LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Xonça

Xalq arasında o, daha çox "şirniqabı xonça" adı ilə tanınır. Novruz xonçası Bayram süfrəsində bayram xonçasının olması vacibdir. Xonçanın ortasında səməni, hər ailə üzvünə şam, boyadılmış yumurta, paxlava, şəkərbura, şorqoğalı, və bayram çərəzləri qoyulur. Xonçanın içindəkilərin üzərinə buğdadan hazırlanmış qorğa səpilər. Xonçada yer alan hər təamın öz mənası var: Qoğal — günəşin rəmzi Şəkərbura — 15 günlük ayın rəmzi Paxlava — ulduzların bəzi mənbələrə görə qadın rəmzi Həmçinin bax Azərbaycanın milli toy adətləri Novruz bayramı
İslam Mehrəliyev

İslam Məhəmməd oğlu Mehrəliyev (19 iyun 1986, Bakı) — azərbaycanlı aktyor. İslam Mehrəliyev 19 iyun 1986-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1993-cü ildə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu 176 saylı orta məktəbin 1-ci sinfinə gedib. 1997-ci ildə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radiosunun nəzdində olan Əfsər Cavanşirovun "Bənövşə" uşaq xorunda çıxış edib. 2003-cü ildə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu Süleyman Sani Axundov adına 172 saylı orta məktəbin 11-ci sinfini bitirib. 2005-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Estrada aktyoru" fakultəsinə daxil olub. Sənət müəllimi Xalq artisti, professor, dosent Ramiz Əzizbəyli olub. 2008-ci ildə Xəzər televiziyasının "Gülüş Ulduzu" layihəsinin laureatı olmuşdur.
İslam Mehrəliyev

"Qarşıdurma" adlanan Maşın Şounun 14-cü sürətinin qalibi olub. Ailəlidir, oğlu və qızı var. Apardığı verilişlər 2009-cu ildə Space televiziyasında 'Hər Bazar' 2010-cu ildə "Zarafatsız" 2014-cü ildə Azad Azərbaycan televiziyasında "Youmırta", "Piknik" 2015-ci ildə "Duz Cavab", "Qaçaqaç" 2018-ci ildə "Vine show", "Salamlar" adlı əyləncəli, yumoristik proqram. 2017, 2018-ci il Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Qoşa Qala Qapısında keçirilən 7-di günlük 'Novruz Bayramı' konsert proqramı. 2019-cu ildə Azad Azərbaycan televiziyasında "Bol Şans", həftəiçi 5 gün, hər səhər canlı yayımla "Tap Qazan" intelektual əyləncəli proqram və "3MÜZ" improvizə şou'su 2020-ci il XəzərTv'də "Turş Məzə" adlı yumoristik proqram. 2021-ci il XəzərTv'də "Meloman" musiqili,əyləncəli proqram. 2022-ci il XəzərTv’də “Xəzər Axşamı”adlı musiqili,əyləncəli proqram. Filmoqrafiya Miras (teleserial, Lider tv 2008) Aramızda qalsın (teleserial, Xəzər tv 2013) Oğlan evi: Azərbaycansayağı qarət (film, 2015) Kişi sözü (teleserial, ATV 2016) Bayram axşamı (film, 2017) Kəklikotu (film, 2017) Yanlış anlama (film, 2017) Hareket sekiz (film, 2019) Səbət gilas (film, 2019) Qış nağılı (film, 2019) Evdəkilər (teleserial, Xəzər tv 2021) Yanlış anlama 2 (film,2022)
Avropa Azərbaycan Məktəbi

Avropa Azərbaycan Məktəbi (ing. European Azerbaijani School) - 2011-ci ildə Birləşmiş Krallıqda qeydiyyatdan keçmiş, Azərbaycan, Belçika, Fransa, Almaniya və Birləşmiş Krallıqda nümayəndəlikləri olan ümumavropa təşkilatı - Avropa Azərbaycan Cəmiyyəti (TEAS) tərəfindən təsis edilmiş özəl ümum təhsil məktəbidir. Məktəb Azərbaycan Təhsil Nazirliyinin lisenziyası ilə fəaliyyət göstərir, lakin məktəb rəsmi təsdiqini aldığı xüsusi beynəlxalq proqramları təklif etdiyinə görə dövlət məktəblərindən fərqlənir. Bu proqramlara Beynəlxalq Bakalavriat Təşkilatının (IB) İbtidai Təhsil Proqramı (PYP), Kembric Beynəlxalq İmtahanları və Beynəlxalq Bakalavriat Təşkilatının (IB) Diplom Proqramı (DP) daxildir. 2012-ci ildə 95 şagirdi olan məktəb genişlənərək hazırda 780 şagirdə təhsil verir və Məktəbdə I-XI siniflərlə yanaşı, Erkən Təlim Proqramı (4 və 5 yaşlı uşaqlar üçün) da fəaliyyət göstərir. Məktəb, həmçinin Beynəlxalq Məktəblər Şurası (CİS) şəbəkəsinin də üzvüdür. 2017-ci ildə Məktəbin Beynəlxalq Bakalavriat Təşkilatının (IB) Diplom Proqramı məzunlarının ilk buraxılışı oldu.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

Orta məktəbdə milli təmayülü seçən şagirdlər qəbul imtahanlarından yüksək bal toplayaraq Azərbaycanda ən yaxşı universitetlərə qəbul olunmuşlar. Xaricdə təhsil almağı arzulayan şagirdlərə kömək etmək üçün orta məktəbdə universitetlər üzrə məsləhətçi tam ştatda fəaliyyət göstərir.Avropa Azərbaycan Məktəbi fəaliyyətini iki binada həyata keçirir. Yasamal rayonunda yerləşən ilkin məktəb binasında erkən təlim və ibtidai təhsil bölməsində təhsil alan şagirdlər, xüsusi məqsədlər üçün tikilmiş Badamdar qəsəbəsində yerləşən yeni binada isə V-XI sinif şagirdləri təhsil alırlar. Yaxın gələcəkdə İbtidai məktəb binasının yaxınlığında yerləşən Erkən Təlim Mərkəzi binasının açlışını planlaşdırılır.Əksər şagirdlərin Azərbaycan vətəndaşları olmağına baxmayaraq, məktəbdə keçən il qəbul olunmuş digər ölkələrin vətəndaşları olan şagirdlər də təhsil alırlar. Tədris heyətində gəldikdə isə, bu yüksək ixtisaslı Azərbaycanlı və əcnəbi müəllimlərdən ibarətdir. Bütün müəllimlərdən pedaqoji təcrübənin, yüksək akademik ixtisas səviyyəsinin və beynəlxlaq proqramları tədris edərlərsə, ingilis dilində mükəmməl ünsiyyət bacarıqlarının olması gözlənilir. Tale Heydərov - Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin (AAC) təsisçisi və sədri, "Qəbələ" idman klubunun prezidenti, Avropa Azərbaycan Məktəbinin qurucusu və Himayədarlar Şurasının Prezidenti, Ermənistan - Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə dair kitab və topluların tərtibçisi, redaktoru və layihələrin müəllifidir.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

Məktəb həyatı Məsləhət xidməti Universitet üzrə Məsləhətçinin rolu valideyn və şagirdləri müxtəlif universitet imkanları, kollecə qəbul prosesi, ərizə prosedurları və testləri haqqında məlumatlandırmaqdır. Xüsusi məktəb proqramı valideyn və şagirdlərə müxtəlif ölkələrdə universitet proqramları və prosedurlar haqda məlumatı toplamaqda köməklik edir. Məsləhətçi, 10-cu və 11-ci sinif şagirdləri ilə proses və fərdi kollec seçimləri barədə danışmaq üçün fərdi və ya qrup şəklində görüşür, hər bir yuxarı sinif şagirdi üçün rəsmi tövsiyə məktubu yazır, transkript və digər lazımi sənədləri hazırlayır. Şagirdlər müvafiq yay təhsil imkanları və test kursları haqqında məlumatlandırılırlar. Məsləhətçi Avropa Azərbaycan Məktəbini ziyarət edən bütün universitet qəbul komissiyası nümayəndələri ilə görüşür və regional universitet sərgilərində universitet nümayəndələri və şagirdlərimiz arasında görüşləri asanlaşdırır. Universitet üzrə Məsləhətçi il boyu universitet qəbul şöbələri ilə əlaqə saxlayır. Liseydə basketbol, volleybol, futbol və üzgüçülük zalları yer almaqdadır.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

