LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ද හෙළිවිය.වර්ගීකරණයසිංහලයේ උප භාෂාවක්ද, ස්වාධින භාෂාවක්දආරම්භයේදී භාෂා වේදීන් සහ භාෂා සමීක්ෂකයන් සලකනු ලැබුයේද මෙය සිංහල භාෂාවේ උප භාෂාවක් නොව වෙනම ම භාෂාවක් ලෙසටය. උපබස් සිද්ධාන්තය ඉදිරිපත් කිරීමට මූලික වූ විල්හෙල්ම් ගයිග'ද තමාගේම එම මතය අහෝසි කරමින් වැදිබස ප්‍රතිස්ථාපිත ආදිවාසී බසක් බව ප්‍රකාශ කර ඇත.[11]වැදි ජනතාව ඔවුන්ගේ වැදි භාෂාව සිංහල භාෂාවෙන් වෙන් වූ භාෂාවක් ලෙස සැලකු අතර එය සිංහල මිනිසුන්ගෙන් ඔවුන් වෙන්කර දැක්වීමට ජනවාර්ගික සලකුණක් වශයෙන් යොදා ගැනුන.[14]සිංහල මත පදනම් වූ මුසුබස1959 දී මැනික්කු ඩබ්. සුගතපාල දි සිල්වා මහතා විසින් වැදි භාෂාව පිළිවදව අධ්‍යනයක් සිදු කරන ලදී.ඔහු සහ K.N.O. ධර්මදාස මහතා වැදි භාෂාව මිශ්‍ර භාෂාවක් ලෙස හදුන්වා දුන්හ. සිල්වා මහතාට අනුව වැදි භාෂාව සිංහල භාෂාව හා මුලික වැදි භාෂාව යන දෙකෙහි මිශ්‍රණයකි. එය ගයිග' විසින් තව දුරටත් සනාථ කරයි.[11]දි සිල්වා මහතාට අනුව සිංහල අභාෂයක් දැකිය හැකි වුවද වැදි භාෂාවේ මුලික ලක්ෂණ ආවේණිකය.[11] තවද වැදි භාෂාව තුල සිංහල වල නොවන ආවේණික පද මාලාවක් දැකිය හැක. ඔහු තවදුරටත් පවසන පරිදි භාෂා දෙකෙහි ව්‍යාකරණ එකිනෙකට
වෙනස් වේ.[15]1990 දී  K.N.O. ධර්මදාස මහතා මතු කරන අදහසක් නම් 1990 දී භාවිතා වුන වැදි භාෂාව මිශ්‍ර භාෂාවක්ද යන්නයි. නමුත් වැදි භාෂාවේ අනන්‍ය ලක්ෂණයන් විසින් එය සිංහල භාෂාවෙන් වෙනස් කොට දක්වයි.[15]In 1990 K.N.O Dharmadasa wrote that irrespective claims about whether the Vedda form in use in the 1990s is an independent language or a Creole, the peculiarities of the language made it still a distinct linguistic form different from all varieties of Sinhalese. According to De Silva and Dharmadasa, when the colonization of island by various Indian settlers using common Prakrits in use in India began in 5th century BCE, some elements of the Vedda coalesced with the settlers and lost their language through language replacement.[16]  Where as more conservative elements maintaining a hunter gatherer lifestyle moved into the central highlands known in early literature as මලය රට. Most Indian settlers colonized the North, Northwestern, Eastern and South Eastern lowlands of the country specifically රජ
රට and රුහුණ, leaving the heavily forested central high lands to the ancestors of Veddas.[16] With the collapse of the lowland dry zone civilization starting in the 9th century, descendants of the Indian settlers who had begun to speak Sinhalese moved in the central highlands. The trade and other connections made by the speakers of Sinhalese and the Vedda language's/languages' unknown genetic affinities gave rise to a period of use of a Pidgin of the languages.[16]  Initial borrowing of terms was limited to trade purposes, but was eventually adopted by the Vedda elite and subsequently by the rest of the Veddas. The Veddas also seemed to have moved further way from Sinhalese contact by moving into inaccessible forests of Binttanne and now reforested former dry zone areas. This led to the arresting of the contact between the language communities thus allowing new Vedda language to stabilize and become an independent language. As a relict of this limited period of contact, Vedda maintains
