LocalDoc/ldquad_v2_retrieval-reranked huggingface dataset:
İdrak

2000 il sonra müasir idrak konsepsiyalarının təməli maarifləndirmə dövründə, fikirlərin əldə edildiyi, xatırlandığı və idarə edildiyi ( manipulyasiya edildiyi) bir ağıl modeli inkişaf etdirməyə çalışan John Locke və Dugald Stevart kimi mütəffəkirlər tərəfindən ortaya çıxmışdır.XIX əsrin əvvəllərində idraki modellər fəlsəfədə, xüsusilə olaraq ağıl fəlsəfəsi haqqında yazan müəlliflər tərəfindən həmçinin tibbdə, xüsusilə də anormallığı(dəliliyi) necə müalicə etmək üçün başa düşməyə çalışan həkimlər tərəfindən inkişaf etmişdir. Böyük Britaniyada bu modellər London Universitet Kollecindən olan Ceyms Salli kimi alimlər tərəfindən akademik dairələrdə öyrənilmiş və hətta 1870-ci ildə ibtidai təhsil haqqında Milli qanunu nəzərə alaraq siyasətçilər tərəfindən istifadə edilmişdir.Psixologiya Avropada inkişaf edən bir araşdırma sahəsinə çevrildiyi və Amerikada ardıcılları əldə etdiyi üçün Vilhelm Vundt, Herman Ebbinqhaus, Mari Viton Kalkins və Uilyam James kimi alimlər insan biliklərinin öyrənilməsinə kömək edərdilər. İlkin nəzəriyyəçilər Vilhelm Vundt (1832-1920) introspeksiya adlandırdığı anlayışı vurğuladı: hansı ki bu fərdin daxili hisslərini araşdırmaq prosesidir. İntrospeksiya ilə (iç gözlem ilə), mövzu Vundtun elmi məlumatları tapması üçün duyğularını mümkün qədər obyektiv təsvir etmək üçün qayğı göstərməli idi. Vundtun töhfəsi heç bir halda minimal olmasa da, müasir psixoloqlar onun metodlarını tamamilə subyektiv hesab edir və insanın idraki prosesi haqqında nəticə çıxarmaq üçün daha obyektiv eksperimental prosedurlara güvənməyə üstünlük verirlər. Hermann Ebbinghaus (1850-1909) əsasən insan yaddaşının funksiyası və onun qabiliyyətini öyrənən idraki araşdırmalar aparmışdır. Ebbinghaus, EAS kimi mövcud olmayan sözlərdən 2000-dən çox heca yaratdığı öz təcrübəsini inkişaf etdirdi.
İdrak

Əvvəlki təcrübənin sözlərin nəyi simvolizə edə biləcəyinə təsirini idarə etmək və beləliklə, onları yadda saxlamağı asanlaşdırmaq üçün o, bilərəkdən həqiqi sözlərdən fərqli olaraq mövcud olmayan sözləri seçdi. Ebbinghaus, yaratdığı həmin sözləri öyrənmək və yadda saxlamaq qabiliyyətinə təsir göstərə biləcək bir sıra dəyişənləri müşahidə etdi və fərziyyə etdi. Səbəblərdən biri, stimulların siyahısını təqdim etmək və oxumaq və yaxud yadda saxlamaq arasındakı vaxt idi. Ebbinghaus "öyrənmə əyrisini" və "unutma əyrisini" qeyd edən və çəkə bilən ilk şəxs idi. Onun işi ardıcıl mövqenin və onun yaddaşa təsirinin öyrənilməsinə böyük təsir göstərmişdir. Mari Viton Kalkins (1863-1930) psixologiya sahəsində nüfuzlu Amerika sözçüsüsü olmuşdur. Eyni zamanda, onun işi insanın yaddaş qabiliyyətinə yönəlmişdi. Onun apardığı tədqiqatları yenilik effekti adlanan ümumi bir nəzəriyyəyə aid edə bilərik.
İdrak

Təcrübənin sonrakı hissəsində də müzakirə olunan sonluğun təsiri ondan ibarətdir ki, insanlar stimulların ardıcıllığında təqdim olunan son elementləri dəqiq şəkildə yadda saxlamağa meyllidir. Kalkins nəzəriyyəsi yuxarıda göstərilən tədqiqat və Herman Ebbinghaus tərəfindən edilən eksperimentlərin nəticəsi ilə yaxından əlaqələndirilir.Villiam Ceyms (1842-1910) idraki elm tarixində daha bir əsas xadimdir. Ceyms Vundtun introspeksiyanı vurğulamasından və Ebbinghausun mənasız stimullarından istifadə etməsindən olduqca narazı idi. Bunun əvəzinə o, gündəlik həyatda insanın öyrənmə təcrübəsinə və onun idrakın öyrənilməsi üçün əhəmiyyətinə diqqət verməyi seçdi. Ceymsin öyrənilməsinə və idrak nəzəriyyəsinə verdiyi ən mühüm töhfə onun yaddaş, qavrayış, diqqət və mülahizə kimi idrak aspektlərini araşdıran ilkin "Psixologiya Prinsipləri" adlı dərsliyi olmuşdur.Rene Dekart (1596-1650) "Cogito, ergo sum" ifadəsini kəşf edən XVII əsrin filosofu idi. Bu ifadənin mənası “Mən düşünürəm, deməli mən mövcudam” mənasını verir.
İdrak

O, idrakın və ağılın öyrənilməsinə fəlsəfi bir fikirlə yanaşmağı qəbul etdi, öz düşüncələri ilə insanların onunla birlikdə düşünməsini istədi, ancaq öz azad biliklərində olduğu kimi eyni nəticələrə gəlmək istədi. Psixologiya Psixologiyada “idrak” termini adətən fərdin psixoloji funksiyaları haqqında informasiyanın işlənməsi nöqteyi-nəzərindən istifadə olunur və eyni zamanda idraki mühəndisliyə də daxildir. Sosial psixologiyanın bir qolu olan sosial idrak tədqiqində bu termin münasibəti, funksiyanı və qrup dinamikasını izah etmək üçün istifadə olunur. Bununla belə, idraki elm sahəsində aparılan psixoloji tədqiqatlar idrakın dərk edilməsinə təcəssüm olunmuş yanaşmanı da təklif etmişdir. Ənənəvi hesablamaçı yanaşmadan fərqli olaraq, təcəssüm olunmuş idrak idrak imkanlarının əldə edilməsində və inkişafında bədənin mühüm rolunu xüsusilə vurğulayır.İnsan idrakı şüurlu və şüursuz, konkret və yaxud mücərrəd, həmçinin, intuitiv (dil bilikləri kimi) və konseptual (dil modeli kimi) olur. O, yaddaş, assosiasiya, konsepsiyanın formalaşması, həmçinin, nümunənin tanınması, dil, qavrayış, diqqət, hərəkət, problem həlli və zehni təsəvvür kimi prosesləri əhatə edir.
İdrak

Ənənəvi olaraq, emosiya idraki proses kimi düşünülmür, amma indi duyğuların idrak psixologiyasını araşdırmaq üçün çoxlu tədqiqatlar aparılır. Digər tərəfdən tədqiqat həm də insanın öz idrak strategiyaları və metodları haqqında məlumatlı olmasına yönəlmişdir ki, bu da metaidrak adlanır. İdrak anlayışı psixologiyada fənlərin inkişafı ilə müxtəlif dəyişikliklərə məruz qalmışdır. İlk olaraq, psixoloqlar insan fəaliyyətini idarə edən idrakı məlumatın işlənməsi kimi başa düşürdülər. 1950-ci illərdə Davranışçı hərəkat idrakın davranış forması kimi nəzərdən keçirilməsindən sonra meydana gələn bilişselçilik kimi tanınan bu hərəkət idi. Bilişselçilik idraka hesablama forması kimi yanaşır, zehni maşın, şüuru isə icraedici funksiya kimi görürdü. Lakin postkoqnitivizm 1990-cı illərdə koqnitivizm elminin inkişafı özündə təcəssüm olunmuş, genişlənmiş və şüurda dinamik proseslər aparan idraki fəaliyyətin zəruriliyini vurğulayan nəzəriyyələri təqdim edərkən meydana çıxmağa başladı.
İdrak

