Lo-Renz-O/malagasy-sentence huggingface dataset:
Fanontaniana natao tamin’ny isam-batan’olona anarana taona lehilahy vehivavy asa andraikitra hafa sahanina eo amin’ny fiarahamonina fonenana 1 araka ny fahafantaranao azy, inona no nahatonga ny anaran-toerana hoe antsahalava? 2 inona ireo fomba amam-panao mampiavaka ity faritra ity? 3 inona avy ireo karazana fady ety an-toerana? Mba azonareo lazaina ve ny anton’ny fady? Mbola manaja izany ve ny mponina? 4 firy ny isan’ny zanaka? Firy no mianatra? Firy no tokony hianatra anefa tsy mianatra? Inona no antony ampianarana na tsy ampianarana azy?
Maro ny tanjona tiana tratrarina nahatonga ireo safidy ireo; 0.7. Ny zava-kendren’ny asa fikarohana tahaka ny asa fikarohana rehetra dia manana ny zava-kendrena ihany koa ity asa narafitra an-tsoratra ity. Tsy hoe hitarika ny olona mbola hitana sy hampihatra azy tsy akory! Safidy io satria hampahalala izay mety ho lafiny ratsy sy izay ho vokany no aseho ato; tompon’andraikitra amin’izay safidiny ny olom-pirenena tsirairay izay ambany lalàna avokoa. Aorian’ny famakiana ity boky ity dia hahalala zavatra maro mahakasika ny kolontsaina sy finoana malagasy ny mpamaky, hifanaja indrindra eo amin’ny finoana ary hahay hikajy ny tontolo iainana misy azy noho ireo hasina hananany. Ity fikarohana natao ity koa no hamalian’ny tena izay mpanadihady ny toe-java- niseho nihatra taloha ary hampazava izay hevitra nanjavozavo tao an-tsaina hatrizay. Koa arahina fomba fijery siantifika hatrany izany mba tsy hampandringa ny asa. 0.8. Ny haitsikera nampiharina sehatra iray ao amin’ny antrôpôlôjia mandalina ny fivavahana ny antrôpôlôjia mandalina ny finoana, koa tsy maintsy haitsikera mifanaraka amin’izany sehatry ny finoana izany no tsy maintsy ampiasaina. Ny haitsikera araka anjara asa no tena mibahan-toerana sy fototra ilafian’ny asa fikarohana amin’ny ankapobeny. Ity haitsikera ity mantsy no azo lazaina ho teôria tena manaja ny fahasamihafana sy haitsikera mifantoka manokana amin’ny fandinihana fa ny singa tsirairay ao amin’ny finoana, kolontsaina sy ny fiarahamonina dia samy manana ny anjara asa mifanandrify azy avokoa. Ao amin’ny fizarana voalohany lehibe amin’ny boky no hanazavana misimisy kokoa mahakasika ity haitsikera araka anjara asa ity. Noho ny habaka sy ny fotoana lalovan’ny finoana ny varatra dia ho tafiditra eny anelanelan’ny asa eny na dia tsy voafaritra ho miavaka be ny antrôpôlôjia baikoin’ny hetsika na ny anthropologie dynamique aro fanina ireo haitsikera ireo sy ny maro tsy voatanisa nefa ho hita ao amin’ny asa mba ahafahana manadihady tsy mitanila ny lohahevitra, tsy afa-misaraka ao ireo mandritra ny fidirana sy ny fivoahana ao anatin’ilay fiaraha-monina. 0.9. Ny fomba fiasa nanatontosana ny asa toe-javatra roa no tena manamarika ny fomba fiasa nenti-nanatontosa ny asa fikarohana. Ny firotsahana an-tsehatra no fototra iray nipoiran’ny hevitra vaovao
