LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
rder:2px solid #6e6e8e; ;"| 39Ytitle="Zr, zirconium " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 40Zrtitle="Nb, niobium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 41Nbtitle="Mo, molybdenum" style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 42Motitle="Tc, technetium" style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px dashed #773300; ;"| 43Tctitle="Ru, ruthenium " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 44Rutitle="Rh, rhodium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 45Rhtitle="Pd, palladium " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 46Pdtitle="Ag, රිදී    " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0
c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 47Agtitle="Cd, කැඩ්මියම්   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 48Cdtitle="In, indium    " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 49Intitle="Sn, ටින්       " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 50Sn51Sb52Tetitle="I , iodine    " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffff99; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 53I54Xe6title="Cs, caesium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ff9d9d; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 55Cstitle="Ba, barium    " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffdead; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 56Batitle="  , lanthanides" style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid transparent; ;"|lanthanidestitle="Hf, hafnium   " style="
text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 72Hftitle="Ta, tantalum  " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 73Tatitle="W , ටංස්ටන්  " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 74Wtitle="Re, rhenium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 75Retitle="Os, ඔස්මියම්    " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 76Ostitle="Ir, ඉරිඩියම්   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 77Irtitle="Pt, ප්ලැටිනම්  " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 78Pttitle="Au, රන්      " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 79Autitle="Hg, රසදිය   "
style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 80Hgtitle="Tl, thallium  " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 81Tltitle="Pb, ඊයම්      " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 82Pbtitle="Bi, bismuth   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 83Bititle="Po, polonium  " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#cccc99; border:2px dashed #773300; ;"| 84Potitle="At, astatine  " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffff99; border:2px dashed #773300; ;"| 85Attitle="Rn, radon     " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#c0ffff; border:2px dashed #773300; ;"| 86Rn7title="Fr, francium      " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ff9d9d; border:2px dashed #773300; ;
