LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Füzuli kantatası

Mənəvi və fiziki gözəllik, şəxsiyyətin tərbiyəsi, əməksevərlik, cəsarət və digər gözəl insani keyfiyyətlər şairin əsərlərinin özəyini təşkil edir.Bəstəkar əsər üzərində çalışmağa başlamazdan əvvəl Füzulinin divanlarını, o cümlədən “Leyli və Məcnun” poemasını öyrənmiş daha sonra isə bu iri külliyyatdan “Söz”, “Ney kimi”, “Məni candan usandırdı”, “Ol pərivəş” qəzəlləri və “Leyli və Məcnun” poemasının “Bu Məcnuna anası pənd verdiyidir və Bustani məlamətdən xari-nədamət dərdiyidir” hissəsindən “Qəzəli-Ustad” qəzəllərindən istifadə etmək qərarına gəlmişdir. Kantata bir-birinə bağlı olmayan, geniş, ətraflı musiqidən ibarətdir. Kantatanın poetik əsası kimi götürülmüş kiçik qəzəllər hissələrin formasını müəyyən edir. Bunlar hər şeydən əvvəl, kupletli və ya adi üçhissəli formalardır. Kantatanın əhval-ruhiyyəsi, əsasən lirik xarakter daşıyır. Əsərin fəlsəfi ideyası, əqidəsi bəstəkar tərəfindən ümumiləşdirilmiş emosional obrazlarla təmsil olunur.
Füzuli kantatası

Burada Cahangir Cahangirovun musiqi dili üçün xarakterik olan cəhətlərdən biri – nəqledicilik təzahür edilmişdir. Bu xüsusiyyət kantatanın birinci hissəsinin girişində və ikinci hissəsində qabarıq, tələsmədən, aramla hərəkət edən aydın musiqi ifadəsində verilir. Giriş həm də xalq çalğı alətləri ifaçılarının tonal dayaq göstərməsini xatırladır. Bəstəkar öz dinləyicisini Füzulinin obrazlar aləminə aparan kantatanın “Söz” adlanan birinci hissəsində musiqi vasitəsilə sözün zənginliyi haqqında danışır və sözün insan fikirlərinin sevinci və dərdini, dərin hisslərini göstərmək qüvvəsinə malik olmasını açmağa çalışır. Müəllif lad-harmoniya və orkestr vasitəsilə (major və minor qarşılaşdırılması, muğamın şöbələri, orkestr qruplarının, nüansların müxtəlifliyi, kontrastlıq f/p) bədii məzmunun zərif, incə xüsusiyyətini qeyd edir. Mətnin obrazlı ifadəsi üçün bəstəkar müxtəlif melodik hərəkətləri və polifonik yazını xüsusi olaraq nəzərə çatdırmağa səy göstərir.Birinci hissənin lirik-fəlsəfi əhval-ruhiyyəsi kodada dramatizm xüsusiyyətini əldə edir.
Füzuli kantatası

Qəzəllərdə istifadə olunan əruz vəzni musiqi ilə də qeyd olunur. Əruz vəzni üçün səciyyəvi olan vurğuların dəqiq bölüşdürülməsi, ayrı-ayrı beytlərin təkrarı musiqi ibarələrinin improvizasiyalı sonluqlarına imkan yardır.İkinci hissədə öz sevgilisi üçün darıxan şairin obrazını yaradan solistin “Məni candan usandırdı” adlı lirik-kədərli mahnısı kantatada aparıcı rol oynayır. Kulminasiyanı təşkil edən orta şöbədə solist “Şəbi-hicran” ifadəsi ilə başlayan xorla özünəməxsus tərzdə dialoq aparır. Sərbəst, səmimi axan melodiyanın “ahəngdarlığı” xor və orkestrın unison müşayəti ilə qeyd olunur. Kantatanın bu hissəsində melodiya və musiqinin inkişafında muğam üslublarının təsiri xüsusilə hiss olunnur. Cahangir Cahangirov bunlardan böyük ustalıqla istifadə edir.
Füzuli kantatası

Lad şöbələrinin inkişafı ardıcıl olaraq tez-tez tonika dayağına qayıtmaqla gedir. Məslən, musiqi si bemol minorda Şur muğamında başlayır. Sonra lya bemol Şahnaza keçir və mi bemol Rastdan sonra yenə də si bemol Şura və lya bemol Şahnaza qayıdır. Kantatanın mərkəzi kulminasiya hissəsi Bayatı-Kürdün (Şurda) kulminasiya şöbəsi ilə üst-üstə düşür. Burada mənbəyini muğamdan götürən variantlılıq prinsipi müəyyən dərəcədə hərtərəfli inkişaf təəssüratı yaradır.İkinci hissə üç hissəli formada yazılmışdır. Belə ki, bütün bölmələr intonasiya nöqteyi-nəzərindən bir-birinə sıx bağlıdır.
Füzuli kantatası

Bu bağlılığa iki amil kömək edir: birinci amil – hər bir yeni bölmə əvvəlki bölmənin inkişaf variantı kimi qavranılır; ikinci amil – bütün bölmələrin birləşməsində leytmotiv rolunu oynyan mövzudur. Bu mövzu ilk dəfə ikinci hissənin orkestr girişində, daha sonra xorun və solistin ifasında eşidilir.Bu mövzu müəyyən dərəcədə üçüncü hissəyə də daxil olur. Kantatanın üçüncü hissəsində insanda alicənablıq və ruh yüksəkliyi kimi hissləri canlandıran sevgi tərənnüm edilir. Finalın kənar hissələri (üçüncü hissə də üç hissəlidir) lirikdir. Onlar sanki kantatanın əvvəl edilmiş lirik cizgilərini davam etdirir. Kantata Rəzul Rzanın Füzuliyə həsr edilmiş şeri əsasında kiçik fuqatolu koda ilə yekunlaşır.
Füzuli kantatası

Bu kodada C. Cahangirov xor fakturasının kamil bilicisi olmağı özünü büruzə vermişdir. Koda, təbii, melodik nəfəsə tabe olaraq çox azad inkişaf edir. Bəstəkar tərəfindən geniş istifadə olunan polifoniya yazının müxtəlif variantlarında istifadə olunması həmiə müəyyən poetik məxmunla diktə olunur.Cahangir Cahangirovun "Füzuli" kantatasından bəhs edən Tahir Abbaslı qeyd etmişdir: Lad-məqam xüsusiyyətləri Birinci hissə Üç hissəli kantatanın bir hissəsinin girişi iki bölmədən ibarətdir. Burada birinci bölümdə “Rahab” muğamından sitat kimi istifadə olunmuşdur. “Rahab” muğamının intonasiyalarının səsaltı polifonik ifadələri orkestr vasitəsi ilə ifa olunduqdan sonra, sanki bu bölümün öz mövzusunu tamamlayır. Daha sonra isə ikinci bölüm yeni ritmik mövzunun səslənməsi ilə başlayır.
Füzuli kantatası

Tədqiqatçı N. Mirzəyeva bu hissənin iki müqəddimədən ibarət olduğunu qeyd etmişdir.Giriş hissəsindən sonra gələn bölümlər a+b+a1+b1 formasında “Söz” qəzəli və c+d+c formasında isə “Ney kimi” qəzəlinin beyt misraları ilə əhatələnir. Qəniyev 11 Beləliklə, giriş hissəsinin birinci bölümü Ad libitum, ikinci bölümü Andante, “Söz” qəzəli ilə əhatələnən bölümdə isə Meno Mosso, Piu mosso templərindən, 6/8, 2/4, ¾, 4/4 ölçülərindən, poco piu mosso, ritenuto, espressivo, crescendo, diminuendo, p, pp, ppp və f, ff, fff nüanslarından istifadə olunmuşdur. “Ney kimi” qəzəli ilə əhatələnən bölüm isə Maestoso nüansında başlayır. 4/4 ölçü və Es dur tonallığı bu bölüm üçün xarakterikdir. Burada mf, f, ff, espressivo, poco piu mosso, largo con forzo, crescendo, diminuendo nüansları özünü büruzə verir. Bu hissədə c bölümü xor səslərində, d bölümü isə böyük simfonik orkestrın ifasında səslənir.
Füzuli kantatası

