LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
Firuzə İbadova

1982-ci ildə Şuşa şəhərində şair Molla Pənah Vaqifin məzarı üzərində ucaldılmış məqbərənin açılışında iştirak edib. 1984–1985-ci illərdə Moskva şəhərində XII ümumdünya festivalının diplomantı və "Lenin komsomolu" mükafatı laureatı olub. Azərbaycan Dövlət Qastrol-Konsert Birliyinin xətti ilə Azərbaycanın müxtəlif şəhər və rayonlarında konsert proqramları ilə çıxış edib. Bundan əlavə, Firuzə İbadova dünyanın 30-dan artıq dövlətində qastrol səfərlərində olub və Azərbaycan xalq mahnılarının və Azərbaycan bəstəkarlarının vokal əsərlərini səsləndirib. Dəfələrlə beynəlxalq müsabiqələr laureatı olub. Firuzə İbadova Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin və Azərbaycan Dövlət Televiziyasının sifarişi ilə 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsinə yazılmış "Şəhidlər ağısı" (Əlimdə sazım ağlayır) (mus. : Hacı Xanməmmədov, söz.
Firuzə İbadova

: Əzizə Cəfərzadə) mahnısının ifaçısıdır. Sözügedən mahnı AZTV-nin qızıl fondunda saxlanılır. Firuzə İbadova Azərbaycan klassik bəstəkarlarının yaratdıqları əsərlərin də ifaçısıdır. Firuzə İbadova mütəmadi olaraq kütləvi dövlət tədbirlərinin iştirakçısıdır. 1993-cü ildən Abdulla Qurbaninin dəvəti ilə bir sıra hərbi hissələrdə müxtəlif konsert proqramları ilə çıxış edib. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 may 2006-cı il tarixli Sərəncamı ilə Firuzə İbadovaya "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adı verilib.2016-cı ildən Abdulla Şaiq adına Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrının "Oyuq" studiyasının musiqi rəhbəridir. 2012-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.Azərbaycan Milli Konservatoriyasının tərkibindəki İncəsənət Gimnaziyasının heyəti ilə "Şuşa ili" və "Heydər Əliyev ili" çərçivəsində keçirilən "Xarıbülbül" festivalının könüllü iştirakçısıdır.
Hikmət Mirməmmədli

Hikmət Mirməmmədli (20 mart 1961, Bakı – 22 may 2007, Bakı) — Azərbaycan Respublikasının Əməkdar İncəsənət Xadimi və bəstəkarı, kino bəstəkarı. Əməkdar incəsənət xadimi Hikmət Mirməmmədli 22 may 2007-ci ildə dünyasını dəyişib. Bəstəkar Nailə Mirməmmədlinin həyat yoldaşı olmuşdur. Mükafatları 2007-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür. Filmoqrafiya Böyük ömrün davamı (film, 2007) Pərvanələrin rəqsi (serial, 2012)
Füzuli Ələkbərov

Füzuli Ələkbərov (1958, Saltaq, Culfa rayonu) — Azərbaycan Respublikasının keçmiş Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri. Füzuli Ələkbərov 3 fevral 1958-ci ildə Naxçıvan MR-in Culfa rayonunun Saltaq kəndində anadan olub. 1980-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin riyaziyyat fakültəsini, 1990-cı ildə isə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun Sənayenin planlaşdırılması fakültəsini bitirib. Əmək fəaliyyətinə 15 avqust 1980-ci ildə Şəki rayonunun Qoxmuq kənd orta məktəbində müəllim kimi başlayıb. Rus, türk və ingilis dillərində sərbəst danışır. Ailəlidir, dörd övladı var. İsmayıllı Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı Nizami Ələkbərovun qardaşıdır.
Füzuli Ələkbərov

İctimai-siyasi fəaliyyəti Füzuli Ələkbərov Şəki şəhər komsomol komitəsinin katibi, Azərbaycan LKGİ Mərkəzi Komitəsində təlimatçı, 1987–1991-ci illərdə "Sputnik" Beynəlxalq Gənclər Turizm Bürosunda sədr vəzifələrində çalışıb. 1992–2006-cı illərdə "İmproteks" Şirkətlər Qrupunun prezidenti olub. 2003–2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Sahibkarlar Şurasının üzvü olub. 1996-cı ildən Azərbaycan Respublikası Cüdo Federasiyasının prezidentidir. 1993-cü ildən YAP-nın üzvüdür. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 7 fevral 2006-cı il tarixli 1277 nömrəli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri təyin edilib. 22 oktyabr 2013-cü ildə vəzifəsindən azad edilib.
Regionşünaslıq

Azərbaycan Dillər Universiteti Azərbaycan Dillər Universitetində Regionşünaslıq ixtisası 1998-ci ildən açılmışdır. Əvvəlcə Böyük Britaniyaşünaslıq, 1999-cu ildən Almaniyaşünaslıq, 2001-ci ildən Fransaşünaslıq, Avropaşünaslıq, 2003-cü ildən Amerikaşünaslıq, 2005-ci ildən Yaxın Şərq və İsrailşünaslıq, 2006-cı ildən Azərbaycanşünaslıq, Skandinaviyaşünaslıq, Regionşünaslıq ixtisası (Böyük Britaniyaşünaslıq) üzrə magistratura 2002-ci ildən açılmışdır. 2003-cü ildən Almaniyaşünaslıq, 2005-ci ildən Fransaşünaslıq, 2007-ci ildən Amerikaşünaslıq ixtisasları üzrə magistrlar təhsil alır. İxtisas üzrə bakalavriaturada ilk buraxılış 2001-ci ildə, magistraturada 2004-cü ildə olmuşdur. İndiyədək bu ixtisas üzrə 389 bakalavr, 157 magistr məzun olmuşdur. 1998–2007-ci illərədək ixtisas üzrə fənlər Qərbşünaslıq və Beynəlxalq münasibətlər kafedralarının bazalarında keçilirdi.
Regionşünaslıq

23 fevral 2007-ci ildə Regionşünaslıq ixtisası üzrə tədrisin keyfiyyətinin və idarəolunmasının daha da yaxşılaşdırılması məqsədi ilə Regionşünaslıq kafedrasının yaradılması haqqında əmr verildi. Beləliklə, Regionşünaslıq kafedrası fəaliyyətə başladı. Kafedrada 32 müəllim çalışır. Onlardan biri akademik, doqquzu elmlər namizədi və digərləri 5 illik təhsili olan müəllimlərdir. Ştat üzrə 19 müəllim, saathesabı 13 müəllim işləyir. Dil, iqtisadiyyat və hüquqa dair fənlərdən başqa bütün fənlər Regionşünaslıq kafedrasının müəllimləri tərəfindən tədris edilir.
Regionşünaslıq

İxtisas üzrə bakalavraturada 52 fənn, magistraturada 15 fənn keçilir. Hal-hazırda Regionşünaslıq ixtisası üzrə 464 tələbə (bunlardan 20-si xarici tələbələrdir.) bakalavriaturada, 34 tələbə isə magistraturada təhsil alır. Bakı Slavyan Universiteti Bakı Slavyan Universitetində regionşünaslıq ixtisası 1999-cu ildən açılmışdır. Əvvəlcə Rusiyaşünaslıq və Yunanıstanşünaslıq, 2000-ci ildən Polşaşünaslıq, Bolqarıstanşünaslıq, Çexiyaşünaslıq, 2001-ci ildən Ukraynaşünaslıq, Slovakiyaşünaslıq, 2002-ci ildən Azərbaycanşünaslıq, 2003-cü ildən isə Türkiyəşünaslıq ixtisasları tədris olunmağa başlanılmışdır. Regionşünaslıq ixtisası (Rusiyaşünaslıq, Yunanıstanşünaslıq) üzrə magistratura pilləsi 2003-cü ildən açılmışdır.
Regionşünaslıq

