LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Paris Sülh Konfransı

Yalnız bundan sonra fransız missiyası yazılı şəkildə üç nəfərə viza verməyə hazır olduğunu bildirmiş, bütün qalan sualları isə cavabsız buraxmışdı. Fransızlar kimi ingilislər də nədənsə nümayəndə heyəti başçısının konfransda iştirakını mümkün saymamış, M.Mehdiyev və Ə.Şeyxülislamovla bağlı isə Londonun fikrini soruşacaqlarını vəd etmişdilər. Lakin sonrakı günlərdə sanki fransızlar da, ingilislər də verdikləri vədi tamam unutmuş kimi görünürdülər. Nümayəndə heyəti yaranmış vəziyyəti müzakirə edib taktikanı dəyişmək, müvəqqəti də olsa konfrans təşkilatçılarının hazırladığı ssenari üzrə hərəkət etmək qərarına gəlmişdi. Nazirlər Şurası sədrinə göndərdiyi 18 aprel tarixli məlumatda Ə.Topçubaşov yeni taktika ilə bağlı məlumat verərək yazırdı: "Üç nəfərdən — Hacınski, Məhərrəmov və Hacıbəylidən ibarət birinci qrup Parisə, iki nəfərdən — Mehdiyev və Şeyxülislamovdan ibarət ikinci qrup Londona gedəcək, mən isə Konstantinopolda qalıb fəaliyyət göstərəcəyəm. Qüvvələrin bu şəkildə bölündüyü şəraitdə aydın məsələdir ki, artıq bütöv nümayəndə heyətindən danışmağa lüzum qalmır. Ona görə də qərara alındı ki, adları çəkilən şəxslər daha heyət kimi və heyət adından deyil, onun ayrı-ayrı üzvləri kimi danışsınlar və hərəkət etsinlər.
Paris Sülh Konfransı

Belə bir qərar da çıxardıq ki, Parisə gedənlər var qüvvələri ilə ilkin nümayəndə heyətinin qalan üzvlərinin də Fransa paytaxtına gələ bilmələri üçün icazə almağa çalışmalıdırlar". Aprelin 18-də göndərilən üçüncü məlumat gözlənilməz nikbin sonluqla bitirdi — Paris sülh konfransının işə başlamasından üç ay sonra Azərbaycan nümayəndə heyətinə nəhayət Avropaya viza verilmişdi: "Lakin sonra vəziyyət dəyişildi və indi hamımızın pasportunda əvvəla Romaya yola düşməyə imkan yaradan italyan vizası vardır. Bundan əlavə Mehdiyevlə Şeyxülislamov Marsel və Parisdən keçmək və həmin şəhərlərin hər ikisində dayanmaq hüququ ilə Londona getmək üçün ingilis vizası da alıblar". Azərbaycan nümayəndə heyəti Paris sülh konfransında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin Paris sülh konfransında iştirakı bu dövrün beynəlxalq münasibətlərində mühüm yer tutdu. Azərbaycanın xarici siyasətinin başlıca məqsədi ölkənin müstəqilliyinin gerçəkləşməsindən ibarət idi. Bu vəzifənin həyata keçirilməsi işinə ölkənin ən nüfuzlu şəxsləri cəlb olundu. Azərbaycan parlamenti Paris sülh konfransında iştirak etmək üçün Parisə tam səlahiyyətli nümayəndə heyəti göndərmək haqqında qərar qəbul etdi.
Paris Sülh Konfransı

Parlamentin sədri Ə.M.Topçubaşov nümayəndə heyətinə başçı təyin olundu. Azərbaycan nümayəndə heyəti Parisə yola düşdü və 1919-cu il mayın 28-də İstiqlal günü ABŞ prezidenti Vilson Azərbaycan nümayəndə heyətini qəbul etdi. Vilsona təqdim edilmiş memorandumda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranma tarixi, onun 1 illik inkişaf yolu və istiqlal yolunda verdiyi qurbanlardan danışılırdı. Vilsondan Azərbaycanın istiqlalının tanınması, Vilson prinsiplərinin Azərbaycana aid edilməsi, Azərbaycanın Millətlər Cəmiyyətinə qəbul olunması, ABŞ-nin Azərbaycana hərbi ləvazimat sahəsində yardım göstərməsi xahiş olunurdu. Vilson Azərbaycan nümayəndə heyətinə ümidverici bir şey demədi. O, sülh konfransının dünyanı kiçik hissələrə parçalamaq niyyətində olmadığını dedi və bildirdi ki, Azərbaycan məsələsi rus məsələsindən əvvəl həll edilə bilməz. Erməni nümayəndələrinin pozuculuq fəaliyyəti də bu məsələnin müsbət həllinə mane olurdu.
Paris Sülh Konfransı

Onlar suverenliyin tanınmasından daha çox ərazi-sərhəd məsələsinə əhəmiyyət verir, Qafqazdakı real vəziyyət barədə Avropa və ABŞ ictimaiyyətində yanlış təsəvvür yaradırdılar. Erməni təbliğatının əsas hədəfi Osmanlı dövləti və Azərbaycan idi. Azərbaycan nümayəndə heyətinin ən əhəmiyyətli təbliğat işlərindən biri "Paris sülh konfransına Qafqaz Azərbaycanı sülh nümayəndəliyinin tələbləri" adlı kitabçası idi. Bu sənəd böyük tirajla fransız və ingilis dillərində çap edilərək yayıldı. Sənəddə Azərbaycanın mənşəyi haqqında məlumat verilir, xanlıqlar, çar Rusiyası dövründə vəziyyət şərh edilir, Azərbaycanın türk yurdu olması göstərilir, Zaqafqaziya Seymi, onun zəifləməsi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması haqqında tarixi icmal verilir, bolşeviklərin və ermənilərin təcavüzkar hərəkətləri haqqında danışılırdı. Azərbaycan nümayəndə heyətinin müttəfiq dövlətlərin nümayəndələrinə Azərbaycanın müstəqilliyinin tanınması barədə cavabsız müraciətlər etdi. Nəhayət, 1920-ci il yanvarın 11-də Lord Kerzonun təklifi ilə Paris konfransının ali şurasında Azərbaycan və Gürcüstanın istiqlalını de-fakto tanımaq haqqında yekdilliklə qərar qəbul olundu. İstiqlalın tanınmasından 3 gün sonra bu tarixi xəbərin sədasını almış Azərbaycan bayram edirdi.
Paris Sülh Konfransı

Azərbaycan nümayəndə heyəti Paris sülh konfransında öz missiyasını uğurla başa vurduqdan sonra parlament Fransa, Böyük Britaniya, İtaliya, ABŞ və Polşanın paytaxtlarında fəaliyyət göstərəcək diplomatik nümayəndəliklərin yaradılması haqqında qanun qəbul etdi. Bundan başqa, Azərbaycanın Təbriz, Xoy, Ənzəli, Rəşt, Əhər, Məşhəd, batum, Kiyev, Krım, Aşqabad və başqa yerlərdə konsulluqları fəaliyyət göstərməyə başladı. Bakıda isə Gürcüstan, Ermənistan, İran, Belçika, Hollandiya, Yunanıstan, Danimarka, İtaliya, Fransa, İsveç, İsveçrə, İngiltərə, ABŞ, Ukrayna, Litva, Polşa, Finlandiya və digər ölkələrin müxtəlif səviyyədə rəsmi nümayəndəlikləri fəaliyyət göstərirdi. Nümayəndə heyətinin taleyi Nümayəndə heyətinin səylərinə baxmayaraq, Azərbaycan xalqının yüz illik rus əsarətindən sonra nəhayət, müstəqil yaşamaq, milli dövlətini qurmaq, torpağının və taleyinin sahibi olmaq ümidləri doğrulmadı. "Vahid və bölünməz Rusiya" şüarına münasibətdə ağqvardiyaçılarla eyni mövqedə dayanan bolşeviklər 1920-ci il aprelin 28-də Azərbaycanı yenidən işğal etdilər. Cümhuriyyət mövcudluğunun 23-cü ayında süqut etdi. Parisdə çətinlik və məhrumiyyətlərə qatlaşaraq Azərbaycan davası aparan Nümayəndə heyətinin Vətənə gedən yolları həmişəlik bağlandı.
Paris Sülh Konfransı