"| 87Frtitle="Ra, radium        " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffdead; border:2px dashed #773300; ;"| 88Ratitle="  , actinides     " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid transparent; ;"|actinides     title="Rf, rutherfordium" style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 104Rftitle="Db, dubnium      " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 105Dbtitle="Sg, seaborgium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 106Sgtitle="Bh, bohrium      " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 107Bhtitle="Hs, hassium      " style="text-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 108Hs109Mt110Ds111Rgtitle="Cn, copernicium  " style="tex
t-align:center; color:#000000; background-color:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 112Cn113Uut114Uuq115Uup116Uuh117Uus118Uuo* ලැන්තනනtitle="La, lanthanum   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 57Latitle="Ce, cerium      " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 58Cetitle="Pr, praseodymium" style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 59Prtitle="Nd, neodymium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 60Ndtitle="Pm, promethium  " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dashed #773300; ;"| 61Pmtitle="Sm, samarium    " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 62Smtitle="Eu, europium    " style="text-align:center
; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 63Eutitle="Gd, gadolinium  " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 64Gdtitle="Tb, terbium     " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 65Tbtitle="Dy, dysprosium  " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 66Dytitle="Ho, holmium     " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 67Hotitle="Er, erbium      " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 68Ertitle="Tm, thulium     " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 69Tmtitle="Yb, ytterbium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"|
70Ybtitle="Lu, lutetium    " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 71Lu** ඇක්ටිනොන්title="Ac, actinium    " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dashed #773300; ;"| 89Actitle="Th, thorium     " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 90Thtitle="Pa, protactinium" style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dashed #773300; ;"| 91Patitle="U , uranium     " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 92Utitle="Np, neptunium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dashed #773300; ;"| 93Nptitle="Pu, plutonium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px solid #6e6e8e; ;"| 94Putitle="Am, americium   " style="text-align:center;
