Lo-Renz-O/malagasy-sentence huggingface dataset:
Je soussigné, tsimilaza alphonse, maître de conférences à l’université de toliara, certifie que monsieur rafanomezanjanahary joseph victoria, étudiant régulièrement inscrit en niveau d du département de langue, lettres et civilisation malgaches, a préparé sous ma direction un mémoire de maîtrise intitulé ny famaritana ny anarana amin’ ny teny malagasy sy ny teny indonezianina. Ce travail, entrepris dans le cadre de la linguistique, présente un intérêt certain dans la mesure où le fonctionnement des éléments de la langue indonésienne éclaire le comportement des éléments de la langue malgache, vu que les deux langues sont génétiquement apparentées. L’étudiant a essayé de conduire son mémoire de maîtrise avec la rigueur scientifique nécessaire. Il y a utilisé les approches traditionnelle, structurale et transformationnelle. Le travail est divisé en trois parties. La paremière partie est consacrée à l’examen de détermination des noms en malgache ; la deuxième partie traite de la détermination des noms en indonésien ; la troisième partie expose la comparaison de la détermination nominale en malgache et en indonésien. On y trouve les similitudes et les oppositions entre le fonctionnement du malgache et celui de l’indonésien dans l’utilisation des éléments dont la fonction est de déterminer les noms, c’est-à- dire de se rapporter syntaxiquement aux noms et sémantiquement d’apporter des compléments d’information sur les noms. L’intéressé s’est efforcé d’exposer son travail dans une langue malgache simple et claire, accessible à tout le monde, tout en maîtrisant les termes techniques de la discipline linguistique. Pour toutes les raisons qui précèdent, j’estime que le mémoire préparé par rafanomezanjanahary joseph victoria mérite d’être présenté et soutenu publiquement.
Aina mamelona ny fiarahamonina foto-piveloman ny zanabibiandriakomanjaka ny fambolem-bary sy fiompiana. Araka izany mifamatotra tanteraka ny kolontsaina sy ny ny fiharian-karen ny mponina noho izy miantehitra amin ny finoana ny fivavahan-drazana amin ny fikarakarana sy fanatontosana ny asa aman-draharaha rehetra ataony. Antoky ny fahavelomana sy aina mamelona ny fiarahamonina ny sorona. Noho izy zary fitaovam-piarovana izay manafy hery ny olona ho afa-miatrika ny olana na ny fahasahiranana maro samihafa toy ny aretina, fahavoazana, lany harena, sns. Mampitombo sy manatsara ny vokatra io fivavahan-drazana io satria sady fanoitra hoenti-miady amin ny hetraketraky ny natiora no fitaovam-piarovana hikajiana ny voly sy ny fananana. Fomba iray handavorarian ny mponina ny fiainana sy hifandraisany amin ireo hery tsy hita maso ny sorona. Mihevitra ity fiarahamonina ity fa ny fahatsarana sy ny firindran ny fihavanana amin ireo razana no antoka mampahomby ny fihariany sy ny fahavelomany. Midika ho fitsimbinana ny aina sy fitsinjovana ny faharetana, ny fitohizana ary ny ho avin ny taranaka ny fombafomba atao sy ny fanandratana ny vavaka ataon ny lohavohitra mandritra ny fiantsoana ny razana.
Azo tsoahina avy amin’izany, fa lafin-javatra maro eo amin’ny fiainan’ny olombelona no raketin’ny fo. Raha ny fandinihan’ny mpandinika dia ny fo no tena miasa indrindra eo amin’ny malagasy , ka izany no ilazany azy hoe olon’ny fo maro ihany koa ireo voambolana fampiasa eo amin’ny fiainana andavanandro ahitana taratra izany fo izany. Ohatra mahery fo, risi-po, fangoraham-po, saro-po, herim- po, sitra-po, fo lentika, fo vato, mivonto fo, lolom-po, be fo manamarika izany, fa tena manan-danja lehibe ny fo. Ambaran’i gabrielle navone ihany fa mifamatotra amin’ny fiainana ara-pihetseham-pon’ny olona ny fo 16. Eo anatrehan’izany indrindra dia samy manana ny toe-pony ny tsirairay manoloana ny fiatrehina ny fiainana. Amin’ny malagasy dia arakaraky ny toe-pon’ny olona ny teny entiny milaza izany. Ataony hoe manana fo vato ireo olona manana fo tsy mba mangoraka, tsy mba mitsetra lazaina kosa hoe fon’olona ny fon’ny olona mora mangoraka, mora mitsetra ny ory, ets.
