LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Fərhad Əhmədov

1969-cu ildə zavodun ilk direktoru olmuşdur. Teymur Əhmədov 1971-ci ildə sosialist əmlakının talanması üzrə saxta ittihamla həbs olunmuş və ən yüksək cəza tədbirinə – güllələnməyə məhkum olunmuşdur. Hökm 1973-cü ildə icra olunmuşdur (dəfn olunduğu yer 2012-ci ildə tapılıb). T. Əhmədovun həbsi onun bütün ailə üzvlərinin faktiki təcridinə və onların vətəndaş hüquqlarının məhdudlaşdırılmasına gətirib çıxarmışdır. Bu səbəbdən F. Əhmədov 1971-ci ildə on beş yaşında Azərbaycanı tərk etmiş və Moskvaya köçmüşdür. Öz xatirələrinə görə Bakıdan gedərkən onun cəmi 48 rubl pulu və minimal rus dili biliyi var idi. O, Moskvada 85 nömrəli texniki-peşə məktəbinə (çilingər-montajçı) daxil olur və məktəbi bitirdikdən sonra hərbi xidmətə çağırılır (1975–1977-ci illər, HDD, baş serjant, vzvod komandiri).
Fərhad Əhmədov

Xidməti başa vurduqdan sonra o, komandanlığın tövsiyəsi ilə sənədlərini Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutuna (MDBMİ) verir, lakin atasının məhkumluğu səbəbindən qəbul komissiyası tərəfindən qəbul imtahanlarına buraxılmır. 1978-ci ildə F. Əhmədov K. İ. Skryabin adına Moskva Baytarlıq Akademiyasına daxil olur və oranı 1983-cü ildə "Xəz məmulatlarının texnologiyası və əmtəəşünaslığı" ixtisası üzrə qiyabi bitirir. 1986–1994-cü illərdə Londonda yaşamışdır. İlk mərhələdə beynəlxalq bazarlarda xəz satışı ilə məşğul olur. Sonralar SSRİ-nin neft-qaz sənayesi üçün avadanlığın təchizatı, neft və neft məhsullarının satışı üzrə ixtisaslaşan Tansley Trading şirkətini yaradır və ona rəhbərlik edir. 1980–1990-cı illərdə Xəzər dənizi hövzəsində dərin sularda neft-qaz yataqlarının işlənməsi üzrə beynəlxalq layihələrdə bilavasitə iştirak etmişdir.
Fərhad Əhmədov

Öncədən qurduğu əlaqələrdən istifadə edərək layihəyə Amerikanın Amoco Eurasia Petroleum Corporation və McDermott International neft şirkətlərinin cəlb edilməsinə şərait yaratmışdır. Əsas sənədlərin işlənib hazırlanmasında iştirak edərək "Əsrin müqaviləsinin" – müstəqil Azərbaycanla neft şirkətlərinin beynəlxalq konsorsiumu arasında Xəzərin enerji ehtiyatlarının işlənməsi haqqında sazişin (20.09.1994-cü ildə Bakıda imzalanıb) reallaşdırılmasına əhəmiyyətli töhfəsini vermişdir. Həmin müqavilə Azərbaycanın indiki səviyyəsinin və rifahının əsasını qoymuşdur. F. Əhmədovun xatirələrinə görə, hələ SSRİ-nin dağılmasından əvvəl başlamış danışıqlar çoxsaylı siyasi, təşkilati və texniki xarakterli maneələrlə üzləşirdi, lakin artıq müstəqil Azərbaycanda və ilk öncə Natiq Əliyev və Xoşbəxt Yusifzadənin (sonradan Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin rəhbərləri) daxil olduğu komandanın müntəzəm işi sayəsində müvəffəqiyyətlə başa çatdırıldı.1995-ci ildən başlayaraq F. Əhmədov diqqətini Rusiyada biznesə yönəldir və Şimali Sibirdə qaz yataqlarını işləyən "Nortqaz" şirkətinə minoritar səhmdar kimi daxil olur; eyni zamanda FARCO Securities investisiya şirkətinin Direktorlar şurasına rəhbərlik edir (1995–1998-ci illər) və "Nortqaz" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Direktorlar şurasına daxil olur (1994–2001-ci illər). 2002-ci ildə "Nortqaz" QSC-nin Direktorlar şurasına rəhbərlik edir. Qısa müddət ərzində şirkəti zərərli vəziyyətdən sabit mənfəətə gətirib çıxarır.
Fərhad Əhmədov

2005-ci ildə Rusiyanın qaz inhisarçısı "Qazprom"un təzyiqi altında "Nortqaz"ın səhmlərinin 51%-ni ona güzəştə gedir.2012-ci ildə Əhmədov ona məxsus 49% səhmləri 1,375 mlrd. dollara "Novatek" şirkətinə satır və neft-qaz treyderi statusunu xüsusi investor statusuna dəyişir. Sahibkarlıq fəaliyyətinə paralel olaraq İ. M. Qubkin adına Rusiya Dövlət Neft və Qaz Universitetinin qiyabi aspiranturasını bitirmiş, iqtisad elmləri namizədi dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir. Beynəlxalq Texnoloji Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmişdir. F. Əhmədov on ildən artıq müddətdir ki, Forbes jurnalının Rusiya versiyasına görə dəyişməz olaraq Rusiyanın 200 ən zəngin adamı reytinqinə daxildir. 2019-cu ilə olan vəziyyətə görə Rusiyanın ən zəngin şəxslərinin reytinqində 67-ci yeri tuturdu (şəxsi var-dövləti 1,4 mlrd.
Fərhad Əhmədov

dollar təşkil edir). Forbes-in ümumdünya versiyasına görə milyarderlərin siyahısında 2141-ci yeri tutur. F. Əhmədov var-dövlətinin qanuniliyini asanlıqla sübuta yetirə bilən Rusiyalı milyarderlərin kiçik çevrəsinə daxildir. O, heç vaxt "girov hərraclarında" iştirak etməyib və dövlətin büdcə subsidiyalarından istifadə etməyən bir neçə iri Rusiya biznesmenindən biridir. Forbes dosyesində Əhmədov self-made man ("uğuruna görə özünə borclu olan şəxs") kimi qeyd olunub. Siyasi fəaliyyəti 2004-cü ildə F. Əhmədov RF Federasiya Şurasında Krasnodar diyarının Administrasiyasının nümayəndəsi təyin olunmuşdur (2007-ci ilə qədər).
Fərhad Əhmədov

Rusiya Federasiyasının qanunverici hakimiyyətinin ali palatasında təmsil olunan birinci və hal hazıradək yeganə etnik azərbaycanlıdır. Regionun siyasi və iqtisadi həyatında fəal iştirak edib. Krasnodar diyarında müasir turizm klasterinin inkişafının əsasını qoymuş, diyarın investisiya baxımından cəlbedici region kimi inkişafına imkan yaratmışdır. 2007-ci ildə Federasiya Şurasında Nenets Muxtar Dairəsinin Deputatlar yığıncağının nümayəndəsi təyin olunmuşdur (2009-cu ilədək). FŞ-də işlədiyi dövrdə Hüquqi məsələlər üzrə komitənin üzvü kimi Rusiya Federasiyasının bir sıra qanunvericilik aktlarının işlənib hazırlanmasında və qəbul olunmasımnda iştirak etmişdir. 2007–2010-cu illər ərzində Avropa Şurasının Parlament Assambleyasında (AŞPA) Rusiya nümayəndə heyətinin işində fəal iştirak etmiş, Azərbaycanda da daxil olmaqla, dəfələrlə seçkilərdə beynəlxalq müşahidəçi olmuşdur.
Fərhad Əhmədov

