LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
නිසා ගොවීන් පීඩාවට පත් වී තිබුණු ක්‍රමය වෙනුවට, අර්ථ ශ්‍රාස්ත්‍රය මූලික කරගත්, ඍජු නමුත් ජනතාවට පහසු ජාතික  බදු ක්‍රමයක් ඇති කරවීය.  චන්ද්‍ර ගුප්ත මෞර්ය රජ විසින් ඉන්දියාව තුළ තනි මුදල් ඒකකයක් ඇති කිරීම සහ ග්‍රාමීය නායකයින්,ප්‍රභූන්, ගොවීන් හා ව්‍යාපාරිකයින් අතර  පුළුල් සම්බන්ධතාවක් ගොඩ නඟන ලදී. මෞර්යයන් විසින් ප්‍රාදේශිකව බලය පතුරුවාගෙන සිටි මංකොල්ල කණ්ඩායම්,පෞද්ගලික හමුදා සහ බල සම්පන්න  ප්‍රාදේශීය නායකයින් පරාජයට පත් කරනු ලැබීය.මෞර්යයන් අය බදුවලින් ලැබුණු ආදායම පොදු කටයුතු සහ නිෂ්පාදන වැඩි කිරීමට අදාළ ජල මාර්ග ඉදි කිරීම පිණිස යෙදවීය.ඉන්දු-ග්‍රීක සහයෝගීතා සංග්‍රහය යටතේ සහ අශෝක අධිරාජ්‍ය සමයේ ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳ සහයෝගීතාව වර්ධනය විය.පාකිස්ථානයේ හා ඇෆ්ගනිස්ථානයේ වර්තමාන දේශ සීමාව වන "කයිබර් පාස්" අවට රටවල් සමග ආර්ථික සම්බන්ධතා වලට ඉතා වැදගත් තොටුපලක් විය. ග්‍රීක රාජධානි සහ බටහිර ආසියාවේ හෙලනික රාජ්‍යයන් ඉන්දියාවේ ඉතා වැදගත්  කොටස්කරුවන් විය.මැලේ අර්ධද්වීපය හරහා නිරිතදිග ආසියාවටද වෙළෙඳාම ව්‍යාප්ත විය.ඉන්දියාවේ අපනයන ද්‍රව්‍ය අතර සේද ,රෙදිපිළි ,කුළු බඩු සහ විදේශීය ආහාර අඩංගු විය.යුරෝපය හා බ
ටහිර ආසියාවට විද්‍යා දැනුම සහ තාක්ෂණය බෙදා හැරීම නිසා අධිරාජ්‍යය තව තවත් පොහොසත් විය. අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් දහස් ගණන් මාර්ග, ජල මාර්ග, ඇළ මාර්ග,විවේකගාර සහ තවත් පොදු කටයුතු විශාල ප්‍රමාණයක්  කරවන ලදී.මෙසේ  පහසුකම් ඇති කිරීම නිසා අධිරාජ්‍යයේ නිෂ්පාදන සහ ආර්ථික අංශ වැඩි දියුණු විය.ආගමහින්දු ආගමතමා බුදු දහම වැළඳ ගත්තද අශෝක අධිරාජ්‍යයා තම රාජ්‍යය සභාවට හින්දු පූජකයන්ද සහභාගී කර ගත්තේය. ඔහු ආගමික නිදහස සහ ඉවසීම තම පාලනය තුළ පවත්වා ගැනීම නිසා බුදුදහම පුළුල් පෙදෙසක පැතිරිණි. ඉන්දීය සමාජය අවිහිංසා දර්ශනය වැළඳගත් අතර රාජ්‍යයේ දූෂණ හා අක්‍රමිකතා විශාල ලෙස අඩුවිය.බුදු දහමින් කුල ක්‍රමය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමත් සමඟ හින්දු දහමට, ජෛන හා බෞද්ධ ඉගැන්වීම් උරා ගැනීමක් සිදුවිය.ඒ අයුරින් අශෝක රාජ්‍ය සමයේ සාමය,සෞභාගය සපිරි යුගයක් උදාවිණි. මෙනිසා සමාජ නිදහස ක්‍රමයෙන් වැඩිදියුණු විය.බුද්ධාගමඅශෝක රජ සමයේදී බුදුදහමේ ව්‍යාප්තිය (ක්‍රි.පූ.260–218)නමුත් කාලිංග යුද්ධයෙන් පසු අශෝක අධිරාජ්‍යයා බුදුදහම වැළඳ ගැනීමත් සමඟ ඔහු කුරිරු රාජ්‍යය පාලන ක්‍රම හා ආර්ථික ක්‍රමවේද බැහැර කරන ලදී.
අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් තම පුත්‍රයා සහ දියණිය යටතේ ධර්මදූත පිරිස් ශ්‍රී ලංකාවට එවන ලදී. ලංකාවේ රාජ්‍යත්වය හෙබවූ දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින් බුදුදහම කෙරෙහි පැහැදී බුදුදහම වැළඳගත් අතර එයට රාජ්‍යය අනුග්‍රහයද ලබාදෙන ලදී. අශෝක රජු මෙවැනි ධර්මදූත පිරිස් බටහිර ආසියාව, ග්‍රීසිය සහ ගිණිකොණ ආසියාවටද යවන ලද අතර දඹදිව පුරා බෞද්ධ පන්සල් පිරිවෙන් පිහිටවමින් බුදුදහම අධිරාජ්‍යය පුරා පැතිරවීය.ඔහු ඉන්දියාව පුරා ස්ථුප 84000 ක් පමණ ඉදිකළ බවට විශ්වාස කෙරේ. එමෙන්ම ඔහු විසින් ඇෆ්ගනිස්ථානයේද බෞද්ධ ජනගහණය වැඩිකරන්නට කටයුතු කරන ලදී. අශෝක රජු බුදුදහම පැතිරවීම සහ ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා තෙවැනි බෞද්ධ ධර්ම සංගායනාව තම අගනුවර දී පැවැත්වූ බවද කියවේ.ජෛනාගමබෞද්ධ දාගැබක්, මෞරය අධිරාජ්‍යයඉතා උසස් මට්ටමින් ආගමික පරිවර්තනයක් දියත් කළ පළමු ඉන්දීය අධිරාජ්‍යයා චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය විය.එකල රාජ සභාවේ සිටි හින්දු පූජකයන් විසින් පිළිකුල් කළ ආගමික ඉගැන්වීමක් ජෛන ආගම චන්ද්‍ර ගුප්ත අධිරාජ්‍යයා විසින් වැළඳ ගැනීමත් සමඟ මෙය සිදුවිය. වියපත් වීමත් සමඟ චන්ද්‍රගුප්ත රජු තම රජකම සහ රාජ්‍යය පවරා දී ජෛන පූජකයන් සමඟ එක් විය.පසු කල
ෙක ඔහු ආචාර්ය හද්‍රබාහුගේ ශිෂ්‍යයෙකු බවට පත්විය. ඔහු තම අවසන් දින කිහිපයකදී ආත්මය පාරිශුද්ධ කරන්නා වු ජෛන පිළිවෙතක් අනුගමනය කරමින් කර්ණාටක ප්‍රාන්තයේ බේලගොල ආශ්‍රමයේ විසු බවට තොරතුරු සඳහන් වෙයි. කෙසේ වෙතත් චන්ද්‍රගුප්ත විටක ආචාර්ය බද්‍රබාහු පිළිපදින කෙනෙක් විය.ඒ අනුව  අවසාන කාලයේ දී ඔහු විසින් ජෛන ආගමේ සන්තාර නැමැති දේ පිළිපදින ලදි. එනම් වේගයෙන් මරණය කරා එළඹීමයි.කෙසේ  වුවත්  ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන බින්දුසාර අධිරාජ්‍යයා ආජිවක කෙනෙක් විය.එමගින් ඔහු ජෛන ආගමෙන් හා බුදු දහමෙන් දුරස් කර තැබීය. ඔහුගේ අනුගාමිකයා වු බින්දුසාර රජු හින්දු පිළිවෙත් ආරක්ෂා කරන ලද අතර ජෛන ආගමෙන් හා බුදුදහමෙන් ඈත්ව සිටියේය.අ‍ශෝක රජුගේ මුණුබුරා වන සාම්ප්‍රතිද,ජෛන  ආගම වැළදගත්තේය. ඊට හේතු වූයේ සම්රත් සාම්ප්‍රතිහට ජෛන  භික්ෂුවක් විසින් උගැන්වීම් කටයුතු සිදු කිරීමයි. තවද ඔහු විසින් ඉන්දියාව පුරා ජෛන  පන්සල් 125,000 පමණ හදා ඇති බවට සලකනු ලැබේ. ඒවායේ ඇතැම් නටබුන් අදටත් අහෙමෙඩ්ටබාඩ්, වීරගම්, උජෙන් සහ ලිටාන් නැමති නගර අවටින් දැකිය හැකිය.සාම්ප්‍රති විසින් මෙම ජෛන ආගම ව්‍යාප්ත කිරීම වෙනුවෙන් දූත කණ්ඩායම් ග්‍රීසියට, පර්සි
යාවේ මධ්‍යම හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශවලටද යැවුහ. නමුත් අදටත් කිසිදු පර්යේෂණයක් ඒ පිළිබඳව සිදු වී නැත. කෙසේ වුවත් ජෛන ආගම මෞර්ය නීතියට අනුව ප්‍රධාන ආගමක් බවට පත්විණි. චන්ද්‍රගුප්ත හා සාම්ප්‍රති  ඔවුනගේ පාලන සමය තුළදී දකුණු ඉන්දියාවේ ජෛන  ආගම ප්‍රචලිත කිරීමට ඉදිකළ ජෛන පන්සල් සහ ජෛන දේවස්ථාන ගණන ලක්ෂ සංඛ්‍යාත විය‍. නමුත් ජෛන ආගමට ප්‍රතිපක්ෂව නැගී ආ ආගම් සඳහා යෙදවූ  මුල්‍ය ප්‍රතිපාදන හිගය නිසා ශන්කරචර්යා හා රාමනුජචර්යා නැඟ ඒමත් සමඟ ජෛන  ආගමද පසු බෑමට ලක්විණි. වාස්තු විද්‍යාත්මක නටබුන්මෞර්ය සමයේ වාස්තු විද්‍යාත්මක නෂ්ටාවශේෂ ඇත්තේ කිහිපයක් පමණි. පැට්නා ආසන්නයේ කුම්රහාර්වල මිටර් 10 ක් පමණ උස කුළුනු 80 ක් සහිත බුහුටැම්පායක නෂ්ටාවශේෂ හමු වී ඇත. එය එම නගරයේ මෞර්ය පාලනය හා සම්බන්ධව පැවති ඉතා ස්වල්ප භූමි භාගයක් අතරින් එකක් වේ. එහි ශෛලිය පර්සියානු ආකිමිනියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සිහිකරවයි.බරබාර්හි ගුහාවන්, විශේෂයෙන් ලෝමාස් රිජ් ගුහාවෙහි සැරසිලි කල ඉදිරිපස මෞර්ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ තවත් උදාහරණ වෙයි. මේවා මෞ්යයන් විසින් අජි විාස් හි බෞද්ධ නිකායකට පුජා කරනු ලැබිනි.මෞර්ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ ඉතා
