LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Mərkəzi Nəbatat Bağı

Elə həmin dövrdə bağın 16 hektarlıq sahəsinə yaxın olan 25 hektar yaşıllıq sahəsinin Botanika bağına verilməsi, bağın sahəsinin 41 hektaradək artmasına səbəb oldu. 1960–1978-ci illər bağın çiçəkləndiyi illər hesab olunur. Bu illərdə Botanika bağı Bakı, Gəncə, Sumqayıt şəhərləri və Naxçıvan MR-nın, o cümlədən Bakı şəhərinin Yaşıllaşdırma Təsərrüfatı və Abşeronun sənaye müəssisələrinin (Bakı Məişət Kondisionerləri zavodu, Azərelektroterm, Radio və Gəmi təmiri zavodları), məktəb və bağçaların yaşıllaşdırılması üçün 10 mindən artıq ağac, kol və çiçək bitkiləri (100 növdən ibarət) vermişdir. Beləliklə, Botanika bağında M. Brjezitski, İ. Səfərov, M. Mikayılov, R. Rəhimova, A. Əliyev, S. Pityayev, Ü. Ağamirov, M. Ağamirova, M. Rəhimov, K. Quliyev, Ə. Məsiyev, T. Kazımova, İ. Qolniyeva, Ş. Babayev, R. Babayev, C. Mirzəliyev, A. İsgəndərov, N. Babayev, A. Bayramov, O. İbadlı, M. Qurbanov və başqa görkəmli alimlər elmi-tədqiqat işləri aparmışlar. 1970-ci ildən başlayaraq Abşeronun və Bakı şəhərinin yaşıllaşdırılması üzrə dövlət tədbirləri Botanika bağında ağac və kol bitkilərinin introduksiya işlərinin daha da genişləndirilməsinə səbəb oldu. Bu illərdə Botanika bağının yeni ərazisində botaniki-coğrafi rayonlaşdırma prinsipə görə sahələrin yaradılması işlərinə başlandı. 1977-ci ildə akademik Həsən Əliyevin rəhbərliyi ilə yaradılmış xüsusi komissiya Bakı şəhər Yaşıllaşdırma Tresti, Milli Elmlər Akademiyasının alimləri, Bakı şəhər Sovetinin nümayəndələri ilə birlikdə bağın inkişafı haqqında tədbirlər planı hazırladı. Həmin tədbirlər Akademiya tərəfindən Nazirlər Sovetinə təqdim edildi və Nazirlər Sovetinin qərarı ilə bağın abadlaşdırılması məsələsi Bakı şəhər Abadlaşdırma Trestinə həvalə olundu. Bununla əlaqədar olaraq 1978–1980-ci illərdə Botanika bağının abadlaşdırılması işlərinə yeni təkan verildi. 1980-ci ilin axırlarında bağın direktoru vəzifəsinə b.e.n.
Mərkəzi Nəbatat Bağı

Arif Əli oğlu Bayramov təyin edildi. Bu illərdə Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Bakı Soveti Botanika Bağında abadlıq işlərinə başlayır, lakin çox təəssüflər olsun ki, bu işlər ləng aparılır. Bağın bir neçə keçid yollarının, bağın binasının qarşısındakı meydançanın və A. A. Qrossheymin abidəsinin ətrafının abadlaşdırılması ilə iş dayandırılır. 1980-ci illərin axırı və 1990-cı illərin əvvəllərində layihələndirilmiş böyük tikililərin, hovuzların inşaası dayandırıldı. Yay mövsümündə suyun çatışmaması, qışda oranjereyalarda istiliyin olmaması, fəhlə qüvvəsinin çatışmaması səbəbindən, Botanika bağının qiymətli kolleksiyaları: soğangülü (georgin), payızgülü, qarğasoğanı, buynuzbaş, qiymətli ağaclar, güllər, çəmən və oranjereya bitkilərinin bir hissəsi məhv olub sıradan çıxmışdı. AMEA Rəyasət Heyətinin "Botanika bağının fəaliyyətinin yaxşılaşdırılması haqqında" 04 fevral 2000-ci il tarixli 7/2 saylı qərarı ilə Botanika bağı Botanika institutunun strukturundan ayrılaraq Biologiya Elmləri Bölməsinin nəzdində sərbəst elmi-tədqiqat müəssisəsinə çevrildi. AMEA Rəyasət Heyətinin 22 noyabr 2000-ci il tarixli 22/9 saylı qərarı ilə Nəbatat bağının adı dəyişdirilərək "Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Mərkəzi Nəbatat Bağı" adlandırıldı. Bağın Nizamnaməsi, Elmi şurası və elmi strukturu təsdiq edildi. Elmi Şuranın tərkibinə Nəbatat Bağının əməkdaşlarından əlavə, digər elmi idarə və müəssisələrin ixtisasçıları da cəlb edildi.
Mərkəzi Nəbatat Bağı

Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 7 yanvar 2022-ci il tarixli № 5 Qərarı ilə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının tabeliyində "Mərkəzi Nəbatat Bağı" publik hüquqi şəxs yaradıldı. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin "Mərkəzi Nəbatat Bağı publik hüquqi şəxsin Nizamnaməsinin və strukturunun təsdiq edilməsi haqqında" 25 iyun 2022-ci il tarixli № 249 Qərarı ilə Bağın Nizamnaməsi və strukturu təsdiq edildi. Hazırda Mərkəzi Nəbatat Bağının strukturunda "Bitki ekologiyası", "Dekorativ bitkilərin introduksiyası və seleksiyası", "Qida və dərman bitkilərinin biokimyası ", "Oduncaqlı bitkilər", "Tropik və subtropik bitkilər" laboratoriyaları ilə yanaşı, ,"Strateji inkişaf, beynəlxalq əməkdaşlıq və layihələrin idarə olunması ", "Bioloji kolleksiyalar", "Bağçılıq və landşaft quruculuğu", "Təchizat və xidmət" və s. şöbələri fəaliyyət göstərir. Fəaliyyət istiqamətləri Azərbaycanın bitki ehtiyatlarının zənginləşdirilməsi və tədqiqi üçün respublikanın müxtəlif ekoloji şəraitində bitən və xarici ölkələrdən gətirilən nadir, nəsli kəsilməkdə olan bitkilərin genofondunu saxlamaq və mühafizəsini təşkil etmək; Bağın ərazisinin paytaxt sakinləri və qonaqların asudə vaxtlarının keçirilməsi üçün unikal təbiətə malik istirahət məkanına çevrilməsi məqsədilə zəruri tədbirlər görmək; Nəbatat və ekologiya elminin nailiyyətini təbliğ etmək; Bağa aid ərazini idarə etmək, mühafizəsi və qorunması ilə bağlı tədbirlər görmək; Bağın ərazisində bitki növlərinin və yaşıllıq sahələrinin salınması, onlara qulluq edilməsi, həmin bitkilərin qorunması və saxlanılması işlərini təşkil etmək. Elmi nəticələri İn situ şəraitində reintroduksiya edilmiş 6 növ nadir ağac və kol bitkilərinin qafqaz dağdağanı (Celtis caucasica Willd. ), tornefort dağdağanı (Celtis tournefortii Lam. ), pontika yemişanı (Crataegus pontica C. Koch. ), iyli ardıc (Juniperus foetidissima Willd. ), kütyarpaq püstə (Pictacia mutica Fisch.
Mərkəzi Nəbatat Bağı

et Mey. ), meşə gilası (Padus avium Mill.) böyümə və inkişaf xüsusiyyətləri ex situ şəraiti ilə müqayisəli şəkildə öyrənilmişdir. 5 növ bitkinin çoxbaşlı berqerantus (Bergerantus multiceps), müxtəlifyarpaqlı rusxya (Ruschia diversifolia), qozadaşıyan akantostaxis (Akanthostachys strobilaceae), əyri exmeya (Aechmea recurvata) və terminal kordilina (Cordyline terminalis) untoduksiya şəraitində morfogenezi, struktur əlamətləri öyrənilmiş və ontogenezin ilkin dövrü üçün becərilmə üsulları işlənib hazırlanmışdır. AMEA Mərkəzi Nəbatat Bağında tumurcuq mutasiyası nəticəsində alınmış "Əsrin müqaviləsi", "Sarı gəlin" və "Nazpəri" qızılğül sortları daxil olmaqla ümumilikdə 10 qızılgül sortları üçün müəlliflik şəhadətnaməsi və patent alınmışdır. Qarğasoğanı cinsi növlərinin kolleksiyası yaradılmışdır Ağıriyli ardıcın (Juniperus foetidissima Will.) radial artım dinamikası öyrənilmiş, oduncaq-həlqə xronologiyası yaradılmışdır. İdarə Heyəti sədr müavini və sədr səlahiyyətlərini icra edən Natiq İsa oğlu Allahverdiyev Xarici keçidlər Mərkəzi Nəbatat Bağının rəsmi saytı Mərkəzi Nəbatat BağıFacebook.com
Yusif Eyvazov

