LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ූර්ණ කෙරිණි.මේවාද බලන්නශ්‍රී ලංකාවේ පුස්තකාල ලැයිස්තුව.යාපනය පුස්තකාලය ගිනි තැබීමආශ්‍රිත↑ යාපනය පුස්තකාලය↑ "ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගැටළුවට බ්‍රිතාන්‍යයත් වගකිවයුතුයි". සම්ප්‍රවේශය 2014-05- 05work=අමෙරිකානු මානව හිමිකම් ක්‍රියාධරයෙකු වන ආචාර්ය රැන්ඩි සෝර්ට්. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= (help)↑ "ෆයර් ඇට් කැන්ඩි පබ්ලික් ලයිබ්‍රරි". බීබීසී. සම්ප්‍රවේශය 2006-03-14.↑ Wilson, A.J. Sri Lankan Tamil Nationalism: Its Origins and Development in the Nineteenth and Twentieth Centuries, p.125බාහිර සබැඳිජැෆ්නා පබ්ලික් ලයිබ්‍රරි සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2010-06-22 at the Wayback Machineඖෂධ සෑදිමේ විද්‍යාව මූලික වශයෙන් උපක්ෂේත්‍රයන් 3 කට බෙදා දැක්විය හැකිය.ඖෂධඖෂධ පිළිබද රසායනය සහ ඖෂධ පිළිබදව දැනුමඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාර කම්මෙම උපක්ෂේත්‍රයන් සහ ජෛව රසායන විද්‍යාව වැනි අනෙකුත් උපක්ෂේත්‍රයන් අතර ඇති සීමාවන් හැමවිටම පැහැදිලි නොවන අතර බොහෝ අවස්ථාවල දී විවිධ උපක්ෂේත්‍රයන් අතර ඇති වන සාමූහික ක්‍රියාකාරකම් මගින් එක්ව පරීක
්ෂණ සිදු කරනු ලබයි. ඖෂධවේදය ඇතැම් අවස්ථාවල දී ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි හතර වන උපක්ෂේත්‍රය ලෙස සලකනු ලබයි. ඖෂධ විද්‍යාවේ දී ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව පිළිබදව අධ්‍යයනය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වුවද එය ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව සදහා විශේෂිත වූවක් නොවේ. එබැවින් එය සාමාන්‍යයෙන්  පුළුල් විද්‍යාවන් සහිත ක්ෂේත්‍රයක් ලෙසට සලකනු ලබයි. ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි ප්‍රායෝගික අංග ක්‍රියාකාරකම්වල විවිධ විශේෂ ක්ෂේත්‍රයන් පවතී. ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව පිළිබදව විශේෂඥ දැනුම ලබාගැනීම පිළිබදව එය හදාරන ස්ථානය හෝ  ප්‍රජාවන් , රෝහල්, විශේෂඥයින් , ඖෂධ පිළිබදව විස්තර සෙවීම , කර්මාන්ත සහ වෙනත් ආයතන වැනි ස්ථානවල දී නිරූපණය කරන භූමිකාව අනුව  වෙනස් වේ. හෘද රෝග, ආසාදිත රෝග, පිළිකා රෝග පිළිබද අධ්‍යයන විද්‍යාව, ඖෂධ චිකිත්සාව න්‍යෂ්ටික විද්‍යාව, පෝෂණය සහ මනෝ විද්‍යාව යන ක්‍ෂ්ත්‍රයන් නියෝජනය වන පරිදි ඖෂධ පිළිබදව විශේෂඥයන් සහිත විද්වත් මඩුල්ලක් මගින් ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි වෙනත් විශේෂ ප්‍රාගුණ්‍ය පිළිගනු ලැබේ. වයස් ගත පුද්ගලයන් සදහා ඖෂධ ලබාදීම සදහා Commission for Certification in Geriatric Pharmacy නම් කොමිසම මගින් ඖෂධවේදීන් සහතික කරනු ලැබේ. Ameri
can Board of Applied Toxicology මගින් ඖෂධවේදීන් සහ අනෙකුත් වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් ධූලකවේදය සදහා සහතික කරනු ලබයි. Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Pharmacy#Disciplinesපූජනීය ස්ථානයකට, හෝ රාජකීය ස්ථානයකට පිවිසෙන දොරටු අභියස පියගැටපෙළ පාමුල සඳකඩපහණ දෙපස පිහිටන මුරගල හෙළ කලාකරුවාගේ මා හැඟි නිර්මාණයකි. දිගු කලක් මුළුල්ලේ විකාශනය වූ මුරගල ආරක්ෂක ගල්, දොරටුපාල ගල් නමින්ද හැඳුන්වයි.මුරගලෙහි ආරම්භයමිහින්තලය කළුදිය පොකුණ පිහිටි කැටයම් රහිත මුරගලක්ආරම්භයෙහි හුදු ගල් පතුරක් පමණක් ම වූ මුරගල, කොරවක්ගල සඳහා වූ කූඤ්ඤයක්විය. උදාහරණ වශයෙන් නිතුලත් පහණේ මුරගලරාජාංගනයේ වටදාගෙයි මුරගලවෙස්සගිරියේ මුරගලසඳහන් කළ හැකිය. පළමුවෙන් ගලෙහි උඩු අයින් අර්ධ කවාකාරව කපා එය විචිත්‍රකිරිම අරඹා ඇත. යටිකුරු පලිහ නමින් හැඳින්වෙන මෙබඳු මුරගල් බුත්තල ‍කෝරළයේ ගල්බුදුන්තැන්නෙන් හමුවේපුන්කළස සහිත මුරගලපුන්කළස සහිත මුරගලක්දේශීය සංස්කෘතියේ අනන්‍යතාවය දනවන පුන්කළස මුල්කාලීනව මුරගලට එක් විය. සෞභාග්‍යය, සශ්‍රීකත්වය, දියුණුව හොබවන පුන්කළස ප්‍රථම භාගයේ රේඛාවකින් සටහන්ව ක්‍රමයෙන් වි