İdraki psixologiyanın inkişafı, müxtəlif nəzəriyyələrdən olan psixologiyanın bu dinamikanı, idrak və ətraf mühitlə bağlı öyrənməyə başladığı zaman, bu əvvəlki dualist paradiqmalardan başlayaraq, sistemli hesablama və yaxud yalnız davranış kimi idrakın üstünlüyünü təmin etmişdir. Piaget-in idraki inkişaf nəzəriyyəsi Uzun illər ərzində sosioloqlar və psixoloqlar idraki inkişaf, yəni insan təfəkkürünün və yaxud psixi proseslərin qurulması ilə bağlı tədqiqatlar aparmışlar. Jean Piaget inkişaf psixologiyası sahəsində ən mühüm və təsirli insanlardan biri idi. O, heyvanlarla müqayisədə insanların unikal( yeganə) olduğuna inanırdı, çünki biz "mücərrəd simvolik düşüncə" qabiliyyətinə malikik. Onun işni inkişaf psixologiyası sahəsində böyük töhfə verən Lev Vygotsky, Zigmund Freyd və Erik Erikson ilə müqayisə etmək mümkündür. Bu gün Piaget uşaqların idraki inkişafını öyrənməklə, öz üç uşağını və onların intellektual inkişafını öyrənməklə, onların uşaqlıq dövrünün inkişaf mərhələlərini təsvir edən idraki inkişaf nəzəriyyəsi ilə məşhurdur. İnsan idrakına aid ümumi test növləri Ardıcıl mövqe Ardıcıl mövqe təcrübəsində məlumat ardıcıl şəkildə təqdim edildikdə, prioritet təsiri adlı ardıcıllıqla əvvəlində məlumat yadda edirlər ki, deyir ki, yaddaş nəzəriyyəsi test üçün nəzərdə tutulmuşdur, və ardıcıllıqla sonunda məlumat xitam təsiri adlanır.
İdrak

Nəticə olaraq, ardıcıllığın ortasında verilən məlumat adətən unudulmuş və yaxud belə asanlıqla xatırlanmır. Bu araşdırma yenilik effektinin birincilik effektindən daha güclü olduğunu qabaqcadan xəbər verir, çünki ən son öyrənilən məlumat geri çağırılması istənildikdə hələ də işlək yaddaşda qalır. Əvvəlcə əldə edilən məlumat hələ də axtarış prosesindən keçməlidir. Əsasən, bu təcrübə insan yaddaş proseslərinə diqqət yetirir. Sözün üstünlüyü Söz üstünlüyü təcrübəsi qısa bir müddət ərzində, yəni 40 millisaniyə müddətində bir söz və yaxud hərf olan bir mövzu təqdim edir və daha sonra onlardan sözün müəyyən bir yerində olan hərfi xatırlamaq tələb olunur. Nəzəriyyə olaraq, mövzu təcrid olunmuş şəkildə təqdim edildikdən daha çox bir sözlə təqdim edildikdə hərfi düzgün xatırlamağı bacarmalıdır.
İdrak

Bu təcrübə insanın nitqi və dilinə diqqət verir.Braun-Piterson Braun-Peterson ekspermentində iştirakçılara qısa müddət ərzində triqram təqdim olunur və eksperimentin xüsusi bir versiyasında onlara sözlər ardıcıllığının əslində sözlər, yoxsa qeyri-sözlər olduğunu müəyyən etməyi xahiş edən diqqəti yayındıran tapşırıq verilir ( məsələn, orfoqrafik səhvlərə görə və s.). Distraktor tapşırığından sonra onlardan distraktor tapşırığından əvvəlki triqramı yenidən adlandırmaq xahiş olunur. Nəzəriyyə olaraq, distraktor tapşırığı nə qədər uzun olsa, iştirakçılar üçün triqramı düzgün xatırlamaq bir o qədər də çətin olacaq. Bu eksperiment insanın qısa müddətli yaddaşına fikrini cəmləşdirir.Yaddaş aralığı Yaddaş aralığı təcrübəsi zamanı hər bir subyektə eyni növ stimulların ardıcıllığı təqdim olunur məsələn, obyektləri təsvir edən sözlər, rəqəmlər, oxşar səslənən hərflər və fərqli səslənən hərflər. Stimullar təqdim edildikdən sonra subyektdən onların verildiyi dəqiq ardıcıllıqla verilən stimulların ardıcıllığını xatırlaması xahiş olunur. Təcrübənin xüsusi bir versiyasında, əgər subyekt bir siyahını düzgün xatırladısa, həmin material növü üçün siyahının uzunluğu bir az artırılır, əgər səhv xatırlanıbsa, tamamilə əksinə edilir.
İdrak

Nəzəriyyə ondan ibarətdir ki, insanların bir-birinə bənzəməyən və qısa sözlərlə səslənən hərflər üçün eyni yaddaşı rəqəmlər üçün təxminən yeddi elementdən ibarətdir. Yaddaş aralığının oxşar səslənən hərflərlə və daha uzun sözlərlə daha qısa olacağı qabaqcadan bildirilir.Vizual axtarış Təcrübənin vizual axtarış versiyalarından birində iştirakçıya bir pəncərə verilir, burada dairələrin və meydanların göstərildiyi pəncərə göstərilir. Həmin iştirakçı pəncərədə yaşıl dairənin olub-olmadığını müəyyən etməlidir. Seçilmiş axtarışda mövzu mavi kvadratlar və yaxud dairələr və bir yaşıl dairə və yaxud ümumiyyətlə yaşıl dairə olmayan bir neçə sınaq pəncərəsi ilə təqdim olunur. Konyunktiv axtarışda sınaqlar mavi dairələr və yaxud yaşıl kvadratlar olan və ya iştirak edən yaşıl dairə olmayan və iştirakçı üçün müəyyən edilməsi təklif olunan sınaq pəncərələri sınanmışdır. Gözlənilən budur ki, funksiya axtarışlarında reaksiya vaxtı, yəni iştirakçının yaşıl dairənin olub-olmadığını müəyyən etməsi üçün tələb olunan vaxt, distraktorların sayı artdıqca dəyişməməlidir.
İdrak

Hədəfin olmadığı konyunktiv axtarışlar, hədəfin mövcud olduğu konyuktiv axtarışlardan daha uzun reaksiya müddəti olmalıdır. Nəzəriyyə ondan ibarətdir ki, xüsusiyyət axtarışlarında hədəfi olduqda və yaxud olmadıqda, hədəflə distraktor arasında rəng fərqi səbəbindən onu tapmaq asandır. Hədəfin olmadığı konyunktiv axtarışlarda reaksiya müddəti artır, çünki subyekt onun hədəf olub-olmadığını müəyyən etmək üçün hər bir şəklə baxmağa məcbur olur, çünki distraktorlar olmasa da, bəziləri hədəf stimullarla eyni rəngdədir. Hədəfin mövcud olduğu konyuktiv axtarışlar daha az vaxt aparır, çünki hədəf tapılarsa, hər bir forma arasında axtarış dayandırılır.Bilik təqdimatı Biliklərin təqdim edilməsi sistemlərinin semantik şəbəkəsi müxtəlif paradiqmalarda öyrənilmişdir. Ən qədim paradiqmalardan biri, Bartlett tərəfindən öyrənilən yaddaşlarda təkrarlandıqları kimi, hekayələrin yaxşılaşdırılmasıdır. Semantik diferensial sözlərin dəyərini və ya "yaxşılığı" nın ilk amil olduğunu aşkar edərək sözlərin əsas mənasını müəyyən etmək üçün faktor analizi istifadə etmişdir.
İdrak

