LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Corc Bayron

Bu poemalarda əsas rolu mahiyyətcə üç şəxs : qəhrəman, onun məşuqəsi və rəqibi oynayır. Bayronun qəhrəmanları cəmiyyətə qarşı üsyan edən mübariz, lakin, təkbaşına mübarizə aparan qəhrəmanlardır. Bayron, şəxsiyyəti hər şeydən üstün tutur, onun poemalarında əsas yeri ancaq tək-tək qəhrəmanlar tutur və Bayron ancaq bu şəxsləri mədh edir. Buna misal olaraq «Gavur» poemasından Gavuru, «Abidos qəlini»ndə Səlimi göstərmək olar. «Korinfin mühasirəsi»ndə Bayron bir qədər də ilə gedir. Azadlıq ideyası, vətən istiqlaliyyəti uğrunda kütləvi hərəkət, kütlə və qəhrəmanın münasibəti burada artıq ayın naxışlarla seçilir.
Corc Bayron

«Şərq poemaları»ndan danışarkən Bayronun həmin dövr yaradıcılığının iki əsas xüsusiyyəti nəzərə alınmalıdır. Bunlardan biri Bayronun Şərq ölkələrinə səyahətdən sonra yazdığı əsərlərə Şərq poeziyasının müsbət təsiri, digəri isə bu poemalardan daxili və xarici irtica qüvvələrinə qarşı kəskin etiraz və üsyan motivlərinin zəngin olmasıdır. Məlum olduğu kimi Şərq mövzusu başqa ingilis ədiblərini əsərlərində də öz bədii əksini tapmışdır. Yazıçılardan fərqli olaraq Bayron şərqi özünəməxsus bir şəkildə. Avropaya təqdim etmişdir. Bayron Avropa ədəbiyyatında yeni lirik-romantik tipli poema janrını yaratmışdır.
Corc Bayron

Bayron Soutinin əksinə olaraq türk, yunan, alban xalqlarının folklorundan, adət və ənənələrindən kor-koranə şəkildə deyil insan şəxsiyyətini yüksəklərə qaldırmaq məqsədi ilə istifadə etmişdir. Həmin mahnını Bayron da eşitmişdi. Bu günahsız qızın taleyi Bayronu və onun yol yoldaşı Hobhauzu çox maraqlandırmış və onlar bu hadisəni müfəssəl öyrənməyə çalışmışdılar. Əli paşanın gəlini, əri Muxtarın son zamanlar onu gözdən saldığından qayınatasına şikayət edir. Poemanın qəhrəmanları atəşli məhəbbətlə sevən, qəlbi düşmənə qarşı nifrət və intiqam hissi ilə dolu olan şərqlidir. Bayron üsyankar təbiətli qəhrəmanlarını yaradarkən onların iztirab, hiss və düşüncələrini, alovlu duyğularını, dünyagörüşlərini bütün dolğunluğu və dərinliyi ilə təsvir etmək üçün islam dini və əqidəsi ilə bağlı olan sözlər də işlətmişdir.
Corc Bayron

Şübhəsiz, şairin bu sözləri həmin əqidənin təbliğinə deyil, hər şeydən əvvəl onların xarakterik xüsusiyyətlərinin, mənəviyyatının təsvirinə xidmət etmişdir. «Şərq poemaları»nda «Leyli və Məcnun» dastanındakı Leyli obrazını xatırladan əlamətlərə də təsadüf edilir. Professor Əli Sultanlı Nizaminin «Leyli və Məcnun» poemasının Avropada ən çox təsirini «Abidos gəlini»ndə görür. Şərq haqqında yazan başqa ingilis şairlərindən Bayronun üstünlüyü ondadır ki, o, Şərq adətlərini özünəməxsus bir şəkildə vermişdir. Müsəlman qadınlarının naməhrəmlərə baxmaq hüququndan məhrum olması və sair buna misaldır. «Abidos gəlini»ndə üsyan, protest motivləri kəskin bir şəkildə verilmişdir.
Corc Bayron

Böyük emosional gücə malik olan bu əsərin qəhrəmanı Konrat daha üsyankar, daha barışmaz bir obrazdır. «Korsar», «Dara», və «Parisin əsərləri»ndə Bayron Şərq adət və ənənələrinə nə qədər yaxından bələd olduğunu nümayiş etdirmiş, Şərq həyatını gözəl , romantik ifadəsini verə bilmişdir. Şərq şeirinin ən gözəl xüsusiyyətlərini, ifadə tərzini, ingilis poeziyasında ilk dəfə özünəməxsus bir şəkildə işlətməklə yanaşı, müəyyən şərq sözlərini də ingilis dilinə ilk dəfə gətirən Bayron olmuşdur. Bayron istifadə etdiyi bu sözləri mexaniki mənada işlətmir və bəzən onlara yeni məna verir. Bayronun yeni məna verib işlətdiyi şərq sözlərinə həmin mənada başqa ingilis yazıçılarının da əsərlərində rast gəlirik. Məsələn, Sultanə-xanım mənasında, saray-hərəmxana mənasına və s. «Şərq poemaları»nda ilk dəfə işlədilən şərq sözlərinin əksəriyyəti türk sözləridir.
Corc Bayron

Bunun da səbəbi bu poemalarda türk həyatı adət və ənənələrinin təsvir olunmasıdır. Bu sözlərin bəziləri xalis türk, bəziləri isə türk dilində vətəndaşlıq hüququ almış, öz ilk şəklini dəyişmiş, fars, ərəb sözləridir ki, Bayron da bu fars, ərəb sözlərini fars, ərəb dillərində olduğu kimi deyil, məhz türkləşdirmiş formada işlətmişdir. Bayron öz gündəliyində mübarizəyə qalxmış İtaliya xalqı haqqında yazırdı: «hakimlər xalqlarla vuruşmaq niyyətindədir. Qoy belə də olsun! Axırda onlar əziləcəkdir. Krallıq dövrü qurtarmaq üzrədir.
Corc Bayron

Bayronun «Korinfin mühazirəsi" poeması «Şərq poemaları» içərisində ən xarakterik əsərlərdən biridir. Şair burada vətəndən didərgin düşən qəhrəmanların öz düşmənlərinə qarşı necə amansız intiqam ehtirası ilə yandığını, sevgilisi Françeskaya olan yüksək məhəbbətini, dinə münasibətini göstərir. Bayron və yunan inqilabı Osmanlı imperiyasının mövcüdluğu və türklərin Balkanlarda hökmranlığı Bayronun xoşuna gəlmir, və o, 1821-1830-cu illər baş verən yunan inqilabında türklərə qarşı cəbhədə vuruşur, 1824-cü ildə ölür. Bayron türk ordusunun müharibəsini müəyyən bir amal uğrunda gedən mübarizə kimi deyil, qarətçilik müharibəsi kimi göstərmişdir. Bayron müharibə dəhşətlərini, onun yaratdığı faciələri böyük sənətkar qələmi ilə göstərmişdir. Bu poemada kütləvi səhnələr daha çoxdur.
Corc Bayron

Bayronun digər «Şərq poemaları», – «Korsar», «Dara» və «Parizana» da öz spesifik xüsusiyyətləri ilə seçilən yüksək bədii ilhamla yazılmış əsərlərdir. Hələ 1827-ci ildə Puşkin göstərirdi ki, Lord Bayronun əsərlərindən heç birisi İngiltərədə «Korsar» qədər güclü və dərin təəssürat oyatmamışdır. Bu əsərdə protest hissi daha üstündür. Xarici keçidlər Bayron Corc Qordon. Seçilmiş əsərləri /tərcüməçi. A. Aslanov və b..- B.: Şərq-Qərb, 2006.- 224 s.
Xolerik

Xolerik — son dərəcə coşğun xarakter. Kəmhövsələdirlər. Çox nadir hallarda "susmaq lazım gələndə birinci ol" tövsiyəsinə riayət edirlər. Həmişə istənilən məsələyə birinci reaksiya verənlər sırasındadırlar. Bu xasiyyətləri ucbatından xolerik tipli insanların başı, həmişə, necə deyərlər, qeylü-qalda olur: ətrafı ilə asanlıqla yola getmir, tez-tez münaqişəyə girirlər. Ona görə də xoleriki adətən səbirsiz, tündməcaz insan kimi tanıyırlar. İnadkardırlar.
Xolerik

Sanqvinikdən fərqli olaraq, maraqları sabit və davamlıdır. Başladıqları işi bir qayda olaraq sona çatdırırlar. İstənilən problemlə üzləşdikdə özlərini itirmir, asanlıqla vəziyyətdən çıxış yolu tapırlar. Xolerik tipə aid olan insanlar sadiqdirlər. Ətrafına son dərəcə bağlı olduqlarına görə onlar üçün mühiti dəyişmək çox çətindir. Düşdükləri yeni mühitə uzun müddət alışa bilmirlər.
Teizm

