LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ඇති බව නිරීක්ෂණයට ලක් වී ඇති අතර මෙම විකල්ප ධ්‍රැවනය නිසා එහි ද්වී ධ්‍රැව මඟින් ඇති කෙරෙන ක්ෂේත්‍රය වෙනසකට ලක් වී ඇත. මෙම පාෂාණවල පෘථිවි සාගර පත්ලෙන් හමු වූ ප්‍රත්‍යාවර්ත තීරු (alternating bands ) වලට බොහෝ සමාන ලක්ෂණ ඇත. 1999 දී ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණු 2005 ඔක්තෝබර් හි දී නැවත අධ්‍යයනට ලක් කෙරුණු එක් සිද්ධාන්තයකින් කියැවෙන්නේ (Mars Global Surveyor හි උදව් සහිතව) මෙම තීරු මඟින් ග්‍රහ ඩයිනමෝව ක්‍රියා විරහිත වී එහි චුම්භක ක්ෂේත්‍රය තුනී වී යාමට පෙර (අවු : බිලියන 4කට පෙර) අඟහරු මත තිබූ භුචලන තැටි ආදර්ශනය කෙරෙන බවයි.ග්‍රහලොවේ වර්තමාන අභ්‍යන්තර පිළබඳ ආකෘති මඟින් කිලෝ මීටර් 1480 පමණ අරයකින් යුක්ත හරයක් දක්වයි. ඒ 14% - 17% පමණ සල්ෆර් හා යකඩ සහිතවය. මෙම අයන් සල්ෆයිඩ් හරය කොටසක් තරල වශයෙන් පවතින අතර මෙහි වඩා සැහැල්ලු මූලද්‍රව්‍යවල සාන්ද්‍රණය පෘථිවි හරයේ මෙන් දෙගුණයක් පමණ වේ. මෙම හරය අතීතයේ බොහෝ භූචලන හා ගිනි කඳු ක්‍රියාකාරකම්වලට හේතු වූ , දැන් අක්‍රියව පවතින සිලිකේට් වැස්මකින් ආවරණය වී ඇත. ග්‍රහලොවේ පි‍ටපොත්තේ මධ්‍යන්‍ය ඝනකම 50 km පමණ වන අතර එහි වැඩිම ඝනකම 125 km පමණ වේ. 40 km පමණ මධ්‍යන්‍ය පිට ඝනක
මක් ඇති පෘථිවියේ පිට පොත්ත , ග්‍රහලෝකයන්හි ප්‍රමාණයන්ට සාපේක්ෂව බලන කල්හි අඟහරුගේ පිටපොත්ත මෙන් 3 ගුණයක් පමණ ඝනකම්ය.අඟහරුගේ භූගර්භ ඉතිහාසය කාල පරිච්ඡේද බොහෝ ගණනකට බෙදිය හැකි වුව ද පහත දැක්වෙන්නේ ප්‍රධාන ඒවායි.Noachian යුගය -	 (Noachis Terra ගේ නමින් උපුටා ගනිමින්) : අඟහරුගේ විද්‍යාමාන පෘෂ්ඨවලින් පැරණිතම ආකාරය, (අවු: බිලියන 3.8 පෙර කාලයේ සිට අවු: බිලියන 3.5 පෙර දක්වා ) Noachian යුගයේ පෘෂ්ඨය බොහෝ විශාල ගිනි කඳු මුඛ මඟින් පලුදු වී ඇත. නෙරා ගිය Tharsis ඉහළ ගිනිකඳු භූමිය මෙම කාලයේ දී සකස් වී ඇති බවට විශ්වාස කෙරෙන අතර ඒ සමඟම යුගයේ අවසාන කාලයේ දී විශාල ද්‍රව ජලය ගැල්මක් ද සහිත වූ බවට සැක කෙරේ.Hesperian යුගය - (Hesperia Planum ගෙන් උපුටා ගනිමින්) : (අවු: බිලියන 3.5 පෙර සිට අවු: බිලියන 1.8 ක් පෙර කල දක්වා ) Hesperia යුගය විශාල ලාවා භූමි සකස් වීම් මඟින් සලකුණු වී ඇත.Amazonian යුගය - (Amazonis Planitia ගෙන් උපුටා ගනිමින්) : (අවු බිලියන 1.8 සිට වර්තමාන‍ය දක්වා ) Amazonian ප්‍රදේශවල උල්කාෂ්ම ගැටීම් නිසා ඇති වූ විවර හැරෙන්නට තරමක විවිධත්වයක් දක්වයි. අඟහරු මත විවිධ ප්‍රදේශවල ලාවා ගැලීම් සමඟම Oly
mpus Mons නිර්මාණය වූයේ ද මෙම කාල පරිච්ඡේයේය.අඟහරුගේ ජල විද්‍යාවඅඟහරු මත ජලය තිබුණු බවට සළකුණක් වන ක්ෂුද්‍ර පාෂාණ, ඔපචුනිටි යානාව විසින් ඡායාරූපගත කරන ලද අයුරුඅඟහරුගේ පහත් වායුගෝලීය පීඩනය නිසා එහි පෘෂ්ඨය මත ද්‍රව ජලය තිබිය නොහැක. නමුත් එහි ධ්‍රැව ප්‍රධාන වශයෙන් සෑදී ඇත්තේ අයිස් තොප්පි වලින් බැවින් ඝන තත්වයේ ඇති ජලයෙන් නම් කිසිම හිඟයක් නැත. අඟහරුගේ දක්ෂිණ ධ්‍රැවයේ ඇති අයිස් තොප්පිය දියවී ගියහොත් එහි මුළු ග්‍රහ පෘෂ්ඨයම මීටර 11 ක් ගැඹුරට ජලයෙන් යට වී යනු ඇති බව 2007 මාර්තු මාසයේ දී නාසා ආයතනය විසින් නිවේදනය කරන ලදි.අඟහරුගේ ඝනකම් සයිටොස්පියරයට යටින් ජලය විශාල ප්‍රමාණයක් සිර වී ඇති බව විශ්වාස කෙරේ. ගිනි කඳු පිපිරිමක් වැනි යමකින් එම ද්‍රව ජලය නිදහස් වීමට ඉඩ ඇත. අඟහරුගේ ඉතිහාසයේ දී මෙලෙස ද්‍රව ජලය නිදහස් වන්නට ඇති බවට මතයක් පල වී තිබේ.මෑතක දී අඟහරු විශ්ව ගවේෂක යානාව මඟින් ගනු ලැබූ ඡායාරූප වලින් අඟහරු පෘෂ්ඨය මත ද්‍රව ජලයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ විස්තර වඩා හොඳින් ඉදිරිපත් කරයි. විශාල ගංගා මාර්ග සහ ඒවා ආශ්‍රිත අතු බෙදුනු ශාඛා ජල මාර්ග තිබුණු බවට සාක්ෂි හමුවුවත් ඒවායේ ආරම්භය සනිටුහන් කරන ක