C bölümünün reprizası zamanı orkestr səslərində səsaltı polifonik elementlər özünü büruzə verir. Hər iki bölümün sonu üçün fermato işarəsi xarakterikdir. Bu hissə a+b+a1+b1+c+d+c formasında istifadə edilir.Bu hissədə melodik və monodik səslənmələr həm dirijordan, həm də orkestr ifaçılarından ustalıq tələb edir. “Rahab” muğamının intonasiyalarının orkestr girişində özünü dəyişkən ritmdə büruzə verməsi və daha sonrakı ifalarda lad və ölçü dəyişkənliyinin meydana çıxması dirijorluq texniki qaydalarını zənginləşdirir. Qadın xorunun sinopkalı çıxışından sonra dirijor bas səslərin uzanmasını təmin edir və bu zaman tenor səslərində ¾ ölçüdə melodiyaların qarışıq gizli, aksentləri özünü göstərir. İkinci hissə Kantatanın ikinci hissəsi özündə geniş musiqi fikirlərini cəmləşdirir.
Füzuli kantatası

Burada orkestr girişindən sonra Füzulinin “Məni candan usandırdı” qəzəlindən bütünlüklə melodik xətlərin inkişafı boyu istifadə olunmuşdur. Bəstəkar bu hissədə müstəqil musiqi mövzuları ilə mürəkkəb üç hissəli forma yaratmağa müvəffəq olur. A və b bölümlərindən əvvəl orkestrin ifasında giriş partiyası səslənir və bu bölümlərin təkrarından sonra koda üzə çıxır. Burada a bölümü “Məni candan usandırdı” qəzəlinin birinci beyti ilə, b bölümü ikinci və üçüncü beytlə, c bölümü isə dördüncü beytlə kişi xorunun solo altın deyişməsi ilə ifadələnir. Bu hissədəki kulminasiya c bölümündə dördüncü beytin birinci misrası ilə kişi xorunun iştirakı ilə verilir. Yenidən üzə çıxan a və b bölümləri əvvəlki a və b bölümlərini təkrarlayaraq kodaya giriş yaradır.Təkrarlanan a və b bölümündə qəzəlin beş, altı və yeddinci beytlərindən istifadə olunmuşdur.
Füzuli kantatası

Koda yeddinci beytin sonuncu misrası ilə üzə çıxır. Burada kişi xorunda tenor və bas səslərin sual-cavabı polifonik imitasiya formasında verilir. Bu hissə axıra qədər Moderato tempində və 4/4 ölçüdə özünü göstərir. Burada pp, ppp, f, ff, ritenuto, crescendo nüanslarına və aksentlərə rast gəlinir. Bu hissənin səslənməsi b moll tonallığındadır. Həmçinin politonallıq prinsipi də meydana gəlir.
Füzuli kantatası

Bu hissəni qısa aqogik fasilədən sonra kişi xoru və altın solosu tamamlayır.İnstrumental ifada f nüansı, daha sonra isə həzin melodiya özünü büruzə verir. Orkestrdə fleytanın duodesimol fiqurasiyalı passajı həm ifaçı, həm də dirijorun dəqiq incəliyi ilə həyata keçirilir. Solo altın çıxışı zamanı orkestr müşayiətinin sinkopalı notlarla ifa olunur, həmçinin, triol və sekstol notları səslənir. Dirijorun qarşısında isə altın və kişi xorunun deyişməsində bədii-estetik obrazların dəqiq açılışının əks olunması hədəfi durur. Üçüncü hissə Kantatanın üçüncü hissəsi bəstəkar tərəfindən təntənəli final kimi verilir. Tədqiqatçı N. Mirzəyeva bu hissəni mahiyyət etibarı ilə iki bölümə ayırmış və beş hissədə izah etmişdir.
Füzuli kantatası

I instrumental giriş, xor, vokaliz, II Meno mosso qəzəlin birinci beytinə unison xor, orkestr interlüdiyası, III Moderato qarışıq tipli giriş: orkestr-xor-vokaliz, IV tuttidə xor və orkestr üçün Rəsul Rzanın “Gəl ey dövrün cəfasından” şeirinin bir bəndindən istifadə edilmişdir. Mətnin dörd misrası aabb prinsipinə, son iki misra isə b materialına əsaslanır. V kodada isə “Böyük ustad” misrasından istifadə olunur.Bu hissə Alleqro tempində başlamasına baxmayaraq burada Meno mosso, Moderato temp dəyişkənliklərinə rast gəlinir. Kontrast nüanslardan istifadə mövzuların dramatikləşməsində böyük rol oynayır. Belə ki, burada p, pp, ppp, f, ff, sf, ritenuto, diminuendo, crescendo nüansları bir-birini əvəz edir. Temp və nüans müxtəlifliyi ilə yanaşı 2/4, ¾, 4/4, 6/8, 6/4 dəyişkən ölçülər özünü büruzə verir.Kantatanın üçüncü hissəsi gis moll tonallığındadır.
Füzuli kantatası

Hissənin orkestr girişi Melodik və monodik çalarlarla zəngindir. Burada müqəddimə, instrumental giriş, xor-vokaliz şəklində ifadələnir. Girişdə ikinci rəqəmin beş və altıncı xanələrində cis moll tonallığına yönəlmə baş verir. Daha sonra glissandodan sonra Meno mossoya qədər olan instrumental bağlayıcı partiya Cis dur tonallığına yönəlmə ilə özünü göstərir. Meno mossodan espresivoya qədər olan tenorun solosu və qadın xorunun buna cavabı on iki xanəlik period şəklində “Can vermə qəmu eşqə ki, eşq afəti candır” beyti ilə ifadələnir.Şair Rəsul Rzanın “Gəl ey dövrün cəfasından” bəndinin misraları ilə həm bu hissənin, həm də bütün kantatanın kulminasiyası səslənir. Burada ilk iki misra eyni tematik mövzuda aa bölümünü, üç və dördüncü misra isə yeni tematik mövzuda bb bölümünü yaradır.
Füzuli kantatası

Hissənin sonunda yüksək səslərdə ifa olunan unison xor səsləri 4/4 ölçüdə dörd xanə və sonrakı xanənin birinci zərbəsinə qədər uzadılır.Əsərdəki poetik obrazlardan irəli gələn dramaturji xətt bəstəkar tərəfindən muğam intonasiyaları üzərində yaranmış melodiyalarda əks olunmuşdur. Muğam intonasiyalarının xalq musiqisi koloriti çərçivəsində melodik və ritmik çalarlarla verilməsi, onu harmoniyaya ciddi təsir etməsinə səbəb olmuşdur. İfası və səsyazmaları 1959-cu ildə Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri, Azərbaycan Dövlət Xor Kapellası və Şövkət Ələkbərovanın ifasında ilk dəfə Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrında əsər tam şəkildə ifa edilmişdir. Əməkdar jurnalist Flora Xəlilzadə bu barədə qeyd etmişdir: Daha sonra kantata nadir hallarda tam şəkildə səsləndirilmiş, daha çox onun ikinci hissəsi məşhurluq qazanmışdır. 1960-cı illərdə kantatanın ikinci hissəsi Şövkət Ələkbərova tərəfindən ifa edilmiş və lentə alınmışdır. 1970-ci illərdə kantatanın ikinci hissəsi Rəşid Behbudov tərəfindən lentə alınmışdır.2009-cu ildə kantatanın ikinci hissəsinin ikinci bölümü Nadir Qafarzadə tərəfindən lentə alınmış və musiqi videosu çəkilmişdir.
Füzuli kantatası

2015-ci ildə kantatanın ikinci hissəsi Lalə Məmmədova tərəfindən ifa edilmiş və Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrının səhnəsində musiqi videosu çəkilmişdir. Mahnı həmçinin Güllü Muradova (2011), Fərqanə Qasımova (2016), Nuriyyə Hüseynova (2010), Şahnaz Haşımova (2018, Gəncə Dövlət Filarmoniyasının Xalq Çalğı Alətləri Orkestrinin müşayiəti ilə) və başqaları tərəfindən ifa edilmişdir. Quliyeva, Leyla. Cahangir Cahangirov. Bakı: "Şərq-Qərb" nəşriyyatı. 2014.
Füzuli kantatası

Ruhumuzu titrədən mahnıların müəllifi – Cahangir Cahangirov. Ziyalılar. Bakı: "Kaspi". 7 iyul 2016. Abbaslı, Tahir. Cahangir Cahangirov – ecazkar “Şəbi-hicran...” nəzmini füsunkar “Füzuli” kantatası nəğməsinə də çevirən böyük bəstəkarımız.
Füzuli kantatası