මත් පෘථුල ලෙස පැතිරුණු උදාහරණයක් නුයේ අශෝකාහි කුළුණුය. ඒවා විශිෂ්ඨ ලෙස සරසනු ලැබු අතර ඉන් 40 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් උප මහාද්විපය පුරා පැතිරි ඇත.මෞර්ය සමයෙහි ස්වභාවික ඉතිහාසයමෞර්ය රාජවංශය සමය වන විට සත්ව සංරක්ෂණය ඉන්දියාවේ බරපතල රාජකාරියක් වී පැවතිනි. ඉන්දියාවේ එක්සත් දේශපාලන ඒකකයක් සැපයු ප‍්‍රථම අධිරාජ්‍යය ලෙස මෞර්යයන් විසින් වනාන්තර, රටවැසියන් සහ පොදුවේ සත්්වයින් වෙත දක්වන ලද ආකල්පය සැලකිය යුතු වේ.මෞර්යයන් ප‍්‍රථමයෙන් වනාන්තර දෙස බැලූවේ සම්පතක් වශයෙනි. ඔවුනට ඉතාමත් වැදගත් නිෂ්පාිතය වුයේ හස්තියාය. ඒ කාලයේ දී යුද බලය රදා පැවතියේ අශ්වයන් හා මිනිසුන් මත පමණක් නොව යුද හස්තීන් ද මතය. පන්ජාබ් හි ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ ආණ්ඩුකාරවරයා වු සෙලියුකස්ගේ පරාජය කෙරෙහි එම කරුණු බලපෑවේය. ලාභදායී වු නිසාත් අල්ලාගෙන හීලෑකොට පුහුණු කිරිමට ගතවුයේ අඩු කාලයක් නිසාත් මෞර්යයන් හස්තීන්ගෙන් සැපයුම ආරක්ෂා කිරිමට කටයුතු කළේය. කෞටිල්‍යගේ අර්ථ ශාස්ත‍්‍ර ග‍්‍රන්ථය  පැරණි රාජ්‍ය තන්ත‍්‍රය පිළිබද උපදේශ වාක්‍ය පමණක් නොව හස්තින් ගැවනෙ වනාන්තර ආරක්ෂා කරන්නන් වැනි නිලධාරින්ගේ වගකීම් ගැන ද පැහැදිලිව සදහන් කරයි.ඔහු වනය මා
යිමෙන් හස්තින් සදහා වන ආරක්ෂක නිලධාරින් විසින් රැුකවල් යොදු වනයක් පිහිටුවිය යුතුය. වන පාලකයා විසින් ආරක්කයින්ගේ ද සහාය ඇති කදුවල, ගංගා හා විල් දිගේ මෙන්ම මඩ වගුරුවල ගැවසෙන හස්තින් ආරක්ෂා කළ යුතුය. හස්තීන් ඝාතනය කරන  ඕනෑම කෙනෙක් ඔවුන් විසින් මරා දැමිය යුතුය.මෞර්යයන් දැව සැපයුම සහ නම් සදහා සිංහයන් සහ කොටියක් සැපයුම ද වෙනුවෙන් වෙන් වෙන් වනාන්තර නම් කළහ. ඉන් ඔබ්බට ගොස් සත්ව ආරක්ෂකා විසින් තණබිම්හි ගැවසෙන ගවයින්ට ආරක්ෂාව සැලසිම සදහා හොරුන්, කොටියන් සහ අනෙකුත් ගොදුරු සොයන සතුන් වැනසීමට ද කටයුතු කළේය.මෞර්යයන් යුද්ධෝපාය හෝ ආර්ථික කරුණු සම්බන්ධයෙන් සිාවන් හා පාලන පියවරයන් ද පැනවුහ. ඔවුහු සියළුම කැලෑ ග්‍රෝති‍්‍රකයන් සැක කල අතර ඔවුහු පගා දිනේ හෝ දේශපාලන වශයෙන් යටපත් කිරිම මගින් පාලනයට නතු කර ගත්හ. ඔවුහු ආහාර රැස් කරනනන් හෝ ආරක්ෂකයින් වැන්නවුන් මායිම්වලට රැකවලට ද සතුනට උගුල් ඇටවීමට ද යොදාගත්හ. යම් යම් අවස්ථාවන්හිදි ආතතින් සහ භේද සහිත වුව ද එම සම්බන්ධතාවන් සිය විශාල අධිරාජ්‍යය රැක ගැනීමට මෞර්යයට ඉඩ සැලසිය.සිය පාලන සමයේ අවසාන අවධියේ අශෝක බුද්ධාගම වැළද ගත් පසු සත්වයින්ට ආරක්ෂාව සැලසිම සහ රාජකිය දඩ
යම අත්හැරිම වැනි තම පාලන විලාශයේ වැදගත් වෙනස්කම් හදුන්වා දුන්නේය. වන ජිවින්ට ආරක්ෂාමය පියවරයෙන් හදුන්වාදුන් ඉතිහාසයේ ප‍්‍රථම පාලකයා ඔහු විය හැකිය. ඒ පිළිබදව ශිලා ලිපිවල නියෝගයන් ද කෙටුම් කර තිබිණි. සත්ව ඝාතනය අත්හැරිම පිළිබද රජුගේ අදර්ශය බොහෝ දෙනා විසින් අනුගමනය කළ බව මෙම ලිපිවලින් කියැවිනි. එක ප‍්‍රකාශයක මෙසේ සදහන්ය.‘‘අපගේ රජු ඝාතනය කළේ ඉතා සුළු සතුන් සංඛ්‍යාකි’’-පස්වැනි කුළුනේ ආඥාවකෙසේ වුව ද අශෝකගේ ආඥාවන්ගෙන් සත්‍ය සිදුවිම්වලට වඩා පාලකයනු්ගේ අභිමතයන් පිළිබිඹු වේ. රාජකීය අභය භූමිවල මුන් දඩයම් කිරිම පිළිබද දඩය පනා (කාසි* 100 ක් ලෙස සදහන් කර තිබිම මෙ නිති කඩන්නන් සිටි බවට සාක්ෂි වේ. පොදු ජනයා විසින් නිදහසේ ක‍්‍රියාවට නැගු කැලෑවල දඩයම් කිරිම, ගස් කැපිම, මාළු ඇල්ලීම සහ ගිනි තැබිම වැනි පුරුදු නිතිමය සිාන් හා ගැටිනි.හෙලනිස්තික ලෝකය සමග සබදතාමෞර්ය මූර්තියක්, BCE දෙවන සියවසඅධිරාජ්‍යයට අඩිතාලම දැමීමහෙලනිස්තික ලෝකය සමග සබඳතා ආරම්භ වන්න‍ට ඇත්තේ මෞර්ය අධිරාජ්‍යයේ ආරම්භයත් සමගය. චන්ද්‍ර ගුප්ත මෞර්ය අදිරාජ්‍යයා විසින් වයඹ දිග ප්‍රදේශයේ තක්ෂිලා ප්‍රදේශයේදී අලෙක්සැන්ඩර් අධි