Daha çox nəzarət edilən təcrübələr, sərbəst yadda saxlanarkən sözlərin kateqoriyalı əlaqələri araşdırırlır. Sözlərin iyerxaik quruluşu Corc Miller sözü ilə aydın şəkildə nümayiş etdirilmişdir. Semantik şəbəkələrin daha dinamik modelləri latent semantik analiz (LSA), Bayesian analiz və çoxölçülü faktör analizi kimi hesablama sistemlərinə əsaslanan neyron şəbəkələri ilə eksperimentlər vasitəsilə yaradılmışdır daha sonra isə sınaqdan keçirilmişdir. Sözlərin mənasıi drak elminin bütün sahələrində öyrənilir.Meta-idrak Metaidrak insanın düşüncə proseslərinin dərk edilməsi və onların arxasında duran qanunauyğunluqların dərk edilməsidir. Bu termin "kənarda" və ya "üstündə" mənasını verən meta sözü kökündən gəlir. Meta-idrak öz düşüncə tərzinə dair düşünmək və problemləri həll etmək üçün müəyyən strategiyaların nə vaxt və necə istifadə ediləcəyini bilmək kimi müxtəlif formaları qəbul edə bilər.
İdrak

Ümumən meta-idrakın iki komponenti var: (1) idrak haqqında bilik və (2) idrakın tənzimlənməsi. Yaddaş və mnemonik strategiyalar haqqında bilmək kimi müəyyən edilən metamemoriya, meta-idrakın xüsusilə vacib formasıdır. Mədəniyyətlər arasında meta-idrak emalı üzrə akademik tədqiqat ilkin mərhələdədir, lakin gələcək işlərin müəllimlər və tələbələr arasında mədəniyyətlərarası öyrənmədə daha yaxşı nəticələr verə biləcəyinə dair əlamətlər də vardır. Meta-idraka dair əsərlər yunan filosofu Aristotelin (e.ə. 384-322-ci illər) ən azı iki əsərində: "Ürək haqqında( Ürəkdə) On the Soul" və "Parva Naturalia"ya da rast gəlinir. İdrak bacarıqlarının təkmilləşdirilməsi Fiziki məşğələlər İdraki funksiyaların təkmilləşdirilməsi ilə bağlı aerobik məşğələlər öyrənilib və tədqiq edilimişdir.
İdrak

Bəzi tədqiqatlarda isə diqqət, şifahi və vizual yaddaşda qısamüddətli artımlar olduğu görünülür. Bununla belə, təsirlər keçicidir və fiziki fəaliyyətin dayandırılmasından sonra zamanla azalır.Qida əlavələri Fitoestrogen, qaragilə əlavəsi və antioksidantları qiymətləndirən tədqiqatlar əlavələrdən sonra idrak funksiyasında cüzi artımlar göstərdi. Zövqlü sosial stimullaşdırma Gündəlik fəaliyyətlərdə idrak pozğunluqları (yəni demans) olan insanlara sosial mühitdə düşüncə və yaddaşın stimullaşdırılmasına yönəlmiş təsir, yəqin ki, idraki qabiliyyətləri yaxşılaşdırardı. Tədqiqat materialları kiçik olsa da və nəticələri təsdiqləmək üçün daha böyük tədqiqatlar tələb olunsına baxmayaraq, sosial idraki stimullaşdırmanın təsiri bəzi dərman müalicəsinin təsirindən daha böyük görünür.Başqa metodlar Transkranial maqnit stimulyasiyasının (TMS) müalicə seansından 1 ay sonra demans olmayan şəxslərdə idrakı müalicədən əvvəlki ilə müqayisədə yaxşılaşdırdığı göstərilib. Müxtəlif idrak funksiyaları üçün kompüter əsaslı təlim rejimindən istifadə edən kompüterləşdirilmiş idrak təlimi klinik şəraitdə yoxlanılmış, buna baxmayaraq heç bir qalıcı təsir göstərilməmişdir.
Barak Obama

Barak Hüseyn Obama (ing. Barack Hussein Obama; 4 avqust 1961[…], Honolulu) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 44-cü Prezidenti (20 yanvar 2009 – 20 yanvar 2017). Prezident seçilənə qədər ABŞ Senatının İllinoys ştatının kiçik senatoru olub. 2009-cu ildə isə Nobel Sülh mükafatına layiq görülmüşdür. 4 avqust 1961-ci ildə Havay adalarında anadan olan Barak Hüseyn Obamanın qaradərili atasının Barak Hüseyn Obama (ata), ağdərili anasının adı isə Stenli Enn Danhemdir. Keniyadan olan atası ilə Kanzasdan olan anası Havay Universitetində tanış olmuşlar. Bəzi məlumatlara görə atası müsəlman idi. Barak Obamanın müəllimləri, yaxınları da bunu təsdiq edirlər. Barak Obama 1983-cü ildə Kolumbiya Universitetini bitirmiş və 1985-ci ildə Çikaqoya köçərək orada cinayətkarlıq və işsizliyin bürüdüyü məhəllələrdə yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması uğrunda mübarizə aparan kilsə qrupunda işləməyə başlamışdır.
Barak Obama

1991-ci ildə Obama Harvard Hüquq Məktəbini bitirir. O, həm də Harvard Hüquq İcmalı jurnalının redaktoru olmuş ilk qaradərili amerikalıdır. 1992-ci ildə Barak Obama İllinoys VOTE (tərc. "səsvermə") layihəsinin direktoru olur. Növbəti il isə o, "Davis, Miner, Barnhill & Galland" firmasında vəkil olaraq səsvermə hüquqları və məşğulluq işləri üzrə ixtisaslaşır. Hazırda da o, bu firmanın məsləhətçisi olaraq qalmaqdadır. 1993-cü ildə Obama həmçinin Çikaqo Hüquq Universitetinin mühazirəçi olur və indiyə kimi bu vəzifəni paralel olaraq icra etməkdədir. 1995-ci ildə onun "Atamdan xatirələr" adlı xatirə kitabı nəşr olunmuşdur.
Barak Obama

1996-cı ildə Obamanın Senat karyerası start götürür. Həmin il Obama 13-cü dairədən İllinoys Ştat Senatına üzv seçilir. Bu dairədə əsasən yoxsul Cənubi Afrika zənciləri məskunlaşmışlar, lakin bir neçə zəngin məhəllə də vardır. 1997–2004-cü illərdə İllinoys Senatında xidmət etməzdən əvvəl mülki hüquqlar müvəkkili kimi təcrübədən keçir. 1992–2004-cü illərdə Çikaqo hüquq Elmləri İnstitutunda konstitusiya hüququ fənnindən dərs demişdir. Obama 2004-cü ildə özü də daxil olmaqla üç namizədin qoşulduğu seçkiləri 53% səslə udaraq Demokratlar Partiyasından ABŞ Senatına seçilir və 2005-ci il yanvarın 4-dən senator fəaliyyətinə başlayır. 2008-ci il prezident seçkiləri zamanı Birləşmiş Ştatlar Prezidentliyinə namizəd göstərilən ilk afroamerikalı olmuşdur. 2008-ci ilin noyabrın 4-də respublikaçı rəqibi Con Makkeynə qalib gələrək ABŞ-nin 44-cü prezidenti seçilmişdir.
Barak Obama

2009-cu il üçün Nobel Sülh Mükafatı ona verilib. Obama "beynəlxalq diplomatiyanın və xalqlar arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsinə sərf etdiyi böyük əməyə görə" bu mükafata layiq görülmüşdür. 20 yanvar 2017-ci il tarixində ABŞ prezidenti postunu Donald Trampa təhvil vermişdir. Mişel Obama ilə evlidir, iki qızı vardır. Xronologiya 4 avqust 1961 tarixində ABŞ-nin Havay əyalətinin Honolulu şəhərində dünyaya gəlib. 1967–1971 illərində İndoneziyanın Cakarta şəhərində yaşayıb. 1971–1979 illərində Honoluluda yaşayıb. 1983-də Nyu-Yorkdakı Kolumbiya Universitetinin Siyasi elmlər fakültəsindən məzun olub.
Barak Obama

1983–1987 illəri arasında Nyu-Yorkda yaşayıb. 1991-ci ildə Harvard Universitetinin hüquq diplomunu alıb 1996 da İllinoys senatosuna seçildi. 2 noyabr 2004-cü ildə ABŞ senatosuna seçildi. 10 fevral 2007 də İllinoys ştatının Sprinqfild bölgəsində ABŞ prezidentliyinə namizədliyini qoydu. 3 iyun 2008 də Demokratlar partiyasının ön seçimlərini qazandığı dəqiqləşdi. 25 iyul 2008 də Almaniyaya getdi. Təqribən 200.000 nəfərə xitab etdiyi nitqdən bir hissə:"İrqlər və cəmiyyətlər;yerlilər və miqrantlar;Xristiyanlar, Müsəlmanlar və Yəhudilər arasındakı divarlar tikilməyə davam etməməlidir. Bu divarlar indi dağılmalıdır."
Barak Obama

