Lo-Renz-O/malagasy-sentence huggingface dataset:
Mpitandrina fa hanao asa hafa dia ny hitantana ny orinasan’i mariane. Mpanaja vady sy tia zanaka i raly. Na dia mafy aza ny ataon-drajao taitaitra amin’ny tsy misy dikany dia milefitra foana izy ary mametraka tsara fa vehivavy. Fantatra fa vokatry ny ratsy nataon’i fetra no nampigatra azy fa mbola midodododo izy mamangy an’i fetra sy rajao. I fetra indray, vokatry ny sain-dratsy novolen’ny ray aman-dreny tao aminy mba hankahala ny fianakavian’i johary dia mihetraketraka mihitsy. Hany ka tena tonga any amin’ny famonoany an’i johary matetika sy i zara izany. Mifanohitra tanteraka i fetra sy i feno satria na dia i feno aza no tena niharan’ny loza, tsy mba nankahala ny fianakavian-drandrenja izy. Sahy mijoro amin’ny fahamarinana izy na dia ny rahalahiny aza no higadra. Miaro mafy ny tsy hivoahan’ny marina momba an’i johary i mariane ka tena nandainga tamin-drandrenja vadiny nandritra ny 27 taona. I johary koa dia niaina tao anatin’ny lainga nokobonin-dreniny. Olona mpisoloky sy fetsifetsy ralay. Izany no ataony dia ny mba hahazoany harena amin’ny tsy hisasarany. Raha atao bango tokona izay voalaza momba ny mpandray anjara mpanampy dia hita fa mifanohitra amin’ny mpandray anjara fototra iray na manohana azy. Izay nanehoan’ny mpanoratra ihany koa fa taratry ny zava-mitranga eo amin’ny fiarahamonina. Misy fiainan’olona mitovitovy amin’ny voalazan’ny ao amin’ny tantara mantsy. Ndeha kosa hasian-teny ny momba ireo mpandray anjara ravaka.
Misy karazany roa ny ompa ny ompa mihaja sy ny ompa tsy faseho masoandro. Izany fanasokajiana izany dia miankina betsaka amin’ilay teny. Arakaraka ny teny ampiasaina sy ny sehatra ampiasaina azy no mahatonga ny ompa iray ho mihaja na tsy fahaseho masoandro. Ny ompa mihaja dia ireo ompa mampiasa teny tsy misy teny mamoafady firy. Azo lazaina ihany koa fa tsy manafintohina loatra ny fandrenesana azy io. Eken’ny fiarahamonina ny fampiasana ny ompa mihaja ao amin’ny zava-kanto toy ny tantara foronina, sombin-tantara, hatsikana. Tafiditra ao anatin’izany ny ompa mikasika ny fanaratsiana. Ohatra 1. Amboa maty ty!
Ny sekoly ambaratonga voalohany azo lazaina fa mazoto mampiana-janaka ny ray aman-dreny ato amin’ity kaominina ity. Raha miisa 2398 ny zaza tokony hiditra an-tsekoly eo anelanelan’ny 6 ka hatramin’ny 14 taona ao amin’ny fafana maneho ny mponina, dia mahatratra 2931 ny isan’ny mpianatra ao amin’ny ambaratonga voalohany. Toy izao ny fitsinjarany amin’ireo karazan-tsekoly misy ao anatin’ny kaominin’ambohimanambola.
