LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
වේ. Friedrich Nietxsche යුද්ධය ubermersh සංකල්පය අනුව වීරත්වය ප්‍රදර්ශනයට අවස්ථාවක Ubermensh සංකල්පය වන්නේ යුද්ධය මිනිසුන්ගේ පරමාර්ථ පිළිබඳ සංකල්පයකි. Georg wilhere Frietrich Hgel සමාජයේ දියුණුවට ඓතිහාසික යුද්ධ අවශ්‍ය බව ප්‍රකාශ කරයි. පලමු ලෝක යුද්ධ සමයේ Thorms Menn ලේඛකයා "සාමය යනු ජනතාවගේ දුෂණයන් හා යුද්ධ නැතිකිරීම නිදහස් සමාජයක් ගැන විශාල බලාපොරොත්තුවක් නෝවේද? " යනුවෙන් ප්‍රශ්න කළේය. මෙම අදහස් රෝමානු යුගයේ පටන්ම ජනතව අතර පවත්වා අදහසකි.ජාත්‍යන්තර නීතියේ යුද්ධය සම්බන්ධ නීති දෙකක් සලකා ඇත.1.ආරක්ෂාව පතා කරන යුද්ධ - යම් දේශයක් ආක්‍රමණිකයෙකුගේ ප්‍රහාරයට ලක්වන විට එම දේශයට තම දේශයේ ආරක්ෂාව පතා ප්‍රතිහාර එල්ල කිරීම නිත්‍යානුකූල වේ. එක්සත් ජාතීන් ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ යුධ අනුමැතිය2.එක්සත් ජාතීන් එක් රටකට විරුද්ධ සටන් වැදීම (සාමය පෙරදැරි කොට)ජාත්‍යන්තර නීතියේ උපකුලක වන මානව අයිතින් පිළිබඳ නීති හා යුධනීති, යුද්ධයන්ට බලපාන අනෙකුත් නීති වේ. එලෙසට ජිනිවා සමුළුවේ නියමුවු යුධ උපකරණ වර්ග, යුධ සිරකරුවන් සැලකීම යන නීති වලංගු වේ. මෙම නිති උල්ලංඝනය යුධ අපාරාධ නම් වන අතර, දෙවන ලෝක යුද්ධයේ Nurembers triel න
ඩු විභාගයන් පටන් මෙවැනි අපරාධ වලට උසාවි පද්ධති රැසක් ඉදිරිපක් කර ඇත.ආශ්‍රිතOutline of warGrey-zone (international relations)සටහන්මූලාශ්‍රභාහිර සබැඳි යුද්ධ ගැන තවත් දේ විකිපිඩියා සහෝදර ව්‍යාපෘති හරහා සොයාගන්නකොමන්ස් වෙතින් ඡායාරූප හා මාධ්‍යවිකිපුවත් වෙතින් පුවත් කථාංගවිකිකියමන් වෙතින් උපුටා දැක්වීම්විකිප්‍රභව වෙතින් ප්‍රභව පෙළවිකිපොත් වෙතින් පෙළපොත්An Interactive map of all the battles fought around the world in the last 4,000 yearsTimeline of wars on HistropediaLibrary resources about  යුද්ධ Online booksResources in your library විකිචාරිකා තුළ War zone safety සංචාරක මාර්ගෝපදේශනයvteමිලිටරි සහ යුද්ධConceptsMilitaryServiceHistoryTechnologyOccupational rolesRecruitmentRoles:SoldierSailorEnlisted rankOfficerCommanding officerProtocols and structure:RanksListUniformsAwards and decorationsBy countryHighestCategories:RanksForcesCommand and controlDefense ministryArmed Forces:ArmyNavy
Air forceMarinesSpace forceSpecial forcesMilitiaReservesFunctional specialties:CommunicationsEngineersIntelligenceReconnaissanceListMedicalMilitary policeGendarmerieBorder guardCoast guardSecurity forcesLogisticsBy countryCategories:Combat occupationsDevelopment:Basic trainingMilitary maneuversCombat trainingBranchesLand units:Combat armsInfantryArmorCavalryArtillerySpecial reconnaissanceCommandoSignal corpsNaval units:WarshipsSurfaceLittoralPatrolSubmarinesAircraft carriersLanding craftAuxiliary shipFrogmanAir units:FightersBombersCommandClose air supportElectronic-warfareReconnaissanceAirborne forcesStructureOrganizationBy countryArmies by countryChain of commandUnified combatant commandGeneral staffLand:Army groupField armyCorpsListDivisionListBrigadeBy typeRegimentBy countryBy typeBattalionBy countryBy typePlatoonSquadNaval:Naval fleetTask forceCarrier strike groupDivisionFlotillaSquadronAir:Comb