Fianakaviana mpangataka tompokolahy sy tompokovavy izao àry, efa vory etoana isika mianakavy, tsy misy terak’ikalahafa, fa ny velona iray trano, maty iray fasana no mifanotrona. Ny godogodom-pamidra hono fanaon’ny matanjaka, ny jafajafan-dia fanaon’ny mahery fa ny lantolantom-pamindra kosa fanaon’ny manam- panahy.
Araka ny hita teo aloha, dia azo ambara fa mizara roa lehibe ny fahavitrihan’ny mpianatra mandray anjara nandritra ny fampianarana. Andaniny, dia ireo mpianatra mazoto amin’ny fandraisana anjara. Tao amin’ny f. T. G no nahitana izany. Ankilany, kosa ireo mpianatra ao amin’ny sampana f. P. I sy f. Q izay manana taham-pandraisana anjara ambany.
Fampiseho masoandro izany teo imason’ny malagasy. Sokajiana ho toy ny biby ny olona mifamotitra alikavavy tsy vanona! Alikalahy mamoa fady. Tak 25 nanilika ny fivavahan-drazana ny mpanoratra ary nitarika ny olona hitodika amin’andriamanitra. Asehon’ny tantara fa tsy mety ny fivavahan-drazana. Ambara fa ny fisikidian- dravainafo no nitokian’ny mponin’ambohijafy. Io no noheverina fa mandrindra sy mandamina ny fiainana ka nomen’ny olona hasina randrema ravainafo no andriamanitrakelin’iny faritra iny. Be no rendrika amin’ireny ka milaza fa ny nentin-drazana ihany no nahabotrabotra hatramin’izay. Tak 54 misongadina anefa ny hafetsifetsena sy ny fitaka ataon’ireny mpisikidy ireny. Hatsinkafon’ny mpanoratra izany fanambakana izany. Ohatra toy izao ny ampahan’ny resadresaka nifanaovan-dravainafo tamin- drambolasoa sy raketamalala ambani-lakandrano ny tanimbarinareo an ? Eny tompoko namonjy nibitsibitsika an-dreniny raketamalala jereon’ineny izany fahitany azy lehilahy ity anadahinao an ? Eny tompoko miramirana ery raketamalala nibitsika an-dreniny indray fantany daholo, ho aho. Tak 39
Teny fampidirana anisan’ny ain-dehibe iankinan’ny fampandrosoana ny isam-batan’olona ary mitohoka hatrany amin’ny firenena mihitsy ny fampianarana sy ny fanabeazana. Io mantsy no sehatra iray ahafahana manabe sy mikolokolo ny tsirairay ho olom-pirenena vanona afaka hampandroso izany firenena izany. Raha tsy lavorary izany io asa fampianarana io dia sarotra ny hanatrarana izany atao hoe mandroso izany. Natao ary itony seha-panofanana ho mpampianatra itony, mba hanofanana ireo mpampianatra ho amin’izany asa masina izany. Ny hazo no vanon-ko lakana mantsy, hono, ny tany naniriany no tsara matoa ny mpampianatra no matihanina amin’izany asa izany, dia noho ny ezaka nataon’ny sekoly ambony manofana ho mpampianatra toy ny ens. Koa ireo mpampianatra izay mivoaka avy ao amin’itony sekoly itony dia manana ny lanjany satria manana ireo ainga rehetra hiatrehana ny fanabeazana ny vahoaka. Koa heverinay fa adidy goavana no miandry ny mpampianatra manoloana ny asa fanabeazana izay iantsorohany. Izany indrindra no antom-pisian’ny asa fikarohana mba hoentina mampihatra sy manatevina ny angona efa azon’ny mpampianatra tamin’ny fiofanana nataony. Nanao izao asa fikarohana izao ary izahay, izay mitondra ny lohateny hoe ny tsy fifanojoan’nyfandaharam-pianarana sy laminasa fanabeazan’ny taranja malagasy sy ny fampianarana eny amin’ny lisea tekinika. Tranga hita tao amin’ny lycée technique et professionnel ampefiloha, taona faharoa naompanay amin’ny fanadihadiana ny pedagojian’ny fampianarana ny taranja malagasy any amin’ny lisea tekinika izany asa fikarohana izany. 