Rakotobe tsy miteny fa mihodikodina fotsiny ralala lazao dadatoa a! Saoianao diso hevitra tahaka ireo sasany milaza fa tsy natao ho an’ny vehivavy ny raharaha pôlitika. Ramino ianao ihany anie rakotobe no nitantara momba an-drasazy e; hoy ianao hoe ramatoa charline ao fianarantsoa, izany ka vehivavy mpitari-tolona m. D. R. M. Mahery fo, malina sy hentitra, ary tsy mipempo amin’ny fandrahonana atao aminy. Ralala dia heverin’i dadatoa ve , fa tsy mba hanana herim-po toan-drasazy izahay? Rakotobe hmm henoy ary hilaza izay tokony ho fantatrareo ihany aho. Ramino mihaino anao izahay; rakotobe rehefa lany depioten’i madagasikara ho ao amin’ny assemblée constituante frantsay i dokotera raseta sy dokotera ravoahangy, araka ny fanamboarana ny lalam-pifehezan’ny governemanta frantsay sy ny zanataniny, dia ralala fa hono ho’aho. Inona tokoa no nahatonga an’ny frantsay nanova ny fomba fifandraisany tamin’i madagasikara? Rakotobe tsy tamin’i madagasikara ihany, fa tamin’ny zanataniny rehetra. Voatery tsy maintsy nanova ny fomba hitazonany ny zanataniny i frantsa noho ilay dinan’i san francisco. Ramino dinan’i san francisco? Ralala ahoana izany? Rakotobe taorinan’ny ady lehibe faharoa teo, tamin’ny nanorenanan ny fikambanana iraisam- pirenena o. N. U. , nisy fifanarahana natao tany san francisco, tany amerika, izay namaritra mazava tsarany fahefan’ny firenena tsirairay hisafidy malalaka izay fitondram-panjakana tiany hitondra ny taniny. Ramino hay? Izay izany no nasahian’i dokotera raseta sy dokotera ravoahangy nametraka ilay volavolan-dalàna tao amin’ny antenimieram-pirenena frantsay? Rakotobe noho ny maha depiote azy ao amin’ny assemblée constituante franstay, ary indrindra koa, noho nyfanohanan’ny antoko m. Azy, nany foibe ao paris izany, nany sampana eto madagasikara, ary tao indrindra koa ireo mpiara-dia aminy any paris. Ralala iza ireo mpiara-dia aminy? Rakotobe tamin’ireo dinika nifanaovan’i dokotera raseta sy dokotera ravoahangy, tamin’ny antoko samy hafa tao paris, tsy nisy hafa tsy ny antoko kôminista frantsay ihany, no hany nanaiky avy hatrany, hiaro ny fangatahan’i madagasikara ny fahaleovantenany. Teo ihany koa anefa ny antoko mouvement républicain populaire na m. P. Izay nanaiky hiara-hiasa amin’izy roalahy, saingy nametraka fepetra. Ralala dia niaraka tamin’izay antoko mampifilafila izany ve ry zareo? Rakotobe ny m. Indrindra aza no niarahan’izy roalahy kokoa. Ramino fa ahoana? Ny antoko mametraka fepetra indray ve no hiarahana, fa tsy izay nanaiky avy hatrany? Ralala eny ho’aho? Rakotobe satria rabemananjara jacques izay sekretera jeneralin’ny m. M any paris, miasa ao amin’ny ministeran’ny zanatany frantsay, ka dia izy no nandresy lahatra an’i dokotera raseta sy dokotera ravoahangy hiara-hiasa aminy m. Satria araka ny filazany, ny m. Dia antokon’ny eglizy, ary madagasikara dia firenena mpino, amin’izay dia moramora kokoa ny fiaraha- miasa. Ramino dia ahoana ilay fepetra? Rakotobe vonona ny hanohana ny fangatahan’i madagasikara ny m. , raha toa ka manara-dia an’i vietnam izy amin’ny fitakiana ny fahaleovantenany. Ralala fa dia inona loatra no nataon’i vietnam no tsy maintsy tahafina? Rakotobe tamin’ny herintaona toy izao indrindra, dia nisy fifanarahana nataon’i hô chi min, filohan’ny repoblika demokratikan’i vietnam, niaraka tamin’i sainteny sy général leclerc izay solontenan’i frantsa tany vietnam. Tamin’izany no nifaneken’ny roa tonta, fa i vietnam dia firenenaafaka, eo anivon’ny firaisankina frantsay. Ralala mahatsiaro an ramino tsy mitovy amin’izay ve rakotobe, ilay volavolan-dalàna napetrak’i dokotera raseta sy dokotera