at boxSpecial units by nation:Battle Fleet; U.S. NavyFront; Russian land forcesVehiclesGround:GroundListCombatTracked vehiclesWheeled vehiclesArmorTankInfantry fighting vehicleListsBy countryArmored carScout carTruckListGun truckSelf-propelled artilleryListAnti-aircraftRailWeaponsLandWeaponsListArtillery:ArtilleryListBy countryBatteryField gunListHowitzerListRocketListInfantry guns:PistolsMachine gunsListService rifles:Battle riflesListAssault rifleListSniper rifleOther infantry weapons:BazookaAnti-tank gunListGrenadeListFlamethrowerBayonetCombat knifeListMissiles:Shoulder-firedAnti-tankListBy countryMortarLists:InfantryHeavyOther:Land mineShellsSea/Air:Guided missilesListNaval:Naval artilleryListAnti-ship missilesTorpedoesDepth chargesClose-in weaponsAerial:GunsMissilesBombsEquipmentMilitary equipmentListsBy countryHelmetListCamouflageListBody armorFacilities:Military baseListsField hospit
alCombat systemsFire-control systemFire-control radarDirector (military)Combat information centerSonarRadarHistorical:Ship gun fire-controlGun data computerTorpedo Data ComputerWarfareWarBattleStrategyTacticsCombatMilitary scienceDiplomacyInternational lawBy era:PrehistoricAncientPost-classicalEarly modernLate modernindustrialfourth-genBy type:Armoured warfareArtilleryBarrageBiologicalCamouflageCavalryChemicalClassCombined armsConventionalCyberDenialDisinformationDroneElectronicInfantryLawfareLoiteringMusicNuclearPsychologicalRadiologicalUnconventionalBattlespaceAerospaceAirAirborneSpaceLandCold-regionDesertJungleMountainUrbanSeaAmphibiousBlueBrownGreenSurfaceUnderwaterSubterraneanTunnelCyberInformationTacticsList of military tacticsAerialAirliftAirbridgeAirdropBattleCavalryChargeCounterattackCounterinsurgencyDefeat in detailFoxholeEnvelopmentGuerrillaMoraleRapid dominanceSiegeSwarmingTactical
objectiveTarget saturationTrenchWithdrawalOperationalMilitary operationOperations researchBlitzkriegExpeditionaryDeep operationManeuverOperational manoeuvre groupStrategyList of military strategies and conceptsMilitary campaignAttritionCounter-offensiveCulminatingDefence in depthFabianMosaicDeceptionDefensiveDepthGoalNavalOffensiveScorched earthPolicyDiplomacy:AlliancesPeaceCooperationUnited NationsMediationPublic policy:ConscriptionDefense budgetDefense policyRelated:GovernmentNationListsMilitary listsWarsWeaponsMilitary tacticsHistory lists:WarsBattlesMilitary occupationsOperationsSiegesRelated lists:War crimesWritersOther namespaceTemplates:Overviews{{War}}{{Weapons}}{{Military ranks by country}}Vehicles and weapons:{{Tanks}}{{Weapons}}{{Modern IFV and APC}}{{Warship types of the 19th & 20th centuries}}{{Military aircraft types (roles)}}Specific modern wars:{{Napoleonic Wars}}{{World War I}}{{World War II}}{{Co
ld War}}Categories:Lists of wars by countryConflicts by timeDiplomacyPeace and conflict studiesPeace movementDisarmamentPacifismDétenteMediationPeace treatyPeace processGlobal studiesConscientious objectorAnti-war movementIdealism in international relationsHumanitarianismInternational cooperationCrimes against humanity{{International relations}}Categories:Peace organizationsප්‍රවර්ගය  කොමන්ස්vteයුද්ධPeace (list)Conflicts (list)War concept (lists)Civil wars (list)Attacks (list)Terrorism (list)Massacres (list)Warfare (list)Battles (list)Wars (list)List of ongoing armed conflictsvteජාත්‍යන්තර සබඳතාOrganizationsBRICSCollective Security Treaty OrganizationInternational Criminal CourtLeague of NationsNon-Aligned MovementNorth Atlantic Treaty OrganizationShanghai Cooperation OrganisationUnited NationsWarsaw PactHistory1648–18141814–19191919–1939Diplomatic history of World War IICold WarInternational relations since 1989ConceptsAppeasement