Bakı: Mədəniyyət. 17 iyun 2017. Həmçinin bax Şövkət Ələkbərova Cahangir Cahangirov Cahangir Cahangirovun əsərlərinin siyahısı Xarici keçidlər "Füzuli". Cahangir Cahangirov. – Bakı Musiqi Akademiyası. Qurbanlı, Ramilə.
Samir Bağırov

Samir Bağırov (21 avqust 1967, Bakı) — Azərbaycanın estrada müğənnisi. Samir Bağırov Azərbaycanda müasir estradanın yaradıcılarından biri hesab olunur. Müğənni daima qeyri-adi görünüşü ilə fərqlənib. Həyatı və kariyerası 1967-1987: Səhnəyə ilk addımları Samir Rafiq oğlu İsayev (Samir Bağırov tatar əsilli atasının deyil, ata nənəsinin soy adından istifadə edir) 21 avqust 1967-ci ildə Qax rayonu Dəymədağlı kəndində anadan olub. Bakı Musiqi Akademiyasının klassik vokal şöbəsinə daxil olmuşdur. Konservatoriyada təhsil aldığı müddətdə sovet ordusuna hərbi xidmətə çağırıl və hərbi xidmətdə olduğu zaman hərbi-ansamblın konsertlərində solist kimi çıxış edir. Hərbi xidməti Ukraynada başa vurub. Hərbi xidməti başa vurduqdan sonra konservatoriyada təhsilini davam etdirib, başa vurur.
Samir Bağırov

İlk dəfə Teymur Mirzoyevin rəhbərlik etdiyi "Qaya" dövlət orkestrində işləməyə başlayıb. 1988-1991: Bakı Payızı-88 Yalta-91: Moskva-Yalta-Tranzit 1993-1999: 90-cı illər | Taleyin oyunu Taleyin oyunu 90-cı illərdə Samir Bağırova ən böyük uğuru Taleyin oyunu adlı mahnı gətirir və məhz bu mahnı ilə o daha çox tanınmağa başlayır. Musiqisi və sözləri Zaur Abdullayevə məxsus olan mahnı pop rock janrında bəstələnib. 2000-2001: Sevgilim XXI :Sevgilim Yalta-91 müsabiqəsində ifa etdiyi Sevgilim mahnısı ilə 2-ci yerə layiq görülmüş Samir 2000-ci ildə bir daha bu mahnıya yeni nəfəs verməyi qərara alır. Bu dəfə yeni üslubda ifa olunan Sevgilim daha böyük uğur gətirir. Stas Rubenchikin rejissoru olduğu klip The Best mükafatına layiq görülür. Klipin prezintasiyası Sərin restoranında baş tutur. Yeni klipin ardından tamaşaçılara ilk Sevgilim XXI albomuda təqdim olunur.
Samir Bağırov

2001-ci ildə isə Sumqayıt şəhərində Sevgilim XXI adlı xeyriyyə konserti verilir. 2000-ci illərin əvvəlinə qədər Samir Bağırov müxtəlif janrlarda mahnılar ifa edir. 2007-ci ilin sonunda isə müğənni səhnələrdən bir müddət uzaqlaşmağı qərara alır. Müxtəlif şou-proqramlarda çıxış etsədə televiziyalardan yox olması ilə medianın gündəmindən düşmür. Müğənni özü isə səhnələrdən getməsinin əsas səbəbini heç kəsə açıqlamasa da jurnalist Seymur Zakaryayevə verdiyi müsahibələrdən birində maqazin proqramlarında baş verən qalmaqalların və səhnələrdə baş verən dəyişikliyin onun yaradıcılığına mənfi təsir göstərdiyini vurğulamışdı. 2010-2011: Qayıdış Uzun illər səhnələrdən yox olsa da 2010-cu ildə yeni mahnı ilə yenidən yaradıcılığındakı araya son verən müğənni bu dəfə Son yarpaq adlı mahnıyla bir çox verlişlərin qonağı olur. 2011-ci ildə isə Zülfiyyə Xanbabayeva ilə Sənin üçün duetini ifa edir. Yaradıcılıq Bağırovun yaradıcılığına təsir edən müğənnilər arasında Alla Puqaçova, Müslüm Maqomayev, Rəşid Behbudov, Vitni Hyustonu göstərmək olar.
Samir Bağırov

Verdiyi müsahibələrində daima Alla Puqaçovaya olan uşaqlıq sevgisini xüsusi vurğulayır. 90-cı illərdə verdiyi bir müsahibələrdən biri isə Vitni Hyustonla bağlı olur ki, müğənni onu "Pop musiqisinin fenomeni" adlandırır. Musiqi üslubu Bakı Payızı 88 müsabiqəsində diplomant olub. Yalta 91 müsabiqəsində laureat adını qazanıb. Grand Milli Mükafatı 2000-ci il. Grand Milli Mükafatı "İlin dueti" Briliant Dadaşova ilə. The Best Of Best mükafatı Musiqili Meydan yarışmasındakı çıxışına görə. The Best mükafatı "İlin ən yaxşı klipi" Altun Nar mükafatı "Best multi-genres singer" Münsif olduğu yarışmalar 2000-2001-ci illərdə Samir "Bakı payız 2000 və 2001" müsabiqəsinin münsiflər heyətinə dəvət olundu.
Samir Bağırov

Beş ildən sonra Brilliant Dadasovanın təşkil etdiyi "Akademiya Musiqi Şou" müsabiqəsində münsiflər heyətində çıxış edir. 2000-ci ildə isə Samir Moda həftələrində "Miss Azərbaycan"da münsiflər heyətində iştirak edib. Musiqi videoları İlk dəfə 1995-ci ildə Sevgi adası adlı klipiylə MDB məkanında birinciliyi qazanan müğənni 2000-ci ildə Sevgilim klipiylə gündəmə gəlir. Bütün kliplərində daima fərqli obrazları canlandırır. De, kim eşitsin? Yağışın nəğməsi Deyirdim sənə Sevmədin gülüm Səninlə - (feat.Aygün Kazımova) (2016) Gözəl vətən - (feat.Flora Kərimova) Geri verərmi - (feat.Brilliant Dadaşova) De, kim eşitsin? - (feat.Sevil Hacıyeva) Inanıram - (feat.Sevil Hacıyeva bəstəkar Mikayıl Vəkilov) Bir daha - (feat.Aygün Kazımova) Sənin üçün - (feat.Zülfiyyə Xanbabayeva) Xəbər səndən heç yox - (feat.Samirə Allahverdiyeva) Sənsiz keçən ilk gecəm - (feat.Xatun Əliyeva) Diskoqrafiya Sevgilim XXI (2000) Sənsizlik (2004) Turlar və konsertlər Xaricdə çıxışlar "Yalta-91" Qaliblərin konserti Rusiya Musiqi Teatrı (1992) Konsert turu Manana Caparidze ilə (2000) Regional konsertlər Rock Concert 1991 Tac qrupu ilə Yaşıl Teatr "Bakı-1993" Respublika sarayı (1993) Sumqayıt şəhəri Sevgilim XXI (2001) Şəhriyar adına saray Manana Caparidze ilə (2003) Televiziya konsertləri Bakı Payızı 88 "Qaliblərin konserti" Ulduzlar Bağı Doğum günü konserti "30 yaş" Doğum günü konserti (2003) Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılıq gecəsi Eldar Mansurov "İçəri şəhərin nağılları" Rəşid Behbudov "90 illik yubiley" Müslim Maqomayev "60 illik yubiley" Həmçinin bax Azərbaycan müğənnilərinin siyahısı Azərbaycan pop musiqisi
Leonardo DiKaprio

Leonardo DiKaprio (11 noyabr 1974[…], Los-Anceles, Kaliforniya) — amerikalı aktyor və film prodüseri. Karyerasının başlanğıcından 2019-cu ilədək çəkildiyi filmlər 7.2 milyard dollar gəlir gətirib və o, dünyanın ən çox qazanan aktyorlarının illik reytinqinə 8 dəfə başçılıq edib. O, bir "Oskar", üç "Qızıl Qlobus" və bir çox mükafatlara layiq görülüb. Los-Ancelesdə anadan olan DiKaprio karyerasına 1980-ci illərin sonlarında televiziya reklamlarında görünməklə başlayıb. 1990-cı illərin əvvəllərində komediya janrında olan "Parenthood" kimi müxtəlif televiziya seriallarında təkrarlanan rollarda oynayıb. İlk böyük film işi və baş rolu "Bu oğlanın həyatı" filmi ilə olub. 1997-ci ildə "Titanik" filmi ilə beynalxalq şöhrət qazanıb. Leonardo Vilhelm DiKaprio 11 noyabr 1974-cü ildə Kaliforniyanın Los-Anceles şəhərində doğulub. O, İrmelin Indenbirken və Corc Di Kaprionun yeganə övladıdır. Onun anası İrmelin hüquq katibi, atası Corc isə komiks rəssamı və distribütoru olub.
Leonardo DiKaprio