Teizm (yun. Θεός, Teos — tanrı) — zəkaya və iradəyə malik, bütün maddi və mənəvi proseslərə möcüzəli təsir göstərən fövqəltəbii varlıq kimi Tanrının mövcudluğunu qəbul edən dini-fəlsəfi təlim. Daha dəqiq, kainatla Tanrı arasındakı əlaqəni aydınlaşdıran, mövcud kainatın yaranması və idarəsinə cavabdeh olan bir Tanrı anlayışını özündə əks etdirən, bu Tanrının müxtəlif yollarla din göndərdiyi fikrini müdafiə edən əqidədir. Bu yanaşmaya görə, Tanrı daima insanlarla əlaqə halındadır. Bu baxışları mənimsəmiş insanlara Teist deyilir. Aləmdə baş verən şeyləri teizm çox vaxt Allah qayəsinin həyata keçirilməsi kimi nəzərdən keçirir. Təbii qanunauyğunluq teizmdə Allah qayəsindən asılı şəkildə götürülür.
Teizm

Deizmdən fərqli olaraq teizm Allahın bütün dünya hadisələrində bilavasitə iştirakını qəbul edir, panteizmdən fərqli olaraq allahın dünyadan kənarda və dünya üzərində mövcudluğunu müdafiə edir. Teizm klerikalizmin, teologiyanın və fideizmin ideoloji əsası olmaqla elmə və elmi dünyagörüşə ziddir. Monoteizm yalnız bir tanrının olduğu inancıdır. Bəzi müasir monoteist dinler də vardır ki, bunlar Bəhailik, İslam, Xristianlıq, Yəhudilik, Siqhizm, Eckankar və Hinduizmin bəzi formalarıdır. Politeizm birdən artıq tanrının olduğu inancıdır. Təcrübi olaraq Politeizm çoxsaylı allahların olması inancı deyil, eyni zamanda xüsusi panteonların olduğu inancıdır. Həmçinin bax
Teymur Elçin

Xidmətlərinə görə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (1971), "Şərəf nişanı" ordeni (1979), yeddi medal və üç dəfə Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanı ilə, həmçinin, ÜİLKGİ MK və Azərbaycan LKGİ MK Fəxri fərmanları ilə təltif edilmişdir.Görkəmli şair, publisist Teymur Elçin 1992-ci il mart ayının 19-da vəfat etmişdir. Vasim Məmmədəliyev və Elçin Əfəndiyevin qayınatası olmuşdur. 1. Qarqız. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1955, 15 səh. 2. Bip-bip. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1959, 31 səh. 3.
Teymur Elçin

N. Zəkəriyyə. Günəşə sevinək. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1967, 30 səh. Şeirlərinə yazılmış musiqi əsərləri İlhamə Quliyeva — Gülür ellər — musiqi: Fikrət Əmirov İlhamə Quliyeva — Göygöl — musiqi: Fikrət Əmirov İlhamə Quliyeva — De, görüm, neyləmişəm — musiqi: Fikrət Əmirov Zeynəb Xanlarova — Bir gül seçdim (Yar üçün) — musiqi: Fikrət Əmirov Abbas Əhməd və Nailə Əliyeva — Bəs kim eşitsin — musiqi:Eldar Mansurov Mobil Əhmədov — Qarabağın qızları — musiqi: Əşrəf AbbasovUşaq mahnıları Bip-bipin nəğməsi (Uçdu göylərə bizim peykimiz) — musiqi: Fikrət Əmirov Bizim həyət — musiqi: Fikrət Əmirov Qış nəğməsi — musiqi: Oqtay Zülfüqarov Sərçə — musiqi: Oqtay Zülfüqarov Can nənə — musiqi: Oqtay Zülfüqarov Gəl, bahar — musiqi: Əfsər CavanşirovOpera Tərs keçi — libretto müəllifi Filmoqrafiya Analar və laylalar (film, 1992) Qara leylək (film, 1985) Ziyalı ömrü. Teymur Elçin (film) Xarici keçidlər Teymur Elçin Uşaq Bilik Portalı
Portret

Portret (fr. portrait) - şəkil, fotoşəkil, heykəl və bənzəri sənət növlərində bir adamın üzünün və üz ifadəsinin çəkilməsi ilə yaradılan əsərdir. Bu əsərlərin məqsədi insanın görünüşünü, şəxsiyyətini və ruh halını əks etdirməkdir. Bu səbəblə fotoşəkilçilikdə portretlər enstantane olaraq deyil, müəyyən bir inşa daxilində adamın poza verməsiylə çəkilir. Avtoportret ümumiyyətlə, çəkilən adam rəssama ya da fotoşəkilçiyə doğru baxar və bu sayədə kişinin tamaşaçıya ən müvəffəqiyyətli şəkildə köçürülməsi təmin edilər. Xüsusiyyətləri Krallar və imperatorlar kimi əhəmiyyətli kəslərə aid olmayan ən köhnə portretlərdən bəziləri, Feyyum mumiya portreleridir.
Portret

Misirin Feyyum bölgəsindəki məzarlarda, mumiyaların qoyulduğu tabutlara çəkilən bu portretlər, quru iqlim şəraiti sayəsində bu günə çatmışdır. Bunlar, müxtəlif freskler xaricində, bu günə çatmış olan tək Roma dövrü portret növüdür. Roma heykəl sənəti daxilində portretlər, xüsusilə tərifləyici olmayan həqiqi təsvir çəkilməkdə idi. IV əsr zamanlarında, insanların görünüşləri, idealizə edilmiş formalarda çəkilməyə başladı. Avropada həqiqi portret anlayışına qayıdış, Orta Dövrün sonlarında, Burgonya və Fransada reallaşdı. Antik sivilizasiyalar arasında portretlər çıxaran bir neçə mədəniyyətdən biri də Perudakı Moche uyqarlığıydı. Bu əsərlərdə kəslərin anatomik xüsusiyyətləri detallı şəkildə və qəti düzgünlükdə çəkilirdi.
Portret

Portretləri edilən kəslər idarəçi seçmə zümrə, rahiblər, döyüşçülər və məşhur sənətçilərdi. Bu kəslər, həyatlarının müxtəlif mərhələlərində çəkilirdi. Tanrıların portretləri də edilərdi. Bu əsərlərdə mövzular, saç stilləri, ilişər və üz makiyajları kimi detallara əhəmiyyət verilərdi. Qərb sivilizasiyasına aid ən bilinən portretlərdən biri, Leonardo da Vinçinin şəxsiyyəti naməlum bir qadının portreti olan Mona Lisa əsəridir. Bilinən ən köhnə portret isə, 2006-cı ildə Fransadakı Angoulême yaxınlarında iştirak edən Vilhonneur mağarasında kəşf edilən və 27.000 illik olduğu təxmin edilən divar şəkilidir.
Otuzillik müharibə

Otuzillik müharibə 1618-1648 — Avropada ağalıq uğrunda: bir tərəfdən Papalığın, Almaniyanın katolik knyazlarının və Reç Pospolitanın dəstəklədiyi İspaniya və Avstriya Habsburqları ilə; o biri tərəfdən Fransa, İsveç, Danimarka, Birləşmiş Hollandiya respublikası, İngiltərə, Rusiya, Almaniyanın protestant knyazlarının qoşulduğu və Çexiya, Transilvaniya və İtaliyanın Habsburqlar əleyhinə hərəkatlarının da dəstəklədiyi koalisiya arasında müharibə. Otuzillik müharibənin səbəbləri Otuzullik müharibə protestantlarla katoliklər arasında dini müharibə kimi başladı, amma sonra öz mahiyyətini dəyişdi. O Avropada yaranmaqda olan burjua münasibətlərindən təsirlənmişdi, Niderland inqilabı və İngiltərə burjua inqilabı ilə qarşılıqlı bağlı idi. Habsburqlar Avropa feodal irticasının dayağı idi. Onların Avropa üzərində ağalıq niyyətləri, avstriyalı habsburqların başçılıq etdiyi, əslində müstəqil olan, amma formal olaraq "Müqəddəs Roma imperiyasına"daxil olan protestant knyazların müqavimətinə rast gəldi. Alman knyazlıqları faktiki olaraq müstəqil idi. 1576-cı ildə II Rudolfun taxta çıxmasından sonra Almaniyada protestantlara qarşı qovğalar başladı. Katoliklərin protestantlarla toqquşmaları əsnasında iki bir-birinə əksduran hərbi-siyasi qruplaşma yarandı: kurfürst Pfalslı V Fridrixin başçılığı altında Protestant uniyası (1608) və hersoq Bavariyalı Maksimilianın başçılıq etdiyi Katolik liqası(1609).
Otuzillik müharibə

