LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ිත කිරීම. මෙම තුන්වන වර්ගය ආර්ථික සංවර්ධන වෘත්තිකයන්ගේ මූලික අවධානය යොමුවූ කරුණකි.ආර්ථික සංවර්ධකයෝආර්ථික සංවර්ධනය, ඉතා ඉහළින් විශේෂිත වෘත්තීකයන්ගේ වෘත්තීය කර්මාන්තයක් බවට පරිනාමය වී ඇත. මෙම වෘත්තීකයන්ට ප්‍රධාන කාර්යභාර්යන් දෙකක් ඇත: පළමුවැන්න, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේදී නායකත්වය සැපයීම වන අතර දෙවැන්න, ප්‍රතිපත්ති, වැඩසටහන් හා ව්‍යාපෘති පාලනය කිරීමයි. ආර්ථික සංවර්ධනය වෘත්තීකයන්, සාමාන්‍යයෙන් රාජ්‍ය, පළාත් පාලන, නගර සභා මට්ටමේ රාජ්‍ය ආයතනවල හෝ ප්‍රාදේශීය, පළාත් හෝ රාජ්‍ය බදු මුදල් වලින් අර්ධ වශයෙන් අරමුදල් සපයනු ලබන අර්ධ රාජ්‍ය සංවිධානවල, සේවය කරනු ලබයි. මෙම ආර්ථීක සංවර්ධන සංවිධාන (EDOS) තනි ආයතන ලෙස ක්‍රියාකරන අතර ඇතැම් අවස්ථා වලදී පළාත් පාලන ආයතනවල දෙපාර්තමේන්තු ලෙස ක්‍රියාකරනු ලබයි. නව ආර්ථීක අවස්ථාවන් සොයා ගැනීමත්, ඔවුන් සතුව පවත්නා ව්‍යාපාර ධනය සුරක්ෂිත කිරීමත්, ඔවුන්ගේ කාර්යභාරය වේ. ආර්ථික සංවර්ධනය, ප්‍රධාන කාර්යභාරය කර නොගත් විවිධ ආයතනද ආර්ථික සංවර්ධකයන් සමග හවුලේ කටයුතු කරති. මේවාට, ප්‍රවෘත්ති මාධ්‍යය, පදනම්, උපයෝගීතා, පාසල්, සෞඛ්‍ය සේවා සැපයුම්කරුවන්, ඇදහිලිමත පදනම් වූ
සංවිධාන, හා විශ්වවිද්‍යාල සහ වෙනත් අධ්‍යාපන හා පර්යේෂණ ආයතන ඇතුළත් වේ.මෙම නිසා ඉතා ඉහළ මට්ටමින් විශේෂීකරණය වූ කර්මාන්තය තුළ, වෘත්තීය ආර්ථික සංවර්ධකයන් 20,000 කට වැඩි පිරිසක් සේවා නියුක්තව සිටිති. වොෂින්ටන් නුවර ප්‍රධාන කාර්යාලය පිහිටි, ජාත්‍යන්තර ආර්ථික සංවර්ධන සභාව (IEDC),ආර්ථික සංවර්ධකයින්ට තම වෘත්තීයේ තත්ත්වය ඉහළ නංවා ගනිමින් රැකියාව ඵලදායීව කරගෙන යාමට උපකාර කිරීම සඳහා කැපවුණු, ලාභ නොලබන ආයතනයකි. එක්සත් ජනපදය තුළ හා ජාත්‍යන්තරව සාමාජිකයන් 4500 කට වැඩි පිරිසක් සමග විශේෂයෙන්ම ආර්ථික සංවර්ධන ප්‍රජාවට, එමගින් සේවා සපයනු ලැබේ. පළාත්, රාජ්‍ය, පළාත්පාලන, ග්‍රාමීය, නාගරික හා ජාත්‍යන්තර ආර්ථික සංවර්ධන සංවිධාන, වාණිජ මණ්ඩල, තාක්ෂණ සංවර්ධන නියෝජ්‍ය ආයතන, උපයෝගීතා සමාගම්, අධ්‍යාපන ආයතන, උපදේශකයින් හා ප්‍රතිසංවර්ධන බලධාරීන්ගේ සිට සම්පූර්ණ වෘත්තීය පරාසය, සාමාජිකත්වය මගින් නිරූපණය කරනු ලබයි. බොහෝ රටවල ආර්ථික සංවර්ධන වෘත්තීකයන්ගෙන් සමන්විත සංගම් පවතින අතර ඒවාද IEDC සමග සමීපව කටයුතු කරනු ලබයි.වර්තමාන ගෝලීය ලෝකය තුළ නව ආර්ථික සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා ප්‍රජාවන්, රාජ්‍ය හා රටවල් අතර තීව්ර තරගයක් පවතී.
