LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
හසාන් සහ ඔහුගේ බිරිද මරා දමා ඇති බවයි. ඔවුන් මර දමා තිබෙන්නේ අමීර්ගේ කාබුල්හි නිවසේ සිටියදී තලේබාන් වරු ඔවුනට නිවසින් පිට වන ලෙස තර්ජනය කල විට ඔවුන් ඊට එරෙහි වූ නිසාවෙනි.තවදුරටත් ඔහු පවසන්නේ අලී යනු හසාඩ්ගේ ජීවවිද්‍යාත්මක පියා නොවන බවත් හසාන් අමීර්ගේ අර්ධ සහෝදරයා බවත් සහ අලීට දරුවන් සැදීමට නොහැක්කකු බවත්ය. තවද මෙහිදී රහීම් ඛාන් විසින් හසාගේ එකම දරුවා වන සොරාබ් ගැන කියා සිටින අතර තමාගේ වරද නිවරදිකරවා ගැනීමට ඇති එකම මග ලෙස ඔහු පෙන්නවා දෙන්නේ සොරාබ්ව ඇෆ්ගනිස්ථානයෙන් බේරාගැනීමයි.  ඇෆ්ගනිස්ථානයට යන ගමනේදී අමීර්ට ෆරීඩ් නම් කුලී රථ රියැදුරා උදවුවන අතර ඔහු සෝවියට් පාලනයේ සිදුරු හොදින් දත්තෙක් බැවින් ඇෆ්ගනිස්ථානයට ඇතුල් වෙම්ම පහසු විය. සොරාබ් නැවතී සිටින අනාථ නිවසට ගිය විට ඔවුන් දැනගන්නේ ඇෆ්ගන් තලේබාන් නිලදාරීන් නිතර එහි පැමිණ මුදල් දී එහි වෙසෙන ගැහැණු දරුවන් රැගෙන යන බවයි. නමුත් මෙවර එසේ ගෙනගොස් ඇත්තේ සොරාබ්වය. අනාත නිවසේ භාරකරුගෙන් අදාළ තලේබාන් නිලධාරියාගේ නිවාස ගැන අමීර්ට පවසයි. අමීර් සොරාබ් සොයා යයි.  අමීර්ට අදාල නිලධාරියා හමුවන අතර ඔහු වෙන කෙනෙකු නොව තමාට සහ හසාන්ට ළමා කල පීඩාකල අසේෆ්ය.
ඔහු අමීර් ඉදිරියේ සොරාබ්ට ගැහැණු ඇදුම් ඇද නැටීමට එන කරන අතර ඔහු ඉදිරියේම සොරාබ්ට ලිංගික අපයෝජනයන් සිදුකරයි. මෙයට අමීර් එරෙහි වන විට අසේෆ් පවසන්නේ ඔහුට සොරාබ්ව බේරා ගැනීමට අවශානම් එයට වන්දි පිණිස අමීර් ඔහුගේ පහර කෑමට ලක්විය යුතු බවයි. සොරාබ් ඉදිරියේ අමීර් පහර කෑමට ලක්වන අතර මේ අවස්ථාවේ ක්‍රියාත්මක වන සොරාබ් තම කැටපොලය ගෙන අසේෆ්ගේ වම ඇසට විදින්නේ තම පියා වසර ගණනාවකට පෙර ඔහුට කල තර්ජනය සැබෑවක් කරමිනි. අමීර් සොරාබ් කැටුව යන අතර ඔහු සරාබ්ට තමන්ගේ සැලසුම පහදාදෙයි. ඔහු පවසන්නේ ඔහු සොරාබ් කටුව ඇමරිකාවට යන බවත් එහිදී ඔහු තමන්ගේ දරුවකු ලෙස සලකා කටයුතු කරන බවත්ය. මෙයින් සොරාබ් දැඩි සතුටට පත් වෙයි. නමුත් නීතිමය සහ ලියකියවිලි කටයුතු නිසා ටික දිනකට අමීර්ට සොරාබ්ගෙන් වෙන් වීමට සිදුවෙන බව දන්වූ විට සොරාබ් බියවන්නේ අමීර්ද ඔහුව අත්හැරීමට කටයුතු කරනවා යැයි සිතාගෙනයි. එහිදි කම්පනයට සහ වේදනාවට පත්වාන සොරාබ් සියදිවිනසාගනීමට උත්සාහ කරයි. අමීර්ගේ ප්‍රයත්නය නිසා ඔහුගේ දිවි බේරුනද ඇතිවූ දැඩි වේදනාව සහ කලකිරීම නිසා සොරාබ් අමීර් සම්බන්දයෙන් නිහඬ පිළිවෙතක් අනුගමනය කරයි. කෙසේ හෝ සොරාබ්ව ඇමරිකාවට රැගෙන යන අතර අමීර්