Yusif Eyvazov (2 may 1977, Əlcəzair, Əlcəzair) — Azərbaycan əsilli opera müğənnisi, dramatik tenor, Azərbaycanın Xalq artisti (2018). Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının direktoru. Yusif Eyvazov 1977-ci ildə Əlcəzairdə ziyalı azərbaycanlı ailəsində anadan olmuşdur. Onun valideynləri həmin dövrdə Sovet İttifaqının mütəxəssisləri qismində Əlcəzairdə işləyirdilər. Atası metallurgiya üzrə mütəxəssis, Bakı Dövlət Unversetinin professoru olmuşdur. Bakıda böyüyüb başa çatan və atasının yolunu davam etdirmək istəyən Yusif orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Texniki Universitetinə qəbul olur. Hələ Texniki Universitetin tələbəsi olarkən, tələbə yığıncaqlarının birində yoldaşlarının xahişi ilə "hansısa bir pop mahnısını" ifa edir və dostlarının təkidi ilə musiqi təhsili almaq qərarına gəlir. Musiqini həssas duymaq qabiliyyəti, oxumaq istedadına və həvəsinə görə, Yusif Eyvazov 1996-cı ildə Bakı Musiqi Akademiyasına daxil olur, daha sonra təhsilini davam etdirmək məqsədi ilə 1998-ci ildə İtaliyaya, Milana gedir.
Yusif Eyvazov

Burada Franko Korelli, Luçano Pavarotti, Maqda Oliveri, Plaçido Dominqodan ustad dərsləri alır. 2009-cu ilin aprelində Bakıda ilk solo konserti ilə çıxış etmişdir. 2010-cu ildə Dövlət Akademik Böyük Teatrda Kavaradossi ("Toska" C. Puççini) obrazı ilə debüt çıxış etmişdir. Yusif Eyvazov Kapriolo, Montanyana və Milan vokal müsabiqələrinin finalçısı və qalibi olmuşdur. 9 mart 2017-ci ildə Azərbaycanın Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.21 may 2018-ci ildə Azərbaycanın Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.7 Aprel , 2023-cü ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrına direktoru təyin olunub. Yusif Eyvazov seçdiyi rollarda daha çox italyan operalarının repertuarına üstünlük verir. Cüzeppe Verdi, Boyto, Verismo, Rucero Leonkavallo, Cakomo Puççini və Maskanyidən tutmuş Cordanoya kimi bəstəkarların əsərlərindəki qəhrəman obrazların ariyaları Y. Eyvazovun repertuarında əsas yer tuturlar. C. Verdinin "İl trovatore" operasından Manriko, "Aida" operasından Radames və "Otello"da Otello, Puççininin əsərlərindən isə "Manon Lesko" operasında Kavaler de Grie (Des Grieux), „La Boheme“ operasında Rodolfo, "Toska"da Kavaradossi, "İl tabarro"da Luici və "Turandot" operasında isə Kalaf obrazları onun ifa etdiyi rollar sırasındadır.
Yusif Eyvazov

Rus repertuarından indiyədək yalnız P. İ. Çaykovskinin "Qəliz qadın" operasındakı Hermann rolu ilə səhnəyə çıxan Y. Eyvazov fransız operalarından J. Bizenin "Karmen" operasında Don Xose obrazını canlandırıb. Karyerasında İtaliyada başlayan Y. Eyvazov Opera Fiesoledə, Roma Opera Teatrında (it. Teatro dell'Opera di Roma) və Arena di Veronada Radames partiyasını, Venesiyada Teatro La Fenice-də Hermann, Ravenna Festivalında Otello partiyalarını ifa etmişdir. Hələ 2010-cu ildə Dövlət Akademik Böyük Teatrda Kavaradossi rolunu ifa etmək üçün dəvət almışdır. 2014-cü ildə Anna Netrebko ilə tərəf müqabili olan Yusif Eyvazov Romada görkəmli dirijor Rikkardo Mutinin rəhbərliyi ilə C. Puççinin "Manon Lesko" operasında De Grie obrazını canlandırmışdır. Sonrakı səhnə uğurları Rucero Leonkavallinin "Klounlar" (it. "Pagliacci") operasında Kanio rolu rolu olmuşdur. Yusif Eyvazov Cüzeppe Verdi Milan Simfonik Orkestri (qısaca LaVerdi adı ilə tanınır) ilə dəfələrlə konsert proqramları ilə çıxış etmişdir.
Yusif Eyvazov

Konsert zallarında daha çox italyan operalarından məşhur ariya və duetlər ifa etməyə üstünlük verir. Red Ribbon Celebration Concert 2014 tədbirində Piotr Beczała, Thomas Hampson, Jennifer O’Loughlin, Luca Pisaroni, Ildar Abdrazakov və Vesselina Kasarova ilə birgə səhnədə yer almışdır. Həmin Qala konsertinin solistlərini ORF Radio Simfonik Orkestri müşayiət etmişdir. Barselonada Palau de la Musica Catalana konsert zalında Massimo Zanettinin dirijorluğu ilə keçirilən konsertdə Anna Netrebko ilə tərəf müqabili olub. 2015-ci ilin yayında isə Versal sarayının parkında açıq səma altında təşkil olunan konsertdə səhnəyə çıxıb. 2015-ci ilin dekabrında Parma şəhərində Verdi və Puççinin operalarından parçalar ifa edib, bir neçə gün sonra isə Anna Netrebko və Eleonora Buratto ilə birlikdə Forlidə dünya şöhrətli dirijor Rikkardo Mutinin dirijorluğu ilə Recital Pucciniano konsert proqramında onu dinləmək mümkün olub. 2016-cı ilin yaz aylarında Netrebko ilə Asiya ölkələrinə qastrolda olub, onlar Honqkonq, Seul, Naqoya, Tokio və Taypeydə birgə konsertlər veriblər. 2016-cı ilin avqust ayında Zaltsburq Yay Festivalında (almanca Salzburger Festspiele) Anna Netrebko və Yusif Eyvazovun ifasında C. Puççinin "Manon Lesko" operasının əsas partiyalarından ibarət konsert baş tutub.
Yusif Eyvazov

Yusif Eyvazov həmçinin xeyriyyəçilik tədbirlərində də çıxış edir. 2015-ci ildə Vyana Life Ball və Vyana Musiqi Cəmiyyətində (almanca Wiener Musikverein) İldebrando D´Arkancelo və Anna Netrebko ilə birgə Avstriya Autistlərə Yardım Təşkilatının xeyrinə konsert proqramı ilə çıxış edib. Ailə həyatı 2014-cü ilin mart ayında Yusif Eyvazov öz Facebook səhifəsində statusunu nişanlı olaraq dəyişsə də, kiminlə nişanlandığına aydınlıq gətirmədi. 10 iyul 2014-cü ildə isə Anna Netrebko öz Facebook səhifəsində nişanlandığını bəyan etdi. Cütlük həmin ilin fevral ayında Roma şəhərində "Manon Lesko" operasının məşqləri zamanı tanış olubmuş. 29 dekabr 2015-ci ildə Anna Netrebko və Yusif Eyvazov Vyanada nikah bağladılar. Nikah mərasimi "Koburq" sarayında (Palais Coburg), onun ardınca isə toy mərasimi "Lixtenşteyn" sarayında (Palais Liechtenstein) baş tutdu.Yusif Eyvazov Anna Netrebko və onun ilk nikahdan olan oğlu Tiaqo ilə Vyanada yaşayır. O, çox yaxşı ingiliscə və demək olar ki, mükəmməl səviyyədə italyan dilində danışır.
Yusif Eyvazov