Lakin 1920-ci ilin mayın əvvəllərində Azərbaycanın sovetləşməsi haqqında Sülh konfransında eşitdikləri acı və sarsıdıcı xəbər onları müstəqillik uğrunda mübarizədən əsla çəkindirmədi. Artıq həmin ilin sentyabrında Ə.M.Topçubaşov Cenevrədə Millətlər Liqasına təqdim etdiyi memorandumda müstəqil yaşamaq yolunu seçmiş və Paris Sülh Konfransında "de-fakto" tanınnıış Azərbaycan Cümhuriyyətinin bolşeviklər tərəfindən işğalı faktına diqqəti cəlb edir və Liqanın bu kobud hərbi-siyasi müdaxilə aktına münasibət bildirməsini zəruri sayırdı. Eyni ilin noyabr ayında o, Millətlər Liqasının toplantısında çıxış edərək bir daha Azərbaycanın işğalı məsələsini gündəliyə gətirmişdi. Ə.M.Topçubaşovun 1920-ci ildə Genuya və Lozanna, 1923-cü ildə isə London konfranslarında hərbi təcavüzə məruz qalmış Azərbaycan dövlətinin səlahiyyətli təmsilçisi kimi etiraz çıxışları nəticəsiz qalmamışdı. Məsələn, Gcnuya konfransı bolşeviklərin Azərbaycan adından danışmaq haqqı olmadığı barəsində bəyanat qəbul etmişdi. Rusiya imperiyasından olan siyasi mühacirlər arasında kifayət qədər yaxşı tanınan Ə.M.Topçubaşov özünün çoxsaylı məqalə və çıxışlarında bir tərəfdən dünya ictimaiyyətinin diqqətini Azərbaycanın tapdanmış haqlarına cəlb etməyə çalışır, o biri tərəfdən isə hər vasitə ilə mühacirət dairələrinin, ilk növbədə isə keçmiş Qafqaz respublikaları təmsilçilərinin qarşılıqlı əməkdaşlıq və işbirliyini qurmağa, mövcud əlaqələri möhkəmləndirməyə çalışırdı. Onun təşəbbüsü və 12 rəhbərliyi ilə artıq 1921-ci ilin iyununda Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistanın mühacirətdəki səlahiyyətli nümayəndələri Qafqaz regionunun taleyi ilə bağlı məsələlərdə siyasi və iqtisadi müttəfiqlik mövqeyindən çıxış etməyi qərara almışdılar.
Paris Sülh Konfransı

Azərbaycan siyasi mühacirləri arasında birlik və həmrəyliyin əldə olunması, vahid güc mərkəzinin yaradılması üçün də Ə.M.Topçubaşov bu dövrdə az iş görməmişdi. O, Avropa ölkələrindəki azərbaycanlı siyasi mühacirlərlə Türkiyədəki Azərbaycan Milli Mərkəzi arasında yaranmış ixtilafın qismən aradan qaldırılması da məhz Ə.M.Topçybaşovun nüfuzu və iradəsi sayəsində mümkün olmuşdu. l928-ci ildə Parisdə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə danışıqlardan sonra rəhbərlikdəki paralelliyə son qoyulmuş, mühacirətin vahid mərkəzdən idarə olunm 13 naziri kimi Nazirlər Şurasının tərkibində qaldı və milli maraqlara zidd fəaliyyətini davam etdirir. M.H.Hacınskinin tərəfdarları martın 30-da Dağlıq Qarabağda erməni qiyamının yatırılmasında kifayət qədər qətiyyət göstərməmək bəhanəsi ilə N.Yusifbəyli kabinəsinin istefaya göndərməyə nail oldular. Yeni hökumətin təşkili Hacınskiyə tapşırıldı. O, aprelin 20-nə qədər Parlamentdə təmsil olunan partiyaların təmsilçiləri ilə açıq, bolşevik nümayəndələri ilə gizli danışıqlar apardı. XI ordunun Azərbaycana soxulmasına beş gün qalmış isə yeni hökumət qurmaq üçün Parlamentdən aldığı səlahiyyətlərdən imtina etdiyini bildirdi.
Paris Sülh Konfransı

Beləliklə, M.H.Hacınskinin təkəddüdlü mövqeyi nəticəsində ölkə üçün çox məsul dövrdə süni hökumət böhranı yaradıldı. Bu böhran da həlledici anda milli hökumətin süqutunu asanlaşdırdı. Bolşevik işğalından bir neçə gün əvvəl Müsavat partiyasından çıxdığını və Azərbaycan Kommunist partiyasına üzv olduğunu bildirən M.H.Hacınski sovet hakimiyyəti illərində müxtəlif sovet və təsərrüfat vəzifələrində çalışmışdı. Lakin bütün bu xidmətləri onu sovet cəza maşınının dişlərindən xilas edə bilməmişdi. l930-cu ildə M.H.Hacınski Transqafqaz diyar komitəsinin birinci katibi L.Beriyanın göstərişi ilə həbs olunmuş və 1931-ci il martın 8-də hələ istintaq başa çatmamış Tiflis həbsxanasında qətlə yetirilmişdi. Ə.Şeyxülislamov siyasi fəaliyyətini əvvəlcə Fransada, İkinci Dünya müharibəsindən sonra isə bir müddət Almaniyada davam etdirmişdi. 20-ci illərin sonunda onun Ə.M.Topçubaşovla münasibətləri kəskinləşmişdi.
Paris Sülh Konfransı

Ə.Şeyxülislamov yalnız Parisdəki Nümayəndə heyətinin üzvlərini Azərbaycan adından danışmağa səlahiyyətli sayır və Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin rəhbərliyi altında İstanbulda fəaliyyət göstərən Azərbaycan Milli Mərkəzinə qarşı müxalifətdə dayanırdı. O, Azərbaycan siyasi mühacirətinin birləşməsi və vahid mərkəzdən idarə olunması tərəfdarı kimi çıxış edən və bu zəmində qarşılıqlı kompromisi zəruri sayan Ə.M.Topçubaşova qarşı çıxırdı. Ə.Şeyxülislamov 1943-cü ildə keçmiş sovet zabiti, hərbi əsir Ə.Fətəlibəyli Düdənginskinin yaratdığı siyasi təşkilatın — Azərbaycan Milli Birlik Məclisinin rəhbərliyinə seçilmiş, 1951-ci ildə C.Hacıbəyli və İ.Əkbərlə birlikdə Azərbaycan adından Rusiya Millətlərinin Qurtuluş Şurasının təsis edilməsi haqqındakı Visbaden Bəyannaməsini imzalamışdı. Həyatının sonuna qədər (1961-ci il martın 2-də Parisdə yoxsulluq içərisində vəfat etmişdi) Azərbaycanın azadlığı və müstəqilliyi Ə.Şeyxülislamovun idealı olmuşdu. C.Hacıbəyli siyasi baxışlarına görə Ə.Şeyxülislamovla eyni mövqedə dayanırdı. 1943-cü ildə o da ABMB-nin rəhbərliyinə seçilmiş, 1952-ci ildən isə bu qurumun Münxendə nəşr etdiyi "Azərbaycan" jurnalının redaktoru olmuşdu. Həm siyasi publisist, həm də tədqiqatçı- alim kimi fəaliyyəti hərtərəfli və məhsuldar sayıla bilər.
Paris Sülh Konfransı

Hələ 1919-cu ilin dekabrında jurnalında onun Azərbaycan Cümhuriyyətinin yaranma tarixinə həsr olunmuş "İlk müsəlman respublikası" adlı böyük həcmli məqaləsi çap edilmişdi. "Journale Asiatique" 14 məcmuəsi səhifələrindəki Azərbaycan tarixinə, dilinə, ədəbiyyatına, etnoqrafiyasına dair çoxsaylı məqalələr də Ceyhunbəyin qələmindən çıxmışdı. 1926-cı ildə C.Hacıbəyli zəngin dilçilik və etnoqrafik materialların toplandığı "Qarabağ (Qafqaz Azərbaycanı) dialekti və folkloru" kitabını çap etdirmişdi. Qardaşı Üzeyir Hacıbəylinin "Arşın mal alan" komediyasını ingilis və fransız dillərinə çevirərək Parisdə nəşr etdirmiş, 1925-ci ildə fransız teatr xadimlərinin iştirakı ilə əsərin Fransa paytaxtında tamaşaya qoyulmasına nail olmuşdu. Çoxşaxəli elmi fəaliyyətinə görə Fransa Şərqşünaslıq Akademiyasının — "Sosiete Asiatique"nin həqiqi üzvü seçilmişdi. Həyatının sonuna qədər Münhendəki SSRİ-ni öyrənmə İnstitutunda çalışan C.Hacıbəyli İnstitutun nəşrlərində kommunist ideologiyasının antibəşəri mahiyyətini və SSRİ-də milli zülmü ifşa edən məqalələrlə çıxış edirdi.Onun oğlu, hərbi təyyarəçi T.Hacıbəyli İkinci Dünya müharibəsi zamanı Fransa səmasını alman faşistlərindən qoruyarkən qəhrəmancasına həlak olmuşdu. Miryaqub Mirmehdiyev (mühacir dairlərində o, daha çox Mir Yaqub adı ilə tanınırdı) Nümayəndə heyətinin üzvləri içərisində Ə.M.Topçubaşova ehtiram və sədaqətini sona qədər qoruyub saxlayan yeganə əqidə dostu sayıla bilər.
Paris Sülh Konfransı