Almaniyanın daxili ziddiyətlərindən Avropa dövlətləri yararlandı. Öz sərhədlərində habsburqların təsirinin güclənməsini istəməyən, eyni zamanda ətraf ölkələrə təsirini artırmaq istəyən Fransa protestant uniyasını dəstəklədi. Şlezviq-Holşteyn alman əyalətlərinə malik olan Danimarka, Şimali Almaniya knyazlıqlarına da iddia edirdi. İsveç Baltik dənizini "öz daxili dənizinə" çevirmək istəyirdi. Hollandiya İspaniyanın və Avstriyanın zəifləməsini və keçmiş Hanza ticarət yollarında öz ağalığını artırmaq istəyirdi.
Otuzillik müharibə

İngiltərə Habsburqlara qarşı olsa da, onun əleyhdarlarının da şimal-qərbi Almaniyada və Şimal dənizində güclənməsini istəmirdi. İngiltərənin Avropadakı və Yaxın Şərqdəki, xüsusi ilə Osmanlı imperiyası ilə bağlı, maraqları Fransa maraqları ilə toqquşurdu. Osmanlılar bu müharibədə iştirak etməsələr də, vəziyyətdən istifadə edib Balkanlarda möhkəmlənmək fikrində idilər. Onlar xristian dünyasının forpostu sayılan Avstriyanın məğlubiyətində maraqlı idilər. Rus dövləti isə Reç Pospolita ilə müharibə apardığına görə onun zəifləməsində maraqlı idi. Tərəflərin hərbi qüvvələri Tərəflərin qüvvələri, təşkilati baxımdan briqada və alaylara bölünən, 25-50 minə çatan daimi muzdlu ordulardan ibarət idi. Gücləndirilmiş muştraya baxmayaraq, bu orduların intizamı və döyüş hazırlığı yüksək deyildi.
Otuzillik müharibə

Aralarında ən yaxşısı İsveç kralı II Qustav Adolfun yenidən cərgə taktikası əsasında təşkil etdiyi İsveç ordusu idi. Bu ordunun tərkibində güclü milli özək var idi - azad kəndlilər və şəhərlilər. Ordu yüngülləşdirilmiş toplarla və yüksək atış sürəti olan və kağız patronlarla doldurulan muşketlərlə silahlanmışdı. İsveç ordusunda piyada alayların 2/3-si muşketyörlardan və 1/3-i pikinyörlardan (başqa ordularda 1/3 müşketyor və 2/3 pikinyor) ibarət idi. Odlu silahın gücündən daha dolğun yararlanmaq üçün, Qustav Adolf piyadaların və süvarilərin dərin düzülüşündən 3-6 sıra düzülüşünə keçdi. İsveç və başqa orduların səhra artilleriyası yüngül və ağır batareyalardan ibarət idi. İsveç ordusunda hər 1000 nəfərə 5-12 top düşürdü, başqa ordularda 4-5.
Otuzillik müharibə

Müharibənin birinci, Çex, yaxud Pfals mərhələsi (1618-1624) 1617-18-ci illərdə Habsburqlar, monarxiyanın daxilində müəyyən dini və siyasi müstəqilliyini saxlamış Çexiyaya qarşı hucuma keçdilər. Bununla əlaqədar çexlərin qaldırdığı üsyan Ötuzillik müharibənin başlamasına gətirdi. Qraf Yindrjix Turnun başçılığı ilə çex qoşunları 1619-cu ilin iyununda Vyananı mühasirəyə aldılar. Lakin Çexiyanın ərazisinə Karl Bonaventura Byukuanın və Anri Düval Dampyerin başçılığı ilə ispan və imperiya qüvvələrinin daxil olmasına görə, Turn Vyananın mühasirəsini qaldırmağa və Çexiyaya qayıtmağa məcbur oldu. 1619-cu ilin avqustunda çex seymi, Protestant uniyasının başçısı Pfalslı V Fridrixi Çexiyanın kralı seçdi.
Otuzillik müharibə

Lakin hərbi əməliyyatların genişləndirilməsi əvəzinə Protestant uniyası 1620-ci ilin yayında Katolik liqası ilə danışıqlara başladı. Bu arada Habsburqlar Katolik liqa ilə anlaşdılar və 1620-ci il sentyabrın əvvəlində qraf İohann Tserklas Tilli və Byukuanın ordularını Çexiyaya göndərdilər. 8 noyabr 1620-ci ildə Ağ dağ yanındakı döyüşdə onlar çex qoşunlarını darmadağın etdilər. Pfalslı V Fridrix qaçdı, üsyanın 27 rəhbəri Praqada edam edildilər, Çexiya isə tamamilə Habsburqların əlinə keçdi, katolik kilsəsi tamamilə bərpa edildi. 1621-1623-cü illərdə Ambrozio Spinolanın başçılığı ilə Katolik liqasının qoşunları Protestant uniyasının mərkəzi olan Pfals kurfürstlüyünü işğal etdilər.
Otuzillik müharibə

Müharibənin ikinci, Danimarka mərhələsi (1625-1629) Habsburq koalisiyasının mövqelərinin möhkəmlənməsi Danimarka, Hollandiya və İngiltərədə narahatlıq doğurdu. 1624-1625-ci ildə Fransanın dəstəyi ilə bu ölkələr Habsburqların əleyhinə hərbi ittifaq bağladılar. İngiltərə və Niderlanddan subsidiyalar alan Danimarka, ittifaqın aləti oldu. Onun Baltik dənizinin cənub sahillərini işğal etmək kimi niyyəti vardı. Ernst fon Mansfeldin başçılığı ilə Danimarka və protestant qoşunları Şimali Almaniyaya soxuldular və əvvəlcə uğur əldə etdilər.
Otuzillik müharibə

Lakin 1625-ci ildə İspan Niderlandının yardımı ilə imperator II Ferdinand, qraf Albrext fon Vallenştaynın başçılığı ilə öz 40-50 minlik muzdlu ordusunu yaradır. 1625-ci ildə Tillinin Katolik liqasının və Vallenştaynın orduları Şimali Almaniyada hucum əməliyyatlarına başladılar. Habsburqlar imperiyasında (Yuxarı Avstriyada, Çexiyada və başqa yerlərdə) 1626-cı ildə kütləvi kəndli çıxışları baş versə də, Vallenştaynın ordusu 1626-cı il aprelin 25-də Dessauda Protestant uniyasının qoşunlarına, Tillinin ordusu isə avqustun 27-də Lutterada kral IV Kristianın danimarkalı ordusuna qalib gələ bildilər. Danimarka ordusu Yutlandiya yarımadasına, Mansfeld isə Transilvaniyaya çəkildilər. 1627-1628-ci illərdə Vallenştayn ordusu bütün Şimali Almaniyanı işğal etdi və Yutlandiya yarımadasına soxuldu.
Otuzillik müharibə

Lakin onun irəliləməsi, Avropa ölkələrinin müqavimətinə rast gəldi, Fransa xüsusi ilə imperatora qəti etirazını bildirdi. Məğlub olmuş Danimarka, status-kvonun bərpası və Almaniyanın işlərinə müdaxilədən imtina etməsi şərtləri ilə, 12 may 1629-cu ildə Lübek sülhünə razılaşdı. Lakin bu sülh nisbi idi. Vallenştaynın və Tillinin muzdluları protestant knyazlıqlarının əhalisini yağmalayırdılar. Vallenştayn Pomeraniyada əsasən İsveçlə dəniz müharibəsi üçün donanmasını hazırlamağa başladı. 1628-ci ildən hərbi əməliyyatlar Şimali İtaliya dövlətlərinə yayıldı.
Otuzillik müharibə

Burada başlıca olaraq ispan və avstriyalı Habsburqlarla Fransa arasında Mantuya irsi uğrunda mübarizə gedirdi. 1629-cu ildə İngiltərə, Fransa və Hollandiyanın vasitəçiliyi ilə İsveçlə Reç Pospolita arasında, 1617-ci ildə başlayan İsveç-Polşa müharibəsini dayandıran və İsveçin hərbi qüvvəsini Habsburqlara qarşı yönəltməyə imkan verən, Altmark sülh müqaviləsi bağlandı. Müharibənin üçüncü, İsveç mərhələsi (1630-1635) 1630-ci ildə katolik düşərgədəki ziddiyətlərə görə Albrext fon Vallenştaynın əvəzinə imperiya ordusunun komandanı Tilli olur. 26 iyun 1630-cu ildə Qustav Adolfun 16,5 minlik ordusu Pomeraniyada yerə enir. 39 minlik imperiya ordusunun və 30 minlik Katolik liqasının ordusunun səpələnmiş halda olmasından istifadə edən isveçlilər Pomeraniyanın paytaxtı Ştetini, 1631-ci ilin əvvəlində isə bütün Pomeraniyanı işğal edirlər.
Otuzillik müharibə

