Anisan’ny fiadiana nentiny hanohanana ny fangatahany ny fahaleovantena, izay nametrahany volavolan-dalàna tao amin’ny antenimieram-pirenena, dia ny fananganana komity frantsay-malagasy anankiray, notarihin’ingahy delorme, tale teo aloha ny kabinetran’ny ministra. 845 tao amin’ny hôtel-restaurant la montagne no nivorian’ny malagasy tia tanindrazana vitsivitsy, anisan’izany ny profesora rakoto-ratsimamanga, nanangana ny antoko politika mouvement démocratique de la rénovation malgache m. D. R. M ; tao no nanaovan’izy ireo velirano nantsoina hoe le serment de la montagne ny lalàna nanan-kery tamin’izany fotoana izany taty madagasikara-zanatany, dia mbola 850. Namintimpintina ny fahafahana tamin’ny endriny maro, ka dia taty frantsa no napetraka ara- panjakana ny sata na statuts mifehy ny m. M, izay nanana sampana sy sakelika maro tary aoriana teto an-tanindrazana. Tsy lanim-bahoaka tamin’ny référendum io volavolan-dalàm-panorenana io, ka dia naverina fanindroany indray ny fifidianana. Notongavina telo ny isan’ny depiote malagasy, koa dia niampy an-855. Drabemananjara jacques izany ny depiote raseta sy ravoahangy. Tafakatra daholo tao amin’ny sambo lehibe ile de france ireo miaramila malagasy nieren- doza sy nahavita ny adidiny. Indrisy anefa, fa raha zato no niala taty madagasikara, dia angamba efa- polo monja kosa no tapa-porohana sisa tsy may, nampodiana an-tanindrazana. Firy ny miaramila malagasy lavo sy nalevina any an-tanin’olona ka any no hiandry ny 860. Fitsanganan’ny tena amin’ny maty ? Nanano sarotra fatratra ny fanisana sy fitsimponana tamin’ny toerana maro samihafa ireo miaramila malagasy halefa hody an-tanindrazana. Mbola nisy tsy voaara-maso na tany italia na tany belzika. Tao koa ireo sambo-belona narary na tafatoetra tsy ahoan-tsy ahoana tany alemaina. Nandany fotoana ny fanangonana azy rehetra ireny. Dia mbola nety hisy ve tsy ho hita na hadino ? Ohatra, aiza 865- izao raha mbola velona aza ratsara ambroise, ilay nilaza tamin’i randriamaro fa volontaire hijanona sy hanambady vazaha any frantsa ? Filazana fohy nalefa tamin’ny radio indroa misesy, no sendrasendra foana nandrenesan’ny mompera iray anisan’ny nikarakara ny toby nisy ireo manan-takaitra na marary noraisin’ny misiona katolika an-tanana, fa hampodiana an-tanindrazana ireo miaramila malagasy avy niady tany frantsa. 870- dia tsaroany ilay miaramila malagasy iray voan’ny aretina fanadinoana tanteraka avy any amin’ny hopitalin’i grenoble ka karakaraina ao amin’io toby io. Izy dia izy irery no hany miaramila malagasy ao. Sampan-draharaha maro no nisahiranan’i mompera ka nampandrenesany an-telefaonina ny fisian’ity miaramila malagasy anankiray ao an-toby ity. Nomeny an-tsipirihany mazava ny adiresiny ka 875. Niangaviany ny tompon’andraikitra haka azy haingana handefa azy hiaraka amin’ny namany amin’ny sambo ile de france. Noho ilay aretiny amnésie, zary nanadinoany na dia ny anarany aza, dia efa nomanin-dry zareo ny filazana ny anarany tamin’ny lamba kely nozairina sy napetaka teo amin’ny tratrany randria marc imaremadrozo-tserohona 880- madagasacar ny solo karatra nomena azy taorian’ny naharatrany tany afrika, dia tsy nisaraka taminy. Nisy koa taratasy vitsivitsy momba azy ihany nanampy ireo. Ireo rehetra ireo dia nataon’ny mpikarakara ny toby tao anaty poketra nofonosina lamba tsy lena, ka dia nasisiny tao ambanin’ilay lamba nasiana ny anarany izay nozairina sy napetaka teo amin’ny tratrany. Tsy tara fa nahatratra ny fiaingan’ny sambo randria marc. 885 tonga teny an-tseranana hanome voninahitra ny fiaingan’ireto mahery fon’ i madagasikara, ka nitsodrano azy ireo depiote malagasy raseta sy ravoahangy. Marobe no nifanesika nandray ny tanan’izy ireo ary tsy vitsy no nanofahofa tanana fotsiny. Dia naneno sy nitrena mafy ny anjomaraben’ny ile de france. Tonga ny ora fiaingana ka dia nikisaka mora ilay sambobe nandeha nanitsy ho any anivon’ny ranomasina.