Eo tika hibeko tantara o tarabinaly1 io tsy omey i mahavandro o firavava2 ao tsy omein-dry eza o alim-boka3 ao tsy omein-dry antsotre o laza raty io tsy omein-dry ambahe 70-o jera doda ao tsy omey i marosy o haly vovo oo tsy omey i ambondro o ladoany4 io tsy omey i faradofay o tari-drano oo tsy omey i ambovombey soafera katao teko-katoke5 75-miaramila katao mena satroke o makorely io homa e am-boro-tsatroke6 o tanose eo homa minatonatoke7 mpiarakandro katao misokotry am-positse ey katao mikiloty8 80-kirisitiana katao mampivavake ramose katao mampianatse zentilisa minday ampingaratse9 mitsinjake naho misandratse zandaro ro misava karatse 85-malaso katao mangalatse ano tearano10 katao ndra misandratse ano manam-baly manao tsikihalatse mifankatea katao mifangalake
Tsy maintsy miera amin’ny b. M. Koa vao afaka mandray mpiasam-panjakana. Ny firenena avy any ivelany izany no mitondra ny firenena malagasy, fa zary saribakoly fotsiny ny mpitondra malagasy. Nohalalahana koa ny tsenam-barotra iraisam- pirenena. Nofoanana ny lalàna mikasika ny fidiran’ny entana avy any ivelany. Tsy nisy intsony ny fandoavana ny haban-tseranana. Tsapan’ny vahoaka fa toy ny tany voazanaka ihany izy, ka ireo vahiny no manjakazaka eto amin’ny taniny. Toa nahazo vahana mantsy, na ny kolontsaina na ny tenim-pirenena hafa, indrindra fa ny an’ny frantsay. Na dia efa nitsangana koa aza ny lalàna hiadiana amin’ny kolikoly, tsy nahasakana ny olona tsy hanao kolikoly izany. Hita manerana ny biraom-panjakana rehetra izany. Tsy mety hanao zavatra intsony ireo mpiasa raha tsy tambazana vola kely. Hoy ny ampahany amin’ilay tononkalo mitondra ny lohateny hoe 50 taona78
Ny lafiny fanabeazana sy ny fahasalamana ny fanabeazana vitsy ireo ankizy nandia fianarana ao amin’ny kaominina. Tsy ampy ny ho enti- manan’ireo ray aman-dreny hanohizan’ny zanany ny fianarany ka hajanona amin’ny fianarana ny ankizy na ilaina hanampy amin’ny fambolena any an-tsaha. Misy ihany ireo nahatody sy nahazo ny mari-pahaizana bakalôrea saingy noho ny tsy fahampian’ny ray aman-dreny dia tsy afaka manohy ny fianarana ambaratonga ambony. Ireo zanaky ny manan-katao sy ny zanak’ireo mpiasam-panjakana vitsivitsy no mba manohy ny fianarany. Maro ireo olon-dehibe tsy nandia sekoly na niala teo amin’ny ambaratonga fototra. Ny lehilahy no tena betsaka tsy nandia fianarana. Ny tahan’ny fahaizana
Ny anton’ny safidy nifidy ny literatiora izahay, satria io no manavanana anay kokoa amin’ireo sehatra efatra azo irotsahana. Ankafizinay manokana ny literatiora, satria maro ny zava- tsoa azo avy aminy. Tsaroana etoana izay voalazan-dravelojaona manao hoe ny literatiora, dia ikendrena izay mahasoa sy mahafinaritra 1
Marina fa tsy hita soritra na voalaza tao amin’ny fifanantsafana amin’ny fahafatesana ny ankizy. Ny antony tsy mbola vory saina amin’izany izy. Resaky ny olon- dehibe no atao mandritra ny fifanantsafan amin’ny fahafatesana. Noho izany, tsy mety amin’ny ankizy ihany koa ny manatrika izany. Na izany aza samy manana ny andraikiny ny tsirairay mandritra ny fiandrasam- paty. Voakasika ao anatin’izany ny ankizy. Ohatra, ny ankizilahy kely mambely ravin- dongoza atao lafika amin’ny fandrasandrasana ny hena lofo. Ny ankizivavy kely maka ny anjara henan’ny isan-tokantranony ary manasa ny hena any am-patsakana tsy mahataka-davitra loatra ny sain’ny ankizy. Ohatra, faly izy fa hihinan-kena rehefa misy omby atao lofo rehefa misy olona maty. Mahafinaritra ny ankizilahy kely ny iarahana maka ravina atao lafika andrasàna ny hena. Mahafinaritra azyihany koa ny mihinana-kena. Avy eo mantsy zaraina aminy ilay atilavan’ilay omby novonoina mbola hiova ihany izay toe-tsainy izay, fa izay aloha no andraisana azy amin’ny maha zaza azy. 1.3.6. Ny tanora