30 iyul 2008 də CNN kanalında yayımlanan 28 iyul da baş vermiş seçimlərin nəticələrinə görə, Obama %45 Makkein %40 səs toplamışdır. 20 yanvar 2009-cu ildə and içərək rəsmi ABŞ prezidenti oldu. 20 yanvar 2017 də postunu Donald Trumpa təslim etdi. Biblioqrafiya Dreams from My Father: A Story of Race and Inheritance (ISBN 0-307-38341-5) The Audacity of Hope: Thoughts on Reclaiming the American Dream (ISBN 0-307-23769-9) Barack Obama in His Own Words (ISBN 0-7867-2057-3) National Urban League. The State of Black America 2007: Portrait of the Black Male (ISBN 0-931761-85-9) Renewing American Leadership Barack Obama: What He Believes In — From His Own Works (ISBN 1-60450-117-0) Barack Obama, John Mccain. Barack Obama vs. John McCain — Side by Side Senate Voting Record for Easy Comparison (ISBN 1-60450-249-5) Change We Can Believe In: Barack Obama’s Plan to Renew America’s Promise (ISBN 0-307-46045-2 Editinq Enn Dunham Maya Soetoro-Ng Xarici keçidlər Rəsmi saytı Barak Obamanın bioqrafiyası Arxivləşdirilib 2006-10-04 at the Wayback Machine
Gitara

Gitara — simli-dartımlı musiqi aləti; solo və müşayiətedici alət kimi istifadə olunur. Adətən barmaqlarla, yaxud da təzənəylə (mizrab) çalınan simli alətdir. Görünüşcə Uda oxşasa da, bir az fərqlidir. Tarixi orta əsrlər hesab olunur. Taxta yaxud balqabaqdan hazırlanır. Bəzən bu alətə qısaca olaraq "Gitar"-deyilir Adının mənası "Gitara" və "tar" sözləri eyniköklüdür: "setar / sitara" sözü farscadan yunan dili vasitəsiylə ("kithara", "kifara" biçimində) Avropa dillərinə "gitara" kimi gəlib çatmışdır.
Gitara

"Dütar" sözü farsca "ikitelli", "setar" — "üçtelli", "çahartar" — "dördtelli", "pənctar" — "beştelli", "şeştar" — "altıtelli" deməkdir. Bəzi dilçilər "tar" sözünün farskökənli olduğunu yazır. Ancaq sözün hər hansı dildə mövcudluğu hələ onun həmin dildə doğma olduğuna dəlalət eləmir. Hind-avropa dillərinin heç birində "tar" kökünün məntiqli etimoloji və fonetik açıqlaması yoxdur. Altaist Sergey Starostin öz "Babil qülləsi" adlı etimoloji toplusunda göstərib ki, "taram-/tera-" kökü (saç, tel, sim) yalnız türk və altay dillərində mövcuddur, belə ki: qırğız, qazax, noğay, başqırd, qaraqalpaq dillərində "taramış" biçimində; özbək, uyğur, şor, oyrat dillərində isə "taram" kimi. "Tar" və "taram" sözləri "daramaq" (1. saç daramaq, 2. dağıtmaq) feilindən törəyib, necə ki "saç" sözü "saçmaq"dan (ətrafa yayılmaq, dağılmaq) əmələ gəlib.
Gitara

Azərbaycan türkcəsində "tarım" sözü (bərk dartılıb çəkilmiş) indi də var. Mənasından belə bir sonuc çıxarmaq olar ki, "tar" sözü "daramaq" deyil, "dartmaq" feilinin törəməsidir . Gitaranın vətəni dəqiq məlum deyil. Qədim Yunanıstanda kithara kimi bilinən alət çağdaş gitaraya heç oxşamırdı. Çağdaş altısimli Avropa gitarasının və mandolinanın atası Orta Çağlarda ərəblər tərəfindən Cənubi Avropaya gətirilmiş ud ya da rud olub. Qeyd edək ki, rud nümunələrinin çanağı balqabaqdan hazırlanırdı, xarici görünüşü balqabağı və gitaranı xatırladır.. VII–IX əsrlərdə Ispaniyada bu alət çox məşhurlaşmışdır və bu gün də hər hansı bir ispanı gitarasız təsəvvür etmək mümkün deyil.
Gitara

Ispaniyadan sonra gitara bütün Avropa ölkələrində – Italiya, Almaniya, Fransa, Rusiya, daha sonra isə Amerikada geniş yayılmışdır. Hal hazırda bütün ölkələrdə demək olar ki var. Quruluşu və növləri Gitara, bir qayda olaraq, altı simin bənd olunduğu möhkəm qriffli gövdədən ibarətdir. Gitaralar ənənəvi olaraq, heyvan bağırsağı ilə qarışdırılan müxtəlif ağaclardan və neylon, və ya poladdan olan simlərdən düzəldilir. Bəzi müasir gitaralar polikarbonat materiallarından hazırlanır. Formasına görə simli kamanlı alətlərə oxşasa da simlərinin sayına və ifa üslubuna görə fərqlənir.
Gitara

Gitara 6 və yə 7 simli olur. Rusiyada əsasən 7 simli gitara daha geniş yayılmışdır. Ispaniyada isə 6 simli gitara solo aləti kimi məşhurlaşmışdır.Səsinə görə gitaralar iki cür olur: akustik və elektrik. Oyuq gövdəyə malik akustik gitaralar (və buna oxşar alətlər) min ildən çoxdur ki, istifadə olunur. Müasir akustik gitaranın üç əsas növü var: klassik (neylon simli), polad simli, arktop gitara.Gitaranın başqa bir növü isə "Havay gitarası" adlanır. Havay gitarasının tembri daha mülayim və yumşaqdır.Havayda düzəldilmiş digər gitara miniatür növü Ukulele isə 1880-ci illərdə yaranmışdır.
Gitara

Akustik gitaranın tonu rezonans kamerası rolunu oynayan gitaranın gövdəsi tərəfindən gücləndirilən simlərin titrəyişi/vibrasiyası ilə yaradılır. Klassik gitara adətən barmaqla simi dartma üsulunun köməyi ilə solo alət kimi çalınır. 1930-cu illərdə təqdim olunan elektrik gitaralar tonu elektronik olaraq idarə edən gücləndiriciyə əsasən ifa olunur. Gücləndirici quraşdırılmış erkən/daha əvvəlki gitaralarda oyuq gövdədən istifadə olunsa da, möhkəm gövdələr daha rahat hesab olunurdu. Elektrik gitaralar müasir mədəniyyətdə davam edən dərin təsirə malik olmuşdur. Gitaralar blyuz, bluqras, kantri, flamenko, cazz, cota, mariaçi, metal, reggi, rok, soul və popun bir çox forması kimi janrlarda əsas alət hesab olunur.
Gitara

Çalınma tərzi Gitaralar həm sağaxay, həm də solaxay gitaristlərin tələblərini qarşılamaq üçün düzəldilə bilər. Ənənəvi olaraq, əsas əl simi dartmaq, yaxud da onu vurmaq üçün müəyyənləşdirilib. Əksər insanlar üçün bu sağ əlin istifadə olunması deməkdir. Bu ona görədir ki, gitaranın qriffində istifadə olunan əl simləri basmaq və möhkəm sıxmaqla daha az mexaniki işi yerinə yetirdiyi təqdirdə, musiqi ifadəsi (dinamika, tonal ifadə, musiqinin rəngarəngliyi) daha çox simi dartan əl ilə müəyyən olunur. Solaxay gitaristlər, bir qayda olaraq, solaxay alət seçirlər, amma buna baxmayaraq, bəziləri standart sağ əlli üsulla çalır, başqaları isə standart sağ əlli gitaranın simlərinin yerini dəyişir. Simlərin yerini dəyişmək musiqinin intonasiyasına mənfi təsir göstərərək, gitaranın yəhərinin nisbi orientasiyasını/səmtini dəyişir.
Gitara

