LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Azadlıq heykəli

Fransız hökuməti bir lotereya oyunu təşkil edir ki, qalibə gümüş boşqab və heykəlin modelinin verilməsi planlaşdırılır. Beləliklə, 1879-cu ilin sonlarında təxminən 250,000 frank pul toplanılmasına nail olunur. Baş və qol Viollet-le-Ducın köməyi ilə hazırlanır və 1879-cu ildən o, özünü pis hiss etməyə başlayır. O, tezliklə heykəlin təklif edilən hörgülü sütun hissəsinin mis təbəqə ilə necə örtülməsi haqqında fikrini bildirmədən dünyasını dəyişir. Növbəti ildə, Bartoldi innovativ dizyner və inşşatçı Qüstav Eyfelin xidmətlərindən istifadə etməyə nail olur. Eyfel və onun struktur mühəndisi Mauris Koşlin sütun inşa edilməsi fikrindən imtina edərək, əvəzində içi boş dəmir qüllə şəklində dəstək ucaldılması qərarına gəlirlər. Eyfel, dərinin sərt şəkildə vurğulanmasına və nəticədə bir müddət sonra çatlaqların əmələ gəlməsinə səbəb ola biləcək tamamilə sərt strukturdan istifafə etməməyə üstünlük verir.
Azadlıq heykəli

Heykəlin daha rahat daşınmasını təmin etmək, Nyu-York Körfəzinin küləyinə davamlı olması və günəşli günlərdə metal genişlənməsindən formasını itirməsinin qarşısını almaq üçün üst mis təbəqəsinin altında armaturlardan dəstək şəbəkəsi quraşdırılmışdır. Çətin əl əməyinin nəticəsində meydana gəlmiş dəstək dəstək şəbəkəsi heykəlin hər hissəsi üçün individual olaraq hazırlanmışdır. Mis dəri təbəqə və onun altındakı dəmir dəstək şəbəkəsi arasında meydana gələ biləcək qalvanik korroziyanın qarşısını ala bilmək üçün Eyfel onları şellak hopdurulmuş asbeslə izolə etmişdir. Heykəlin hazırlanacağı materialın adət edildiyi kimi daşdan metala dəyişdirilməsi, Bartoldinin heykəlin yığılması texnikasını da dəyişməyə vadar etmişdir. O qərara almışdır ki, heykəlin üst dəri hissəsi tam olaraq heykəlin ucaldılacağı yerdə, postament üzərində bütün struktur quraşdırıldıqdan sonra ən sonda yığılmalıdır; lakin, sonradan o, heykəlin Fransada quraşdırılmasına və hissələrə ayrılaraq ABŞ-yə daşınmasına qərar vermişdir. Eyfelin dizaynı heykəli, eksteryerə yük düşmədən karkas kimi interyeri dəstəkləməyə şərait yaradan ən erkən pərdəli divar konstruksiyalarından biri kimi dəyərləndirməyə imkan verir. Ziyarətçilərin tac hissəyə çıxmasını asanlaşdırmaq üçün heykəlin daxilində iki spiralvari pilləkən quraşdırılmışdır.
Azadlıq heykəli

Libertanın əlində tutduğu məşəlin ətrafındakı müşahidə hissəsinə çıxış həmçinin təmin edilmişdir, lakin, bu qol bir qədər dar olduğundan burada yalnız fut (12 m) hündürlüyü olan bir pilləkan quraşdırılmışdır. Heykəlin bu hissəsində qol həm də dirək qüllə xüsusiyyəti daşıdığından Eyfel və Bartoldi onu dizayn edərkən dəri örtüyünün həm də dəstəkləyici qüvvə kimi istifadə edilməsini nəzərə almışlar. Dirək qüllənin detalları Eyfelin Levallua-Perre şəhəri yaxınlığında yerləşən zavodunda hazırlanmışdır.Simvolik olaraq, heykəlin ilk dəri parçası baş barmaq hissəsinə ABŞ-nin Fransadakı səfiri Levi P. Morton tərəfindən quraşdırılmışdır. Lakin, dəri hissəsi aşağıdan yuxarıya doğru quraşdırılmamışdır; ziyarətçilərin karıxdırılması üçün işlər heykəlin müxtəlif hissələrində aparılmışdır. Bəzi işlər isə podratçılar tərəfindən həyata keçirilmişdir – Bartoldinin tələblərinin dəqiq həyata keçirilməsi üçün barmaqlardan biri Fransanın cənubunda yerləşən Montoban şəhərindəki mis müəssələrindən birində hazırlanmışdır. 1882-ci ildə, artıq heykəl bel hissəsinə qədər hazır idi və Bartoldi jurnalistləri dəvət edərək bu hadisəni qeyd etmişdir. 1883-cü ildə Labule vəfat edir.
Azadlıq heykəli

Fransız komitəsində onun yerini Süveyş kanalını inşa etdirmiş diplomat Ferdinand de Lesseps doldurur. 4 iyul 1884-cü ildə tamamlanmış heykəl Parisdə təntənəli şəkildə Səfir Mortona təqdim edilir və Lesseps Fransa dövlətinin heykəlin Nyu-Yorka çatdırılması xərclərini də ödəyəcəyini bildirir. Postament üzərində işlər tamamlanmadığından, heykəl bir müddət Parisdə saxlanılır; 1885-ci ilin yanvarında isə Nyu-Yorka çatıdırılması üçün heykəl okean səyahətinə başlayır. Təməlqoyma, tənqidlər və ABŞ-də quraşdırılması ABŞ-də yaradılmış birliklər heykəlin postamentinin inşası üçün gərəkli məbləğin toplanmasında xeyli çətinliklərlə üzləşmişdilər. 1873-cü il panikası bir neçə on illik ərzində davam edən iqtisadi çöküşün əsasını qoymuşdu. Azadlıq heykəli layihəsi bu cür çətinliklə üzləşən yeganə layihə deyildi: sonradan Vaşinqton monumenti adlandırılan böyük obeliskin inşası da bir neçə il ərzində dayandırılmış və tamamlanması üç il yarım çəkmişdi. Həm heykəlin özü, həm də bu hədiyyənin amerikanlara lazımlığı tənqid hədəfinə çevrilmişdi.
Azadlıq heykəli

Vətəndaş müharibəsindən sonrakı illərdə əksər amerikanlar, Azadlıq heykəli kimi alleqorik sənət nümunələrindən daha çox, müharibənin xatirələrini canlandıran və millətin qəhrəmanlarını təcəssüm etdirən realistik əsərlərə üstünlük verirdilər. Həmçinin, amerikanların özlərinin də Amerikanın ictimai obyektlərini inşa edə və bəzəyə billəcəkləri iddiası ortaya atılmış, italyan mənşəli rəssam Konstantino Brumidinin Kapitoli binasının bəzədilməsi üçün seçilməsi o qədər ciddi etirazlara səbəb olmuşdur ki, rəssama ABŞ vətəndaşlığı verilmişdir. "Harper's Weekly" siyasi jurnalında qeyd edilirdi ki, "yaxşı olardı, M. Bartoldi və bizim fransız kuzenlərimiz bizə heykəli postamenti ilə birgə bir küll şəklində hədiyyə edərdilər." "The New York Times"da isə vurğulanır ki, "heç bir həqiq vətənpərvər bizim indiki vəziyyətimizdə bürünc qadın heykəli üçün bu qədər xərc çəkilməsinə razı olmaz." Üzləşdikləri tənqidlərdən sonra, Amerika birlikləri bir neçə il ərzində sakit və az hərəkət etməyə üstünlük vermişdi.Bartoldinin heykəlinin özülü 1807–1811-ci illərdə inşa edilmiş və artıq istifadə olunmayan Fort Vud hərbi bazasının içinə salınmışdı. Vətəndaş müharibəsi dövründə komplektləşdirmə məntəqəsi kimi istifadə olunmasına baxmayaraq, artıq 1823-cü ildən etibarən baza nadir hallarda istifadə olunurdu. Bazanın istehkam səddi on bir guşəli ulduz şəklində idi. Heykəlin özünü və postament elə yerləşdirilmişdi ki, gələcəkdə ucaldılacaq heykəl üzü cənub-şərqə baxaraq körfəzə Atlantik okeanından daxil olan gəmiləri salamlasın.
Azadlıq heykəli

