LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
්ත්‍රත්තුව සදහා මිල ගණන් ඉදිරිපත් කිරිමට ආරාධනා කරනු ලැබේ.සාමානයෙන් අඩුම ලන්සුව ඉදිරිපත් කරන අය වෙත කොන්ත්‍රත්තුව ප්‍රධානය කෙරේ.මෙම ක්‍රමයේ ඇති විශේෂ ලක්ශණ:· ප්‍රමාණයක්(Quantities) හා මිල ගණන් (Rate) යන දෙකම කොන්ත්‍රත්තුවේ කොටසක් වේ.· කොන්ත්‍රත්තුව අත්සන් කෙරෙන්නේ සැලසුම සම්පුර්ණයෙන් පිලියෙල කිරිමෙන් අනතුරුවයි.මෙම කොන්ත්‍රත්, කුට්ටි මුදල් කොන්ත්‍රත් (Lump sum contract)ලෙස හැදින්වේ.වාසි· පාර්ශව දෙකටම සිය වගකිම් පිලිබදව පැහැදිලි අවබෝධයක් ඇත.· සැලසුමේ සිදුවන විචලනයන්(Variations) තක්සේරු කිරිම සදහා ඒකක මුදල (Rate)හොද මුලයකි.· ලංසු මුදල විස්තරාත්මක බෙදුමකින්ද (Breakdown) සමන්විත වේ.අවාසි· ව්‍යාපෘතිය සැලසුම් කිරිමට හා ප්‍රමාණ පත්‍ර පිලියෙල කිරිමට වැඩි කාලයක් අවශ්‍යවේFrom: Birchall,S. & Ramus,J.,1996.Contract Practice for Surveyors.3rd ed.Great Britain:Laxton’sප්‍රමාණ සමික්ෂණ විද්‍යාව වෙනුවෙන් වෙන්වුනු බ්ලොග් අඩවිය. - www.qsonline.infoදල ප්‍රමාණ පත්‍රය (Based on bills of approximate quantities)හැදින්විමමෙම ක්‍රමය පෙර ක්‍රමය මෙන්ම වන අ
තර, වෙනසකට ඇත්තේ මෙහිදි ප්‍රමාණ පත්‍රයේ අඩංගු කරන ප්‍රමාණයන් දල අගයන්(Approximate) විම හා පසුව වෙනස් කිරිමට හැකි විමයි(Subject to later adjustment).මෙහි ඇති අනිවාර්ය ලක්ෂණයන් නම්,1) ඒකක මිල ගණන් කොන්ත්‍රත්තුවේ කොටසක් විම2) කොන්ත්‍රත්තුව අත්සන් කිරිම හා වැඩ ආරම්භය සැලසුම නිම විමට පෙර කල හැකි විමයි.සමහර අවස්ථාවලදි වෙනත් ඒහා සමාන(ප්‍රමාණයෙන් හා වර්ගයෙන් ) ව්‍යාපෘතියක ප්‍රමාණයන්ද භාවිතා කරනු ලබයි.වාසි:ඉදිකිරිම කටයුතු ඉක්මනින් ආරම්භ කල හැකිය.Bill of firm quantities ක්‍රමයේදිට වඩා ප්‍රමාණ පත්‍රය පිලියෙල කිරිමට වැයවන මුදල අඩුවේඅවාසි:ප්‍රමාණ පත්‍රය, ටෙන්ඩර් අවස්ථාවේදි නිවැරදි සම්පුර්ණ කොන්ත්‍රත් මුදල පිලිබිබු නොකරන බැවින්, සේවායෝජකයා හා කොන්ත්‍රත්කරු යන දෙපාර්ශවයටම තමන්ගේ වගකිම් (Commitment) පිලිබදව පැහැදිලි අවබෝධයක් නැත.පසුවට, නිමකරන ලද ඉදිකිරිම් වැඩ සම්පුර්ණයෙන්ම මැනිය යුතුවේ. මෙය මුලදිම නිත්‍ය ප්‍රමාණ පත්‍රයක් (Firm bills of quantities) පිලියෙල කිරිමට වඩා මිල අධික කටයුත්තකිපුර්ව කොන්ත්‍රත් (Pre contract)අවධියේදි වාස්තුවිද්‍යාඥයා ගත යුතු, සැලසුමට ආදාල තිරණ ගැ
නිම කෙරෙහි ඔහුට එතරම් පිඩනයක් එල්ල නොවේ.From: Birchall,S. & Ramus,J.,1996.Contract Practice for Surveyors.3rd ed.Great Britain:Laxton’sප්‍රමාණ සමික්ෂණ විද්‍යාව වෙනුවෙන් වෙන්වුනු බ්ලොග් අඩවිය. - ප්‍රමාණ සමික්ෂකඩ්‍රෝවින් හා පිරිවිතර මත පදනම් ක්‍රමය(Based on drawings and specificationහැදින්විමමෙම ක්‍රමය නිත්‍ය ප්‍රමාණ පත්‍ර ක්‍රමයට(Fixed bills of quantities) බොහෝ සෙයින් සමානය,එහෙත් ප්‍රධානතම වෙනස්කම වනුයේ ටෙන්ඩර්කරුවන් සදහා ප්‍රමාණ පත්‍රයක් ලබා නොදිමයි. මෙහිදි ටෙන්ඩර්කරුවන් ප්‍රමාණයන්(Quantities), ලබාදුන් ඩ්‍රෝවින්(Drawing) මගින් ගණනය කල යුතුය.සාමානයෙන් මෙම ක්‍රමය භාවිතා කරනු ලබන්නේ කුඩාප්‍රමාණයේ ඉදිකිරිම සදහා හා උප කොන්ත්‍රත් සදහායි.(Sub-contract)මේ ක්‍රමයේ ඇති විශේෂ ලක්ෂණයන් වන්නේ1) ටෙන්ඩර් ලියකියවිලි නිකුත් කරනු ලබන්නේ නිසි ලෙස සම්පුර්ණ කරන ලද ඩ්‍රෝවින් හා පිරිවිතර සමග විම.2) සැලැසුමේ නිමාව සමගම ඉක්මනින් කොන්ත්‍රත්තුව වෙත එලබිය හැක.වාසි:1) ප්‍රමාණ පත්‍රයන් පිලියෙල කිරිමට කාලයක් වැය නොවන නිසා ටෙන්ඩර් ලියකියවිලි පිලියෙල කිරිමට ගතවන කාලය අඩුය.2