Valideynləri kollecdə oxuyarkən tanış oldular və daha sonra məzun olduqdan sonra Los-Ancelesə köçdülər. Anası alman mənşəli, atası isə italyan və alman əsillidir. Onun ana tərəfdən babası Vilhelm Indenbirken alman idi. Ana tərəfdən nənəsi Helen Indenbirken isə Almaniyada yaşayan rus mühacir idi. DiKaprio katolik inancı ilə böyüdülüb. Bəzi mənbələr Leonardo DiKaprionun ana tərəfdən nənəsinin Ukraynanın Odessa şəhərində anadan olması ilə bağlı yalan iddialar irəli sürüb. Ancaq bu iddiaları təsdiqləyən heç bir dəlil yoxdur. DiKaprionun Ukraynada doğulmuş və ya Ukrayna irsi olan qohumlarının olması barədə heç bir məlumat yoxdur.DiKaprionun valideynləri onun adını Leonardo qoymağı seçiblər, çünki anasının hamiləlik dövründə xüsusi anı olub. O, İtaliyanın Florensiya şəhərindəki Uffitsi muzeyini ziyarət edirdi və təsadüfən Leonardo da Vinçinin rəsminə baxırdı. Elə həmin an körpəsinin bətnində təpik vurduğunu hiss etdi. Təsadüfdən və tanınmış rəssama olan heyranlıqdan ilhamlanaraq, oğullarına Leonardo adını qoymağa qərar verdilər. Leonardo DiKaprionun cəmi bir yaşı olanda atasının başqa qadına aşiq olması səbəbindən valideynləri boşanmaq qərarına gəliblər.
Leonardo DiKaprio

Bu vəziyyət atasının sonda ailə evindən köçməsinə səbəb oldu. Valideynləri uşağını birlikdə böyütmək üçün Los-Ancelesdəki Echo Parkda bir-birinə bağlı olan iki eyni kottecə köçmək qərarına gəldilər. DiKaprionun atası sevgilisi və onun oğlu Adam Farrarla eyni evdə yaşayırdı. Zamanla DiKaprio və Adam arasında güclü və xüsusi münasibət yarandı. DiKaprio və anası sonda Los Feliz də daxil olmaqla Los-Ancelesin başqa bölgələrə köçdülər. O, valideynlərini "sözün hər mənasında bohem" adlandırıb, yəni onların qeyri-ənənəvi və azad ruhlu həyat tərzi var idi. O, həmçinin onları "dünyada ən çox güvəndiyim insanlar" adlandırıb, onlara olan dərin etimadı və etibarını vurğulayıb. DiKaprio fahişəlik, cinayət və zorakılıqla dolu olan kasıb məhlədə böyüdüyünü bildirib. O, dörd il Los Angeles Center for Enriched Studies (LACES)-də oxuyub. Bundan sonra o, Seeds İbtidai məktəbinə gedib. Bu məktəbi bitirdikdən sonra John Marshall Liseyinə daxil oldu.DiKaprio dövlət məktəbinə getməyi sevmirdi və bunun əvəzinə aktyorluq karyerasını davam etdirmək istəyirdi.
Leonardo DiKaprio

Təhsilini başa vurmamış məktəbi tərk etdi, lakin sonra çox çalışdı və nəticədə diplom ala bildi.O, uşaq ikən okean bioloqu ya da aktyor olmaq istəyirdi. DiKaprio sonda aktyor olmağı seçdi. O, personajları və insanları təqlid etmək üçün təbii istedada malik idi və başqalarının onun aktyorluq bacarığına necə reaksiya verdiyini görməkdən böyük həzz alırdı. O, iki yaşında ikən tamaşalar etməyə maraq göstərib. Hər şey onun cəsarətlə səhnəyə çıxdığı bir tamaşa festivalında başladı. Musiqi səsləndikcə hərəkət etmək və özünü rəqslə ifadə etmək istəyinə qarşı dura bilmirdi. O, ögey qardaşı Adam Farrarın televiziya reklamına çəkilərək 50.000 dollar qazandığını görəndə aktyorluğa olan həvəsi daha da artdı. DiKaprionun aktyorluq karyerası 1989-cu ildə "Parenthood" adlı teleserial ilə başladı. Film çəkilişləri əsnasında ən yaxın yoldaşlarından biri olacaq Tobi Maquayr ilə tanış oldu. Eyni il məşhur sabun opera "Santa Barbara"-da rol aldıqdan sonra 1991-dən 1992-ə qədər Yeniyetməlik dövrü adlı teleserialda evsiz cavan Lyuk Brauer xarakteriylə tamaşaçı qarşısına çıxdı.
Leonardo DiKaprio

İlk əhəmiyyətli rolu 1991-dəki Critters 3 filmindəki Coş xarakteri olan DiKaprio, 1993-də məşhur aktyor Robert De Niro ilə eyni filmdə oynama şansına nail olur. "Bu oğlanın həyatı" filmindəki performansıyla New York Film Critics və the National Society of Film Critics tərəfindən müsbət rəylər alan DiKaprio, yenə eyni il "Gilbert Qreypi narahat edən nədir?" filmindəki performansıyla hələ 19 yaşındaykən ən yaxşı ikinci plan aktyoru kateqoriyasında Oskar mükafatına namizəd göstərilmişdi. 1995-də "Total Eclipse"-də daha əvvəl River Feniks üçün düşünülən ancaq Feniksin ani ölümüylə özünə verilən homoseksual şair Artur Rimbo rolunu canlandırdı. Eyni il heroin asılısı bir basketbolçunu canlandırdığı Basketbolçunun gündəliyi filmi ilə ulduzu daha çox parlamağa başlayan DiKaprio, məşhur rejissor Baz Lurmanın da marağını çəkməyə başlamışdı. Lurmanın, Vilyam Şekspirin bütün zamanlara meydan oxuyan əsəri "Romeo+Juliet"-i 1990-cı illərə uyğunlaşdırdığı istehsalında Claire Daneslə baş rolları paylaşan gənc aktyoru artıq bütün dünya tanıyırdı. Gənc qızların sevgilisi, Hollywoodun yeni idealı, ən böyük partlamasını Ceyms Kemeronun "Titanik" filmilə yaşayacaqdı. 1997-ci il aktyorun həyatında yeni bir səhifə açdı. Belə ki, Titanik filmində baş rolda yer alan DiKaprio dünyanın sevimlisinə çevrildi. 1998-də Alexandre Dumas père'nin romanı olan "The Man in the Iron Mask" filmində Jeremy Irons, John Malkovich və Jerar Depardye kimi aktyorlara bilrikdə çəkildi.
Leonardo DiKaprio

Eyni il çılpaq fotoşəkillərini icazəsiz istifadə etdiyi səbəbiylə Playboy jurnalını məhkəməyə verdi. Söz-söhbətlərə görə fotoşəkillər, "Total Eclipse"-nin çəkilişləri əsnasında aktyorun məlumatı xaricində çəkilmiş və mətbuata verilmişdi. İddia DiKaprioya ödənən və məbləği açıqlanmayan bir təzminatla bağlandı. People jurnalı onu dünyanın ən gözəl 50 insanından biri olaraq siyahısına əlavə etdi. 2000-ci ildə Danny Boylanın daha əvvəl Ewan McGregor üçün düşündüyü "Çimərlik" filmindəki baş rolu DiKaprioya nəsib oldu. Bir il aradan sonra ən yaxşı yoldaşlarından biri olan Tobi Maquayr ilə baş rolları paylaşacaqları "Don's Plum" üçün kamera qarşısında idi. 2002 DiKaprio üçün olduqca şanslı bir il olacaqdı. Çünki oyunçu həm yaşayan ən yaxşı rejissor qəbul edilən Martin Skorsezenin "Nyu-Yorkun bandaları" filmində Deniel Dey-Lüislə birlikdə iş fürsəti tapacaq həm də məşhur Braziliyalı model Gisele Bündchenlə eşq yaşamağa başlayacaqdı. Ən yaxşı rejissorların kamerasında ulduzu da daha da parlayan DiKaprio, 2002-ci ildə Steven Spielbergin də Bacarırsansa məni tut filmində baş rol üçün düşündüyü ad oldu. DiKaprio 2004-də Demokrat Partiyaya qatılıb il boyunca John Kerryə seçki kampaniyasında dəstək verdi. Eyni zamanda qlobal istiləşmə və ətraf mövzusundakı həssas tutumuyla və işləriylə də tanınan aktyor, mövzuyla əlaqədar bir çox iclasa qatıldı.
Leonardo DiKaprio