1881-ci ildə Nyu-York birliyi memar Riçard Morris Hanta heykəlin postamentinin dizaynını həvalə etdi. Bir neçə ay sonra Hant inşaat işlərinin detallı planını təqdim etdi və işlərin doqquz ay davam edəcəyini bildirdi. Memar 114 fut (35 m) hündürlükdə postament təklif etsə də, birlik maddi çətinliklər səbəbiylə postamentin 89 fut (27 m) hündürlükdə ucaldılması qərarına gəldi. Hantın postament dizaynı Dorik portallar da daxil olmaqla, ümumilikdə klassik memarlıq elementlərini ehtiva edir və əsas memarlıq detalları fikri heykəlin özünə yönəldirdi. Postament aşağıda 62 fut (19 m), yuxarıda isə 39,4 fut (12,0 m) kvadrat şəklində olan kəsik piramida formasındadır. Postamentin dörd tərəfdən də görünüşü eynidir. Hər tərəfdəki qapının üstündə 10 disk vardır ki, Bartoldi bu disklərdə Birləşmiş Ştatların hər bir ştatının gerbini (1876–1889-cu illərdə 40 ştat var idi) əks etdirməyi planlaşdırmış, lakin sonradan bu plan həyata keçirilməmişdi.
Azadlıq heykəli

Hər dörd tərəfdə sütunlarla əhatələnmiş eyvanlar var. Bartoldi heykəlin özünün ucaldığı postamentin ən yüksək hissəsində kiçik bir müşahidə meydançası da formalaşdırmışdır. Lui Auçinkloss qeyd edir ki, "Kobud yonulmuş postament daşları sanki Avropanın qədim dövrlərdən süzülüb gələn gücünü təcəssüm etdirir və bu gücün də üzərində Azadlıq heykəlinin özü ucalır." Birlik inşaat işlərinə nəzarət etməsi üçün keçmiş ordu generalı olan Çarlz Pomeroy Stounu muzdla işə təyin edir. 15 fut (4,6 m) dərinlikdə özül inşası işləri 1883-cü ildə başlayır və postamentin kencdaşı 1884-cü ildə qoyulur. Hantın original layihəsində postamentin bərk qranitdən inşa olunması nəzərdə tutulmuşdu. Lakin maddi çətinliklər yenidən onun planının dəyişilməsi ilə nəticələnmiş, yekun layihədə beton divarlar yalnız qranit təbəqə ilə üzlənmişdir.
Azadlıq heykəli

İstifadə olunmuş qranit bloklar Brenford, Konnaktikutda yerləşən Bitti Kuarri (Beattie Quarry) adlı yerdən gətirilmişdir. Ümumilikdə, inşa edilmiş beton divarlar o dövrə qədər ən böyük tökmə divarlar idi. Heykəlin təməlqoyması 1882-ci ildə baş tutmuşdur. Birlik bu məqsədlə çoxsaylı pul aparan mərasimlər təşkil etmişdir. Belə tədbirlərdən biri olan incəsənət əsərləri və əlyazmaları hərracında şairə Emma Lazarusdan heykələ bir əsər həsr etməsi xahiş edildi. Əvvəlcə o imtina edərək, heykəl haqqında şeir yaza bilməyəcəyini bildirdi. Həmin dövrdə o, əsasən Şərqi Avropadakı anti-semitik poqromlardan qaçaraq Nyu-Yorka sığınmış qaçqınlara kömək etməklə məşğul idi. Bu qaçqınlar zəngin Lazarusun heç vaxt təsəvvür edə bilməyəcəyi bir şəraitdə yaşamağa məcbur edilmişdilər.
Azadlıq heykəli

O, heykəlin simasında həmin yəhudi qaçqınlarına olan emtatiyasını ifadə etməyə çalışmışdı. Beləcə şairənin "Yeni Kolos" ("The New Colossus") soneti meydana gəlmişdir.Bütün bu tədbirlər səbəbiylə təməlqoyma mərasimi xeyli uzanmışdı. Nyu-York qubernatoru olan Qrover Klivlend isə 1884-cü ildə "Azadlıq heykəli layihəsi" üçün $50,000 məbləğin xərclənməsinə veto qoymuşdu. Növbəti il layihənin tamamlanması üçün Konqresin $100,000 ayırmasına nail olmaq təşəbbüsü də Demokratların məsələyə qarşı çıxmasından sonra baş tutmamışdır. Bank hesabında cəmi $3,000 qalan Nyu-York birliyi postamentin inşa işlərini dayandırmağa məcbur olmuşdur. Layihənin təhlükə altında qaldığını görən Boston və Filadelfiya da daxil olmaqla, digər Amerika şəhərləri işlərin tamamlanması və heykəlin ucaldılması üçün tələb olunan məbləğin ödəniləməsini təklif etmişlər. Publisist Cozef Pulitser "New York World" qəzeti vasitəsiylə çağırış edərək məbləği $100,000 (bugünkü ekvivalenti $2.3 milyon) həddinə çatdırmağı məsləhət görmüşdür.
Azadlıq heykəli

Pulitser bəxşiş etdiyi məbləğin miqdarından asılı olmayaraq qatqıda bulunan hər kəsin adının qəzetində çap olunmasını vəd etmişdir. Bu təhrik Nyu-Yorkerlərin xəyal sərhəddlərini genişlətdi, xüsusilə, Pulitserin "Dünyada yalnız qız"ın "yığdığı 60 senti" bəxşiş etməsi kimi xəbərləri nəşr etməsi insanlara daha çox təsir göstərirdi. Bir qrup uşaq isə "sirkə getmək üçün qənaət etdiyi dollar"ı bəxşiş etmişdi. "Yalnız və çox yaşlı bir qadın"ın da bir dollar bəxşiş etməsi xəbəri yayılmışdı. Nyu-Yorka rəqib şəhər olan Bruklindəki (1898-ci ilə kimi şəhərlər birləşdirilməmişdi) alkoqollar evinin sakinləri isə $15 bəxşiş etmişdi. Ayova ştatında yerləşən Davenport şəhərindəki uşaqbağçası sinfi isə $1.35 məbləğində bəxşiş göndərmişdi. Bəxşişlərin gəlməyə başladığını görən birlik, dayandırılmış postament tikintidi işlərinin davam etdirilməsi qərarına gəlmişdir.17 iyun 1885-ci ildə Azadlıq heykəli yüklənmiş fransız gəmisi "Isère" sağlam şəkildə Nyu-York limanına yan aldı.
Azadlıq heykəli

İçində sökülmüş heykəlin hissələrini daşıyan gəminin sahilə yan almasından sonra Nyu-Yorkerlər heykələ qarşı entusiazmlarını büruzə verməyə başladılar. Minlərlə insan "Isère" gəmisini qarşılamaq üçün sahilə gəlirdi. Beş aylıq gündəlik bəxşiş toplanmasından sonra, 11 avqust 1885-ci ildə "New York World" qəzeti 120,000 donordan $102,000 məbləğ toplandığını, bəxşiş verənlərin 80 faizdən çoxunun isə 1 dollardan az məbləğ bağışladığını açıqladı.Bəxşiş toplanması işinin uğurla tamamlanmasına baxmayaraq, postamentin inşaat işləri 1886-cı ilin aprelinə kimi tamamlanmadı. Postamentin inşasının tamamlanmasından dərhal sonra isə heykəlin quraşdırılmasına start verildi. Eyfelin polad çərçivələri dəmir dvutavrlar vasitəsiylə postamentə birləşdirildi. Bu hissənin tamamlanmasından sonra, heykəlin dərisinin quraşdırılmasına start verildi. Postamentin kifayət qədər enli olması səbəbiylə eşafotların quraşdırılması çətin olmadı.
Azadlıq heykəli

Həmçinin inşaat işləri zamanı heç kim ölmədi. Bartoldi məşəlin içində işıqlandırma sisteminin quraşdırılmasını planlaşdırsa da, heykəlin quraşdırılmasına başlanmasından bir həftə əvvəl, ABŞ Hərbi Mühəndislər Korpusu bu işığın gəmi pilotlarının gözünü qamaşdırması ehtimalını nəzərə alaraq başqa bir vasitə seçilməsini təklif etdilər. Bundan sonra Bartoldi illüminatorları xaricdən yığışdıraraq, qızıl suyuna çəkilmiş alovun daxilində yerləşdirdi. Məşəlin işıqlandırılması və digər elektrik təminatlarının ödənilməsi üçün adada xüsusi elektrik stansiyası inşa edildi. Dərinin quraşdırılmasının başa çatmasından sonra, Nyu-York Mərkəzi Parkı və Bruklin Prospekt Parkının dizayneri olan məşhur landşaft memarı Frederik Lou Olmsted Bedloe adasının təmizlənərək yaşıllaşdırılması və açılışa hazırlanması üçün işə cəlb olundu. Heykəlin açılış mərasimi 28 oktyabr 1886-cı ildə günorta vaxtı baş tutmuşdur. Əvvəl Nyu-York qubernatoru olmuş ABŞ prezidenti Qrover Klivlend mərasimə sədrlik etmişdir.
Azadlıq heykəli

