Dia nandroso tsikelikely indray ny dianay, fa nihemotra tsikelikely kosa ny tafika alemà tarihin’ i von rommel, lehiben’ny mpitari-tafika. Tany antsisin-tanin’i alzeria no nilasy indray izahay. Voatsiahy ny fifandonana nahery vaika tao bir 520- hakeirn any lybie. Nisy resaka nampandeha fisainana lavitra nifanaovanay sy ny miaramila malagasy namako ratsara ambroise, mpiavy any ikongo izaho leitsy randriamaro, dia hanambady vazaha ary hiorim-ponenana ka tsy hody any madagasikara intsony. 525 fa nahoana loatra ary inona no anton’izany, hoy randriamaro volontaire no nidirako hiady aty ka dia volontaire koa no hijanonako. Dia nivanaka randriamaro nanongilan-tsofina nihaino ny tantarany zandary vazaha iray sy gardes indigènes 4 no nanao tournées tany aminay, hoy izy. Nivezivezy sy nitety tanàna maro izy ireo. Tia toaka sy mpisotro gaigy lahy io zandary vazaha io, inona moa fa tsy 530. Toaka gasy no hitany any ambanivolo any. Ny lohany no katsahany matetika. Rehafa lany ny toaka ka efa miboredika izy, dia ilay mpanome indray no anaovany procès verbal. Tsy dia matetika fa indraindray no anaovany izany sakaiza mamadika izany. Ireo gardes indigènes efa-dahy miaraka aminy, dia azo vinaniana avy hatrany fa mpisotro toaka gasy avokoa. Mampalahelo koa ny fametavetana olona ataony. Ny fofom-badiko no nilany vaniny, indray 535. Mandeha ny vadin’ny zao-dahiko koa anefa ny anadahin’ny fofombadiko dia efa naolany. Koa dia nobobohanay toaka ny tena lohany izy, indray alina izay. Tsy namelanay raha tsy efa tsy nahatsiaro tena intsony. Nialan’ny fofombadiko ny tranony nandriany am-boletra. Niverenako indray tany ankoatra kelin’ny misasaka alina, ka nosokafako ny vavany ary mbola nampidirako toaka ihany indray. Dia nakomboko sy notsindriko ny vavany ary notapenako ny orony. 540 ninoako fa tsy maintsy ho faty izy, dia nitsoaka nandositra aho iny maraina maneno akoho iny. Nandeha andro aman’alina aho kianjavato, fito, ambinanindrano, ambavala vavatenina , ary tao aho no naka saina nandritry ny roa andro rehefa avy nandeha tongotra folo andro misesy. Dia mbola nandeha ihany aho ary namantana tany amin’ny biraon’ny zandarimaria tany toamasina. 545- nanazava fohy ny faniriako aho mba hanao volontaire hiady amin’i alemaina. Dia faly ilay zandary vazaha miadidy ny raharaha miaramila ka nanome ny baiko rehetra tokony hatao. Vita tsotra tsy nisy fahasahiranana ny taratasiko. Nanaovana sertifika aho fa very ny karatro ary ny taratasim-pianakaviako niampy sary sy vola ariary telo ; dia nampiarahina amin’ny dossier-ko io sertifika io. Sambolahy fa tsy ratsara ambroise no tena anarako. Tsy ela akory, dia efa niondrana teny 550. Ambony sambo aho, ary nahatsiaro ho maivamaivana nialan’ny enta-mavesatra. Ratsara ambroise izany dia miaramila malagasy tafara-dia taminay, ary tamin’ny fitsinjarana natao tao dakar, dia tafiditra tao anatin’izay nalefa ho any gabon izy aza malaky loatra manapa-kevitra aloha ialahy, hoy randriamaro nanohy ny resaka tsy maintsy nisy fanadihadiana ny momba ilay zandary izay noheveriko ho maty mihitsy. Dia 555. Heverin’ ialahy hitono-tena toa lolofotsy aho izany amin’ny fiverenako any na ho haingana na ho ela? Ny ampitson’ny andro nandosiran’i sambolahy niova anarana ho ratsara ambroise, dia nanomboka sy nivaivay ny fanontaniana tetsy sy teroa. Maty tokoa ilay zandary. Nampandrenesina ka tonga haingana tany ny dokotera vazaha, ny médecin inspecteur sendra nanao fitsidiham-paritany tany ho any indrindra. 560 mbola maizina sy samy iarahantsika tsy mahalala firy anie ny tohin’io raharaha io, hoy randriamaro ; ary aiza moa ialahy no hahita sahady vazaha ho vadin’ialahy ?