LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
‍රජාවලය. මීටර් 2-20ක් පමණ උස‍ට වැඩෙන ශාකයකි. සමහර ශාක වල අධික ලෙස අතු බෙදෙන අතර අතු පහළට එල්ලී වැටුණ ආකාරයෙන් ඇත. නිපත්‍ර නොමැත. පත්‍ර සම්මුකව පිහිටා තිබේ. හොඳින් වර්ධනය වූ මූල පද්ධතියක් ඇත.විශාල පුෂ්ප අතුවල පත්‍ර අතර හෝ කුඩා අතුවල අංකුර වලින් ඇති වේ. සමහර අවස්ථාවල 2-3ක් ඇති වේ. කොළ පාට මනි පත්‍ර 6-8ක් පමණ ඇත. ඵලය කොළ පාටය. මේරූ ඵලය මතුපිට දිළිසෙන සුළු ස්වභාවයක් පෙන්වයි.ඉදුණු ඵල‍ය ආහාරයට ගනු ලැබේ. iii. Sonneratia Griffithiකුලය-Sonneratiaceaeසීමිත ව්‍යාප්තියක් සහිත කිරක විශේෂයකි. වායුධර මුල් ශාකයේ සිට මීටර් 10ක් පමණ දුර‍ට විහිදී ගොස් ඇත. ඝන අරටුවක් සහිත කඳ තද දුඹුරු පාටය. කඳේ පහළ සිටම අතු විහිදී ගොස් ඇත. පත්‍ර තද මාංසල ගතියකින් යුක්ත වන අතර ළපටි පත්‍ර ලා කොළ පාටය. පත්‍ර ඕවලාකාරය. පුෂ්පයේ දළ නොමැති අතර,රේණු සහ කීලය සුදු පාට වර්ණයෙන් යුක්තය. ඵලය සෙන්ටි මීටර් 5-7ක් පමණ විශ්කම්භයක් ඇති පැතලි,ඕවලාකාර හැඩයක් ගනී.iv. Sonneratia Ovataකුලය-Sonneratiaceaeව්‍යාප්තිය ඉතා සීමිතය. අනෙකුත් කිරල විශේෂ වලට වඩා අඩුවෙන් අතු බෙදී ඇත. කඳේ පොත්ත කොළ දුඹුරු පැහැයෙන් යුක්ත වන අතර මැරුණ පොත්ත කොටස් වශය
ෙන් ගැලවී යයි. අනෙකුත් කිරල විශේෂවල ළපටි අතු එල්ලා වැටෙන ස්වභාවයකින් යුක්ත වේ. නමුත් එම ලක්ෂණය මෙම කිරල විශේෂයේ දක්නට නොමැත. ඵලයේ අඩක් පමණ මනියෙන් ආවරණය වී ඇත. කීලය ඵලයට සවි වන ස්ථානයේ නෙරාගිය ආවාටයක් සේ සැකසී ඇත.9.කටු ඉකිලි(ප්‍රධාන වශයෙන් වි‍‍ශේෂ දෙකකි)i. Acanthus Ilicifoliusකුලය-Acanthaceaeකටු සහිත පඳුරක ස්වභාවයක් ගන්නා මෙම ශාකය ශ්‍රි ලංකාවේ සෑම කඩොලාන ප්‍රදේශයකම දැකිය හැකි‍ය. විවිධාකාරයට‍ අතු බෙදී ගොස් මීටර් 2ක් පමණ උසට වර්ධනය වන අතර ක‍ඳේ පහත කොටසෙන් වායුධර මුල් ඇති වේ. පත්‍ර කටු සහිතය. පුෂ්ප මංජරියක පිහිටයි. පුෂ්පයක් සෙන්ටි මීටර් 3-4ක් පමණ දිග වන අතර පුෂ්පයේ දළ නිල් පාටය. අවුරුද්ද මුළුල්ලේම පුෂ්ප ඇත. ඵලය අසම්පූර්ණ ජලාබුජතාවය පෙන්වයි. ii. Acanthus Volubilisකුලය- Acanthaceaeව්‍යාප්තිය හලාවත  කලපුවේ පම්බල කඩොලාන ශාක ප්‍රජාවට සීමා වී ඇත. පඳුරක ස්වභාවයක් ගන්නා ශාකය මීටර් 2ක් පමණ උසට වැඩේ. ශාකයේ කඳ තද දම් පැහැයෙන් යුක්තය. අතුවල සහ කඳේ කටු ඉතා සුළු වශයෙන් ඇත. Acanthus Ilicifolius පුෂ්ප වලට වඩා කුඩාය. පුෂ්ප මංජරියක පිහිටයි. දළ සුදු පාට වන අතර බොහෝ විට නිපත්‍ර දැකිය නො
හැක.  10.කැරන් කොකු(ප්‍රධාන වශයෙන් වි‍‍ශේෂ දෙකකි)i. Acrostichum Aureumකුලය-Pteridaceaeකඩොලාන ප්‍රජාවේ දැකිය හැකි එකම පර්ණාංග ශාකයයි. සාමාන්‍ය පර්ණාංගවල මෙන් කඳ රෛසෝමයකි. සංයුක්ත පත්‍ර රෛසෝමයෙන් ඇති වී සෘජුව ඉහළට වැඩේ. පත්‍රිකා කුඩා වන අතර පැහැයෙන් කොළ පාටය. ළපටි පත්‍රිකා දුඹුරු පාටට හුරු කොළ පාටකි.පත්‍රයේ අග පිහිටි පත්‍රිකා යුගළ 5-6ක පමණ බීජානුධානී ඇති වේ. පත්‍රයක ඇති බීජානුධානී දුඹුරු පාටට දැකිය හැකිය. අතින් ඇල්ලූ විට බීජානුධානී ගැලවී අත‍ට එන අතර, මේවා සිහින් දුඹුරු පාට කොටස් ලෙස හඳුනාගත හැක.ii. Acrostichum Speciosumකුලය- Pteridaceaeලංකාවේ වඳ වී යමින් පවතින ශාකයකි. බොහෝ විට Acrostichum Aureum වලට සමානය. වඳ පක්ෂක සහිත ක්‍රමයෙන් ඉහළට පටුවන අග්‍රයක් සහිත පත්‍ර ඇත. පත්‍රයක දිග මීටර් 1ක් පමණ වන අතර පත්‍රයේ අග උල්ය. පත්‍ර තලය ලංසාකාරය.11.තෙල(Excoecaria Agallocha)කුලය-Euphorbiaceaeපෙත්ත ලා දුඹුරු පාටය. කඳේ පාමුල හා අනෙක් කොටස් වල ලැන්ටි සෛල දැකිය හැකිය.අතුවල වැටුණ පත්‍ර ලප පැහැදිලිව දැකිය හැකිය. කඳේ හා අතුවල මෙන්ම පත්‍රවල ද කිරි ඇත. මෙම කිරි විෂ සහිතය.අතු