Açılış mərasiminin keçiriləcəyi səhər Nyu-York şəhərində parad təşkil olunmuşdur; paradda minlərlə insan iştirak etmişdir. Prezident əvvəlcə şəxsən izdihama rəhbərlik etsə də, sonradan dayanaraq keçən insan dəstələrini seyr etmişdir. General Stoun paradın əsas marşalı olmuşdur. Marşrut Medison Squeədən başlamış, Batteri Park istiqamətində, Cənubi Manhettendən keçməklə Beşinci Avenyu və Brodveylə Rou Parkı yaxınlığındakı "World" binasına qədər davam etmişdir. Daha sonra parad Nyu-York Fond Birjasının qarşısından keçmiş və Nyu-York parad ənənələrinə uyğun olaraq ticarətçilər pəncərələrdən parad iştirakçılarının üstünə bilet atmışlar. Saat 12:45 p.m-də dəniz paradı başladı və Prezident Qrover Klivlend açılış üçün onu Bedloe adasına aparmalı olan yaxtaya mindi. İlk olaraq Fransa birliyi adından De Lesseps nitq söylədi, ardınca Nyu-York birliyindən Senator Uilyam M. Evarts çıxış etdi.
Azadlıq heykəli

Heykəlin üzünə Fransa bayrağı örtülmüşdü və Evartsın nitqinin sonunda bayrağın götürülməsi ilə heykəlin açılışı gerçəkləşdirilməli idi, lakin, Bartoldi səhvən Evarts çıxışını tamamlamamış bayrağın açılmasına imkan vermişdi. Daha sonra Prezident Klivlend çıxış edərək qeyd etmişdir ki, "bu heykəldən yayılan işıq seli cəhalət qaranlığını parçalayacaq və Dünyanı işıqlandıran Azadlıq insanlığı zülmdən xilas edəcək". Kürsünün yaxınlığında dayanan Bartoldi çıxış üçün dəvət edilsə də, o, bundan imtina etmişdir. Daha sonra Senator Şansi Depyu çıxış edərək hər kəsə təşəkkür etmişdir. Xalq kütlələrindən isə heç kim adaya buraxılmamış və mərasim müddətində ada insanlar üçün qapalı olmuşdur. Yalnız Bartoldinin həyat yoldaşı və Lessepsin nəvələrinə adaya gəlməyə icazə verilmiş və rəsmilər bunu onunla izah etmişlər ki, xanımlar kütlə arasında əzilə bilərdilər. Lakin bu qadınlarla hüquq bərabərliyi tərəfdarlarının qıcıqlanmasına səbəb olmuş və onlar qayıqlar kirayələyərək, mümkün qədər adaya yaxınlaşmışlar.
Azadlıq heykəli

Qrup rəhbərləri nitq söyləyərək Libertinin azadlığın və qadın haqlarının təcəssümü olduğunu bildirmişlər. Planlaşdırılmış atəşfəşanlıq isə açılış günü baş tutmamış və pis hava şəraitinə görə 1 Noyabra kimi təxirə salınmışdır. Açılışdan qısa müddət sonra afroamerikalıların qəzeti olan "The Cleveland Gazette" bəyan etmişdir ki, Birləşmiş Ştatlar xalqı "həqiqətən də müstəqil olana kimi" heykəlin məşəli işıqlandırılmayacaq: "Həqiqətən də, Azadlıq dünyanı işıqlandırır. Bu ifadə bizi kədərləndirir. Çünki bu, hökumətin axmaq bağırışıdır. Çünki, bu hökumət vətəndaşları öz sərhəddləri içərisində qoruya və mühafizə edə bilmir. Nə qədər ki, işgüzar və əməksevər zənci vətəndaş öz ailəsinin və özünün xoşbəxt gələcəyi üçün çalışa, gələcək ku-klukslunun qızını və həyat yoldaşını öldürmək təhlükəsini aradan qaldıra və gələcəyə ümidlə baxa bilmir, Bartoldinin heykəlinin məşəlini və ümumiyyətlə heykəlin özünü okean sularının dərinliklərinə qərq etmək lazımdır.
Azadlıq heykəli

Azadlığın" bu ölkədə "dünyanı işıqlandırması" hələ ki, çox gülünc görünür." Açılışdan sonrakı tarixi Mayak İdarəsi və Müharibə Departamenti Açılış günü axşam heykəlin məşəli işıqlandırıldıqda məlum oldu ki, məşəlin işığı yalnız Manhettendən çətinliklə görünəcək səviyyədədir və mayak kimi istifadəyə yararlı deyil. "New York World" qəzeti yazırdı ki Heykəlin işığı "mayakdan çox işıqböcəyini xatırladır". Heykəlin işığı əks etdirmə qabiliyyətini artırmaq üçün, Bartoldi, onu tamamilə qızıl suyuna çəkməyi təklif etdi, lakin, bu çox baha başa gəldiyindən imtina edildi. Birləşmiş Ştatlar Mayak İdarəsi 1887-ci ildə heykəli təhvil aldı və məşəlin effektivliyini artırmaq üçün cihazlar quraşdıracağını vəd etdi; lakin, bütün cəhdlərə baxmayaraq, heykəl gecələr faktiki olaraq görünmürdü. 1893-cü ildə Bartoldi ABŞ-yə döndükdə, heykəlin işıqlandırılması ilə bağlı daha bir neçə təklif səsləndirsə də, bu təkliflərin də hamısı nəticəsiz qaldı. Lakin, o müvəffəqiyyətlə heykəlin daxili işıqlandırmasını təkmilləşdirməyə nail oldu və beləliklə də, turistlərin Eyfelin daxili dizaynını görməsinə şərait yaratdı.
Azadlıq heykəli

Heykəlin mayak kimi işə yaramadığını görən Prezident Teodor Ruzvelt 1901-ci ildə onun Müharibə Departamentinə verilməsi qərarına gəldi. Hərbi Siqnal cihazları 1923-cü ilə kimi Bedloe adasında qalmaqda idi və həmin tarixdən sonra da, adanın hərbi yurisdiksiyaya tabe olması səbəbiylə orada hərbi polis qalmaqda davam edirdi. Heykəl tezliklə Nyu-Yorkun əsas görməli yerlərindən birinə çevrildi. Şəhərə köç edən immiqrantarı birinci qarşılayan bu heykəl olurdu. Heykəli ilk dəfə görən şəxslərin təsəvvürlərini əks etdirən hekayələr yayılmağa başladı. Yunanıstandan köç etmiş bir şəxs deyirdi: "Mən Azadlıq heykəlini gördüm. Və mən öz-özümə dedim ki, "Xanım, siz necə də gözəlsiniz!"
Azadlıq heykəli

Siz qollarınızı açaraq bütün xariciləri qəbul edirsiniz. Mənə də şans ver ki, özümü yoxlayım, Amerikada kimsə olmağa cəhd edim." Və heykəl həmişəlik mənim yaddaşıma həkk olundu." Əslində heykəl boz mis rəngində idi, lakin, 1900-cü ildən sonra, onun üzəri tədricən bəzən mis pası da adlandırılan patina təbəqəsi ilə örtülməyə başladı və nəm şəraitdə qısa müddətdə bütün heykəli bürüdü. 1902-ci ildə bu haqqda mətbuatda məlumat verildi; 1906-cı ildə isə heykəl tamamilə patina təbəqəsi ilə örtüldü. Bunun müxtəlif səviyyəli korroziyalara səbəb ola biləcəyini nəzərə alan Konqres heykəlin bərpası və həm daxildən, həm də xaricdən rənglənməsi üçün $62,800 məbləğində büdcə ayırdı. Lakin planlaşdırılan eksteryer rənglənməsi ilə bağlı çoxsayı ictimai etiraz aksiyaları baş verdi.
Azadlıq heykəli

