Lo-Renz-O/malagasy-sentence huggingface dataset:
Ny anarana kamban-teny ny atao hoe anarana kamban-teny dia ireo anarana izay ahitana teny maromaro mahaleotena miaraka afaka irafetan’ny tsirin-teny ; rehefa adika an-tsoratra dia mety hisy tsipi-panohizana na tsia izy ireo. Mety manondro olona, biby, tanàna na zavatra hafa ny anarana azo avy amin’ny fanakambanan-teny. Ohatra rafanomezanjanahary ra- fanomezana zanahary,
Depuis des années, le contrôle interne existait déjà sans que les personnes qui le pratiquent ne s’en rendent pas compte car sa formalisation n’existait pas. On a toujours considéré le contrôle interne comme tout simplement une action de vérification, comme une activité supplémentaire, comme un surplus de travail sans souvent penser aux avantages qu’il nous procure, malgré les éventuels inconvénients de coûts. Dans son ouvrage, alain mikol, partant de plusieurs définitions du contrôle interne depuis l’année 1948 par des experts comptables et par l’ifac12 qui traduisent le contrôle interne comme un moyen de prévention des fraudes, comme un ensemble de sécurité contribuant à la maîtrise d’une entreprise, comme une application d’une politique générale pour la protection du patrimoine, comme un système de traitement et système de protection ; a pu les rejoindre à une synthèse pour en donner une définition le contrôle interne est un système d’organisation qui comprend les procédures de traitement de l’information comptable et les procédures de vérification du bon traitement de cette information comptable ; le contrôle interne a pour but de sauvegarder le patrimoine et d’améliorer les performances
Ity lahateny ity dia miaro ny tsangan-kevitra hoe ny fifanajana no fitsipi-piainana mandamina sy mandrindra ny fiainam-piarahamonina. Ny tohan-kevitra ampiasain’ny mpiteny enti-mandresy lahatra ny itenenana mba handala ny fifanajana dia fampifanatrehana sy fitanisana miraraka ompana ny tombontsoa azo avy amin’ny fampijoroana azy eo amin’ny fiaraha-miaina izay mifanindran-dalana hatrany amin’izay mety ho voka-dratsin’ny tsy fampiharana azy. Ny fahalalana miompana amin’ny tombontsoa azo avy amin’ny fifanajana eto no ataon’ny mpiteny matevina sy feno mihoatra ny fitanisana ny voka-dratsin’ny tsy fampiharana azy satria ny lanjan’ny fifanajana no tiana hisongadinan’ny resaka izay tena kendrena hifantsika ao an-tsain’ny olona resen-dahatra.
Ato amin’ny tantara foronina bina dia ny tekinikan’ny mpaka sarimihetsika no nentin’ny mpanoratra nandrafitra ireo habaka ao amin’ny tantara. Amin’izany dia manara-maso akaiky ireo mpandray anjara izy, hany ka hitany hatramin’ny any am-po tsy miloakan’ izy ireo. Ohatra, ny filazàny ny fihetseham-pon’i fatakamana hoe, mbola tsy hita akory izay antony dia efa faly volony sahady fatakamana. Nisiotsioka sy miramirana ery! Efa tao am-pony ela ny nanana fikasana hangataka an’i zozefina ho vady, nony tsy tanteraka ny azy sy bina. Saro-kenatra ihany anefa fatakamana, ka tany am-pony foana no nametsovetso, fa ny molony tsy afa-nisokatra namboraka ny fitiavany. Tak 76 mbola ahitana taratra ny mahaizy azy ity mpanoratra ity ihany koa, araka izany, ny fomba fikirakirany ny habaka ao amin’ny tantara. Fa ankoatra ireo dia tsy afa- misaraka amin’ny mpandray anjara sy ny habaka ihany koa ny fotoana, raha tsy izany dia handeha ila ny fitantarana ka tsy ho feno ny maha tantara ny tantara foronina. Manana ny fomba nikirakirany izany fotoana izany koa i auguste rajon. 1.2.3. Ny fotoana ao amin’ny tantara foronina bina