many archaic Sinhalese words that were in vogue during that period. These words have gone out of use in contemporary Sinhalese.ව්‍යාකරණThe refuge of the Vedda language(s) in මලය රට or Central Highlands until the fall of Dry zone civilization starting in 9th century, also the crucible of later Vedda Creole development from 10th to 12th century.[17] In Sinhalese, indicative sentences are negated by adding a negative particle to the emphatic form of the verb, whereas in Vedda, the negative particle is added to the infinitive. සිංහලයේදී සියළු කාරක වාක්‍යයන්, සත්යාර්ථයේ හෝ අසත්යාර්ථයේ වේවා, අතීත අනතීත කාල දෙකට යටත් වෙනමුත්, වැදිබසෙහි සත්‍යාර්ථහි කාල 3ක් දැක්වේ. සිංහල ආදේශක සංඛ්යා වෙනසක් ඇති නමුත් වැද්දන්ට අංක වෙන්කිරීමක් නැත. වැද්දන්ගේ වාචික සහ නාමික විචලනය සිංහලයන්ට සමාන ලෙස පෙනුනත් නමුත් එක ලෙස සමාන නොවේ. වැදිබසෙහි ප්‍රාණවාචී මෙන්ම අප්‍රාණවාචී පදවලට ද ලිංග භේදය යෙදේ.[15]ස්වරයන්ගේ යෙදීමවැදි බසෙහි ශබ්දමාලාව හෙළයට බොහොවඑ සේ සමානකම් දැක්වුවද, භාෂාකර්ම අතින් එබස හෙළයෙ
න් බොහෝ දුරස් වේ. "ච" වර්ගයේ තාලුජ ගතකුරු වැදි බසෙහි සියලුතන්හි දක්නට ලැබේ. සැසැඳුම් ලෙස:[18]ඉංග්‍රීසිසිංහලවැදි භාෂාවearlierඉස්සරඉච්චරobject/littleපොඩ්ඩපොජ්ජමෙම ලකර තවදුරටත් වන්වත් වන්නේ හෙළබසින් උපුටාගත් වදන් අගට පොජ්ජ,ගෙජ්ජ හා රච්චා වැනි අව්‍ය පද භාවිතා කිරීම නිසාය.[18]ඉංග්‍රීසිසිංහලවැදි භාෂාවweightබරබරපොජ්ජeyeඇසඇජෙජ්ජheadහිසඉස්පොජ්ජ/ඉච්චwaterවතුර/දියදියරච්චාමෙම පරිණාමය මලනේසියන් පිජින් ඉංග්‍රීසි සහ ජැමෙයිකන් ඉංග්‍රීසි මිශ්‍ර භාෂාව යන මිශ්‍ර භාෂා පරිණාමය වූ ආකාරයට සමාන ආකාරයක් ගනී. [14]තාලුජාක්ෂර අධිකත්වයෙන් පැහැදිලි වන්නේ ප්‍රකෘති වැදි භාෂාව උස් ශබ්දමූල සහිත භාෂාවක් වූ බවයි. [19]පදවිචාරයමුල් කාලයේ ප්‍රමුඛව සිටි වැදි නාමපද, ප්‍රාණවාචී හා අප්‍රාණවාචී වශයෙන් උපසර්ග දෙකකින් යුතු විය.සප්‍රාණික නාමපදසප්‍රාණික උපසර්ගය වන -ඇත්තෝ පුද්ගලික සර්වනාම සඳහා සහ -ලැත්තෝ අන් සප්‍රාණික නාමයන්ටද, -පොජ්ජ හා -රාක්කා පුද්ගලායිත නාම්වලටද යෙදේ. නිදසුන් ලෙස;දෙයියලැත්තෝ (දෙවියන්)පන්නිලැත්තෝ (ගැඩවිලා)මෙයැත්තෝ  (මම හෝ අපි)ඉරපොජ්ජ  (සූ
ර්යයා)ගිනිරච්චා  (ගින්දර)මෙම උපසර්ගයන් වාචික සහ අවාචික පසුබිමක් මත පදනම් වූ ඒකීය හා බහු වචන අර්ථයෙන් භාවිතා වේ.බොටකඳා නම් පුස්සාකඩුවා හූරා මෙයැත්තෝ  (මහතාණෙනි, මා අලියා මැරුවෙමි.)මෙයැත්තන්නේ කිරිමිලැත්තෝ කැලෑපොජ්ජෙන් මංගච්චනකොට එයැත්තන්නේ බඩපොජ්ජේ කැකුලෙක් රඳාලා ඉන්ඩතිබිලා තිබෙනවා. (අපගේ මීආච්චි කැළයේ ඇවිදිමින් සිටිනාවිට දරුගැබක් ඈට ඇතිවිණ.)ස්වාභාවික භාෂාවන්ගෙන් විචල්ය උපාංග මගින් ඉටු කරන ලද අර්ථ ශේෂය සඳහා වාචික (සහ අවාචික) සන්දර්භය මත යැපීම සම්බන්ධතා භාෂාවකි.නිෂ්පන්න වැදිබසින් ඒ යයි සැළකෙන සමහරක් වදන්වලට මෙම උපසර්ගයන් භාවිත නොවේ. සප්‍රාණික නාමවල ලිඟු බේහිදී කුඩා සතුන් ස්ත්‍රී නාම ලෙසද(ඊ), විශාල සතුන් පුරුෂ නාම(ආ) පිළිගෙන ඇත.බොටකඳා  (අලියා)කන්කුණා (ගෝනා)කරියා  (වලහා)හටෙරා  (වලහා)ඕකම (මී හරකා)කන්දාර්නි (මී මැස්සා)මුන්ඩි  (කබරගොයා)පොට්ටි  (මී මැස්සා)මකිනි  (මකුළුවා)ඉකිණි  (උකුණා)[15]අප්‍රාණික නාමපදInanimate nouns use suffixes such as –rukula and –danda with nouns denoting body parts and other suffixes such as -pojja, -tana, and -gejja. Suffixes are used wh