Mahnılar ingilis dilində öyrədilir. Bu, şagirdlərin ingilis dilində dinləmə və anlama bacarıqlarının inkişaf etdirilməsinə kömək edir. Klubun ildə iki dəfə konserti təşkil olunur. Vokal klubunda isə şagirdlər milli və xarici mahnıları ifa etməyi öyrənirlər. Bu, dinləmək, anlama, özünəinam, liderlik və s. kimi bacarıqların inkişaf etdirilməsinə kömək edir. Klub üzvləri məktəbin bütün tədbirlərində çıxış edirlər. Hazırda, EAS-da üç kitabxana fondu vardır: erkən, ibtidai və orta təhsil.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

Həmin fondlarda axtarış üç kitabxana kataloqu vasitəsi ilə aparılır. Fondlar ingilis, Azərbaycan və rus dillərindədir. Burada qrafik hekayələr, audio və elektron kitablardan tutmuş müxtəlif nəşrlərə elektron abunə xidmətləri vardır. Kataloqda axtarış aparmaq və elektron alətlərdən istifadə etmək üçün şagirdlər iPad-lardan istifadə edirlər.Kitabxana fondları şagirdlərin təlimdəki inkişafına yardım edir. Kitabxana, xüsusilə də böyük maraq göstərilən ingilis dilinin tədrisi sahəsindəki materiallarla zəngindir. İngilis dilini öyrənərkən uşaqlar oxunun əyləncəli olduğunu və nəticə etibarilə bunun mümkünlüyünü öz təcrübələrində görürlər. Uşaqlara öz zövqlərinə uyğun asan oxu səviyyəsi və janr tapmaq üçün bələdçilik edilir və tövsiyələr verilir.Orta təhsil pilləsi üçün fond isə IB Diplomu proqramını nəzərə alınmaqla tərtib edilmişdir.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

Burada geniş dünya ədəbiyyatının kolleksiyası və regional tarixə xüsusi yer verilən mənbə və elmi ədəbiyyat da vardır. Kitabxana işçiləri bazar ertəsindən cümə gününə qədər, saat 8:00-dan 16:00-dək təlimat və mənbələrlə bağlı suallara cavab verirlər. Məktəbdəki yeməklər HAYAT Catering şirkəti tərəfindən təmin edilir. Məktəb avtobusları, nəqliyyat xidməti Avropa Azərbaycan Məktəbində Nəqliyyat Xidməti müasir tələblərə cavab verən məktəb avtobusları vasitəsilə həyata keçirilir. Məktəbdə altı məktəb avtobusu fəaliyyət göstərir. Məktəb avtobusu sürücüləri nəqliyyat koordinatoru tərəfindən verilmiş qrafik əsasında hər gün şagirdləri evlərinə ən yaxın dayanacaqdan götürərək məktəbə çatdırırlar. Gün ərzində servisdən 131 şagird istifadə edir.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

School Bus-lar Bakı şəhərinin müxtəlif ərazilərindən fəaliyyət göstərirlər. Hər avtobusda bir bələdçi müəllimə də işləyir. Şagird avtobusa minən kimi bələdçi müəllimə şagirdin təhlükəsizlik kəmərini bağlayır və bundan sonra avtobus hərəkətə başlayır. Bələdçi müəllimələr xüsusi bələdçi təlimatına əsasən fəaliyyət göstərirlər. Bu təlimata əsasən avtobusda şagirdin maksimum təhlükəsizliyi təmin olunur. Dərs bitdikdən sonra bələdçi müəllimələr avtobuslarda şagirdləri yoxlayırlar və bundan sonra avtobuslar məktəb ərazisindən çıxırlar. Bələdçi müəllimə hər bir şagirdin ünvanına çatdıqda onun valideyninə zəng vurur, yalnız valideyn gəldikdən sonra avtobusun qapısı açılır və şagird valideyninə təhvil verilir.Məktəbdə avtobuslarda çalışan sürücülər bütün dünyada məşhur olan BP Təhlükəsizlik Qaydalarına əsasən hər üç aydan bir yoxlanılırlar.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

Bundan əlavə məktəb avtobusu sürücüləri İlk Tibbi Yardıma aid bütün qaydaları bilirlər. Məktəb avtobusları yanğınsöndürən balonlarla və ilk tibbi yardım çantaları ilə təchiz olunmuşdur. Avtobuslarda GPS naviqasiya sistemi və müşahidə kameraları quraşdırılıb. Bu kameralar avtobusun salonunu və avtobusun xaricini fiksasiya edir.Məktəbdə iki minik avtomobili də fəaliyyət göstərir. Həmin avtomobillər gün ərzində məktəbə gələn qonaqlar üçün, həmçinin məktəbin digər işləri üçün çalışırlar. Tibbi təhlükəsizlik Avropa Azərbaycan Məktəbi (EAS) tam şəkildə təchiz olunmuş tibbi xidmət göstərir və burada iki nəfər ali təhsilli və ixtisaslaşmış həkim çalışır. Hər il tibbi heyət EAS-da şagirdlərin müayinəsini həyata keçirir və müayinələrin nəticələri tövsiyyələrlə birgə valideynlərə çatdırırlar.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

Tibbi heyət mütəmadi olaraq məktəbdə gigiyenik standartlara riayət edilməsini yoxlayır və yeməklərin doyumlu və balanslaşdırılmış olmasını təmin etmək üçün menyu barədə Yeməkxana ilə bərabər işləyir. Həkimlər şagirdlərə sağlam qidalanma, dişlərə qayğı və düzgün qamət kimi mövzularda spesifik sağlamlıq təlimləri keçirlər. Təlim-tədris Avropa Azərbaycan Məktəbi (EAS) üç təhsil bölməsindən ibarətdir: 4 və 5 yaşlı şagirdlər üçün Erkən Təlim Mərkəzi (ELC) 1-4-cü sinif şagirdləri üçün ibtidai təhsil bölməsi 5-11-ci sinif şagirdləri üçün orta təhsil bölməsi Erkən Təlim Mərkəzi Beynəlxalq dünyagörüşlü olmağın bir xüsusiyyəti də başqa dillərin öyrənilməsidir. Erkən Təlim Mərkəzində uşaqlara tədris 50% ingilis dilində və 50% Azərbaycan dilində olmaqla həyata keçirilir. Avropa Azərbaycan Məktəbinin Erkən Təlim Mərkəzində oyun təlimə şərait yaradan əsas faktor kimi qəbul edilir. Oyun elə bir mərhələdir ki, uşaq əldə olunacaq yeni biliklə əlaqəyə girir və onu sinir sistemi yollarına və beləliklə də, özünün uzunmüddətli yaddaşına inteqrasiya edir. Nəhayət, Erkən Təlim Mərkəzində 5 yaşın sonuna çatanda şagirdlər ibtidai təhsilin daha rəsmi pilləsinə müvəffəqiyyətlə daxil olmaq üçün hazır olurlar.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

İbtidai sinif bölməsi Avropa Azərbaycan Məktəbinin İbtidai təhsil bölməsi “hibrid” kurikulum modelindən istifadə edir. Bu, Azərbaycanın Milli Kurikulumunu xüsusi olaraq beynəlxalq ibtidai təhsil üçün hazırlanmış kurikulumla əlaqələndirir. Beynəlxalq Bakalavriat Təşkilatının İbtidai təhsil Proqramı (PYP) uşaqların hal-hazırda onun əsasında öyrəndikləri təhsil çərçivəsini təmin edir. Bu kurikulum müxtəlif milli sistemlərdən olan müəllimlər qrupu tərəfindən və onların beynəlxalq məktəblərin tələblərinə cavab verən kurikulumların hazırlanması sahəsində təcrübəsi əsasında yaradılmışdır. Beynəlxalq Bakalvriat Təşkilatı (IBO) İbtidai təhsil Proqramını (PYP) 1997-ci ildə qəbul etmişdir və bu proqram üç yaşından on yaşınadək (məktəbəqədər təhsildən 5-ci sinfədək) olan şagirdlər üçün nəzərdə tutulur. Biz hal-hazırda İbtidai təhsil bölməsində Beynəlxalq Bakalvriat Təşkilatının İbtidai təhsil Proqramı üzrə rəsmi məktəb olmaq prosesini başa çatdırmaqdayıq. Bizim beynəlxalq tədris metodları ilə birləşdirilmiş bu “hibrid” kurikulum modeli vasitəsilə Avropa Azərbaycan Məktəbinin İbtidai təhsil bölməsinin məqsədi məktəbin məqsəd və məramını birbaşa dəstəkləyərək təhlükəsiz və həvəsləndirici bir mühitdə hər bir uşağın sosial, intellektual, yaradıcı və emosional potensialını inkişaf etdirməkdir.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