Heykəl üzərində əmələ gəlmiş patina təbəqəsini tədqiq edən Hərbi Mühəndislər Korpusu mütəxəssisləri bildirdilər ki, bu təbəqə heykəl üçün heç bir zərərli xassəyə malik deyil, əksinə mis dəri örtüyü üzərində qoruyucu təbəqə əmələ gətirərək onu qoruyur, həmçinin heykəlin "sərt kəsiklərini yumşaldaraq ona gözəl görünüş verir". Bundan sonra heykəlin yalnız daxildən boyanması qərarı verildi. Həmçinin, Mühəndislər korpusu ziyarətçilərin postamentin aşağısından yuxarısına qaldırılması üçün bir lift də quraşdırdı. Birinci dünya müharibəsi dövründə, 30 iyul 1916-cı ildə Almaniya təxribatçıları hazırda Azadlıq Dövlət Parkının bir hissəsi olan Nyu-Cersi ştatının Cersi şəhərinin Qara Tom yarımadasında böyük partlayış törətdilər. Fransa və Britaniyanın müdafiəsinin təşkil edilməsi üçün göndərilməyə hazırlanmış vaqonlarla dinamit partladıldı və bir neçə insan vəfat etdi. Bu partlayışda heykəl də bəzi zədələr aldı. Əsasən heykəlin məşəl tutan sağ əli zədələndi və bərpa işləri üçün on gün müddətinə qapadıldı.
Azadlıq heykəli

Heykəlin və adadakı binaların bərpası $100,000-a başa gəldi. İnsanların təhlükəsizliyi üçün məşəlin yaxınlığında yerləşən dar keçid bağlandı və həmin keçid bu günə kimi bağlı olaraq qalmaqdadır. Həmin il, "New York World" nəşriyyatını atasından miras almış Ralf Pulitzer heykəlin gecə işıqlandırılmasını təmin edə bilmək üçün daxili işıqlandırılması sisteminin qurulması məqsədi ilə $30,000 büdcə ayırdı. Həmçinin, 80,000-ə yaxın da ianəçilərdən toplamağa nail oldu, lakin yenə də son məqsədə çatmaqda uğura imza ata bilmədi. Əsas çətinlik zəngin donorlardan birinin verdiyi böyük məbləğdə ianənin meydana çıxması idi ki, bu fakt da 1936-cı ilə kimi aydınlanmamış qaldı. Sualtı elektrik kabelləri vasitəsiylə adaya gətirilən enerji Fort Vud divarları üzərində yerləşdirilmiş böyük işıqlandırma sisteminə çatdırılmalı idi. Daha sonra Raşmor dağı memorialını işləmiş heykəltaraş Qutzon Borqlum heykəlin məşəl hissəsini yenidən dizayn edərək oraya daha çox mis detallar əlavə etdi və büllur hissəciklər yerləşdirdi. 2 dekabr 1916-cı ildə Prezident Vudro Vilson teleqraf göndərərək heykəlin işıqlarının yandırılmasını bildirdi və beləcə heykəl müvəffəqiyyətlə işıqlandırıldı.1917-ci ildə ABŞ-nin Birinci dünya müharibəsinə girməsindən sonra Azadlıq heykəlinin təsvirləri həm təbliğat posterlərində həm də müharibə dövründə çox məşhur olmuş və ABŞ vətəndaşlarının müharibə xərclərini ödəməyə kömək etməsi üçün nəzərdə tutulmuş Azadlıq istiqrazlarında istifadə olunurdu.
Azadlıq heykəli

Bu xalqa müharibənin və azadlığın dövlətin əsas qayəsi olduğunu təlqin etməklə, həm də sanki, hazırda müharibə vəziyyətində olan Fransanın vaxtilə bu heykəli hədiyyə etdiyini xatırladırdı.1924-cü ildə Prezident Kalvin Kulic Qədimlik Aktının verdiyi yetkiyə dayanaraq Azadlıq heykəlini Milli Abidə elan etdi. Heykəlin tarixində yeganə sui-qəsd hadisəsi isə beş il sonra baş verdi. Gənc oğlan heykəlin tacındakı pəncərələrdən birindən özünü aşağı ataraq postamentin üstünə düşdü və öldü. Milli Park Xidmətinin ilk illəri (1933–1982) 1933-cü ildə Prezident Franklin Ruzvelt heykəlin Milli Park Xidməti (MPX) idarəsinə verilməsi haqqında sərəncam imzalayır. 1937-ci ildə MPX Bedloe adası üzərində hüquq əldə edir. Hərbi qüvvələrin adadan yola salınmasından sonra MPX adanı parka çevirmək qərarı verdi. İşlərin İnkişafı Adminstrasiyası (İİA) (The Works Progress Administration) qısa zamanda adadakı köhnə binaların əksərini sökdü, şərq hissəsinin tamamilə təmizlənməsi və yaşıllaşdırılmasını həyata keçirdi və burada ziyarətçilər üçün xüsusi qranit pilləkən inşa edildi.
Azadlıq heykəli

İİA həmçinin heykəlin daxilində retavrasiya işlərini də həyata keçirdi. Heykəlin daxilində quraşdırılmış müvəqqəti işıq sistemi söküldü və beləliklə onlar üçün quraşdırılmış və artıq paslanmış dəstəklər də heykəlin içərisindən çıxarıldı. Heykəlin postamenti üçün quraşdırılmış və artıq paslanmış dəmir pilləkən də sökülmüş və yerində dəmir-beton konstruksiyalı pilləkən inşa edilmişdir. Postamentin altına çıxacaq yağış suyunun gələcəkdə əmələ gətirəcəyi paslanmanın qarşısının alınması üçün misdən izolyasiya təbəqəsi də yaradılmışdı. 1938-ci ilin may və dekabr ayları ərzində heykəl ziyarətçilər üçün bağlanmışdı.İkinci dünya müharibəsi dövründə heykəl ziyarətçilər üçün açıq olsa da, müharibə xərcləri səbəbindən gecələr işıqlandırılmırdı. İstisna olaraq 31 dekabr 1943-cü ildə və 6 iyun 1944-cü ildə "Neptun" əməliyyatı günü Morze əlifbası ilə qələbə anlamına gələn V işarəsi şəklində işıqlandırılmışdır. 1944–1945-ci illərdə heykəl üçün yeni və daha güclü işıqlandırma sistemi quraşdırılmış, Avropada qələbənin şərəfinə 8 mayda Avropada qələbənin şərəfinə heykəl yenidən işıqlandırılmışdır.
Azadlıq heykəli

1946-cı ildə ziyarətçilərin vurduğu zədələrin aradan qaldırılması üçün, heykəlin interyeri xüsusi yuyula bilən plastik təbəqə ilə örtülmüşdür ki, bu da qraffitilərin silinməsinə şərait yaratmışdır.1956-cı ildə Konqres aktı ilə rəsmən Bedloe adasının adı Azadlıq adası olaraq dəyişdirildi. Aktda həmçinin, adada Amerika İmmiqrasi Muzeyinin də yaradılması nəzərdə tutulmuşdu ki, bu da uzun müzakirələrə və cəmiyyətdə bəzi qüvvələrin narazılığına səbəb olmuşdu. 1965-ci ildə Prezident Lindon Consonun sərəncamı ilə yaxınlıqdakı Ellis adası ilə birgə Azadlıq adası Azadlıq Heykəli Milli Abidəsi elan edildi. 1972-ci ildə uzun sürən etirazlardan sonra, nəhayət ki, heykəlin özülü altında inşa edilmiş İmmiqrasiya Muzeyi Prezident Riçard Niksonun iştirak etdiyi mərasimlə açıq elan edildi. Muzeyin hamiləri onu lazımi iyanələrlə təmin etmirdilər və 1991-ci ildə Ellis adasında İmmiqrasiya Muzeyinin açılmasından sonra Azadlıq adasındakı muzey bağlanıldı.26 dekabr 1971-ci ildə Vyetnam müharibəsi əlehdarı olan 15 veteran heykəli ələ keçirərək əllərində ABŞ bayrağı ilə tac hissəsindən aşağı uçdular. 28 dekabrda onlar həbs edilərək Federal məhkəməyə təhvil verildilər. Bundan başqa heykəl daha bir neçə dəfə etiraz aksiyalarına şahid olmuş, Puerto-Rikonun azadlığı tərəfdarları, ABŞ-nin Qrenadaya müdaxiləsinin əleyhdarları heykəl ərazisində etiraz aksiyaları keçirə bilmişlər.
Azadlıq heykəli