color:#000000; background-color:transparent; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 95Amtitle="Cm, curium      " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 96Cmtitle="Bk, berkelium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 97Bktitle="Cf, californium " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 98Cftitle="Es, einsteinium " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 99Estitle="Fm, fermium    " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 100Fmtitle="Md, mendelevium" style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 101Mdtitle="No, nobelium   " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dotted #6e6e8
e; ;"| 102Notitle="Lr, lawrencium " style="text-align:center; color:#000000; background-color:transparent; border:2px dotted #6e6e8e; ;"| 103Lrආවර්තිතා වගුවෙහි ඇති මූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩලෝහලෝහාලෝහඅලෝහඅඥාතරසායනිකගුණක්ෂාර ලෝහක්ෂාරීය පාංශු ලෝහඅන්තර් ආන්තරික ලෝහආන්තරික ලෝහපශ්චාත් ආන්තරික ලෝහඅනෙකුත් අලෝහහැලජනනිෂ්ක්‍රිය වායුලැන්තනනඇක්ටිනිකපරමාණුක ක්‍රමාංකයෙහි වර්ණ මගින් සම්මත උෂ්ණත්වය සහ පීඩනය (0 °C සහ 1 atm) වන විට එහි තත්ත්වය පෙන්වයිඝනද්‍රවවායුඅඥාතරැළි තිර මගින් ස්වාභාවික සිදුවීම් පෙන්වයිමූලාවස්ථිකක්ෂය වනසංයෝගාත්මක(සොයානොගත්)විලෝමය ප්‍රවාචයමූලද්‍රව්‍ය පරමාණුවක ඇති ශක්ති මට්ටම් සංඛ්‍යාව අනුව එය අයත් වන ආවර්තය නිර්ණය කෙරේ. මෙම ශක්ති මට්ටම් නැවත උප ශක්ති මට්ටම්වලට බෙදා දක්වන අතර පරමාණුක ක්‍රමාංකයේ වැඩිවීමත් සමග එම උප ශක්ති මට්ටම් පිරී යන අනුපිළිවෙල පහත දැක්වේ.උප කබොළSGFDPPeriod11s22s2p33s3p44s3d4p55s4d5p66s4f5d6p77s5f6d7p88s5g6f7d8p
මේ අනුව මූලද්‍රව්‍යයක රසායනික ලක්ෂණ සංයුජතා කවචයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව මත තීරණය වන බැවින් සංයුජතා කවචයේ සමාන ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යා ඇති මූලද්‍රව්‍යය එකම කාණ්ඩය යටතේ වර්ග කිරීමෙන් ආවර්තිතා වගුවෙහි මූලික සැලැස්ම ලබාගත හැක.ආවර්තිතා වගුවේ කාණ්ඩයක් ඔස්සේ සැහැල්ලුතම මූලද්‍රව්‍යයේ සිට බරින් වැඩිම මූලද්‍රව්‍ය දක්වා ගමන් කරන විට එම සියළුම මූලද්‍රව්‍යයන්හි බාහිරම කවචයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන හෙවත් සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන එකම හැඩයෙන් යුත් හා එකම වර්ගයේ උප ශක්ති මට්ටම්වලට අයත් එහෙත් වෙනස් ශක්ති මට්ටම්වල පිහිටි කාක්ෂිකවලට අයත් වන බව නිරීක්ෂණය කළ හැක. මේ අනුව කාණ්ඩයක් ඔස්සේ පහළට යත්ම සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන හා න්‍යෂ්ටිය අතර මධ්‍යයක දුර ප්‍රමාණය ද එම ඉලෙක්ට්‍රෝන සතු ශක්තිය ද ක්‍රමයෙන් වැඩි වේ. (සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන යනු පරමාණුවක ඇති රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවකට සහභාගී විය හැකි ඉලෙක්ට්‍රෝන වේ) මොහොතකට ආවර්තිතා වගුවේ පළමු කාණ්ඩය අධ්‍යයනය කිරීමෙන් මෙම රටාව වඩාත් පහසුවෙන් හඳුනාගත හැක. පළමු කාණ්ඩයේ ආරම්භක සාමාජිකයා වන හයිඩ්‍රජන් සිට අවසාන සාමාජිකයා වන ෆ්‍රැන්සියම් දක්වා සියළු මූලද්‍රව්‍ය පරමාණුවල බාහිරම ශක්ති මට්ටමේ s කාක්ෂිකයට අයත
් සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් දරයි. හයිඩ්‍රජන්හි s ඉලෙක්ට්‍රෝනය න්‍යෂ්ටියේ ඉතාම ආසන්නයේ පිහිටන අතර ෆැන්සියම්හි එම ඉලෙක්ට්‍රෝන න්‍යෂ්ටියේ වඩාත් ඈතින් එනම් 7 වැනි ශක්ති මට්ටමේ පිහිටයි. මේ අනුව හයිඩ්‍රජන්හි s ඉලෙක්ට්‍රෝනය ආවර්තිතා වගුවේ මූලද්‍රව්‍යයක් දරණ ඉලෙක්ට්‍රෝන අතුරින් වඩාත් පහළම ශක්ති මට්ටමට අයත් ඉලෙක්ට්‍රෝනයේ වන අතර ෆ්රැන්සියම් සැලකීමේ දී එහි s කාක්ෂිකයට අයත් ඉලෙක්ට්‍රෝනයට ඇතුළතින් එයට වඩා අඩු ශක්ති මට්ටම් දරණ ඉලෙක්ට්‍රෝන සමූහයක් පවතී. මෙම ලක්ෂණය සියලුම කාණ්ඩ ‍සඳහා පොදු වේ. (උදා - 4 වැනි කාණ්ඩයට අයත් කාබන් හා ඊයම් යන මූලද්‍රව්‍ය යුගලම සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන 4ක් දරයි)පරමාණු ක්‍රමාංකයේ / න්‍යෂ්ටික ආරෝපණයේ වැඩිවීමත් සමගම පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය හා ඉලෙක්ට්‍රෝන අතර සිදුවන භ්‍රමණ කාක්ෂික යුගලනය ක්‍රමයෙන් වැඩිවන බැවින් එක් එක් පරමාණුක කාක්ෂිකය එකිනෙකින් ස්වායත්තව සලකනු ලබන කාක්ෂික නිර්ණය කිරීමේ ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික අනුරුවේ නිරවද්‍යභාවය ක්‍රමයෙන් අඩුවන බව සැලකිය යුතුය.මූලද්‍රව්‍ය පරමාණුවක අවසාන කවචයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන අයත් වන උප කාක්ෂිකය එම මූලද්‍රව්‍යය s, p, d ආදී ලෙසට ගොණුවලට අයත් ලෙස සැලකේ. මෙම කාණ්ඩ ආව
ර්තිතා වගුවේ පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකි අතර අවසාන කවචයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන රසායනික ලක්ෂණ තීරණය කිරීමට මූලික වන හෙයින් මෙසේ වර්ගීකරණය කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.ආවර්තිතා වගුවේ අවසාන ප්‍රදේශවල පිහිටි උන්උන්බියම් , උන්උන්ට්‍රියම් , උන්උන්ක්ටැඩියම් යනාදී ලෙසට නම් කර ඇති මූලද්‍රව්‍ය ඉතා මෑතකදී සොයාගන්නා ලද නිල වශයෙන් නම් නොකෙරුණු මූලද්‍රව්‍ය වේ.ඉතිහාසයපුරාණ ග්‍රීසියෙහි විසූ බලවත් ග්‍රීක දාර්ශනිකයෙකු වූ ඇරිස්ටෝටල් ප්‍රධාන මූලද්‍රව්‍ය 4ක් ඇති බවට යෝජනා කරන ලදී. ඒවා නම් සුළඟ, ජලය , පස හා ගින්දරයි. මෙම මූලද්‍රව්‍ය සියල්ල ප්‍රතික්‍රියා කොට වෙනත් ද්‍රව්‍ය සෑදේ. උදාහරණ :- පස හා ගින්දර එකතු වී ලාවා සෑදේ. කෙසේ වෙතත් නියම රසායනික මූලද්‍රව්‍ය සොයා ගැනීම ඇරඹීමත් සමඟම මෙම මතය බැහැර කෙරිණි. විද්‍යාඥයින්ට මෙම මූලද්‍රව්‍යවල තොරතුරු පහසුවෙන් වාර්තා කර තබා ගත හැකි, පහසුවෙන් නැවත ලබා ගත හැකි හොඳින් සංවිධානය වූ දත්ත ගබඩාවක් අවශ්‍ය විය. මෙය ආවර්තිතා වගුව නම් විය.මුල්ම ආවර්තිතා වගුව සකසන ලද්දේ උප පරමාණුක අංශු හෝ පරමාණුක ව්‍යුහ පිළිබඳ නූතන ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ සිද්ධාන්ත සොයා ගැනීමට පෙරයි. මෙම මූලද්‍රව්‍ය පරම
ාණුක ස්කන්ධයේ ආකාරයට පෙළ ගස්වා, ඒවායේ අනෙක් නිෂ්චිත ගුණාංග පරමාණුක ස්කන්ධයට එදිරිව ප්‍රස්තාරගත කළ විට පරමාණුක ස්කන්ධයේ ශ්‍රිතයක් ලෙස මෙම ගුණාංගවල ක්‍රමානුකූල උච්චාවචනයක් හෝ ආවර්තයක් දැකිය හැකිය. මෙම ක්‍රමානුකූලභාවය මුලින්ම හඳුනාගත්තේ ජර්මන් රසායනඥයෙකු වන ජොහැන් වුල්ෆ් ගැන්ග් ඩර්බරයිනර්ය. 1829 දී ඔහු සමාන ගතිගුණ දරන මූලද්‍රව්‍ය ත්‍රික කිහිපයක් හඳුනාගන්නා ලදී.1829 දී ඩර්බරයිනර් ඔහුගේ ත්‍රික පිළිබඳ නියමය යෝජනා කළේය. ත්‍රිකයේ මැද ඇති මූලද්‍රව්‍යයේ පරමාණු ස්කන්ධය ත්‍රිකයේ ඇති අනෙක් මූලද්‍රව්‍ය දෙකෙහි පරමාණුක ස්කන්ධවල මධ්‍යන්‍ය අගයට සමාන වේ. සමහර ත්‍රික වල ඝනත්වයන්ද එම රටාව අනුගමනය කරයි. නමුත් වැඩි කල් නොගොස් අනෙක් විද්‍යාඥයින් විසින් මෙම මූලද්‍රව්‍ය ත්‍රිකවලින් ඔබ්බට ගිය සම්බන්ධතාවයක් මූලද්‍රව්‍ය අතර පවතින බව සොයා ගන්නා ලදී. Cl/Br/I කාණ්ඩයට F එක් කරන ලදී. S, O, Se , හා Te තවත් එක් කාණ්ඩයක් යටතට ගොනු කරන ලදී. N, P, As , Sb හා Bi ද තවත් කාණ්ඩයකට ගොනු කරන ලදී.සමහර ත්‍රික කිහිපයක්මූලද්‍රව්‍යමවුලික ස්කන්ධය(g/mol)ඝනත්වය(g/cm³)ක්ලෝරීන්35.4530.0032බ්‍රෝමීන්79.9043.1028අයඩ