Buna baxmayaraq, əfsanəvi gitara ifaçısı sayılan Cimmi Hendriksə gəlincə isə, belə güman olunur ki, bu (simlərin yerini dəyişmək) onun misilsiz ifasındakı vacib element idi. Məşhur gitaraçılar Gitarada çalan virtuoz ifaçılardan ispan – Aquada, Tarreqa, italyan – Culiani, rus – Sokolovski, Makarov və b. çox məşhurlaşmışlar. Dahi italyan skripkaçısı Paqanini gitarada gözəl çalmağı bacarmış və konsertlərdə gitaraçı kimi çıxış etmişdir. O, solo-gitara üçün, gitara və skripka üçün pyeslər yazmışdır. Görkəmli ispan şairi və müğənnisi Federiko Qarsiya Lorka gitarada gözəl çalmış və musiqiyə, gitaraya mənalı şerlər həsr etmişdir. Məşhur Azərbaycan gitaraçıları Bəhram Nəsibov Elxan Çələbi Rafiq Rəsulov Rəhman Məmmədli Rüstəm Quliyev Vilayət Barini Xarici keçidlər Həmçinin bax
Nadir Qafarzadə

Nadir Qafarzadə (11 fevral 1971, Dəvəçi rayonu) — Azərbaycan müğənnisi. Nadir Qafarzadə 13 fevral 1971-ci ildə Azərbaycanın Şabran rayonunda anadan olmuşdur. Ailəlidir 2 oğlu var. Musiqi təhsillidir, Asəf Zeynallı adına Musiqi Kollecini "Opera" müğənnisi və musiqi müəllimi ixtisası üzrə bitirmişdir. 1989-cu ildə Rusiyanın Murmansk Vilayətində həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. Orta məktəbdə oxuduğu müddət ərzində musiqi ilə də məşğul olmuşdur.
Nadir Qafarzadə

Belə ki, Azərbaycan Dövlət Tele-Radio Şirkətinin "Qırmızı Qərənfil" məktəblilər ansamblında solist kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bir çox musiqi müsaqibələrinin və mahnı festivallarının qalibi olmuşdur, bunlardan: "Qızıl Buta", "Grand" (2 dəfə), "İllin mahnısı", "İlin müğənnisi" və "İlin klipi" kimi mükafatları göstərmək olar. 2006-cı ildə Yalta şəhərində keçirilən Beynəlxalq Mahnı Festivalında Azərbaycanı təmsil etmişdir. Həmin ildə Rusiya Federasiyasının Müstəqillik gününə həsr olunmuş və Rusiyanın NTV kanalı ilə yayımlanan konsertində Azərbaycanı təmsil edərək çıxış etmişdir. 2007-ci ildə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Hər şey Qarabağ üçün" devizi altında keçirdiyi marafona Könüllü qatılaraq Ağdam rayonunun cəbhə bölgələrində əsgərlər qarşısında konsert proqramı ilə çıxış etmişdir. Videoqrafiya Filmoqrafiya "Moskva-Bakı" qatarı (film, 2005) Hərənin öz payı+tayı (film, 2006) Qonşular (film, 2006)
Titanik (film, 1997)

Titanik (ing. Titanic) — rejissor Ceyms Kemeronun filmi. 2 milyard $-dan çox gəlir götürən bu film kinemotoqrafiya tarixinin ən gəlirli və yaddaqalan filmlərindəndir. Film 11 Oskar mükafatına layiq görülmüşdür. Real hadisə əsasında çəkilmiş əfsanəvi film. Filmdə Titanikin səyahətə başlayıb batmasına qədər davam edən 2 günün təsviri verilib. Film real hadisəyə əsaslansa da burada həmçinin məhəbbət xətti də var.
Titanik (film, 1997)

Kasıb ailənin oğlu olan Cek (Leonardo Di Kaprio) Titanikin yola çıxmasına 5 dəqiqə qalmış qumarda gəmiyə bilet qazanır. Bu səyahətdə isə varlı ailənin qızı olan Rouzla (Keyt Uinslet) tanış olur. Rouz isə yaşadığı yüksək cəmiyyətin sıxıcı əyləncələrindən bezmişdir. Rouzun atası qısa müddət əvvəl vəfat etmiş və arxasında böyük məbləğdə borc qoymuşdur. Və bu borcun yükü ailəsinin üzərinə düşmüşdür. Buna görə də Rouzun anası həm borclarını ödəmək həm də yüksək təbəqə statusu almaq üçün Rouzu Kellə nişanlamışdır. Rouz isə Keli sevmir, yalnız anasının xahişinə görə evlənməyi qəbul etmişdir.
Titanik (film, 1997)

Ancaq Rouz Ceklə tanış olduqdan sonra əsl məhəbbətini tapdığını başa düşmüş və Kellə evlənməyi rədd etmişdir. Cek aşağı təbəqədən olduğu üçün Rouzun anası bunu qəbul etməmişdir. Kel isə hiylə işlədərək Rouza aldığı boyunbağını Cekin cibinə atır. Sonra isə onu Cekin oğurladığını deyir. Rouz buna əvvəl inanmır ancaq sonra boyunbağının Cekin cibindən çıxdığını görür. Ceki gəminin ən alt qatına atıb əllərini qandallayırlar. Ancaq sonra Rouz hər şeyi başa düşür və bütün təhlükələrə baxmayaraq o Ceki xilas etmək üçün arxasınca gedir.
Titanik (film, 1997)

Filmdə həmçinin gəmi sahiblərinin özündən razılığı göstərilmişdir. Onlar daha tez çatmaq üçün gəminin sürətini artırırlar və buna görə də qarşıdan gələn aysberqi gördükdə gəminin istiqamətini dəyişməkdə gecikirlər. Filmdə məhəbbət xətti ilə yanaşı sinfi fərqləndirmələrin doğurduğu acı nəticələr də göstərilib. Film 11 dəfə Oskar mükafı almış və kino tarixinin ən yadda qalan filmlərindən biri olmuşdur. Leonardo Di Kaprio — Cek Dovson Keyt Uinslet — Rouz Devit Buketer Billi Zeyn — Keledon Hokli Keti Beyts — Molli Braun Frensis Fişer — Ruf Devit Buketer Qloria Stüart — qoca Roz
Qatar

Qatar — ən azı bir lokomotiv tərəfindən dartılan, bir-birinin ardınca qoşulmuş sərnişin və ya yük vaqonlarından ibarət texniki avadanlıqdır. Burada insanlar rahat və təhlükəsiz səyahət edə bilərlər. Qatar növləri Qatarların aşağıdakı növləri vardır; Sərnişin. Turizmdə dəmiryolu nəqliyyatının əhəmiyyəti böyükdür. Sürət və təhlükəsizlik baxımından avtomobil nəqliyyatından daha yaxşıdır.
Qatar

Qartəmizləyən, Təsərrüfat. Azərbaycanda qatardan istifadə Azərbaycan və MDB məkanında komfortu artırılmış sərnişin qatarlarından da istifadə olunur. Azərbaycan dəmir yolu xəttində maksimal sürət 100 km/saat-a çatır. Bu həm yük, həm də sərnişin qatarlarına aiddir. Qatarların uzunluğu onun tərkibindən və lokomotivin gücündən asılı olaraq təyin olunur.
Qatar

Məsələn, sərnişin qatarlarının uzunluğu 20 vaqona qədər ola bilər. Qatara xidmət etmək üçün qatar briqadasından istifadə olunur. Sərnişin qatarlarında bu briqadaya maşinist, onun köməkçisi, elektromexanik və bələdçilər daxildirlər. Yük qatarlarında isə daha az işçi, yalnız maşinist və onun köməkçisi çalışır. Rekord sürətlər Qatarlarda rekord sürət fransız qatarı TJV-ə (fransıca TGV) məxsusdur.
Qatar