Milli Park xidməti idarəsinin icazəsi ilə heykəl ərazisində həmçinin, ənənəvi gey-parad rallisi də keçirilməkdədir.1976-cı ildə ABŞ-nin 200 illik yubileyi münasibətilə heykəl üçün yeni və daha güclü işıqlandırma sistemi quraşdırılmışdır. 4 iyul 1976-cı ildə heykəl "Operation Sail" bayram tədbirlərinin əsas mərkəzi olmuş, dünyanın dörd bir tərəfindən gələn hündür bayram gəmiləri onun ətrafında dövrə vurduqdan sonra Nyu-York limanına daxil olmuşdur. Günün sonunda heykəl yaxınlığında böyük atəşfəşanlıq təşkil edilmişdir. Yenilənmələr və təmirlər (1982–2000) 1986-cı ildə heykəl, açılışının yüz illik yubileyi ərəfəsində fransız və amerikan mühəndislər tərəfindən ətraflı tədqiq edilmişdir. Hələ 1982-ci ildə heykəlin ətraflı restavrasiyaya ehtiyacı olması haqqında məlumat yayılmışdı. Diqqətli araşdırmalar nəticəsində müəyyən edilmişdi ki, hələ heykəlin inşası zamanı sağ qol ümumi struktura düzgün montaj edilməmişdir. Güclü külək əsdiyi zaman sağ qol yellənirdi və bu heykəlin özünün davamlığına təhlükə yaradırdı.
Azadlıq heykəli

Bundan başqa baş mərkəzdən 2 fut (0.61 m) kənarda quraşdırılmış və sağ qol tərəfdən şüalardan birində açılmış dəlikdən keçən külək də heykəlin təhlükəsizliyi üçün təhdid yaradırdı. Heykəlin armatur strukturu cissi korroziyaya uğramış, eksteryer lövhələrinin iki faizinin isə dəyişdirilməsinə ehtiyac yaranmışdı. Baxmayaraq ki, armaturlarda baş verən korroziya hələ 1936-cı ildə bəzi dəmir detalların dəyişdirilməsi zamanı aşkarlanmışdı, o zaman yalnızca korroziya başlamış hissələrin rənglənməsi ilə kifayətlənilmişdi. 1982-ci ilin mayında Prezident Ronald Reyqan restavrasiya işləri üçün lazım olan məbləğin toplanması üçün Li İakokkanın rəhbərlik etdiyi "Chrysler Corporation" şirkətinin başçılığı altında "Azadlıq heykəli–Ellis adssı Yüzillik Komissiyası" nın yaradıldığını elan etdi. Qısa müddət ərzində komissiya $350 milyondan artıq ianə toplandı. Azadlıq heykəli həm də tarixdə marketinq kompaniyası nəticəsində ianə toplayan ilk "qadın"lardan biri olmuşdur. 1983-cü il reklam kompaniyasında bildirilirdi ki, American Express kartı ilə edilmiş hər alış verişdən, şirkət Azadlıq heykəlinin restavrasiyası üçün 1 sent ianə edəcək.
Azadlıq heykəli

Təkcə bu layihədən heykəlin restavrasiyası üçün $1.7 milyon toplamaq mümkün olmuşdu. 1984-cü ildə restavrasiya işlərinə start verilməsi üçün heykəl ictimayətə bağlı elan edildi. İşçilər qısa zamanda bütün heykəl üzərində eşafort quraşdırdılar. Maye azotun tətbiq edilməsi ilə, onilliklər ərzində heykəlin mis dəri təbəqəsinin iç hissəsində toplanmış rəng təbəqəsi təmizləndi və beləcə korroziyanın hansı hissədə nə qədər olmasını da tədqiq etmək mümkün olmuşdur. Yemək sodası istifadə edilərək mis lövhələrə zərər vermədən əmələ gəlmiş qudron təbəqəsi də təmizlənmişdir. Restavratorların işini Bartoldi tərəfindən qalvanik karroziyanın qarşısının alınması üçün istifadə edilmiş asbest qarışıqlı maddə (tədqiqatlar bu maddənin tətbiqinin faydalı olmadığını göstərmişdir) yubandırmışdır. Heykəl ərazisində çalışan işçilərin kimyəvi maddələrin zərərindən qorunması üçün "ay kostyumu" adlandırılan xüsusi geyim geyinmələri təmin edilmişdi.
Azadlıq heykəli

Bərpa işləri zamanı heykəlin mis dəri hissəsində nəzərə çarpan böyük dəlik hissələri bərpa edilmiş və ya yeni lövhələrlə əvəzlənmişdir. Heykəlin təmiri üçün istifadə olunmuş mis Bell Labs şirkət binasının damından götürülmüşdür. Çünki damın qapadılmasında istifadə edilmiş mis təbəqəsinin də üstündə Azadlıq heykəlinin mis dəri örtüyündəkinə bənzər patina qatı əmələ gəlmişdi. Əvəzində laboratoriya heykəldən sökülmüş bir neçə mis parçasını tədqiq etmək hüququ əldə etmişdir. 1916-cı ildən bəri heykəllə birləşdiyi yerdən su sızan məşəl, Bartoldinin hazırladığı məşəlin eynisi olan replika məşəllə əvələnmişdir. Heykəlin sağ qol və çiyninin də dəyişdirilməsi iddia edilsə də, MPX həmin hissələrin yalnız restavrasiya edildiyini bildirmişdir. Qüstav Eyfel tərəfindən işlənmiş bütün armatur hissələrin hamısı dəyişdirilmişdir.
Azadlıq heykəli

Onun əvəzində isə korroziyaya davamlı Ferraliumdan dayaqlar hazırlanmışdır ki, bunlar rahatlıqla əyilmə və əvvəlki vəziyyətinə qayıtma xüsusiyyətinə malikdir ki, bu da küləkli havalarda heykəlin tərpənməsindən sonra, əvvəlki vəziyyətini almasına kömək edir. Şüa və qolun kəsişməsinin arşısını almaq üçün, şüa bir neçə dərəcədə quraşdırılmışdır. Heykəlin işıqlandırılma sistemi də tamamilə yenilənmiş, xüsusi metal-haloiden lampalar quraşdırılmışdır ki, bunların köməkliyi ilə işıq xüsusi şüa şəklində yalnız müəyyən olunmuş yerləri işıqlandırır və beləcə həm heykəldə, həm də postamentdə lazım olan detalları işıqlandırmaq mümkün olmuşdur. Postamentə gəlincə, 1960-cı ildə inşa edilmiş kiçik və diqqət cəlb etməyən kiçik girişi yenilənərək, əvəzində geniş, yenilənmənin simvolikası ilə bəzədilmiş bürünc qapılar yerləşdirilmişdir. Əlillərin də postamentin müşahidə meydançasına qalxmasına imkan verən müasir liftlər quraşdırılmışdır. Həmçinin heykəlin içində, çiyinlər səviyyəsinə qədər qalxan xüsusi təhlükəsizlik lifti də quraşdırılmışdır. 3 – 6 iyul 1986-cı ildə heykəlin yüz illik yubileyinin qeyd edilməsi və açılış mərasimi üçün "Azadlıq Həftəsonu" adlı bayram tədbirləri təşkil olunmuşdur.
Azadlıq heykəli

ABŞ Prezidenti Ronald Reyqan və Fransa Prezidenti Fransua Mitteran bayram tədbirlərinə başçılıq etmişdir. 4 iyulda "Operation Sail" tədbirləri zamanı heykəlin açılışı baş tutmuş və 5 iyuldan heykəl ziyarətçilərin üzünə yenidən açıq elan edilmişdir. Açılış nitqində Reyqan demişdir: "Biz azadlıq atəşinin qoruyucularıyıq və onu elə yüksəkdə tutacıyıq ki, bütün dünya görsün." Bağlanmalar və açılmalar (2001–bu günə kimi) 11 sentyabr teraktının baş verməsindən dərhal sonra heykəl və Azadlıq adası ictimayət üçün bağlı elan edildi. Ada 2001-ci ilin sonlarında yenidən açıq elan edildi, heykəl və postament isə bağlı qaldı. 2004-cü ilin avqustunda postament açıq elan edildi, lakin, MPX heykələ girişi açmadı və bunu fövqəladə hal baş verdiyi zaman təxliyyənin çətin olması ilə izah etdi. Buş adminstrasiyasının hakimiyyəti dövründə MPX bu mövqeyində qaldı.
Azadlıq heykəli

