LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ෑස්සුම් යාන්ත්‍රණය “තදකර ලොක් කිරීමක්” “කරකවා අගුලු ලෑමක්”  හෝ  “ඉස්කුරුප්පු කිරීමක්” විය හැකිය. සාමාන්‍ය සම්බන්ධයක් ස්ථාපනය කරනුයේ තන්තු කෙළවර සකසා එය සම්බන්ධකයේ පසුපස කොටසට ඇතුල් කිරීමෙනි. තන්තුව ‍හොඳින් සවි වීමටත් පසුපසට වන ඇඳීම්වලින් ආරක්ෂා කිරීමටත් ඉක්මනින් ඇලවෙන මැලියම් වර්ගයක් යොදා ගනී. මැලියම් ඇලවී ඉවර වූ පසු තන්තුවේ කෙළවර කණ්ණාඩියක මුහුණතක් මෙන් වන තෙක් ඔප දමනු ලැබේ. තන්තු වර්ගය හා අවස්ථාව අනුව විවිධ ඔප දැමීමේ විධි භාවිතා වේ. ඒක විධ තන්තුවලදී කෙළවරේ ඔප දමනු ලබන්නේ කුඩා වක්‍රතාවයකින් යුක්ත වන පරිදිය. එවිට සම්බන්ධක එකට සවි කළ විට ඒවායේ හර පමණක් ස්පර්ශ වේ. මෙය “භෞතික ස්පර්ශ” (PC) ඔප දැමීම ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. වක්‍ර කරන ලද මතුපිට කෝණිකව ඔප මට්ටම් කිරීමෙන් “කෝණික භෞතික ස්පර්ශ” (APC) සබඳතාවක් ඇති කරගත හැක. එවැනි සබඳතාවලට PC සබඳතාවලට වඩා වැඩි හානියක් ඇත. නමුත් ආනත මතුපිටින් පරාවර්තනය ආලෝකය හරයෙන් එලියට කාන්දු වන නිසා ප්‍රති පරාවර්තනයට බොහෝ දුරට අඩු කරයි. මේ නිසා සංඥා ශක්තියේ සිදු වන හානිය විවර හානිය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. APC  තන්තු කෙළවරවල් විසන්ධි කර තිබුණ ද ඇත්තේ අඩුප්‍රති පරාවර්තනයකි.
නිදහස අවකාශ සීහුමබොහෝ විට ප්‍රකාශ තන්තුවක් තවත් ප්‍රකාශ තන්තුවක් සමඟ හෝ ආලෝක විමොචක ඩයෝඩයක්,ලේසර් ඩයෝඩයක්‍ හෝ මොඩියුලේටර් වැනි ප්‍රකාශ විද්‍යුත් උපකරණයක් සමඟ සම්බන්ධ කිරීමේ අවශ්‍යතා පැන නගී. මෙයට කෙලින්ම තන්තුව අදාල උපකරණය සමඟ ස්පර්ශ වන පරිදි සීරුවෙන් සැකසිම හෝ වායු හිඩැසක් තුළින් සීහුම සිදුවන පරිදි කාචයක් යොදා ගැනීම ඇතුළත් වේ. සමහරක් අවස්ථාවල දි එයට කාචයක් ලෙස හැසිරීමට ඉඩ ලබා දෙමින් කෙළවර වක්‍රාකාරව ඔප දමනු ලැබේ.පර්යේෂණාගාර පසුබිම්වල දී සාමාන්‍යයෙන් ආලෝකය තියුණු ලක්ෂ්‍යයකට නාභිගත කරන අන්වීක්ෂීය වස්තු කාච යොදා ගන්නා තන්තු ඇරඹීමේ පද්ධතියක් මඟින් තන්තු තවත් තන්තුවකට හෝ උපකරණයට අදාල පරිදි සකසනු ලැබේ. සීහුම් කාර්යක්ෂමතාව ඉහල නැංවීමට කාච,තන්තු හෝ උපකරණ චලනය සඳහා නිරවද්‍ය පරාවර්තන වේදිකාවක්(ක්ෂුද්‍ර - ස්ථානයක කිරීම් මේසයක්) යොදා ගනී.තන්තු විලයනයවර්ග සෙන්ටිමීටරයට මෙගා වොට් 2කකට වඩා වැඩි ප්‍රකාශ තීව්‍රතාවලදී තන්තුව කම්පනයකට ලක් වු විට දී හෝ එකවර හානි වීමේ දී තන්තු විලයනය සිදු විය හැක. හානියෙන් වන පරාවර්තනය , නිසා තන්තුව බිඳී යාමට පෙර ක්ෂණිකව වාෂ්ප වේ. මෙම නව දෝෂය ද පර
ාවර්තිත වන නිසා හානිය සම්ප්‍රේෂකය දෙසට තත්පරයට මීටර 1 – 3 වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වේ. තන්තුවක් බිඳුනු අවස්ථාවක දී ලේසර් බල්බයෙහි ආරක්ෂාව සහතික කරවා විවෘත තන්තු පාලන පද්ධති ද තන්තු විලයනය ව්‍යාප්ත වීම නැවැත්වීමට භාවිතා කළ හැක. මුහුදු යට රැහැන් වැනි විවෘත තන්තු පාලනය නැතිව අධි ජව මට්ටම් අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී සම්ප්‍රේශකයේ වූ තන්තු විලයන ආරක්ෂක උපකරණයක් මඟින් හානිය වැළැක්වීමට පරිපථය බිඳ දමනු ලැබේ.ගල් ලෙනක් ඇති ගල් කුලක් මතට ඇදහැලෙන වැසි වතුර ගල් කුලේ පෘෂ්ඨය දිගේ පහලට ගලාවිත් ගල් ලෙන තුලට ඇතුළුවීම වැලැක්වීම පිණිස තිරස් අතට ගල් කුලේ කොටන්නාවූ නොගැඹුරු ඇලි  කටාරම් නම් වේ.Academic journalසැකිල්ල:SHORTDESC:Academic journal  ගොනුව:IEEE Computer.jpgභාෂාවEnglishසංස්කරණය කරන්නේJeffery Voasප්‍රකාශන විස්තරඉතිහාසය1970–presentPublisherIEEE Computer Society (United States)FrequencyMonthlyOpen accessNoImpact factor3.564 (2018)Standard abbreviationsISO 4 (alt) · Bluebook (alt1 · alt2)NLM (alt) · MathSciNet (alt )ISO 4ComputerIndexingCODEN · JSTOR (alt) · LCCN (alt)MIAR · NLM (alt) · ScopusCODENCPTRB4ISSN00