Idealy noforoniko tamin-tapa tsarin-toetra vitsy tiako sy nangoniko no velona ato anatiko avy ao anatinao nanintona ’ty saiko hiresaka aminao fitiavana fihatsarambelatsihy ihany no hita eto , fa tsy tena fitiavana. Fitiavana arafidrafitra ao an-tsaina amin’ny alalan’ny sary. Hamafisin’ i asiniony ihany izany ao amin’ny omeko tsy omeko 88 asa izay hitranga raha ohatra ka fantany fa endrik’olon-kafa no tiaviko eny an-tratrany ny fitia? Tsy ho azy fa nomeko mba nindraminy
Ii- boky sy tahirin-kevitra 1- amin’ny teny malagasy andriamalala e. D antso, librairie mixte antananarivo, 71 tak 1972 1972 menarana, librairie mixte antananarivo, 80tak 1972 taolambalo, imprimerie d ouvrages éducatif, librairie mixte antananarivo, 159 tak dox pseud razakandrainy j. V raki-malala, imprimerie
Ny famonoana kisoa tetika iray hitarafana ny lazan ny famadihan-drazana ny famonoana omby sy kisoa any firavahana ka atao miaraka ny fahandro azy, antsoina hoe ombalahy vilana ny henam-pamadihana toy izany satria tsy mahaleo tena ny omby raha amin ny lanonana ka ampiarahana amina kisoa. Ombalahy vilana no fanao henam-pamadihana any an-toerana satria sady mampihena ny isan ny omby vonoina, mampatsiro ny henam-pamadihana ihany koa. Tsy mandry ihany koa ny menaka mandra-pahatonga eo an-dovia mba ho tena vary be menaka nohamarininay fa tahaka izany avokoa ny henam-pamadihana tamin ireo
Voarakitr’ireny tononkalo nataony ireny. Tsy nionona tamin’ny sehatra iray ny mpanoratra rehefa nanoratra fa nisandrahaka tamina lohahevitra maro. Tara-kevitra efatra no tena nisongadina tao anatin’ny vanim-potoana nanoratany. Ny tara-kevitra dia tahaka ny fitaratra izay ahafahan’ny tsirairay na iza izy na iza mizaha ny endriny na dia tsy voasoratra eo aza ny sariny .34 mihira ny zavaboaary izy, mikalo ny fitiavana, miresaka fitiava-tanindrazana ary maneho fanabeazana.35 ny tara-kevitra momba ny toetry ny fiainana no tena mibahan-toerana ao amin’ny tononkalo nosoratan-dratsimba georges. Ny zavatra tsy azo hadinoina dia ny fifandraisan’ireo rehetra ireo amin’ny fanabeazana. Azo heverina ary fa ny fahitany ny zava-maro natrehiny teo amin’ny fiainany no nitondra fanabeazana ho azy ka tsy notazoniny ho azy samirery izany fa nozarainy tamin’ny mpiara-belona taminy sy nanasoavany ny firenena manontolo. Toa maneho ihany izany fa ny fiainana dia fanabeazana rano fotsiny ka ny tsirairay no miezaka mandray izay tandrify azy avy. Mira zotra hatrany ny tantaram-piainan’ny mpanoratra sy ny vanim-potoana niainany. Efa voalaza teo ny mikasika ny mpanoratra amin’ny maha-olon-tsotra azy; mety misy akony any amin’ny asa soratra vokariny ny fahafantarana ireny ka izany no nitarika tamin’ny firesahana ny maha-mpanoratra an-dratsimba georges. Ato amin’ity toko fahatelo ity kosa dia ireo lafin-javatra teo amin’ny tantaram-pirenena mahakasika ny fanabeazana no hojerena.