Nyu-Yorkdan olan konqresmen Entoni Vener şəxsi yürüşü ilə heykəlin növbəti açılışını gerçəkləşdirdi. 17 may 2009-cu ildə Prezident Barak Obamanın Daxili İşlər Naziri Ken Salazar elan etdi ki, "Amerikaya xüsusi hədiyyə olaraq", 4 iyuldan etibarən heykəl yenidən ziyarətçilər üçün açılacaq, lakin, gündəlik heykəlin tac hissəsinə qalxan ziyarətçilərin sayına limit qoyulacaq.29 oktyabr 2011-ci ildə (heykəlin 125 illik yubileyinin qeyd edilməsindən bir gün sonra) yeni liftlərin quraşdırılması, pilləkanların təmiri və digər otaqların (qonaq otaqları) bərpası üçün baza və postamenti də daxil olmaqla heykəl yenidən ziyarətçilərin üzünə bağlandı. Heykəl 28 oktyabr 2012-ci ilə kimi bağlı qaldı. Lakin açılışından bir gün sonra Sendi qasırğasının təsiri ilə heykəl yenidən bağlanıldı. Qasırğa heykələ heç bir zərər vurmasa da, həm Azadlıq, həm də Ellis adalarında xeyli infrastruktur obyektlərini sıradan çıxardı, ziyarətçiləri daşıyan bərələr üçün olan dokları zədələdi. 8 noyabr 2012-ci ildə MPX sözçüsü, hər iki adadakı dağılmış obyektlərin təmir və bərpası üçün adaların bağlandığını elan etdi. Adada elektrik enerjisinin qıtlığını aradan qaldırmaq üçün xüsusi generatorlar quraşdırıldı.
Azadlıq heykəli

4 iyul 2013-cü ildə Azadlıq adası ziyarətə açılsa da, Ellis adası hələ də bağlı qalmaqdadır. 1 oktyabr 2013-cü ildə digər ictimai muzeylər, parklar, abidələr, inşaat layihələri və binalarla birgə Azadlıq heykəli və adası da ziyarətçilərə bağlı elan edilmişdi. Yerləşməsi və xüsusiyyətləri Yerləşmə və səfər Heykəl Nyu-York körfəzinin yuxarı hissəsində, Ellis adasının cənubunda yerləşir. Hər iki ada 1800-cü ildən Nyu-York federal hökumətinə tabedir. 1934-cü ildə Nyu-York və Nyu-Cersi ştatları arasında əldə olunmuş sərhəd bölgüsü razılığına əsasən adalar Nyu-York ştatının ərazisi kimi qəbul edilsə də, yerləşmə baxımından ştat sərhəddinin Nyu-Cersi tərəfindədir.Azadlıq Heykəli Milli Abidəsindən heç bir gəlir güdülməsə də, bəzi xidmətlər var ki, pulludur və istifadəsi bütün ziyarətçilər üçün məcburidir, məsələn, ada sahillərində heç bir şəxsi gəmi və ya qayığın saxlanılmasına icazə verilmir. Bu hüquq 1953-cü ildən "Circle Line" şirkətinə məxsus olsa da, 2007-ci ildən etibarən "Statue Cruises" şirkətinə verilmişdir. Ellis adası ictimayət üçün açıq olduqda Cersi şəhərindəki Azadlıq Dövlət Parkı və Aşağı Manhettendən hərəkət eədn gəmilər də bu adaya yan alaraq kombinasiya edilmiş yol tuta bilirlər.
Azadlıq heykəli

Bütün gəmi kapitanları hərəkətə başlamazdan əvvəl təyyarə pilotlarının keçdiyi yoxlamaya bənzər bir yoxlamadan keçirlər. Postamentə və ya heykələ daxil olmaq istəyən ziyarətçilər gəmi bileti ilə yanaşı muzeylərə giriş bileti də almalıdırlar. Heykəlin içindəki pilləkanla tac hissəsinə qalxmaq istəyənlər isə daha bir əlavə bilet almalıdılar ki, bu bileti də bəzən bir il əvvəldən rezervasiya etməli olurlar. Gün ərzində heykəlin tacına cəmi 240 nəfərin qalxmasına icazə verilir ki, onlar da on nəfərlik qruplarda yarım saatdan bir heykəlin ən yüksək hissəsinə qalxa və buradan açılan möhtəşəm Nyu-York mənzərəsini seyr edə bilirlər. Yuxarı qalxan ziyarətçilərin özləri ilə yalnız tibbi ləvazimat götürməsinə icazə verilir. Kitabələr, plakatlar və ithaflar Azadlıq heykəlinin üzərində və ya yaxınlığında bir neçə palakat və ithaf kitabələri vardır. Mis dəri üzərində yalnız bir palakat vardır ki, həmin plakatda da heykəlin Libertini təmsil etdiyi, Bartoldi tərəfindən dizayn edildiyi və Paris "Gaget" firması Gauthier et Cie (Cie Co.-nun fransız abreviaturasıdır) tərəfindən istehsal olunmasıdır.
Azadlıq heykəli

Təqdimat kitabəsində də həmçinin Bartoldinin adı qeyd edilir, bildirilir ki, heykəl Fransa Respublikası xalqı adından "Amerika Birləşmiş Ştatlarının müstəqilliyinin əldə olunmasında hər iki xalqın birliyinin və dostluğunun simvolu olaraq hədiyyə edilib." Postamentin inşası üçün ianə yığılması xatirəsinə Nyu-York birliyi tərəfindən yerləşdirilmiş bir kitabə də vardır. Heykəlin postamentinin küncdaşında Masonlar tərəfindən yerləşdirilmiş daha bir kitabə vardır.1903-cü ildə şairə Emma Lazarusun xatirəsinə onun "Yeni Kolos" əsərindən bir parçanın yazıldığı bir kitabə daha heykələ bağışlanmışdır. 1986-cı il restavrasiyasına kimi o postamentin daxilində saxlansa da, hazırda bazada yerləşən Azadlıq heykəli Muzeyində sərgilənir. Həmçinin Emma Lazaruzun həyatına həsr edilmiş və 1977-ci ildə Emma Lazarus Xatirə Komitəsi tərəfindən bağışlanmış kitabə də orada saxlanılır.Adanın qərb qurtaracağında Azadlıq heykəli ilə bağlı bir neçə heykəl vardır ki, həmin heykəllərdə iki amerikan Pulitzer və Lazarus, həmçinin üç fransız Bartoldi, Labule və Eyfel təsvir olunub. Heykəllərin müəllifi Marilendli heykəltaraş Filipp Ratnerdir.1984-cü ildə heykəl UNESCO-nun "Ümumdünya irsi" siyahısına daxil edilmişdir. UNESCO-nun "Vaciblik Bəyanatı"nda heykəl "insan ruhunun şah əsəri" adlandırılır və "çox vacib simvollar – ruhlandırıcı təfəkkür, müzakirə, azadlıq, insan haqları, köləliyin aradan qaldırılması, demokratiya və inkişafı təmsil" etdiyi bildirilir.
Azadlıq heykəli

Fiziki xarakteristikası Bütün dünyada Azadlıq heykəlinin yüzlərlə replikaları vardır. Heykəlin orijinal kiçik versiyası amerikanlar tərəfindən Parisə hədiyyə edilmişdir. Həmin heykəl hazırda Qu quşu adasında, okeanın o biri tərəfindəki bacısı ilə üzbəüz ucalmaqdadır. Uzun illər heykəlin Manhettendəki 64-cü Uest küçəsində, Azadlıq anbarı qarşısında ucalan 30 fit (9,1 m) hündürlükdə olan replikası, hazırda Bruklin muzeyində sərgilənməkdədir. 1949–1952-ci illərdə "Boy Scouts of America" təşkilatının vətənpərvərlik tədbirlərinin bir hissəsi olan "Strengthen the Arm of Liberty" kompaniyası çərçivəsində heykəlin 200-dən artıq replikası hazırlanmış, 100 inç (2, 500 mm) hündürlükdə olan bu heykəllər bütün ABŞ ştatlarına paylanmışdır. Hər nə qədər birbaşa replika hesab edilməsə də, 1989-cu il Tianamen meydan hadisələri zamanı Pekinin Tianamen meydanında ucaldılmış "Azadlıq ilahəsi" heykəlinin müəllifləri də fransız heykəltaraşların demokratik ənənəsindən təsirlənmişlər və mümkün qədər "Azadlıq heykəli"nin birbaşa imitasiyasını yaratmamağa çalışmışlar. Nyu-Yorkun digər məşhur tikililəri kimi, "Azadlıq heykəli" də Las-Veqasdakı məşhur "Nyu-York Nyu-York Otel və Kazino Kompleksi"nin bir hissəsidir.
Azadlıq heykəli