රාජ්‍යයා හමුවූ බව ප්ලුටාච් (Plutarch) වාර්තා කරයි. “ඇන්ඩ්‍රෝකොටස් (Androcottus) ඔහුගේ තරුණ අවධියේදී ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා දක්නා ලද අතර අප දැනගත් පරිදි,   පසුව ඇලෙක්සැන්ඩර් විසින් ඔහුව රටේ නායකයා බවට පත්කිරීමෙන් යාන්තමින් ගිලිහි ගිය බව ඔහු නිතරම පවසා ඇත.  එයට ‍හේතුව වුයේ ඔහුගේ වටපිටාව හා අඩු උපත රජතුමා විසින් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හා අවමන් කිරීමයි.” ප්ලුටාච් 62 – 3වයඹ යළි-අත්පත් කර ගැනුම (ක්‍රිපූයු 310 පමණ)චන්ද්‍ර ගුප්ත මෞර්ය විසින් ග්‍රීක ජාතිකයන් විසින් කලින් පාලනය කරන ලද වයඹ දිග ඉන්දියාව නැවත තම පාලනයට යටත් කර ගන්නා ලදී. එහිදි ඔහු විසින් ඇලෙක්සැන්ඩර්ට පසුව එම ප්‍රදේශයේ ඉතිරි වු මාණ්ඩලිකයන්ට එරෙහිව සටන් කළ අතර ඔවුන් අතර 317BCE දි මිය යන තෙක් බටහිර පංජාබය පාලනය කළ ඉයුඩිමස් (Eudemus) හෝ 316BCE දී බැබිලෝනියාවට යනතෙක් ඉන්දු ප්‍රදේශය හරහා ග්‍රීක ජනපදවල පාලකයා වු පෙයිතන් (Peithon) ඇතුළත් විය හැක. “ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ මරණයෙන් පසු ඉන්දියාව විසින් වහල්කමේ බර සොලවා දමන්නාක් ලෙස ඔහුගේ මාණ්ඩලිකයන් මරාදමන ලදී. මෙම නිදහස් කර ගැනීමේ නිර්මාතෘවරයා වුයේ සැන්ඩ්‍රකොටස්ය. (Sandracottos) නමුත් ඔහු
ජයග්‍රහණයෙන් පසුව නිදහස්කම වහල් කමට පරිවර්ථනය කරන ලදී. කිරුල හිමි කර ගැනීමෙන් පසුව ඔහු විසින් විදේශීය ආධිපත්‍යයන් ගලවා ගත් මිනිසුන්වම පීඩනයට ලක් කරන ලදී.” ජස්ටින් XV.4.12-13 “පසුව ඔහු විසින් ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ මාණ්ඩලිකයන්ට එරෙහිව යුද්ධයට සුදානම් වීමේදී සුවිසල් වල් අලියෙකු ඔහු දෙසට දුව විත් හිලෑ අලියෙකු මෙන් ඔහුව කරමත තබා ගන්නා ලදී. ඉන්පසුව ඔහු විශ්මිත සටන්කරුවෙකු හා යුධ මෙහෙය වන්නෙකු බවට පත් විය. රාජකීය බලය ලබාගැනීමෙන් සැන්ඩ්‍රකොටස් ඉන්දියාව යටත් කරගෙන සිටි කාලයේදී සෙලියුකස් අනාගත කිර්තියට සුදානම් වෙමින් සිටියේය.” ජස්ටින් XV.4.19සිලූකස් හා වියවුල හා සන්ධානය (ක්‍රිපූයු 305 )සෙලියුකස් i නිකාටර්ගේ රිදි කාසිය, මෙහු චන්ද්‍ර ගුප්ත මෞර්යය සමග සටන් වැදුනු අතර පසුව ඔහු සමග මිත්‍ර වන ලදී. ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්‍යයාගේ පෙර පැවති අධිරාජ්‍යයේ ආසියානු කොටසේ මෙසිඩෝනියානු මාණ්ඩලිකයා වු සෙලියුකස් I නිකාටර් විසින් බක්ට්‍රියා හා ඉන්දුස් වැනි ඉතා ඈත පිහිටි නැගෙනහිර දිග භූමි ප්‍රදේශ ආක්‍රමණය කළ ඔහුගේ පාලනය යටතට ගන්නා ලදී. (ඇපියන්, රෝමයේ ඉතිහාසය, සිරියානු යුද්ධ 55) 305 BCE හි ඔහු චන්ද්‍ර ගුප්ත සමග
ගිවිසුමකට එළඹෙන ලදී. “අවිආයුධ වලින් බලසම්පන්න හා කවුන්සිලයෙන් අනුනයිනි වු ඔහු මෙස පොතමියා, ආමේනියා, සෙලියුසිඩ් කැපඩොස්යා, පර්සිස්, පාතියා, බක්රියා, අරාබිය, ටපවුරියා, සොද්දියා, අරචෝසියා, හිල්කානියා හා හින්දුස් ගඟ වැනි ‍ඈත පිහිටි අශෝක අදිරාජ්‍යයා විසින් යටත් කර ගෙන සිටි අනෙක් ප්‍රදේශද අයත් කරගන්නා ලදී. එම නිසා ඔහුගේ සීමා අලෙක්සැන්ඩ්‍ර අධිරාජ්‍යයාගෙන් පසු වඩාත් විස්ස්‍රතම ඒවා විය. ප්‍රිගියා සිට ඉන්දුස් දක්වා වු සියළු ප්‍රදේශ සෙලිකස්ට අයත් විය.” ඇපියන්, රෝමයේ ඉතිහාසය සිරියානු යුද්ධ 555 ගැටුමකට කිසිදු හේතුවක් නොතිබුණත් ඔහු විසින් යම් භූමියක් අත්පත් කර ගැනීම‍ට අසමත් වු විට ඉන්දියානු අධිරාජ්‍යයන්ට එරෙහිව දුබලව කටයුතු කළ බව පැහැදිලි ඇති අතර ඔහුගේ වු භූමි ප්‍රදේශද භාර දීමට සිදු විය. කෙසේ නමුත් 305 BCE හිදි සෙලිකස් හා චන්ද්‍රගුප්ත ගිවිසුමකට එළඹෙන ලද අතර ස්ට්‍රබූට අනුව සෙලිකස් විසින් දකුණු දිග ඇප්ගනිස්ථානය හා පර්සියාවේ කොටස් ඇතුළත්ව භූමි ප්‍රදේශ ගණනාවක් චන්ද්‍ර ගුප්තට පවරා දෙන ලදී. ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස සෙලිකස්ට 301 BCE හි ඉප්සස් ගැටුමේ දී තිරණාත්මක භූමිකාවක් රඟ දැක්විය හැකිය. යුධ අලින් 500 දෙනෙකු
හා යුධමය වත්කම් හිමිය. විවාහ සන්ධානයරාමායනයේ චන්ද්‍රගුප්ත විවාහ ගිවිස ගත්තේ ග්‍රීක ‍මැසිඩෝනියන් රුජිනගේ සෙලෙකස් නම් දියණියයි. නැවතත් එම අභිනය දෙස බලනවා නම් චන්ද්‍රගුප්ත ක්‍රි.පූ. 302 දී පැවති  යුද්ධයට, ලබාදුන් යුධමය අලි සේනාව 500 කි.තවද, යුද්ධය වෙනුවෙන් වත්කම් ද ලබා දී ඇත. මීට අමතරව සෙලෙකස් රාජදූතයෙක් ලෙසද,කටයුතු කර තියෙන බව පාටලීපුත්ත නුවරෙහි පවතින මෞර්ය උසාවිය පවසයි. පසුව ටොලමි 11 පිලඩිපස් නැමති ටෝලමින්ට අයත් ඊජිප්තු පාලකයා සහ ‍අශෝක අධිරාජ්‍යයා ද මෞර්ය  උසාවිය මඟින් ඩයනොසිසස් ලෙස නම් කර තිබේ. චන්ද්‍රගුප්ත ලබාගත් ශිෂ්‍යත්ව හා වත්කම්ද ඇෆ්ගනිස්ථානය , බලුකිස්තානය නැමැති රටවල්වලට ලබා දුනි.  කලාත්මක ලෙස ගත් විට මෞර්ය නීතියේ නොසැලෙන අශෝකයේ නියෝග පෙන්වා දීමද ඇෆගනිස්ථානයේ කතාන්දර ලෙස හඳුනාගත්හ.“ඔහු (සිලෙකස්) මෞර්යයා සමඟ එක්ව යුධමය වියදම් කපා දැමුවේය. ඉන්දියාවේ රජතුමා, කවුද කියනවා නම් ඉන්දියාවේ ගං ඉවුරුවල  ජිවත් වුනු ඔවුන් තුල විවාහ ගිවිස ගත් බැඳීමක් පවතින තුරු එසේ සිදු විය යුතු බවයි.”“ ගිවිසුම ඇති කර ගැනීමෙන් පසුව සිලකස් අන්ටිගෝනස්ට එරෙහිව යුද්ධයකට එළඹීණි.”“එපිගැමියා”ලෙස