Anisan’ ny toko iray lehibe faharoa eo amin’ny fiainam- piaraha-monina ny lafiny toe-karena; noho izany tsy afa-misaraka amin’ny fiainam-pirenena izy. Andry iankinan’ny firenena ny toe-karena ka izany no tsy maintsy handalinana ihany koa ny zava-nisy tany ivelany sy ny fiantraikan’izany eto madagasikara. Raha momba ny gazety imongo vaovao no asian-teny dia hita fa nanana mpandalina manokana momba ny toe-karena izy tamin’ izany fotoana izany dia i rémi rakotobe. Raha ny lafiny toe-karena dia mazava ny hevitry ny gazety imongo vaovao ny fakana ny tany izay nongotan’ireo fikambanam-barotra vaventy teo am-pelatanan’ny malagasy sy ny famerenana izany amin’ny mpiasa malagasy indray. Io ihany no hany fihariana mety amin’ny malagasy, izany hoe mifototra amin’ny zava-misy eto an- toerana. Toy izao no famintinany izany repoblika demokratika malagasy izay hifototra amin’ny fahafahan’ny sosialin’ny mpiasa sy ny hahatonga ny tany eo am-peletanan’ny malagasy 39
Trangan-javatra isan-karazany no mahatonga ny olona na ny fianakaviana iray hanao ny sorona. Ny hoe sorona dia fanolorana omby na zavatra hafa amin’ilay razana namaly vavaka, arakaraka ny fahasoavana azo izany. Ohatra fahavitana foto-drafitrasa toy ny trano fonenana, sekoly, tra obe, kibory , nahazo zanaka araka ny nirin’ny mpangataka, nahazo vady, nahazo nitady harena, nahazo fanasitranana, tafita tamin’ny fiainana na fianarana. Ny endrika isehoan’izany nanao voady nialoha ilay mpangataka. Ohatra manolotra omby an’itompokolahy itompokovavy r. Raha mahazo mitady. Tsy maintsy tanterahina ny vava natao52 raha azo izay nirina. B ny fivavahana amin’ny razana amin’ny alalan’ny famafazana fafy
Maty aman-defona sy amam-basy ny efatra mianadahy iray tampo taminy, noho ny fifanjevoana tamin’ny miaramilan’i jeneraly galliéni. Maty tamin’ny andron’ny menalamba koa i pely maintso sy ny zanany roa. Ny zanany faralahy nitondra anaram-bositra hoe rafaralahy no hany sisa velona tamin’izany, ka nandositra tany amin-drabozaka tany anjozorobe. Izy no dadabeko. Niafina izy, satria, notadiavina hovonoina ny fianakavian’i pely maintso mpitolona tamin’izany,15 ka tsy niverina tany fandriana intsony, ary nanjary valovontaka tany anjozorobe sy mangamila. Maty tany am-ponja noho ny raharaha mdrm izy ny taona 1950. Tamin’io fotoana io, indrindra, no teraka ny zokiko vavy nantsoina hoe soa raha vao herintaona latsaka monja anefa izy dia nilofika, ka izay no naha-nasolo ahy. Nanambady andriambavikely zanak’andriambe 16 napetrak’andrianam-poinimerina tany anjozorobe dadabe rafaralahy. Izany rainihaja izany no nipoirany. Andriandahy neken- teny sy nohenoina io. Izy ireo no niteraka an-drandrianamohizana raiko. Maty teo amin’ny faha-83 taonany io dadako io, ny taona 2003. Taranaky rainihaja kosa i neny, razafindratsimba no anarany. Sivy mianadahy izahay no naterak’izy mivady enin-dahy, telo vavy. Izaho