වල අග පත්‍ර ගොනුවක් සේ පිහිටයි. පත්‍ර සරල වන අතර තරමක් මාංශල ගතියකින් යුක්තය. පත්‍ර සාමාන්‍යයෙන් කොළ පාටය. සමහර ළපටි පත්‍ර රතට හුරු කොළ පාටය.මීටර් 2-10ක් පමණ උසට වැවෙන ශාකයකි. කඳේ පහළ සිටම අතු බෙදේ. අග්‍රස්ථ අතුවල කක්ෂියෙහි පුෂ්ප මංජරිය ඇති වේ. පුෂ්පය ඉතා කුඩාය. ඵලයේ පිටත ආවරණය කෙඳි සහිතය. මේරූ ඵලය කොටස් 3කට පිහිටන ආකාරයට විවෘත වේ. බීජය මිනි මීටර් 3ක් පමණ පළලය. කළු පාටය. 12.මණ්ඩ/මඬ ගස්(ප්‍රධාන වශයෙන් වි‍‍ශේෂ තුනකි)i. Avicennia Marinaකුලය-Avicenniaceaeබහුලව ව්‍යාප්තව ඇති විශේෂයකි. වායුධර මුල් ඇත. ශාක කඳ සුදු පාටය. මීටර් 1ක් පමණ උස කුඩා පඳුරු ලෙසටත්,මීටර් 10-15ක් පමණ උස ශාක ලෙසටත් ඒ ඒ දේශගුණික කලාප අනුව වර්ධනය වේ. පත්‍ර සම්මුකව හා ද්වීකාන්තරිකව පිහිටා ඇත. පත්‍ර ඕවලාකාර ඉලිප්සීයාකාරය. පත්‍ර අග උල්ව පිහිටයි. පත්‍ර මතුපිට ලා අඳුරු කොළ පාටක් ගන්නා අතර යට පැත්ත කහපාටක් ගනී. බූව සහිතය.Avicinnia Officinalis වල පුෂ්ප වලට වඩා කුඩා පුෂ්ප හට ගනී. පුෂ්පයේ දළ 4කි. නිපත්‍රවල Avicinnia Officinalis වල මෙන් කළු පාට දාරයක් නැත. ඵලය රවුම් අළු කොළ පාටය.ii. Avicennia Albaකුලය-Avicenniac
eaeඅනෙක් මණ්ඩ විශේෂ වලට වඩා අඩු ව්‍යාප්තියක් ඇත. සීනි මෝදර හා කල්පිටිය කඩොලාන ප්‍රජාවල දැකිය හැක. ශාකය මීටර් 4-10ක් පමණ උසය. අළු සුදු පාට ක‍ඳේ පාදස්ථයේ නෙරීම් පිහිටා ඇත. වායුධර මුල් තිබේ.සෙන්ටි මීටර් 2-3ක් පමණ පළල සෙන්ටි මීටර් 4-6ක් පමණ දිග ලංසාකාර පත්‍ර සම්මුකව පිහිටා ඇති අතර පත්‍ර Avicennia Officinalis විශේෂයේ පත්‍ර වලට සමාන වේ. නමුත් වර්ණයෙන් පමණක් වෙනස්ය. Avicennia Officinalis වල පත්‍රයේ යටි පැත්ත කහපාට වන අතර මෙම ශාකයේ යටි පැත්ත සුදු පාටය. මිනි මීටර් 4ක් පමණ කුඩා පුෂ්ප හට ගනී. පුෂ්ප ඈතින් පිහිටා ඇති අතර පෂ්ප මංජරිය ශුකියක්ව පිහිටයි. මෙම ලක්‍ෂණය නිසා Avicennia Marina ශාක විශේෂයෙන් වෙනස් වේ. කෝණාකාර දුඹුරු කොළ පාට ඵලය සෙන්ටි මී‍ටර් 4ක් පමණ දිගය. මේ නිසා අනෙක් මණ්ඩ විශේෂ දෙකටම වඩා වෙනස් වේ.iii. Avicennia Officinalisකුලය-Avicenniaceaeමීටර් 5-10ක් පමණ උසට වැඩෙන ශාකයකි. සුදු පාටට හුරු ක‍ඳෙහි පාමුල කොටසේ පිටතට නෙරා ගිය නෙරීම් සැකිය හැක. බොහෝ විට මෙම නෙරීම් වලින් කුඩා අතු වර්ධනය වේ. වායුධර මුල් විශාල ප්‍රමාණයක් වර්ධනය වී තිබේ. පත්‍ර සම්මුකව පිහිටා ඇති අතර එක් එක් යුගළය ද්වීකාන්තරි
කව පිහිටයි. සෑම අත්තකම ඇති අවසාන පත්‍ර යුගළය එකට එකතු වී අග්‍රස්ථ අංකුරය ආවරණය කරයි. බීජ පැළ අවස්ථාවේ දිගටි පත්‍රයේ අග උල්ය. මෝරණ විටදී රවුම් ආකාරයට වෙනස් වේ. පත්‍ර ‍සෙන්ටි මීටර් 2-4ක් පමණ පළල් වන අතර සෙන්‍ටි මීටර් 3-8ක් පමණ දිගය. මේරූ පත්‍ර මතුපිට දිළිසෙන ස්වභාවයක් ඇත. පත්‍ර යටි පැත්ත කහපාටට හුරු කොළ පාටකි. පුෂ්ප අනෙක් මණ්ඩ විශේෂ වලට වඩා විශාලය. කහපාට මල් පෙති හතරකි. ලා කොළ පාට නිපත්‍ර පැහැදිලිව දැකිය හැක. බූව සහිතය. බූව සහිත සෙන්ටි මීටර් 3ක් පමණ ඵලයේ අග උල් වූ වක් ගැසුණු හොටක් ඇත.  13.ගිං පොල්(Nypa Fruticans)කුලය-Palmaeපැහැදිලි කඳක් දැකිය නොහැකි ශාකයකි. නමුත් සෙන්ටි මීටර් 70ක් පමණ රෛසෝමයක් වැනි කඳක් ඇති අතර,මෙය බොහෝ විට ජලය තුළ ගිලී ඇත. කඳේ ඇති අග්‍රස්ථ අංකුරයෙන් සංයුක්ත පත්‍ර ඇති වේ. හැඩයෙන්පොල් අතු වලට සමානය. පත්‍රිකා පළලින් අඩුය. පත්‍රයක පත්‍රිකා 30-40ක් එක් පැත්තක පිහිටයි. සෑම පත්‍රිකාවකම  පැහැදිලි මැද නාරටියක් ඇත. පත්‍ර මූල හොදින් වර්ධනය වී ඇත. පැතලිය.පුෂ්ප මංජරිය දුඹුරු පාටය. ජල මට්ටමට මායිම්ව වර්ධනය වේ. ඵලය පැතලි ස්වභාවයක් ගන්නා අතර ඵලයේ ඇලි පිහිටා ඇත. ඵලයේ පි
