Lo-Renz-O/malagasy-sentence huggingface dataset:
Mpimasy 69 asman mpisikidy monina ao ankiakandrefana maroantsetra, 39 taona. 70 mpitsabo folaka 71bejo vavy antitra 72 taona, monina ao ankiakandrefana maroantsetra. 72araka ny fanadihadiana natao tamin’i jacqueline monina ao ankiakandrefana ny 13 jona 2013 tamin’ny 3 ora tolakandro. 73 tsy voan’ny nataony 74 araka ny fanazavana nomen’i jean frédéric ny 07 martsa 2013, tamin’ny 6 ora sy 10 minitra 75 mpanasitrana tsidimbazana
Mandritra ny fiarahana no ahatarafana tsikelikely ny tena fitiavan’ilay tiana. Rehefa tsapa fa olo-mendrika tokoa ity notiavina, dia sahy aboraka ny faniriana hiara-dalana aminy mandrakizay. Araka ny fahitan’ny mpanoratra azy, dia fomban’ny mpifankatia rehetra ny mifampizaha toetra mandritra ny fifankatiavana. Koa rehefa tsapa fa mifameno tsara ilay fitiavana, vao manapa-kevitra ny hiara-dia mandrakizay. Taratra izany ao amin’ny satria ianao 1987 satria ianao tia ahy dia nekeko toa tsy sazoka ka valin-teny vasobasoka no indro namaliako anao mety ho tia anao aho.
Fanontaniana ho enti-manadihady i- feraomby 1- inona no niandohan’ny anarana hoe feraomby ara-bakiteny sy ara-kevitra? 2- ahoana ny fomba fanatanterahana azy ? 3- iza avy ireo mponina manatontosa azy? 4- firy isan-jaton’ny mponina ao anororo no mandala ny fomba amam-panao feraomby ary firy isan-jato no mandala ny fivavahana kristianina? 5- nisy olana teo amin’ny fiarahamonina ny fanatontosana io kolontsaina io nanomboka ny taona 2011 nanao ahoana ny fanatanterahana ny feraomby talohan’ny taona 2011? Iza avy no vondron’olona niady? Inona ny fototry ny olana? Nanahoana ny fivoaran’ny olana? Niha mafy ve ny ady? Nilamina ve ny ady? Nanao ahoana ny nandaminana ny ady raha tsy nisy ny filaminana? Nisy ve ny fifampiraharahana natao? Raha nisy dia iza no nanao azy? Vitan’ny fifampiraharahana ve ny fandravonana ny ady sa niafara tamin’ny fanelanelanana? Raha nisy mpanelanelana dia iza no nanao izany? Inona no vahaolana naroson’ ireo nanao fanelanelanana sy fifampiraharahana tamin’izany? Nanao ahoana ny fanatontosana ny feraomby taorian’ny korontana?
Ny andro sy ny any no miverimberina eto mba hampivoitra ny fifandrohitan- tsaina ao an-dohan’i miaro. Toa te hilefitra hitady ny marina, nefa toa miziriziry koa sao hamaly faty azy i felana. Raha olona misaina sy mandinika mantsy tsy hiandry ny loza hihatra vao hitady fiarovan-tena. Tsy zakan’i miaro intsony ny adin-tsainy hany ka nozarainy tamin- drandria mpiray fonja aminy. Nolazainy hatrany mantsy fa tsy hitondra fitoniana ho azy ny fihaonana amin’i felana. Mbola hisy fahasitranana azo antenaina ve raha volana maro aty aorian’ny fahafatesan’ilay marary niandrandrana famonjena vao tonga ny fanafody entina hitsaboana azy tak. 132 .