සහ සොරායා ඔහුව තමන්ගේ දරුවකු ලෙස හදා වඩා ගනියි. නමුත් තවමත් සොරාබ් ඔවුන් දෙදෙනා සමග කතාබහක් නොපවත්වයි. දිනක් ඔවුන්ගේ ඇෆ්ගන් මිතුරන් චාරිත්‍රයක්ව සිදුකරන සරුංගල් තරගයකට ඔවුන් තිදෙනා සහබාගී වෙයි. අමීර් සොරාබ්ව ගෙන ගොස් ඔහු සමග සරුංගල් අරින්නේ ඔහුට හසාන් සහ තමා කුඩා කල සරුංගල් තරග දිනු සැටි සිහිපත් කරවමිනි. සරුංගල් අරින විට යොදන උපායන් ගැන අමීර් සොරාබ්ට කියාදෙයි. අවසන සොරාබ් සහ අමීර් තරගය ජයගනියි. අවසානයට කැපීගිය සරුංගලය සොයා අමීර් දිව යන්නේ එය සොරාබ්ට දීමටයි. එම සරුංගලය සොයාගේනවිත් එය සොරාබ් අතෙහි තබන විට සොරාබ්ගේ මුවෙහි සිහින් සිනාවක ලකුණු පෙනෙයි. ඔහුගේ හිස අතගාමින් අමීර් මෙසේ පවසයි. "ඔබ වෙනුවෙන් දහස් වරක් උනත් මෙසේ කරනවා". චරිතඅමීර් මෙහි කතානායකයා වන්නේ මොහුයි. අමීර් යනු තම මිතුරා බේරා ගැනීමට තරම් දිරියක් නොවූ බියගුල්ලකු බව කෘතියේ මුල් කොටසින් ප්‍රකට වුවද, පොතෙහි පසුකොටස් වල ඔහු ගැන අනුකම්පාවකින් ලියා ඇති සැටියක් පෙනෙයි. ඔහු 1963 පස්තුන් පවුලකට දාව උපදින අතර ඔහුගේ උපතේදී මව මියයයි. අවුරුදු 18දී පියා සමග කාබුල් හැරදමා ඇමරිකාවට පලා යයි.හසාන්ළමා කල අමීර්ගේ හොදම මිතුරායි. පො
තේ මොහුව විස්තර වන්නේ චීන බෝනික්කකුගේ වන මුනක් සහ හාතොල් ඇති කොළ ඇස් ඇති දරුවකු ලෙසයි. හොසේයිනි මොහුව පාටකයාට ගෙනෙන්නේ පැතලි චරිතයක් ලෙසිනි. "ඔබ ඔහුට ප්‍රිය කරනු ඇත ඔබ ඔහු වෙනුවෙන් දුක් වනු ඇත නමුත් ඔහු එතරම් ගැබුරු චරිතයක් නොවේ". කෘතියේ අවසාන බාගයේදී හසාන් යනු බාබාගේම දරුවකු බව පාටකයාට දැනගැනීමට ලැබෙයි.අසේෆ් කතාවෙහි එන ප්‍රදානමසතුරා මොහුය. ඔහු ඇෆ්ගන් පියෙකුට සහ ජර්මානු මවකට දාව ඉපදුනු පස්තුන් දරුවෙකි. ළමා කල ඔහු හසාන් ගේ සහ අමීර්ගේ සමාගමයට බොහෝ හිරිහැර සිදුකළේය. ඉන්පසු කෘතියේ අග බාගයේ නැවත මොහු කරලියට එන්නේ සොරාබ්ව රැගෙනගිය තලේබාන් නිලධාරියා ලෙසයි.බාබා අමීර්ගේ පියා වන මොහු කාබුල්හි විසූ ධනවත් ව්‍යාපාරිකයෙකි. හසාන්ගේද පියා වන මොහු මේ බව ඔවුන් දෙදෙනාගෙන්ම සගවයි. නමුත් හසාන්ටත් ඉතා සුහදශීලීව සැලකීමට මොහු කටයුතු කරයි. 1987දී ඇමරිකාවේදී ඔහු මිය යන්නේ අමීර් සහ සොරායා විවාහවී ටික කාලයක අවෑමෙනිඅලී බාබාගේ සේවකයායි. හසාන් බාබාට දාව ඔහුගේ බිරිදට ඉපදුනු දරුවෙක් වන අතර ඔහු හසාන්ව තම දරුවා ලෙස හදාවඩා ගනියි.රහීම් ඛාන්බාබාගේ ලගම මිතුරා වන මොහු බාබාගේ සියලු රහස් පිළිබද දන්නා එකම තැනැත්තායි. අමීර්ට
