Niantsampy indray teny an-tratrany i noro, dia namikitra teo aminy nipatrapatraka ny ranomasony. Reny nafaitra sy mangeroka indrindra izany fotoana nisarahana izany, ka nampangorangorana izay tsy izy ny fony. Tampoka, nisy nisintona mafy tamin’ny rambon-tsalakany tao aoriana rabe ndao amin’izay lehity, fa efa lasa avokoa ny olona! Hoy i mahaly nivandravandra. Ela loatra ny veloman’ialahy izany! Tsy namaly rabe, fa nanoa azy. Nanainga ny tafika. Izany kopa-damban’ireo vehivavy mandra-pidifin’ilay olon-tiany sy malalany. Nisy ranomaso nitete teny ho eny. Nisy koa tovolahy sasany hita ho folaka hatoka amin’ny fitoditodihana hikatsaka ny fara topin’ilay tsy foiny. Nohadrohadroan’ireo namany sy nanaovany fihomehezana izy ireny! Nanitsy niantsinanana avy hatrany nanenjika ny andiany notarihan’andrianampoinimerina ny dian’ny miaramila. Dia tody tany avarabaratr’ilaka tamin’ny filentehan’ny masoandro. Tampon-tanety malalaka iray no nitobiana nananganan-dasy sy nahandroana ny sakafo takariva. Efa voarindra ny fitoerana hisy ny tsirairay. Idama sy izay havany nananganana lay teo afovoany, nohodidinin’ny tandapa izay mbola nososonin’ny tsiarondahy. Nikambankambana isan- tsokajiny nanemitra ireo kosa ny foloalindahy, ka taty amin’ny ilany atsimo andrefana no nilasian’ny vatan-dehilahin’andrantsay; izay vao ny mpiambina nanangana afo isan-tokony. Ety ivelany, somary mihataka ireo mpiambina ireo ny mpanao vonjy taitra raha misy fahavalo sendra manafika, antsoina hoe mandritsiamanafo. Ny nisy an’andriantsoanandriana dia tary amin’ny vavalalana atsinanana. Nony tapi-nihinana, dia samy niala sasatra avokoa, fa lanadanaky ny rotoroto aninkeheo. Dia nahatsiarotsiaro vetivety ny tany nilaozany ny mpitafasiry, niresadresaka ireo vady aman-janany any ambadiky ny bonga lavitra any. Mba nieritreritra ny akaniny koa rabe. Nahafaly azy indrindra ilay vaovao nolazain’ingahibe, nialohan’ny niaingany. Efa tsy andriny loatra sahady izay hipodiany hampahafantarany izany ny ray aman-dreniny, ka hanambadiany an’i noro. Noro ! Any izay i noro! Aserany matetika eo an’orony ilay tapa-bolo kely singan’ilay malalany, mbola voatahiriny! Fa nisahotakotaka vetivety teo ny mpiambina teroa amin’ny ilany avaratra andrefana, raha iny diva hatory olona iny. Nisy iraka maika tonga avy any andrantsay hilaza vaovao ratsy. Sempotra dia sempotra izy roa lahy teo am-pilazana, fa notafihan’ny sakalava, hono, anjanapara. Notarihan’ny mpiambina hanatona ny misy an’idama ireo iraka. Nefa, tsy hay notohaina ny fifanotofan’ireo andrantsay velon-tebiteby sy ahiahy nanaraka azy roa lahy, samy nangitakitaka te hamotopototra izay zava-nitranga marina, ka saika tsy voalamina. Na dia efa nosakanana aza, mbola nisy ihany vakinankaratra tafatsorapaka nanoloana ny lain’idama nampandrosoana azy roa lahy. Rabeniomby io! Tratran’ny tandapa anefa izy, ka saika notrebohany ny lefona. Nantsoina ny lohandohany amin’ireo vatan-dehilahy avy any andrantsay, mba hifampidinika amin’ireo lehibe mpitarika izay tokony hatao. Tsy ela akory dia nivoaka tao amin’ny tranolay ny mpikaon-doha, ary namory ny zanak’ankaratra, izay efa taitaitra sy hendratrendratra te hahalala ny fisehoan-javatra. Nataon’andriantsoanandriana ny vaky kabary, mba handaminana ny toe-tsain’ny mpiady marina fa notafihan’ny sakalava ny tanànanareo, hoy izy teo am-paramparan’ny teniny, ary nobaboiny ny fanananareo sy ny vady aman-janakareo sasantsasany. Kanefa, aoka tsy hitebiteby sy ho