2004-ci ildən Polşaşünaslıq, Bolqarıstanşünaslıq, Çexiyaşünaslıq, 2005-ci ildən Ukraynaşünaslıq, Slovakiyaşünaslıq, 2006-cı ildən Azərbaycanşünaslıq, 2007-ci ildən isə Türkiyəşünaslıq ixtisasları üzrə magistratura pilləsinə qəbul həyata keçirilməyə başlanıldı. 1999–2005-ci illərədək ixtisas üzrə fənlər Slavyan filologiyası və Beynəlxalq münasibətlər kafedralarının bazalarında keçilirdi. 2005-ci ildə Regionşünaslıq ixtisası üzrə tədrisin keyfiyyətinin və idarəolunmasının daha da yaxşılaşdırılması məqsədi ilə Avropaşünaslıq kafedrasının yaradılması haqqında əmr verildi. Regionşünas-tələbələrə beynəlxalq münasibətlər tarixi və nəzəriyyəsi, beynəlxalq hüquq, Avropa təhlükəsizliyi sistemi, diplomatiya tarixi və diplomatik protokol, konfliktologiya, politologiya, ayrı-ayrı Şərqi Avropa regionları üzrə ixtisaslaşma ölkələrinin dili, tarixi, mədəniyyəti, ədəbiyyatı, qanunvericiliyi, daxili və xarici siyasəti, iqtisadiyyatı, coğrafiyası, ictimai fikir tarixi fənnləri tədris olunur. Bir sıra nəzəri fənlərlə yanaşı, tələbələr ən azı 3–4 dil üzrə əsaslı hazırlıq keçir ki, bu dillərdən ikisi Qərbi Avropa, ikisi isə slavyan xalqlarının dilləridir.
Əliş Ləmbəranski

Əliş Cəmil oğlu Ləmbəranski (10 may 1914, Lənbəran, Cavanşir qəzası – 1 may 1999, Bakı) — Azərbaycan SSR dövlət xadimi, Azərbaycan SSR Neft Sənayesi nazirinin müavini (1954) Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsinin sədri (1959–1966), Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini (1970–1987), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin III, V, VI, VIII və X çağırış deputatı, SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1951), Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi (1964), Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü. Əliş Cəmil oğlu Ləmbəranski 10 may 1914-cü ildə Bərdə rayonunun Ləmbəran kəndində anadan olub. 1936-cı ildə M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Sənaye İnstitutunu bitirmişdir. İkinci Dünya müharibəsində iştirak etmiş, 1942-ci ildə ağır yaralanaraq tərxis olunmuşdur. O, 1999-cu ildə Bakıda vəfat edib, birinci Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir. Əmək fəaliyyəti Ardınca Çaparidze adına zavodun baş mühəndisi, sonra isə direktoru (1943–45), "Bakı Neftayırma zavodları" trestinin müdiri (1945–47). Ə. Qarayev adına neftayırma zovodunun direktoru (1947–50), "Azərbaycan Neftayırma zavodları" birliyinin rəisi (1950–59) işləmişdir. Siyasi fəaliyyəti 1954-cü ildən eyni zamanda Azərbaycan SSR Neft Sənayesi nazirinin müavini idi. 1959–66-cı illərdə Bakı şəhər ZDS İcraiyyə Komitəsinin sədri seçilmiş, 1966-cı ildə SSRİ Nazirlər Soveti yanında Mikrobiologiya Sənayesi Baş İdarəsi rəisinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Əliş Ləmbəranski

1970-ci ildən Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini olmuşdur. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin III, V, VI, VIII və X çağırış deputatı olmuşdur. Azərbaycan KP 30-cu qurultayında MK üzvü seçilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Əliş Ləmbəranskinin xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə onun yaşadığı binaya (Bakı şəhəri, Tərlan Əliyarbəyov küçəsi, 5) xatirə lövhəsinin vurulması barədə 11 may 2004-cü il tarixdə Sərəncam vermişdir.Əliş Ləmbəranskinin dövlət idarəçiliyinin müxtəlif sahələrində uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətini, respublikada mühüm əhəmiyyətə malik sənaye və mədəniyyət müəssisələrinin qurulmasında, Bakı şəhərinin infrastrukturunun təkmilləşdirilməsində təqdirəlayiq xidmətlərini nəzərə alaraq, onun 100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti 28 fevral 2014-cü il tarixdə Sərəncam vermişdir.Əliş Ləmbəranski haqqında "İthaf" adlı sənədli film çəkilib. Rejissoru Ziya Şıxlinskidir. Filmin Bakıdakı Rusiya İnformasiya və Mədəniyyət Mərkəzində (RİMM) premyerası olub. Təltif və mükafatları 2 dəfə Lenin ordeni, Oktyabr İnqilabı, 3 Qırmızı Əmək Bayrağı, 2-ci dərəcəli Vətən müharibəsi, Xalqlar dostluğu ordenləri və medallarla təltif olunmuşdur. SSRİ Nazirlər Soveti mükafatının laureatıdır (1978).
Rza Əfqanlı

Rza Rüstəm oğlu Əfqanlı (Cəfərzadə) (15 may 1899 və ya 1899, Sərab, Cənubi Azərbaycan – 9 noyabr 1973 və ya 1973, Bakı) — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1943). Rza Rüstəm oğlu Cəfərzadə (Rza Əfqanlı) 1899-cu il mayın 15-də İran Azərbaycanının Sərab şəhərində doğulub. İki yaşında olarkən atası Rüstəm kişi vəfat edib. Rza doqquz yaşından varlıların qapılarında nökərçilik etməyə, quzu otarmağa məcbur olub. Ailəsini dolandırmaq məqsədilə 1912-ci ilin yazında Bakıya gəlib.
Rza Əfqanlı

1916-cı ildə Pyatiqorska gedib və orada Çəkməçi şagirdi işləyib, iki il sonra rus ordusunda könüllü xidmət edib. 1920-ci ildə Bakıya dönən Rza Əfqanlı əvvəl Sabunçu qəsəbəsindəki dram dərnəyində aktyorluq edib və tezliklə Akademik teatrın aktyoru Xəlil Hüseynovun təşəbbüsü ilə Mərkəzi Dövlət Səyyar Teatrında işləməyə başlayıb.1923-cü ildə Milli Dram Teatrının truppasına işə götürülüb və paralel olaraq 1926-cı ildə Bakı Teatr Məktəbini bitirib. 1929-cu ildə rejissor və aktyor İbrahim İsfahanlının dəvəti ilə Tiflis Azərbaycan Dövlət Teatrında işləməyə gedib. 1933–1934-cü il teatr mövsümündə Türkmənistan respublikasının paytaxtı Aşqabaddakı "Az Millətlər Teatrı"nda ("Natsmen" Teatrı) baş rejissor olub. 1935-ci ilin əvvəllərində yenə Milli Dram Teatrının kollektivinə qayıdıb.
Rza Əfqanlı

Rza Əfqanlı müxtəlif illərdə Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Ağa Məhəmməd şah Qacar" (Tavad Orbeliani), "Köhnə dudman" (Bədəl), "Baba yurdunda" (İsgəndərzadə), "Pəri cadu" (Qurban), "Dağılan tifaq" (Nəcəf bəy), Cəfər Cabbarlının "Od gəlini" (Rəbi, Aqşin və Elxan), "Oqtay Eloğlu" (Oqtay), "Sevil" (Balaş və Əbdüləli bəy), "1905-ci ildə" (General-qubernator), "Aydın" (Dövlət bəy), Vilyam Şekspirin "Otello" (Yaqo), "Hamlet" (Horatsio), "Kral Lir" (Edmund), Hüseyn Cavidin "Knyaz" (Anton), "Şeyx Sənan" (Platon və Şeyx Sənan), Aleksandr Suxovo-Kobılinin "Kreçinskinin toyu" (Nelfin), Viktor Hüqonun "Gülən adam" (Lord Devid), Şəmsəddin Saminin "Dəmirçi Gavə" (Gavə), Konstantin Trenyovun "Düşmənlər" (Vixor Yarovay), Aleksandr Şirvanzadənin "Namus" (Seyran), Səməd Vurğunun "Vaqif" (Eldar), "Fərhad və Şirin" (Fərhad və Xosrov), Nazim Hikmətin "Türkiyədə" (Hüseyn), Mehdi Hüseynin "Nizami" (Nizami), Aleksandr Ostrovskinin "Cehizsiz qız" (Paratov), Abdulla Şaiqin "Nüşabə" (İsgəndər), Nəcəf bəy Vəzirovun "Müsibəti-Fəxrəddin" (Rüstəm bəy) əsərlərinin tamaşalarında ifa etdiyi rollar janr əlvanlığı, estetik zənginliyi ilə xarakterikdir. Eyni dövrdə yaşadığı sənətkarlar kimi, Rza Əfqanlının da yaradıcılığında kino rolları ayrıca mərhələdir. O, 1963-cü ildə teatrdan haqsız olaraq uzaqlaşdırılıb. Uzun illər işsiz qalan (arada ancaq bir neçə filmə çəkilib) Rza Əfqanlı bir müddət Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında aktyorluq edib. Rza Əfqanlı 9 noyabr 1973-cü ildə Bakıda vəfat edib.
Rza Əfqanlı