ීන්126.904474.933කැල්සියම්40.0781.55ස්ට්‍රොන්ටියම්87.622.54බේරියම්137.3273.594මෙම සංකල්පය අනුව ගමන් කළ ඉංග්‍රීසි ජාතික ජෝන් නිව්ලන්ඩ්ස් විසින් 1865 දී හඳුනාගන්නා ලද පරිදි, පරමාණුක ස්කන්ධය වැඩි වන පිළිවෙලට මූලද්‍රව්‍ය සකස් කළ විට මූලද්‍රව්‍ය අටෙන් අටට සමාන රසායනික හා භෞතික ගුණ අඩංගු මූලද්‍රව්‍ය ආවර්තනය බව පෙණිනි. ඔහු මෙය සංගීතයේ අඩංගු අෂ්ටකවලට සම කළ අතර, ඔහුගේ මෙම අෂ්ටක නියමය ඔහුගේ සමකාලීන විද්‍යාඥයින් විසින් හාස්‍යයට බඳුන් කෙරිනි. මෙම නියමය මූලද්‍රව්‍ය සමහරක් සමඟ හොඳින් ගැලපුණ ද ප්‍රධාන හේතු දෙකක් නිසා අසාර්ථක විය.එය Ca ට ඉහල පරමාණුක ස්කන්ධය ඇති මූලද්‍රව්‍ය සඳහා වලංගු නොවීය.උච්ච වායු වැනි මූලද්‍රව්‍ය (He, Ne, Ar) තවදුරටත් සොයා ගැනීමත් සමඟම ඒවා ඔහුගේ ආවර්තිතා වගුවේ ඇතුළත් කළ නොහැකි විය.අවසානයේ දී 1869 දී රුසියානු ජාතික රසායන විද්‍යා මහාචාර්යවරයෙකු වූ දිමිත්‍රි මෙන්ඩලියෙව් හා ඊට මාස හතරකට පසුව ජර්මන් ජාතික ජූලියස් ලෝ ද මේයර් එකිනෙකාගෙන් ස්වාධීනව, මූලද්‍රව්‍ය ස්කන්ධය අනුව සකස් කිරීම මඟින් මුල්ම ආවර්තිතා වගුව නිර්මාණය කරන ලදී. කෙසේ වෙතත් මෙන්ඩලියෙව් මූලද්‍රව
්‍ය කිහිපයක් ඒවායේ ස්කන්ධ අනුක්‍රමයට විරුද්ධ ව හා ඒවායේ යාබද මූලද්‍රව්‍යවල ගුණවලට වඩාත් ගැලපෙන පරිදි වගුවට ඇතුළත් කර, සමහර මූලද්‍රව්‍යවල පරමාණුක ස්කන්ධය ගණනය කිරීමේ වැරදි නිවැරදි කළ අතර ඔහුගේ වගුවේ හිස් කොටුවල පැමිණිය යුතු මූලද්‍රව්‍ය හා ඒවා ගුණ පිළිබඳ අනාවැකි පළ කිරීමක් ද සිදු කළේය. මෙන්ඩලීයෙව්ගේ මෙම වගුව නිවැරදි බව 19 වන ශත වර්ෂයේ අගභාගයේ හා 20 වන ශත වර්ෂයේ මුල් භාගයේ දී මූලද්‍රව්‍යවල ඉලෙක්ට්‍රෝන සැකැස්ම සොයා ගැනීමත් සමඟම තහවුරු විය.මුල් කාලයේ දී මූලද්‍රව්‍ය ඒවායේ අන්තර් සම්බන්ධතා මත පෙළ ගැස්වීම සඳහා පදනම් කර ගන්නා ලද්දේ (උදාහරණයක් වශයෙන් නිව්ලන්ඩ්ස්) පරමාණුක ස්කන්ධයයි. ආවර්තිතා වගුව සකස් කිරීමේ දී මෙන්ඩලියෙව්ගේ ප්‍රධාන පරමාර්ථය වූයේ මූලද්‍රව්‍යවල පුනරාවර්තී රසායනික ලක්ෂණ ඉස්මතු වන පරිදි ආවර්තිතා වගුව සකස් කර (මෙහිදී සමහර මූලද්‍රව්‍ය ඒවායේ සක්න්ධ අනුපිළිවෙලට නොගැලපිණි) සොයා නොගත් මුලද්‍රව්‍යයන්ට එහි ඉඩ වෙන් කිරීමයි. මෙන්ඩලියෙව් ඔහුගේ ආවර්තිතා වගුව මඟින් මෙම සොයා නොගත් මූලද්‍රව්‍ය පිළිබඳ අනාවැකි පළ කළ අතර පසුව ඒවා සත්‍ය වශයෙන්ම සොයා ගන්නා ලද අතර ඒ සම්බන්ධයෙන් පළ කළ අනාවැකි සමඟ නිවැරද
ිව ගැලපුණි. පරමාණුක ව්‍යුහය සම්බන්ධ සිද්ධාන්ත වල වැඩි දියුණු වීමත් සමඟ (උදාහරණයක් වශයෙන් හෙන්රි මෝස්ලිගේ සොයා ගැනීම්) මෙන්ඩලියෙව් සිය ආවර්තිතා වගුවේ මූලද්‍රව්‍ය සකස් කර ඇත්තේ වැඩි වන පරමාණුක ක්‍රමාංකයේ අනුපිළිවෙලට බව පැහැදිලි විය.(එනම් පරමාණුවේ න්‍යෂ්ටියෙහි ශුද්ධ ධන ආරෝපනයයි.) මෙම අනුපිළිවෙල වැඩිවන පරමාණුක ස්කන්ධයටද ආසන්න වශයෙන් ගැලපේ.මූලද්‍රව්‍යවල ගුණාංගවල පුනරාවර්තනය විදහා දැක්වීම සඳහා මෙන්ඩලියෙව් විසින් සිය ආවර්තිතා වගුවේ නව තීරු ආරම්භ කළ අතර එමඟින් සමාන ගුණ ඇති මූලද්‍රව්‍ය එකම සිරස් පේළි (කාණ්ඩ) වලට ඇතුළත් විය.නූතන ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය පිළිබඳ සිද්ධාන්තවල දියුණුවත් සමඟ වගුවේ සෑම තිරස් තීරුවක්ම (ආවර්තයක්) ක්වොන්ටම් කවචයක ඉලෙක්ට්‍රෝන පිරීමට අනුරූප වන බව පැහැදිලි විය. මෙන්ඩලියෙව්ගේ මුල් ආවර්තිතා වගුවේ සෑම ආවර්තයක්ම සමාන දිගින් යුක්ත විය. නූතන ආවර්තිතා වගුවල කාණ්ඩයේ පහළටයත්ම ක්‍රමයෙන් ආවර්ත ක්‍රමයෙන් දිගින් වැඩි වන අතර ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීම සඳහා s-, p-, d- හා f- යන ගොනුවලට මෙම මූලද්‍රව්‍ය වෙන් කර ඇත.1940 දී ග්ලේන් ටී. සීබෝග් වි