İlk dəfə bu qatarla 28 fevral 1981-ci ildə 380 km/saat əldə olunmuş və sonralar yaxşılaşdırılmışdır: 1989-cu ildə 513 km/saat, 1990-cı ildə 515,5 km/saat, 3 aprel 2007-ci ildə isə 574 km/saat olmuşdur. 2 dekabr 2003-cü ildə yaponiyanın Yamanasi şəhərində "Maqlev" qatarı dünya rekordunu vurur o 518 km/saat sürəti əldə edir. Bu qatarda xüsusi yollardan istifadə edilmişdir. Qatar adi halda olduğu kimi dəmir yolda düyürcəklərin üzərində yox, maqnit yastığında oturdulur. Buna görə də hərəkət zamanı qatar dəmir yolda diyirlənməyərək, "havada üzür".
Qatar

Qatar tarixində ən yüksək gündəlik sürət Yaponiyada əldə edilir: qatar "Nadzomi" hər gün orta sürətlə 261,8 km/saat qət edir. Fransada isə TJV orta hesabla 259,4 km/saat sürətə malik olur. Toplu yüklərin daşınması dəmir yolu nəqliyyatının üstünlüklərindən biridir. Yükləmə və boşaltma zamanı aşağı və ya praktiki olaraq sıfır xərclər, həmçinin aşağı enerji xərcləri qatarlara bu cür malları yol ilə müqayisədə daha ucuz nəql etməyə imkan verir. Həmçinin bax
Libido

Libido (lat. libido — ehtiras, nəfs, istək) — Ziqmund Freydin psixoanalizində anlayış. Seksual ehtirası və cinsi instinkti nəzərdə tutur. Bu termin seksuallığın müxtəlif təzahürlərini təsvir etmək üçün işlənir. Freyd libidonu Platonun Erosu ilə eyniləşdirirdi və onu "vurğunluq" sözünü əhatə edən hər şeyə: cinsi vurğunluq, özünə-vurğunluq (narsissizm), valideynlərə və uşaqlara vurğunluq, ümumi insansevərlik və sairəyə aid edirdi. "Libido" terminini Freyd psixi pozuntuların, nevrozun, və eləcə də normal insanın psixi inkişaf gedişini, onun elmi və bədii fəaliyətini, sublimasiyanı izah etmək üçün istifadə edirdi.
Libido

Libido və Freydizm Böyümə zamanı libido enerjisinin bədənin hansı hissəsində konsentrasiya olunması insanın inkişafını şərtləndirir. Psixoseksual inkişaf nəzəriyyəsində Freyd aşağıdakı mərhələləri qeyd etmişdir: oral mərhələ (doğuşdan 0–1.5 yaşa kimi) — ananın döşlərinin əmilməsi nəticəsində yaşanan həzz; anal mərhələ (1.5–3 yaş arası) — yoğun bağırsağın və ya sidik kisəsinin ekskretor fəaliyyəti nəticəsində yaşanan həzz; falistik mərhələ (3–6 yaş arası) — seksual xarakterli araşdırmalar, oğlanlarda Edip kompleksinin, qızlarda isə Elektra kompleksinin yaranması; latent mərhələ (6–12 yaş arası); genital mərhələ (12 yaşdan sonra). Freydin fikrincə, libidonun inkişafının pozulması nəticəsində, psixi pozuntular yaranır. Libido — həzz hissi doğuran bütün hərəkətlərin əsasını təşkil edir.. Yunqun nəzəriyyəsində Libido Karl Qustav Yunq libidonu ümumilikdə insanın psixi enerjisi kimi, seksuallığı isə bu enerjinin ifadəsi formalarından biri hesab edir. Freyddən fərqli olaraq, Yunq libidonu Şərq enerji konsepsiyası hesab edilən Tsi və ya Prana bənzədirdi. Həmçinin libidonun kökünü primitiv millətlərin vanimistik təsəvvürlərində axtarırdı.
Qüdrət Həsənquliyev

Qüdrət Müzəffər oğlu Həsənquliyev (29 yanvar 1965, Əbrəqunis, Culfa rayonu) — siyasətçi, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II, III, IV, V və VI çağırış deputatı, Milli Məclisin Hüquq Siyasəti və Dövlət Quruculuğu Komitəsinin sədr müavini, Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının qurucusu və hazırkı sədri, 2003-cü, 2008-ci, 2013-cü, 2018-ci və 2024-cü illərdə Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkilərində prezidentliyə namizəd, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvü (2000–2003). Qüdrət Həsənquliyev 29 yanvar 1965-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunda Əbrəqunus kəndində anadan olub. 1992-ci ildə Bakı Dövlət Universiteti Hüquq fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Bakı şəhər Nəsimi rayon prokurorluğunda müstəntiq, Azərbaycan Respublikası Dövlət Katibinin köməkçisi, Asiya Universitetinin baş müəllimi vəzifələrində çalışıb. Evlidir, 2 övladı vardır. Siyasi fəaliyyəti Erkən fəaliyyəti 4 iyun Gəncə qiyamının ardınca Azərbaycan Xalq Cəbhəsi sədri, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Əbülfəz Elçibəypaytaxtı tərk edərək doğulduğu Kələki kəndinə getmişdir.
Qüdrət Həsənquliyev

Çevrilişin lideri Surət Hüseynov Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin sədri Heydər Əliyev ilə ittifaq yaratmışdır. Heydər Əliyev 15 iyun 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilmişdir. 21 iyun 1993-cü il tarixində Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Əbülfəz Elçibəyə müraciət edərək onu öz işinə geri çağırmışdır. 24 iyun 1993-cü il tarixində isə Əbülfəz Elçibəy fəaliyyətini icra edə bilmədiyi üçün prezidentin səlahiyyətləri müvəqqəti olaraq Heydər Əliyevə ötürülmüşdür. Heydər Əliyev 30 iyul 1993-cü il tarixində qiyamçı Surət Hüseynovu Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə təyin etmişdir. Heydər Əliyev daha sonra növbədənkənar prezident seçkiləri təyin etmişdir.
Qüdrət Həsənquliyev

3 oktyabr 1993-cü il tarixində keçirilən prezident seçkilərində 3 namizəd arasından Heydər Əliyev 98,6% səs toplayaraq Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilmişdir.Baş verən bu hadisələr Azərbaycan Xalq Cəbhəsi daxilində də gərginliklərə və qruplaşmalara səbəb olmuşdur. Belə ki, təşkilat daxilində Yurd İctimai Birliyi bazasından gələn qrup birgə fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Kütləvi informasiya vasitələrində "yurdçular" olaraq tanınan bu qrup daha sonralar "islahatçılar" olaraq adlandırılmağa başlandı. Bu qrupun təmsilçiləri o dövrdə parlament jurnalisti olan, daha sonra isə AXC sədrinin birinci müavini olan Əli Kərimli, AXC Ali Məclisinin sədri Qulamhüseyn Əlibəyli, AXC-nin sədr müavinləri Asim Mollazadə və Cəmil Həsənli, Rəyasət Heyəti üzvü Qüdrət Həsənquliyev kimi şəxslər idi. Digər bir qrup olan "klassiklər"də isə AXC-nin sədr müavini Mirmahmud Mirəlioğlu, daha sonralar yaradılan AXCP Gənclər Komitəsinin ilk sədri Oqtay Güləliyev, baş nazirin sabiq müavini Kamil Vəli Nərimanoğlu, sabiq nazir İsa Bağırov, müğənni Flora Kərimova, hüquq müdafiəçisi Novella Cəfəroğlu kimi şəxslər təmsil olunmuşdur.Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin səlahiyyət müddəti tamamlandıqdan sonra həm yeni və ilk dəfə hazırlanmış Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbulu ilə bağlı referendum, həm də Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin təsis edilərək bu quruma millət vəkillərinin seçilməsi üçün parlament seçkiləri keçirilməsi qərarlaşdırıldı. 125 deputatdan 100-nün majoritar, 25-nin isə ümumrespublika üzrə vahid proporsional sistemlə seçildiyi 1995-ci parlament seçkilərində rəsmi şəkildə siyasi partiyaların iştirakına icazə verilsə də, ictimai təşkilatların iştirakı qanunda yerini tapmadı. Bu səbəbdəb "yurdçular" Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin partiyalaşması üçün fəaliyyətə keçdilər.
Qüdrət Həsənquliyev