Həmin dövrdə geniş beynəlxalq əlaqələr və münasibətlər qurmuş və onların sayəsində 2015-ci ildə kəskinləşmiş Türkiyə-Rusiya münasibətlərinin normallaşdırılmasına həlledici töhfəsini vermiş – Türkiyə Prezidenti ilə şəxsi görüşündə fikir ayrılıqlarının hər iki tərəfi qane edən yeganə mümkün tənzimləmə variantını təklif etmişdir (bu fakt sonradan Türkiyənin xarici işlər naziri M. Çavuşoğlu tərəfindən elan edilmişdir).2018-ci ilin yanvar ayında F. Əhmədov digərləri ilə yanaşı "Kreml məruzəsinə" — ABŞ Maliyyə Nazirliyi tərəfindən "ABŞ əleyhdarları ilə sanksiyalar vasitəsilə mübarizə haqqında" (CAATSA) qanununa uyğun olaraq, Amerika Konqresinə təqdim olunmuş sənədə daxil edilmişdir. ABŞ qanunvericiliyi baxımından sənədə daxil edilmə onda sadalanan şəxslər üçün hüquqi nəticələri nəzərdə tutmur.2006-cı ildə F. Əhmədov ilk direktoru atası olan Göyçay Konserv zavodunu almış və əhəmiyyətli investisiyalardan sonra onun fəaliyyətini bərpa etmişdir. 2009-cu ildən etibarən Teymur Əhmədov adına "AZNAR" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Direktorlar şurasının sədri və səhmdarıdır. Təkcə ilkin mərhələdə layihəyə 55 mln. dollar investisiya qoymuşdur, bu da həm bazara çıxarılan, həm də ixrac olunan (o cümlədən, ABŞ, Avropa, Yaponiya, Çin, Yeni Zelandiyaya) yüksək keyfiyyətli məhsulların (ilk öncə nar şirəsinin) buraxılışına başlamağa və Azərbaycanın Göyçay və İsmayıllı rayonlarında yüzlərlə iş yeri yaratmağa imkan vermişdir.Son illər ərzində qida sənayesinin maliyyələşdirilməsindən əlavə, F. Əhmədov kənd təsərrüfatının, o cümlədən balıqçılıq, heyvandarlıq, arıçılıq, üzümçülüyün inkişafına xeyli sərmayə qoymuş, özünə məxsus üzüm bağlarının üzümündən yüksək keyfiyyətli çaxırın istehsalını təşkil etmişdir. Digər irimiqyaslı layihələrə xüsusilə otel və tibb sektoruna sərmayə qoymuşdur.
Fərhad Əhmədov

2020-ci ilə olan vəziyyətə görə iş adamının Azərbaycandakı layihələrə qoyduğu maliyyə vəsaitlərinin ümumi həcmi 200 mln. dollardan artıqdır. Üç dəfə evli olub. Həmin nikahlardan altı övladı var. · Anna Əhmədova (1979-cu il təvəllüdlü) · Süleyman Əhmədov (2013-cü il təvəllüdlü) · Ariya Əhmədova (2017-ci il təvəllüdlü) · Adam Əhmədov (2020-ci il təvəllüdlü) Həyat yoldaşı – Anna Əhmədova (Adamova), 1983-cü il təvəllüdlü. F. Əhmədov "Nortqaz" QSC-dəki payını satdıqdan dərhal sonra onun keçmiş həyat yoldaşı – 2000-ci ildən etibarən Rusiyada boşanmış olduğu Tatyana Əhmədova, hüquqi boşluqlardan və milli qanunvericiliklərin fərqli məqamlarından istifadə edərək Londonda məhkəmə iddiası qaldırmışdır.
Fərhad Əhmədov

2016-cı ilin dekabrında London Ali məhkəməsi, Əhmədovun daha öncə əmlakının bir hissəsini keçmiş həyat yoldaşına verməsinə və onun daimi aylıq təminatına baxmayaraq, iddiaçının tərəfini tutmuş, guya "birgə qazanılmış əmlakdan" onun nəfinə 453 mln. funt sterlinq ($585 mln. və ya 41,5%) təyin etmişdir, halbuki keçmiş həyat yoldaşı Londondan kənara çıxmamış və Sibirdə neft-qaz aktivlərinin yaradılmasında iştirak etməmişdir. Qərar F. Əhmədovu apelyasiya vermək texniki imkanından məhrum edən formada qəbul edilmişdir. Məhkəmənin bu mövqeyinə məhkəmə F. Əhmədovdan əsassız olaraq "Qazprom" və "Novatek"in kommersiya sirrini təşkil edən sənədləri tələb etdikdən sonra F. Əhmədovun onunla əməkdaşlığı rədd etməsi səbəb olmuşdur. F. Əhmədov məhkəmənin qərarını rədd etmiş, bundan sonra məhkəmə onun aktivlərinin dondurulması haqqında beynəlxalq order dərc etmişdir.
Fərhad Əhmədov

Daha sonra T. Əhmədova müvəffəqiyyət qazandığı təqdirdə ona çatacaq məbləğin 30%-i müqabilində Burford Capital beynəlxalq hüquq şirkəti ilə razılaşmışdır.Məhkəmə çəkişməsinin episentrində F. Əhmədovun ailə üzvlərinə məxsus, London məhkəməsinin orderi əsasında 2017-ci ilin oktyabrında Dubayda üzərinə həbs qoyulmuş Luna yaxtası dururdu. İkiillik proses 2019-cu ilin oktyabr ayında F. Əhmədovun nəfinə qərar çıxarılmaqla və gəminin üzərindən həbsin götürülməsi ilə başa çatdı. Dubay məhkəməsinin qərarının əhəmiyyətli təsiri Burford Capital-ın səhmlərinin 75% aşağı düşməsi olmuşdur.Dubaydakı uğursuzluğa baxmayaraq, T. Əhmədova və Burford Capital F. Əhmədova qarşı Podmoskovye məhkəməsinə iddia verməyə çalışmış (rədd edilib), 2020-ci ilin yanvar ayında isə Londonda yeni – artıq Fərhad və Tatyana Əhmədovların böyük oğlu Teymura qarşı iddia qaldırmışdır. Prosesin gedişində ananın oğula qarşı tərəfini tutan ingilis ədalət mühakiməsinin satıldığı və qərəzliliyi yenidən üzə çıxdı. Xeyriyyəçilik Xeyriyyəçilik F. Əhmədovun həyat fəlsəfəsinin prinsipial təməllərindən biridir. O, "AZNAR" və digər təşkilatlar vasitəsilə mütəmadi olaraq məktəblərə, uşaq təşkilatlarına, tibb müəssisələrinə, tələbələrə, əlillərə və veteranlara maddi yardım göstərir.
Fərhad Əhmədov

İş adamı dəfələrlə Azərbaycan rəssamlarının əsərlərinin xaricdə – London, Venesiya və Parisdə sərgilərini təşkil edib. Uzun illərdir ki, Əhmədovun xeyriyyəçiliyinin adresatı onun kiçik Vətəni — Azərbaycanın Göyçay rayonudur. O, burada müxtəlif idman tədbirlərinə və festivallara sponsorluq edir. F. Əhmədov "Nar festivalının" – artıq 15 ildir ki, noyabr ayının ilk ongünlüyündə Göyçay rayonunda keçirilən və ildən ilə artan ümummilli və beynəlxalq marağa səbəb olan mədəni-kütləvi tədbirin təşəbbüskarı və əsas sponsorudur. 2020-ci ilin mart ayında, koronavirus pandemiyasının qızğın çağında Azərbaycanın Prezidenti İlham Əliyevin çağırışına cavab verərək, rəhbərlik etdiyi "AZNAR" QSC-nin adından Koronavirusla mübarizə fonduna 1 mln. manat vəsait köçürmüşdür.
Fərhad Əhmədov

O, həmçinin Göyçay rayonunda 1600 ailəyə maliyyə və ərzaq dəstəyi göstərmişdir. İkinci Qarabağ Müharibəsi dövründə (2020-ci ilin sentyabr-noyabr ayları) F. Əhmədovun rəhbərlik etdiyi "AZNAR" QSC Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə əvəzsiz yardım şəklində 1 mln. manat dəyərində dərman, geyim, ərzaq məhsulları və digər ilkin tələbat əşyaları göndərmişdir. [xxiii] Müharibə başa çatdıqdan sonra F. Əhmədov həlak olan hərbçilərin və müharibə veteranlarının ailələrinə dəstək fonduna daha 1 mln. manat köçürmüşdür. [xxiv]İCTİMAİ FƏALLIĞI Tez-tez kütləvi informasiya vasitələrində, həmçinin Facebookdakı[xxv] səhifəsində, "Exo Moskvı" portalında (şəxsi bloqunun olduğu portalda), Rusiya, Azərbaycan, bir sıra digər dövlətlərin müxtəlif KİV-də geniş spektrli ciddi problemlər, o cümlədən aşağıdakı məsələlər üzrə çıxışlar edir: · Qlobal siyasət və iqtisadiyyat.
Fərhad Əhmədov