27 fevral 2014-cü ildə Roma Opera Teatrında (it. Teatro dell'Opera di Roma) Cakomo Puççininin "Manon Lesko" ("it. Manon Lescaut") operasının nümayişi anşlaqla keçib. Operada azərbaycanlı tenor Yusif Eyvazov kavaler de Qrie (Des Grieux) partiyasını, rusiyalı soprano Anna Netrebko isə Manon Lesko partiyasını ifa edib. Xarici keçidlər Yusif Eyvazov, Saytı qrafik planı Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine Yusif Eyvazov Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine Agenturprofil (ital.) YouTube, Manon Lesko və De Qrie dueti (Anna Netrebko ilə)
Vaqif Qələndər

Vaqif Qələndər (tam adı:Vaqif Məhərrəm oğlu Qələndərov; 1969, Bakı) — tibb üzrə elmlər doktoru, professor, Azərbaycan Plastik Cərrahlar Assosiasiyasının sədri, Beynəlxalq Plastik Cərrahiyyə Assosiasiyasının idarə heyətinin həqiqi üzvü, plastik və rekonstruktiv cərrah. Vaqif Məhərrəm oğlu Qələndərli 1969-cu ildə Bakı şəhərində həkim ailəsində anadan olmuşdur.1987-ci ildə Göyçə mahalının Krasnoselo rayonunda orta məktəbi qızıl medalla bitirib Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinə qəbul olmuşdur. 1988–1990-cı illərdə Macarıstanda hərbi xidmətdə olmuşdur. 1993-cü ildə Tibb Universitetini əla qiymətlərlə oxuduğuna görə 4-cü kursdan Türkiyənin İstanbul Universitetinin Cerrahpaşa Tibb Fakültəsində təhsilini davam etdirmək üçün göndərilmişdir. 1995-ci ildə həmin universiteti bitirərək Tibb doktoru ünvanı almışdır. 1995-ildə universiteti bitirdikdən sonra Turkiyənin İstanbul Universitetinin Capa Tibb Fakültəsinin Plastik və Rekonstruktiv mikrocərrahiyyə mərkəzində uzmanliq imtahanı verərək ixtisasa başlamışdır.
Vaqif Qələndər

1995–2000-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Təhsil nazirliyi və Səhiyyə nazirliyi xətti ilə təqaüdlü olaraq İstanbul Universitetinin Çapa Tibb Fakültəsinin Plastik və Rekonstruktiv mikrocərrahiyyə mərkəzində təhsil almışdır. 2000-ci ildə məzun olaraq Plastik və Rekonstruktiv cərrrahiyyə Uzmanı adı almışdır. 2003-cü ildə "İnternal mammariyan arteryaya dayalı yeni ada flebi "adlı yeni cərrahiyyə metodu adlı dissertasiya müdafiə edərək Plastik və Rekonstruktiv cərrahiyyə üzrə fəlsəfə doktoru alimlik dərəcəsi adı almışdır. 11.02.2004 ildə Azərbaycan Milli Akademiyasının konfrans zalında, Tibb Universitetinin, Səhiyyə Nazirliyinin və Akademiyanın Biologiya-tibb elmləri bölməsinin birlikdə iştirakı ilə keçirilən elmi seminarda "Plastik və Rekonstruktiv mikrocərrahiyyədə elmi yeniliklər və yeni cərrahiyyə üsulları" adlı məruzələri dinlənildi. Akademiyanın Rəyasət Heyətinin No:p-15 qərarı ilə Azərbaycan Attestasiya Komissiyasına ona professor elmi adının verilməsi tövsiyə olundu. 2001–2007-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Mərkəzi kliniki xəstəxanasında və Respublika Kliniki xəstəxanasında plastik və rekonstruktiv cərrah isləmişdir.
Vaqif Qələndər

2007-ci ildən "Qələndər Plastik və Rekonstrutiv cərrahiyyə" klinikasının rəhbəri işləyir. 2001-ci ildən Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin 1-ci Cərrahi xəstəliklər kafedrasının, Ağız və üz-çənə cərrahiyəsi kafedralarının müəllimi və dosenti vəzifəsində çalışmışdır. Hal hazırda Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin və Azərbaycan Həkimləri Təkmilləşdirmə Universitetinin plastik və rekonstruktiv cərrahiyyə ixtisası üzrə rezidentlərinin hazırlanmasının kuratorudur, professor vəzifəsində çalışır. Prezident yanında Ali Attestasiya komissiyasının tibb və əczaçılıq elmləri üzrə ekspert şurasının müavini vəzifəsində işləmişdir. Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetində "Yumşaq toxumaların böyük defektlərinin rekonstruksiyasının yaxşılaşdırılmasi yolları"adlı dissertasiyasını yekunlaşdırmış və Ali Atestasiya Komisyasi tərəfindən 12.07.2017-ci ildə tibb uzrə Elmlər Doktoru elmi dərəcəsi verilmişdir. Plastik və Rekonstruktiv cərrahiyyə ixtisası üzrə tələbələrin və rezidentlərin hazırlanması üçün universitetimizdə ilk dərslik və dərs vəsaitinin müəllifidir.
Vaqif Qələndər

ABŞ-də nüfuzlu Florida universitetində Rui Fernandesin müəllifi olduğu "Local and Regional Flaps in Head & Neck Reconstruction" A Practical Approach dərsliyinin 20-ci fəslində "Daxili döş arteriyası cərrahiyyəsi: yeni flebin təsviri" adlı bərpa üsulu rezidentlərin və bu sahənin mütəxəssisləri üçün "Vaqif Qələndər" metodikası kimi tədris olunur. Altı yeni cərrahiyyə metodu, 78–elmi əsəri xarici ölkə jurnallarında və konfranslarında nəşr olunmuşdur. 2 dəfə dirsəkdən qopmuş qolun 6 -saat və 8-saatdan sonra təkrar yerinə replantasyası(bərpa olunması)əməliyyatını müvəfəqiyyətlə həyata kecirmişdir. 32-dən çox xarici ölkə elmi konfranslarında məruzəçi olarag iştirak etmişdir. Ölkəmizdə keçirilən bir çox Beynelxalq forum və konfransların istirakçısı və məruzəçisi olmuşdur. Ölkəmizdə 3 dəfə beynəlxalq Plastik və Rekonstruktiv cərrahiyyə konfranslarının bilavasitə təşəbbüskarı və təşkilatçısı olmuşdur.
Vaqif Qələndər

Azərbaycan Plastik Cərrahiyyə İctimai Birliyinin qurucusu və sədridir. (PCİB) Beynəlxalq Plastik və Rekonstruktiv Cərrahiyyə konfedrasyasının idarə heyətinin üzvü və milli nümayəndəsidir. (İPRAS) Beynəlxalq Plastik və Estetik Cərrahiyyə Assosasiyasının milli katibidir(ISAPS). 2023-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə Professor elmi adı verilmişdir. Vaqif Qələndər 1990-cı ilin yay günlərindən birində Türkiyənin televiziya kanalları, nüfuzlu qəzetləri belə bir sensasiyalı xəbər yaydılar: "Qolunu dəzgah qoparmış 28 yaşlı Mustafa Əkər adlı bir xəstəni məşhur xəstəxanaların heç biri qəbul etmədikdən sonra Capa xəstəxanasına gətirmişlər. Gənc həkim Vaqif Qələndərli bu ağır işi öz öhdəsinə götürmüş və 9 saat xəstə üzərində işləmiş, misilsiz, analoqu olmayan qələbə qazanmışdır".
Vaqif Qələndər

Vaqif Qələndər indi İPRAS (ing. İnternational Plastik-Reconstruktiv Suergary Sosiety) kimi mötəbər beynəlxalq təşkilatda ən yüksək səviyyədə təmsil olunmaqdadır. O həmin təşkilatın İdarə Heyətinin üzvüdür. Ailəlidir. İki övladı var Əsas elmi əsərləri 1. Plastik və Rekonstruktiv Cərrahiyyə (Tibb Universitetinin tələbələri və rezidentləri üçün dərs vəsaiti 2015) Vaqif Qələndərov Məhərrəm oğlu.
Vaqif Qələndər