randrianasolo, teraka tamin’ny 20 may 1953 no lahimatoa, nasolon’ny dada sy neny ilay zokiko vavy. Navesatra tao ampon’ireo ray aman-dreniko ny fanantenana tamin’ny nananany an’i soa, ka izany no nafindrany tamiko. Izany no antony nanaovan’izy ireo ny anarako sy niantsoany ahy hoe nasolo. Tsy tena nahasolo io zokiko vavy io, anefa, aho fa manana ny maha-izaho ahy manokana, dia ilay nasolo amin’ilay nasolo azy. Nasolo amin’ny fahafantaran’ny olona ahy, ankoatra ireo adidy sy andraikitry ny zoky napetraka tamiko. Efa niseho lany izany, tamin’ny fitaizana azoko tamin’ireo renibeko avy amin’i neny, i zanamaro sy mangavolo. Tsy mba nianoka teo anivon’i dada sy i neny aho, noho ny fahasahiranan’izy ireo, ka notezain’ireo renibeko mirahavavy ireo, raha mbola kely. Ny hanamaivana kokoa ny fahasahiranan’ireo ray aman-dreniko sy hikarakara ary hanampy azy mirahavavy mananotena no anton’izany. Zafikelin-drainihaja izy ireo.17 mpihira sy mpandihy, nahay nively aponga sy mijijy sôva ary mitantara angano ho an’ny ankizy izy ireo. Nanjary taizan-drenibe i nasolo kely, kanefa nahafinaritra ny fitaizana nataony tamiko. Nampianatra ahy nivavaka, nihira sy nandihy izy ireo, nandefa ahy nianatra sekoly alahady koa. Nanampy izany ny fampitam-pahalalana tamin’ny
Natao ny fizaha a abiaby laha avy ta-fianara na kay ka efa gravy lôtra tsy hita fitsabôna ny aretin-drika. Sy vitany tao koa. Dje te hizaka mandy areo dokotera izay hoe indôsy antananarivo a y; finy hitan-dreo ny fahasahirananse a ambanivolo atoy. Laha t’antananarivo tany io mbany 95 nohain-dreo. Eh! He! Zay no fantatry ny za ahary fa mety hingatra. Indosy mipody a y ny mararinareo tsy ho maty aroy. Ho faty mandy dje aleo mba an- tanin-te a no hengan’ny fiai ana. Natao an’i y koza moa nareo dje nindao nody ambaka. ’zay aby hoy nareo ny amin’azy io.
Omby no vonoina amin’ny jôro tanà a sy amin’ny lanonan-dehibe atao. Matetika dia ombalahy vaventy, tsara bika no matavy no atao sorona amin’ny jôro tanà a. Miantomboka eo amin’ny fitondrana ny omby ho eo amin’ny toerana amonoana azy no anaovana ny ôsi- piraraza a. Izao no ôsiky fanao amin’izany 2
Manomboka eo amin’ny fahadimy volany no manatody ny akoho. Trano ara-pahasalamana, tsara rivotra sy malalaka, mazava manontolo amin’ny masoandro na amin’ny herinaratra no ilain’ny akoho manatodilava. Araka izany dia mihena be dia be ny hakitroky ny akoho ao anatin’ny trano ka dimy 5 ihany no natao ho an’ny efitra mirefy iray metatra tora-droa.
Midi madagascar n 7744, 28 janvier 2009, des centaines de milliards de pertes pour les opérateurs p 5. 89 f randriamamonjy, tantaran’i madagasikara indray mitopy maso, tpflm, antananarivo, 2010, 392 tak, ny krizy, tak 377. 90 midi madagascar n 7506, 17 avril 2009, inflation le coùt de la vie s’est renchéri de 6 en un an et de 3,1 depuis le mois de décembre 2007; le prix encore en hausse de 0,5 en mars p 2.