ුඩා ජල මාර්ග පිළිබඳ සාක්ෂි තවමත් හමු වී නැත.දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පැවති කාළගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් පැරණි ගංගා නිම්නවල ලක්ෂණ යටපත් වී ගොස් ඇති බවට යෝජනා ඉදිරිපත් වී ඇත. අඟහරු විශ්ව ගවේෂකයා වැනි අභ්‍යාවකාශ යානා මඟින් කරන ලද අධි විභේදන නිරීක්ෂණවලින් ආවාට හා ආගාධ බිත්තිවල ඇති ලක්ෂණ සිය ගණනක් සනාථ කොට තිබේ.අඟහරු පෘෂ්ඨය මත කලක් ද්‍රව ජලය පැවති බවට තවත් සාක්ෂියක් වන්නේ හෙමටයිට් හා ගොයිතයිට් නමැති විශේෂිත ඛනිජ ලවණ දෙක එහි පෘෂ්ඨයෙන් සොයා ගැනීමය. මේවා ජලය ඇති ඇතැම් අවස්ථාවලදී සෑදෙන ඛනිජ ලවණ දෙකකි.වායු ගෝලයඅඟහරු‍ගේ වායු ගෝලය, මෙම පහත් කක්ෂීය ඡායාරුවේ දිගන්තයේ දෘෂ්‍යමානව.අවුරුදු බිලියන 4කට පෙර එහි චුම්බකගෝලය අඟහරු හට අහිමි වූ අතර එම නිසා සූර්ය සුළං කෙලින්ම අඟහරු අයන ගෝලයට බැලපෑම් ඇති කරයි. මෙම ක්‍රියාවලිය බාහිර ස්ථරයෙන් පරමාණු ඉවත් කරමින් වායුගෝලය වඩාත් තුනී බවට පත් කර ඇත. මෙම අයනීකරණය වූ වායුගෝලීය අංශු අඟහරු පිටුපසින් ඇදී යනු Mars Global Surveyor හා Mars Express යන 2ම මඟින් අනාවරණය කරගන්නා ලදී. අඟහරුගේ වායුගෝලය දැන් සාපේක්ෂව ඉතා තුනීව පවතී. ඔලිම්පස් මොන්ස් සිට හෙලාස් ප්ලැනිෂියාහි අභ
්‍යන්තරය දක්වා පෘෂ්ඨය මත වායු ගෝල‍ පීඩනය 30 Pa (0.03 kPa) සිට 1155 Pa (1.155 kPa) දක්වා වෙනස් වේ. අඟහරුගේ මධ්‍යන්‍ය පෘෂ්ඨ වායුගෝල පීඩනය 600 Pa (0.6 kPa) පමණ වේ. මෙය පෘථිවි පෘෂ්ඨ වායුගෝල පීඩනයෙන් (101.3 kPa) සියයෙන් එකකටත් වඩා අඩු ප්‍රමාණයකි. අඟහරුගේ මධ්‍යන්‍ය පෘෂ්ඨ වායුගෝල පීඩනය පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන් 35 km ඉහළ පවතින පීඩනයට සමාන වෙයි. වායුගෝලයේ පරිමානීය උස, 11 පමණ, පෘථිවියට වඩා වැඩි අතර (6 km) මෙයට හේතුව අඩු ගුරුත්වයයි.අඟහරුගේ වායුගෝලයේ 95% කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, 3% නයිට්‍රජන්, 1.6% ආගන් හා ඔක්සිජන්, ජලය අංශු මාත්‍ර වශයෙන් පවතී. වායුගෝලය දුහුවිලි සහිත වන අතර 1.5 µm පමණ විශ්කම්භයක් ඇති අංශුවලින් ගහනය. මෙම නිසා පෘෂ්ඨයේ සිට බලන කළ අඟහරු අහසට දුඹුරු  වර්ණයක් ලැබී ඇත.අඟහරු වායුගෝලයේ පරිමාව අනුව 10 ppb(අංශු බිලියනයට) සාන්ද්‍රණයක් සහිතව මෙතේන් පවතින බවට සමහර පරීක්ෂකයන් ප්‍රකාශ කරති. මෙතේන් පාරජම්බුල කිරණ මගින් බිඳ වැටෙන, ආකෘතික වශයෙන් අවුරුදු 340 ක් අඟහරු වායුගෝලයේ ජීව කාලයක් පවතින, අස්ථායී වායුවක් නිසා එහි පැවැත්ම ග්‍රහලොව මත වර්තමාන හෝ මෑත කාලීන ප්‍රභවයක් පිළිබඳ ඉඟි කරයි. ගිනි කඳු ක්‍රියාකාරකම් , ධූම
කේතු ගැටීම් හා මෙතේන් නිපදවන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ පැවැත්ම මෙලෙස පැවතිය හැකි ප්‍රභවයන්ය. පසු කාලීනව අඟහරු මත බහුලව ඇති ඛනිජමය ඔලිවයින්, කාබන් ඩයොක්සයිඩ් හා ජලය එක්ව සිදුවිය හැකි ජීව විද්‍යාත්මක නොවන සංසිද්ධියක් වන “සර්පන්ටයින්කරණය” නම් ක්‍රියාවලිය මගින් ද මෙතේන් නිපදවෙන බව පෙන්වා දෙන ලදී.ධ්‍රැව ශීත කාලවලදී මෙය දිගු අඳුරක පවතින අතර පෘෂ්ඨය සීතල කරමින් මුළු වායුගෝලයෙන් 25-30% පමණ ඝන  CO2 (වියළි අයිස්) ඵලක බවට මිදීමට ලක්වේ. ධ්‍රැවය සූර්යාලෝකයට නැවත නිරාවරණය වූ පසු මිදුණු CO2 ඌර්ධවපාතනය වී ධ්‍රැව හරහා 400 km/h වේගයෙන් හමායන වේගවත් සුළං ඇති කරයි. මෙම සෘතුමය ක්‍රියාකාරකම් දූවිලි හා ජල වාෂ්ප විශාල ප්‍රමාණවලින් ප්‍රවාහනයකට ලක් කරන අතර පෘථිවියේ මෙන් තුෂාර හා කෙඳි වළාකුළු ඇති කරයි. ජල අයිස්වලින් සැදුම් ලත් වළාකුළු 2004 ඔපචුනිටි රෝවරය මගින් ඡායාරූපගත කරන ලදී.දේශගුණයසියලුම ග්‍රහයින්ගෙන් පෘථිවියට වඩාත් සමාන සෘතු විපර්යාස දක්වන්නේ අඟහරුය. ඒ ග්‍රහලෝක දෙකෙහි භ්‍රමණ අක්ෂ දෙකෙහි ඇලවීමෙහි ඇති සමානතාවය නිසාය. කෙසේ වුවද අඟහරුගේ සිට සූර්යයාට ඇති දුර, පෘථිවියේ සිට සූර්යයාට ඇති දුරට වඩා වැඩි නිසා අඟහ