ව්‍යාපාර ආකර්ශනය කරගැනීමට හා සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා වන මෙම අරගලය විභව ව්‍යාපාර සඳහා බොහෝ විවිධ ආර්ථීක දිරිගැන්වීම් භාවිතා කිරීම මගින් තවදුරටත් වේගවත් කරනු ලබයි. ආර්ථික සංවර්ධන සංවිධාන විසින් භාරගන්නා විවිධ ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි IEDC මගින් විශේෂ අවධානයක් යොමු කරන අතර ඔවුන්ට තරඟ කිරීමට හා තිරසාර ප්‍රජාවක් වීමට උපකාර කරයි. මීට අමතරව, ප්‍රජා හැඩගැන්වීම් උපකරණ හා තොරතුරු පද්ධති මාර්ගකයන් ප්‍රජාවත්කම් වලට එරෙහිව අනෙක් ප්‍රජාවන් මැනීම සඳහා භාවිතා කිරීම ආර්ථීක සංවර්ධනයේ වැදගත් අංගයකි. රැකියා නිර්මාණය, ආර්ථික නිමැවුම් හා බදු පදනම ඉහළ දැමීම, ඉතා පොදු මිණුම් උපකරන වේ. මැනීම සලකනු ලබන විට රැකියා නිර්මාණය නොකිරීම සඳහා ආර්ථික සංවර්ධකයන් මත අනවශ්‍ය අවධාරණයක් තබා ඇත. කෙසේ වුවද සත්‍ය ආර්ථීක සංවර්ධකයන් නියම ලෙස රැකියා නිර්මාණය නොකරන නමුත්, පවත්නා ව්‍යාපාර සඳහා සහ නව ව්‍යාපාර සඳහා එසේ කිරීමට පහසුකම් සපයයි. එමනිසා ආර්ථික සංවර්ධකයන් ව්‍යාපාර ආයතන වලට තම අරමුණු කරා ලගාවීම සඳහා සහාය වීමට තරම් ප්‍රමාණවත් ආර්ථික සංවර්ධන වැඩසටහන් පවතීයයි තහවුරු කර ගත යුතුය. එවැනි වැඩසටහන් සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිපත්ති මගින් නිර්මාණය
කිරීමට සහ ප්‍රාදේශීය, පළාත්, රාජ්‍ය හා ජාතික මට්ටමින් නිර්මාණය කිරීමට හැකිවිය යුතුය.මෙම ලිපිය පරිවර්තනය කළ යුතුය  කරුණාකර මෙම ලිපිය සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීමෙන් දායකවන්න.පාසල් උපදේශකයෙක් යනු පාසලක වැඩ කරන උපදේශනය ලබා  දෙන්නකු හෝ අධ්‍යාපනය දෙන තැනැත්තෙකි. ඓතිහාසික වශයෙන් මාර්ගෝපදේශ සලසන්නන් අධ්‍යාපනික උපදේශකයන් ‍වශයෙන් සඳහන් වෙයි. එහෙත් වෘත්තීයමය “පාසල් උපදේශකයන්” යන්න දැන් වඩා ප්‍රචලිත වචනයයි.බොහෝ පාසල් උපදේශක තනතුරු සමාන තනතුරු (උදා - රැකියා උපදේශක) යුතුකම් හා සේවයන් අනුව එක්සත් ජනපදයේ රැකියා උපදේශක තනතුර හා සැසඳිය හැක. ඓතිහාසික වශයෙන් උසස් පාඨශාලා උපදේශකයින්ගේ අවශ්‍යතාව පහළ ‍ශ්‍රේණිවල උපදේශකයන්ගේ අවශ්‍යතාවට වඩා අවධාරණය කරන ලදී. පාසල් උපදේශක සේවා සලස්වා ඇති ආකාරය බොහෝ රටවල් වෙනස් වෙයි.ඉතිහාසයඑක්සත් ජනපදයසමහර මූලික පාසල් උපදේශකවරු උපදේශන ක්‍රියා පිළිබඳ වඩා පහසු කිරීම සඳහා පොත් හා මාධ්‍ය භාවිතා කරති. එක්සත් ජනපදයේ පාසල් උපදේශක වෘත්තිය විසිවන සියවස මුල් භාගයේ දී වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ සේවාවක් බවට පත්විය. 1907 දී ජේස් බී. ඩේවිස් ක්‍රමානුකූල පාසල් උපදේශක වැඩ
සටහනක් සකස් කළ හැකි තැනැත්තා ලෙස සැලකේ. වෘත්තීය රුචිකම් චරිත සංවර්ධනය හා චර්යාමය ගැටළු වැළැක්වීම පිළිබඳ කරුණු දක්වන්නට රචනා හා පාඩම් භාවිත කරන්නට ගුරුවරුන් දිරිමත් කිරීම සඳහා ක්‍රියා කළ ඔහු උසස් පාසලක විදුහල්පතිවරයෙක් විය. මේ වකවානුවේ බොහෝ දෙනෙකු ‍කළේ ද මෙයමය. නිදසුනක් ලෙස 1908 දී වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශයේ පියා වූ ‍ෆ්‍රෑන්ක් පාර්සන්ස් පාසලින් වැඩට සංක්‍රමණය වීමේ දී තරුණ පිරිසට ආධාර දීම සඳහා වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ කාර්යාංශය පිහිටු වීය.1920 ගණන්වල සිට 1930 ගණන් දක්වා පාසල්වල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි අධ්‍යාපනය නැගීම නිසා පාසල් උපදේශනය හා මාර්ගෝපදේශය වර්ධනය විය. මෙම ව්‍යාපාරය පෞද්ගලික සාමාජික හා සදාචාර වර්ධනය අවධාරණය කළේය. පාසල්වල උගැන්විය යුත්තේ අධ්‍යාපනයේ මූලධර්ම පම‍ණකැයි ද බොහෝ පාසල් මීට ප්‍රතික්‍රියා දැක්වූයේ එය අධ්‍යාපන විරෝධී යයි කියමිනි. මෙය මහා අවපාතයේ ආර්ථික දුෂ්කරතා සමඟ එක්වීමෙන් පාසල් උපදේශනයේ හා මාර්ගෝපදේශනයේ පරිහානියක් ඇති විය. 1940 එක්සත් ජනපදය යුද හමුදා නිලධාරීන් තෝ‍රා ගැනීමට බඳවා ගැනීමට හා පුහුණු කිරීමට මනෝ විද්‍යාඥයන් හා උපදේශකයන් යොදා ගත්තේය. සිසුන් පරික්සා ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලන්නට