සිතුරු විය. වෙල්ගම් වෙහෙරමඟුල් මහා විහාරයමිහින්තලේ කළුදිය පොකුණඅනුරාධපුරයේ නෙළුවිලඇති මුරගල් මීට උදාහරණ වේ. මින් විශිෂ්ට මුරගල වන්නේ නෙළුවිල මුරගලයි.වාමනයා සහිත මුරගලඅභයගිරිය වාමනයා සහිත මුරගලක්හාස්‍ය රස දනවන බහිරවයා සහිත මුරගල මුරගලෙහි දෙවන අවස්ථාවයි. බහිරව මුරගල ප්‍රධාන කොටස් දෙකකි. ඉන් බහිරවයාගේ හිස මත හක්ගෙඩියක සළකුණක් සහිත මුරගල සංඛ ලෙසත්, පද්මයක සළකුණ සහිත මුරගල පද්ම ලෙසත් හැඳින්වෙයි. මෙබඳු මුරගල් බහුලව දැකගත හැකිවේ. කුවේරයාගේ පරිවාර ජනයා (පද්ම නිධි සහ සංඛ නිධි) මෙනම් වූ බව සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ අදහසයි. අභයගිරියමිහින්තලේ රාජගිරිගලෙනමෙබඳු මුරගල් දක්නට ලැබේ. තොලුවිල දක්නට ඇති මුරගල් ඉන්දීය කැටයම් ආභාෂය ලබා ඇති බව පෙනේ.නා රුව සහිත මුරගලකුට්ටම් පොකුණ නා රුව සහිත මුරගලක්නා රුව සහිත මුරගල්, මුරගල් වශයෙන් නොසැලකෙන බව චාල්ස් ගොඩකුඹුර මහතාගේ අදහසයි. කෙසේ වෙතත් මේ යුගයේ බහිරව විමානයට නාගයකු රිංගා ගැනීමට දැරූ උත්සාහයක් මුරගලේ විකාශනය තුළ පෙනේ. නා රුව සහිත මුරගල් විශේෂයෙහි ද වර්ග දෙකක් දැකගත හැකිය. එනම් පෙන පහක් සහිත නාග රුව සහ පෙන හතක් සහිත නාග රුව සහි
ත මුරගල් වශයෙනි.පොළොන්නරුවේ තිරියායෙන්කුට්ටම් පොකුණෙන්camebridgeමෙබඳු මුරගල් හමුවේ. මේ මුරගල් ජලය සංකේතවත් කළ බවට විශ්වාසයක් පවතී.නාරජු සහිත මුරගලරත්නප්‍රාසාද මුරගලමුරගලේ විශිෂ්ටතම අවස්ථාව නාරජු සහිත මුරගල් අවස්ථාව වේ. එතෙක් පැමිණි මුරගල් සියල්ලෙහිම වූ සියළු අංග නාරජු සහිත මුරගල තුළ දක්නට ලැබේ. ඒ අනූව පුන්කළස රුව නාරජුගේ අත්ල මතද, බහිරව රූ එකක් හෝ සමහරවිට දෙකක් නාරජුගේ පය පාමුලද, නාග පෙන නාරජුගේ හිසවටාද සංඛේතවත් කොට තිබේ.අනුරාධපුරයේ රත්න ප්‍රාසාදයේ මුරගල මීට ‍හොඳම උදාහරණයයි. පස් වන සියවසට අයත් මේ මුරගල මිහිඳු රජ දවස නිමවූවක් බව හොරාකොට් මහතාගේ අදහසයි. දුටුවන් මන බඳනා රාගී හැඟීම් ඉස්මතු කළ නා රජ රුව තාරුණ්‍යයෙන් පිරිපුන් ය. රත්න ප්‍රාසාදයේ මුරගල භාරතයේ තෙලිසා මන්දිරයේ ඇති දානපති යුවල නම් මුරගලට සමාන වේ. පොළොන්නරු යුගයට අයත් විශිෂ්ඨතම මුරගල වටදාගේ නැඟෙනහිර ද්වාරයෙහි පිහිටා ඇත.මේවාද බලන්නශ්‍රී ලංකාවේ කැටයම් කලාවආශ්‍රිත ග්‍රන්ථගුණරත්න බණ්ඩාර,ජී.ආර්. මහරච්චිමුල්ලේ : අපේ සංස්කෘතික දායාදමද්දුමගේ ,මිල්ටන් :චිත්‍ර කලා අධ්‍යයනයදොරකඩ මාරාවDorakada
Marawaඅධ්‍යක්ෂණය කලේවසන්ත ඔබේසේකරනිෂ්පාදනය කලේසරත් අබේසේනරඟ පාන්නේසංගීතා වීරරත්නසනත් ගුණතිලකRelease date1998Country ශ්‍රී ලංකාවLanguageසිංහලදොරකඩ මාරාව යනු 1998 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාවේ තිරගත වූ වසන්ත ඔබේසේකර මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද, අළුතින් විවාපත් වූ යුවලකගේ මරණයක් ගැන කියැවෙන සිංහල චිත්‍රපටයකි.රංගන ශිල්පීන්රංගන ශිල්පියාචරිතයසංගීතා වීරරත්නසුභාෂිණීසනත් ගුණතිලකප්‍රියන්තවීණා ජයකොඩිප්‍රියන්තගේ මවමේවාද බලන්නශ්‍රී ලංකීය සිනමාවබාහිර සබැඳිශ්‍රී ලංකා සිනමා ඩේටාබේස්Donkeyසංරක්ෂණ තත්ත්වයගෘහස්ථකරණය කළවිද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයරාජධානිය:අනිමාලියාවංශය:කෝඩේටාවර්ගය:මමාලියාගෝත්‍රය:Perissodactylaකුලය:Equidaeගණය:'Equus'උපගණය:Asinusවිශේෂය:E. africanusඋපවිශේෂය:E. a. asinusත්‍රිපද නාමයEquus africanus asinusLinnaeus, 1758බූරුවා අශ්ව පවුලේ සාමාජිකයෙකි. අශ්වයෙකුට වඩා ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවන මෙම සිව්පා සතා පහසුවෙන් හීලෑ කරගත හැකි සතෙකි. ක්‍රි.පූ. 3000 ට පමණ පෙර ඊජිප්තු වැසියන් බර ඇදීම සඳහා බූ