Həyat yoldaşı — Sona xanım Qızı — Xumar Zülfüqarova (1927–2017), rəqqasə, baletmeyster, Azərbaycan SSR xalq artisti (1979). Həyat yoldaşı — Bədurə Əfqanlı (1912–2002), geyim üzrə rəssam, Azərbaycan SSR xalq rəssamı (1974). Qızı — Ofeliya Aslan (1939–2010), teatr aktrisası. Səyavuş Aslanın həyat yoldaşı. Təltif və mükafatları "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 17 iyun 1943 "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 4 noyabr 1938 "Stalin" mükafatı (ikinci dərəcə) — 1948 (Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında Ənvər Məmmədxanlının "Şərqin səhəri" dramının tamaşasında Fərhad rolunun ifasına görə) "Lenin" ordeni — 22 iyul 1949 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 9 iyun 1959 "Şərəf nişanı" ordeni — 1 fevral 1939 Filmoqrafiya Bakılılar (film, 1938) — Cəfər Kəndlilər (film, 1939) — Abbas Yeni horizont (film, 1940) — professor Əhmədov O olmasın, bu olsun (film, 1956) — Cəlil Məmmədquluzadə Aygün (film, 1960) — müəllim İyirmialtılar (film, 1966) — Süleyman Dağlarda döyüş (film, 1967) — Sərxan Qanun naminə (film, 1968) — Vahidov Mən ki gözəl deyildim (film, 1968) — Həmid Sevil (film, 1970) — Atakişi
Leyla Məmmədbəyova

Leyla Ələsgər qızı Məmmədbəyova (17 sentyabr 1909, Bakı – 4 iyul 1989, Bakı) — Azərbaycanda, Qafqazda, həmçinin bütün Cənubi Avropada və Ön Asiyada ilk qadın təyyarəçi. Leyla Məmmədbəyova əslən Qubadan olsa da 17 sentyabr 1909-cu ildə Bakıda anadan olub və ilk təhsilini Bakıda alıb. 1918-ci ildə ermənilərin azərbaycanlılara qarşı həyata keçirdikləri mart soyqırımı ərəfəsində ailəsi ilə birlikdə Həştərxanda məskunlaşıblar. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandıqdan sonra Bakıya köçüblər. İlk əmək fəaliyyətinə 1930-cu ildən başlayan Leyla Məmmədbəyova sənət təhsilini Bakı aeroklubunda almış və ilk uçuşunu 1931-ci ildə yerinə yetirmişdir. Təhsilini 1932-ci ildən Moskvada davam etdirən Məmmədbəyova 1933-cü il, martın 17-də Moskvanın Tuşino aerodromunda U-2 təyyarəsindən paraşüt ilə atlanaraq Sovet İttifaqının ikinci qadın paraşütçüsü olmuşdur (Nina Kamnevadan sonra). 1934-cü ildə Cənubi Qafqaz respublikaları arasında keçirilən paraşütçülər yarışında birinci yeri tutmuş və 1941-ci ilədək artıq aviasiya mayoru olmuşdu. Sonralar sənətini Bakı aeroklubunda müəllim kimi davam etdirmişdir.
Leyla Məmmədbəyova

Yetkinlik yaşına çatmamış dörd uşaq anası (uşaqlarının sayı isə ümümən altı nəfər idi) mayor Məmmədbəyovanın Böyük Vətən müharibəsində iştirakına imkan verilmədi. Aeroklubun bağlanmasına görə o, desantçı və paraşütçü kurslarını tədris etməyə icazə almışdı. O, müharibə illəri ərzində yüzlərlə desantçı və 4 min paraşütçü hazırlayıb cəbhəyə yollamışdı. Onların arasında iki nəfər Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. Məmmədbəyova təyyarəçi karyerasını 1949-cu ildə son uçuş ilə başa çatdırmış, sonralar OADKYC-nin Bakı filialında sədr müavini kimi çalışmışdır. 1961-ci ildə təqaüdə çıxmışdır. Leyla Məmmədbəyova 1989-cu ilin iyulunda vəfat edib və II Fəxri Xiyabanda dəfn olunub. Şəxsi həyatı Leyla Məmmədbəyova 1925-ci ildə Nardaran qəsəbəsində dünyaya gəlmiş, Azərbaycanın tanınmış mütəxəssislərindən olan Bəhram Firudin oğlu Məmmədbəyovla ailə həyatı qurmuşdur.
Leyla Məmmədbəyova

16 yaşında ikən ilk övladı dünyaya gəlib.Leyla Məmmədbəyovanın böyük oğlu Firudin İkinci dünya müharibəsində, kiçik oğlu Xanlar isə Qarabağda vuruşmuşdur. Qadın təyyarəçiyə bir sıra şeir və kinofilm həsr olunmuş, 1995-ci ildə haqqında sənədli film də çəkilmişdir. 1934-cü ildə çəkilən "İsmət" bədii filmi məhz Leyla xanıma həsr olunmuşdur. Azərbaycan SSR xalq şairi Səməd Vurğunun 1935-ci ildə yazıdığı "Leyla" şeiri Leyla Məmmədbəyova həsr olunub.Qazaxıstanın istehsal etdiyi "Leyla" PUA-sı Leyla Məmmədbəyovanın şərəfinə adlandırılıb.Bakının Bakıxanov qəsəbəsində bir küçə Məmmədbəyovanın adını daşıyır. "Şərəf nişanı" ordeni — 27 yanvar 1936 "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı — 25 fevral 1946 Filmoqrafiya İsmət (film, 1934) — özü (tammetrajlı bədii film) HER STORY: ÇARŞAB ƏVƏZİNƏ PİLOT ŞLEMİ. ŞƏRQ VƏ CƏNUBİ AVROPANIN İLK TƏYYARƏÇİ QADINININ HEKAYƏSİ
Yumor

Yumor — həyatdakı gülünc, komik hadisələri, insanların zəif cəhətlərini və nöqsanlarını əks etdirən, gülüş doğuran əsərlər; ədəbiyyatda tərbiyəvi əhəmiyyət daşıyan tənqidi gülüşün bir növü. Yumor gülüş və onu doğuran obrazdır, müəllifin hadisə və faktlara ironiyaya nisbətən daha sərt münasibətidir. Lakin yumor da hələ inkarçı və rəqib gülüşü deyil, daha çox məişət və yoldaş gülüşüdür. Ona görə bir çox hallarda ironiya ilə yumorun sərhədi mübahisəli olur. Yumora dost gülüşü də deyilir və qəzetlərdəki satirik səhifələrdə xüsusi rubrika kimi aparılır. Yumorun mühüm formalarından biri lətifələrdir. Bəzi qəzetlər müəllif yaradıcılığı olan lətifələri də yumor rubrikası ilə dərc edirlər.
Yumor

Şifahi xalq ədəbiyyatında xalq yumorundan geniş istifadə edilir. Tapmacalarda, el deyimlərində yumor mühüm yer tutur. Molla Nəsrəddinin lətifələri Azərbaycan xalqı içərisində geniş yayılmışdır. “Molla Nəsrəddin” jurnalı xalq yumoru ənənələrindən geniş istifadə etmişdir. Azərbaycanda yumorun tarixi Yumor Azərbaycan folklorunun demək olar ki, bütün sahələrində özünü göstərir. Azərbaycan nağıllarında döyüşdən çox məzəli oyunlarla maraqlanan "sərkərdə" Kəlniyyət, axmaq ər-arvad "Hillilimnən Güllülüm" kimi komik xarakterlərə rast gəlinir. Ayrı-ayrı tarixi şəxsiyyətlər, onların fəaliyyətləri, mübarizələri barədə söz açan Azərbaycan rəvayətləri bəzən şifahi gələnəkdə dolaşa-dolaşa satirik-yumoristik boyalara bürünmüş, beləliklə də qismən gülməcələrə doğru istiqamət götürmüşdülər.
Yumor

