Teny fampidirana 1 0.1. Ny sehatra nirotsahana 1 0.2. Ny anton’ny safidy 1 0.3. Ny zava-kendrena 2 0.4. Ny lohatenin’ny asa fikarohana 3 0.5. Ny petraka olana 3 0.6. Ny petra-kevitra 4 0.7. Ny fomba nanatontosana ny asa 4 0.8. Ny olana sy ny vahaolana 5 0.9. Ny haitsikera nampiasaina 5 0.10. Ny drafitra sy ny fetran’ny asa 6 fizarana voalohany ny fiainana nanefy an’i di. Ho mpitolona 8 toko i i di. Amin’ny maha olon-tsotra azy 9 1-1. Ny tanindrazany sy ny loharano nipoirany 9 1-1-1. Ny tanindrazany 9 1-1-2. Ny ray aman-dreniny 10 1-1-3. Ny iray tampo aminy 11 1-2. Ny fiainam-pahazazany 12 1-2-1. Ny fanabeazana azony 12 1-2-2. Ny kilalao fanaony 13 1-2-3. Ny sokajin’olona nifanerasera taminy 14 1-3. Ny fiainam-pahatanoran’ny mpanoratra 15 1-3-1. Ny sekoly nianarany sy ny mari-pahaizana azony 15 1-3-1-1. Ny sekoly nianarany 15 1-3-1-2. Ny mari-pahaizana azony 17 1-3-2. Ny asa sy ny andraikitra nosahaniny 18 1-3-2-1. Ny asany 18 1-3-2-2. Ny andraikitra ara-piarahamonina nosahaniny 20 1-3-3. Ny fialam-boly fanaony sy ny fomba fijeriny toe-javatra 21 1-3-3-1. Ny fialam-boliny 21 1-3-3-2. Ny firenena efa noteteziny 22 1-3-3-3. Ny heviny momba ny fitafy 22 1-3-4. Ny fiainan-tokatranony 23 1-4. Ny zava-dehibe nisongadina teo amin’ny fiainany 23 1-4-1. Ny toe-javatra nahafaly azy 24 1-4-2. Ny toa-javatra nampalahelo azy 25 1.5. Rahaingoson henri olom-piarahamonina sy olom-pirenena 26 1.5.1. Teo amin’ny sehatry ny fampianarana 26 1.5.2. Teo amin’ny fiangonana sy ny fikambanana samihafa 28 1.5.3. Ny fiaraha-niasa tamin’ny akademiam-pirenena malagasy 30 1.5.4. Teo amin’ny fiainam-pirenena sy ny fiainam-bahoaka 32 toko ii i di. Sy ny fiainany amin’ny maha mpanoratra azy 34 2-1. Ny nahatonga an’i di. Ho mpanoratra 34 2-1-1. Ny talenta 34 2-1-2. Ny anarana entiny manoratra 35 2-1-3. Ny namolavola azy ho mpanoratra 36 2-1-3-1. Ny olona namolavola azy ho mpanoratra 36 2-1-3-2. Ireo mpanoratra nankafiziny 36 a- ny mpanoratra vahiny 36 b- ny mpanoratra malagasy 37 2-1-3-3. Ny fifaneraserana tamin’ny hafa 38 2-2. Ny tontolon’ny poezia 39 2-2-1. Ny poeta 39 2-2-2. Ny poezia 40 2-2-3. Ny aingam-panahy 41 2-2-3-1. Ny atao hoe aingam-panahy 41 2-2-3-2. Ny loharano nanovozan’i di. Ny aingam-panahiny 42 2-3. Ny asa soratr’i di 45 2-3-1. Ny karazana asa soratra novokariny 45 2-3-2. Ny boky aman-gazety sy tahirin-kevitra samihafa ahitana azy ireny 46 2-3-3. Ny asa soratra mampiavaka azy 47 2-3-3-1. Ny fanoratana tononkalo fanao amin’ny fahafatesana 47 2-3-3-2. Ny tononkalo iray amin’ny teny roa samy hafa 48 2-3-3-3. Ny tononkalo amin’ny teny frantsay 49 2-3-4. Ny iantefan’ny hafatra ao amin’ny asa soratr’i di 49 fizarana faharoa ny tolona ataon’i di. 55 toko i ireo zava-nisy sy ny endriky ny tolona ataon’i di 56 1.1. Ny zava-niseho teo amin’ny fiaraha-monina 56 1.1.1. Ny fandikan-dalàna noho ny fitiavam-bola sy voninahitra 56 1.1.1.1. Ny fanambakana sy fakana an-keriny ny fananan’ny hafa 56 1.1.1.2. Ny fanitsakitsahana ny zon’ny hafa 57 1.1.1.3. Ny fanaovana tsolotra sy