18-9162 (print)1558-0814 (web)LCCN74648480OCLC no.2240099LinksJournal homepageගොනුව:Untitled 4.JPGපරිගණකය 2005 පෙබරවාරි දින කවරය“පරිගණකය” යනු  IEEE  පරිගණක සමාජය මඟින් ප්‍රායෝගික පුහුණුවක් මුල් කරගත්  සමාජයේ සියළුම සාමාජිකයින් සදහා නිකුත් කරන සගරාවකි. එහි තීරක සමාලෝචිත වාර්තා, නිත්‍ය තීරු හා වත්මන් පරිගණක නිකුතුවන් සම්බන්ධ සම්මුඛ සාකච්ඡා අඩංගු වේ. මෙම සඟරාව වාණිජ සඟරාව හා ගවේෂණාත්මක සඟරාවක යන දෙකෙහිම කරුණු උකහා ගෙන ඒ දෙකට ම අතරමැදි තැනක පවත්නා සඟරාවකි. “පරිගණකය” වත්මන් පර්යේෂණවල වර්ධනය , නැඹුරුතා , හොදම   ප්‍රතිපත්ති හා වෘත්තියේ වෙනස්වීම් පිළිබද තොරතුරු සපයයි. සඟරාව IEEE  පරිගණක සමාජයේ සාමාජිකයින්ට කිසිදු අය කිරීමකින් තොරව ලබා දේ.දෙනියාය මැතිවරණ කොට්ඨාසය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ දකුණු පළාතේ මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ,  දෙනියාය  නගරය අනුව යමිනි . ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්   පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි . එ
විට පැවැති බොහෝ දුරට  ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස වූ කොට්ඨාස 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස 22 ක් ඇති කරන ලදි.[1] සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  දෙනියාය මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට මාතර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාසයක් ලෙස දෙනියාය දිගටම පවතියි.1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[2]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%වික්ටර් රත්නායකතරාදිය4,51031.78%ඩී. ඩබ්. එස්. රත්නායකකෝප්පය3,79326.73%රෝයි රාජපක්ෂඅලියා2,93820.71%ඩී. සී. හෙට්ටිගේකුඩය2,28216.08%ජී.ඊ. අබේනායකඅත6674.70%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව14,190100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව504මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව14,693ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව25,542ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය49.74%1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය24 මැයි
1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[3]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%වික්ටර් රත්නායකඅලියා13,80860.08%එඩ්වඩ් ගුණතිලකතරුව9,17439.92%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව22,982100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව216මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව23,198ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව32,842ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය70.64%1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[4]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%එස්. ඩබ්. ඩී. රත්නායකඅත16,17060.16%ඩබ්. වී. ජී. රත්නායකඅලියා10,71039.84%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව26,880100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව277මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව27,157ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව39,012ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය69.61%1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන
්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[5]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%පී. එල්. ජිනදාසඅලියා6,55535.97%සී. එන්. කන්නන්ගරකරත්ත රෝදය5,58630.66%සුමනපාල දහනායකඅත3,90321.42%ඊ. ආර්. ගුණතිලකතරුව2,17811.95%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව18,222100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව173මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව18,395ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව23,459ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය78.41%1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[6]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%එස්. ඩබ්. දහනායකඅත10,25458.05%එම්. ඩී. යාපාඅලියා7,41041.95%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව17,664100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව82මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව17,746ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව23,459ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය75.65%ආශ්‍රිත↑ "ද ඉලෙක්ටරල් සිස්ටම්". ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1947" (PD
F). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1952" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1956" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1960-03-19" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1960-07-20" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.vteලංකා රාජ්‍යයේ පැවති මැතිවරණ කොට්ඨාස නැගෙනහිර පළාතඅම්පාර ·   මඩකලපුව ·   කල්කුඩා ·   කල්මුනෙයි ·   මුත්තූර් ·   නින්තවූර් ·   පද්දිරුප්පු ·   පොතුවිල් ·  සමන්තුරෙයි ·   සේරුවිල ·   ත්‍රිකුණාමලය උතුරු පළාත චාවකච්චේරි ·   යාපනය ·   කන්කසන්තුරෙයි ·   කයිට්ස් ·   කිලිනොච්චි ·   කෝපායි ·  මනිපෙයි ·  මන්නාරම ·   මුලතිව් ·   නල්ලූර් ·   පේදුරු තුඩුව ·   උඩුප්පිඩි ·   උඩුවිල් ·   වඩුක්කොඩෙයි ·   වවුනියාවබස්නාහිර පළාත අත්තනගල්ල ·   අවිස්සාවේල්ල ·   මැද කොළඹ ·   නැගෙනහිර කොළඹ ·   උතුරු කොළඹ ·   දකුණු කොළඹ ·   බටහිර කොළඹ ·  ගම්පහ ·  හොරණ  ·  ජාඇල ·  කළුතර ·  කැලණි
ය ·  කෝට්ටේ ·  මීරිගම ·  මොරටුව ·  මීගමුව ·  පානදුර ·  වැල්ලවත්ත-ගල්කිස්ස ·  දෙහිවල-ගල්කිස්ස ·  දෙහිවල ·  රත්මලානදකුණු පළාතඅම්බලන්ගොඩ - බලපිටිය ·  බද්දේගම  ·  උඩුගම · වැලිගම ·  අකුරැස්ස ·  මාතර ·  හම්බන්තොට · බෙලිඅත්ත  · හක්මන · දෙනියාය · ගාල්ලසබරගමුව පළාතබලන්ගොඩ · නිවිතිගල  · රත්නපුරය  · කිරිඇල්ල  · දෙහිඕවිට  · රුවන්වැල්ල · දැදිගම · කෑගල්ල · මාවනැල්ලමධ්‍යම පළාතදඹුල්ල  · මාතලේ  · මිනිපේ  · වත්තේගම  · කඩුගන්නාව  · මහනුවර  · ගලහ  · ගම්පොළ  · මතුරට  · නුවරඑළිය  · තලවකැලේ  · කොටගල  ·  නාවලපිටිය  · මස්කෙලියවයඹ පළාතපුත්තලම  · නිකවැරටිය  · දොඩන්ගස්ලන්ද  · කුරුණෑගල  · දඹදෙණිය  · වාරියපොල  · දඞගමුව  · බිංගිරිය  · හලාවත  · නාත්තන්ඩිය උතුරු මැද පළාතමැදවච්චිය · අනුරාධපුරය  · කලාවැව  · හොරාව්පතාන  · පොළොන්නරුව ඌව පළාතඅලුත්නුවර  · බදුල්ල  · බණ්ඩාරවෙල  · වැලිමඩ  · හපුතලේ  · බුත්තල ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿6.31667°N 80.56667°E﻿ / 6.31667; 80.56667හින්දු ආගමපිළිබඳ ලිපි පෙළෙහි කොටසකිඉතිහාසය •  දෙවිවරුනිකායයන්මිථ්‍යාකතාවිශ්වාස සහ පිළිවෙත්දර්ශනවාදය •  ධර්මඅර්ථ •  කාම •