Qarabağ xanı Pənahəlinin təlxəyi, tarixən mövcudluğu sübut edilən şəxsiyyətlərdən biri olan Lotu Qulu Pənahəli xan tərəfindən insanları, hətta onun özünü yamsılamaq bacarığına görə bəyənilirdi.Azərbaycanda lətifə janrı çox geniş yayılmışdır. Lətifədə gülüşü yaradan əsas xüsusiyyətlər zarafat, məzəlilik, sadəlövhlük və mehribanlıqdır. Bu gülüşü yaradan əsas lətifə qəhrəmanları Bəhlul Danəndə, Molla Nəsrəddin və regional xarakterli obrazlardır. Lətifələrin regionallıq xüsusiyyəti onların yayıldığı ərazilərlə bağlıdır. Regional lətifələr də özlüyündə bir neçə qrupa bölünür: Şəki lətifələri (qəhrəmanları Hacı dayı, Məşədi Abdulcabbar, İsfəndiyar, Tühü Tahir və başqaları), Qarabağ lətifələri (qəhrəmanları Abdal Qasım, Tağı-Nağı qardaşları), Cəlilabad-Masallı lətifələri (qəhrəmanı Lotu Salman), ayrım lətifələri, şirvan lətifələri, ləzgi lətifələri və digər müxtəlif məzmunlu lətifələr. Azərbaycan folklorşünaslığında lətifələr təsnif edilərkən, siyasi məzmunda olanlar, demək olar ki, nəzərə alınmamışdır, yalnız professor Azad Nəbiyev "xalq arasında sovet işçiləri, orta və yüksək çinli məmurlar, hökumət adamları" və s. ilə bağlı lətifələr olduğunu qeyd etmişdir.Qaravəlli tamaşalarında daha çox kiçik, məzəli, gülməli məişət əhvalatları, lətifələr, "Oğru molla", "Keçəl və şeyx", "Beş-on şahıya gedərəm", "Bəhlulun yuxusu", "Molla və cavan", "Yüz arşın uzunluğunda ağac" kimi qaravəllilər tamaşaya qoyulur. Meydan aktyorları gülüşlərlə, kinayəli kəlmələr, ibarəli ifadələr, eyni kəlməni müxtəlif məna çalarlarında deməklə öz fikirlərini hədəfə dəqiq çatdıra bilirlər.
Yumor

Azərbaycan məsxərə tamaşalarında məsxərəçi: "boyu bir çərək, saqqalı üç çərək; gözü donbalan, danışığı yalan, geydiyi palan", – tipli baməzə sözlərlə ayrı-ayrı adamları məsxərəyə qoyub camaatı güldürür. Masxarabazı (məsxərəçini) hədələmək, döymək qadağan idi. Bu o deməkdir ki, məsxərə tamaşalarında tənqid edənlə tənqid olunan bir-birinə qaynayıb-qarışmalı və onlar arasında düşmənçilik münasibəti olmamalı idi. Kəndirbaz oyunlarında yer alan təlxəyi isə Hüseynqulu Sarabski belə təsvir edirdi: "Keçə papaq (yalançı pəhləvan) meydan sulayaraq öz ustasının hərəkətlərini gülməli bir şəkildə təqlid edir və bununla da bəd gözləri kəndirbazdan uzaqlaşdırır... Təlxək hərdən yuxarıya xitabən deyərdi: can qardaş, hünər kimin üçündür? Hünər sənin üçündür. Əgər sən ip üstündə bir qaytağı oynasan, bura yığılan ağalar bizə cibxərcliyi verərlər. Usta, balabanı kök elə! "XX əsrin əvvəllərindən etibarən Azərbaycan satirik jurnallar geniş populyarlıq qazanmışdır.
Yumor

Bunlardan ilki olan "Molla Nəsrəddin" jurnalının təsiri altında Azərbaycanda "Bəhlul" (1907), "Zənbur" (1909-1910), "Mirat" (1910), "An" (1910-1911), "Kəlniyyət" (1912-1913), "Lək-lək" (1914), "Tuti" (1914-1917), "Məzəli" (1914-1915), "Babayi-Əmir" (1915-1916), "Tartan-Partan" (1918), "Şeypur" (1918-1919), "Zənbur" (1919), "Məşəl" (1919-1920) kimi Azərbaycan dilində nəşr olunan satirik jurnallarla yanaşı, bu dövr Bakıda rus dilində "Cigit" (1907-1918), "Vay-vay" (1908), "Bakinskoe qore" (1908-1909), "Biç" (1909-1915), "Adskaya poçta" (1909-1910), "Bakinskiye strelı" (1910), "Baraban" (1912-1913) kimi satirik jurnallar da dərc olunurdu.Azərbaycan teatr və kinosunda Mirzəağa Əliyev, Ələkbər Hüseynzadə, Mustafa Mərdanaov, Əliağa Ağayev, Lütfəli Abdullayev, Nəsibə Zeynalova, Bəşir Səfəroğlu, Hacıbaba Bağırov, Yaşar Nuri, Səyavuş Aslan, Münəvvər Kələntərli, Eldəniz Zeynalov kimi görkəmli gülüş ustaları fəaliyyət göstərmişdir. 1971-ci ildən buraxılışları yayımlanan "Mozalan" Satirik Kinojurnalı Məqsəd ölkədəki neqativ halları satira diliylə xalqa çatdırırdı. Bundan başqa Azərbaycan televiziyasında bir çox yumoristik verilişlər yayımlanmışdır.Sovet dövründə Yuli Qusman "Parni iz Baku" ("Bakılı oğlanlar") adlı Şən və Hazırcavablar Klubu komandasını yaratmışdır. 1988-ci ildə yaradılmış eyniadlı Azərbaycan komandası 1992-ci il, 1993-cü il, 1995-ci illərdə MDB çempionu, 2000-ci ildə isə ən yaxşı 10 komanda arasından XX əsr çempionu olmuşdur. Həmçinin bax Postmodernizm
Bakı FK

Bakı — Azərbaycanın futbol klubudur. Komanda ev oyunlarını Bakı Futbol Klubu Stadionunda oynayır. Arena 3000 azarkeş tutumuna malikdir. Hal-hazırda İsgəndər Cavadov adına "Bakı" Futbol Akademiyası adı ilə Region Liqasında çıxış edir. Klub 1997-ci ildə "Polis Akademiyası" və "Qartal-95" klublarının birləşməsindən yaranıb.1997-ci ildə "Polis Akademiyası", 1997–2000-ci illərdə "Dinamo" adlandırılıb. 2000–2001-ci illərdə "Bakılı" Futbol Klubu ilə birləşib və "Dinamo-Bakılı" adlandırılıb.
Bakı FK

2004-cü ildən etibarən klubu "BAGHLAN GROUP" şirkətlər qrupu himayəyə götürüb. Elə həmin ildən də klubun adı dəyişdirilərək "Bakı" adlandırılıb. Bakı Azərbaycan çempionatlarında 1997/1998 mövsümündə Azərbaycan çempionatının ikincisi olmuşdur. 2004/2005 mövsümündə Azərbaycan kubokunun sahibi olmuşdur. 2005/2006 mövsümündə Azərbaycan Çempionu olmuşdur. 2006/2007 mövsümündə Azərbaycan Çempionatının üçüncüsü olmuşdur.
Bakı FK

2008/2009 mövsümündə Azərbaycan Çempionu olmuşdur. "Böyük "Bakı" — 2012" 2004-cü ildə "BAGHLAN GROUP" şirkətlər qrupu klubu himayəsinə götürüb. Bundan sonra "Bakı" klubu iki dəfə Azərbaycan Çempionu, Azərbaycan Çempionatının gümüş və bürünc mükafatçısı, Azərbaycan Kubokunun sahibi kimi titullar qazanmağı bacarıb, ölkənin ən iddialı klublarından birinə çevrilib. Klub prezidenti Hafiz Məmmədov Türkiyə Respublikasından bir neçə futbol mütəxəssisini 2008-ci ilin iyun ayında Bakıya dəvət edib. İşçi qrupunun "Bakı" futbol klubunda ilk işi klubun rəsmi saytı və jurnalının yenilənməsi olub. Tezliklə prezidentin şəxsi nəzarəti ilə "Böyük "Bakı"- 2012" layihəsi hazırlanaraq təsdiqlənib.
Bakı FK

Layihənin ilk bəhrələrini isə 2010-cu ildən etibarən görüləcəyinə söz verən qrup aşağı yaş qruplarında 8 komanda formalaşdırdı. Layihənin tərkib hissələrindən biri isə klubun baza və stadionunun inşası məsələsidir. Belə ki, 2012-ci ilə kimi "Bakı" yeniyetmə və gənclərdən təşkil olunmuş komandalarının məşq etməsi üçün standartlara uyğun baza və stadion inşa etdirəcək. Artiq bu istiqamətdə vacib addımlar atılıb. Konkret olaraq Elman Ələkbərovun rəhbəri olduğu "VİP — Sort" şirkəti ilə bağlanan müqaviləyə əsasən komandanın məşq etməsi üçün standart meydança Delfin Hotelin arxasındakı ərazidə istifadəyə verilib. Birlik Kuboku: 1/4 finalçı — 2007 Azərbaycan çempionatı: Qızıl medal (2) — 2005/2006, 2008/2009 Gümüş medal (2) — 1997/1998, 2009/2010 Bürünc medal (1) — 2006/2007 Azərbaycan Kuboku: Qalib (3) — 2004/2005, 2009/2010, 2011/2012 2004/2005-ci il futbol mövsümü Azərbaycan kubokunun sahibi; 2005/2006-cı il futbol mövsümü UEFA Kubokunun I təsnifat mərhələsinin ilk oyununda Slovakiyanın "Jilina" komandası ilə Bakıdakı ilk matçda 1:0 qalib gəldik, cavab qarşılaşmasında isə 3:1 məğlub olaraq yarışda mübarizəni dayandırdıq.
Bakı FK