Ny tokantranony hoy i lyra ao amin ny tononkalony mitondra ny lohateny hoe sendra anao nefa lahy ny fo tsy nety nankatoa! Nekeny fa tsy to ireo baiko tany aloha! Narodany avokoa ireo manda fefiloha! Fa sendra anao nitia ilay tia anao doria! V. A tak 20; and 6 hita ao amin io ampahan-tononkalo io fa tsy nijanona tamin ilay heviny nanao hoe tsy tanjona ny hanambady na hanao sipa, fa ny tanjona tsara sy ambony indrindra, dia ny fianarana sy ny fahaizana mba hahazoana asa sy hananana fahaleovantena. 27 raha hazavaina fohy ny fifandraisan io tononkalo io sy ny fiainan ny mpanoratra, dia tsy nijanona ho tokan-tena izy, fa nanana ny olon-tiany. Samy nanao année préparatoire n ny concours des grandes ecoles i lyra sy andriamatoa randriamampionona rolland i lyra moa nanomana ny hidirana tao amin ny ecole normale supérieure de fontenay-aux- roses, randriamampionona rolland kosa nanomana ny hidirana ao amin ny ecole nationale des ponts et chaussées. Tonga nitendry piano tao amin ny fikambanana orimbato fikambanan ny mpianatra malagasy tao paris andriamatoa randriamampionona rolland, ary tao no nahitany an i lyra. Rehefa samy
Rantaolo ahoana àry itsy izy ? Izaho halina tontolo alina, tompoko dia niereitreritra aho hoe moa mandroso sa mihemotra ny malagasy? Raha mandroso noho ny razana izy, inona avy ny tombony? Raha mihemotra kosa , inona no mahalatsaka azy? Niady fatratra teo ny saiko, ka tsy nahita tory aho, ka hiresaka aminareo. Saika hitsidika isan-trano aho, kanjo fitondrana ka tafakambana eto ianareo telo miaotra. Izay hevitrareo anefa dia hosoratako any aminrny rmpanolo-tsainar. Tsy nisalasala akory ingahy rantaolo fa niteny hoe raraka ny hevitro, sombinaiko, sady mandroso no mihemotra ny zaza ankehitrinyr. Taminrizany dia nampandry sofina fatratra aho rantaolo mandroso izy raha ny sivilizasionina no heverina. Ny fahalalana betsaka, ny fahadiovana fatratra. Ny ntaolo tsy nahavaky boky na nahay tenim-pirenena. Tsy azo dokafana ho nananm-boninahitra tahaka anrantananarivo , nanan-tokantrano ary fomba toy ny ankehitriny. Tsy azony nofy velively akory itony arabe migodana, trano vato sy biriky ngezabe, telegraphy, telefaonina, jiroelektrika, rano tafakatra anrantananarivo! Nefa kosa misy zavatra makadiry mahalatsaka ity taranaka ity aminrny taloha diaizao fifankatiavana, fahamarinana sy ny zavatra hafa koa izaho eny, tompoko, efa reko matetika taminareo ray aman-dreny izany, nefa ahoana moa no anaovanareo hoe rnifankatia noho ny ankehitriny ny razana? R rantaolo ny mamapalahelo, sombinaiko, dia tsy azo bataina ianareo hanatrika nyandronrny razana. Nefa kosa, azontsika harangaranina ihany izany fotoana tantely izany, raha manadinika ny ohabolana isika. Fehizay, ny ray aman-dreny tia zanaka, ka hoy ny razana rmamy ny fary fa mitarehin-kazo, mamy ny sira fa mitarehim-bato, fa tsy misy mamy tahaka an-drazanakar. Nyzanaka tia ray aman-dreny, ka fiteny malazany hoe kibo nitoerana, tsinay nifonosana, lamosi-nibaby, sns. Ny mpihavana dia nifankatia, ka hoy ny ohabolana rilay nanoroka afenana, ka tsy misy toa an- rahavana. Fandeferana no tiany noho ny ady, ka hoy izy rankaratra tsy misy olona ka aleo miady? Rtoy izany koa ny fahamarinana, fa ny tainromby voavadika aza tsy misy mpanangonar razokiny ny fahadiovam-pitondrantena koa dia nahagaga taminrny ntaolo, fa raha mbola 15 na 16 taona ny ankizy, ny zazalahy dia mbola nanao sanga an-tampony, ny zazavavy mbola tsy niharovola, izay fitondrantena hafahafa dia tsy fantany velively. Aiza ho aizanrizany kosa ankehitriny! Rasalasala ny mampalahelo ahy indrindra dia izao ny zaza ankehitriny dia tsy mahay teny malagasy. Banga makadiry be aminrny fahalalany izany rantaolo ny fanajana koa, sombinaiko, dia mampalahelo. Taminrny razana, fady izay hanerana ka tsy hanao rmbaylalanar. Ny ray aman-dreny sy ny zoky tsy azo ialohana na miteny na mandeha, na misotro rano. Raha voa poritra hanao izany dia manalady