රුවා භාවිතා කල බව පැවසේ. පිරිමි බූරුවෙකු සහ ගැහැණු අශ්වයෙකු අතර ඇති වන සංවාසයෙහි ප්‍රතිඵලයලක් ලෙසින් කොටළුවකු බිහි වේ.ගති ලක්ෂණසාමාන්‍යයෙන් සෙමී 80 සිට 160 (අඟල් 31 සිට 63 ) දක්වා උසකින් යුතුවන මොවුන්ගේ බර කි.ගෑ. 80 සිට 480 (රාත්තල් 180 සිට 060 ) පරාසයක වෙයි. තවද ජීවන කාලය අවුරුදු 30 සිට 50 දක්වා අතර වෙයි. මෙසේ උඅස හා බර වෙනස් වන්නේ ඔවුන්ගේ පරපම්පරාව හා පාලනය නිසාය.මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)Judaica (clockwise from top): Shabbat ඉටිපන්දම්, අතසෝදන කෝප්පය, Chumash and Tanakh, Torah pointer, shofar, and etrog පෙට්ටියPart of a series onයුදෙවු ආගම  MovementsOrthodoxHarediHasidicModernConservativeReformKaraiteReconstructionistRenewalHumanisticදර්ශනයPrinciples of faithKabbalahMessiahEthicsChosennessසර්වබලධාරී දෙවියන්ගේ නමMusar movementTextsTanakhTorahNevi'imKetuvimḤumashSiddurPiyutimZo
harRabbinic literatureTalmudMidrashToseftaනීතියMishneh TorahTurShulchan AruchMishnah BerurahAruch HaShulchanKashrutTzniutTzedakahNiddahNoahide lawsHoly CitiesJerusalemSafedHebronTiberiasPlacesSynagogueBeth midrashMikvehSukkahChevra kadishaHoly TempleTabernacleImportant figuresAbrahamIsaacJacobMosesAaronDavidSolomonSarahRebeccaRachelLeahRabbinic SagesChazalTannaimAmoraimSavoraimGeonimRishonimAcharonimReligious rolesRabbiRebbePosekHazzan/CantorDayanRosh yeshivaMohelKohen/Priestසංස්කෘතියBritPidyon habenBar and Bat MitzvahMarriageBereavementඅධ්‍යාපනයYeshivaKollelChederReligious articlesSefer TorahTallitTefillinTzitzitKippahMezuzahMenorah (Hanukkah)ShofarFour SpeciesKittelGartelයාතිකාShemaAmidahAleinuKaddishMinyanBirkat HamazonShehecheyanuHallelHavdalahTachanunKol NidreSelichotRelations with other religionsChristianityIslamJudeo-ChristianAbrahamic religionsPluralismOt
hersRelated topicsJewsZionismIsraelCriticismAntisemitismHolocaust theology Category Portal WikiProjectvteයුදෙවු ආගම යුදෙවුවන්ගේ ආගම මෙන්ම ඔවුන්ගේ දර්ශනය සහ ජීවන රටාවද වෙයි.    මෙම ලිපිය යුදෙව් ආගම ගැන. යුදෙව් අනන්යතාවය , වාර්ගික ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික අංග සලකා බැලීම සඳහා , යුදෙව්වන් බලන්න.ඔහු ජුදා ethnos ක සුවිශේෂී ලක්ෂණ ) [ 3] යුදෙව් ජනතාවගේ ජීවන ආගම , දර්ශනය , සංස්කෘතිය හා මාර්ගය ඇතුළත්.යුදෙව් ආගම පදනම් පිටපත ( Tanakh හෝ හෙබ්රෙව් බයිබලය ලෙස හැඳින්වෙන විශාල පෙළ කොටසක් ), සහ එවැනි Midrash සහ තල්මුද් ලෙස පසුව ග්රන්ථ මගින් නියෝජනය අතිරේක වාචික සම්ප්රදාය ලෙස තව්රාත් සමග, පැරණි ඒක දේවවාදය ආගමයි.යුදෙව් ආගම දෙවි ඊශ්රායෙල් ළමා ස්ථාපිත කරන covenantal සම්බන්ධතාවය ප්රකාශනය විය. ආගමික යුදෙව්වන් විසින් සලකනු ලැබේ. [5]යුදෙව් ආගම ලේඛන, පුරුදු, ආගමික මතවාදයන් , හා සංවිධානයේ ආකෘති පුළුල් කෝපුස් ඇතුළත් වේ.යුදෙව් ආගම තුළ රබ්බිවරුන්ගේ යුදෙව් ආගම මතු බොහෝ වන දෙවියන් ලිඛිත හා මුඛ තව්රාතය දෙකම ස්වරූපයෙන් සීනයි කන්ද මත මෝසෙස් තම නීති හා ආඥා අනාවරණය දරන්නේ ව්යාපාර විසින් විවිධ , පවතින ඓතිහාසි
කව, මෙම ප්රකාශය දෙවන අරලියගහ කාලය තුළ එවැනි සද්දුසිවරුන් හා හෙලනිස්තික යුදෙව් ආගම වැනි විවිධ කණ්ඩායම් විසින් අභියෝගයට ලක් කළ බවත්; මුල් සහ පසුව , මධ්යතන යුගයේ Karaites හා Sabbateans දී ඇත;සහ නූතන - ඕතඩොක්ස් නොවන නිකායකම අංශ අතරේ . එවැනි මානව යුදෙව් ආගම ලෙස යුදෙව් ආගම නූතන ශාඛා nontheistic විය හැක.අද, විශාලතම යුදෙව් ආගමික ව්යාපාර ඕතඩොක්ස් යුදෙව් ආගම ( Haredi යුදෙව් ආගම හා නූතන ඕර්තඩොක්ස් ධර්මයෙහි ) වන අතර,කොන්සර්වේටිව් යුදෙව් ආගම හා ප්රතිසංස්කරන යුදෙව් ආගම .