) පාර්ශව දෙකටම කොන්ත්‍රතුව අත්සන් කරන අවස්ථාවේදි තම තමන්ගේ වගකිම් පිලිබදව මනා අවබෝධයක් ඇත.අවාසි:1) ටෙන්ඩර් මුදල සදහා විස්තරාත්මක බෙදුමක් නොමැත.(එහෙත් ටෙන්ඩර් ලියකියවිලි භාරදිමේදිම හෝ ඉන් පසුව මෙම ටෙන්ඩර් මුදල සදහා විස්තරාත්මක බෙදුමක් ලබා දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටිය හැක)2) ඉහත හේතුව නිසා විචලනයන්(Variations) ඇගයිම(Valuation) අපහසුයFrom: Birchall,S. & Ramus,J.,1996.Contract Practice for Surveyors.3rd ed.Great Britain:Laxton’sප්‍රමාණ සමික්ෂණ විද්‍යාව වෙනුවෙන් වෙන්වුනු බ්ලොග් අඩවිය. - www.qsonline.infoමිල ගණන් ලැයිස්තුවක් පදනම් කරගත් ක්‍රමය(Based on a schedule of rates)මෙම කලින් විස්තරකල B, දල ප්‍රමාණ පත්‍ර (Bills of approximate quantities ) ක්‍රමයට සමාන ක්‍රමයකි. මිල ගණන් ලැයිස්තුවක් (Schedules of rates) පදනම් කරගෙන පහත ක්‍රම යටතේ ටෙන්ඩර් කටයුතු සිදු කරනු ලබයි.මෙහි ඇති වාසියක් නම් සැලසුමේ මුලික අවධියේදිම කොන්ත්‍රත්තුවට එලබිමට හා ඉදිකිරිම් කටයුතු ආරම්භ කිරිමට හැකිවිමයි.i) සම්මත ලැයිස්තුව (Standard Schedule)හැදින්විමඉදිකිරිම් ව්‍යාපෘතිය තුලදි යෙ
දිය හැකි අයිතමයන් (Items)හදුනාගෙන ඒවා සුදුසු ක්ෂේත්‍රයන්(Trades) යටතේ,අදාල ඒකක ම්ල ගණන්ද (Unit rates) සමගින් ලැයිස්තුගත කරනු ලැබේ. මේ සදහා යොදාගත හැකි එක් ලැයිස්තුවක් වනුයේ ගොඩනැගිලි දෙපාර්තුමේන්තුව මගින් පිලියෙල කරන මිල ගණන් ලැයිස්තුවයි. ටෙන්ඩර්කරුවන් එම ලැයිස්තුගත කල මිලගණන් සදහා ප්‍රතිශතයක් වශයෙන් අඩු හෝ වැඩි ලෙසින් මිලගණන් ඉදිරිපත් කරයි.මෙහිදි අදාල ලැයිස්තුව පිලියෙල කරන දිනයේ පටන් අදාල ව්‍යාපෘතියට මිල ගණන් ඉදිරිපත් කරන දිනය දක්වා ලැයිස්තුවේ ඇති අයිතමයන්ගේ මිල ගණන් වෙනස් විමි සැලකිල්ලට ගත යුතුය.වාසි:ටෙන්ඩර්කරුවන් නිතරම වාගේ මෙම ලැයිස්තුව පරිහරනය කරන නිසා එහි අයිතම විස්තරයන් හා මිල ගණන් පිලිබදව හොද අවබෝධයක් ඇතිවේ. එම නිසා මිල ගණන් ප්‍රතිශතයක් ලෙස වෙනස්කිරිම පහසුවේ.අවාසි:පාර්ශව දෙකටම තමන්ගේ වගකිම් පිලිබදව නිවැරදි අදහසක් නැත.විචලනයන් (Variables) රාශියක් පිලිබදව අවධානය දැක්විය යුතු නිසා වඩා හොද අර්පනය(Offer) තොරාගැනිම අපහසුය.ii) තත් කාර්ය ලැයිස්තුව ("Ad hoc" schedule)හැදින්විමව්‍යාපෘතියට අදාල අයිතමයන්(Items) පමණක් ඇතුලත් වනසේ එම ව්‍ය
ාපෘතිය සදහාම විශේෂයෙන්ම පිලියෙල කරන ලැයිස්තුව මේ නමින් හැදින්වේ.මෙම ලැයිස්තුව ප්‍රමාණ සමික්ෂකවරයා විසින්, එහි එක් අයිතමයන්ට අදාලව මිල ගණන් (Rates) ,මිල ගණන් තිරුව(Rates column) තුල සදහන් කර හෝ නොකර පිලියෙල කිරිම සිදු කරයි.මිල ගණන් සදහන් කලහොත් ටෙන්ඩර්කරුවා සම්මත ලැයිස්තු ක්‍රමයේදි මෙන්, මිල ගණන් ඉදිරියෙන් ප්‍රතිශතයක් වශයෙන් අඩු හෝ වැඩි ලෙසින් මිලගණන් ඉදිරිපත් කරයි.මිල ගණන් සදහන් නොකලහොත් ටෙන්ඩර්කරුවා අදාල අයිතමය ඉදිරියෙන්, මිල ගණන් තිරුව තුල තමන්ගේ මිල ගණන් සදහන් කරයි.වාසි1) ටෙන්ඩර්කරුවන්ට මිල ගණන්/ප්‍රතිශතයන් ඉදිරිපත් කල යුත්තේ සිමිත අයිතමයන් ගණනකට පමණක් නිසා එය වඩාත් සාර්ථකව සිදු කල හැකිය.2) ලැයිස්තුවේ ඇති අයිතමයන්ගෙන් ගෙන් ව්‍යාපෘතිය සදහා, තමන්ගේ දායකත්වය පිලිබදව පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය.අවාසි1) මෙම ක්‍රමයේදි ප්‍රමාණයන් නොමැති නිසා ටෙන්ඩර් ඇගයිම අපහසුය.iii) වෙනත් ව්‍යාපෘතියක ප්‍රමාණ පත්‍රයක් යොදාගැනිම ( Bills of quantities from previous contract)හැදින්විමයෝජිත ව්‍යාපෘතියට ඉදිකිරිම් ස්වරුපය අතින් සමාන වෙනත් ව්‍යාපෘතියක ප්‍ර