Voly voatsangan-kiady ka izay mitady handrava izany dia jiolahy. Tak. 18 ampitahain-dratovo amin’ny tany voafaritra ho manan-tompo ny fitiavan-dranivo sy rasela ary tsarainy ho olon-dratsy izay mbola mikasa hampisaraka an’ireo mpifankatia ireo. Fomba entiny misakana an-drandrenja sy ilezoma tsy hanery azy hanao izay ahazoana an-dranivo ny fampiasany an’io voambolana io mazava araka izany fa ny lahateny ahitana adihevitra ifandresen-dahatra no ampiasana ity karazana mari- pizahoana ity. Ny voambolana toy itony mantsy no entina mamely ny mpifanandrina amin’ny tena satria ahafahana manaratsy endrika azy ireny 231.
Manampy izany, namela tantara lehibe eo amin’ny tantaran’i madagasikara izy noho ny tolona lehibe nataony tamin’ny 1929 izay niantsoantsoana ny fahaleovantena ho an’i madagasikara.167 koa tsy mahagaga raha toa fitiavan-tanindrazana goavana no hita ho misongadina ao amin’ny tantara. Koa eto dia i ravalo sy isolo no idealy amin’izay tolona izay tsy hanosika anareo vazaha anie akory tompokolahy no tarigetranay, hoy izy. Tsy hanamontsana ho tavilotra ny vilanibe nanatoana izahay. Ny takianay amim- pahendrena dia ny zo aman- tsatanay norombohanareo teo am- pelantana- dranavalona fahatelo avotry ny rafy lah 70
Raha mba nieritreritra ny hanatsara ireny zava-misy ireny isika, na ho tafiditra aza ny avy any ivelany, angamba mba ho nanano sarotra kely ihany, ary tsy ho raikitra hoenti-milaza ny zavatra tsy zarizary sy tsy afa-nivoatra ny teny hoe gasy raha nahita ny zanako revo tamin’ny lalao karatra aho, indray andro, dia tsy aritro ny tsy hanipy hevitra taminy ny hamelany io fanalana andro io, fa mba hitodika kosa amin’ny lalaon-drazana. Ny hany azoko taminy, dia niery ahy ry zareo no nanao izay nataony fa tsy nisy firehana mihitsy ho amin’ny akalan’andriatompokoindrindra. Volana vitsivitsy taorian’izay kosa, sendra nifanojo tami-mpandrafitra iray avy any ambositra aho, ary dia nampanao lakam-panorina voasokitra marqueterie , misy vatasarihina sy varinesy. Hatramin’izay, raha vao tsy manan-katao ny ankizy ao an-trano, dia ifandrombahana ny manao fanorona. Io toe-tsaintsika tsy tia manatsara izay ananan’ny tena io no mahatonga antsika ho mora revo amin’ny rendrarendra, ka handrombaka ny an’ny hafa. In fanagasiana, tak.41-44
R2 ny hasin’ny lakato sy ny do ao bejiro taloha fa ela tokony fa ho 70 tao zay nisy nahoda raiky atao hoe alivelo na fa onti any ataon-draha ana y ty renilahiko izay lovako henanikeo , ka lafa misy raha ataon- daty azy tsy teany raha mipetraky aminy reo, le lomay a y reke ka le misitriky an-dakato ao. A andesa osy ahifikifiky azy izay voho mety miboaky bakao rèke, bakeo mivola rèke te hoe falionareo lakato toy fa atoa ty misy anay. Ary nahitàha do bevata ty ao. Ka laha misy ty ondaty andesiny a y mangataky fitahia ndra mangataky fahasalamà zay manahaky ty marary, ty tsy mana a anaky mangataky anaky a y manao voady, le mahatoly iareo, azo iareo ty raha ilà iareo ka le manesy ty hafaliam-pony eo manday aòmbe, osy, akoho mainty. Izay ro nahatsapà fa masy lakato naho ty do a atiny ao io manintsy80 taona, ambohimahavelona 20 avrily 2013.
