Mose rabefilatro ilay rendrany foana toy sakan’i paritra iry ve? Fa ialahy ve mba manana diplaoma noaviavy fiteny e? Inona koa no mba fantatr’i befilatro. Zanak’i rainitavibofo sy rangorimavo avy eny mangidivoanjo iny. Tsy nandia fianarana ambony akory ny adala. 36- alakamisy 18 febroary 1971, iv fah 4438 -na zanaky rainitavibofo aza leity, tsy maintsy omena toerana rahefa tian’i mose sauvage a! Ka nahoana ialahy raha mba omeny toerana, nefa mpanompo mahatoky. Ialahy no asainy manery ny tambanivohitra hamory akoho sy atody. Ialahy no mpanodina lohan-jazavavy ho tia azy. Nanainga ny sandriny handroaka i kotomanga fa feno ny fony. Nisinda haingana kosa i beravony, nony tsikariny ho nindrana ny lokon’ny angivy masaka ny ravintsofin’iroa resy lahatra. Fa iza moa ity rabefilatro ity, nolazain’i kotomanga fa hiandraikitra ny fampianarana ao amin’ny sekoly saingona? Injay izy tovolahy tsy maty am-bavany, manao azy ho zavatra, nefa raha fakafakaina dia tsimparifary manetry ny lozan’ny fararano. Tsy miala kitapo hoditra tsara ny lehilahy. Moa va tsy ny solombavambahoaka hanatri-pivoriana no fijery azy? Raha mamindra izy, ny lohany somary miandrana, ny sorony somary mandihindihy. Kilasy voalohany tany amin’ny sekolim-bahoaka izy dia niala. Naeliny tamin’ny vahoaka fa nampianan-tena ka tratrany ny fari-pahaizana ambony. Ny marina anefa dia izao mba ahazoany miseho imasom-bahoaka dia nataony tsianjery ny teny baiko sasantsasany noraketiny an-tsaina izay sampam-pahalalana be mpilaza indrindra. Raha miresaka literatiora ianao, mba kinga ery ny vavany mitanisa an’i le cid n’i corneille. Kanefa dia io ihany no mba fantany. Raha vao miitatra any amin’ny taon-jato fahavaloambinifolo ny famakafakan-kevitra dia manao fialan’ny jiosy ingahy rabefilatro. Eo amin’ny psychologie dia ny fandinihan-tena no mba hany fantany. Mba nitoriteny rabefilatro indray mandeha ka hoy izy ry mpatory am-piangonana o! Manao introspection ao anaty torimasonareo ao va ianareo? Eo amin’ny morale indray dia ny sanction no mahasarika azy, ary ny loi du talion manao hoe nify iray misolo nify iray no hainy tsianjery. Teo am-pamangiana manjo aza indray andro, sahiny ny nanohatra ny voina mihatra ho sanction. Tera-bao mantsy ilay olona maty anaka ka hoy rabefilatro mahazakà ny onjany fa loi du talion izao é, zaza iray misolo zaza iray! Rabefilatro ary no nofidinay hampianatra ao amin’ny sekoly saingona. Raha azony natao ny nanao dabolatsaka teo imasom-bahoaka dia ho nataony tokoa, saingy mba voafantsiky ny henatra ihany ny tongony. 37 zoma 19 febroary 1971, iv lah 4439 izay izy tsy an-tany tsy am-parafara sady venjivenjin’olona iny no mba misy mpanakarama. I ndrembaliha mpivarotra aza manana c. E. S. D tsy misy mpanontany. Nirohotra nankao amin’ny sekoly saingona daholo ny ankabeazan’ny mpianatra. Vitsy dia vitsy sisa niaritra tao amin-dravalo. Notaominay handray anjara tao na mpitandrina na pretra. Nisy niahotrahotra ihany tamin’izy ireo. Hoy ny anankiray tsara dia tsara ragova izao fitaizana ny zaza ara-panahy izao raha toa tena latsapaka ao an- tsainareo ny hanolorana azy ho an’andriamanitra, fa tsy ho fisehoana ivelany, ho enti-maninana ny hafa fotsiny. Saino koa fa tsy zaza ihany anie akory no ilaina hanompo an’andriamanitra, fa ianareo mpitaiza indrindra è! Tsy mety raha ny zaza terenareo hivavaka, kanefa ianareo mitaky hetra andro sabata. Nahatezitra ahy izany teny manindrona izany, ka taty aoriana dia nesoriko daholo ireo mpitondra fivavahana roa tonta ireo. Rabefilatro no nasaiko nitarika ny fotoam-pivavahana sy nampianatra soratra masina ny ankizy. Matetika hono izy ao an-tsekoly no manao hoe ny olona ambony diplaoma toa anay rankizy tsy dia mahay mivavaka firy, ka aoka ianareo ihany no mitari-bavaka tezitra aho mahare izany, kanefa iza moa no azoko hasolo an-drabefilatro. Tsy mbola nananana ny angalisa ka nionona tamin’ny basin’ariary fitotsy tian’ny mpanana, nefa tsy takatry ny malahelo aho. Fa elabe tany aoriana vao henoko ny tsy fahombiazan’ny fampianaran-drabefilatro. Tamin’ny fanombohana anefa dia nidera tena ho nandalina pedagozia vaovao izy, hany ka velom-bolo ery izahay. Hay resaka fotsiny izany. Saiky mahatsikaiky avokoa ny fomba fampianarany. Hoy izy raha mampianatra ny litera a ity no zana-tsoratra a tsy misy kibony fa be lamosina, boribory mikodia, misy filirony kely eo ambany. Raha manazava lesona ingahy ka mananga-tanana hilaza ny heviny ny mpianatra, dia tezitra izy ka mamonjy mipetraka eo ambony sezabe. Mahavatra midongy eo mandritry ny adiny iray izy, tsy miteny tsy mivolana. Izy daholo no manao ny zava-drehetra, fa ny mpianatra kosa dia mitanatana vava toy ny akohokely tsipazam-potsimbary fotsiny. Namorona lalàna enjana hoenti-mifehy ny mpianany ingahy rabe.