Izany. Ankoatra izany, teo ny fahatsapana ny fahaverezan’ny fomba malagasy sy ny soatoavina ary ny fanamaivanana ny teny malagasy. Teo amin’ny fitondrana kosa, dia niharihary ny tsy mety nataon’ny mpitondra ny tsy fandraisany andraikitra, ny fitiavan-tenany, ny fanamafisam- pahefana. Nifamatotra tamin’ny rafitra nenti-nitondra ny firenena nandritra ny repoblika maro nifandimby izany rehetra izany. Maro ny vokatra naterak’ireo nataon’ny mpitondra ireo, toy ny fitombon’ny fahantrana noho ny fanambakana ny madinika, ny fihanaky ny tsy fahamarinana eo amin’ny sehatra samihafa. Raha tsorina, niharatsy tanteraka ny fiainam-pirenena ka mitaky tolona. Sehatra telo lehibe àry no hita fa nanompanan’ny mpanoratra ny tolona nataony. Nitolona ho amin’ny fahafahana izy, dia ny fahafahana ho an’ny tsirairay, ho an’ny fiarahamonina ary ho an’ny firenena. Nitaky ny hampanjakana ny fahamarinana, ny rariny, ny hitsiny ny mpanoratra. Nitolona ho amin’ny fitiavan-tanindrazana ihany koa izy. Tokony hitolona tokoa manoloana izany zava-misy izany, koa dia nanome tari-dalana ny mpanoratra mba hahatanteraka ny tolona. Sokajina hetsika telo lehibe no nataon’i di tamin’izany, dia ny fanairana ny olona mba hitolona sy ny fanoroana hevitra azy ireny raha hiatrika tolona ary ny firotsahany an-tsehatra amin’ny tolona teo amin’ny sehatra samy hafa pôlitika, fiainam- bahoaka, fanandratana ny maha malagasy. Tsapa tamin’izany fa nahazo lesona tokoa ny malagasy maro an’isa. Tsy ny vontoantin-kafatra ihany no manan-danja sy maneho ny kanto ao amin’ny asa soratr’i di. , fa ny fomba fanehoany izany, izay hita ao amin’ny fizarana fahatelo ihany koa. Tena poeta marina ny mpanoratra izay nofidinay noho ny fahaizany mampifanaraka ny hevitra sy ny fomba fanehoan-kevitra. Hita izany na teo amin’ny voambolana na teo amin’ny sarin-teny samihafa na dia tsy nampiasa sarin-teny maneho filazan-javatra ankolaka loatra aza izy. Nisy fiangaliana araka izany ny asa sorany, na teo amin’ny vontoantiny, na teo amin’ny fanehoan- kevitra, ary ny endrika ivelany. Nanana ny lanjany teo amin’ny paika nentin’ny mpanoratra naneho hevitra ihany koa ny tononkalo fisehatra izay nampiainina amin’ny alalan’ny hetsika mivantana, ka andraisan’ny sofina sy ny mason’ny mpijery anjara. Azo antoka kokoa ny fahatafitan’ny hafatra amin’izany. Endrika iray nentin’i di. Naneho hevitra ihany koa ny tononkalo nadika izay sady manamafy ny hevitra tolona no maneho ny fahafehezana ny teny tamin’ny fandinihana sy fandalinana ny tononkalo niaingana sy ny lohahevitra nanompanana ny asa no ahafahana milaza fa endri-pitolomana lehibe maneho fitiavan- tanindrazana ny fahaizana mamelona ao am-pon’ny olona ny lanjan’ny atao hoe tanindrazana izay mitaky hetsika samihafa toy ny fitodihana aminy, ny fampanjakana ny marina sy ny soatoaviny ary ny kolontsainy. Raha tsorina, dia ny maha izy azy ny tanindrazana manontolo mihitsy no tian’i di. Hasondrotra mba tsy hahalatsa-danja azy amin’ny an’ny hafa. Ankoatra izany, natao ity asa fikarohana ity mba hampahafantarana an’i di. Sy ny asa sorany. Ho fanentanana ihany koa ireo manan-talenta amin’ny sehatry ny fanoratana mba hikolokolo hatrany ny talentany ka ho lasa mpanoratra avo hamelo-maso ity mpanoratra iray ity, indrindra eo amin’ny sehatry ny tolona izay efa nizorany. Ny lafiny tolona ihany no nanompananay ny asa fikarohana, izay ampahany amin’ny tara-kevitra samihafa mety ho hita ao amin’ny asa soratr’i di. Noho izany, tsapanay ny tsy fahafenoan’ny vokatra azo. Maro koa ireo zavatra nitranga teo amin’ny tantaram-pirenena no tsy voalaza sy somary nolalovana fotsiny ihany tamin’ny famakafakana. Antenainay anefa, fa mbola hisy ireo zandry afaka hanohy ny asa fikarohana nataonay amin’ny famenoana ny banga. Anjara biriky kely mba entinay hanatevenana ny ambaindain’ny literatiora malagasy izy ity. Mety hanampy ireo mpampianatra any amin’ny lycée ny vondrona ambara noho ny fahitanay ny maro amin’izy ireo fa mifandray amin’ny fandaharam-pianarana, saingy tsy voatrandraka teto izany noho ny hafohizan’ny fotoana. Noho izany rehetra izany, azo antoka ny hahatafita ilay fanilo miampita tian’i di. Ho tody any amin’ireo taranaka malagasy maro an’isa izay antenaina amin’ny ho avy mamiratr’i madagasikara.