O, Nümayəndə heyətinin tərkibindəki əsas işi ilə birlikdə 1919-cu ilin avqustunda Parisdə yaradılan "Fransa-Qafqaz Komitəsi"ndə də fəaliyyət göstərirdi. Fransanın Transqafqaz ölkələri, ilk növbədə isə Azərbaycan və Gürcüstanla iqtisadi əlaqələrini canlandırmaq məqsədi ilə yaradılmış bu Komitədə Fransanı diplomat və şərqşünas E.Uplo (sədr), Gürcüstanı knyaz M.Sumbatov (sədr müavini), Azərbaycanı M.Mirmehdiyev (sədr müavini) təmsil edirdilər. Mühacirət dövründə də siyasi fəaliyyətindən çəkilməyən Mir Yaqub eyni zamanda Parisdə rus dilində çap olunan "Qafqaz" jurnah ilə yaxından əməkdaşlıq edirdi. 1926-cı ildə onun "Sovet rejimi: mənbələri və mahiyyəti", 1933-cü ildə isə "Qafqaz problemləri" kitabları Parisdə, fransız dilində çap olunmuşdu. Birinci kitabda müəllif sovet rejiminin xalqa zidd, antibəşəri mahiyyətini açıqlamağa çalışırdı. "Qafqaz problemləri" kitabında isə çar Rusiyası tərəfindən bu regionun işğalından tutmuş 1920-ci ilə qədər Qafqazda cərəyan edən əsas hadisə və prosesləri izlənilmiş, yeni işğal faktının — sovetləşdirmənin mahiyyəti və xarakteri diqqətlə təhlil edilib araşdırılmışdı. Kitabda bütövlükdə böyük Qafqazın problemləri işıqlandırılsa da, əsas diqqət müəllifin vətəninə — Azərbaycana yönəldilmişdi.
Paris Sülh Konfransı

Mir Yaqub tam əsasla Paris Sülh konfransındakı Azəbaycan Nümayəndə heyətinin fəaliyyətini obyektiv işıqlandıran ilk tarixçi-politoloq da hesab oluna bilər. İkinci Dünya müharibəsi ərəfəsində Parisdən İrana köçən M.Mirmehdiyevin sonrakı həyatı və taleyi haqqında hər hansı bir məlumat əldə etmək mümkün olmamışdır. Nümayəndə heyətinin ən gənc üzvü Məhəmməd Məhərrəmov hələ 20-ci illərin əvvəllərində siyasi səhnədən uzaqlaşmış və kiçik də olsa öz biznesini qurmağa çalışmışdı. Sonralar o, daha çox bibliofil və antikvar əşyalar üzrə mütəxəsis kimi tanınmışdı. Hətta məşhur rus yazıçısı A.Gertsenin Londonda çap etdiyi "Kolokol" 15 jurnalının tam komplektini və eyni müəllifin İsveçrədə işıq üzü görən nadir külliyyatını ötən əsrin 60-cı illərində Moskvadakı keçmiş Lenin kitabxanasına bağışlamış və bunun müqabilində Sovet İttifaqının Xarici ölkələrlə Mədəni Əlaqələr Cəmiyyətinin xüsusi mükafatına layiq görülmüşdü. 70-ci illərdə Azərbaycan EA-nın müxbir üzvü A.Zamanov vasitəsi ilə doğma vətəni ilə əlaqələr yaradan M.Məhərrəmov Azərbaycanın kitabxana və kitab fondlarına da bir sıra nadir çap məhsulları təqdim etmişdi. Məhəmməd Məhərrəmov Azərbaycan Nümayəndə heyətinin həyatda qalan sonuncu üzvü olmuşdu.
Paris Sülh Konfransı

O, 1982-ci ildə Parisdə 87 yaşında vəfat etmişdi. Həmçinin bax Paris Sülh Konfransı Ali Şurasının 1920-ci il 19 yanvar tarixli qərarı Azərbaycan Respublikası Diplomatiya Tarixi. I cild. Bakı – 2009.səh 210–312. (Cəmil Həsənli) qəzet Əzablı Paris Yolculuğu (Vilayət Quliyev)
Əmtəə

Əmtəə — İqtisadi nəzəriyyədə müştərilərin istəklərini qarşılayan və faydalılıq təmin edən məhsul və xidmətlərdir. Əsasən əmtəələr və xidmətlər fərqləndirilir. İqtisadi nəzəriyyədə bütün əmtəələr maddi hesab edilsə də, həqiqətdə informasiya (və ya Məlumat) kimi əmtəələr qeyri-maddi əmtəələrdir. Misal üçün, digər əmtəələr arasında Alma maddi obyekt olsa da, xəbər qeyri-maddi sinif əmtəələrə aiddir və yalnız Kompüter, Mətbəə kimi alətlər vasitəsilə qavranıla bilir. Əmtəələrin faydalılıq xarakteristikası Əmtəələr öz faydalılığını artıra və azalda bilər və ya marjinal faydalı əmtəə kimi təsvir edilə bilər. Atmosfer kimi bəzi şeylər faydalıdır amma iqtisadi dəyəri yoxdur.
Əmtəə

Bunlar "pulsuz əmtəələr"ə daxildirlər. İqtisadi nəzəriyyədə pis yaxşının əksidir. Belə ki, hər hansı bir obyektin yaxşı və ya pis olması onun fərdi istehlakçısından asılıdır və buna görə də bütün əmtəələrin hər zaman yaxşı olmadığını anlamaq önəmlidir. Əmtəələrin növləri Əmtəələr fərqli xarakteristikalarına görə maddilik və ya nisbi elastiklik kimi müxtəlif kateqoriyalara bölünürlər. Alma kimi maddi əmtəə informasiya kimi qeyr-maddi əmtəədən insanın ikincini fiziki tuta bilməsinin qeyri-mümkünlüyü baxımından fərqlənir, halbuki, birinci müəyyən fiziki sahəni tutur. Qeyri-maddi əmtəələr xidmətlərdən o baxımdan fərqlənir ki, qeyri-maddi əmtəələr ötürülə və satılıb-alına bilinir.
Əmtəə

Qiymət elastikliyi də əmtəələrin növlərini fərqləndirir. Elastik əmtəə qiymətdəki kiçik dəyişiklik səbəbiylə kəmiyyətdəki böyük dəyişikliklərin olduğu əmtəədir və buna görə də, əvəzedici əmtəələr ailəsinə aiddir; məsələn, qələmin qiyməti qalxan kimi istehlakçılar karandaş almağa üstünlük verəcəklər. Qeyri-maddi əmtəə az və əvəzedicisi olmayan, yarış biletləri, rəssamın orijinal əsəri və insulin kimi tibbi təlimat kimi əmtəədir. Tamamlayıcı əmtəələr əvəzedicisi olan əmtəələrdən daha qeyri-elastikdir. Hansı əmtəənin əvəzedici, hansının tamamlaycı olduğu digər əmtəələrlə əlaqəsindən asılıdır. Aşağıdakı qrafik əmtəələrin ekslyuzivliyinə və rəqabətliliyinə görə sinifləşdirilməsini göstərir.
Qabarıq çoxbucaqlı

Qabarıq çoxbucaqlı — bütün diaqonalları öz daxilində yerləşən çoxbucaqlı. Əgər çoxbucaqlının tərəflərinin uzantısı çoxbucaqlını kəsmirsə, bu qabarıq çoxbucaqlıdır. QABARIQ çoxbucaqlının xarici bucaqlarının cəmi 360°-yə bərabərdir QABARIQ çoxbucaqlının daxili bucaqlarının cəmi 180° • (n–2) dərəcədir. QABARIQ n-bucaqlının bir xarici bucağı: 360/n QABARIQn-bucaqlının daxili bucaqlarının cəmi: 180° • (n–2) QABARIQ n bucaqlının diaqonallarının sayı: Çoxbucaqlının bir təpəsindən çıxan diaqonalları, bu çoxbucaqlını n-2 sayda üçbucağa ayırır. DÜZGÜN ÇOXBUCAQLI Düzgün çoxbucaqlının daxili bucağı 180*(n-2) bir daxili bucağı isə 180*(n-2)/n düsturu ilə hesablanır. xarici bucaqlarının cəmi 360 dərəcədir. bir xarici bucağı isə 360/n dir Qabarıq n bucaqlının bir təpədən çıxan dioqanallarının sayı
Rəssam