ක්‍රම සකසමින් මෙය පාසල්වල උපදේශන සේවාව ක්‍රියාත්මක කළේය. පාසල් යුද්ධය සඳහා යොදාගත් මේ පරීක්ෂණ විවෘතව පිළිගත්තේය. සබඳතාවලට උදවු දෙවින් මේ වකවානුවේ කාල් රොජර්ගේ අවධාරණය පාසල් උපදේශන වෘත්තිය කෙරේ බල පෑවේය. 1950 ගණන්වල දී රජය ‍රජයේ හා ප්‍රාදේශීය පාසල් පද්ධති තුළ මාර්ගෝපදේශ හා පෞද්ගලික සේවා අංශය පිහිටුවීය. 1957 දී සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව 1වන ස්පුට්නික් නැමැති චන්ද්‍රිකාව ගුවන්ගත කළේය. අභ්‍යාවකාශ තරඟයේ දී රුසියාව ඇමරිකානුවන් පරදවතැයි කනස්සල්ලක් ඇති වූ අතර යුදමය අතින් ද එහි ව්‍යාකූල ස්වභාවයක් ඇති විය. ඇමරිකාවේ විද්‍යාඥයින් හා ගණිතඥයන් සෑහෙන් ප්‍රමාණයක් නැතැයි යන මතයක ද පැන නැගිණි. මේ අතර ඇ‍මරිකා රජය රාජ්‍යාරක්ෂක අධ්‍යාපනක පනත සවිමත් කර ගත්තේය. මේ සඳහා විශාල අරමුදල් යෙදවීමෙන් වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ ක්‍රමය විශාල වශයෙන් වර්ධනය විය. 1960 ගණන්වල සිට පාසල් උපදේශන සේවාව දිගටම ක්‍රියාත්මකව ව්‍යවස්ථාවක් ලෙස වැඩී ගියේය. අධ්‍යාපනය සංවර්ධනය කිරීමටත් වෘත්තිය වැඩි දියුණු කිරීමටත් අලුත් වෘත්තීය ආයතන පිහිටුවනු ලැබූහ. කොංග්‍රසය (2006 ‍ජනවාරි 1 දින) පෙබරවාරි 6-10 දක්වා ජාතික පාසල් උපදේශන සතිය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
ආරම්භයවජ්‍රයාන හා එහි තාන්ත්‍රික ප්‍රතිප්ති හටගත් කාලයේ පිළිබදව විවිධ මත තිබේ. ටිබෙට් ජනප්‍රවාද වලට අනුව ශාක්‍යමුනි බුදුරජාණන්වහන්සේ තන්ත්‍ර දේශනා කළද ඒවා රහස්‍ය ඉගැන්විම් නිසා ඒවා ලියාතැබුවේ උන්වහන්සේගේ අනෙක් දේශනා වලට බොහෝ කලට පසුව බවයි. නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලය වජ්‍රයන මතවාතයේද කෙන්ද්‍රස්ථානයක වු අතර 11 වන ශතවර්ෂය තෙක්ම වජ්‍රයාන ක්‍රමවේදයේ පුරෝගාමිත්වය ඉසිලිය. මෙම කරැණු, ධර්ම ග්‍රන්ථ හා මතවාද චීනය, ටිබෙටය, ඉන්දුචීනය (වියට්නාමය අතීතයේ හැඳින්වූයේ ‘ඉන්දුචීනය’ යන නමිනි.) හා ගිනිකොණ චීනයට පැතිර ගියේය.මෙම විෂය සම්බන්ධයෙන් ලියැවුනු පළමුවන නුතන නිබන්ධයේ කරැවන ෆෙයාර් ෆීල්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය රොනලඩ් එච්. ඩේවිඩ්සන් විග්‍රහ කරන්නේ වජ්‍රයානයේ ලෙස ඇති වු කලහනාරි දේශපාලනික වාතාවරණය නිසා සාම්ප්‍රදායික බුද්ධ අශ්‍රම වලට අනුග්‍රාහිකයින් සොයා ගැනීම දුෂ්කර වු අතර සිද්ධුන් විසින් මෙහෙය වු ජන ව්‍යාපාර වඩා ප්‍රචලිත විය. ශතවර්ෂ දෙකකට පමණ පසු මෙය ආශ්‍රම තුළට සම්බන්ධ වීමට පටන් ගැනිණි.වජ්‍රයානයේ මුලිකාංග බොහෝ ප්‍රමාණයක් සංවර්ධනය හා සංයුනක්ත කිරීම සිදුවිනි. මෙයින් බොහෝ කොටස් ශතවර්ෂ ගණනවක්
පැවතුණි.අවට රටවල් වල බුදු දහම ස්ථාපිත වුවද කල් යාමේදී බුද්ධ ධර්මය ඉන්දියාවෙන් ක්‍රමයෙන් පිරිහීමට පටන්ගත් අතර බ්‍රිතාන්‍ය ආක්‍රමණ සිදුවන කාලය වන විට එය සම්පුර්ණයෙන්ම වාගේ නැතිවී ගොස් තිබුණි.ගස්ලබුPapaya tree and fruit, from Koehler's Medicinal-Plants (1887)විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයරාජධානිය:Plantae(unranked):Angiosperms(unranked):Eudicots(unranked):Rosidsගෝත්‍රය:Brassicalesකුලය:Caricaceaeගණය:'Carica'විශේෂය:C. papayaද්වීපද නාමයCarica papayaL.ඇමරිකාවේ නිවර්තන ප‍්‍රදේශයන් නිජබිම කොටගෙන වැඩුණු පැපොල් “කැරිකේසේ” කුලයට අයත් වේ. රසය, ගුණය මෙන්ම පෝෂණයද අධික පලතුරක් ලෙස හැඳින්වෙන මෙහි උද්භිද විද්‍යා නාමය”Carica papaya” නම් වේ. පෝෂණ ගුණයෙන් පමණක් නොව ඖෂධීය ගුණයෙන්ද සපිරි මෙම ගස්ලබු විවිධ උෂ්ණත්වයන් යටතේ වගාකළ හැකි අතර ඕනෑම ප‍්‍රදේශයක ද පහසුවෙන් වගා කළ හැකිය. එපමණක් නොව පොල් අන්නාසි වැනි භෝගයක් සමඟ අතුරු භෝගයක් ලෙසින්ද වැවිය හැකි ඵලදායි ආර්ථික භෝගයක් ලෙසින්ද හැඳින්වේ.ප්‍රභේදපැපොල් ප‍්‍රභේද වර්ග කිහිපයකි. රත් රෙඩ්, ලෙඩ්, ස
ෝලෝ හවායි, රත්න පැපොල් ආදී වර්ග කිහිපයක් ඒ අතර වේ.ඵල හට නොගන්නා පැපොල් ගස්ද ඇති අතර මල් ගස්ලබු, රෑන ගස්ලබු යන නම් වලින් ඒවා හැඳින්වේ.පෝෂණ ගුණයවිටමින් සී බහුල පලතුරක් වූ පැපොල් වල සුක්රෝස්, ඩෙක්රෝස්, මැලික් අම්ලය, සිට්රේට්, පෙක්ටින් ආදියද අන්තර්ගතය. ඊට අමතරව විටමින් ඒ, බී, බී 2 සහ යකඩ, කැල්සියම් වැනි පෝෂ්‍ය පදාර්ථ වලින් ද පොහොසත්ය.ඖෂධීය ගුණයගස්ලබු කුසගිනි වඩවන පලතුරක් ලෙසින්ද හඳුන්වයි. ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ රෝගාබාධ සඳහා ගස්ලබු ඖෂධයක් ලෙසින් භාවිතා කරන අතර මළ බද්ධයට ඉක්මන් සහනයක් ලබාදේ. එපමණක් නොව ගස්ලබු ගසෙහි මුල් සර්ප දෂ්ඨනයේදී ඖෂධ ලෙසින්ද භාවිතා කරන අතර කොළ, මුල්, ගෙඩි, කිරි ආදි සියල්ලම ඖෂධ ලෙසින් පාවිච්චියට ගැනේ.ආහාරයක් ලෙසපලතුරක් ලෙසපලතුරු සලාද සඳහා නැතිවම බැරි ඉදුණු ගස්ලබු ජෑම් සෑදීමටද කදිමය. පලතුරු සලාද සඳහා ගස්ලබු මිලදී ගන්නා විට හොඳින් ඉදුණු ඒවා නොව බාගෙට ඉදුණු ඒවා තෝරා ගැනීමට උනන්දු වන්න. මන්ද බාගෙට ඉදුණු ගස්ලබු කෑලි කැපීමට හැකි වුවද හොඳින් ඉදුණු ඒවා කෑලි කැපීමට අපහසුය. සලාදයක රස හොඳින් දැනෙනුයේ එය කෑලි වශයෙන් හැපෙන විටදීය. ගස්ලබ