මෝක්ෂකර්ම •  සංසාරයෝග •  භක්ති •  මායාපූජා •  දේවාලයධර්මග්‍රන්ථයවේද •  උපනිෂද්රාමායනය •  මහාභාරතයබගවද් ගීතාව •  පුරාණස්ධර්මශාස්ත්‍ර •  වෙනත්ආශ්‍රිත මාතෘකාරටවල් අනුව හින්දු ආගම උපාධ්‍යායන් හා මුනිවරුන්ප්‍රතිසංස්කරණ •  විවේචනයදිනදර්ශනය •  හින්දු නීතියආයුර්වේද •  ජ්‍යෝතිශඋත්සව •  පද මාලාව චෝදනා ඉදිරිපත් කිරීමමෙම කොටුව:  නරඹන්නසාකච්ඡාවසංස්කරණයසති (දෙවනගිරි: सती, සත් "සත්‍ය" හි ස්ත්‍රී ලිංගික පදය; සත්ති ලෙසද හැඳින්වේ)[3] යනු සමහරක්  හින්දු ප්‍රජාවන් අතර දක්නට ලැබෙන  අවමංගල්‍ය චාරිත්‍රයක් වන අතර, එහිදී  ස්වකැමැත්තෙන් හෝ බලකිරීම හා බලපෑම්කිරීම මගින්  හෝ සිදුවන්නේ, මෑතදී කණවැන්දුම්වූ  කාන්තාවක විසින් තම පුරුෂයා‍ගේ අවමංගල්‍ය  චිතකයට තමන් බිලිවීමය.  මෙම පිළිවෙත වර්තමානයේ විරල වන අතර නවීන ඉන්දියාවෙහි එය තහනම් කර ඇත.[1]ඇය පියා වූ  දක්ෂ විසින් ඇය  (ජීවමාන) පුරුෂයා වූ  ශිව ගැරහීම දරා ගත නොහැකි වීම හේතුවෙන් ස්වයං-බිලිපූජාවක් සිදු කල, දක්ෂයානී ලෙසින්ද හැඳින්වෙන,  සති  දෙවඟනගේ මුල් නම මත පදනම්ව මෙම පදය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. වැන්දඹුව හැඳින්වීම සඳහාද මෙම පදය භාවිතා වේ.  සත
ි යන පදය සමහරවිට තේරුම් ගැනෙනුයේ "පතිදම් රකින කාන්තාව" ලෙසිනි.සම්භවයසියදිවි නසාගැනීමඅදහස්සංස්කෘතික · නෛතික ·  වෛද්‍ය · දර්ශන විද්‍යාත්මක · ආගමික ·  මරණයට ඇති අයිතියසියදිවි නසාගැනීම  හා බැඳි උග්‍රවස්ථාවඅවදානම ඇස්තමේන්තුව ·  උග්‍රවස්ථාවකදී සෘජු දුරකථනය ·  මැදිහත්වීම · වැලැක්වීම ·  සියදිවි නසාගැනුම්  වලකාලන රැකවලසියදිවි නසාගැනුම් වර්ගඅනුන්වාලේ · ආගමික  කණ්ඩායම් · අනායාස  මරණය · පවුල්-දිවි  නසාගැනුම · පෙලඹවුනු · මාන්‍ය · අන්තර්ජාල ·  ප්‍රාණත්‍යාගය · සමූහ ·  මිනීමරු-සියදිවි   නසාගැනුම · දුස්ස- සියදිවි නසාගැනුම ·  ප්‍රහාරය · පොලිස්  නිලධාරියෙකු  අනුසාරයෙන් ·  ගිවිසුමව්‍යාප්තාධ්‍යයනයලිංග භේදය ·  සියදිවි නසාගැනුම් ශීඝ්‍රතාවඉතිහාසයසියදිවි නසාගැනුම්ලැයිස්තුව ·  සියදිවි නසාගැනුම් ක්‍රමආශ්‍රිත සංසිද්ධිසංකල්පනය ·  ස්වයං-හිංසනය ·  සියදිවි නසාගැනුම් සටහන · ස්ථානvte"ඇයගේ මියගිය සැමියාගේ දේහය සමග හින්දු වැන්දඹුවක් පිළිස්සීමේ උත්සවය", පික්ටෝරියල් හිස්ට්‍රි ඔෆ් චයිනා ඇන්ඩ් ඉන්ඩියා, 1851 වෙතින්.මෙම සිරිත පැවතුම පිළිබඳ විශ්වසනීය සටහන් කිහිපයක් ගුප්ත  අධිරාජ්‍යය‍ට පෙරාතුව,
දළ වශයෙන් ක්‍රිව 400 දී පමණ හමුවේ. මෙම කාලයට පසුව, අනුස්මරණ ශිලාවන්හි සති සිදුවීම් කැටයම් කොට සටහන් කෙරුම ඇරඹුණි. සියවස් ගණනකට පසු කාලයට අයත් විශාල සමුච්චයක් රාජස්තාන් හි හමුවුනද, මේවා අතුරින් මුල්ම ඒවා හමුවන්නේ  මධ්‍ය  ප්‍රදේශ් හි සාගාර්හිය. දෙව්ලි, හෝ සති-ශිලා ලෙසින් හැඳින්වෙන මෙම කැටයම් ගල්, ප්‍රණාමයට හා වන්දනයට පාත්‍ර වුනු මිය ගිය කාන්තාවන් පුදන සිද්ධස්ථාන බවට පත්ව ඇත. මේවා බටහිර ඉන්දියාවෙහි මහත් ප්‍රචලිතය.[2]10වන සියවස පමණ වන විට, වර්තමානයේ අප දන්නා ආකාරයට සති සිරිත පැවැත්වීම පිළිබඳව, අර්ධද්වීපයේ බොහෝ ප්‍රදේශ දැනුවත්ව සිටියහ. සාමාන්‍යයෙන් අඩු සිදුවීම් සංඛ්‍යාවක් සහිතව හා ප්‍රාදේශීය ප්‍රභේදනයන්ද සහිතව වුව, එය 19වන සියවසෙහි මුල් අවදිය වන තුරු පවා, දිගටම පැවැති බව පෙනේ.අඩුම වශයෙන් පාර්ශවික ලෙසින් ඓතිහාසික විස්තර වාර්තා ලෙසින් හෝ සැලකිය හැකි, ගැහැණු සහ පිරිමි යන දෙපාර්ශවයම විසින් ස්වෙච්ඡාවෙන් ස්වයං-බිලිපූජා වීමේ සමහර  අවස්ථා පිළිබඳ විස්තර, මහා භාරතය සහ අනෙකුත් කෘතීන් තුල දක්නට  ඇත. කෙසේවෙතත්, මෙම කෘතීන්ගේ බොහෝ කොටසක් සමන්විත වන්නේ,  මුල් කතාන්තරයක ,[3] පසුකාලීන අතුරු-තැන් පිරවීම් වල
ින් වන බැවින්, විශ්වසනීය කාල නිර්ණයක යෙදීම අපහසු බව දත මනාය. තවදුරටත්, ස්වයං-බිලිපූජා වීම හෝ ස්වයං-බිලිපූජා වීමට ඇති අභිරුචිය හෝ ව්‍යවහාර චාරිත්‍රයක් ලෙසින් මහාභාරතයෙහි දක්වා නොමැත. රජසුය යග්න වැනි අනෙකුත් චාරිත්‍ර පිළිබඳ සඳහන්ව ඇතත්, ස්වයං-බිලිපූජාව හැඳින්වීමට  'සති' යන වදන කිසිවිටෙක මහාභාරතය තුල භාවිත වී නොමැත. අනෙක්අතට, ස්වයං-බිලිපූජා  සලකනු ලැබ ඇත්තේ ප්‍රියයෙකුගේ වියෝව හේතුවෙන් ඇතිවූ අත්‍යන්ත ශෝකය ප්‍රකාශ කිරීමක් ලෙසිනි.