en the words are borrowed from Sinhalese.අයිරුකුල (ඇස)උගුරුදණ්ඩ (උගුර )වීදිපොජ්ජ  (වීදිය)කිරිගෙජ්ජ (පොල් ගෙඩිය)කවිතාන (කවිය)ගිනිරච්චා (ගින්දර)[20]උපසර්ග නොමැති මේ ආකාරයේ වචන ගණනක් ප්‍රකෘති වැදි භාෂාවේ ඇත    ගල්රච්චි (පොරව)කාලව  (පෝච්චිය )බුච්ච (ලැහැබ)[15]වැදි භාෂාවේ එන අප්‍රාණවචී නාමපද සදා ඇත්තේ සිංහල භාෂාවෙ නාමවිශේෂණ හා උපසර්ග එකතු කිරීමෙනි.සිංහල භාෂාවේ කවි, කවිය නමැති වචනයේ නාමවිශේෂණයකි නමුත් වැදි භාෂාවේ නාමපදය කවි-තාන වේ "තාන" උපසර්ගයයි.සර්වනාමසර්වනාම වලට උදාහරණ මෙයැත්තෝ (මම), තොපන් (ඔබ), එයිබ (එතන), කොයිබ (කොහෙද?). සිංහල භාෂාව හා සසදන විට මිනිසුන් ඇමතීමට සිංහල භාෂාවේ ආකාර  5ක් භාවිතා කරන අතර වැදි භාෂාවේ ඒ සදහා තොපන් යන්න භාවිතා කරනු ලබයි. මෙහිදී ඒක-බහු භේදය හෝ තරාතිරම් සළකා නොගනී. සිංහල ඒකවචනසිංහල බහුවචනවැදි භාෂාව ඒකවචන /බහුවචන [21][22]ඔබ වහන්සේඔබ වහන්සේලාතොපන්ඔහේඔහේලාතොපන්තමුසේතමුසෙලාතොපන්ඔයාඔයාලාතොපන්උඹඋඹලාතොපන්තෝතොපිතොපන්සංඛ්‍යාංකනිශ්චිත හා අසමානවූ ආකාරවලින් සොයාගත හැකිය. එකම එක (නිශ්චිත) සහ 'එකමක්' වරක්
(අවිනිශ්චිත) ඔවුන් එකමේ, දෙකම සහ තුනමේ ලෙස ගණන් කරති.වැදී භාෂාව සිංහල භාෂාව මෙන් සංක්‍යා මත පදනම් වීම අඩුයි.සිංහලවැදි භාෂාව[23]දෙන්නෙක්දෙකමක්දෙකක්දෙකමක්දෙපාරක්දෙකමක්නැත යයි කීමහෙළබසට වඩා වැදිබසෙහි ඍණාර්ථාත්මක වදන් බොහෝසෙයින් අඩුය:[24]සිංහලවැදි බසනැකොදොයිඑපාකොදොයිබෑකොදොයිනෙමේකොදොයිනැත්තන්කොදොයිබැරිකොදොයිශබ්දකෝෂයවැදී භාෂාවේ වචන හුදෙක්ම සිංහල භාෂාවෙන් හෝ දමිල භාෂාවෙන් ගත් ඒවාය,සිංහල භාෂාවේත් සිංහල නොවන වචන ඉන්දු-ආර්ය භාෂා කණ්ඩායම් වලින් පැවත එන ඒවාය.නව වදනක අවශ්‍යතාව පැනනැගුණු පමණින් තමා අවට භාෂාවල පිහිට නොපතා, තම සීමිත වචනාර්ථ වල උපරිම ප්‍රයෝජනය ගෙන, ඒවා එකට අමුණා නව වදන් තැනීමේ අපූර්ව ක්‍රමයක් වැදිබස සතු ය. නිදසුන් ලෙස:[25]සිංහලවැදි භාෂාවඉංග්‍රීසිනැවමදියන්ගල්ලේ දඬුකැච්ච  (මුහුදේ යන  රථය)shipවැස්සඋඩතැනින් මෝදුවෙන දියපොජ්ජ (අහසින් වැටෙන වතුර)rainතුවක්කුවපුකස්දාන යමකේ(වෙඩි තැබීමට භාවිතා කරයි )gunඋපදිනවා`බඩපොජ්ජෙන් මංගච්චනවා  (කුස තුලින් එනවා )to be bornපැදුරවැතිරෙන යමකේ (නිදා ගැනීමට භා
විතා කරන දෙයක්)bedපැන්සල (උපුටා ගෙනැත්තේ ඉංග්‍රීසියෙන්)කුරුකුරුගච්චන උල්පොජ්ජ(පැන්සල් තුඩ ඇති කරන කුරුකුරු ශබ්දය නිසා)pencilකෝලම් පොජ්ජතවදුරටත් හෙළයේ පාවිච්චි නොකරන ඉපැරැණි වදන් සමහරක් වැදිබසේ රැඳී පවතී. මෙම පෞරාණික වචන අතීත සිංහල භාෂාව හා බැදී තිබෙන්නට ඇති බවත් ,මෙමෙ වචන වලින් සමහරක් සිංහල භාශාවටද එකතුවන්න ඈතයි විශ්වාස කෙරේ.උදාහරණ කිහිපයක් :-දෙවුල වැදි බසින් අහස යනරුත් දුන්නද, 10වන සියවසේ හෙළ අරුත්විවරණ් ග්‍රන්ථය වූ දම්පියා අටුවා ගැටපදයහි,  එය වලාව යනරුත් දෙනබැව් රචිත ය.දියමච්ච මාළු යනරුත් දෙන වැදි වදන දියමස් යන 10වන සියවසේ ආරාමික ගතක් වූ සිඛවළඳ ග්‍රන්ථයේ දී ඇති අරුතට සමාන ය.මන්ද ළඟ හෝ සමඟ යනරුත් දේ. 12වන සියවසෙහි බුත්සරණ ධර්ම වර්ණනාවෙහි මෙය ඇතුලත් ය.කෝමන්තාන යම්කිසි පළදනාවක් ගැන සදහන් වෙ සින්හල බසෙහි මෙයට  කෝනම ලෙස භාවිතා ක‍රයි  මෙය  උම්මග්ග ජාතකයේසදහන් වෙ. කෝමනම්දමිල භාෂාවේ වැදි ජනතාව අතීතයේදී පැළදු වස්ත්‍රයක් ලෙස කියවේ .[26]සිංහල භාෂාවට සිදුකල උපස්තර ආභාෂගයිගර් සහ ගෙයාර් ප්‍රකාර, අනෙකුත් ඉන්දු-ආර්ය භාෂා වලින් වෙන්කර දැක්විය හැකි වන ලෙසින් කිසිය
ම් ගුණාංග සිංහල භාෂාව සතු වෙයි. මෙම වෙනස්කම් වලින් සමහරක්, වැදි භාෂාවෙහි පිතෘ පරම්පරාව වෙතින් සිංහල භාෂාව ලත් උපස්තර ආභාෂය ඇසුරෙන් පැහැදිලි කල හැක.[27] හෙළබසෙහි හෝ වැදිබසෙහි පමණක් අඩංගු වන බොහෝ වදන් මධ්‍ය හෝ පෞරාණික ඉන්දු-ආර්‍ය්‍ය භාෂාවලට ලුහුබැඳිය නොහැක. පොදු නිදසුන් ලෙස කොළ හෙළයෙහි හා වැදිබසෙහි පත්‍රයට ද, දොළ හෙළයෙහි ආශාවට හා වැදිබසෙහි ඌරාට ද භාවිතා වේ. තවත් පොදු වදන් ලෙස වල්තාරාවාට රෙර ලෙසද, පාෂාණවලට ගල ලෙස යනාදී බොහෝ පද දිවයින පුරා සොයාගත හැක.[2] සිව්හෙළ භාෂාවෙහි කයේ කොටස්වලට බැවහැරෙනා ඔළුව, කකුල, බෙල්ල හා කලවා යන වචනද ප්‍රාග්-සිංහලීය භාෂාවලින් බිඳීවුත් ඇත.[28] 13වන සියවසේ ලියැවුනු සිංහලයේ පුරාතනම ව්‍යාකරණ ගත වන සිදත්සඟරාව තුල ආදි හෙළයටම ආවේණික වූ නිෂ්පන්න වදන් පෙළක් හඳුනාගෙන ඇත. එම වදන් පෙළෙහි නරඹ (බැල්ම) හා කොළඹ (වරාය/නැව්තොට) යනාදී වචන නිපන් මූලාශ්‍රයකට අයත් බවද සඳහන් ය. කොළඹ යන වදන සිරිලක වාණිජාගනුවර කොළඹ නගරයට දැන් භාවිතා කරයි.[29][30]මේවාද බලන්නබලංගොඩ මානවයාපාහියන් ලෙනසටහන්↑  වේදාර් සින්ගලම්හි දමිළ වදන් බොහොමයක් මිශ්‍ර ව පැවැතෙන්නේ, අතීතයේ යම් තැනෙ