ravoahangy tao amin’ny antenimieram-pirenena fratsay, herintaona lasa izay? Ralala ny 22 febroary 1946 ry nenintoa. Tadidiko mihitsy ilay volavolan-dalàna manao hoe foanana ny lalàna maha zanatany an’i madagasikara tamin’ny 6 aogsitra 1896 madagasikara dia firenena afaka manana ny governemantany, ny parlemantany, ny tafiny, ny fiarian-kareny, eo anivon’ny firaisankina frantsay. Rakotobe izay dia izay tokoa ralala; ramino fa hiverenako ilay resantsika tery amboalohany. Inona no hifandraisan’izany rehetra izany amin’i dokotera raseta? Rakotobe rehefa nolavin’ny antenimiera frantsay io volavolan-dalàna io, dia tonga nizara roa ny hevitra teo amin’ny mpitarika ny m. Amin’ny fomba hitakianan ny fahaleovantena. Ralala nizara roa? Nizara roa ahoana? Rakotobe eo ny milaza hoe ny fitakianan ny fahaleovantena dia atao amin’ny alalan’ny rariny sy ara-dalàna ihany. Izany no tohizana, noho isika tsy manana hery sy fitaovam-piadina hanoherana ny mpanjanaka etsy andaniny ny mihevitra hoe ny fahaleovantena dia toy ny hena mby antanan-tsaka, ka tsy maintsy rombahina ankeriny na dia hisy rà latsaka aza tenin’i dokotera raseta teo anolohan’ny teratany afrikana sy aziatika naira-nivory taminy tao paris io. Ramino dia ahoana? Mizara roa izany ny m. Ankehitriny? Rakotobe tsia an! Tokona ihany ny m. Ramino tsy azoko! Ianao ihany vao eo no niteny fa mizara roa ny heviny, ka inona indray? Rakotobe eny e! Hevitra roa toa mifanipaka raha jerena maika, fa mifameno raha dinihina lalina. Ralala tena tsy mazava amiko ny lôjikan’i dadatoa. Dia antoko mijoro ara-dalàna eo anatrehan’ny fanjakana frantsay, noho izany dia tsy azo sakanana mivantanan ny fihitarany, hany ka vetivety foanan dia nanenika ny nosy ny fisiany. Ary izany no tonga afo nampirehitra ny ambopon’ny malagasy handrobaka ny fahaleovantena, izay fantatra ankehitriny fa tsy ho azo amin’ny ara-dalàna mihitsy. Ralala raha azoko tsara, i dokotera raseta izany no. Rakotobe izay indrindra! Izy no namory ireo rehetra fantany fa afaka miaraka aminy. Ramino ianareo izay nivory matetika teto ireny izany no mikotrika hakana ny fahaleovantena ankehitriny? Rakotobe sy ireo izay mbola tsy hitanao. Ramino hono ho’aho rakotobe, satria ianao efa niteny fa hilaza izay tokony ho fantatray. Iza daholo moa ireny olona tonga mivory taty ireny? Olona vitsy ihany no fantatray. Rakotobe ataovy mahampy anareo izay efa fantatrareo. Ralala maninona tokoa moa ry dadatoa, raha mba lazainao. Olona miditra ato an-trano ve dia tsy tokony ho fantatra? Rakotobe tsy azoko lazaina anareo mihitsy. Ralala lalina izany tsy fitokisan’i dadatoa anay izany! Rakotobe tsy te hilaza dia mihodina fotsiny ramino mieritreritra ve ianao fa hamoaka ny tsiambaratelonareo izahay? Rakotobe rahany anaran’olona aloha tsy afaka hilaza aho. Ny any azoko ambara angamba dia ny hoe misy avy amin’ny fikambanana miafina izy ireny. Ralala ny jina ve? Rakotobe ao ihany koa ny antoko parti nationaliste malgache, n any panama, izay efa niorina talohan’ny jina sy ny m. ; ary ao ireo marosalohy. Ramino iza indray ity marosalohy? Rakotobe mialohan’ny hamaliako an’izay, manontany anareo aho fantatrareo ve ny tena antony nampanaovin’ny mpanjanaka frantsay ny fanoratana ny tany rehetra, raha vao tonga kelikely izy? Ralala mba hamaritana mazava ny firafitry ny tanin’ny olona tsirairay. Rakotobe eo izay. Ramino mba hiarovana amin’ny ady tany. Rakotobe tsy diso koa izany. Ralala inona no ankoatra ireo? Rakotobe ny tena teti-panorin’i lafrantsa hanjanaka ny firenenan aty afrika sy any azia, izay tetika lavitr’ezaka mihitsy, dia ny hambabo ny toekaren’ny tany voazanaka.