2005-də üç il birlikdə olduğu sevgilsi Bündchendən ayrıldı və anasıyla birlikdə Los-Anceles Public Library-ın yanında Leonardo DiKaprio Computer Center adında bir mədəniyyət mərkəzi qurdu. Skorseze DiKaprio ortaqlığı "Aviator" filmiylə davam etdi. Beş namizdəddə "Oskar" alan film, oyunçusuna və rejissoruna mükafat gətirməsə də bu vəziyyət 2 il sonra dəyişəcəkdi. Çünki "Dönüklər" sonunda Martin Skorseze ən yaxşı rejissor oskarını qazandırdı. DiKaprio son olaraq Edward Zwickin 5 oskar namizədi olan "Qanlı almaz" filmi kamera qarşısına keçmiş və olduqca müvəffəqiyyətli olmuşdu. 2016-da Oscar aldı. Filmoqrafiya Bu oğlanın həyatı (1993) Cəld və cəsəd (1995) Titanik (1997) Çimərlik (2000) Nyu-Yorkun bandaları (2002) Aviator (2004) Qanlı almaz (2006) Dönüklər (2006) Yalanların cəmi (2008) Zindan adası (2010) Başlanğıc (2010) Böyük Qetsbi (2013) Uoll-strit canavarı (2013) Sağ qalmış (2015) Bir dəfə Hollivudda (2019) Yuxarı baxma (2021)
1999

12 mart — Polşa, Macarıstan və Çexiyanın NATO-ya daxil olmaları. 1 may — Süngər Bob Kvadrat Şalvar cizgi filminin yayıma başlaması. 17 may — Ehud Barakın İsrailin Baş Naziri seçilməsi. 19 may — Rusiya Federasiyasının Dövlət Duması tərəfindən Novqorod şəhərinin adının dəyişdirilərək Böyük Novqorod adlandırılması haqqında qanun qəbul edilməsi. 30 sentyabr — Rusiyanın Çeçenistana yenidən təcavüz etməsi. İkinci Çeçenistan müharibəsinin başlaması. 20 dekabr — Portuqaliya tərəfindən Makao adasının Çinə verilməsi.
1999

31 dekabr — ABŞ tərəfindən Panama kanalı üzərində nəzarətin Panama hökumətinə verilməsi. NATO-nun Yuqoslaviyaya qarşı hərbi əməliyyatlara başlaması. Avstriyanın Qaltur şəhərində son 400 il ərzində müşahidə olunan qar uçqunu nəticəsində 31 nəfər həlak olmuşdur. 11 mart — Avropa Parlamenti tərəfindən "Qafqazda sülh prosesinə dəstək" adlı qətnamə qəbul edilməsi. 2 aprel — Azərbaycan, Gürcüstan və Özbəkistanın kollektiv təhlükəsizlik haqqında Müqavilədən çıxmaları 17 aprel — Bakı-Supsa (Gürcüstan, Qara dəniz) neft kəmərinin istismara verilməsi. 29 iyul — "Dövlət Gənclər siyasəti haqqında" Proqramın qəbul edilməsi. 3 avqust — Azərbaycanla Myanma (Birma) dövləti arasında diplomatik münasibətlərin qurulması haqqında protokol imzalanması.
1999

12 dekabr — Azərbaycan Respublikasında ilk bələdiyyə seçkilərinin keçirilməsi. 28 dekabr — Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun təsis edilməsi. "Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun qəbul edilməsi. "Heyvanlar aləmi haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun qəbul edilməsi. Bakıda Roma — katolik icmasının yenidən bərpa edilməsi. Azərbaycanda Sahibkarlar Konfederasiyasının yaradılması. Cani Atanasov 1 fevral – Barış Manço – məşhur türk müğənnisi və aparıcısı.
1999

7 mart –Stenli Kubrik – amerikalı kinorejissor, ssenarist, prodüser, kinematoqraf, redaktor və fotoqraf 19 sentyabr – Rauf Hacıyev – Azərbaycan bəstəkarı. 22 oktyabr – Telman Qarabağlı – erməni hüquqşünas, filoloq və yazıçı; SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü (11 yanvar 1962); "Azərbaycan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi" (d. 23 fevral 1931). 11 oktyabr - Qalina Bıstrova - Yüngül atletika üzrə üç qat Avropa çempionu, Əməkdar idman ustası. 8 mart — Adolfo Bioy Kasares, Argentina yazıçısı. 28 oktyabr – Rafael Alberti – XX əsrin ispan şairi və dramaturqu.
Meğri rayonu

Meğri rayonu (və ya Mığrı) — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Zəngəzur mahalı ərazisində rayon. Mərkəzi Meğri şəhəridir. Meğri şəhəri 1929-cu ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin I katibi Levon Mirzoyan tərəfindən Ermənistana bağışlanmışdır. Meğrı Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirən yeganə dəhliz idi. Meğri rayonunun keçmiş adının "Mığrı" olduğunu həmin bölgənin yerli əhalisi təsdiqləyir. Toponimin türk dilində "quruyan, az sulu çöl çayı olan dərə" mənasında işlənən mukır, mukur sözünün fonetik variantı olan mığrı sözü əsasında formalaşdığını bir sıra elmi mənbələr vurğulayır. Ermənistan Respublikasında Meğri 1930-cu il sentyabrın 9-da yaradılıb. Ərazisi 664 kv km-dir.
Meğri rayonu

Rayon mərkəzi Meqri (Meğri) şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 264 km-dir. Mehri mahalı Çar Rusiyası dövründə Yelizavetpol quberniyasına daxil olub. Meğri adının ermənicə izahının (meğ - ermənicə bal deməkdir. Meğri bal çox olan yer kimi yozulur) heç bir əsası yoxdur. Bu yerin adı qədim mənbələrdə Mehri kimi göstərilir. Mehri toponimi isə Mehranilər sülaləsinin banisi Mehranın adı ilə bağlanılır.
Meğri rayonu

Şəhərin Mehran tərəfindən salındığı güman edilir. Digər fikrə görə isə Meğri adı "meğ", "mağ", "muğ" anlamını saxlayıb və bu yerlərdə qədim türk tayfalarının yaşadığına tutarlı dəlildir. Meğri rayonu Şərqdən Zəngilan rayonu, Qərbdən Ordubad rayonu, Şimaldan Qafan rayonu, Cənubdan isə Güney Azərbaycanla həmsərhəddir. Meğrı rayonu ərazisindən Meğrı çayı axıb Araza tökülür. Qaladaş dağı (h. 2163 m), Cahnovar dağı (h. 3024 m) da rayonun ərazisinə düşür.
Meğri rayonu

I Şah Abbasın ölkədə tikdirdiyi 999 karvansaradan biri də Meğri rayonu ərazisinə düşür ki, indi ermənilər bu qədim abidədən restoran kimi istifadə edirlər. 1988-ci ilə qədər azərbaycanlıların yaşamaqda davam etdikləri və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri: Aldərə, Lök, Maralzəmi, Lehvaz, Mığrı, Astazur və s. Rayonun Nüvədi kəndi 1991-ci ildə boşaldılıb. Həmçinin bax Dərələyəz mahalı Qərbi Azərbaycan İbrahim Bayramov. Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponomləri.Bakı, Elm nəşriyyatı, 2002-ci il, 696 səh. Xarici keçidlər Qərbi Azərbaycan: azərbaycanlılara qarşı genosid demoqrafik statistika güzgüsündə Arxivləşdirilib 2015-11-16 at the Wayback Machine Qərbi Azərbaycanın türk mənşəlli toponimləri Arxivləşdirilib 2014-09-04 at the Wayback Machine Vandalizm: tarixi adlara qarşı soyqırımı. Bakı, "Təhsil", 2006, 92 səh. İndiki Ermənistan qədim türk yurdu idi Qərbi Azərbaycan ərazilərində yer adlarının soyqırımı
Barelyef