ක වැද්දන් ද්විභාෂික වුණ ද, තවදුරටත් එම දෙබස වෙන්කර ත්බාගැන්මට වැදිදනන් අපොහොසත් වීම හේතුවෙනි.ආශ්‍රිත↑ වැදි භාෂාව at Ethnologue (17th ed., 2013)↑ 2.0 2.1 Van Driem 2002 උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: Invalid <ref> tag; name "v230" defined multiple times with different content↑ 3.0 3.1 Van Driem 2002↑ International Labour Office  1953↑ Van Driem 2002↑ Van Driem 2002↑ Van Driem 2002↑ Van Driem 2002↑ Van Driem 2002↑ Van Driem 2002↑ 11.0 11.1 11.2 11.3 Van Driem 2002↑ Van Driem 2002↑ Samarasinghe 1990↑ 14.0 14.1 Dharmadasa 1974↑ 15.0 15.1 15.2 15.3 15.4 Van Driem 2002↑ 16.0 16.1 16.2 Dharmadasa 1974↑ Dharmadasa 1974↑ 18.0 18.1 Samarasinghe 1990↑ Dharmadasa 1974↑ Samarasinghe 1990↑ Samarasinghe 1990↑ Samarasinghe 1990↑ Samarasinghe 1990↑ Dharmadasa 1974↑ Samarasinghe 1990↑ Dharmadasa 1974↑ Gair 1998↑ Indrapala 2007↑ Indrapala 2007↑ Gair 1998උපුටා දක්වන ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථInternational Labour Office (1953). Indigenou
s peoples: living and working conditions of aboriginal populations. Geneva: International Labour Office. LCCN 54000004 L  54000004. {{cite book}}: Check |lccn= value (help)Dharmadasa, K.N.O (February 1974). "The Creolization of an Aboriginal language:The case of Vedda in Sri Lanka (Ceylon)". Anthropological Linguistics. Indiana University. 16 (2): 79–106.Samarasinghe, S. W. R. de A (1990). The Vanishing aborigines : Sri Lanka's Veddas in transition. International Centre for Ethnic Studies in association with NORAD and Vikas Pub. House. ISBN 978-0-7069-5298-8.Gair, James (1998). Studies in South Asian Linguistics. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-509521-9.Van Driem, George (Jan 15, 2002). Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook of the Greater Himalayan Region. Brill Academic Publishers. ISBN 90-04-10390-2.Blundell, David (2006). "Revisiting cultural heritage in Sri Lanka: The Vedda (Vanniyaletto)". Bulletin of the Indo-Pacific Prehistory Association. Aus
tralian National University. 26: 163–167.Indrapala, Karthigesu (2007). The evolution of an ethnic identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE. Colombo: Vijitha Yapa. ISBN 978-955-1266-72-1.බාහිර මූලාශ්‍රවැදී නායකයාගේ කතාවක් at YouTubevteසිංහල භාෂාවශ්‍රී ලංකාවසිංහල ජාතියStagesElu PrakritSinhala PrakritProto-SinhalaMedieval SinhalaModern SinhalaDialectsCentralSouthernMaldivianRodiyaAcademicLiteratureLiterary SinhalaSinhala namePaliSinhala andother languagesInfluenced byDutchEnglishPortugueseSanskritTamilInfluenced onMacaneseVeddaWriting systemAlphabetBrailleNumeralsArchaic NumbersRomanization (transliteration)KeyboardTypewriterUnicode blockGrammar andvocabularyGrammarSpoken SinhalaGender differencesHonorificsSlangDictionariesPhonologyPhonologyEventsHela HavulaSinhala Only ActSoftwarevteLanguages of Sri LankaOfficial statusSinhalaTamil (dialects)Widely spokenEnglishOthersMalayPali1Portuguese CreoleVe