0.1. Anton’ny safidy maro ny antony nitarika anay ho amin’izao asa fikarohana izao vokatry ny fiofanana natao nandritra ny fiofanana ho mpampianatra natao tao amin’ny ens dia tsapa fa maro tokoa ny fahalalana azo avy tamin’ireo mpanabe izay nanofana anay. Koa ety am-pamaranana izany fiofanana izany dia tsara ny hanolorana asa fikarohana vaovao mba hanatevenana izay efa azo, ary koa ho angona vaovao ho an’ny mpiofana aoriana safidy eo amin’ny lohahevitra ny antony nisafidiananay ity lohahevitra ity dia ny fahatsapanay fa vitsy ny olona mbola nandalina mikasika ny fandaharam- pianaran’ny sekoly tekinika sy fanofanana araka asa, indrindra amin’ny sampam- panofanana varotra sy fandraharahana. Ilaina anefa ny mandinika sy manadihady
Ireto avy ireo fototeny mingadona ahitana renifeo miranoka aoo amin’ny toeran’ny x0 ka amin’izany ny fanovan’ny renifeo tr amin’ny faran-teny t? R iharan’ny fanovanana dia renifeo r laitra lairina, fandairana, lairo letra lerana, fanderana, lero lotra lorana, lory holaitra holairana bilaotra fibilaorana, ibilaory 2.1.1.1.5. Ireo fototeny mingadona ahitana renifeo moana ao amin’ny tsinjara toeran’ny x0 ho an’ireo fototeny mingadona ahitana renifeo moana ao amin’ny toeran’ny x0, fanova r no no mifanolo amin’ny renifeo tr eo amin’ny endrika am-panovanana. Hita amin’ireto fototeny vitsivitsy ireto izany otra orina, fanorana, ory 2.1.1.2. Ny tsinjara toeran’ny renifeo ahitana fanova t ao amin’ny endrika am- panovanana miseho eo amin’ny endrika am-panovanana ny renifeo t fanovan’ny renifeo tr amin’ny faran-teny mikatona tapany mihovitra t? R raha toa ka ahitana renifeo mihovitra r ao amin’ny toeran’ny x0 na ny vanin-teny mitondra tsindry. Midika izany fa ny fisian’ny renifeo mihovitra r eo amin’ny x0 dia manambara fa renifeo t no fanovan’ny renifeo tr amin’ny faran- teny t? R rehefa iharan’ny fanovanana izany. Ireto avy izy ireo ritra rit-ina iharana , andrit-ana mpamari-toe-javatra , mandrit-a filaza mandidin’ny mpao sehatra mandritra , rit-o filaza mandidin’ny iharana ritina raotra raot-ina iharana , andraot-ana mpamari-toe-javatra , mandraot-a filaza mandidin’ny mpano sehatra mandraotra , raot-y filaza mandidin’ny iharana raotina joretra fanjoretana, anjoreto
Hita teo ny famaritana ny atao hoe dindo , araka ny famaritan’ ny rakibolana sy mpandinika vitsivitsy. Raha dinihina, mifanahatsahana ihany ny hevitra, fa ny fomba nanehoana izany no samy nanana ny azy. Koa , raha fintinina ireo famaritana voalaza teo ireo, dia izao ny antsoina hoe tandindona , dia zavatra hita maso sy azo tsapain-tanana iray , maneho zavatra tsy hita maso , na tsy azo tsapain-tanana, na ny toetran’ io zavatra io izany; ilazana zavatra iray solon’ ny zavatra iray manana bika aman’ endrika mitovitovy main’ ilay zavatra iray ihany koa izany. Izay no azo namaritana ny dindo, hidirana manaraka ny amin’ny sary.