Barelyef(fr. bas-relief) —heykəltaraşlığın növü. Barelyef – “baş” relyef sözündən götürülmüş alçaq relyef deməkdir. Memarlıq və dekorativ tətbiqi sənətdə geniş yayılmış bəzək növüdür. Barelyefdən əsasən bəzək qəpiklərdə xatirə lövhələrində, orden və medallarda istifadə olunur. Xarici keçidlər Vikianbarda Barelyef ilə əlaqədar mediafayllar var
Skad

Skad — Soyuq müharibə dövründə SSRİ tərəfindən istehsal olunmuş taktiki ballistik raketdir. İkinci və Üçüncü dünya ölkələrinə geniş şəkildə ixrac edilmişdir. İlk istehsal olunmuş versiyasının adı R-11, sonrakı daha inkişaf etdirilmiş variantı isə R-17 Elbrus adlanır. "Skad" adı isə bu raketin NATO kod adıdır və bu ad daha çox istifadə olunur. Raketin sürəti maksimum Mach 5.0-dir (2 km/s). Variantları Skad-A 1951-ci ildə R-11 adı ilə dizayn olunan bu texnika "Skad" seriyasının ilk ballistik raketidir. Bir çox xüsusiyyətlərinə görə II Dünya müharibəsi zamanı Faşist Almaniyası tərəfindən istehsal olunan V-2 raketinin oxşarıdır.
Skad

Bu raket Sovet mühəndisi Viktor Makeyev tərəfindən hazırlanıb. İlk uçuşunu 18 aprel 1953-cü ildə həyata keçirib. 13 dekabr 1953-cü ildən etibarən Zlatoust şəhərində yerləşən SKB-358 zavodunda istehsalına başlanıb. Makeyev 1955-ci ilin iyununda bu zavoda baş dizayner təyin olunur, elə həmin ilin iyul ayında isə R-11 orduya qəbul olunur. Nüvə başlığı daşıma qabiliyyətinə malik R-11M isə 1 aprel 1958-ci ildə rəsmi şəkildə silahlanmaya qəbul olunub. Raketin atış platforması 8K11 adlanır. Nüvə başlığının gücü 50 kiloton hesablanmışdır.
Skad

R-11M-in maksimum atış məsafəsi 270 km, nüvə başlığı daşıdıqda isə 150 km-dir. Bu, Sovet ordusuna Avropadakı hücum hədəflərini məhv etməyə imkan verirdi. Raketin dəniz variantı olan R-11FM (SS-N-1 Skad-A) ilk dəfə 1955-ci ilin fevralında test olunub. Onun atış platforması olan Proyekt 611 (Zulu sinfi) sualtı gəmi isə həmin ilin sentyabr ayında təqdim olunub. İlkin dizaynı Korolevin OKB-1 firması tərəfindən hazırlanan bu proqram 1955-ci ilin avqustunda Makeyevin SKB-385 firmasına transfer oldu. 1959-cu ildə əməliyyata hazır hala gəldi və Proyekt 611, Proyekt 629 (Qolf sinfi) sualtı gəmilərdə yerləşdirildi. Xidməti ərzində ümumilikdə 77 atış həyata keçirildi ki, bunlardan 55-i uğurlu oldu.
Skad

Skad-B R-11 (Skad-A) raketinin davamçısı olaraq R-17, 1970-ci illərdən isə R-300 olaraq adlandırıldı. Bu seriyanın ən çox istehsal olunmuş variantıdır (7,000 ədəd). 32 ölkəyə ixrac olunub, həmçinin, 4 ölkə bu raketin eyni versiyasından istehsal edib. 1961-ci ildə təqdim edilib, 1964-cü ildən isə silahlanmaya qəbul olunub. Skad-C Makeyevin OKB firması həmçinin, R-17 raketinin atış məsafəsini artırmaq üzərində işləyirdi, bu silah Qərbdə SS-1d Skad-C adı ilə tanınırdı. Bu raket ilk uçuşunu 1965-ci ildə Kaputsin Yar bölgəsində həyata keçirdi. Bu texnikanın əvvəlkilərdən fərqi atış məsafəsinin 500–600 km-ə qədər qaldırılması və dəqiqliyinin artırılması idi. Lakin, bu raketlə eyni vaxtda TR-1 Temp (SS-12 Scaleboard) kimi daha müasir texnikalar meydana çıxdığına görə, Skad-C lazımsız hesab olundu və Sovet ordusuna qəbul olunmadı.
Skad

Skad-D R-17 VTO (SS-1e Skad-D) proyekti R-17 raketinin dəqiqliyinin daha da artırılmış variantı hesab olunur. Bu proyektin üzərində 1968-ci ildə işləməyə başlanmışdır. İlk testi isə 1979-cu ilin sentyabrında həyata keçirilib. İnkişafı 1989-cu ildə 9K720 Aerofon sistemi xidmətə qəbul olunanadək davam edib. 9K720 sistemi digərlərindən fərqlənir. Burada döyüş başlığı raketdən ayrı yerləşir və terminal nəzarət sistemindən istifadə olunur. Buna görə də, raketin hədəfdən sapması 50 metrə qədər enir.
Skad

Göstəriciləri İstifadə olunması Skad raketi döyüşlərdə istifadə olunmuş çox az raketlərdən biridir. Almaniya istehsalı V-2 raketindən sonra ikinci ən çox istifadə olunan ballistik raketdir. Bu raketdən ilk dəfə 1973-cü il Yom Kippur müharibəsinin sonlarında Misir tərəfindən İsrailə qarşı istifadə olunmuş, nəticədə 7 nəfər İsrail hərbçisi həlak olmuşdur. 1986-cı ildə ABŞ-nin hava zərbələrinə cavab olaraq Liviya İtaliyanın Lampesuda adası yaxınlığında yerləşən ABŞ Sahil Mühafizəsinin naviqasiya stansiyasına 2 ədəd Skad raketi atmış, lakin raketlər hədəfə çatmamışdır. İran-İraq müharibəsi Bu müharibə ərzində İraq ilk dəfə məhdud sayda Luna-M raketindən İranın Dezful və Əhvaz şəhərlərinə zərbələr endirərkən istifadə etmişdir. 27 oktyabr 1982-ci ildə isə İraq ilk dəfə Skad-B raketləri ilə Dezful şəhərinə zərbə vurmuş, nəticədə 21 nəfər mülki vətəndaş həlak olmuş, 100 nəfər yaralanmışdır. Skad zərbələri növbəti illərdə də davam etdi, 1985-ci ildə isə intensiv hal aldı.
Skad

Müharibə zamanı İran ərazisinə 100-dən çox Skad raketi düşmüşdü.Buna cavab olaraq, İran 1985-ci ildə Liviyadan bir neçə ədəd Skad-B ballistik raketi satın aldı. 12 martda İrana məxsus ilk Skadlar Bağdad və Kərkük şəhərlərinə düşdü. Bu zərbələr Səddam Hüseyni əsəbiləşdirdi, lakin, İraqın əlində olan Skad raketləri Tehrana qədər gedib çatmaq iqtidarında deyildi. Buna görə də İraq SSRİ-yə TR-1 Temp (SS-12 Scaleboard) raketlərini almaq üçün təklif verdi, lakin, SSRİ bu təklifdən imtina etdi. Belə olan halda İraq özünün Skad raketlərinin mənzilini artırmağı qərar verdi və özünün inkişaf etdirdiyi bu raketləri Əl-Hüseyn adlandırdı. 1986-cı ildə İraq SSRİ-dən 300 ədəd Skad-B aldı, buna cavab olaraq İran da Şimali Koreya ilə raket idxalı və raket sənayesinin inkişafı barədə razılığa gəldi. 29 fevral-20 aprel 1988-ci il tarixləri arasında baş verən şəhər döyüşləri zamanı hər iki tərəf bir-birinə qarşı aktiv şəkildə "Skad dueli"nə çıxmışdı.
Skad

29 fevralda İraqdan atılan 7 ədəd Əl-Hüseyn Tehrana düşdü. Ümumilikdə İraq əksəriyyəti Əl-Hüseyn olmaqla İrana 189 ballistik raket atdı. Bu raketlərdən 135-i Tehran, 23-ü Qum, 22-i İsfahan, 4-ü Təbriz, 3-ü Şiraz və 2-i Kərəc şəhərinə düşdü. Bu zaman İraqın atdığı raketlər nəticəsində 2,000 nəfər iranlı öldü, 6,000 nəfər isə yaralandı, həmçinin Tehranda olan 10 milyon nəfərdən 1/4-i şəhəri tərk etmək məcburiyyətində qaldı. İran isə buna cavab olaraq İraq ərazisinə 77 ədəd Şimali Koreya istehsalı Xvason-5 raketi atdı. Raketlərin əksər hissəsi Bağdada düşdü. Əfqanıstan vətəndaş müharibəsi 1989-cu ildə Sovet qoşunları Əfqanıstanı tərk edərkən, SSRİ bir sıra texnikanı, o cümlədən Skad-B və Skad-C raketlərini də Əfqanıstan Demokratik Respublikasına verməyə razılaşdı.
Skad