මෙම චාරිත්‍රයට ප්‍රාග්-ඓතිහාසික මූලයන් ඇති අතර, අනෙකුත් සංස්කෘතීන් අතර බොහෝ සාම්‍යයන් ‍දක්නට ඇත. නිදසුනක් ලෙසින්, ඉබන් ෆඩ්ලාන් විසින් විස්තර කෙරෙන, රුස් වරුන් ගේ නැව් පටවා වළ ලෑම හිදී,  ඇයගේ ස්වාමියා සමග ගැහැණු වහලෙකු පිළිස්සීම සසඳා බලන්න.[4]මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ ගවේෂණයද සමගින් ඉන්දියාවට චාරිකාවේ යෙදුනු ග්‍රීක ඉතිහාසඥ කැසන්ඩ්‍රෙයියා හි ඇරිස්ටොබියුලස් විසින් තක්ෂිලා නගරයෙහි සිදුවූ  සති පූජාවක් පිළිබඳ සටහන් තබාගෙන ඇත. පසුකාලීනව සිදුවූ  ස්වේච්ඡා සහ-ආදාහනයක් ගැන විස්තර දැක්වෙන්නේ කාඩියාහි  යුමෙනස් ගේ හමුදාවෙහි ඉන්දියානු සොල්දාදුවෙකු අරභයා වන අතර, එහිදී සිදුවී ඇත්තේ, ක්‍ර
ිපූ 316දී  සිදුවූ ඔහුගේ අවමංගල්‍යයෙහිදී  චිතකයට පැන මිය යෑමට බිරියන් දෙදෙනා තරගයෙහි යෙදීමයි. ග්‍රීක වරුන් විශ්වාස කලේ මෙම චාරිත්‍රය ස්ථාපිත කොට තිබූයේ බිරියන් විසින් ඔවුන්ගේ සැමියන් හට වස දී‍ම අධෛර්යමත් කෙරුමට බවය.[5]ගුප්ත අධිරාජ්‍යයට පෙර උතුරු ඉන්දියාවෙහි අවමංගල්‍යයන්හිදී ස්වෙච්ඡාවෙන් සිදුවූ මරණ පිළිබඳ විස්තර සටහන් කොට ඇත. මුල් පරිචය හැඳින්වූයේ අනුමරණ ලෙසින් වන අතර, ඒවා දුර්ලභ විය.  පසුකාලීන සති සම්මතයන් හා අනුමරණ සැසඳිය නොහැකි වූයේ, ඒ පරිචයන් වැන්දඹුවන්ට සීමාව නොතිබූ අතර — අනෙක් අතට, මළ තැනැත්තා හට පුද්ගලික ලැදිකමක් දැක්වූ,  පුරුෂ හෝ ස්ත්‍රී, ඕනෑම අයෙකු හට, ප්‍රියයෙකුගේ  අවමංල්‍යයකදී  සියදිවි නසාගැනුමට අවකාශ තිබූ බැවිනි. මළ තැනැත්තෙහුගේ නෑදෑයන්, සේවකයන්, අනුගාමිකයන්, හෝ මිත්‍රයන් මෙයට ඇතුළත්ව සිටියහ. සමහරවිට, මෙම මරණ පැනනැගුනේ පක්ෂපාතීත්ව ගිවිසුම් නිසාවෙන් වන අතර,[2] පසුකාලීනව ජපානයෙහි දක්නට ලැබුනු  සෙප්පුකු චාරිත්‍රය හා සමග සුළු සාම්‍යයක් දැක්වීය.[6]පරිචය"හින්දු සති යක් "සති කොමිසම  (වැලැකුම) පණත1987 I කොටස, ඡේදය 2(c) විසින් සති අර්ථදක්වන්නේ මෙසේය:(i) ඇයගේ මියගිය ස
්වාමියාගේ හෝ වෙත් කිසියම් ඥාතියෙකුගේ හෝ දේහය සමග හෝ ස්වාමියාට හෝ එවන් ඥාතියාට බැඳි කිසියම් භාණ්ඩයක්, ද්‍රව්‍යයක් හෝ වස්තුවක් හා සමගින් හෝ, ඕනෑම වැන්දඹුවක්; හෝ(ii) ඇ‍යගේ ඥාතීන්ගේ දේහය සමගින්, ඕනෑම කාන්තාවක්,  එවන් පිළිස්සීම හෝ වැලලීම හෝ වැන්දඹුවගේ හෝ කාන්තාවගේ හෝ පාර්ශවයෙන් ස්වෙච්ඡාවෙන් සිදුවන බවට කියාපාන අවස්ථාවකදී හෝ එසේ නොකරන අවස්ථාවකදී  යන්න නොසලකමින්,  [7]පණපිටින් පිළිස්සීම හෝ වැලලීම –සති ක්‍රියාව ස්වේච්ඡාවෙන් සිදුවන බවට කියනු ලැබේ; දැනට සතුව ඇති වාර්තා වලට අනුව, මෙයින් බොහෝ ක්‍රියාවන් ඇත්ත වශයෙන්ම ස්වේච්ඡාවෙන් සිදුවී ඇත. සමහර ජනප්‍රජාවන් තුල වැන්දඹුව අතින් මෙම ක්‍රියාව සිදුවිය යුතු බවට බලාපොරොත්තුවක් තිබෙන්නට ඇති අතර, සමාජීය තෙරපුම හා බලාපාරොත්තු කෙතරම් දුරට බලපෑමක් එල්ල කරන තත්ත්වයට පත්වූයේද යන්න වර්තමානයෙහිදී වාද විවාදයන්ට තුඩු දෙමින් පවතී. කෙසේවෙතත්, සති කෘත්‍යයෙහි යෙදීමට වැන්දඹුවගේ අදහස අනෙකුන් විසින්  නොපිළිගත් අවස්ථාද, මරණය වැලැක්වීමට ප්‍රයත්න දැරූ අවස්ථාද තිබී ඇත්තේය.[8]සාම්ප්‍රදායික වශයෙන්, යම් අයෙකුගේ අවමංගල්‍යය සිදුකෙරෙනුයේ මරණය සිදුවී දිනක් ඇතුලතදී වන බැවින්, සති
පිළිබඳ තීරණය එම කාලය තුලදී ගැනීම සිදු විය යුතුව තිබුණි. සැමියා වෙනත් ස්ථානයක මියගොස් තිබුණු අවස්ථාවකදී, වැන්දඹුව පසු දිනෙක  බිලිපූජා වීමෙන් මරණයට පත්වීමට ඉඩ තිබුණි.බොහෝ විට සති කෘත්‍යය අවධාරණය කර සිටියේ වැන්දඹුව හා ඇයගේ මිය ගිය සැමියා අතර විවාහයයි. උදහරණයක් වශයෙන්, සති සිදුකිරීමට යන තැනැත්තිය, බොහෝවිට,  ශෝකය පල කරන වස්ත්‍ර වෙනුවට මංගල්‍ය වස්ත්‍ර හෝ වෙනත් අලංකාර ඇඳුම් පැලඳුම් හැඳ සිටියාය. සති සිරිතට නෑකම් කියන එහෙත් වෙනස් ජවුහාර් කෘත්‍යයෙහි මූලික කාර්යයන්හිදී , සැමියා හා බිරිඳ ඔවුන්ගේ මරණ කරා වෙන් වශයෙන් යෑමට පෙර, ඔවුන්ගේ විවාහ මංගල්‍ය වස්ත්‍රයන්ගෙන් සැරසී ඔවුන්ගේ විවාහ චාරිත්‍ර නැවත සිදු කල බව ප්‍රකාශිතය.සති සිරිතේ බොහෝ ප්‍රභේදයන් පිළිබඳ විස්තර වාර්තා පවතී. මේ අතුරින් විස්තර සටහන් බොහෝමයක් සඳහන් කරන්නේ කාන්තාව ඇයගේ මියගිය සැමියා අබියසින් චිතකයෙහි වාඩිවී හෝ දිගාවී සිටි බවකි. තවත් බොහෝ විස්තර වාර්තා සටහන් කරන්නේ චිතකය දැල්වූ පසුව කාන්තාව ගිනි දැල්ල වෙත පිය නැංවූ බවක් හෝ එයට පැන්න බවක් වන අතර,[9] සමහරක් විස්තර කරනුයේ කාන්තාවන් චිතකය මත වාඩිවී ඔවුන් විසින්ම එය දැල්වූ බවකි.[10]චාරිත්‍රය