2. Plastik və Rekonstruktiv Cərrahiyyə (Tibb Universitetinin tələbələri və rezidentləri üçün dərslik 2016) Vaqif Qələndərov Məhərrəm oğlu. 3. Serbest musculus trasfers abdominus (TRAM) fleb kullanımı ile mastektomi ile aynı seansda meme rekonstruksiyonu İstanbul Tip fakultesi mecmuesi, 1999, cild 62, sayı 3, seh.252–256. 5 Vaqif Qələndər, Murat Topalan Aylin Bilgin Karabulut, Atilla Armcı, İsmayıl Ermiş, Metin Erer. 4.
Vaqif Qələndər

İntemal Mammarial arter pediküllü fasya- kütan ada flebi ile meme rekonstrüksiyonu (yeni fleb tanımı) XXI Ulusal Plastik, Rekonstruktif ve Estetik Cerrahi Kongresi / İzmir, 1999, s.10. 1 Vaqif Qələndər, Hülya Aydm, Aylin Bilgin Karabulut, Mustafa Özcan, Ahliman Amiraslan, Metin Erer. 5. Hipospadias onanmmda yeni dörtlü flep tekniği XXI Ulusal Plastik, Rekonstruktif ve Estetik Cerrahi Kongresi / İzmir, 1999, s.10. 4 Vaqif Qələndər Sinan Nur Kesim, Metin Erer, Orhan Çizmeci, Ufuk Emekli 6. Breast reconstruction with the intemal mammary artery pedicled fasciocutaneous island flap: description of a new flap Plast Reconstr Surg, 2000,106 (7), p.
Vaqif Qələndər

1494–1498 (Nyu York, ABŞ) 5 Vaqif Qələndər, H. Aydın, A. B. Karabulut, M. Ozcan , A. Amiraslanov 7. Supratroklear Arter Pediküllü Alm Ada Flebinin Burun ve Medial Kantal Bölge Defektlerinde Kullanımı Plastik ve Rekonstrüktif Estetik Cerrahi Simpoziumu/Makedoniya, 2000, p. 17 1 Vaqif Qələndər, Ufuk Emekli, Sinan Nur Kesim, Orhan Çizmeci, İsmail Ermiş, Aylin Bilgin Karabulut, Metin Erer. 8. Prefabrike Postauriküler Fasyokutan Flep ile Aurikula Rekonstrüksiyonu Plastik ve Rekonstrüktif Estetik Cerrahi Simpoziumu / Makedoniya, 2000, p.
Vaqif Qələndər

21. 1 Vaqif Qələndər, Aret Çerçi Özkan, Ufuk Emekli, Metin Erer, Atilla Arıncı, Ali Mezdegi 9. Vertikal Mamoplasti Texniğində Nedbenin Modifıkasyonu Plastik ve Rekonstrüktiv Estetik Cerrahi Simpoziumu / Makedoniya, 2000, s.22. 1 Vaqif Qələndər, Burçak Tümerdem Çağ, Hülya Aydın, Ufuk Emekli, Aylin Bilgin Karabulut. 10. Modifıca-tion of vertical scar in vertical mammaplasty techni que Aesthetic Plast Surg.
Vaqif Qələndər

U., Avdin H , Emekli U. 11. Auricular reconstruction with prefabricated postauricular Fasciocutaneous flap: case report. Medical Bulleten Of Istanbul Medical Faculty, 2001, Volume 34, Numberl, p. 94–97. 4 Vaqif Qələndər, Aret Çerçi Ozkan, Ufuk Emekli, Aylin Bilgin Karabulut, Metin Erer, Atilla Arıncı, Ali Mezdeği: 12.
Vaqif Qələndər

Breast reconstruction with the internal mammary artery pedicled fasciocutaneous island flap: description of a new flap. Discussion Plast Reconstr Sura, 2000. p. 1499–1500 (Nyu York, ABŞ)2 Vaqif Qələndər, Jack FisherAydın H. A. B. Karabulut Ozcan M. A. Amiraslanov 13. Intemal mammary artery pedicled island flap for the treatment of chest wall radionecrosıs Plast Reconstr Sure. 2001.108(2).
Vaqif Qələndər

p. 583–584 (Nyu York, ABŞ)2 Vaqif Qələndər , A. B. Karabulut 14. Plastik onkologiya cərrahiyyəsi Hematologiya, onkologiya və sümük iliyi transplantasiyasına həsr olunmuş simpozium, Bakı, 2003, s.3 Vaqif Qələndər 15. Comparative Application of Methods of Diminition of Mammary Gland with Reverse "T" — scar and Vertical-Scar VI Intemational EuroAsian and Azerbaijanian Congress of Qastroenterologists and Surgeons, Baku, 2003, p. 101. Vaqif Qələndər , A. Amiraslanov, E. Mirzaev 16.
Vaqif Qələndər

Modcrn Methods Of Imprevement Of Heredital Maxillomandibular Defects Through Mouth Cavity Without External Cuts VI Intemational EuroAsian and Azerbaijanian Congress of Qastroenterologists and Surgeons, Baku, 2003, p. 101–102.v Vaqif Qələndər 2 17. Application of Tissue-Dilative Materials (Expanders) In Elimination of Large — Sized Moles and Healing Tissues VI Intemational Evro Asian and Azerbaijanian Congress of Qastroenterologists and Surgeons, Baku, 2003, p. 102. Vaqif Qələndər, A. Amiraslanov 18. Reconstructive Surgery Of Mammary Gland After Mastectomy VI Intemational EuroAsian and Azerbaijanian Congress of Qastroenterologists and Surgeons, 2003, p.
Vaqif Qələndər

102–103. 2 Vaqif Qələndər, A. T. Amiraslanov, A. A. Amiraslanov, U. Bagchi. 24. Plastik və Rekonstruktiv Cərrahiyyədə Yeni Əməliyyat Üsulları Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi və YUNESKO-nun Bioetika Elm Texniologiyaların Etikası üzrə Milli Komitəsinin elmi seminarı, Bakı, 2004, səh. 3 Vaqif Qələndər 25.
Vaqif Qələndər

Septorinoplasti ameliyatlarında palpanazoosteotominin uygulanmasının avantajları Azerbaycan-Türkiye I Plastik Cerrahi Günleri Konqresi, 2008, s.51–52. 2 Vaqif Qələndər , K. Rüstemova, K. Memmedova, S. Tebrizli, A. Allahverdiye 26. Baş ve boyun nahiyyəsində dev nevusların ve çapık dokulann doku genişletici yerleşdirerek aradan kaldırılması. Azerbaycan-Türkiye I Plastik Cerrahi Günleri Konqresi, 2008, s.54. Vaqif Qələndər, E. Mirzəyev, S. Təbrizli, K. Memmedova, A. Allahverdiyeva 27. Memenin rekonstruktiv ameliyatları.
Vaqif Qələndər

Azerbaycan-Türkiye I Plastik Cerrahi Günleri Konqresi, 2008, s.54–55. Vaqif Qələndər, A. T. Amiraslanov, A. A. Amiraslanov N. Kasımov, E. Mirzeyev 28. Yanmış süd vəzi toxumasında eyni anda Z- plastika, reduksion mammoplastika və qarın ön divarına sərbəst dəri qreftinin (S. T. S. Q.)
Vaqif Qələndər

köçürülməsi. Vaqif Qələndər, Azerbaycan-Türkiye I Plastik Cerrahi Günleri Konqresi, 2008, s.61 Vaqif Qələndər , E. Mirzeyev, S. Təbrizli, R. Məhərrəmov 29. Dev nevusların götürülməsi və gec nəticələri. Azerbaycan-Türkiye I Plastik Cerrahi Günleri Konqresi, 2008, s.61–62 Vaqif Qələndər, K. Memmedova, E. Mirzəyev, K. Rüstəmova 30. Düşük ayaq sindromunda posterior tibialis əzələsinin uyğulanması. Azerbayean-Türkiye I Plastik Cerrahi Günleri Konqresi, 2008, s.62 Vaqif Qələndər, E. Mirzəyev, K. Memmedova, S. Təbrizli, A. Allahverdiyeva 31.
Vaqif Qələndər