Albert samuel, rechercher et traiter l’information, fondin, p.86 l’information est un phénomène habituel, global par le quel un informatuer répond diffuse léannonce d’un évènement, d’une nouvelle à des gens qui l’ignoraient 36 régis rajemisa raolison, rakibolana malagasy, ambozontany fianarantsoa, 1995, tak. 390
Nahafehy ireo lafin-javatra nomarihina toy ny fampiasana mariky ny fotoana, ny fahaizana manao accord, ny fahazoana ny laza adina sy ny toromarika izay azo tsara tamin’ny famaranana satria nahatratra 80 avy izany. Ary hita ho nihena ny salanisan’ny tsy fahafehezana ny teny satria 20 sisa no nindrana teny malagasy tamin’ny farany ary nihena 50 ny nandiso fanoratra ny teny, raha 60 tao voalohany, saingy ny tsy fahaizana manoratra ny teny mihitsy na dia hay manonona aza no mbola betsaka, satria mbola nisy 65 na dia nihena aza ny isany hita amin’ny findramana ny teny malagasy voudona, vonicazo, à larabe, daqana fa nezahin’ny mpianatra naseho ho nanana endrika teny frantsay ireo teny malagasy ireo ka ny voadona nampiasany litera ou, voninkazo nampiasany litera c ny dakana nampiasany litera q izay litera samy tsy ampiasaina eo amin’ny teny malagasy tsapa ho mahay manonona ilay teny my mpianatra saingy ny fanoratra no manahirana azy ka dia soratany araka izay fahazoan’ny tanany ny tononin’ny vavany. F9 tsanganana maneho tsy fahaizan’ny mpianatra manoratra ny teny frantsay diso fanitsiana acose a cause tômôbile automobile camarady camarade kamiô camion sofer chauffeur de pese toi dépêche-toi dengeré dangereux din arbre d’un arbre goche gauche le zenfant les enfants nontont rien n’entend rien pour coi pourquoi safe mal ça fait mal
Ny fahatetehan’ny fanomezana asa ho an’ny mpianatra ny fahafehezan’ny mpianatra asa iray dia miankina amin’ny fiverimberenan’ny fanaovana azy. Tokony hasehon’ny fandaharam-pianarana ny fahatetehan’ny fampanaovana asa ny mpianatra mba hahaizan’ny mpampianatra mandanjalanja izany. Mihevitra ny mpampianatra sasany fa rehefa hanao fanadinana ihany vao omena asa ny mpianatra.
Mamy zava-baovao tsy mbola fahita eto an-tanàna ity. Any amin’ny radio sy télé no efa fandre, hay tafapaka hatraty amin’ny ankizy aty amin’ny tanàna madinika aty. Tsy maintsy mandray fanampahan-kevitra haingana ny tompon’andraikitra rehetra eto an-tanàna sao idiran-doza eo daholo ny tanora ka ho tapitra ringana avokoa ny taranaka fara aman-dimby.
Nisy nandoro ny doany voalaza anefa taty aoriana fa nisy nandoro ny doany fanaovana feraomby tao anororo, izay toeram-panasinana nentim-paharazana ho an’ny vahoaka any an-toerana. Vokany nisy avy hatrany ny valy bontana, ka avy dia ny fiangonana izay nisy ity mpiompy kisoa ity indray no lasibatra ary kila forehitra. Marihina fa io doany io dia vao avy nanaovana ny feraomby vao tsy ela akory izay ary nialohan’izay dia nisy ny fanalana fady nataon’ireo mponina tao an-toerana mahakasika ny fomban’izy ireo. Manao ny fanelanelanana rehetra handaminana ny raharaha àry ny faritra amin’izao fotoana izao, hoy ny lehiben’ny faritra alaotra mangoro ary mino fa hiravona tsy ho ela io raharaha io. Manahy kosa anefa ny ankamaroan’ny mponina any an-toerana fa raha tsy voavaha io dia ahiana hiteraka olana hafa. Nomarihan’ny mponina any an-toerana ihany koa fa efa fomba hatramin’izay ny fanajana io doany io ary na ny mpitondra ambony teto madagasikara aza dia efa nitsidika tao fahiny. Ny fanajana ny fomban’ny tena sy tsy fanivaivana ny an’ny hafa no tena ilaina dia milamina ny fiarahamonina. Araka ny lahatsoratra izany dia hita fa tsy misy ny filaminana ao an-toerana taorian’ny fanimbazimbana ny kolontsaina feraomby izay efa nahazatra ny tanororo hatramin’izay.
