğa daxil olan ilk sənətçi idi. O, RIAA tərəfindən dünya miqyasında bütün zamanların ən çox satılan fərdi musiqi sənətçisi kimi qəbul edilir. Onun mükafatlarına 15 "Qremmi mükafatı", 6 "Brit mükafatı" , "Qızıl Qlobus mükafatı" və 39 "Ginnesin Rekordlar Kitabı" daxildir. Həyatı və karyerası İlk illər və Jackson 5 (1958–1975) Maykl Cozef Cekson 29 avqust 1958-ci ildə İndiana ştatının Geri şəhərində doğulmuşdur. O, afroamerikalı işçi ailəsinin on uşağından səkkizincisi idi və Cekson küçəsində yerləşən iki yataq otağı olan evdə yaşayırdı. Onun anası Ketrin Eşter Cekson klarnet və piano ifa edə bilirdi və kantri ifaçısı olmağa can atırdı. Anası "Sears"da part-taym işləyirdi, bundan əlavə Yehovanın Şahidlərinin üzvü idi. Atası, keçmiş boksçu Cozef Uolter "Co" Cekson "US Steel"də kran operatoru idi və ailənin gəlirini artırmaq üçün yerli ritm və blüz qrupu olan Falcons ilə gitara çalırdı. Conun ulu babası Cul "Cek" Qeyl ABŞ ordusunun kəşfiyyatçısı idi; ailə həmçinin onun yerli amerikalı həkimi ola biləcəyinə inanırdı. Maykl üç bacısı (Ribi, Latoya və Canet) və beş qardaşı (Ceki, Tito, Cermeyn, Marlon və Rendi) ilə böyümüşdür.
Maykl Cekson

Altıncı qardaşı Marlonun əkizi Brendon doğulduqdan qısa müddət sonra vəfat etdi.1964-cü ildə Maykl və Marlon, Jackson Brothers-a—Ceki, Tito və Cernmeynin daxil olduğu ataları tərəfindən yaradılmış qrupa—konqa və buben çalan ehtiyat musiqiçilər kimi qoşuldular. Mayklın dediyinə görə onun atası ona "böyük burun" deyirdi və məşqlər zamanı ona fiziki və emosional təzyiq göstərirdi. Atası Co tez-tez o, bacı-qardaşları ilə məşq edərkən əlində kəmərlə kresloda otururdu və etdikləri istənilən səhvə görə onları cəzalandırmağa hazır idi. Co etiraf etdi ki, o, Mayklı müntəzəm olaraq döyürdü. Maykl gənclik illərin tənha və təcrid olunmuş şəkildə keçirdiyini bildirdi. 1965-ci ildə Maykl Cermeyn ilə əsas vokalları paylaşmağa başladı və qrupun adı The Jackson 5 olaraq dəyişdirildi. 1965-ci ildə qrup istedad şousunda qalib gəldi; Maykl Robert Parkerin 1965-ci ildə ifa etdiyi "Barefootin'" mahnısına rəqs etdi və The Temptations qrupunun "My Girl" mahnısını oxudu. Jacksons 5 1966-cı ildən 1968-ci ilə qədər orta qərbi ABŞ-də səfərlər etdi ; onlar tez-tez Sem və Deyv, The O'Jays, Qledis Nayt və Etta Ceyms kimi sənətçilərin açılış mərasimin baş tutduğu "Chitlin' Circuit" kimi tanınan bir sıra qara klublarda çıxış etdilər. Jacksons 5, həmçinin striptiz şoularının nümayiş olunduğu klublarda və kokteyl salonlarında, yerli auditoriyalarda və orta məktəb rəqslərində çıxış etdi. Onlar 1967-ci ilin avqustunda Şərq Sahili səfərində, Harlemdəki Apollo Teatrında həftəlik həvəskar gecə konsertinin qalibi oldular.
Maykl Cekson

The Jackson 5 Geridəki rekord leyblı "Steeltown Records" üçün bir neçə mahnı yazdı; onların ilk sinqlı "Big Boy", 1968-ci ildə buraxıldı. Bobby Taylor & the Vancouvers qrupundan Bobbi Teylor, 1968-ci ildə Çikaqonun Regal Teatrında onların açılış konsertinə dəstək olan The Jackson 5-i "Motown"a gətirdi. Teylor "Who's Lovin' You" mahnısı da daxil olmaqla onların bəzi mahnılarının prodüserliyini etdi. Motown ilə müqavilə bağladıqdan sonra Cekson ailəsi Los-Ancelesə köçdü. 1969-cu ildə Motown idarəçiləri Dayana Rossdan The Jackson 5-i ictimaiyyətə təqdim etməsini istədilər. The Jackson 5 ilk televiziya çıxışını 1969-cu ildə Miss Black America yarışmasında etdi, onlar "It's Thing" mahnısının koverini ifa etdilər. Bunun ardınca Rolling Stone gənc Mayklı "möhtəşəm musiqi istedadı"na görə təriflədi. Triumph Tour (1980–81) Victory Tour (1984–85) Bad World Tour (1987–89) Dangerous World Tour (1992–93) HIStory World Tour (1996–97) This Is It (2009–10) Solo albomları 1979 — Off The Wall 1982 — Thriller 1991 — Dangerous 1995 — HIStory 1997 — Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix 2001 — Invincible 2010 — Michael 2014 — Xscape Filmoqrafiya The Wiz — 1978 Michael Jackson's Thriller — 1982 Captain EO — 1986 Moonwalker — 1988 Michael Jackson's Ghosts — 1997 Men in Black II — 2002 Miss Cast Away and the Island Girls — 2004 Michael Jackson's This Is It — 2009 Həmçinin bax Just Good Friends Xarici keçidlər Video saytı (ingilisçə) Rəsmi saytı (ingilisçə) Tərcümeyi-halı (ingilisçə) Arxivləşdirilib 2007-11-15 at the Wayback Machine Mahnı sözləri Arxivləşdirilib 2007-01-25 at the Wayback Machine
Böyük Moğol İmperiyası

Böyük Moğol İmperiyası (fars. گورکانیان‬, translit. Gūrkāniyān; urdu مغلیہ سلطنت‬, translit. Mughliyah Saltanat) və ya Baburlu İmperiyası (fars. امپراتوری مغولی هند, translit. Empīrāturī-ye Moġolī-ye Hend) — 1526–1857-ci illər arasında mövcud olmuş və əsası Teymurilər sülaləsindən olan Babur tərəfindən qoyulmuş türk dövləti.
Böyük Moğol İmperiyası

Moğollar türk idilər. "Moğol" adı onlara onları səhvən monqol bilən avropalılar tərəfindən verilmişdir. Baburlu imperiyasının hökmdarları şah, xan, xaqan və padşah titulları daşıyırdılar. Qərbdə (Avropada) isə Baburlu xanları "Monqol (moğol) imperatoru" olaraq bilinirdilər. XVI əsrin əvvəlində Şimali Hindistan Böyük Moğol İmperiyasının təsiri altına düşdü. Moğollar yerli idarə üsulunu tamamilə aradan qaldırmadı və bunun əvəzinə daha balanslaşdırılmış, mərkəzləşdirilmiş və vahid sistemə malik bir idarə üsulu bərqərar etdilər.