Ity asa ity no tontosa, dia satria misy ireo dingana narahina mba hahafahana manatanteraka araka ny tokony ho izy ny fanadihadiana sy ny fandrafetana azy an- tsoratra. Dingana lavitra ezaka famantarana, tamin’ny alalan’ny fifampiresahana tamin’ny mpampianatra nokasaina hitarika ny asa fikarohana raha mitombina sy azo tohanana ny lohahevitra.
Fehezan-teny mifanentana amin’ny fahalalana sy ny taonan’ny mpianatra no tokony hampiasaina ny fehezan-teny tsirairay ao amin’ny boky fampianarana , dia tokony ho samy hitondra hevitra daholo. Tokony hifameno ihany koa izy ireny, fa tsy hifangarika na hifanohitra tokony ho fehezan-teny fohy sy tso-pirafitra no ampiasaina. Amin’ny ankapobeny mantsy dia efa mahazatra sy hain’ny mpianatra ireo , ka mora handraisana sy hitadidiana ny fahalalana noho ny fehezan-teny lava sy saro- drafitra tokony hampiasaina ireo karazana mari-piatoana , hanapatapahana ny fehezan-teny raha toa ka lava loatra mba hampihasinkasina ny hevitra tsirairay, ny teboka no tsara ampiasaina matetika amin’ izany i richaudeau dia manambara, fa tokony hosorohana ny fampiasana fehezan-teny lava toy ny fanaon’i lamartine25. Fehezan-teny lava sy saro- drafitra mantsy no ampiasainy ka mahatonga ny hevitra ho sarotra takarina sy hanjavozavo amin’ny mpamaky. Napoléon bonaparte dia nanambara, fa ny halavana fehezan-teny antonona, dia ahitana teny miisa 15. Hita tamin’ny lahateny tsara indrindra nataon’i de gaulle izany. Na izany aza anefa , dia tokony hiankina amin’ny taonan’ny mpamaky sy ny kolontsaina ananany ny fehezan-teny tsy tokony hitovy izany eo amin’ny mpianatra tsy mitovy fahalalana nanambara ihany koa i rudolph flesch26, manam-pahaizana amerikana iray, fa tokony ho eo anelanelan’ny 08 ka hatramin’ny 11 ny isan’ireo teny ao anatina fehezan-teny iray miombon-kevitra aminy toy izany koa i georges henry27 tokony ho teny miisa 08, hoy izy , farafahakeliny no ho hita ao anaty fehezan-teny iray , ary tokony ho voambolana tsotra sy hanaraka ny lamina amin’ny ambaratongam-pahasarotany no ampiasaina.
Ilay boky ’zay nodorana, dia may nefa tsy levona; izay natao ho lavenona lasa vato fanorenana; noheverina ho foana kanjo mainka koa velona; lay nafenina, nalevina, no nisandratra nivelatra! Iza moa no hahasakana eny, iza no hanohitra, ilay teny voasoratra, dia ny tenin’andriamanitra ’zao rehetr’izao ho levona, fa ny teny no haharitra.
Amin’ny malagasy, dia kintana ihany no antsoina hoe kiady. Eto dia ilazana olona mamiratra, manana ny fahaiza-manao eo amin’ny fitarihana ny mpiara-belona aminy. Lalina ny foto-pisainan’ny razana ampitain’ny mpanao lahabolana, raha ny haja amam-pitondran- tena ananan’ny zokiolona fotsy volo ireny.
Sady izay indray, tsy ny hampahory ireo izay alaina akory no tanjon’andriamanitra, fa ny hanome azy ireo fiainana feno fifaliana sy fahasambarana mandrakizay eo akaikiny ho lasana any ambony, ho any ankaikin-dray hianoka am-pofoany hiadana no sisa hahita ny hatsaran’izay ady teto izay hanomana azy ho any an-toeram-paradisa. 145 noho ny maha olombelona ny olombelona anefa, dia mampangirifiry azy ihany ny fisarahana an-tany. Mety hanome tsiny an’anandriamanitra aza izy indraindray. Mihevitra anefa i elie raharolahy, fa ray azo ifonana ilay andriamanitra inoany ka hamela ny hadisoany raha tahiny tompo ô ka zary hadisoana ny fikelezako aina hitana ilay malala anjelikelinao! Ry tompo ô mifona fa toa tsy nahalala. 146
Fanovana anarana ihany koa no hita eto, ka ny vavàna eto dia ilazana ireo olona be resaka, tsy mitsahatra miteny. Ny haseho amin’izany, dia mba hanamafisana fa ny olona be resaka loatra, dia tsy mahafehy ny teny rehetra izay lazainy, hany ka miteny zavatra tsy marina. Izany tsy fahaizany mifehy ny lelany izany anefa dia mety hiteraka loza ho azy.