ටත ආවරණය කෙඳි සහිත වීම නිසා ජලයේ පාවීමට හැකිය.14.හීන් කඩොල්(Aegiceras Corniculatum)කුලය-Myrsinaceaeමීටර් 1-3ක් පමණ උසට වැඩෙන අතු විහිදී ගිය ශාකයකි. කඳේ පොත්ත අළු පාටය. මෘදුය. දිළිසෙන ගතියකින් යුක්තය. කහමෝදර, රැකව, පුත්තලම, කල්පිටිය, හලාවත කඩොලාන ප්‍රජාවන් තුළ දැකිය හැක. සෙන්ටි මීටර් 3-4ක් පමණ පළල සෙන්ටි මීටර් 4-8ක් පමණ දිග කුඩා පත්‍ර හා එම ප්‍රමාණයේම පුෂ්ප සහිතය. නිපත්‍ර දැකිය නොහැක. රළු කෙදි සහිත පත්‍ර දුර්වර්ණ කොළ පාටය. පුෂ්ප මංජරිය ඡත්‍රාකාරය. සුදු පැහැති පුෂ්ප දළ රේණු 5කින් යුක්ත වේ. ඵලයේ බීජ දෙකකි. ලා දුඹුරු පැහැති බීජය ජලාබුජ ප්‍රරෝහණය පෙන්වයි. 15.එටුන/හෝ මැදිරිය(Heritiera Littoralis)කුල‍ය-Sterculiaceaeරැකව, කහඳමෝදර, මාඳු ගඟ සහ පුත්තලම කඩොලාන ප්‍රජාවල ව්‍යාප්තව ඇත. මීටර් 10-20ක් පමණ උසට වැඩෙන සදාහරිත ශාකයකි. ඉහළ සිට පහළ‍ට ඇලි සහිත කඳේ පොත්ත ලා දුඹුරු පාටය. සෙන්ටි මීටර් 10-20ක් පමණ දිග සරල, රළු, ඕවලාකාර පත්‍ර සර්පිලාකාරව පිහිටා ඇත. පත්‍ර මතුපිට කොළ පාටය. යටි පැත්ත අළු පාටය. පුෂ්ප ඒක ලිංගික කුඩා පුෂ්පයකි. ගැහැණු පුෂ්පය මිනි මීටර් 5ක් පමණ දිගටි වන අතර
පිරිමි පුෂ්පය ඊට වඩා කුඩාය. පුෂ්ප වල කෝප්පාකාර මනිපත්‍ර ඇත. බූව සහිතය. නොමේරූ ඵලය කොළ පා‍‍ටය. ඵලයේ මතුපිට සිනිදු වන අතර මේරූ පසු දුඹුරු පාට වේ. ඵලයේ පි‍‍ටත ආවරණයේ වායු සිදුරු ඇත.කෙඳි සහිතය.16.Pemphis Acidulaකුලය-Lithreceaeමීටර් 1-2ක් පමණ උසට වැඩෙන සදාහරිත ශාකයකි. පඳුරක ස්වභාවය ගනී. පොත්ත දුඹුරු පා‍‍ටය. කෙටි නාරටියක් සහිත පත්‍රය සෙන්ටි මීටර් 1ක් පමණ පළල් වන අතර සෙන්ටි මීටර් 1-2ක් පමණ දිගය. පත්‍ර අග්‍රය  උල් ‍සහිත ස්‍වභාවයක් ගනී. කීලාකාර මූල සහිත පත්‍රයේ උඩ පැත්ත තද කෙළ පා‍ට වන අතර පිට පැත්ත සුදු පාටට හුරු කෙළ පාටය. අක්ෂීයව ඇති වන පුෂ්ප තනි පුෂ්ප වශයෙන් ඇති වුවත් සමහර අවස්ථා වල පුෂ්ප 2-3ක් ඇති මංජරියක් ලෙස ඇති වේ. පුෂ්පයේ මනිපත්‍ර සෙන්ටි මීටර් 1ක් පමණ දිගටි වන අතර පුෂ්පයෙන් නොවැටී තිබේ. එම නිසා ඵලය දරණ මනිපත්‍ර දැකිය හැකිය. ඵලයේ මනිපත්‍ර කොළ පාටට හුරු රතු පාටය. කුඩා ඵලයේ බීජ රාශියක් ඇත.17.Scyphiphora Hydrophyllaceaකුලය-Rubiaceaeමීටර් 1ක් පමණ උස කුඩා ශාකයකි. පඳුරක ස්වභාවයක් ගන්නා අතර කෙළින් වර්ධනය වේ. සරල පත්‍ර ද්වීකාන්තරිකව පිහිටා ඇත. පත්‍ර තරමක් මාංසල කෙඳි
සහිත ස්වභාවයක් ගනී. පත්‍රය සෙන්ටි මීටර් 2-4ක් පමණ පළල් වන අතර  සෙන්ටි මිටර් 5-8ක් පමණ දිගටිය. අග රවුම් ස්වභාවයක් ගනී.  නාරටිය රතු පාටය. අන්තර් වෘත්තීය රවුම්, බූව සහිත උප පත්‍ර ඇත. ඉතා කුඩා තනි තනි පුෂ්ප ඇත.  පුෂ්පය සුදු පාට වන අතර නිපත්‍ර 4ක් ඇත. ඵලය කොළ පාටය. බූව සහිතය. සෙන්ටි මීටර් 1ක් පමණ දිග වන අතර ඵලය තුළ බීජ  4ක් පමණ ඇත.කඩොලානවල වැදගත්කමවෙරළ ඛාදනයෙන් ආරක්ෂා කිරීමකලපු හා ගං මෝය වල සිදුවන සෝදා පාළුව වැළැක්වීම.ගංඟා හා ඉවුරු සංරක්ෂණය.වෙඑළබඩ ප්‍රදේශවල වැලි කඳු ස්ථාපිත වීමට ඉඩ සැලැස්වීම.මසුන් හා වෙනත් ජලජ ජීවීන්ගේ ප්‍රජනනයට හා වර්ධනයට සුදුසු උපස්ථරයක් සැකසීම.ධීවර යාත්‍රා නැවැත්වීමට සුදුසු පරිසරයක් වීම.පක්ෂීන්ට හා මසුන්ට ආහාර සැපයීම හා වාසස්ථානයක් ලෙස මෙන්ම ප්‍රජනනයට සුදුසු ලෙස පරිසරය සැකසීම.කඩොලාන දැව කෘමි හානි වලට ඔරොත්තු දෙන බැවින් ඉදිකිරීම්, මාළු උගුල්, බුරුසු මිටි කර්මාන්තය, ධීවර යාත්‍රා තැනීම හා උපකරණ වල මිටි සඳහා ද භාවිතා කරයි.දැව හා දර සඳහා භාවිතා කරයි.සමහර කඩොල් ශාකවල පොතුවල ඇති ටැනින් නමැති ද්‍රව්‍යය නිසා ධීවරයින් දැල් පදම් කිරීමට හා සායම් කිරීම‍ට එම පො
තු යොදා ගනී.Ceriops වැනි කඩොල් ගස්වල ඉපල් මාළු කොටුවල මාළු අතු සඳහා යොදා ගනී.ඉන්දුනීසියාව, පිලිපීනය, තායිලන්තය, මැලේසියාව, ඕස්ට්‍රේලියාව වැනි සමහර රටවල කඩොලාන ප්‍රජාවේ වැඩෙන ගිංපොල් නම් කඩොලාන ශාකය මධ්‍යසාර නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගනී. මෙම ශාකයේ පත්‍ර පැඳුරු විවීමටද භාවිතා කරයි.පිංතූර ගැලරියRhizophora ApiculatRhizophora MucronataBruguiera GymnorhizaBruguiera SexangulaBruguiera CylindricaBruguiera CylindricaCeriops TagalCeriops DecandraCeriops DecandraXylocarpus GranatumXylocarpus GranatumXylocarpus MekongensisXylocarpus MekongensisXylocarpus RumphiiXylocarpus RumphiiLumnitzera RacemosaLumnitzera LittoreaSonneratia AlbaSonneratia CaseolarisSonneratia OvataSonneratia GriffithiSonneratia GriffithiAcanthus IlicifoliusAcanthus VolubilisAcanthus VolubilisAcrostichum AureumAcrostichum SpeciosumAcrostichum SpeciosumExcoecaria AgallochaAvicennia MarinaAvicennia AlbaAvicennia AlbaAvicennia Of