Bu şəraitdə Qustav Adolf, Fransanın və Rusiyanın diplomatik və maddi yardımından yararlanaraq, öz ordusunu artırmaq və Şimali Almaniyada mövqelərini möhkəmləndirmək üçün vaxt udmağa çalışır. 1631-ci ilin sentyabrənda o Brandenburq və Saksoniya protestant kurfürstlükləri ilə, İsveç üçün əlverişli sazişlər bağlayıraq və isveçli ordusunun sayını 39 minə çatdıraraq, Tillinin 36 minlik ordusuna qarşı fəal əməliyyatlara başlayır. 17 sentyabr 1631-ci ildə Leypsiq yaxınlığında isveçlilər Breytenfeld vuruşmasında, Qərbi Avropada ilk dəfə xətt taktikasını tətbiq edərək, Tillinin ordusunu sarsıdıcı məğlubiyətə uğradırlar. İsveçlilərin bu qələbəsi, onları xilaskar hesab edən protestant əhalisinin habsburq-əleyhinə köklnəməsinə təkan verir. Lakin isveçlilərin əsl niyətlərini anlayan kəndlilər onlara narazılıqlarını bildirməyə başlayırlar.
Otuzillik müharibə

Bu isveçlilərin Cənub-Qərbi Almaniyada hərəkətlərini çətinləşdirir. Buna baxmayaraq 15 sentyabr 1632-ci ildə Avstriya civarında, Lex çayında isveçli ordusu Tillinin ordusunu darmadağın edir, Tilli öldürülür. Auqsburq və Münheni alan isveçlilər Habsburqların bilavasitə Avstriya torpaqlarına təhlükə törədirlər. II Ferdinand, imperiya baş komandanlığına Vallenştaynı qaytararaq, ona müharibəni aparmaq üçün tam azadlıq verir. Yeni imperiya ordusunu yaradaraq, Vallenştayn onu Saksoniyaya göndərir və isveçliləri geri çəkilməyə məcbur edir.
Otuzillik müharibə

16 noyabr 1632-ci ildə Lütsen döyüşündə isveçli qoşunları Vallenştaynın ordusuna qalib gəlirlər, amma II Qustav Adolfun ölümü onlara qələbəni gerçəkləşdirməyə imkan vermir. Vallenştayn öz qoşunlarını Çexiyaya aparır. 1632-ci ilin sentyabrında Rusiya Reç Pospolitaya müharibə elan edir ki, bu da isveçlilərin Vallenştaynın yeni ordusuna qarşı müharibəsini asanlaşdırır. Lakin Qustav Adolfun ölümündən sonra, vəd olunan yardımı ala bilməyən Rusiya Reç Pospolita ilə 1634-cüildə Polyanovsk sülh sazişi bağlayır. 6 sentyabr Nördlinqen yaxınlığında isveç ordusunun məğlubiyətə uğraması nəticəsində, Saksoniya və Brandenburq kurfürstləri və Almaniyanın başqa protestant knyazları isveçlilərlə ittifaqdan imtina edirlər və 1635-ci ildə Habsburqlarla Praqada saziş bağlayırlar.
Otuzillik müharibə

Habsburq - əleyhinə koalisiyanın vəziyəti pisləşir. Müharibənin dördüncü, Fransa-İsveç mərhələsi (1635-1648) Habsburqların daha da güclənməsinə imkan verməmək üçün, 1635-ci ildə Fransa İsveçlə Sen-Jermendə anlaşdı və Otuzillik müharibəsinə açıq qoşuldu. İsveç Reç Pospolita ilə 1635-ci ildə Ştumsdorf sazişini bağlayaraq, bütün qüvvələrini Almaniyada cəmləşdirdi. Tezliklə Habsburqlara qarşı Hollandiya, Mantuya, Savoyya və Venesiya qoşuldu. Habsburqlar əleyhinə koalisiyaya Fransa başçılıq edirdi.
Otuzillik müharibə

Onun qoşunları Almaniyada, İtaliyada, İspan Niderlandında və Pireneylərdə hərbi əməliyyatlar aparırdı. Ancaq rəqiblərin orduları həlledici vuruşa girişməyərək bir-birinin kommunikasiyalarına və arxalarına zərbələr endirərək yormağa çalışırdılar. Müharibə üzücü və tükədici səciyyə daşımağa başladı. Müharibədən ən çox tərəflərin əskərləri tərəfindən yağmalanan dinc əhali əziyət çəkirdi. Xüsusi ilə bu işdə fransız ordusu seçilirdi.
Otuzillik müharibə

Kəndlilər meşələrə qaçırdılar və işğalçılara qarşı vuruşan partizan dəstələri yaradırdılar. Ancaq Habsburqların qoşunları dalbadal məğlub olurdular. 2 noyabr 1642-ci ildə Breytenfeld yanında yeni vuruşmada isveçlilər imperiya qoşunlarını məğlub etdilər və Leypsiqi aldılar. 19 may 1643-cü ildə şahzadə Kondenin fransız qoşunları ispanları Rokrua yanında məğlub etdilər. Marşall Türenin fransız ordusu Frayburq və Kondenin qoşunları ilə birlikdə Nördlingendə qələbə çaldılar.
Otuzillik müharibə

6-7 mart 1645-ci ildə Yankovedə isveçlilər böyük qələbə qazandılar, Türennin ordusu ilə brlikdə isə 1648-ci ildə Züzmarshauzen vuruşmasında qələbə çaldılar. Vestfaliya sülhü Habsburq - əleyhinə koalisiyanın qoşunları birbaşa Vyanaya təhlükə törətdikdə isə Habsburqlar sülh istədilər. İngilis burjua inqilabının miqyasından və Fransada başlanan mütləqiyət əleyhinə - Fronda - hərəkatının genişlənməsindən narahat olan Fransa, 1648-ci ildə Vestfaliya sülhünü imzaladı. Tərəflərin müharibəyə son vermək qərarına kəndlilərin genişlənən partizan hərəkatı təsir etdi. Otuzillik müharibədə məğlubiyətləri Habsburqların "dünya imperiyası" yaratmaq planlarına son qoydu.
Otuzillik müharibə

Avropada siyasi heqemoniya onlardan Fransaya keçdi. İsveç Baltik dənizində öz mövqeyini möhkəmləndirdi. İlk burjua respublika Hollandiya beynəlxalq aləmdə tanındı. Almaniya üçün bu müharibənin nəticələri: siyasi pərakəndəliyin güclənməsi və möhkəmlənməsi, kəndlilərin təhkim olunmasının davam etməsi. Hərbi işin inkişafı Otuzillik müharibə Avropada daimi muzdlu orduların inkişafına güclü təkan verdi.
Otuzillik müharibə

Komplektləşdirmədə tədricən könüllülükdən icbariliyə, bunun nəticəsində muştra (cəza) intizamına keçid başladı. Otuzillik müharibədə xətt taktikası birdəfəlik qəbul edildi, bu hərbi sənətin inkişafında tərəqqi idi. Müharibədə qoşunların təchizatı, rekvizisiya və kontribusiya sistemindən, xüsusi ilə yaradılan anbar və saxlanclar vasitəsilə mərkəzləşdirilmiş təminat və təchizat sisteminə keçid başlandı. Bu muzdlu orduların döyüş əməliyyatlarının üsullarına təsir göstərdi. Düşmənin bazaları ilə əlaqəsini kəsmək məqsədi ilə edilən manevrlər, döyüş sənhəsində uğur qazanmağın əsas vasitələrindən oldu. Otuzillik müharibədə məşhurlaşan isveçli II Qustav Adolf və fransız Türenn daimi muzdlu qoşunların sonrakı inkişafı işinə və hərbi nəzəriyənin inkişafına böyük töhfə verdilər.
8 noyabr

