LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ෙවරක සාමාන්‍ය සාමාජිකයකු නොව මූලිකයා බවට අනෙකුත් තානාපති වරුන් අතර තිබූ පිලිගැනීම දිගටම පැවතිනි. ශුද්ධාසනයට සිය භෞමික ස්වාධීනත්වය අහිමිව තිබූ මෙම වසර 59 ක කාලය තුල, එය සමග එතෙක් තානාපති සබඳතා පැවැත්වූ රාජ්‍යයන් 16 ක ප්‍රමානය 29 ක් දක්වා වැඩි කර ගැනීමට හැකිවිය[11].වතිකානු පුරවර රාජ්‍යය 1929 දී අත්සන් කරන ලද ලතරානු ගිවිසුමට අනුව "ශුද්ධාසනයේ පූර්ණ දෘෂ්‍ය ස්වාධීනත්වය තහවුරු කරනු වස්" හා "අන්තර්ජාතික කටයුතු වලදී එහි අවිවාදිත ස්වාධීනත්වය සහතික කරනු වස්" (ලතරානු ගිවිසුමෙන් උපුටාගන්නා ලදි ) ස්ථාපිත කරන ලදි. ශුද්ධාසනයේ විදේශ සබඳතා අංශයේ හිටපු ලේඛම් ජීන් ලුවිස් ටෞරාන් අගරදගුරු හිමිපාණන්ට අනුව වතිකානු රාජ්‍යයනු "පාප් තුමාගේ ආධ්‍යාත්මික ස්වාධීනත්වය (එනයින් කතෝලික සභාවේ ආධ්‍යාත්මික ස්වාධීනත්වය ) තහවුරු කරනු වස් පිහිටුවන ලද අවම භූමියක් හිමි, සහයෝගය මත රදාපවතින කුඩා රාජ්‍යයක්" වේ[12].ශුද්ධාසනය (වතිකානු රාජ්‍ය නොවේ ) විදෙස් රාජ්‍යයන් සමග තානාපති සබඳතා පවත්වාගෙන යන අතර අන්තර්ජාතික සංවිධාන වල සාමාජිකත්වයද දරනු ලැබේ [13]. විදෙස් රාජ්‍යවල් තානාපති කාර්‍යාල පිහිටුවන්නේ වතිකානුවට නොව ශුද්ධාසනයට බලපැවැත්වෙ
න පරිදි වන අතර ශුද්ධාසනය වෙනත් ස්වාධීන ආස්ථිත්වයන් සමග ගිවිසුම් හා සම්මුතීන් වලට පැමිනීම සිදු කරනු ලබන්නේ ශුද්ධාසනයේම නමිනි. අවශ්‍ය වූ විටෙක වතිකානු රාජ්‍ය වෙනුවෙන් එකඟතාවයනට පැමිනීමේ හැකියාව ශුද්ධාසනයට පවතී.ලතරානු ගිවිසුමේ විධිවිධාන අනුව ශුද්ධාසනයට කාස්ටල් ගන්ඩොල්ෆෝහි පිහිටි පාප් තුමාගේ මාලිගය ඇතුළුව රෝම නගරය තුල පිහිටි ස්ථාන 23 ක් හා රෝමයෙන් පිටත ඉතාලියේ ස්ථාන 5 ක් කෙරෙහි දේශභූමි බාහ්‍ය අයිතිය පවතී. තවද මෙම අයිතිය අන්තර්ජාතික නීතියට අනුව විදේශ රාජ්‍යන්හි ශුද්ධාසනය විසින් පවත්වාගෙන යන අපෝස්තලික තානපති කාර්‍යාල වලටද හිමිවේ.රෝම රදගුරු පදවියේ ආසන දව්මැදුර වන ශාන්ත ජෝන් ලැටරන් බැසිලිකාවේ ඇති රෝම රදගුරු තුමා හෙවත් පාප් තුමන්ගේ නිල රදගුරු ආසනය (ශුද්ධාසනය )."ශුද්ධාසනය" හා "අපෝස්තලික ආසනය"සියළුම එපිස්කෝපල් ආසන (රදගුරුවසම්) ශුද්ධ බවට සලකනු ලබයි. ග්‍රීක සම්ප්‍රදායික සභාවේදී "ශුද්ධ"(ἱερά) යන විශේෂණ පදය සියළුම එවැනි ආසන සදහා භාවිත කරනු ලබයි. නමුත් බටහිර සභාවේ "ශුද්ධ" යන විශේෂණ පදය භාවිතා කරන්නේ ශුද්ධාසනය හා ක්‍රි.ව 780-1803 කාලයේ පැවති නමුදු දැන් භාවිතයේ නොපවතින මායින්ස් හි අගරදගුර
ු වසම ( මායින්ස් හි ශුද්ධාසනය ) යන අගාරික හා සභා ලක්ෂන මුහුව පැවති පාලන ඒකකය සදහා පමනි.ඉංග්‍රීසියෙන් "හෝලි සී"(Holy See) ලෙස හැදින්වෙන ශුද්ධාසනයේ "සී"(See) යන වචනය පැමිනියේ "සේඩේස්"(Sedes) යන ලතින් වචනයෙනි. එහි තේරුම අසුන නොහොත් ආසනය යන්නයි. එය අදහස් කරන්නේ එපිස්කෝපල් සිහසුන හෙවත් නිල රදගුරු ආසනය (Cathedra) යන්නයි. "අපෝස්තලික ආසනය" යන යෙදුම මුල් අපෝස්තුළුවරයකු විසින් ආරම්භ කරන ලද ඕනෑම රදගුරු පදවියකට යෙදිය හැක. කෙසේවුවද කතෝලික සභාවේදී "අපෝස්තලික ආසනය" යනුවෙන් විශේෂයෙන් සදහන් කර ඇති විටෙක එයින් අදහස් කෙරෙන්නේ රෝමයේ රදගුරුවරයාගේ හෙවත් පාප් තුමන්ගේ නිල අසුන හෙවත් ශුද්ධාසනයයි. එයට හේතුව වන්නේ රෝමයේ රදගුරුතුමා හෙවත් පාප් තුමා, අපෝස්තුළුවරුන්ගේ නායකයා වන ශාන්ත පීතර තුමන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා බවට කතෝලික සභාව සලකන බැවිනි.වැඩිදුර තොරතුරු සදහා බලන්නකතෝලික සභාවේ ගෝලීය සංවිධාන ව්‍යූහයරෝම රදගුරු පදවියශුද්ධවූ රෝම සභාවමූලාශ්‍ර ලිපි↑ "Vatican City (Holy See) - The Keys and Coat of Arms". Fotw.net. සම්ප්‍රවේශය 2010-08-11.↑ ශුද්ධාසනයේ ස්වාධීනත්වය ඉපැහැදිලිවම අන්තර්ජාතික සම්මු