සින් සොයා ගන්නා ලද යුරේනියම්වලට වඩා ඉහල පරමාණුක ක්‍රමාංකයක් ඇති ලැන්තනයිඩ් හා ඇක්ටිනයිඩ් ශ්‍රේණි‍යට අයත් මූලද්‍රව්‍ය වගුව තුළ හෝ වගුවට පහළින් තැබිය හැකිය.බාහිර සබැදුම්Interactive periodic tableWebElementsIUPAC periodic table118 elements: The Periodic Table of Videos made by Brady Haran, featuring Martyn Poliakoff and others, at the University of Nottingham.A catalog of various forms of the periodic tableවර්තමාන ‍ලෝකයේ වඩාත් අවධානයට ලක්වු ප්‍රධානතම පාරිසරික ගැටළුවක් ලෙස දේශගුණ වෙනස්විම හැඳින්විය හැකිය.මුළු මහත් ලෝකය දවමින් ඇතිවෙමින් පවතින දේශගුණික විපර්යාස ආපසු නොහැරවිය හැකි මෙන්ම වැළැක්විය :නොහැකි පාරිසරික ගැටළුවක් බවට පත්වී හමාරය."මිහිතලයේ හෙට දවස තීරණය වනුයේ අද දවසේ මිනිසාගේ ක්‍රියාකාරකමි මතය."මෙලෙස වර්තමානයේ උද්ගතවී ඇතිදේශගුණික විපර්යාසවලට හේතු,දේශගුණ විපර්යාසයේ බරපතලකම,දේශගුණික විපර්යාස නිසා පරිසරයට,ජීවින්ට,පරිසර පද්ධතිවලට වන බලපෑම මෙහිදි පැහැදිලි කෙරේ.දේශගුණ වෙනස්විම යනු කුමක්දදේශගුණ වෙනස්විම යන්න සරලව අර්ථ දැක්වුවහොත් වායු ගෝලයේ දිගුකාලීනව
පවත්නා තත්වයේ වෙනස්වීමක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.පැහැදිලිව ගතහොත්,කාලගුණය යනු කෙටි කාලසීමාවක් තුළ කිසියම් ස්ථානයක වායු ගෝලයේ පවත්නා සාධකවල තත්වයයි.ඊට උෂ්ණත්වය,ආර්ද්‍රතාව,වර්ෂණය,වායු පීඩනය,සුළං හා වළාකුළු ආවරණය වැනි සාධක අයත් වේ.දේශගුණය යනු කිසියම් ප්‍රදේශයක දිගු කාලයක් මුලුල්ලේ පවත්නා වායු ගෝලීය තත්වයයි. මෙහිදී සලකා බලන කාලසීමව මාසයක සිට වසර 30 දක්වා සාමන්‍යයෙන් ගැනේ.එමෙන්ම දේශගුණය යනු කෙටි කාලීන කාලගුණය පිළිබඳ දිගු කාලීන සංඛ්‍යා ලේඛනාත්මකව ඉදිරිපත් කිරීමකි. ඵ් අනුව කාලගුණික වෙනස්වීම හා දේශගුණික වෙනස්විම ඵකක් නොව දෙකකි.ඵක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතියේ අර්ථ දැක්වීම."ඍජු හෝ වක්‍රව සිදුවන මානව ක්‍රියාකරකම් මඟින් වායු ගෝලයේ සංයුතියේ ඇති කරන වෙනස්කම් හේතුවෙන් දේශගුණයේ ඇතිවන විපර්යාස දේශගුණ වෙනස්වීම් නම්වේ."දේශගුණ වෙනස්වීමට හේතුසුර්යය විකිරණය වෙනස්වීම දේශගුණ විපර්යාස කෙරෙහි බලපාන ඵක් ස්වභාවික හේතුවකි. වර්තමානය වනවිට දේශගුණ වාර්තා අනුව අනාවරණය  ඇති කරුණක් වන්නේ පෘථිවියේ වළාකුළු ආවරණය වෙනස්වීම්වලට ලක්වී ඇති බවය.ඵමෙන්ම ඕසෝන් ස්ථරය වියැකීම නිසා පාරජම්බූල කිරණ වැඩි වශයෙන් පෘථිවියට ළඟා
වෙමින් පවතින අතර තවදපෘථිවිය පිහිටා ඇති කක්ෂීය මාර්ගය විචලනය වීමද දේශගුණය වෙනස්වීම කෙරේ බලපාන ස්වභාවික හේතුවකි.ගිනි කඳු විදාරණයද දේශගුණික වෙනස්වීම් කෙරෙහි බලපාන ස්වභාවික සාධකයකි.ගොනුව:Climate 8.jpgදේශගුණ වෙනස්වීම් කෙරෙහි ස්වභාවික ක්‍රියාකාරකම්වලට වඩා මානව ක්‍රියාකාරකම්වල වැඩි බලපෑමක් ඇත. මිහිකත උණුසුම්වීමේ ක්‍රියාවලියත් සමඟ අත්වැල් බැඳගත් අහිතකර බලපෑමක් ලෙස ගෝලීය වශයෙන් සිදුවන දේශගුණික විපර්යාස දැක්විය හැක. කාර්මික විප්ලවයෙන් පසු වැඩිවු මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් වයුගෝලයේ හරිතාගාර වායු ප්‍රමාණය වැඩිවී ඇත. කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය	25%1990 දශකයේ ක්ලෝරා ෆ්ලෝරා කාබන් ප්‍රමණය 4%-10%ත් අතර ප්‍රමාණයකින් වර්ධනය වීඇත.