රුගේ වසරක් පෘථිවි වසර දෙකක් පමණ වන අතර එම නිසා අඟහරුගේ ඍතු අතර කාල ප්‍රාන්තර පෘථිවියේ මෙන් දෙගුණයක් පමණ වේ. අඟහරුගේ මතුපිට උෂ්ණත්වය ධ්‍රැව ශීත කාලයේදී -1400C (-2200F) පමණ අඩු අගයක සිට ග්‍රීස්ම ඍතුවේදී 200C(680F) දක්වා වැඩි අගයකට විචලනය වේ. අඟහරුට පවතින එතරම් සූර්ය තාපය දරා ගත නොහැකි තුනී වායු ගෝලය, අඩු වායුගෝලීය පීඩනය, හා අඟහරුගේ පස සතු අඩු තාපධාරිතාව මෙතරම් පුළුල් පරාසයක උෂ්ණත්වය විචලනයකට හේතු වේ. අඟහරුටද පෘථිවියට සමාන කක්ෂයක් තිබුණි නම් එහි සෘතුද පෘථිවියේ සෘතුවලට සමානවීමට ඉඩ තිබේ. මන්ද, එහි අක්ෂයේ ඇලවීමද පෘථිවියට සමාන බැවිණි. කෙසේ වුවද සංසන්දනාත්මකව වැඩි විකේන්ද්‍රිකතාවක් ඇති අඟහරුගේ කක්ෂයේ සුවිශේෂී ලක්ෂණයන් ඇත. අඟහරු සූර්යයාට වඩාත්ම ආසන්න ලක්ෂ ආසන්නයේදී දක්ෂිණ අර්ධ ගෝලයට ග්‍රීෂ්ම සෘතුවද උත්තර අර්ධ ගෝලයට ශීත සෘතුවද ඇති අතර සූර්යය‍ාට වඩාත් ඈත ලක්ෂයේදී දක්ෂිණ අර්ධ ගෝලයට ශීත සෘතුවද උතුරු අර්ධ ගෝලයට ග්‍රීෂ්ම සෘතුවද ඇති වේ. මේනිසා උතුරේ සෘතු වඩාත් සෞඛ්‍යමය හා දක්ෂිණ අර්ධ ගෝලයේ සෘතු වඩාත් තියුණු වේ. දක්ෂිණ ග්‍රීස්ම සෘතු උෂ්ණත්වය උතුරට වඩා 300C (240F) පමණ ඉහළ අගයක් ගත හැක.අඟහරුගේ උතුරු අ
යිස් ආවරණයඅප සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ  දක්නට ඇති විශාලතම ධූලිකුණාටු ඇත්තේ අඟහරු මතය. මේවා කුඩා පෙදෙසක් ආවරණය කෙරෙන ධූලි කුණාටුවක සිට සමස්ත ග්‍රහලොවම ආවරණය කෙරෙන කුණාටුවක් දක්වා පරාසයක විචලන‍ය වේ. අඟහරු සූර්යයාට සමීපවත්ම මේවා ඇති වීමේ ප්‍රවණතාවක් ඇති අතර, ගෝලීය උණුසුම වැඩිකිරීමටද හේතුවන බව පෙනී ගොස් ඇත.ධ්‍රැව ආසන්නව ඇති ධ්‍රැව ආවරණ මූලික වශයෙන් ජල අයිස්වලින් සමන්විතය. කෙසේ වුවද එහි මතුපිට වියළි අයිස් ද යම් ප්‍රතිශතයක් ඇත. උත්තර ධ්‍රැවයේ ශීත කාලයේදී පමණක් මිදුණු කාබන් ඩයොක්සයිඩ් (වියළි අයිස්) මීටර් එකක් පමණ ඝනකම තුනී තට්ටුවක් ලෙස පැතිරෙන අතර දක්ෂිණ ධ්‍රැවයේ මීටර් 8 ක් ඝනකම ඇති නිත්‍ය අයිස් තට්ටුවක් ඇත. අඟහරුගේ උතුරු ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේදී උතුරු ධ්‍රැව වැස්මට 1000Km පමණ විශ්කම්භයක් ඇති අතර එහි අයිස් කියුබික් කිලෝමීටර මිලියන 1.6 පමණ ඇත. මෙම අයිස් ප්‍රමාණය වැස්ම පුරා සමානව ඇතිරුවහොත් 2km පමණ ඝනකම් වේ. (මෙය අයිස් කියුබික් කිලෝමීටර මිලියන 2.85 ක් සහිත ග්‍රීන්ලන්ත අයිස් තට්ටුව සමග සැස‍ඳේ) දක්ෂිණ ධ්‍රැව වැස්ම සතු මුළු අයිස් අයිස් පරිමාව හා යාබද අයිස් තට්ටු වල මුළු අයිස් පරිමාව කියුබික් ක්ලෝමීටර් මිලියන 1.6
බවට ගණන් බලා ඇත. ධ්‍රැව වැස්මවල් දෙකම සර්පිලාකාර නිම්න පෙන්වන අතර මෙයට හේතුව ලෙස සූර්ය තාපනයේ ඇති වෙනස්කම් සමගම අයිස් ඌර්ධවපාතනය හා ජල වාෂ්ප ඝණීභවනය බවට විශ්වාස කෙරේ. අඟහරු ඍතු විපර්යාසවල උෂ්ණත්වය උච්ඡාවචනය අනුව ධ්‍රැව වැස්ම දෙකම හැකිලීමකට හා වර්ධනයකට භාජනය වේ.අඟහරුගේ කක්ෂය සහ භ්‍රමණයඅඟහරු සහ සිරිස්(Ceres) අතර සම්බන්ධතාවය පෙන්නුම් කරයිඅඟහරුගේ සිට සූර්යයාට සාමාන්‍ය දුර දළ වශයෙන් කිලෝමීටර මිලියන 230 ක් වන අතර එහි කක්ෂගත වීමේ කාලය පෘථිවි දින 687 ක් වේ. අඟහරුගේ සූර්ය දිනයක් පැය 24 මිනිත්තු 39 තත්පර 35.244 ක් වන බැවින් එය පෘථිවියේ සූර්ය දිනයකට වඩා වැඩි වන්නේ සුළු වශයෙනි. අඟහරුගේ වසරක් පාථිවි වර්ෂ 1.8809 කට නැතිනම් වසරක් දින 320 ක් සහ පැය 18.2 කට සමාන වේ.අඟහරුගේ අක්ෂයෙහි අංශක 25.19 ක ආනතියක් ඇති අතර එය පෘථිවි අක්ෂයේ ආනතියට ආසන්න වශයෙන් සමාන වේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අඟහරු ග්‍රහයාගේ ද පෘථිවියේ මෙන් සෘතු දක්නට ලැබෙන අතර අඟහරු ග්‍රහයාගේ වර්ෂය පෘථිවි වර්ෂයට වඩා දීර්ඝ බැවින් එහි සෘතු කාල පරාසයන් ද දීර්ඝ වේ. අඟහරු ග්‍රහයා සූර්යයාට සමීපතම ලක්ෂයට 2007 ජුනි මාසයේ දී පැමිණුන අතර සූර්යයාග