පැවති ඉන්දියානු හා ග්‍රීක ජාතිකයින් අතර නීතිමය බැඳීම සදහා වූ ගිවිසුම යහපත් තත්ත්වයක පවතින බව හඳුනාගැනිණි. මෙම රාජවංශයේ හෝ පොදු ජනතාවගේ නීති හරියාකාර ලෙස පැහැදිලි නොවුවද, එය යහපත් බව පමණක් ඔවුන් විසින් හදුනාගැනිණි.”තානාපතියන් හුමමාරුවත්‍යාග හුවමාරුවගිවිසුමකට අනුව චන්ද්‍රගුප්ත අධිරාජ්‍යයා සහ සෙලියුලස් අධිරාජ්‍යයා අතර තුටු පඬුරු හුවමාරු කරගත් බව ඉපැරණි ලියකියවිලි වල පවා වාර්තා වේ.චන්ද්‍රගුප්ත අධිරාජ්‍යයා විසින් විවිධ ඖෂධ සෙලියුලස්ට යවා ඇත. "Theophrastus,වැනි සමහර ත්‍යාග මිනිසුන් අනුරාගී කිරීම වැනි කරුණු වලදී පුදුම කරවන සුලු බලයකින් යුතු බව පවසයි. ෆිලාර්චස් (Phylarchus) එය තහවුරු කරන්නේ (සැන්ඩ්‍රාක් ඕටෙස්) Sandrak ottus නම් ඉන්දියානු රජතුමා සෙලියුලස්ට යැවු තිළිණයක්  සිහිගන්වමිනි. එය පුදුමාකාර ආදරයක් ඇතිකිරීමට සමත් මන්ත්‍රයක් හා සමාන තිළිණයකි. ඔහුගේ පුත් බින්දුසාර අමිත්‍රගාතා (සතුරන් මරන්නා) පළවෙනි ඇන්ශිඔචස් (Antiochus I) සමඟ තිලිණ හුවමාරු කරගත් බව පැරණි ග්‍රන්ථවල සඳහන් වේ. ඉන්දියානු රජෙකුවූ ඇමිත්‍රචාටස්, ඇන්ශිඔචස්ගෙන් ඔහුට රසවත් වයින් සහ වියලුණු අත්තික්කා මිලට ගෙන
එවන ලෙස ඉල්ලමින් ලිපියක් යැවීය. ඇන්ශිඔචස් ඔහුට පිලිතුරු ලෙස,"රසවත් වයින් සහ වියලි අත්තික්කා ඔබට එවනු ලැබේවි"නමින් ඒවා සමඟ මෙසේ ලියා එවා ඇත.ඉන්දියාවේ ග්‍රීක ජනගහනයබටහිරට බෞද්ධ ධර්ම දූතයන් යැවීම (ක්‍රිපූයු 250 පමණ)වෛශාලී හි අශෝක ස්ථම්බයේ ඉදිරිපස පෙනුමඅශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ රාජ්‍යය ආඥාවල අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් එම කාලයේ ග්‍රීක රජවරු හඳුන්වා දී ඇත්තේ බෞද්ධ අන්‍යාගමීකරණයේ ප්‍රතිග්‍රාහකයන් ලෙසය. එනමුත් මෙම අවස්ථාව සඳහා බ‍ටහිර ඓතිහාසික වාර්තා නොපවතී. “ ධර්මය මගින් ගෙන යන සටන මෙහිදී , සීමාවලදී හා ඇටියචෝස් ග්‍රීක රජතුමා පාලනය සිදු කරන යොදුන් 600 ක් (5400 – 9600 km )  දුරින් පිහිටි ප්‍රදේශවල මෙන්ම එයින් එපිට ටොලෙමි , ඇන්ටිගොනෝස් , මාගස් හා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජවරුන් පාලනය කරන ප්‍රදේශ වලදී හා චෝලයන් පාණ්ඩ්‍යයන් හා තම්බපන්නියේද (ශ්‍රී ලංකාව) ජය ගෙන ඇත.” (අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ ආඥා, 13 වන ශෛලමය ආඥාව , S. දම්මික)අශෝක අධිරාජයා ඔහුගේ බල ප්‍රදේශය තුළ මිනිසුන් හා සතුන් සඳහා ශාකමය ඖෂධ නිපදවීමට දිරි ගැන්වූ බව ඔහු විසින් ප්‍රකාශ කරයි.“ දෙවියන් අදහන , පියදස්සී රජතුමාගේ වසමෙහි , හා සීමාවලින් එප
ිට සිටින මිනිසුන් අතර, චෝලවරුන් , පාණ්ඩ්‍යයන් , සත්‍යය පුත්‍රයන් , කේරලයන්, තම්බ පන්ණිය වැනි දුර බැහැර ප්‍රදේශ හා ඇටියචොස් ග්‍රීක රජතුමා පාලනය කරන ප්‍රදේශ හා ඔහුගේ අසල්වාසී රජවරුන් පාලනය කළ ප්‍රදේශ තුළ සියලු තැන්වල පාහේ වෛද්‍යමය ප්‍රතිකාර විධි 2 කට පහසුකම් සලසන ලදී. එම විධි 2 ක නම් මිනිසුන් සඳහා වූ වෛද්‍යමය ප්‍රතිකාර හා සතුන් සඳහා වූ වෛද්‍යමය ප්‍රතිකාරයි. මිනිසුන් හෝ සතුන් සඳහා ගැළපෙන වෛද්‍යමය පැළ නොමැති සෑම අවස්ථාවකදීම මට ඒවා වෙනත් රටවලින් ගෙන්වා වැවීමට සිදු විය. වෛද්‍යමය කටයුතු සඳහා අවශ්‍යය මුල් හෝ ඵල නොමැති සෑම අවස්ථාවකදීම ඒවා වෙනත් රටවලින් ගෙන්වා යැවීමට සිදු විය. පාරවල් දිගේ මවිසින් ළිං කප්පවා මිනිසුන් හා සතුන්ගේ ප්‍රයෝජනය උදෙසා ගස් වැල් වවා තිබුණි.” දෙවැනි ශෛලමය ආඥාව ඉන්දියාවේ සිටි ග්‍රීකයන්ද බුදුදහම පැතිර වීමෙහි ලා ක්‍රියාකාරී දායකත්වයක් සපයා දී ඇති බව පෙනේ. අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ ධර්ම රක්ෂිත වැනි සමහරක් දූතයන් පාලි ක්‍රමවල හඳුන්වා දී ඇත්තේ බෞද්ධ අන්‍යාගමීකරණයේ ක්‍රියාකාරී ග්‍රීක (යෝන) බෞද්ධ භික්ෂූන් ලෙසය. (මහා වංශය , XII )සුබගසේන මෞර්ය අධිරාජ්‍යයා හා තුන්වන ඇන්ටිකෝසන් (ක්‍රිපූයු
