LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
බලනු ලැබේ. සිදුවීමේ අවම සම්භාවිතාවය ඇති සහ අවම බලපෑමක් ඇති අවදානම් එවා ප්‍රබලත්වය අනුව අවරෝහන පිලිවෙලට සලකා බලයි. මෙම කටයුත්ත ලෙහෙසි පහසු කාර්යයක් නොවේ.අලුත් ආකාරයේ වු අවදානමක් l00% ක සිදුවීමේ සම්භාවිතාවයකින් යුතුව අස්පර්ශනීය අවදනම් කළමනාකරණය මගින් හදුනා ගැනේ. නමුත් හදුනා ගැනීමේ අපහසුව හේතුවෙන් මෙය නොසලකා හරි. සම්පත් බෙදාහැරීමේ දී අවදානම් කළමනාකරණය ගැටලු කීපයකට මුහුන දේ. මෙය අවස්තිථික පිරිවැය හා සම්බන්ධය. අවදානම් කළමනාකරණයෙදි භාවිතා කල සම්පත් වෙනත් ලාබදායී කටයුත්තක් සදහා යෙදීමට හැකියව ඇත යන්න ඉන් එකකි. නමුත් උත්කෘශ්ඩා අවදානම් කළමනාකරණයේදි, අවම වියදමක් යටතේ අවදනමේ පාඩුව අවම කරයි.පිලිවෙළඅවදානම හදුනාගනීම, විස්තර කිරීම සහ තර්ජනයන් තක්සෙරු කිරීම.ඉතා වැදගත් වත්කම් වලට විශිශ්ට තර්ජනයන්ට මුහුන දීමේ හැකියාව තක්සෙරු කිරීම.අවදානම තීරනය කර ගැනීමඅවදානම අඩුකිරීමේ ක්‍රම හදුනාගනීම.උපාය මාර්ගයකට අනුව අවදානම අඩුකිරීමේ මිනුම් ප්‍රමුඛස්ථානයට අනුව සකසීම.අවදානම් කළමනාකරණයේ මුලධර්මජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතිකරන ආයතනය මගින් හදුන්වා දුන් අවදානම් කලමනාකරණයේ මුලඪර්ම අවදානම් කළමනාකරණයේ වටි
නාකමක් නිර්මාණය කල යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණය ව්‍යාපාර කාර්යාවලිය තුල අඛණ්ඩ කොටසක් විය යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණය තීරණ ගැනීමේ කොටසක් විය යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණයේ අවිනිශ්චිතභාවය  ආමන්ත්‍රණය කරන්නක් විය යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණය ක්‍රමවත් සහ ව්‍යුහාත්මක විය යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණය දැනට පවතින හොදම තොරතුරු මත සකස්  විය යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණය හොදින් සකස් විය යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණය මානව සාධක සැලකිල්ලට ගත යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණය පාරදෘශ්‍ය විය යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණයේ වෙනස්වීම් සදහා ගතික මෙන්ම අනුකූලතා දක්වන්නක් විය යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණය අඛණ්ඩ දියුනුවක් හා වැඩිදියුනු කිරීම සදහා විය යුතුය.අවදානම් කළමනාකරණයක්‍රියාවලියජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතිකරන  ආයතනය ISO 3l000  " අවදානම් කළමනාකරණය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ මාර්ග සුචක සහ මුලධර්ම" ට අනුව අවදානම් කළමනාකරණ ක්‍රියාවලිය ප්‍රධාන පියවර හතක් මත රදා පවති.සම්බන්ධය ප්‍රතිස්ථාපනය සදහා වු පියවරයන්,උනන්දුව දක්වන විෂය පථයේ ඇති අවදානම හදුනාගනීම.ක්‍රියාවලියේ ඉතිරිය සැලසුම් කිරීම.ක්‍රියකාරිත්වය හා වැඩසටහන හදුනාගැනීම සහ සැකිල්ලක් අර්ථ දැක්වීම.ක්‍රියාවල
ියේ ඇති අවදානම් හදුනාගනීම සදහා විශ්ලෙශනයක් වර්ධනය කෙරීම.පවත්නා තාක්ෂනය , මානව සම්පත් හා ව්‍යාපාරයේ පවතින අනෙකුත් සම්පත් උපයෝගි කරගනිමින් අවදානම් ලිහිල් කිරීම.පහත දක්වෙන පියවරයන් අනුරුපනය කිරීම.අවදානම් කළමනාකරණයේ සමාජ විශය පථය.පරදු දරන්නන් ගේ අරමුණු හදුනා ගැනීම.අවදානම් අගය කිරීමේ පදනම සහ සරොදන බල හදුනාගනීම.හදුනාගැනීමඅවදානම් කළමනාකරණයේ මීලග පියවර වන්නේ විය හැකි අවදානම් හදුනා ගැනීමයි. අවදානම වනාහි ගැටලු ඇතිකල හැකි අවස්ථාය. අවදානම හදුනා ගැනීම ගැටලුව ඇතිවීමට හේතුව එසේත් නැත්නම් ගැටලුවෙන් ආරම්භ කල හැක.මූලාශ්‍රය විශ්ලෙශනය කිරීම - අවදානම් මූලාශ්‍රය අභ්‍යන්තර හෝ බාහිර සාධකයක් හේතුවෙන් සිදුවිය හැක. මෙය හදුනා ගැනීම අවදනම් කළමනාකරණයේ අභිලාශයි. උදාහරණ :-  ව්‍යාපෘතියෙ පරදු දරන්නන්, ව්‍යාපාරයෙ සේවකයන්. ගැටලුව විශ්ලේණෂය කිරීම - හදුනාගත් තර්ජන සමග අවදානම් සම්බන්ධය. උදාහරණ :- මුදල් නැතිවීමෙ අවදන, අනිසි ලෙස පුද්ගලික තොරතුරු භාවිතය, හදිසි අනතුරක් සිදුවීමේ අැති අවදානම තර්ජනයන් නොයෙකුත් දේ සමග බැදී පවති. ව්‍යාපාරයෙ කොටස් දරන්නන්, ගනුදෙනුකරන්නන් සහ නීති සම්පාදන ආයතන රාජ්ය ආයතන ආදී එ අතර ප