තීන් ගනනාවකින්ම පිලිගෙන ඇති අතර විශේෂකොටම 1929 පෙබරවාරි මස 11 වන දින අත්සන් කරන ලද ලතරානු ගිවිසුමේ 2 ඡේදයට අනුව "එයට උරුම වූ ස්වභාවයේ ලක්ෂණද, එහි සම්ප්‍රදායෙන්/ඉතිහාසයෙන් ලද තහවුරුව හා ලෝකයට එහි දූත මෙහෙවරේ ඇති අවශ්‍යතාවද  හේතුවෙන් අන්තර්ජාතික තලයේදී ශුද්ධාසනයේ ස්වාධීනත්වය ඉතාලි රාජ්‍යය පිලිගෙන ඇත"↑ සසුන් නීති සංග්‍රහය, canon 361, පෙරදිග සභාවන් සදහා සසුන් නීති සංග්‍රහය, canon 48↑ http://www.zenit.org/article-1900?l=english↑ රාජ්‍යක වගකීම් හා හිමිකම් පිළිබද මොන්ටෙවිඩියෝ සමුළුවේදී, 1933 දෙසැම්බර් 26 දින අත්සන් කර පිලිගත්  රාජ්‍යත්වය සදහා වන සාධක↑ Robert Araujo and John Lucal, Papal Diplomacy and the Quest for Peace, the Vatican and International Organizations from the early years to the League of Nations, Sapienza Press (2004), ISBN 1-932589-01-5, p. 16. See also James Crawford, The Creation of States in International Law, (1979) p. 154.↑ Bilateral and Multilateral Relations of the Holy See, 31.05.2007, Botswana in 2008, Russia in 2009↑ Bilateral and Multilateral Relations of
the Holy See↑ "Holy See and Botswana Establish Relations". Zenit News Agency. 2010-01-11. සම්ප්‍රවේශය 2010-01-14.↑ ඇෆ්ගනිස්ථානය , භූථානය , බෘනායි , කොමොරොසය , ලාඕසය , මාලදිවයින , මෞරිටානියාව, මියැන්මාරය , උතුරු කොරියාව , ඕමානය , මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව , සෞදි අරාබිය, සෝමාලියාව , ටුවාලු  හා වියට්නාමය . See: "Mission Impossible: Eject the Holy See from the United Nations". www.chiesa:News, analysis, and documents on the Catholic Church, by Sandro Magister. 2007-08-21. සම්ප්‍රවේශය 2007-10-03.↑  Lecture by Archbishop Giovanni Lajolo, 16 February 2006, http://www.30giorni.it/it/articolo.asp?id=10264, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 24 October 2010 ↑ Lecture by Archbishop Jean-Louis Tauran, 22 April 2002↑ Bilateral and Multilateral Relations of the Holy Seeවැඩිදුර කියවීමබාහිර සබැඳිශුද්ධාසනයේ නිල වෙබ් අඩවියYouTubeහි වතිකානු චැනලයඅපෝස්තලික අසුනේ අග්‍රස්ථානබවශුද්ධාසනය පිළිබඳ C.I.A. දත්ත පොතේ තොරතුරු සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2020-12-23 at the Wayback MachineBetween Venus and Mars, th
e Church of Rome Chooses Both සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2006-06-06 at the Wayback Machine—මූලික ඉගැන්වීම් අනුව ශුද්ධාසනයේ භූදේශපාලනය පිළිබඳ විශ්ලේෂනයක්ශුද්ධාසනයේ අතීත පැවැත්ම පිළිබඳ සාම්ප්‍රදායික සභා දෘෂ්ඪිකෝණයෙන්පොත්La Due, William J. The Chair of Saint Peter: A History of the Papacy. (ISBN 1-57075-249-4)Heribert Franz Koeck, Die völkerrechtliche Stellung des Heiligen Stuhls. Dargestellt an seinen Beziehungen zu Staaten und internationalen Organisationen, Berlin 1975Heribert Franz Koeck, Holy See, in: Encyclopedia of Public International Law, Bd. 2, Oxford etc. 1995බහිෂ්-සෞර ග්‍රහ ලෝක පිළිබඳ කෙටි හැඳින්වීමක් සඳහා, ග්‍රහලෝක#බහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝක බලන්නබහිෂ්-සෞර ග්‍රහ ලෝක සතරක් (4) HR 8799 තරුව වටා වාමාවර්තව පරිභ්‍රමණය වන ආකාරය. Note that this is not a video of real-time observation, but one created using 7-10 still images over a decade, and using a computer to interpolate movement.සෘජුව ඡායාරූපගත කල, බීටා  පික්චෝරිස් b ග්‍රහ ලෝකය2 ජනවාරි 2013: තාරකාවිද්‍යාඥයින් පවසන්නේ   ක්ෂී