206 )සුබගසේන යනු ඉන්දියාවේ මෞර්ය අධිරාජ්‍යයෙහි තුන්වෙනි සියවසේ පාලකයාය. සුබගසේන යන නම ප්‍රාකෘත භාෂාවෙන් ලියා තිබුණි. ඔහුගේ නම මෞර්යයේ රැජිනන් අතර මෙන්ම මාධව රාජවංශයේ නම් අතරටද එක් කර තිබුණි. ඔහු අ‍ශෝකයේ මුණුබුරා විය. ඔහු ගාන්ධාර පාලන ප්‍රදේශයක් වූ හින්දුකුර්හි දකුණු ප්‍රාන්තය පාලනය කළේය. ඇන්ටිකොස් විසින් බක්ට්‍රියාවට සාමය ලබාගැනීමෙන් පසුව ක්‍රි.පූ. 206 අගභාගයේදී එම රජු ඉන්දියාවට ගොස්  එවක ඉන්දියාවේ  පාලක රජතුමා සමඟ මිත්‍රත්වය අලුත් කරගත්තේය.ඔහු මිත්‍ර සුබගසේන නමැති  ඉන්දියරජුන්ගෙන් සම අලි ඇතුන් 150 ක් හා හේවායෝ ලබාගත්තේය.පරිහානියසුංග කුමන්ත්‍රණය(ක්‍රිපූයු 185 )ප්‍රාන්ත ස්වාදින වීමදුර්වල පාලකයන් බලයට පත්වීම ආර්තික පරිහානිය ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය පිහිටුවීම (ක්‍රිපූයු 180 )හේතු2004 අගෝස්තු මාසය (B.E. 2547) දක්වන පැනලයක්. චන්ද්‍ර දින ද දක්වා ඇති බව සැළකිය යුතුය.තායි සූර්ය දින දසුන, සූරියක්ති (තායි: สุริยคติ) යනු,  චුලාලොන්ගෝන්  (පස්වන රාම) රජ විසින් ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුනේ සියම අනුවාදය ලෙසින් ක්‍රිව 1888 දී අපත්‍යීකරණය කෙර
ුණු දින දසුනකි.ආශ්‍රිත ලිපිවිකිමූලාශ්‍ර සතුව මෙම ලිපියට අදාල මුල් පිටපත පවතී:Proclamation on Observance of New Year's Day on 1 January, dated 24 December 1940Buddhist calendarDate and time notation in ThailandPublic holidays in ThailandThai 6-hour clockThai lunar calendarTime in Thailandසටහන්භාහිර සබැඳිThai Time by Anthony Diller සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-08-20 at the Wayback MachineThai Buddha Images for the Days of the WeekThai Lunar/Solar Calendar (BE.2300–2584) (තායි බසින්)vteදින දසුන්පද්ධතිචන්ද්‍රචන්ද්‍ර සූර්යසූර්යබහුලව භාවිතා වනAstronomicalBuddhistචීනEthiopianග්‍රෙගරිHinduLunar HijriSolar HijriISOUnix timeකලාතුරකින්භාවිතා වනAkanArmenianAssamese (Bhāshkarābda)AssyrianBaháʼíBadí‘Balinese pawukonBalinese sakaBengaliBangladeshiBerberBoranaBurmeseChineseEarthly BranchesHeavenly StemsMinguoGermanic heathenGeorgianහීබෘHinduVikram SamvatSakaIgboIranianJalalimedievalZoroastrianIrishGaelicඉස්ලාම
්FasliTabularJainJapaneseJavaneseKoreanJucheKurdishLithuanianMaithiliMalayalamMandaeanManipuri (Meitei)MelanauMongolianNepalNepal SambatBikram SambatYele SambatNisg̱a'aOdiaPunjabiNanakshahiRomanianShonaSolar termSomaliSesothoSlavicSlavic Native FaithMacedonianTamilThaiචන්ද්‍රsolarTibetanTripuriTuluVietnameseWiccaXhosaYorubaZuluවර්ගRunicMesoamericanLong CountCalendar roundක්‍රිස්තියානි ප්‍රභේදCopticEthiopian and EritreanJulianRevisedLiturgical yearEastern OrthodoxSaintsඓතිහාසිකArabianAtticAztecTōnalpōhualliXiuhpōhualliBabylonianBulgarByzantineCappadocianCelticChamCulāsakarajColignyEgyptianEnochFlorentineFrench RepublicanGermanicGreekHinduIncaMacedonianMayaHaab'Tzolk'inMuiscaPentecontadPisanQumranRapa NuiRomanRumiSexagenarySovietSwedishTurkmenවිශේෂත්වය අනුවHoloceneanthropologicalProleptic Gregorian / Proleptic JulianhistoriographicalDarianMartianDreamspellNew AgeDiscordian'Pataphysical
ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනාHanke–Henry PermanentInternational FixedPaxPositivistSymmetry454Worldකල්පිතDiscworld (Discworld)Greyhawk (Dungeons & Dragons)Middle-earth (The Lord of the Rings)Stardate (Star Trek)දැක්වුම් වර්ග සහයෙදවුම්ElectronicPerpetualWallවසර නාමනයසහ අංකනයපාරිභාෂිකEraEpochRegnal nameRegnal yearYear zeroපද්ධතිAb urbe conditaAnka yearAnno Domini/Common EraAnno MartyrumAnno MundiAssyrianBefore PresentChinese ImperialChinese MinguoEnglish and British regnal yearHuman (Holocene)JapaneseKoreanSeleucidSpanishYugasSatyaTretaDvaparaKaliVietnamese දින දසුන් ලැයිස්තුව ප්‍රවර්ගයvteThailand පිළිබඳ ලිපිඉතිහාසයChronologyPrehistoryPeoplingTai peoplesEarly historyInitial statesSukhothai KingdomAyutthaya KingdomThonburi KingdomRattanakosin eraSiamese Revolution1932–19731973–2001since 2001By topicArchaeologyEconomicEducationMilitaryGeographyAddressesBordersCities and townsClimateEarthquakesEcoregionsFloods in ThailandEnvir
onmental issuesIslandsMountainsProtected areasProvincesRegionsRiversVolcanoesWildlifeWorld Heritage sitesදේශපාලනයAdministrative divisionsCabinetConstitutionElectionsCommissionForeign relationsGovernmentHuman rightsLGBTIntelligence agenciesJudiciaryLawLocalismMinistriesMilitaryArmyNavyAir ForceMonarchyParliamentHouse of RepresentativesSenatePolicePolitical partiesPrime MinisterDeputy Prime Ministerආර්ථිකයAgricultureBaht (currency)BanksCentral bankCar industryEnergyNuclearRenewableManufacturingSpecial economic zonesEECCWECNECNEECSECScience and technologyInventionsMeasurementTraditional medicineStock ExchangeTelecommunicationsTourismTransportAirportsControlled-access highwaysRailwaysසමාජයCrimeCorruptionLèse majestéProstitutionSex traffickingDemographicsPeopleEducationUniversitiesEthnic groupsFeminismGamblingHealthHealthcareHospitalsLanguageRacismReligionSquattingWomenCultureAnimationArchitectureArtCom
icsCinemaClothingCuisineDramaEtiquetteFestivalsFolkloreLiteraturePoetryNamesMarriageMartial artsMediaMusicTraditional musical instrumentsPerforming artsPublic holidaysSportsSymbolsAnimalAquaticBirdMythological creatureAnthemArchitectureDeityEmblemFlagFlowerTimeLunar calendarSolar calendarTraditional gamesVideo gamesශුද්ධවර පාප්වහන්සේදෙවන ජුවාම් පාවුඵ පාප්වහන්සේපාප්වහන්සේ (රෝමයේ රදගුරුතුමා ආදිය.)1993 දී දෙවන ජුවාම් පාවුළු පාප්වහන්සේNative nameපෝලන්ත: [Jan Paweł II] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help)රෝමානු කතෝලික සභාවInstalled16 ඔක්තොම්බර් 1978Term ended2 අප්‍රේල් 2005පූර්වප්‍රාප්තිකයාපළමුවන ජුවාම් පාවුළු පාප්වහන්සේඅනුප්‍රාප්තිකයාදහසයවන බෙනඩික්ට් පාප්වහන්සේOther postsඅතිරේක බිෂෝප් කර, Poland (1958–1964)Titular Bishop of Ombi (1958–1964)Archbishop of Kraków, Poland (1964–1978)Cardinal-Priest of San Cesareo in Palatio (1967–1978)OrdersOrdination1 නොවැම්බර් 1946  by ආදම් ස්ටෙෆාන් සපියහාConsecration28 සැප්තැම්බර් 1958  by එව්ගැනියුෂ් බැ
ෂියක්Created cardinal26 ජූනි 1967  by හයවන පාවුළු පාප්වහන්සේPersonal detailsBirth nameකැරොල් යූසෆ් වොයිතව්වාBorn18 මැයි 1920(1920-05-18)  වැඩොවිසා, පෝලන්ත ජනරජයDied2 April 2005(2005-04-02) (වයස 84)  අපෝස්තලික මාළිගය, වතිකානු පුරයNationalityපෝලන්ත (වතිකානු පුරවැසිභාවය හාසමගින්)DenominationකතෝලිකMotto[Totus Tuus] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help)(මුළුමනින්ම ඔබගේ)SignatureCoat of armsSainthoodFeast day22 ඔක්තොම්බර්Beatified1 මැයි 2011  ශාන්ත පීතර චතුරස්‍රය, වතිකානු පුරය  by දහසයවන බෙනඩික්ට් පාප්වහන්සේCanonized27 අප්‍රේල් 2014 ශාන්ත පීතර චතුරස්‍රය, වතිකානු පුරය  by ෆ්‍රැන්සිස් පාප්වහන්සේPatronageජගත් තරුණ දවස (පොදු-අනුශාසකයා), Kraków, PolandOther popes  named ජුවාම් පාවුළුශුද්ධවූ දෙවන ජුවාම් පාවුළු පාප්වහන්සේ (ලතින්: Ioannes Paulus II), උපතින්   කැරොල් යූසෆ් වොයිතව්වා; 18 මැයි 1920 – 2 අප්‍රේල් 2005), යනු 16 ඔක්තොම්බර් 1978 සිට 2005 වසරේදී එතුමාගේ මරණය දක්වා පාප්වහන්සේ විය. . එතුමා, නූතන ඉතිහාසයෙහි දෙවන වැඩිම කාලයක් -තනතුර දැරූ පාප්වහන්සේ වූ අතර, පෝලන්ත ජාතිකයෙක් වශයෙන්, 1523