මේ කණ්ඩායම් අතර වෙනසක් ප්රධාන මූලාශ්ර යුදෙව් නීතිය, රබ්බිවරුන්ගේ සම්ප්රදාය බලය ඉශ්රායෙල් රාජ්ය වැදගත්කම සිය ප්රවේශයන් වේ.ඕතඩොක්ස් යුදෙව් ආගම තව්රාත් සහ යුදෙව් නීතිය, සම්භවය දිව්ය සදාකාලික හා වෙනස් කිරීමට හැකියාවක් වන අතර, ඔවුන් අනුගමනය කළ යුතු කළ යුතු බව කියා සිටී . කොන්සර්වේටිව් හා ප්රතිසංස්කරණ යුදෙව් ආගම කොන්සර්වේටිව් යුදෙව් ආගම සාමාන්යයෙන් වඩා " සාම්ප්රදායික" යුදෙව් ආගම ගේ අවශ්යතා ප්රතිසංස්කරණ යුදෙව් ආගම වඩා අර්ථ ප්රවර්ධනය සමග , වඩා නිදහස්ය.වූ සාමාන්ය ප්රතිසංස්කරණ තත්ත්වය යුදෙව් නීතිය සාමාන්ය මාර්ගෝපදේශ මාලාවක් ලෙස වඩා කාගේ සැමරී
ම සියලු යුදෙව්වන් අවශ්ය වේ සීමාවන් හා වගකීම් සමූහයක් ලෙස දැකිය යුතු බවයි.ඓතිහාසිකව , විශේෂ අධිකරණය යුදෙව් නීතිය බලාත්මක ; අද, මෙම අධිකරන තවමත් පවතින නමුත් යුදෙව් ආගම පිළිවෙත් අනුගමනය බොහෝ ස්වේච්ඡා වේ.ඕනෑම එක් පුද්ගලයෙකු හෝ සංවිධානයක් නොව, ඔවුන් අර්ථනිරූපනය පූජනීය ග්රන්ථ සහ ගින්නෙන් හා විද්වතුන් තුළ ආගමික මතවාද හා නීතිමය කරුණු පිළිබඳව අධිකාරිය වෙත පවරා නැත.යුදෙව් ආගම පිළිබඳ ඉතිහාසය වසර 3,000 කට වඩා වැඩි විහිදේ.යුදෙව් ආගම ලෝකඩ යුගයේ දී මැද පෙරදිග ව්යුහගත ආගම ලෙස එහි මුල් බැස ඇත.යුදෙව් ආගම පැරණිතම ඒක දේවවාදය ආගම් එකක් ලෙස සැලකේ.හෙබ්රෙව් හා ඉශ්රායෙල්වරුන් දැනටමත් " යුදෙව්වන්" වැනි එස්තර් පොතෙන් ලෙස Tanakh පසුකාලීන පොත් දී, කාලීන යුදෙව්වන් "ඊශ්රායෙල් දරුවන්" මාතෘකාව වෙනුවට සමඟ යොමු කරන ලදී.ක්රිස්තියානි ආගම, ඉස්ලාම් ආගම හා බහායි ආගම ඇතුළු පසු ආබ්රහම් ආගම්, යුදෙව් ආගමික ලේඛන, සම්ප්රදායන් හා වටිනාකම් දැඩි බලපෑම් ඇති කරන ලදී. යුදෙව් ආගම බොහෝ අංග ද ලෞකික බස්නාහිර ආචාර ධර්ම සහ සිවිල් නීතිය සෘජුව හෝ වක්රව බලපෑම් කර ඇත.යුදෙව්වන් විසින් ethnoreligious කණ්ඩායමක් [22 ] සහ උපන් යුදෙව් හා යුදෙව් ආගම ව
ැලඳගෙන ඇති අය ඇතුළත් වේ. 2012 දී , ලෝක යුදෙව් ජනගහනයෙන් මුළු ලෝක ජනගහනයෙන් 14% ක් පමණ ක් හෙවත් 0.2 දළ වශයෙන් ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.සියලු යුදෙව්වන් 42 % ක් පමණ ඊශ්රායෙල් වාසය සහ තවත් 42% ක් යුරෝපයේ වෙසෙන ඉතිරි බොහෝ සමග, උතුරු ඇමරිකාවේ ජීවත් , සහ අනෙකුත් සුළු ජන දකුණු ඇමරිකාව, ආසියාව, අප්රිකාව, හා ඕස්ට්රේලියාව පුරා ව්යාප්ත විය.විශ්වාසය, ලක්ෂණ හා මූලධර්ම නිර්ණය ලක්ෂණ නිර්ණය කිරීම.අනෙක් පෞරාණික පෙරදිග දෙවිවරුන් මෙන් නොව, හෙබ්රෙව් දෙවියන් ඒකීය හා හුදකලා ලෙස පින්තාරු කරන ඇත; ප්රතිඵලයක් ලෙස, හෙබ්රෙව් දෙවියන් ප්රධාන සබඳතා නොවන වෙනත් දෙවිවරුන් සමඟ , නමුත් ලෝකය සමඟ වඩාත් විශේෂිතව , ඔහු නිර්මාණය කළ අය සමග , සහ දෙවියන් වහන්සේ එක් කෙනෙක් ම ය හා මිනිස් වර්ගයා ක්රියාවන් ගැන උත්සුක වන බව විශ්වාස : යුදෙව් ආගම අනුව සදාචාරාත්මක ඒක දේවවාදය ආරම්භ වීමත් සමග.මෙම Tanakh ( හෙබ්රෙව් බයිබලය ) අනුව, ඔහුගේ දරුවන් මහත් ජාතියක් පැහැදිලි කිරීමට දෙවියන් වහන්සේ ආබ්රහම්ට පොරොන්දු [27] බොහෝ පරම්පරා පසුව, ඔහු එකම දෙවි ප්රේම කරන හා නමස්කාර කිරීම සඳහා ඊශ්රායෙල් ජාතිය අණ . බව ද ඔහු එකිනෙකාට ප්රේම කිරීමට යුදෙව් ජනතාව අණ යුදෙව
් ජාතිය ලෝකයේ සඳහා දෙවියන් සැලකිල්ල ඊට ප්රතිචාර දැක්වීමට වන අතර, වන [28 ] . මෙම ආඥා යුදෙව් ආගමේ හරය වන මෙම ගිවිසුම නියෝජනය බව ආඥා හා නීති විශාල කෝපුස් දෙකක් ඇති නමුත් නියමිත යුදෙව්වන් ජනතාව සඳහා දෙවිගේ ප්රේමය අනුකරණය කිරීමට වන අතර, බව ය. [29] .මේ අනුව, යුදෙව් ආගම ( Kabbalah ) තුළ විරල සම්ප්රදායක් තිබේ වුවත්, රබ්බිවරුන්ගේ විද්වතෙක් මැක්ස් Kadushin normative යුදෙව් ආගම "සාමාන්ය මිත්යා " ලෙස, එය සියලු යුදෙව්වන් පොදු බව ක්රම හෝ මාතයන් කරණකොටගෙන දෙවියන් වහන්සේගේ එදිනෙදා පෞද්ගලික අත්දැකීම් යෙදෙන බැවින් ලක්ෂණ ඇත. [30] මෙය Halakha නිරීක්ෂනය හරහා ඉටු හා Birkat හෙක්ටයාර් - Mizvot වාචික ප්රකාශනය , ධනාත්මක ආඥාව ඉටු කළ යුතු වේ සෑම අවස්ථාවකදීම කතා කරන කෙටි ආශිර්වාද ලබා දී ඇත., සාමාන්ය, හුරු පුරුදු, එදිනෙදා දේවල් සහ සිදුවීම්, අපි දෙවියන් වහන්සේ අත්දැකීම් සඳහා අවස්ථා නියෝජනය වෙනවා. එක් දිනකට පෝෂණය, දවසේම ම වැනි දේවල්, දෙවියන් වහන්සේ ප්රේමනීය කරුණාව පෑමෙන් ලෙස දැනුණු Berakhot සඳහා කැඳවුම් කරති. Kedushah, දෙවියන් වහන්සේගේ අනුකරණය වැඩි කිසිවක් වන නිසාත්, ශුද්ධකම, රූප වන්දනාව, අනාචාරය හා ලේ වැගිරීමක් විස