වති.අවධානමක් සිදුවීමේ ගැටලුව හෝ හේතුව හදුනාගනීමෙන් පසුව එය විමර්ශනය කල හැක. උදාහරණය ලෙස, පරදු දරන්නන්ගේ පසු බැසීම ව්‍යාපෘතියක මුල්‍ය ගැටලු ඇති කිරීම, පුද්ගලික තොරතුරු සොරා ගැනීම දැක්විය හැකිය. අවදනම් කළමනාකරණය කිරීමෙ සදහා ගන්නා ක්‍රියා මාර්ග සැමවිටම සංස්කෘතිය, කර්මාන්තය සහ අනුකූලතාවය මත රදා පවති. බහුලව භාවිතවන්නා වු අවදනම් කළමනාකරණය කිරීමෙ ක්‍රම උපායන් නම්, අරමුණ මත පදන්ම් වු අවදනම හදුනා ගැනීම ආයතන සහ  ව්‍යාපෘති කණ්ඩායම් වලට විවිධ අරමුනු පවති. එම අරමුනු ඉටු කරගැනීමට සම්පුර්නයෙන්ම හෝ අඩවශයෙන් බාදා කරන්නා වු සිද්ඩීන් අවදානම් වශයෙන් හදුනා ගනේ.නිදසුන් මත පදනම් වු අවදානම් හදුන ගැනීම මෙහිදී විවිධ නිදසුන් නිර්මානය කෙරේ. මෙම නිදසුන් අරමුනු ඉටුකර ගනීමේ විකල්ප මාර්ග විය හැක.වර්ගීකරනය මත පදනම් වු අවදනම් හදුනා ගැනීම මෙහිදි , අනුකන්ඩනයක් සහ අත්දැකීම්  මගින් අවබොධ කරගනිමින් ප්‍රශ්න මාලාවකට පිලිතුරු සපයයි. මෙමගින් අවදානම් හදුනා ගැනේ.පොදු අවදානම් සෙවීමෙ ක්‍රමය  බොහො කර්මාන්ත එවාට අදාලව පවතින්න වු අවදාන්ම් හදුනා ගෙන ඇත. එම අවදානම් ඇතිවීමෙ අවදානම එවාට අදාල අවස්ථා වලදි පරීක්ශා කර යුතුය. උදාහරණයක් ල
ෙස , පරිගණක මෘදුකාංග කර්මාන්තයෙදි සේවාදායකයාගේ අවශ්‍යතා 100% ක් පරිපූර්ණව හදුනා ගැනීමට නොහැකිවීම ගත හැක.අවදානම ප්‍රස්තාර ගත කිරීම මෙය, අවදානමේ පවතින සම්පත් ලැයිස්තු ගත කිරීම හා ඉහතින් දැක් වු ක්‍රම අතර එකතුවකි. ඉහතින් දැක්වු ක්‍රම භාවිත කරමින් අනුකෘතියක් නිර්මානය කිරීම් තුලින් විවිධ උපනිගමනයන්ට එලඹිය හැක. මින් එක් ක්‍රමයක් වනුයේ පලමුව සම්පත් හදුනාගෙන අනතුරුව එවායේ පවතින තර්ජනයන් හදුනාගෙන අනතුරුව ඒවයින් ලබෙන ප්‍රතිඵල විග්‍රහ කිරීම සිදු කල හැක හෝ විකල්පයක් ලෙස තර්ජනයන් හදුනා ගන ඒවායින් අවදානම් අතිවිය හැකිසම්පත් හදුනා හැක. තවත් ක්‍රමයක් වනුයේ ප්‍රතිඵලයන්ගෙන් පටන්ගෙන එයින් අහිතකර බලපාම් අතිවන් සම්පත් හා තර්ජනයන් හදුනා ගැනීම්ය.තක්සේරු කිරීමසෑම අවස්ථාවක දීම අවදානමක් හදුනා ගනීමෙන් පසුව විය හැකි අලාභයේ ප්‍රමාණය සහ සිදුවීමෙ සම්භාවිතාවය තක්සේරු කල යුතුයි. මෙම අලාභ ප්‍රමානයන් මැනීමේ හැකියාව එක් එක් අවස්ථාවන්ට අනුව වෙනස් විය හැක. උදාහරනයක් ලෙස, ගොඩනගිල්ලක් නැතිවීමේ අලාභ ප්‍රමානය මැනීම ලෙහෙසි විය හැකි නමුත් එය සිදුවීමෙ සම්භාවිතාවය හදුනා ගනීමට අපහසු විය හැක. මෙම හේතුන් නිසා අවදානම් කළමන
ාකරණය උපාය මාර්ග සාර්ථකව ක්‍රියාවට නම් වීමට නම් ඉතා හොද වියත් අනුමානයන් භාවිතා කිරීම ඇගයුම් කරන ක්‍රියාවලියේදි ඉතා වැදගත්ය. අවදානම් අගයීමේ ක්‍රියාවලියෙදී ප්‍රධානම දුශ්කරතාවය වනුයේ, සිදුවීමේ අනුපාතය නිශ්චය කිරීමය. මීට හේතුව වන්නේ සෑම ආකරයේ වු පසුගිය සිදුවීම් වලට අදාල තොරතුරු නොමැතිවීමය. අරුපි වත්කම් සදහා ප්‍රතිවිපාකයේ දරුනුකම නිර්නය කිරීමට කිරීම බොහෝසෙයින් අපහසුය. තවත් දුශ්කරතාවයක් වනුයේ වත්කම් ඇගයීමී ඇති අපහසුවය. අවදානම් කළමනාකරණය ක්‍රියාවලියේදි මෙම අත්‍යාවශ්‍ය තොරතුරු ව්‍යාපාරයක කලමනාකරිත්වයට සපයා දිය යුතු අතර, මෙම තොරතුරු ව්‍යාපාරයේ පවතින අවදානම් කල්තියා හදුනා ගැනීමටත් එව ප්‍රමුඛස්තානයට අනුව පිලිවෙල කිරීමටත් අවස්ථාව ලබාදිය යුතුය. තවද අවදානම්හී ප්‍රමානයන් ගනනය කිරීමේ විවිධ වු ක්‍රම වර්තමානයේදි පවති. ගනණය කිරීම සදහා විවිද ආකාරයේ වු සුත්‍ර ද පවතී.මේ අතරින් වඩාත්ම පිලිගත් සුත්‍රය වනුයේ,සිදුවීමෙ අනුපාතය *සිද්ධියෙ බලපෑම = අවදානමනවතම පර්යේශන මගින් පෙන්වන්නේ, අවදානම් කළමනාකරණයේ පවතින මුල්‍යමය වාසිය භාවිතාවන සුත්‍රය මතට වඩා, වාර ගණන මත මෙන්ම අවදානම අගය කිරීම ඉශ්ට කිරීම මත රදා පවතින බවය. ව