[xxvi]· Dağlıq Qarabağ münaqişəsi və Azərbaycanda islahatlar. [xxvii]· Azərbaycanda daxili siyasət və islahatlar. [xxviii]· Rusiya-Türkiyə münasibətləri. [xxix]Çox vaxt müraciət və ya açıq məktub janrından istifadə edir. Nəşrləri açıq və kəskin polemik üslubu ilə xarakterizə olunur və ziddiyyətli rəylərə səbəb olur. Xüsusilə 2016-cı ilin avqustunda dərc olunmuş "Dünyaya şans verin!
Fərhad Əhmədov

"[xxx] (Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi haqqında) adlı məqalə-müraciəti və "Müxalifətin faydası haqqında" essesi[xxxi] (2019-cu ilin dekabrı, Azərbaycandakı növbəti parlament seçkiləri haqqında) mübahisəyə səbəb olmuşdur. Bu və digər nəşrlərində Əhmədov Azərbaycanın Prezidenti İlham Əliyevin siyasətini, xüsusilə də onun 21-ci əsrin çağırışları qarşısında cəmiyyətin və dövlətin yenidən qurulması kursunu tam dəstəklədiyini bəyan edir. [xxxii]15 sentyabr 2020-ci il tarixdə Azərbaycanın Prezidenti İlham Əliyev Fərhad Teymur oğlu Əhmədovun Azərbaycanla Rusiya arasında qarşılıqlı əlaqələrin inkişafındakı xidmətlərinə görə "Dostluq" ordeni ilə təltif olunması haqqında fərman imzalamışdır. F. Əhmədovun şəxsiyyəti, onun siyasi esseləri və boşanma prosesinin gözlənilməz dəyişiklikləri siyasiləşdirilmiş qəzetlərdən və "sarı mətbuatın" tabloidlərindən tutmuş Forbes səviyyəli ciddi sahə nəşrlərinədək bütün KİV-in daim diqqət mərkəzindədir. HOBBİ VƏ MARAQLARI, ÜNSİYYƏT DAİRƏSİ Rəsm kolleksiyası, ilk növbədə, Azərbaycan rəssamlarının əsərlərini toplayır. Mətbuatın məlumatına görə 2015-ci ildə məşhur Amerika rəssamı Mark Rotkonun Untitled Yellow and Blue adlı rəsm əsərini 46.5 mln.
Fərhad Əhmədov

dollara alıb. [xxxiii]Ovçuluqla məşğul olur. Son illər ərzində təbiətin qoynunda ailəsi ilə istirahətə üstünlük verir. Siyasi dairələrdə və müxtəlif dövlətlərin biznes-elitasında geniş çoxşaxəli əlaqələrə malikdir. KİV-də müxtəlif dövrlərdə onun dostları arasında Roman Abramoviçin, Pyotr Avenin, German Qrefin, Boris Berezovskinin, Yevgeni Şvidlerin adları çəkilir. VASİTƏSİZ NİTQ (F. Əhmədovdan sitatlar) "Mən emosionalam.
Fərhad Əhmədov

Lakin emosiyalarımı saxlayıram. Ümumiyyətlə isə mən nikbinəm. Mənfi düşünmürəm, insanlar, təbiət haqqında pis danışmıram, hər şeyi müsbət qarşılayıram". [xxxiv]"Hər şey insandan asılıdır. Özünü kökləməsindən və daxili motivasiyasından. Qarşımda qoyduğum bütün məqsədlərə nail oluram… Mən gün ərzində 24 saat işləyirəm.
Fərhad Əhmədov

Hətta yuxuda da". [xxxv] "Biznesdə prinsipcə dost ola bilməz. Uşaqlıqda sevimli kitabım Cek Londonun "Dəniz canavarı" kitabı olmuşdur. Mən də tənha canavaram. Mənim heç vaxt biznes şərikim olmayıb. Biznesdən kənar dostlarım, əlbəttə ki, var".
Fərhad Əhmədov

[xxxvi] "…Biz hamımız <Azərbaycan> Prezidentinin islahatlarını dəstəkləməliyik. Prezidentlə xalqın birliyi olmasa ölkə islahatlar apara bilməz, qanunsuz işğal olunmuş torpaqları da qaytara bilməz… İstərdim ki, yaxın günlərdə dünyaya gəlişini gözlədiyimiz oğlum çiçəklənən Azərbaycanda yaşaya bilsin. Öz birliyini bərpa edən, regionun lideri, qonşu ölkələr üçün mayak olan ölkədə" (Prezident İlham Əliyevin islahatlarının dəstəklənməsi haqqında). [xxxvii] "Hər bir azərbaycanlı və erməni özündən, ən çətin ilk addımdan başlamalı – bağışlamağa və qəlblərindən müharibə şeytanlarını çıxarmağa cəhd etməlidir" (Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi yolları haqqında). [xxxviii] [i]en:Farkhad Akhmedov [iii] [iv] [v] [vi] [vii] [ix] [x] [xi] [xii] [xiii] [xiv] [xv] [xvi] [xvii] [xviii] [xix] [xx] [xxii] [xxiii] [xxiv] [xxv] [xxvi] [xxvii] [xxviii] [xxx] [xxxi] [xxxii] [xxxiii] [xxxiv] [xxxv] [xxxvi] [xxxvii] [xxxviii] Həmçinin bax
Azərbaycanda orta əsrlər dövrü

Azərbaycanda orta əsrlər dövrü — eramızın III–XVIII əsrləri Azərbaycan tarixində orta əsr və ya feodalizm dövrü kimi məlumdur. Tədqiqatçılar bir qayda olaraq bu dövrü 3 əsas mərhələyə bölürlər: III–X yüzilliklər erkən orta əsrlər və ya erkən feodalizm XI–XV əsrlər klassik feodalizm XVI–XVIII əsrlər son feodalizmBu dövrdə təsərrüfatın əsas formaları əkinçilik, heyvandarlıq və sənətkarlıq olmuşdur. Həmin müddət orta əsr şəhərlərinin yüksəlişi və çiçəklənməsi dövrüdür. Onlar həm siyasi və inzibati mərkəzlər olmaqla yanaşı, həm də iqtisadiyyat və ticarətdə, mədəni, elmi və dini həyatda mühüm rol oynayırdılar. Azərbaycanın orta əsrlər tarixi 3–18 yüzillikləri əhatə edir. Bu yüzilliklər ərzində Azərbaycan xalqının dövlətçilik təcrübəsində, ictimai-iqtisadi, dini, mədəni həyatında əsaslı dəyişikliklər baş verdi.
Azərbaycanda orta əsrlər dövrü

Orta əsrlər dövrünün əvvəlində Azərbaycan Sasani və Ərəb işğallarına məruz qaldı. Lakin İslam dininin qəbul olunması ilə Azərbaycan qədim dövlətçilik ənənələri yenidən dirçəldi. Azərbaycan torpaqlarında Şirvanşahlar , Sacilər ,Salarilər, Rəvvadilər, Şəddadilər dövlətləri yarandı. Səlcuqlar dövründə Qafqazda türklər əsas etnik amilə çevrildi. Sonrakı mərhələdə isə Atabəylər, Hülakülər, Baharlılar, Bayandurlular,Səfəvi dövləti xalqımızın tarixində mühüm rol oynamışdır. Xarici keçidlər
Kimyəvi silah

Kimyəvi silah — zəhərləyici təsirə malik tseriksonik maddələrin toksik xassələrinə əsaslanan kütləvi qırğın silahıdır. Tətbiq vasitələri isə – raketlər, mərmilər, minalar, aviasiya bombalarıdır. Axırıncı dəfə kütəvi olaraq kimyəvi silahdan Birinci dünya müharibəsində istifadə olunub. Kimyəvi silahın növləri Kimyəvi silahı aşağıdakı xüsusiyyətlərinə görə təsnif olunur: İnsan orqanizminə təsir xarakterinə görə; Taktiki təyinatına görə; Təsir tezliyinə görə; Dayanıqlığına görə; Tətbiq vasitələrinə görə.Taktiki cəhətdən kimyəvi silahlar 2 tipə bölünür: Öldürücü (sinir-paralitik, dəri- deşici, ümumi zəhərləyici, boğucu təsirli); Ziyanverici (Psixotrop maddələr və İrritantlar).Təsir sürətinə görə kimyəvi silahlar: Tez (sinir-paralitik, ümumi zəhərləyici, qıcıqlandırıcı və bəzi psixotrop maddələr); Gec(dəri- deşici, boğucu təsirli və bir neçə növ psixotrop maddə) təsir edən maddələr ayrılır.Təsir müddətinə görə kimyəvi silahlar: Uçucu ya dayanıqsız (təsiri dəqiqələrlə hesablanır); Dayanıqlı maddələr (təsiri bir neçə saatdan bir neçə həftəyə qədər).Elə kimyəvi tərkiblər var ki, onların istifadəsi canlı qüvvəyə qarşı istifadə olunmur. Məsələn, Vyetnam müharibəsində ABŞ ağaclardan yarpaqları tökən maddə – tərkibində dioksin olan dioksin "Agent Orange" istifadə etmişdilər. İnsanlara təsiri İnsan orqanizminə təsirinə görə aşağıdakı 6 növ zəhərləyici maddə var.
Kimyəvi silah