ින් ක්ලේෂයන් වෙතින් දුරු වීම යනු, තබා සමග, දයාබර අනුකම්පා වීම, දිනපතා හැසිරීම සමග සැලකිලිමත් වේ. මෙම Birkat හෙක්ටයාර්-Mitzwot වූ රබ්බිවරුන්ගේ පතා දී ශුද්ධකම විඥානය අවුස්සයි, නමුත් ශුද්ධ වස්තු කිහිපයක්-theurgic නොවන වන අතර මෙම චාරිත්ර බහුතරය තුල සේවයේ යොදවා සිටින වස්තූන්, නොවන ශුද්ධ හා පොදු ලක්ෂණ වේ. හා සාමාන්ය දේවල් සහ සිදුවීම් නැහැ පමණක් ඔවුන් සමඟ දෙවියන් වහන්සේගේ අත්දැකීම් ගෙන. එය Berakah නපුරු දෙකෝටියක මහතා ද සඳහන් වේ සඳහා මිනිසාට සිදු වන සෑම දෙයක්ම, නපුරු මෙන්ම හොඳ අත්දැකීම්, ගන්වනවා. ඒ නිසා, දෙවියන් වහන්සේගේ අත්දැකීම් කිසිවක් වැනි අනෙකුත් වුවත්, උන් වහන්සේ අත්විඳිමින් සඳහා අවස්ථා, උන් වහන්සේ පිළිබඳ දැනීමක් ඇති කිරීම සඳහා, නානාප්රකාර, අපි Berakot ඉල්ලා ඇති අයට පමණක් සලකා පවා නම් වේ. [31]යුදෙව් දාර්ශනිකයන් බොහෝ විට දෙවියන් වහන්සේ පැළඳුන හෝ විශිෂ්ඨ යන්න විවාදයට , යන්න , ජනතාව නිදහස් කැමැත්ත හෝ ඔවුන්ගේ ජීවිත තීරණය ෙහයින්ද, Halakha ඕනෑම යුදෙව්වෙකුට ලෝකයට දෙවියන් ගෙන ඒමට ක්රියා කරන හරහා පද්ධතිය වේ.සදාචාර සම්පන්න ඒක දේවවාදය යුදෙව් ආගම සියලු පූජනීය හෝ normative පෙළට මධ්යම වේ. කෙසේ වෙතත්
, ඒක දේවවාදය සෑම විටම ප්රායෝගිකව අනුගමනය කර නැත. යුදෙව් බයිබලය ( Tanakh ) වාර්තා සහ නැවත නැවතත් පුරාණයේ සිටි වෙනත් දෙවිවරුන්ගේ පැතිර නමස්කාර හෙලා දකී. [32 ] මෙම ග්රීක රෝමානු යුගයේ ඒක දේවවාදය බොහෝ විවිධ අර්ථ නිරූපණයන් ක්රිස්තියානි තුඩු දුන් අර්ථකථන ඇතුළු , යුදෙව් ආගම තුළ තිබුණා.තව ද, සමහර සමහර යුදෙව් ආගම දෙවියන් වහන්සේ කෙරෙහි විශ්වාස කිරීමට අවශ්ය නොවන බව - creedal නොවන ධර්මයක් බව තර්ක කර ඇත. [තහවුරු කරන්න] , යුදෙව් නීතිය පිළිපැදීම දෙවි අනුව se විශ්වාස වඩා වැදගත් වේ. [34] නූතන කාලයේ , සමහර ලිබරල් යුදෙව් ව්යාපාර ඉතිහාසයේ සක්රීය වූ කවරහුද දේවත්වය පැවැත්ම පිළිගන්නේ නැහැ.Core ප්රස්තුතයන්ප්රධාන ලිපිය: විශ්වාසය යුදෙව් මූලධර්මයුදෙව් ඉතිහාසය පුරා විද්වතුන් විවේචන හමු වී ඇති සියලු යුදෙව් ආගම ගේ මූලික විශ්වාස කරන බොහෝ නිෂ්පාදන, යෝජනා කර තිබේ.වඩාත්ම ජනප්රිය සකස් 12 වන සියවසේ දී වර්ධනය , ඇදහිල්ල මයිමොනඩිස් ' දහතුන මූලධර්ම වේ. මයිමොනඩිස් අනුව, එක මේ මූලධර්ම ප්රතික්ෂේප කරන ඕනෑම යුදෙව්වෙකුට ක ඇදහිල්ල අත්හැර හා මිථ්යා දෘෂ්ටිකයෙකු සලකනු ලැබේ. [38] [39] යුදෙව් විශාරදයන් මයිමොනඩිස් ' මූලධර්ම සිට විවිධ ක
්රම diverging දෘෂ්ටි කෝණ පවත්වා ඇත.මයිමොනඩිස් කාලයේ , විශ්වාස කරන සිය ලැයිස්තුවට Hasdai Crescas සහ ජෝසප් Albo විසින් විවේචනයට ලක් විය. Albo හා Raavad සැබෑ අතර, විශ්වාසය මූලික සිද්ධාන්ත නොවන බව , බොහෝ භාණ්ඩ මයිමොනඩිස් ' ප්රතිපත්ති අඩංගු බව තර්ක කලේය.මෙම පිලිවෙත් ඔස්සේ පැරණි ඉතිහාසඥ ජොසීෆස් පිළිවෙත් හා වතාවත් වෙනුවට ආගමික විශ්වාසයන් වඩා, යුදෙව් නීතිය පිළිපැදීමට අසමත් සමග ඇදහිල්ල අත්හැර ඇසුරු හා යුදෙව් ආගම වැළඳ සඳහා වන අවශ්යතා සාම්ප්රදායික චාරිත්ර චර්මච්ඡේදනය ගුණත්වයෙන් ඇතුළත් පවත්වා අවධාරණය කළේය. මයිමොනඩිස් ' මූලධර්ම විශාල වශයෙන් ඉදිරි ශත කිහිපය පුරා නොසලකා හැරියහ. [42] පසුව, මෙම මූලධර්ම කාව්යමය restatements දෙකක් ( " Ani Ma'amin " හා " Yigdal ") බොහෝ යුදෙව් liturgies ඒකාග්ර බවට පත් විය , [ 43 ] ඔවුන්ගේ අවසාන අසල තුඩු -universal පිළිගැනීම.නවීන කාලවලදී, යුදෙව් ආගම හා සමපාත වන ආගමික බැහැර කිරීම සඳහා බල කරනු ඇත බව මධ්යගත අධිකාරිය නොමැත.මේ නිසා, මූලික විශ්වාසයන් මත විවිධ වෙනස්කම් යුදෙව් ආගම හි විෂය පථය තුල ලෙස සලකනු ලැබේ.එසේ වුවත්, සියලු යුදෙව් ආගමික ව්යාපාර, වැඩි හෝ අඩු තාක් දුරට, හෙබ්රෙව්