1989-cu ilin ilk aylarında bu raketlərin 500-ü Əfqanıstana çatdırıldı. Hər bir Skad batareyası 3 ədəd raket atıcı transpartyor, 3 ədəd yenidən doldurucu maşın, 1 ədəd meteoroloji maşın, 1 tanker və bir neçə komanda-nəzarət məntəqəsindən ibarət idi. Ümumilikdə, 1988-ci ilin oktyabrı və 1992-ci ilin fevral ayları arasında 2,000-ə yaxın Skaddan istifadə edildi ki, bu da II Dünya müharibəsindən sonra ən çox ballistik raketin istifadə edildiyi müharibə oldu. 1992-ci ilin yanvarında Sovet məsləhətçilərin ölkəni tərk etməsindən sonra Əfqan ordusu tərəfindən ballistik raketlərdən istifadə azaldı. 24 apreldə mücahidlər Əfşur şəhərində Skad raketlərinin yerləşdiyi əsas bazanı ələ keçirdi. 2001-ci ildə ABŞ-nin Əfqanıstana daxil olmasından sonra burada qalan sonuncu 4 raket də məhv edildi. Çeçen müharibələri Birinci və İkinci çeçen müharibələri zamanı Rusiya Silahlı Qüvvələri tərəfindən az sayda Skad ballistik raketindən qarşı tərəfin mövqelərinə zərbə endirilməsində istifadə olunmuşdur. 2015-17 Yəmən-Səudiyyə Ərəbistanı müharibəsi 6 iyun 2015-ci ildə Yəmən tərəfindən Səudiyyə ordusuna aid Əl-Səlil aviabazasına Skad-C ilə zərbə endirilmişdir.9 oktyabr 2016-cı ildə Yəməndə Husilər tərəfindən 4 ədəd Vulkan-1 (Skad-D raketinin yerli istehsal variantı) raketi atıldı, lakin, bunlar heç bir zərər və itki ilə nəticələnmədi.
Skad

2020 Qarabağ müharibəsi 11 oktyabr 2020-ci ildə Ermənistan ərazisindən Azərbaycanın ikinci ən böyük şəhəri Gəncəyə atılmışdır. Nəticədə 4-ü qadın olmaqla, 10 nəfər həlak olmuş, aralarında uşaqlar olan 35 nəfər yaralanmışdır.Həmçinin 16.10.2020-ci il tarixdən yenidən Ermənistan ərazisindən Gəncəyə atılmışdır. Ölənlərin sayı 12 dən çox,yaralıların sayı isə 40 ı keçmişdir. Həlak olanlar arasında körpə uşaqlar da var İstifadəçilər Cari istifadəçilər Əlcəzair: Skad-B və Skad-D Ermənistan: Skad-C variantı. 8 buraxıcı qurğu və 32 raket Konqo Demokratik Respublikası: Skad-B Misir: Skad-B, Xvason-6 İran: Skad-B Qazaxıstan: Skad-B KXDR: Skad-B və Skad-C, həmçinin yerli istehsal olan Xvason-5, Xvason-6 və Rodon-1 Liviya: Skad-B Oman: Skad-B Suriya: Skad-B, Skad-C, Skad-D və KXDR istehsalı Xvason-6, Rodon-1 Vyetnam: Skad-B, Skad-C, Skad-D Yəmən: Skad-B, Skad-C və İran istehsalı Qaher-1, Vulkan-1 Həmçinin bax Ballistik raket 9K720 "İsgəndər" Xarici keçidlər GlobalSecurity.org: R-11 / SS-1b SCUD A Lucid Interval R-11 / SS-1B SCUD-A
Kimyaterapiya

Kimyaterapiya (ing. chemotherapy) - Kimyaterapaiyada proteinlərə və ya DNT-ə ziyan verərək hüceyrənin bölünməsi prosesinə müdaxilə edən kimyəvi maddələrdən istifadə edilir və nəticədə xərçəng hüceyrələri öz-özünü məhv edir. Bu müalicələr istənilən bölünən hüceyrəni hədəfləyir, lakin normal hüceyrələr adətən kimyəvi zədələnmədən sağala bildiyi halda, xərçəng hüceyrələri sağalmır. Dərmanlar bütün bədən boyu hərəkət etdiyinə görə kimyaterapiya adətən yayılmış yaxud şaxələnmiş xərçəngin müalicəsi üçün istifadə edilir. Bu müalicə qan xərçəngi və limfomanın bəzi formaları üçün lazımlıdır. Kimyaterapiya mərhələlərlə həyata keçirilir və beləliklə, bədənin dozalar arasındakı müddətdə sağalmağa vaxtı olur. Lakin saç tökülməsi, ürək bulanması, yorğunluq, qusma kimi yan təsirləri vardır. Kombinasiya terapiyasına kimyaterapiyanın müxtəlif növləri yaxud digər müalicələrlə əlaqəli kimyaterapiya daxildir.
Evlənmək istəyirəm (film, 1983)

Filmdə XX əsrin əvvəlində Azərbaycan cəmiyyətinin həyatı və milli adətləri öz əksini tapmışdır. Kiçik bir şəhərdə gənc usta Şamil (Şamil Süleymanov) yaşayırdı. Yaxşı papaq tikdiyinə, xeyirxah və şən xasiyyətinə görə hamı ona hörmət edirdi. O, varlı tacir Kəmyabın (Səyavuş Aslan) qızına (Ruhsanə Topçuyeva) vurulur, qız da onu sevir. Lakin ata qızını kasıba vermək istəmir.
Evlənmək istəyirəm (film, 1983)

Dostları qızı qaçırmaqda Şamilə kömək edirlər. Lakin dostlar pul xatirinə Şamilə xəyanət edirlər və əməliyyat alınmır. İkinci dəfə isə Şamilə Kərbəlayi Zal (Əliağa Ağayev) kömək edir və qızı qaçırıb Şamilə gətirir, sevgililər vüsala çatırlar. Film haqqında Film rejissor Cahangir Mehdiyevin böyük kinoda ilk işdir. Film yazıçı Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Mirzə Səfər", "Papaq" və "Bomba" hekayələrinin motivləri əsasında lentə alınmışdır.
Evlənmək istəyirəm (film, 1983)

Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 288. Həmçinin bax Azərbaycan filmlərinin siyahısı Xarici keçid “Papaq” filminin “Kadrarxası”: “Habil Əliyev qızına çəkilməyə icazə vermədi, Əliağa Ağayevi infarkt vurdu”
Çıxışlıq hal

İsmin Çıxışlıq Halı: İsmin çıxışlıq halı hərəkətin çıxış, yəni başlanğıc nöqtəsini bildirir. Çıxışlıq hal -dan2 şəkilçisi ilə əmələ gəlir. Kimdən? Nədən? Haradan? suallarından birinə cavab verir. Çıxışlıq halda olan sözlər həm təsirli, həm də təsirsiz fellərlə əlaqəyə girir. Bu halda olan sözlər ismi xəbərlə də əlaqəyə girir.
Çıxışlıq hal

Məsələn : Bizə idarədən məktub var. Çıxışlıq hal mənaca yönlük halın əksini bildirir. Yəni, yönlük hal son nöqtəni bildirirsə, çıxışlıq hal başlanğıc nöqtəni bildirir. Sonu n, m samitləri ilə bitən sözlərdən sonra çıxışlıq hal şəkilçisi -nan2 şəklində tələffüz olunur. Çıxışlıq halda olan sözlər vasitəli tamamlıq, yer zərfliyi və ismi xəbər vəzifəsində işlənə bilir. Məsələn : Həmin güldən aldı. Bu halda olan sözlər qoşma ilə də işlənir və bu da cümlədə müxtəlif məna xüsusiyyətlərinin meydana çıxmasına səbəb olur. Məsələn : uşaqdan ötrü, uşaqdan sonra , uşaqdan əvvəl, uşaqdan başqa Təsirlik halının digər dillərdəki qarşılığı belədir: Ingilis dilində — "Ablative case" Türk dilində — "-den hâli (ayrılma/çıkma), uzaklaşma hali"
Hərb və Sülh (roman)