්‍යාපාරකරණයෙදී, අවදානම් ඇගයුම මුල්ය වටිනාමකින් යුතුව ඉදිරිපත් කිරීම අපේක්ශා කෙරේ. රොබොට් කාර්ට්නෙය් (1970, අඉ.බ්.එම්) විසින් අවදානම් සදහා මූල්‍ය වටිනා කමක් ලබාගැනීම සදහා සුත්‍රයක් ඉදිරිපත් කල ඇත. මෙම සුත්‍රය එක්සත් ජනපදයේ රාජ්‍ය ආයතන මගින් අවදනම් හදුනා ගනීමේ සුත්‍රය පිලිගෙන ඇත. මෙය අපේක්ශිත වාර්ශික අලාභ ප්‍රතිශතය හා ලාභය හා වියදම අතර විශ්ලෙශණය අතර සන්තුලනය කර බලනු ලැබේ.භාවිතා කළ හැකි  අවදානම් ප්‍රතිකාර ක්‍රමහදුනාගත් හා තක්සේරු කල අවදානම් සියල්ලම පහත දක්වෙන කවර හෝ ප්‍රතිකර්මයක් යටතේ වර්ග කල හැක.වැලකීම (ඉවත් කිරීම)ඌණනය (අඩුකිරීම)පැවරීම (රක්ෂනය කිරීම)අත්නෑර තබාගැනීම (බාර ගැනීම හා අයවැයකරණය)අවදානම් වැලකීමඅවදානම් අපීක්ශිත ක්‍රියාවෙන් වැලකී සිටීම මින් අදහස් කෙරියි. උදාහරණයක් වනුයේ වගකීම හා පවතින අවදානම නිසා ගොඩනගිල්ලක් මිලට ගනීම ප්‍රතික්ශෙප කිරීමයි. තවත් අවස්තාවක් වනුයේ ගුවන් මංකොල්ලයක් සිදුවීමේ අවදානම හේතුවෙන් ගුවන් ගත නොවි සිටීමයි. මෙම ක්‍රමය සියලු අවදානම් සදහා පිළිතුර ලෙස දැකීමට පුලුවන. නමුත් මෙම හේතුව නිසා වාසිදායක අවස්ථාවන් මගහැරෙයි. මීට හේතුව වන්නේ සියලුම
අවදානම් තර්ජනයන් බවට පත් නොවීමයි.අවදානම් ඌණනයමෙහිදී අලාබයේ දැඩිකම අඩුකෙරීම් හෝ අලාබයක් සිදුවීමේ සම්බාවිතාවය අඩුකෙරේ. උදාහරනයක් ලෙස ගින්නක් පැතිරීමේදී එහි අලාබ ප්‍රමාණය අඩුකරනු පිනිස හදිසි පිටවීමෙ දොරටු දමා තිබීම ගත හැක. නවීන මෘදුකාංග විකාශන ක්‍රමයන් හීදි වුර්දි අකාරයෙන් සිදුකරනු ලබන්නෙ මෙලෙස ඇතිවන අවදානම් අඩුකිරීම උදෙසාය. ආයතනයෙන් බැහරව ව්‍යාපාරයේ කටයුතු බාහිර පාර්ශවයක් මගින් සිදුකිරීම (Out sourcing) මගින් බොහෝදුරට අවදානම් අඩුකර ගත හැක.අවදානම්  අත්නෑර තබාගැනීමඅලාබයක් සිදුවු පසු එය බාරගනීම මින් අදහස් කෙරෙයි. මෙය ධාරිත මුලු අලාබ ප්‍රමානය, අවදානමට එරෙහිව රක්ශන කිරීමෙ වියදම කාලයත් සමග ඉතා විශාල අගයක් ගනී නම් මෙය ජීවමය උපාය මාර්ගයකි. උදාහරණයක් ලෙස යුද්ධය දක්විය හැක.අවදානම් පැවරීමරක්ෂණාවරණයක් කොන්ත්‍රාත්තුවක් ගැනීම මින් මූලිකවම අදහස් කෙරේ.මෙහිදී නීතිමය වගකීම සාමන්යෙන් කොන්ත්‍රාත්තුවෙ ගැනුම් කරු සතුයි. උදාහරනයක් ලෙස පුද්ගලික තුවාල ආරක්ෂන ඔප්පුව නිසා රථ වාහන අනතුරක වගකීම රක්ශන සමාගම සතු නොවේ. අවදානම තවමත් පවතිනුයෙ රක්ශන ඔප්පු හිමියා මතමය.රක්ෂන සමාගම සිදුක
රන කාර්යය වනුයෙ අලාභය සදහා එයට සරිලන මිලක් ගෙවීම පමනයි.අවදානම් කළමනාකරණය සැලස්මක් නිර්මාණය කිරීමඅවදානමෙ ප්‍රමානය නිර්ණය කිරීම සදහා නිසි පාලන මාර්ග සහ මිනුම් දඩු තූරා ගත යුතුයි.අවදානම් ලිහිල් කිරීමෙ කියාමාර්ග පිලිබදව කළමණාකරිත්වය දැනුවත් කර එයට අදාල මට්ටමින් අනුමැතිය ලබාගත යුතුයි.උදාහරණයක් ලෙස වියාපාරයෙ ප්‍රතිරූපය පිලිබදව අති අවදානම එහි ඉහල කළමණාකාරත්වය විසින් දරිය යුතු අතර තෝඅතුරු තාක්ශන කළමණාකාර්ත්වය විසින් පරිගනක අපරාද පිලිබද වගකීම දැරිය යුතුය.අව්දානම් කළමණාකරන සැලැස්ම  උචිත සහ සාධනීය ආරක්ෂක පාලන මාර්ග අවඩානම් කළමනාකරනය සදහා යෙදිය යුතුය.ජාත්යන්තර ප්‍රමිතික්‍රන ආයතනයෙ 270001[(ISO/IEC 270001)] ට අනුරුපව අවදාන්ම තක්සෙරු කිරීමෙ ක්‍රියවලියෙන් අනතුරුව අවදානම් සදහා ක්‍රියාමාර්ග සකසුමක් සකස් කල යුතුය. මෙහිදී හදුනාගත් සියලුම ආකාරයෙ අවදානම් හසිරවිය යුතු ආකාරය අතුලත් විය යුතුය.ක්‍රියත්මක කිරීමසැලසුම් සකස් කිරීමෙන් අනතුරුව එය අදාල අවස්ථාවලිදි එවා යොදාගත යුතුය. ඒ සදහා ඊට අදාලව අවදානම් කළමනාකරන ඒකකයක් නිර්මාණය කලයුතුය.මෙය නියමාකරයෙන් පාලනය කල යුතුය.අවදානම් කළමනාකරන සැල