8 noyabr — Qriqorian təqvimində ilin 312-ci günü. (uzun ildə 313-cü) Bu tarixdə ilin sonuna 53 gün qalır. XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 26 oktyabr tarixinə uyğun gəlir. Əhəmiyyətli hadisələr 1600-cü ildən əvvəl 1291 — Venesiya Respublikası şüşə istehsalı sənayesinin çox hissəsini "Murano adası" ilə məhdudlaşdıran qanun qəbul edib. 1889 — Montana ABŞ-nin 41-ci ştatı olub. 1923 — Pivə qiyamı: Münhendə Adolf Hitler nasistlərə Almaniya hökumətini devirmək üçün uğursuz qiyam edib.
Coğrafi təbəqə

Coğrafi təbəqə atmosferin aşağı, litosferin yuxarı hissəsinin, hidrosfer və biosferin qarşılıqlı təmasda olduğu, nüfuz edərək dəyişdiyi təbəqədir. Coğrafi təbəqə ən mürəkkəb təbii kompleks olub, canlılardan və cansız maddələrdən təşkil olunmuşdur. Onun formalaşması və inkişafı həm geoloji, həm də bioloji amillərdən asılıdır. Coğrafi təbəqənin inkişafı üç əsas mərhələyə bölünür: biogenə qədərki (əsasən Kriptozoy eonunu əhatə edir - biosfer yeni formalaşmağa başladığı üçün üzvi aləm digər xarici təbəqələrə fəal təsir göstərə bilmirdi), biogen (Fanerozoy eonunu əhatə edir - canlılar digər təbəqələrə fəal təsir göstərir, üzvi mənşəli çökmə süxurlar torpaq və üzvi mənşəli faydalı qazıntılar yaranır) və müasir (antropogen; bu mərhələdə insan öz fəaliyyəti ilə coğrafi təbəqəyə güclü təsir edir, coğrafi mühit yaranır). Coğrafi təbəqənin inkişafındakı fasiləsizliyi günəş enerjisi və qismən Yerin daxili enerjisi təmin edir. Coğrafi təbəqənin insanların fəaliyyəti ilə bağlı olan hissəsi coğrafi mühit adlanır. Coğrafi təbəqənin inkişaf qanunauyğunluqları: 1.
Coğrafi təbəqə

Bütövlük - coğrafi təbəqəni təşkil edən bütün komponentlər bir-biri ilə sıx qarşılıqlı əlaqəyə malikdir, onlardan birinin dəyişməsi digərlərinin də dəyişməsinə səbəb olur. 2. Ritmiklik - hadisə və proseslərin müəyyən vaxtdan bir təkrarlanması (Yerin öz oxu ətrafında fırlanması - sutkalıq, Günəş ətrafında fırlanması - illik, həmçinin çoxillik və geoloji dövrlər ərzində baş verən ritmiklik mövcuddur). 3. Coğrafi zonallıq - ekvatordan qütblərə doğru, dağın ətəyindən zirvəsinə doğru təbii komplekslərin qanunauyğun dəyişməsi. Həmçinin bax Heyvanlar aləmi
Süleyman Dəmirəl

Süleyman Dəmirəl (türk. Süleyman Demirel, 1 noyabr 1924[…], İslamköy[d], İsparta ili – 17 iyun 2015[…], Ankara) — Türkiyə Respublikasının 9-cu prezidenti (1993–2000), müxtəlif dövrlərdə 5 dəfə Türkiyənin baş naziri, siyasi xadimi. AMEA-nın Fəxri üzvü. 1924-cü il noyabr ayının 1-də İsparta şəhərində anadan olub. 1964-cü ildə "Ədalət" partiyasının rəhbəri, 1965-ci ilin fevral ayında baş nazirin müavini və həmin ilin oktyabr ayında baş nazir vəzifələrində çalışmışdır. Onun tələbələrin iğtişaşı, vətəndaş anarxiyası, sol təmayüllü qüvvələrin təbliğatı və siyasi terrorizmə qarşı uğursuz cəhdləri 1971-ci ildə sağ təmayüllü hökumətin istefası ilə nəticələnmişdir.
Süleyman Dəmirəl

1975–1980-ci illərdə o, yenidən fasilələrlə koalisyon hökumətin baş naziri vəzifəsində çalışmağa başlamışdır. 1980-ci ildə vətəndaş hərcmərcliyi silahlı çevrilişlə nəticələndiyi zaman (1980–1983) Süleyman Dəmirəl siyasətdən sıxışdırılıb çıxarıldı, 1987-ci ilədək isə siyasətdən tam uzaqlaşdırıldı. 1987-ci ildən o, "Doğruyol" partiyasının rəhbəri seçilmişdir. 1990–1993-cü illərdə Süleyman Dəmirəl yenidən baş nazir təyin olunmuş, 1993–2000-ci illərdə Türkiyə Cümhuriyyətinin Prezidenti seçilmişdir. Türkiyə Cümhuriyyətinin 9-cu prezidenti Süleyman Dəmirəl 29 oktyabr 1999-cu il tarixdə Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin fəxri doktoru seçilmişdir.1 noyabr 2013-cü ildə Türkiyə ilə Azərbaycan arasında dostluq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsində xüsusi xidmətlərinə görə Türkiyə Cümhuriyyətinin 9-cu Prezidenti Süleyman Dəmirəl "Şərəf" ordeni ilə təltif edilmişdir.AMEA-nın Fəxri üzvü idi.17 iyun 2015-ci ildə vəfat etmişdir.
App Store

App Store — proqramlar mağazasıdır, iTunes Store onlayn-supermarketinin bölməsi, iPhone mobil telefonları, iPod Touch pleyerləri və iPad planşetləri üçün müxtəlif əlavələri özündə saxlayan mağazadır. Proqramların bir hissəsi ödənişli, bir hissəsi də pulsuzdur. Mağaza haqqında App Store - iPhone və iPod Touch üçün 900 mindən çox proqram təklif edir, iPad üçün təxminən 375 min (12 iyun 2013), ümumi yükləmələrin sayı 50 milyardı örtmüşdür. İstifadəçi bazası 575 milyon userdən ibarətdir. Proqramlar kateqoriyalardan təşkil olunub.
Binə (Xəzər)

Binə — Azərbaycan Respublikasının Xəzər rayonunun inzibati ərazi vahidində şəhər tipli qəsəbə; Xəzər rayonunun əhalisinin sayına görə ən böyük qəsəbəsi. Binə ərazisinə görə Bakının Maştağadan sonra ən böyük ikinci qəsəbəsidir. Məskunlaşma baxımından Abşeronun ən cavan yaşayış məntəqələrindən biri sayılır. Burada XVII əsrin ortalarından etibarən əhali daimi olaraq məskunlaşmağa başlamışdır. Yerli əhali ənənəvi olaraq heyvandarlıq, əkinçilik, son onilliklərdə istixana təsərrüfatı (gül, pomidor, xiyar becərilməsi) ilə məşğul olmuşdur. Qəsəbə ərazisində bir neçə ictimai və dini abidələr mövcuddur. Bunlardan 1814—1815 və 1878—1879-cu illərdə inşa olunan iki el hamamını, 1877-ci ildə tikilən Hacı Ərəb və 1916-cı ildə istifadəyə verilən "Möhsin Səlim" məscidini qeyd etmək olar. Mədəniyyəti Heydər Əliyev adına Bakı Beynəlxalq Hava Limanı bu qəsəbə ərazisində yerləşir.
Binə (Xəzər)

Həmçinin Milli Aviasiya Akademiyası da burada yerləşir. Coğrafiyası və iqlimi İqlimi yayı quraq və isti, qışı mülayim keçən yarımsəhra-quru çöl iqlimidir. Ərazisinin çox hissəsində yarımsəhra landşaftı üstünlük təşkil edir. Son illərdə əhalinin qəsəbəyə güclü miqrasiyasının nəticəsi olaraq, antropogenləşmə çox yüksəkdir. Torpağı tipik boz-qonur və onun növləridir.Ümumən, Binə torpağı aşağı keyfiyyətli olsa da,suvarılan və gübrələnən torpaqlarda məhsuldarlıq yüksəkdir. Qəsəbə ərazisində yerləşən Beynəlxalq Hava Limanının şüalandırıcı və radioaktiv təsirinin zeytun və digər ağaclara zərərverici təsiri müşahidə edilir. Bu amil nəzərə alınmazsa, qarağac, nar, badam, zeytun həmçinin, şam, küknar ağacları yaxşı bitir və məhsul verir. Burada ilk məskunlaşan əhali bəzi mənbələrə görə Kürkəndinin əhalisi, bəzi mənbələrə görə isə Nardaran kəndinin əhalisini olmuşdur.
Binə (Xəzər)