Rəssam (ərəb. رسام) — təsviri incəsənət sahəsində yaradıcı işçi. Təbiət və rəssam Bizi əhatə edən ətraf aləmin gözəlliyi şair və yazıçını, bəstəkarı və rəssamı yaratmağa ruhlandırır. Ətrafda baş verən hadisələri və varlıqları təsvir etmək üçün yaxşı müşahidəçi olmaq lazımdır. Müşahidəçi — ətrafa tamaşa edən insana deyilir. Rəssam — müşahidə edən, sirli, sehrli təsvirlər yaradan bir insandır. Rəssam hansı materiallarla işləyir Təsviri incəsənət əsərlərini yaradan rəssam müxtəlif materiallardan istifadə edir. Akvarel — incə, şəffaf boyadır. Bu boya ilə i- Quaşın şəffaflığı yoxdur, qatıdır. İş zamanı boyadan çox, sudan isə az istifadə olunur.Palitra — boyanı qarışdırmaq üçün nəzərdə tutulub.Fırça — Boyalarla işləyərkən fırçadan istifadə edilir.
Rəssam

Fırçalar yumru və düz formada olur. Fırça ilə necə işləmək olar? Fırçanı suda islat. Fırçada olan artıq suyu parçaya hopdur. Fırçanı boyaya toxundur və vərəqin üzərində rəngli ləkə çək. Yenidən fırçanı suda islat və artıq suyu parçaya hopdur. Sonra yeni rəng almaq üçün fırçanı başqa boyaya toxundur və ləkənin üzərini rənglə. Əsas və qarışıq rənglər Dünyanı rəngsiz təsəvvür etmək mümkün deyildir. Ətraf aləmdə o qədər müxtəlif rənglər var ki!.. Qırmızı, sarı, göy əsas rənglərdir.
Rəssam

Bənövşəyi, yaşıl və narıncını isə qarışıq rənglərdir.Əsas rəngləri qarışdırarkən qarışıq rəngləri almaq olar. Qırmızı və sarı rəngin qarışığından narıncı rəng alınır. İsti və soyuq rənglər Rənglər isti və soyuq olur. İsti rənglər sarı, qırmızı, narıncı, qəhvəyi və onlardan alınan rəng çalarlarıdır. Bu rənglər bizə Günəşi, istini, odu-alovu, səhraları xatırladır. Soyuq rənglər bizə şaxta-sazağı, qarı, buzu, dənizi xatırladır. Bu rənglərə göy, bənövşəyi, yaşıl, mavi və onların çalarlarını aid etmək olar. Payızın sehrli rəngləri Bütün sənətkarlar kimi, rəssamlar da təbiətdən ilham alırlar. Onların əsərlərində payız mövzusunun xüsusi yeri var. Bu fəsil öz rəngarəngliyi ilə insanları cəlb edir.
Rəssam

Rəssam payızı seyr edən zaman təbiətdə baş verənləri, insanların geyimlərini və hərəkətlərini müşahidə edir. Müşahidələri rəssama bütöv bir əsəri yaratmağa kömək edir. Təsvir zamanı obyektləri elə yerləşdirir ki, onlar bir-birini tamamlasın. Ayrı-ayrı hissələrdən bütöv bir təsvir yaratmaq kompozisiya adlanır. Kompozisiya vasitəsi ilə rəssam tamaşaçıya düşündüyü hadisənin məzmununu açıqlayır. Təsviretmə Qaydaları Ornament və kompozisiya Təbiət özünü hər zaman bəzəyir! Yarpaqlar, çiçəklər çox gözəldir! Təbiətdə mövcud olan forma və materiallardan istifadə etməklə insanlar da ərtafı gözəlləşdirməyə çalışır. Müxtəlif əşyaları bəzəmək üçün rəssam həndəsi fiqurlardan, gül və yarpaqlardan naxış və ornamentlər fikirləşir. Təkrarlanan naxışa ornament deyilir.
Rəssam

Ornament qab-qacağı, geyimi, xalçaları bəzəyir. Ornamentlər müxtəlif olur. Daha çox nəbati və həndəsi ornamentlərə rast gəlinir. Nəbati ornamentlər yarpaq, budaq, gül və digər bitki elementlərindən ibarət olur. Həndəsi ornamentlər dairə, üçbucaq, düzbucaq, kvadrat və digər həndəsi fiqurlardan ibarətdir. Rəssam varlıqları təsvir edərkən onların əsas xüsusiyyətlərini nəzərə alır. Rəsmdəki kəpənəyin mərkəzindən keçən xətt onu iki eyni hissəyə bölür. Əgər kəpənəyin təsvirini ortadan qatlasaq, hər iki qanadı üst-üstə düşər. Qanadlar güzgüdə olan əksə bənzəyir. Qatlanma xətti simmetriya oxu adlanır.
Rəssam

Kağızla iş zamanı müxtəlif üsullardan istifadə olunur. Onu qatlamaq, kəsmək, fırlatmaq olar. Rəngli kağız, dəri, məxmər parçalarının kağız, parça üzərinə yapışdırılması və ya tikilməsi aplikasiya adlanır. Naturadan rəsm Rəssam ətraf aləmin gözəlliyini — canlı və cansız təbiəti həmişə öz rəsmlərində təsvir etməyə çalışır. Belə təsvirlərə naturadan rəsm deyilir. Rəssam qarşısında olan naturanın formasını, rəngini, hissələrini müşahidə və müqayisə edə bilir. Naturadan rəsm zamanı öz oyuncaqlarından istifadə edə bilərsən. Oyuncaqlar rəngarəng və müxtəlifdir — şən, məzəli, mülayim, düşündürücü və s. Təsviri sənətin janrları İnsanlar hələ qədim zamanlardan gördüklərini təsvir edərdilər. Bunu Qobustan qayaüstü rəsmlərində də görmək olar. Təsviri sənət əsərləri məzmun və xarakterindən asılı olaraq janrlara ayrılır: mənzərə, natürmort, portret, süjetli əsərlər.
Rəssam

Təbiətin gözəlliyi hər zaman rəssamları cəlb etmişdir. Təbiət təsvirləri mənzərə adlanır. Natürmort — "cansız təbiət" mənasını bildirir. Natürmortda hər gün məişətdə istifadə etdiyimiz əşyalar, güllər, meyvə və tərəvəzlər təsvir olunur. Natürmort işləyərkən birinci yerləşdirmək lazımdır sonra simmetriya xətti çəkilməlidir, çəkdiyiniz əşya, meyvə ve yaxud digər cism dəqiq sağ ve sol olmaq şərtiylə eyni ölçüdə olmalıdır və yavaş-yavaş rəsmin yerini möhkəmlətməlisiniz. Natürmort bir-birinə bağlı şəkildə çəkilməlidir yəni cism cismin qabağını kəsməlidir. Həmçinin bax
Sibel Can

Sibel Cangüre (d. 1 avqust 1970, İstanbul, Türkiyə) — qısaca Sibel Can kimi tanınan Türkiyə müğənnisi. Karyerasına rəqqasəliklə başlayan Sibel, hazırda aktrisa, müğənni və aparıcıdır. Sibel Can 1 avqust, 1970-ci ildə Yuqoslaviya qaçqını boşnak (müsəlman serb) əsilli Engin Cangüre və Bursa Mudanyalı çingənə (qaraçı) kökənli Əminə Gül Sezərin uşaqları olaraq Türkiyənin Fatih vilayətində dünyaya gəlib. Əsl adı Sibel Cangüre olan sənətçinin atası bir çox məşhur solistə yoldaşlıq edən bir kaman sənətçisi idi. 13 yaşında gələn təkliflə Vianada oriental olaraq səhnəyə çıxmağa başlayan Sibel Can atası ilə bərabər Türkiyədə və xaricdə etdiyi turlarda həm oriental rəqqasəlik, həm də solistlik edib. Galata Qülləsi və Astorya kimi klublarda səhnə olan sənətçi, Nükhet Durunun Fəxrəddin Arslana tövsiyəsilə Maksim Kazinosunda çıxmaya başlamış və hələ 17 yaşı varkən solist olmuşdur. Sibel Canın yaşının az olması səbəbilə kazinonun bağlanmasıyla Arslanın köməklikləriylə məhkəmədə yaşını 6 yaş artırmışdır.
Sibel Can