Raha ny momba ny tantara amin’ny ankapobeny no resahina dia anisan’ny toe-javatra mavesa-danja ao anatiny ny fisian’ny mpandray anjara, ny toe-javatra manomboka, ny toe- javatra manelanelana ary ny toe-javatra mamarana. Ny famantrana ireo toe-javatra ireo dia manampy betsaka amin’ny fahazoana ny vontoatin’ny tantara. Araka izany dia misy fomba fandinika azo hamantarana bebe kokoa ny mpandray anjara amin’ny alalan’ny schema actantiel izay nataon’i greimas27; ary ny fomba fandinika hijerena ny fivoaran’ny tantara kosa dia ny schema fonctionnel izay ahitana ireo dingana samihafa mampijoro ny tantara. 2.5.1. Fampiharana ny tantara amin’ny schéma actanciel .
Ny tanora toy izany no ilain’ny firenena, koa iriana ny hanahafan’ny rehetra ny toe- tsaina tia mikaro-bahaolana tahaka izany. Ny tena olana manko, dia toa toetra alain’ny ankizy na ny tanora tahaka amin’ny olon-dehibe ilay mora mionona sy tsy manakatra lavitra. Azo tarafina amin-drakotovao sy rainibako mantsy izany. Ho an-drakotovao, dia efa osa loatra izy; efa be ny fantany momba ny fiainana. Hany ka fahanginana no asetriny ny tsy rariny mihatra aminy; hambom-po no asolony ny tombon-tsoany tsy omena. 179 fa ingahy rainibako indray dia tokam-pijery izay ihany! Toetra nosoritin’ny fiaina- mafy nodiaviny io. Zatra nihafy loatra izy ka zary mpandray izay nifanitsy taminy ny nifanitsy tamin’ny tanany, ny nifanitsy tamin’ny tenany, ny nifanitsy tamin’ny sofiny dia nifantoka ho heviny. Ary nony injay mba miteny izy, dia izay mifanitsy amin’ny eritreriny hatrany no ambarany, aloaky ny vavany hevitra toa tsy nokarohin-davitra, ambara amin’ny teny totra. I rainibako rahateo, lehilahy mai-dava, maro herehina ka tsy manam-potoana amin’ny adihevitra lava. 180 rehefa voaresaka teo ny amin’ny toe-tsaina, dia ny momba ny toe-panahy indray no hidirana manaraka. 2.3.2- eo amin’ny toe-panahy
Lasa katôlika avokoa ny mpianatra sao mampianatra ny foto-kevitry ny katolika ry masera ny fisian’izany fikambanana izany dia tokony hararaotin’ny mpampianatra ny taranja malagasy mba hanamafisana ny lesona atao any an-dakilasy fa tsy hijanona fotsiny amin’ny fianarana kabary ny fihaonana ohatra fanehoana amin’ny mpianatra ireo fomba amam-panao isam-paritra
Rehefa vita ny fanadihadiana eny ifotony dia fantatra amin’izany ny fomba amam- panaon’ny olona resen-dahatra, ny kolontsainy, ny fari-pahalalany , ny fomba fangalana ny fon’ny mpandray ny hafatra sy ny fambaboana ny fony, ny fomba fandraisany hevitra hoe mora mahazo hevitra ve sa hoe mila hazavaina maharitra vao azony olona itenenana, ny zavatra tiany sy mahaliana azy, ny fotoana maha afaka azy. Rehefa fantatra avokoa ireo dia atao mifanentana amin’ireo ny serasera izay atao amin’izy ireo sy ny fihetsika aseho manoloana azy ireo na eo amin’ny lafiny fanehoan-kevitra, na eo amin’ny lafiny fitafiana, na eo amin’ny fiteny. Anisan’ny fototra iray lehibe iompanan’ny serasera indrindra ny serasera am-bava ny fahafantarana ny mombamomba ny olona resen-dahatra sy ny fahafantarana ny fironana ananan’ny olona resen-dahatra. Hoy indrindra i amossy quoi que se soit qu’on veuille persuader, il faut connaitre l’esprit et le coeur, quels principes il accorde, quelles choses il aime 9. Noho izany mila fantarina mialohan’ny hanaovana ny asa fanentanana ny mamantatra ny toe-po amam-panahin’ny olona itenenana, ny foto-kevitra ekeny, ny zavatra tiany. Tsy mitovy mantsy ny fandresen-dahatra ny olona mitovy fironana amin’ny tena sy ny fomba fandresen-dahatra amin’ny olona manana fironana hafa.
