Nijanona kely ny teniny ary nirotsaka ny ranomasony. Dia nalain-dramatoa fonosan-damba anankiray tsara pirina tao an-dalimoara ary novahany sy 1380- natolony azy roa lahy fa ireo no enta-kelin’i randria marc. Ilay akanjo tany parisy nasian-dry mompera tao an-toby nitoerany avy eny amin’ny hopitalin’i grenoble nitsaboana ny anarany sy ny tananany tampin’ny tapa-damba no anisan’ny tao anaty fonosana. Nisy koa lobaka sy pataloha vaovao vao novidin’i dokotera tamin’ny dian’izy mianaka tany ambatondrazaka. Farany, dia hita tao koa paoketra kely nisy taratasy samihafa nofonosina lamba tsy 1385- lena. Nisy solo karatra tao voalaza ho nomena manokana noho ny famaizan’ny karany sy ny taratasiny rehetra. Toy izao izany karatra izany solo-karatra vonjimaika randria marc imaremadrozo-tserohona 1390- madagascar nanao sonia ny kapiteny levallon. Nisy koa tao taratasy avy amin’ny hopitalin’i grenoble milaza hoe randria marc, frappé d’amnésie nomena an’i mompera nikarakara ny toby samaritana tsara fanahy miankina amin’ny 1395. Misiona katolika, io taratasy io. Mbola nisy ihany koa potipoti-taratasy tao anaty paoketra, saingy soratra saiky tsy azo vakiana akory no tao anatiny ; ireo taratasy ireo eny amin’ny sisiny maintimainty dia manondro azy ho ny kely sisa tavelan’ny afo tamin’ny famaizana randriamaro. Nana. Nany. Francine. Ireo no potipoti-taratasy misy dian’ny afo, tsy misy na inona na inona azo vakina intsony kosa nanampy ireo. 1400 misaotra an’andriamanitra izahay tompoko, fa efa ela nikarohana, ka misaotra anao eram- po eran-tsaina nandray ilay havanay tamin’ny andro nandalovany taty, ary dia mbola nitahiry ireto zava-tsarobidy loatra aminay ireto. Araka ny taratasy anankiray hitanay tato, dia voan’ny aretin’ny fanadinoana na amnesie, tany an-tany niadiana izy. Ny ohatra azy ireny dia tsy mahatsiaro na iza na iza, na mahatadidy na inona na inona, ary dia hadinony hatramin’ny anarany aza. 1405 ka inona moa tompoko no dia isaoranareo betsaka toy izao eo. Ny fifankatiavan’ny malagasy rehetra no tarigetra masina kendrentsika tsy misy avakavaka. Mba hisy anie, amin’ny alalan’i jesoa kristy, fivoarana ho an’ny firenentsika noho ny ran’ny mpiray tanindrazana maro amintsika raraka teto. Kristiana protestanta rabesa rodolphe ka dia nanao tonom-bavaka lava izy ho famaranana ny resak’izy telo mianaka. 1410 tafandriana tao amin-dramatoa vadin’i dokotera raveloariseheno izy roa lahy iny alina iny. Eo ambatosoratra mantsy no miala vao maraina be ny train ho any antananarivo hanararaotra izao dianareo izao aho, tompoko, ka mba hiangavy anareo amin’ny fandalovanareo any antananarivo, hitondra ka hanatitra ity ravin-kazo kinkiliba fanafody nahasoa efa vitako am-ponosana ity, ao amin’izao adiresy izao ramatoa raharimanana rebeka, 13 lalana pasitera 1415- rabeony, androndra antananarivo raha tsy hahadiso, tompoko, hoy rodolphe somary taitra, mba aiza re no misy ny hazo nakana io ravina io ary inona avy no aretina sitrany ? Misy zana-kazo maniry tany afrika, ka avy amin’io no nakana sy nentin’ny dokotera vazaha iray niasa tao ambatondrazaka, hoy ramatoa vadin’i dokotera, ka namboleny tao anaty faritry ny 1420. Hopitaly. Misy fotony roa lehibe izao no maniry ao. Analany ravina vitsivitsy io hazo io ka tanehiny toy ny fitanika ravim-boafotsy ary ampisotroiny isaky ny tolakandro ireo olona manana aretina ao amin’ny kibo, asa izany na vavony na tsinay na aty ka mba mety va re, tompoko, raha mba hanomezanao izany izahay ? Dia nomen’i ramatoa fonosana iray izy roa lahy. 1425 dia mahasoava, tompoko, hoy izy nanolotra ilay fonosana.