2005/2006 futbol mövsümü Azərbaycan Çempionu; 2006/2007-ci il futbol mövsümü Çempionlar Liqasının I təsnifat mərhələsində Gürcüstanın "Sioni" komandası ilə səfərdəki ilk oyunda 2:0 məğlub olduq. Cavab oyununda 1:0 qalib gəlsək də mərhələni adlayan tərəf gürcülər oldu. 2006/2007 futbol mövsümü Azərbaycan Çempionatının üçüncüsü; 2007/2008-ci il futbol mövsümü UEFA İntertoto Kubokunun I təsnifat mərhələsindən mübarizəyə başladıq. Rəqibimiz Moldovanın "Daçiya" komandası idi. Moldovanlarla ilk oyun doğma Tofiq Bəhramov adına stadionda idi. Bakıdadı ilk maçın sonunda heç-heçə hesabı qeydə alındı (1:1). Moldovadakı oyunda da oyunun əsas və əlavə vaxtı heç-heçə qurtadığı üçün qalib penalti zərbələri ilə müəyyənləşdirildi. Bəxti üzünə gülən rəqibimiz 5:3 hesabı ilə qalib gələrək növbəti mərhələyə yüksəldi.
Bakı FK

2008/2009-cu il futbol mövsümü Azərbaycan Premyer Liqasının qalibi; 2009/2010-cu il futbol mövsümü Çempionlar liqası II mərhələsindən mübarizəyə başlayan "Bakı" püşkatmanın nəticələrinə görə Litvanın Ekranas komandası ilə oynamaq hüququ qazandı. İlk oyun Litvada 2:2, cavab qarşılaşması isə 4:2 hesabı ilə komandamızın xeyrinə yekunlaşdı. Növbəti oyun Avropada ortabab komandalardan sayılan Bolqarıstanın Levski Sofiya klubu oldu. İlk oyun Bakıda idi. 0:0 hesabı ilə bitən ilk oyundan sonra komandamız ümidini rəqib meydanında uğurlu oyuna bağlamışdı. Təəssüf ki, təcrübəli rəqib bu şansı qaçırmadı. Evdə 2:0 qalib gələn bolqarlar UEFA Avropa Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqəni təmin etmiş oldu.
Bakı FK

Həmin mövsümün sonunda Bakı Azərbaycan Milli Futbol Kubokuna sahib çıxır. 2011–2012 mövsümündə komanda çempionatda uğursuz oynayır və baş məşqçi Starkovu istefaya göndərir. Buna baxmayaraq, sonda Bakı Azərbaycan Milli Futbol Kubokunun finalına vəsiqə qazanır və burada Neftçi Bakı klubunu 2:0 hesabı ilə məğlub edərək 3-cü dəfə kuboka sahib çıxır. İyul ayında Bakı Avropa Liqasında qüvvəsini sınayır, lakin elə ilk mərhələdə mübarizəni dayandırır. Komandanın heyəti Beynəlxalq Futbol Tarixi və Statistikaları Federasiyasının reytinq cədvəlində 2010-cu il noyabrın 26-da açıqlanan klubların XXI əsr üçün reytinqində ilk onilliyi 318,5 xal ilə Azərbaycan klubları arasında 3-cü, dünyada isə 387-ci pillədə başa vurmuşdur. Xarici keçidlər Rəsmi Sayt Arxivləşdirilib 2011-09-02 at the Wayback Machine (az.)
Seul

Seul rəsmi olaraq Seul Xüsusi Şəhəri (kor. 서울)— Cənubi Koreyanın ən böyük metropolu və paytaxtıdır. Seul 9,7 milyon nəfər əhaliyə sahibdir və ətrafdakı İnçon metropolu və Gyeonggi vilayəti ilə Seul Paytaxt Bölgəsinin mərkəzini təşkil edir. Qlobal şəhər olaraq qəbul edilən Seul, 2014-cü ildə dünyanın ən böyük metropoliten iqtisadiyyatı olan Tokio, Nyu York və Los Angelesdən sonra 4-cü oldu. 2017-ci ildə Seulda yaşayış dəyəri dünya miqyasında 6-cı sırada yer aldı.Qannam və Digital Medya Şəhəri mərkəzli böyük texnologiya mərkəzləri ilə Seul Paytaxt Ərazisi, Samsung, LG və Hyundai daxil olmaqla 14 Fortune Global 500 şirkətinin qərargahına ev sahibliyi edir. Metropolis, qlobal konfransların aparıcı beş ev sahibliyindən biri olaraq qlobal işlərdə böyük təsir göstərir. Seul 1986 Asiya Oyunlarına, 1988 Yay Olimpiya Oyunlarına, 2002 FIFA Dünya Kubokuna (Yaponiya ilə) və 2010 G-20 Seul sammitinə ev sahibliyi etdi. Seul, Bekçe, Çoson, Koreya İmperiyası, Qoryo (ikinci dərəcəli paytaxt olaraq) və hal-hazırda Cənubi Koreya da daxil olmaqla müxtəlif Koreya əyalətlərinin paytaxtı idi. Strateji olaraq Han çayı boyunca yerləşən Seulun tarixi, e.ə. 18-də Koreyanın Üç Krallığından biri olan Bekçe xalqı tərəfindən qurulduğu zaman iki min ildən çoxdur. Bu şəhər daha sonra Çoson sülaləsi dövründə Koreyanın paytaxtı olaraq təyin edildi. Seul dağ və təpə mənzərəsi ilə əhatə olunmuşdur, şəhərin şimal kənarında Buxan dağı yerləşir.
Seul

Seul Paytaxt Bölgəsində beş UNESCO Dünya Mirası var: Çanqdok Sarayı, Hvasonq qalası, Conqmyo ziyarətgahı, Namhansansong və Joseon sülaləsinin Kral Türbələri. Etimologiya Şəhər keçmişdə Wiryeseong (kor: 위례성; Hanja: 慰 禮 城, Bekçe dövründə), Hanyanq (한양; 漢陽, Qoryo dövründə), Hansonq (한성; 漢城, Çoson dövründə) adları ilə tanınmışdır. Yaponiyaya ilhaq dövründə Keijō (京城) və ya Qyonqsonq (경성). Yaponiyanın Koreyanı ilhaq etməsi zamanı, İmperator hakimiyyət orqanları tərəfindən Hansonq (漢城) hanja '漢' ilə qarışıqlığın qarşısını almaq üçün Keijō (京城) adlandırıldı (qədim bir Koreya sözünün "böyük" mənasını verən Han (한) tərcüməsi). Çinlilərə və yapon dilində Han xalqına və ya Han sülaləsinə "Çin" terminidir.II Dünya Müharibəsi və Koreyanın qurtuluşundan sonra şəhər qədim Sorabol (Koreya: 서라벌; Hanja: 徐 羅 伐) sözündən qaynaqlandığı düşünülən "paytaxt şəhər" mənasını verən Koreya sözündən yaranan indiki adını aldı. , əvvəlcə Silla'nın paytaxtı Qyonqcu'ya istinad edildi. Qədim Qyonqcu, sənədlərdə Çin tipli Qımsonq adı ilə də tanınırdı (金城, hərfi mənası "Qızıl Qala ya da Şəhər" və ya "Metal Qala ya da Şəhər"), lakin yerli Koreya stilindəki Seorabeol Geumseong-la eyni mənaya sahib olub olmadığı aydın deyil. Koreyadakı əksər yer adlarından fərqli olaraq "Seul" un müvafiq bir hənjəsi yoxdur (Koreya dilində istifadə olunan Çin simvolları). 18 yanvar 2005-ci ildə Seul hökuməti rəsmi adını Çin hərflərindəki tarixi Hanchengdən (sadələşdirilmiş Çin dili: 汉城; ənənəvi Çin dili: 漢城; Pinyin: Hànchéng) Shou'er (sadələşdirilmiş Çin dili: 首 尔; ənənəvi Çin dili: 首 爾; pinyin: Shǒu'ěr). İndiki Seulun yerləşdiyi Han Çayı sahəsinin məskunlaşması eramızdan əvvəl 4000-ci illərdə başlamışdır.Seul ilk olaraq müasir Seulun şimal-şərq bölgəsindəki Bekçe'nin (e.ə. 18-də qurulmuş) paytaxtı Wiryeseong olaraq qeyd olunur.
Seul