Orta təhsil bölməsi Avropa Azərbaycan Məktəbinin orta təhsil bölməsi “hibrid” kurikulum modelindən istifadə edir; bu, Azərbaycanın Milli Kurikulumunu xüsusi olaraq beynəlxalq ibtidai təhsil üçün hazırlanmış kurikulumla əlaqələndirir. 5-8-ci siniflər üçün olan proqram şagirdləri Beynəlxalq Bakalavriat Təşkilatının Diplom Proqramı üçün hazırlayan modeldir. Proqram yeniyetmələrin hal-hazırda onun əsasında öyrəndikləri müasir öyrənmə metodlarına əsaslanan təhsil çərçivəsini təmin edir və müxtəlif milli sistemlərə məxsus metod və materiallardan istifadə məqsədilə hazırlanmışdır. 5-8-ci siniflərdə təlimin məqsədi şagirdləri 10-11-cü siniflərdə Beynəlxalq Bakalavriat Diplom Proqramının çətinliklərinə hazırlamaqdır. Beynəlxalq tədris metodları ilə birləşdirilmiş bu “hibrid” kurikulum modeli vasitəsilə yaradılmış EAS orta təhsil bölməsinin məqsədi məktəbin məqsəd və məramını birbaşa dəstəkləyərək təhlükəsiz və həvəsləndirici bir mühitdə hər bir uşağın sosial, intellektual, yaradıcı və emosional potensialını inkişaf etdirməkdir. Əlavə məlumatlar - 10-11-ci siniflər üçün Beynəlxalq Bakalavriat Diplom Proqramı Orta təhsil səviyyəsi üzrə Diplomla yanaşı, şagirdlər Beynəlxalq Bakalavriat Təşkilatının (BBT) xüsusi tələblərinə əməl etməyi seçdikləri təqdirdə Beynəlxalq Bakalavriat Diplomunu (BBD) əldə etmək imkanı qazanırlar. 10-11-ci siniflərdə şagirdlər Azərbaycanın ali təhsil müəssisələri üzrə ixtisas istiqamətlərindən birini seçə bilər və ya Beynəlxalq Bakalavriat Diplom Proqramını (BBDP) seçməklə Beynəlxalq Bakalavriat Diplomunu əldə edə bilər.
Avropa Azərbaycan Məktəbi

Beynəlxalq Bakalavriat Diplomu kursların və tələblərin daha praktik şəkildə birləşməsini tələb edir. Beynəlxalq Bakalavriat Diplomu bütün dünyada tanınır və bir çox universitetlərdə tələbələrin akademik mobilliyi (tələbə bir təhsil müəssisəsindən digərinə keçdikdə qazandığı kreditlərin tanınması) təmin edilir. Buna baxmyaraq, etiraf etmək lazımdır ki, hər bir ali təhsil müəssisəsində tələblər və kreditlər fərqlidir, buna görə də tələbələrə və valideynlərə təhsil almaq istədikləri xarici universitet haqqında əlavə məlumatlar əldə etmək üçün öz ölkələrindəki universitetlərdən məsləhət almaları tövsiyə olunur. Beynəlxalq Bakalavriat Diplomu üçün namizədlər 6 fənn sahəsində kurs işini bitirməli və imtahandan keçməlidirlər. Bu seçilmiş kurslar 10-11-ci siniflərdə iki il müddətinə ardıcıl olaraq öyrənilir.
Haxışta

Haxışta — Azərbaycanda əsasən toylarda və digər el şənliklərində gənclər və uşaqlar arasında geniş yayılmış oyun növü. Azərbaycanda xalq rəqslərinin çox qədim tarixi var. Bunu qədim Mezolit dövrünə aid olan Qobustan qayaüstü rəsmlərində əksini tapan rəqs səhnələri sübut edir. Hələ eramızdan 2-3 min il əvvəl, tunc dövründə Azərbaycanda rəqs sənəti insanların məişətində, adət-ənənəsində müəyyən mövqe tutub. Azərbaycanda ibtidai xalq musiqi alətləri meydana gəlməzdən çox-çox əvvəl rəqs insanların çəpik çalması ilə əldə edilən ritmik zərblərin müşayiəti ilə yaranıb. Müxtəlif peşələrlə, hətta ovçuluqla məşğul olan tayfalar öz sehrli ayinlərini çeviklik, qıvraqlıq, insan gücünü nümayiş etdirən plastik hərəkətlərdən ibarət rəqslərlə həyata keçiriblər.
Haxışta

Ha xışla ifadəsindən götürülən milli rəqs çox coşqun, şən, əsasən yüngül hoppanmalar xarakterində ifa olunur. Bəzi rəqslərdə, xüsusən "Halay" rəqsində olduğu kimi üzbəüz dəstələr dayanırlar. Aradakı məsafə 5-6 metr olur. Dəstənin ortasında solist qız dayanır. Onu rəqsə dəvət edir və bu hərəkətləri edərkən mətni oxuyur. Qalan qızlar isə həmin sətirdən sonra uca səslə "Haxışta" deyirlər.
Haxışta

Rəqsin musiqisi olmadığına görə ifaçı mətni "Meyxanada" olduğu kimi söyləyir. Rəqsi zərb alətləri (nağara, qoşanağara, dümbək) ilə müşayiət etmək olar. Novruz bayramında da haxışta oyunu oynamaq adətdir. Novruz bayramında oğlan və qızlar təzə paltar geyib çalıb oynayır, yallı gedirlər, "haxışta", "bənövşə", "kos-kosa" oynayırlar. Xarici keçidlər
Qəpik (Azərbaycan)

Qəpik (Azərbaycan) — Azərbaycan Respublikasında mübadilə olunan pul vahididir və Azərbaycan manatının 1⁄100 hissəsini təşkil edir. 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyi bərpa edildikdən sonra, 1992-ci və 1993-cü illərdə ölkənin yeni pul vahidi olan Azərbaycan manatı ilə qəpik 5, 10, 20 və 50 nominallı sikkələr olaraq istifadəyə verilib.İnflyasiya, qəpiyin 1990-ci illərdə və 2000-ci illərin başında dəyərini itirməsinə və dövriyyədən çıxmasına səbəb olsa da, qanuni ödəmə vasitəsinin statusu saxlandı. 28 dekabr 2005-ci ildə Yeni Azərbaycan manatı istifadəyə verilincə, qəpik yenidən bərpa edilib. Yeni qəpik 1, 3, 5, 10, 20 və 50 nominallı sikkələr olaraq istifadəyə verilib. Köhnə və yeni qəpiklərin xarakteristikaları və tədavül tarixləri Köhnə qəpikin 1992-1993-cü illərdə tədavülə buraxılan sikkə nümunələri Yeni qəpikin 2005-ci ildə tədavülə buraxılan sikkə nümunələri Həmçinin bax Xarici keçidlər Azərbaycan Milli Bankı Arxivləşdirilib 2013-06-18 at the Wayback Machine Azərbaycan manatı Arxivləşdirilib 2017-06-21 at the Wayback Machine Dövriyyədən çıxarılmış əskinaslar
Kristal qəfəslər

Kristal qəfəsləri — kristal qəfəsinin düyünlərində hansı hissəciklərin yerləşməsindən asılı olaraq 4 tip-ion, atom, molekul və metal kristal qəfəsi olur. İon kristal qəfəsləri Düyünlərində ion rabitələrlə birləşmiş müsbət və mənfi yüklü ionlar olan kristal qəfəslərinə ion kristal qəfəsləri deyilir. İon kristal qəfəsli birləşmələrin tipik nümayəndələri duzlardır. Məsələn, natrium-xloridin kristal qəfəsi kub şəklindədir və onun düyünlərində müsbət yüklü natrium və mənfi yüklü xlorid ionları yerləşir. İon birləşmələrində ionlar arasındakı cəzbetmə qüvvələri yüksək olduğundan, bu maddələr nisbətən çətinəriyən, az uçucu və müəyyən bərklikdə olur. Atom kristal qəfəsləri Düyün nöqtələrində bir-birilə kovalent rabitələrlə əlaqələnmiş atomlar olan kristal qəfəsinə atom kristal qəfəsləri deyilir. Atom kristal qəfəsi olan maddələrə B, C (almaz, qrafit), Si, SiO2 (kvars), SiC, qara və qırmızı fosforu misal göstərmək olar.
Kristal qəfəslər