ddaGypsy TeluguFormerly spoken and ExtinctArwiCeylon DutchRodiya21a liturgical language 2a dialect of Sinhalaජෝන්ද සිල්වා ( 1857 – 1922) යනු විශිෂ්ට ශ්‍රී ලාංකීය නාට්‍යය රචකයෙකි. මුල් කාලීන ජීවිතයද සිල්වා 1857 ජනවාරි 13 වනදා ‍කෝට්ටේහිදී උපත ලැබීය. ඔහු නාට්‍ය කලාවට පිවිසීම‍ට පෙර ගුරුවරයෙකු හා නීතීඥයෙකු ලෙස සේවය කර ඇත. ඔහුගේ ප්‍රථම නාට්‍යය වූ ප්‍රභව නාටකය උස් පන්තිය මත වූ උපහාසාත්මක එකක් විය.නාට්‍යය රචනයඔහු විසින් නූර්ති හා නාඩගම් සම්ප්‍රධායන් ඇසුරුකරගනිමින් ‍ඓතිහාසික හා ආගමික නාට්‍යය කිහිපයක් ලිවීම හා නිෂ්පාදනය සිදු කරන ලදී. මෙම නාට්‍යය අතරට සිරිසඟ බෝ (1903), ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ (1906), දේවානම් පියතිස්ස (1914), විහාරමහා දේවිය (1916 ) හා දුටු ගැමුණු යන නාට්‍යය වේ. තවද ඔහු විසින් රාමායනය, සකුන්තලා, වෙස්සන්තර, උත්තර රාම චරිතය, රත්නමාලි හා නගානන්ද පිටපත් කරන ලදී. ද සිල්වා විසින් සිංහල ආර්ය සුබෝධ නාට්‍යය සංගමය සමග මහජන ශාලාවේදී (පසුව එම්පයර් සිනමා ශාලා බවට පත් විය) ඔහුගේ නාට්‍යය වේදිකා ගත කරන ලදී. පසුව ඔහු විජය රංග පදනම පිහිටවන ලද අතර ගින්තුපිටිය රංග ශ
ාලාවේදී ඔහුගේ නාට්‍යය වේදිකා ගත කරන ලදී.  මරණය1922 ජනවාරි 28 වන දින ජෝන් ද සිල්වා අභාවප්‍රාප්ත විය.උපහාරජෝන් ද සිල්වාගේ කැපවීම්වලට උපහාරයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව විසින් කොළඹ ආනන්ද කුමාරස්වාමි මාවතෙහි ජෝන් ද සිල්වා සමරු රඟහල ගොඩ නගන ලදී. 1987 ජනවාරි 31 වන දින අනුස්මරණ මුද්දරයක්ද නිකුත් කරන ලදී. වසර 2000 දී සිංහල පොප් කණ්ඩායමක් වන භාතිය හා සංතුෂ් විසින් සිරිසඟ බෝධි තේමා ගීතය පොප් ගීතයක් ලෙස නැවත සකස් කරන ලදී.ගොඩමුන්න අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි, ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි. [1]ජනප්‍රවාදගොඩමුන්න අම්බලම හා බැඳි ජනප්‍රවාදයකට අනූව, දන්ත ධාතූන් වහන්සේ හඟුරන්කෙතට වැඩමවන අවස්ථාවේදී මෙම අම්බලමෙහි මොහොතක් තැන්පත් කොට තිබූ බව පැවසෙයි. එනම් දන්ත ධාතූන් වහන්සේ හඟුරන්කෙතට වැඩමවූ කාලයේදී පවා මෙම අම්බලම ඉදි කොට තිබී ඇත.[1]තවත් ජනප්‍රවාදයකට අනූව ඉංග්‍රීසින් මෙම ප්‍රදේශයේ කඳවුරු බැඳි අවස්ථාවක ඔවුන් විසින් මෙම අම්බලම මස් මඩුවක් ලෙසට භාවිත කොට තිබේ. ඔවුන් විසින් එහිදී සිදු කල ක්‍රියාකාරකම් නිසා, අම්බලමේ කැටයම් වලට හානි සිද්ධ වූ බවද සඳහන් වෙයි.ප්‍රතිසංස්කරණය
වර්ෂ 1967 සිට වර්ෂ 1968 පමණ දක්වා කාලය තුලදී මෙම අම්බලම පුරාවිද්‍යා ස්ථානයක් වශයෙන් තහවුරු කරන ලද අතර, අම්බලමෙහි වූ  දිරා ගිය පැරණි දැව වෙනුවට නව දැව යොදා ප්‍රතිසංස්කරණය කොට ඇත.[2]මූලාශ්‍ර↑ "පුරාණ ගොඩනැගිලි ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳ කුමාරස්වාමි අදහස් දැක්වීමෙන් වසර සියයකට පසු අම්බලම් කිහිපයක තොරතුරු". දිසි. 2011 මාර්තු 11. සම්ප්‍රවේශය 2014 ජුනි 4. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= and |date= (help)↑ "ගොඩමුන්න අම්බලම". වටපිට වගතුග. 2010 අගෝස්තු 29. සම්ප්‍රවේශය 2014 ජුනි 4. {{cite web}}: |first= missing |last= (help); Check date values in: |accessdate= and |date= (help)මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)ගහණය යනු පරිසරයක හමුවන දෙවැනි සංවිධාන මට්ටම යි. නිශ්චිත කාල සීමාවකදී යම් ප්‍රදේශයක් තුළ එකිනෙකා අතර අන්තර් ක්‍රියා දක්වමින් ජීවත්වන එක ම විශේෂයකට අයත් ජීවීන් සමූහයක් ගහනයකි.ගහණයක වර්ධනය