Bu vaxtdan bəri ərazidə bir neçə şəhər divarları qalmışdır. Seulun cənub-şərqində yerləşən bir torpaq divar olan Pungnaptoseong, əsas Wiryeseong yerində olduğuna inanılır. Üç Krallığın bu strateji bölgə uğrunda mübarizə apardığı zaman, nəzarət V əsrdə Bekçe'dən Koquryo'ya, VI əsrdə Koquryo'dan Silla'ya keçdi.11-ci əsrdə Birləşmiş Silla'dan sonra gələn Qoryo, Seulda "Cənubi Paytaxt" olaraq adlandırılan bir yaz sarayı inşa etdi. Yalnız bu dövrdən etibarən Seul daha böyük bir yaşayış məntəqəsinə çevrildi. Çoson Qoryo'nun yerinə gəldikdə, paytaxt Seul'a (Hanyanq ya da Hansonq kimi də bilinir) köçürüldü və burada sülalənin süqutuna qədər qaldı. 14-cü əsrdə inşa edilmiş Qyonbok Sarayı, 1592-ci ilə qədər kral iqamətgahı kimi xidmət etmişdir. Digər böyük saray, 1405-ci ildə inşa edilmiş Çanqdokqunq, 1611–1872-ci illərdə əsas kral sarayı kimi xidmət etmişdir. Çoson adını Koreya İmperiyası ilə dəyişdirdikdən sonra 1897, Huanqsonq da Seulu təyin etdi. Əvvəlcə şəhər, vətəndaşlarını vəhşi heyvanlardan, oğrulardan və hücumlardan qorumaq üçün kütləvi bir dairəvi daş divarla əhatə olunmuşdu. Şəhər bu divarların kənarında böyüdü və divar artıq dayanmasa da (Bugaksan dağı boyunca (kor: 북악산; Hanja: 北岳 山), şəhərin mərkəzindən şimalda), qapılar Seul şəhər mərkəzinin yaxınlığında qalır; Sungnyemun (ümumi olaraq Namdeymun kimi tanınır) və Hınqincimun (ümumi olaraq Donqdemun kimi tanınır). Çoson sülaləsi dövründə Bosinqak çanağında böyük zənglərin çalınması ilə birlikdə hər gün qapılar açıldı və bağlanıldı.
Seul

19-cu əsrin sonlarında, yüz illərlə davam edən təcriddən sonra Seul qapılarını xaricilərə açdı və modernləşməyə başladı. Seul, Edison Illuminating Company tərəfindən tikilən kral sarayında elektrik enerjisi tətbiq edən Şərqi Asiyada ilk şəhər oldu və on il sonra Seul elektrik küçə işıqlarını da tətbiq etdi. İnkişafın böyük bir hissəsi Fransa və ABŞ kimi xarici ölkələrlə ticarətlə əlaqəli idi. Məsələn, Seul Elektrik Şirkəti, Seul Elektrikli Trolley Şirkəti və Seul Təzə Bulaq Su Şirkəti, hamısı Koreya ilə ABŞ arasında ortaq idi. məxsus müəssisələr. 1904-cü ildə Angus Hamilton adlı bir Amerikalı şəhərə gələrək "Seulun küçələri möhtəşəm, geniş, təmiz, heyranedici bir şəkildə düzəldilmişdir və yaxşı qurulmuşdur. Dar, çirkli zolaqlar genişləndirilmiş, kanalizasiya kanalları örtülmüş, Seul, Şərqin ən yüksək, ən maraqlı və ən təmiz şəhərinə çevrilmək üçün ölçülə bilən məsafədədir." 1910-cu ildə ilhaq müqaviləsindən sonra Yaponiya Koreyanı birləşdirdi və şəhərin adını Kyonqsonq (Korey dilində "Kyonqsonq", yapon dilində "Keijo") verdi. Yapon texnologiyası idxal edildi, şəhər divarları götürüldü, bəzi qapılar yıxıldı. Yollar asfaltlandı və Qərb tipli binalar tikildi. İkinci Dünya Müharibəsinin sonunda şəhər ABŞ qüvvələri tərəfindən azad edildi.1945-ci ildə şəhər rəsmi olaraq Seul adlandırıldı və 1949-cu ildə xüsusi şəhər olaraq təyin edildi.Koreya müharibəsi dövründə Seul Sovet / Çin dəstəkli Şimali Koreya qüvvələri ilə Amerikanın dəstəklədiyi Cənubi Koreya qüvvələri arasında bir neçə dəfə əl dəyişdirdi və müharibədən sonra şəhərə böyük ziyan vurdu. Paytaxt müvəqqəti olaraq Busana köçürüldü. Geniş ziyan hesablamalarından birində deyilir ki, müharibədən sonra ən az 191.000 bina, 55.000 ev və 1.000 fabrika xarabadır.
Seul

Bundan əlavə, müharibə zamanı Seula daxil olan bir qaçqın seli şəhərin və metropol bölgəsinin əhalisini şişirdərək 1955-ci ilə qədər 1,5 milyona çatmışdı. Müharibədən sonra Seul yenidənqurma və modernləşməyə diqqət ayırmağa başladı. Cənubi Koreyanın iqtisadiyyatı 1960-cı illərdən sürətlə böyüməyə başladıqca, urbanizasiya da sürətləndi və işçilər Seula və digər böyük şəhərlərə köçməyə başladılar. 1970-ci illərdən etibarən Seulun ətraf ərazilərindən bir sıra şəhər və kəndləri birləşdirdiyi üçün Seul inzibati ərazisinin ölçüsü xeyli genişləndi. 1972-ci ilə qədər Seul, 1948-ci ilin Şimali Koreya konstitusiyasının 103-cü maddəsində göstərildiyi kimi Şimali Koreya tərəfindən de-yure paytaxtı olaraq sayılırdı. Seul, 1986 Asiya Oyunlarına və 1988 Yay Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi etdi və 2002 FIFA Dünya Kubokunun keçirildiyi yerlərdən biri oldu Seul Cənubi Koreyanın şimal-qərbindədir. Seul 605,25 km² (233,69 sq mi), təxminən 15 km (9 mi) radiusda, təxminən Han çayı ilə şimal və cənub hissələrə bölünmüşdür. Han çayı və ətrafı Koreya tarixində mühüm rol oynadı. Koreyanın Üç Krallığı, çayın Çinə (Sarı dəniz yolu ilə) ticarət yolu olaraq istifadə edildiyi bu ərazini nəzarətə götürməyə çalışdı. Çay artıq gəmiçilik üçün fəal şəkildə istifadə edilmir, çünki çay hövzəsi iki Koreyanın sərhədində, mülki girişinə qadağa qoyulub. Tarixən, şəhər Seulun mərkəzi dörd əsas dağ arasında: Buqaksan, İnvanqsan, Naksan və Namsan arasında uzanan Seul qalası divarı ilə əhatə olunmuş Çoson sülaləsi dövründə idi. Şəhər səkkiz dağla, eyni zamanda Han çayı düzünün və qərb bölgələrinin daha səviyyəli torpaqları ilə həmsərhəddir.
Seul

Coğrafiyasına və iqtisadi inkişaf siyasətinə görə Seul çox mərkəzli bir şəhərdir. Çoson sülaləsinin köhnə paytaxtı olan və əsasən Conqno Bölgəsi və Cunq Bölgəsini əhatə edən ərazi, şəhərin tarixi və siyasi mərkəzini təşkil edir, lakin məsələn, şəhərin maliyyə paytaxtı Yeouidoda, iqtisadi paytaxtı isə Qannam Bölgəsidir. Seulda mussonların təsiri altında olan nəmli bir kontinental iqlim var (Köppen: Dwa). Həddindən artıq şərq Asiyada olan iqlim, il ərzində temperatur və yağıntılarda böyük dəyişikliklərlə rütubətli subtropik kimi təsvir edilə bilər. (Cwa, −3 °C izotermi ilə). Seul şəhərətrafı şəhər istilik adası təsirinə görə ümumiyyətlə Seulun mərkəzindən daha soyuqdur. Yaylar isti və rütubətlidir, Şərqi Asiya mussonu iyundan sentyabr ayınadək baş verir. Ən isti ay olan Avqust ayı ortalama yüksək və aşağı 32,6 və 23,4 °C (91 və 74 °F) isti və mümkün olan daha yüksək temperatur var. İstilik indeksi dəyərləri yay hündürlüyündə 40 °C-dən (104.0 °F) aça bilər. Qışlar olduqca qısa, lakin ümumiyyətlə yanvar ayının ən yüksək və aşağı temperaturları 1,5 və −5,9 °C (34,7 və 21,4 °F) ilə dondurulmağa qədər soyuqdur və ümumiyyətlə yaydan daha quraqdır, ildə ortalama 24.9 gün qar yağır. Bəzən, temperatur yanvar-fevral aylarının ortasında qış dövründə −10 °C (14 °F) altına, bəzi hallarda −15 °C (5 °F) -ə qədər kəskin şəkildə azalır.
Seul