Mərkəzi sinir sisteminə təsir edərək sinir-paralitik şok yaradan maddələr: zarin, zoman, tabun, V-qazlar Dəri-deşici təsirli zəhərli maddələr: iprit, lyuzit. Bu tip maddələr əsasən dəriyə təsir edir, amma onları aerozol ya buxar şəklində istifadə edəndə tənəffüs orqanlarını da zədələyir. Ümumi zəhərləyici maddələr: sinil turşusu, xlorsian. Bu tip maddələr orqanizmə düşəndə qandakı oksigenin hüceyrələrə verilişinin qarşısını alır. Boğucu təsirli zəhərli maddələr: fosgen və difosgen. Əsasən ağ ciyərləri zədələyir.
Kimyəvi silah

Psixokimyəvi təsirli maddələr: İnuklidil-3-benzilat (BZ) və lizerqin turşusunun dietilamidi. Bu tip maddələr müəyyən müddətə düşmənin canlı qüvvəsini sıradan çıxarır. Təsiri müvəqqəti korluq, karlıq, qorxu hiss və hərəkət dəqiqliyinin itirilmasinə gətirir, amma ölümə səbəb olmur. İrritantlar, yaxud da qıcıqlandırıcı maddələr: Gözü sulandıran CS, CN, yaxud xlorasetonfenon və PS yaxud xlorpikrin; asqırdan DM (adamsit), DA (difenilxlorarsin) və DC (difenilsianarsin). Bu tip maddələrin təsiri 1–10 dəq. çəkir.
Kimyəvi silah

Bir çox ölkələrdə polislər bu tip maddələrlə silahlanırlar. Kimyəvi Silahlar Konvensiyası 1992-ci ildə BMT-nin 47-ci Baş Assambleyasında Konvensiyanı imzalamaq təklif edilmişdir. İmzalanma mərasimi Fransa Prezidentinin təşəbbüsü ilə Parisdə 13 yanvar 1993-cü ildə həyata keçirildi. Ötən dövr ərzində Azərbaycan (13 yanvar 1993-cü il) da daxil olmaqla 160 dövlət konvensiyanı imzalamışdır. 65-ci ölkə olan Macarıstan tərəfindən ratifikasiya olunduqdan sonra, 29 aprel 1997-ci ildə konvensiya qüvvəyə mindi. Bir çox Avropa dövlətləri, ABŞ, Rusiya, Ermənistan (27.01.95) və Gürcüstan da (27.11.95) daxil olmaqla bəzi MDB dövlətləri konvensiyanı ratifikasiya edən ölkələr arasındadırlar.
Kimyəvi silah

Azərbaycan konvensiyaya 9 noyabr 1999-cu ildə qoşulmuş və o 30 mart 2000-ci ildə konvensiya Azərbaycanda qüvvəyə minmişdir. Kimyəvi Silahların Qadağan edilməsi Təşkilatı (KSQT) Haaqada fəaliyyət göstərir. Haaqa yaxınlığında Reisvikdə KSQT laboratoriyası açılmışdır. 1997-ci ilin aprel ayında İştirakçı Dövlətlərin ilk Konfransı keçirildi. Konvensiya müddətsizdir. Konvensiyaya üzv dövlətlərin hər biri heç zaman və heç bir şəraitdə kimyəvi silahları artırmamaq, istehsal etməmək, əldə etməmək və ehtiyatda saxlamamaq barədə öhdəlik götürmüşlər.
Kimyəvi silah

Konvensiya 2–10 il dövr ərzində kimyəvi silahların və onların məhsullarının tamamilə məhvi üçün nəzərdə tutulmuşdur. Konvensiya çərçivəsində qadağan olunmayan hallar, sülh məqsədləri üçün vasitələr, yəni sənaye, kənd təsərrüfatı, əczaçılıq, tibbi və digər vasitələr istisna olmaqla, hərbi sursatlar ilə birlikdə zəhərli kimyəvi maddələrin və onların məhsullarının məhv edilməsi konvensiyada nəzərdə tutulmuşdur. Konvensiyada qeyd edilmiş bütün kimyəvi maddələr mənşəyindən və ya istehsalından asılı olmayaraq, hansı ki, insanlara və ya heyvanlara zərər yetirə bilər zəhərli kimyəvi maddələrə aiddir. Buna görə də, bu növ kimyəvi maddələr istehsal edən mülki istehsal imkanları konvensiyanın nəzarəti altındadır. Bu ləvazimatların fəallığının konvensiyanın öhdəliklərinə uyğunluğunu yoxlamaq məqsədilə konvensiyaya üzv olan hər bir dövlət öz ərazisində olan bu ləvazimatları, eləcə də ölkə ərazisində saxlanılan və istehsal edilən kimyəvi maddələr və onların məhsullarını yoxlama üçün təqdim edir. Bu məqsədlə, nəzərdə tutulmuş yoxlamalar və "gözlənilməz" yoxlamalar həyata keçirilir.
Morj

Su inəyi (Erkəyinə Su öküzü deyilir) və ya Morj (lat. Odobenus rosmarus) — dəniz məməlisi olaraq Morjkimilər fəsiləsinə daxil olan müasir dönəmdə mövcud olan növ. Yaşlı fərdi asanlıqla cavan fərddən fərqləndirmək olur. Bu dəniz canlısı ölçülərinə görə pərayaqlılar arasında yalnız Dəniz filindən geri qalır. Arealı əsasən Arktika qurşağında yerləşir. Nəhəng dəniz məməlisi olan morjlar qalın dəriyə malikdirlər.
Morj

Ön yuxarı yırtıcı dişləri digərlərinə nisbətdə yaxşı inkişaf etmişdir. Uzun olub, aşağı istiqamətlənmiş formadadır. Geniş sifətə malikdir. İri bığcıqlara sahibdir. Xariçi qulaq eyvanı yoxdur, gözləri kiçikdir. Dərisi sarı rəngli tükcüklərlə sahibdir.
Morj

Yaşlandıqca tüklərin sayı azalır. Yaşlı fərdlərdə demək olar ki, tük olmur. Ətraflar quruda daha çox hərəkət etməyə vərdişlidir. Morjlar gəzə bilirlər. Onlar suitilərdən fərqli olaraq sürünmürlər. Sakit okean morjlarının erkəkləri bəzən 2000 kq çəki verə bilir.
Morj

Adətən isə 800 - 1700 kq arası olurlar. Atlantik yarımnövü ölçü baxımından 10—20 % kiçik olurlar. Atlantik yarımnövünün dişləri kiçik olur. Sakit okean yarımnövü isə ölçü baxımından nisbətən iri olurlar. Dişilər erkəklərdən bəzən üç dəfə kiçik olurlar. Atlantik yarımnövünün dişiləri 560 kq, bəzən isə 400 kq, Sakit okean yarımnövünün dişisi isə 794 kq və 2,2 - 3,6 m uzunluğunda olur.
Morj

Bu canlılarda əsasən iki çüt süd döşü olur. Nadir hallarda 5 süd döşü müşahidə edilir. Süd vəzləri qalın dərinin altında yerləşir. Bəzən müxtəlif səslər çıxarırlar. Morjları digər dəniz calılarından fərqlədirən əsas xüsusiyyətləri iki iri uzun dişləridir. Onların hər biri bəzən bir metrə çata bilir.
Morj

Çəkiləri isə 5,4 kq təşkil edir. Bu dişlər erkklərdə dişilərə nisbətdə iri olur. İri dişə sahib erkək qrupun liderinə çevrilir. Diş onların asanlıqla su səthinə çıxmağa yardım göstərir. Morjlar qalın dəriyə malik olurlar. Erkəklərin boyun və qol nahiyyəsində dərinin qalınlığı 10 sm təşkil edir.
Morj