ු වලින් මෙම සලාද, ජෑම්, බීම වර්ග සෑදීමේදී සීනි අඩුවෙන් භාවිතා කිරීමට වගබලා ගන්න.එළවළුවක් ලෙසඉදුණු ගස්ලබු මෙන්ම අමු ගස්ලබු ද ආහාරය පිණිස ගැනේ. සාමාන්‍යයෙන් අමු ගස්ලබු ආහාර දිරවීම පහසු කරන අතර තද ගතියෙන් යුතු ආහාර මෘදු කර ගැනීමට ද භාවිතා කෙරේ. එපමණක් නොව අමු ගස්ලබු දේශීය අච්චාරුවට නැතිවම බැරි දෙයකි. සිහින්ව කපා බාගෙට තැම්බූ ගස්ලබු විනාකිරෙන් පැසුණු කළ මුවඟට එක්කරනුයේ අපූර්ව රසයකි. එපමණක් නොව එහි සුවඳින් කෑමට රුචියද වඩවාලයි. මැල්ලුමක් ලෙසින්ද ව්‍යාංජනයක් ලෙසින්ද වඩා රසවත් මෙය නිතර දෙවේලේ කටට හුරු රසය වෙනුවට ඔබට නැවුම් රසයක් ලබාදේ.අද වෙළෙඳ පොළේ විවිධ ප‍්‍රමාණයන්ගෙන් විවිධ මිල ගණන් යටතේ පැපොල් විකිණීමට ඇති නමුදු ගසෙහිම ස්වභාවිකව ඉදුණු ගෙඩියක් තෝරා ගැනීම අපහසු වී ඇත. මන්ද එත්රල්, කාබයිඩ් ආදී විවිධ රසායනික ද්‍රව්‍ය උපයෝගීත්වයෙන් ඉඳවා ගත් ගෙඩිද ඒ අතර ඇති බැවිනි. සාමාන්‍යයෙන් එතිලින් වායුව පලතුරු ඉදවීමට උදව් වන වායුවකි. මෙම එතිලින් වායුවෙන් නිපදවෙන එත්රල් නැමැති රසායනික ද්‍රව්‍යය නියමිත පරිමාවකි  ශරීරයට ද අහිතකර නොවේ. නමුත් පාරිභෝගිකයන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය නොව තම ලාභ ප‍්‍රයෝජනය ගැන ස
ිතන වෙළෙඳුන් බොහොමයක් මෙම එත්රල් නැමැති රසායනික ද්‍රව්‍යය ගස්ලබු වලට එන්නත් කරනු ලබයි. එවිට නොපැසුණු ගෙඩි වුවද දිනයකින් පමණ ඉදවා ගත හැකි අතර ඒ තුළින් විෂ ශරීරගත විම වැළැක්විය නොහැකිය. එබැවින් ඔබ ගස්ලබු මිලදි ගැනීමේදී පිට පොත්තේ සිදුරු තිබේදැයි විමසිලිමත් වීම ඉතා වැදගත්. එපමණක් නොව තැලුණු, පිට පොත්තේ කළු ලප, දුඹුරු ලප ඇතිවුණු ගස්ලබුද මිලදී නොගන්න.ස ෑම විටම අලුත් පෙනුමැති, ස්වභාවික සුවඳින් යුතු ගස්ලබු තෝරා ගැනීමට වගබලාගත යුතු අතර අව්වේ තබා කැකෑරුණු, කුණු, දූවිලි ගැවසුණු ගෙඩි මිලදී නොගන්න. ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් ඉදුණු ගෙඩියක් නම් එය ස්වභාවිකව ඉදුණු ගෙඩියක් වන අතර සම්පූර්ණයෙන්ම එකම වර්ණයක් ගන්නා ගස්ලබු රසායනික ද්‍රව්‍ය යෙදූ ඒවා විය හැකිය. එබැවින් මේ තත්ත්වය හොඳින් අවබෝධ කොට පිරිසුදු ගස්ලබු ගෙඩියක රස විඳින්න සෑම විටම උත්සාහ ගත යුතු වේ. මේ දිනවල වෙළෙඳ පොළේ තරමක් විශාල ප‍්‍රමාණයේ ගස්ලබු වර්ගයක් අලෙවි වන අතර ඒවා රතු පැහැති වර්ණයක් ගනියි.මෙම ලිපියබුද්ධ ධර්මය සහ බුද්ධාගමපිළිබඳ ලිපි මාලාවක කොටසකිඉතිහාසයකාලරේඛාවගෞතම බුදුන් වහන්සේපූර්ව-නිකායික බුද්ධාගමධර්ම සංගායනාසේද මාවතේ බුද්ධාගමේ ව්‍යාප්ති
යඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ පරිහානියපසුකාලීන බෞද්ධයෝබෞද්ධ නූතනවාදයධර්මයසංකල්පචතුරාර්ය සත්‍යයආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයධර්මචක්‍රයපංච ස්කන්ධඅනිත්‍යයදුක්ඛඅනාත්මහේතුඵල ධර්මයමධ්‍යම ප්‍රතිපදාවශූන්‍යතාවසදාචාරයකර්මපුනර්භවයසංසාරයවිශ්වයබෞද්ධ පාඨ ග්‍රන්ථබුද්ධවචනයමුල්කාලීන බෞද්ධ ග්‍රන්ථත්‍රිපිටකයමහායාන සූත්‍රපාලි ත්‍රිපිටකයටිබෙට් ත්‍රිපිටකයචීන ත්‍රිපිටකයපිළිවෙත්ත්‍රිවිධ රත්නයබුදු දහමේ විමුක්ති මාර්ගයපංච ශීලයපාරමිතාභාවනාවදාර්ශනික හේතු දැක්වීමශ්‍රද්ධාවපින් වැඩීමඅනුස්සතිසිහියප්‍රඥාවබ්‍රහ්ම විහරණAids to EnlightenmentMonasticismගිහියාBuddhist chantවන්දනා ස්ථානනිර්මාංශිකත්වයනිර්වාණයබෝධිසතර මාර්ග ඵලඅරහත්ප්‍රත්‍යේකබුද්ධබෝධිසත්ත්වබුද්ධසම්ප්‍රදායයන්ථෙරවාදපාලිමහායානහීනයානචීනවජ්‍රයානටිබෙට්නවයානනෙවාර්රට අනුව බුද්ධාගමභූතානයකාම්බෝජයචීනයඉන්දියාවජපානයකොරියාවලාඕසයමොංගෝලියාවමියන්මාරයරුසියාවශ්‍රී ලංකාවතායිවානයතායිලන්තයටිබෙට්වියට්නාමයවටසන ආගම් ද්වාරයvteතායිලන්තයේ වට් සුහත් විහාරයේ සැතපෙන බුදු පිළිමය - මෙයින් දැක්වෙන්නේ පිරිනිවන් පෑමට ආසන්න