Maksim kazinosunda Muazzez Abacı, Nəşə Qaraböcək və Əməl Sayın kimi məşhur şəxslərlə çalışmışdır. Nükhet Duru tərəfindən aşkarlanan Maksim kazinosunun oriental rəqqasəsi oldu. 1988-ci ildə eyni məkanda mahnı söyləyərək səhnə almağa başladı. İlk zamanlarda albomlarının istehsalçısı kimi Orxan Gencebay ilə çalışmışdır. Eyni il ilk yoldaşı Hakan Uralla evləndi. 1999-cu ildə ilk yoldaşından boşandı və sonrakı il Sulhi Ağsütd ilə evləndi. İlk yoldaşından iki, indiki yoldaşından da bir, ümumi üç uşağı var.
Sibel Can

Sibel Can, 1987-ci ildə Kervan Plakdan ilk albomu olan Günah Bizə (türk. Günh bize) albomunu çıxardı. Bu albomda Orxan Gencebayın böyük dəstəyini gördü. Albom qısa zamanda satış rekordları qırdı. 1988-ci ildə o zamanların məşhur adlarından olan Hakan Ural ilə Zərrin Özərin evində gizli evləndi. Bu evlilikdən daha sonra Engincan və Melisa adında iki uşağı dünyaya gəldi. Hardasa hər il bir albom çıxaran Sibel Can, 1995-ci ildə Raks Müzikə transfer edilmişdir.
Sibel Can

Böyük bir yüksəliş edən sənətçi, 1999-cu ildə Hakan Uraldan ayrılıb. 2000-ci ildə çıxardığı "İşte Sibel Can, işte türk sanat müziği" adlı albomla yeni bir dövrə addım atdı. Həmin il Sulhi Aksüt ilə evlənmiş və bu evlilikdən Emir adında bir oğlan uşağı dünyaya gətirmişdir. Sibel Can, albom çalışmalarının yanında bir çox serialda və filmdə yer almışdır. "Kaldırım Çiçeği", "Gülüm", "Bize Ne Oldu?" ve "Berivan" kimi seriallarda rol almışdır. 2001-ci ildən bəri Emre Plak ilə işləyən sənətçi 2007-ci ildə "Akşam Sefası" adlı albomunu çıxarıb.
Sibel Can

Bu albomdakı Çakmak Çakmak adlı sinqlla böyük bir uğur qazandı. 2009-cu ildə Benim Adım Aşk adlı albom çıxaran Sibel Can, ən son bu il-2011-ci ildə "Seyyah" adlı albomunu çıxarmışdır. Günah Bize (1987) Bulursun Beni (1988) Rüyalarda Buluşuruz (1989) Hasretim (1990) Bir Güneş Batışında (1991) Seni Sevmek (1992) Hayat Devam Ediyor (1993) Hatırasıdır (1994) Şarkılar da Senden Yana (1995) Bu Devirde (1997) Daha Yolun Başındayım (1999) İşte Türk Sanat Müziği, İşte Sibel Can (2000) Canım Benim (2001) Sen Benimsin (2003) Özledin mi? (2005) Akşam Sefası (2007) Benim Adım Aşk (2009) Seyyah (2011) Papatya ile Karabiber / rol: Papatya (2002) Kaldırım Çiçeği / rol: Aslı (1996) Gülüm / rol: Gül (1997) Sibel / rol: Sibel (1998) Bize Ne Oldu? / rol: Kezban (1999) Berivan / rol: Berivan (2002) Saklambaç / rol: Fidan (2005) Ah İstanbul / rol: Hayat (2006) Xarici Keçidlər Mahnılar: Sibel Can Arxivləşdirilib 2011-08-23 at the Wayback Machine Mahnılar: Sibel Can
Bakı Ali Neft Məktəbi

Bakı Ali Neft Məktəbi və ya qısaca: BANM — Azərbaycanda dövlət ali təhsil müəssisəsi. Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin strukturuna daxildir. Azərbaycan ali təhsil orqanlari sırasına yeni daxil edilmiş Bakı Ali Neft Məktəbi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 29 noyabr 2011-ci il tarixli Fərmanı əsasında ARDNŞ-nin tərkibində yaradılmışdır. Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri nəzəri bilikləri mənimsəməklə yanaşı ARDNŞ-nin müəssisə və təşkilatlarında peşə təlimi və istehsalat təcrübəsi də keçirlər. Bu məqsədlə BANM-in tədris infrastrukturu ən müasir təlim avadanlıqları ilə təchiz olunmuşdur. Hazırda BANM-in bakalavr səviyyəsində təhsil alan tələbələri Heriot-Vatt Universitetinin tədris proqramlarına uyğun təlim keçirlər.
Bakı Ali Neft Məktəbi

Birinci kurs tələbələri üçün "İngilis dili" və "Kompüter və İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları" fənləri intensiv şəkildə və yüksək səviyyədə tədris olunur. Maddi-texniki bazası Bakı Ali Neft Məktəbi Bakı şəhərinin "Ağ Şəhər" adlanan hissəsində yerləşir. Bibiheybət ərazisində yerləşən yeni şəhərcik isə 2017-ci ildə tikilib istifadəyə verilmişdir. 7 hektar ərazisi olan kampusun tikintisinə 2012-ci ildə başlanılıb və tədris üçün tam hazır vəziyyətə gətirilib. Bakı Ali Neft Məktəbinin kampusu əsas tədris korpusunu, kitabxana kompleksini, kütləvi tədbirlər üçün akt zalını, idarəetmə bölmələrinin yerləşdiyi binanı, yeməkxananı, uşaq bağçasını, ən müasir tələblərə cavab verən və qapalı idman zallarından, qapalı üzgüçülük hovuzundan, açıq tennis, voleybol, basketbol meydançalarından və stadiondan ibarət idman və 400 nəfərlik yataqxana kompleksini birləşdirir. Belə ki, "ABB" şirkəti kampusda inteqrasiya edilmiş idarəetmə və təhlükəsizlik laboratoriyasını, "Schneider Electric" şirkəti qəza hallarının idarəedilməsi və avtomatlaşdırılması laboratoriyasını, "AVANDSİS group" və "Schneider Electric" şirkətləri birlikdə avtomatik sistemlərin elementlərini və proqram təminatını, "Emerson process management" şirkəti isə nəzarət-ölçmə və idarəetmə laboratoriyasını Bakı Ali Neft Məktəbinə hədiyyə ediblər.
Bakı Ali Neft Məktəbi

Bundan başqa, neft-qaz mühəndisliyi, kimya və proseslərin avtomatlaşdırılması mühəndisliyi kafedralarının ərazisində laboratoriya işlərinin yerinə yetirilməsi üçün müasir avadanlıqlar, qurğular yerləşdirilib, bərpaolunan enerji mühəndisliyi və elmi-tədqiqat laboratoriyaları istismara verilib. Ali məktəbin kitabxanası tələbələrə bir çox tədris materialları və hesablama texnikası ilə yanaşı həmçinin lazımı məlumatın əldə olunmasına yardım edəcək mütəxəssis məsləhətləri təklif edir. Bundan əlavə tələbələrə Heriot-Vatt Universitetinin kitabxanasının elektron resurslarından istifadə etmək imkanı yaradılmışdır. Burada tələbələr elektron bazalarda axtarış aparmaq, e-jurnal, e-kitab, konfrans materialları və s. sənədləri istifadə etmək və yükləmək imkanına malikdirlər. Beynəlxalq əlaqələr Mütəxəssis hazırlığı Böyük Britaniyanın Heriot-Vatt Universiteti ilə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilir. Neft-qaz mühəndisliyi və Kimya mühəndisliyi ixtisasları üzrə təhsil Heriot-Vatt Universitetinin tədris proqramları və bu universitetin mütəxəssislərinin iştirakı ilə həyata keçirilir.
Bakı Ali Neft Məktəbi

Bu iki ixtisas üzrə BANM-i bitirmiş tələbələr Bakı Ali Neft Məktəbinin və Heriot-Vatt Universitetinin diplomlarını əldə edəcəklər. Bakı Ali Neft Məktəbinə tələbə qəbulu 6 ixtisas üzrə həyata keçirilir: Neft-qaz mühəndisliyi; Kimya mühəndisliyi; Proseslərin avtomatlaşdırılması mühəndisliyi; İnformasiya təhlükəsizliyi; Kompüter mühəndisliyi; Biznesin idarə olunması Tələbələr üçün Tələbələrin hamısının təmsil olunduğu tələbə forumu təşkil olunmuşdur və burada tələbə həyatı ilə bağlı məsələlər və ideyalar müzakirə olunur. Tələbə idarəetmə orqanları tələbələrə dəstək proqramı, ali məktəbi idman yarışlarında, ictimai klub və cəmiyyətlərdə təmsil etmək, əyləncəli proqramların təşkil edilməsi və s. kimi dərsdənkənar tədbirlər təşkil edirlər. Tələbə Elmi Cəmiyyəti Tələbə Elmi Cəmiyyəti (TEC) Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələrini elmi fəaliyyətə cəlb edən və gələcəyin liderləri kimi formalaşdıran ictimai qurumdur. Xarici keçidlər Facebook səhifəsi Twitter səhifəsi
Astrologiya

