Nalehanay ilay toerana. Tsy nisy nihodivitra izay noteneniny, io eo tokoa! Lohasaha mavamavana toy ny kindriandriana. Raha mpandalondalo fotsiny, itompoako tsy hanam-po mihitsy ny fisian’izy io eo hitako ihany ilay tany nahavelomako! Hoy izy nientanentana aok’izany. Dia nikodiadia nitambalana nankany amin’ny ela indray ny resakay. Tsy angano angano toy ny fanarabirabiako tany aloha intsony, fa toy ny natrehan’ny masoko ny zavatra rehetra notantarainy. Verivery hatramin’ny saiko ka saika hadinoko hatramin’ny hanjo anay mby hiraraka hamonto tany ny haizina dia aiza ity toerana handriantsika, fa ny andro ity ho alina! Hoy aho tsy tafatombina aza manahy ialahy, hoy izy, fa atsy ambadika kelin’itsy havoana itsy no misy ny tanàna. Tsy maintsy misy olona fantatro ao. Nitsakana ilay riana misasasasa, dia indro namikiviky ny tongotra nanitsy nananika avy hatrany teny amin’ilay havoana notondroiny. Karao-bato mitsitokotoko no nodingadinganina. Nihavelom-bolo hatrany i benja misy zavatra nafeniko etsy akaikin’iretsy kirihitr’ampanga iretsy, hoy izy nanondro teny ho eny, ka asa na mbola ao ihany izay! Avelao ho any izany, hoy aho sorena, fa mbola maika isika! Zavatra tsy mbola azo antoka ve no handaniana andro ; tsy izay toerana hivantanana eritreretina! Mba tsy namaly ahy izy. Samy nanala izay ho afany. Nihoarana ilay tendrombohitra. Efa nanantena fatratra hamantana tanàna kely ny masoko roa, kanjo inona akory no teo! Nitobaka ny hakiviako. Mba vasoka tery koa izy! Vohitra haolo dia haolo an-keviny tsy nodiavin’ny tongotra ampolompolony taona ity manoloana. Samy nangaihay sy nikarikary toy ny kary an’efitra teo izahay roa lahy. Rehefa notomorina akaiky kokoa, hay nafenin’ny kirihitra sy lobolobo tao ireo sombin- drindrina vitsivitsy sisa tsy voaongan’ny ela! Aoka fa tsaroako amin’izay! Hoy izy nahatadidy. Hay noravan’ny miaramila sy nodorany ny tanàna, ka izany no naharingana ny mponina teto! Rafitra nitanisa ny nafitsok’ireo mpanani-bohitra sy ny nandrobany fonenam-bazaha tamin’izany andro izany indray izy. Toa nidona fotsiny teo amin’ny ampongan-tsofiko ireny ; izay trano isitrihan’ny lohako rahalina no nahaverivery ny saiko. Mbola nihodinkodina teo aho. Dia tambolimbolin-tsetroka teny ambadimbadiky ny hazo teny no iry voasingotry ny maso. May ny endim- boanjoko. Niantoraka teny koa saina aman’eritreritra manontolo, narahin’ny tongotra efa dodona dia dodona. Tsy noraharahiana intsony izay tevana sy alaala notetezina, fa izay ahatrarana ny tanjona no noezahina tery ho ery indrindra ilay toerana nahavoatifitra ahy! Hoy izy nanondro vodihazo iray. Maromaro izahay no nandositra avy etsy an-tanàna, saika hamonjy itsy ala kely itsy. Tsy maintsy nalefa aloha moa ny zaza amam-behivavy ; tratra aoriana aho ka voan’ny tifitra variraraka nataon’ny mpanenjika tery ampita! Asa izay ry zareo na mba afaka ihany na firy koa no ringany! Na ny tena aza hila hitsangam-bolo toa mbola mahita eny ny setrasetran’ny mpanjanaka. Nanary dia ny eritreritro ireny. Vao mainka nahavelom-bolo ny nahatsinjovana mpantsaka teny an- dohasaha teny. Notanarahina ny lalany niakatra am-bohitra, dia indro nipaka tanàna kely nony farany. Ingahibe iray nidogaika nilaozan’ny taninandro hariva teo amboditrano no novantaninay. Nandray tsara anay izy raha vao nilazanay fa vahiny avy lavitra nikasa hamangy havana teroa amin’ny vohitra haolo teroa andafy andrefana izahay ianareo lehiretsy ity an-tanàna, ka horoahana ve! Hoy izy. Ny trano handriana somary teritery ihany, nefa isika ve omby ka hifanoto, fa atao eo izay mety! Naka toerana nitorovoka teo anilan’ikaky aho nony vita ny fifanatsafana fohifohy. Izay vao afaka ny tebitebiko. I benja kosa mbola liana hamantatra ny teo an-tanàna, ka indro nisary nitady rano hosotroina. Nisarika an’ikaky hamohafoha ny fahininy ny anton-dianay mahatsaratsara vahiny nanitsaka ny vohiny ary tafatafa amin’ny mandrezatra taona moa ka dia ny tany ambadik’imanareza no nahazo avara-patana rava tamin’ny 47 io tanànanay io, hoy izy. Sahabo ho roapolo tafo teo ny trano niorina teo. Lehilahy madi-doha izay no nitarika ny fikomiana teto. Ny hikapa ifotony ny voanjo tety no fikasany, ka na dia somary bibibiby fihetsika aza izy, natoky azy ny olona. Saingy nisy mpamadika taminay! Sarona mialoha ny tetik’adiny ka sorona ny rehetra!