Ny fahitana ny vokatra katsaka ao amin ny firenena afrikana no naseho tamin ny fafana etsy ambony, misy elanelana ny vokatra araka ny firenena tsirairay. Araka ny fafana, efa misy taham-pahavitrihana ambony ihany amin ny famokarana katsaka ireo firenena maromaro nitanisaina tetsy ambony ireo. Ny firenena afrika atsimo no mazoto mamokatra betsaka indrindra izay manana salan sa 14 982 000 t vokatra tamin ny taona 2014; io taham-pahavitrihana ambony indrindra manoloana ny firenen-kafa io dia misy akony lehibe amin ny fandrosoan ny firenena. Anisan ny firenena voasokajy matanjaka ny hari-karena ao afrika atsimo raha ny fanambaran ny mpanara-maso ny fahasamihafan ny sakafo fao. Manana tombony kokoa ny firenena mamokatra be indrindra sady misy fiantraikany amin ny securité alimentaire azo lazaina firenena tsy mitsaha-miakatra mandrakariva ny tahany fandrosoan ny firenena afrika atsimo ka ny fahavitrihana ny lafiny fambolena no hery lehibe ho azy amin ny
Fanabeazana momba ny tontolo iainana ao amin’ny taranja malagasy no ivon’izao asa fikarohana izao. Raha ambara amin’ny fomba hafa, izany dia fampianarana taranja malagasy mirindra amin ny tontolo iainana, izany hoe ny vontoatim-pampianarana ao amin’ny taranja malagasy no atao mifaningom-paka amin’ny tontolo iainana. Araka izany, tsara raha hita misongadina ao anaty vontoatim- pampianarana mihitsy izany tontolo iainana izany. Ezahina mandrakariva ny hampifaningotra ny vontoatim-pampianarana, ny lafin-javatra tsy afa-misaraka amin’ny fampianarana ny fitarihan-desona, ny fampivainganana ny fampianarana , hifandray amin’ny tontolo iainana, araka izay azo atao. Hodinihina manokana amin’izao fizarana izao ny fampianarana miainga amin’ny lahatsoratra. Koa hoezahanany manokana ny hanolotra karazan-dahatsoratra mirindra amin’ny tontolo iainana na amin’ny fampianarana literatiora izany na amin’ny fampianarana riba. Azo atao tsara ny mitrandraka ireo lahatsoratra izay voalahatra ao amin’ny fandaharam-pianarana, raha misy mifandraika amin’ny lohahevitra mitovy amin’ny voizinay amin’izao asa fikarohana izao, satria ireny dia efa any am-pelatanan’ny mpanabe. Ny lahatsoratra atolotray etoana dia nosafidiana indrindra avy amin’ireo boky aman-gazety mivoy ny tontolo iainana sy ny fiarovana izany na ireo lahatsoratra fahita any amin’ny taranja hafa, hisian’ny fampifandraisan-taranja. Fanamarihana nifidy ny voanteny hoe lahatsoratra izahay satria amin’ny ankapobeny dia an-tsoratra ireo tahirin-kevitra ampiasaina sy kirakiraina an-dakilasy.
Tao anatin’ny herintaona dia tsy nitsahatra nivezivezy nanatontosa ny asa fikarohana teto antananarivo izahay tao ny firotsahana an-tsehara ary tao koa ny fitadiavana ireo tahirin-kevitra maro sy ny famakiana ombam-pandalinana azy ireny. Nilaina ihany koa ny fitsidihana vitsivitsy tany ambohimandry sy ny manodidina , izay toerana ahitana ny ampahany amin’ny asa famokarana landy iaindraiketan’ny kaoperativa rakotomalala et fils izany no natao dia ny mba hahazoana miresadresaka sy mametra-panontaniana amin’ireo olona anaovana fanadihadiana, ho fandalinana ny zava-misy iainany any an-toerana. Hoy mantsy i evans pritchard maneho izany ny antropology dia tsy maintsy mivonona handany fotoana betsaka amin’ny fanadihadiana ataony, tsy maintsy mifandray akaiky sy maharitra amin’ny mponina iasany izy .25
Meinhof, carl 1899 grundriss einer lautlehre der bantu sprachen, in commission bei f. A. Brockhaus, herausgegeben von der deutschen morgenl ndischen gesellschaft, xi. Band n 2, leipzig. Rajemisa, raolison regis, rakibolana malagasy, librairie 1986,1061 ambozontany, fianarantsoa, 1986,