Nəticədə 25 may 1995-ci ildə qurultay çağırıldı. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi bu qurultayda partiyalaşaraq Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasına çevrildi. 1 sentyabr 1995-ci il tarixində Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən dövlət qeydiyyatına alındı. Bundan sonra isə Əli Kərimlinin liderlik etdiyi "islahatçılar" və Mirmahmud Mirəlioğlununliderlik etdiyi "klassiklər" arasında mübarizə daha da şiddətlənməyə başlamışdır. Belə ki, həmin il keçirilən seçkilərdə proporsional siyahıda 1-ci sıraya sədrin birinci müavini, "islahatçı"ların lideri Əli Kərimli, 2-ci sıraya sədrin təşkilatı məsələlər üzrə müavini, "klassiklər"in lideri Mirmahmud Mirəlioğlu, 3-cü sıraya isə Ali Məclis sədri, "islahatçı" Qulamhüseyn Əlibəylinin adı yazılmışdır. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası seçkilərdə proporsional siyahılar üzrə 346 192 (9.6%) səs toplayaraq siyahısından ilk 3 nəfərin deputat seçilməsinə nail olmuşdur.Əbülfəz Elçibəy 1997-ci ildə Kələkidən Bakıya qayıtmış və siyasi fəaliyyətinə davam etmişdir.
Qüdrət Həsənquliyev

Elçibəyin qayıdışından sonra partiya daxilində çəkişmələr şiddətlənmişdir. Belə ki, "klassiklər" "islahatçılar"ın lideri, sədrin birinci müavini Əli Kərimliyi Elçibəyin fəaliyyətini məhdudlaşdırmaqla və səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməklə günahlandırırdı. Partiya daxilində uzun müddət çəkişmələr, problemlər və münaqişələr davam etdi. 2000-ci il parlament seçkiləri ərəfəsində proporsional siyahının tərtibi səbəbi ilə bu problemlər pik həddə çatmışdır. O ərəfədə Əbülfəz Elçibəyə prostat xərçəngidiaqnozu qoyulmuş və o, 2000-ci ilin avqustunda müalicə almaq üçün Ankara şəhərinə getmişdir. 19 iyun 2000-ci il tarixində "klassiklər" partiyanın bir sıra rayon təşkilatlarının iştirakı ilə müşavirə çağırdı.
Qüdrət Həsənquliyev

Bu isə artıq problemlərin həllinin mümkün olmadığını göstərirdi. "İslahatçılar" qanadının mənsubu olsa da, Qüdrət Həsənquliyev bu müşavirədə iştirak etmiş və üzvləri parçalanmağa mane olmağa səsləmişdir. Əbülfəz Elçibəy 22 iyul 2000-ci ildə Ankarada öldü. Bundan sonra partiya de-fakto iki qanada parçalanmışdır. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası 2000-ci il parlament seçkilərindən əvvəl yenidən təşkil olunan Mərkəzi Seçki Komissiyasına Qüdrət Həsənquliyev və Adil Minbaşını namizəd göstərmiş və onlar 18 iyul 2000-ci il tarixində Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvü seçilmişdirlər.28–29 oktyabr 2000-ci il tarixində "klassiklər" qanadı qurultay çağırmış və partiyanın II (IV) Qurultayında Mirmahmud Mirəlioğlu Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədri seçilmişdir. O dövrdə başda Müsavat Partiyası olmaqla bir çox təşkilar bu qanadı rəsmi partiya olaraq tanımışdır.
Qüdrət Həsənquliyev

2000-ci il parlament seçkilərində partiyanın proporsional siyahısı "islahatçılar" tərəfindən tərtib olunub təsdiqlənmişdir. Həmçinin, "klassiklər" də liderləri Mirmahmud Mirəlioğlu başda olmaqla AXCP adından majoritar sistemdə seçkilərə qatılmışdır. Seçki nəticələrinə əsasən partiyadan proporsional seçki sistemi üzər 4, majoritar sistem üzrə isə 2 deputat seçilmişdir. Onlaesan 5-i "islahatçı", 1-i, yəni Mirmahmud Mirəlioğlu isə "klassiklər"dən olmuşdur. 7 yanvar 2001-ci il tarixində keçirilən təkrar parlament seçkilərində daha 1 "islahatçı" partiya üzvünün — Əliməmməd Nuriyevin majoritar sistem üzrə deputat seçilməsi ilə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasıparlamentdə 7 deputatla Yeni Azərbaycan Partiyasının ardınca ən çox deputata sahib olan partiya olmuşdur.Əli Kərimli 2001-ci ilədək Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası sədrinin vəzifələrini icra etmiş, 2001-ci ildə isə partiyanın II (IV) Qurultayını keçirərək partiya sədr seçilmişdir. Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası və bir sıra digər təşkilatlar isə bu qanadı rəsmi partiya olaraq tanıdı.Qüdrət Həsənquliyev "islahatçılar" qanadından olsa da 2001-ci ildə hər iki qanadı birləşdirmək üçün fəaliyyətə keçirmişdir.
Qüdrət Həsənquliyev

Bu cəhd Azərbaycan Demokrat Partiyası və Müsavat Partiyası tərəfindən "hakimiyyətin planı" olaraq qiymətləndirilmiş və məqsədinin "müxalifəti parçalamaq" olduğu qeyd olunmuşdur. Başlanğıcda bu cəhd "islahatçılar"ın dəstəyini alsa da, daha sonra sədr Əli Kərimli "bu işdə qaranlıq məqamların" olduğunu söyləyərək geri çəkilmişdir. Daha sonra "klassiklər"lə aktiv əlaqələr yaradan Qüdrət Həsənquliyev onları razı sala bilmişdir, lakin Mirmahmud Mirəlioğlubu cəhdə etiraz etmişdir.Birləşmənin gerçəkləşməsi üçün qurultay qərarı alındı və bu məqsədlə Birləşdirici Qurultaya Hazırlıq üzrə Təşkilat Komitəsi yaradıldı. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının bəzi rayon təşkilarları bu komitəyə qoşulduğunu elan etdi. 19 avqust 2002-ci il tarixində Şəhriyar adına Mədəniyyət Sarayında Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının Birləşdirici Qurultayı keçirilmişdir. Qurultayda partiyanın yeni Nizamnamə və Məramnaməsi qəbul edilmişdir.
Qüdrət Həsənquliyev

Qurultaya Hazırlıq üzrə Təşkilat Komitəsinin həmsədri Qüdrət Həsənquliyev alternativ əsaslarla və gizli səsvermə yolu ilə birləşmiş partiyanın sədri seçilmişdir. Qurultaydan sonra müvafiq sənədlər Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinə təqdim olunmuş və birləşmiş Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasını AXCP-nin yeganə hüquqi varisi olaraq tanınmışdır. Daha sonra ABŞ Dövlət Departamentinin və beynəlxalq təşkilatların etirazı ilə partiyanın dövlət qeydiyyatı ləğv olunmuşdur.Qüdrət Həsənquliyev 2003-cü əlavə parlament seçkilərində 69 saylı İsmayıllı seçki dairəsindən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası üzvü olaraq deputatlığa namizəd olmuşdur. Qanuna əsasən Mərkəzi Seçki Komissiyası üzvləri heç bir siyasi partiyaya üzv ola bilməz və deputatlığa namizəd ola bilməz. Lakin komissiya üzvü Qüdrət Həsənquliyev deputatlığa namizəd olmaq istədiyi üçün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 21 fevral 2003-cü il tarixli 1170 nömrəli sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvü vəzifəsindən azad edilmişdir. Seçki nəticələrinə əsasən 69 saylı İsmayıllı seçki dairəsi üzrə Qüdrət Müzəffər oğlu Həsənquliyev səslərin 70,73%-ni toplayaraq deputat seçilmişdir.
Qüdrət Həsənquliyev

Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası Dövlət qeydiyyatı ilə bağlı yaranmış problemin həlli məqsədilə 2004-cü il aprelin 3-də partiyanın təsis konfransı çağırıldı və təsis konfransında Əbülfəz Elçibəyin mənəvi mirası olan, eləcə də partiyanın Məramnaməsində yer alan Bütöv Azərbaycançılıq məfkurəsi partiyanın adında yer aldı. Beləliklə Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatının və Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin ideoloji xəttinin davamçısı olan partiya fəaliyyətini Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi adı ilə davam etdirməyə başladı. Qurultayda partiyanın sədri Qüdrət Həsənquliyev seçilmişdir. 7 iyun 2008, 2 iyun 2013, aprel 2018 və 22 oktyabr 2022-ci illərdə keçirilən BAXCP qurultaylarında Qüdrət Həsənquliyev yenidən partiya sədri seçilmişdir. Deputat fəaliyyəti Qüdrət Həsənquliyev 2003-cü il Azərbaycan Parlamentinə təkrar seçkilərdə 86 saylı İsmayıllı seçki dairəsindən, 2005-ci ildə 97 saylı Goranboy-Ağdam-Tərtər seçki dairəsindən, 2010-cu il və 2015-ci il seçkilərində 7 saylı Ordubad-Culfa seçki dairəsindən və 2020-ci il seçkilərində isə 36 saylı Xətai dördüncü seçki dairəsindən millət vəkili seçilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin III çağırışında Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu məsələləri Daimi Komissiyasının üzvü, IV çağırışında Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu Komitəsinin üzvü, V çağırışında Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu Komitəsinin və Hesablayıcı Komissiyanın üzvü, VI çağırışında isə Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu Komitəsinin sədr müavini olmuşdur.
Qüdrət Həsənquliyev

Prezidentliyə namizəd 2003, 2008, 2013 və 2018-ci illərdə keçirilən Azərbaycan Respublikası Prezident seçkilərində iştirak etmişdir. İdeologiyası Qüdrət Həsənquliyev Azərbaycanın yeni adının "Şimali Azərbaycan" olmasını dəstəkləyir. Onun 2024-cü ildə Azərbaycanda prezident seçkiləri zamanı verdiyi vədlər arasında Azərbaycanın inzibati bölgüsünün 15 regiona endirilməsi, 31 nəfərlik region məclislərinin təsis edilməsi, məhkəmələrdə andlı iclasçılar institutu tətbiq edilməsi, ədliyyə naziri və Baş prokuror vəzifələri birləşdirilərək vahid Dövlət İstintaq Komitəsinin yaradılması, məcburi hərbi xidmətin 6 aya endirilməsi və ya peşəkar orduya keçid, pensiya yaşının azaldılması, uşaq pulunun verilməsi, həmçinin təhlükəsizlik sahəsində Türkiyə, Rusiya, Pakistan və İsrail ilə yaxından əməkdaşlıq aparılaraq türk dövlətləri ilə yaxınlaşma siyasəti davam etdirilməsi var idi. Mükafatları Parlament Jurnalistləri Birliyi tərəfindən 2004-cü ildə təqdim olunan "İlin Ən fəal millət vəkili" nominasiyası üzrə "Mütərəqqi ideyalar müəllifi" mükafatı ilə təltif olunub. 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010,2011,2012,2013,2014,2015,2016,2017-ci illərdə Parlament Jurnalistləri Birliyi tərəfindən müxtəlif mətbuat orqanlarının nümayəndələri arasında keçirilən sorğuda ilin ən fəal beş millət vəkilndən biri seçilib. Qüdrət Müzəffər oğlu Həsənquliyev Arxivləşdirilib 2011-08-23 at the Wayback Machine BAXCP. AZ Arxivləşdirilib 2018-02-26 at the Wayback Machine
Qorxmaz Hüseynov

Qorxmaz Cavanşir oğlu Hüseynov — "Azərsu" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sədri (2011–2021). Hüseynov Qorxmaz Cavanşir oğlu 1965-ci ildə Cəbrayıl rayonunun İsaqlı kəndində anadan olub. 1982-ci ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutuna daxil olub. 1983–1985-ci illərdə SSRİ Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmət keçib. 1989-cu ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunu, 2004-cü ildə isə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasını bitirib. Əmək fəaliyyətinə 1989-cu ildə "Neft daşları" NQÇİ-də iqtisadçı-mühasib vəzifəsində başlayıb.
Qorxmaz Hüseynov

1990-cı ildə "28 May" NQÇİ-də Əməyin təşkili və əmək haqqı şöbəsində mühəndis, 1991–1992-ci illərdə şöbə rəisinin müavini, 1992–1995-ci illərdə şöbə rəisi, 1995–1997-ci illərdə "Qum adası" NQÇİ-də Əməyin təşkili və əmək haqqı şöbəsinin rəisi, 1997–2003-cü illərdə "Xəzərdənizneftqaztikinti" trestinin müdir müavini, 2003–2006-cı illərdə trestin müdiri, 2006–2007-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin Sosial İnkişaf İdarəsinin rəisi vəzifələrində çalışıb. 27 dekabr 2007-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin sosial məsələlər üzrə vitse-prezidenti təyin edilmişdir. 16 fevral 2011-ci il tarixində həmin vəzifədən azad edilərək "Azərsu" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 4 may 2021-ci il imzaladığı sərəncama əsasən, "Azərsu" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sədri vəzifəsindən azad edilmişdir.Ailəlidir, iki övladı var. O, Pirallahı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Vasif İmanov ilə qudadır.
Fətulla Hüseynov

Fətulla Əli oğlu Hüseynov (21 dekabr 1937, Traubenfeld – 14 iyun 2004, Bakı) — Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi polis polkunun komandiri, polkovnik.Fətulla Hüseynov Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 1994-cü il qış kampaniyasında keçirdiyi ən uğurlu əməliyyatı olan Horadiz əməliyyatının rəhbərlərindən biri olmuşdur. Erkən illəri Fətulla Əli oğlu Hüseynov 1937-ci ildə Tovuz rayonunda anadan olub. Azərbaycan Texniki Universitetinin avtomobil-tikinti fakültəsini və Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakultəsini bitirib. Sonra O, SSR-nin Daxili İşlər nazirliyinin Yüksək Akademik kurslarını bitirir. 1960-90-cı illərdə Respublika yol polisinin rəis müavini və Bakı şəhər yol polisi idarəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb.
Fətulla Hüseynov

Bundan əlavə Fətulla Hüseynov Azərbaycanın baş yanğınsöndürmə idarəsinin rəis müavini, DİN–in polis polkunun komandiri və s. vəzifələrdə çalışıb. Qarabağ müharibəsində iştirakı 1993-cü ildə Qarabağ Azadlıq Təşkilatının üzvü olub. Fətulla Hüseynov 1993-cü il dekabrından başlamış 6 yanvar tarixinə kimi davam edən Horadiz əməliyyatına rəhbərlik edib. Horadiz əməliyyatı Azərbaycan Milli Ordusunun 1994-cü il qış kampaniyasında keçirdiyi ən uğurlu əməliyyat olub. Horadiz əməliyyatında iştirak edən 702-ci briqada 5 yanvar tarixində bir gün ərzində qənimət olaraq 3 tank, 1 ədəd "Şturm-S", 6 ədəd top, 6 ədəd top qoşqusu, 10-a yaxın nəqliyyat vasitəsi, çoxlu sayda silah və sursat götürüb.
Fətulla Hüseynov

Düşmən ağır itkilər verərək cəsədlərini döyüş meydanında qoyaraq geri çəkilib. Fətulla Hüseynov Qarabağ münaqişəsinin hərb yolu ilə həllinin tərəfdarlarından olub. Siyasi fəaliyyəti Fətulla Hüseynov 1995-ci ildə Rövşən Cavadovun xüsusi təyinatlı dəstəsinin qiyamının yatırılması ilə bağlı DİN-dən istefa verib. [mənbə göstərin] İctimai fəaliyyəti 1992-ci ildə Fətulla Hüseynov AFFA-nın nizam-intizam komitəsinin sədri oldu. O, 1996-cı ildən 2001-ci ilədək AFFA-nın viste-prezidenti vəzifəsində işləyib.
Fətulla Hüseynov

UEFA-nın Azərbaycanda futbol oyunlarının keçirilməsi üzrə nümayəndəsi olub. Fətulla Hüseynov 2004-cü il 14 iyunda yaşadığı binanın qarşısında öldürülüb. Onu Hacı Məmmədovun dəstə üzvlərinin qətlə yetirdiyi iddia edilib. H. Məmmədov məhkəmədə bu qətlin də "siyasi sifariş" olduğunu bildirmişdi. Amma sifarişçinin kimliyini açıqlamamışdı.