ව සිටින බුදුන් වහන්සේ දැක්වෙන පිළිමයකි.හිටි පිළිමය - ගාන්ධාර පැරණි ප්‍රදේශය - උතුරු පකිස්ථානය - කි.ව. 1 වැනි සියවස.‍බොහෝ ථේරවාදී බෞද්ධ රටවල අටවිසි බුදුවරුන්ට ගෞරව කිරීම සඳහා අලංකාර උත්සව පැවැත්වීම බෞද්ධයන්ගේ චාරිත්‍රයකි. උදාහරණයක් වශයෙන් මියන්මාරයේ නොයෙක් පළාත්වල, විශේෂයෙන් කාලගුණය හොඳින් පවතින කාලවලදී බුදුවරු විසි අට නමට ගරු කිරීම සඳහා උත්සව පැවැත්වේ. බොහෝ බෞද්ධ සම්ප්‍රදායයන්ට අනුව 29 වෙනි බුදුරජාණන් වහන්සේ වන්නේ මෛත්‍රී බෝධි සත්වයන් වහන්සේ ය..දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසු කල්ප අසංඛෙයක් බුදුවරැ පහළ නොවුනි. කල්ප අසංඛෙය්යකට පසු කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේද, තවත් කල්ප අසංඛෙය්යකට පසු මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේද, තවත් කල්ප අසංඛෙය්යකට පසු සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේද, තවත් කල්ප අසංඛෙය්යකට පසු රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේද, ලොව පහළ විය.ඉතිරි බුදුවරැ දහනම දෙනාම කල්ප ලක්ෂයක් තුල ලොවපහළවිය. සාරාසංක්‍ය කල්ප ලක්ෂය හෙවත් අසංඛෙය හතරකුත් කල්ප ලක්ෂය ගෙවීගියේය...මහා කල්ප එකකට අන්තර් කල්ප දෙසිය පනස් හයකි(256). දැනට මෙම කල්පයේ අප ඉන්නේ හතරවන අන්තර් කල්පයේය..මීළඟ පස්වන අන්තර් කල්පයේ මිනිසුන්ගේ ආයුෂ අවුරැදු දහයේ
සිට අවුරැදු අසංඛෙයියට වැඩිවී  නැවත අසූ දහසකට අඩුඋන විට මෛත්‍රී බුදු රජාණන් වහන්සේ ලොව පහලවන්නේය..එක අන්තර් කල්පයක් යනු, මිනිසුන්ගේ ආයුෂ අවුරැදු දහයේ සිට අවුරැදු අසංඛෙයියට වැඩිවී  නැවත අවුරැදු දහයට අඩුවන  කාලයටය.....අසංඛෙයිය යනු, එකයි බින්දු එකසිහ හතලිහකි..පාලි නමතණ්හංකරමේධංකරසරණංකරදීපංකරකොණ්ඩඤ්ඤමංගලසුමනරේවතසෝභිතඅනෝමදස්සීපදුමනාරදපදුමුත්තරසුමේධසුජාතපියදස්සිඅත්ථදස්සිධම්මදස්සිසිද්ධත්ථතිස්සඵුස්සවිපස්සිසිඛිවෙස්සභුකකුසඳකෝණාගමකස්සපගෞතමඅප මහා ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ එදා සුමේධ තාපස ව ඉපදී දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් නියත විවරණ ලැබීමේ සිට බුදු වීම දක්වා නියත විවරණ ලද බුදුරජාණන් වහන්සේලා 24 නමකි.ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ පළමු නියත විවරණය ලැබූ කල්පයේ අනෙකුත් බුදුරජාණන් වහන්සේලා (තණ්හංකර, මේධංකර, සරණංකර බුදුරජාණන් වහන්සේලා) සහ තමන් වහන්සේ ඇතුළු බුදු බව ලැබූ කල්පයේ උපත ලබන සියලුම බුදුරජාණන් වහන්සේලා සමඟ (මෛත්‍රී  බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇතුළුව)  නියත විවරණ ලැබූ කල්පයේ සිට බුද්ධත්වයට පත් වූ කල්පය දක්වා මුළු බුදුරජානන් වහන්සේලා 29 ක් වේ.මෙම බුදුවරුන් ගේ විස්තර කීපයක් පහත දැක්
වේ.තණ්හංකර බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුනන්ද රජු මව් දේවිය              : මනෝනඤ  දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : දින 07බෝධිය                  : රුක් අත්තන  බෝධියමේධංකර බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුදේව රජු  මව් දේවිය              : යසෝධරා දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : දින 14 බෝධිය                  : කෑල නැමති බෝධියසරණංකර බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුමංගල රජු   මව් දේවිය              : යසවතී දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 01 බෝධිය                  : පුලිල නැමති බෝධියදීපංකර බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුදේව රජු  මව් දේවිය              : සුමේධා දේවිය   දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 10 බෝධිය                  : පුලිල නැමති බෝධියකොණ්ඩඤ්ඤ බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුනන්ද රජු  මව් දේවිය              : රම්යාවති දේවිය   දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 10 බෝධිය                  : සල් බෝධියමංගල බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : උත්තර රජු   මව් දේවිය              : උත්තර ද