ficinalisNypa FruticansNypa FruticansAegiceras CorniculatumHeritiera LittoralisPemphis AcidulaScyphiphora Hydrophyllaceaමූලාශ්‍රවිජයවර්ධන, කුසුම්සිරි. 2007. ශ්‍රි ලංකාවේ තෙත් කලාපීය වනාන්තර, කොළඹ 1: පහන් ප්‍රකාශන.ෆොන්සේකා, ආර්. ඇන් සහ බාලසූරිය අයි. 1993. කඩොල් කැලේ, රාජගිරිය: උදය ප්‍රකාශකයෝ.දැකුම්කළු කඩොලාන පරිසරය. වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, පත්‍රිකා අංක 17, 	සමාජ වන විද්‍යා හා වන ව්‍යාප්ති අංශය/පරිසර හා 	ස්වභාවික සම්පත් අමාත්‍යාංශය.පහළවත්ත ආරච්චි, වසන්තා. හඳුනාගනිමු කඩොලාන, මීගමුව: ජාතික ජලජ 	සම්පත් පර්යේෂණ හා සංවර්ධන 	නියෝජිතායතනය.ශ්‍රි ලංකාවේ ජෛව විවිධත්වය සංරක්ෂණය ක්‍රියාවට නැගීම සඳහා කාර්යය රාමුවක්. 1999. බත්තරමුල්ල: වන සම්පත් හා පරිසර 	අමාත්‍යාංශය.අරුල් චෙල්වම්, කේ. ශ්‍රි ලංකා වන සඟරාව, වෙළුම 8, 34 කලාපය.මේ අඩවිත් බලන්නInformation Brief on  Mangroves in Sri Lanka සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2009-01-16 at the Wayback MachineA review of the floral composition and distribution of mangroves in Sri Lanka සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2006-04-23 at the W
ayback Machineසබැඳි පිටුකඩොලාන පරිසර පද්ධතියසම්බන්ධතාවක් නැති මිනිසුන් සමහර විට සමාන තාක්ෂණයන් හා සමාජ සංවිධාන තමාගේ සේ පිළිගන්නා නිසා ඇමරිකාවේ සංස්කෘතික පුරුදු බො‍හෝ විට පෙනෙන ආකාරයට භුගෝලීය කලාප වලට බෙදා ඇත. උදාහරණයක් ලෙස මිසොඇමරිකා ප්‍රදේශය එවැනි සංස්කෘතික ප්‍රදේශයක් ලෙස ගත හැක. එම ප්‍රදේශයේ මිනිසුන් අතර ඇති සහජීවනය හා බෙදී ගිය සංවර්ධනයත් මඟින් සංකීර්ණ කෘෂිකාර්මික, සමාජීය ක්‍රම  හා සමජාතිය සංස්කෘතියක් සාදයි. තවත් උදාහරණයක් ලෙස උතුරු ඇමරිකාවේ සමතලා ප්‍රදේශ ගත  හැක. එහි 19 වැනි ශතවර්ෂය වනතුරු මුලිකවම මීහරක් දඩයමේ දී සමහර මිනිසුන් නොමැඩින් දඩයම්කරුවන්ගේ ගති ලක්ෂණ බෙදා ගෙන ඇත. ඇමරිකාවේ දුසිම් ගණන් විශාල හා සිය ගණන් කුඩා සංස්කෘතික ප්‍රදේශ  හඳුනා ගත හැක.සටහන් කිරීමේ පද්ධතිමායා ග්ලිපික කලාව in stucco at the Museo de sitio in ප්ලන්කියු, මෙක්සිකොවපූර්ව කොළොම්බියා ඇමරිකානු සංස්කෘතියේ ලඟාවීම් හා නව නිර්මාණ මුලික ලිවීමේ නිදහස හා සංවර්ධනය මනිනු ලබයි. ක්‍රි.පු. පළමු  සියවසේ සිට මිසො ඇමරිකාව ආවේණික ලිවීමේ පද්ධති ගණනාවක් නිපදවිය.කැස්කජාල් බ්ලොක් මඟින් ලියන ලද පැතිරු
ණු පළමු සිතුවිලි පාඨය ගැන පැරණිතම දන්නා උදාහරණය විය හැක්කේ කුමක් ද? ආසන්නව  ක්‍රි.පු. 900 දී එකම සම්බන්ධතාව අඩංගු මැටි භාණ්ඩ හා ඔල්මෙක් අකුරු, පද, හැඩ ආදිය සංකේතවත් කරන චිත්‍ර සොයා ගෙන ඇත.ඒ කාලය තුළ සැන් ලොරෙන්සෝ වල ඔල්ටෙක් රැකියා වෘත්තිය ක්ෂය වෙන්න පටන් ගත්තේය. මායා සටහන් කිරීමේ පද්ධතිය, පිනොටික් ලාංඡන හා ලොගෝග්‍රෑම්ස් වල එකතුවකි. එය බොහෝ විට ලොගෝග්රුෆික් හෝ ලොගොසිලබික් සටහන් කිරීමේ පද්ධති ලෙස වෙන් කර ඇත. එහි සිලබික් සලකුණු විශේෂ තැනක් ගනි. එය තමයි එකම පූර්ව කොලොම්බියානුවල අලුත් ලෝකය දන්නා සම්පූර්ණ සමාජයේ කතා කිරීමේ භාෂාවන් නියෝජනය කරපු ලිවීමේ පද්ධතිය. එම ක්‍රමයේ වෙනස් සංකේත දහසකට වඩා ඇත. එහෙත් සුළු ගණනක් එකම සංකේතයේ ‍හා තේරුමේ විවිධත්වයන් ය.ඕනෑම වෙලාවක සංකේත 500 කට වඩා භාවිතා නොකරයි. සමහර සංකේත 200 ක් පිනෙටික් හෝ සිලබික් අර්ථ නිරූපනය කරයි.සටහන්මෙම ලිපිය කිසිදු මූලාශ්‍රයක් උපුටා දක්වන්නේ නැත. විශ්වාස කළ හැකි මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත ප්‍රකාශ අභියෝගයට ලක්වීමට සහ ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලා
ශ්‍ර සෙවීම: "මූලික අයිතිවාසිකම්" – news '• පුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)සෑම පුද්ගලයකුම මෙලොව ජීවත් වන විට යුතුකම් හා බැදීම් ඉටු කිරීම සඳහා වූ කිසියම් සබඳතාවයක් දරයි.එය දහමට, සිරිත් විරිත් වලට,නීතියට ආදී වශයෙන් විවිධ විය හැකිය.රටවැසියකු වු විට රටේ නීතියට,ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ විශේෂ නියමයන්ට හා මානව අයිතිවාසිකම් ප්‍රකාශනයේ යුතුකම් හා අයිතිවාසිකම් ආරක්‍ෂා කිරීමට බැදියාවක් ඇතිවේ.ඉතිහාසයඅතීතයේ සිට මේ මොහොත දක්වා වූ කාලපරිච්ඡේදය තුල මිනිසාගේ අයිතිවාසිකම් දිනා ගැනීමේ සටන නොනවත්වා ක්‍රියාවට නැංවෙයි.1215 මැග්නා කාටා ගිවිසුම,1776 ඇමරිකානු නිදහස් සටන සහ 1971 අයිතිවාසිකම් ප්‍රකාශනය,1789 ප්‍රංශ විප්ලවය ආදී ප්‍රකාශන විප්ලව හරහා අයිතිවාසිකම් පිළිබද සංකල්පය බිහිවූ අතර  මානව හිමිකම් නීතියෙහි පිබිදීම උදෙසා 19 වන සියවසේදී තෝමස් හොබ්ස්,ජෝන් ලොක් වැනි දාර්ශනිකයන්ගේ මත පදනම් විය.මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබද සංකල්පය 1948 මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබද විශ්ව ප්‍රකාශනය,1966 ආර්ථික සමාජීය හා සංස්කෘතික අයිතිවාසිකම් පිළිබද අන්තර්ජාතික සම්මුතිය,1966 සිවිල් හා දේශපා
ලන අයිතිවාසිකම් පිළිබද අන්තර්ජාතික සම්මුතිය සහ පසුව කී සම්මුති දෙකට අදාල වෛයිකල්පිත සම්මුතීන් දෙකක් අන්තර්ගත කරමින් සකස් කරන ලද එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පනත එලිදැක්වීමත් සමග බලවත් ලෙස ස්ථාවර විය.අයිතිවාසිකම් යන්න මානව අයිතිවාසිකම් හා මූලික අයිතිවාසිකම් ලෙස දෙයාකාරයකට බෙදේ.විශ්වයේ සමස්ථ මානව වර්ගයාට අදාල වන්නා වූ අයිතිවාසිකම් මානව අයිතිවාසිකම් වේ.මේ ආකාරයට වර්ධනය වූ මානව අයිතිවාසිකම් අතරින් යම් යම් අයිතිවාසිකම් එක් එක් රාජ්‍යයන් විසින් තම රටේ සාමාජික,ආර්ථික,දේශපාලනික,සංස්කෘතික හා වෙනයම් ආවේණික තත්‍වයන්ට උචිත වන ආකාරයට පමනක් උකහා ගෙන එසේත් නැතිනම් අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම රැකිය යුතුයයි තමන් පිළිගන්නා අයිතිවාසිකම් ඒ ඒ රටවල ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට ඇතුලත් කර නෛතිකව බලාත්මක කලහ.එම අයිතිවාසිකම් අප මූලික අයිතිවාසිකම් ලෙස හදුනා ගනී.ඒ අනුව මානව අයිතිවාසිකම් වලින් යම් යම් අයිතිවාසිකම් ක්‍රමිකව විකාශනය වීම හරහා මූලික අයිතිවාසිකම් බවට පත්වී ඇති අතර ඒ අනුව එක් එක් රටවල් පිළිගෙන ඇති මූලික අයිතිවාසිකම් එක හා සමාන නොවේ.උදාහරනයක් වශයෙන් අප ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව "ජීවත් වීමේ අයිතිය" පිළිනොගත්තද දකුණු අප්‍රිකා
නු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ එය මූලික අයිතිවාසිකමක් ලෙස පිළිගනී.විවිධ අධිකරණ බලසීමා තුල මූලික අයිතිවාසිකම්ශ්‍රී ලංකාවප්‍රධාන ලිපිය: ශ්‍රී ලංකාවේ මූලික අයිතිවාසිකම්ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් (1978) ආණ්ඩුක්‍රම  ව්‍යවස්ථාවේ  3 වන පරිච්ජේදය මූලික අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් සාකච්ජා වෙයි.10 වන ව්‍යවස්ථාව  සිතීමේ නිදහස,හෘදය සාක්‍ෂියේ නිදහස සහ ආගමික නිදහස (සෑම තැනැත්තකුටම තමන් අභිමත ආගමක් ඇදහීමේ හෝ වැළද ගැනීමේ නිදහසද ලබ්ධියක් හෝ විශ්වාසයක් දැරීමේ හෝ පිළිගැනීමේ නිදහසද ඇතුළුව සිතීමේ නිදහසට,හෘදය සාක්‍ෂියේ නිදහසට සහ ආගමික නිදහසට හිමිකම් ඇත්තේය.11වන ව්‍යවස්ථාව වධහිංසා වලින් නිදහස(කිසිම තැනැත්තකු වධහිංසා වලට හෝ කෲර අමානුෂික හෝ අවමන් සහගත සැලකිල්ලකට නැතහොත් දඩුවමකට යටත් නොකළ යුත්තේය)12 වන ව්‍යවස්ථාව (1) සර්ව සාධාරණත්‍වයේ අයිතිවාසිකම(නීතිය පසිදලීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමද නීතියේ රැකවරණයද සර්ව සාධාරණ විය යුත්තේය.)(2)කීසිම පුරවැසියකු වර්ගය,ආගම,භාෂාව,කුලය,ස්ත්‍රී පුරුෂ භේදය,දේශපාලන මතය හෝ උපන් ස්ථානය යන හේතු මත හෝ ඉන් කවර වූ හේතුවක්    මත හෝ වෙනස්කමකට හෝ විශේෂයකට හෝ භාජනය නොවිය යු