Tsy misy soritra ahafantarana izay iantefan’ny tenin-dranivoaly ao anatin’ity sombin- teny ity. Noho izany, azo lazaina fa miresaka amin’ny tenany sy ny mpijery izy. Tamin’ny fiafaran’ny teny irery nataony tao amin’ny fisehoana vi- fizarana 2, dia noteren’ny fieritreretany hivadi-panekena ranivoaly ary hamaly fitia an-dratovo. Toa sedrain’ny fahatongavan-drasela ny fanapahan-keviny eto rasela fofom-badiko. Inona no hataoko ? Inona no teny holazaiko ? Vokatr’izany, manahy ny tsy hahatana ny dina an’eritreritra natao tamin-dratovo ranivoaly ny fahatsiarovako azy, ny fitiavako azy efa nomaniko hotorotoroina, dia indro fa miomana hiarin-doha amin ny minitra ahitako ny salovan-tavany fampahafantarana izay adin-tsaina izay no antom- pisian’ity teny irery ity. Ifandrotehan’ny hery roa mifanohitra indray ranivoaly araka ny ahitana azy eto nanapa-kevitra ny hangoraka sy hamaly fitia an-dratovo izy, kanjo novelomin’ny fahitana an-drasela ilay fitiavana nokasaina hovonoina ifandafaran-javatra ny lohako ! Mitady fitsaharana aho ! Araka izany, dia endri-pampiontanana mampangitakitaka no ampiasaina eto. Miteraka tebiteby any amin’ny mpijery izany. Toy izao no azo amintinana ny teny irery nataon-dranivoaly araka ny fomba nanapatapahana azy.
Tsy voatery hividy vao mamaky maivana ny fanjifan’ny malagasy boky raha tarafina amin’ny isan’ny trano fivarotam-boky. Singa maro no mifamatotra amin’izany. Araka ny voalaza etsy ambony, misy sokajin’olona mamaky boky fa tsy mividy. Ireo mpikambana amin’ny tranom-boky izany izay mpianatra ny akamaroany. Ireny tranom-boky ireny no isan’ny mpanjifa amin’ny fivarotam-boky, araka ny filazan’ny mpahalala. Azo tarafina amin’ny hamaroan’ny ankizy miditra tranom-boky bibliothèque amin’ny fotoana isokafany ny fitiavan’ny mpianatra boky , hoy rtoa oly, tomponandraikitra ao amin’ny tranomboky monisipaly antananarivo. Nambarany fa ny 95 -ny olona mankao no mpianatra ary olona manao fikarohana manokana na mijery tahirin-kevitra ny sisa. Miankina amin’ny fitaizana azo no itiavan’ny ankizy boky, hoy rtoa oly, fa ny hitany dia maro ireo sekoly no manentana amin’ny fidirana tranom-boky marina fa misy ny fanerena any an-tsekoly mba hidirana mpikambana amin’ny tranom-boky fa kolontsaina miainga any antokantrano ny fankamamiana boky , hoy izy. Fampitiavana boky ny boky no loharanom-pandrosoana mitombina mandraka ankehitriny izany fiteny izany na dia mivoatra izaitsizy aza ny teknolojia ka hisian’ny boky nomerika vakiana amin’ny alalan’ny solosaina, ny netbook sy ny toa azy. Tsy mahalatsa-danja ny boky mahazatra izany fa mifameno aminy. Ny iafarany manko raha te handalina, dia tsy maintsy avoaka amin’ny taratasy ihany ny soratra aman-tsary mba ho mora raisina sy dinihina akaiky. Ny tena olana eto amintsika, hoy rtoa ratsimandrava juliette, tale misahana ny foibe momba ny teny ao amin’ny akademia malagasy, raha resaka boky dia ny tsy fahatsapan’ny olona ny lanjan’ny teny izay maha izy ny firenena iray ny tsy famakiana boky manko, hoy ihany izy, dia efa vokatry ny tsy fandraisana andraikitra sy tsy fisian’ny finiavana te handalina ny an’ny tena ka hanindrahindrana ny an’ny hafa variana ny tena mahita ny fiheveran’ny malagasy sasany any ivelany any ho fahalemena ny fitenenana teny gasy izay tondroiny ho tsy mitondra mankaiza , hoy rtoa ratsimandrava. Noanteriny anefa fa ny teny no mitaratra ny maha izy ny firenena iray ka raha io no gaboraraka dia ho hita taratra amin’ny andavanandrom-piainana ihany koa izany gaboraraka izany. Nomarihany fa amin’ny firenena mandroso, dieny mbola kely dia zarina ho tia boky ny ankizy ary boky amin’ny tenindreny.