Izany fiainana anaty fahantrana izay mbola iainan’ny ankamaroan’ny malagasy ankehitriny izany no tian’ny mpanoratra haseho amin’ny alalan’ny rima mifanjohy. Tsy mety ho foana mandraka androany izany, fa manaraka ny vanim-potoana diavina hatrany, mitambesatra ao am-baben’ny olona maro koa. Tsy ny hitantsika amin’izao fotona izao ihany no nambaran’i nasolo tamin’ny alalan’io rima io, fa ny tamin’ny andron’ny fanjanahantany koa. Nanehoany ny fahavononan’ireo mpikambana v. V. S sy ny namany hanohitra ny fitondran- janatany sy hanohy izany tolona izany ny rima mifanjohy. Milaza izany ny ampahan- tononkalo eto toy izany koa ny v. S. Tsy dia niseho masoandro akory nefa efa-miari-tory, sady manomana olona sahy hiatrika ny tolona , in v. A, tak.12 manaraka izany, nitaterany betsaka ny zava-nanjo ireo tia tanindrazana malagasy sy ireo malagasy maro tamin’ny 1947 koa ity rima mifanjohy ity. Nanjohy ny olona teny ny fahoriana isan-karazany nandritra ny fotoana ela, ka nasesin’ny mpanoratra notanisaina, araka izany, ny zava-nisy. Vakio ange ny fitaterany azy eto e! Kanefa moa dia sahy a nisetra vava-basy sy tafondro ireo lehilahy a hitaky fahafana sy rariny b maty ! Maty ! Lany maty, an’a lina ny valiny b misy fasan-dapabe any moramanga d misy tsy hita na re fa an-tsirangaranga d misy toy ireny any anjozorobe 173 nasongadin’ny mpanoratra eo amin’ireo andalana maromaro ireo ny fahafatesan’ireo olona an’alina nandritra ny ady tamin’ny taona fito amby efapolo. Ankoatra izany, noventesiny tamin’ny antsipirihany ihany koa, ireo karazam-pahoriana sy fijaliana maro nahazo ny vahoaka. Tsy misy lehibe ary tsy nisy fanavahana fa samy niharan’ny famonoana avokoa. Nitosaka eo am-pon’ny mpanoratra ireo fihetseham-po vokatry ny fahafantarana ny tantara sy ny zava-nanjo ireo fianakaviany ry pely maitso, jereo tovana i .
Ara-tantara dia zanatany frantsay i madagasikara nanomboka ny taona 1896 hatramin’ny taona 1960. Ny tantara foronina ramose dia nanomboka ny novambra 1944 ary nifarana ny novambra 1947, izany hoe tafiditra tao anatin’ny vanim- potoanan’ny fanjanahan-tany.