Travmatik qulaq amputasiyonlarmda qulaq seyvanmm kosta qığırdağmdan tam qalmlıqda qığırdaq-dəri qrefti ilə rekonstruksionu. Azerbaycan-Türkiye I Plastik Cerrahi Günleri Konqresi, 2008, s.62–63 Vaqif Qələndər, A. Allahverdiyeva, K. Rüstəmova, K. Memmedova, S. Təbrizli 32. "T"-çapıq və vertikal çapıq çevirmələri ilə süd vəzilərinin kiçildilməsi metodlarınm müqayisəli tətbiqi. XI Beynəlxalq AvroAsiya Cərrahiyyə və Qastroent. Konqresinin Proqrami, 2008, s. 6. Vaqif Qələndər, Ə. Əmiraslanov, E. Mirzəyev 33.
Vaqif Qələndər

Liposuction. The 15th World Congress of Indian plastic and reconstructiv-estetik surgery, New Deli, 2009, p. 70. Vaqif Qələndər 34. The surveillance and prevention of healtchcare related infections. The 3rd Eurasia Congress of İnfectious Diseases, 2009, p.
Vaqif Qələndər

13. Vaqif Qələndər 36. Plastik və Rekonstruktiv cərrahi əməliyyatlarının təhlili 16 IPRAS intemational congres, Vancouver, Canada, 2011, N5, s. 14. Vaqif Qələndər 37. Plastik Cərrahiyədə yeniliklər Türk dili konuşan ülkələr və Türk topluluqları I Tibb Konqresi. Tibbdə yeni uyğulamalar, Bakı, 2011, s.3 Vaqif Qələndər 38.
Vaqif Qələndər

Toxuma defektlərinin rekonstruksiyasinda kosmetik nəticələr Türk dili konuşan ülkələr və Türk topluluqları I Tibb Konqrssi. Tibbdə yeni uyğulamalar, Bakı, 2011, s.3 Vaqif Qələndər 39. Palpa Nasal Ostotomiler Kuzey Kıbrıs Türk Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği 10. Ulusal kongresi, Gime, 2012, s. 10. Vaqif Qələndər 40. Dev Nevüslerin Almması Kuzey Kıbrıs Türk Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Demeği 10.
Vaqif Qələndər

Ulusal kongresi, Gime, 2012, s. 13. Vaqif Qələndər 41. Tibbi etika, plastik və rekonstruktiv cərrahiyyədə deontologiya problemləri Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun materialları, Bakı, 2012, s. 377–378. Vaqif Qələndər 42. Liposuction and dermalipectomy 17 İntemational plastic and reconstructiv- estetic surgery (İPRAS) world congress. Santyago-Chile, 2013, p.
Vaqif Qələndər

25 Vaqif Qələndər 43. Kök hüceyrələrin plastik və rekonstruktiv cərrahiyyədə istifadəsi II Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun materialları, Bakı, 2013, s.227–228. Vaqif Qələndər 44. Burunda yumşaq toxuma defektlərinin alın flebi ilə rekonstruksiyası Cərrahiyyə, Bakı, N 4 (40), 2014, s. 9–11. Vaqif Qələndər A. Salmanov, R. Məhərrəmov 45. Yanıq travmalarından sonra yumşaq toxumalarda kosmetik nəticələri yaxşılaşdırmaq məqsədilə toxuma genişləndiricilərin istifadəsi.
Vaqif Qələndər

Saglamlıq, Bakı, 2014, s. 171–176 Vaqif Qələndər, R. Məhərrəmov, E. Nəsibova 46. Plastik və reonsruktiv cərrahiyyə Estetik və Anti-Age Təbabət üzrə I Azərbaycan Konqresi, Baku, 2014, s.4 1 Vaqif Qələndər 47. Septorinoplastika operasyonlarında palpanazo osteotomiyanın uygulanmasının avantajları III Azərbaycan Plastik Cərahiyyə Günləri — İntemational society plastic surgery (ISAPS) kursu konfransı, Bakı, 2014, səh.5 Vaqif Qələndər 48. Yumşaq toxuma defektlərində kosmetik rekonstruktiv əməliyyatların insanların psixososial həyatlarına təsiri III Azərbaycan Plastik Cərrahiyyə Günləri — İntemational society plastic surgery (ISAPS) kursu konfransı, Bakı, 2014, səh.9. Vaqif Qələndər 49. Reconstructiv and plastic surgery discussion 22nd congress Rio-De Janereo, Brasil, 2014, ISAPS news, Volume 8, Nutnber 2, p.
Vaqif Qələndər

14. Vaqif Qələndər 50. Baş və boyun nahiyyəsində müşahidə olunan yanıq travmalarında toxuma genişləndiricilərin istifadəsi Professor Hidayət Bilal oğlu İsayevin 70 illik yubileyinə həsr edilmiş elmi praktik konfransın materialları, Bakı, 2014, səh. 56–57 2 Vaqif Qələndər , E. Mirzəyev, R. Məhərrəmov, A. Abbasova 51. Yumşaq toxumalarda plastik əməliyyatlar zamanı kök hüceyrələrin rolu. Professor Hidayət Bilal oğlu İsayevin 70 illik yubleyinə həsr edilmiş elmi-praktiki konfransın materialları, Bakı, 2014, s.57–58 Vaqif Qələndər, E. Mirzəyev, R. Məhərrəmov, E. Nəsibova.
Vaqif Qələndər

52. Yumşaq toxumanın böyük defektlərinin rekonstruksiyasında mammar implant və piy qreftlərinin birgə tətbiqinin kosmetik nəticəyə təsiri Azərbaycan Təbabətinin Müasir Nailiyyətləri, № 2, Bakı, 2015, s. 221–225. Vaqif Qələndər, V. Ə. Məhərrəmov 53. Yanaq nahiyəsinin müxtəlif deformasiyalarında implantla klassik və modifıkasiyalı bərpa əməliyyatlarının nəticələri. Azərbaycan Təbabətinin Müasir Nailiyyətləri, Bakı, 2015, № 3, s.225–229. Vaqif Qələndər 54.
Vaqif Qələndər

Süd vəzinin TRAM fleblə klassik və modifıkasiyalı rekonstruktiv əməliyyatlanmn nəticələrinin müqayisəli qiymətləndirilməsi Cərrahiyyə, 2015, Bakı, № 3 (43), s.55–60. Vaqif Qələndər 55. Süd vəzinin kiçildilməsi üçün yeni modifikasiyalı dermalipoektomiya əməliyyatı Cərrahiyyə, 2015, Bakı, № 4 (44), s. 15–17. Vaqif Qələndər 56. Baldır nahiyyəsinin deformasiyalarında implantla bərpa əməliyyatlarının nəticələri Azərbaycan Təbabətinin Müasir Nailiyyətləri, № 4, Bakı, 2015, s. 212–214 3 Vaqif Qələndər 57. Başın tüklü hissəsinin dərisində yanıqdan sonrakı deformasiyalarının ekspanderlə klassik və modifıkasiyalı bərpa əməliyyatlarının nəticələri Azərb.
Vaqif Qələndər

Tibb Jurn., Bakı, 2015, № 4, s.133–136 Vaqif Qələndər 62. Çocuqlarda damaq anomalilerinde klinik yaklaşımlarımız II Intemational congress of the Turkish cleft lip and palate society. 27–29 noyabr, Antaliya, s.14 Vaqif Qələndər 63. Klassik və modofikasiyalı Z- və K-plastikası əməliyyatları vasi8təsilə kosmetik qüsurların rekonstruksiyası Azərb. Travmatologiya və Ortopediya Jurnalı, Bakı, 2015, № 2, səh. 51–55 Vaqif Qələndər 66.
Vaqif Qələndər

Süd vəzinin latissimus dorsi əzələ-dəri flebi ilə klassik və modifikasiyalı rekonstruktiv əməliyyatlarının nəticələrinin müqayisəli qiymətləndirilməsi Sağlamlıq jurnalı, № 1, Bakı, 2016, s. 60–64 Vaqif Qələndər 67. Transpozisiya və ada fleblərindən istifadə etməklə kosmetik qüsurların rekonstruksiyası. Sağlamlıq jurnalı, № 2, Bakı, 2016, s. 48–51 4 Vaqif Qələndər 68. Şəlpə qulaq deformasiyalarında qulaqarxası yumşaq toxumanın eksiziyasının nizamlanması. Qafqazın stomatoloji yenilikləri, Bakı, 2016, № 23, s. 9–12 Vaqif Qələndər Tibb elmləri doktoru V. Qələndərli hazırda respublikada yaratdığı "Qələndər Plastik və Rekonstruktiv Klinikası"nda çalışır. Haqqında yazılanlar Əli Vəkil, "Cərrah Vaqif möcüzəsi", Bakı:
Albalı