kolikoly 58 1.1.2. Ny fahantran’ny vahoaka 60 1.1.2.1. Ny tsy fahampian-tsakafo 60 1.1.2.2. Ny faharatsian’ny trano fonenana 61 1.1.2.3. Ny tsy fahalavorarian’ny lamba hotafiana 61 1.1.2.4. Ny tsy fandiavana sekoly 62 1.2. Ny zava-nisy teo amin’ny fampianarana sy riba aman-kolontsaina 63 1.2.1. Ny zava-nisy teo amin’ny fampianarana 63 1.2.1.1. Ny politikam-pampianarana nisy 63 1.2.1.2. Ny tolon’ny mpianatra 66 1.2.1.3. Ny rafi-pampianarana najoron’ny repoblika ii 68 1.2.1.4. Ny lesoka sy ny vokany 69 1.2.1.5. Ny fihetsik’ireo mpianatra malagasy tany ivelany 71 1.2.2. Ny zava-nisy teo amin’ny riba aman-kolontsaina 72 1.2.2.1. Ny fahaverezan’ny fomba malagasy 72 1.2.2.2. Ny fahasimban’ny soatoavina malagasy 74 a- ny zava-misy ankehitriny 74 b- ny tolo-kevitra hoenti-manohitra izany 76 1.2.2.3. Ny fanamaivanana ny teny malagasy 77 a- ny fanapotehana ny teny malagasy 77 b- ny hevitra aroson’ny mpanoratra mba ho fanarenana 78 1.3. Ny zava-nisy teo amin’ny fitondrana 79 1.3.1. Ny nataon’ny mpitondra 79 1.3.1.1. Ny tsy fandraisana andraikitry ny mpitondra 80 1.3.1.2. Ny fitiavan-tenan’ny mpitondra 83 1.3.1.3. Ny fanamafisana orina ny fahefana amam-pitondrana 85 1.3.2. Ny rafitra nenti-nitondra ny firenena 88 1.3.2.1. Ny repoblika voalohany 88 1.3.2.2. Ny repoblika faharoa 91 1.3.2.3. Ny repoblika fahatelo 93 1.3.3. Ny vokatry ny fihetsiky ny mpitondra teto amin’ny firenena 95 1.4. Ny endriky ny tolona ataon’i di. 98 1.4.1. Famaritana ny hoe tolona 98 1.4.1.1. Araka ny rakibolana 98 1.4.1.2. Araka ny mpanoratra samy hafa 99 1.4.2. Ny endrika isehoan’ny tolona ataon’i di 101 1.4.2.1. Ny tolona ho amin’ny fahafahana 101 a. Ny atao hoe fahafahana 101 a1- araka ny rakibolana 101 a2- araka ny mpanoratra hafa 102 a3- araka an’i di 102 b. Ireo fahafahana tadiavin’i di 103 b1- fahafahana ho an’ny tsirairay 103 b2- fahafahaha ho an’ny fiaraha-monina 105 b3- fahafahana ho an’ny firenena 107 1.4.2.2. Ny tolona ho amin’ny fahamarinana, ny rariny, ny hitsiny 111 a. Andram-pamaritana ny marina, ny rariny, ny hitsiny 111 b. Ny fitakiana ny fahamarinana, ny rariny, ny hitsiny ao amin’ny asa soratr’i di 114 b1-eo amin’ny fiainana andavanandro 114 b2-eo amin’ny fiainam-pirenena 117 1.4.2.3. Ny tolona ho amin’ny fitiavan-tanindrazana 119 a. Andram-pamaritana ny tanindrazana 119 b. Ny tolona ho an’ny tanindrazana ataon’i di 121 b1- ny fahatsiarovana ny tanindrazana 121 b2- ny fiarovana ny fiandrianam-pirenena 123 b3- ny fanandratana ny maha malagasy 124 toko ii ireo hetsika ataon’i di. Mba hahatanteraka ny tolona 128 2.1. I di. Miantso sy manaitra ny olona mba hitolona 128 2.1.1. Misarika sady manitsy ny sain’ny vahoaka mba tsy hanaiky lembenana 129 2.1.2. Maneho fa ny tolona ihany no vahaolana fa tsy ny zavatra hafa 130 2.1.3. Mampitandrina ireo mpitondra fa ho avy ny tolom-bahoaka 132 2.2. Manoro hevitra ny vahoaka manoloana ny tolona 134 2.2.1. Ny torohevitra omeny ny vahoaka raha hiatrika tolona 134 2.2.1.1. Ny fomba fiasa rehefa mitolona 134 2.2.1.2. Ny toetra tokony