Piy qalınlığı 15 sm olur. Cavan fərdlərin dərisi tünd-qəhvəyi, yaşlılarda isə solğuldur. Bəzən tamamən ağ rəngdə olurlar. Yarımnövləri Morjlar üç yarımnövə bölünür: Sakitokean morju (Odobenus rosmarus divergens Illiger, 1811) Atlantik morju (Odobenus rosmarus rosmarus Linnaeus, 1758)Bəzən Laptev morju (Odobenus rosmarus laptevi Chapskii, 1940) müstəqil yarımnöv hesab edilir. Analizlər nəticəsində bu yarımnövün müstəqil olması isbat edilməmiş və Sakitokean yarımnövünün qərb populyasiyası olması isbat edilmişdir. Yayılma və populyasiya 1990-ci il qiymətləndirilməsinə görə Sakit okean yarımnövünün sayı 200 min baş olmuşdur.
Morj

Sakitokean populyasiyasının böyük qismi Berinq boğazı və Çukot dənizi sularında yayılmışlar. Arealın şimal sərhədi Vrangel adası və Bofort dənizinin şimal hissəsini əhatə edir. Cənub arealı isə Çukot yarımadası ətrafı ərazilərdə Bristol körfəzi və Anadır körfəzi ətrafı ərazilərdə yerləşir. Onların qalıqları hətta Şimali Kaliforniya sahillərində belə rast gəlinmişdir. Son buzlaşma dövründə onların bu ərazidə yaşaması faktdırAtlantik morjunun demək olar ki böyük hissəsi ovlanmışdır. Hazırda sayları 20 min baş olaraq qiymətləndirilir..
Morj

Bu yarımnövün arealı Arktik Kanada, Şpitsbergen və Qrenlandiya sahillərini təşkil edir.. Atlantik okeanın şərq sahillərində əsasən Kanada sahillərində görünürlərLaptev morj populyasiyası əsasən Laptevlər dənizi, Kara dənizinin şərq və Şərqi Sibir dənizinin qərb hissəsində yayılmışdır. Sayları 5-10 min baş olaraq qiymətləndirilir. Xüsusiyyətləri Morjlar olduqca təhlükəli canlılardır. Onlar iri dişləri ilə hətta qayığı belə dağıda bilirlər. Nadir hallarda onlar özləri birinci hücum edirlər. Qrup halında yaşayırlar.
Morj

Sualtında 10 dəqiqə qala bilirlər. Qidasının əsasını kiçik molyusklar və digər onurğasızlar təşkil edir. Onların suitlərə hücumu mümkündür. Morjlar həmcinin balıq yeyirlər. Üç-dörd ilə bir bala verirlər. 6 ay müddətində bala südlə bəslənir.
Morj

Anaları ilə birlikdə 3-4 il yaşayırlar. İri dişləri həm hücum həmdə müdafiə məqsədlidir.. Üstəlik erkəklər dişilərə sahiblənmək məqsədi ilə bir-biri ilə mübarizə aparırlar. Onlar dişlərinin hesabına buz və ya qayalı sahillərə çıxa bilirlər. Əbəs yerə yunanca adı «dişi ilə gəzən» mənasını bildirir. İnsan tərəfindən ovlanması və populyasiyanın müasir vəziyyəti XVIII—XIX əsrlərdə bu canlılara qarşı kütləvi ov həyata keçirilirdi. Bu isə Atlantik populyasiyasının demək olan ki, məhv olmuşdurlar.
Morj

Hazırda isə onlara qarşı ov qadağan edilmişdir. Bircə bu canlıların ovunu həyata keçirməyə şimal xalqları olan Eskimoslar və Çukçalara icazə verilmişdir. Onlara qarşı ov əsasən yayın sonları həyata keçirilir. ət qaxac edilir və qış idasının əsasını təşkil edir. Bu ət şimal xalqlarının əsas qidasını təşkil edir. Bu canlıların sümükləri yerli xalqların folklor nümumələrində istifadə edilir.
Morj

Morjlara qarşı ov əsasən Rusiya, ABŞ, Kanada və Danimarka tərəfindən həyata keçirilirdi. Morjlara qarşı hazırda əsas təhlükə iqlim dəyişkənliyidir. Bu onların arealının daralmasına səbəb olur. Üstəlik qidaları azalır.Hazırda bu canlıların dəqiq sayları haqqında məlumat yoxdur. Bununla belə bir çox ölkələrdə bu canlılar qırmızı kitaba daxil edilmişdir. Maraqlı fakt Morj penisi 50 sm təşkil edir.
Talış dili

Talış dili (tal. tolışə zıvon, تؤلشه زوؤن) — Hind-Avropa dil ailəsinin hind-iran qoluna daxil bir dil, talışların dili. Tat dili və Zaza dili ilə yaxından əlaqəli olan Talış dilindən İranda (əsasən Gilan və ərazisində) və Azərbaycanda (əsasən Azərbaycanın Lənkəran, Masallı, Astara, Lerik rayonlarında) yaşayan talışlar məişətdə istifadə edirlər. Morfologiyasında fletivlik əlamətlərinə də təsadüf edilir. Sintaktik əlaqələrdə qoşma və önlüklərindən geniş istifadə olunur. Təsirli fellərin keçmiş zaman formalarının çoxunda cümlə erqativ quruluşludur.
Talış dili

Talış dili hind-iran qrupunda irani dillər qolunun şimal-qərbi iran dil yarımqrupuna aid Kaspi dil qrupuna daxildir. Bu qrupa həmçinin talış dilinə yetərincə bənzər gilək dili və mazandaran dili, habelə simnan dilləri (simnani, biyabunaki, səngsəri, sorxeyi, əftəri, ləsgedri) və s. daxildirlər. Talış dili ümumən digər irani dillərlə, yəni fars, tat, tati, kürd, zaza, lur, tacik, osetin, puştu, dəri, bəluc və s. dillərlə, biraz məsafəylə isə həmçinin hind, urdu, benqal, pəncabi, və s. hind dilləri ilə də uzaq-yaxın əlaqədardır. Həmçinin hind-avropa dillərindən birisi olmasına görə bütün digər hind-avropa dilləri ilə, habelə slavyan (rus, belarus, ukrayna, çex, polyak, serb, və s.), baltik (litva, latış), yunan, german (ingilis, alman, niderland, isveç, norveç, island, və s.), latın/roman (fransız, italyan, rumın, ispan, portuqal, katalan, və s.) və s. dillər ilə uzaq qohumdur. Talış dili dil elmi baxımından Hind-Avropa dil ailəsinin Hind-İran əsas qrupunun İran qoluna aid bir dildir. Qərbi İran dili olan Talış dili bu qrupun şimal-qərb qoluna aiddir.
Talış dili

Qlottoloq talış dilini Türkiyədə danışılan Zaza dili və Xəzər dənizinin cənub sahillərində, İranda, Azərbaycanın şimal-şərq rayonlarında danışılan Tat dili və onun dialektləri ilə birlikdə şimal-qərb qolunada qədim Azəri dilindən törəmiş azəri dilləri qrupuna təsnif edir. Dialektləri Talış dilinin üç əsas böyük dialekti var — şimal, mərkəz və cənub dialektləri. Şimal dialekti Azərbaycan ərazisində daha çox danışılır, mərkəz və cənub dialektləri isə daha çox İranda yayılıb. Danışanların sayları 13 – 22 aprel 2009-cu il rəsmi əhali siyahıya alınmasına əsasən ana dili talış dili olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 68.689 nəfərdir. Talış dili haqqında ikinci hesab edilən məlumatı Rusiyada, lakin rus dilində deyil, fransız dilində, Kazan universitetinin professoru İlya Berezin verir. 1853-cü ildə Kazan şəhərində Berezinin fars dilinin qrammatikası kitabı nəşr edilir.
Talış dili