Amerikanın simvollarından biri kimi, heykəl, ölkənin sikkə və poçt markalarında əks edilmişdir. Heykəl 1986-cı ildə keçirilmiş yubiley tədbirləri çərçivəsində buraxılmış xatirə sikkələrində və 2001-ci ilin rüblük sikkələrində təsvir edilmişdir. 1997-ci ildə heykəl "Amerika Qartalı" platin külçələri üzərində əks edilmiş, Prezident dolları seriyasından olan dövriyyə qəpikləri üzərində göstərilmişdir. Heykəlin məşəlinin iki təsviri hazırda on dollarlıq əskinaslarda əks edilməkdədir. Heykəlin 2010-cu ildə nəşr edilmiş poçt markasındakı foto təsvirinin əslində Las-Veqasdakı replikanın təsviri olması iddia edilir.Heykəlin təsvirləri bir çox regional institutlar tərəfindən istifadə olunmaqdadır. 1986–2000-ci illərdə Nyu-York ştatı üzərində "Azadlıq heykəli"nin təsviri olan dövlət qeydiyyat nişanı istehsal edirdi. Milli Qadın Basketbol Assosasiyasının "New York Liberty" komandası həm öz adında, həm də loqosunda "Azadlıq heykəli"ndən istifadə etmişdir.
Azadlıq heykəli

1997-ci ildən etibarən Milli Hokkey Liqasında yarışan "New York Rangers" komandasının formasında heykəlin başı təsvir edilmişdir. Milli Tələbə İdmançılar Assosasiyasının 1996-cı ildə Nyu-Cersidəki "Izod Center" də keçirdiyi kişilər arasında basketbol yarışmasının rəsmi loqosunda da "Azadlıq heykəli" təsvir edilmişdir. ABŞ Libertarian Partiyasının rəsmi loqosunda da "Azadlıq heykəli"nin təsviri vardır.Heykəl, həmçinin, populyar mədəniyyətdə də tez-tez istifadə olunan obyektlərdən biridir. Tobi Kitin Amerikan polisinə dəstək üçün yazdığı "Courtesy of the Red, White and Blue (The Angry American)" adlı mahnıda və mahnının "Dead Kennedys" qrupu tərəfindən "Bedtime for Democracy" albomunda oxunmuş versiyada heykəl əsas simvol kimi oxunmuş və bu Reyqan adminstrasiyasının etirazına səbəb olmuşdur. Heykəlin məşəli Alfred Hiçkokun 1942-ci ildə ekranlara çıxmış "Diversant" filmində hadisələrin kuliminasiya yeridir. Kinomatoqrafiyada heykəlin ən məşhur təsvirlərindən biri 1968-ci ildə ekrana çıxmış "Meymunlar planeti" filmindəki yarısı quma batmış vəziyyətdəki təsviridir. "Qurtuluş günü", "Sabahdan sonra", "Monstro" filmlərində heykəlin dağılması təsvir edilmişdir.
Azadlıq heykəli

Yazıçı Cek Finneyin "Dəfələrlə" adlı romanında heykəlin sağ qolu 1880-ci illərdə Medison Squeə Parkda təsvir edilir. "Elmi Fantastika Ensiklopediyası"nın məsləhətçi redaktoru Robert Holdstok 1979-cu ildə yazır: ""Azadlıq heykəli" olmadan elmi fantastika necə olardı? Onilliklər ərzində o, gah səhranın ortasında tək qalıb, gah nəhənglər tərəfindən ələ keçirilib, gah yadplanetlilər tərəfindən zəbt edilib…optimizm simvolu olan Azadlıq, elmi fantastikanın əsas pessimist simvollarından birinə çevrilib." Bell, James B.; Abrams, Richard L. In Search of Liberty: The Story of the Statue of Liberty and Ellis Island. Garden City, New York: Doubleday & Co. 1984.
Azadlıq heykəli

ISBN 978-0-385-19624-6. Harris, Jonathan. A Statue for America: The First 100 Years of the Statue of Liberty. New York City: Four Winds Press (a division of Macmillan Publishing Company). 1985. ISBN 978-0-02-742730-1. Hayden, Richard Seth; Despont, Thierry W. Restoring the Statue of Liberty.
Azadlıq heykəli

New York City: McGraw-Hill Book Company. 1986. ISBN 978-0-07-027326-9. Khan, Yasmin Sabina. Enlightening the World: The Creation of the Statue of Liberty. Ithaca, New York: Cornell University Press. 2010.
Azadlıq heykəli

The Statue of Liberty. New York City: Barnes & Noble Books. 2003. ISBN 978-0-7607-3890-0. Xarici keçidlər Azadlıq Heykəli Milli Abidəsi Azadlıq Heykəli-Ellis Adası Fondu "A Giant's Task – Cleaning Statue of Liberty", Popular Mechanics (February 1932) Made in Paris The Statue of Liberty 1877–1885 — heykələ aid çoxlu tarixi fotolar.
Ədalət

Ədalət — mücərrəd mənalı sözlərdəndir. İnsanlar arasında mübahisəli məsələlərdə düzgün, qərəzsiz qərar verənlər ədalətli adlanırlar. Əxlaqi-hüquqi, həmçinin sosial-siyasi şüur kateqoriyası. Ədalət "Ədl" sözündən olub, ərəb dilində bərabərlik və insaflı mənalarını daşıyır. Gündəlik həyatımızda ədalət və zülmkarlığa aid çoxlu nümunələrlə rastlaşırıq. Məsələn, imtahanda qiyməti 3 olan şagirdə yersiz yerə 5 vermək, həmçinin cinayətkarı azad edib günahsızı zindana salmaq və s… buna misal ola bilər. Ümumi məlumat Ədalət anlayışı cəmiyyətdə ayrı-ayrı fərdlərin (sosial qrupların) praktiki rolu ilə onların sosial mövqeyi, hüquq və təəhhüdləri, əməl və əcri, əmək və mükafatlandırılması, cinayət və cəzası, insanın xidmətləri və bunların cəmiyyət tərəfindən qəbul edilməsi arasında uyğunluq tələbini ifadə edir.
Ədalət

Bu nisbətin pozulması ədalətsizlik kimi qiymətləndirilir. Ədalət şəxsiyyət, cəmiyyət və dövlətin, həmçinin hüquqi münasibətlərdə iştirak edənlərin maraqları arasındakı tarazlığı müəyyənləşdirir, bərabərlik və azadlıq ideyalarını əks etdirir. İctimai şüur tarixində Ədalətin ilk anlamı ibtidai-icma quruluşu normalarına, ümumi qəbul olunmuş qaydalara danışıqsız riayət edilməsinin qəbulu ilə bağlı idi. Sosial təcrübədə bu anlam mənfi məna daşıyırdı. Belə ki, ümumi normanın pozulmasına görə cəza tələbi irəli sürülürdü, bunun praktiki ifadəsi isə qəbilə intiqamı institutu idi. Ədalətin insanların ayrı-ayrı nemətlərə yiyələnməsini də ehtiva edən daha mürəkkəb və müsbət mənası fərdin qəbilədən ayrılması dövründə meydana gəlmişdi. İlkin olaraq o, əsas etibarilə, həyat vasitələrindən istifadədə və hüquqlarda bütün insanların bərabərliyi mənasını daşıyırdı. Xüsusi mülkiyyətin və ictimai bərabərsizliyin meydana gəlməsi ilə Ədaləti bərabərlikdən fərqləndirməyə başlamış, bu anlayışa insanlar arasında onların dəyərliliyinə uyğun gələn mövqe fərqlərini də daxil etmişdilər. Aristotel Ədalət anlayışını – geniş və dar mənalarda işlətmişdir.
Ədalət