Astrologiya (yun. ἄστρον - "ulduz", "bürc" və yun. λογία - "elm" sözündən) və ya nücum elmi — göy cisimləri, onların hərəkətləri ilə Yerdəki insanların xarakterləri, sosial əlaqələri və s. arasında əlaqəni hesablayan, təxmin edən və sistemləşdirən ənənə və təlimlərin bütünlükdə adıdır. Müasir dövrdən əvvəlki zamanlarda astrologiya ilə astronomiya tez-tez qarışdırılırdı. Astrologiya demək olar ki, astronomiya ilə birlikdə inkişaf etmişdir. Böyük astroloqlar həm də dövrlərinin böyuk astronomları idilər.
Astrologiya

Astrologiya Şərqdə "ilmi-nücum", "ulduz falı" və başqa adlarla adlandırılmışdır. Akademik mətbuatda astrologiya elm sayılmır, ona daha çox fal və batil inanc kimi baxılır. Buna baxmayaraq insanların böyük bir hissəsi ona inanmaqda davam edir. Bəzi astroloqlara görə astrologiya əsla fal demək deyildir. Çünki astrologiya da başqa elmlər kimi hesablamalara, müşahidələr əsasında mühakimələrə əsaslanır. Astrologiya haqqında məlumat
Əmək

Əmək — fərdin və cəmiyyətin tələbatını ödəmək üçün insanın məqsədyönlü, maddi (fiziki əmək) və qeyri-maddi (əqli əmək) fəaliyyəti. Ümumi anlayış Əmək vasitəsi ilə insan özü ilə təbiət arasında münasibətləri tənzimləyir. Əmək prosesində təbiəti dəyişməklə insan özünü də dəyişir, yeni imkanlarını üzə çıxardır. Əmək insanı təbiətdən təcrid etsə də, təbiətlə xüsusi münasibətlərini daima saxlayır. Əmək iqtisadi kateqoriya kimi istehsalat faktorlarından biri sayılır. Marksizm nəzəriyyəsinə görə əmək insanın dünyaya bağlılığın ilk faktorudur. Həmçinin əmək prosesində xüsusi münasibətlər - istehsal münasibətləri yaranır.
Əmək

Əmək kollektiv fəaliyyət olduğundan onu təşkil etmək üçün əlaqə vasitələri lazım olur. Bu rolu isə insan dili oynayır. Cəmiyyətin inkişafı əsasən əmək alətlərinin və istehsal münasibətlərinin təkmilləşdirilməsindən asılıdır. Bu hal insan zəhmətini canlıların instinktik fəaliyyətindən fərqləndirir. Bu baxımdan filosoflar Karl Marks və Fridrix Engels insanın və cəmiyyətin yaranmasında ilk növbədə "əmək faktoru" görürlər. Əmək iqtisadi kateqoriya kimi Əmək əksər hallarda əmək haqqı hesabına həyata keçirilir. Əmək haqqının artması görülən işin həcminin və cəmiyyətin maddi imkanının artması hesabına arta bilir.
Əmək

Onun artımının müxtəlif səbəbləri olsa da onların hamısı mükəmməl sayılmır. Görülən işi tamamilə nəzərə lan ümumi prinsip indiyə qədər yoxdur. Burada subyektiv faktor və ya əməyin qiymıətləndirilməsində heç də bütün amillərin nəzərə alınmamasıdır.Emek aletlerinin cemiyyetin inkisafinda rolu haqqinda esse Xarici keçidlər Ageing workers EU-OSHA The Labour Economics Gateway Arxivləşdirilib 2008-02-17 at the Wayback Machine - Collection of Internet sites that are of interest to labour economists Labour & Worklife Program at Harvard Law School, Changing Labour Markets Project W.E. Upjohn Institute & Anindya N Bakrie for Employment Research Arxivləşdirilib 2010-07-09 at the Wayback Machine ILO: Key Indicators of the Labour Market (KILM). 5. ed. Sept. 2007 LabourFair Resources Arxivləşdirilib 2017-06-30 at the Wayback Machine - Link to Fair Labour Practices Labour Research Network Arxivləşdirilib 2013-08-05 at the Wayback Machine - Labour research programme treating various fields
2022 FİFA Dünya Kuboku

2022 FIFA Dünya Kuboku 20 noyabr - 18 dekabr 2022-ci il tarixləri arasında Qətərdə keçirilən 22-ci FİFA Dünya Kuboku turniridir. 2 dekabr 2010-cu ildə keçirilən səsvermə nəticəsində FİFA bu turnirin Qətərdə təşkil edilmə qərarı aldı. Turnirdəki qarşılaşmalar 5 müxtəlif şəhər və 8 fərqli stadionda oynanılıb. Qətər Futbol Federasiyası tərəfindən təşkil olunan bu turnir müxtəlif ilklər və sonları əhatə edir. Bu, əsasən ərəb və müsəlman dünyasında keçirilən ilk dünya çempionatıdır. Bu, həmçinin 2002-ci ildə Cənubi Koreya və Yaponiyanın ev sahibliyi etdiyi FIFA Dünya Kubokundan sonra Yaxın Şərqdə ilk, Asiyada isə ikinci dünya çempionatıdır. Bu turnirin digər bir fərqi odur ki, 32 milli komandanın iştirak etdiyi sonuncu dünya çempionatıdır; çünki 2026-cı ildə etibarən komandaların sayının 48-ə çatdırılması qərara alınıb.Qətərdə yay aylarında kəskin istilər səbəbindən bu mundial noyabrın sonundan dekabrın ortalarına kimi keçirilib.
2022 FİFA Dünya Kuboku

Beləcə bu turnir may, iyun və ya iyul aylarında deyil, Şimal yarımkürəsində payız və qış aylarında keçirilən ilk turnirdir. Tədbir təxminən 29 gün müddətində, yəni digərlərindən bir qədər qısa müddətdə oynanıldı. Turnirlə əlaqədar olaraq dünyada, xüsusən də Avropada futbol liqaları təxminən 1 aya yaxın dayandırılıb.Turnir 20 noyabr 2022-ci il tarixində, Azərbaycan vaxtı ilə saat 20:00-da, Havr şəhərində ev sahibi Qətərin Ekvadora 2:0 hesabı ilə uduzmsı ilə başladı. Qətər öz qrupunda hər üç oyunda məğlub olan ilk ev sahibi ölkə oldu. Turnirin finalı 18 dekabr 2022-ci il tarixində, Azərbaycan saatı 19:00-da, Lüseyl stadionunda Argentina və Fransa arasında oynanıldı. Normal vaxtda 2-2, əlavə vaxtda 3-3 hesabı ilə başa çatan matçda Argentina penaltilər seriyasında Fransanı 4-2 hesabı ilə məğlub edərək turnirin çempionu olub.1986-cı ildə son çempion olan Argentina bu turnirdə üçüncü dəfə kuboka sahib çıxıb. Fransız oyunçu Kilian Mbappe, 1966-cı ilin finalında İngiltərə yığmasının oyunçusu Geoff Hurstdən sonra Dünya Kubokunun finalında het-trik edən ilk oyunçu oldu.Turnirin qalibi olan Argentina, 2010 FIFA Dünya Kuboku çempionu İspaniyadan sonra ilk qrup matçında məğlub olmasına baxmayaraq, FIFA Dünya Kuboku tarixində kuboku qazanan ikinci ölkə oldu.
2022 FİFA Dünya Kuboku

Bundan əlavə, iki turnir (2010 və 2022) Dünya Kubokları tarixində ev sahibi ölkələrin qrup mərhələsində mübarizədən kənarlaşdırıldığı turnirlərdir. 2010-cu ildə İspaniya ilk qrup matçında İsveçrəyə uduzsa da, kuboku qazandı. Həmin turnirin ev sahibi Cənubi Afrika qruplarda mübarizədən kənarlaşdırılan ilk ev sahibi ölkə kimi qeydə alınıb. 2022-ci ildə ev sahibi Qətər öz qrupunda hər üç matçda məğlub olaraq mübarizədən kənarlaşdırılan ilk ev sahibi oldu. Kuboku qrupdakı ilk oyunda Səudiyyə Ərəbistanına uduzan Argentina qazanıb. Fransalı futbolçu Kilian Mbappe turnir boyu 8 qol vuraraq bombardir olub və “Qızıl buts”u qazanıb. Argentinalı futbolçu Lionel Messi turnirin ən yaxşı oyunçusu seçilib və “Qızıl top”u qazanıb.
2022 FİFA Dünya Kuboku