වසරෙහිදී මිය ගිය,  හයවන ඒඩ්රියන් පාප්වහන්සේගෙන්  පසුව පළමු ඉතාලි ජාතික නොවන පාප්වහන්සේ විය.දෙවන ජුවාම් පාවුළු පාප්වහන්සේ, 20 වන සියවසෙහි අතිමහත් බලපෑම් ඇති කල නායකයන් අතුරින් එක් අයෙකි. එතුමාගේ ස්වදේශීය පෝලන්තයේද අත්‍යන්තයේ සමස්ත යුරෝපයේද කොමියුනිස්ට් පාලනය අවසන් කිරීමට උපකාරීවූ ලෙසින් එතුමා සැලකෙයි. [1] ජුදා ආගම, ඉස්ලාම් ආගම, නැගෙනහිර ඕර්තඩොක්ස් සභාව සහ, ඇංග්ලිකානු සංසදය සමග කතෝලික සභාවෙහි සම්බන්ධතා දෙවන ජුවාම් පාවුළු පාප්වහන්සේ  විසින් සැලකිය යුතු තරමින් වැඩි දියුණු කෙරිණි.  සටහන්↑ ලෙන්චෝස්කි, ජෝන්. "පබ්ලික් ඩිප්ලොමසි ඇන්ඩ් ද ලෙසන්ස් ඔෆ් ද සෝවියට් කලැප්ස්", 2002ගෝල්ඩිලොක්ස් ග්‍රහලෝක යනු තම මව් තාරකාවේ වාසයට සුදුසු කලාපයේ පවතින ග්‍රහලෝකයි.ශ‍්‍රමය මූලිකවූ සම්ප‍්‍රදායික කෘෂිකර්මයෙන් බැහැර වන තරුණ පරපුරට කෘෂිකර්මාන්තය අභිමානයෙන් කලහැකි වෘත්තියක් බවට හරවා ඔවුන් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයට පොලඹවා ගතහැකි ක‍්‍රමයක් ලෙස ජලරෝපිත වගාව වැදගත් වේ.ඉතිහාසයමෙය ශත වර්ෂ ගණනාවකට ඉහත ඇමේසන්, බැබිලෝනියාව, ඊජිප්තුව, චීනය හා ඉන්දියාව වැනි පැරණි ශිෂ්ඨාචාර වල මිනිසුන් වැ
ලි සහිත ගංගා ද්‍රෝණිවල හරිතාගාර තුළ වගාව සඳහා උනන්දුව ඇති වීමත් සමඟය. හරිතාගාර තුළ වගාවේදී ඇතිවූ විවිධ ගැටලූ හේතුවෙන් ඒවා තුළපිහිටි පස වරින්වර ඉවත් කිරීමට සිදුවීම ගැටළු සහගත විය. මේ හේතුවෙන් පස් වෙනුවට භාවිතා කළ හැකි විකල්ප මාධ්‍ය හා ඒ සඳහා යොදාගත හැකි පොහොර පිළිබඳ පර්යේෂකයන්ගේ අවධානය යොමු විය. 1929 දී කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ ආචාර්ය විලියම් එෆ්. ග‍්‍රිකේ විසින් තක්කාලි ශාකයක් ජලීය පෝෂක මාධ්‍යයක සාර්ථක ලෙස වගා කළ අතර තක්කාලි ශාකය මීටර් 7.5 ක් පමණ උසට වර්ධනය විය. ඔහු එම ක‍්‍රමය ජල රෝපිත වගාව (Hydroponics) ලෙස නම් කළේය. ග‍්‍රීක භාෂාවෙන් හයිඩ්‍රො (Hydro) යනු ජලය සහ පෝනොස් යනු (Ponos) කි‍්‍රයාකාරී යන වචන එක් වී ක‍්‍රියාකාරී ජලය යන අර්ථ ලබා දෙන හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් යන වචනය සෑදී ඇත. මූලාරම්භයේදී පෝෂක ද්‍රාවණ තුළ වගාව පමණක් හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් ලෙස හැඳින්වීය. පසු කාලිනව පෝෂක ද්‍රාවණ තුළ මෙන්ම පාංශු නොවන වෙනත් මාධ්‍ය තුළ වගාව ද හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් වගා ලෙස නම් විය. වර්මානයේ පස් රහිතව, වෙනත් මාධ්‍ය සහිතව හෝ රහිතව පෝෂක ද්‍රාවණ උපකාරයෙන් කරනු ලබන සියලූ වගාවන් ජලරෝපිත/නිර්පාංශුක වගාවන් ලෙස හදුන්වයි. 196
0 හා 70 දශක දෙක තුළ වාණිජ මට්ටමේ ජල රෝපිත වගාවන් අබුඩාබි, ඇමරිකාව, බෙල්ජියම, ඩෙන්මාර්කය, ජර්මනිය,  ඕලන්දය, ඉරානය, ඉතාලිය, ජපානය හා රුසියානු සමූහ ආණ්ඩුව ආදී රටවල දියුණුවට පත් විය. 1980 දශකය තුළධී සීඝ‍්‍රයෙන් දියුණුවූ ජලරෝපිත වගාවන් පර්යේෂණ ගණක ආශ‍්‍රයෙන් ස්වයංක‍්‍රීයව ක‍්‍රියාත්මක වන විශාල ප‍්‍රමාණයේ හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් ගොවිපොලවල් දක්වා වර්ධනය විය. 1990 දශකයේ ගෘහාශ‍්‍රිත මට්ටමේ කුඩා පරිමාණ ජල රෝපිත වගාවන් ප‍්‍රචලිත වීම ආරම්භ විය. අනූව දශකයේ දී ආරම්භවූ ශී‍්‍ර ලංකාවේ ජලරෝපිත වගාවන් ක‍්‍රමයෙන් ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී. ජලීය මාධ්‍ය භාවිතය මෙන්ම කොහුබත් වැනි ඝන මාධ්‍ය භාවිතා කර ආරක්ෂිත ගෘහ තුළමෙන්ම විවෘත ක්ෂේත‍්‍ර තුළද සිදුකරන වගාවන් ශී‍්‍ර ලංකාවේ දැනට ප‍්‍රචලිතය.ජලරෝපිත හෙවත් පස් රහිත වගාවසම්ප‍්‍රදායික කෘෂිකර්මාන්තයේදී, බෝග වර්ධනය සඳහා අවශ්‍ය වන පෝෂක, ජලය සහ වාතයලබාදෙන පස නොයෙක් අවස්ථාවන්හිදී  වගාව සඳහා සීමාකාරී සාධකයක් බවට පත්වේ. සීඝ‍්‍රයෙන් වැඩිවන ජනගහනය, නාගරීකරණය, නිරන්තරව වගා කිරීමෙන් හා පාංශු සෝදාපාළුව හේතුවෙන් වගා බිම් නිසරු වීම, පාංශු රෝගකාරක ක්‍ෂුද්‍රජීවීන් සහ වටපනුවන් වැඩ