ස්වාභාවික ගහනයක විශාලත්‍වය නිරතුරුව විචල්‍ය වේ. මේ සඳහා බලපාන ප්‍රධාන සාධක නම්,උපත් සංඛ්‍යාවමරණ සංඛ්‍යාවආගමනයවිගමනයවඩුවාකල්ලුරට ශ්‍රී ලංකාවපළාතඋතුරු පළාතවේලා කලාපශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලාව (UTC+5:30)වඩුවාකල්ලු යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කුඩා සුළු නගරයකි. එය පිහිටා ඇත්තේ උතුරු පළාත තුලය.මෙයද බලන්නශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතෙහි සුළු නගර ලැයිස්තුවබාහිර සබැඳිජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව -ශ්‍රී ලංකාවඋතුරු පළාත, ශ්‍රී ලංකාව පිහිටුම මෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿9.283°N 80.800°E﻿ / 9.283; 80.800කාලෙම් පුනරැදය ක්‍රි.ව 1920 සිට 1940 දක්වා අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය කෙරෙහි නව අවධානයක් ඇති කරලිය. හාලෙම් පුනරැදයට පාදක වුයේ අති විශාල සංස්කාතිකමය හා සමාජිය වර්ධනයක් සහිත නිව්යෝර්ක් හි කාලෙම් හි ජන සමාජයයයි. මෙයට නොයෙක් කළු ජාතික ‍කලාකරැවෝ, සංගීතඥයෝ සහ තවත් සම්භාවය කලාකෘති (ජෑස් හා වේදිකාව ඇතුලත්ව) අයත් විය. මෙම පුනරැදය වඩාත්ම ප්‍රචලිත වුයේ එයින් බිහි වු සාහිත්‍යයට යයි සැලකේ.ලැන්ස්
ටන් හියුස් (ඡායාරෑපය කාල් වැන් ‍වෙචන් මගින් 1936)	මේ සමයේ වඩාත්ම ප්‍රචලත ලේඛකයන් අතර ලැන්ස්ටන් හියුස් ද ‍අයත් වේ. හියුස් මුලින්ම අවධානයට ලක් වුයේ 1922 එළිදැක්වු The book of American Negro poetry මගිනි. මෙම ජෙම්ස් වෙල්ඩන් ජොන්සන් මගින් සකසන ලදුව එම කතුවරයා එම අවධියේ වඩාත්ම කුසලතාවෙන් හෙබි කිවිදා ලෙස නම් කරන ලදි.  (Claud Mckay නවකතා තුනක්  Home the Horlem, Banjo හා Bannana Bottom පළකරන ලදුව තවත් කුසලතාවෙන් හෙබි රචකයෙකු ලෙස සැලකේ)	ක්‍රි.ව 1930 දී හියුස් විසින් කවි එකතුවක්, (The Weary Blues) නවකතාවක් වන  Not Without laugnter  පළ කරන ලදි. ඔහුගේ වඩාත්ම ප්‍රචලිත කවිය වනුයේ ඔහු නව යෞවනයෙකු සමයේ ලියු The Negra speaks of River යන්නයි. ඔහුගේ එකම වඩාත්ම හදුනාගත් චරිතය වන්නේ ජිස් විය.	සරල, කථා විලාශයකින් හෙබියා වුත් සත්‍යවාදි Herlemite ගේ විනෝදජනක නිරික්ෂණයන් හියුස්ගේ  Chicago defender හා  New York Post  හි ලිපිවල පළවිය. 1950 දී රචිත  Simple speaks his mind ඔහු විසින් පළ කළ හොදම සරල කථා ඇතුලත් ග්‍රන්ථය ලෙස නම් කළ හැක. 1967 දී අභාවප්ප්‍රාප්ත වන තුරැම හියුස් විසින් කවි එකතු 9 ක්, කෙටි කතා පොත් අටක
්, නවකතා දෙකක් හා කලාකෘති, ලමා පොත් හා පරිවර්තන ද තෙලි තුඩට නගන ලදී.මෙම පුනරැදයේ තවත් ප්‍රස්ද්ධ ලේඛිකාවක් වන්නේ Zora Neale Horstan ය. ඇය විසින්   Their eyes were watching god යන සම්බාව්‍ය ග්‍රන්ථය ලියවුණු ලදි. ඇය විසින් ග්‍රන්ථ 14 ලියවුණු අතර මේවා මානව හැසිරිම් විද්‍යාවේ සිට කෙටි කථාවේ සිට නවකතාවක පරාසය දක්වා විහිදුණි. ඇය කාන්තාවක් විම හා ඇගේ කෘථි සමාජීය හෝ දේශපාලනමය වශයෙන් වැදගත් නොවිම හේතුවෙන් ඒවා දශක කිහිපයක් යන තුරැත් එළි නොදැක්කේය. හර්ස්ටන්ගේ කෘති ක්‍රි.ව 1970 දී ඇලිස් වෝකර් විසින් රචිත ප්‍රසිද්ධ රචනාවක මාර්ගයෙන් නැවත අවධානයට ලක් වුනු අතර, හර්ස්ටන් කළු ජාතික ලේඛිකාවකන් හට මහගු ආදර්ශයක් ලෙස සලකන ලදි.පුනරැදයෙන් එළි දුටු මහත් අවධානයට ලක් වු ලේඛකයන් ලෙස හියුස් හා හවුස්ටන්ව නම් කළ හැක. මෙයට අමතරව තවත් ලේඛකයන් ද මේ සමයේ ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. මේ අතරට cane  ලියු ජින් ටුමර් හා The living in Easy  විසින් ලියු Dorothy west  දැක්විය හැක. තවත් ප්‍රසිද්ධ ලේඛකයකු වුයේ කවුන්ට් කාලන්ය. ඔහු විසින් එදිනෙදා කළු ජාතිකයන්ගේ ජිවිතය විස්තර කරන  ලදී. කලන්ගේ කෘති අතරට කවි එකතුවක් වන  Color(1925), Copper