Albalı (lat. Prunus subg. Cerasus) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin gavalı cinsinə aid bitki növü. Yabanı albalı Albalı yarımcinsinə aid 140 növ var. Növ müxtəlifliklərindən ən çox yayılanı aşağıdakılardır: mərmərik albalı; mahaleb albalısı; çöl albalısı.Güman edirlər ki, adi mədəni albalı yabanı gilas ilə çöl albalılarının təbii hibrididir. Azərbaycanda mərmərik və çöl albalısı bitən sahələr çoxdur. Yabanı albalı aprel-mayda çiçəkləyir. Ağ rəngli çiçəkləri 2-4 ədəd bir yerdə uzun saplaq üzərində əmələ gəlir.
Albalı

Meyvələri iyulun axırı və avqustda yetişir. Meyvəsi mədəni sortlara nisbətən xırda olub (8–10 mm diametrli), qırmızı, tünd qırmızı və ya qara-bənövşəyidir. Turş və ya turşa-şirindir. Bəzən dadı acı olur, hər 3-4 ildən-bir bol məhsul verir. Tərkibində 12% şəkər (sadə şəkərlər), 2%-ə qədər üzvi turşu (alma və limon), karotin, C, B1, PP vitaminləri, fol turşusu (Bc), aşılayıcı və pektinli maddələr vardır. Meyvələri kompot, kisel, şirə, şərbət, şərab, mürəbbə və spirtsiz içkilər istehsalında işlədilir. Albalının yarpaqları tərəvəzləri duza və sirkəyə qoyduqda istifadə edilir. Çəyirdəyi və ləpəsi ətriyyat sənayesində, bəzi sabunların ətirləndirilməsində tətbiq olunur.
Albalı

Yarpaqları çıxmamışdan əvvəl gülləri çıxan ağac kimi, albalı onu simvolizə edir ki, insan bu dünyaya çılpaq gəlir və çılpaq da onu torpağa verirlər. Çinlilərdə albalı yaz çiçəklənməsini, ümid, gənclik, cəsarət, həmçinin qadın gözəlliyini və təbiətdə qadın başlanğıcını simvolizə edir. Yaponlarda çiçəklənmə, zənginliyi bilddirir, albalı çiçəyi isə Yaponiyanın emblemidir. Bu meyvənin strukturu ilə bağlı olması güman edilən samurayların emblemi qanlı-qırmızı dəri və yumşaq ət altında bərk sümükdən ibarətdir. Döyüşdən sonra, yaralı samuraylara albalı şirəsi verirdilər, bu da gücü qaytarır və itirilmiş enerjini bərpa edir. Albalının xalq təbabətində istifadəsi çox geniş və çoxnövlüdür. Albalı şirəsi iştahı və həzmi yaxşılaşdırır, susluğu yatızdırır, bəlğəm gətirən, antiseptik və yüngül zəiflədici xüsusiyyətlərə malikdir, həmçinin dəyərli dietik məhsuldur. Süd ilə albalı şirəsi artrit, həmçinin yaxşı qankəsən və sidik qovan vasitə kimi tövsiyə olunur.
Albalı

Müalicəvi məqsədlə albalının meyvələrindən alınmış ekstraktdan, yarpaqlarından və meyvə saplağından istifadə edilir. Yarpaqlarından alınmış sulu tinktura sarılığa qarşı, meyvə saplağından alınmış sulu ekstrakt ishala qarşı tətbiq olunur. Albalının ətliyi və şirəsi antiseptik təsirə malikdir. Xalq təbabətində albalının südlə birlikdə sustavların iltihabı zamanı qəbul edirlər. Həmçinin nəfəs yollarının iltihabında bəlğəmgətirici kimi tətbiq edilir. Albalı həm də balverən bitkidir. 1 hektar albalı sahəsindən arılar 15-53 kq bal hasil edə bilirlər. "Quran"da albalı haqqında belə bir ifadə var: "Amma onlar (bizdən) üz çevirib uzaqlaşdılar və buna görə anbarlarını yıxıb keçən, sahib olduqları (son dərəcə məhsuldar) iki bağçanı yalnız acı-tikanlı kol və bir neçə dənə albalı ağacından ibarət (viranə) bir bağçaya çevirən bir sel göndərdik."
Soya

Soya (lat. Glycine max L.) — paxlakimilər fəsiləsinin botaniki cinsi. Bioloji xüsusiyyətləri Bitkinin tarixi Soyanın vətəni cənubi-şərqi Asiya hesab olunur. O, çinlilərə bizim eradan 6 min il əvvəl məlum olub sonralar Hindistan, Yaponiya, Koreya, Vyetnam və İndoneziyada becərilmişdir. Avropada nisbətən gec, XVIII əsrdə becərilməyə başlanılıb. Uzaq Şərqdə yaşayan rus mühacirləri soyanı qədimdən becəriblər. Soya ilk paxlalı bitkidir ki, bizim eradan əvvəl 2852–2737-ci illərdə yaşamış çin imperatoru Şen Nunqun kitablarına düşüb.
Soya

Onlarda Çinin 5 müqəddəs bitkisinin adı var: düyü, soya, buğda, yulaf, darı. Soyanın xalq təsərrüfatı əhəmiyyəti Soya hərtərəfli istifadə olunan qiymətli bitkidir. Dənində zülal çox olduğuna görə paxlalı, yağ çox olduğuna görə isə yağlı bitkilər qrupuna aid edilir. Dəndə 33–45% zülal, 25–27% yağ və 25–27% karbohidratlar vardır (hətta zülal 52%-ə də çatır). Soyanı becərən təsərrüfatlar 2 məhsul: tam qiymətli zülal və bitki yağı alırlar. Soyanın tərkibindəki zülalı suda yaxşı həll olur və yaxşı həzmə gedir. Soya dənində olan zülal arpaya nisbətən 3,6, qarğıdalı dəninə nisbətən isə 4 dəfə çoxdur. Soyanı ərzaq, yem və texniki məqsədlər üçün becərirlər.
Soya

Soya dənindən yağ, marqarin, soya pendiri, süd, un, qənnadı məmulatı, konserv və başqa məhsullar alınır. Soyadan alınan yağ sabunbişirmə sənayesi üçün xammaldır. Eyni zamanda lak, boyaq sənayesində də istifadə olunur. Dünyada istehsal olunan bitki yağı istehsalına görə soya birinci yeri tutur. Onun payına 40%, günəbaxanın payına isə 18–20% düşür. Soyanı digər dənli — paxlalı bitkilərdən fərqləndirən əsas cəhəti onun zülalinin amin turşularının tərkibinə görə heyvan mənşəli zülala yaxın olması və insan orqanizmi tərəfindən asanlıqla mənimsənilməsidir. Lizin, triptofan və metionin kimi amin turşuları soyanın tərkibində vardır. 1 kq buğda dənində 2,5 qram lizin olduğu halda, 1 kq soya ununda 27 qram lizin vardır.
Soya

Soya unu və jımığı heyvanlar üçün çox dəyərli yemdir. Jımıxda 47%-ə qədər, unda isə 40%-ə qədər zülal vardır. 1 kq soya dənində 1,31–1,47 yem vahidi, 275–338 qram həzm olunan protein olur. Ümumiyyətlə soyadan 400-ə qədər müxtəlif növ məmulatlar alınır. Soyanı yaşıl yem və silos üçün də becərmək olar. Silos məqsədi üçün qarğıdalı və sorqo ilə qarışıq əkilir. Soyanın 100 kq yaşıl kütləsində 21 yem vahidi, 3,5 kq həzm olunan zülal vardır. Gövdəsinin (saman) 100 kq-da 32 yem vahidi, 5,3 kq zülal vardır ki xırda davarlar (qoyun) tərəfindən yaxşı yeyilir.
Soya