Araka ny rakibolana rakibolana malagasy ny fanabeazana dia fanolokoloana ny zaza mba hanomezana azy toetra tsara ka hahatonga azy ho olom-banona. 9 hachette ny fanabeazana dia fampivelarana ny olona ara-tsaina, ara- batana , ara-moraly. 10 larousse ny teny hoe fanabeazana dia avy amin’ny teny latina educatio izay midika fanabeazana, fanofanana, fanomezana fahalalana ny olona iray ary fomba fahazoana, fahafantarana, fahaiza- mampiasa ny fahalalana azo. 11
Ny zozoro ny toerana ahitana ity zava-maniry ity dia eny amin’ny toerana mandomando toy ny honahona, na eny amin’ny moron’ny farihy. Amin’ny ankapobeny dia tsy misy zozoro ao talata volonondry. Ilaina dia ilaina anefa io zava-maniry io eo amin’ny fanamboarana koba. Mividy zozoro avokoa ireo mpanamboatra koba ao anatin’ny kaominina talata volonondry ny zozoro mahavita koba iray vilany dia mitetina 1.000ar ny vidiny. Azo atao ary mahasoa kokoa ny mamboly zozoro anaty heniheny satria sady afa- pahasahiranana eo amin’ny vidiny no tsy lavitra ny fakana azy.
Anisan’ny fototra lehibe indrindra hahazoana manitatra fahalalana ny boky. Izy no fitaovana tsy afa-misaraka amin’ny sehatry ny fampianarana , iraketan’ny fahalalana izay ivon’ny fampianarana izy ihany koa no entin’ny mpampianatra sy ny mpianatra manatanteraka ny asa , dia ny fampianarana sy ny fianarana izany raha araka ny nambaran’i r seguin1. Tsy ny vontoatim-pahalalana ao aminy ihany moa no zava-dehibe , fa sady fitaovam- pifandraisana ihany koa izy 0-1 sehatra nirotsahana
Fampahafantarana ny olona momba ireo zava-boary manodidina azy tsy nionona fotsiny tamin’ny fampahafantarana ny mety ho fiafaran’ny fiainan’ny zanak’olombelona akory ireo mpanao zafindraony ao fandriana ireo, fa nanadihady ihany koa momba ny siansa sy ny taranja hafa, satria fantatr’izy ireo fa tsara raha mahalala ny momba izany ny mpanao lahabolana noho izy ireny mifandray amin’ny fiainana. I van thiegem dia manambara fa mba hampanan- danja ny hevitra ambaran’ny mpanoratra, dia tokony hifandray amin’ny karazam- pahalalana hafa toy ny tantara, siansa, teti-pitondrana ny literatiora88. Izany indrindra no nahatonga ireo mpanao lahabolana ireo hampahafantatra ny olona ny momba ireny zava-boary manodidina azy ireny. Amin’ny maha mpanjakan’ny zava-boary ny olombelona, dia tsara raha fantany ny momba azy ireny. Ilana fikarakarana sy fanaraha-maso tanteraka ireny zava-boary noharian’andriamanitra ireny, na ny zava-maniry izany na ny biby, mba tsy ho lany tamingana. Tamin’ny andron’i noa valo mianaka, raha nibaiko azy andriamanitra ny hifantenany ireo biby hampidirina tao anatin’ilay sambofiara nataony, dia ny mba ho fitsinjovana azy ireny tsy ho lany tamingana fa hanan-taranaka hatrany. Satria nampidirina tsirairay araka ny karazany avy, ka sady nasiana lahy no nasiana vavy avokoa izany. Ilana fitadidiana ihany koa anefa ny fifantenana sy ny fanasokajiana azy ireny mba tsy hiara-hitoetra ny mpifahavalo. Noho izany, ilana fampiasan-tsaina sy fahavononana ny fitakosonana amin’ireo biby isan-karazany miara-miaina amin’ny olombelona ireo. Fa sady harena mantsy izy ireny, no manampy amin’ny fiainana andavanadro, amin’ny alalan’ny fikarohana ataon’ny zanak’olombelona ihany. Ohatra, maro ireo zava-maniry fahita eto an-toerana no azo hitsaboana raha misy marary. Eo ihany koa ny biby fiompy, sady azo atao sakafo no afaka manampy amin’ny asa fiveloman’ny mponina ao fandriana amin’ny asa aman-draharaha andavanandro.