sun (1927) සහ  The Ballad of the Brown girl අයත් වේ. ෆ්‍රෑන්ක් මාෂල් ඩේව්ස්ගේ කවි එකතුවක් වන Black Man's Verse (1935) හා  I'am the American Negro (1937) කෘතිහු Black cat press නම් වු මුද්‍රණාලයේ මුද්‍රණය කරන ලදුව මහත්සේ විචාරයට ලක් විය. Wllace Thurman ගේ The Blacker the Berry A Novel of Negro Life (1929) කෘතිය ජාතින් තර පවතින සුදු කළු භේදය විදහා දැක්විය.හාලෙම් පුනරැදය අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ සන්ධිස්ථානයක් විය. මොයට පෙර කඵළු ජාතිකයන් විසින් ලියන ලද කෘතින් කියවන ලද්දේ තවත් කළු ජාතිකයන් මගින් පමණි. මෙම පුනරැදය හරහා අප්‍රිකානු ඇරමරිකානු සාහිත්‍යය හා අප්‍රිකානු කලා කෘති ඇමෙරිකානු සංස්කෘතියට එක්වීම ඇරඹිනිසර් ජෝන් එක්ස්ටර්එක්ස්ටර් පිරමීඩයේ කාලීන අනුවර්තනයක්ජෝන් එක්ස්ටර් (17 සැප්තැම්බර් 1910 – 28 පෙබරවාරි 2006) ඇමරිකානු ජාතික ආර්ථික විද්‍යඥයෙකි, ෆෙඩරල් සංචිත පද්ධතියයෙහි පාලක මණ්ඩලයෙහි සාමාජිකයෙක්,ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව  හී පළමු අධිපතියාණන්ද වේ. එමෙන්ම එක්ස්ටර් පිරමීඩයේ  නිර්මාතෘවරයාණෝද වේ.දිවිගමනේ තතුවර්ෂ 1990 දී උපත ලද මෙතුමා වුසටර් විශ්වවිද්‍යලයෙන් තම ප්‍රථම උපාධිය
ලබාගන්නා ලදී (1928–1932). වර්ෂ දී 1939 නීතිය හා  සාමය පිළිබඳ ෆ්ලිචර් අධ්‍යයන ආයතනයට ඇතුලත් වුනු හෙතෙම, හර්වඩ් විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුල්ව ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳව අධ්‍යයනයක නිරත වූ එතුමා ආර්ථික අවපාතය පිළිබඳ හා ඒ පිළිබඳවූ හේතුසාධක පිළිබඳව තම විශේෂ අවධානය යොමුකරන ලදී. දෙවන ලෝක යුධ සමයෙන් පසු, මෙතුමා ෆෙඩරල් සංචිත පද්ධතියට ආර්ථිකඥයකු වශයෙන් එක්විය.  වර්ෂ 1948 දී පළමුව පිලීපීනයේත් ඉන්පසු ශ්‍රි ලංකාවේත් මූල්‍ය කටයුතු පිළිබඳ ලේඛම් හට උපදේශකවරයෙකු ලෙසත් සේවය කරන ලදී. වර්ෂ 1950 සිට 1953, සර් ජෝන් එක්ස්ටර් ලංකා මහ බැංකුව හී (දැන් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව) නියාමක අධිපතීන් ලෙස පත් කරන ලදී.. වර්ෂ 1953 දී, එතුමා අන්තර්ජාතික ප්‍රතිසංස්කරණ හා සංවර්ධන බැංකුවෙහි මැදපෙරදිග කාර්යාංශයෙහි අධිපතතීන් ලෙස තෝරා පත්කරගන්නා ලදී.වර්ෂ 1954 දී, නිව්යෝර්ක්හී ෆෙඩරල් සංචිත පද්ධතිය අන්තර්ජාතික බැංකු මහඟු ලෝහ සංකාර්යයන්හී උපසභාපති ලෙස පත්කරන ලදී . ජෝන් එක්ස්ටර් වර්ෂ 1959 දී නිව්යෝර්ක්හී ෆෙඩරල් සංචිත පද්ධතියෙන් ඉවත්ව ප්‍රථම ජාතික පුරවර බැංකුව සමඟ එහි උපඅධිපතතීන් ලෙස එක්විය,එවකට මෙය ලොව දෙවන විශාලතම බැංකුව විය. ඉන් ඉක්බිතිව එ
තුමාව ජ්‍යෙෂ්ඨ උපඅධිපතතීන් ලෙස උසස් කරන ලදී.  මෙහිදී අන්තර්ජාතික මූල්‍ය උපදේශකයකු ලෙස එතුමන්ගේ වගකීම වූයේ, බැංකුවෙහි අන්තර්ජාතික බැංකු මණ්ඩලය හා විදේශීය රටවල මධ්‍යම බැංකු හා රාජ්‍ය අංශය සමඟ සබඳකම් පවත්වාගෙන යෑමයි. වර්ෂ 1972 දී එතුමා විශ්‍රාම ලැබූ අතර අනතුරුව පෞද්ගලික උපදේශකයකු ලෙස කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී.ජෝන් එක්ස්ටර් විදේශීය සඳබතා පිළිබඳව සභාවෙහි මූල්‍ය පර්යේෂණ හා අධ්‍යයන කමිටුවෙහි සාමාජිකත්වය දරනු ලැබීය.එක්ස්ටර් පිරමීඩයසර් ජෝන් එක්ස්ටර් එක්ස්ටර් පිරමීඩයේ නිර්මාතෘවරයාණෝද වේ (මෙය එක්ස්ටර්ගේ' රත්රන් පිරමීඞය හා එක්ස්ටර්ගේ' අපවර්තිත පිරමීඞය යන නම් වලින්ද හඳුන්වනු ලැබේ.) මෙය සංවිධානයක වත්කම් හා අවදාම පිළිබඳ දෘෂ්ටි කල්පනය සඳහා යොදා ගනුලබයි. එක්ස්ටර්ගේ යෙදුම අනුව රත්තරන් ආයෝජකයක් ලෙස ඉතා විශ්වාසී වටිනාකමක් ලබාදෙන අතර එයට වඞා ඉහළ වටිනාකමින් යුතු වත්කම් වලින් ඉහල අවදානමක් උද්ගතකරයි.විමර්ශන මූලාශ්‍රයLes Jones. "John Exter's Inverted Pyramid of Assets".Franklin Sanders. "A Moneychanger Interview: Mr. John Exter". The Money Changer.W. A. Wijewardena. "John Exter: Central