මාණ පත්‍රයක් මෙහිදි යොදා ගනි.  තත් කාර්ය ලැයිස්තුවක් ("Ad hoc" schedule)වුවද මේ සදහා යොදා ගත හැකිය. සිරියල් ටෙන්ඩර් (Serial tendering) ක්‍රමයේදි සාමාන්‍යයෙන් යොදා ගන්නේ මෙම ක්‍රමයයි.වාසි:1) ටෙන්ඩර් ලියකියවිලි පිලියෙල කිරිමට ගතවන කාලය අවමවේ.2) ටෙන්ඩර්කරුවන්ට මිල ගණන්/ප්‍රතිශතයන් ඉදිරිපත් කල යුත්තේ සිමිත අයිතමයන් ගණනකට පමණක් නිසා එය වඩාත් සාර්ථකව සිදු කල හැකිය.අවාසි:1) පාර්ශව දෙකටම තමන්ගේ වගකිම් පිලිබදව නිවැරදි අදහසක් නැත.2) දල ප්‍රමාණයන් භාවිතා කරන නිසා සැබැ මුදල හා තොරාගත් ටෙන්ඩර්කරු ඉදිරිපත් කල මුදල අතර සැලකිය යුතු වෙනසක් තිබිය හැක.From: Birchall,S. & Ramus,J.,1996.Contract Practice for Surveyors.3rd ed.Great Britain:Laxton’sප්‍රමාණ සමික්ෂණ විද්‍යාව වෙනුවෙන් වෙන්වුනු බ්ලොග් අඩවිය. - www.qsonline.infoBased on cost reimbursementsහැදින්විමකොන්ත්‍රත්කරුට ඔහුගේ ප්‍රථමික පිරිවැය සහ කලමණාකරන ගාස්තුව(Management fee) ප්‍රතිපුර්ණය(Reimbursement) කිරිම මගින් ගෙවිම කරන මෙම ක්‍රමය ප්‍රථමික පිරිවැය ක්‍රමය(Prime cost) හා පිරිවැය ධන(Cost plus) ක
්‍රමය  ලෙසද හැදින්වේ.ප්‍රථමික පිරිවැය යනු ව්‍යාපෘතිය ගිවිසගත් ආකාරයට නිම කිරිම සදහා අවශ්‍ය වන ශ්‍රමය, අමුද්‍රව්‍ය, යන්ත්‍ර සුත්‍ර ඇතුලු සියලුම ද්‍රව්‍ය  සදහා කොන්ත්‍රත්කරුට වැයවන මුදලයි.මෙම ක්‍රමවල ඇති ප්‍රධානම දුර්වලතාවය නම් වැයවන මුදල පිලිබදව පැහැදිලි අදහසක් නොමැතිවිමයි. අන්ක්‍රම හා සසදන විට මෙය නොපිරිමහනසුලුය(Uneconomical), එහෙයින් අනෙකුත් කිසිම ක්‍රමයක් සුදුසු නොවන අවස්ථාවන්හිදි පමණක් මෙය  භාවිතා කරයි. මෙය අකාර්යක්ශම(Inefficient) හා සම්පත් නාස්තිය(Wastage) සිදුවන ක්‍රමයක් විම  එයට හේතුවයි.  මෙම ක්‍රමයේදි ශ්‍රමය හා යන්ත්‍ර සුත්‍ර භාවිතාකරන මට්ටම පිලිබදව පාලනය කිරිමට වාස්තුවිද්‍යාඥවරයා වෙත යම් බලයක් පැවරිය යුතුය.එමගින් සම්පත් නාස්තිය අවම කරගත හැකිය.ව්‍යාපෘතියේ සැලසුම නිමකිරිමට පෙර ඉදිකිරිම්  ආරම්භකල හැකිනිසා කාලය,මුදලට වඩා වැදගත් අවස්ථාවන්හිදි භාවිතා කල හැකිය.එමෙන්ම, දිගුකාලිනව සලකා බලන කල  වෙනත් ක්‍රමයක් භාවිතාකර අඩුඉදිකිරිම් වියදමකින් ව්‍යාපෘතිය නිම කිරිමට වඩා මෙම ක්‍රමය භාවිතා කර ඉක්මනින් ඉදිකිරිම් ආරම්භකිරිම හා නිමකිරිම මුල්‍යමය අතින් වාසිදායක විය හැකිය.එහෙත් ප්‍රථමික පිරිවැ
ය ගණනය කිරිමේදි හා ඒවායේ හරිවැරදි බැලිමේදි බඩුලේඛණ, කාල සටහන් උප කොන්ත්‍රත්කරුවන්ගේ ගිණුම් වැනි දැ විශාල ප්‍රමාණයක් පරික්ශා කිරිමට සිදුවිම කල්ගතවන මෙන්ම නිරස ක්‍රියාවලියකි. එම නිසා මෙම ක්‍රමය අනුගමනය කරන්නේ නම් ප්‍රථමික පිරිවැය සටහන් කිරිමේ හා ඒවා ගණනය කිරිමේ, තහවුරු කිරිමේ හොද ක්‍රමවේදයක් කොන්ත්‍රත්කරු හා ප්‍රමාණ සමික්ෂකවරයාගේ එකගත්වයෙන් යුතුව පිලියෙල කරගත යුතුය.එමෙන්ම ප්‍රථමික පිරිවැයට අදාලවන දේවල් හා කොන්ත්‍රත්කරුගේ ගාස්තුවට(Contractor's fee) අදාල වන දේවල් පැහැදිලිව අර්ථකතනය කල යුතුය.වාසි:1) ටෙන්ඩර් ලියකියවිලි පිලියෙල කිරිමට හා ටෙන්ඩරය ලබාදිමට අවශ්‍ය කාලය අඩුය, එම නිසා ඉදිකිරිම් කටයුතු ඉක්මනින් ආරම්භ කල හැකිවේ.2) සම්පුර්ණ සැලසුම නිම කිරිමට පෙර ඉදිකිරිම් වැඩ ආරම්භ කල හැකිවේ.අවාසි:1) දෙපාර්ශවයටම තමන්ගේ වගකිම් පිලිබදව ඇති අවබෝධය අවමය. 2) වෙනත් ක්‍රමයක් භාවිතාකරනවාට වඩා වැඩි මුදලක් වැය විය හැකිය.3) ප්‍රථමික පිරිවැය ගණනය කිරිමේදි හා ඒවායේ හරිවැරදි බැලිමේදි බඩුලේඛණ, කාල සටහන් උප කොන්ත්‍රත්කරුවන්ගේ ගිණුම් වැනි දැ විශාල ප්‍රමාණයක් පරික්ශා කිරිමට සිදුවිම කල්ගතවන
මෙන්ම නිරස ක්‍රියාවලියකිමෙම ක්‍රමය යටතේ එන ක්‍රම තුනකි.1) ප්‍රථමික පිරිවැය  සමග ප්‍රතිශත ගාස්තු ක්‍රමය(Prime cost plus percentage fee)2) ප්‍රථමික පිරිවැය  සමග ස්ථාවර ගාස්තු ක්‍රමය(Prime cost plus fixed fee) 3) ඉලක්කගත ප්‍රථමික පිරිවැය  ක්‍රමය (Target prime cost)ඉහත දෙවන හා තෙවන ක්‍රමයන් පලමු ක්‍රමය හා සන්සන්ධනය කරන විට පිරිමහනසුලු ක්‍රමයන්ය.i ප්‍රථමික පිරිවැය සමග ප්‍රතිශත ගාස්තු ක්‍රමය(Cost plus percentage fee)ඉදිකිරිම් සදහා කම්කරු, අමුද්‍රව්‍ය හා යන්ත්‍ර සුත්‍ර වෙනුවෙන් වැයවන ප්‍රථමික පිරිවැයෙන්(Prime cost), කලින් එකගවු ප්‍රතිශතයක් කොන්ත්‍රත්කරුගේ ගාස්තුව ලෙස ගෙවනු ලැබේ. මෙම ක්‍රමයේ ඇති ප්‍රධානම අවාසිය නම් කොන්ත්‍රත්කරුගේ අකාර්යක්ශම (Inefficient) ඉදිකිරිම් කටයුතු නිසා සම්පත් නාස්තිය (Waste resources) වැඩිවි ඔහුට වැඩි මුදලක් ගෙවිමට සිදුවිමයි. එහෙත් අවශ්‍ය නම් එම ප්‍රතිශතය ප්‍රථමික පිරිවැය සමග ප්‍රතිලෝමව විචලනය වන ලෙස එකග විය හැකිය.මෙය පැහැදිලි කිරිම සදහා සරල උදාහරණයක් ගනිමු.සම්පුර්ණ ප්‍රථමික පිරිවැය(රුපියල්) = 10,000,000.00එකතුකලා:පොදු කාර්යය පිරිවැය (Overhead