ත්තේය.13 වන ව්‍යවස්ථාව අත්තනෝමතිකව සිරභාරයට ගැනීමෙන්,රදවා තබා ගැනීමෙන් සහ දඩුවම් කිරීමෙන් නිදහස සහ අතීතයට බලපාන දණ්ඩන නීති පැනවීම තහනම් කිරීම(1)නීතියෙන්  නියම කරනු ලැබූ කාර්ය පටිපාටියට අනුකූලව මිස කිසිම තැනැත්තකු සිරභාරයට ගැනීම නොකළ යුත්තේය.යම් තැනැත්තකු සිරභාරයට ගනු ලබන්නේ යම් හේතුවක් මතද ඒ හේතුව ඒ තැනැත්තාට දැන්විය යුත්තේය. (2)අත් අඩංගුවෙහි තබා ගනු ලැබූ හෝ අන්‍යාකාරයකින් පෞද්ගලික නිදහස අහිමි කරනු ලැබූ සෑම තැනැත්තකුම නීතියෙන් නියම කරනු ලැබූ කාර්ය පටිපාටිය අනුව ආසන්නතම නිසි අධිකරණයේ විනිශ්චයකාරවරයා ඉදිරියට ගෙන යා යුතු අතර,නීතියෙන් නියම කරනු ලැබූ කාර්ය පටිපාටියට  අනුකූලව ඒ විනිශ්චයකාරවරයා විසින් කරනු ලැබූ ආඥාව/ලැබූ ආඥාව /මත සහ ආඥාව ප්‍රකාර මිස,ඒ තැනැත්තා තවදුරටත් අත්අඩංගුවෙහි තබා ගැනීම හෝ රදවා තබා ගැනීම හෝ ඒ තැනැත්තාගේ පෞද්ගලික නිදහස අහිමි කිරීම හෝ නොකළ යුත්තේය.......)14 වන ව්‍යවස්ථාව භාෂණයේ,රැස්වීමේ,සමාගමයේ,රැකියාවේ සහ යාම්ඊම් යනාදියේ නිදහස  අ)භාෂණයේ නිදහසට සහ ප්‍රකාශනය ඇතුළු අදහස් පළ කිරීමේ නිදහසටආ) සාමකාමීව රැස්වීමේ නිදහසටඇ) සමාගමයේ නිදහසටඈ) වෘත්තීය සමිති පිහිටුවීමේ සහ  වෘ
ත්තීය සමිතිවලට බැදීමේ නිදහසටඉ) එකලාව හෝ අන් අය හා සමඟ ,ප්‍රසිද්ධියේ හෝ පෞද්ගලිකව ,තම ආගම,ලබ්ධිය හෝ විශ්වාසය ඇදහීමෙන්,පිළිපැදීමෙන්,ප්‍රගුණ කිරීමෙන් සහ       ඉගැන්වීමෙන් ප්‍රකාශකිරීමේ නිදහසටඊ) එකලාව හෝ අන් අය හා සමඟ හෝ ස්වකීය සංස්කෘතිය භුක්ති විදීමේ හා වැඩිදියුණු කිරීමේ නිදහසට සහ ස්වකීය භාෂාව භාවිතා කිරීමේ නිදහසටඋ) එකලාව හෝ අන් අය හා සමඟ යම් නීත්‍යානුකූල රැකියාවක,වෘත්තියක,කර්මාන්තයක,වෙළඳ ව්‍යාපාරයක හෝ ව්‍යවසායක නියුක්ත වීමේ නිදහසටඌ) ශ්‍රී ලංකාව තුල යාම ඊමේ නිදහසට සහ අභිමත ස්ථානයක වාසය කිරීමේ නිදහසට ,සහඑ) ශ්‍රී ලංකාවට පෙරලා පැමිණීමේ නිදහසට හිමිකම් ඇත්තේය....මේ අඩවිත් බලන්නමූලික යුතුකම්මානව අයිතිවාසිකම් 1945 ට පෙර හා පසුමානව අයිතිවාසිකම්නිකිණි මාසයට ඇසළ සහ බිනර අතර චන්ද්‍ර මාසයයි.වදනඑම තේරුම ලැබී ඇත්තේ "වැසි නැති" යන අර්ථයෙනි. මෙම මාසය ආදී සිංහලයන් විසින් වැව් අලුත්වැඩියා කිරීමට යොදා ගෙන ඇත.[1]බුද්ධ වර්ෂයක (චන්‍ද්‍ර වර්ෂ ක්‍රමයකි) මාස :වෙසක් අව පක්‍ෂය -පොසොන්‍ -ඇසළ -නිකිණි -බිනර -වප් -ඉල් -උඳුවප් -දුරුතු -නවම් -මැදින් -බක් -
වෙසක් පුර පක්‍ෂයසිංහල වර්ෂයක (සූර්ය වර්ෂ ක්‍රමයකි) මාස :බක් (සූර්ය සංක්‍රන්තියෙන් පසු) ·වෙසක් ·පොසොන් ·ඇසළ ·නිකිණි ·බිනර ·වප් ·ඉල් ·උඳුවප් ·දුරුතු ·නවම් ·මැදින් ·බක් (සූර්ය සංක්‍රන්තිය දක්වා)ආශ්‍රිත↑ අගෝස්තු මාසය පිලිබඳව ලිපියක්[permanent dead link]vteපසළොස්වක පොහොයපසළොස්වක පොහොයවෙසක්පොසොන්ඇසළනිකිණිබිනරවප්ඉල්උඳුවප්දුරුතුනවම්මැදින්vteසිංහල වර්ෂයක (සූර්ය වර්ෂ ක්‍රමයකි) මාසමාසබක් (සූර්ය සංක්‍රන්තියෙන් පසු)වෙසක්පොසොන්ඇසළනිකිණිබිනරවප්ඉල්උඳුවප්දුරුතුනවම්මැදින්බක් (සූර්ය සංක්‍රන්තිය දක්වා)සුද්ධෝදන රජසුද්ධෝදන රජPredecessorසිංහානුඋපතකපිලවස්තු ශාක්‍ය ජනපදයමරණයකපිලවස්තු ශාක්‍ය ජනපදයදේවියමහාමායා දේවිය.  ප්‍රජාපතී ගෝතමීදරුවන්සිද්ධාර්ථ ගෞතම,                                                                                                                                            සුන්දරී නන්දා,                                                      නන්දවංශයශාක්‍යපියාසිංහානුමවකච්චානාŚuddhodanaපරිවර්තනපාලිSuddhōdanaසංස්කෘ