ේවිය   දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 08 බෝධිය                  : නා බෝධියසුමන බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුදත්ත රජු   මව් දේවිය              : සිරිමා දේවිය   දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 10 බෝධිය                  : නා බෝධියරේවත බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : විපුල රජු   මව් දේවිය              : විපුල දේවිය   දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 07 බෝධිය                  : නා බෝධියසෝභිත බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුධම්ම රජු   මව් දේවිය              : සුධම්ම දේවිය   දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : දින  07 බෝධිය                  : නා බෝධියඅනෝමදස්සී බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : යසවන්න රජු   මව් දේවිය              : යශෝධරා දේවිය   දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 01 බෝධිය                  : කුඹුක් බෝධියපදුම බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුදේව රජු   මව් දේවිය              : අනෝමා දේවිය   දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : දින  07බෝධිය                  : මුරුත බෝධියනාරද බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   :    ම
ව් දේවිය              :    දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය :     බෝධිය                  : මුරුත බෝධියපදුමුත්තර බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : ආනන්ද රජු   මව් දේවිය              : සුජාතා දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : දින  07     බෝධිය                  : කිරිපලුබෝධියසුමේධ බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුදත්ත රජු   මව් දේවිය              : සුමනා දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 08     බෝධිය                  : බක්මී බෝධියසුජාත බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : උද්ගත රජු   මව් දේවිය              : ප්‍රභාවතී දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 10 බෝධිය                  : හුණ බෝධියපියදස්සි බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුදත්ත රජු   මව් දේවිය              : සුවේන්ද්‍ර දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 01 බෝධිය                  : කුඹුක් බෝධියඅත්ථදස්සි බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සාගර රජු   මව් දේවිය              : සුදර්ශණා දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 08 බෝධිය                  : සපු බෝධියධම්මදස්සි බ
ුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සරණ රජු   මව් දේවිය              : සුනන්ද දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : දින  07 බෝධිය                  : කරවි බෝධියසිද්ධත්ථ බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : උදේනි රජු   මව් දේවිය              : සුප්පා දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 10 බෝධිය                  : කිණිහිර බෝධියතිස්ස බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : ජනසන්ධ රජු   මව් දේවිය              : පදුමා දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 08 බෝධිය                  : කොහොඹ බෝධියඵුස්ස බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : ජයසේන රජු   මව් දේවිය              : සිරිමා දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 06 බෝධිය                  : නෙල්ලි බෝධියවිපස්සි බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : බන්දුන්තු රජු   මව් දේවිය              : මදුමති දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 08 බෝධිය                  : පලොල් බෝධියසිඛි බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : අරුණවන්තු රජු   මව් දේවිය              : ප්‍රභාවතී දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා
කාලය : මාස 08 බෝධිය                  : අඹ බෝධියවෙස්සභු බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුප්පාසික රජු   මව් දේවිය              : යසවති දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 06 බෝධිය                  : සල් බෝධියකකුසඳ බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : ඛේම රජු   මව් දේවිය              : විශාකා දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 10 බෝධිය                  : බක් බෝධියකෝණාගම බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : යඤ්ඤදත්ත රජු   මව් දේවිය              : උත්තරා දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : මාස 06 බෝධිය                  : දිඹුල් බෝධියකස්සප බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : බ්‍රහ්මදත්ත රජු   මව් දේවිය              : ධනවති දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : දින  07 බෝධිය                  : නුග බෝධියගෞතම බුදු රජාණන් වහන්සේපිය රජු                   : සුද්ධෝදන රජු   මව් දේවිය              : මහාමායා දේවිය  දුෂ්කර ක්‍රියා කාලය : වසර 06  බෝධිය                  : ඇසතු බෝධියvteබුදු දහමේ මාතෘකාOutline ·  ද්වාරය ·  ප්‍රවර්හය ·  Glossary ·  Inde
xපදනම්තෙරුවන් (බුද්ධ ·  ධම්ම ·  සංඝ) ·  චතුරාර්ය සත්‍යය ·  ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ·  නිර්වාණය ·  මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවබුදුන් වහන්සේTathāgata ·  උප්පත්තිය ·  සතර පෙර නිමිති ·  ශාරීරික ලක්ෂණ ·  සිරි පතුල ·  Iconography ·  Films ·  Miracles ·  Family: (සුද්ධෝදන රජ ·  මහාමායා දේවිය ·  යශෝධරා දේවිය) ·  රාහුල කුමරු) ·  Places where the Buddha stayed ·  Buddha in world religionsමූලික සංකල්පත්‍රිලක්ෂණය: (අනිත්‍ය ·  දුක්ඛ ·  අනාත්ම) ·  හේතුඵල ධර්මය ·  පංච ස්කන්ධය ·  කර්මය ·  පුනර්භවය ·  සංසාරය ·  සංඛාර ·  ක්ලේශ ·  අවිද්‍යාව ·  තණ්හාව ·  පංච නීවරණ ·  Ten Fetters ·  ඉන්ද්‍රිය ·  බෝධි ·  පරිනිර්වාණය ·  Thusness ·  Two truths doctrine ·  ශූන්‍යතාව ·  බෝධිචිත්ත ·  බෝධිසත්ත්ව ·  Buddha-nature ·  Mindstream ·  DzogchenCosmologyTen spiritual realms ·  Six Realms (නරකය ·  Animal realm ·  ප්‍රේත ·  අසුර ·  Human realm ·  දිව්‍යලෝකය) ·  ත්‍රෛලෝක්‍යPracticesසරණ ·  Buddhist devotion ·  Puja: (Offerings ·  Prostration ·  Chanting) ·  Merit ·  පරිත්ත ·  Generosity ·  නික්මීම ·  ශීලය: (පන
්සිල් ·  Bodhisattva vows ·  Patimokkha) ·  ත්‍රිශික්ෂාව: (ශීල ·  සමාධි ·  ප්‍රඥාව) ·  සතර බ්‍රහ්ම විහරණ: (මෛත්‍රිය ·  කරුණාව ·  මුදිතාව ·  උපේක්ෂාව) ·  පාරමිතා ·  Enlightenment Qualities ·  Seven Factors of Enlightenment ·  ඍද්ධිපාද ·  Five Strengths ·  Faith ·  Effort (Four Right Exertions) ·  Mindfulness (සතිපට්ඨාන) ·  Jhāna (ධ්‍යාන) ·  භාවනා ·  Meditation: (කම්මට්ඨාන ·  අනුස්සති ·  ස්මරණ · ආනාපානසති ·  සමථ ·  විපස්සනා ·  Shikantaza ·  Zazen ·  Kōan ·  Mandala ·  Tonglen ·  Tantra ·  Tertön ·  Terma)මුදුන්පත් කර ගත් දෑTypes of බුද්ධ ·  Private Buddha ·  Bodhisattva ·  Four stages of enlightenment: (සෝතාපන්න ·  සකදාගාමී ·  අනාගාමී ·  අරහන්ත්)Monasticismභික්ෂු ·  භික්ෂුණී ·  සාමණෙර ·  සාමණෙරි ·  අනාගාරික ·  Ajahn ·  Sayadaw ·  Zen master ·  Roshi ·  Lama ·  Rinpoche ·  Geshe ·  Tulku ·  ගිහියා ·  උපාසක ·  ශ්‍රාවකප්‍රධාන චරිතගෞතම බුදුන් වහන්සේ ·  සැරියුත් ·  මුගලන් ·  ආනන්ද ·  මහාකාශ්‍යප ·  අනුරුද්ධ ·  Mahakaccana ·  නන්ද ·  Subhuti ·  Punna ·  Upali ·  ප්‍රජාපතී ගෝත
මී ·  ඛේමා රහත් තෙරණිය ·  උප්පලවණ්ණා රහත් තෙරණිය ·  බුද්ධඝෝෂ හිමි ·  නාගසේන ·  බෝධිධර්ම ·  නාගාර්ජුන ·  අසංග ·  වසුබන්ධු ·  Atisha ·  Padmasambhava ·  දලයි ලාමාතුමාTextsත්‍රිපිටකය: (විනය පිටකය ·  සූත්‍ර පිටකය ·  අභිධර්ම පිටකය) ·  අට්ඨකථා: (විසුද්ධිමග්ග) ·  මහායාන සූත්‍ර ·  Chinese Buddhist canon (ත්‍රිපිටක කොරියානා) ·  Tibetan Buddhist canonනිකායථේරවාද ·  මහායාන: (Zen ·  Pure Land ·  Tiantai ·  Nichiren ·  Madhyamaka ·  යෝගාචර) ·  Vajrayana: (Tibetan Buddhism ·  Shingon) ·  Early Buddhist schools ·  Pre-sectarian Buddhism ·  Basic points unifying Theravada and Mahayanaරටවල්බංගලාදේශය ·  භූතානය ·  බුරුමය ·  කාම්බෝජය ·  චීනය ·  India ·  Indonesia ·  Japan ·  Korea ·  Laos ·  Malaysia ·  මාලදිවයින ·  Mongolia · Nepal ·  පාකිස්තානය ·  Russia ·  Singapore ·  ශ්‍රී ලංකාව ·  Taiwan ·  තායිලන්තය ·  Tibet ·  Vietnam ·  Middle East: (ඉරානය) ·  Western countries: (Australia ·  France ·  United Kingdom ·  United States)ඉතිහාසයTimeline ·  ධර්ම සංගායනා ·  History of Buddhism i