ර පථය තුල  බිලියන 400 පමණ  බහිෂ්-සෞර ග්‍රහ ලෝක සමන්විත වන බවත්, එක් එක් තාරකාවක් විසින් එක් ග්‍රහ ලෝකයකට හෝ  සත්කාරකත්වය සපයන බවත්ය.[1][2][3] බහිෂ්-සෞර ග්‍රහ ලෝකයක් හෝ   බහිෂ් ග්‍රහ ලෝකයක් යනු,  සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයෙන් පිටත පිහිටි ග්‍රහ ලෝකයකි.  සටහන්ආශ්‍රිතබහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝකවිද්‍යා ප්‍රබන්ධවල එන ග්‍රහලෝක (කල්පිත ග්‍රහලෝක පිළිබඳ)මූලාශ්‍ර↑ ක්ලේවන්, ඩබ්. (3 ජනවාරි 2013). "බිලියන්ස් ඇන්ඩ් බිලියන්ස් ඔෆ් ප්ලැනට්ස්". නාසා. සම්ප්‍රවේශය 3 ජනවාරි 2013.↑ Staff (2 ජනවාරි 2013). "100 බිලියන් ඒලියන් ප්ලැනට්ස් ෆිල් අවර් මිලිකි වේ ගැලැක්සි: ස්ටඩි". Space.com. සම්ප්‍රවේශය 3 ජනවාරි 2013.↑ කාසන්, ඒ.; තවත් අය (2012). "වන් ඕර් මෝර් බවුන්ඩ් ප්ලැනට්ස් පර් මිල්කි වේ ස්ටාර් ෆ්‍රොම් මයික්‍රොෙලන්සින් ඔබ්සර්වේෂන්ස්". නේචර්. 481 (7380): 167–169. arXiv:1202.0903. Bibcode:2012Natur.481..167C. doi:10.1038/nature10684. PMID 22237108. {{cite journal}}: Unknown parameter |displayauthors= ignored (help)භාහිර සබැඳිබහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝක හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය ක
ොමන්ස් හි ඇත.විකිසරසවිය සතුව Observational astronomy/Extrasolar planet පිළිබඳ ඉගෙනුම් මූලාශ්‍ර ඇත.Scholia has a topic profile for බහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝක.බහිෂ්-සෞර ග්‍රහ ලෝක විශ්වකෝෂය (පැරිස් නිරීක්ෂණාගාරය) (ඉංග්‍රීසි බසින්)නාසා බහිෂ්-සෞර ග්‍රහ ලෝක Archive (ඉංග්‍රීසි බසින්)vteබහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝකවේදයග්‍රහලෝකDefinitionIAUPlanetary scienceප්‍රධාන මාතෘකාබහිෂ් ග්‍රහ ලෝකMethods of detecting exoplanetsPlanetary systemSizesand typesTerrestrialCarbon planetCoreless planetDesert planetDwarf planetIce planetIron planetLava planetMega-EarthOcean planetSub-EarthSuper-EarthGaseousChthonian planetEccentric JupiterGas dwarfHelium planetHot JupiterHot NeptuneIce giantMini-NeptuneSuper-NeptuneSuper-JupiterOther typesBrown dwarfCircumbinary planetDouble planetEyeball planetMesoplanetPlanemoPlanet/Brown dwarf boundaryPlanetesimalProtoplanetPulsar planetSub-brown dwarfUltra-cool dwarfUltra-short period planets (USP)Formationand evolutionAccretionMergi
ng starsNebular hypothesisPlanetary migrationSystemsExocometExomoonInterstellar cometMean-motion resonancesRetrograde planetRogue planetTitius–Bode lawsTrojan planetHost starsABBinary starBrown dwarfsExtragalactic planetF/Yellow-white dwarfsG/Yellow dwarfsHerbig Ae/BeK/Orange dwarfsM/Red dwarfsPlanets in globular clustersPulsarRed giantSubdwarf BSubgiantT TauriWhite dwarfsYellow giantDetectionAstrometryDirect imaginglistMicrolensinglistPolarimetryPulsar timinglistRadial velocitylistTransit methodlistTransit-timing variationHabitabilityAstrobiologyCircumstellar habitable zoneEarth analogExtraterrestrial liquid waterHabitability of natural satellitesSuperhabitable planetCataloguesCatalog of Nearby Habitable SystemsExoplanet Data ExplorerExtrasolar Planets EncyclopaediaNASA Exoplanet ArchiveNASA Star and Exoplanet DatabaseListsExoplanetary systemsHost starsMultiplanetary systemsStars with proplydsExoplanetsLists of exoplanets