Turnirin ən yaxşı qapıçısına verilən “Qızıl Əlcəy”i də Argentinadan olan Emiliano Martines qazanıb. Argentinalı Enzo Fernandes turnirin ən yaxşı gənc oyunçusu seçilib. İngiltərə turnirin fair-play mükafatını qazandı. FİFA tərəfindən veriləcək mükafatlar 2022-ci ilin aprelində açıqlanıb. Turnirdə iştirak etmək hüququ qazanan hər bir komanda ilkin mərhələdə ən azı 1,5 milyon dollar pul mükafatı qazanacaq. Turnir başa çatdıqda qazanacaqları mükafatın ən azı 9 milyon dollar olacağı müəyyənləşib. Bu tənzimləmə ilə bölüşdürüləcək ümumi mükafat pulu ümumilikdə 440 milyon dollar təşkil edəcək ki, bu da 2018 FIFA Dünya Kubokunda paylanandan 40 milyon dollar çoxdur.
2022 FİFA Dünya Kuboku

Qətərin ev sahibi ölkə seçilməsi bir qədər mübahisəli oldu. Bir sıra qruplar və media qurumları Qətərin ev sahibliyi etmək üçün uyğun olması ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə ediblər. Xüsusilə Qətərdə homoseksuallığın qanunsuzluğu, işçilərin iş şəraiti və LGBT icmasının pərəstişkarlarının hüquqları ilə bağlı narahatlıqlar qaldırılıb. Bundan əlavə, FİFA rəsmiləri korrupsiyada və Qətərə Dünya Çempionatını almağa icazə verməkdə ittiham olunurdu. Ölkədəki iqlim şəraiti də tənqid hədəfinə çevrilib. İşçilərin hüquqları İngiltərənin gündəlik qəzeti The Guardian 2013-cü ildə bir araşdırmada bir çox işçiyə yemək və su verilmədiyini iddia edərkən, miqrant işçilərin hüquqları məsələsi də diqqət çəkmişdi. İddia olunurdu ki, onların şəxsiyyətini təsdiq edən sənədlər əllərindən alınıb, ödənişləri vaxtında və ya ümumiyyətlə verilməyib, beləliklə də işçilər faktiki olaraq qullara çevrilib.
2022 FİFA Dünya Kuboku

The Guardian hesab edir ki, turnir zamanı 2 milyon güclü miqrant işçidən 4000-ə yaxın işçi təhlükəsizlik zəifliyi və digər səbəblərdən ölə bilərdi. Bu iddialar 2010-cu ildən bəri 522 nepallı işçi və 700-dən çox hindistanlı işçinin öldüyü faktına əsaslanırdı. Qətərdə keçirilən Dünya Kuboku ilə əlaqədar ölkədə tikinti sənayesi xeyli canlanıb. Məlumdur ki, ölkəyə işləmək üçün gətirilən əməkçi miqrantların əksəriyyətinin əmək müqavilələri kafala sistemi ilə bağlanır . Bu sistemə görə hansısa şirkətlə işləmək üçün müqavilə bağlayan fəhlə onu ölkəyə gətirən şirkətdən başqa şirkətdə işləyə bilməz. Üstəlik, əməkçi miqrantın pasportu əlindən alındığı üçün ölkəni tərk etməyə məhz şirkətin təşəbbüsü ilə gətirilir. İqlim şəraiti / kondisionerlər Ölkədəki iqlim şəraiti də tənqid hədəfinə çevrilib.
2022 FİFA Dünya Kuboku

Bu səbəbdən, kondisionerli stadionların tikintisi nəzərdə tutulmuşdu və turnirin keçiriləcəyi tarix üçün qeyri- yay imkanları gündəmə gətirilmişdir. Bu da təşkilatın noyabr-dekabr aylarında keçirilməsinə səbəb olub. 2014-cü ilin mayında FİFA-nın o vaxtkı prezidenti Zepp Blatter bəyan etmişdi ki, Dünya Kubokunun Qətərə verilməsi, oradakı həddindən artıq istilər səbəbindən “səhv” idi. Digər tərəfdən, Blatter Afrika və Asiya konfederasiyalarının nümayəndələrinə müraciət edərək, korrupsiya iddialarının və sponsorlar da daxil olmaqla bəzi tənqidlərin “ irqçilik və ayrı-seçkiliklə əlaqəli olduğunu” deyib. Ərazi və stadionlar Qətər bu günə qədər futbol üzrə dünya çempionatına ev sahibliyi edən ən kiçik ölkədir. Sahəsinə görə növbəti ən kiçik ölkə 1954-cü il Dünya Kubokuna ev sahibliyi edən İsveçrədir ki, bu da Qətərdən üç dəfə böyükdür və bunun əvəzinə cəmi 16 komanda iştirak edirdi. Qətər, ilk iki dünya çempionatına ev sahibliyi edən Uruqvay və İtaliya istisna olmaqla, daha əvvəl heç bir turnirdə iştirak etməməsinə baxmayaraq, FIFA Dünya Kubokuna ev sahibliyi edən ikinci ölkə oldu. Turnirdə istifadə edilən səkkiz stadiondan altısı paytaxt Doha bölgəsində yerləşir və bu, 1930-cu ildən bəri stadionların əksəriyyətinin bir şəhərdə toplandığı ilk Dünya Kuboku olur.
2022 FİFA Dünya Kuboku

Bu, azarkeşlərin və oyunçuların gedib-gəlmələri üçün lazım olan məsafəni xeyli azaltsa da, yerin azalması səbəbindən Qətərə gələn azarkeşləri qəbul etməyi çətinləşdirdi. Spirtli içkilər Qətərdə açıq yerlərdə spirt istehlakı normal olaraq hər kəs üçün qadağan edilsə də, ölkənin 2022-ci il Dünya Çempionatına namizədliyinin baş meneceri Hassan Abdullah Al Thawadi tərəfindən bildirildi ki, Qətərə gələn bütün azarkeşlər üçün azarkeş zonalarında spirtli içkilərə icazə veriləcək.Bununla belə, normalda ölkədə ictimai yerlərdə spirtli içki içmək qadağandır. Ev sahibinin seçimi Beynəlxalq Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının (FIFA) 2009-cu il martın 18-də 2018 və 2022-ci illərdə baş tutacaq Futbol üzrə FIFA Dünya Çempionatlarına ev sahibliyi üçün elan etdiyi bəyanata əsasən, Avstraliya, İngiltərə, İndoneziya, Rusiya, ABŞ, Yaponiya, Portuqaliya & İspaniya və Belçika & Niderland tərəfindən təqdim edilən doqquz ərizə qəbul edilib. Cənubi Koreya və Qətər isə yalnız 2022-ci il FIFA Dünya Çempionatına ev sahibliyi üçün ərizə təqdim edib. 2010-cu il noyabrın 2-də Sürix şəhərində (İsveçrə) 2022-ci ildə baş tutacaq Futbol üzrə FIFA Dünya Çempionatının ev sahibinin seçilməsi üçün səsvermə baş tutub. Səsvermədə ABŞ, Avstraliya, Cənubi Koreya, Qətər və Yaponiya mübarizə aparıb. Səsvermə dörd tur aparılıb.
2022 FİFA Dünya Kuboku