Ny vanim-potoanan’ny maintany no tena ampiasana ny rango amin’iny faritra iny. Ny antony dia betsaka ireo fomba amam-panao tanterahana amin’izany. Ny vanim-potoanan’ny ririnina ohatra dia eo amin’ny famorana sy ny fanaovam-pasana no tena ilana izany. Rehefa tafakatra avokoa manko ny vary vao mahazo mipai-bato ny olona satria manota fady ka mitera-doza ho an’ny tantsaha ny fanaovana izany tsy amin’ny fotoanany. Mora ihany koa ny fiainana ihany amin’io fotoana io noho ny fahabetsahan’ny sakafo. Mandany hanina betsaka tokoa manko ny fanaovana izany fasana izany indrindra eo amin’ny fitaomana ny vato. Ny vanim-potoanan’ny fahavaratra dia eo amin’ny fanosen-tanimbary ihany no tena ilana ny rango. Tsy mandeha ireo omby ireo raha tsy mirango ny mpandroaka azy , hoy
Ny skoto prôtestanta sy ny skoto laika tany frantsa no namorona ny teny hoe éclaireur ny skoto katôlika kosa no nisafidy ny hoe scout , ka toy izao ny fanalavany izany service croire obéir union travail nogasian ny malagasy fotsiny io teny io ka lasa hoe skoto ireto àry misy fomba fiantsoan ny firenena dimy ny skotisma malagasy skoto skotisma frantsay scout, éclaireur scoutisme anglisy scout scouting italianina scout, esploratore scoutismo,
Misy ihany ireo vitsy maningana ato amin ity iray karazana ity izay hohadihadina eto. Mamerina ny vanin-teny manomboka izy ireto ary manova ny renifeo manomboka ao anaty verindroa. Misy koa ireo mamerina faranteny toy ity hita ity. Fohèhatra fohehatrèhatra, maningana amin ireo mivany efatra izy ity ny maro tsy mamerina ny farateny tr.
Mba hahamora ny fahitana ireo taha samihafa mahakasika ny mpianatra dia nampiasa ny fafana izahay. Ireo vokatra nandritra ny dimy taona izay nanomboka ny taom-pianarana 2010 2011, no noraisinay. Ny taona 2008, no nanomboka nisitraka ny fcl ny sekoly saingy iaraha-mahalala ny fisian’ny krizy pôlitika ny taona 2009, izay nisy fiantraikany betsaka tamin’ny sehatra samihafa; anisan’izany ny tontolon’ny fampianarana. Toy izao aseho manaraka izao ny mahakasika izany. Fafana 18 ny fivoarana teo amin’ny mpianatra ny taona 2010-2014
Mbola manana ny lanjany manokana ny finoana nentin-drazana any marololo ary saika mbola tontosain’ny mponina any avokoa izany amin’ny ankapobeny. Na izany aza anefa dia mifanindran-dalana aminy ihany koa ny finoana kiristianina izay efa miroborobo. Eo amin’ny lafiny fanabeazana kosa dia ny sekoly ambaratonga fototra no mijoro ao an-toerana. Mipetraka eo anivon’ny fokontany ny lamina nentin-drazana izay ahitana ny tangalamena ary ny lamina ara-panjakana izay ahitana ny filoha isan’ambaratongany. Ao amin’ny toko manaraka no hijerena ny lafiny toe-karena sy ny fikambanana tsy miankina misy ao an-toerana.