සඳහා ලිඛිත උපදෙස්  මාලාවන්ද පවතී. උදාහරණයක් ලෙස, යල්ලජීයම් විස්තරාත්මක උපදෙස් සපයමින්, සති සිදුකල හැක්කේ කවුරුන් විසින්ද, සති සඳහා ශුද්ධ පවිත්‍ර වීම, ස්ථානගතවීම, වස්ත්‍රය, සහ අනෙකුත් චාරිත්‍රමය කාරණා ආදිය පැහැදිලි කරයි.බලකිරීමසති ස්වේච්ඡාවෙන් සිදුවන බවක් සැලකෙන මුත්, නොයෙක්විට එය බලකිරීම් මත සිදුවී ඇති බව සාධක ඇත. සාමාජීය පීඩනය පසෙක ලෑවද, බොහෝ විස්තර සටහන් දක්වන්නේ කාන්තාවන්  භෞතික වශයෙන් බලහත්කාරයෙන් ඔවුන්ගේ මරණය කරා මෙහෙයවූ බවකි.චිත්‍රමය හා කථන සටහන්  බොහෝ විට විස්තර කරනුයේ වැන්දඹුව නොදැල්වූ චිතකය මත වාඩිවී සිටින බවත්, ඉක්බිතිව  ගැටගැසීමට හෝ වෙනත් ආකාරයක අවහිරයකට හෝ ලක්කිරීමෙන් ගින්න දැල්වීමෙන් පසුව පැන යාම වැලකුණු බවයි. සමහරක් විස්තර පවසන්නේ කාන්තාව මත් කොට තිබූ බවකි.  එක් සටහනක් විස්තර කරන්නේ දිගු පොලු භාවිතා කල මිනිසුන් විසින් කාන්තාවක් ගිණි දැල්ලෙන් පැන යෑම වැලකූ බවය.[11]රාජකීය අවමංගල්‍යයන්මනාලිය තම සැමියාගේ අවමංගල්‍ය චිතකයට පනියි.  පර්සියන්, සෆාවිඩ් යුගය, 17වන සියවසෙහි පළමු භාගය. මුහාමද් කාසිම් සිදුකල බවට සැලකේරාජකීය අවමංගල්‍යයන් හි සමහරවිට ‍බොහෝ බිරි
න්දෑවරුන්ගේ හා අන්තඃපුර බිසවුන්ගේ මරණ සිදු වී ඇත. උදාහරණ කිහිපයක්  රාජස්තාන් ඉතිහාසයේ සිදුවූ බව සඳහන්ව ඇත.[12]සන්යාසි වරයෙකු වීමට තම සැමියා විසින් කිරුළ අත්හැරීමෙන් අනතුරුව නේපාලයේ මහාරාණි රාජ් රාජේෂ්වරී දේවී  1799 දී උපරාජ බවට පත්වූයේ තම පුතු වෙනුවෙනි. 1804දී ඇය සැමියා නැවත පැමිණ පාලන බලය ගති. 1806 දී ඔහුගේ සහෝදරයා විසින් ඔහු ඝාතනය කරනු ලැබූ අතර, දින දහයකට පසුව 1806 මැයි 5 දිනදී, ඔහුගේ වැන්දඹුවට බලකෙරුනේ සති කෘත්‍යයෙහි යෙදෙන ලෙසටයි.[13][14]සංකේතාත්මක සතිජවුහාර්භූමදානපැවැත්මසංඛ්‍යාවන්ජනසමූහප්‍රාදේශීය  ප්‍රභේදනවත්මන්  සිදුවීම්යුක්තිසාධනයන් හා  විවේචනයන්නීති පුස්තකධර්ම ග්‍රන්ථසෲග් වේදයෙහි සති සඳහා අනුමැතිය දෙන බවට විතර්කයහින්දු ආගම වෙතින් පැන නැගි ප්‍රති-විතර්කයන්හින්දු-නොවන අදහස් සහ විවේචනමැඩලීමමෝගල්  යුගයබ්‍රිතාන්‍ය සහ අනෙකුත් යුරෝපියානු ප්‍රාදේශිකයන්වත්මන් යුගයන්මෙයද බලන්න
සති (සිරිත) හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.ස්වයං-බිලිපූජාවහින්දු ආගමෙහි කාන්තාවන්හින්දු දෙවඟනන්චාරිත්‍රමය සියදිවි නසාගැනුමඩියොරාලාසටහන්^  සත්ති යන අක්ෂර වින්‍යාසය, 19වන සියවස ඉංග්‍රීසි අක්ෂර වින්‍යාසය භාවිත කල ශබ්දාකාර වින්‍යාසයකි. කෙසේවෙතත්, සංස්කෘත භාෂාව ලතින් හෝඩි ක්‍රමය තුල ලිවීමට භාවිත වන ශාස්ත්‍රීය ප්‍රමිතිය වන,  වඩාත් නූතන  IAST (සංස්කෘත අක්ෂර පරිවර්තනයෙහි ජාත්‍යන්තර හෝඩිය) භාවිතයෙන්  සති යන අක්ෂර පරිවර්තනය වඩාත් නිවැරැදිය.[15][16]ආශ්‍රිත↑ [1]↑ 2.0 2.1 ශකුන්තලා  රාඕ ශාස්ත්‍රී, විමෙන් ඉන් ද සේක්‍රඩ් ලෝස් -- ද ලැට ලෝ බුක්ස් (1960).↑  ඉරාවතී කාවේ ගේ යුගාන්ත ඇතුළු බොහෝ ඒවා ↑ ඉබන් ෆඩ්ලාන්, රිසාලා: වොල්ගා බල්ගේරියා හි රජු වෙත ඉබන් ෆඩ්ලාන් ගේ තානාපති කාර්යය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2017-07-01 at the Wayback Machine (ඉංග්‍රීසි-භාෂා පරිවර්තනය)↑ ස්ට්‍රැබෝ 15.1.30, 62; ඩියෝඩරස්  සිකුලස් 19.33; සති වෝස් ස්ටාර්ටඩ් ෆො ප්‍රිසර්විං කාස්ට්↑ [2]↑ සති කොමිසම  (වැලැකුම) පණත, 1987. ඉන්දීය රජයෙහි කාන්තාවන් පිළිබඳ ජාතික සම්පත් කේන්ද්‍රය (NCRW) සඳහා වූ ප