බයිබලයේ මූලධර්ම හා ඒ තල්මුද් සහ Midrash වැනි විවිධ අටුවා මත පදනම් වේ. යුදෙව් ආගම ද විශ්වීය දෙවියන් වහන්සේ හා දුරුවේ ආබ්රහම් අතර බයිබලයේ ගිවිසුම් හඳුනා මෙන්ම ගිවිසුම් අතිරේක අංග යුදෙව් ආගම ශ්රේෂ්ඨතම අනාගතවක්තෘ සැලකෙන මෝසෙස්, අනාවරණය [40 ] [ 47 ] [ 48 ] [ 49] [50 ] මෙම දී. Mishnah , රබ්බිවරුන්ගේ යුදෙව් ආගමේ මූලික පෙළ , මේ ගිවිසුම් දිව්ය සම්භවය පිළිගැනීම යුදෙව් ආගම අත්යවශ්ය අංගයක් ලෙස සැලකෙන අතර ගිවිසුම් ප්රතික්ෂේප කරන අයට එන්න කිරීමට ලොව ඔවුන්ගේ කොටස අහිමිකර . යුදෙව් ආගමික ග්රන්ථපහත සඳහන් යුදෙව් භාවිතය සහ චින්තනයේ මධ්යම ක්රියා මූලික , විධිමත් ලැයිස්තුවකි.Tanakh [52 ] ( හෙබ්රෙව් බයිබලය ) සහ රබ්බිවරුන්ගේ සාහිත්යයMesorahTargumයුදෙව් බයිබලයේ අර්ථ විවරණයේ සඳහන් (ද පහත Midrash බලන්න)ඒ කරණකොට යුගයක් (සුපුරුදු රබ්බිවරුන්ගේ සාහිත්යය ) කෘතීන්Mishnah හා අට්ඨකතාTosefta හා සුළු tractatesනොදැක්ක අයටයි :බබිලෝනිය නීති සංග්රහය හා අට්ඨකතායෙරුසලමේ තල්මුද් හා අට්ඨකතාMidrashic සාහිත්යය :Halakhic MidrashAggadic MidrashHalakhic සාහිත්යයයුදෙව් නීතිය සහ රේගු ප්රධාන කේතMishneh තව්රාතය හා අට්ඨකත
ාTUR හා අට්ඨකතාShulchan Aruch හා අට්ඨකතාResponsa සාහිත්යයයුදෙව් චින්තනය සහ ආචාර ධර්මයුදෙව් දර්ශනයMusar සාහිත්යය හා යුදෙව් ආචාරධර්ම අනෙකුත් වැඩ කටයුතුKabbalahHasidic ක්රියාSiddur සහ යුදෙව් ලැන්සියානෝPiyyut ( සම්භාව්ය යුදෙව් කවි )යුදෙව් නීති සාහිත්යයප්රධාන ලිපිය: Halakha( Halakha ) යුදෙව් නීතිය හා යුදෙව් සම්ප්රදාය මත පදනම් තව්රාත් ( ද පංච පුස්තකය හෝ මෝසෙස්ගේ පොත් පහ ලෙස හඳුන්වන ) වේ. රබ්බිවරුන්ගේ සම්ප්රදායට අනුව තව්රාත් දී ආඥා 613 ඇත. මෙම නීති සමහර සමහර පමණක් සමහර පමණක් ඊශ්රායෙල් දේශය තුළ ගොවීන් වෙත පුරාණ පූජක කණ්ඩායම්, Kohanim හා Leviyim ( ලෙවී ගෝත්රයේ සාමාජිකයන් ), කිරීමට, පමණක් මිනිසුන් හෝ කාන්තාවන් වෙත යොමු කරනු ලැබේ . ජෙරුසලමෙහි තිබෙන මාලිගාවේ පැවති විට බොහෝ නීති පමණක් අදාල වූ අතර, මේ ආඥා 300 කට වඩා අඩු අදටත් අදාළ වේ. [තහවුරු කරන්න]කාගේ විශ්වාසයන් තව්රාත් පමණක් (උදා , සද්දුසිවරුන් අතර, Karaites ) ලිඛිත පෙළ මත පදනම් විය යුතු බවයි ලදී යුදෙව් කණ්ඩායම් මතු වී ඇති අතර, බොහෝ යුදෙව්වන් ඔවුන් වාචික නීතිය හඳුන්වන දේ විශ්වාස කළ කෙනෙක්. මෙම වාචික සම්ප්රදායන් පැරණි යුදෙව් ආගම යන ප
රිසිවරයා නිකාය සම්ප්රේශණය කරන ලද අතර, පසුව ලිඛිත වාර්තා සහ ගින්නෙන් විසින් පිට පුළුල් කරන ලදී.රබ්බිවරුන්ගේ යුදෙව් ආගම ( පරිසිවරු උපද්දවා වන) සෑම විටම තව්රාත් ( ලිඛිත නීතිය හැඳින්වේ) යන පොත් හැම විටම වාචික සම්ප්රදාය සමගාමීව සම්ප්රේෂණය කර ඇති බව . පවත්වා ඇත මේ මොහොත වනතුරුත් යුක්ති සහගත කිරීමට , යුදෙව්වන් වචන බොහෝ නිර්වචනය නොකළ එකක් ඉතිරි වේ එහිදී තව්රාත් , පෙළ , සහ පැහැදිලි කිරීමක් හෝ උපදෙස් නොමැතිව සඳහන් බොහෝ ක්රියාමාර්ග යොමු ; මෙම ඔවුන් තර්ක , පාඨකයාට වෙනත් , i.e. , මුඛ, මූලාශ්ර වලින් තොරතුරු හුරු වේ යැයි උපකල්පනය කෙරේ බවයි. ද්රව්ය මේ සමාන්තර මාලාවක් මුලින් වාචිකව සම්ප්රේෂණය , හා " මුඛ නීතිය" ලෙස ප්රසිද්ධියට පත් විය ලදී.රබ්බි ජුදා haNasi (ක්රි.ව 200) කාලය වන විට , යෙරුසලම විනාශ කිරීමෙන් පසු මෙම ද්රව්ය බොහෝ එකට Mishnah බවට සංස්කරණය කරන ලදී. ඉදිරි ශත හතර පුරා මෙම නීතිය ( ඊශ්රායෙල් හා කල්දිවරුන්ගේ ) ලෝකයේ ප්රධාන යුදෙව් ජන දෙකම සාකච්ඡා හා විවාද පටන් ගත්තේය , සහ මෙම ප්රජාවන් එක් එක් සිට Mishnah මත ප්රකාශයන්ගෙන් අවසානයේදී Talmuds දෙකක් ලෙස හඳුන්වන compilations බවට එකට සංස්කරණය කළ පැමිණි .