hananan’ny mpitolona 136 a mila mandresy ny fahalainana ny mpitolona 136 b mila manana fahatsorana ny mpitolona 136 d mila manana fahasahiana, tsy fahakiviana, fananana tanjona handresy rehefa mitolona 137 2.2.2. Manoro hevitra ny olona mba hiaro sy hitia ny tanindrazana 139 2.2.2.1. Ny tsy fanadinoana ny tanindrazana 139 2.2.2.2. Ny fampanjakana ny fahamarinana, ny rariny, ny hitsiny 140 2.2.2.3. Tokony hitolona hanafaka an’i madagasikara 141 2.2.2.4. Ny tokony hiverenana amin’ny maha malagasy 148 2.3. Mandray anjara mivantana amin’ny tolona 153 2.3.1. Teo amin’ny sehatra pôlitika 154 2.3.2. Teo amin’ny lafiny sôsialy sy fiainam-bahoaka 154 2.3.3. Teo amin’ny fanandratana ny maha malagasy 155 fizarana fahatelo ny fomba nentin’i di. Naneho ny tolona 159 toko i ny endrika ivelan’ny tononkalom-pitolomana 160 1.1. Ny atao hoe literatiora 160 1.2 ny filalaovana amin’ny endrika ivelan’ny tononkalom-pitolomana 161 1.2.1. Ny lohateny 161 1.2.1.1. Ny halavan’ny lohateny 161 1.2.1.2. Ny hevitra entin’ny lohateny 165 a ny lohateny manasongadina ny tenan’izy mpanoratra 165 b ny lohateny mampandray anjara mpamaky 166 1.2.2. Ny firafitry ny andalana 172 1.2.2.1. Ny halavan’ny andalana 172 1.2.2.2. Ny ngadona nampiasaina 177 1.2.3. Ny firafitry ny andininy 179 1.2.3.1. Ireo tononkalo amina lasitra hentitra 179 1.2.3.2. Ny tononkalo mirafitra amin’ny andalana miovaova 181 1.2.3.3. Ireo tononkalo manana rafitra hentitra amin’ny ampahany 183 1.2.4. Ny endrika ankapoben’ny tononkalo 184 1.2.4.1. Ny endrika tsotra 184 1.2.4.2. Ny miendrika kisary 185 1.2.5. Ny rima 189 1.2.5.1. Ny rima araka ny fisehony 189 1.2.5.2. Ny rima araka ny hafenoany 191 toko ii ny teny sy ny sarin-teny nampiasain’i di. Amin’ny tolona 193 2.1. Ny teny sy ny voambolana nampiasaina 193 2.2. Ny sarin-teny 198 2.2.1. Ny sarin-teny miorina amin’ny tamberin-javatra 198 2.2.1.1. Ny tamberim-boanteny andohana andalana na andohana andininy na andoham- pehezanteny mifanesy anaphore 198 2.2.1.2. Ny tamberim-boanteny na andian-teny am-param-pehezanteny na am-parana andalana sy andoham-pehezanteny na andohana andalana mifanesy tsy miova hevitra anadiplose 202 2.2.2. Ny sarin-teny miorina amin’ny fanovan-javatra 203 2.2.2.1. Ny fanovana endri-javatra 203 2.2.2.2. Ny fanovana anarana 205 2.2.3. Ny sarin-teny hafa 206 2.3. Ny tononkalo fisehatra sy ny tononkalo nadika 208 2.3.1. Ny tononkalo fisehatra 208 2.3.1.1. Teo amin’ny tontolon’ny teatra 209 2.3.1.2. Ny fandrindrana an-tsehatra efa nataony 209 2.3.1.3. Ny tononkalo fisehatra hafatr’i rainandriamampandry 210 a. Ny niteraka ny tantara 210 b. Ireo mpandray anjara misongadina 212 d. Ny fizotran’ny tantara 216 2.3.2. Ny tononkalo nadika 221 2.3.2.1. Ny atao hoe mandika tononkalo 222 2. 3.2.2. Mandika tononkalo 222 2.3.2.3. Ny tononkalo nadikan’i di. 223 a- ireo mpanoratra nifantenany asa soratra 223 b- ny tolona hita ao amin’ireo tononkalo nadika 224 d- ny fanatanterahan’i di. Ny fandikana tononkalo 227 teny famaranana 231 loharano nanovozan-kevitra 234