DiscoveriesExtremesFirstsNearestLargestMost massiveTerrestrial candidatesKeplerPotentially habitableDiscovered exoplanets by yearbefore 20002000–2009201020112012201320142015201620172018OtherCarl Sagan InstituteExoplanet phase curvesNexus for Exoplanet System SciencePlanets in science fictionSudarsky's gas giant classificationDiscoveries of exoplanetsSearch projectsvteබහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝක සෙවුම් ව්‍යාපෘතිබහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝකවේදයබහිෂ්-සෞර ග්‍රහලෝකGround-basedAAPSAPFCORALIEEAPSNetELODIEEPICSESPRESSOFINDS Exo-EarthsGenevaHARPSHARPS-NGPIHATNetHEKHiCIAOHIRESKELTLCESMagellanMARVELSMASCARAMEarthMicroFUNMINERVAAustralisMOAN2KNGTSNESSIOGLEOPSPPlanetPolProject 1640PARASSEEDSSETISOPHIESPECULOOSSPHERESuperWASPSystemicTrESXO TelescopeZIMPOL/CHEOPSSpace missionsPastMOST (2003–2019)SWEEPS using HST (2006)CoRoT (2006–2013)EPOXI using Deep Impact (2008–2013)Kepler (2009–2018)detected exoplanetsASTERIA (2017–2020)Current
Gaia (2013–present)TESS (2018–present)CHEOPS (2019–present)Hayabusa2 (2021–present)James Webb Space Telescope (2021–present)PlannedPLATO (2026)ARIEL (2028)Nancy Grace Roman Space Telescope (mid-2020s)ProposedEXCEDEHabExLIFELUVOIRNautilus Deep Space ObservatoryNew Worlds MissionOSTPEGASECancelledDarwinEChOEddingtonSpace Interferometry MissionTerrestrial Planet FinderRelatedDetection methodsDiscoveries of exoplanetsLists of exoplanetsnearest ප්‍රවර්ගය කොමන්ස්ද්වාර: ජීව විද්‍යාව තාරකා විද්‍යාව තාරකා අභ්‍යවකාශ පියසැරි අභ්‍යවකාශය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය නවීන විද්‍යාවඅධිකාරී පාලනය ජාතික පුස්තකාලFrance (data)GermanyIsraelUnited StatesLatviaCzech Republicවෙනත්IdRef80 සිනමාවගුණසිරි සිල්වා ගේ ප‍්‍රථම සිනමා සාහිත්‍ය කාර්යය වන්නේ ’80 සිනමාව‘ යි. එය ප‍්‍රකාශයට පක් කෙරුණේ වර්ෂ 1981 දීය. පාදක වූයේ වර්ෂ 1980 දී මුල් වරට ප‍්‍රදර්ශිත විවාදාත්මක සංවාදාත්මක ලාංකික චිත‍්‍රපට කිහිපයක් අරභයා ලියූ විචාරාත්මක ලිපි කිහිපයකි. ගුණසිරි ’80 සිනමාව‘ ප‍්‍රකාශයට පත් ක
රන්නේ දැවැන්ත අරගලයකින් අනතුරුවය. සැබැවින්ම ඔහු අදත් සිනමා විචාරය හා සිනමා සාහිත්‍ය විෂයයෙහි අනවරත අරගලයක නිරතව සිටී. ’80 සිනමාව‘ ත් ඒ දක්වා කළ කී දැන් දැන් ඔහු සිහිපත් කරයි. මේ අරගලකාරී අතීතය වරෙක ආස්වාදජනකය. තවත් වරෙක ඉන් උපදින්නේ සංවේගයකි. ඒ මේ වන තුරුද ගුණසිරි අපේක්ෂා කළ පොදුවේ අප ද අපේක්ෂා කරන හරවත් සිනමා සංස්කෘතියක් ප‍්‍රශස්තව ගොඩනැගී නොමැති හෙයිනි. එසේත් නැතහොත් හරවත් සිනමා සංස්කෘතියක් වෙනුවෙන් ඇතැම් සිනමාකරුවන් දරන ප‍්‍රයත්න යට ගැසීමේ නොතකා හැරීමේ හා බැහැර කිරීමේ විවිධාකාර ව්‍යාපෘති කි‍්‍රයාත්මක ව පවතින හෙයිනි.මගේ මතකය දිවයන්නේ 1970 දශකයටයි. සිනමාව කෙරෙහි මා තුළ වූයේ සුවිශාල උනන්දුවක් දිගින් දිගටම චිත‍්‍රපට නැරඹීම මගේ පුරුද්දක් වුණා. ඒ අවදියේ චිත‍්‍රපට නැරඹීමට අවකාශ සැලසුණේ සිනමා ශාලා වෙතින් පමණයි. දේශීය- විදේශීය විශිෂ්ට – සංවාදාත්මක චිත‍්‍රපට මගේ සිනමා උනන්දුව පෝෂණය කළා. සිනමා සංවිධාන - සිනමා ප‍්‍රකාශන ආදිය නිරතුරුවම පරිශීලනය කරන්නට ලැබුණු ඉඩකඩ ද මට මහත් පිටිවහලක් වූ බව කිව යුතුයි.සකුරාමා සතුව තඹ සතයක්වත් මුදල් තිබුණේ නැහැ. තිබුණේ උනන්දුව හා කැපවීම පමණයි. අදටත්
මා කිසිදු කාර්යයක් මුදල් මුල්කොට ගෙන ආරම්භ කරන්නේ නැහැ. මේ මගේ ජීවිත ස්වභාවයක්. මේ වන විට 1960 දශකය තුළදී උද්දීපනය වූ සිනමා නාට්‍ය - සාහිත්‍ය ප‍්‍රබෝධය මදක් ක්ෂය වී තිබුණා. කෙසේ වෙතත් දුර්මුඛ නොවූ මා ‘සකුරා’ මැයෙන් සිනමා සඟාවක් වර්ෂ 1976 ජූනි මසදී ප‍්‍රකාශයට පත් කරන්නට සමත් වුණා. විජය ධර්ම ශී‍්‍ර අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘දුහුළු මලක්’ චිත‍්‍රපටය සිනමා ශාලා කරා පැමිණියේ මේ අවදියේදී යි. ‘දුහුළු මලක්’ ලාංකික සිනමාව විෂයයෙහි විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු චිත‍්‍රපටයක්. මා අදහස් කළා. ‘දුහුළු මලක්’ සඳහා වැඩි ඉඩක් ලබාදෙන්නට. ඒ අනුව අධ්‍යක්ෂ විජය ධර්ම ශී‍්‍ර සම්මුඛ සාකච්ඡාවකින් ‘සකුරා’ ට සම්බන්ධ කර ගත්තා. එසේම වසන්ත ඔබේසේතර හා සුගතපාල ද සිල්වා ද සම්මුඛ සාකච්ඡා හරහා ‘සකුරා’ කරා කැඳවාගෙන එන්නට මා සමත් වුණා. වෙළෙඳ දැන්වීම් කිහිපයක් සොයා ගත්තේත් මගේම පරිශ‍්‍රමයෙන්.මට සහය වූ මිතුරන් තිදෙනෙකු සිටියා. ඒ ජී. එල්. ආරියපාල, ටී. එන්. නිහිෂාත් හා රනිල් ඇල්විටිගල යි.’සකුරා’ දෙවැනි කලාපය මුද්‍රණයට මා ද සම්බන්ධ වුණා. ධර්මප‍්‍රිය ලොකුහේවාට අයත් ඊයම් අකුරු අමුණා පිටු සකස් කළේ මා විසින්ම යි.’සකුරා’ කලාප තුනක් ප‍්‍රකාශයට පත්