Abinal et malzac, 1899, dictionnaire malagache-français, paris, editions maritimes et d’outre- mer 804 2- akademiam-pirenena malagasy, 2000, voambolana momba ny fanabeazana sy fanofanana malagasy-frantsay, antananarivo, edition tsipika 173. 3- rajemisa r. R. ,1985, rakibolana malagasy, fianarantsoa, ambosontany 1008. 4- ravelojaona et al, 1937, firaketana ny fiteny sy ny zavatra malagasy, antananarivo, imprimèrie industrielle.
Laha-teny miady rima vetsovetso faniriana nolaroina hifangaro ho amboaran-tononkalo. Ao ny teny maro loha, manambara ny ao am-po sy ilay bitsika mangina azo atao tononkira! No nangonin’ny poety ho amboara iray mirenty dia volaniny eo ny marina tsipahiny eo ny zara vilana ny faniriany dia ny hanarina ireo vilany mitongilana ny fitiavana mirindra ao no tena fototra aminy ho fahatsiarovana indrindra ilay fotoana tena maminy. Ny eja 1987
Ry taniko ry tany mamiko sy tsy foiko samy niezaka nitolona tany soa sy sarobidy mba hahazo fandresena nahalatsahan’ny tavoniko eny mijoro ho tena olona ka tsy azoko amidy noho ny fahaleovantena gasikara no anarany fa na mora na sarotra gasikara voakolo dia tsy nitandro hasasarana hiparitahan’ny taranany nitolona ts’isy ady varotra eran’ny nosy manontolo mba ho an’ny fahasambarana gasikara maintso mavana zovy no mba nikajy? Nosy tena mahafinaritra sy nitandrina ny ainy havoana sy ala mitomandavana tsy nisy izany fa niady no indro hita isam-paritra fahaleovantena no andrandrainy foko valo ambin’ny folo narovany ny taniny, eny! No mitambatra ho iray nataony sorona ny tenany iray razana daholo nefa kosa notazoniny ny teny malagasy ranoray dia ny fahaleovantenany malagasy miray hina na dia maro ireo vahiny malagasy mifanampy samihafa fitenenana tsy azon’iza sarahina dia nandalo fotsiny iny fa iray toa vatolampy fa ny teny gasy no notandremana ny teny gasy tsy mba ratsy na dia heverina ho ambany fa ny tena malagasy tsy manamaivana izany ry teny soa sady meva izao no hany tarigetrako ny tena malagasy no faneva n’aiza n’aiza tany alehako dia harindrako manaitra fa fiteny tena mamiko ilay fiteny tena raitra eny! Ilay fiteninao ry taniko 20 01 2000
Rado iza avy ny namanao niara-nanatanteraka taminao ny asa ratsy nampihorohoro an’i sedra? Haimah izaho irery ihany tompoko, fa ireo fitaovana elektrika maro isan- karazany no nampiasaiko. Rado ireo nentinao tamin’iny alina nahatratrarana anao iny moa dia tavela, toy ny sky izay nisosana handemena saina hilazana fa mitsingevana ianao, teo ihany koa irony fitaovana famoahana setroka tsy manempotra, ary fandrisam- peo mitahiry ireo feo feno fampihorohoroana sy efa nalaina mialoha. Fanontaniana tamin’ny fomba ahoana no nidiranao tao an-trano? Haimah ny lakilen’ny tranony no nalaiko, ary nampanamboariko dia naveriko ihany. Rado inona no antony nanaovanao izany?