තशुद्धोधनබුරුමသုဒ္ဓေါဒန(IPA: [θoʊʔdɔ́dəna̰])ඛෙමර්សុទ្ធោទនៈසිංහලසුද්ධෝදන (Sudhdhodana)තායිสุทโธทนะබුදු දහම ශබ්ද මාලාවපසු කලෙක බුද්ධත්වයට පත් වූ සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන්ගේ පියා සුද්ධෝදන රජතුමා ය.උපත හා යොවුන් වියභාරතදේශයේ(ඉන්දියාව) ජීවත් වූ ඔහු ශාක්‍ය වංශිකයින්ගේ නායකයාය. සුද්ධෝදනගේ පියා වූයේ ‘සිංහහනු’ රජතුමයි.කපිලවස්තුවේ ජයසේන රජුගේ පුතු වූ සිංහහනු කුමාරයා කච්චනා කුමරිය විවාහ කරගෙන පියාගේ ඇවෑමනේ පසු රජකම ලබා ගන්නා ලදී.කෝලිය රටේ දේවදහ ශාක්‍යාගේ දියණිය කච්චනා කුමරිය වේ. සිංහහනු කාංචනා යුවලට "සුද්ධෝදන, ධෝතෝදන, සුක්කෝදන, අමිතෝදන හා මිතෝදන" යනුවෙන් පුතුන් පස් දෙනෙකු සහ අමිතා,ප්‍රමිතා යනුවෙන් දූවරු දෙදෙනෙක් සිට ඇත. මෙයින් සුද්ධෝදන රජු වැඩිමල් පුතු වේ.කාලදේවල හෙවත් අසිත නමින් හැදින්වුණු ෂඩ් අභිඥාලාභී මහඝෘෂිවරයා මෙතුමාගේ ගුරුවරයා විය.සුද්ධෝදන කුමරු කුඩා කළ සිටම අභියෝගයන්ට නොබියව මුහුණ දුන් අයෙකි. දිනක් සිංහහනු රජුට පසල් දනව්වේ යුද්ධයක් සදහා යාමට සිදුවිය. එහිදී තම දරුවන් පස්දෙනා යවා කැරැල්ල මැඩ පැවැත්වීමට සිතූ රජතෙම තම පුතුන්ට පසැල් දනව්වට යන ලෙස පැවසීය. බාල කුමාරවරු පසු බසිද්දී සුදොවු
න් කුමරු සේනා සමග ගොස් නිර්භයව කැරැල්ල මැඩ පවත්වන ලදී. එය අසා සතුටු වූ සිංහහනු රජ විසින් සුදොවුන් කුමරුට කැමති වරයක් ඉල්ලන ලෙස පැවසීය. එම අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගත් සුදොවුන් කුමරු විසින් විශේෂ අවසරයක් ලෙස අංජන රජුගේ සුරූපී දියණිවරුන් දෙදෙනාම (මහාමායා දේවිය සහ ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවිය) තමාට විවාහ කර දෙන ලෙස ඉල්ලන ලදී.එනමුත් ශාක්‍ය වංශිකයින් විසින් බහු භාර්යා සේවනය සිදු නොකරන බැවින් ඒ සදහා රාජ සභාවේ විශේෂ අවසරයක් ලබාගත යුතු විය.  එහිදී නිමිත්ත පාඨකයින් විසින් මහාමායා, ප්‍රජාපති කුමරියන්ට පින්වත් සක්විති රජවීමට වාසනාවන්ත වූ දරුවන් ලැබේයැයි පැවසූ නිසා සියළු කරුණු කාරණා සලකා බලා අවසානයේ කුමරුගේ ඉල්ලීම ඉටුවිය.ඒ අනුව සුදොවුන් කුමරු ශාක්‍ය වංශික රජවරු අතරින් බිසෝවරු දෙදෙනෙක් සිටි රජු වශයෙන් විශේෂ වේ.රාජ්‍යත්වයසිංහනු රජුගේ අවෑමයෙන් සුදොවුන් රජු රජ විය.ශක්‍ය ජනපදය සමූහාණ්ඩුවකි. එහි පැවතියේ ගණ තන්ත්‍ර පාලන ක්‍රමයකි. එහි ප්‍රධානියා සුදොවුන් රජු විය.සුද්ධෝදන රජතුමා සහ මාළිගාව.දරුවන්සුද්ධෝදන රජුට මහාමායා බිසවට දාව සිදුහත් කුමරු ලැබීය. මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී බිසවට දාව සුන්දරී නන්දා
හා නන්ද යන දරුවන් දෙදෙනෙකු ලැබීය.සිද්ධාර්ථයන් චක්‍රවර්තී රජකු කිරීමට දැරූ වෑයමසිද්ධාර්ථයන් මතු දිනෙක චක්‍රවර්ති රජ කෙනෙකු හෝ බුදු කෙනෙකු වන බවට අනාවැකි කියා තිබුනේය. එහෙත් ඔහු කිසියම් විදියකින් සතර පෙර නිමිති; එනම්, මහල්ලෙක්, ලෙඩෙක්, මල මිනියක් සහ භික්ෂුවක් දුටුවේ නම් මහා මුනිවරයෙකු වන්නේ යයි අනාවැකි කියා තිබුනේය. මෙය ඇසීමෙන් පසු සුද්ධෝදන රජු එවැනි නිමිති දැකීමෙන් තම පුත්‍රයා වළක්වනු පිණිස සිද්ධාර්ථයන් පිටස්තර ලෝකයෙන් ඈත් කර තැබුවේය. එසේම සුද්ධෝදන රජු විසින් තම පුතුට රම්‍ය, සුරම්‍ය, සුභ යන නමින් බොහෝ සැප සම්පත් ඇති මාළිගා තුනක් තනා දෙන ලදී. එසේ වූ විට නියත වශයෙන්ම ඔහු සක්විති රජෙකු වේ ය යනුවෙන් ඔහු අදහස් කළේය.සුද්ධෝදන රජතුමා තම පුතුට සිය නැගණිය වූ  අමිතා දේවියගේ දියණිය වූ දෙමාපියන්ගේ කදුළු වගුරවමින් පැවිදි වූ තම පුතු පිළිබදව මෙම සෙනෙහබෙර පියතුමා කිසිවිටකත් වෛර නූපදවන ලදී. ඔහු වරින් වර දූතයන් යවමින් සිදුහත් තාපසතුමන්ගේ දුෂ්කර ක්‍රියා සමය පිළිබදව නිරන්තරව සොයා බලා ඇත. වරෙක දේවතාවන් පැමිණ සුද්ධෝදන රජතුමන්හට "සිදුහත් තාපසතුමා මිය ගියේයැ"යි පැවසූවිට "මගේ පුතු බුදු වී මිය නොයන