කරන්නට මා සමත් වුණා. සඟා තුනම මුද්‍රණය කළේ වැලිකඩ සුසිත මුද්‍රණාලයේයි. ආර්ථික දුෂ්කරතා මාව පීඩාවට පත් කළා. ‘සකුරා’ නතර කර දමන්නට යි මට සිදුවුණේ.වසර කිහිපයකට පසුව මගේ හිතවතෙකු වන කෝසල තිලකරත්න ‘සකුරා’ යළි ආරම්භ කරන්නැයි මට යෝජනා කළා. ඔහු ඒ වන විට මරදාන ග්ලෝබ් ප‍්‍රින්ටර්ස් හි කළමනාකරුයි. ඔහුගේ යෝජනාව මා පිළිගත්තා. විශේෂ ආර්ථික ගැටලු නොමැති වීම නිසා හිතේ හැටියට කටයුතු කරන්නට මට ඉඩකඩ ලැබුණා.’සකුරා’ දෙවන අවදියේ දෙවන සඟාව ඉතාම වැදගත්. ඒ පසුකාලීනව කැපී පෙනුණු තිදෙනෙකුගේ ආගමනය නිසාවෙනුයි. ඉන් එක් අයකු වන්නේ සුනිල් මිහිඳුකුලයි. ඔහු සුනිල් අනුරාධ මිහිඳුකුල නමින් ‘සකුරා’ ට ලිපියක් තැපෑලෙන් එවා තිබුණා. කි‍්‍රස්ටි ෂෙල්ටන් ප‍්‍රනාන්දු ද ‘සකුරා’ ට එක් වන්නේ ඊට සමගාමීවයි. ප‍්‍රසන්න විතානගේ මේ වන විට පාසල් ශිෂ්‍යයෙක්. ප‍්‍රසන්න ‘සකුරා’ ට යොමු කළේ කාල් ඩෙ‍්‍රයර් ගේ සිනමා භාවිතය අළලා සැකසුණු ලිපියකුයි. ඔහු පාසල නිමවී කෙලින්ම ‘ග්ලෝබ්’ මුද්‍රණාලයටයි. සුනිල් මිහිඳුකුලත්, කි‍්‍රස්ටි ෂෙල්ටන් ප‍්‍රනාන්දුත්, ප‍්‍රසන්නත් මාත් නිතර ‘ග්ලෝබ්’ හි රංචු ගැසී සිනමාව හා වෙනත් කලා මාධ්‍යයක් ගැන කළ සාකච්ඡා අතිශයින්ම අ
ර්ථවත්.ධර්මසේන පතිරාජ අධ්‍යක්ෂණය කළ ’බඹරු ඇවිත්’ ප‍්‍රදර්ශනයට එක් වුණේ මේ සමයේදීයි. ‘බඹරු ඇවිත්’ ලාංකික සිනමාවේ විශිෂ්ටතම චිත‍්‍රපටයක්. අප සමත් වුණා ‘බඹරු ඇවිත්’ ගැන විචාරාත්මක සම්මන්ත‍්‍රණයක් සංවිධානය කරන්නට. ඊට සුචරිත ගම්ලත්, සුනන්ද මහේන්ද්‍ර, එච්. ඒ. සෙනෙවිරත්න දේශකයන් වශයෙන් එක්වුණා.’සකුරා’ දෙවන අවදිය ද විවාදාත්මකයි. මා හැමවිටම උත්සාහ කළා නව මතවාද අවුළුවන සාරගර්භ ලිපි පළ කරන්නට. සුමිත‍්‍රා පීරිස් ගේ පළමුවැනි චිත‍්‍රපටය ‘ගැහැනු ළමයි’ මෙකල ප‍්‍රදර්ශය කෙරෙමින් තිබුණා. එහි තිර නාටකය රචනා කළේ කරුණසේන ජයලත්. ‘ගැහැනු ළමයි’ විචාරය කරමින් මා ජයලත් ගේ තිරනාටකය නිර්දය ලෙස විභාග කළා. ගාමිණී පොන්සේකා ගේ සිනමා භාවිතය ද අපේ නිර්දය විවේචනයට ලක්වූ බව කිව යුතුයි. ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ සිනමා භාවිතය ගැනත් අප විමසිලිමත් වුනා. ඔහුගේ චිත‍්‍රපටවල ආ විවිධ ඌණතා සම්බන්ධයෙන් අප ඔහුට ‘සකුරා’ හරහා විවෘත සංදේශයක් ද ඉදිරිපත් කළා.සඟා 06 කට පසුව ‘සකුරා’ දෙවන අවදියත් නිමාවුණා. අපට ව්‍යාපාරික පදනමක් තිබුණේ නැහැ. පාඨක ප‍්‍රතිචාර පමණක් සඟාව පවත්වාගෙන යන්නට ප‍්‍රමාණවත් නොවූ බව කිව යුතුයි.ඇත්තමා ‘ඇත්ත’
පුවත්පතට සම්බන්ධ වන්නේ වර්ෂ 1978 දී පමණ ප‍්‍රවෘත්ති වාර්තාකරුවෙකු වශයෙනුයි. සුනිල් සී. ද සිල්වා යි මාව ‘ඇත්ත’ට යොමු කළේ. එවක ඇත්ත කර්තෘ ධුරය හෙබවූයේ බී. ඒ. සිරිවර්ධනයි. ඒ වන විට ඔහු කීර්තිමත් පුවත්පත් කලාවේදියෙක්. ප‍්‍රවෘත්ති කර්තෘ ලෙස කටයුතු කළේ නිව්ටන් සෙනෙවිරත්නයි. විශේෂාංග කර්තෘ වූයේ සිරිලාල් කොඩිකාරයි. මරණ පරීක්ෂණ වාර්තායි බොහෝවිට මට ලියන්නට සිදුවුණේ. මේවායින් මා තෘප්තිමත් වුණේ නැහැ. සිනමාව නාට්‍ය බඳු කලාංග අරභයා මා තුළ වූ ගාය විශේෂාංග කර්තෘ සිරිලාල් කොඩිකාර දුටුවා. ඔහු ආරාධනා කළා මට සිනමා විචාර ලියන්නට. මා මුලින්ම ලියුවේ ‘හිඟන කොල්ලා’ චිත‍්‍රපටය ගැන විචාරයක්.1980 වර්ෂය ලාංකික සිනමාවට ඉතාමත් ම වැදගත්. විවාදාත්මක චිත‍්‍රපට ගණනාවක්ම 1980 වර්ෂය තුළදී ප‍්‍රදර්ශනයට එක්වුණා. ධර්මසේන පතිරාජගේ ‘පාර දිගේ’ පරාක‍්‍රම ද සිල්වාගේ ‘හෙවනැලි ඇද මිනිස්සු’, ධර්මසිරි බණ්ඩාරනායකගේ ‘හංස විලක්’, තිස්ස අබේසේකරගේ ‘කරුමක්කාරයෝ’, සුමිත‍්‍රා පීරිස් ගේ ‘ගඟ අද්දර’ එච්. ඩී. පෙ‍්‍ර්මරත්න ගේ ‘පරිත්‍යාගය’ ඉන් කැපී පෙනෙනවා. මේ චිත‍්‍රපට එකිනෙකට වෙනස්. ඒ ආකෘතිමය පක්ෂයෙන් පමණක් ම නොවෙයි. අන්තර්ගතයේ පාර්ශ්වයෙන්ද වි