Bu maddələrin əksəriyyəti çox bərk olur və onlar üçün yüksək ərimə temperaturu xarakterikdir. Molekul kristal qəfəsləri Düyün nöqtələrində molekullar olan kristal qəfəslərinə molekul kristal qəfəsləri deyilir. Molekulyar maddələr molekul tipli kristal qəfəsi əmələ gətirir. Qeyri-polyar kovalent rabitəli maddələrin (H2, N2, O2, F2, Cl2, Br2, J2, P4, S8 və s) molekul kristal qəfəslərində molekullararası rabitəni yalnız zəif molekullararası qüvvələr yaradır. Buna görə də onların ərimə temperaturları çox aşağı olur. Polyar kovalent rabitəli maddələrin (HF, HCl, HBr, HJ, SO2, CO2, H2S, CH4, NH3, H2SO4, H3PO4 və s.) kristal qəfəslərində düyünlər arasında həm molekullararası qüvvələr, həm də elektrostatik cazibə qüvvələri təsir göstərir. Ona görə də bu maddələrin ərimə temperaturu ion kristal qəfəsli birləşmələrinkindən aşağı, qeyri-polyar kovalent rabitəli molekul kristal qəfəsi olan birləşmələrinkindən isə yuxarı olur.
Kristal qəfəslər

P4, İ2, S8, HPO3, H4P2O7, H3BO3, fenollar, karbohidratlar və s. adi şəraitdə molekul kristal qəfəs əmələ gətirir. Metal kristal qəfəsləri Düyünlərində bir-birilə ümumiləşmiş elektronlarla əlaqələnmiş ayrı-ayrı atomlar və ya metal ionları olan kristal qəfəslərinə metal kristal qəfəsləri deyilir. Metallar (Na, Ca, Fe, Al, Cu və s.) və bir çox ərintilər metal kristal qəfəsi əməıə gətirir. Həmçinin bax Miller indeksləri Xarici keçidlər Bravais, A. "Mémoire sur les systèmes formés par les points distribués régulièrement sur un plan ou dans l'espace" [Memoir on the systems formed by points regularly distributed on a plane or in space]. J. Ecole Polytech. 19.
Kristal qəfəslər

1850: 1–128. (English: Memoir 1, Crystallographic Society of America, 1949.) Hahn, Theo, redaktor International Tables for Crystallography, Volume A: Space Group Symmetry. A (5th). Berlin, New York: Springer-Verlag. 2002. doi:10.1107/97809553602060000100. ISBN 978-0-7923-6590-7.
ABŞ Prezidenti

ABŞ prezidenti — ABŞ dövlətinin və icraedici hakimiyyətin rəhbəri, ordunun və donanmanın ali baş komandanı. ABŞ Konqresi tərəfindən qəbul edilmiş qanun layihələrinə veto qoymaq hüququna malikdir. ABŞ prezidenti vəzifəsi 1787-ci ildə qəbul edilmiş ABŞ Konstitusiyasına uyğun olaraq yaradılmışdır. Ard-arda seçilmələr eyni hakimiyyət dövrü kimi qəbul olunur. İlk prezident 1789-cu ildə bu vəzifəyə seçilən Corc Vaşinqtondur.
ABŞ Prezidenti

Prezidentlik Amerika Birləşmiş Ştatlarında prezident dövlətin və hökumətin başçısıdır. O, Birləşmiş Ştatlar Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı olub federal hökümətin icraedici orqanına rəhbərlik edir. Bu vəzifəni tutan şəxs ən böyük aktiv nüvə arsenalı üzərində əmr səlahiyyətinə malik olmaqla birlikdə, böyük iqtisadi gücə və hərbi qüvvəyə sahib ölkənin də lideri olur. ABŞ prezidenti adətən dünyada ən nüfuzlu şəxs hesab olunur. ABŞ Konstitusiyasının II maddəsi prezidentə Birləşmiş Ştatların İcra aparatına rəhbərlik etmə və federal qanunun həyata keçirilməsi məsuliyyətləri ilə yanaşı, federal icra, diplomatiya, nazirlik, məhkəmə işçilərini vəzifəyə təyin etmə və Senatın razılıq və məsləhəti ilə sülh müqavilələri bağlama səlahiyyətlərini də verir.
ABŞ Prezidenti

Prezident həmçinin əfv sərəncamı və azadlıqdan məhrum olunmuş şəxslərin cəzalarının qalan hissəsindən azad edilməsi barədə sərəncamlar da imzalaya bilər. ABŞ meydana gəldiyi vaxtdan etibarən prezidentin və federal hökümətin nüfuzu əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır və hər bir müasir prezident öz partiyasının qanuni proqramı ilə bağlı əmrlər verməyə və ABŞ-nin daxili və xarici siyasətinə görə məsuliyyət daşıyır. Prezident dörd il müddətinə Seçki komitəsi nəzdində bilavasitə xalq tərəfindən seçilir və ölkə miqyasında seçilmiş iki federal zabitdən yalnız biri prezident olur, digəri isə Birləşmiş Ştatların vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin olunur. 1951-ci ildə qəbul olunmuş 22-ci düzəlişlə bir şəxsin üç dəfədən artıq prezident seçilməsi qadağan edilmişdir. Bu düzəlişə görə həmçinin əvvəlcədən hər hansı bir prezidentin hakimiyyəti dövründə iki ildən artıq bir müddətdə prezident kimi xidmət göstərmiş və ya prezidenti əvəz etmiş bir şəxs bir dəfədən çox prezident seçilə bilməz.
ABŞ Prezidenti

2009-cu il yanvarın 20-də seçilən Barak Obama dövlətin 44-cü prezidentidir. O, 2012-ci il 6 noyabrda yenidən prezident seçilmişdir və hakimiyyət müddəti 2017-ci il 20 yanvar tarixində sona çatır. Dövlətin hazırki və 46-ci prezidenti Co Baydendir. Əmək haqqı: 200.000 dollar plyus xərclənmək üçün icazə verilmiş 50.000 dollar və 100.000 dollara qədər səfər və qonaq qəbulu üçün vergi qoyulmayan məbləğ. Andiçmə mərasimi: Noyabr ümumi seçkilərindən sonra gələn 20 yanvarda.
ABŞ Prezidenti

Əsas vəzifəsi: Konstitusiyanı müdafiə etmək və Konqresin qəbul etdiyi qanunları həyata keçirmək. 1776-cı il Amerika inqilabı dövründə İkinci Kontinental Konqresdə iştirak etmək üçün hərəkət edən 13 koloniya özlərinin Böyük Britaniyadan ayrıldıqlarını elan etdilər. Daha çox ayrı-ayrı millətlər tərəfindən müstəqil idarə olunan yeni dövlətlər Britaniya ilə mübarizədə həmrəy olmağın zəruri olduğunu anladılar. Monarxiya tipli bir quruluş yaratmaq istəməyən Konqres bu dövlətlər arasında zəif də olsa bir ittifaq yaratmaq üçün "İstiqlaliyyət Bəyannaməsi"-ni qəbul etdi. Mərkəzi hökümət funksiyasını yerinə yetirən və "Bəyannamə"-nin şərtlərinə tabe olan Konqresin heç bir qanunverici səlahiyyəti yox idi; O, öz qətnamə, qərar və nizamnamələrini qəbul edə bilərdi, lakin hər hansı bir qanun, vergi və yerli ticarətlə bağlı qaydaları vətəndaşlara təkid edə bilməzdi.
ABŞ Prezidenti