Ot üçün biçilmiş kütləsinin 100 kq-da 51 yem vahidi, 15,4% zülal, 5,2% yağ, 38,6% sulu karbonlar, 7,2% kül, 22,3% sellüloza vardır. Soya qiymətli yaşıl gübrə və əla sələf bitkisidir. Becərilməsi və məhsuldarlığı Dənli-paxlalı bitkilər içərisində soya əkin sahəsinə görə dünyada birinci yeri tutur . Dünya əkinçilik sistemində onun əkin sahəsi 67 mln hektardır. Soyanı təxminən 50-yə yaxın ölkədə becərirlər. Soyanın əkin sahəsi ABŞ-da 30 mln, Çində 15 mln, Braziliyada 3,0 mln hektardır. Bu bitki Hindistanda, Yaponiyada, Vyetnamda, İndoneziyada, Şimali Afrikada, Avstraliyada, Şimali və Cənubi Amerikada, Ukraynada, Rusiyada, Moldaviyada, Şimali Qafqazda, Gürcüstanda və Azərbaycanda becərilir. Dünya üzrə orta məhsuldarlıq 14–15 sentnerdir.
Soya

Keçmiş SSRİ-də soyanın əkin sahəsi 1mln hektar və məhsuldarlığı isə orta hesabla 10 sentner olmuşdur. Qabaqcıl təsərrüfatlarda suvarma şəraitində dən məhsuldarlığı 25–30 sentner, yaşıl kütlə məhsuldarlığı isə 250–300 sentner olmuşdur. Əsasən su ilə yaxşı təmin olunmuş şabalıdı, açıq-şabalıdı boz-qonur torpaqlar və s. soya üçün yararlıdır. Növbəli əkində soyanı dənli taxıl, qarğıdalı və pambıq bitkisindən sonra becərmək olar. Soyanı, soyadan, günəbaxandan, birillik dənli-paxlalılardan və çoxillik paxlalı yem otlarından sonra əkmək olmaz. Sələf dənli taxıl bitkiləri olarsa məhsul yığılan kimi küləş sahədən çıxarılmalı və kövşən yeri üzlənilməlidir. Birinci üzləməni 6–8 sm dərinlikdə LDQ-5 və LDQ-10 markalı üzləyicilərlə üzləmək, əgər ehtiyac varsa 2-ci üzləməni BDT-2,5 və BDT-3 markalı ağır diskli malalarla 10–12 sm dərinlikdə aparırlar. Üzləmədən 10–15 gün sonra sahə PƏ-5–35 markalı kotanla 28–30 sm dərinlikdə şumlanmalıdır.
Soya

Qarğıdalıdan sonra sahə iki iz ağır diskli mala ilə disklənməli və bundan sonra əkin qatı dərinliyində (25–27 sm) şumlanmalıdır. Soya gübrələməyə həssas bitkidir. Təcrübələrlə müəyyən edilmişdir ki, soya 20 sentner dən məhsulu əmələ gətirmək üçün 142 kq N, 32 kq P2O5, 35 kq K2O mənimsəyir. Əsas şum altına N 60–90 kq, P2O5 60–90 kq, K2O 30–54 kq verilməlidir. Azot kübrəsinin 30%-i səpinqabağı, qalan hissəsi yemləmə şəklində 2 dəfəyə, o cümlədən 40%-i çıxış alınandan 2–3 həftə sonra, 30%-i isə paxla əmələgəlmə və dənədolma dövründə verilməlidir. Kübrələr RUM-5,1; RMQ-4 markalı kübrə səpən maşınlarla verilə bilər. Səpin üçün 1-ci sinfə aid olan sort toxumlar götürülməlidir. Səpindən əvvəl toxum rizotorfinlə (nitragin) hektarlıq toxuma 200 qram hesabı ilə işlənməlidir.
Soya

Həmin miqdar rizotorfin 1,2 litr suda həll edilərək toxuma çilənməlidir. Bakterioz, kök çürüməsi, aminomikoz, fuzarioz xəstəliklərinə qarşı mübarizə məqsədi üçün səpinə ən azı 3–4 həftə qalmış 1 ton toxuma 1–2 kq 70%-li taçiqran işlənilməlidir. Məftil qurdlarına və bakterioz xəstəliyinə qarşı fentouramın tətbiqi yaxşı nəticə verir. 60%-li fentouramdan 1 ton toxuma 4,6 kq işlətmək məsləhət görülür. Toxum PSQİ-5, PS-10, "Mobitoks" maşınlarında yarımquru üsulla dərmanlana bilər. Mütləq kütlədən asılı olaraq hektara 50–90 kq (400–600 min ədəd) cücərə bilən toxum səpilməlidir. Soya gencərgəli nöqtəvi üsulla, yəni cərgəarası 45–60 sm olmaqla səpilə bilər. Torpaq yazda VP-8, VPN-5,6 markalı hamarlayıcılarla və ya təsərrüfatın özündə hazırlanan alətlər ilə səthdən hamarlanmalıdır.
Soya

Alaqlar göründükdə 6–8 sm dərinlikdə kultivasiya çəkilməlidir. Səpinə 1 həftə qalmış təsiredici maddə hesabı ilə 1,2–1,5 kq treflan herbisidi 200–300 litr suya qarışdıraraq POU, ON-400 və ya OBT-1 yerüstü çiləyicilərlə çilənməli və başdan-başa becərən kultivatorla suvarılmamış sahələrdə BDT-2,5 və ya BDT–3 markalı üzləyicilərlə 8–10 sm dərinlikdə torpağa qarışdırılmalıdır. Səpin əkin qatında temperatur 10–120C olduqda aparılır. Toxumlar arat olunmuş sahələrə səpilir. Arat olunmayan yerlərdə isə səpindən sonra dərhal suvarma aparılmalıdır. Səpin SZSŞ-3,6; SPÇ-6M; SZ-3,6; SZU-3,6 aqreqatlarla aparılır. Kütləvi çiçəkləmə, paxlaların əmələ gəlməsi və dənin dolması mərhələlərində soya nəmliyə ən çox tələbat göstərir. Bitkinin normal inkişafı üçün vegetasiya müddətində soya ən azı 4 dəfə suvarılmalıdır.
Soya

Birinci suvarma budaqlanma, 2-ci suvarma çiçəklənmənin başlanğıcında, 3-cü suvarma paxlalar əmələ gəldikdə və 4-cü suvarma dən dolmağa başladıqda keçirilməlidir. Suvarma yağış yağdırma üsulu ilə hektara 500–600 m³, şırımlarla infiltrasiya yolu ilə 700–800 m³ su normasında keçirilir. Torpağın su-hava xassələrini yaxşılaşdırmaq üçün çıxış alınanadək bir iz və çıxış vaxtı 1–2 iz KRN-38 yaxud torlu mala ilə malalayırlar. Vegetasiya dövründə cargəaraları 2 dəfə KRN-4,2 markalı kultivatorla yumşaldılmalıdır. Vegetasiya müddətində tor gənəciyinə və yarpaqyeyən həşəratlara qarşı karbofosun 30%-li emulsiyası ilə hektara 1–1,5 kq, fosfamidlə Bİ-5,8 1 kq normada çiləmə aparılır. Çiçəkləmədən sonra çiləmə kükürd tozu ilə əvəz edilir. Məhsulun yığılması Yetişərkən soya paxlası açılmır ona görə də dən itkisi az olur. Dən məqsədi ilə əkdikdə soya tam yetişmə fazasında, yarpaqların töküldüyü, gövdələrin quruduğu və paxlaların saralmağa başladığı dövrdə dəndə 14–16% nəmlik olduqda SK-5 Niva, SK-4A, SKD-5P, SKD-5M, "Sibiryak" kombaynları ilə yığılmalıdır.
Soya