Qəsəbə əvvəllər Nardaran əhalisinin otlaq ərazisi olmuş və ilk məskunlaşan da məhz Nardaranlılar olmuşdur. [mənbə göstərin] 1989-cu ildə SSRİ-də keçirilən əhalinin siyahıyaalmasına əsasən Binə qəsəbəsinin əhalisinin sayı 22.809 nəfər təşkil edirdi. Hal-hazırda Binə qəsəbəsində qeyri-rəsmi məlumatlara görə 150.000-dən çox, statistik məlumatlara görə isə, təqribən 55.000 — 60.000 insan məskunlaşıb və son illərdə bu rəqəm qəsəbənin şəhərləşməsi ilə, dinamik sürətdə artmağa davam edir. Binə əhalisinin etnik tərkibini, əsasən, Nardaran , Kürkənd əhalisi və bundan əlavə Cənub rayonlarından (Lerik ,Lənkəran, Naxçıvan və s.) və aran rayonlarından təsərrüfat məqsədilə köçüb gələn insanlar təşkil edir. Binə sovxoz əhalisinin böyük əksəriyyətini ( Lerik , Naxçıvan və Cənub rayonlarından gələn insanlar həmçinin Gürcüstan gəlmələri ) təşkil edir . Tarixi Nardaran, Maştağa əhalisinin də böyük qismi Binədə məskunlaşıb.
Elnur Məmmədov (müğənni)

Elnur Rafiq oğlu Məmmədov (24 oktyabr 1982, Bakı) — Azərbaycan müğənnisi. Əslən Füzuli rayonundan olan Elnur Məmmədov 24 oktyabr 1982-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. 1988-ci ildə Bakı şəhəri, Biləcəri qəsəbəsi 2 saylı orta məktəbin 1-ci sinfinə gedib. 1992-ci ildən 18 saylı musiqi məktəbinə məşhur xanəndə Əlibaba Məmmədovun sinfinə gedib. Həmin ildən Əfsər Cavanşirovun idarə etdiyi Bənövşə uşaq xorunda çıxış edib. 1993-cü ildən uşaq filarmoniyasında tanınmış xanəndə Zabit Nəbizadənin sinfində musiqi təhsilini davam etdirib.
Elnur Məmmədov (müğənni)

1994-cü ildə Qönçə-94 müsabiqəsində xanəndə kimi birinci yerə layiq görülərək laureat adını alıb. Həmin ildə UNESCO-nun Beynəlxalq uşaq günü ilə bağlı keçirdiyi telemarafonda ifası Ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən xüsusi bəyənilmiş və onun gələcək sənət fəaliyyəti ilə bağlı dəyərli fikirlərini bölüşmüşdür. 1999-cu ildə orta məktəbi bitirərək Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin "İqtisadiyyatın hüquqi tənzimlənməsi" fakültəsinə daxil olub. 2003-cü ildən etibarən səs tellərində yaranmış problemlər üzündən ara verdiyi yaradıcı fəaliyyətini bərpa etmişdi. Universitetdə təhsil aldığı müddətdə ictimai fəallığını nəzərə alaraq, ali təhsil diplomuna şəxsən Təhsil Naziri Misir Mərdanov tərəfindən xüsusi təqdimat formasında layiq görülmüşdü. 2003-cü ildən Gəncə şəhərində Heydər Əliyevin doğum günündə Vaqif Gərayzadənin rəhbərliyi ilə Şeron qrupunun tərkibində ilk konsert proqramı ilə çıxış edib.
Elnur Məmmədov (müğənni)

Daha sonra "Yaşıl Teatr"da "Belə olarmı" adlı solo konsert layihəsi reallaşıb. Daha sonra Azərbaycanın bir sıra regionlarında konsert proqramları ilə çıxış edib. Xeyriyyə tədbirlərində aktiv iştirakına görə bir sıra nüfuzlu mükafatlara layiq görülüb. "İlin müğənnisi" və "İlin xiti" milli mükafatlarının qalibi olub. İndiyə qədər 8 albomu işiq üzü görüb, 250-dən çox mahnısını səhnə həyatına qovuşdurub.30-dan çox klipi dəfələrlə televiziya xitt paradlarının qalibi olub. 2011-ci ildə 21-ci əsrin ilk Leyli-Məcnun myuzıkalında İbn Salam rolunda oynamışdır.
Elnur Məmmədov (müğənni)

Azərbaycanın bir çox rayonlarında habelə ölkə xaricində Türkiyə-İstanbul, Almaniya-Köln, Sankt-Peterburq, Hollandiya-Hannover, Utrext, Texas, Vaşinqton, İsrail, Gürcüstan və bir çox ayrı ölkələrdə solo konsert proqramı ilə çıxış edib. 2011-ci ildə Türkiyədə 27 ölkə içində Azərbaycandan ilk olaraq Avrupa qazeteciler derneyi mükafatlandırmasında İlin ən yaxşı Azərbaycan sənətçisi mükafatını alıb. Şəxsi həyatı Sənətçi 13 iyun 2011-ci ildən ailəlidir 2 övladı var. 8 noyabr 2021-ci il tarixində oğlu İnam dünyaya gəlmiş 8 fevral 2024-cü il tarixində isə ikinci övladı Muhamməd dünyaya gəlmişdir. Diskoqrafiyası
Qəşəm Nəcəfzadə

Qəşəm Nəcəfzadə (Nəcəfov Qəşəm Mirzə oğlu; 1 aprel 1959, Əliqullar, İmişli rayonu) — Şair, yazıçı- jurnalist, Əməkdar Mədəniyyət işçisi, "Azərbaycan" Yazıçılar Birliyinin İdarə Heyətinin üzvü, Uşaq Ədəbiyyatı Şöbəsinin rəhbəri, "Azərbaycan" jurnalının poeziya şöbəsinin müdiri,Azərbaycan Respublikası Audiovizual Şurasında ekspert, Azərbaycan Dövlət televiziyasında redaktor və aparıcı, Teleradio Akademiyasında müəllim, Mədəniyyət nazirliyinin "Qızıl kəlmə", "Milli kitab", Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Beynəlxalq " Rəsul Rza", "Tofiq Mahmud" mükafatları laureatı, 2007-ci ildə Hollandiyada keçirilən Beynəlxalq Poeziya Festivalının iştirakçısıdır. İndiyə kimi 40 şeir kitabı çap olunub. Bu kitablardan 18-i xarici ölkələrdə işıq üzü görüb. Şeirləri 20 dən çox dilə; ingilis, rus, ispan, fransız, alman, italyan, alban, çin, tamil, fars, holland, polyak və başqa dillərə tərcümə olunub. Qəşəm Nəcəfzadə 1959-cu ildə İmişli rayonunun Əliqulular kəndində anadan olub.
Qəşəm Nəcəfzadə

Gəncə Dövlət Universitetinin Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsini bitirib. Uzun illər öz kəndlərində, İmişli rayonunda, Bakıda orta məktəblərdə müəllim, Təfəkkür və Slavyan unversitetlərində baş müəllim işləyib. Şair dövri mətbuatda şeirlərlə yanaşı, hekayələri, esseləri, elmi- tənqidi məqalələri və publisistik yazıları ilə müntəzəm çıxış edir. Son 3 ildə şairin dövrü mətbuatda, internet saylarında 300 — dən çox koşə yazısıı çap dərc edilib. 2007-ci ildə Avropada keçirilən 38-ci Beynəlxalq Poeziya Festivalının iştirakçısı olub.
Qəşəm Nəcəfzadə

2023-cü ildə Ulu Öndərə həs etdiyi "İki iyirmi üç arasında" pyesi Lənkəran Dövlət Dram Teatrında səhnələşdirilib. Mükafatları 2007-ci ildə şeirləri beynəlxalq "Rəsul Rza" mükafatına layiq görülüb.Şair uşaq şeirlərinə görə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin "Tofiq Mahmud adına mükafat"ına layiq görülüb. 2016-cı ildə Milli kitab mükafatına layiq görülüb. 2017-ci ildə Qızıl kəlmə mükafatına layiq görülüb. 27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Qəşəm Nəcəfzadə

9 iyul 2019-cu ildə Ukrayna Qarapapaq Türkləri Milli Şurasının "Xüsusi xidmətlərə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir. 2022-ci ildə Turan Birliyi Ordeni ilə təltif edilib. Yaradıcılığı Qəşəm Nəcəfzadənin şeirləri Azərbaycanda və xarici ölkə mətbuat orqanlarında mintəzəm çap olunur. Əsərləri türk, rus, gürcü, ingilis, polyak, özbək, alman və başqa dillərə tərcümə edilib.Şairin indiyə kimi 40 şeir, 1 hekayə və 2 elmi-publisistik kitabı işıq üzü görüb. Şairin Hollandiyada ingilis və holland, Tehranda fars və Azərbaycan (ərəb qrafikası ilə), Türkiyədə türk və Kolumbiyada ispan və başqa ölkələrdə 18 kitabı müxtəlif dillərdə nəşr olunub.
Qəşəm Nəcəfzadə