Eny vahoaka malagasy mpiray tanindrazana! Eo andalam-panarahana ny tondrozotra isika tsy tsara ny adilahy pôlitika, mahamenatra ny tetezamita lava loatra, atsaharo ny ady seza. Tondrozotra. Tondrozotra tetezamita aloha hatreto ady seza sy ny sisa novoizin’ny rehetra tamin’ity vanim-potoana ity ny teny hoe adilahy pôlitika sy ny ady seza ireo mantsy no tena nampihitsoka ny firenena amin’ny ankapobeny. Nilaozan’ireo mpitondra miady fahefana sy mampiady hevitra fotsiny, fa tsy ny fampandrosoana sy ny fanasoavana ny firenena no tena nimasoany. Mbola ahitana ireo teny ireo ihany koa ao amin’ny tonokalon’i r. Coft, aok’izay akombony ho’aho ny vava f’efa mankaleo ny foko, sy efa mila hampivika aiza ve ka dia efa ho lava tsy misy fiafarany ny adilahy pôlitika sy ny tononkalon’i ny maso hoe resa-pôlitika politika! Politika tsy ho voky indray ny ngeza? Mikiry miezaka manilika
Tsy misy olana eo amin’ny mpiara-monina ny fisian’ireo fiangonana efatra ireo. Matetika aza ireo tsy kirisitianina no miantso ny kirisitianina hanome tànana azy amin’ny fiasam-bary atao tana-maro. Mifanaja sy mifanampy ny iray tanàna na samy hafa finoana aza. Havanana amin’ny fampiaraham-pinoana roa samy hafa ny mponina. Tsy misy sahy mikitika ny toerana voatokana fa masina, araka ny fomban-drazana ireo, ary samy manaja ny andro alahady ho fitsaharana ihany koa ny rehetra. Andro fady ho an’ny tsy kirisitianina ny talata. Andro fanaovana malo io, ka samy manatrika avokoa ny rehetra. Manambara izany i fernandez
Ireo mpikaroka mahakasika ny landy sy ny toe-karena ary ny tekinika aimé fournel3 teratany frantsay namokatra horonan-tsarimihetsika, maneho ny dingam-pivoaran’ny fiainan’ny landy amin’ny ankapobeny sy ny tsenam- barotra tao amin’ny faritra mahitsy antananarivo. Rakotoniaina ranaivoson naritiana4 izay nanompana ny asa fikarohany tamin’ny fitantanana maharitra ny alan-tapia ao amin’ny faritra arivonimamo ii, mba ho fitahirizana sy fampitomboana ny vokatra landibe. Andrianirina arisoa s. Janny5 nanao asa fikarohana, mikasika ny fitahirizana sy fiarovan’ny vondron’olona ifotony voi ny alan-tapia ao amin’ny faritra arivonimamo ii mba hahazoam-bokatra maro mitohy amin’ny landibe, olatra, bokana,
Tsy ahitana mpitsabo nentim-paharazana ao mangatany, araka ny voalazan’ny mponina ao. Ny ankizy hoy izy ireo no tena voan’ny aretin-kibo. Nilaza izy ireo fa tsy maharaka ny vola miditra ny vola mivoaka amin’ny fitsaboana. Fanampin’izany, lavitra ny lalana vao tonga eny amin’ny toeram- pitsaboana. Tsy mahagaga àry raha maika dia maika hahazo rano fisotro madio ny mponina ao.
Na dia eo aza ireo vokatra azo avy amin’ny akoho ompiana manaraka ny teknika vaovao, mbola manana ny maha-izy azy tokoa ny akoho gasy eo amin’ny lafiny tsena. Ireo mpiompy nifampidinika taminay dia nilaza fa any amin’ny tsenan’i mahitsy no itondrana ny akoho tiana hamidy. Matetika ny andro sabotsy no fivarotana azy satria io no tena andro tsena ao an-toerana.
Toa raisiny ho fahavalo daholo mantsy na olona na biby. Hita taratra ao anatin’izany ny tsy fahatokiana ny malagasy rehetra sy ny fitiavana te hampijaly tsotra izao. Eo ihany koa ny fitiavana te hanafay sy hampihorohoro ny fiarahamonina iray manontolo. Ao anatin’ny fehezanteny mifanipa-kevitra, mitombo vahana ary mifamaly rafitra no anasikasinan’ny mpanoratra ny fihetseham-pony raha manampy ny fanazavana mikasika ny fomba fanaovana fairano ny vahoaka malagasy.