Collective securityColonialismGrey-zoneHegemonyIdealismInternational community InternationalismLiberal institutionalismNon-state actorImperialismPeacePowerSovereigntySuzeraintyTreatyWarTheoryConstructivismLiberalismMarxist international relations theoryPeace theoriesRealismආශ්‍රිත ක්ෂේත්‍රDiplomacyGeopoliticsInternational lawඅධිකාරී පාලනය ජාතික පුස්තකාලSpainFrance (data)UkraineGermanyIsraelUnited StatesJapanCzech RepublicKoreaSwedenවෙනත්FASTNARAİslâm Ansiklopedisiමධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයේ (CPU) යම් යම් කොටස්වල ක්‍රියාකාරිත්වයට යම් විද්‍යුත් ශක්තියක් භාවිතා කරයි. මෙම ශක්තිය සී.පී.යූ. තුළ අන්තර්ගත වන උපාංග ක්‍රියාකාරිත්වයට වැයවේ. (උදාහරණ වශයෙන් ට්‍රාන්සිස්ටර හෝ රික්ත නල) එමෙන්ම ඒවායේ ප්‍රතිරෝධය නිසා ජනිතවන තාපය නිසාවෙන් ද යම් ජවයක් උත්සර්ජනය වේ. එමනිසා නිශ්පාදනයේ දී ප්‍රධාන වශයෙන් සළකා බලන සාධකයක් වෙයි.සී.පී.යූ. එකෙහි සමහර කොටස් ක්‍රියාත්මක කරවීමට ඉතා සුළු ජවයක් වැයවේ. පේස් මේකර්ස් pacemakers  සහ ජංගම දුරකතනවල වන සී.පී.යූ. ඉතා සුළු ජවයක් එනම් මය
ික්‍රෝ වොට් ගණනක් වැය කරයි. අනෙක් අතින් ගත් කළ සාමාන්‍ය මයික්‍රොප්‍රොසෙසර් සී.පී.යූ.වල සැලකිය යුතු තරම් ජවයක් උත්සර්ජනය වේ. මෙම සූක්ෂම ඉලෙක්ට්‍රොනික සී.පී.යූ. වොට් දහයේ ගුණාකාර ගණනක් වැය කරයි. අතීතයේ රික්ත නල වලින් සමන්විත සී.පී.යූ. ඉතා විශාල කිලෝ වොට් ප්‍රමාණයක් (103)  පරිභෝජනය කර තිබුණි. මේස පරිගණක (Desktop computer) තුළ වන සී.පී.යූ. තුළ වන සී.පී.යූ. වෙනුවෙන් සාමාන්‍යයෙන් එහි තුළ වන අනෙක් කොටස්වලට වඩා ජවයක් පරිභෝජනය කරයි. ඒ විශේෂ කාර්යය සදහා වන සී.පී.යූ වලට සම්බන්ධ කරන ලද තම තාක්ෂණික වීඩියෝ කාඩ්පත්වලට අමතරවය. පසුගිය දශකය තුළ සී.පී.යූ. ජව සැපයුම් අඩු වෝල්ටීයතාවයක් භාවිතා කරමින් සැළකිය යුතු ඉහළ විද්‍යුතයක් භාවිතා කිරීමේ ප්‍රවණතාවයක් දක්වා ඇත. ඒ අතර පරිගණකය වැඩක් නොමැතිව තිබෙන විට බල ශක්ති ඉතිරි කිරී‍ෙම් අංග හදුන්වා දී ඇතත්  අනෙක් අතින් අද කාලයේ CPU සඳහා භාවිතා වන බල ශක්ති ප්‍රමාණය සැළකිය යුතු තරම්ය. මෙයට විශාල වෙනසකින් යුතු අඩු බල ශක්ති ප්‍රමාණයක් භාවිතා කරන  සී.පී.යූ. නිපදවා ඇති අතර ඉන් එක් සී.පී.යූ. එකක් වන Intel XScale . 600MHz ක්‍රියාකාරිත්වයට වොට් භාගයක් පමණකින් වැඩ කර විට x86 පර
ිගණක ඉන්ටෙල් ප්‍රොසෙසරයක්ම එම ක්‍රියාකාරිත්වයේදී එමෙන් අසූගුණයක ශක්තියක් පරිභෝජනය කරයි.ප්‍රොසෙසර නිෂ්පාදකයන් සී.පී.යූ. සදහා සාමාන්‍යයෙන් ජව උත්සර්ජන 2ක් ඉදිරිපත් කරයි. එනම් ප්‍රකෘති තාප ශක්තියක් එනම් සාමාන්‍ය කාර්යයක් යටතේ මනිනු ලබයි. අනික උපරිම තාප ශක්තියක් යටතේ මනිනු ලබයි. එය ඉතා අවදානම් සහිත මිණීමකි. උදාහරණ වශයෙන් පෙන්ටියම් 4 2.8GHz ප්‍රොසෙසරයක් සැලකූ කළ සාමාන්‍ය තාප ශක්තිය වනුයේ 68.4 W වන අතර උපරිම තාප ශක්තිය 85 W වේ. පරිගණකය නිකම් තිබෙන විට සාමාන්‍ය තාප ශක්තියට ද අඩුවෙන් ශක්තිය පරිභෝජනය කරයි.මෙකී ආකාරවලට ඉංජිනේරුමය හේතු•	දෙන ලද උපාංගයක් සඳහා එය වැඩි වේගයකින් ක්‍රියා කිරීමට ඉහළ ශක්තියක් අවශ්‍ය වේ. ප්‍රොසෙසරයේ වේගය අඩු කිරීමෙන් බොහෝ විට ශක්තිය ඉතුරු කරයි. වේගය නිරතුරුවම තත්පරයට දෙනු ලබන විධි විධානවලින් හෝ FLOPS ක්‍රියා මගින් මනිනු ලබයි.•	නව අංග සදහා සාමාන්‍යයෙන් තවත් ට්‍රාන්සිස්ටර අවශ්‍ය වන අතර ඒ එක එකක් වැඩි වැඩියෙන් ශක්තිය හානි කරයි. භාවිතා නොවන ප්‍රදේශ නිවා දැමීම මගින් ශක්තිය ඉතුරු කර ගත හැක.•	ප්‍රොසෙසර දියුණුවත්ම කුඩා ට්‍රාන්සිස්ටර, අඩු වෝල්ටීයතා ව්‍යුහ සහ නිෂ්පාදන අත්දැකී