s) 15% = 1,500,000.00ලාභය 5% = 500,000.00   2,000,000.00ගෙවිය යුතු මුලු මුදල     12,000,000.00ඉහත උදාහරණයේදි පිරිමහනසුලු(Economical) ආකාරයට කොන්ත්‍රත්තුව සකස් නොකල නිසා හා අකාර්යක්ශම(Inefficient) ලෙස සම්පත් භාවිතය නිසා සිදුවු නාස්තිය හේතුවෙන් සම්පුර්ණ ප්‍රථමික පිරිවැය රු. 12,000,000.00 ක් වුයේනම්,සම්පුර්ණ ප්‍රථමික පිරිවැය(රුපියල්) = 12,000,000.00එකතුකලා:පොදු කාර්යය පිරිවැය (Overheads) 15% = 1,800,000.00ලාභය 5% = 600,000.00   2,400,000.00ගෙවිය යුතු මුලු මුදල   =  14,400,000.00කොන්ත්‍රත්කරුගේ පොදු කාර්යය පිරිවැය (Overheads) කලින් අගයම, එනම් රු1,500,000.00 වුවා නම් දෙවන අවස්ථාවේ කොන්ත්‍රකරුගේ සැබැ ලාභය රු. 900,000.00කි.ඒ අනුව පැහැදිලි වන්නේ කොන්ත්‍රකරු අකාර්යක්ශම (Inefficient) ක්‍රියාපිලිවෙත සේවායෝජකයාට ප්‍රභල ලෙස අවාසි සහගත බවයි.ii පොදු කාර්යය පිරිවැය සහ ස්ථාවර ගාස්තුවක් මත පදනම්වු ක්‍රමය(Cost plus fixed fee)මෙම ක්‍රමයේදි කොන්ත්‍රක්කරුවට පොදු කාර්යය පිරිවැය(Prime cost) සමග වෙනස් නොවන්නාවු ස්ථාවර ගාස්තුවක්(Fixed fee) ගෙවනු ලබයි. එමෙන්ම එම ගාස්තුව එම ව්‍යාප
ෘතියේ ඇස්තමේන්තුගත වටිනාකම මත පදනම්වේ.එම ගාස්තුව වෙනස් විය හැක්කේ කොන්ත්‍රත්තුව ලබා දිමෙන් පසුව ව්‍යාපෘතියේ විශය පථය(Scope of work)වෙනස් විම නිසා හෝ කොන්දේසි(Conditions) වෙනස්විම නිසාය.මෙහිදි ගෙවන ස්ථාවර ගාස්තුව පොදු කාර්යය පිරිවැයේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස ගණනය කර බැලුවහොත්, එම ප්‍රතිශත පොදු කාර්යය පිරිවැය වැඩිවිම සමග අඩුවේ.පහත උදාහරණ බලන්නසම්පුර්ණ ප්‍රථමික පිරිවැය(රුපියල්) = 10,000,000.00එකතුකලා:පොදු කාර්යය පිරිවැය (Overheads) = 1,500,000.00ලාභය = 500,000.00   2,000,000.00ගෙවිය යුතු මුලු මුදල =    12,000,000.00කොන්ත්‍රත්කරුගේ ගාස්තුව(%) = (2,000,000.00/12,000,000.00)% = 17%කොන්ත්‍රත්කරුගේ ලාභය (%) = (500,000.00/12,000,000.00)% = 4%ඉහත උදාහරණයේදි පිරිමහනසුලු(Economical) ආකාරයට කොන්ත්‍රත්තුව සකස් නොකල නිසා හා අකාර්යක්ශම(Inefficient) ලෙස සම්පත් භාවිතය නිසා සිදුවු නාස්තිය හේතුවෙන් සම්පුර්ණ ප්‍රථමික පිරිවැය රු. 12,000,000.00 ක් වුයේනම්,සම්පුර්ණ ප්‍රථමික පිරිවැය(රුපියල්) = 12,000,000.00එකතුකලා:පොදු කාර්යය පිරිවැය (Overheads) = 1,500,000.00ලාභය = 500,000.00   2,000,000.00ගෙවිය
යුතු මුලු මුදල     14,400,000.00කොන්ත්‍රත්කරුගේ ගාස්තුව(%) = (2,000,000.00/14,400,000.00)% = 14%කොන්ත්‍රත්කරුගේ ලාභය (%) = (500,000.00/14,400,000.00)% = 3%ඉහත උදාහරණ වලට අනුව පොදු වැඩිවන විට ගාස්තු හා ලාභ ප්‍රතිශතය අඩුවන බව පැහැදිලිවේ.iii ඉලක්කගත ප්‍රථමික පිරිවැය මත පදනම් ක්‍රමය(Target cost)මෙම ක්‍රමයේදි, කොන්ත්‍රත්කරුගේ ගාස්තුව ඉහත විස්තරකල ක්‍රමයකින් ගෙවනු ලබයි. එනම් ප්‍රථමික පිරිවැයේ ප්‍රතිශතයක් ලෙසින් හෝ ස්ථාවර ගාස්තුවක් ලෙසිනි.අන් ක්‍රම දෙකට වඩා මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් ප්‍රථමික පිරිවැය අවම කරගැනිමේ අදහසින් කොන්ත්‍රත්කරුට දිරි දිමනාවක් ලබාදිමයි. එහිදි සම්පුර්ණ පිරිවැය(Prime cost) එකගවු මුදලට(ඉලක්කය ) වඩා අඩුවුව හොත් ප්‍රසාද මුදලක් ලබාදිමත් වැඩි වුව හොත් දඩ මුදලකට යටත් කිරිමත්ය.සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රසාද මුදල/දඩ මුදල, සම්පුර්ණ පිරිවැයේත් එකගවු මුදලෙත් (ඉලක්කය ) වෙනසින් 50%ක් පමණවේ. එහෙත් එය කලින් එකගවු ඔනැම ප්‍රතිශතයක් වියහැකිය.මෙම ක්‍රමයේදි එකගවු මුදලට(ඉලක්කය) ලෙසින් ඉදිරිපත් කරන්නේ එම ව්‍යාපෘතියේ ඇස්තමේන්තුගත පිරිවැයයි.මෙය පැහැදිලි කිරිමට පහත උදාහරණය යොදාගනිමු. එහිද