Elə həmin il Kazanda onun "Recherches sur les dialectes persans"adlı kitabı nəşr edilir. Mütəxəssislər İran dialektologiyası sahəsində rus iranistlərinin ilk əsəri kimi hələ indiyədək bu əsərə müraciət edirlər. O, A. Xodzkonun əsərində verilmiş "talış"nəğmələrindən istifadə etmişdir. İ. N. Berezinin əsəri iki hissədən — qrammatik oçerk va A. Xodzkonun əsərindən götürülmüş nəğmələrdən ibarətdir. İ. N. Berezin yazır ki, İran dialektləri haqqında tədqiqatlarını özünün şəxsən topladığı, öyrəndiyi materiallar əsasında aparmışdır, lakin kiminlə, nə vaxt, hansı ərazidə topladığını heç yerdə yazmır. Əsərdə, talış sözləri təhrif edilir.
Talış dili

İ. N. Berezin, A. Xodzkonun əsərindən götürdüyü dördlüklər haqqında yazır: Alman iranisti V. Heyker 1895–1901-ci illərdə Strasburq şəhərində çap etdirdiyi "İran filologiyası" kompendiumunda xəzərsahili dialektlər haqqındakı oçerkində Berezinin əsərindəki talış dili materiallarından istifadə edir. Qrammatikası B. V. Millerin apardığı tədqiqatlara görə talış dilində sadə cümlədə cümlə üzvlərinin sırası ümumi halda müəyyən vəziyyətlərlə məhdudlaşır. Belə ki, bütün təyinlər və təyin qrupları həmişə, heç bir istisna olmadan, təyin olunandan əvvəl gəlir. Bu halda burada yeni fars dilində rast gəlinən (fars izafi adlanan) halın tam əksi müşahidə olunur. Normal emosiyasız nitqdə xəbər mübtədadan sonra gəlir və cümlənin sonunda durur. Cümlənin istənilən üzvü məntiqi vurğu ilə fərqləndirilə bilər, öz adəti yerini dəyişə (inversiya) və hətta cümlənin əvvəlində işlənə bilər.
Talış dili

B. Miller, cümlədə söz sırasının mübtəda, ikinci dərəcəli üzvlər və xəbər formasında olmasını göstərir. Saitlərdən daha az dəyişdikləri üçün samitlər dillərin tarixi təkamülünün və dil qruplarının təsnifatının əsasını təşkil edir. Qərbi İran dillərini İran dilləri arasında şimal-qərb-cənub-qərb kimi fərqləndirmək üçün izoqloslar baxımından irsi sözlərdən ibarət müəyyən meyar sözləri əsas götürülmüşdür. Dillərin tarixi təkamülü və dil qruplarında təsnifatın əsasını təşkil edən bu samitlərin (homogloss/limit/izoglosses) əmələ gəlməsi talış dilində, məsələn, zaza dili və tat dili kimi bəzi İran dillərində olduğu kimi eynidir. Burada talış, zaza dili, tat dili, mərkəzi İran dialektləri və gilan, simnan, sənqser ilə şimal-qərb İran dillərinin bir qurşağını təşkil edir. Bu nəslin dilləri coğrafi olaraq fars, azərbaycan və kürd dillərində danışanlar tərəfindən iki yerə bölünür: qərbdə zazaki, talış, tat; şərqdə isə simnan, sənqser, gilan və digər Xəzər/mərkəzi ləhcələr.
Talış dili

Buna baxmayaraq, talış, zaza dili, tat dili və bəzi şimal-qərb ləhcələri ilə birlikdə güclü Qərbi İran proto-Hind-Avropa samit köklərini qoruyub saxlayır və bu baxımdan fars və kürd dillərindən uzaqdır: Talış dilində, cümlədə söz sırası kifayət qədər sərbəstdir, adətən mübtəda cümlənin əvvəlində, xəbər sonda işlədilir, vasitəsiz tamamlıq xəbərdən əvvəl gəlir, vasitəli tamamlıq vasitəsizdən əvvəl, zaman zərfi isə bir qayda olaraq cümlədən əvvəl olur. Məs: Maşki az botono kitob bəvardem — Sabah mən sənin üçün kitab gətirəcəyəm. Bəzi cümlələrdə isə yer və tərzi-hərəkət zərfləri xəbərə bağlanır. Məs: Az ve kitob kədə handedəm — Mən çox kitab evdə oxuyuram".Talış dilində indiki zaman fel şəkilçiləri zaza dili, tat dili, səngsər dili, gilan dili və Xəzər dənizi sahilinin digər dilləri/dialektləri ilə ortaq olaraq fel kökündən sonra indiki zaman n/ant şəkilçisi ilə düzəlir: Talış dilinde, Zaza dili, Tat dili, Simnan dili və Səngsər dili kimi dillər birlikdə Şimal-Qərbi İran dillərinin bir qurşağını təşkil edir. Proto-İran dilində oxşar köklər isimin iki halı var, sadə (y) və əyilməz (b), ]] -ə qədər uzanır - "ahya" cinsi şəkilçisinə: Zaza dili ile oxşar bəzi sözlər Həmçinin bax Talışca vikipediya Xarici keçidlər Alternativ tarix: "Qədim azəri dilinin yadigarı – Talış dili"
Görüş (film, 1955)

Görüş — rejissor Tofiq Tağızadənin filmi Azərbaycan filmi.. Bu film Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli, 211 nömrəli Qərarı ilə Azərbaycan Respublikasında dövlət varidatı elan edilən filmlərin siyahısına daxil edilmişdir. Film bir-birilə yarışan Azərbaycan və Özbəkistan pambıqçılarının ənənəvi dostluğuna həsr edilmişdir. Filmin mərkəzində iki gəncin — özbək qızı Lala (Nelli Ataullayeva) ilə azərbaycanlı Kamilin (Arif Mirzəquliyev) saf məhəbbəti durur. Əmək qəhrəmanı, məşhur pambıqçı Lalaya olan saf məhəbbəti tənbəl və qayğısız Kamili kənd təsərrüfatı qabaqcılları sırasına gətirib çıxarır. Filmdə belə bir fikir irəli sürülür: Əmək insanı zinətləndirir, onu camaatın gözündə qaldırır və ona xoşbəxtlik gətirir. Film haqqında Film kinostudiyanın 1941-ci il planına salınsa da, Böyük Vətən müharibəsinin başlanması ilə çəkilişi təxirə salınır.Film quruluşçu rejissor Tofiq Tağızadə kinoda ilk müstəqil işidir.Film aktyor Əliağa Ağayevin kinoda ilk işidir.
Görüş (film, 1955)

Film aktrisa Barat Şəkinskayanın kinoda ilk işidir. Film aktyor Ceyhun Mirzəyevin kinoda ilk işidir. Davamlılıq: Meşədə Musa Lalanı Bilqeyis zənn edib ona yaxınlaşanda Lalanın yaylığı başındadır. Bir kadr sonra yaylıq onun çiyinlərindədir. Filmin heyəti Film üzərində işləyənlər Ssenari müəllifi: Ədhəm Qulubəyov, Nina Mustafayeva (Nina Pozina kimi) Quruluşçu rejissor: Tofiq Tağızadə Quruluşçu operator: Teyyub Axundov, Cavanşir Məmmədov Quruluşçu rəssam: Cəbrayıl Əzimov, Elbəy Rzaquliyev Bəstəkar: Tofiq Quliyev Səs operatoru: İlya Ozerski Rejissor: Əjdər İbrahimov Mahnıların mətni: Zeynal Cabbarzadə Rejissor assistenti: L.Berladir Rəssam assistenti: Məmməd Hüseynov Qrim rəssamı: M.Petrova, S.Pozdeyeva Filmin direktoru: V.Dudiyev Çalır: Üzeyir Hacıbəyov Adına Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri Dirijor: Tofiq Quliyev Mahnıları ifa edir: Şövkət Ələkbərova, Lütfiyar İmanov, Ş.Mustafayeva (titrlərdə yoxdur) Operator assistenti : Əlihüseyn Hüseynov (titrlərdə yoxdur) Arif Mirzəquliyev — Kamil Nelli Ataullayeva — Lala Leyla Bədirbəyli — Bilqeyis Həsənağa Salayev — Musa Münəvvər Kələntərli — Münəvvər Əliağa Ağayev — Şıxəli Ağahüseyn Cavadov — Əbülfəz Barat Şəkinskaya — Şövkət Sona Aslanova — Firəngiz Əzizə Məmmədova — Əzizə Məmmədəli Vəlixanlı — çayçı A.Norbayev — Niyaz Fateh Fətullayev — Quluzadə Süsən Məcidova — Sərvinaz Mustafa Mərdanov — Əsgər Müxlis Cənizadə — Ənvər R.Mirzəyeva — Almaz Cabbar Əliyev — Şarip H.İsmayılova Sədaqət Zülfüqarova — pambıqçı B.Şirəlibəyov Ceyhun Mirzəyev — Şıxəlinin oğlu (titrlərdə yoxdur) Tələt Rəhmanov — kolxoz işçisi (titrlərdə yoxdur) Şəfiqə Qasımova — pambıqçı (titrlərdə yoxdur) İsmayıl Əfəndiyev - radioqovşaqdakı səs (titrlərdə yoxdur) Filmi səsləndirənlər Əli Zeynalov — Kamil (Arif Mirzəquliyev) (titrlərdə yoxdur) Sofa Bəsirzadə — Lala (Nelli Ataullayeva) (titrlərdə yoxdur) Şəmsəddin Abbasov. “Sovet Azərbaycanının kinosu” //Kommunist.- 1958.- 29 avqust. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi.
Ayça Ayşin Turan