Rakibolana deschamps , in grand larousse encyclopédique, tome 8, librairie 1963 larousse, paris dictionnaire larousse 1983 dictionnaire universel de poche, hachette, livre et librairie générale française 1992 paris , 759p grand larousse encyclopedique, tome 1, librairie larousse, paris, 1903 1018p littre e , dictionnaire de la langue française, 1975 raolison r. R , ny rakibolana malagasy, edisiona ambozontany 2003 analamahitsy, antananarivo, 1061 tak. Pluridictionnaire , edition larousse , imprimerie berger, 19 levrault nancy 1977 valery p reybove j , in dictionnaire le petit robert, paris 1988 victor hugo, in dictionnaire le petit robert, paris 1972
Ny fahoriana noho ny hasomparan’ny hafa eo amin’ny sehatry ny fitiavana dia ny fialonana vokatry ny fitsiriritana mazàna no mahatonga ny sompatsompatra sy fingampingan’ireo mpankahala. Misy kosa anefa ireo minia te-handrava fotsiny tsotra izao. Na dia teo aza anefa ireny karazana sedram-pitiavana izay nandona ny fon’i nampoina ireny, dia tsy nampilofika azy velively izany satria efa latsaka anatin’ny fifankatiavana izy sy ny olon-tiany. Toy izao ny vetsony ao amin’ny tononkalony
Tsy hain’ny penina ho tantaraina ny hamafin’ny fahoriana nianjady tamin’ireo akanga sisa nanamborana fa aoka ny mpamaky no haminavina azy! Marobe ireo olona nandevina! Maro ireo vahiny avy lavitra tonga nidodododo tany, tao ny malagasy ary tao koa ireo vazaha nifanerasera na nifankafantatra tamin’ny rain-drahary! Andro vitsivitsy taorian’izay dia re tao an-tanàna fa lasa adala tampoka ramatoa rangory ary miantsoantso ny anaran’ireo fianakavian-drahary efa maty! Nandihy sady niboridana namakivaky ny tanàna izy, ary niantsoantso hoe mbola haripako daholo ianareo mianakavy raha tsy omenareo ahy ny fanananareo rehetra! Taorian’izay dia nosamborina nalefa tany amin’ny fitsaboana adala ramatoa rangory! Hitohy
Ao amin’ny fizarana voalohany no hanoritsoritra sy hampahafantarana ny toerana nanaovana fahadihadiana. Ao anatin’izany no hanehoana ny lafiny jeôgirafika sy ny tantaran’ny fiarahamonina ary ny mombamomba ny mponina. Ho hita ao ihany koa ny lafiny sôsialy sy ny lafiny toe-karena.
Ny hoe konsily dia fivoriamben’ireo eveka sy ny mpandinika momba ny finoana izay mamaritra ny amin’ny finoana, ny fanaovana ny fotoam-pivavahana ary ny fitsipika tsy maintsy arahina 31 mbola manamafy an izany ihany koa ity manaraka ity ny konsily izay midika hoe fivoriambe na ny synôda synode izay midika hoe, lalana iraisana, dia fivoriamben’ny evekan’ny fiangonana katôlika na rômana na tsia na ôrtôdôksa. Manome lanjany lehibe ny fiangonana kristianina rehetra izy ny fisian’ny lamina an-tanan-tohatra izay ahafahan’ny evekan’ny fiangonana tsirairay mivory sy midinika alohan’ny hanapahana hevitra mifanaraka amin’ny finoana sy ny fitsipika mifehy ny rehetra eo ambany fahefan’ny mpitondra fiangonana iray. 32
Nanomboka ny taona 2003 no nisitraka ny caisse école ny sekoly ambaratonga fototra miankina amin’ny fanjakana sy ireo sekoly miahy tena, mba ho fanonerana ny vola banga tamin’ny tsy fandoavan’ny ray aman-dreny ny saram-pidirana izay nofoanana. Anisan’ny sakana lehibe amin’ny tsy fahafahan’ny ankizy tokony hianatra miditra an-tsekoly ny fahalafosan’ny saram-pisoratana anarana sy ny tsy fahafahan’ireo ray aman-dreniny mandoa izany noho ny fahasahiranana ara-pivelomana vokatry ny antony samihafa. Tsy ny eto madagasikara irery no ahitana izany fa saika ianjadian’izany avokoa ireo firenena an-dalam-pandrosoana rehetra. Ohatra, any haîti74, araka ny fanadihadiana tamin’ ny taona 2001, mahakasika ny sehatry ny fampianarana izay milaza fa ny 21,2 -ny mpanao fanadihadiana dia nanamarika fa ny fahalafosan’ny saram-pianarana aloa any an-tsekoly no tsy hahafahana mandray fahalalana any an- tsekoly. Ny 38,6 amin’izy ireo kosa dia manindry fa ny tsy fahafahan’ny ray aman- dreny mandoa mihitsy ny saram-pianarana no tena sakana amin’ny fidirana an-tsekoly. Ny antsasa-manilan’ny malagasy dia miaina ao anaty fahantrana araka izao asehon’ny fafana manaraka izao fafana 12 maneho ny tahan’ny fahantrana eto madagasikara