ම් මත බලය පරිභෝජනය අවම කර ගත හැක.Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/CPU_power_dissipationමෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)සත්ව කිරි වල ඇති මේදය යොදය නමින් හැඳින්වේ.ලෝක ව්‍යාප්තව, දෙමළ පුවත්පත් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙයි. රටවල්:ශ්‍රී ලංකාවඉන්දියාවසිංගප්පූරුවමලයාසියාවඑක්සත් රාජධානියකැනඩාවඕස්ට්‍රේලියාවමැද පෙරදිගශ්‍රී ලංකාවවීරකේසරී வீரகேசரிසුදර් ඔලි சுடர் ஒளிතිනකරන් தினகரன்තිනක්කුරල් தினக்குரல்උදයන් உதயன்නක්ෂත්‍ර කාලයමීන රාශිය සහ මේෂ රාශිය වෙන්කරන (මේෂ 00{\displaystyle 0^{0}}) රේඛාව අහසේ මුදුන්වූ ක්ෂණයේ සිට ගතවූ කාලයට නක්ෂත්‍ර කාලය යැයි කියනු ලැබේ.නක්ෂත්‍ර කාලය පහත පෙනෙන සමීකරණයන් භාවිතා කොට ගණනය කර ගැනීමට පිළිවන.සටහන - පෘථිවියේ ස්ථානයක සිට බලන විට ඉතා ඈතින් පිහිටි තාරුකාවක් පෘථිවයට සාපේක්ෂව නිසලය(මෙය 100%ක් නිවැරදි නොවේ මන්ද නිසල තාරුකා විශ්වයේ නැත)යම් මොහොතක
දී(සූර්ය කාලයෙන්) එම නිසල තාරුකාව එම ස්ථානයේ අවසන් වරට හිස් මුදුනට පැමිණි මොහොතේ සිට එම මොහොත දක්වා ගතවූ කාලය එම මොහොතේ එම ස්ථානයට අදාල නක්ෂත්‍ර කාලයයි.මේෂ රාශියේ ආරම්භය දැක්වෙන තරුව මෙහිදී සම්මතයක් ලෙස භාවිතා කෙරේ.(තාරකා විද්‍යාව්දී සහ ජ්‍යොතිෂයේදී)නක්ෂත්‍ර කාලය ගණනය කිරීමග්‍රිනිච් හිදී මධ්‍යම රාත්‍රී දොළහට නක්ෂත්‍ර කාලය පහත පෙනෙන සමීකරණයෙන් ලබාගත හැකිය.ST0=0.276919398+100.0021359 T0+0.000001075 T02T0 = 1900 ජනවාරි 1 වන දින මධ්‍යාහ්න දොළහේ සිට අදාල දිනයේ 0:00:00 දක්වා ගතවූ දින ගණන / 36525සැ.යු.: මෙහි පිළිතුර ලැබෙන්නේ දින වලිනි.මාධ්‍ය රාත්‍රී දොළහ පසුවී යම් පැය ගණනක් ගතවූ පසු නක්ෂත්‍ර කාලය ලබා ගැනීම සඳහා පහත පෙනෙන සමීකරණය භාවිතා කළ යුතුය.STG=ST0+1.002737908 tt = මධ්‍යම රාත්‍රී දොළහ පසුවී ගතවූ කාලය දිනවලින් මෙයින් ලැබෙන්නේ ග්‍රිනිච් හි නක්ෂත්‍ර කාලයයි. වෙනයම් ස්ථානයක් සඳහා නක්ෂත්‍ර කාලය ලබාගැනීමට පහත පෙනෙන සමීකරණය භාවිතා කළ යුතුය.STL=STG+LL =අදාළ ස්ථානයේ දේශාංශය / 3600 (නැගෙනහිර දේශාංශ: ධන, බටහිර දේශාංශ: ඍණ)උදාහරණයක්2009 ජනවාරි 11 වන දින රාත්‍රී 7:10
ට කොළඹට නක්ෂත්‍ර කාලය සොයමු.මුලින්ම කළ යුත්තේ මෙම වේලාව ග්‍රිනිච් වෙලාවට හරවා ගැනීමයි.ශ්‍රී ලංකාණ්ඩුවේ සම්මත වේලාව ග්‍රිනිච් වෙලාවෙ සිට පැය 5:30 ක් ඉදිරියෙන් සිටී. එමනිසා මෙම වේලාව ග්‍රිනිච් වේලාවෙන් 2009-1-11 13:40:00 වෙයි.ඉන් පසුව කළයුත්තේ 2009-1-11 00:00:00 ට ග්‍රිනිච්හිදී නක්ෂත්‍ර කාලය සොයා ගතයුතුය. මේ සඳහා 1900-1-1 12:30:00 සිට 2009-1-11 00:00:00 දක්වා කාලය දිනවලින් ගණනය කරගත යුතුය.මෙය දින 39822.5 කි. එය 36525 න් බෙදා ගත්විට T_0 හි අගය ලැබේ.T0=1.09028063{\displaystyle T_{0}=1.09028063}මෙම T0{\displaystyle T_{0}} හි අගය සමීකරණයට ආදේශ කිරීමෙන් 2009-1-11 00:00:00 ට ග්‍රිනිච්හිදී නක්ෂත්‍ර කාලය සොයා ගත හැක.ST0=0.276919398+100.0021359 T0+0.000001075 T02ST0=109.3073124ඉන් පසුව කළ යුත්තේ 2009-1-11 13:40:00 ට ග්‍රිනිච්හිදී නක්ෂත්‍ර කාලය සොයා ගැනීමයි.STG=ST0+1.002737908 tමෙහි t=2009-1-11 00:00:00 සිට 2009-1-11 13:40:00 දක්වා කාලය දින වලින්.t=0.56944 වන බැවින් STG=109.8783159 වෙයි.ඉන්පසු මෙම මොහොතට කොළඹට නක්ෂත්‍ර කාලය සොයා ගත යුතුය.STL=STG+Lමෙහි
