Na mandoro ala? Eo no anazavana amin’izy ireo fa ohatra niseho tamin’ny toeran-kafa io naseho io, fa manana ny safidy tokony hifanarahan’izy ireo koa izy ireo araka ny fisehoan- javatra misy eo an-toerana. Marihina fa tsy voatery ny mpanao tantara tsangana manainga fototra no mamaly ny fanontaniana avy amin’ny mpijery, fa asainy valin’ireo mpijery sasany aloha, vao izay valiany ihany raha tsy misy maha-voavaly azy. C tonga amin’izay ny fotoana ahatsapana fa mazava amin’ny fokonolona ny tian’ny tantara havoitra; dia miroso amin’ny fiangaviana ny mpihjery amin’izay, hametra- panontaniana amin’izay manitikitika ny sainy na mbola manjavozavo aminy ivelan’ny tantara ny mpanao tantara tsangana manainga fototra. Koa eo no ahitana ireo manararaotra mametra- panontaniana amin’ny tsy fahalalany ny teo-java-misy amin’ny fiainana andavanandro; ao ny sahirana te-hanamari-pototra ny tsaho izay mahazo vahana ao an-tsainy. Marihina etoana, fa isaky ny fampisehoana ataon’ireo mpanao tantara tsangana manainga fototra dia atrehin’ny tekinisiana na ny mpiara-miombon’antoka misahana ny asa mifanaraka amin’ny votoatin’ny tantara lalaovina. Noho izany, dia ry zareo no asaina mamaly ny fanontaniana avy amin’ny mpijery. Na dia efa amin’ny dingam-panontaniana ivelan’ny tantara aza no ametrahan’ny fokonolona ny fanontaniana, dia mbola ny tantara izay niaraha-nijery teo ihany no mbola alain’ny mpamaly fanontaniana hanohanany ny fanazavany. Tsy manazava antsipirian-javatra manko ny tantara lalaovina, fa fanehoan-javatra mifono torohevitra sy anatra ihany no mibahan-toerana, izay entina anitsiana ny tsy fahalalana sy ny fahadisoam-piheverana. Izany toetoetry ny tantara izany no mahatonga ny olona sasantsasany hiada-pahazoana no sady ahitam-pisalasalana kely alohan’ny hanapa-kevitra. Tsy mora anefa ny fampandraisana anjara ny mpijery amin’ny adihevitra entina amaranana ny fampisehoana, fa mila fahaizana sy fahakingana avy amin’ny mpanatontosa ny fanatanterahana ny tantara tsangana manainga fofotra koa. Io no ahalalana na mahasarika olona na tsy mahasarika ny tantara avy nolalaovina teo nody ventiny ve ny rano nantsakaina sa sira latsaka an-drano? Tsy ho azonao terena mihitsy izy ireo raha tsy te-hiteny, fa ny ataony no tokony ho fantatra mialoha. Izany hoe, tsy hiteny velively izy ireo raha heveriny ho zavatra tsy dia ilaina amin’ny fiainana andavanandro na tsy mahakasika azy no naseho teo. Izany toe- javatra izany no mitaky fanomanana mialoha alohan’ny fantontosana. Tsikaritry ny biraom- paritra momba ny fanabeazana afrikana izany, ka nilazany fa manomboka amin’ny fotoana tianao hanomanana ny fampisehoana iray ny fanombanana. Alohan’ny hanomananao io asa io, dia tsy maintsy mametraka fanontaniana vitsivitsy ianao sahala amin’inona ny vokatra tiako ho azo? Inona no azoko atao mba hanatratrarako tsara ny tanjona kendreko?93 ny fahatsapan’ny mpanoratra piesy ny fahasarotan’ny fandresen-dahatra mihitsy no tsy iononany amin’ny fitanisana fotsiny ny olana sy ny vahaolana ao anatin’ny piesy soratany. Fantany fa ny olana izay tsy mazava ny antony nampiforona azy dia ho sarotra ialana mihitsy. Arak’izany, dia asongadiny mialoha ny nahatonga ilay olana; avy eo ny fisehoan’izany olana izany; ary faranany ny fiantraikany eo amin’ny fiainana. Fa ny vahaolana sy ny anatra kosa, dia manaraka mora fotsiny rehefa mazava tsara ireo voalaza teo aloha ireo. Horaisintsika ohatra ilay tantara izay mitondra ny lohateny tandremo koa ty afara 94 ny niteraka ny olana dia ny fikatsahan-drabary mianakavy vola isan’andro, hanaranam- po sy hanaovana aingitraingitra; ny zavatra niseho tamin’izany dia ny tsy fanajana ny lalànam-panjonoana sy ny fanimbana ny teoram-ponenan’ny hazandrano; ny fiantraikan’izany ary, dia tsy nahita haza intsony izy ireo; raiki-trosa tamin’ny mpanangom-bokatra rabary mianakavy; niakatra ety an-tanety ny ranomasina ka lena ny tranon’izy ireo noho ny fanimbana ny vatohara; lasa tafiditra any anaty ranomasina koa ny trandraka noho ny fandoroana ny ala. Na dia mampihatra io tetika matipaika hoentina handresen-dahatra ny mpijery io aza ny mpanao tantara tsangana manainga fototra, dia tsy arosony amin’ny endrika kabary lava ireny, izay efa mahazatra ny sofina, fa tanterahiny ao anatin’ny an-kolafim-pihetsika sy fomba ahafahana manohina ny fon’ny mpijery. Izany angamba no nahatonga ny biraom- paritra momba ny fanabeazana afrikana no nampitandrina fa tsy mijanona amin’ny kabary ihany ny hafatra atao amin’ny tantara tsangana. Ny lahatsoratra dia afaka mitondra hafatra, nefa raha ny fomba entina mandefa ny hafatra io no tsy maharesy lahatra, dia tsy ho azo ny hafatra. Tsy maintsy katrohina alohan’ny rehetra ny fietanam-