Hoy henri randzavola ny fanahy ny azy no itarafany ny mahaolona ny oloona. F ahoy izy raha milaza izany ny fanahy no olona kanefa tsy irony fanahy voalazan’ny mpivavaka irony loatra no ao an-tsainy amin’ity hoe fanahy no olona ity. Fa ny tiany holazaina amin’izany dia ny fomba amam-pitondrantena, ny fifandraisana amin’ny namana, ny fihetsika aseho vahoaka, ny toetra araka ny ahitan’ny mpiara- monin azy. Amin’ny malagasy dia izany fihetsika sy fomba amam-panao izany no maha olona na sanatriavina maha biby. 181
Na dia eo aza ny tsy fahatanterahana isan-karazany notanisaina teo aloha dia tsy mampidina velively ny anjara toeran ny skotisma izany, satria maro ireo nahita tombontsoa tao. Mandray anjara amin ny famolavolana ny tanora amin ny lafiny rehetra izy ity; eo ny ara-batana, ara-tsaina, ara-panahy ary ara-piarahamonina.
Ii-2-4-2 la composition ethnique l’absence du royauté sur la ville du vakinankaratra entraîne un conflit entre la royauté betsileo d’amoron’i mania et celle d’andrianampoinierina de la région d’analamanga pour l’extension de leur pouvoir. Ainsi, les vakinankaratra sont constitués par le brassage des merina et les betsileo d’amoron’i mania qui ne sont que des ambaniandro métissés de l’imerina, en prenant comme exemple la population de vohitrambo et tsiakarandambo venant d’ialasora de l’imerina par l’intermédiaire de ramanalinarivo, andriafitoadray, andriandravitsika ratsietitany d’andohan’ny sisaony s’alliés à ambohimpoloalina
Methodologie-danalyse-des-besoins-locaux16. Html -l’approche top-down qui est littéralement l’approche du haut vers le bas a été conçu par des experts puis amené et implanté dans les communautés sans toutefois avoir eu les opinions des bénéficiaires d’après l’approche bottom-up les actions de développement doivent émerger du territoire par un processus qui permet aux bénéficiaires de s’exprimer, de proposer et de participer pendant tout le déroulement de ces actions. Plus d’un s’accorde à dire que cette approche permet de renforcer la viabilité et la durabilité des programmes et des projets ; elle les rend plus efficaces à promouvoir le développement. C’est l’approche qui est aujourd’hui la plus utilisée par les acteurs. 9greffe xavier, la décentralisation , la découverte, collection repères, paris, 2005 p. 17 cinq grands chantiers la redéfinition des droits et libertés des collectivités territoriales à travers la transformation du contrôle de leurs actes par l’etat ; des transferts massifs de compétences de l’etat vers les collectivités locales ; la reconnaissance de l’intervention économique des collectivités locales, avec pour point d’orgue la planification régionale ; la mise en place de nouveaux instruments financiers ; la mise en uvre de nouveaux statuts pour les élus et les fonctionnaires locaux
F’ireto reny maro mizaka adidy irery moa mba misy mahatsiaro ? Moa mba misy iray mijery ? Ny lalàna indray moa mody avilivily tsy hijery very ray fa hiarovana mpitily ireo mpitsinjo harena ireo hivady dia hisaraka ireo manorim-panekena milokaloka fa hiaraka tsara maty mihohoka izay fanetry ben’ny tany.