Banker for all times". Daily News (Sri Lanka)."Deaths: Exter, John". The New York Times. 2006-02-28.PersondataNAMEExter, JohnALTERNATIVE NAMESSHORT DESCRIPTIONDATE OF BIRTHPLACE OF BIRTHDATE OF DEATHPLACE OF DEATHමෙම ලිපියශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසයපිළිබඳ ලිපි මාලාවක කොටසකිවංශකථාදීපවංසයමහාවංසයචූලවංසයරාජාවලියයුගප්‍රාග් ඉතිහාසයශිලා යුගයලෝකඩ යුගයයකඩ යුගය  මුල්කාලීන රාජධානි ක්‍රි.පූ. 543 – ක්‍රි.පූ. 377අනුරාධපුරබුදු දහම හඳුන්වා දීමචෝළ ආධිපත්‍යය ක්‍රි.පූ. 377 – 1017පොළොන්නරුව1056–1232සංක්‍රාන්තිය1232–1505දහසයවන සියවසේ අර්බුදයවිජයබා කොල්ලය 1505–1594මහනුවර1594–1815බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවදෙවන ‍ලෝක යුද්ධයනිදහස 1815–1948ශ්‍රී ලංකාවඩොමීනියනයජනරජයපශ්චාත්-යුධ 1948–වර්තමානයමාතෘකා අනුවසන්නද්ධ හමුදා යුධගුවන්නාවිකආර්ථිකයඅධ්‍යාපනය ශ්‍රී ලංකාව ද්වාරයග්‍රන්ථ නාමාවලියශබ්ද මාලාවකාලරේඛාවvteමහාවංශය[1] යනු ලක්දිව මහා විහාර ඉතිහාසය ප්‍රධානකොට රජරට රාජධානියේ ඉතිහාසය පිළිබඳව මහා විහාරික මහානාම හිමි විසින්   පාලි භාෂාවෙන් ලියනලද, ඓතිහාසික කා
ව්‍යයකි.චූල වංශ සංකල්පයමහානාම හිමියන් විසින් ලියන ලද කොටස (ජර්මන් ජාතික ගෛගර් පඬිතුමා විසින් පරිවර්තනය කරන ලද) මහාවංශය ලෙසත් අනිත් කතුවරුන් විසින් ලියන ලද කොටස් චුලවංශය ලෙසත් හඳුන්වා දී තිබේ.මේ සඳහා පාදක වී තිබෙනුයේ සිංහලයේ රජවරුන් පිළිබඳ ව පූජාවලියෙහි එන යෙදුමකි. කෙසේ වුවත් බොහෝ උගතුන්ගේ පිළිගැනීම අනුව චුලවංශය ලෙස කෘතියක් තිබී නැත.  සිංහල බෞද්ධ  භික්ෂුන්වහන්සේලා විසින් සම්පාදිත, චූල වංශය (සුළුතර වංශ කථාව) නම් සාමායක වෙළුමක් ඇති බවට ගයිගර් නම් ජර්මන් ජාතික පඬිවරයා මත‍යක් ඉදිරිපත් කර ඇත.ය   මහාවංශ I වන කාණ්ඩයේ එන රජවරු මහාවංශ රජවරු ලෙසත් ඉන් පසු කාණ්ඩ වල එන රජවරු චූලවංශ රජවරු ලෙසත් පූජාවලියෙහි සඳහන් වී තිබේ. ගයිගර් පඬිවරයා මහාවංශයේ II වන කාණ්ඩයේ සිට චූල වංශය යන නාමය භාවිතා කර ඇත්තේ මේ නිසයි. ඒ හැරෙන්න‍ට චූල වංශය නමින් ග්‍රන්ථයක් සම්පාදනය වූ බවට වෙනත් සාක්ෂියක් හමු වි පඹයාඅන්තර්ගතයමහානාම හිමියන් විසින් කරවන ලද කොටසමහාවංශය  ආවරණය කරන කාල පරිච්ඡේදය වනුයේ, බුදුන් වහන්සේගේ ලංකා ගමනය සිට .පූ. 543 දී කාලිංගයේ (පුරාතන ඔරිස්සාව)  විජය රජතුමා ගේ ආගමනයෙහි සිට,
මහාසේන රජතුමා (ක්‍රි.ව. 334–361) ගේ රාජ්‍ය කාලය දක්වා කාලයයි.මෙහි ගාථා 52ක් පරිච්චේද 37කින් දක්වා ඇත. මහානාම හිමියන් විසින් කරවන ලද කොටසපරිච්චේදසඳහන් වන්නේ කුමක් ගැනද යන වගසටහන්1-5බුදුසසුන ආරම්භයේ සිට 3 වැනි ධර්ම සංගායනාව දක්වා ගැන5-15දේවානම් පියතිස්ස රජතුමා ගැන15-26දුටුගැමුණු මහා රජතුමා ගැනබුද්ධාගමේ චිරස්තිථිය වෙනුවෙන් කැපවීය.26-32 (ගාථා 520)දුටුගැමුණු රජතුමා සිට මහසෙන් රජතුමා දක්වා රජවරු 43 දෙනෙකු ගැනමහාවංශයේ ඓතිහාසික වටිනාකම වැඩි කොටසයි.මහානාම හිමියන් සිටි කාලය තුල ලියවුන මෙම කොටසේ නිරවද්‍යතාවය ඉතාමත් ඉහලයි.13 වැනි සියවසයේ වැඩ සිටි ධම්මකිත්ති හිමියන් විසින්කරවන ලද කොටසමහසෙන් රජුගේ සිට මහා පරාක්‍රමබාහු රජු ගේ අවසන් කාලය දක්වා ලියන ලද කොටසයි. පරිච්ඡේද 37-79 දකවා රචිතයි. පරාක්‍රමබාහු රජු පිළිබඳ පමණක් අධ්‍යාය 18ක් භාවිතා කොට වීරත්වයක් ආරෝපණය කොට තිබේ. හුදෙක් ඉතිහාසය දැක්වීම ම අරමුණු කොට ඇත.බුද්ධරක්ඛිත තෙරුන් විසින් කරවන ලද කොටසමහා පරාක්‍රමබාහු රජු සිට හතරවන පරාක්‍රමබාහු රජු දක්වා කරවන ලද කොටස  80-90 පරිච්ඡේදය දක්වා බුද්