Kombaynın kəsici aparatı ən aşağıdan biçmək üçün nizamlanmalıdır. Dənin qırılmasının qarşısını almaq üçün barabanla – deka arasında məsafə CK- 4A, CK-5 kombaynlarda girəcəkdə 40 mm, çıxacaqda 28 mm-dən az olmamalıdır. Barabanın dövrü dəqiqədə 400–500 dəfə dövr etməlidir. Yetişməni sürətləndirmək məqsədilə tezyetişən sortlar əkilən sahələrdə desikasiya aparılır. Bu iş dəndə nəmlik 40–45% olduqda maqnezium – xlorat preporatının 20 kq-ı suya qarışdırılaraq sahəyə çilənir. Soya samanı yem üçün istifadə ediləcəksə desikasiya aparılmır. Yığılmış toxumda nəmlik 14% -dən çox olarsa asfalt meydançada günəş altında qurudulmalı və digər qatışıqlardan təmizlənməlidir. Soya paxlasının zəngin tərkibindən bəhrələnən soya südü paxlanın isladılıb üyüdülməsi və süzülməsindən sonra əmələ gəlir.
Soya

Bəzi diyetoloqların fikrincə, soya südü qida maddələrinin tərkibi baxımından A, D, E, B vitaminləri, riboflavin və dəmirlə zəngindir. Sadə soya südü protein baxımından çox zəngindir. Adi inək südünə nəzərən lif daha çox olub, inək südündən daha yağlıdır. Bu yağlar orqanizmə zərərli olmayıb, əksinə xolestreol səviyyəsinin aşağı salınmasını təmin edir. Soya südü aşağıdakı kimi hazırlanır: 1 stəkan – soya; 5,5 stəkan – su; 2,5 xörək qaşığı – şəkər; 0,5 çay qaşığı – duz götürülür. Əvvəlcə soyanı dərin bir qaba əlavə edib üzərinə 3–4 barmaq gələcək qədər su töküb 8–10 saat şişməsini gözləyirik. Bu müddət uzun olarsa soyuducuda saxlamaq məsləhət görülür. Otaq temperaturunda qaldıqda dadı dəyişir.
Soya

Soyuducuda bir gün saxladıqdan sonra səhəri gün soyaları süzgəc vasitəsi ilə götürürük. Soyanın üst qabığını mümkün olduqca təmizləmək lazımdır. Qabıqları əlimizlə ovuşduraraq təmizləmək olar. Qabığı tam təmizlənmədiyi halda südün dadı xoşagəlməz olur. Bu səbəbdən soyaları qabıqdan ayırmaq məsləhət görülür. Bunun üçün ovduğumuz soyaların üstünə su alırıq. Qabıqlar yüngül olduğu üçün suyun üzərinə qalxır. Süzərək qabıqları atırıq.
Soya

Təmizlənmiş soya toxumlarını blenderə qoyub üzərinə 2 stəkan su əlavə edib püre halına gətiririk. Sonra alınan məhlulu tənziflə süzürük üzərinə 2,5 xörək qaşığı şəkər və 0,5 çay qaşığı qaya duzunu əlavə edib qaynadırıq. Beləliklə, soya südümüz hazırdır. Soyada genistein ve daidzin başda olmaqla fitoestrogenlər mövcuddur. Estrogenin xüsusilə, klimaksdan əvvəl qadınlarda istilik basması kimi əlamətlərin azalmasında və ürək-damar sağlamlığı baxımından xoşxassəli xolesterolun artırılmasında rolu vardır. Soya südünün tərkibində laktoza olmadığı üçün xüsusilə laktoza dözümsüzlüyü olan insanlarda üstünlük verilə biləcək ən yaxşı alternativdir. Son illərdə get-gedə artmaqda olan inək südü allergiyası olan insanlara soya südü münasib variantdır. Həmçinin vegeterianlar tərəfindən inək südü əvəzinə istifadə olunur.
Soya

Soya südünün günlük qida miqdarı 100 ml-dən çox olmamalıdır. Bəzi araşdırmalar zamanı soya məhsullarına üstünlük verənlərin daha yaxşı çəki itirdiyi müşahidə olunub. Buna soya izoflovanlarının insulin tənzimlənməsi və yağ metabolizmi üzərindəki müsbət təsirlərinin səbəb olduğu qeyd edilir. Bu səbəblə də arıqlamaq istəyənlərin seçimləri sırasına soya südü əlavə oluna bilər. [1] Soya südünün əsas faydalı xüsusiyyətləri: Tərkibində Omeqa-6, omeqa-3 yağ turşuları və dəmir olması səbəbiylə soya südü qan damarlarının divarlarını daha elastik və davamlı edir. Bundan əlavə, bu maddələr azad radikalların hərəkəti ilə qan damarlarının pisləşməsinə və daxili divarlarda xolesterolun əlavə edilməsinə mane olur; Qan lipid profilini stabilləşdirir. Həkimlər bu əmlakı soya məhsulu üçün ən yaxşısından biri hesab edirlər. Poli və mono doymuş yağlar xolesterolun qana nəqlinə maneə törədirlər, beləliklə, yüksək sıxlıqlı lipoproteinin konsentrasiyasını ("yaxşı" xolesterol) azaldır; Xərçəngin qarşısını alır.
Soya

Soya südü yaxşı xərçəng əleyhinə xarakteristikaya malikdir. Bəzi araşdırmalar göstərir ki, istifadəsi kişilərdə prostat xərçəngi və qadınlarda döş xərçənginin inkişaf riskini azaldır; Osteoporozun inkişafına mane olur; Yüksək antioksidan xüsusiyyətləri sayəsində soya südü, azad radikalların toxumalarda və hüceyrələrdə dağıdıcı təsirinin qarşısını alır, yaşlanmalarını yavaşladır; Tərkibində quliten və laktoza olmadığı üçün rahat həzm olunur; Zülal mənbəyidir; Qadınlarda menopozdan sonra meydana gələn semptomların azalmasına təsir göstərir; Mütəmadi istifadə zamanı bölgəsəl yağlanmaları azaldır. [2] Q.Y.Məmmədov. Dənli-paxlalı bitkilərin botaniki quruluşu və bioloji xüsusiyyətləri. Bakı: ADAU, 2009. Arxivləşdirilib 2015-06-21 at the Wayback Machine S.C. Əliyev və baş. Zülal probleminin həllində dənli-paxlalı bitkilərin rolu.
Qurban İsmayılov

Qurban İsmayılov (tam adı: Qurban İbrahim oğlu İsmayılov; 12 iyun 1960, Ağcabədi) — Azərbaycanlı teatr və kino aktyoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2018), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2023-cü ildən). Qurban İsmayılov 1960-cı ildə Ağcabədi rayonunda doğulub. 1985-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirib. Bir müddət "Nəsimi" folklor teatrında, ADMİU-nun Tədris teatrında işləyib. 1989-cu ildən Azərbaycan Dövlət Gənclər Teatrının, 2009-cu il may ayının 1-dən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının aktyorudur. 1995-ci ildə Teatr Xadimləri İttifaqı tərəfindən keçirilən "I Eksperimental Tamaşalar Festivalı"nda S.Mrojekin "Mühacirlər" əsərində ifa etdiyi 2-ci mühacir roluna görə "Ən yaxşı kişi rolu" nominasiyasında mükafata layiq görülüb.
Qurban İsmayılov

1993-cü ildən Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının, 2006-cı ildən Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvüdür. 2014-cü ilin aprel ayının 13-də Beynəlxalq mədəni əlaqələrin möhkəmləndirilməsi sahəsində əldə etdiyi uğurlara görə Kalmıkiya Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin Fəxri Fərmanı ilə mükafatlandırılmışdır. 9 may 2012-ci il tarixdə Əməkdar artist, 1 avqust 2018-ci ildə isə xalq artisti fəxri adlarına layiq görülmüşdür. 2013-cü ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə, 1 may 2017-ci ildə, 9 may 2018-ci ildə, 10 may 2019-cu ildə, 7 may 2020-ci ildə, 7 may 2021-ci ildə və 10 may 2022-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür. 2014-cü ildə "Mən gəldim, qızlar" ("Müharibə") əsərində canlandırdığı kor ata obrazına görə "Humay" mükafatına layiq görülüb. 2017-ci ildə "Nar bağı" filmindəki roluna görə, 13-cü Avrasiya Beynəlxalq Film Festivalında “Ən yaxşı kişi rolu” mükafatına layiq görülüb.10 mart 2021-ci ildə Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının təsis etdiyi "Sənətkar" medalı təltif olunub.6 may 2023-cü ildə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.