ස්ම නිරීක්ෂනය හා ඇගයීමමූලික අවදානම් කළමනාකරණ සැලැස්ම කිසිදු ආකාරයකින් පරිපූර්න නොවෙයි. පරිශීලනය හා අත්දැකීම මගින් මෙම මූලික සැලස්මෙ වෙනස්කම් සිදුවෙයි. අවදානම් කළමනාකරණයෙ ප්‍රතිඵල සහ කළමනාකරණ සැලසුම් නියමාකාර කාලසීමක් අවසානයෙදි යාවත්කාල කල යුතුයි.මෙයට ප්‍රධාන හේතූන් කීපයක් ඇත. මුලින් සදහන් කල ආරක්ශක පාලන ක්‍රම උචිත සහ ඵලදායි ද යන්න සොයා බැලීමවර්තමානව්‍යාපාර අවදානම් වල වෙනස්වීම් හදුනා ගැනීම සහ එවාට අනුව පවත්නා තත්වයන් යලි සලකා බැලීමසීමාකරණයඅවදානම් කළමනාකරණ ක්‍රියාවලිය හරි හැටි සිදුනොකලොත් මෙය කාලය කා දමන සහ සම්පත් නාස්ති කරන ක්‍රියාමාර්ගයක් වෙයි. සිදුවීමට ඉඩකඩ අඩු අවදානම් කෙරෙහි වැඩි වශයෙන් කාලය නාස්ති කිරීමත් පවත්නා සම්පත් නාස්ති කිරීමකි.මෙහිදී අත්‍යාවශ්‍යයෙන්ම අවදානම හා අවිනිශ්චිතභාවය අතර පවත්නා වු වෙනස වටහා ගැනීම වැදගත්ය.අවදාන‍ම් කළමනාකරණයේ අංශමෙය සංගමික මුල්‍ය කෙරෙහි අදාළ වේ. අවදානම් කළමනාකරණය වූකලී මිණුම, සුපරීක්ෂාව හා පාලනය පිළිබඳව මුල්‍ය හා පිරිවැය ක්‍රියාවලිය ව්‍යාපාරික ශේෂ පත්‍රයක නිරූපණය කිරීමයි. මෙය වෙ‍ළෙඳපොළ අවදානම, ණය අවදානම, පිරිවැය
හා මෙහෙයුම් අවදානම වශයෙන් කොටස් කිහිපයකි. මේවා ප්‍රාග්ධනය නිර්දේශ කිරීමේ දී සහ අනුදත් ප්‍රාග්ධනය නිගමනය කිරීමේ දී සලකා බලයි. ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයට බලපාන අවදානම් කළමනාකරණ ක්‍රියාකාරකම්පහත දැක්වෙන ක්‍රියාකරකම් අවදානම් කළමනාකරණයෙදි මෙන්ම ව්‍යාපෘති කළමනාකරණයෙදී භාවිතා වෙයි.අවදානම සදහා සලසුම් සකස් කිරීම.මෙහිදී අවදානම් කළමනාකරන අරමුණු, වගකීම් සහ ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම අය වැය ද අන්තර්ගතකර තිබිය යුතුයි.අවදානම නිලධාරියා ආරූපනය කිරීම - ව්‍යාපෘතියේ නිල අයිතිකරු වන්නෙ ව්‍යාපෘති  කලමනාකරු වෙයි.ජීවමය ව්‍යාපෘති දත්ත ගබඩාවක් පවත්වා ගැනීම .අවදානම් වාර්තා කිරීමෙ ක්‍රමයක් ස්ථාපිත කිරීම.අවදානම් ලිහිල් කිරීමෙ උපාය මාර්ග සකස්කිරීම.ප්‍රකල්පිත සහ මුහුන දුන් අවදානම් සාරාංශගත කිරීම.අවදානම් සන්නිවේදනයඅවදානම් සන්නිවේදනය යනු සංකීර්ණ විශය ක්ෂේත්‍රයකි. අවදානම් සන්නිවේදකයන්ට ඇති මුලිකම ප්‍රශ්නය වනුයේ, අදහස් කරන පුද්ගලයන්ට සන්නිවේදනය කිරීමයි. අවදානම් සන්නිවේදනයට මූලිකම අරමුන වනුයේ සාමුහික හා පුද්ගලික තීරන ගැනීමෙ හැකියව වැඩි දියුනු කිරීමයි.අවදානම් සන්නිවේදනය අර්බුද සන්නිවේදනයට සමානය.අවදාන
ම් සන්නිවේදනය පුහුනු වීමී ඉතා වැදගත් නීති හතනීත්‍යානුකූල කොටස්කාරයෙක් ලෙස මහජනයා පිළිගනීම හා සන්නිවේදනය කිරීම.සැලකිලිමත්ව සැලසුම සකස් කිරීම හා උත්සාහයන් අගය කිරීම.මහජන විශිෂ්ට අපේක්ෂාවන් පිළිබද සැලකිල්ලිමත් වීම.අවංක හා විවෘත වීමසහයොගයෙන් විශ්වාස කල හැකි ප්‍රභව සමග ක්‍රියා කිරීමමාධ්‍යයේ අවශ්‍යතාවන් හදුනා ගැනීමනිශ්චිතව සහ අනුකමපාවෙන් යුතුව ක්‍රියාකිරීමඅවදානම් කළමනාකරණය සහ ඇගයීමඅවදානම් හඳුනාගත් වහාම ඒවායේ අලාභයෙහි සම්භාවිතාව හා අලාභය ඇතිවීමට ඇති ඉඩකඩ මත අවදානම ඇඟයීම සිදු කළ යුතුවේ. ගොඩනැගිල්ලකට සිදුවන හානියක් වැනි සිදුවීමක දී ඇඟයීම ප්‍රමාණාත්මකව ගණනය කළ හැකි වුවද, වෙනත් අවදානම් ප්‍රමාණාත්මකව ගණනය කිරීමට යාම අපහසු විය හැකිය. ඵෙතිහාසිකව සිදුවු සියලු සිදුවීම්වල වාර්තා අපවෙත නොමැති හෙයින් අවදානම් කළමනාකරණය තරමක් දුෂ්කර කටයුත්තක් ලෙස මුලිකව පැන නගී. තවද, අසදෘශ්‍ය වත්කම් වල අවදානම් කළමණාකරණය තරමක් දුෂ්කර ව්‍යායාමයකි. වත්කම් තක්සේරුව තවත් වැදගත් කාර්යයකි. උගතුන්ගේ හා බුද්ධිමතුන්ගේ තක්සේරුකරණය පිළිබඳ අදහස් මෙහිලා වැදගත් සේ පෙනී යයි. එනමුදු අවදානම් ඇඟයීමේ ක්‍රියාවලිය