ඵමෙන්ම කාර්මීකරණයට පෙර ඍණ මිලියන අඩංගු නයිට්‍රජන් ඹක්සයිඩ් කොටස් ප්‍රමාණය 027වු අතර ඵය 1998 වනවිට 0314 දක්වා වැඩිවී ඇත. වායු ගෝලයේ මීතේන් 15% කින්ද , නයිට්‍රස් ඹක්සයිඩ් 17% කින්ද ඉහළ ගොස් ඇත. මෙසේ හරිතාගාර වායු ඉහළයාම දේශගුණික වෙනස්වීම් කෙරෙහි බලපාන අතර හරිතාගාර වායු නිකුතුව කෙරේ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් බලපායි.විවිධ ක්ෂේත්‍ර හරහා හරිතාගාර වායු නිකුත් කරන අතර ඵයින් ව
ැඩි වශයෙන් බලශක්තිය නිපදවීම හරහා වැඩි උෂ්ණත්වයක් සපයයි. දේශගුණ විපර්යාසවලට හේතුවන හරිතාගාර වාය වැඩි වශයෙන්ම සංවර්ධිත රටවල් නිකුත් කරයි. කාබන් ඩයොක්සයිඩ් හරිතාගාර ආචරණයට ප්‍රබලව බලපාන වායුව වන අතර ඵය වැඩි වශයෙන් නිකුත් කරන රට ඇමරිකාව,චීනය,රුසියාව,යුරෝපය වැනි කාර්මික රටවල් වේ.ඛනිජ ඉන්ධන දහනය,වනාන්තර හෙළි කිරීම්,ශිතකරණ,ස්ප්‍රේ යන්ත්‍ර භාවිතය,පොහොර භාවිතය වැනි නොයෙකුත් මානව ක්‍රියාවන් නිසා හරිතාගාර වායු වැඩිවී ඇති අතර ඵය දේශගුණික වෙනස්වීම් කෙරෙහි මුලිකව බලපායි.දේශගුණය වෙනස්වීමේ බරපතලකමගොනුව:Climate 6.jpgදේශගුණය වෙනස්වීමේ බරපතල බව වටහා ගැනීමේදී මෑතකාලීනව සිදු කරනු ලැබු පර්යේෂණ රුසකින් ඵළිදරව් වී ඇති කරුණු අනුව ඵය වඩාත් බරපතල බව පෙනී යයි. ලෝකයේ මේ දක්වා වාර්තා වී ඇති වැඩිම උෂ්ණත්වයකින් යුක්ත වර්ෂය වන්නේ පිළිවෙලින් 2005,1998,2002 වර්ෂයන්ය. පසුගිය ශතවර්ෂය තුළ පෘථිවි මට්ටමේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය  සෙල්සියස් අංශක 0.6 කින් ඉහළ ගොස් ඇත. වර්තමානය වනවිට 1880-2000 දක්වා කාල වකවානුව වනවිට ගෝලීය උෂ්ණත්වය සීඝ්‍ර ලෙස ඉහළ යමින් පවති. පසුගිය වසරවල් තුළ යුරෝපයේ රටවල කැනඩාව,ඕස්ට්‍රෙලියාව,
ඇන්ටාක්ටිකාව,ආසියාව,අප්‍රිකාව ආදී රටවල උෂ්ණත්වය ක්‍රමයෙන් වැඩිවී ඇත.	නිදසුන1993 දී ගිණිකොණ දිග යුරෝපයේ අධිකතම උෂ්ණත්වය වාර්තාවීම.(ග්‍රීසියේ ඇතෑනස් සෙල්සියස් අංශක 39)1993 ජුලි ආර්ජන්ටිනාව සෙල්සියස් අංශක 391991 ඹක්තෝම්බර්-1992 අප්‍රියෙල් මධ්‍යම අප්‍රිකානු ප්‍රදේශයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 40අනාගතයේ ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළයාම පිළිබඳ කර ඇති පර්යේෂණ අනුව 2100 වනවිට ලෝකයේ සාමන්‍ය උෂ්නත්වය සෙල්සියස් අංශක 1.4-5.8 අතර ප්‍රමාණයකින් වැඩිවේ.සාමානය උෂ්ණත්වයට වඩා සෙල්සයස් අංශක 2කින් උෂ්ණත්වය ඉහළයාම බරපතල ගැටළු නිර්මාණයට හේතුවනු ඇත. මේ බව Avoding dangarons climate changes වාර්තාව දක්වා ඇත.ඵවැනි උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමකින් හිම දියවීම නිසා වසර 10ක කාලයක් තුල ලෝකයේ මුහුදු මට්ටම 7m පමණ වැඩිවේ. පරිගණක ආකෘති ඇසුරෙන් ඹක්ස්ෆර්ඩ් සරසවිය කළ පර්යේෂණයකින් ලෝකයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 2-11ත් අතර ප්‍රමාණයකින් වැඩිවන බව පෙන්වා දෙයි.ලෝකයේ සමහර ප්‍රදේශවල උෂ්ණත්වය ඉහළයාම් මෙන්ම සමහර ප්‍රදේශවල අඩු උෂ්ණත්වයක් වාර්තාවීම්ද දක්නට ඇත. 1992දී ඇලස්කාවේ අඩුම උෂ්ණත්වය හා 1992දී ගිම්හානයේදී දකුණු කැනඩාවේ වසර 100කට පසු අඩුම උ