Bu cür idarə forması Amerikalıların devrilmiş Britaniya Krallığı və Parlamentinin öz dominionu ilə hörmətlə rəftar etməli olduğuna bəslədikləri inamı əks etdirirdi. 1783-cü ildə Paris sazişi keçmiş koloniyaların müstəqilliklərini daha da möhkəmləndirdi. Sülh şəraitini təmin etdikdən sonra hər bir ştat diqqətini öz daxili məsələlərinə yönəltdi. 1786-cı ilədək Amerikalılar sərhədlərin zəif olduğu qənaətində idilər, belə ki, qonşu ştatların hər birinin iqtisadiyyatı böhran şəraitində birbirilə rəqabət aparan rəqiblərə çevrilmiş, idxal mallarının dəyərinin qarşılanması üçün xarici bazarlara güclü kapital axını baş vermiş, bundan əlavə Aralıq dənizindəki ticarət məntəqələri də Şimali Afrikanın dəniz quldurları tərəfindən yağmalanmış və Amerikada mütəqillik uğrunda aparılan müharibə zamanı verilən borclar hələ ödənilməmiş qalmışdı və buna görə də faizlər artmaqda idi. Vətəndaş müharibəsi və siyasi iğtişaşlar da hələ ki həlli yolunu tapmamışdı. Daha sonra 1785-ci ildə Virciniya və Merilend arasında ticarət və balıqçılıqla bağlı mübahisələri həll etmək üçün keçirilən Mount Vernon konfransında Virciniya ştatlararası genişmiqyaslı ticarət əlaqələrində düşmənçilik münasibətlərini aradan qaldırmaq məqsədilə 1786-cı il, sentyabr ayında Merilend, Annapolisdə bütün ştatların iştirak etdiyi bir ticarət konfransı keçirməyi tələb etdi.
ABŞ Prezidenti

Şübhəli yanaşmalara görə əksər ştatlar iştirak etmədiyindən iclas uğurlu nəticə əldə edə bilmədi və buna görə də Annapolis konfransının nümayəndə heyəti növbəti yaz Filadelfiyada "Bəyannamə"yə düzəlişlər edilməsi üçün iclas keçirilməsini tələb etdi. Ceyms Madison və Edmund Randolf Corc Vaşinqtonun Virciniya təmsilçisi kimi iştirakını təmin etməyə müvəffəq oluncayadək növbəti konvensiyaya dair planlar elə də ürəkaçan deyildi. 1787-ci ilin may ayında Konstitusiyanın hazırlanması ilə bağlı keçirilən iclasda iştirak edən 12 ştatın nümayəndələri özləri ilə birlikdə (Rod-Aylend öz nümayəndəsini göndərməmişdi) hökumətlərində tətbiq etdikləri qanunverici və icraedici hakimiyyət orqanlarının idarədəki rolu ilə bağlı müxtəlif sənədlər də gətirmişdilər. Əksər ştatlar güclü qanunverici orqan tərəfindən nəzarət edilən, icraedici şura ilə səlahiyyətləri bölüşən, qanunverici hakimiyyət tərəfindən illik seçkilərdə orta hesabla yalnız bir dəfəliyinə seçilə bilən, veto və vəzifəyə təyin etmə kimi səlahiyyətləri olmayan zəif icraedici hakimiyyəti, yəni, prezident quruluşunu dəstəklədilər. Nyu York isə istisna təşkil edərək, veto və təyinat səlahiyyətləri olan, prezidentlik dövrünün 3 il olduğu və hər bir fərdin ömürlük prezident seçilə bilməsi şərtlərini özündə birləşdirən güclü, unitar bir dövlət quruluşu formasını təklif etdi.
ABŞ Prezidenti

Beləliklə, Filadelfiyada bağlı qapılar arxasında keçirilən danışıqlar zamanı ABŞ Konstitusiyasının şərtləri çərçivəsində prezident vəzifəsi formalaşdı. Prezidentin mərasimlərdəki vəzifəsi Bir dövlət başçısı kimi prezident özündən əvvəlki prezidentlərin yaratdıqları ənənələrə əməl etməlidir. Uilyam Hovard Taft 1910-cu ildə paytaxt Vaşinqtonda, Qrifit stadionunda Vaşinqton senatorlarının açılış mərasimində təntənəli bir şəkildə beyzbol topunu atmaqla elə bu ənənənin də əsasını qoydu. Taftdan sonra bircə Cim Karter istisna olmaqla bütün prezidentlər açılış mərasimində, ulduzların oyunu və çempionluq qarşılaşmalarında təntənəli bir mərasimlə azı bir beyzbol topunu meydançaya ataraq ənənəni davam etdirmişlər. Digər prezidentlərin gətirdiyi ənənələr isə daha çox Amerika bayramları ilə əlaqədardır.
ABŞ Prezidenti

Ruzerford B. Heyz 1878-ci ildə buranın yerli sakinləri olan uşaqlar üçün Ağ Ev yumurta diyirlətmə yarışının əsasını qoydu. 1947-ci ildə Harri Trumenın hakimiyyəti dövründən başlayaraq isə hər Şükran günü Ağ Evdə hər il keçirilən milli Şükran bayramı mərasimi ərzində prezidentə canlı hind toyuğu hədiyyə edilir. Prezident ənənələri də dövlət başçısı kimi prezidentin rolunu əks etdirir. Ceyms Bunçanandan etibarən əksər istefaya gedən prezidentlər ənənəvi olaraq prezident dəyişikliyi dövründə xələflərinə məsləhətlər verirlər. Ronald Reyqan və onun davamçıları da özlərindən sonra gələn prezidentə Andiçmə öömərasimğği günü Oval ofisdəki yazı masasının üzərinə xüsusi bir ismarıc qoymuşdular.
ABŞ Prezidenti

Hər hansı bir xarici dövlət başçısı tərəfindən ABŞ-a edilən səfər zamanı prezident, Con F. Kennedi tərəfindən əsası qoyulmuş ənənəyə uyğun olaraq Cənub Lounda keçirilən qarşılama mərasiminə ev sahibliyi edir. Bu daha sonra dövlət başçıları üçün nəzərdə tutulmuş yemək otağında prezidentin təşkil etdiyi nahar mərasimi ilə müşayiət olunur. Müasir prezident vəzifəsi prezidenti xalqın bir nömrəli məşhuruna çevirmişdir. Prezident aparatının bəzi şəkilləri barədə olan mübahisələrdə beynəlxalq münasibətlər rəsmiləri adminisitrasiyası və elə prezidentin özü tərəfindən bunların sui-istifadə olunması barədə tendensiya irəli sürülür. Məsələn, kritiklərdən biri Con Kennedinin bir rəsminin PT109 hadisəsi haqqında mistik bir güc olduğuna inandıracaq dərəcədə incə detallarla ehtiyatla düzəldilmiş bir şəkildə təsvir edildiyini və Kennedinin rəsmlərdən prezident ambisiyalarına uyğun olaraq necə istifadə edəcəyini yaxşı başa düşdüyünü yazmışdır.
ABŞ Prezidenti

Nəticədə bir sıra siyasi şərhçilər amerikalı seçicilərin prezidentdən reallığa uyğun olmayan gözləntilərinin olduğu fikrini irəli sürmüşlər: seçicilər prezidentdən iqtisadiyyatı idarə etməsini, düşmənlərə qalib gəlməsini, azad bir dünya yaratmasını, qasırğa qurbanlarına yardım, milli ruhu yüksəltmək və razılaşmada açıq aşkar yazılmayan kredit kartı ödəmələrindən bu məsələnin qurbanlarını qorumasını istəyirlər. Səlahiyyətləri Birləşmiş Ştatlar Prezidenti idarəsi dünyada ən güclü idarələrdən biridir. Konstitusiyada deyilir ki, prezident "qanunların vicdanla icra olunması qayğısına" qalmalıdır. Bu məsuliyyəti həyata keçirmək üçün o, bir necə milyon adamdan ibarət geniş bir qurum olan federal hökumətin icra şaxəsinə başçılıq edir. Bundan başqa prezidentin vacib qanunvericilik və məhkəmə səlahiyyətləri də var.
ABŞ Prezidenti