තුළ ඊට අදාල ව්‍යවසායකයින්ට අදාල වන ප්‍රාථමික මුලයන් තුළින් තොරතුරු සැපයීම ප්‍රමුඛතාවයක් කර ගැනිම වටී. මෙහිදී අවදානම ගණනය කිරීම සඳහා න්‍යායන් කිහිපයක් භාවිතයට ගැනේ. අවදානම සිදුවීමේ ප්‍රවණතාවය x අවදානම් ප්‍රතිඵලය =  අවදානමමෙහිලා ලැබෙන මුල්‍යමය ප්‍රතිලාභ (අවදානම් කළමණාකරණයේ දී) ඉහත සමීකරණය මත රඳා පවතිනවාට වඩා අවදානම් කළමණාකරණ සංඛ්‍යානය මත ඇඟයීම වඩාත් ප්‍රතිඵලදායක බව පෙර අත්දැකීම්වලින් සනාථ කර තිබේ. ව්‍යාපාරයක් කිරීමේ දී, අවදානම් ගණනය කර මුල්‍ය වාර්තා සැපයීම අනිවාර්ය අංගයක් ලෙස දැක්විය හැකිය. රොබට් කොට්නි (කණිෂ්ඨ) විසින් ව්‍යවසාධික අවදානම් මුල්‍ය වශයෙන් ගණනය කර දැක්වීමට සමීකරණයක් ඉදිරිපත් කර තිබේ. එය ඇමෙරිකාවේ නිල වශයෙන් අවදානම් ගණනය කිරීමේ සමීකරණය ලෙස පිළිගැනීමට ලක්වෙයි. මෙම සමීකරණය ALE අගය හෙවත් වාර්ෂික අලාභ අපේක්ෂාව (Annualised loss expectancy) ගණනය කර අපේක්ෂා කරන අලාභය හා ආරක්ෂණ පාලනයන්හි පිරිවැය සමඟ සසඳා බැලීමක් සිදු කරනු ලබයි. මූලාශ්‍ර^ a b Douglas Hubbard "The Failure of Risk Management: Why It's Broken and How to Fix It" pg. 46, John Wiley & Sons, 2009^ a b ISO/IEC
Guide 73:2009 (2009). Risk management -- Vocabulary. International Organization for Standardization. *http://www.iso.org/iso/iso_catalogue/catalogue_ics/catalogue_detail_ics.htm?csnumber=44651.^ a b ISO/DIS 31000 (2009). Risk management -- Principles and guidelines on implementation. International Organization for Standardization.http://www.iso.org/iso/iso_catalogue/catalogue_tc/catalogue_detail.htm?csnumber=43170.^ "Committee Draft of ISO 31000 Risk management" (PDF). International Organization for Standardization. *http://www.nsai.ie/uploads/file/N047_Committee_Draft_of_ISO_31000.pdf සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2009-03-25 at the Wayback Machine.^ Disaster Recovery Journal^ Dorfman, Mark S. (2007). Introduction to Risk Management and Insurance (9th Edition). Englewood Cliffs, N.J: Prentice Hall. ISBN 0-13-224227-3.^ Roehrig, P (2006) Bet On Governance To Manage Outsourcing Risk. Business Trends Quarterlyඔස්‌කාර් වයිල්ඩ්Photograph taken in 1882 by Napoleon Saronyවෘත්තියනාටක රචක, කෙටි
කථා රචකයා, කවියා, පත්‍රකලාවේදියාජාතිකත්වයඅයර්ලන්තවකාලසීමාවවික්ටෝරියානු කාලපරිච්ඡේදයආභාෂය ලැබූයේPlato, Aristotle, Greek literature, William Shakespeare, Edgar Allan Poe, Joris-Karl Huysmans, John Keats, Victor Hugo, Walter Pater, John Ruskin, James McNeill Whistler, W. S. Gilbert,John Pentland Mahaffyආභාෂයට නතු කලේJorge Luis Borges, James Joyce, Samuel Beckett, Paul Merton, James Morrow, Enchi Fumiko, Erico Verissimo, Irène Némirovsky, André Gide, Max Beerbohm, Stephen Fry, Lawrence Durrell, Camille Paglia, Dave Sim, Mateiu Caragiale, Amanda Filipacchi, W. H. Pugmire, Ronald Firbank, Christopher Hitchens, Renzo Novatore, ටොර්ස්ටන් හාඅත්සනඔස්කාර් ෆින්ගල් ඔ‘ෆ්ලැහර්ටි වයිල්ඩ් (1854 ඔක්තෝබර් 16 - 1900 නොවැම්බර් 30) අයර්ලන්ත ජාතික ලේඛකයෙකු, කවියෙකු හා සුප්‍රසිද්ධ සෞන්දර්යවාදියෙකු විය. 1880 දශකය තුළ විවධ රචනා මාදිලි භාවිතා කළ ඔහු 1890 දශකයේ දී ලන්ඩන් නුවර ප්‍රසිද්ධත ම නාට්‍ය රචකයෙකු ලෙස නම් ලැබී ය. ඔහුගේ ඉඟි වැකි, නාට්‍ය හා ඔහු සිරගත ව ගත කළ කාලය හා අකල් මරණය ඔහුට වර්තමානයේ දී ප්‍රකටත්
වයක් ගෙන දෙයි.අයර්ලන්තයේ විසු විලියම් වයිල්ඞ් සහ ජේන් ෆ‍්‍රැන්සෙස්කා වයිල්ඞ් ට දාව උපන් දෙවන දරුවා ඔස්කා වයිල්ඞ් විය. ජේන් අයර්ලන්තයේ විසු ප‍්‍රකට කවියෙක් වූ අතර විලියම් අක්‍ෂි සහ ශ‍්‍රවණ ශල්‍යවෛද්‍යවරයකු විය.ඔස්කා වයිල්ඞ් නව වන විය දක්වා ඉගෙනුම ලැබුවේ නිවසේදීමය. ඉන්පසු ෆර්මනාහි පෝටෝරා රාජකීය විදුහලට ඇතුළත්ව එහි අධ්‍යාපනය හැදැරුවේය.