−20 °C (-4 °F) -dən aşağı temperatur qeydə alınmışdır. Havanın keyfiyyəti Hava çirkliliyi Seulda böyük bir problemdir. 2016-cı il Ümumdünya Sağlamlıq Təşkilatının Qlobal Urban Ətraf Mühitin Kirliliği Verilənlər Bazasına görə, 2014-cü ildə illik ortalama PM2.5 konsentrasiyası hər kubmetr üçün 24 mikroqram (1.0 × 10−5 qr / cu ft) təşkil etmişdir ki, bu da tövsiyə etdikdən 2.4 dəfə çoxdur. ÜST-nin illik orta PM2.5 üçün hava keyfiyyətinə dair təlimatları. Seul Böyükşəhər Hökuməti real vaxt hava keyfiyyəti məlumatlarını izləyir və ictimaiyyətə paylaşır. 1960-cı illərin əvvəllərindən bəri Ətraf Mühit Nazirliyi insanları üçün hava keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq və idarə etmək üçün bir sıra siyasət və havanı çirkləndirən standartlar tətbiq etmişdir. "Seul Metropolitan Bölgəsində Hava keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına dair Xüsusi Qanun" 2003-cü ilin dekabrında qəbul edildi. 1-ci Seul Metropoliten Hava Keyfiyyətinin İnkişaf Planı (2005–2014) PM10 və azot dioksid konsentrasiyalarının emissiyaların azaldılması yolu ilə yaxşılaşdırılmasına yönəldildi. Nəticədə illik PM10 konsentrasiyası 2001-ci ildəki 70.0 μg / m³-dən 2011-ci ildə 44.4 μg / m³-ə və 2014-cü ildə 46 μg / m³-ə qədər azaldı. 2014-cü ilədək illik PM10 konsentrasiyası hələ də tövsiyə olunduğundan ən az iki dəfə az idi. ÜST-nin Hava Keyfiyyəti Təlimatları. 2-ci Seul Metropolitan Hava keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması Planı (2015–2024) PM2.5 və ozonu idarə olunan çirkləndiricilər siyahısına əlavə etdi.
Seul

Asiya tozu, Seuldan və ümumilikdə Cənubi Koreyanın qalan hissələrindən, həmçinin Çindən yayılmış emissiyalar, hamısı Seulun hava keyfiyyətinə kömək edir. Cənubi Koreya ilə ABŞ-dəki tədqiqatçılar arasındakı ortaqlıq, hər bir mənbənin nə qədər qatqı təmin etdiyini müəyyənləşdirmək üçün Koreyada beynəlxalq hava keyfiyyəti sahəsində bir araşdırma (KORUS-AQ) aparır. İstixana qazı tullantıları hava keyfiyyəti ilə yanaşı Cənubi Koreyanın isti məsələlərini təmsil edir, çünki ölkə dünyanın ən güclü 10 emitenti arasında yer alır. Seul ölkədəki istixana qazı tullantılarının ən güclü nöqtəsidir və peyk məlumatlarına görə şəhər üzərində davamlı karbon dioksid anomaliyası dünyanın ən güclü bölgələrindən biridir. İnzibati ərazi bölgüsü Seul 25 quya bölünür (kor: 구; hança: 區) (rayon). Qu ərazilərdə (10 ilə 47 km² arasında və ya 3,9 ilə 18.1 kv mi arasında) və əhalidə (140,000-dən 630,000-ə qədər) çox fərqlənir. Ən çox Sonqpa, ən böyük əraziyə isə Soço sahibdir. Hər bir hökumətin hökuməti digər yurisdiksiyalardakı şəhər rəhbərliyi tərəfindən idarə olunan bir çox funksiyanı həyata keçirir. Hər gu "donq" (동; 洞) və ya məhəllələrə bölünür. Bəzilərinin yalnız bir neçə dongu var, digərlərinin isə Jongno Bölgəsi kimi çox sayda fərqli məhəlləsi var. Seul Quları, ümumilikdə 423 inzibati donqdan (행정동) ibarətdir.
Seul

Donq ayrıca 13,787 tona (통; 統) bölünür və bunlar ümumilikdə 102,796 bana bölünür. Demoqrafiya Seulun əhali sıxlığı Nyu-Yorkdan təxminən iki dəfə və Romadan səkkiz dəfə çox olduğu ilə diqqət çəkir. Metropol bölgəsi 2012-ci ildə Asiyadakı İƏİT ölkələri arasında ən sıx məskunlaşmış və Parisdən sonra dünya miqyasında ikinci yer idi. 2015-ci ildə əhali 9.86 milyon idi, 2012-ci ildə 10.44 milyon idi. 2021-ci ildə qədər əhali 9.59 milyon nəfərdir. 2011-ci il iyun ayının sonu etibarilə şəhərdə 10,29 milyon Koreya vətəndaşı yaşayırdı. Bu, 2010-cu ilin sonuna nisbətən 0,24% azalma idi. Seul əhalisi 1990-cı illərin əvvəllərindən bəri azalmaqdadır, bunun səbəbləri yüksək yaşayış xərcləri, Gyeonggi bölgəsinin peyk yataq şəhərlərinə qədər uzanan şəhərlər və əhalinin qocalmasıdır. 2016-cı ilədək Seulda yaşayan əcnəbilərin sayı Cənubi Koreyadakı ümumi xarici əhalinin 22,9% -i olan 404,037 nəfərdir. 2011-ci ilin iyun ayına olan məlumata görə, 186 631 əcnəbi Koreya əsilli Çin vətəndaşı idi. Bu, 2010-cu ilin sonundan 8,84%, 2010-cu ilin iyun ayından isə 12,85% artım idi. Növbəti ən böyük qrup Koreya etnik mənşəli olmayan Çin vətəndaşları idi; Onlardan 29,901-i Seulda yaşayırdı. Növbəti ən yüksək qrup, Koreya soyundan olmayan 9999 ABŞ vətəndaşı idi. Növbəti ən yüksək qrup 8,717 olan Tayvan vətəndaşları idi. Seuldakı iki böyük din Xristianlıq və Buddizmdir. Digər dinlər arasında Muizm (yerli din) və Konfüçyüsçülük vardır. Seul, dünyanın ən böyük xristian icmalarından biri olan, təxminən 830,000 üzvü olan Yoido Tam İncil Kilsəsinə ev sahibliyi edir.
Seul

2015-ci il əhalinin siyahıya alınmasına görə əhalinin 10,8% -i Buddizmi, 35% -i Xristianlığı (24.3% Protestantlıq və 10,7% Katoliklik) təqib edir. Əhalinin 53,6% -i dinsizdir. Seul, Buddist Sifarişi ilə qurulan dünyanın ən böyük müasir universiteti olan Dongguk Universitetinə ev sahibliyi edir. Yerli Seulitlər Koreyanın Gyeonggi ləhcəsi ilə danışmağa meyillidirlər. İqtisadiyyat Seul Cənubi Koreyanın iş və maliyyə mərkəzidir. Ölkənin ərazisinin yalnız 0,6 faizini təşkil etsə də, 2003-cü ildə Cənubi Koreyanın bank əmanətlərinin yüzdə 48,3-ü Seulda saxlanıldı və şəhər 2012-ci ildə ölkənin ümumi daxili məhsulunun yüzdə 23-ünü yaratdı. 2008-ci ildə Dünya Ticarət Mərkəzləri İndeksinə görə Seul No.9 idi. 2015-ci ildə Qlobal Maliyyə Mərkəzləri İndeksi Seulu dünyanın maliyyə baxımından ən rəqabətli 6-cı şəhəri siyahısına saldı. Economist Intelligence Unit Seulun şəhərlərin gələcək rəqabət qabiliyyəti ilə əlaqədar "Ümumilikdə 2025 Şəhər Rəqabət Qabiliyyəti" siyahısında 15-ci sırada qərarlaşdı. Ənənəvi, zəhmət tələb edən istehsal sənayesi davamlı olaraq informasiya texnologiyaları, elektronika və montaj tipli sənaye ilə əvəz edilmişdir; Bununla birlikdə, qida və içki istehsalı, eləcə də çap və nəşriyyat əsas sahələr arasında qaldı. Samsung, LG, Hyundai, Kia və SK daxil olmaqla əsas istehsalçıların mərkəzi şəhərdədir. Görkəmli qida və içki şirkətləri arasında soju, Smirnoff arağını məğlub edərək dünyanın ən çox satılan alkohollu içkisi olan Jinro; ən çox satılan pivə istehsalçıları Hite (Jinro ilə birləşik) və Oriental Brewery.
Seul