්නේ යැ"යි ස්ථීරව පැවසීමෙන් සුද්ධෝදන රජතුමන් හට තම පුතු පිළිබදව බලවත් විශ්වාසයක් තිබූ බව පිළිබිඹු වේ.මාර්ගඵල ලබා ගැනීමඅවුරුදු ගණනාවකට පසු සිද්ධාර්ථ තාපසයන් බුදු පදවිය ලබා ගත් බව සුද්ධෝදන රජුට අසන්නට ලැබුනේය. ඔහු දහදාහක පරිවාර පිරිසක් සමග පණිවුඩකරුවෙකු බුදුන් වහන්සේ මුණ ගැසීමට යවා උපන් බිමට නොහොත් ශාක්‍ය දේශයට වඩින ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. බුදුන් වහන්සේ එම පිරිසට ධර්ම දේශනා කළ අතර ඔවුන් සියලු දෙනාම සඟ සසුනට ඇතුළත් වූහ. කිසිවෙක් ආපසු නොපැමිණියේය. අනතුරුව සුද්ධෝදන කළේ සිද්ධාර්ථයන්ගේ කුලුපග මිතුරෙකු වූ කාලුදායි බුදුන් වහන්සේ වෙත යවා ශාක්‍ය දේශයට වඩින ලෙස ඉල්ලීමක් කිරීමයි. කාලුදායිද භික්ෂුවක් විය යුතු යයි කල්පනා කළේය. එහෙත් ඔහු රජුට වූ පොරොන්දුව කඩ නොකළේය. ඔහු බුදුන්ට තමන් පැමිණි කාරණය පවසා සිටියේය. බුදුන් වහන්සේ පියාගේ ඉල්ලීම පිළිගෙන මැදින් පුන් පොහෝ දිනෙක කිඹුල්වත් පුරයට වැඩීමේ ගමන අරඹන උන්වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් පසුව එළැඹි දෙවන වර්ෂයේ උදාවූ වෙසක් පුන් පොහෝ දිනයේ  තමන් උපන් ප්‍රදේශය කරා වැඩියේය.මෙම දෙමාසය මුළුල්ලේම තම පුතුට රාජ භෝජන යැවූ සුද්ධෝදන රජු විසින් බුදු පියාණන් වහන්සේගේ වාසයට න
ිග්‍රෝධරාමය පිළියෙල කරන ලදී. මෙම ගමනේදී උන්වහන්සේ සුද්ධෝදන රජුට දහම් දේශනා කළේය.වෙසක් පෑලවියදා සුදොවුන් රජුට තම පුත් නුවර පිඩු සිගා වඩින බව අසන්නට ලැබිනි. එය අසා කලබල වූ සුදොවුන් රජු විසින් සළුව හදිමින් පොරවමින්ම මාර්ගයේ බුදුන් වහන්සේ සොයා යන ලදී. ඉන්පසු බුදුන් වහන්සේ හමු වී මෙසේ සිගමන් යමින් තමාට අපහාස නොකරන ලෙස ඉල්ලා සිටින ලදී. එවිට බුදුන් වහන්සේ විසින් තම බුද්ධ වංශයේ සිරිත විදහා දක්වමින් සුද්ධෝදන රජතුමන් හට ධර්මය දේශනා කරන ලදී. එම දෙසූ බණ ඇසූ සුද්ධෝදන රජතෙම සෝවාන් ඵලයෙහි පිහිටන ලදී. මහමගදී සදහම් අවබෝධ කළ අයෙකු ලෙසද සුද්ධෝදන රජු විශේෂ වේ. බුදුන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝයා මාලිගයට වැඩමවාගෙන පැමිණි සුද්ධෝදන රජ විසින් දන් දී අවසානයේ දෙසූ ධර්මය අසා සකෘදාගාමී ඵලයට පත්විය.බුදුහිමිට කළ ආයාචනයබුදුරදුන් වැඩම කර තුන්වන දවසේ සුද්ධෝදන රජුගේ පුත් නන්ද කුමරුද පැවිදි විය. එසේම ඉන්පසුව රාහුල කුමරුන්ද පැවිදි විය.  මෙය සුද්ධෝදන රජතුමන්හට බලවත් ශෝකයක් ඇති කළ හෙයින් රජු විසින් බුදුන් වහන්සේ මුනගැසී 'මවුපියන්ගේ අවසරයක් නොමැතිව දරුවන් මහණ නොකරන ලෙස' ශික්ෂා පදයක් පනවන ලෙස බුදුන් වහන්සේට ආරාධනා
කරන ලදී. මෙහදී සුදොවුන් රජ "භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ඔබවහන්සේ පැවිදි වූ කල්හි මට මහත් දුකක් ඇතිවිය. නන්ද කුමරු පැවිදි වූ කල්හිද එසේම විය. රාහුල කුමරු පැවිදි වූ කල්හි එය ඉතා දැඩි විය. පුත්‍ර ප්‍රේමය සිරුරෙහි සිවිය සිදියි. චර්මය සිද මස් සිදියි. මස් සිද නහර සිදියි. නහර සිද ඇටද ඇට මිදුලුද සිදියි." සුද්ධෝදන රජතුමන් විසින් සිදු කළ මෙම‍ ප්‍රකාශය මගින් පිය සෙනෙහෙසක මහිමය මැනවින් පිළිඹිබු වේ.ජීවිතයේ අවසාන සමයබුද්ධත්වයෙන් පස්වන වසරේ වස් කාලයේදී සුද්ධෝදන රජතුමා දැඩි සේ ගිලන් විය.සුද්ධෝදන රජු මරණාසන්නව සිටින බව ඇසූ බුදුන් වහන්සේ නැවතත් තමන් උපන් දේශයට වැඩම කළේය. උන් වහන්සේ මරණාසන්නව සිටි සුද්ධෝදන රජතුමන් හට ධර්මය දේශනා කළ අතර සුද්ධෝදන රජු සේසත් දරා සිටියදීම අරිහත් ඵලයට පැමිණියේය. ගිහි බවින්ම රහත් වූ එතුමා රජ පිරිසට අනුශාසනා කරමින් සත් දිනක් විමුක්ති සුව විද පිරිණිවන් පෑ බව කියැවේ.Referencesචන්ද්‍රගුප්ත මෞර්යචන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය නිරූපිත නූතන ප්‍රතිමාවක්, ලක්ෂ්මිනාරායන් දේවාලය1වන මෞර්ය අධිරාජයාරාජ්‍ය සමයආ. ක්‍රි.පූ. 321 – ආ. ක්‍රි.පූ. 297[1][2]අනුප්‍රාප්තිකයාබින්දුසාර (පුත්‍රය