කුඩා කල සිට ම ඔස්කාර් ප්‍රංශ හා ජර්මන් භාෂා ප්‍රගුණ කිරීමෙන් දක්ෂකම් පෑමට සමත් විය. විශ්විද්‍යාලයේ දී වයිල්ඩ් උසස් සාහිත්‍ය අධ්‍යනය කරමින් පැරණි සම්භාව්‍ය සාහිත්‍ය අධ්‍යයනයෙහි ලා කැපී පෙනෙන දස්කම් දැක්වීය. පළමුව ඩබ්ලින් විශ්වවිද්‍යාලයදීත්, පසුව ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලය දීත් ඔහු විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය හැදැරීය. ඔහුගේ ගුරුවරුන් වූ වෝල්ටර් පේටර් හා ජෝන් රස්කින් ගෙන් ලැබූ ආභාෂය හේතුවෙන් වයිල්ඩ් එවකට නව දර්ශනයක් වූ සෞන්දර්යවාදයෙහි කැපී පෙනෙන චරිතයක් වුණු අතර ඔහු රෝමානු කතෝලික දහම ද ගැඹුරු ලෙස අධ්‍යයනය කළේය (ඔහු මරණාසන්න ව සිටියදී මෙම දහමට හැරුණේ ය). විශ්වවිද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබීමෙන් පසු ඔහු ලන්ඩන් නුවර පදිංචි වී ප්‍රභූ පැලැන්තියේ සමාජගත විය. සෞන්දර්යවාදයේ
නියෝජිතයෙකු ලෙස ඔහු විවිධ කලා මාදිලි වලට නැඹුරු වූ අතර ඔහු ‘කලාවේ නව ආර‘ මාතෘකාව යටතේ කැනඩාවේ හා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙස ද කටයුතු කළේ ය. 1871 සිට 1874 කාලවකවානුවේ අධ්‍යාපනයේ සාර්ථකත්වය උදෙසා ශිෂ්‍යවයක් ලැබු වයිල්ඞ් පසුව ඔක්සිෆ්ර්ඞ් හි මැග්ඩලෙන් විද්‍යාලයටද ඇතුළත් වුවේය. එම විද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලබන කාලයේ දී තම නිර්මාණ ශක්තිය වැඩි දියුණු කරගත් වයිල්ඞ් එහිදී නිරන්තර පැසසුමට සහ සම්මානයට පාත‍්‍ර විය. ‘රාවෙන්නා ’ නම් කාව්‍යය වෙනුවෙන් 1878 ඔහු දිනාගත් නිවිඞ්ගේට් සම්මානය එයට කදිම උදාහරණයකි.තම පෙම්වතිය වූ ෆ්ලෝරනිස් බැල්කොම්බේ ගේ පිටුපෑමෙන් පසු ඔස්කා වයිල්ඞ් අයර්ලන්තය හැරදා ගිය අතර ඉන්පසු ඔහු වැඩි වශයෙන් ජීවත් වුයේ ලන්ඩන්, පැරිස් සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නගරවලය. ලන්ඩනයේදී හමු වූ කොන්ස්ටන්ස් ලොයිඞ් සමඟ 1884 මැයි 29 වන දින විවාහ වූ වයිල්ඞ් සිරිල් සහ විවියන් නම් පුතුන් දෙදෙනකු ලද්දේය.වයිලිඞ් පාසල් වියේ සිටම විවිධ විසිතුරු දේට සහ කලාවන්ට ආශා කළ අතර එම නිසාම සමහර අවස්ථා වලදී විවිධ විවේචකයන්ගේ ගැරහුම් වලට පාත‍්‍ර විය. ‘ස්ප්‍රින්ග්ෆීල්ඞ් රිපබ්ලිකන් ‘ ‘අන්මෑන්ලි මෑන්හුඞ්’ වැනි කෘති වල වය
ිල්ඞ්ගේ ජීවිතය, හැසීරීම් රටාවන් , සමලිංගින ජීවීතය පිළිබඳ සඳහන් කොට ඇත.ඔස්කාර් වයිල්ඞ්, ජොන්රස්කින් සහ වෝල්ටර් පේටර් යන ඉංග්‍රීසි ලේඛකයන්ගේ ආභාෂය නිරන්තරයෙන් ලැබු අතර තමන් නිර්මාණය කරන සෑම නිර්මාණයකම ‘රසවින්දනය කිරීමේ හැකියාව ’ එහි පැවතිය යුතු අනිවාර්ය අංගයක් ලෙෂ සැලකුවේය. විවිධ රටවල පළමු පුවත්පත් , සඟරා ආදියේ දී වයිල්ඞ් විවේචනයට ලක්වුයේ මේ නිසාවෙනි. වරෙක සැන් ෆ‍්‍රැන්සිස්කෝහි පුවත්පත පළවු ‘ද වැස්ප් ’ නමැති කාටුනය මේ සඳහා උදාහරණයක් ලෙස දැක්විය හැකිය.ප්‍රංශ ගණිතඥ ගුලියම්සි ලොස්පිටාල් සිහිවීම පිණිස ලොස්පිටාල් නියමය නම් කරන ලදිකලනයේදී අවිනිශ්චිත ආකාර සහිත සීමා ගණනය කිරීමට ඉඩ සැලසෙන ලෙස ව්‍යුත්පන්න යොදා ගැනීම ලොස්පිටාල් නියමය මගින් සිදු කෙරේ. බොහෝවිට ලොස්පිටාල් නියමය මගින් සීමාව පහසුවෙන් ගණනය කළ හැකි පරිදි අවිනිශ්චිත ආකාරයන් නිශ්චය ආකාර බවට පරිවර්තනය වේ. මෙම නියමය 17 වැනි සියවසේ විසු ප්‍රංශ ගණිතඥ ගුලියම්සි ලොස්පිටාල් සිහිවීම පිණිස මෙසේ නම් කර ඇත. ඔහු සිය IAualyse tes intiniment petits pour Intelligence tes lignes courbes (වචනාර්ථය - වක්‍රයක් තේරුම් ගැනීම සදහා අත්‍යනුක ලෙස කුඩා දෑ පිළ
ිිබඳව විශ්ලේෂණය) නම් ග්‍රන්ථය ඔස්සේ මෙම නියමය හදුන්වාදෙන ලද අතර 1696 වසරේ පළ වු මෙම ග්‍රන්ථය අවකලනය පිළිිබඳව පළමු ග්‍රන්ථයද විය.limx→cf(x)=limx→cg(x)=0{\displaystyle \lim _{x\to c}f(x)=\lim _{x\to c}g(x)=0\,}හෝ ±∞{\displaystyle \pm \infty } නම්  සහ limx→cf′(x)/g′(x){\displaystyle \lim _{x\to c}f'(x)/g'(x)} පවතියි නම්,එවිට limx→cf(x)g(x)=limx→cf′(x)g′(x).{\displaystyle \lim _{x\to c}{\frac {f(x)}{g(x)}}=\lim _{x\to c}{\frac {f'(x)}{g'(x)}}.}ස්ටෝල්ස් සෙසෙරෝ ප්‍රමේයය අනුක්‍රම සීමා සම්බන්ධ ඉහත සමාන ප්‍රතිඵල ගෙන දෙන්නක් වන අතර එහිදී ව්‍යුත්පන්න වෙනුවට අන්තර්කාරක භාවිත වේ.දළ විශ්ලේෂණයවිද්‍යාත්මක , කාර්මික හෝ සමාජමය ගැටලුුවක් සඳහා සංඛ්‍යාතය යෙදීමේ දී අධ්‍යයනය කළ යුතු ක්‍රියාවලියෙන් හෝ ගහනයෙන් ආරම්භ කළ යුතු ය. මෙවැනි ගහනයන් සඳහා රටක සිටින ජනගහනය, පාෂාණයක අඩංගු ස්ඵටික කැටිති හෝ කිසියම් කාල සීමාවක් තුළ කර්මාන්ත ශාලාවක සිදු කළ නිෂ්පාදනයන