ෙන් දුරස්තම ලක්ෂයට පැමිණුනේ2008 මැයි මාසයේ දීය.අඟහරු ග්‍රහයා සතුව 0.09 ක කක්ෂි විකේන්ද්‍රීයතාවයක් දක්නට ලැබෙන අතර සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ අනෙක් ග්‍රහයන්ගේ මීට වැඩි විකේන්ද්‍රීයතාවයක් පෙන්නුම් කරන්නේ බුධ ග්‍රහයා පමණි. කෙසේ නමුත් අතිතයේ දී අඟහරු ග්‍රහයාගේ කක්ෂය දැනට වඩා වෘත්තාකාරව පැවති බව සොයා ගෙන තිබේ. පෘථිවි වර්ෂ මිලියන 1.35 කට පෙර එහි විකේන්ද්‍රීයතාවය 0.002 ක්ව පැවති අතර එය අද පෘථිවියේ දක්නට ලැබෙන විකේන්ද්‍රීයතාවයට වඩා අඩුය. අඟහරු පෘථිවි චක්‍රය වන වසර 100,000 සමඟ සසඳන විට අඟහරු ග්‍රහයාගේ විකේන්ද්‍රීයතා චක්‍රය පාථිවි වර්ෂ 96,000 ක් වේ. කෙසේ නමුත් අනෙක් ග්‍රහලෝක වල ගුරුත්වාකර්ෂණ බලපෑම නිසා අඟහරු ග්‍රහයාගේ විකේන්ද්‍රීය බව වැඩිවෙමින් පවතී. පෘථිවිය සහ අඟහරු ග්‍රහයා අතර ආසන්නතම දුර තවත් වසර 25,000 ක් ඇතුලත අඩු වී යනු ඇති බවට අනාවැකි පල වේ.කක්ෂයේ ලක්ෂණඉහත රූපයේ ෆෝබෝස්  (Phobos) හා ඩෙයිමෝස් (Deimos) කක්ෂ පිහිටා ඇත.  අඟහරුගේ උතුරු ධ්‍රැවයේ සිට එය දැකිය හැකය.(‘ෆෝබෝස්’ හා ඩෙයිමෝස්’යනු අගහරුගේ උපග්‍රහයන් 2කකි.)ෆෝබෝස් හි කක්ෂය අගහරුට ඉතා ආසන්නව පිහිටයි.  මේ නිසා අසාමාන්‍ය ප්‍රතිඵල දැකිය
හැකිය.අගහරුගේ සිට බලන විට ෆෝබෝස් චන්ද්‍රයාගේ දර්ශනය පෘථිවියේ චන්ද්‍රයා පෙනෙන විශාලත්වය මෙන් 6400 ගුණයක් විශාලව පෙනේ.  එමෙන්ම පෘථිවියේ චන්ද්‍රයා මෙන් 2500 ගුණයක් දීප්තිමත් වේ.  අගහරුගේ අහසේ ¼ ක ප්‍රමාණයක් මෙම චන්ද්‍රයාගේ දර්ශනයෙන් වැසෙයි.ෆෝබෝස් චන්ද්‍රයා පරිභ්‍රමණය වන්නේ අගහරු ග්‍රහයා භ්‍රමණය වන දිශාවටයි.  නමුත් පරිභ්‍රමණ වේගය අගහරුගේ භ්‍රමණ වේගයට වඩා ඉතා වැඩි වේ.  මේ හේතුවෙන් ෆෝබෝස් චන්ද්‍රයා බටහිරින් පායා, පැය 4 කින් පමණ නැගෙනහිරින්  බැස යයි.  දිනකට දෙවරක් මෙය සිදුවේ. (පැය 11 විනාඩි 6 කට වතාවක්)  ෆෝබෝස් අක්ෂය සමකයට ආසන්න වේ.  මේ හේතුවෙන් අංශක 70.4 ට ඉහළ අක්ෂාංශයන්ට මෙම චන්ද්‍රයා දැකිය නොහැකිය.අගහරුගේ සමකයේ සිට ෆෝබෝස් චන්ද්‍රයාගේ විෂ්කම්භය පෘථිවියේ සිට, පෘථිවිය චන්ද්‍රයා දකින ආනතියෙන් 1/3 ක වෙනසක් දක්වයි.  අක්ෂාංශවල අගය ඉහළ වන විට මෙම ආනතිය අඩු වේ.  මෙ හේතුවෙන් ෆෝබෝස් හි දර්ශනය වන විශාලත්වය 45% ක පරාසයක විචලනය වේ.  දෘෂ්‍ය ආනතිය ෆෝබෝස් පායන විටදී 0.140 ද, බැස යන විට 0.200 ද වේ.  සූර්යයාගේ ආනතිය අගහරුට 0.350 ක් වේ.සූර්යග්‍රහනෆෝබෝස් චන්ද්‍රයාගේ සමීප පිහිටීම නිසා නිරන්තර සූර්යග්‍රහන ඇ
තිවේ. නමුත් මේ සියල්ල අර්ධ සූර්යග්‍රහන වේ.  පූර්ණ සූර්යග්‍රහණයක් සිදු කිරීමට තරම් ෆෝබෝස් විශාල නොවේ.  මෙම අර්ධ සූර්යග්‍රහන අභ්‍යවකාශ යානාවලින් හා අගහරු මත ඇති රොබෝ යන්ත්‍ර වලින් ඡායාරූපගත කොට ඇත.ෆෝබෝස් හි අනාගත ව්‍යසනයෆෝබෝස් ගේ ඉතා සමීප කක්ෂගත වීම නිසා අගහරුගේ ගුරුත්වය මගින් කක්ෂය තව ලං කරමින් තිබේ.  එය වසර 100 කට මීටර් 1.8 ක ප්‍රමාණයක් වේ.  උදම් බලයන්ගෙන් තුලනය වන සීමාව (Roche limit) ඉක්ම වූ විට ෆෝබෝස් හි අභ්‍යන්තර කුහර හා බිඳවැටීම් ඇති වේ.  ඉන්පසු මෙම කැබලි අගහරු වටා කක්ෂ ගත වේ.  නමුත් එයට තව වසර මිලියන 30 – 80 අතර කාලයක් ගත වේ.vteසෞරග්‍රහ මණ්ඩලයසූර්යයාබුධසිකුරුපෘථිවියඅඟහරුසෙරස්බ්‍රහස්පතිසෙනසුරුයු‍රේනස්නෙප්චූන්ප්ලූටෝහවුමේයාමාකේමාකේඑරිස්ග්‍රහලෝකභූමිෂ්ඨ ග්‍රහලෝකබුධසිකුරුපෘථිවියඅඟහරුයෝධ ග්‍රහලෝකබ්‍රහස්පතිසෙනසුරුයු‍රේනස්නෙප්චූන්වාමන ග්‍රහලෝකසෙරස්ප්ලූටෝහවුමේයාමාකේමාකේඑරිස්වළලුබ්‍රහස්පතිසෙනසුරු (රියා)චරික්ලෝකයිරන්යුරේනස්නෙප්චූන්හවුමේයානුචන්ද්‍රයෝභූමිෂ්ඨචන්ද්‍රයාවෙනත් පෘථිවි ආසන්න වස්තූන්අඟහරුගේෆෝබෝස්ඩෙයිමෝස්බ්‍රහස්පතිගේගැනිමේඩ්කැලිස්ටෝඅ