ද්‍යමාන වූයේ නවමු බවක්.මේ චිත‍්‍රපට ගැන මා ‘ඇත්ත’ පුවත්පතට ලියූ විචාර බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානයට ලක්වුණා. සිනමා විචාරයේ දැවැන්තයන් ව සිටි සිරිල් බී. පෙරේරා, ලෙස්ලි බොතේජු, ගාමිණී හත්තොටුවේගම වැන්නන් මේ චිත‍්‍රපට සම්බන්ධයෙන් පළ කළේ සාපේක්ෂ නිහඬතාවක්. ඔවුන් 1960 දශකයේ සිනමා ප‍්‍රබෝධයේ කොටස්කරුවන් බව රහසක් නොවෙයි. ලියැවුණු ඇතැම් විචාර ද අදාල චිත‍්‍රපටවල අන්තර්ගත පාර්ශ්වයත් ආකෘතිමය විවිධත්වයත් නිසි ව විනිශ්චය නොකළ බවයි මට සිතුණේ. මේ පසුබිම මැදයි මගේ විචාර අවධානයට ලක්වූයේ. ඊට බලපෑ තවත් හේතුවක් තිබුණා. ඒ දේශපාලන දෘෂ්ටියකින් සිනමා විචාර ලියන්නට මා පෙළඹී සිටීමයි. මේ වන විට සිනමා සාහිත්‍ය තුළ ප‍්‍රකට වූයේ අවගමනයක්. මා උත්සුක වුණා සිනමා සාහිත්‍යයට යමක් එකතු කරන්නට. ඒ සඳහා මා තෝරා ගත්තේ 1980 වර්ෂය තුළදී මුල්වරට ප‍්‍රදර්ශන විවාදාත්මක චිත‍්‍රපට සම්බන්ධයෙන් මා ලියූ විචාර සමුච්චය යි.අකුරු අමුණා පිටු සකස් කිරීමේ කටයුත්ත ද සිදුවුණේ මා අතින්. ප‍්‍රවෘත්ති ලිවීම සඳහා ‘ඇත්ත’ ලබාදුන් ඩිමයි කඩදාසි මුද්‍රණ කටයුතු වෙනුවෙන් උපයෝගී කරගත්තා. මිතුරෙකුගේ මුද්‍රණාලයක සහය ද මට ලැබුණා. මිතුරන්ගේ ආධාර උපකාරත් ලැබුණු බව ක
ිව යුතුයි. ග‍්‍රන්ථය ’80 සිනමාව‘ ලෙස එළිදැක්වුණා.ලැබුණු ප‍්‍රතිචාර මා දිරිගන්වන සුළුයි. 1981 මාර්තු 11 දා ‘ඇත්ත’ ට ජේ. උයන්ගොඩ දැක්වූ අදහස් ඉතාම වැදගත්. ගුණසිරි සිල්වා කලා විචාරයට අලුතින් පිවිසෙන තරුණ පරපුරට අයත් වූවකු නිසාම තමාට පෙර පරම්පරාවල සිටින කලා විචාරකයන් සතු මානසික බන්ධන ඔහුට නැති බව ජේ. උයන්ගොඩ ඍජුවම ප‍්‍රකාශ කොට සිටියා.වාර්ෂිකව සිනමා ග‍්‍රන්ථ පළ කරන්නට මුලදී මා අදහස් කරගෙන සිටියේ නැහැ. එහෙත් විචාරක පාඨක ප‍්‍රතිචාර අඛණ්ඩව සිනමා ග‍්‍රන්ථ පළකිරීමේ කටයුත්තකට මා යොමු කළා. ඒ අනුව ඒ ඒ වර්ෂ තුළ ප‍්‍රදර්ශින සංවාදාත්මක ට්ත‍්‍රපට විවරණය කොට ලියූ විචාර ලිපි එක්කොට වර්ෂ 1991 දක්වාම මා සිනමා විචාර ග‍්‍රන්ථ ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවා.මේ ව්‍යායාමය නිසා ලාංකික සාහිත්‍යයට කිසියම් උත්තේජනයක් ලැබුණු බවයි මං අදහස් කරන්නේ. එය මීළඟ සිනමා විචාරක පරපුරට පූර්වාදර්ශයක් වූ බවද විශේෂයෙන් කිව යුතුයි.මගේම පිටස්තරයාදිගින් දිගටම සිනමාව හා බැඳුණ ග‍්‍රන්ථකරණයෙහි නිරතව සිටිය ද මා වඩාත්ම ඇළුම් කරන්නේ නිර්මාණකරණයටයි. වර්ෂ 1971 පමණ සිට මා වරින් වර කෙටිකතාව, නවකතාව, වේදිකා නාට්‍යය යන ක්ෂේත‍්‍ර තුළ කි‍්‍ර
යාත්මක වුනා. විටෙක බුද්ධිය ප‍්‍රමාණවත්ව නොමැතිවීම මා මුහුණ දෙන ගැටලුවක්. කෙසේ වෙතත් වසර තිහකට පමණ පෙරාතුව ලියූ නවකතාවක් යළිත් සකස් කොට කරන්නටයි මා උත්සාහ කරමින් සිටින්නේ. එය නම්කොට ඇත්තේ ‘මගේම පිටස්තරයා’ ලෙස පාදක වන්නේ 1970 දශකයේ පරාරෝපිත තාරුණ්‍යයයි. තරුණ වියේ පටන්ම ඡායාරූපකරණයටත්, චිත‍්‍ර ශිල්පයටත් මා තුළ දැඩි ඇල්මක් පවතිනවා. ඒවා මා තුළින් මතුවන්නටයි උත්සාහ කරමින් සිටින්නේ. මතු දවසක සෙසු සියලු කර්තව්‍යයන්ගෙන් බැහැර ව විචාරක හිස බිමින් තබා කැමරාවත්, පින්සලත් සමඟ ජීවත් වීම මගේ පරම අභිලාෂය යි. මෙම ලිපියදේශපාලනය පිළිබඳ  ලිපිමාලාවෙහි කොටසකිදේශපාලනයදේශපාලන මාතෘකා ලැයිස්තුවරට අනුව දේශපාලනයඋපබෙදුම අනුව දේශපාලනයආර්ථික ක්‍රමය අනුව දේශපාලනයඉතිහාසය අනුව දේශපාලනයලෝක ඉතිහාසය අනුව දේශපාලනයදර්ශන විද්‍යාව අනුව දේශපාලනයදේශපාලන විද්‍යාවදේශපාලන ක්‍රම කොමියුනිස්ට් වාදයනගර-රාජ්‍යයඒකාධිපතිවාදයඒකාධිපතීයවැඩවසම් ක්‍රමයරාජාණ්ඩුවපාර්ලිමේන්තුජනාධිපතිඅර්ධ-ජනාධිපතිඅන්තර්-ජාතීය සබඳතා (න්‍යාය) දේශපාලන විද්‍යාඥයන්සංසන්දනාත්මක දේශපාලනයරාජ්‍ය පරිපාලනය නිලධාරිවාදයමහමඟ-තලයේ නිලධාරිවාදයආව