් උදාහරණ සේ ගත හැකි ය. විවිධ කාලයන් තුළ අධ්‍යයනයට ලක්වූ ක්‍රියාවලියක් මේ සඳහා උදාහරණ වෙයි.මේ ආකාර ගහනයක් සම්බන්ධයෙන් එකතු කරගත් තොරතුරු තුළ අඩංගු වන්නේ කාල ශ්‍රේණියකි. ප්‍රායෝගික හේතු නිසා බොහෝ විට සම්පූර්ණ ගහනයක් පිළිබඳව දත්ත එක් රැස් කිරීම වෙනුවට එම ගහනයෙන් තෝරාගත් උප කුලකයක් පිළිබඳ දත්ත රැස් කිරීම සිදුවේ. එම උප කුලකය නියැදියක් නම් වේ. නියැදිය සම්බන්ධව නිරීක්ෂණාත්මක හෝ පරීක්ෂණාත්මකව දත්ත රැස් කිරීම සිදු වේ. අනතුරුව එම දත්ත සංඛ්‍යාමය විශ්ලේෂණයකට භාජනය කෙරේ. මෙමඟින් විස්තර කිරීම සහ අනුමැතිය යන එකිනෙක සැබැඳි ඉලක්ක සපුරා ගත හැකිය.විස්තරාත්මක සංඛ්‍යානය නියැදිය විස්තර කිරීම පිණිස දත්ත ප්‍රස්තාරිකව හෝ සංඛ්‍යාත්මකව  හෝ සංක්ෂිප්තව දැක්වීමට භාවිත කළ හැකිය. මේ සඳහා යොදා ගත හැකි සංඛ්‍යාමය සූචක සඳහා මධ්‍යන්‍යය සහ සම්මත අපගමනය මූලික උදාහරණ සේ දැක්විය හැකිය. ප්‍රස්තාරීය සංක්ෂේපණ සඳහා විවිධ ප්‍රස්තාර සහ ප්‍රස්තාරික සටහන් භාවිත වේ.අනුමිතීය සංඛ්‍යානය විශාල ගහන සඳහා අනුමිතීන් ලබා ගැනීමට ද සසම්භාවීත්‍ය  සලකමින් දත්ත තුළ අඩංගු රටා ආදර්ශනය සඳහා ද භාවිත වේ. මෙවැනි අනුමිතීන් අතරට ඔව්/නැත ආකාරයේ ප්‍රශ්න ස
ඳහා ලබා ගත් පිළිතුරු (කල්පිත පරීක්ෂා කිරීම) , සංඛ්‍යාමය ගුණාංග පිළිබඳ ඇස්තමේන්තු (නිමානයන්), සම්බන්ධතා පිළිබඳ විස්තර (සහ සම්බන්ධතා) , සම්බන්ධතා ආදර්ශනය (ප්‍රතීපායනය) යනාදිය අයත් වේ. අනෙක් ආදර්ශන ක්‍රමවේද අතරට “ANOVA,” කාල ශ්‍රේණි සහ දත්ත කැනීම් අයත් වේ.          පහත පද්‍ය කොටස “The Statistician” ප්‍රකාශනයේ 2000 වසරේ පළවූ “The Philosophy of Statistics" (සංඛ්‍යානයේ දර්ශනය) නම් පද්‍යයෙන් උපුටා ගත්තකි. ඩෙනිස් ලින්ඩ්ලි එහි නිර්මාතෘ වේ. “අප උනන්දු වන්නේ අවිනිශ්චය හැසිරවීම පිළිබඳ පමණි. අවිනිශ්චය කරුණු පිළිබඳ අප උනන්දු නොවෙමු. එනයින් අප වර්ෂාව ඇති වන ආකාරය අධ්‍යයනය නොකරමු. අප අධ්‍යයනය කරන්නේ වර්ෂාව ඇති වන්නේ  ය යන්න පිළිබඳවයි” සහසම්බන්ධතාවය පිළිබඳ සංකල්පය විශේෂයෙන් වැදගත් වේ. දත්ත සමූහයක් සංඛ්‍යානමය විශලේෂණයට භාජනය කරන විට විචල්‍යයන් යුගලක් (එනම් සලකනු ලබන ගහනයේ කිසියම් ගුණාංග යුගලක්) එකිනෙකට සම්බන්ධ වූ ආකාරයෙන් විචලනය වනු ඇතැම් විට දැකගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස පුද්ගලයන්ගේ වාර්ෂික ආදායම සහ ජීවත් වන කාලය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන විට වඩාත් දුප්පත් පුද්ගලයන්ට සාපේක්ෂව පොහොසතුන් වැඩි කලක් දිවි ගෙවන බව
අනාවරණය විය හැකිය. එවිට මෙම විචල්‍යයන් යුගල සහසම්බන්ධ වේ යැයි කියනු ලැබේ. (මේ අවස්ථාවේ දී එය ධන සහසම්බන්ධයකි) නමුත් යමෙකුට එකවරම විචල්‍යයන් යුගල අතර අහඹු සම්බන්ධතාවක් පවතී යැයි කිව නොහැකිය. (“සහසම්බන්ධතාව මඟින් කාර්යකාරණ සම්බන්ධතාවක් ඇති බව නොහැඟේ” බලන්න) මෙහි දී සහ සම්බන්ධතා සංසිද්ධියට මීට පෙර සලකා බලා නොමැති සංසිද්ධියක් හේතු විය හැකිය. එය ගුප්ත විචල්‍යය හෝ සමාකල්‍ය විචල්‍ය නම් වේ. මේ සඳහා පහත පරිදි පොදු උදාහරණයක් දිය හැකිය. අධ්‍යයනයක් මඟින් පුද්ගලයෙකු ගේ ශ්‍රේණි ලකුණු මධ්‍යන්‍යය සහ පසු කාලීන ජීවිතයේ ආදායම අතර ධන සහසම්බන්ධතාවයක් සොයා ගන්නා ලදැයි සිතන්න. හොඳ අධ්‍යාපනය පසුකාලීන ජීවිතයේ දී ඉහළ ආදායමක් ලබා ගැනීමට හේතු වේ යැයි පර්යේෂකයන්ට මතයක් ගොඩනැඟිය හැකිය. නමුත් ඉහත සම්බන්ධතාවය “අධිෂ්ඨානය” වැනි සමාකල්‍ය විචල්‍යයක් නිසා ඇති වූවක් ද විය හැකිය.කිසියම් නියැදියක් එය ලබා ගත් ගහනය සඳහා නිරූප්‍ය වේ නම් එවිට එම නියැදිය යොදා ගෙන ලැබූ අනුමිතීන් හා නිගමන මුළු ගහනය සඳහාම වලංගු වන පරිදි විස්තාරණය කළ හැකිය. මෙහි දී මතු වන ප්‍රධාන ගැටලුවක් වන්නේ නියැදිය කොතෙක් දුරට ගහනය සඳහා නිරූප්‍ය වේදැයි නිර්ණය කි