Tara- kevitra maro no vetsoin i clarisse ratsifandrihamanana ao amin ny asa sorany. Samy mikendry zava-tsoa ho an ny manodidina azy avy ireny. Natao mba hanabe ny olon- drehetra hahay hitodika amin ny lasany, ka handray anatra avy amin izany ny asa soratra. Natao ihany koa ireny ho fandrisika ny tsirairay handray andraikitra eo amin ny fiainany mba hahatsara ny ho aviny. Ny tara- kevitra ny fitiavana, ny fandrosoana, ary ny fahafahana, no hasongadina eto. Azo lazaina, mantsy fa zava- dehibe amin ny fanabeazana ireo.
Ny toetra mampiavaka ny teny malagasy manana ny toetra mampiavaka azy ny teny rehetra. Ny vahiny te hifandray amin’ny tompon-tany dia miezaka hianatra ny teny misy eo an-toerana. Sady fitaovam-pifandraisana mahomby sy ilaina io no itarafana koa ny toetsain’ny tompony. Na ny misionera mpitondra fivavahana, na ny mpitondra fanjakana nanjanaka teto, na ny mpikaroka dia tsy niezaka nianatra ny teny malagasy fotsiny, fa naneho ny heviny momba ny fahitany azy io. Manana ny fomba fahitany azy io koa anefa ny tompon-teny, indrindra ireo andrarezin’ny teny malagasy. Hasehontsika eto àry ireo hevitra samihafa momba izany, ary hofaranantsika amin’ny fahitan’i cfrlr ny teny malagasy izay tandra vadin-koditry ny poezia izany.
Ny mpanoratra rehetra amin’ny ankapobeny, dia samy mahafehy ny fampiasana ity sarin-teny ity avokoa. Ny fanovan-javatra no fahita matetika any anatin’ny asa soratr’izy ireny. Misy karazany roa ao anatin’ity sokajy ity, dia ny sarin-teny fanovana endri-javatra, ary ny sarin-teny fanovana anarana. Iry voalohany no tena nanavanana ny mpanoratra tamin’ity vanim-potoana ity, ka izany ihany no hifotorana ny sarin-teny fanovana endri-javatra
Hiratra n 5. 1987. Sampana teny sy lahabolana ary riba malagasy, anjerimanontolo eto madagasikara. 176 p. Ny baiboly. 1965. Testamenta taloha sy testamenta vaovao, fikambanana mampiely baiboly, antananarivo. 1965 p. Rabarijaona e 1968. Ny anjara toeran’ny ray aman-dreny eo amin’ny fampianaran- janaka, imprimerie volamahitsy. Boky sy tahirin-kevitra amin’ny ankapobeny amin’ny teny vahiny
Raha fehezina izay voalaza teo izay, ny mpampianatra nanaovana fanadihadiana dia mampiasa ny lahatsoratra ho fitaovana hoenti-mampita lesona. Misy akony ny fampiasana io lahatsoratra io raha ny zava-nisy hita no ambara. Misy akony ihany koa ny fanomezana avy hatrany ny lesona. Izany vokany izany no hojerena manaraka eto.