n India ·  Decline of Buddhism in India ·  අශෝක ·  Greco-Buddhism ·  Buddhism and the Roman world ·  Silk Road transmission of Buddhism ·  Persecution of BuddhistsPhilosophyඅභිධර්මය ·  Logic ·  Buddhology ·  Eschatology ·  Reality ·  God ·  Humanism ·  Engaged Buddhism ·  Socialism ·  Anarchism ·  Economics ·  Atomism ·  Evolution ·  Ethics ·  Fourteen unanswerable questionsCultureශ්‍රී මහා බෝධිය · ශ්‍රී දළදා මාළිගාව · කලාව ·  Greco-Buddhist art ·  Poetry ·  බුදු පිළිම ·  Budai ·  Symbolism: (ධර්ම චක්‍රය ·  ධජය ·  භවචක්‍රය ·  Thangka) ·  Prayer wheel ·  Mala ·  මුද්‍රා ·  මන්ත්‍ර (Om mani padme hum) ·  Music ·  Holidays: (වෙසක් ·  Magha Puja ·  Uposatha) ·  Rains retreat ·  Monastic robe ·  Architecture: (විහාර ·  Wat ·  දාගැබ් ·  Pagoda ·  Thai temple art and architecture) ·  Pilgrimage: (ලුම්බිණි ·  බුද්ධගයාව ·  සාරනාත් ·  කුෂිනගර්) ·  Bodhi Tree ·  මහාබෝධි විහාරය ·  දින දසුන ·  Cuisine ·  VegetarianismMiscellaneousLineage ·  මෛත්‍රෙය ·  අවලෝකිතේශ්වර (Guan Yin) ·  අ
මිතාබ්ජ ·  Brahmā ·  Māra ·  ධම්මපදය ·  විනය ·  සූත්‍ර ·  හීනයාන ·  Liturgical languages: (පාලි ·  සංස්කෘත) ·  Dharma talk ·  කල්ප ·  අභිඥා ·  ඍද්ධිBuddhism and:Science ·  Psychology ·  Hinduism ·  Jainism ·  East Asian religions ·  Christianity ·  Theosophy ·  GnosticismListsBuddhas ·  අට විසි බුදුවරු ·  Bodhisattvas ·  Buddhists ·  Suttas ·  Books ·  Templesvteඅට විසි බුදුවරුTaṇhaṃkaraMedhaṃkaraSaraṇaṃkaraදීපංකරKoṇḍaññaMaṅgalaSumanaRevataSobhitaAnomadassiPadumaNāradaPadumuttaraSumedhaSujātaPiyadassiAtthadassiDhammadassiSiddhatthaTissaඵුස්සවිපස්සීSikhi VessabhuKakusandhaකෝණාගමනකාශ්‍යපගෞතමඅනාගත:මෛත්‍රෙය බුද්ධාගම ද්වාරයසහශ්‍රවර්ෂය:2 වන සහස්‍රවර්ෂයසියවස්:18 වන සියවස – 19 වන සියවස – 20 වන සියවසදශක: 1830ගණන්  1840ගණන්  1850ගණන්  – 1860ගණන් –  1870ගණන්  1880ගණන්  1890ගණන් වසර:1861 1862 1863 – 1864 – 1865 1866 18671864  වසර (MDCCCLXIV) යනු, ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර   සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් (බැඳිය විස
ින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) සහ  දින-12ක් සෙමින් දිවෙන ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර  බදාදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් විය.විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයකට බඳුන් කොට නොමැති වායු කලාපයේ අංශු (පාරමාණු, අණු, හෝ අයන) නිදහසේ ඔබමොබ ගමන් කරති.මෙම ලිපියසන්තති යාන්ත්‍ර විද්‍යාවපිළිබඳ ලිපි මාලාවේ කොටසකිනියමසංස්ථිතිස්කන්ධගම්‍යතාශක්තිඅසමානතාඑන්ට්‍රොපිඝන යාන්ත්‍ර විද්‍යාවවිරූපණයප්‍රත්‍යාස්ථතාවරේඛීයසුවිකාර්යතාවහුක්ගේ නියමයStressFinite strainInfinitesimal strainCompatibilityBendingContact mechanicsfrictionalMaterial failure theoryFracture mechanicsතරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාවතරලස්ථිතිකය • ගතිකයආකිමිඩීස් නියමය • Bernoulli's principleනේවියර්–ස්ටෝක්ස් සමීකරණPoiseuille equation • Pascal's lawViscosity(නිවුටෝනියානු • නිවුටෝනියානු-නොවන)Buoyancy • Mixing • Pressureද්‍රවAdhesionCapillary actionChromatographyCohesion (chemistry)පෘෂ්ඨික ආතතියවායුවායුගෝලයබොයිල් නියමයචාල්‍ස් නියමයසංයුක්ත වායු නියමයFick's law‍ගේලුසැක් නියමයGraham's lawප්ලාස්මාස‍්‍රැති විද්‍යාවVis