මෙම වයස අවුරුදු සමයේ විවිධ තව්රාතය විද්වතුන් අටුවා විසින් පහදා දී ඇත.Halakha , ජීවිතයේ රබ්බිවරුන්ගේ යුදෙව් ක්රමය නම්, තව්රාත් ක ඒකාබද්ධ කියවීම, හා මුඛ පරම්පරාගත වන Mishnah එම halakhic Midrash , තල්මුදය සහ එහි අටුවා මත පදනම් වේ. මෙම Halakha පූර්වාදර්ශයක් - පදනම් වූ පද්ධතියක් හරහා , සෙමින් වර්ධනය කර තිබේ. ගින්නෙන් ප්රශ්න සාහිත්යය , සහ තම වැදගත් පිළිතුරු, කිරීමට responsa ලෙස (හෙබ්රෙව්, Sheelot U- Teshuvot දී .) කාලයක් තිස්සේ පුරුදු වර්ධනය ලෙස, යුදෙව් නීතිය කේත ලියා සඳහන් කර ඇත මෙම responsa මත පදනම් වන ; වඩාත් ම වැදගත් කේත, Shulchan Aruch , බොහෝ දුරට අද ඕතඩොක්ස් ආගමික පුරුදු තීරණය කරයි.යුදෙව් දර්ශනයප්රධාන ලිපිය: යුදෙව් දර්ශනයයුදෙව් දර්ශනය හා දර්ශනය පිළිබඳ බැරෑරුම් අධ්යයනයක යුදෙව් දේවවේදය අතර සහයෝගීව සඳහන් කරයි. ප්රධාන යුදෙව් දාර්ශනිකයන් සලමොන් ඉබ්නු Gabirol , Saadia Gaon , ජුදා Halevi , මයිමොනඩිස් , සහ Gersonides ඇතුළත් වේ. ප්රධාන වෙනස්කම් ( 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට අග 18) බුද්ධි ප්රබෝධය ප්රතිචාර සිදු පශ්චාත් බුද්ධත්වයට යුදෙව් දාර්ශනිකයන් තුඩු දෙනු ඇත. නූතන යුදෙව් දර්ශනය ඕර්තඩොක්
ස් සහ නොවන ඕතඩොක්ස් දෙකම නැඹුරු දර්ශනය කින් සමන්විත වේ. ඕතඩොක්ස් යුදෙව් දාර්ශනිකයන් අතර කැපී Eliyahu එලියේසර් ඩෙස්ලර් , ජෝශප් බී Soloveitchik , සහ Yitzchok Hutner වේ. සුප්රසිද්ධ - ඕතඩොක්ස් නොවන යුදෙව් දාර්ශනිකයන් මාටින් Buber , ෆ්රාන්ස් Rosenzweig මොර්දෙකයි කැප්ලාන් , ආබ්රහම් යොෂුවා රාජ්යයක් රාජ්යයකට , විල් Herberg , සහ එම්මානුවෙල් Lévinas ඇතුළත් වේ.රබ්බිවරුන්ගේ විවරණයන්ඕතොඩොක්ස් හා වෙනත් බොහෝ යුදෙව්වන් අනාවරණය තව්රාතය මෙන්ම තනිකරම එහි ලියා අන්තර්ගතය , නමුත් එහි අර්ථකථනයන් සමන්විත යැයි අප විශ්වාස කරන්නේ නැහැ. තව්රාතය අධ්යයනය ( එහි මහතම අර්ථයෙන් , කවි දෙකම, ආඛ්යානය , සහ නීතිය හා හෙබ්රෙව් බයිබලය හා තල්මුද් දෙකම ඇතුළත් කිරීමට ) යුදෙව් ආගම ම කේන්ද්රීය වැදගත්කම පූජා ක්රියාවකි. මෙම Mishnah සහ තල්මුද් යන මුනිවරුන්ගේ සඳහා, සහ ඔවුන්ගේ අනුප්රාප්තිකයන් අද , තව්රාතය අධ්යයනය එබැවින් දෙවියන් වහන්සේ පහළ වන අන්තර්ගතය ඉගෙන ගැනීමට මාධ්යයක් , නමුත් ම අවසන් හුදෙක් විය. තල්මුදය අනුව,මෙම පුද්ගලයා එන්න ලෝකයේ භුක්ති විඳීමට ප්රධාන පවතී අතර කෙනෙක් මේ ලෝකයේ ලාභාංශ භුක්ති විඳියි සඳහා දේවල් ය; ඒවා: දෙමාපියන් ,
කරුණාව ආදරණීය ඔප්පු ගෞරව , සහ එක් පුද්ගලයා සහ තවත් අතර සාමය . එහෙත්, තව්රාත් අධ්යයනය ඔවුන් සමාන වේ. ( තල්මුද් Shabbat 127a ).යුදෙව් ආගම තුළ , " තව්රාතය අධ්යයනය දෙවියන් අත්විඳිමින් කිරීමේ මාධ්යයක් විය හැකි " [ 54 ] , සමකාලීන යුදෙව් ආගම කිරීමට Amoraim හා Tanaim දායකත්වය ගැන කල්පනා , මහාචාර්ය ජාකොබ් Neusner නිරීක්ෂණය :මෙම රබ්බිවරයෙක්ද ගේ තාර්කික හා තාර්කික පරීක්ෂණයක් හුදු තර්ක - දංගෙඩියට නොවේ. එය .... මේ workaday ලෝකයේ වඩාත් නිශ්චිත සහ කොන්ක්රීට් ක්රියා මග පෙන්වීමට හා ගෞරවයට පත් එතරම් වැදගත්කමක් නැති , දෙවියන් වහන්සේගේ රහස ඔබට මූලික ප්රතිපත්ති සොයා ගැනීම සඳහා ඉතා බරපතල හා සැලකිය යුතු ප්රයත්නයක් මෙන්න කරණකොට යුදෙව් ආගම පිළිබඳ අබිරහස : මේ පිටසක්වල හා බුද්ධිය නැති අවිශ්වාසය හා desacralization නොව පවිත්ර කිරීමේ මෙවලමක් බව දුරස්ථ වරදකරු . "[ 55 ]එකිනෙකා ආලෝකය තුළ ලිඛිත තව්රාතය සහ මුඛ තව්රාතය අධ්යයනය කිරීමට , දෙවියන් වහන්සේගේ වචනය අධ්යයනය කරන ආකාරය අධ්යයනය කිරීමට ද මෙසේ යතව්රාතය අධ්යයනය දී, මුනිවරුන්ගේ සකස් හා විවිධ තාර්කික හා සාහිත්ය පොතපත මූලධර්ම අනුගමනය . ඩේවිඩ් ස්ටර්න් අනුව, රබ්බිවරුන්ග