යෝයුරෝපාසියල්ල 79සෙනසුරුගේටයිටන්රියාඅයැපුටුස්ඩියෝන්ටෙතිස්එන්සිලේඩස්මීමාස්හයිපීරියන්ෆීබීසියල්ල 62යුරේනස්ගේටයිටේනියාඔබෙරන්අම්බ්‍රියල්ඒරියල්මිරන්ඩාසියල්ල 27නෙප්චූන්ගේට්‍රයිටන්ප්‍රෝටියස්නේරෙයිඩ්සියල්ල 14ප්ලුටෝගේකෙරන් නික්ස්හයිඩ්‍රාකර්බරෝස්ස්ටික්ස්හවුමේයා ගේහීයාකානමාකාමාකේමාකේ ගේS/2015 (136472) 1එරිස් ගේඩිස්නොමියාExploration  (outline)සොයාගැනීම්තාරකා විද්‍යාවකාලරේඛාවඅභ්‍යවකාශ ඒෂණියන්ලැයිස්තුවකාලරේඛාවමිනිසුන් සහිත අභ්‍යවකාශ ගමන්අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්තානයන්ලැයිස්තුවජනාවාසකරණයබුධසිකුරුචන්ද්‍රයාඅඟහරුසෙරස්ග්‍රහකකැනීම්ධූමකේතුබ්‍රහස්පතිසෙනසුරුයුරේනස්නෙප්චූන්ප්ලූටෝගැඹුරු අභ්‍යවකාශයSmall SolarSystem bodiesPlanetesimalMeteoroidsMinor planetsmoonsCometsDamocloidsMercury-crossersVenus-crossersVenus trojansNear-Earth objectsEarth-crossersEarth trojansMars-crossersMars trojansAsteroid beltග්‍රහකසෙරස්PallasJunoVestafirst 1000familiesexceptionalKirkwood gapMain-belt cometsJupiter trojansJupiter-crossersCentaursSaturn-
crossersUranus trojansUranus-crossersNeptune trojansCis-Neptunian objectsTrans-Neptunian objectsNeptune-crossersPlutoidsKuiper beltPlutinosCubewanosScattered discDetached objectsSednoidsHills cloudOort cloudHypotheticalobjectsVulcanVulcanoidsTheiaPhaetonPlanet VFifth giantPlanet XPlanet NineTycheNemesisSubsatellitesලැයිස්තුSolar System modelsSolar System objectsby sizeby discovery dateMinor planetsnamesGravitationally rounded objectsPossible dwarf planetsNatural satellitesCometsOutline of the Solar System ද්වාරසෞරග්‍රහ මණ්ඩලයතාරකා විද්‍යාවEarth sciencesMarsJupiterUranusCosmologyසෞරග්‍රහ මණ්ඩලය → Local Interstellar Cloud → Local Bubble → Gould Belt → Orion Arm → ක්ෂීර පථය → Milky Way subgroup → Local Group → Virgo Supercluster → Laniakea Supercluster → Observable universe → විශ්වයEach arrow (→) may be read as "within" or "part of".අධිකාරී පාලනය සාමාන්‍යVIAFWorldCat (via VIAF)ජාතික පුස්තකාලSpainFrance (data)UkraineGermanyIsrael
United StatesJapanCzech RepublicGreeceවෙනත්FASTNARAIdRefනිරෝෂන් ඉලේපෙරුමNiroshan Illeperumaඋපතශ්‍රී ලංකාවනිවහනශ්‍රී ලංකාවජාතිකත්වය ශ්‍රී ලාංකිකඅධ්‍යාපනයනාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹරැකියාවටෙලි නාට්‍යය නළුආගමබෞද්ධනිරෝෂන් ඉලේපෙරුම  යනු  ජනප්‍රිය ටෙලි නාට්‍යය නළුවෙකි. තවද ඔහු ටෙලි නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂක වරයෙක් සහ ශ්‍රී ලංකා ටෙලිකොම් පියෝ ටීවි චැනල් වන් සික්ස්හි ප්‍රධානියා වෙයි.නිරෝෂන් ඉලේපෙරුම  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. ආශ්‍රිතනිරෝෂන් ඉලේපෙරුම ගේ ගෙදර ගිහින් එමු බිරිය සංගීත විශාරදවරියක් සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2014-09-11 at the Wayback Machineහෙම්බත් වුණු මිනිස්සු හැටියට අපි අපේ ජීවන රිද්මය විඳිමු - නිරෝෂන් ඉලේපෙරුම සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2014-03-01 at the Wayback Machineනාලන් – රොෂාන් – නිරෝෂන් අලුත් ටෙලි නාට්‍ය හරහා දකින තරුව ඔබ ද? සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2014-07-02 at the Wayback Machineනිරෝෂන් චැනල් එකක් පටන් ගෙන ලු සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2013-12-04 at the Wayback Machineලෝකයේ ගෞරවාන්විත වෘත්තිය රංගනය යි- නිරෝෂන් ඉලේපෙරුම[permanent dead link]නිරෝෂන් ඉලේපෙරුම සිහින අරන් එයි
සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2011-02-10 at the Wayback Machineනිරෝෂන් චැනල් 16යේ සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2014-02-04 at the Wayback Machineනිරෝෂන් ඉලේපෙරුමගේ කුලුඳුල් ටෙලි නිර්මාණය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2016-03-04 at the Wayback Machineකොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු කලා කරුවන්මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)නිවසේ රැගුම්හලහි ඇති ප්‍රක්ෂේපණ තිරය මගින් අධි - සුපැහැදිලි රෑපවාහිනි ප්‍රතිබිම්බයක් ප්‍රදර්ශනය කරනු ලැබේ.අධි පැහැදිලි රෑපවාහිනිය (HDTV) සම්ප්‍රදායික රපෑවාහිනි පද්ධති (NTSC, SECAM, PAL) වලට වඩා වැඩි විභේදනයක් ඇති සංඛ්‍යාත රූපවාහිනි විකාශනය පද්ධතියක් වේ.  HDTV සංඛ්‍යාත විකාශනය වේ. එයට හේතුව ප්‍රමාණවත් විඩියෝ සම්පිඩනය භාවිතා වුවන් සංඛ්‍යාක රෑපවාහිනියට අඩු සංඛ්‍යාත පරායස් අවශ්‍ය විමයි.HDTV – නුතනපද්ධතිආවේණික චන්ද්‍රිකා HDTV පද්ධතියක සංඝටක1.HDTV මොනිටර්ය මන්තුව 2.HD චන්ද්‍රිකා රිසිවරය3.සම්මත චන්ද්‍රිකා කැටිය4.HDMI රැහන
DVI –D සහ ශ්‍රව්‍ය රැහැන් හෝ ශ්‍රව්‍ය සහ දෘශ්‍ය රැහැන් HD සුදානම් රපෑවාහිනියකට අමතරන ලෙස HD රැපවාහිනිය පැලිම සදහා අනිකුත් උපකරණ අවශ්‍ය වේ. අමරත පෙට්ටියක් යොදා ගැනිමටත් තොරව රැහැන් සහිත රෑපවාහිනි යන්ත්‍ර මගින් HD සන්ධාරය නිරෑඵනය කර ගත හැක. ඒවා තුළ QAM සවිකළ ඇති අතර/හෝ Cable CART ඇතුලත් කර ඇත.අධි පැහැදිලි ප්‍රතිබිම්බ මුලාශ්‍ර වලට භෞම විකාශිය සෘජු විකාශ චන්ද්‍රිකා සංඛ්‍යාන රැහැන් අධි පැහැදිලි BD තැටි අන්තර්ජාල අවශ්නය කිරිම (Download) ක්‍රිඩා පරිශුය 3 සහ X box 360  ක්‍රිඩා ස්විචය පාලක පුවරැ අයත් වේ. ].ඉතිහාසයඅධි-විභේදන යන යෙදුම බ්‍රිතාන්‍යයේ 1930 හා 1940 යුග වලදී භාවිතයට පටන් ගත් 405 තීරු කලු-සුදු රූපවාහිනි පද්ධති විස්තර කිරිමට භාවිතා කරන ලදි. අද වන විට ඇමරිකානු 525-තීරැ NTSC පද්ධතිය හා යුරෝපානු 625-තීරු PAL හා SECAM පද්ධති සම්මත විභේදන ලෙස හදුන්වයි. ප්‍රංශ 819-තීරු කලු සුදු පද්ධති අධි-විභේදන ලෙස කලින් සැලකුවද 1986 පසු එය ‍එලෙස හදුන්වන්නේ නැත.1958 දී යුධමය අවශ්‍යතා සදහා සෝවියට් සංගමය මගින් 1125 තීරු විභේදනයක් සහිත රූපවාහිනි පද්ධතියක් නිපදවන ලදි.1969 දී ජපන් ප්‍රචාරක NHC
මගින් පළමු 5:3 දෘෂ්ටි අනුපාතයක් සහිත පාරිභෝගික අධි-විභේදන රූපවාහිනිය නිපදවන ලදි. ඇමරිකාවේ පලමු 5:3 අනුපාතයක් ඇති රූපවාහිනි පද්ධතිය 1981 දී ප්‍රදර්ශණය කරන ලදි.1983 දී අන්ර්ජාතික විදුලි සංදේශ සංගමය මගින් වැඩකරන පාර්ශවයක් HDTV අන්තර්ජාතික සම්මතයක් බිහිකිරිමේ අරමුණින් පිහිටවන ලදි.මෙමගින් කල එක් නිර්දේශයක් 16:9 අනුපාතයක් සහිත නිරූපිත වර්ණමිතියක් ඇති, 1080i (1080 සක්‍රිය ලෙස අතුරු ලියු තීරු ඇති විභේදනයක් ඇති) ප්‍රස්තාරිත විධියක් ඇති HDTV සම්මතයයි. එයට වෛකල්පිත 1440 x 1152 HDMAC ප්‍රස්තාරික විධියද අනුයුක්තය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ HDTV තාක්ෂණය 1990 දී පමණ ඩිජිටල් HDTV ග්‍රෑන්ඩ් අලායනස් මගින් හදුන්වාදෙන ලදි. යුරෝපයේ ප්‍රතිසම 1.125-තීරු HD MAC පිළිබද පරීක්ෂණ ප්‍රචාරණ 1990 සිදුකලද මහජන ප්‍රචාරණ සේවයක් දක්වා එය දියුණු නොවිණ.ජපානය සාර්ථක ලෙස ප්‍රතිසම HDTV ප්‍රචාරණය කරන ලොව එකම රටයි. එම පද්ධතිය අධි-දෘෂ්ටි" (High Vision) ලෙස හදුන්වන අතර එයට 5:3 අනුපාතික, 1.125" අතුරු ලියු තීරු, 60 ක්ෂේත්‍ර / තප්පරයට සහිත පද්ධතියක් අඩංගු වේ.වර්තමාන HDTV ප්‍රචාරණ සම්මත වන්නේ ATSC (ඇමරිකාව) හා DVB (යුරෝපය හා අනිකුත
