Ny sefo distrika amin’izao fotoana izao dia nahazo anaram-bositra hoe sefo distrika t. G na tia gasy noho ny fahamarinana niampy hatsaram-panahy hitan’ny olona. Ny sefo distrika t. G dia mety midika hiany koa hoe toaka gasy ! Satria noho ny fahatsorany na noho ny fahihirany angamba, dia misotro toaka gasy izy indraindray any ambanivohitra any, fa tsy 285. Misambotra na mampisambotra mba hanaovana an-tranomaizina ireny mpivarotra ireny. Nambaran’ny fonksionera iray efa zokinjokiny tao amin’ny birao, fa hatrizay niasany niaraka tamin’ny admistratera folo mahery, dia sambany izy izao no nahita sefo distrika antra olona sy mba maneho fitsimbinana ny malagasy toy izao. Nozarainy roa ho avaratra sy atsimo ny kantao misy ireo vehivavy vadi-miaramila mpandray vola 290- fanampiana isam-bolana. Koa mba tsy handaniany fotoana loatra, dia nataony daty roa mifanarakaraka ny fahatongavan’ireo vehivavy avy any avaratra sy avy any atsimo ireo. Na dia fotoana kely foana aza, dia tsy maintsy nataony ny nahazoany nanopy maso kely azy ireo. Izay tonga teny sy nitrotro zaza, dia notolorany tamim-pitsikitsikiana vola billet ariary roa isan-jaza. Indray andro izay, raha sendra nandalo tao amin’ny biraon’ny sefo kantao ny délégué rabenintany 295- na rabetany araka ny fanafohizan-teny iantsoan’ny olona azy dia nahita taratasy anankiray nisy fitomboka hoe retour à l’envoyeur ho an’ny mpiadidy randriamahefa izay nodimandry vao tapa-bolana izay aoka ragova ho entiko ity taratasy ity ka hateriko eny amin’ny vady aman-janany, hoy ny délégué. Gaga izy teny an-dalana raha nahita fa nalefan’ny mpiadidy ho an’ny kaporaly randriamaro tao 300- amin’ny 3ème bataillon inter-arme colonial any niger ity taratasy ity. Teo ivohony, ambanin’ny soratra nataon’ny paositra retour à l’envoyeur , dia nisy soratra amin’ny ranomainty mena toy izao voir à aix la chapelle ou à nantes. Nataony tao am-paosy anatiny io valopy io. Hadinony ny naka azy ka dia niara-nentin’ny ankizy ny ampitso ilay palitao, ho sasana miaraka amin’ny lamba rehetra, toy ny fanao isan-kerinandro. Asa izay 305. Niseho fa tafavoaka avy tao am-paosy ilay taratasy ka nentin’ny rano nivalana. Rehefa nitehina ho tolaka ny andro, dia nandeha nanasa lamba teny amoron-drano koa, akaikin’ny tetezan-drano any ambany avaratra, i francine mianaka. Valopy anankiray nifori-droa tery ambanimbany nisy karao-bato nilamahan’ny zana-jozoro vitsivitsy no tazan’i francine. Tapi-nody avokoa ny vehivavy mpanasa lamba afa-tsy izy mianaka samirery sisa. Alohan’ny 310. Hodiany, dia nalain’i francine ilay valopy. Tsy nihidy intsony fa efa lasan’ny rano ny lakaoly. Dia novakiany ilay taratasy, ka akory ny hagagany, fa toy izao ny soratra sasantsasany aza taitra ianao raha mety handre vaovao manaratsy ny vadinao. Kakay nihandronan’ny otrika hatry ny ela no fototr’izany fanaratsiana izany, izay nataon’olona fantatrao ihany dia ny délégué nody izy mianaka. Naverin’i francine novakiana tamin’ny raiamandreniny ilay taratasy manontolo. 315 araka ny fahitako azy, hoy i francine dia fialonana sy hafetsen-dratsy no nanesika ny délégué rabenintany fototry izao fanalam-baraka izao ; izy mirahavavy zanany niara-nianatra tamiko teny amin-dry masera dia nijanona tsy nanohy intsony raha rnbola tany amin’ny kilasy ambanimbany ary tsy nahazo ny cesd tahaka ahy te hiaro an-janany izay nalefany mialoha teny sakambahiny izy, koa anefa koa noho ny fisolelahany efa fantatry ny olona hatry ny ela, dia nanohy ny filana handitra nahazatra azy izy, ka izy 320. Tenany mihitsy sy ny mpiadidy no nanira-tena tsy nirahina akory. Anampiko an’izany ry dada, hoy i francine namarana ny teniny, ny tsy fifankazoanareo. Dia samy nangina izy telo mianaka ampio sy arovy izahay andriamanitra ô ! Hoy i francine nivavaka nandohalika ; henoy ny fitalahoanay ry masina maria ô !