ණතේ නිල ලේඛය වෙබ් අඩවිය↑ ලිපිය, පණ්ඩුරංග ජෝෂි කුල්කානි යනු, තම ලේලියගේ සියදිවි නසාගැනුම වලක්වාලූ මිනිසෙකු පිළිබඳ විස්තරයකි. ඔහුගේ අභිප්‍රාය මූල්‍යමය වූ බවට  අදහසක් ඉදිරිපත් වී ඇත. විමෙන් ඉන් වර්ල්ඩ් හිසිට්‍රි, ජෝර්ජ් මේසන් විශ්වවිද්‍යාලයයහි ඉතිහාසය හා නව මාධ්‍ය පිළිබඳ කේන්ද්‍රයෙහි ව්‍යාපෘතියකි.↑ උදාහරණ දෙක සඳහා කමට් බලන්න ↑ ප්‍රාථමික ප්‍රභවයන්: ලිපිය, ෆ්‍රැන්කොයිස් බර්නියර් විටමන් ඉන් වර්ල්ඩ් හිස්ට්‍රි, ජෝර්ජ් මේසන් විශ්වවිද්‍යාලයයහි ඉතිහාසය හා නව මාධ්‍ය පිළිබඳ කේන්ද්‍රයෙහි ව්‍යාපෘතියකි.↑ ද රිප්‍රසන්ටේෂන් ඔෆ් සති: ෆෝ එයිටීන්ත් සෙන්චරි එචිංස් බයි බල්ටසාර්ඩ් සොල්වින්ස් රොබට් එල්. හාඩ්ග්‍රේව්, කනිෂ්ඨ විසිනි. මෙම විස්තරයෙහි "විය හැකි" යන වදන භාවිතා වේ.↑ විමෙන් ඉන් ද සේක්‍රඩ් ලෝස් සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2017-03-14 at the Wayback Machine ශකුන්තලා රාඕ ශාස්ත්‍රී විසිනි ද ලැට ලෝ - බුක්ස්: පිටුව 24 සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2016-11-01 at the Wayback Machine මෙයින් සමහරකට සේවකයන්ද ඇතුලත් වූහ. මේ සියල්ල මුල් චාරිත්‍රය වූ  අනුමරණ සිරිතට අයත්වූ බව සැලනෙක අතර, සමහරවිට වෙනත් ලිපියක විස්තර කෙරෙනු ඇත.↑ ජ
ෙනියලොජි, ද රෝයල් හවුස් ඔෆ් ෂා, නේපෝල්: 1777 - 1799 අති මහෝත්තම  ස්වාස්ති ශ්‍රී ගිරිරාජ් චක්‍රචූඩමාණි  නර්නාරයනේත්යාදී විවිධ විරුදාවලී විරාජමාන මනෝනාථ ශ්‍රීමන් මහාරාජාධිරාජ ශ්‍රී ශ්‍රී ශ්‍රී ශ්‍රී ශ්‍රී මහාරාජ් රණ බහාදූර් ෂා බහාදූර් ෂම්ෂර් ජැං දේවනාම් සාදා සාමාර් විජයිනාම්, නේපාලයේ මහාරාජාධිරාජා. ... m. (පළමු), 1789 දි කත්මන්දු හිදී, ශ්‍රී ශ්‍රී ශ්‍රී මහාරාණී රාජ් රාජේෂ්වරී දේවී [ශ්‍රී විද්‍යා ලක්ෂ්මී දේවී] (k. භිම්සෙන් තාපා ගේ නියෝග මත, ෂන්කු හි සලිනදී දොළ ඉවුරේ 1806 මැයි 5වන දිනදී බලහත්කාර සති කෘත්‍යය මගින්)↑ වර්ල්ඩ්වයිඩ් ගයිඩ් ටු විමෙන් ඉන් ලීඩර්ෂිප්,  "විමෙන් ඉන් පවර්, 1770-1800" ("1799-1800 ඇන්ඩ් 1802-04 උපරාජ ශ්‍රී ශ්‍රී ශ්‍රී මහාරාණී රාජ් රාජේෂ්වරී දේවී ඔෆ් නෙපෝල් ... ඇය හෙළම්බු හි සිරගත කොට තබා සති කෘතයෙහි යෙදීමට  බලහත්කාර කොට මරණයට පත් කරන ලදි.").↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;asnic.utexas.edu නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ http://www.vivaaha.org/sati.htm අධෝ සටහන් සකස් කල කල්හි නොපැවතුනිතවදුරටත් කියවීමශාස්ත්‍රී, ශකුන්තලා රාඕ. විම
ෙන් ඉන් ද සේක්‍රඩ් ලෝස් සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2012-10-29 at the Wayback Machine. - ද ලැට ලෝ බුක්ස්. 1960.එම්.පී.වී.කේන්හිස්ට්‍රි ඔෆ් ධර්මශාස්ත්‍ර,  IV වෙළුම, භණ්ඩකාර් පෙරදිග පර්යේෂණ ආයතනය. 1953එල්. සී. නන්ද් විමෙන් ඉන් දෙල්හි සුල්ටනේට්,   වොහ්රා ප්‍රකාශකයෝ සහ බෙදාහරින්නෝ අලහබාද් 1989එන්රිකා ගාසිලි, "ෆර්ස්ට් ග්‍රීක් ඇන්ඩ් ලැටින් ඩොකියුමන්ට්ස් ඔන් සහගමන ඇන්ඩ් සම් කනෙක්ටඩ් ප්‍රොබ්ලම්ස්", 1 කොටස, ඉන්දු-ඉරේනියන් ජර්නල්, 40/3 අගෝස්තු 1997 හි, 2 කොටස ඉන්දු-ඉරේනියන් ජර්නල්, 40/4 ඔක්තෝබර් 1997 හිබාහිර සබැඳිසති කොමිසම  (වැලැකුම) පණත, 1987. ඉන්දීය රජයෙහි කාන්තාවන් පිළිබඳ ජාතික සම්පත් කේන්ද්‍රය (NCRW) සඳහා වූ පණතේ නිල ලේඛය වෙබ්අඩවිය.මාජා දරුවාලා, අ හිස්ට්‍රි ඔෆ් සති ලෙජිස්ලේෂන් ඉන් ඉන්ඩියා සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2013-06-22 at the Wayback Machine, සිවිල් නිදහස් සඳහා ජනතා සංගමය වෙබ් අඩවිය.LiverHuman liver shown in abdomenLocation of human liver (red) in animationවිස්තරලතින්Jecur, iecurGreekHepar (ἧπαρ)root hepat- (ἡπατ-)SystemDigestive systemධමනියHepatic arteryශිරාවHepatic vein and hep