ු භාවිතා කර ඇත්තේ පොදු කාර්යය පිරිවැය සහ ස්ථාවර ගාස්තුවක් මත ක්‍රමයයි.එකගවු මුදල(ඉලක්කය)රු. 11,000,000.00 ලෙස සලකමු.සම්පුර්ණ ප්‍රථමික පිරිවැය(රුපියල්) = 10,000,000.00එකතුකලා:පොදු කාර්යය පිරිවැය (Overheads) = 1,500,000.00ලාභය = 500,000.00   2,000,000.00ගෙවිය යුතු මුලු මුදල(සම්පුර්ණ පිරිවැය)= 12,000,000.00සම්පුර්ණ පිරිවැයේත් එකගවු මුදලෙත් වෙනස 50% = (12,000,000.00-11,000,000.00)* 50% = 50,000.00එනම් කොන්ත්‍රත්කරු රු.50,000.00ක දඩ මුදලකට යටත්වේ.අවසානයේ කොන්ත්‍රත්කරු ලබන සම්පුර්ණ ගෙවිම=12,000,000.00 - 50,000.00 = 11,500,000.00පහත ගණනය කිරිම සලකන්නසම්පුර්ණ ප්‍රථමික පිරිවැය(රුපියල්) = 8,000,000.00එකතුකලා:පොදු කාර්යය පිරිවැය (Overheads) = 1,500,000.00ලාභය = 500,000.00   2,000,000.00ගෙවිය යුතු මුලු මුදල(සම්පුර්ණ පිරිවැය)= 10,000,000.00සම්පුර්ණ පිරිවැයේත් එකගවු මුදලෙත් වෙනස 50% = (11,000,000.00-10,000,000.00)* 50% = 50,000.00එනම් කොන්ත්‍රත්කරු රු.50,000.00ක බෝනස් මුදලකට හිමිකම් කියයි.අවසානයේ කොන්ත්‍රත්කරු ලබන සම්පුර්ණ ගෙවිම=8,000,000.00 + 50,000.00 = 8,500,000.00From: B
irchall,S. & Ramus,J.,1996.Contract Practice for Surveyors.3rd ed.Great Britain:Laxton’sආදේශක ක්‍රමය (Alternative Method)ප්‍රකාශ විද්‍යාවේදී, ප්‍රිස්මයක් යනු පැතලි, ඔප දැමන ලද මුහුණත් සහිත ආලෝකය වර්තනය කරදමන පාරදෘශ්‍ය ප්‍රකාශ වස්තුවකි. අවම වශයෙන් එහි පැතලි මුහුණත් දෙකක් අතර කොණයක් පැවතිය යුතුම වේ.  ක්‍රියාකරන අයුරුත්‍රිකෝණාකාර ප්‍රිස්මයක් ආලෝකය අපකිරණය කරයිආලෝකය එක් මාධ්‍යයක සිට තවත් මාධ්‍යයකට යාමේ දී එහි වේගය වෙනස් වේ. (උදාහරණ -වාතයේ සිට වීදුරු ප්‍රිස්මයක් තුළට යාමේ දී) එක් මාධ්‍යයක සිට තවත් මාධ්‍යයකට ආලෝකය ඇතුළු වීමේ දී වර්තනයට ලක් වී නව මාධ්‍යයට පතන කෝණයට වෙනස් කෝණයකින් ඇතුළු වීමට මෙම වේග වෙනස බලපායි. (හයිගන් සංකල්පය) ආලෝකයේ පථයේ අපගමන කෝණයත් ආලෝක කදම්භය පෘෂ්ඨය සමඟ සාදන පතන කෝණයත් අතර අනුපාතය සහ මාධ්‍ය දෙකෙහි වර්තන අංක අතර අනුපාතය (ස්නෙල්ගේ නීතිය) මත රඳා පවතී. බොහෝ ද්‍රව්‍යවල (වීදුරු වැනි) වර්තන අංකය ආලෝකයේ තරංග ආයාමය හෝ භාවිතාකරනආලෝකයේ වර්ණය අනුව වෙනස් වේ. මෙම සංසිද්ධිය අපකිරණය ලෙස හැඳින්වේ. මෙය ආලෝකයේ වර්ණ වි‍භේදනය වීමට හා වෙනස් කෝණවලින් ප්‍රිස්මයෙන්
පිට වී දේදුන්නක ආකාරයේ වර්ණාවලියක් ඇති කිරීමට හේතු වේ.මෙම ආචරණය සුදු ආලෝකයේ වර්ණ වර්ණාවලියේ වර්ණවලට වෙන් කිරීමට භාවිතා කරයි . සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රිස්ම, විවර්තන ග්‍රේටිමවලට සාපේක්ෂව ඉහළ සංඛ්‍යාත පරාසයක් ආලෝකය අපකිරණය කරන නිසා ඒවා පුළුල් වර්ණාවලි වර්ණාවලීක්ෂය නිර්මාණයේදී යොදා ගනී. සියලු ග්‍රේටිමවලට පොදු වර්ණාවලි පෙළ අතිච්ඡාදනය වීමෙන් ඇතිවන සංකූලතා, ප්‍රිස්ම යොදාගත් විට ඇති නොවේ.අපකිරණය වෙනුවට සමහර අවස්ථාවන්හි දී අභ්‍යන්තර පරාවර්තනය කිරීම සඳහා ද ප්‍රිස්ම භාවිතා වේ. ආලෝකය(ගහණතර මාධ්‍යක සිට විරල මාධ්‍යයකට ගමන් කිරීමේදී) අධික ආනතියකින් ප්‍රිස්මයේ එක් මුහුණතක් හා ගැටීමේදී එම ගැටුණු ආලෝකය ප්‍රිස්මයෙන් ඉවතට වර්තනය නොවේ. නැවත ප්‍රිස්මය තුළටම ඇතුළු වීමෙන් පූර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තනය සිදුවන අතර එවිට සියලු ආ‍ලෝකය පරාවර්තනය වේ. මේ නිසා සමහර අවස්ථාවන්හි දී ප්‍රිස්ම දර්පණ සඳහා ආදේශක ලෙස ද වැදගත් වේ.ප්‍රිස්ම සහ ආලෝකයේ ස්වභාවයඅයිසැක් නිවුටන්ගේ සමයේ දී  ආලෝකය අවර්ණ බව හා ප්‍රිස්මයක් විසින් වර්ණ නිපදවන බව විශ්වාස කළහ. ආලෝකය තුළ විෂම ජාතීය ආකාරයෙන් වර්ණ පවතින බව සහ වෙනස් වර්ණ සහිත අංශු ප්‍රිස්මය ත