Zaza amam -behivavy eo amin ny zana-tohatra ambany indrindra to teny ny vehivavy lehibe manoloana ny zaza sy ny tovovavy misahana ireo asa maivana tsy mitaky herin-tsandry ka ampiarahana amin ny zaza rehefa vehivavy mpankahery ny mana-manjo ny vehivavy lehibe no mpanoro ny tokony hataon ny tovovavy loharano ratolojanahary fitia n. S
Araka izany, na ireo mpandray anjara ravaka ireo koa aza dia nanana ny lanjany lehibe tamin’ ny famoronana ity tantara ity, noho izany dia tsy azo hamaivanina ny fisiany. Mizara roa izy ireo, dia ny malagasy sy ny vazaha. Tsy vitan’ izay fa mbola tao koa ireo niara- dalana tamin’ ny mpandray anjara fototra sy ireo nifanindran- dalana taminy. 3.2.2. Ny habaka ao amin’ ny tantara foronina orimbaton’ny fiadanana
Ahitana laharana ny mpisolo tena. Na ny mpisolo tena amin’ny teny swahili na ny amin’ny teny malagasy dia samy misy laharany avy arakaraka ny isan’ny olona miteny na itenenana. Ny laharana voalohany dia manondro ny olona miteny, ny laharana faharoa dia manondro ny itenenana na ivantanan’ny resaka ; ny laharana fahatelo kosa dia manondro ny olona tenenina na resahina. Amin’ity farany dia mety ho eo anatrehan’ny mpiteny sy ny itenenana na tsy eo ny tenenina ary mety ho olona, mety ho zavatra hafa. Eo andanin’izany dia mizara roa ny mpisolo tena, dia ny tokana sy ny maro. Amin’ny tokana, dia anankiray ny olona miteny, na ny itenenana na ny tenenina; amin’ny maro indray dia mitombo ny isan’ny olona mandray anjara amin’ny serasera olona roa farafahakeliny no miteny, itenenana na tenenina. Ny endrika ao amin’ny laharana voalohany amin’ny maro dia manondro olona maro miteny. Miavaka eto ny teny malagasy raha ity laharana voalohany amin’ny maro ity no asian-teny fa misy ny manavaka ary misy ny tsy manavaka. Atao hoe manavaka ny anankiray amin’ny endriky ny mpisolo satria tsy mampiditra ny itenenana ho isan’ny mandray anjara amin’ny hetsika voalazan’ny mpiteny; atao hoe tsy manavaka ny endrika faharoa ao anatin’ny laharana satria mampiditra ny itenenana ho mpandray anjara amin’ny hetsika ambaran’ny mpiteny. Lazaina anefa fa ao anatin’ny laharana voalohany ireto endriky ny mpisolo manavaka sy tsy manavaka ireto satria tafiditra hatrany ao anatin’izy ireo ny mpiteny. Ny laharana faharoa amin’ny maro dia manondro olona maro itenenana ary ny laharana fahatelo amin’ny maro dia ireo olona maro tenenina. Mitovy ny fiasan’ny endriky ny mpisolo tena amin’ireto laharana roa farany ireto eo amin’ny teny malagasy sy amin’ny teny swahili. Teny malagasy ôfisialy hatrany no noezahina noraisina hanaovana ny fandinihana ny mpisolo tena satria amin’ity teny ity no tena ahitana ny endrika afaka mifampitaha amin’ny mpisolo tena miasa amin’ny swahili,