Randza zanamihoatra, vain’afo tononkira 189 e. E. Evans pritchard, social anthropology, 1951 anthropologie sociale trad. M. Manin, paris, 1969 il est rare que les vieillards soient considérés comme une charge presque toujours, mais le grand âge est très respecté chez la société primitive. Les personnes agés sont evidement les dispositaires de la sagesse et de l’experience. 190 babety ratsimandresy, vavatany ampiringalava, resadresaka natao taminy teo am-panaovana tatatra ny alatsinay 15 jolay 2013
Harivariva an-tanin’olona? Miherikerika irey? Mikororoka vovo-tany? Tsy misy mahagaga izany! Tsy mitovy feo ny hira! Ny azy tompon-tany ve? Horakoram-pifaliana eo anilan-kavan-tiana! Kalokalon’olon-tiana eo anilan’olon-tiana! Fa ny anao tsy toy izany feon’akanga diso ala, fimàn’ny lavitra kijana, hanina ny olo-mamy, embona isan’andro vaky ’lay akany nahabe. Tsia ry zandriko malala, tsy disoina akory ianao! Masinà eto ny alahelo kombio am-po ny any amintsika. Raha izany no ilazana fa malemy saina hoe ’reny malagasy ireny ary ianao indrindra indrindra
Lafiny feo izany dia kely feo toy ny vehivavy, somary malefaka, toa kentsokentsona. Ny lehilahy sarim-bavy dia toa tsy mahateny mafy, tsy mahay beso izany. Ny fanaovany beso dia mety an-tery fotsiny ka eo no miteraka fahagagana. Raha entina amin’ireo mpifanandrina izany dia tsy araka ny endriny ivelany izy ireo fa mampitolagaga sy tsy araka ny noeritreretana ny zava-bitany dia ny fomba fikarohana fomba fiteny miavaka ary ampiasaina anaty rindra izany. Raha maneho izay fahagagany izany ny elanelam-panahy dia mampiasa ny filaza masaka amin’ny hoe zendana izahay ny hoe zendana mantsy dia gaga tsy mahateny, kehana foana amin’ny fahitana zavatra tsy ampoizina. 59izany hoe ny zendana dia tsy mahefa na inona na inona, eto nefa dia mahateny tsara ny elanelam-panahy.
Ny teny savily fampiankinan-kevitra sy ny fampitohizan-kevitra araka ny hita eto dia entina manorina famaritana mandresy lahatra mba hahafahana mampahafantatra amin’ny itenenana ny dikan’ny fandrosoana ka hanitsiana izay hevitra mety ho diso tanany momba izany. Ny teny fampiankinan-kevitra fa enti-manatanteraka fanambaran-kevitra ka manasongadina izay hevitra ambara fampahatsiahivana ny olona ny tena hevitry ny fandrosoana sy ilazana azy amin’ny fomba manetriketrika. Ny mba entin’ny mpiteny mampifandray ny hetsika atao sy ny zava-kendrena aminy mba hahafahana mitondra fanazavan-kevitra miompana amin’ny famaritana ny tanjona ; izany hoe ampiasaina eto ny mba entina manazava sy mamaritra ny tanjona kendrena amin’ny fehezan-kevitra iankinana, dia ny fiezahana hihataka amin’ny mahabiby
Famaritana maro ny mpandinika namaritra ny tanjona. Anisan’izany i l. Vandevelde23, aminy ny tanjona dia fanehoana ny vokatra andrasana, izany hoe ny fahaiza-manao, ny toetra amam-pihetsika, ny fahalalana mifanaraka amin’ny votoatin-javatra amin’ny alalan’ny hetsika sy fotoana voafaritra. Mifanakaiky amin’izay koa ny hevitra ambaran’i r. F. Mager24 manao hoe ny tanjona dia manoritsoritra ny vokatra izay tokony hotratran’ny mpianatra rehefa vita ny fianarana. Ny tanjona dia manoritsoritra ny vokatra andrasana. Raha haravona ireo famaritana ireo dia azo ambara fa ny tanjona dia manoritsoritra ny fiovan’ny mpianatra, mety ho fahazoana fahaiza-manao vaovao, mety ho fanatsarana na fanovana ny fahaiza-manao efa nananana. Izany fiovana izany dia tokony ho azo jerena sy arahi-maso ka azo avy amina hetsika sy asa ataon’ny mpianatra. Ny tanjona dia misy karazany maro samihafa, hodinihina ao amin’ny zana-dohateny manaraka ireo karazany ireo.
Ity asa fikarohana ity, dia vokatry ny vaky boky, sy fangatahana tahirin- kevitra tamin’ireo malala-tanana maro. Nisy ihany koa ny fanaovana atrika asa tany amin’ireo sekoly roa nanaovana fanadihadiana dia ny lisea nanisana sy lisea tsiroanomandidy. Tamin’izany no niresahanay tamin’ireo tompona andraikitra sy mpandraharaha tao amin’ny sekoly. Seho maromaro no natrehinay, ka tamin’izany no nijerenay ny mombamomba ny mpianatra sy ny mpampianatra ary nizaranay ireo andiam-panontaniana izay noferana ho 20 isaky ny kilasy. Ankoatra izay, dia nisy ihany koa ny resadresaka nifanaovanay mivantana tamin’andriamatoa mihamitsy cirile amin’ny maha pedagogue azy. Teo ihany koa ny fanontaniana ireo olona manam-pahaizana manokana momba ny fampianarana sy ny olon-tsotra.