,L =අදාළ ස්ථානයේ දේශාංශය / 3600  (නැගෙනහිර දේශාංශ: ධන, බටහිර දේශාංශ: ඍණ)කොළඹ පිහිටා තිබෙන්නේ නැගෙනහිර දේශාංශ 790 51" හි බැවින් L=0.221805556.එමනිසා STL=110.1001215මෙහි පූර්ණ සංඛ්‍යාව අතහැර දශම සංඛ්‍යාව පමණක් සැලකූ විට 2009 ජනවාරි 11 වන දින රාත්‍රී 7:10 ට කොළඹට නක්ෂත්‍ර කාලය දින වලින් ලැබේ.නක්ෂත්‍ර කාලය පැය විනාඩි වලින් දැක්වීම සාමාන්‍ය ක්‍රමයයි. එමනිසා මෙම නක්ෂත්‍ර කාලය 2:24:10 වශයෙන් පැය විනාඩි තත්පර වලින් දැක්වීමට පිළිවන.පහත පෙනෙන භාවස්ඵුට ගණනය කිරීම සඳහා නක්ෂත්‍ර කාලය අංශක වලට හරවා ගත යුතුය. නක්ෂත්‍ර කාලය අංශක වලට හරවා ගත් විට RAMC=36.04372680.භාවස්ඵුට ගණනය කිරීමමුලින්ම පෘථිවියේ ආනතිය සොයා ගත යුතුය.පෘථිවියේ ආනතිය ආසන්න වශයෙන් 23.450 කි.මෙම අගය භාවිතා කළත් වරදක් නොමැත. නිවැරදි ආනතිය සොයාගැනීමට නම් පහත පෙනෙන සමීකරණය භාවිතා කරන්න.e=23.452294-0.0130125 T-0.00000164 T2+0.000000503 T3T= 1900 ජනවාරි 1 වන දින මධ්‍යාහ්න දොළහේ සිට අදාල වේලාව දක්වා ගතවූ දින ගණන / 36525Fai=අදාල ස්ථානයේ අක්ෂාංශය (උතුරු අක්ෂාංශ: ධන, දකුණු අක්ෂාංශ: ඍණ)භාවයදසවැන්නඑකොළොස්වැන්නදොළො
ස්වැන්නලග්නයදෙවැන්නතුන්වැන්නH00306090120150F00.333330.6666710.666670.33333H=H0+RAMCD=arcsin(sin(e)*sin(H))A=F arcsin(tan(Fai) tan(D)) ------------- (1)M=arctan(sin(A) /(cos(H) tan(R))) ------------- (2)R=arctan((tan(H)*cos(M))/cos(M+e)) ------------- (3)D=R ------------- (4)D වල අගය ආදේශ කර සමීකරණ (1) සිට (4) දක්වා නැවතත් ගණනය කරන්න.දෙවරක් හෝ තුන්වරක් මෙසේ ගණනය කිරිමේන් අනතුරුව ලැබෙන R අගය භාවස්ඵුටය වෙයි.මෙසේ ලැබෙන R අගය H වල අගයට ආසන්න වශයෙන් සමාන අගයක් විය යුතුය. එසේ නොවන අවස්ථා වලදී R අගයට 1800 ක් එකතු කර හෝ අඩු කර R අගය නිවැරදි කරගත යුතුය.කෆිර් එක්සත් ජනපද නාවික හමුදා F-21A කෆිර් පසමිතුරාභූමිකාවප්‍රහාරක-බෝම්බ හෙලනයජාතික සම්භවයඊශ්‍රායලයනිෂ්පාදකඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා නිෂ්පාදක සමාගම(ඊශ්‍රායල් එයාර්ක්‍රාෆ්ට් ඉන්ඩස්ට්‍රි)පළමු පියාසැරියජූනි, 1973ඉදිරිපත්කෙරුම1976විවික්තය1996 (ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාව)තත්ත්වයසක්‍රීයප්‍රාථමික පරිශීලකයෝඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාව (ඓතිහාසික)එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව (ඓතිහාසික) කොලොම්බ
ියානු ගුවන් හමුදාව ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවතනා ඇති ප්‍රමාණය220+ඒකක මිලUS$4.5 මිලියනප්‍රවර්ධනය කෙරුනේIAI නෙශර්ප්‍රභේද්‍යයන්IAI නමේර්කෆිර් යානා යනු ඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා කර්මාන්තයේ නිපැයුමකි. කෆිර් යනු හීබෘ බසින් සිංහ පොතකයා යන්න යි. මෙම යානා සියලුම කාලගුණ තත්ත්වයන්ට උචිත වන අයුරින් තනා අති බහුකාර්ය ප්‍රහාරක යානා විෂේශයකි. කෆිර් ප්‍රහරක ගුවන් යානාව තනා ඇත්තේ ප්‍රංශ ඩැසල්ටඩ් මිරාජ් 5(Dassault Mirage 5)ගුවන් යානයේ සැකිල්ල, ඊශ්‍රායල් ගුවන් තාක්ෂණික ඉලෙක්ට්‍රොනික ක්‍රම ශිල්පය සහ ඊශ්‍රායලයේ නිශ්පාදිත සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික ජේ79 (General Electric J79) තල බමන විදින එන්ජිමක් උපයෝගී කිරීමෙනි. විකාශනයපසුබිමකෆිර් ප්‍රහාරක ගුවන් යානාවෙහි උපත ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදවේ විශේෂිත අවශ්‍යතාවය මත ඩැසෝල්ටඩ් මිරාජ් IIIC(Dassault Mirage IIIC) ගුවන් යානය උපයෝගී කරගනිමින් නිර්මාණය වූවකි.ඊශ්‍රායලය මගින් පලමුවෙන් අත්පත් කරගත් වේගය හා ශබ්දය අතර අනුපාතය 2 වූ ගුවන් යානය වුයේ සියලුම කාලගුණ තත්ත්වයන්ට උචිත වු සහ ඩෙල්ටා පක්ෂයන්ගෙන් සමන්විත වු මිරාජ් IIICJ (Mirage IIICJ) ගුවන් ය