ුළින් විවිධ වේගයන්ගෙන් ගමන් කරන නිසා ආලෝක (අංශු) අපකිරණය වන බව නිවුටන්ගේ පරීක්ෂණ මගින් ඔහුට පැහැදිලි විය. වර්ණයන් යනු ආලෝකයේ තරංග ආයාමය දෘශ්‍යමානව ප්‍රකාශ වීමක් බව පෙන්වීමට පසුව යං (young)  හා ෆෙස්නෙල් (fresnel)  විසින් නිව්ටන්ගේ අංශු වාදය හා හයිජන්ගේ  තරංග වාදය සම්බන්ධ කරන ලදී.එක් ප්‍රිස්මයක සිට එන රතු වර්ණය තවත් ප්‍රිස්මයක් තුළින් යවමින් නිව්ටන් ඔහුගේ නිගමනය කරා එළඹිණි . එසේ සිදුකළ විට වර්ණය වෙනස් නොවන බව සොයා ගත්තේය. ප්‍රදාන ආලෝකය තුළ දැනටමත් වර්ණය තිබෙන බවත් ප්‍රිස්මයක් වර්ණ නොසාදන අතර එමගින් දැනටමත් ආලෝකය තුළ ඇති වර්ණ වෙන් කරන බවත් මෙම පරීක්ෂණ තුළින් ඔහු නිගමනය කළේය. අපකිරණ වර්ණාවලිය නැවත සුදු ආලෝකය බවට පත් කිරීම සඳහා ඔහු කාචයක් හා ප්‍රිස්මයක් භාවිතා කරන ලදී.  මෙම පරීක්ෂණය විද්‍යාත්මක විප්ලවය අතරතුර හඳුන්වා දුන් විධි ශාස්ත්‍රයේ ශ්‍රේෂ්ඨ නිදසුනක් බවට පත් විය. මෙම පරීක්ෂණයේ ප්‍රතිඵල ලොක්ගේ (John Locke's)  ද්විතීකයට එරෙහි ප්‍රාථමික ගුණ විශිෂ්ටත්වයට මග පෙන්වමින් පාර භෞතික විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ පෙරළියක් කිරීමට දායක විය.නිවුටන් ප්‍රිස්ම අපකිරණය පිළිබඳ වැදගත් විස්තර ඔහුගේ 'Opticks' නැමැති
ග්‍රන්ථයෙහි සාකච්ඡාවට ලක් කර ඇත. තවද, ඔහු අපකිරණය පාලනය කිරීම ප්‍රිස්ම එකකට වඩා වැඩි ගණනක් භාවිතා කරන ආකාරය ද ඉදිරිපත් කරන ලදී.  ප්‍රිස්ම අපකිරණය පිළිබඳ ඔහු කළ පරීක්ෂණ ඔහුගේ විග්‍රහයක් ගුණාත්මක හා ඉතා ප්‍රිය උපදවන සුළු වේ. 1980 දී බහු ප්‍රිස්ම ලේසර් කදම්භ වර්ධක  හඳුන්වා දෙන තෙක් බහු ප්‍රිස්ම විසිරීම් පිළිබඳ ප්‍රමාණාත්මක විග්‍රහයක් අවශ්‍ය නොවීය.න්‍යෂ්ටීකරණ යනු කුඩා කලාපයක වන කලාප මාරුවීම. කලාප මාරුවීම ද්‍රවයකින් බුබුලු හෝ ස්ඵටික ඇතිවීමක් විය හැකිය. සංතෘප්ත වාෂ්පවල ද්‍රව බිඳිති ඇතිවීම හෝ සංතෘප්ත ද්‍රව තුළ වායුමය බුබුලු ඇති වීම ද න්‍යෂ්ටීකරණයෙහි ලක්ෂණයකි. ස්ඵටික හා අස්ඵටික ඝන ද්‍රව්‍යවල නිදහස් කොටස් න්‍යෂ්ටීකරණයේදී ද වැදගත් වේ. උදාහරණයක් ලෙස අර්ධ සන්නායක කර්මාන්තවල න්‍යෂ්ටීකරණය සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන්නේ ද්‍රව හෝ වාෂ්ප අඩංගු මතුපිට වල්මත් වූ න්‍යෂ්ටීකරණ ප්‍රදේශවලදීය. අවලම්භනය වූ අංශු හෝ බුබුලු ද න්‍යෂ්ටීකරණ ප්‍රදේශ සපයයි. මෙය විෂමජාතීය න්‍යෂ්ටීකරණය ලෙස හඳුන්වයි. අපේක්ෂිත න්‍යෂ්ටීකරණ ප්‍රදේශයක් රහිතව සිදුවන න්‍යෂ්ටීකරණ ය සමජාතීය න්‍යෂ්ටීකරණය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. සමජාතීය න්‍යෂ්ටීකරණය නිසඟව
හා අහඹු ලෙස සිදුවන නමුත් ඒ සඳහා මාධ්‍ය අධිකව තාපවත් කිරීම හෝ සිසිලනය කිරීම අවශ්‍යය. න්‍යෂ්ටීකරණය , වළාකුළු ඇති වීම වැනි ක්‍රියාවලිවලදී හා බුබුලු කුටීරය හා වළාකුළු කුටීරය වැනි උපකරණවලදී ඇතුලත් වේ.මෙම ලිපිය සඳහා තවත්  ප්‍රවර්ග අවශ්‍ය වේ. කරුණාකර ප්‍රවර්ග එක්කිරීමෙන් සහායවන්න. එවිට මෙය, මීට සමාන තවත් ලිපි සමග ලයිස්තුගත වනු ඇත. (2011 අගෝස්තු)මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)ඔහු ජනප‍්‍රිය සිනමාවට මෙන්ම සම්භාව්‍ය සිනමාවටද නැතිවම බැරි නළුවෙකි. තමන් තුට්ටු දෙකේ චිත‍්‍රපට රැසකද රඟපෑ බව ඔහු පිළිගනියි.එම චිත‍්‍රපට කෙසේ වෙතත් ඒවායේද ඔහුගේ රංගනයන් ඉහළ මට්ටමක තිබිණි. දුෂ්ට චරිත වේවා, විකට චරිත වේවා ඕනෑම ආකාරයක සංකීර්ණ චරිත වේවා ඒ හැමෙකකටම ඉහළම සාධාරණය ඉටු කර ඇති මේ බොලිවුඩ් නළුවා අනූපම් කර්ය. ජනප‍්‍රිය රැල්ලේ චිත‍්‍රපට රසිකයන් පවා අනූපම් නොහඳුනන්නේ නොවේ. ඔහු එම ජනප‍්‍රියත්වය ලබාගෙන ඇත්තේ තමන් සතු විශිෂ්ට රංගන ප‍්‍රතිභාව නිසාවෙනි.‘මම පහළ මධ්‍