Ny fahaiza-mikirakira ny teny compétence linguistique ity fahaiza-manao ity dia mifototra amin’ny rafitra sy amin’ny hevitry ny teny, izany hoe, ny fitsipiky ny teny26, ilaina izy ity mba hampahazava sy hahatafita ny zavatra ambara. Zavatra telo no tena misongadina amin’izany ny hairaha ara-drafitra compétence structurelle araka izay maha rafitra azy izay dia ny fomba fanoratra sy ny fitsipika izay ahitana ny rafitry ny teny, ny hevitra ara-drafitra sy fitodika, ny sokajin-teny no ifotorana. Ilaina izy ity mba tsy handiso ny zavatra ambara ary mba hanavaka ny am-bava sy an-tsoratra. Ohatra an-tsoratra tsy misy, samihafa karazany sy samihafa tsy mitovy am-bava tsisy, samihafa tsy misy fomba anavahana azy afa tsy ny hevitra ambarany
An-dafy, fa tsy misy ecole pastorale natokana ho an’ny laika. 15 nohazavainy kosa anefa, fa tsy te hanao asana mpitandrina izy, saro-pady aminy io asa io satria, miantoka fiainan’olona, anaovan’andriamanitra ampamoaka manokana, vava sy teny no tena miasa betsaka ao ka ny vava mety mihoatra ary ny teny mety diso. Ny mpitandrina dia mpitaiza fanahy, mpitsabo fanahy, mpanabe, mpampianatra, ka raha tsy mahatanteraka ny asany araka izany izy dia baiboly rovitra no anarany. Rehefa vita io fianarana io dia nahazo ny maripahaizana b. E izy. Ny volana oktobra 1964 hatramin’ny volana jolay 1967, nianatra tao amin’ny insrfp ampefiloha izy. Izay rehetra izay ny fianarana nataony tany an-tsekoly, fa tahaka ireo zoky teo aloha, ohatra, i jean joseph rabearivelo, i charles rajoelisolo, dia nampiana-tena koa izy, mba hahafolahany ny teny frantsay. Namaky boky maro tamin’io fiteny io izy, ohatra, lagarde et michard xixème siècle, la littérature française sy ny maro hafa. Niezaka nifanerasera tamina mpampianatra vazaha frantsay. Niditra ho mpikambana tao amin’ny centre culturel albert camus ary isany niara-niasa betsaka taminy indrindra i bertrand hostie misahana ny serasera tao teo amin’ny famoahany ny bokiny izay nosoratany tamin’ny teny frantsay. Nanana ny anjara toerany lehibe teo amin’ny fiainany sy ny fanabeazana ny fialamboly. Nentiny nanatevina ny fahalalana efa nananany ireny.
Araka izany ny zava-miseho eo anivon ny fiarahamonina dia vokatry ny fiaraha- miasa eo amin ny singa tsirairay mandrafitra ilay fiarahamonina. Koa raha handinika ny fiarahamonina iray dia tsy maintsy fandalinana mifototra amin ny fijerena faobe ny tontolo iray fa tsy jerena mitokana. Izany hoe; raha handinika ny fiangonana ôrtôdôksa izany izahay dia mila mijery ny tontolo faobe, sy mijery ireo singa tsirairay mandrafitra azy, satria ireny rehetra ireny mitambatra no maneho ny firafitr’io fiarahamonin’ny ôrtôdôksa io. Na dia anisan ny teboka nanan-danja teo amin ny tantaran ny antrôpôlôjia aza ny haitsikera araka anjara asa dia tsy vitsy ireo nitsikera azy noho izy ireo mionona fotsiny amin ny zava-misy teo amin ny fiarahamonina nanaovana fanadihadiana, izany hoe; tsy nijery zavatra hafa ankoatra ny zava-nisy hita nandritra ny fotoana nanaovana ny asa fikarohana. Araka izany dia nisy ireo mpikaroka izay niezaka ny hiala amin izany ka niezaka ny hijery ny fiarahamonina amin ny lafiny mitety vanim-potoana. Antsoina hoe anthropologie dynamique ity fomba fikarohana vaovao ity izay taorian ny ady lehibe faharoa.