ේ විවරණයේ මූලික සිද්ධාන්ත දෙකක් මත විවේක :පළමු, ලියවිල්ල omnisignificance කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය , එහි කටයුතු පවා සෑම වචනයක් , ලිපි , (එක් ප්රසිද්ධ වාර්තාවක් අනුව) පිටපත් කිරීමේ සමෘධියට වන meaningfulness තුළ, ; දෙවන, තනි දෙවිගේ කැමැත්ත ප්රකාශනය ලෙස ශුද්ධ ලියවිල්ලේ අත්යවශ්ය සමගිය කියාපෑම [56] .මෙම මූලධර්ම දෙක අර්ථකථන විශාල විවිධත්වයක් කල හැක. තල්මුදය අනුව,තනි පදය අර්ථ කිහිපයක් තිබේ , නමුත් කිසිදු පද දෙකක් එකම අර්ථය පැවැත්වීමට. එය ආර් ඉෂ්මායෙල්ගේ පාසලේ උගන්වන ලදී : (යෙරෙ 23:29 ) ' ' 'මෙන්න, සමිඳාණන් වහන්සේ -සහ ගල් කුඩුකර දම බව මිටියක් වැනි ගිනි ප්රකාශ වැනි මාගේ වචනය වේ.' මෙම මිටිය (එය පර්වතයට විට) බොහෝ පුළිඟු නිෂ්පාදනය හා සමානව තනි පදය අර්ථ කීපයක් ( තල්මුද් මන්ත්රණ සභාව 34a ) ඇත. "මෙසේ නිරීක්ෂණය යුදෙව්වන්, තව්රාත් බැලීම ගතික ලෙස එය අර්ථ නිරූපණයන් රැසක් එය තුල අඩංගු වන බැවින් [ 57]රබ්බිවරුන්ගේ සම්ප්රදාය අනුව වලංගු ලිඛිත තව්රාතය සියලු අර්ථකථන මුඛ ස්වරූපයෙන් සීනයි මෝසෙස් හෙළි කර ( වාචික එළිදරව් ක්රියාත්මක වන නීති සංග්රහය ම සමවිස්කෘත මිල) ශිෂ්යයෙකු වෙත ගුරු සිට පහලට ප්රදානය කරන ලදී. විවිධ ගි
න්නෙන් අර්ථකථන ඉදිරිපත් කරන විට, ඔවුන් සමහර විට ඔවුන්ගේ තර්ක නීත්යානුකූල කිරීමට විවරණයක් මූලධර්ම ආයාචනා ; සමහර ගින්නෙන් මෙම මූලධර්ම තමන් සීනයි දී මෝසෙස්ට දෙවියන් වහන්සේ විසින් අනාවරණය වූ බව කියති. [58] අනුව, දහම, නීති අර්ථ නිරූපණය ගැන පොදුවේ භාවිතා සාහිත්ය පොතපත මූලධර්ම හතක් ( Sifra ආරම්භයේදී baraita ) අවධානය යොමු කරන ; ආර් ඉෂ්මායෙල්, දහතුන ( Sifra ආරම්භයේදී baraita ; මෙම එකතුව විශාල වශයෙන් දහම, එම ක විශාලනය වේ). [ 59] එලියේසර් ආ. ජෝස් හෙක්ටයාර - Gelili බොහෝ දුරට තව්රාතය නොගැනෙන මූලද්රව්ය අර්ථ විවරණයේ සඳහන් සඳහා භාවිතා ලැයිස්තුගත 32, . මෙම Talmudim හා Midrashim හරහා විසිරී සියලු විවරණයක් නීති Ayyelet හෙක්ටයාර - Shachar එම Sifra ඔහුගේ විවරණයට හඳුන්වා දී Malbim විසින් එකතු කර ඇත. ඒ කෙසේ වුවත් , ආර් ඉෂ්මායෙල් ගේ 13 මූලධර්ම සමහර විට වඩාත් පුළුල් ලෙස දන්නා අය ය ; ඔවුන් වැදගත් සංස්ථාපනය හා යුදෙව් ආගම පැරණිතම , තර්ක ශාස්ත්රය , විවරණයේ , සහ නීති විද්යාව සඳහා පරිශීලක දායකත්වයන් එකක්. [60 ] යූදා Hadassi 12 වන ශතවර්ෂයේ Karaite යුදෙව් ආගම බවට ඉෂ්මායෙල් ප්රතිපත්ති නීතිගත කරන ලදී. [61 ] අද ආර් ඉෂ්මා
යෙල් ගේ 13 මූලධර්ම යුදෙව් තුළට අන්තර්ගත කෙරේ දෛනික පදනම මත නිරීක්ෂණය යුදෙව්වන් විසින් කියවිය යුතු යාච්ඤාව පොත . [ 62 ] [ 63 ] [ 64 ] [ 65 ]යුදෙව් අනන්යතාවය" යුදෙව් ආගම " යන වදනේ ආරම්භයයුදෙව් ආගම ( " පැත්ත හෝ [ යුදෙව්වන් ] අනුකරණය " යන ක්රියා පදයේ ἰουδαΐζειν සිට ,) Iudaismus , පුරාතන ග්රීක Ἰουδαϊσμός හෝ Ioudaïsmos ක Latinized ආකෘති උපද්දවා මෙම පදය , [ 66 ] සහ එය අවසානයේදි හෙබ්රෙව් יהודה , Yehudah දේවානුභාවයෙන් , "යූදා "; [67 ] [ 68] හෙබ්රෙව් : יַהֲדוּת , Yahadut . මෙම පදය Ἰουδαϊσμός පළමු ක්රිස්තු පූර්ව 2 වන සියවස 2 මකබියස් නම් හෙලනිස්තික ග්රීක පොතේ පෙනී යයි. වයස සහ කාලය පිළිබඳ සන්දර්භය තුළ එය හෙලේනික් (ග්රීක ) සංස්කෘතික නියාමයන් මෙසේ ජනතා ඉදිරිපත් දන්වා තිෙබ් වචනයක් " සංස්කෘතික ඒකකයෙහි කොටසක් හෝ සෙවීමට පිහිටුවීම " [69] සහ එහි antonym hellenismos සමාන , අදහස්. මකබිවරයෙකු කැරැල්ල සහ ඒ නිසා කාලීන iudaismos නිපදවීමත් පිටුපස iudaismos හා hellenismos අතර ගැටුම මෙහිය. [shaye ජේ ඩී කොහෙන් යුදෙව්භාවය ආරම්භය ඔහුගේ පොතේ මෙසේ ලියයි:, ඇත්තෙන්ම, [ Ioudaïsmos ] ලෙස පරිවර්තනය කිරීමට " යුදෙව්, " අපි