Tənqidcilər onun yaradıcılığını realist üsluba aid edirlər. Şairin son illər yaradıcılığında epik, modern və metofizik şeirlər də üstünlük təşkil edir. "Sevginin sonunu deməyin mənə" Bakı, Yazıçı-1990 "Yatmış dəniz şəkli" Bakı, Gənclik-1991 "Bir gəlin dalğa ilə yan-yana"Bakı, Göytürk-1994 "Gülümsəyən ağac" Bakı, Göytürk-1995 "Şeirimin bəxti" Bakı, Göytürk-1995 "Sevmək istəyirəm təzədən" Bakı, Göytürk-1996 "Sarı sim" Bakı, Göytürk-1997 "Sən yadıma düşəndə" Bakı, Qanun-1997 "Özümə doğru" Bakı, Azərnəşr-1998 "Ömür kitabıma düzəliş" Bakı, Azərnəşr- 2001 "Və sairə" Bakı, Nurlar-2004 "The Evening Stories"(Axşam hekayələri) ingilis dilində. Bakı, Şəms-2007 "Prebraşenie" (Çevrilmə) Rus dilində. Bakı, Araz-2007 "EENWORDING" (Birləşmə) Holland dilində.
Qəşəm Nəcəfzadə

Hollandiya-2007 "SKETCHES OF PRISON" (Həbsxana etüdləri) İngilis dilində. Hollandiya-2007 "Qadının ölümü" Bakı, Vektor-2008 "Savaş, ayakkabı, ölüm" Ankara. Bengü-2008 Ölülər bizə gülür" Tehran-2008 "Oğlum qapını aç, qapıda bir külək ölür" Şirvannəşr- 2009 "Barmaqların öpüşü" fars dilində Tehran-2009 "Şeirin içindəki adam" esselər, məqalələr, Bakı, yazıçı- 2010 "Adı Qəşəm" Veqktor — 2014. "Vecernie luyidi" Moskva – 2014 "Bir dəli şeytan deyir"- Tehran 2015 "Çiçəkli xalça" şeirlər şeirlər Teas Press 2018 "Barış" şeirlər Bakı "Elm və Təhsil" 2019 "O qara əyri bulud" hekayələr "Elm və Təhsil" 2019 "Suyu seyr edən ağacın yuxusu" esselər "Elm və Təhsil" 2019 "Səhərlərin bir səhəri" şeirlər Gürcü dilində Tbilisi 2019 Əllərimin uçuşu" şeirlər rus dilində Moskva 2019 "Mənə bir məktub yaz" şeirlər ingilis dilində Moskva 2019 "Bir çiçək oğlanın səsi" şeirlər Fransız dilində Moskva 2019 "Mənim çiçəyim öldü" şeirlər İspan dilində Moskva 2019 "Ayaqqabılar ən kədərli şəkildir" şeirlər holland dilində Moskva 2019 " Gəncə soneti" 2023 "Ölüm o dünyada qaldı" 2021 "Şuşa qalxıb ayağa" 2023 "Yerdən aşağı göydən yuxarı"…2021 "Və ya" şeirlər −2023 "Gün əyiləndə" şeirlər −2023 Xarici keçidlər "Qəşəm Nəcəfzadə. Şeirlər, Poemalar, Hekayələr".
Budaq Budaqov

Budaq Əbdüləli oğlu Budaqov (23 fevral 1928, Çobankərə, Eçmiədzin qəzası, Ermənistan SSR, SSRİ – 1 noyabr 2012, Bakı) — Azərbaycanlı alim, ictimai-siyasi xadim, Azərbaycan Respublikasının əməkdar elm xadimi (2008), Respublika Ağsaqqallar Şurasının sədri, Azərbaycan Milli Məclisin "Toponimika" Komissiyasının sədri, Azərbaycan Coğrafiya Cəmiyyətinin sədri, SSRİ Coğrafiya Cəmiyyətinin N. A. Pryevalski adına Qızıl medalı (1978), Azərbaycan Respublikasının "Şöhrət" ordeni (2000) və Yusif Məmmədəliyev (1995), akademik Həsən Əliyev, şair Məmməd Araz, mesant Hacı Zeynalabdin Tağıyev adına mükafatları laureatı, coğrafiya elmləri doktoru (1968), professor (1969), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1989), AMEA-mım müxbir üzvü (1976), AMEA-nın akademik Həsən Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun direktoru. Budaq Budaqov 23 fevral 1928-ci ildə Qərbi Azərbaycanda Zəngibasar mahalının Çobankərə kəndində (indiki Masis rayonu, Ermənistan SSR) anadan olmuşdur. 1933–1940-cı illərdə Ermənistan SSR Zəngibasar rayonunun Mehmandar kənd natamam orta məktəbində oxumuşdur. 1940–1941-ci illərdə İrəvan şəhərində yerləşən Azərbaycan Pedaqoji məktəbində təhsilini davam etdirmişdir. Budaq Budaqov ilk əmək fəaliyyətinə doğulduğu kənddə kolxoz briqadirinin köməkçisi kimi başlamışdır. 1945-ci ilə kimi bu vəzifədə çalışmışdır. 1945–1947-ci illərdə isə təhsilini yenidən davam etdirmişdir. İrəvanda təhsilini başa vurduqdan sonra 1947-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun coğrafiya fakültəsinə daxil olmuşdur. Buradakı təhsilini 1951-ci ildə bitirdikdən sonra təhsilini davam etdirərək SSRİ Elmlər Akademiyasının Coğrafiya İnstitutunun aspiranturasını oxumuşdur.
Budaq Budaqov

Həyat yoldaşı — Zərifə Budaqova (1929–1989) — filologiya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü, AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu direktor vəzifəsində işləyib. 2 oğlu, 1 qızı, 4 nəvəsi Sevinc Budaq qızı Budaqova — Tarix üzrə fəlsəfə elmlər doktoru. Bakı şəhəri 46 nömrəli məktəbdə direktor vəzifəsində işləyir. Vasif Budaq oğlu Budaqov — Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasıda işləyir. Vaqif Budaq oğlu Budaqov Elmi fəaliyyəti Geomorfologiya 1951-ci ilin noyabr ayında Azərbaycanda geomorfologiya üzrə ixtisasçı alimlərdən biri. Aspirantura illərində ilk dəfə olaraq azərbaycanlı alimlərdən arasında respublika tarixində və ümumiyyətlə keçmiş SSRİ məkanında Azərbaycan SSR geomorfologiyasının fundamental monoqrafiyanın müəllifi. 1956–1959-cu illərdə Azərbaycan geomorfoloji xəritəsinin (1:500000) tərtibi. 1957-ci ildə Azərbaycanın böyük bir regionunun – Cənub-Şərqi Qafqazın şimal yamacının geomorfologiyasına həsr edilmiş respublikada geomorfologiya elminə dair ilk monoqrafik elmi əsər. 1956–1958–1965 ci illərdə Azərbaycanın Böyük Qafqaz hissəsinin müasir və qədim buzlaşmasını öyrənmək və bu elmi hesabatın monoqrafiya şəklində çap edilmişdir. 1959-cu ildə AMEA-nın kompleks ekspedisiyası tərkibində Kiş çayının sellərinin öyrənilməsi, Kiş çayı hövzəsinin geniş tədqiqi və irimiqyaslı geomorfoloji xəritəsinin tərtibi, selli çayların geomorfoloji baxımdan ətraflı öyrənilməsi, Kiş çayı hövzəsində apardığı tədqiqatlar geomorfologiya elminin bir neçə problemlərinin həllinə, o cümlədən bəzi paleocoğrafi məsələlərin aşkar edilməsinə yardımçı olmuşdu.
Budaq Budaqov