ෂ්ණත්වයද,1991-1992 වර්ෂවල මැද පෙරදිග හා උතුරු අප්‍රිකාවේ කටුකතම ශීත ඍතුව වාර්තාද වී ඇත.මෙලෙස අධික උෂ්ණත්වය,අඩු උෂ්ණත්වය,අධික වැසි,කුණාටු,සුළි සූළං ලෝකය පුරා දේශගුණ වෙනස්වීමේ බරපතල තත්වය ලොවට කියාපායි.දේශගුණය වෙනස්වීමේ පාරිසරික බලපෑම්ගොනුව:Climate 5.jpgදේශගුණ වෙනස්වීමේ බලපෑමක් ලෙස ලෝකයේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය ඉහළ යයි. තවත් ප්‍රදේශවල වර්ෂාපතනය ඉහළ යයි. ක්ෂණික ඟංවතුර,කුණාටු,සුළි සුළං වැනි දරුණු තත්ව ඇතිවේ. දේශගුණය වෙනස්වීම නිසා පරිසරයට,කෘෂිකර්මයට,සෞඛ්‍යයට,සමාජයට,ආර්ථික ක්ෂේත්‍රවලට බලපෑම් ඇති වී ඇත.තෙත් බිම්,වනාන්තර ඇතුළත් විවිධ පරිසර පද්ධතිවලට,වන ජීවීන්ට,ආක්‍රමණික ජීවී විශේෂවලට දේශගුණ වෙනස්වීම මඟින් ඇති කරන බලපෑම් බෝහෝය. ලෝකය තුළ උෂ්ණත්වයඉහළ යාමත් සමඟ ලෝකයේ මිනිසුන්ට මෙන්ම ජීවීන්ටද උෂ්ණත්වය දරාගත නොහැකි අවස්ථා ඉස්මතුවීම නිසා ඹවුන් මියයන අවස්ථා පවතී. ධ්‍රැවාසන්න ග්ලැසියර දියවෙමින් පවතින අතර උත්තර ධ්‍රැවයේ හිම තට්ටුව 10%-15%ත් අතර ප්‍රමාණයකින් දියවී තිබෙන බව සොයාගෙන ඇත.මෙම ග්ලැසියර දියවීම නිසා පසුගිය ශතවර්ෂය තුළ සාගර ජල මට්ටම 1mm  -2mm අතර ප්‍රමාණයකින් ඉහළ ගොස් ඇත. ඵමෙන්ම 1961-20
03 දක්වා කාලය තුළ වර්ෂයකට 1.8mm බැගින් මුහුදු මට්ටම ඉහළ ගොස් ඇත. Geography Research letters සඟරාවේ පළවු වාර්තාවක් අනුව 1875-2004ත් අතර කාලයේදි ලෝක‍යේ මුහුදු මට්ටම 19.5 පමන ඉහළ ගොස් ඇත. අනාගත පුරෝකතන අනුව ක්‍රි:ව: 2030-සාගර ජලය 18 දක්වා ඉහළ නඟිනු ඇත.ක්‍රි:ව: 2070-සාගර ජලය 21-71දක්වා ඉහළ නඟිනු ඇත.ක්‍රි:ව: 2100-සාගර ජලය 1 දක්වා ඉහළ නඟිනු ඇත.සාගර ජල මට්ටම ඉහළයාම නිසා වෙරළාශ්‍රිත කලාප ජලයෙන් යටවීමේ තර්ජනයට මුහණ පා ඇත.ගොනුව:Climate 7.jpgනිදසුන්:ඉතාලියේ වැනීසය/ බ්‍රිතාන්‍ය දකුණු ප්‍රදේශය/ ඵක්සත් ජනපදයේ ගල්ෆ් වෙරළබඩ ප්‍රදේශය/ ලංකාවේ නිරිත දිග වෙරළ කලාපය/ඉරානයේ උතුරු ප්‍රදේශය වැනි වෙරළ කලාපවල මිලියන නගර ඇති අතර ඵ්වා යටවීමේ තර්ජනයට හා ඛාදනයට ලක්වී ඇත. තවද මාලදිවයින/සුමාත්‍රා/ජාවා දුපත් සාගරයට යටවීමේ අවධානම පවතී.මෙලෙස මුහුදු ජලය ඉහළයාම නසා‍ බොහෝ භූගෝලීය ප්‍රදේශ යටවීමේ අවධානමට ලක්වී ඇති අතර කෘෂිකාර්මික බිම් යටවිම,ශාක,සත්ව ප්‍රජාව වඳවීයාම සිදුවේ.ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථනොර්බට්,ඇන්ටනි ඵස්.'ගෝලීය උණුසුම්වීම සහ දේශගුණික විපර්යාසවලට හේතු සහ බලපෑම්",ආර්තථික විමසුම,"වෙළුම 4,පර්යේෂණ ‍දෙපාර්තු
මේන්තුව මහජන බැංකුව,කොළඔ 02,2008 ජුනි/ජුලී,5-9පිටු.ජයතිලක,අනුර"ගෝලීය උණුසුයෙන් සිදුවන දේශගුණික විපර්යාස",ආර්ථික විමසුම,වෙළුම 34,පර්යේෂණ දේපාර්තුමේන්තුව,කොළඹ 02,2008 ජුනි/ජුලී 10-16 පිටු.හෙට්ටි ආරච්චි,ජනක."( ලෝක පරිසර අර්බුද)",ඵස් ගොඩගේ ප්‍රකාශන,කොළඹ 10,1999.ජයසිංහ,සරත්.[["(මිනිසාට රිදවන ‍දේශගුණික වෙනස්වීම් මිහිතලය උණුසුම්වීමේ ප්‍රතිඵලයක්)"මිහිමඩළ මිහිසර ප්‍රකාශකයෝ,අතුරුගිරිය,2 කාණ්ඩය,2006 ජන/පෙබ.විමලරත්න,උපුල් ෂෙල්ටන් කුමාර."හරිතාගාර ආචරණය සහ පාරිසරික වෙනස්වීම්",භෞම විද්‍යා, 4 වන කලාපය,කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ භූගෝල විද්‍යා සංගමයේ ප්‍රකාශනයක්.අන්තර්ජාලයVidusara (2009/04/29)Vidusara (2006/03/08)Vidusara (2005/02/06)මේවාත් බලන්නහරිතාගාර ආචරණය (Greenhouse Effect)ආක්ටික් කලාප‍යේ උණූසුමපෘථිවිය උණුසුම් වීමනියඟයවාචික අර්ථයෙන් කළ + මනා+ කරනය යවුවෙන් පද බෙදිය හැකිය. කළ යනු තීරණය කරගත් හෙවත් සැලසුම් කරගත් යන්නයි. මනා යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ඵලදායීයව හා කාර්යක්ෂමව යන්නයි. කරනය යනු කිරීමයි. මෙය ඉතා සරල අර්ථයකි. කාර්මික විප්ලවයත් සමග බිහිවූ කර්මාන්ත ශාලා ආශ්‍රිතව සිද