Dia nidina niala avy teny ambony dongona izy. Mbola nirefodrefotra indray ny tehaka sy ny horakoraka. Dia niaraka izy sy ny dokotera raveloariseheno. Teny an-dalana dia nividianany lobaka sy pataloha roa avy randria. 940 niresaka sy mba namalifaly azy teny ambony aotomobilina i dokotera efa maloto ka mila soloina ny akanjonao, hoy ny vadin’i dokotera. Ireto ny lobaka sy pataloha ho anao ary omeo ahy ireny aminao ireny hosasako. Ny ampitso maraina rehefa nikasa hanasa ny akanjo ramatoa, dia hitany ka nalainy ilay poketra voafono lamba tsy lena nasisika tao anelanelan’ny akanjo sy ny lamba nisy ny anarany. 945 tsy ampy iray volana akory, taorian’ny fampielezan-kevitra momba ny fifidianana ny kandida ravoahangy tany ambatondrazaka, dia niely vetivety eran’ny tanàna ny vaovao nolazain’ny radio momba ny fikomian’ny vahoaka malagasy izay nanomboka tao moramanga nisy ny toby miaramila frantsay anankiray. Ny fikomiana tamin’ny 29 marsa 1947 io voalaza io ! 950- toa kaodikaody be ihany ny olona nivezivezy tao an-tanàna. Dia samy nifanontany daholo izy rehetra, kanefa tsy nisy akory anankiray nanatrika tany, ka dia vinavina fotsiny no re tetsy sy teroa. Andro vitsivitsy taorian’izay dia nampihorin-koditra ny nandre ny fivezivezin’ny aotomobilina maro nitondra miaramila. Natory tsy rangaranga daholo ny olona tany am-pandriana, tany an-tranony avy dokotera raveloariseheno, hoy ny teny mahery narahin’ny famakiam-baravarana, indray 955- maraina izay. Mivoaha izao ankehitriny izao ! Nentin’ireo miaramila ireo nanaraka azy dokotera raveloariseheno sy randria marc. Efa nisy lamasinina niandry teo amin’ny gara. Ilay wagon fahatelo farany efa nisy olona telo, no nampidirana azy mianaka narahin-tosika sy daka. Tao ambatondrazaka dia olona am-polony maro no efa niandry teny amin’ny gara, anisan’ireny 1000- ny profesora- assistant rafaralahy vincent midina daholo ialahy isany ! Hoy ny teny naverimberin’ny miaramila maro. Tositosika , toto vodibasy, ompa vary raraka, izay no fihetsika henjana nataon’ny miaramila folo mahery, frantsay sy malagasy, teo amin’ny fampidirana ireo olona ireo tao anaty wagon, dia irony wagon mihidy tsy misy varavarankely fitondrana omby irony. 1005 tany vohidiala dia olona telopolo eo ho eo angamba, nentin’ny camion avy naka azy ireo tamin’ny tanàna teny andrefan’alaotra. Dia nampidirina daholo tao anaty wagon koa izy ireo. Andilanantoby, andaingo, morarano, marovoay dia samy tanàna nandraisana olona notsongaina efa niandry teo amin’ny gara. Angamba tsy latsaka ny 150 no isan’ny olona noraofina sy nifanizina tao anaty wagon telo. 1010 vao niala an’ambatondrazaka, dia hiram-pivavahana rano fotsiny no re noredonin’ireo olona nosamborina. Indraindray dia niavaka ny fanakoakon’ny hiran’ny mdrm madagasikara, tanindrazanay nosy sarobidy, masina tokoa lovasoa nomen’ny razanay taloha 1015- maty ho anao no tena lazanay ! Efa hariva ny andro. Tsy azon’ireo olona, mifanizina tao anaty wagon maizina veroka akory ny toerana nijanonana farany. Akaikin’i moramanga io toerana io. Tsy ampy adiny iray akory no nijanonana dia nirefodrefotra tsy an-kiato ny tafondro, 1020. Mitrailleuses sy ny grenades, nanapotehana ireo wagon sy ny olon-drehetra tao anatiny. Antsoantso, kiakiaka sy toloko no re tao anatin’ny fofom-banja. Nony afaka kelikely foana, dia tsy re intsony izany ! Fa tsy mbola nanam-pitsaharana kosa ny firefodrefotr’ireo basy sy tafondro mahery vaika. Ra nijininika no nivoaka tamin’ny hirika rehetra eran’ny vatan’ny wagon.