Ümumi, geniş mənada Ədalət ictimai həyatın məntiqiliyidir; onu insanlar arasında sosial baxımdan bütün nizamlanmış münasibətlərin əxlaqi meyarı, ictimai işlərdə son əxlaqi-istinadedici instansiya kimi müəyyənləşdirmək mümkündür. O, sosial sahəyə proyeksiya olunmuş mənəviyyata uyğun gəlir. Xüsusi, dar mənada Ədalət insanların birgə yaşayışının mənfəət və məşəqqətlərinin bölüşdürülməsində əxlaqi cəhətdən sanksiyalaşdırılmış uyğunluq, cəmiyyətdə və dövlətdə münaqişədə olan maraqların və fəaliyyətlərinin qarşılıqlı tarazlaşdirmasının kooperasiyası üsulunun özünün təkmillik dərəcəsidir. Ədalət nəzəriyyəsində bir-birinə qarşılıqlı ehtiyacları olan və bu mənada öz aralarında bərabər olan fərdlər birgəyaşayış aspektində nəzərdən keçirilirlər. Fərdlər birlikdə cəmiyyəti təşkil etdiklərinə, icmalar halında yaşadıqlarına görə də müəyyən ümumiliyə malikdirlər. Məhz bu fundamental cəhət Ədalətin başlanğıcıdır. Aristotelin formulə etdiyi "digərinə münasibətdə Ədalətlilik bərabərliyin özüdür (to ision)" müddəası Ədalətin əxlaqi-hüquqi əsasıdır.
Ədalət

Etik cəhətdən Ədalət xoşbəxt olmaq imkanında və bunun üçün zəruri (hər kəs üçün özünə lazım olan) nemətlərin əldə olunmasında bərabərlik rolunu oynayır. Ona görə, hər hansı bitkin Ədalət konsepsiyası bütün fərdlər üçün eyni dərəcədə əlçatan olan təməl dəyərlərə əsaslanır, hər bir sosial Ədalət təcrübəsi isə bütün vətəndaşlar üçün bərabər dərəcədə əlçatan olan və tarixən konkret xarakter daşıyan maddi və mənəvi nemətlər məcmusunu nəzərdə tutur. Hüquqi aspektdə Ədalət formal bərabərlik, tələblərin, qanunların, qaydaların, normaların miqyasının eyniliyidir. Öz aralarında hüquq subyektləri qismində bərabərləşdirilən şəxslərə çevrilmiş fərdlər və onların hərəkətləri bu meyarlarla "ölçülür". Ədalət əxlaqda və hüquqda bərabərlik demək olsa da, əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Əxlaqi (etik) Ədalət sonsuzluqların bərabərliyidir, insanların hər biri öz iddialarında və səylərində yeganə, əvəzedilməz, tükənməz olduqlarına görə bərabərdirlər. Hüquqi Ə. vahidlərin bərabərliyidir, o, riyazi bərabərlik qanunlarına tamamilə uyğun gəlir.
Ədalət

Müəyyən mənada yalnız onu bərabərlik hesab etmək mümkündür, çünki insanlar burada məhz hüquq subyektləri kimi bərabərdirlər. İnsanlar sosial məkanın "həmtəsisçiləri" qismində bərabərdirlər, lakin təsis aktının özü təsis edilən sosial məkan strukturunu (əmək bölgüsü, idarəetmə orqanlarının ayrılması və s.) yaradan mövqelərin və məşğuliyyətlərin qeyri-bərabərliyinin legitimləşdirilməsindən ibarətdir. Problem bərabərliyin və qeyri-bərabərliyin uyğunlaşdırılması və birləşdirilməsindən ibarətdir. Onun çətin həll olunması Ədalət uğrunda mübarizə şüarı altında baş verən bütün ictimai iğtişaşların əsas mənbəyidir. Ədalətin hələ Aristotel tərəfindən fərqləndirilmiş və sonrakı bütün Ədalət nəzəriyyələrinin əsasına çevrilən iki növü (forması) var: bölüşdürücü, yaxud distributiv və bərabərləşdirici, yaxud retributiv. Bölüşdürücü Ədalət şəxslərin dəyərliliyi nəzərə alınmaqla, onların ümumi işə töhfələrindən, cəmiyyət miqyasında "xüsusi çəkiləri"ndən asılı olaraq nemətlərin və buna müvafiq vəzifələrin bölüşdürülməsidir. Burada şəxslərin keyfiyyəti nəzərə alınır.
Ədalət

Bölüşdürücü Ədalətin normaları cəmiyyət tərəfindən, əsasən, onun obyektiv qanunları ilə müəyyənləşsə də, özündə subyektivlik, xalqların, nəsillərin, şəxsiyyətlərin mental xüsusiyyətlərinin və iradi qətiyyətinin aşkar izlərini daşıyır. Bölüşdürücü Ədalətin tarixən formalaşmış üç əsas prinsipi var: hər kəsə – eyni şeyi (hamlıya bərabər miqdarda), hər kəsə – xidmətlərinə görə, hər kəsə – tələbatına görə. Hazırda "hər kəsə xidmətlərinə görə" prinsipi müasir cəmiyyətlərdə əsas olaraq qəbul edilir. Digər prinsiplər də mühümdür, lakin onların tətbiq sahələri nisbətən dardır; məs., baza dəyərləri olan nemətlərin (insan hüquqlarının) bölüşdürülməsi "ümumi bərabərlik" prinsipi ilə həyata keçirilir, uşaqların sayından asılı olaraq sosial yardımın, yaxud vergi imtiyazlarının ayrılması isə "hər kəsə tələbatına görə" prinsipinə uyğun gəlir. Bərabərləşdirici Ədalətdə şəxslərin dəyərliliyi diqqətə alınmır. Burada söhbət ictimai münasibətlərin Aristotel tərəfindən ixtiyari və qeyri-ixtiyari mübadilə kimi adlandırılmış iki tipindən – əşyaların mübadiləsindən və cəzalardan gedir. Əşyaların mübadiləsi onların həqiqi dəyərlərinə uyğun həyata keçirildiyi halda Ədalətli hesab edilir.
Ədalət

Bərabərləşdirici Ədalətin məkanı, əsasən, bazardır: burada alıcının kimliyi deyil, onun nə qədər hesab ödədiyi mühümdür. Cəzalarda Ədalətli qiymətləndirmə cinayət nəticəsində vurulmuş zərərə adekvat olan ölçünü tapmaqla, cəzanın qaçılmazlığı – cinayətin kim tərəfindən həyata keçirilməsindən asılı olmayaraq cəzanın verilməsidir. Bölüşdürücü Ədalət, əsasən, məişət səviyyəsində (subyektiv ifadə olunmuş aspektdə), bərabərləşdirici Ədalət isə işgüzar (obyektləşdirilmiş) aspektdə ictimai münasibətlərin əxlaqi-tənzimləyici əsaslarını yaradır. Konkret cəmiyyətlər, adətən, Ədalətin bu və ya digər formasına (məs., feodal və sosialist cəmiyyətləri bölüşdürücü, burjua cəmiyyətləri isə bərabərləşdirici Ədalətə) üstünlük versələr də, onların hər birində hər iki forma təmsil olunur. İslamda ədalət Ədalət Allahın sifətlərindən biri olduğu halda, Əhli-beyt (ə) məktəbi tərəfindən dinin əsasları olan (Üsuliddinin) ikinci əsası kimi sayılmışdır. Yəni bu məsələ Allahın birliyi, Nübüvvət və s. əsasların kənarında yerləşdirilmişdir. Dini termində , ədalət zülmkarlığın ziddinə olan bir kəlmə olub, "hər kəsin haqqını özünə vermək" və "hər şeyi öz yerinə qoymaq" kimi mə'nalara malikdir.
Ədalət

Allah təala heç vaxt zülmkarlıq etməz və hətta qarışqanın da belə haqqını tapdalamaz və ona zülm etməz. İlahi ədaləti iki hissəyə bölmək olar: Təkvini ədalət; Təşrii ədalət;Təkvini ədalətdən məqsəd, kainatda ilahi ədalətin hökm sürməsi və ədalətin bütün varlıqlar arasında hakim olmasıdır. Təkvini ədalətin isbatı üçün kainatda olan nizam-intizam, həmçinin ədalət üzündən yaranmış varlıqların vücudunu müşahidə etmək kifayətdir. Allah təalanın hər növ zülmkarlıqdan uzaq olmasının isbatı üçün ağıl və Qur'an ayələri, həmçinin rəvayətlərdən istifadə olunur. Ağılın hökmünə əsasən kainatın xaliqi hər növ zülmkarlıq və insafsızlıqdan uzaq olmalıdır. Əks təqdirdə Allah təalanın sifətlərindən biri sayılan "hikmət"-in mə'nası olmayacaqdır. Heç bir ağıl və məntiq, zülmkar Rəbbi təsdiq etməz, çünki zülmə əl atan şəxs ya kimdənsə qorxur və onun şərrindən uzaq qalmaq istəyir, ya kimə və ya nəyəsə ehtiyacı vardır.