Famintinana ny fizarana ii antony maromaro ny mahatonga ny ankizivavy tsy hiditra an-tsekoly na hiala an-daharana, na hamerin-taona. Ny fomba fanatanterahana ny fomban-drazana sy ny fanaovana ambin- javatra ny fianarana ary ny fahasahiranana ara-pivelomana amin’ny ankapobeny no fototry ny olana nivoitra teo amin’ny lafiny sosialy sy kolotoraly. Eo amin’ny lafiny fitantanana sy fitondrana indray, dia ny fitiavantena sy ny tsy fanomezana anjara toerana ny vehivavy eo anivon’ny fiarahamonina no miteraka ny fahalainan’ny ankizivavy hianatra. Manampy trotraka izany ihany koa ny tsy fahalavorarian’ny fifandraisana eo amin’ny ray aman-dreny sy ny zanaka ary ny tsy fandraisana andraikitra. Vokatry ny fahasahiranana, dia mampijanona ny zanany amin’ny fianarana ny ray aman-dreny sasany ary mampiasa azy. Misetra fakam-panahy maro samihafa ihany ny ankizivavy mandritra ny fotoam-piotazana. Mametraka olana amin’ny fampidirana ny ankizy an-tsekoly ihany koa ny halaviran’ny toeram-ponenany manoloana ny tsy fandriampahalemana. Eo ihany koa ny tsy fitovian’ny zara asan’ny lahy sy ny vavy sy ny fahasamihafan’ny fiheveran’ny fiarahamonina azy ireo. Ny fikarakarana tokantrano no ambara fa anjaran’ny vehivavy ary tsy laharam-pahamehana ny fampianarana ny ankizivavy. Nohamarinin’ireo voka-panadihadiana maneho ny habetsahan’ny isan’ny ankizivavy miala an-daharana an-tsekoly izany. Olana iainan’ny tanora vavy ato anatin’ny distrika ihany koa ny fizahantany mamoafady amin’ny maha toeram-pitsangatsanganana an’i mahambo. Manohintohina ny fanabeazana ny ankizivavy an-tsekoly ihany koa ny olana ateraky ny fanatontoloana. Ireny olana rehetra ireny no navoitra, dia tsy natao hampanenona lakolosy fotsiny, fa mba hahafahana mandrosoana soso-kevitra sy andrana vahaolana ary mba hanentanana ny ambanilanitra hiara-hanolo- tànana ho fanatsarana ny fanabeazana ny ankizivavy an-tsekoly, indrindra ny ato anatin’ny distrikan’i fenoarivo.
Sambatra aho faly aho satria! Natolony ahy omaly, ny sarobidy indrindra niery tao am-pony. Sambatra aho satria folaka ny vavany, ka sahy tena sahy hitari-dalana ahy. Faly aho ka sambatra, no efa nosoloiny tenim-pahendrena ho solon-tenany eto hitantana ahy indray. Sambatra aho tena sambatra, fa tojo olon-tia tsy mpihaino mpankafy fa vonona hilofo, hantsy ’lay nania. Folaka aho satria tia ka tena tia. Nampoina 20-02-01 v. A 93
Izy dia mandrafitra ny fotoana amin’ny alalan’ny fampidirana ny zavatra iainana amin’izao fotoana izao ao anatin’ny fotoana fiandohan’ny fanombohana, amin’ny alalan’ireo recurrences calendaires na ireo toe-draharaha mifandray amin’ny fianana fahaterahana, fanambdiana, fahafatesana .
Raha fintinina àry ireo voalaza dia tia sy te-hiaro ny kolontsainy tokoa ny eja. Tsy tiany ho foana eo amin’ny fiarahamonina ny fihavanana, tiany ny hampiroboroboana ny kanto malagasy àry koa mahafinaritra azy ny milalao amin’ ilay teny manan-karena dia ny tenin-dreniny ireny rehetra ireny dia porofo nentin’ ny eja hanehoany ny fitiavany ny tanindrazany avokoa. Tsy ireo ihany fa ny fiahiany sy fanabeazany ny mpiaramonina aminy ihany koa, mba hahazoan’ izy ireo mitondra tena tsara manoloana ny mpiarabelona aminy. Ary ny fitondrana amim- 43 flacourt , taterin’i clovis rahajason, ny hasin’ ny teny malagasy, lah 4
Fananganana tetika amam-paika vaovao. Ilain’ny mpianatra ny mampiasa fomba vaovao hoenti-mianatra na hoenti-mitrandraka hevitra. Izany dia azo atao amin’ny fandraisana ireo tolo-kevitra na voka-pikarohana aroson’ny mpikaroka. Ilaina ny fitrandrahana sy ny fampiasana na ny fampiharana azy ireny.