් බොහෝ රටවල්) යන ඒවාය. HDTV වලට 5:1 චැනල නාද ශ්‍රව්‍යය පද්ධති සැපයිය හැක. උදාහරණ ඩොලිබි අංකිත (AC-3) ආකෘතිය. අදප්‍රචාරක ස්ථාන ආකෘති වි‍මර්ශනයඅඩුම තරමින් දෙගුණයක රේඛිය විභේනයක් HDTV වලට සම්මත-විභේදන රූපවාහිනී (SDTV) වලට වඩා තිබෙන බැවින් සාමාන්‍යය DVD හෝ ප්‍රතිසම (Analog) රූපවාහිනි වැඩි විස්තර සපයයි. HDTV සම්ප්‍රේෂණයේ තාක්ෂණික සම්මත 16:9 දර්ශනානුපාතය "letterboxing" හා විරූපිත ඇදීම් වලින් තොරව ‍හසුරුවන නිසා කාර්යක්ෂම රූප විභේදන වැඩිවීමක් ඇතිකරයි.ප්‍රචාරණයට සුදුසුම ආකෘතිය විඩීයෝ ග්‍රාපිත රූප සැටහිම් මාධ්‍යය වර්ගය හා රූප ලක්ෂණ මත රුද්‍ර පවතී. ක්ෂේත්‍ර හා රාමු සීඝ්‍රතාවය ප්‍රභව හා විභේදන සමඟ ගැලපිය යුතුය. නිවැරදිතාවයේ හිඟයක් නොමැතිව සම්ප්‍රේෂණය කරීමට නම් තිබෙන කලාප පළලට වඩා වැඩි කලාප පළලක් ඇති අධි විභේදන ප්‍රභවයක් අවශ්‍යය විය හැක. සංකෝචිත නැති ප්‍රභව හා සැසදීමේදී, HDTV සංචිත හා සම්ප්‍රේෂණ පද්ධති වල භාවිත හානි සංකෝචනය ලැබෙන රූප විකෘති කිරීමත් සිදුකරයි.සමකාලීන පද්ධතිචන්ද්‍රිකා HDTV පද්ධතියක සංරචක1.	HDTV මොනිටර 2.	HD චන්ද්‍රිකා ආදායකය3.	සම්මත චන්ද්‍රිකා තැටිය4.	HD
MI රැහැන්, DVI – D හා ශ්‍රව්‍ය රැහැන්, හෝ ශ්‍රව්‍ය හා අඩංගු දෘශ්‍ය රැහැන්HD සූදානම්ව ඇති රූපවාහිනියක් හැරුණු කොට HD රූපවාහිනී නැරඹීමට වෙනත් උපකරණයක් අවශ්‍යය වේ. Cable – ready රූපවාහිනී පද්ධතිවලට භාහිර පෙට්ටියක් යොදා නොගෙන HD අන්තර්ගත ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ හැකියාව ඇත. ඒවායේ සවි කර ඇති QAM ටියුනරයක් හා / හෝ CableCARD ඇතුළත් කිරීමට ස්ථානයක් ඇත. HD රූප ප්‍රභව වලට භූමි විකාශන, සෘජු විකාශන චන්ද්‍රිකා, සංඛ්‍යාංක රැහැන්, HD තැටිය BD, අන්තර්ජාල බාගත කිරීම්, හා ප්ලේ ස්ටේෂන් 3 හා X box 360 ක්‍රීඩා උපාංග ඇතුළත් වේ.තාක්ෂණික විස්තරHDTV සංඥ හා වර්ණමිතිය Rec 709. MPEG - 2 ලෙස අර්ථ දක්වන අතර HDTV ප්‍රචාරණ සංකෝචිත සංකේත ලෙස පොදුවේ හදුන්වයි. MPEG - 2 ප්‍රමිතිය 4:2:2 Ycbcr වර්ණ තීව්‍රතා උපනියැදි හා 10 - මාත්‍රා ක්වොන්ටීකරණ වලට ආධාර කලද HD ප්‍රමිතිය 4:2:0 අනුපාත හා 8 - මාත්‍රා ක්වොන්ටිකරණයත් කලාප පළල සුරැකීමට භාවිතා කරයි. BBC වැනි සමහර ප්‍රචාරකයන් MPEG-4 AVC වැනි MPEG-2 පද්ධතිවලට වඩා හොදින් කලාප පළල සුරකින පද්ධති යොදා ගැනිමට අදහස් කර සිටියි. සමහර ජර්මානු ප්‍රචාරකයන් දැනටමත් MPEG-4 AVC සමග DVB-S2
(Pro 7, Sat 1 හා ප්‍රිමියර්) භාවිතා කරයි. දැනට MPEG-2 විශාල ලෙස භාවිත කලත් අනාගතයේදී යුරෝපානු HDTV MPEG-4 AVC බවට පත්වනු ඇත.HDTV රංගශාලා තත්වයෙන් සමන්විත අතර ඩොල්බි ආතිත (AC-3) ආකෘති සම්පුර්ණ වටේට පිහිටි (Surround) නාද වලට ආධාර කරයි. නවතම HD සංකෝචන සෘජුකෝණාස්‍රාකාර පික්සල කලාප පළල සුරැකිමට භාවිතා කරයි.රූපවාහිනි මැදිරි හා නිෂ්පාදන හා බෙදාහැරිමේ පහසුකම් අසංකෝචිත HDTV සංඥ සම්බන්ධ කිරීමට HD-SDI SMPTE 292M අන්තර් සමබන්ධ තත්ව (නාමමාත්‍රික ලෙස 1.485 ගිගා මාත්‍රා/තප්පරයට 75 ඔම් ශ්‍රේණි අංකිත මුහුණත් (Interface) භාවිතා කරයි. HDTV ආකෘති වල විටු සීඝ්‍රතාවය 6-8 මෙගා හට්ස් සම්මත රූපවාහිනී චැනල මගින් රුකුල් දීම කල නොහැක. අධික මිල හා වීඩියෝ සොරකම් කිරිම් වැනි හේතු නිසා SMTE 292 M අන්තර්සම්බන්ධ සාමාන්‍යයෙන් පාරිභෝගික උපකරණවල භාවිතා නොවේ.නවතම 4:4:4 කැමරා පද්ධති (සෝනි සිනෙල්ටා F 23 හා තොම්සන් වයිපර්) වලට අලුත් ද්වි-සම්බන්ධක HD - SDI සංඥා අවශ්‍ය වේ. මෙහි එක් සම්බන්ධක කේබලයක 4:2:2 YCbcr දත්ත අඩංගු අතර අනිත් සම්බන්ධකයේ අමතර 0:2:2 Cbcr දත්ත අඩංගු වේ.HDTV වල අවාසි තාක්ෂණික නොවන වචනවලින්භාවිත