Başqa səlahiyyətləri Konqresə qanunvericilik təklif etmək, Konqresin xüsusi sessiyasını çağırmaq, Konqresə müraciət etmək, qanunları qadağan etmək, federal məhkəmələr təyin etmək, federal departamentlərin, agentliklərin və başqa əsas vəzifəli şəxslərin başçılarını təyin etmək, xarici ölkələrlə nümayəndələr təyin etmək, xarici ölkələrlə rəsmi işlər aparmaq, silahlı qüvvələrin baş komandanı vəzifəsini icra etmək, Birləşmiş Ştatlara qarşı kobud hərəkətlərə görə üzrləri qəbul etmək. Qanunvericilik səlahiyyətləri Konstitusiyanın "bütün qanunvericilik səlahiyyətləri" Konqresə həvalə olunur haqqındakı şərtə baxmayaraq, xalq siyasətinin əsas ifadəçisi kimi, prezidentin böyük qanunvericilik rolu da var. Konqresdə bəyənilmiş hər bir qanuna prezidentin veto qoymaq hüququ var və hər iki palatada üzvlərin üçdə ikisi veto hüququnun qəbul olunmaması üçün səs vermədikcə, qanun qəbul olunmur. Konqresin müzakirə etdiyi qanunvericilik aktlarının bir çoxu icra şaxəsinin təşəbbüsü əsasında hazırlanır. Konqresə etdiyi illik və xüsusi müraciətlərində prezident gərəkli olduğuna inandığı qanunların verilməsini də təklif edə bilər.
ABŞ Prezidenti

Əgər Konqres Prezidentin təklifləri ilə bağlı heç bir fəaliyyət göstərmədən, bu təkliflərin müzakirə və təsdiqini təxirə salarsa, Prezidentin səlahiyyəti çatır ki, Konqresin fövqəladə sessiyasını çağırsın. Lakin bütün bunlardan əlavə, Prezident siyasi bir partiyanın başçısı və Birləşmiş Ştatlar hökumətinin icra hakimiyyətində əsas vəzifəli şəxs olaraq tutduğu mövqeyinə görə, xalqın rəyinə təsir edə biləcəyi üçün Konqresdə qanunvericilik prosesinin gedişinə də təsir edə bilər. Öz fəaliyyətlərinin Konqreslə bağlı olduğunu sübut etmək üçün prezidentlər ötən illərdə Ağ Evdə Konqreslə Əlaqə İdarəsi təsis etmişlər. Prezident köməkçiləri, bütün gərəkli qanunvericilik fəaliyyətləri ilə uyğun hərəkət edərək, hər iki partiyanın senatorlarını və nümayəndələrini inandırmağa çalışırlar ki, onlar prezident kabinəsinin siyasətini müdafiə etsinlər. Məhkəmə səlahiyyətləri Prezidentin konstitusion səlahiyyətləri arasında hökumətə yüksək vəzifəli işçiləri təyin etmək səlahiyyəti də var.
ABŞ Prezidenti

Ali Məhkəmənin üzvləri də daxil olmaqla Prezidentin adlarını verdiyi federal məhkəmələri müzakirədən sonra Senat təsdiq edir. Başqa vacib bir səlahiyyət impiçment halları müstəsna olmaqla, federal qanunu pozduğuna görə ittiham olunmuş hər bir nəfəri ya tam, ya da şərti olaraq əfvetmə səlahiyyətidir. Əfvetmə səlahiyyəti həbs müddətini qısaltmağa və pul cərimələrini azaltmağa da şamil edilir. İcra səlahiyyətləri İcra şaxəsinin öz daxilində prezidentin milli işləri və federal hökumətin fəaliyyətini idarə etmək sahəsində çox geniş səlahiyyətləri var. Prezident qaydalar, qanunlar, göstərişlər verə bilər ki, bunlar da icra əmrləri adlanır.
ABŞ Prezidenti

Bu əmrlərin federal agentliklər üzərində qanun gücü olur, Birləşmiş Ştatlar silahlı qüvvələrinin baş komandanı kimi, Prezident Milli Qvardiyanın ştat birliklərini federal xidmətə də çağıra bilər. Müharibə və milli təhlükə zamanı iqtisadiyyatı idarə etmək və Birləşmiş Ştatların təhlükəsizliyini qorumaqla bağlı Konqres prezidentə daha geniş səlahiyyətlər verə bilər. Bütün icra departamentləri və agentliklərin başçılarını, eyni zamanda yüzlərlə başqa yüksək dərəcəli federal vəzifə başçılarını prezident təyin edir. Buna baxmayaraq, federal işçilərin böyük əksəriyyətini Mülki Xidmətlər sistemi seçir ki, bu sistemdə vəzifəyə təyinolunma və vəzifənin artırılması bacarığa və təcrübəyə əsaslanır. Xarici işlər sahəsində səlahiyyətlər Konstitusiyaya əsasən, prezident xarici ölkələrlə Birləşmiş Ştatlar arasında əlaqələrin tənzimlənməsi sahəsində birinci dərəcəli məsuliyyət daşıyan federal vəzifəli şəxsdir.
ABŞ Prezidenti

Prezident sonralar Senatın təsdiq etməli olduğu [[səfir]ləri, diplomatik nümayəndələri və konsulları təyin edir, xarici səfirləri və başqa dövlət vəzifəli şəxsləri qəbul edir. Prezident dövlət katibi ilə birgə xarici ölkələrlə bütün rəsmi əlaqələrə rəhbərlik edir. Bəzi hallarda ehtiyac olduqda, dövlət başçılarının bilavasitə [[müşavirə]lərində fikir mübadiləsi aparmaq üçün prezident özü şəxsən iştirak edə bilər. Nümunə üçün demək olar ki, I Dünya Müharibəsinin sonunda Parisdə keçirilən konfransda Amerika nümayəndələrinə Prezident Vudro Vilson özü başçılıq etmişdir. Prezident Franklin D. Ruzvelt müttəfiq dövlətlərin başçıları ilə dənizdə, Afrikada və Asiyada müzakirələr aparmışdır.
ABŞ Prezidenti

Ruzveltdən sonra gələn prezidentlərin hər biri iqtisadi və siyasi məsələləri müzakirə və ikitərəfli və çoxtərəfli razılığa gəlmək üçün dünya dövlətləri başçıları ilə görüşmüşlər. Dövlət Departamenti vasitəsilə prezident xaricdəki amerikalıları və Birləşmiş Ştatlardakı xarici ölkələr vətəndaşlarını qorumaqda məsuliyyət daşıyır. Yeni xalqların və yeni yaradılmış dövlətlərin tanınıb-tanınmayacağı haqqında prezident qərar verir, Senatın üçdə iki səs çoxluğu ilə bəyənildikdən sonra Birləşmiş Ştatların başqa ölkələrlə bağlayacağı sazişlər haqqında danışıqlar aparır. Xarici hakimiyyət orqanları ilə "icra sazişləri" haqqında danışıqlar da apara bilər ki, bu, Senatın təsdiqinə verilmir. Prezident səlahiyyətlətinə məhdudiyyətlər Prezidentin rolu və səlahiyyətləri milli və beynəlxalq səhnədə gözə çarpacaq dərəcədə çox geniş bir sahəni əhatə etdiyi üçün, siyasi icmalçılar təklif etmişlər ki, prezident səlahiyyətlərinə xüsusi əhəmiyyət verilməlidir.
ABŞ Prezidenti

Franklin D. Ruzvelt öz prezidentliyi dövründə öz vəzifə səlahiyyəti rolunu genişləndirmək üçün çalışdığına işarə edərək hətta "imperiya prezidentliyi" haqqında söhbət açmışdır. İlk ağlabatan həqiqətlərdən biri budur ki, yeni seçilmiş prezident aşkar edir ki, ona miras qalan bürokratik qurumu idarə etmək və onun istiqamətini dəyişmək çətindir və vaxt tələb edir. Prezidentin vəzifəyə təyin etmək səlahiyyəti mülki hökumətin vəzifəli işçi qüvvələrinin üç milyondan çox olanlarının ancaq 3.000-ə yaxın nəfərinə şamil edilir ki, onlardan da çoxunu öz işlərində Mülki Xidmət tənzimləmələri müdafiə edir. Prezident aşkar edir ki, dövlət maşını işlərin çoxunu prezidentin dəxaləti olmadan müstəqil şəkildə icra edir və sabiq hakimiyyət zamanı da belə etmişdir və gələcəkdə də belə etməkdə davam edəcəkdir. Yeni prezidentlər fəaliyyətə başlar-başlamaz həlli sabiq administrasiya zamanından yarımçıq qalmış elə məsələlərlə üz-üzə gəlirlər ki, bunlar bir çox hallarda mürəkkəb və qeyri-adi olur.
ABŞ Prezidenti