ානාවයි.ඒ වන විට ඊශ්‍රායලය සමඟ කිට්ටු සබදතා දැක්වු ප්‍රංශයෙන් ලබා ගත් මෙම යානාව, ඒ-4 අහස් ලිහිණියා නොහොත් උකුස්සා (A-4 Skyhawk) ගුවන් යානාව සහ විශේෂයෙන් එෆ්-4 මායාව (F-4 Phantom) ගුවන් යානාවේ ආගමනය තෙක් 1960 දශකය අග භාගය වන තෙක් ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාවේ ප්‍රාණ නාලිය විය. මිරාජ් IIICJ යානාව ගුවනේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය රැක ගැනීම උදෙසා සුවිසල් මෙහෙයක් කල අතර මෙම යානාව ඇතැම් සීමාන්තිකයන් හේතුවෙන් කෙටි දුර කාර්යයන් සඳහා භුමි ප්‍රහාරක යානාවක් වශයෙන් යොදා ගන්නා ලදී.තවද 1960 මධ්‍යම භාගය වන විට ඩැසල්ටඩ් ගුවන් තරණය සමාගම (Dassault Aviation) ඊශ්‍රායලයේ ඉල්ලීමකට අනුව පැහැදිලි කාලගුණයකට උචිත වුත්, භුමි ප්‍රහාරක යානාවක් වු මිරාජ් III ගුවන් යානාවේ අනුවාදයක් වුත් මිරාජ් 5 තැනීමට ආරම්භ කරන ලදී.ඊශ්‍රයලයේ ඉල්ලීමකට අනුව මෙම යානයේ නියමු කුටිය පිටුපස වු උසස් ගුවන් තාක්ෂණික ඉලෙක්ට්‍රොන ක්‍රම ශිල්පයන් ඉවත් කොට නඩත්තු වියදම් අවම කරගැනීම උදෙසා වැඩි ඉන්ධන ධාරිතාවක් රැගෙන යාමට හැකිවන සේ නිර්මාණය කරන ලදී.1968 වන විට ඩැසල්ටඩ් සමාගම ඊශ්‍රායලය සඳහා මිරාජ් 50J යානා 50ක් නිෂ්පාදනය කර තිබු නමුත් 1967 දී ප්‍රංශය මගින් ඊශ්‍රායලයට
යෙදූ යුද්ධායුධ තහනම හේතුවෙන් ගුවන් යානා බෙදා හැරීමේ කාර්යය අඩාල විය. මෙයට පිළිතුරු ලෙස ඊශ්‍රායලය විසින් බලපත්‍ර රහිතව මිරාජ් 5 ගුවන් යානාවේ අනුපිටපතක් වු නෙශර්(Nesher) හෙවත් හීබෘ බසින් ගිජුලිහිණියා යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හැදින් වු ගුවන් යානය නිර්මාණය කරන ලදී. මෙම යානයේ එන්ජිම සහ සැකිල්ල ඊශ්‍රායලයේ නිශ්පාදනයකි.[1][2][3][4]ප්‍රවර්ධනයVF-43 හි F-21A කෆිර් ගුවන් යානාවක් එක්සත් ජනපදයේ නාවික ගුවන් මධ්‍යස්ථානයෙන් නික්මීමට සැරසෙද්දීඉක්වඩෝර් ගුවන් හමුදාවෙහි කෆිර් CE (C.10). මෙහි නැවත ඉන්ධන ලබා දෙන ඒෂණය සහ දිගු නහය වන් තුඩ විශේෂය.ඊශ්‍රායල් රහස් තොරතුරු කාර්යාංශය වන රහස් තොරතුරු හා විශේෂ කාර්යය ආයතනය හෙවත් මොස්සාඩ්(Mossad), කෆිර් ගුවන් යානයේ ප්‍රවර්ධන කටයුතු සඳහා බෙහෙවින් දායක විය. ප්‍රංශ හිටපු ජනාධිපති ජෙනරාල් ඩි ගොල් (General De Gaulle) යෙදූ යුද්ධායුධ තහනම හේතුවෙන් තවදුරටත් කලාපීය පසමිතුරන්ගෙන් සහයෝගයක් නොලැබේ යැයි ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාව චකිතයට ලක් කිරීමට සමත් විය. ඊශ්‍රයල් ගුවන් හමුදව සතුවු ගුවන් යානා අතරින් බහුතරයක් මිරාජ් ගුවන් යානා වු අතර අරාබිය හා ඊශ්‍රායලය අතර පැවති සයදින යුද්ධය
(Six-Day War) හේතුවෙන් එම සංඛ්‍යාව ද පහත වැටීමේ අවදානමට ලක් විය. නමුදු ඔවුන් හට මිරාජ් ගුවන් යානා හැර වෙනත් විකල්පයක් නොවීය. මේ අතර මොස්සඩ් අයතනය මිරාජ් III ගුවන් යානයේ සැලසුම ලබා ගැනීමට සමත් වු අතර එය කෆිර් ගුවන් යානා පෙළ නිර්මාණකරනයට සෘජුවම යොදා ගැනින.[5]සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික ජේ79 ජම්බොජෙට්(General Electric J79 turbojet) සහ රෝල- රොයිස් ස්පෙයි ටර්බොෆැන්(Rolls-Royce Spey turbofan) ආකාරයේ ජව නිශ්පාදන දෙකක් ආරම්භයේ දී පෙර පරීක්ෂන සඳහා යොදා ගන්නා ලද අතර සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික J79 ජම්බොජෙට්(General Electric J79 turbojet) අවසානයේදී තෝරා ගන්නා ලදී. ඊශ්‍රායලය මෙය තෝරා ගන්නා ලද්දේ එය ඔවුන් එක්සත් ජනපදයෙන් 1969 දී අත්පත් කරගත් මැක්ඩොනල් ඩෝග්ලාස් එෆ්-4 ෆැන්ට්ම් II(McDonnell Douglas F-4 Phantom II) ගුවන් යානයට යොදාගත් එන්ජිම නිසාවෙන් සහ ඔවුන් ජේ79 නිපදවීමට බලපත්‍ර ලද නිසාවෙන් පමනක් නිසාම නොව, ජේ 79 එන්ජිම මුල් ප්‍රංශ අට්‍ර් 09(Atar 09) එන්ජිමට ද වඩා පැහැදිලි ලෙස ප්‍රභල වු බැවිනි.මිරාජ් III ගුවන් සැකිල්ල මත ජව නිශ්පාදනය තැබීමට නිසි ආකාරයෙන් ඉඩ සලසා දීමට සහ ජේ79 එන්ජිමට අවශ්‍ය සිසිලනය ලබාදීම සඳහ