Ayça Ayşin Turan — Türk aktrisa. Ayça Ayşin Turan 1992-ci il oktyabr ayının 25-də İstanbulda dünyaya göz açmışdır. Kiçik yaşlarından aktyorluğa olan xüsusi marağı onu Türkiyənin məşhur seriallarına qədər gətirib çıxarmışdır. Hazırda tələbədir. 2011-ci ildə yayımlanan və yayımlandığı müddətdə izlənmə rekordu qıran, məşhur türk serialı "Dinlə Sevgili"də Gülfəm rolunu canladıran Ayça Ayşin Turan bu rolu ilə məşhurlaşmışdır. 2013-cü ildə "Qaragül" serialında Türkiyənin məşhur aktyorları və o cümlədən böyük sənətçi Özcan Dəniz ilə bir araya gələrək daha da şöhrət qazanmış və izləyicilərin sevimlisinə çevrilmişdir. Ayşin Turan kimdir?
Mirmehdi Seyidzadə

Mehdi (Mirmehdi) Həsən oğlu Seyidzadə (11 noyabr 1907, Aşqabad, Rusiya Türkistanı general-qubernatorluğu – 30 avqust 1976, Bakı) — Azərbaycan şairi, dramaturq, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü (1936), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1960). Həyat və fəaliyyəti Mirmehdi Seyidzadə 1907-ci il noyabr ayının 11-də Türkmənistanın Aşqabad şəhərində dənizçi ailəsində anadan olub. İbtidai təhsilini İranda Məşhəd şəhərində almışdır. 1920-ci ildə ailəliklə Bakıya köçmüş, burada 1921–1925-ci illərdə Pedaqoji texnikumda təhsil almışdır. 1926–1930-cu illərdə Qubadlı və Şəmkir rayon komsomol komitələrində bir il işlədikdən sonra Bakıda kitabxana müdiri olmuşdur. 1930–1932-ci illərdə isə Maarif işçiləri kitabxanasına rəhbərlik etmişdir. Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun qiyabi şöbəsində 2 il təhsil almış yazıçı 1932–1939-cu illərdə Azərnəşrdə redaktor, şöbə müdiri işləmişdir. 1938–1939-cu illərdə yenidən təşkil olunmuş "Uşaqgəncnəşr"də bədii ədəbiyyat şöbəsinə rəhbərlik etmişdir.
Mirmehdi Seyidzadə

1941-ci ildə Sovet ordusunun tərkibində İranda "Qızıl əsgər" qəzeti redaksiyasında xüsusi müxbir işləmişdir. Xəstəliyinə görə ordudan tərxis olunmuş, Azərbaycan Radio Verilişləri Komitəsində məsul redaktor, bir ildən sonra 1944-cü ildə Azərnəşrdə şöbə müdiri təyin olunmuşdur. Mirmehdi Seyidzadə 1976-cı il avqust ayının 30-da vəfat etmişdir. Yaradıcıllığı Ədəbi yaradıcılığa 1925-ci ildə "Şərq qadını" jurnalında çap etdirdiyi "Kənd qızı" adlı ilk şeiri ilə başlamışdır. Seyidzadə 1927–29-cu illər uşaq şeirləri "Zirək Səməd" mənzum nağılını, "Şanlı gün" poemasını yazmış, "Nərgiz", "Ayaz", "Qızılquş", "Elsevər" və şairə mənzum pyesləri tamaşaya qoyulmuş, bir neçə şeirlərinə isə mahnılar bəstələnmişdir. 1932-ci ildə mükafata layiq görülən "Şanlı gün" poeması ayrıca kitab şəklində nəşr edilmişdir. Bakıda onun bir sıra başqa kitabları, o cümlədən "Balaca təyyarəçi", "Ceyran", "Neft haqqında", "Kim güclüdür", "And" kitabları çıxmışdır. Mirmehdi Seyidzadə yaradıcılıqdan əlavə A.
Mirmehdi Seyidzadə

S. Puşkin, Jukovski, Krılov, Ömər Xəyyam və digər sənətkarların əsərlərindən tərcümələr etmişdir. Tərcümələri Ömər Xəyyam. Rübailər. (2004). Mükafatları Mirmehdi Seyidzadə 1966-cı ildə "Əmək veteranı" medalı, "Şərəf nişanı" ordeni, 1958-ci ildə Lenin komsomolu mükafatı, Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət heyətinin Fəxri Fərmanı, 1975-ci ildə "Lenin" ordeni ilə təltif edilmişdir. 2017-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində Mirmehdi Seyidzadənin 110 illik yubileyi qeyd olunmuşdur. Haqqında yazılanlar Əzizov Ə. Gənc nəslin xidmətində // Bakı. 10 aprel 1972, səh.
Mirmehdi Seyidzadə

4. Əliyev M. Xatırla məni: Mehdi Seyidzadənin 70 illiyi münasibətilə // Ədəbiyyat və incəsənət. 12 noyabr 1977, səh. 6. Qasımzadə Q. Uşaqların qocaman tərbiyəçisi: (Mehdi Seyidzadənin yaradıcılığı haqqında) // Ədəbiyyat və incəsənət. 18 mart 1972, səh. 10. Yusifli V. Ağanı unutmaq olarmı?
Mirmehdi Seyidzadə

: [Mehdi Seyidzadə haqqında] // Panorama. 22 yanvar 1998, səh. 6. Məmmədov K. "Unudulmaz xatirələr kimlərdən danışır: /Mehdi Seyidzadənin eyni adlı kitabı haqqında/ // Azərbaycan müəllimi. 19 mart 1976, səh. 3. Həmçinin bax Sevgi (pyes)
Seyfulla Əzimov

Seyfulla Səttar oğlu Əzimov (1970, Yuxarı Daşarx, İliç rayonu) — polis general-leytenantı, Daxili işlər nazirinin birinci müavini, Milli koordinator. Seyfulla Əzimov 1970-ci ildə anadan olmuşdur. Daxili İşlər Nazirliyinin Azərbaycan Polis Akademiyasını bitirib. Nəsimi Rayon 22-ci Polis Bölməsinin rəisi, Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin rəis müavini, Quba Rayon Polis Şöbəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir. 2014-cü ilin noyabrın 4-dən DİN-in ən mühüm baş idarələrindən birinin – Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin rəisi vəzifəsini tutmuşdur. Seyfulla Əzimov 5 iyul 2019-cu ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının daxili işlər nazirinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilib.
Oktyabr

Oktyabr — Qriqorian təqvimi ilə ilin onuncu ayıdır. 31 gündən ibarətdir. Qədim Roma təqvimində ilin səkkizinci ayı olmuş (latın dilində "səkkiz" mənasını verən octo sözündən), lakin təqvimə yanvar və fevral ayları əlavə edildikdən sonra da öz adını saxlamışdır. Qədim Romada təqvim ili mart ayında (müharibə allahı Marsın şərəfinə) başlayırdı. Oktyabr ayı Şimal yarımkürəsində payız, cənub yarımkürəsində isə yaz fəslinə təsadüf edir.
Oktyabr