යේදි හැකි උපරිම HD තත්වයක් සාමාන්‍යයෙන් මුදුන් පමුණුවාගත නොහැක. ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයක් වන්නේ මෙහෙයුම්කරුවන් HDTV නියමාවලි සම්පුර්ණයෙන්ම අනුගමනය නොකිරීමයි. මෙහෙයුම්කරුවන් මුල් නිපැයුම් ආකෘතියෙන් වෙනස්වන ආකෘති භාවිතය නිසා නැවත-කේනීකරණ ක්‍රියාවලියේ උත්පාදන අඩුවීමක් විය හැක. තවද මෙහෙයුම්කරුවන් වැඩිපුර නාලිකා (channels) ගණනක් සීමිත කලාප පළලක (band width) ඇසුරුම් කිරීමට, අඩු මාත්‍රා සීඝ්‍රතාවයක් (bit rate) හා වෙන්කිරීමක් (resolution) උපයෝගී කරගන්නවා විය හැක. රූපවාහිනී යන්ත්‍රය නිවැරදිව යෙදවුම් උපකරණයට (input device) සම්බන්ධ කර නොමැති විට හෝ නිවැරදිව හැඩගස්වා (configure) නොමැති විටද, රූප තත්වයේ අඩුවීමක් විය හැක. මෙම සම්බන්ධතාවයන් පිළිබඳ පාරිභෝගික ව්‍යාකූලතාවය මෙම දුෂ්කරතාවයන් වර්ධනය කරයි.බෙ‍ාහෝ විට ඔබට HDMI කේබල හා සම්බන්ධක කේබල වැනි සුදුසු කේබල මිලදී ගැනීමට සිදුවිය හැක. මේවා මිලෙන් අධිකය. උදාරහණයක් ලෙස, සංයුක්ත හෝ S- දෘෂ්‍යය (S-video) කේබල භාවිතා කලහොත් SDTV තත්වයේ රූප නැරඹිය හැක. HDMI රූප තත්වයෙන් හා නාද තත්වයෙන් වැඩිම වුවත් එය සංයුක්ත කේබල වලට වඩා මිලෙන් අධිකය.අධි විභේදන (High-definition) වි
ඩියෝ අංකිත වීම නිසා, අංකිත වීඩියෝ ප්‍රචාරණයේ අවාසිද අමතරව එකතුවීම සිදුවේ. උදාහරණයක් ලෙස, අංකිත (digital) වීඩියෝ, සමීප (Analogue) වීඩියෝ වඩා වෙනස් ආකාරයට බාධා, වලට ප්‍රතික්‍රියා දක්වයි. සමීප (Analogue) වීඩියෝ බාධා ඉදිරියේ අඩුතත්වයේ සංඥා නිකුත් කරන අතර, අංකිත විඩියෝ බාධා ඉදිරියේ ප්‍රචාරණය තාවකාලිකව නැවතීම, සංඥා පැනීම හෝ වැරදි දත්ත ප්‍රචාරණය සිදුකරයි.HDTV නැරඹීමට නම්. නරඹන්නන්ට තමන්ගේ රූපවාහිනි යන්ත්‍ර මිලක් ගෙවා උත්ශ්‍රේණිකරණය කර ගත යුතු වේ. අලුත් දර්ශන අනුපාතයක් එකතු කිරීමේ දර්ශන අනුපාත වෙනස්කල හැකි යන්ත්‍ර තිබෙන පාරිභෝගිකයන් ව්‍යාකූල කල හැක. මක් නිසාද යත් යන්ත්‍රය නිවැරදි දර්ශන අනුපාතයට සැකසීම කලයුතු බැවින් සම්ප්‍රදායික සම්මත-විභේදන රූපවාහිනි වැඩසටහන් හා වෘත්තාන්තික චිත්‍රපට (බොහෝ විට 1953 පෙර 4:3 අනුපාතයෙන් නිෂ්පාදන) HDTV මොනිටර වලින් පෙන්වන විට දර්ශන තලයේ ‍වමට හා දකුණට ශුන්‍ය දර්ශන තීරු ඇතිවේ. මෙමගින් සෑහිමකට පත්නොවන බොහෝ පාරිභෝගිකයන් මෙම දර්ශන තිරස්ව ඇඳමොනිටරය දර්ශනයෙන් මුළුමනින්ම පිරවීමක් සිදුකරති. මෙමගින් ඕනාවට වඩා පළල් සහ උසින් අඩු දර්ශන ඇතිවේ. සමහර පාරිභෝගිකයන් දර්ශන විශාල කිරී
මක් (zoom) කරන නිසා දර්ශනය මොනිටරය පිරවුවත් දර්ශනයේ උඩ ‍කොටසේ හා යට කොටසේ අඩුවීමක් සිදු වේ."HD සංඥා" අධිමිල (premium) තරංග පථවල තැබිමට ප්‍රචාරණය කරන්නන් හෝ කේබල-රූපවාහිනී මෙහෙයුම් කරුවන් නියම කල හැක. මේ සඳහා අධිමිල කේබල අවශ්‍යය වේ. ඇතැම් සැටලයිට් (sattdite) ආයතන HD චැනල අමතර ගාස්තු යටතේ පිරිනැමිය හැක. මේ හේතුව නිසා, ඇතැම් ප්‍රචාරණය කරන්නන් (broadcasters) ප්‍ර‍ාදේශීය HD තරංග අධිමිල සේවයක් ලෙස ප්‍රචාරණය කල හැක. තවදුරටත්. නරඹන්නට අවශ්‍යය සමහර චැනල නොලැබී යාමටත් අංකිත-‍ෙනාවන, සම්මතයෙන් අඩු හෝ ඇන්ටනා අවශ්‍යය වන අංකිත ‍සංඥා පමණක් පරිශීලනයට ලැබීමටත් සිදුවිය හැක.මෙවැනි තත්වයක් තාක්ෂණික ගැටළු වලට වඩා නීතිමය හා ආර්ථික ගැටළු ඇතිකරයි. සාම්ප්‍රදායික රූපවාහිනි වලට සැසදීමේදි HDTV වල තවත් අවාසියක් වන්නේ. වෙනස් තත්ව හා විභේදන (resdution) ඇතිවන පාරිභෝගික ව්‍යාකූලතාවයයි. උදාහරණ ලෙස 1080i, 1080p හා 720p. විවිධ රූපවාහිනී සම්බන්ධතා වල වෙනස් වීම් (සම්බන්ධී වීඩියෝ සිට DVI තාක්ෂණයට, DVI තාක්ෂණයේ සිට HDMI තාක්ෂණයට) මෙම ප්‍රශ්නය තවත් සංකීර්ණ කර ඇත. අවසාන වශයෙන්, HD DVD ආකෘතිය (format) හා B/u-ray Disc ආකෘතිය අ