Maroharena no anaran’ny tanàna fahiny hoy ny tangalamena ao an- toerana, satria maro harena an-kibon’ny tany ao toy ny volamena. Noho ny tahotra ny hangadiana sy hanimban’ny olona ny tanàna anefa no nahatonga ny raiamandreny tao nanova ny anarany ho maroariana. Miorina akaikin’ny renirano atao hoe sa alaotra i maroariana. Nisy fotoana nahatondraka io renirano io ka nampizara ny tanàna ho telo dia nisy ny maroariana i, maroariana ii ary maroariana iii. Samy manana ny tantarany araka izany ireo fokontany tsirairay nanaovana fikarohana ireo, ary izany tantara izany dia ho hita taratra ao anaty tonon’osika. 1.1.3. Ny fifandraisan’i marolambo amin’ny ivelany
Ny fananana herim-po mampitolagaga toa milaza miara-mahita raha hiteny fa sarotra ny fiainana. Tsy misy izay tsy mitaraina. Mandrisika ny mpamaky anefa ny mpanoratra, mba hiezaka hatrany manoloana izany. Ohatra amin’izany ny nataon’i dokotera ndretsa ao amin’ny analandolo, izay sahy niditra tao amin’ity toerana fady sy lazaina fa masia-dolo. Tsy maintsy fantany ny zava-miafin’analandolo vao miverina any an-tanàna izy. Tsy hihemotra manoloana ny zava-tsarotra izy fa hiroso hatramin’ny farany mba ho fanavotana an’ireo mponina manodidina an’analandolo 138. Teo ihany koa ny ezaka nataon’i bema izay sahirana ara-pivelomana, mpiandry omby moa no asany tamin’ny androm-pahazazany. Taty aoriana, tsy nikely soroka tamin’ny asa izay nataony izy. Nampiakatra ny fari-piainany izany. Hoy ny mpanoratra mitantara taona vitsy monja taorian’ny fitantanany ny fananan-drahary dia azo lazaina fa anisan’ireo nanana ny ampy tao an- tanàna i bema satria nahay nanitatra mba hihary ho azy ihany koa 139 fomba iray ankaherezan’ny mpanoratra ny mpamaky, ny fanehoana ireny sokajin’olona miavaka eo anivon’ny fiarahamonina ireny. Fehiny zary niraviravy tanana ny mpitondra tamin’ity vanim-potoana ity. Maro ireo toe- javatra nanahirana ny vahoaka no tsy nahitany vahaolana. Nisy ihany ny ezaka ho fanatsarana ny fiainan’ny tantsaha, kanefa toa tsy nahitana fahombiazana izany, vao mainka aza nihanahantra ny vahoaka. Nibaribary ny tsy fitoviana teo anivon’ny fiarahamonina, izay manam-bola no tompon’ny fahefana. Nanjaka ihany koa ny tsy fandriampahalemana, mandry an-driran’antsy ny vahoaka madinika. Very ny soatoavina malagasy. Nahatsapa ny mpanoratra fa mavesatra loatra ny rivotra niainana, ka dia nikalo tara-kevitra mahafalifaly ny fo sy ny saina izy mba hanalefahana izany.