Burada o, şimaldakı aprel ayının ekvivalentidir və əksinə. Qısa illərdə oktyabr və yanvar ayları həftənin eyni günündə başlayır. Uzun illərdə isə bu cür üst–üstə düşmə halı ümumiyyətlə olmur. Əlamətdar hadisələr Uşaq kitabları həftəsi (İngiltərə) – oktyabrın ilk həftəsi Beynəlxalq Təbəssüm Günü – oktyabrın birinci cümə günü Çin Xalq Respublikasının Milli günü – 1 oktyabr Kipr Respublikasının müstəqillik günü – 1 oktyabr Nigeriyanın müstəqillik günü – 1 oktyabr Beynəlxalq qeyri–zorakılıq günü – 2 oktyabr Alman Birliyi Günü (Almaniya) – 3 oktyabr Portuqaliya Respublikasının elan olunması – 5 oktyabr Beynəlxalq Müəllimlər Günü – 5 oktyabr Xorvatiyanın müstəqillik günü – 8 oktyabr İspaniyanın Milli günü – 12 oktyabr (Amerikanın kəşfi) Şükranlıq bayramı (Kanada) – oktyabrın ikinci bazar ertəsi Kolumb Günü (ABŞ–ın əksər ştatları) – oktyabrın ikinci bazar ertəsi Sağlamlıq və İdman Günü (Yaponiya) – oktyabrın ikinci çərşənbə axşamı Ümumdünya Ərzaq Günü – 16 oktyabr 1956–cı il Macarıstan İnqilabının Xatirə günü – 23 oktyabr Birləşmiş Millətlər Günü – 24 oktyabr Türkmənistanda Müstəqillik Günü – 27 oktyabr Yunanıstanda Oçi Günü (Yox Günü) – 28 oktyabr Türkiyədə Cümhuriyyət Bayramı – 29 oktyabr Hellovin, Samayn (Samhain) – 31 oktyabr Azərbaycanda Müstəqillik günü – 18 oktyabr 20 oktyabr – Şövkət Ələkbərova, Azərbaycanın xalq artisti, müğənni. 10 oktyabr Nilufər Əsgərova 8 oktyabr-Abdulov Ceyh
Elman Rüstəmov

Elman Sirac oğlu Rüstəmov (29 iyun 1952, Cəbrayıl rayonu) — Azərbaycan Respublikasının baş nazirinin müşaviri, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının sabiq sədri və Azərbaycan Şahmat Federasiyasının sabiq prezidenti. Elman Rüstəmov 1952-ci ildə Cəbrayıl rayonunda anadan olmuşdur. 1973-cü ildə D. Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu "Xalq təsərrüfatının planlaşdırılması" ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1973-cü ildə Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsi yanında Elmi-tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutunun iqtisadçısı vəzifəsində başlamışdır. 1974-cü ildən 1975-ci ilədək həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. 1975-ci ildən 1978-ci ilədək aspiranturada oxumuşdur. 1986-cı ildən iqtisad elmləri namizədidir.
Elman Rüstəmov

1990-cı ildən 1992-ci ilədək Moskva şəhərində doktoranturada təhsil almışdır. 1993-cü ildə iqtisad elmləri dokturu alimlik dərəcəsi almışdır. İqtisadiyyat, maliyyə və bank işi üzrə çoxsaylı elmi məqalələrin və nəşrlərin müəllifidir. Ailəlidir. 3 övladı var. Elman Rüstəmov Azərbaycan Meliorasiya və Su Təsərrüfatı QSC sədri Əhməd Əhmədzadə ilə qudadır. 1978-ci ildən 1980-ci ilədək Azərbaycan SSR Yüngül Sənaye Nazirliyinin Bakı Zərif-Mahud istehsalat birliyində iqtisadiyyat idarəsinin rəisi vəzifəsində işləmişdir.
Elman Rüstəmov

1980-ci ildən 1990-cı ilədək Elmi-tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutunda böyük iqtisadçı, bölmə müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 1991-ci ildən 1992-ci ilədək Azərbaycan Respublikası Prezident Aparatında böyük məsləhətçi vəzifəsində işləmişdir. 1992-ci ilin dekabrında Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Respublikası Milli Bankı İdarə Heyəti sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.1995-ci ilin yanvarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Respublikası Milli Bankı İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.28 aprel 2000-ci il tarixində, 11 aprel 2005-ci il tarixində, 6 aprel 2010-cu il tarixində, 9 aprel 2015-ci il tarixində və 16 aprel 2020-ci il tarixində Elman Rüstəmov 5 il müddətinə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyətinin üzvlüyünə və sədri vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 11 aprel 2022-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin təqdimatına əsasən Elman Rüstəmovun Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti üzvlüyündən xaric edilməsi məsələsinə Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsində baxılmış və layihə təsdiqlənərək plenar iclasa tövsiyə edilmişdir. 12 aprel 2022-ci il tarixində keçirilən plenar iclasda iştirak edən 102 deputatın hər birinin "lehinə" səsi ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin təqdimatı təsdiqlənmiş və Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti üzvlüyündən xaric edilmişdir.2007-ci ildə Azərbaycan Şahmat Federasiyasının sədri vəzifəsinə seçilmişdir. Bu vəzifəni 2021-ci ilədək tutmuşdur. Azərbaycan Respublikasının baş naziri Əli Əsədovun 13 aprel 2022-ci il tarixli sərəncamı ilə Elman Rüstəmov baş nazirin müşaviri vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Kürdəmir

Kürdəmir — Azərbaycanda şəhər, Kürdəmir rayonunun inzibati mərkəzi; Aran iqtisadi rayonuna daxil olan Kürdəmir rayonu mərkəz kimi 1930-cu ildə yaradılmışdır. 1938-ci ildə rayon tabeli şəhər statusu açıqlamışdı. Bakı ilə arasındakı məsafə 189 km-dir. Şirvan düzündə yerləşir. Kürdəmir rayonu şərqdən Hacıqabul və Sabirabad, cənubdan İmişli, qərbdən Zərdab, Ucar və Göyçay, şimaldan isə İsmayıllı və Ağsu rayonları ilə həmsərhəddir. Sahəsi 1631,5 km², əhalisi 118,8 min nəfərdir (01.01.2021). Mərkəzi Kürdəmir şəhəridir.
Kürdəmir

Kürdəmir rayonu 1930-cu ildə yaradılmışdır. 1963-cü ildə kolxoz-sovxoz istehsalat idarəsi partiya komitələrinin yaranması ilə əlaqədar olaraq Ağsu və Kürdəmir rayonları birləşdirilərək 1963-cü ilin yanvar ayında Kürdəmir kolxoz-sovxoz idarəsi partiya komitəsi yaradılmışdır. 1964-cü ildə Sov. İKP MK-nın plenumunun qərarına əsasən yei sistem ləğv edilərək köhnə struktur bərpa edilmiş və Kürdəmir-Ağsu rayonunları ayrılmış, hər biri müstəqil rayon partiya komitəsi kimi yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyev 2005-ci il 06 oktyabr ayında Kürdəmirə tarixi səfər etmiş, bu zaman Kürdəmir şəhərində Olimpiya İdman Kompleksinin təməli qoyulmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyev 2008-ci il sentyabr ayının 24-də Kürdəmir şəhərində Olimpiya İdman Kompleksinin açılış mərasimini keçirmişdir. Prezident Kürdəmirə səfəri zamanı rayonun bütün ziyalıları, ağsaqqalları ilə görüşmüş, öz tövsiyələrini vermişdir Adının etimologiyası Kürdəmir oykonimi mürəkkəb söz olmaqla iki sözün birləşməsindən əmələ gəlmişdir.
Kürdəmir

Zaqatala rayonunun inzibati ərazi vahidliyində də Kürdəmir adlı kənd mövcuddur. Həmin kənd də Zaqatalanın düzənlik ərazisində yerləşir. Kürdəmir adının Zaqatala rayonuna "gətirilmə" olduğu güman edilir. Zaqatala rayonunun etnik tərkibcə çoxmillətli olmasına baxmayaraq həmin kənddə də bir nəfər də olsun kürd millətindən olan şəxs yaşamır. Sara Aşurbəyliyə görə bu ad kürdlərlə bağlıdır.1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Dərələyəz nahiyəsində də Kürdəmir adlı kənd qeydə alınmışdır.Oykonimin birinci hissəsindəki Kür sözünün çay adı ifadə etdiyi bir çox antik və orta əsr müəlliflərinin əsərlərində də məlumat verilmişdir. Qədim yunan, latın, ərəb, fars, türk, erməni və gürcü mənbələrində də Kor, Kur, Kir, Kiri, əl – Kurr, Mtkuari və sair kimi adlar sadalanır. Tədqiqatçıların fikrincə "su", "çay" mənası verən Kür sözü yerli alban (Qafqaz) tayfalarının birinin dilindən götürülmüşdür.