Niato matetika aho teny am-pandehanana fa sempotra, tsindraindray aza potraka fa tsy nahafahatra ny tongotra raha sendra tafintohina, kanefa natosiky ny fitia te hamaly faty ka nandeha foana. Torimason-jaza ny an’i pendo ka tsy reny akory na ny nandehanako na ny niverenako. Rahefa avy naka aina kelikely aho dia nofohaziko izy marary indray angaha dadatoa? Hoy ny fanontaniany avy hatrany. 60 alarobia 20 aout 1969, iv lah 3988 eny, anaka, hoy aho. Mandehana anaovy ranomboafotsy mahamay aho, ary tapohy zavatra kely. Fanahy iniako mihitsy ny namohazaho an’i pendo hataoko vavolombelona any aoriana, raha misy ilana azy, nefa koa tsy dia zavatra namboarina akory ny fangatahako, fa tena trotraka marina aho nony tafaverina tato an-trano ary nahoana no niandry ela dadatoa vao namoha ahy? Hoy pendo nitondra ranomboafotsy efa niantso ihany saingy tsy renao, hoy aho tahaka ny nahare feon’olona niantso ahy tokoa lahy aho, hoy izy. Nataoko ho nofy anefa tsy ela akory dia natory soa aman-tsara aho fa sady nahazo hafanana no falifaly nahavita zavatra. Ny ampitso dia nirahiko hankeny an-tsena pendo hividy zavatra samihafa mbola misy ovy ao ry dadatoa ka haninona indray no hividy? Hoy izy nahare aho fa vao nahatonga rabary, hoy aho ka aleo manararaotra. Tsy ho simba koa tsinona iny fa ho tahirizina tsara. Ny tena antony nanirahako an’i pendo dia ny hihaino izay resaka mandeha fa tsy ny hividy zavatra loatra. Ary izany indrindra no nasaiko nandalovany teny amin-drabary, satria tao amin’ny trano fivarotan- drangahy io no fipetrapetrahan’ny olona maro sy fiparitahan’ny resaka tsy nahita hena vaovao aho ry dadatoa, fa kitozan-kena efa afak’omaly no ireto nentiko ireto, hoy izy raha vao tafaverina fa nahoana? Hoy aho. Lany sahady ve ny hena nefa tsy dia mbola atoandro tamin’iny ianao nandeha iny? Tsy izany fa mbola tsy namono omby ry zareo, hoy izy hay! Hoy aho nody tsy taitra nefa efa falifaly sahady anakampo angaha tsy ataon’i dadatoa tsy loza no lazain’ny olona. Nisy izany vazimba izany, hono, tonga namosavy ny omby rehetra eto an-tanàna, ka tsy azo vonoina ho hanina ny omby, ary tsy misy afa-tsy itony kitoza itony any amin’ny mpivarotra. Inona ange izany vazimba izany ry dadatoa? Olona sa biby? Olona, hoy aho. Olona fohy kely, hono, fa izaho koa mbola tsy nahita ary maninona izy no ratsy fanahy tahaka izany? Hoy pendo. Izao manjary tsy mihinan-kena ny olona! Asa, hoy aho. Ary mahagaga ahy izany hoe misy vazimba izany hoe, satria araka ny fantatra dia efa lany tamingana izy ireny, ka isalasalana raha mbola misy taranany mbola misy fa dadatoa angaha no tsy mahalala, hoy pendo. Fa ilay rangahy niresaka teo amin- drabary nividianako zavatra dia nilaza fa ny masony mihitsy no nahita izany vazimba izany. 61 alakamisy 21 aout 1969, iv lah 3989 angamba marina, raha toa nisy nahita, hoy aho. Fa ny ombin’iza avy, hono, no namisaviany ny omby rehetra eto an-tanàna, hono, hoy pendo, fa saingy ny an’ingahy rainijery no tena voa mafy fa sady mandoa no mivoa-drà. Nolazain’ilay rangahy iray izay koa, fa toa hoe nisy dimy no maty. Nihomehy fotsiny aho nahare ny notantarain’i pendo. Fantatro tsara mantsy ny fanitaran-javatra ataon’ny olona rahefa miresaka sy mitantara, indrindra fa ny ety ambanivohitra. Ary faly koa aho nahalala fa nahavoa ny tetiko fa izao, ho’ aho no mahagaga ahy ry dadatoa, hoy pendo ny an’ny olona rehetra izany marary sy maty daholo ny omby, nefa ny antsika tsy mba maninona! Sa tsy mba ratsy fanahy amintsika ny vazimba? Nanana ombivavy nampinono tokoa mantsy izahay tamin’izany. Ary taitra kely ihany aho nahare ny tenin’i pendo fa sao dia hampieritreritra ny olona tokoa raha tsy maninona tsy maninona ny ombinay.