Ümumilikdə dörd kitabdan ibarət olan romanın hər bir kitabı da ayrıca fəsillərə bölünmüşdür. Tolstoy özü Krım müharibəsində iştirak etmiş və "Hərb və sülh" romanından da əvvəl müharibə səhnələri ilə zəngin qısa hekayələr yazmışdır. Romanın yazmağa o, ailə həyatı qurduqan sonra başlamışdır. Yazıçı əsərin ilk yarısını "1805" adı altında yazmışdır. İkinci yarının yazılması zamanı o, romanı yazarkən təsiri altında olduğu əsas şəxslərdən biri Şopenhauerin yaradıcılığına müraciət etmiş və onun əsərlərini oxumuşdur, lakin Tolstoy əsərdə tarixə dair şəxsi fikirlərini qələmə almışdır.Roman daha çox tarixi janrda olan əsərlər sırasına aid edilir, lakin o, eyni zamanda XVII–XIX əsrlər ədəbiyyatında məşhur olan bir çox xarakterləri, xüsusilə sevgi romanlarının bəzi xüsusiyyətlərinə də malikdir. "Hərb və sülh" öz ədəbi statusuna daha çox, özünəməxsus tərzi ilə nail olmuşdur. Tolstoy romanda yeni bilgi vermə, nəql etmə yolundan istifadə etmişdir. Onun nəql strukturu müqayisəyə əsaslanmaqla oxucuya, baş vermiş hadisəyə münasibətdə hər iki tərəfin mövqeyini açıb göstərir.
Hərb və Sülh (roman)

Əsərin ikinci cildində qeyd etdiyi kimi, o əfsanə-mif xarakterli məlumatları və real tarixi faktları müqayisə edərək, qaranlıqlar arasından reallığı üzə çıxarmağa çalışmışdır. Əsərdə Tolstoyun da "bizim babalarımız yaşadığı dövrlərdə" ifadəsiylə qeyd etdiyi kimi, romanın qələmə alındığı dövrdən altmış il əvvəlki hadisələr təsvir edilmişdir. Tolstoy romanı yazmamışdan əvvəl Rusiyanın Fransa tərəfindən istilası dövründə yaşamış bir çox şəxslərlə görüşərək qeydlər aparmış, tarixi araşdırmalardakı məlumatları həmin qeydlərlə müqayisə edərək əsl həqiqəti üzə çıxarmağa çalışmışdır. O, Napoleon başda olmaqla, romanda təsvir etdiyi tarixi şəxslərə aid məktubları, jurnalları, avtobioqrafik və bioqrafik əsərləri oxumuş və bu yazıçıya təsvir etdiyi fiqurların real obrazını yaratmağa imkan vermişdir. Ümumilikdə, "Hərb və sülh" romanında 160 tarixi şəxsdən bədii obraz kimi istifadə edilmişdir. "Hərb və sülh"ün ilk nüsxəsi 1863-cü ildə tamamlanmışdır. 1865-ci ildə isə əsərin birinci hissəsi "1805-ci il" adı ilə dövrü mətbuatda – "Russkiy Vestnik" qəzetində nəşr edilmişdir. Növbəti ildə ilkin versiya yenidən çap olunmuşdur, lakin həmin ilkin versiya Tolstoyun ürəyincə olmamış, bununla belə o, 1867-ci ilə qədər əsərin müəyyən hissələrinin fərqli sonluqlarla nəşrinə icazə vermişdir.
Hərb və Sülh (roman)

Yazıçı 1866–1869-cu illərdə yenidən roman üzərində ciddi çalışmışdır. Tolstoyun həyat yoldaşı Sofiya Tolstaya yazır ki, əldə olan yeddi müxtəlif nüsxə üzərində çalışan yazıçı, uzun zəhmətdən sonra romanı nəşrə hazır vəziyyətə gətirmişdir. "Russkiy Vestnik" qəzetində nəşr edilən versiya, 1869-cu ildə "Hərb və sülh" adı ilə nəşr edilmiş versiyadan fərqli sonluğa malik idi. Romanın tam versiyası "Hərb və sülh" adlandırılmışdır. Əsərin 1805-ci il əlyazması (bəzən "orijinal "Hərb və sülh"" də adlandırılır) 1983-cü ildə ilk dəfə Rusiyada nəşr edilmiş, bundan sonra ingilis, alman, fransız, holland, isveç, fin, alban və koreya dillərinə tərcümə edilərək nəşr olunmuşdur. Romanın dövrümüzə qədər çatmış müxtəlif versiyalarının olması, əsərin həm də böyük yazıçının yaradıcılıq üslubunu necə inkişaf etdirdiyini öyrənmək baxımından qiymətli bir mənbə kimi nəzərdən keçirilməsinə imkan vermişdir. Əsərin pərakəndə şəkildə nəşr edilmiş ilk versiyasını mütaliə etmiş ruslar, epiloqun da daxil olduğu yekun və tam versiyanın satışa çıxarılmasından sonra bu nəşrdə əsərin hansı dəyişikliklərlə təqdim edilməsini öyrənməkdə çox maraqlı idilər və bu səbəbdən də əsərin ilk nəşri çox böyük sürətlə satıldı. İlk nəşrindən sonra roman qısa zamanda bir çox dillərə tərcümə edilərək nəşr edildi. Romanı oxuduqdan sonra İsaak Babel demişdir: "Əgər dünya özü haqqında yaza bilsəydi, məhz Tolstoy kimi yazardı".
Hərb və Sülh (roman)

Tolstoy "təmiz gerçəklik, xarakterlərin maraqlı detalları və realizmin çox uğurlu və təkrarolunmaz kombinasiyasını yaratmağa nail olmuşdur." Tolstoy romanı rus dilində yazsa da, dialoqların böyük bir hissəsi (açılış paraqrafı da daxil olmaqla) fransız dilindədir. Bu romanda təsvir edilən dövrün rus aristokratiyasının özünəməxsus xüsusiyyətindən irəli gəlir. Belə ki, həmi dövrdə Rusiya zadəgan mühitində fransız dilində danışmaq prestij sayılır və fransız dili rus dilindən üstün tutulurdu. Bu tamamilə tarixi həqiqətlərə əsaslanan bir hadisədir. Belə ki, hətta Fransa kralı XIV Lüdovikin Rusiya zadəganlarının nümayəndələrini qəbul etməsi zamanı, onların öz ana dillərində çox zəif danışdıqları məlum olmuşdu. "Hərb və sülh" romanında da, misal üçün, xanım qız Mariyanın rəfiqəsi Jüli Karagina öz ana dili olan rus dilini öyrənmək üçün xüsusi müəllimin yardımından istifadə edirdi. Tolstoyun obrazların dili ilə fransızca cümlələrə yer verməkdə, ədəbi baxımdan daha canlı obrazlar yaratmaqdan başqa, eyni zamanda romanın yazıldığı dövrdə rus dilinin hələ də Rusiyada layiq olduğu mövqeni tuta bilməməsinə gizli işarə etmək istədiyi düşünülür.
Hərb və Sülh (roman)

Bu, Pyer və digər obrazların Bonapartistlərlə mübahisəsi zamanı fransız ifadələrinə yer vermələri və öz fikirlərini fransız dilində ifadə etmələri ilə ironik şəkildə diqqətə çatdırılır. Bu bəzən Napoleona qarşı satira kimi də istifadə olunur. Romanda, Pyer Elenə evlənmək təklif edərkən fransızca danışır və "Je vous aime" (Mən səni sevirəm) deyir. Eyni zamanda evlilikdən sonra, Elenin xəyanəti ilə bağlı qalmaqal zamanı da, Pyer öz tənqidi və əsəbi fikirlərini fransız dilində bildirir. Fransız dilində olan dialoqlar hadisələrin inkişafı zamanı, xüsusilə Fransa ilə münaqişənin şiddətlənməsindən sonra azalır və Moskvanın yandırılması ilə yox səviyyəsinə endirilir. Fransız dilinin romanda tədricən azaldılması Rusiyanın özünü fransız mədəniyyətinin təsirindən azad etməsi anlamına gəlir. Bundan eyni zamanda, romanda hadisələrin inkişafı ilə dost fransız xalqının necə düşmənə çevrilməsini hiss etdirmək üçün bir vasitə kimi istifadə olunur. "Hərb və sülh" romanı bir çox dillərə tərcümə edilmişdir.