Fototra. Ireo mpianatra nahatapitra ny dingana rehetra tato amin’ity ambaratonga ity izany, dia ny fahaizana mamaky teny sy manoratra no mety hanavanana azy kokoa. Na izany aza anefa, dia misy taranja ffmom fanabeazana sy fampianarana ny maha olo-mendrika , omena lanja ihany koa mandritra ireo dingana rehetra. Koa aorian’ny fampianarana ny taranja ffmom, ny mpianatra dia hahalala sy hiaina ny fitsipi-piainana momba ny fahaizana mitondra tena eo anivon’ny fiarahamonina. Hanana toe-tsaina mitsikera ny tsy fitoviana sy ny tsy rariny, ary hampijoro ny marina. Hahafantatra ny zo ananany sy ny andraikitra tokony hosahaniny. Hanaja sy ho tia ny fianarana izay ataony mba hananany toe-tsaina tia karokaroka, toe-tsaina mivelatra. Hanana fahazarana ho olom-pirenena vanona sy mendrika eo anivon’ny tontolo iainana. Raha dinihina ireo tanjona ireo, dia mifandrohy amin’izay voalaza ao amin’ny hafatry ny mpanabe avokoa. Efa mpampianatra mpanabe tany amin’ny sehatry ny fanabeazana ambaratonga fototra mantsy ny mpanoratra. Koa tsy mahagaga raha volazany ao anaty asa sorany ireo tanjon’ny fampianarana ireo. Fa misy ampahany amin’ireto tanjona hita ao amin’ny fandaharam-pianaran’ny ambaratonga faharoa fototra ireto koa ny resaka ataony. Ao amin’ny ambaratonga faharoa fototra iia
Ry dobo mavany any tritriva ry feo re lavitra antsiva ry diavola-misoko takariva mba rotsirotsio ny saina an-tany, ny tahony angamba no mety ho maina, ny fakany kosa dia mbola any ihany. Tahaka an’izany ny foko, ralala, satria tsara hafatr’i dada sy neny, ka tsy mba mahazo mandositra miala, tsy mety mivadika ny efa nekena
Izany, dia lasa fanehoan-kevitra peta-toko no ho hita ifandimbiasan’ny olona tsirairay eny ambony sehatra. Na kosa, tsy miova amin’ireny zaza mankalaza ny hazo noely ireny, ka mifandimby manao tsianjery eo anatrehan’ireo ray aman-dreny ara-pinoana miseho, miteny, miala; andrasana koa izay hanaraka izany foana no atao mandra-pahatapitry ny fotoana, ka lasa mimenomenona amin’izay ny olona mijery an’izany satria tsy mazava aminy, hono, ny lohany sy vodin’ilay zavatra aseho azy; toa hoatra tsy misy fifandraisany tamin’ny teo aloha ny zavatra mitranga aty aoriana. Akory ny fahagagan’ny maro, fa misy indraindray fe- potoana maha-banga ny sehatra tsy ahitana olona mandalo. Manjary miteraka tabataba izany, na koa alaim-panahy miresaka zavatra hafa ivelan’ny fampisehoana ny olona. Angamba izany no antsoina hoe sehatra mangatsiaka koa raha mangatsiaka izany ny sehatra atrehin’ny olona, dia ho ketraka mora fotsiny ny hetahetany izay maniry te-hijery fampisehoana. Tsy izany anefa no tadiavin’ireo mpanao tantara tsangana manainga fototra, fa ny mifanohitra amin’ireo voatsikera eo ambony ireo. Koa mitaky finiavana sy fikirizana avy amin’ireo mpanatontosa ny fahafehezana ny sehatra tsy tanteraka izany hafanan’ny sehatra izany raha tsy mahafehy ny sehatra ny mpilalao an-tsehatra; ary tsy hahafehy ny sehatra koa ireo mpilalao an-tsehatra raha tsy mahay mandrindra ny mpandrindra an-tsehatra; tsy ho afaka hanatsara ny fandrindrana an-tsehatra indray ny mpandrindra raha