Onlara elə bir büdcə miras qalır ki, bu büdcə onlar vəzifə borclarını icraya başlamazdan çox-çox əvvəl formalaşdırılmış və o dövrdə olan mövcud qanuna və əsas maliyyə xərclərinə uyğunlaşdırılmışdır (veteranların təqaüdləri, sosial təminat ödəncləri və yaşlılara tibbi yardım kimi). Bunlar qanunla qəbul edilmişdir və heç bir təsirə məruz qala bilməz. Xarici işlər məsələlərində prezidentlər özlərinin səfirləri tərəfindən aparılmış və bağlanmış sazişlərə və qeyri-formal razılıqlara uyğun hərəkət etməlidirlər. Seçkidən sonrakı "bal ayı" ruh yüksəkliyi sevinci çox tez keçir və prezident xəbər tutur ki, Konqres daha az işgüzar olmuş və həyat şəraiti daha kritik vəziyyət almışdır. Prezident məcbur olur ki, bir-birindən fərqlənən, bir çox hallarda hətta daban-dabana zidd mənafeləri təmsil edən iqtisadi, coğrafi, etnik və ideoloji qüvvələr arasında, heç olmasa, müvəqqəti birlik yaratsın.
ABŞ Prezidenti

Əgər hər hansı bir qanun qəbul edilməlidirsə, Konqreslə barışdırıcılıq siyasəti aparmaq lazımdır. Prezident Con F. Kennedi şikayətlənirdi: "Konqresdə hər hansı bir qanunu ləğv etmək asandır, onu qəbul etdirmək isə daha çətindir." Bu ağır məhdudiyyətlərə baxmayaraq, çox nadir hallarda prezidentlər vəzifələrinə ikinci dəfə seçilmək imkanından imtina edib. Hər bir prezident nəhayət özünün bəzi qanunvericilik məqsədlərinə nail olur və əmin olduqda ki, başqa qanunlar xalqın ən ali mənafelərinə xidmət etmir, onların həyata keçirilməsini veto ilə qadağan edir. Müharibə aparılması və saziş bağlanması da daxil olmaqla, sülhə nail olmaq sahəsində prezidentin nüfuzu əsasdır.
ABŞ Prezidenti

Bundan əlavə, ancaq onun özünə aid olan yeganə mövqedən çıxış edərək, fikirləri elə birləşdirə və siyasəti elə müdafiə edə bilər ki, prezidentin bu fəaliyyəti siyasi rəqiblərinin apardıqları əks-təbliğatdan xalqın şüuruna daha tez və daha yaxşı yol tapa bilsin. Prezident hər hansı bir məsələ qaldırdıqda, bu, mütləq xalq müzakirəsinin obyektinə çevrilir. Prezident səlahiyyəti və nüfuzu məhdudlaşdırıla bilər, buna baxmayaraq bu səlahiyyət və nüfuz Amerikada vəzifə başında olan və ya olmayan hər bir başqasının səlahiyyət və nüfuzundan daha böyükdür. Prezident seçilmək üçün irəli sürülən tələblər ABŞ-da anadan olmuş və bu dövlətin vətəndaşı olmalı Ən azı 35 yaşı olmalı Ən azı 14 il müddətinə ABŞ-da daimi yaşamış olmalıdır.Bu tələblərə cavab verən şəxslər aşağıda göstərilən şərtlər daxilində prezidentlik hüququndan məhrum ola bilər: İyirmi ikinci düzəlişə əsasən heç bir şəxs iki dəfədən artıq prezident seçilə bilməz. Mütəxəssislər 12-ci düzəlişin şərtlərinə müvafiq olaraq prezidentliyə kifayət qədər uyğun olmayan bir şəxsin vitse-prezident seçilməsi ilə də razılaşmırlar.
ABŞ Prezidenti

Konstitusiyanın birinci maddəsinin üçüncü hissəsinin yeddinci bəndinə əsasən etimadsızlığa görə məhkum olunma hallarında, Senatın məhkum olunmuş şəxsləri prezidentlik də daxil olmaqla digər federal vəzifələrdən məhrum etmək hüququ vardır. 14-cü düzəlişin 3-cü hissəsinə görə Konstitusiyanı dəstəkləməyə and içmiş və daha sonra ABŞ hökuməti əleyhinə çıxışlar etmiş heç bir şəxs prezident ola bilməz. İcra departamentləri Gündəlik təsir və federal qanunları həyata keçirmək səlahiyyəti milli və beynəlxalq məsələlərin müxtəlif xüsusi sahələri ilə məşğul olmaqdan ötrü Konqresin yaratdığı cürbəcür icra departamentlərinin əlindədir. Prezident tərəfindən təyin edilən və Konqres tərəfindən təsdiq olunan departament başçıları müşavirlər şurası yaradırlar ki, bu da ümumiyyətlə prezident "Kabineti" adı ilə tanınır. 14 departamentə əlavə olaraq, bir sıra xidmət təşkilatları da var ki, onlar Prezidentin İcra İdarələrini təşkil edir.
ABŞ Prezidenti

Buraya Ağ Evin işçi heyəti, Milli Təhlükəsizlik Şurası, İdarəetmə və Büdcə İdarəsi, İqtisadi Müşavirlər Şurası, Birləşmiş Ştatlar Əmək Nümayəndəliyi İdarəsi və Elm və Texnologiya İdarəsi daxildir. Konstitusiya prezident Kabineti üçün heç bir şərt qoymur. O nəzərdə tutur ki, prezident hər bir icra departamentinin əsas vəzifəli şəxslərindən tələb edə bilər ki, onların məsuliyyət sahəsinə dəxli olan hər hansı bir məsələ haqqında öz rəylərini yazılı şəkildə təqdim etsinlər, lakin Konstitusiya departamentlərin adlarını sadalamır və vəzifələrinin təsvirini vermir. Buna müvafiq olaraq, Kabinetdə xidmət üçün heç bir spesifik konstitusion fəaliyyət xarakteristikası verilmir. Kabinet praktik cəhətdən gərəkli bir hal kimi Konstitusiyadan nəşət etmişdir, çünki hətta Corc Vaşinqtonun dövründə belə prezidentin öz vəzifələrini məsləhətsiz və kömək olmadan icra etməsi heç cür mümkün ola bilməzdi.
ABŞ Prezidenti

Kabinetin necəliyi onu təşkil edən hər hansı konkret bir prezidentdən asılıdır. Prezidentlərin bəziləri məsləhətləri çox çətinliklə qəbul edir, başqaları asanlıqla qəbul edir, bir neçəsi isə tam imtina edir. Kabinet üzvlərinin müşavirlər kimi fəaliyyət göstərib-göstərməməsindən asılı olmayaraq, onlar yaxşı bilirlər ki, hökumətin fəaliyyətini çox vacib olan xüsusi sahələrə yönəltməkdə məsuliyyət daşıyırlar. Hər bir departamentdə həm Vaşinqtonda, həm də ölkənin başqa bölgələrindəki müvafiq idarələrdə minlərlə işçilər çalışır. Departamentlər şöbələrə, bürolara, idarələrə və xidmətlərə bölünür ki, onların da hər birinin özünəməxsus vəzifələri var.
ABŞ Prezidenti

(Departamentlərin hamısına katib başçılıq edir, ancaq Ədliyyə Departamentinə baş prokuror başçılıq edir.) Kənd Təsərrüfatı departamenti: 1862-ci ildə yaradılmışdır. Ticarət departamenti: 1903-cü ildə yaradılmışdır. Ticarət və Əmək Departamenti 1913-cü ildə iki müstəqil departamentə bölünmüşdür. Müdafiə Departamenti: 1947-ci ildə birləşdirilmişdir.
ABŞ Prezidenti

Müdafiə Departamenti Müharibə Departamenti (1789-cu ildə yaradılmışdır) ilə Donanma Departamenti (1798-ci ildə yaradılmışdır) və Hava Qüvvələri Departamentinin (1947-ci ildə yaradılmışdır) birləşdirilməsi əsasında yaradılmışdır. Müdafiə katibi Kabinetin üzvü olduğuna baxmayaraq, Ordu, Donanma və Hava Qüvvələri katibləri Kabinetin üzvləri deyillər. Təhsil departamenti: 1979-cu ildə yaradılmışdır. Keçmişdə Səhiyyə, Təhsil və Rifah Departamentinin bir hissəsi olmuşdur Enerji departamenti: 1977-ci ildə yaradılmışdır. Səhiyyə və insan xidmətləri departamenti: 1953-cü ildə yaradılmış Səhiyyə, Təhsil və Rifah Departamentini müstəqil vahidlərə bölündükdən sonra 1979-cu ildə yaradılmışdır.
ABŞ Prezidenti