Fehiny natomboky ny mpanoratra tamin’ny fitakiana fahafahana ny tolona nataony. Nasongadiny tao ireo tsy rariny nataon’ny mpitondra sy ny fanjanahana amin’ny fomba miolaka nataon’ny vahiny. Notakiany ny hanomezana ny zon’ny tsirairay. Nabaribariny tao ny tsy fankasitrahany ny famotsoran-keloka ny mpitondra namono olona, sy ny fahantran’ny vahoaka madinika. Nentaniny koa, ny malagasy ho tia ny tanindrazany, sy handala ny fihavanana. Notaominy tsy hankamamy vola ary hiverina hitodika amin’andriamanitra. Tsapa avy amin’ireo, fa olon’ny fiarahamonina ny mpanoratra ka mahafantatra hatramin’ny madinika indrindra ny fiainan’ny vahoaka sy ny firenena. Hita taratra koa fa kristianina izy, ary izay no mahatonga azy hampirisika ny vahoaka hanompo an’andriamanitra. Toko faharoa ny fomba nanehoan’ny mpanoratra ny tolona
Hanina marain-tsy hariva. Entina hanaratsiana olona io teny io ary natao hilazana fa na dia tsara sy meva aza ilay olona dia tsy manaitra ny maso sy tsy mambabo fo akory. Entina hilazana haratsian-tarehy na haratsian-toetra koa izy io ka ny olona izay tia mivadibadi-dela sy mpamadika no oharina amin’izany. Tsy voatey hanana ireo toetra ireo anefa ny olona ompana amin’io teny io nefa dia ampiasaina ihany izy io mba hanaratsiana sy hanarabiana ilay olona. Ao amin’ny 88 dia ampitahain’ny mpiteny amin’ny katokatoky ny tarehin’ilay olona ompana. Ny teny hoe katokatoky dia anarana iantsoan’ny vezo sy ny bara ny fomba fandrahoana mangahazo izay notetehina madinika. Ratsy endrika izy io, tsy manaitra sy tsy manintona ny maso akory ka tsy maha te ho tia. Ao anatin’ny 89 dia ahitana famoronana zavatra tsy misy miainga amin’ny zavatra fahita matetika. Fomban-drazana atý atsimo ny mahandro vary ary mamono omby rehefa misy fahoriana mba hamahanana ny vahiny tonga hiandry faty. Ny vary andrahoina amin’izany no atao hoe varin-dolo, matetika maimbo reha37 ny vary. Ao amin’io ohatra io anefa dia lazaina fa misy koa ny balahazon-dolo izay fomba nahandro mangahazo amin’ny fotoanan’ny fahoriana. Zavatra tsy misy izany saingy noforonina mba hentina hanaratsiana ny olona ompaina. Ny vehivavy be vody matetika no antsoina amin’io ohatra 90 io. Ny vodi- goga dia ilazana ny foto-kazo, ny foto-kazo dia midoroboka. Ny vehivavy be fitombenana no petahana anarana an’izany. Toetra iray itovizan’izy ireo ny tapany ambany lehibe loatra. Nampiasaina io teny io mba hanasoketana ilay olona tenenina. Iii.1.1.2 fanaratsiana arakaraky ny toe-batana
Ity boky ity dia mirefy 14,5 santimetatra ny sakany ary 20,5 santimetatra kosa ny halavany. Ahitana ny anaran’ny mpanoratra sy ny sariny ary ny lohatenin’ny boky eo anoloana. Ary ny fonon’ny boky dia noravahana sary zozoro na zetra.24 ahitana fizarana telo ny boky fizarana voalohany, takila faha 7 hatramin’ny 40 kotro-baratra fizarana faharoa, takila faha 45 hatramin’ny 82 mahantra be fiantrana fizarana fahatelo, takila faha 87 hatramin’ny 95 diabolana sihanaka manelanelana ny fizarana telo dia ahitana sary sarin’i j. Nalisoa ravalitera, rado, bessa, izay samy novolavolain’ny sekoly paul minault sarin’i j. Nalisoa ravalitera, miantsa ny tononkalony tao amin’ny cemes antanimora. Nalisoa ravalitera notolorana ny mari-boninahitra, commendeur de l’ordre national ny taona 2003. Tao amin’ny akademia malagasy.
Tsapa amin’izany ambaran’ ny eja ao amin’io tononkalony io izany fa niaina tao anatin’ny fitiavana tokoa izy ireo. Nibaliaka ny masoandrom-pitiavany. Tsy nisy rahona nanelontselona na dia ny ahiahy aza. Tretrika izy ireo. Mbola nanampy ny fanolorana ny ten y sy ny toky mamy ihany koa moa ny oroka sy ny safosafo.
Rehefa notadiavina ilay tain’ilay aomby dia hitan’andriatsimeto fa nisy hazo nitsiry teo amin’ilay toerena misy ny tain’i valalanampy. Ny olana kely fotsiny dia tsy fantatr’andriantsimeto ilay hazo na dia matihanina amin’ny resaka hazo aza izy. Ka dia niverina teo amin’ny antalaotra indray izy ary niteny fa tsy fantany ilay hazo.