Landşaftşünaslıqla geomorfologiya elminin sərhəddində yaradılan yeni elmi məktəbin ilk daşıyıcıları – tədqiqatçıları B. Ə. Budaqov, A. A. Mikayılov və E. K. Əlizadədir. Aerokosmik metodlar 1985ci ildə Aerokosmik materiallardan geniş istifadə məqsədilə AMEA Həsən Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunda Aerokosmik metodlar laboratoriyası yaradıldı. Azərbaycan və qonşu ölkələrinin dağlıq ərazilərdə kosmik şəkillərin geomorfoloji deşifrləmə materialları əsasında müxtəlif tip və mənşəli tektonik qırılmalara uyğun gələn, qanunauyğun istiqamətlənmiş, mürəkkəb qövsvari, xətti və dairəvi lineamentlər şəbəkəsi müəyyən etmişdir. Bu materialların struktur-geomorfoloji interpretasiyası isə Alp tipli oroqen zonasına uyğun gələn bu ərazilərdə qırışıq, qırışıq-qayma, şaryaj, qırışıq-üstəgəlmə, vulkanogen və s. mənşəli morfostrukturlar ayırmağa imkan vermişdir. Alınmış elmi materiallara əsaslanmaqla bu dağlıq ərazilərin litosfer tavaları nəzəriyyəsi əsasında prinsipcə yeni linament-qırılma şəbəkəsi və morfostruktur karkas xəritəsi tərtib etmişdir. Əldə olunmuş deşifrləmə materialları tədqiq olunan ərazilərin Alp qırışıqlığı mərhələsində geodinamiki inkişaf modelini işləyib hazırlamağa imkan vermişdir. 1973–1981-ci illərdə- Elmi tədqiqat işlərinə başlayan ilk anlardan toponimlərin öyrənilməsinin mühüm elmi əhəmiyyətini dərk edərək coğrafi adlara dair materiallar toplamış, nəşr olunmuş əsərlərdən ibarət zəngin fond yaratmış, bir neçə elmi məqalə dərc etdirmiş, respublika üzrə toponimikaya həsr edilmiş iki elmi konfrans keçirmiş və gələcəkdə toponimika üzrə aparıcı elmi-tədqiqat mövzularını məqsədyönlü planlaşdırmışdı. 1994-cü ildə Türk uluslarının yer yaddaşı adlı monoqrafiya işıq üzü görmüşdür. Bu elmi əsərdə göstərilmişdir ki, uzaq keçmişdə türkdilli xalqlar Sakit okeanın şimal-qərb sahillərindən başlayaraq qərbə — Alp dağlarına qədər, şimalda Şimal Buzlu okeanın cənub sahillərindən başlayaraq Himalay dağ sisteminə qədər olan ərazilərdə məskunlaşmışlar.
Budaq Budaqov

Burada xəritənin tərtibi prinsipi işlənilmiş, təbii (zəlzələ, sel, sürüşmə, dolu, isti quru küləklər və s.) və antropogen (suyun, havanın, torpağın və s. çirklənmə dərəcəsi) amillərin təsiri dərəcəsini nəzərə alaraq Azərbaycan Respublikası ərazisində 23 bölgə (rayon) ayırmışdır. Onlardan beşi respublikanın Xəzər dənizi hissələrində, 18-i isə quruda müəyyən edilmişdir. Xəritədə respublikanın hər bir bölgəsinin təbiətini saflaşdırmaq məqsədilə hansı tədbirlərin aparılmasının tələb olunduğu göstərilmişdir. 1980 Azərbaycan təbiəti ətraf mühitin mühafizəsini yüksək səviyyədə təşkil etmək məqsədilə Azərbaycan, ingilis və rus dillərində rəngli şəkillərdən ibarət elmi-kütləvi foto-albom nəşr etdirmişdir. Bu foto-albomda Azərbaycanın füsünkar təbiəti ilə yanaşı, ətraf mühitin deqradasiyası da əyani şəkildə nümayiş etdirilmişdir. 1976 — Coğrafi məkan quruluşunun sistemi adlı yazı da ətraf mühitin ekvatordan qütblərə, eləcə də Yerin təkindən coğrafi məkanın üst qatına qədər olan quruluşu sistemli şəkildə verilmişdir. Məqalə coğrafi məkanın quruluşunun istər üfüqi, istərsə də şaquli istiqamətdə sistemləşdirilməsinə, geniş oxucu kütləsi tərəfindən ətraf mühitin, eləcə də oraya daxil olan biosferin dərindən dərk edilməsi işinə əməli yardım göstərir. 1978 — Təbiətin kortəbii hadisələrinin sistemləşdirilməsi adlı əsərində təbiətin dağıdıcı hadisələri müxtəlif qruplara bölünmüş, onların fəaliyyətinin davamiyyət müddəti göstərilmiş və növləri açıqlanmışdır. 1960–1961-ci illərdə Elmi-ictimai mövqeyindən istifadə edərək daim çalışmış ki, instituta perspektivli gənclər işə götürülsün, aspiranturaya qəbul zamanı müsabiqələrdə bilikli gənclərinə üstünlük verilsin. Bu məqsədlə SSRİ EA-nın müvafiq institutlarına (məqsədli aspiranturaya) göndərilən aspirantları Moskvaya özü aparır, onların SSRİ EA Coğrafiya, Okeanologiya institutlarının, adı Moskva Dövlət Universitetinin coğrafiya fakültəsinin aspiranturasına qəbul edilməsinə yardımçı olmuş.
Budaq Budaqov

Əfsanəvi dağlar. Bakı: Elm, 1973. Cənub-şərqi Qafqazın geomorfologiyası və yeni tektonikası. Bakı: 1973, 256 s. Təbiəti qoruyun. Bakı: 1977, 64 səh. Elim, obam mənim. Bakı: Elm, 1984, 69 səh. Azərbaycanın müasir təbii landşafları. Bakı: Elm, 1988, 135 s. Ermənistanda Azərbaycan mənşəli toponimlərin izahlı lüğəti. Bakı: Elm, 1988, 452 s. Dözümlü, dözümsüz təbiət.
Budaq Budaqov

Bakı, 1990, 120 s. Təbiət və poeziya. Bakı: Elm, 1992, 136 səh. Türk uluslarının yer yaddaşı. Bakı: Elm, 1995, 270 səh. Çobankərə eli. Bakı: Elm, 1996, 180 səh. Novruz yaşarlı ömür. Bakı: Elm, 1996, 47 səh. Şəhriyarın "Heydərbabaya salam" poemasında təbiət. Bakı: Oğuz eli, 1998, 30 səh.
Budaq Budaqov

Ermənistanda Azərbaycan mənşəli toponimlərin izahlı lüğəti (Qiyasəddin Qeybullayev ilə həmmüəllif): I hissə Arxivləşdirilib 2012-05-26 at the Wayback Machine, II hissə Arxivləşdirilib 2014-09-01 at the Wayback Machine, III hissə Arxivləşdirilib 2014-09-01 at the Wayback Machine, IV hissə Arxivləşdirilib 2015-06-10 at the Wayback Machine. Bakı, "Oğuz eli", 1998. Ağsaqqal sözü. Bakı: Oğuz eli, 1998, 168 səh. Nəbi Xəzri kəhkəşanı. Bakı: Oğuz eli, 1999, 71 səh. Vətən yanğısı. Bakı: Oğuz eli, 2002, 230 səh. Ağsaqqalın hikmət dünyası. Bakı: Vətən, 2003, 269 səh.
Budaq Budaqov

Çobankərə eli. (ikinci nəşr) Bakı: 2007, 374 səh. Gürcüstanda türk mənşəli toponimlərin izahlı lüğəti Arxivləşdirilib 2012-05-26 at the Wayback Machine(Qiyasəddin Qeybullayev ilə həmmüəllif). Bakı: Nurlan, 2008, 312 s. 500 nüsxə. Coğrafiya Elminin uğurları. XI cilddə Heydər Əliyev fenomeni//Bakı: "İsmayıl" nəşr, 2002, 137 s. Böyük Qafqazın Cənub-Şərq hissəsinin (Azərbaycan ərazisinin) oroqrafiyasına dairş AzSSR EA Xəbərləri. Geologiya-coğrafiya elmləri və neft seriyası. 1958, № 2, s. 113–130, xülasə rus., ədəbiyyat: 22 adda. Böyük Qafqazın şərq hissəsinin müasir və qədim buzlaşması. AzSSR EA Məruzələri.
Budaq Budaqov

1958, 14-cü c, № 2, s.119–124. Şahdağ zonasında yeni tapılmış yuxarı Sarmat çöküntüləri və onunla əlaqədar olan tektonik hərəkətlər haqqında. Elmi əsərlər/ADU. Geologiya və coğrafiya elmləri seriyası. 1958, № 1, s. 33–37. Q. M. Sultanovla birlikdə. Cənub-Şərqi Qafqazın şimal yamacının dəniz və çay terrasları AzSSR EA Xəbərləri. Geologiya-coğrafiya elmləri və neft seriyası. 1959, № 3, s. 117–130, xülasə rus., ədəbiyyat: 25 adda. Şərqi Qafqazın bəzi buzlaqlarının geri çəkilməsinə dair AzSSR EA Məruzələri.