යම පාංතික පවුලක උපන් කෙනෙක්. මම ඉගෙනුමට දක්ෂ වුණේ නැහැ. කී‍්‍රඩාවට දක්ෂ වුණා. පාසලේ දඩබ්බර ශිෂ්‍යයෙක් හැටියට ප‍්‍රකට වුණ මම මගේ ගුරුවරුන්ව, මවුපියන්ව අනුකරණය කළා’.1955 මාර්තු 7 දා උපන් අනූපම් කර් ගේ පළමු රංගන පාඩම එම අනුකරණයයි. පසුකාලීනව රංගනය කෙරේ සිත යොමු කළ ඔහු ඉන්දියාවේ ජාතික නාට්‍ය පාසලෙන් රඟපෑම හැදෑරුවේය. ඉන්දියාවේ වාරණ මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා ලෙස කලක් කටයුතු කළ ඔහු ජාතික නාට්‍ය පාසලේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ආචාර්යවරයකු ද වෙයි.‘සමහර අය කියන්න පුළුවනි රඟපෑම ගැන මේ තරම් දැනුමක් ඇති අයෙක් තුට්ටු දෙකේ චිත‍්‍රපටවල රඟපෑ එක වැරදියි කියලා. එවායේ රඟපෑවේ ඇයි කියලා ශිෂ්‍යයන් පවා මගෙන් අහනවා. ඒ මගේ ගමනේ ආරම්භය. ඒ සියලු කඩුළු පැනලා තමයි මම මේ තත්ත්වයට ඇවිත් ඉන්නේ. රඟපාන්න හොඳ චිත‍්‍රපට ලැබෙන තුරු බලා සිටියා නම් මම තවමත් බලා ඉන්නවා. කවුරුවත් මා ගැන කතා නොකරන්න, කවුරුවත් මගෙන් මෙහෙම ප‍්‍රශ්න නොකරන්නත් ඉඩ තිබුණා’.මෑතකදී ත‍්‍රස්තවාදය පසුබිම් කර ගත් ‘අ වෙන්ස්ඩේ’ නමැති චිත‍්‍රපටයේ ඔහු රඟපෑවේ භාරතයේ තවත් විශිෂ්ට රංගන ශිල්පියකු ලෙස පිළිගැනෙන නස්රුදින් ෂා සමඟිනි. බොහෝ විචාරකයන් පවසන්නේ අනූපම් හා නස්රුදීන් එම චිත‍්‍රපට
යේ අතිශය උසස් මට්ටමේ රංගනයන්හි නියැළෙන බවය.අනූපම් ගේ බිරිය කිරන් කර් ද බොලිවුඩ් සිනමාවේ නිළියකි. ඇය ද විශිෂ්ට රංගන ශිල්පිනියක ලෙස පිළිගැනෙයි. ඔවුන්ගේ පුත‍්‍රයා සිකන්දර් කර් ද චිත‍්‍රපට නළුවෙකි. සමර් 2007 හා වුඩ්ස්ටොක් විලා යන චිත‍්‍රපටවල රඟපාමින් ඔහු බොලිවුඩයට පිවිසිය ද ඔහුට රන්බිර් කපූර්ට හෝ සෝනම් කපූර්ට තරම් ජනප‍්‍රියත්වයක් ලැබුණේ නැත.අනූපම් හෝ කිරන්, සිකන්දර් තම පුතු බව පවසමින් ඔහුට අනවශ්‍ය ජනප‍්‍රියත්වයක් හෝ ප‍්‍රචාරයක් ලබා දෙන්නට උත්සාහ කළේ ද නැත. ‘මම කලබල වන්නේ මගේ පුතා ඉක්මනින් ජනප‍්‍රිය නොවුණා කියලා නම් නෙවෙයි. ඔහු අදක්ෂ නළුවකු බව පෙනුණා නම් මම කලබල වෙනවා. ජනප‍්‍රිය නොවුණත් ඔහු රංගනයේ දක්ෂ අයකු බව සනාථ කර ඇති නිසා මම සතුටින් ඉන්නවා’. අතිශය සංකීර්ණ චරිත රඟපෑවද, අනූපම් වඩාත් කැමති විකට චරිත රංගනයටය.‘මම විකට චරිත රංගනයට වඩාත් කැමති ඒවාට පෙ‍්‍ර්ක්ෂක ප‍්‍රතිචාර ඒ වහා ලැබෙන නිසායි. අනෙක් අතට මම කැමතියි මිනිසුන් හිනස්සන්න. කෙනෙක් අඬනවාට වඩා හිනැස්සවීම අමාරුයි. අද ලෝකයේ පවතින දේවල් අනුව මිනිසුන්ට හිනාවීම පවා ඉක්මනට අමතක වී යන්නට පුළුවනි. එහෙම කාලයක ඔවුන් හිනස්සවන්න ලැබීම මම සළකන්නේ
මගේ වාසනාවක් හැටියට’.හොලිවුඩයේ විකට නළුවන් පිළිබඳ අනූපම් දරන්නේ මෙවැනි අදහසකි.‘ජිම් කැරි, පීටර් සෙලර්ස් හා ස්ටීව් මාර්ටින් වැනි නළුවන්ට මා ඉතාමත් කැමතියි. එහෙත් එදා මෙදාතුර ලෝකයේ බිහි වූ අග‍්‍රගන්‍යම විකට නළුවා චාලි චැප්ලින්. ඒ ගැන විවාදයක් නැහැ’.අද ලෝකයේ ඉහළම සිනමා කර්මාන්ත දෙක හොලිවුඩය සහ බොලිවුඩයයි. වාර්ෂිකව නිපැයෙන චිත‍්‍රපට ප‍්‍රමාණය අතින් ඉන්දියාව හොලිවුඩයට වඩා ඉදිරියෙන් සිටියද, වෘත්තීයමය තත්ත්වය අතින් හොලිවුඩය බොලිවුඩයට වඩා ඉදිරියෙන් සිටින බව අනූපම් ගේ අදහසයි.‘තාක්ෂණය හා වෘත්තීයමය තත්ත්වය වගේම පළපුරුද්ද වැනි දේ වලින් හොලිවුඩය බොලිවුඩයට වඩා ඉදිරියෙන් සිටිනවා. අපි එය අවංකවම පිළිගන්න ඕනෙ. ඒ වගේම හොලිවුඩයට අද ලෝකයේ කරට කර සටනක් දෙන්න ඉන්නෙත් බොලිවුඩයම විතරක්ම බවත් අපි මතක තියා ගන්න ඕනෙ’.අනූපම් ජීවිතය දෙස ඉතාමත් සුබවාදීව බලන පුද්ගලයෙකි.‘ජීවිතය හරිම සුන්දරයි. මම දුක් වින්ද කාල වකවානු තිබුණා. නමුත් සමහර විට මම හීනෙන්වත් නොසිතූ හොඳ දේවල් ජීවිතය මට ලබා දුන්නා. කිසිම දවසක මට ලන්ඩනයේ ජාත්‍යන්තර රංගන පාසලක් අරඹන්න පුළුවන් වේවි කියලා මම හිතුවේ නැහැ’.අද ඔහු සතු එම රංගන පාසලේ රංගනය හැදෑ