Ny famaritana sy ny fepetra takian’ny fandrosoana araka ny torolalana hita ao amin’ny fandaharam-pianarana, ny fandrosoana dia tsy inona fa ny fanajana sy fiarovana ny maha izy azy ny tena, ary ny fandraisana ny tsara avy amin’ny hafa manazava izany ao amin’ny ity asa fikarohana ity, izay maneho
Ity fizarana fahatelo ity dia natokana ho fitondrana tolo-kevitra sy vahaolana manoloana ny tsy fifandanjan ny am-bava sy ny an-tsoratra eo amin ny fampianarana ny taranja malagasy. Tsapa tamin izany fa tokony hasiana fanitsiana ny fandaharam- pianarana taranja malagasy. Raha ny marimarina kokoa dia tokony hampiana fianarana momba ny serasera sy ny karazana-dahateny mba hanomezan-danja ny am-bava ny fandaharam-pianarana. Ny teny malagasy amin ny maha fitaovan-tserasera azy dia tokony hamaly ny filana eo amin ny sehatry ny serasera; anisany fahabangana lehibe ao amin ny fandaharam-pianarana koa anefa izany. Ny fisian ny zana-taranja telo dia ny literatiora sy riba ary ny fitsipika izay tsy misy ifandraisany loatra fa samy manana ny tanjony avy ka sarotra ny manatratra ny tanjona ankapobeny napetraka, indrindra fa eo amin ny fampiasana ny am-bava sy ny an-tsoratra amin ny maha taranja teny ny taranja malagasy. Tsy ho tratra anefa ny tanjona eo amin ny fampianarana raha toa ka tsy mahazo fiofanana ny mpampianatra hiatrika izany. Tsy fiofanana ihany anefa no ilaina fa fampitaovana sy fahaiza-manao hafa koa iatrehany ny asany. Ny fampiharana ny haifampianarana teny maro loko dia fomba iray azo tanterahina. Ary ezahina mba hatodika amin ny filan ny fiarahamonina ny fampianarana mba hahaliana ny mpianatra ary mba hisy vokany mivantana eo amin ny fiainany izany. Momba ny tombana indray dia maro no azo tanterahina hanombanana ny am-bava. Ankoatra ny efa hita ao amin ny fandaharam- pianarana dia mbola misy zavatra hafa koa azo atao hanomezan-danja ny fampiharana ny am-bava saingy ilana finiavana ny fanatanterahana izany satria sady sarotra tanterahina no mbola mandany fotoana ihany koa. Azo heverina fa hamerina indray ny lanjan ny teny malagasy ireo rehetra ireo raha toa ka voahaja.
Natao ihany koa ny namoaka lahatsoratra amin’ny teny malagasy. 50 ny tanjon’ny mpanjanaka moa dia efa voalaza teo amin’ny lafiny pôlitika fa ny hamotika tanteraka ny maha- malagasy ary hampiditra tsikelikely ny sivilizasiôna nentiny. Na toy inona na toy inona anefa fomba nentiny hanatanterahana izany, hosarotsarotra ihany, satria efa raiki-tapisaka ao amin’ny malagasy ny kolontsaina namolavola azy hatry ny ela, tsy inona akory izany fa ny kolontsaina malagasy. Hoy i charles ravoajanahary teo anatrehan’izany fa aiza moa no hahavazaha ny saina amam-panahy antsika, hahatonga antsika ho vahoaka mora fehezina mahatoky sy mpankatoa an’i frantsa araka ny tetiky galliéni, raha mbola miaina ao amin’ny tontolo navelan’ny razana sy ny teny notefeny ihany isika? 51
Fiatahan’ny fony kosa ny matoanteny toy ny mankahala, manahy, matahotra, manambany. Maneho izany ireto ohatra ireto ohatra 1 teny irery nataon’i mavo halako ny fandatsahan-dra ! Maharikoriko ahy ny ady sy izay rehetra mitovy loko aminy. Fahavaloko sy biby eo anatrehako izay manao zinona ny ain’ny olombelona sy izay manitsakitsaka ny zon’ny hafa ! E. R. Randriamamonjy ; ho avy ny maraina, tak.44.