ස්ථික වාදයමහජන ප්‍රතිපත්තියබල බෙදීම ව්‍යවස්ථාදායකයවිධායකයඅධිකරණයස්වෛරීත්වයදේශපාලන චර්යා පිළිබඳ න්‍යායයන්උප ලිපිමාලාවඡන්ද මැතිවරණ ක්‍රම ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමසන්ධීය වාදයආණ්ඩු වර්ගමතවාදයදේශපාලන ව්‍යාපාරයක යෙදීමදේශපාලන පක්ෂදේශපාලනය ද්වාරයvteදේශපාලන සිදුවීම්, අදහස, ව්‍යාපාර හා නායකයන් පිළිබඳ විස්තර කිරීම හා විශ්ලේෂණය කිරීම දේශපාලන ඉතිහාසයට ඇතුළත් වේ. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ජාතික රාජ්‍ය සංකල්පය වටා ව්‍යුහගත වී පවති. ඉතිහාසය පිළිබඳ අනෙකුත් ක්ෂේත‍්‍රයන් වන සමාජීය ඉතිහාසය, ආර්ථික ඉතිහාසය හා යුද ඉතිහාසය යන විෂයයන්ගෙන් මෙය වෙනස් වන නමුත්, ඒවා අතර සම සම්බන්ධතාවයක් ද පවතී.සාමාන්‍යයෙන්, දේශපාලන ඉතිහාසය තුළ අධ්‍යයනය කරන්නේ ජාතික රාජ්‍ය හා විධිමත් දේශපාලන ක‍්‍රියාවලීන්ට අදාළ සිදුවීම් ය. හෙගල්ට අනුව, දේශපාලන ඉතිහාසය යනු, ‘භෞතික අවශ්‍යතාවයන්ට එහා ගිය සදාචාරාත්මක හා ආත්මීය බලවේග සහිත රාජ්‍යයක් පිළිබඳ ව වන සංකල්පයකි. ඉතිහාසය වෙනස් කිරීමේ ප‍්‍රධාන නියෝජිතයා රාජ්‍යය වේ.’ මෙය සමාජීය ඉතිහාසය (සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ක‍්‍රියාකාරකම් සහ ජීවන විලාසයන් පිළිබඳ ව මූලිකවම අධ්‍යයනය කරන) හෝ ජනතා ඉතිහාසය (සාමාන්‍
ය ජනතාවගේ දැක්ම තුළින් ඓතිහාසික ක‍්‍රියාකාරකම් අධ්‍යයනය කර) සමග සැසඳෙයි.නිපැයුම් කර්මාන්තයේදී සම්පුර්ණ තත්ත්ව කළමනකාරයේ යෙදිම (TQM)නිපැයුම් ආයතනයක තත්ත්ව පාලන සදහා ගණිතමය මුලධර්මයක් වන සංඛ්‍යාන ක්‍රම භාවිතය මුලිකවම සිදුවේ. මෙහිදි අහඹු නියැදියක් මත අවශ්‍ය පරීක්ෂණ සිදුකර එම දත්ත විශ්ලේෂණය සිදු කරයි. මෙහිදී පාරිභෝගිකයාට එම භාණ්ඩ වැදගත්වන අයුරැ සිත්හි තබගෙන තත්ත්ව සුරැකුම් පරීෂණ නිර්මාණය කරයි. එම තත්ත්ව සුරැකුම් පරික්ෂණ වලින් ලබාගන්නා ප්‍රථිපල දෝෂ සහිත නිපැයුම් හෝ දෝෂ සිදුවිය හැකි නිපැයුම් ලෙස රව්ගකිරණය කොට එම දත්ත සංඛ්‍යාන මුලධර්ම යටතේ 'විසිරීම' (Statistical distribution ) යන ක්‍රමය මගින් විශ්ලේෂණය කරයි.ඒ  අනුව "error band" වැරදි/ දෝෂ සහිත භාණ්ඩ වලගට ලැබිය හැකි තත්ත්ව පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල අර්ථ දක්වයි. එබදු ප්‍රතිළග ලබා දෙන නිෂ්පාදනය නැවත එසේ නොවීමට කටයුතු කිරීමද සිදු කරයි. තවදුරටත් දෝෂ අවම කිරීමට  "failure band" ලෙස ගුණාත්මක බව නොමැති නිසා ප්‍රතික්ෂේප කීරිමට සිදුවන භාණ්ඩ ලබා දිය හැකි පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල වර්ගිකරණය කෙරේ.	මෙලෙස දත්ත මත පදනම් වී ක්‍රියාවලි වල සිදුවන දෝෂ/ වැරදි/ අඩුපාඩු මග හර
වා ගැනීමට කටයුතු කරයි. මෙහිදී එලෙස ප්‍රතික්ෂේප වීමට හෝ තත්ත්ව පරික්ෂණ අසමත් වීමට හේතු කවරේදැයි සොයා බලා ඒවා ලේඛන ගත කොට තවදුරටත් එසේ නොවීමට ක්‍රියාවලි නැවත නිර්මාණය කිරීම, වැඩිදියුණු කිරීම සිදු කරයි.මේ පිළිබද කටයුතු කරන පිරිස් වලට නිෂ්පාදන/ නිමැවුම් දෝෂ/ ගැටළු සොයාගැනීමට පිරීෂණ සැලසුම් කිරීමට කලක් ගත විය. ප්‍රසිද්ධව බහුලව භාවිතා වන පරික්ෂණ ලෙස "Life Test" හැදින්විය හැක. මෙහිදී අහඹු ලෙස තෝරාගත් භාණ්ඩක් එය සමහාන්‍ය පරිදි බාවිතා කරන ආකාරයට ක්‍රියාකරවා එම භාණ්ඩ ක්‍රියා විරහිත වන අවස්ථාව හදුනා ගනී. " Shake and bake"  තවත් එබදු ජනප්‍රිය පරික්ෂනයකි මෙහිදි භාණ්ඩ උදුනක්(oven)  තුළ කෘත්‍රිම කම්පනයට (vibrator එකක් මගින්) ලක් කිරීම සිදු කරයි. මෙහිදි සිදුවන දෝෂ/ බිදවැටිම් ඉංජිනේරැ අයතනයකට යොමු කොට වැඩි දියුණු කිරීම සිදු වේ.ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿6.92500°N 79.86917°E﻿ / 6.92500; 79.86917ධර්මාශෝක විද්‍යාලයආදර්ශ පාඨයවිද්‍යා දදාති විනයං(සංස්කෘත ශ්ලෝකයක[1] පාඨයකි..අර්ථය: "ඉගෙනීමෙන් හික්මීම ලැබේ")පිහිටුවන ලද්දේ1913වර්ගයජාතික පාසලකිආගමික අනුබද්ධ කිරීමබෞද්ධවිද්‍යාලයාධිපතිසනූූජා ජයවික්‍ර