Seul Dairy Cooperative, Nongshim Group, Ottogi, CJ, Orion, Maeil Holdings, Namyang Dairy Products və Lotte kimi qida nəhənglərinə ev sahibliyi edir. Seul, Samsung, LG və Hyundai kimi Fortune 500 siyahısına daxil olan 15 şirkət daxil olmaqla beynəlxalq şirkətlərin və bankların geniş bir konsentrasiyasına ev sahibliyi edir. Bank qərargahlarının əksəriyyəti və Koreya Birjası, tez-tez "Cənubi Koreyanın Wall Streeti" olaraq adlandırılan və 1980-ci illərdən bəri şəhərin maliyyə mərkəzi kimi fəaliyyət göstərən Yeouidoda (Yeoui adası) yerləşir. Seul beynəlxalq maliyyə mərkəzi və SIFC MALL, Hanhwa sığorta şirkətinin baş ofisi olan Hanhwa 63 binası. Hanhwa, Samsung Life və Qannam & Kyobo həyat sığortası qrupu ilə birlikdə Cənubi Koreyanın ən böyük üç sığorta şirkətindən biridir. Cənubi Koreyanın ən böyük topdan və pərakəndə bazarı Dongdaemun Market Seulda yerləşir. Myeongdong, Seulun mərkəzində ortadan yüksək səviyyəli mağazalara, moda butiklərinə və beynəlxalq marka mağazalarına sahib bir alış-veriş və əyləncə sahəsidir. Yaxınlıqda Namdaemun Qapısının adını daşıyan Namdaemun Bazarı Seulda davamlı fəaliyyət göstərən ən qədim bazardır. İnsadong Seulun ənənəvi və müasir Koreya rəsm əsərləri, heykəltəraşlıq və xəttatlıq əsərlərinin satıldığı mədəni sənət bazarıdır. Hwanghak-dong Bit Pazarı və Janganpyeong Antique Market də antik məhsullar təklif edir. Çox sayda kiçik sənət qalereyasının yerləşdiyi Samcheong-dongda yerli dizaynerlər üçün bəzi mağazalar açıldı.
Seul

Itaewon, əsasən xarici turistlərə və şəhərdə yerləşən Amerika əsgərlərinə xidmət göstərsə də, indi əraziyə gələnlərin əksəriyyətini Koreyalılar təşkil edir. Qannam bölgəsi Seulun ən zəngin bölgələrindən biridir və moda və lüks Apgujeong-dong və Cheongdam-dong bölgələri və COEX Mall ilə diqqət çəkir. Topdansatış bazarlara Noryangjin Balıqçılıq Topdan Market və Garak Market daxildir. Yonqsan Electronics Market, Asiyanın ən böyük elektronik bazarıdır. Elektron marketlər Gangbyeon stansiyası metro xətti 2 Techno mart, ENTER6 MALL & Shindorim Station Technomart AVM kompleksidir. Times Square, dünyanın ən böyük daimi 35 mm kinoteatr ekranı olan CGV Stariumun yerləşdiyi Seulun ən böyük ticarət mərkəzlərindən biridir. COEX alışveriş merkezi, konqres mərkəzi, 3 qitələrarası otel, Business qalası (Asem qülləsi), Residence oteli, Casino və City hava limanından ibarət olan Koreya Dünya Ticarət Mərkəzi Kompleksi, Seul Olimpiyaları zamanı 1988-ci ildə quruldu. İkinci Dünya Ticarət Mərkəzinin Seul şəhərindən MICE HUB olaraq Seul Olimpiya stadion kompleksində qurulması planlaşdırılır. Ex-Kepco baş ofis binası, Hyundai motor qrupu tərəfindən 921 milyard ABŞ dolları ilə 115 mərtəbəli Hyundai GBC & otel kompleksinin inşası üçün 2021-ci ilə qədər satın alındı. İndi keçmiş kepco 25 mərtəbəli bina sökülür. Texnologiya PwC-nin Fürsət Şəhərləri hesabatında texnologiyaya hazırlıq baxımından birinci sırada yer alan Seul, dünyanın "ən simli şəhəri" olaraq xarakterizə edildi.
Seul

Seul texnoloji cəhətdən çox inkişaf etmiş bir infrastruktura malikdir. Seul, dünyanın ən yüksək fiber optik genişzolaqlı nüfuzuna və ən yüksək qlobal orta internet sürətinə 26,1 Mbit / s olan Cənubi Koreyanın paytaxtı olmaqla, İnternet bağlantısı sahəsində dünya liderləri arasındadır. 2015-ci ildən bəri Seul, 10.430 park, küçə və digər ictimai yerlərdə 47.7 milyard von (44 milyon dollar) layihəsi ilə açıq məkanlarda pulsuz Wi-Fi erişimi təmin etmişdir. Bəzi mənzillərdə İnternet sürəti Nokia-nın köməyi ilə 52.5Gbit / s-ə çatır və orta standart 100 Mbit / s xidmətdən ibarət olsa da, ölkə daxilində provayderlər sürətlə ayda 20 ABŞ dolları ekvivalentində 1Gbit / s əlaqələrini həyata keçirirlər. Bundan əlavə, şəhərə KTX sürətli dəmir yolu və metro vaqonlarının içərisində 4G LTE, WiFi və DMB təmin edən Seul Metro xidmət göstərir. 5G 2019-cu ilin mart ayında Seulda ticari olaraq təqdim ediləcək. Arxitektura Seulun ənənəvi ürəyi köhnə Joseon Hanedanı şəhəri, indi ən çox sarayların, dövlət idarələrinin, şirkət mərkəzlərinin, otellərin və ənənəvi bazarların yerləşdiyi şəhər mərkəzidir. Han çayına boşalmadan vadidən qərbdən şərqə doğru uzanan bir axın olan Çonqqyeçon, uzun illər betonla örtülü idi, lakin bu yaxınlarda 2005-ci ildə şəhər dirçəlişi layihəsi ilə bərpa edildi. "Bell Street" mənasını verən Conqo küçəsi şəhərin əsas küçəsi və şəhərin ən erkən ticarət küçələrindən biri olan Bosinqak, böyük bir çanı ehtiva edən bir köşk. Zil günün fərqli vaxtlarını göstərir və şəhərin dörd böyük qapısını idarə edirdi. Şəhərin şimalında Buxan dağı, cənubunda isə daha kiçik Namsan yerləşir.
Seul

Daha cənubda köhnə şəhərətrafı ərazilər, Yongsan Bölgəsi və Mapo Bölgəsidir. Han çayı boyunca, Gangnam Bölgəsi, Seocho Bölgəsi və ətraf məhəllələrin yeni və zəngin bölgələri var. Tarixi arxitektura Seulun bir çox tarixi və mədəni məqamı var. Qanqdonq Bölgəsindəki Amsa-donq Prehistorik Yerləşim Sahəsində neolit qalıqları qazılmış və 1925-ci ildə bir daşqın nəticəsində təsadüfən aşkar edilmişdir. Seul, dörd milli və doqquz rəsmi bələdiyyə muzeyi də daxil olmaqla 115 muzeyə ev sahibliyi edir. Şəhərin milli muzeyləri arasında Koreya Milli Muzeyi təkcə Seulda deyil, bütün Cənubi Koreyadakı muzeylərin ən çox nümayəndəsidir. Muzey 1945-ci ildə qurulduğundan bu yana 220.000 əsərdən ibarət bir kolleksiya yaratmışdır. 2005-ci ilin oktyabr ayında muzey Yonqsan Ailə Parkında yeni bir binaya köçdü. Milli Xalq Muzeyi, Conqno rayonundakı Qyonqbokqunq Sarayının ərazisində yerləşir və Koreya xalqının xalq tarixini göstərmək üçün tarixi əşyaların surətlərindən istifadə edir. Koreya Milli Saray Muzeyi də Qyonqbokqunq Sarayının ərazisində yerləşir. Nəhayət, əsas muzeyi Qvaçonda yerləşən Milli Müasir və Müasir İncəsənət Muzeyinin Seul şöbəsi 2013-cü ildə Soqyok-donqda açıldı.