tsy marihin’ny mpanoratra piesy mazava tsara amin’ny piesy izay soratany ny fomba fampiasana ny sehatra sy ny seho isan-karazany mifanesy ao. Raisintsika ohatra anankiray ny tantara voalohany ao amin’ny tahirin-kevitra, nampitondraina lohateny tandrema koa ty afara 78, izay ahitana fanamarihana nataon’ny mpanoratra piesy hanazavany ny seho sy fampiasana ny sehatra ao amin’ny fizarana -i seho 1 miditra sehatra i mbehosoa ka milanja angady pejy 1 mody misoroka amin’ny angady eny ambony sehatra izy pejy 1 seho 2 miditra sehatra i clovis, mandalo ka tafaresaka izy roa pejy 1 atsaton’i mbehosoa ny angady eo an-tanany pejy 1 mivoaka ny sehatra ka manao dingan-dava i clovis pejy 2 manohy kely ny asany i mbehosoa alohan’ny hodiany pejy 2 lasa mivoaka ny sehatra milanja ny angady i mbehosoa pejy 2 noho ny fisian’ireo fanazavana avy amin’ny mpanoratra piesy ireo ary, dia mora amin’ny mpandrindra an-tsehatra no manatanteraka azy an-tsakany sy an-davany amin’ireo
Tsy afa-miala amin’ny olombelona ny haratsiana, azo lazaina hoe tandra vadin- koditra eo amin’ny fiainana izy io. Tsy mitovy fomba fijery sy fisainana ny olona ; ny mahafaly ny iray mety manorisory ny sasany, ny mampihomehy ny sasany mety mahatezitra ny hafa, ny fahorian’ny andaniny mety ho fifalian’ny ankilany, sns. Izany tsy fitovian-tsaina izany no mampisy ny fifanafintohinana. Maro ireo fomba fiteny aterak’izany eo amin’ny fiainana andavanandro. Tsy ho voatanisa anefa ny zava-misy eto an-tany, tsy ho voatsimpona na oviana na oviana ireo karazana fomba fiteny fanehoan’ny olona ny fahatafintohinany amin’ny hafa satria miankina amin’ny tsirairay izany. Ireto fomba fiteny manaraka ireto
Tsy misy lasitra iombonana akory ny bika aman’endriky ny sekoly fa samy manao izay tiany hanaovana azy, saingy tsy maintsy atao ao an-tsaina ny fanajana ny zo maha olona ireo ankizy mpianatra ireo izay mahasarotiny ny foibem-pampianarana tokoa. Ho an’ity lisea f. J. K. M ity dia azo ambara fa manaraka ny fenitra fanorenana sekoly ny fananganana azy ireo eny fa na ireo efitrano somary tranainy izay niorona voalohany aza, satria misionera anglisy no nanorina azy voalohany araka ny efa nolazaina teny amin’ny tantaran’ny sekoly. Noho izany, mateza sy tsara ny rafitra ny trano, ary mbola mijoro ao mandraka ankehitriny aza ireo trano ireo, ary tena mbola miasa tokoa. Ankehitriny dia vazaha frantsay indray no manampy ny sekoly, ka tsy latsa-danja fa tsara rafitra ihany koa ireo lakilasy ireo, izany hoe manaraka ny fivoaran’ny fomba fanorenana trano amin’izao fotoana izao dia ny fampiasana ny béton hanamafy sy hampateza ny trano sekoly ho dimbiasan’ny taranaka marobe. Indro, aseho eo ambany amin’ity fafana manaraka àry ny bika aman’endriky ny lycée f. M anjozorobe, izay ahitana trano sekoly telo.
Fiheverana ny taranja samy manana ny fiheverany ny taranja malagasy tokoa ireto mpianatra rehefa nohadihadiana. Tao ireo nanana olana tamin’ilay taranja amin’ny amin’ny maha taranja literera azy, ny an’ny sasany indray amin’ny maha taranja malagasy azy, ary amin’ny maha taranja efa hita tamin’ny taon-dasa azy.