ම මහත්මියපිහිටීමඅම්බලන්ගොඩ, ශ්‍රී ලංකාව වර්ණනිල් සහ රීදිමය අලු        වෙබ් පිටුවhttp://www.dharmasoka.sch.lkධර්මාශෝක විද්‍යාලයීය බුදුමැදුරධර්මාශෝක විද්‍යාලය, ශ්‍රී ලංකාවේ අම්බලන්ගොඩ නගරයේ පිහිටා ඇති කීර්තිමත් මිශ්‍ර පාසලකි. වර්ෂ 1913 දී ආරම්භ කරන ලද මෙම පාසල සියවසකට ආසන්න කාලයක් මුළුල්ලේ විවිධ ‍ක්ෂේත්‍රයන්හි විශිෂ්ටතමයින් බිහි කරමින් දකුණු ලක අධ්‍යාපන අඹරෙහි පහන් තරුව ලෙස බැබලෙයි. සිංහල, බෞද්ධ රජයේ විද්‍යාලයක් වන මෙහි ප්‍රාථමික හා ජ්‍යේෂ්ඨ වශයෙන් වෙන් වෙන් ව ආසන්නයේ පවතින අංශ ද්විත්වයක් වේ. මෙහි වර්තමානයේ සිසු සිසුවියන් 6000 ක් පමණ අධ්‍යාපනය ලබන අතර ගුරු මණ්ඩලය හා කාර්ය මණ්ඩලය 250 කින් පමණ සමන්විත වේ.1913 ට පෙර20 වන සියවස ආරම්භයේ දී අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශයේ පැවතියේ වෙස්ලියන් මිෂනාරී සමාගමේ අයිතිය යටතේ රන්දොඹේ පැරණි වෙස්ලියන් මීසමට අයත් ක‍තෝලික පල්ලිය ආශ්‍රිත ව පවත්වා ගෙන ‍ගිය පාසලකි. ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා යන විරුධාවලිය ලත් සී. ඩබ්. ඩබ්. කන්නන්ගර මහතා මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ඇත්තේ එම පාසලෙන් ය. එම පාසල හරහා බෞද්ධාගමිකයින් අන්‍යාගමීකරණය වන බව වටහා ගැනීම නිසා ප්‍රදේ
ශයේ ප්‍රභූ පිරිසක් එක්ව 1887 ජනවාරි මස 19 දින පිහිටුවා ගත් සුගත ශාසනෝදය සමාගම මගින්, විද්‍යාලංකාර බෞද්ධ පිරිමි පාසල නමින් සිංහල පාසලක් ද,  1894 දී Buddhist English School නමින් ඉංග්‍රීසි පාසලක් ද ආරම්භ කර ඇත. එස්. තෝමස් ද සිල්වා මැතිතුමාවෙස්ලියන් මීසමට අයත් ඉංග්‍රීසි පාසලෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලබා පසු ව ගාල්ල රිච්මන්ඩ් හා කොළඹ වෙස්ලි විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හැදෑරූ සන්තියාගු තෝමස් ද සිල්වා මහතා වෘත්තියෙන් භාෂා පරිවර්තකයෙකි. ඔහු විවාහ වී සිටියේ කොළඹ විශාඛා විද්‍යාලයේ නිර්මාතෘවරයා වූ පානදුර ජේරමියෙස් ඩයස් මැතිඳුන්ගේ දියණියක සමග ය. එබැවින් ඔහුගේ ද සිත පාසල් අධ්‍යාපනය නගා සිටුවීම කෙරෙහි නැඹුරු වන්නට ඇත. ධර්මාශෝක විද්‍යාලයේ ආදි කර්තෘවරයා වන ඔහු පාසලේ උන්නතිය වෙනුවෙන් සිය පෞද්ගලික ධනය වැය කළ අතර පසු කාලයේ දී ඒ වෙනුවෙන් තම රබර් වතු විකුණූ බව ත්, හිතවතුන්ගෙන් මුදල් ණයට ගත් බව ත් සඳහන් වේ. හෙතෙම 1910 පමණ කාලයේ දී රජයේ සේවයෙන් විශ්‍රාම ගෙන අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශයේ පදිංචියට පැමි‍ණීම ත් සමග ධර්මාශෝක විද්‍යාලය ආරම්භ වීමේ මූලික පසුබිම සකස් විය. ආරම්භය1913 වර්ෂයේ දී අම්බලන්ගොඩ දුම්රි
යපල අසල නිවසක සිසුන් 15 දෙනෙකුගෙන් නව ඉංග්‍රීසි පාසලක් ඇරඹීමට තෝමස් ද සිල්වා මහතා කටයුතු කළේ ය. සසුන්ගත ව සිටි එතුමාගේ සොහොයුරෙකු වූ විලේගොඩ ධීරක්ඛන්ධ හිමියන් විසින් එම පාසල ධර්මාශෝක විද්‍යාලය නමින් නම් කරන ලද බව සඳහන් වේ. ප්‍රදේශයේ ධනවතකු මෙන් ම ජනප්‍රිය ප්‍රභූවරයකු ද වූ නිසා ‍තෝමස් ද සිල්වා මහතාගේ පාසල ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වී ඇත. ආරම්භයේ දී පිරිමි පාසලක් වූ මෙය සිංහල මාධ්‍යයෙන් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය හදාරා එන සිසුන් සඳහා වූවකි. සිසුන්ගෙන් පාසලට මුදල් අය කර ඇති බව සඳහන් වේ. බුඩිස්ට් ඉංග්ලිෂ් ස්කූල් හා තරගකාරී ව පවත්වා ගෙන යන ලද ධර්මාශෝක විද්‍යාලයට වෙනත් පාසල්වල ඉගෙනුම ලැබූ සිසුහු ද එක් වන්නට වූහ. ඉන් අනතුරු ව, එකල ලියනගේ වලව්වට අයත් ව තිබූ සොහොන් භූමියක් ව පැවති, නව ගාලු පාර සහ විද්‍යාල මාවත අසල වර්තමානයේ පාසල පිහිටා ඇති භූමියට ධර්මාශෝක විද්‍යාලය ගෙන එන ලදී. මෙම නව පාසල රජයේ ලියාපදිංචි කර ගැනීමට නොහැකි වීම ත්, ප්‍රදේශයේ තරගකාරී ව පාසල් දෙකක් පවත්වාගෙන යාමෙන් කිසිවකුට අර්ථයක් සිදු නොවන බවට පාසල් පරීක්ෂකවරයෙකු උපදෙසක් ලබා දීමත්, නව භූමිභාගයට ගෙන ආ ධර්මාශෝක විද්‍යාලයට පාසල් දෙක අතර තරගයෙන් ව