රීමයි. සංඛ්‍යානය ඇසුරින් තෝරාගත් නියැදියේ දත්ත රැස් කිරීමේ ක්‍රමවේදයේ සසම්භාවී බව ගණනය කිරීමත්, ඒ සඳහා සංශෝධන සිදු කිරීමත් කළ හැක. එමෙන්ම වඩාත් නිරවද්‍ය පරීක්ෂණ සැලසුම් කිරීම ද සංඛ්‍යානය ඇසුරින් කළ හැකිය. (“පර්යේෂණ සැලසුම්කරණය” බලන්න) මේ ආකාර සසම්භාවී තත්ත්ව තේරුම් ගැනීම සඳහා භාවිතා වන ප්‍රධානතම ගණිතමය සංකල්පය සම්භාවිතාවයි. ගණිතමය සංඛ්‍යානය (සංඛ්‍යානවාදය ලෙස ද හැඳින්වේ) යනු සංඛ්‍යානයේ සෛද්ධාන්තික පදනම පරික්ෂා කිරීම සඳහා සම්භාවිතාවාදය සහ විශ්ලේෂණය භාවිතා කෙරෙන ව්‍යවහාරික ගණිත ක්ෂේත්‍රයයි. ඕනෑම සංඛ්‍යාන ක්‍රමවේදයක භාවිතය වලංගු වන්නේ සලකනු ලබන පද්ධතිය හෝ ගහණය ගණිතමය ක්‍රමයේ මූලික උපකල්පනවලට අනුරූප වන විට පමණි. සංඛ්‍යානයේ අවභාවිත හේතුවෙන් විස්තර කිරීමේ සහ අර්ථ දැක්වීමේ සියුම් එහෙත් බරපතල ගැටලු ඇති විය හැකිය. මෙම වැරදි කෙතරම් සියුම් විය හැකි ද යත් ඇතැම් විට අත්දැකීම් සපිරි වෘත්තීය සංඛ්‍යානවේදීන් අතින් මෙවන් වැරදි සිදු විය හැකිය. එමෙන්ම සමාජ ප්‍රතිපත්ති වෛද්‍යමය ක්‍රියාකාරකම් සහ එවැනි ව්‍යුහවල විශ්වාසනීයත්වය වැනි කරුණුවලට බලපෑම් කළ හැකි බැවින් මේවා බරපතල වැරදි ද විය හැක. සංඛ්‍යාන ක්‍රමවේද නි
වැරදිව යොදා ඇති විට පවා ලැබෙන ප්‍රතිඵල අර්ථ දැක්වීම විශේෂඥ දැනුමක් නොමැති අයෙකුට ඉතා අපහසු කාර්යයක් විය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස දත්ත තුළ අඩංගු කිසියම් රටාවක වැදගත්කම, එනම් එය කෙතරම් දුරට නියැදියේ ඇති සසම්භාවී විචල්‍ය නිසා ඇති වූවක් ද යන්න, සමාන පුද්ගලයෙකු සහජයෙන් නිර්ණය කළහොත් එය නිවැරදි අගය සමඟ එකඟ නොවීමේ ප්‍රවනතාවක්ය. එදිනෙදා ජීවිතයේ දී පුද්ගලයෙකුට තොරතුරු සමඟ ගණුදෙණු කිරීමේ දී අවශ්‍ය වන සංඛ්‍යානමය හැකියාවක් (සහ සංශයවාදී බව) සංඛ්‍යානමය සාක්ෂරතාව ලෙස හැඳින්වේ.සටහන්සටහන්L'Hôpital's rule-Overviewපාදවල දිග අනුයාත ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යාවලට අනුරූප වන ආකාරයේ සමචතුරස්‍ර ඇසුරින් කළ ඇතිරුමක් ඉහත දැක්වේඉහත දක්වා ඇති ඇතිරුමෙහි සමචතුරස්‍රයන්හි ප්‍රතිවිරුද්ධ ශීර්ෂ යා කරමින් චාප ඇඳීම මඟින් නිර්මාණය කරගත් ෆිබොනාච්චි සර්පිලය මෙහි දැක්වේ; මෙය භාවිතා කරන්නේ 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, සහ 34 යන ප්‍රමාණයේ සමචතුරස්‍ර වෙති. - රන්මය සර්පිලය  බලන්න.ගණිතයෙහි, ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා හෝ  ෆිබොනාච්චි අනුක්‍රම හෝ  ෆිබොනාච්චි ශ්‍රේණි යනු පහත  නිඛිල අනුක්‍රමය  අනුගමනය කරන සංඛ්‍යා වෙයි:0
,1,1,2,3,5,8,13,21,34,55,89,144,…{\displaystyle 0,\;1,\;1,\;2,\;3,\;5,\;8,\;13,\;21,\;34,\;55,\;89,\;144,\;\ldots \;} (OEIS හි A000045 අනුක්‍රමය)හෝ, විකල්ප වශයෙන්,[1]1,1,2,3,5,8,13,21,34,55,89,144,….{\displaystyle 1,\;1,\;2,\;3,\;5,\;8,\;13,\;21,\;34,\;55,\;89,\;144,\;\ldots .}අර්ථ දැක්වීම අනුව, ෆිබොනාච්චි අනුක්‍රමයෙහි පළමු සංඛ්‍යා දෙක 0 සහ 1 (විකල්ප වශයෙන්, 1 සහ 1) වන අතර, එක් එක් අනුයාත සංඛ්‍යාව පෙර සංඛ්‍යා දෙකෙහි එකතුව වෙයි.ගණිතමය භාෂිතය අනුව, Fn යන  ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා අනුක්‍රමය අර්ථ දැක්වෙන්නේ පහත පුනරාවර්තන සම්බන්ධය පරිදීයFn=Fn−1+Fn−2,{\displaystyle F_{n}=F_{n-1}+F_{n-2},\!\,}මෙහ සන්තති අගයයන්[2]පළමු ආකාරයෙහිදීF0=0,F1=1{\displaystyle F_{0}=0,\;F_{1}=1}වන අතර, දෙවන ආතාරයෙහිදීF1=1,F2=1{\displaystyle F_{1}=1,\;F_{2}=1}වෙයි.ෆිබොනාච්චි ලෙසින්ද හැඳින්වුනු පීසාහී ලියොනාර්ඩෝ අනුව යමින් ෆිබොනාච්චි අන