atic portal veinNerveCeliac ganglia and vagus nerve[1]PrecursorForegutහඳුන්වනග්‍රේ ගේp.1188MeSHA03.62TAA05.8.01.001FMAFMA:7197Anatomical terminologyඅක්මාව (ඉංග්‍රීසි:  Liver) මිනිස් දේහයේ පවතින දෙවන විශාලතම ඉන්ද්‍රියයි. නමුත් අන්තරංග අවයව වලින් විශාලතම අවයවයි. මෙය දේහයේ වූ විශාලතම ග්‍රන්ථියයි. අක්මාවට රුධිරය සැපයෙන්නේ මහා ධමනියේ ශාකාවක් වන සීලියක් ධමනිය 2 ට බෙදීමෙන් ඇතිවන යාකෘතික ධමනිය මගිනි. අමාශය, අග්න්‍යාශය, අන්ත්‍ර වලින් හටගන්නා කේශනාලිකා වලින් සැදෙන යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව මගින් ද අක්මාවට රුධිරය සපයයි. එය ඔක්සිජන් විමුක්ත රුධිරය වුවද  පෝෂක ද්‍රව්‍ය  වලින් පොහොසත්ය. මේ අතර අක්මාවේ භාවිතා කරන ලද රුධිරය ශිරාවක් මගින් ඉවත් කර අධර මහා ශිරාවට සපයයි. අක්මාවේ දල ව්‍යුහයඅක්මාව ඛණ්ඩිකා 4 ක් දරයි, එනම්,දකුණු අක්මා ඛණ්ඩිකාවවම් අක්මා ඛණ්ඩිකවසපුච්ඡ ඛණ්ඩිකාවචතුරශ්‍ර ඛණ්ඩිකාවඅක්මාවේ අපර පෘෂ්ටයට පිත්තාශය සවි වී තිබේ. චතුරශ්‍ර සහ සපුච්ඡ ඛණ්ඩිකා, දකුණු අක්මා ඛන්ඩිකාවේ අපර පෘෂ්ටයේ පිහිටයි. අක්මාවට ඇති රුධිර සැපයුමඅක්මාවට රුධිර සැපයුම් 2ක් ඇත. 1)යාකෘතික ධමනිය- සිලිය
ැක් ධමනියෙන් ආරම්භ වී ඔක්සිජනීකෘත රුධිරය ගෙන එනු ලැබේ.2)යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව- පොෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය සහිත රුධිරය ගෙන එනු ලැබේ.යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව a)ආමාෂයb)අග්න්‍යාශයc)ප්ලීහාවd)ක්ෂුද්‍රාන්තය හාe)මහාන්ත්‍රයෙන්    ආරම්භ වේ.අක්මාවේ පටකීය ව්‍යුහයඅක්මාවෙන් සංස්ලේෂණය වන පිත ගමන් කරන මාර්ගයඅක්මාවේ අනුඛණ්ඩිකා තුළ පිත් නිපදවයි. ඒ අක්මා සෛල මගින් ය. මේවා සරල ගනාකාර හැඩති වන අතර හෙපැටොසයිට නම් වේ. මේවායේ නිපදවන පිත් යුෂය අනුඛණ්ඩිකාවල අක්මා සෛල පේලි අතර අවකාෂයට එකතු වේ.(මෙයින් දැක්වෙන්නේ අක්මා කෝඨරාභ නොවේ.)ඒවා එම අවකාශය ඔස්සේ විත් ඒවායේ අන්තයේ දී ඒවාට විවෘත වන පිත්ත ප්‍රණාල ශාඛාවලට ඇතුල් වේ. මෙම ශාඛා සියල්ලෙන් පැමිණෙන පිත අවසන පිත්ත ප්‍රණාලයට එකතු වේ.අක්මාව තුළින් රුධිරය ගමන් කරන මාර්ගයඅක්මාවට ඔක්සිජනීකෘත රුධිරය යාකෘතික ධමනිය හරහා ලැබේ. මෙය සීලියැක් ධමනියේ ශාඛාවකි. මීට අමතරව ආමාෂය, ප්ලීහාව, ක්ෂුද්‍රාන්ත්‍රය, මහාන්ත්‍රය වැනි අවයව වල සිට ගලා එන පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍යවලින් පිරිපුන් රුධිරය යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව ඔස්සේ අක්මාවට සැපයේ. අක්මාවෙන් ඔක්සිජන් විමුක්ත රුධිර
ය පිට කරන්නේ යාකෘතික ශිරාව ඔස්සේ ය.අක්මාව තුළින් රුධිරය ගමන් කරන මාර්ගඅක්මාවේ අනුඛණ්ඩිකාවල අක්මා කෝටරාභවලට යාකෘතික ධමනි ශාඛා සහ යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරා ශාඛා විවිධ වේ. මෙම රුධිරය කෝටරාභ හරහා ගමන් කර අනුඛණ්ඩිකාවල මධ්‍ය යාකෘතිකශිරා ශාලාවට විවෘත වේ. එම යාකෘතික ශිරා ශාඛා සියල්ල යාකෘතික ශිරාවට විවෘත වේ. එසේ පැමිණෙන රුධිරය යාකෘතික ශිරාව ඔස්සේ හෘදය වෙත ගෙන යයි.අක්මාවේ කෘත්‍යයන්කාබෝහයිඩ්‍රේට වල පරිවෘත්තියට දායක වේ.ප්‍රෝටීන වල පරිවෘත්තියට දායක වේ.ලිපිඩ වල පරිවෘත්තියට දායක වේ.දේහ උෂ්ණත්වය යාමනයට දායක වේ.රුධිරය ගබඩා කර තබන අවයවයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.දේහයේ විෂහරණ අවයවය ලෙස ක්‍රියා කරයි.කලලයේ හෝ භ්රුණයේ අක්මාව රතු රුධිරාණු නිපදවයි.ඇතැම් ඛනිජ ද්‍රව්‍ය ගබඩා කරයි.රුධිර ප්ලැස්ම ප්‍රෝටීන් සංස්ලේෂණය කරයි.ඇතැම් හෝමෝන අක්‍රිය කරයි.පිත සංස්ලේෂණය සහ ශ්‍රාවය සිදු කරයි.↑ සැකිල්ල:GeorgiaPhysiologyරසදිය වසවීම යනු රසදිය (මර්කරි ) හෝ එහි සංයෝග වෙතට නිරාවරණය වීම නිසා හටගන්නා රෝගයකි. රසදිය (රසායනික සංකේතය Hg) යනු, විවිධ ආකාරයෙහි පවතින බැර ලෝහයක් වන අතර, ඉහළ ප්‍රමාණයේ මාත්‍රා සහිතව පරිහ