Mənzil tikintisi və şəhərsalma departamenti: 1965-ci ildə yaradılmışdır. Daxili işlər departamenti: 1849-cu ildə yaradılmışdır. Ədliyyə departamenti: 1870-ci ildə yaradılmışdır. 1789-cu və 1970-ci illər arasında baş atorney Kabinetin üzvü olmuş, lakin departamentə başçılıq etməmişdir. Əmək departamenti: 1913-cü ildə yaradılmışdır.
ABŞ Prezidenti

Dövlət departamenti: 1789-cu ildə yaradılmışdır. Nəqliyyat departamenti: 1966-cı ildə yaradılmışdır. Xəzinə departamenti: 1789-cu ildə yaradılmışdır. Veteran işləri departamenti: 1988-ci ildə yaradılmışdır, Keçmişdə Veteranlar İnzibati İdarəsi olan bu qurum indi Kabinet səviyyəsinə qaldırılmışdır. Həmçinin bax ABŞ prezidentlərinin siyahısı
Klassisizm

Klassisizm (lat. classicus - "seçmə") ədəbiyyatda antik Yunan və Roma sənətini təməl alan tarixi yanaşma və estetik tutumdur. 1660 məktəbi olaraq da bilinir. "Klassik" sözü müxtəlif dillərdə müxtəlif dönəmlərdə fərqli mənalarda işlədilmişdir. Bunun üçün də klassik sözünün bir çox mənası vardır.
Klassisizm

Yenidən doğuş deyə adlandırılan İntibah dövründə inkişaf etmişdir. Bu axının izləri bir əvvəlki dövrdə Fransua Rable və Mişel de Montendə, hətta Aristoteldədir. Klassisizm XVI əsrin sonlarından meydana çıxmağa başlayıb, XVII əsrin ortalarından XVIII əsrin başlarına qədərki dövrdə (1660-1700) ən parlaq dövrünü yaşayaraq ən mükəmməl əsərlərini ortaya qoymuş, XVIII əsrin sonuna qədər davam etmişdir. Qərb sənət tarixində ən uzunmüddətli cərəyandır. Klassisizm humanizmin daha şüurlu və daha qatı davamçısıdır.
Klassisizm

Humanizmin başlanğıcından romantizmin başlanğıcına qədər olan dövrün neoklassik dövr adlandırılması da bununla bağlıdır. Klassisizmin yaranma səbəbi Klassisizm əvvəlcə humanist fəlsəfə, renesans və reformasiya zamanı sosial, siyasi, ekonomik, fəlsəfi mühitdə kök salmışdır. Antik dövr əsas alınsa da yetişdiyi mühit intibah dövrüdür. Klassisizmin yaranma səbəbində ən önəmli şeylərdən biri də həmin dövrün mütləq monarxiya dövrü olmasıdır. Bu dövrdə sosial həyat mərkəzi hakimiyyətin əlində cəmlənmiş, bu səbəbdən də sabitlik hökm sürmüşdür.
Klassisizm

Renesans, reformasiya və bundan sonra gələn dəyişikliklər kilsənin sərt qanunlarını, dərəbəylərin və aristokratların hakimiyyətini qırır. Əvvəlki dəyərlər topluluğu məhv olur. Xüsusilə din və məzhəblər mövzusunda qarşıdurmalar, müharibələr başlayır. Buna ən uyğun misal Fransada baş verən qırx illik din-məzhəb müharibələridir (1560-1600). Bu müharibələr xalqı bezdirdiyindən XVII əsrin əvvəllərindən güclü nizam-intizam, sabitlik arzusu doğmuşdur.
Klassisizm

XVI əsrin sonunda Fransa taxtında oturan IV Henrix öz qələbələrindən sonra ölkəsində dincliyi qoruya bilmişdir. Ondan sonra gələn XIV Lüdovik bu nizam və dincliyi davam etdirir. Təşəkkül tapan mütləq monarxiya siyasi sabitliklə bərabər, vətəndaş müharibəsinə, dərəbəylərin hakimiyyətinə son qoyur və güclü mərkəzi hakimiyyət yaradır. Bu dövrün mədəniyyət, sənət və fikir mərkəzləri böyük şəhərlərdə yaşayan aristokratların sarayları və burjua salonlarıdır. Aristokratlar və burjualar sənətkarları qoruyur, öz qanadları altına çəkirlər.
Klassisizm

Belə şəraitdə yaşayan sənətkar öz sənətini, istər-istəməz onu qoruyan sahiblərinin zövqünə uyğun olaraq hazırlayır. Bu ədəbiyyat qoruyucu, kübar, varlı azınlığın səsi olur. Mütləq monarxiya dövrü olduğu üçün sənətkar nə sosial,siyasi, ekonomik məsələlərdən, nə də dini məsələlərdən söhbət aça bilir. Kalssisizm incəsənətdə Musiqidə klassisizm özünü opera janrında daha çox büruzə verir. Fransada lirik faciə, İtaliyada operaseriya buna misaldır.
Klassisizm

Vyana klassik məktəbinin nümayəndələri – Haydn, Motsart və Bethovenin yaradıcılığı klassisizm tələblərinə uyğun gəlir. XVII əsrin I yarısında Fransanın paytaxtı qala şəhərindən tədricən iqamətgah şəhərinə çevrildi. İndi artıq Parisin siması qala divarları və qəsrlərlə deyil, saraylar, parklar, küçə və meydançaların müntəzəm sistemi ilə müəyyən edilirdi. Memar Salomon de Brosun 1615-1621-ci illərdə tikdiyi Lüksemburq sarayı və Fransua Mansarın 1642-1650-ci illərdə tikdiyi Mezon-Laffit sarayı buna misaldır. XVII əsrin I yarısına aid olan sarayların ətrafında mütləq park olmalı idi. Park başdan-başa yaşıllığa qərq olmalı, xiyabanlar səliqə ilə əkilmiş və həndəsi fiqurlar təşkil edən güllərdən ibarət olmalı idi. Belə parklar "müntəzəm" və ya "fransızsayağı" adlanırdı.
Klassisizm

Memarlıqda yeni cərəyanın zirvəsi Paris yaxınlığında fransız krallarının nəhəng və təntənəli iqamətgahı olan Versal oldu. XVII əsrdə o, bütün Avropa üçün zövq və dəbdəbə mücəmməsi idi. O dövrdən başlayaraq fransız dili, fransız modası və adətləri bütün Avropa paytaxtlarında nümunəyə çevrilərək təqlid olunmağa başladı. Klassisizm üslubunda salınmış meydanlardan biri Parisdəki Vandom meydanıdır. Onu 1685-1701-ci illərdə Jül Arduen-Mansar salıb. Mərkəzdə XIV Lüdovikin atlı heykəli ucalırdı ki, XIX əsrdə o, I Napoleona həsr edilmiş qələbə sütunları ilə əvəz edildi.
Klassisizm

XVII əsrdə Parisin ən möhtəşəm monumental tikililərindən biri XIV Lüdovikin əmri ilə yaşa dolmuş əsgərlər üçün tikilmişƏlillər Evi və Kilsəsinin bina kompleksi və onun qarşısındakı iri meydandır. Jül Arduen-Mansar tərəfindən tikilmiş bu kilsə Parisin ən hündür və mühüm guşəsi oldu, onun nəhəng qübbəsi şəhərin mənzərəsini xeyli dəyişdi. Parisdə kral sarayı olan Luvrun əsas, şərq fasadının tikintisi (1667-1673/8) üçün elan edilmiş müsabiqədə heç kəsin tanımadığı memar Klod Perro qalib gəldi. O, XVI əsr memarları Lesko və Lemersyenin başladığı işi davam etdirdi. Yetkin fransız klassisizminin bu abidəsi Avropanın bir çox ölkələrinin dövlət müəssisələri və başçılarının iqamətgahı üçün nümunə oldu.