Avstraliya birinci turda çempionat uğrunda mübarizədən, Yaponiya növbəti turda, Cənubi Koreya isə üçüncü turda ən az səs toplayıb. Həlledici turda ABŞ və Qətər arasında gedən mübarizə Qətər qalib gəldi və 2022-ci ildə baş tutacaq Futbol üzrə FIFA Dünya Çempionatının ev sahibi seçildi. İştirakçı komandalar Seçmə mərhələ FİFA-ya üzv olan futbol 211 assosiasiyanın daxil olduğu altı qitə konfederasiyasının hamısı öz seçmə yarışlarını təşkil edirdi. Qətər millisi ev sahibi kimi avtomatik olaraq turnirə vəsiqə qazandı, Ancaq "Asiya Futbol Konfederasiyası" (AFC) Qətəri Asiya seçmə mərhələsində iştirak etməyə məcbur etdi, çünki AFC-nin qaydalarına görə Asiyada seçmə mərhələdi ilk iki tur həm də "2023-cü il AFC Asiya Kuboku"na vəsiqə rolunu oynayır. Asiyadan seçmə mərhələ oyularının ilk mərhələsində Qətər öz qrupunda qalib kimi final mərhələsinə çıxdığından, onun əvəzinə beşinci ən yaxşı ikinci yer olan Livan komandası seçmə mərhələ oyunlarında iştiraka davam edir.AFC (6) Avstraliya (38) Yaponiya (24) Qətər (50) (ev sahibi) Səudiyyə Ərəbistanı (51) Cənubi Koreya (28)CAF (5) Kamerun (43) Mərakeş (22) Seneqal (18) Tunis (30)CONCACAF (4) Kanada (41) Kosta-Rika (31) Meksika (13) ABŞ (16)CONMEBOL (4) Argentina (3) Braziliya (1) Ekvador (44) Uruqvay (14)OFC (0) YoxdurUEFA (13) Belçika (2) Xorvatiya (12) Danimarka (10) İngiltərə (5) Fransa (4) Almaniya (11) Niderland (8) Polşa (26) Portuqaliya (9) Serbiya (21) İspaniya (7) İsveçrə (15) 19 may 2022-ci ildə FİFA turnirdə iştirak edəcək 36 hakimin, 69 köməkçi hakimin və 24 video köməkçi hakimin siyahısını açıqlayıb. FİFA-ya 36 hakimdən ikisi Argentina, Braziliya, İngiltərə və Fransadan daxil idi. İlk dəfə olaraq qadın hakimlər böyük kişi turnirində oyunları idarə edəcəklər. Fransadan olan Stefani Frappart, Ruandalı Salima Mukansanqa və yaponiyalı Yoshimi Yamaşita kişilər arasında dünya çempionatına təyin olunmuş ilk qadın hakimlər oldular.
2022 FİFA Dünya Kuboku

Onlara ilk olaraq üç qadın köməkçi hakim də qoşulacaq. Frappart 2019 FIFA Qadınlararası Dünya Kubokunun finalına nəzarət etdi. Ev sahibi şəhərlər 2022-ci il DÇ ev sahibi Qətərdir. Qrup mərhələsi Təsnifat qaydaları Komandaların qruplardakı yerləri aşağıdakı qaydalarla müəyyən edilir: Əgər iki və ya daha çox komanda yuxarıda sadalanan meyarlar üzrə bərabər olarsa, onların yerləşdirilməsi aşağıda sadalanan əlavə meyarlar əsasında müəyyən ediləcək: İlk sarı vərəqə: mənfi 1 xal; Dolayı qırmızı vərəqə (ikinci sarı vərəqə): mənfi 3 xal; Birbaşa qırmızı vərəqə: mənfi 4 xal; Sarı və birbaşa qırmızı vərəqə: mənfi 5 xal; Pley-off mərhələsi 1/8 final mərhələsi 1/4 final mərhələsi Yarım-final mərhələsi Rüşvət qalmaqalı Dekabrın 13-də Belçikanın "Le Soir" nəşri yazıb ki, Avropa Parlamentində dünya çempionatının təşkili zamanı korrupsiya ilə bağlı aparılan axtarışlar çərçivəsində 1,5 milyon avro müsadirə edilib. Müstəntiqlərin fikrincə, siyasətçilərin Qətərdə dünya çempionatının təşkili üçün aldıqları pullar iki siyasətçinin, keçmiş deputat Pier Antonio Panzeri və Avropa Parlamentinin vitse-prezidenti Eva Kaylinin evlərində tapılıb. Həmçinin bax FİFA Dünya Kubokunun talismanları
Tövhid

Tövhid (ərəb. توحيد) monoteizm anlayışının İslam terminologiyasındakı qarşılığıdır.Tövhid Allahın ad və sifətləri mövzusunda şirki rədd edir. Əraf surəsi 180-ci ayəsində "ən gözəl adlar (ƏsmaUl-Husnə) Allahındır" deyilir. Antropomorfizm və ya onu məxluqata oxşatmaq teologik olaraq rədd edilən bir hərəkətdir; yenə tövhid əhlinə görə "Allahın kamal sifətlərə sahib olduğuna və bütün nöqsan sifətlərdən və məxluqata oxşamaqdan uzaq olduğuna mütləq inanmaq gərəkdir." və "Kamal sifətlərini itirən tanrı, müdəbbir və rəbb ola bilməz. Əksinə əksikliyi səbəbi ilə özünü lağa qoyarlar. Həmd əzəldə və əbəddə cəlal və kamal sifətlərə sahib olana aiddir.
Tövhid

Çünki həmdə layiq olan sadəcə odur." Etimologiya Söz ərəb dilində vəhdət "bir olmaq" kökündən yaranır. İslami terminologiyada din fəlsəfəciləri bu sözə Allah üçün istifadə edildiyində həmçinin birləşdirmə, birləşik, bitişik, əlavə, qarışıq olmaq mənaları yüklənməsinə də qarşı çıxırlar və bunları da şirk olaraq tanımlayırlar. İbrahimi dinlərin kitablarında da tanrı şəxsi bir yaradıcıdır. Birinci şəxs olaraq danışır və qürur, qəzəb kimi hislər sərgiləyir, bəzən insanların qarşısına "insan görüntüsü" ilə çıxır. İslamda Allah Müntəqim (intiqam alan, intiqamçı), Mutəkəbbir (kibirli) və hiyləçidir. Sabur (çox səbrli), Cəlil (çox qəzəbli), Rahim (çox mərhəmətli), Həlim (yumşaq xasiyyətli) kimi insani duyğular ifadə edən adlarla da xatırlanır.
Tövhid

İslam cəmiyyətində Allah inancının müəyyən dəyişikliklər keçirtdiyi, Quran və hədislərdə göyüzündə ərşdə oturan və müəyyən insani xüsusiyyətlər daşıyan Allah inancının Kəlamçılar tərəfindən sorğulanaraq və fərqli məzhəblərin ortaya çıxdığı görünür: Şiə: simvolik ifadələrlə Allahın anladılamasını təsdiqləyir. Sufi: Allahın formasının olmadığına, sonsuz olduğuna, indiki halımızın onu görməyə gücünün yetmədiyinə və Allahın hər yerdə olduğuna inanır. Sufilikdə Allah ilə dostluq əlaqəsi qurula bilər. Müşəbbihi, Sələfi: Allahı təşbihlərlə izah edir, onda əl-üz olduğunu deyir və ərşdə oturduğunu qəbul edir. Matüridi-Əşəri: Görmə və eşitçə kimi sərhədli bir insan-tanrı oxşarlığını qəbul edir. Mötəzili-Cəhmiyyə: Tövhidə qarşı gələrək Allahın hər hansı bir şəkildə insana oxşadılmasına qarşı çıxır. Ortodoks İslam kəlamçıları Allahın məkanda yaşamağını izah edilməsini, tanrının dəyişiklik və antropomorfik görünüşlər sərgiləməsini (Tanrının insana oxşadılmasınl, Hülul) qəti şəkildə rədd edilir.
Tövhid

Tövratdakı "Yaqub ilə güləşən tanrı" (Osiya 12:3) və Xristianlıq üçlüyü "Ata Tanrı" obrazı tənqid edilir. Kəlamçılar Quran və qütsi hədislər kimi İslami mənbələrdə istifadə edilən Allaha məkan (göy, ərş (taxt)) (Taha-5 və Əraf-54)) sahibi olduğunu irəli sürmək və "Allahın əli", "Allahın üzü", "insanın Rahmən surətində yaradılması" kimi ifadələrlə Allahın eşitməsi, görməyi kimi ifadələri məcaz və ya mahiyyəti bilinməyən ifadələr olaraq izah edilir.Monoteizmin 4000 il əvvəl eyni vaxtda misir, babil və hind cəmiyyətində ortaya çıxmağa başladığı ifadə edilir. Orxan Gökdəmirə görə tək tanrılı dinlərə gediş bir dində sadələşm və inqilab hərəkətidir. Bu inqilab qədim dini anlayışları darma-dağın edir. Ancaq başlanğıcda görülən sürətli bir dağılış sonrasında inqilab yavaşlayır və qədim paqan inanclar yeni şəxsiyyətlərə bürünərək yenidən ortaya çıxır. Musəvilik, İsəvilik və Məhəmmədilik qurucuları qədər bu qarşılaşmanın da məhsulu olan dinlərdir. Monoteist dinlərdə qədim ilahların bir hissəsisin mələk, şeytan, cin kimi varlıqlara, Xızır, İlyas kimi peyğəmbərlərə ya da əzizlərə çevrildiyi görülə bilinir.