ා යානයේ පෘෂ්ටභාග රාමුව සුළු ලෙස කෙටි සහ පුළුල් කරන ලදී. පසු දහනය සඳහා අවශ්‍ය සිසිලනය ලබා දීමට වායු චුෂණයන් විශාල කරන ලද අතර පර්යන්ත සිරස් ස්ථායීකාරකයෙහි විශාල ආයමුඛයක් සවි කරන ලද අතර ටයිටේනියම් තාප ඵලකයකින් කොපු ලන ලදි.ආසන දෙකක් සහිත මිරාජ් IIIBJ(Mirage IIIBJ)යානය සමඟ සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික ජේ79(GE J79) එන්ජිම එකතු කිරීමෙන් සාදාගත් යානය පළමු වරට 1970 සැප්තැම්බර් මස ගුවන් ගත කරන ලදී. ඒ සමඟම නැවත සකස් කළ නෙශර් යානය 1971 සැප්තැම්බර් මස පියාසර කරවන ලදී.1973  ජුනි මස දී වැඩි දියුණු කළ නෙශර් යානයේ මුලාකෘතියක් වු රාම්(Ra'am) හෙවත් ගිගුරුම ගුවන් යානය ගුවන් ගත කරන ලදී.[6] මෙම යානය සතුව පුළුල් වු සංශෝධිත නියමු කුටියක්, ශක්තිමත් ගොඩ බැස්වීමේ ගියරයක් සහ සැලකිය යුතු තරමේ ඊශ්‍රායල් ගුවන් තාක්ෂණික ඉලෙක්ට්‍රොනික ක්‍රම ශිල්පයන් පවතී. මෙහි අන්තර් ඉන්ධන බහාලුම් සුළු වශයෙන් නැවත සකස් කරන ලද අතර සම්පූර්ණ ධාරිතාව ගැලුම් 713 තෙක් වර්ධනය කරන ලදී.ඇතැම් ස්ථිර නොවු වාර්තා පවසා සිටින්නේ ඊශ්‍රායලය මිරාජ් IIIC(Mirage IIIC) මුල් පිටපත සමඟ ජේ79(GE J79) එන්ජිම එකතු කිරීමෙන් බරාක්(Barak) හෙවත් අකුණ ගුවන් යානය නිර්මා
ණය කල බව සහ මොවුන් 1973 දී අරාබි-ඊශ්‍රායල් යුද්ධය හෙවත් ඔක්තෝම්බර් යුද්ධය සඳහා මෙම ගුවන් යානය යොදාගත් බවයි. නමුදු මේ වනතුරු ද එවැනි ගුවන් යානයක් පවතින බවට සාධක සොයාගෙන නොමැත.[7]මෙහෙයුම් ඉතිහාසයකෆිර් යානාව C.2 ඔව්ඩා ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදා පිවිසුමෙහි දීකෆිර් ගුවන් යානය ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාව මගින් සේවයට යොදවන ලද්දේ 1975 දීය. මෙහි පළමු ගුවන් යානවල් පවරන ලද්දේ 101 පළමු සටන් කරන්නා භට කණ්ඩායම(101st "First Fighter" Squadron) හට ය. පසුගිය වර්ෂයන් තුල මෙම යානය තවත් භට කණ්ඩායම් යටතේ පිහිටුවන ලදී. එක්සත් ජනපදය මගින් 1976 දී ඊශ්‍රායලයට ලබා දුන් එෆ්-15 ඊගල් ෆයිටර්(F-15 Eagle fighter) හෙවත් සටන් රාජාලියා ගුවන් යානායේ ආගමනයත් සමඟ ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාවේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය වු කෆිර් යානයේ අගය ගිලිහී ගියේය.කෆිර් ගුවන් යානාව ප්‍රථම වරට සටනෙහි යොදවන ලද්දේ 1977 නොවැම්බර් 09 වන දා ඊශ්‍රායල - ලෙබනන ගැටුම හිදී ලෙබනනයේ ටෙල් අසියා(Tel Azia) පුහුණු කඳවුරට පහර දීම සඳහා ය. කෆිර් යානාව ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාවට සේවය කරන කාලවකවානුවේ දී ලබා ගත හැකි වු එකම ජයග්‍රහණය වන්නේ 1979 ජුනි 27 වන දින කෆිර් සී.2(C.2) යාන
යට සිරියානු මිග්-21( MiG-21) ගුවන් යානයකට ප්‍රහාරය එල්ල කොට බිම හෙලීම ය.ඊශ්‍රායලය ලෙබනනය ආක්‍රමණයේ දී ඔවුන් බහුලව එෆ්-15 සහ එෆ්-16 ගුවන් යානා යොදා ගත් අතර අනාරක්ෂිත පිරිස් මුදා ගැනීමේ මෙහෙයුම් වලට කෆිර් යානය යොදා ගන්නා ලදි. කෙටි කලකට පසුව සියළුම ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදා සී.2 යානයන් සී.7 අනුවදයට වැඩි දියුණු කරන ලද්දේ එම යානාවන් හට උසස් ක්‍රියාකාරීත්වයක් ලබා දී බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානයක් සඳහා වඩාත් උචිත වන සේ සැකසීමටය. 20 වසරක නොනවත්වා සේවාවෙන් පසුව කෆිර් ගුවන් යානය 1990 හි දෙවන භාගය වන විට ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාවෙන් නික්මෙන ලදි.කෆිර් යානාව විදේශ සේවාවේ දීකෆිර් යානාව ඊශ්‍රායල් නිශ්පාදනයක් වුව ද ජේ79 එන්ජිම එක්සත් ජනපදයේ නිශ්පාදනයක් බැවින් සියළුම අපනයන වෙළදාම් වලදී එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තුමේන්තුවෙහි අනුමැතිය අවශ්‍ය විය. මෙය කෆිර් ගුවන් යානය අනිකුත් ජාතීන් අතර ව්‍යාප්ත වීම සීමාන්තික කිරීමට සමත් විය.2006 වර්ෂයේ දී කෆිර් ගුවන් යානා කොලොම්බියාව, ඉක්වදෝරය සහ ශ්‍රී ලංකාවට අපනයනය කරන ලදි.එක්සත් ජනපදය1985 සිට 1989 දක්වා කාලය තුල වැඩි දියුණු කල කෆිර් සී.1 කෆිර් යානා විසි පහ