Kisary 1 saritanin’i madagasikara ahitana ny foko antanala niompanan’ny fanadihadiana 12 kisary 2 sarin’ny faritanin’i fianarantsoa ahitana ny distrika nanaovana ny fikarohana 13 kisary 3 ireo kaominina 15 mandrafitra an’ikongo sy ny faritra manodidina azy 14 kisary 4 ireo fokontany mandrafitra ny kaominina maromiandra 17 kisary 5 ny vohitr’ikongo sy ny vohitrandriambavy 20 kisary 6 tetiharana maneho ny ampanjaka sy ny andriana zafirambo nifandimby nitondra tao amin’ny antanalan’ikongo kisary 7 ireo toerana nidiran’ny arabo teto madagasikara 24 kisary 8 fanoritsoritana ny endriky ny tra obe ao ampiringalava kisary 9 ny rafitra an-tanantohatra eo amin’ny fanjakana antanala 129
Dingana kely monja dia mahatonga ny fitiavana hivadika ho amin’ny fankahalana. Mahavita zavatra tsy takatry ny saina ny olona rehefa tonga amin’ny fankahalana. Liana te hamaly faty mantsy ilay fo tia. Ohatra ny tantara aina s olon’ny aina tia loatra an-drado i vololona, ary efa nitoe-jaza taminy. Vao nandre ny ditran-drado tamin’ny filalaovana vehivavy isan-karazany anefa izy, dia nankahala azy tanteraka ary namono nahafaty an-drado mihitsy aza 67 poizina tantara fintina takila 166
Voahary sy ny ray aman- dreniny pitiavan’i voahary sy i dina ny reniny. Ahoana ihany ny amin’ity hoavinao, anaka ? Izaho anie izany mba efa te hitrotro sy hibaby zazakely ! V. A. Tak.108 fa manahy ny amin’izay hoaviny sy ny taranany ny reniny, nisy ny fifandirany teo amin’izy mianaka. Sampin- tanala, anaka, ny manolo no haingana v. Tak ny teny nomeny an’i dina hatramin’ny farany. Ary mba fantatrao moa fa fitiavana tokana aman-tany no itiavako an’i dina tianao hosoloana haingana sy tampotampoka eo ? Tsy hanova dina aho raha tsy fantatro mazava izay niafaran’i dina na velona na maty v. Tak.111 5 ny fahatongavan’i dina sy ny fitohizan’ny fifankatiavana nisy teo aminy sy i voahary naharay hafatra avy amin’i dina i voahary. Voahary malalako ! Andraso aho ! Hitohy ny tantarantsika v. Tak.119 nihaona indray izy roa. Tsy salama i dina ary anisany nandray an- tanana ny fitsaboana azy i voahary. Nofihiniko izy, norohako, nosafosafoiko ny volony, dia ireo volony sisam- bolo mainty lava mavesa-boa fahiny kanefa notapahiny ho hetin-dahy ! Nifampidinika teo izahay telo mianaka, izy mivady ray aman- drenin’i dina sy izaho. Nihamafy orina indray ny fifankatiavan’i dina sy i voahary. I dina no tompon-trano. I dina no sady manapaka no mandidy satria izy no ao an-trano mandrakariva v. Tak.228 .