Miezaka manakatra ny tonga lafatra hatrany ny mpanoratra mba hahafaly ny olon-tiany. Tsy mitsahatra mikaroka ireo teny entiny mandresy lahatra sy mambabo fo izy hisian’ny hafaliana eo am-pihaonana. Izay endri-pifaliana izay no fonosin’ny tsoraka , eto. Amin’ny fiainana beazina ny tanora hahay haneho ny fihetseham-po eo anatrehan’ny toe-javatra miseho eo amin’ny fiainam-pitiavana. Fihetseham-po midadasika amin’ny lafiny maro no nampiasan-dratsimba georges ny tsoraka. Manampy betsaka azy hamosaka ny hevitra tiany ho tonga
Raha tsorina dia milaza endri-pahoriana lalina ny fampifanatrehana ny fahorian’ny tena sy ny fifalian’ny hafa. Raha ny hevitr’olombelona mikasika izany dia toa miangatra ihany ny fiainana, izay lohatenin’ny tononkalon’i nampoina rahateo. Manan-kambara koa ny mpanoratra toa an-dry rado, raha miventy izany ziogan’ny fahantrana mitambesatra amin’ny zanak’olombelona izany, ao amin’ny tononkalony ady ny tenako foana no fanin-tsigara mamono eritreritra andro aman’alina mitady hamily ny lalan-tantara kinanjo vao mainka nihitsoka lalina. Ny hasahiranako heveriko ho nofy hay marina tsy azo natao an-kisasaka ny hahiazako anefa tahaka ny fofy ny voloko maitso dia he ! Fotsy sasaka. Alina andro matory ny zanako izaho kosa safotr’ireo adin-tsaina inona indray no horangotin’ny tanako ho sakafon’ireo rahampitso maraina ? Arafitro anatin’ny ali-mangidy izay valin’ady handreseko ny fiainana tsy hotrosaina, iry ndeha hamidy iretsy miandry raha azo itarainana. D’izay vao nikipy ny masoko ankiroa kinanjo, fa tonga sahady ’lay andro maraina nanery ahy hifoha. O ! Mipaika sahady ilay oran’ny ady 51 rado
Nanohitra ny fanjanahan-tany. Nandray anjara tamin’izany i harioley. Ny fitondran-tena kristianina, ny fihazonana ny maha malagasy, fa tsy ho sondriana amin’ny rendrarendran’ny vahiny no tena nimasoany. Niezaka nampivoitra ny zava-mahory nianjady tamin’ny vahoaka madinika izy. Ato amin’ny fizarana faharoa no hanadihadiana ireo hevi-dehibe novoiziny ao amin’ny asa sorany.
Inona kosa ny zava-baovao? V fijerena ny lafy ratsin’ny hevitra sy ny fandravonana izany. F inona no anarana mifanaraka amin’izany dingana rehetra izany ? V tohan-kevitra tsipa-kevitra ravon-kevitra f mizara firy eto izany ny asa? V mizara telo f mitadiava àry tenina mpandinika hampiharantsika izany? V ohatra fototra iray tsy mampandroso ny firenena ny fahatahorana ny tsiny sy ny tody tohan-kevitra antony mampahantra ny firenena malagasy ny tahotra ny tsiny sy ny tody tsipa-kevitra lalana iray mitondra ho amin’ny fandrosoan’ny malagasy ny finoana ny tsiny sy ny tody ravon-kevitra ny tokony hataon’ny malagasy manoloana ny finoana ny tsiny sy ny tody. F ankoatra izay, tsy maintsy fanakianana na fanaratsiana foana ve no atao amin’ny olona rehefa maneho hevitra? V tsy voatery, fa mety famenoana izay tsy feno. Misy mantsy ny olona rehefa maneho hevitra, dia manizingizina ny heviny ho marina tsy misy anampiana, kanefa tsikaritra ho misy banga. F mety ahoana koa izany no atao, rehefa manao fitsikerana? V manohana ny heviny, avy eo mameno ny tsy ampy, ary farany manambatra ireo.