රීමට වැඩි වශයෙන් පැමිණෙන්නේ එංගලන්තයේ තරුණ තරුණියන්ය.‘මම හුඟාක් කි‍්‍රයාශීලී පුද්ගලයෙක්. කාර්ය බහුල මිනිසෙකුට හැම දෙයක්ම කරන්න වෙලාව තිබෙනවා කියා මම විශ්වාස කරනවා. පසුගිය වසර දහයක පහළොවක කාලය ඇතුළත මට කිසිම කම්මැලිකමක් එක තත්පරයකදීවත් දැනිලා නැහැ.මියෙන තුරුම ඉගෙන ගන්න බොහෝ දේවල් ජීවිතයක තිබෙනවා. කරන්න දේවලුත් තිබෙනවා. ඒ දේ නොදන්නා අයට තමයි ජීවිතයේ කම්මැලිකමක් දැනෙන්නේ’.ආසියානු ඇතා[1]කාලීන ව්‍යාප්තිය: පසු ප්ලයෝසීන – වර්තමාන[2]ඉන්දියාවේ බන්ඩිපූර් ජාතික වනෝද්‍යානයේ සිටින පිරිමි වල් ඇතෙක්සංරක්ෂණ තත්ත්වයඅන්තරායට ලක් වූ (IUCN 3.1)[3]විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයරාජධානිය:අනිමාලියාවංශය:කෝඩේටාවර්ගය:මමාලියාගෝත්‍රය:ප්‍රොබෝසීඩියාකුලය:එලෆොන්ටිඩේගණය:'එලෆස්'විශේෂය:එ. මක්සිමුස්ද්වීපද නාමයඑලෆස් මක්සිමුස්ලිනේයස්, 1758ආසියානු ඇතාගේ පරාසය(දුඹුරු— දේශීය, කළු— සම්භවය අවිනිශ්චිතයි)IUCN විසින්, 1986 සිට, එ. මක්සිමුස්,  අන්තරායට ලක්වූ ලෙසින් ලැයිස්තු ගත කෙරෙන්නේ, වසර 60 - 75 ලෙසින් ඇස්තමේන්තු ගත කොට ඇති අවසාන පරම්පරා තුන ඇතුලත,  අවම වශයෙන් 50%
කින් හෝ සත්වගහණය පහත බැස ඇති හෙයිනි. මෙම සත්ත්ව විශේෂය ප්‍රකට ලෙසින් බැට කන්නේ, වාසස්ථානයන්හී  අහිමිවීම, හායනය සහ කඩ කඩ වීම තුලිනි.[3]එලෆස් නම්වූ ගණයෙහි සම්භවය,  ප්ලයොසීන යුගයේදී උප-සහරානු අප්‍රිකාව තුලදී ඇතිවී, අප්‍රිකාව සහ දකුණු ආසියාව පුරා පැතිර ඇත.[2]මෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteආශ්‍රිත↑ ෂෝෂානි, ජේ. (2005). "ඕඩර් ප්‍රොබෝසීඩියා". මෙම කෘතිය තුල: විල්සන්, ඩී. ඊ.; රීඩර්, ඩී. එම්. මැමල් ස්පීසීස් ඔෆ් ද වයිල්ඩ් (3වන සංස්.). ජෝක්ස් හොප්කින්ස් විශ්වවිද්‍යාලයීය මුද්‍රණාලය. පිටුව. 90. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494. http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=11500004. ↑ 2.0 2.1 හේන්ස්, ජී. (1993) මැමත්ස්, මස්ටොඩන්ට්ස්, ඇන්ඩ් එලිෆන්ස්ට්: බයලජි, බිහේවියර්, ඇන්ඩ් ද ෆොසිල් රෙකඩ්. කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයීය මුද්‍රණාලය, කේම්බ්‍රිජ්↑ 3.0 3.1 චවුඩ්‍රි, ඒ., ලහිරි චවුඩ්‍රි, ඩී.කේ., දේසායි, ඒ., ඩක්වර්ත්, ජේ.ඩබ්., ඉයාසා, පී.එස්., ජෝන්සිං, ඒ.ජේ.ටි., ප්‍රනාන්දු, පී., හෙජර්ස්, එස්., ගුණවර්ධන, එම්., කර්ට්, එ‍ෙ.,කෙරන්ත්,
යූ., ලිස්ටර්, ඒ., මෙනන්, වී., රිඩ්ල්, එච්., රූබෙල්, ඒ., වික්‍රමනායක, ඊ. (2008). "එලෆස් මක්සිමුස්". අන්තරායට ලක්වූ විශේෂයන්ගේ IUCN රතු ලැයිස්තුව. අනුවාදය 2010.4. ස්වභාවධර්මය සුරැකීමේ ජාත්‍යන්තර සංගමය. {{cite web}}: Invalid |ref=harv (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link)ඉදිරි දෑ සමග පටලවා නොගන්න රක්තස්ථිතිය.සමස්ථිතිය (ග්‍රීක: ὅμοιος, hómoios, "සමාන"[1], සහ στάσις, stásis, "නොවෙනස්ව පවතින"[2] වෙතින්) යනු පද්ධතියක අභ්‍යන්තර පරිසරය නියාමනය කරමින් උෂ්ණත්වය හෝ pH අගය වැනි ගුණාංගයන්හී ස්ථායි, නියත තත්ත්වයක් නඩත්තු කෙරෙන පද්ධති ගුණාංගයකි. විවෘත හෝ සංවෘත පද්ධතියක් විෂයයෙහි මෙම ගුණාංගය පැවතිය හැක. අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රයන්මෙම පදය අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රයන්හීද භාවිතා කිරීම ඇරඹි ඇති අතර, නිදසුන් වශයෙන්:අවදානමමූලික ලිපිය: අවදානම් සමස්ථිතියආයු ගණකයක් විසින්  අවදානම් සමස්ථිතිය වෙත සඳහනක් සිදු කල හැකි අතර, මෙහිදී (නිදසුනක් වශයෙන්) අගුලු වැටුම සිදු නොවන තිරිංග භාවිතා කරනුවුන්ගේ සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ වාර්තාව අගුලු වැටුම සිදු නොවන තිරිංග භාවිතා නොකරනුවුන්ගේ එම වාර්තාවට