ක් එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවට සහ නාවික බල ඇණියට බදු දෙන ලද්දේ අසදෘශ ගුවන් සටන් පුහුණුවේ(dissimilar air combat training (DACT)) දී පස මිතුරෙකු වශයෙන් ක්‍රියා කිරීමට ය. පසුව මෙම කෆිර් යානා එෆ්-21ඒ කෆිර් යනුවෙන් නම් කරන ලදි.12එෆ්-21 යානාව එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවට ලබා දුන් අතර එක නිල් - අළු පැහැති වර්ණ ත්‍රිසංයෝගයකින් 'අවතාර' මනෝ රටාවකින් වර්ණවත් කිරීම සහ ව් එෆ්-43 එක් කිරීම කරන ලදි. මින් අනතුරුව නාවික ගුවන් මධ්‍යස්ථානයේ පිහිටුවනු ලැබිණ. 1988 දී මෙම යානා ආපසු හරවා යවන ලද අතර ඒ වෙනුවට එෆ්-16එන් යානා ගෙන්වනු ලැබී ය. එක්සත් ජනපද නාවික බලකාය ගුවන් යානා 13ක් ලබා ගන්නා ලදී. මෙම යානා යාමු නාවික බල ඇණි ගුවන් මධ්‍යස්ථානයෙහි පිහිටුවා තිබු අතර නාවික සටන් පුහුණු කිරීමේ බලකාය 401(VMFT-401) ක්‍රියාත්මක කරවනු ලැබුනි. නිල් - අළු පැහැති ගුවන් යානාවලට අමතරව එක්සත් ජනපද නාවික බලකාය සතුව ඊශ්‍රායල් පැහැයන් සහ කාන්තාර 'තලන්නා'(flogger) මනෝ රටාවකින් හැඩ ගැන් වු එෆ්-21 වර්ගයේ ගුවන් යානා කිපයක් ද විය. 1989 දී එෆ්-5 ඊ ගුවන් යානාවල ආගමනයත් සමඟ එෆ්-21 යානාවන් නැවත හරවා යවන ලදී. එමෙන්ම එක්සත් ජනපද වෙළද සමාගමක් වන 'ව
ාසර උපාය පිළිබඳ වූ ජය'(Airborne Tactical Advantage Company,ATAC) සමාගම ද කෆිර් යානා පරිහරණය කරන ලදී. මෙම සමාගම සිවිල් සමාගමක් වු අතර එක්සත් ජනපද හමුදාවට නාවික බල ඇණි උපාය ගුවන් යානා සහ සේවාවන් සපයන සමගමක් ය.[8]  මෙම සමාගම වාසර උපාය පුහුණුවන්, තර්ජන ආභාසනය සහ පර්යේෂණ සහ වැඩි දියුණු කිරීම් යන සේවාවන් සපයයි. මෙම ආයතනය පිහිටා තිබෙන්නේ වර්ජීනියාවේ නවනගරය වග(Newport News) හිය. මෙයට අමතරව නිත්‍ය ක්‍රියත්මක වන ස්ථානයන් ලෙස එක්සත් ජනපද නාවික ගුවන් මධ්‍යස්ථානය සහ කැලිෆෝනියාවේ නාවිල බල ඇණි ගුවන් මධ්‍යස්ථානය, නෙවඩා, හවායි සහ ජපානය හැඳින්විය හැකිය. 2012 හි මාර්තු 06 වන දින නාවික වර්ජනයට සහ ගුවන් රණකාමී කේන්ද්‍රයට ගුවන් යානා සහය දෙමින් ආපසු පැමිණෙමින් සිටි මෙම සමාගමෙහි කෆිර් එන්404ඒඑක්ස්(N404AX) ගුවන් යානය නෙවඩා හිදි අනතුරට ලක් විය. එම යානයේ ගුවන් නියමු විශ්‍රාමික එක්සත් ජනපද නාවික කපිතාන් කැරොල් ලෙෆොන්(Captain Carroll LeFon) මහතා බරපතල තුවාල ලැබීය.[9]කොලොම්බියාවඉක්වදෝර් ගුවන් හමුදාවේ කෆිර් සීඒ ගුවන් යානාවේ ඉදිරි මුහුණත පෙනුම.1989 දී ඊශ්‍රායලය සහ කොලොම්බියාව අතර අති වු වෙළද ගිවිසුමක ප්
‍රතිඵලයක් වශයෙන් කොලොම්බියානු රජය බහි ඊශ්‍රායල් කෆිර් සී.2 සහ ටීසී.2 යානාවල් 12ක් ලබා ගත් අතර එම යානා 1989-1990 අතර කාලය තුල කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාවට ලබා දෙන ලදී. ඉන් පසුව සියළුම සී.2 ගුවන් යානාවල් සී.7 ගුවන් යානාවල් බවට පරිවර්තන ය කරන ලදී. කොලොම්බියනු ගුවන් හමුදාවේ කෆිර් ගුවන් යානා බොහෝවිට කොලොම්බියානු ත්‍රස්තවාදීන්ගේ කැරලි මර්ධනයට බුමි ප්‍රහාරක යානාවක් ලෙස යොදා ගන්න ලදී. කොලොම්බියානු කෆිර් ගුවන් යානා පයිතන් 3 අයි.ආර්-හෝමින්ග් ඒ.ඒ.එම්(Python 3 IR-homing AAM) හෙවත් ගුවන් යානා විනාශක මිසයිල වලින් සන්නධ කර ඇත. 2004 දි මෙම යානා දෙකක් ගුවන් අනතුරරු වලින් විනාශ විය.2008 වසරේදී පෙබරවාරි මස කොලොම්බියාව තවත් බහි ඊශ්‍රායල් කෆිර් 24ක් සදහා ඊශ්‍රායලය සමඟ ගිවිසුමකට එළඹින. මෙම ගුවන් යානා බොහෝදුරට ඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා කර්මාන්තය මඟින් සී.10 යානා තත්ත්වයට උසස් කරනු ලබන බවට තක්සේරු කරන ලදී.[10][11]2009 ජුනි මස දී උසස් කරන ලද යානා පළමු කාණ්ඩය කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාවට ඊශ්‍රායල් විසින් ලබා දෙන ලද්දේ ඊශ්‍රායලය විසින් දායකත්වය සැපයු ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාවේ දී පැවති උත්සවයකදි ය. මෙම උත්සවයට කොලොම්බියානු