පකිස්තානයේදී හසාන් ඔහුගේ අර්ධ සොයුරා බවත් සොරාබ් ගැනත් පවසන්නේ මොහුයි.සොරායා ඇමරිකාවේදී අනීර්ට හමුවන තරුණ ඇෆ්ගන් කාන්තාවකි. පසුව ඔහු ඇය හා විවාහ වෙයි. හොසේයිනි මුලින් ඇය ඇමරිකානු කාන්තාවක් ලෙස ලිවීමට සැලසුම් කලත් පසුව අදහස වෙනස් කොට ඇත.සොරාබ්හසාන්ගේ එකම පුතු මොහුයි. දෙමාපියන් අමිහිමි වීමෙන් පසු අනාත නිවාසයකට යන මොහු තලේබාන් නිලධාරියෙක් වන අසේෆ්ගේ හිරිහැර වලට ලක්වෙයි. අමීර් මොහුව බේරාගන්න අතර ඔහුව තම දරුවෙක් මෙන් හදාවඩා ගනියි. සොරාබ් ඔහුගේ පියාගේ බාල කාලයේ හොදම නිදර්ශනයකි.සනුබාඅලීගේ බිරිද වන තර හසාන්ගේ උපතින් ඉක දවසකට පසු ය පලායයි.ෆරීඩ් ඇෆ්ගන් ගමනට අමීර්ට සහය වන කුලීරථ රියදුරායි.කෘතියලෝරා බුෂ් සමග ඛාලිඩ් හොසෙයිනි (වමේ සිට පළමුව සහ දෙවනුවට)".[2]කෘතිය ලපවී පළමු වසර දෙක ඇතුලත ඝන පිටපත් 70,000ක්ද කඩදාසි බැම්ම සහිත පිටපත් 1,250,000ක්ද විකිණී ඇත.පොතෙහි ජනප්‍රියත්වය ඉහල නැගෙන්නේ 2004 වසරේදී පොත කඩදාසි බැම්ම සහිතව නිකුත් කලායින් පසුවයි.2004 වසරේදී වැඩිම ඉල්ලුමක් සහිත පොත් අතරට එකතු වන මෙම කෘතිය නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් සගරාවේ 2005 මාර්තු මාසයේ වැඩිම අලෙවියක් සහිත කෘතිය ලෙස පත්වෙයි
.වසර දෙකක් පුරාවට එම ලයිස්තුවේ තමාගේ තැන රැකගැනීමට මෙයට හැකිවෙයි.මේ වන විට මෙම කෘතිය සම්මාන 60කත වැඩි ප්‍රමාණයක් දිනාගෙන තිබේ. අනුවර්තනයන්චිත්‍රපටයඛාලිඩ් හිසෙයිනි ද කයිට් රන' නළුවන් සමග , භාරම් සහ එල්හම් එහ්සාස්කෘතිය එළිදැක්වීමෙන් වසර 4කට පසුව මෙහි චිත්‍රපටය එළිදැක්විණි.ඛාලිඩ් අබ්දුල්ලා අමීර් ලෙසත්,හොමයුන් එර්ශාදී බාබා ලෙසත් අහමඩ් ඛාන් හසාන් ලෙසත් රගපෑහ. 2007 නොවෙම්බර් මස මෙය එළිදැක්වීමට යෙදුනත්,ළමා නළුවන් දෙදෙනාට පැමිණි මරණ තර්ජන නිසා ඔවුන් දෙදෙනාව බීරාගන්න තෙක් මාස 6ක් දිනය පිටුපසට ගැනීමට සිදුවිය.මැක් ෆොරස්ටර් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද චිත්‍රපටයේ තිර රචනය ඩේවිඩ් බෙනිඔෆ් ගෙනි.චිත්‍රපටය සම්මාන ගණනාවකට හිමිකම් කියූ අතර ඇකඩමි සම්මාන උළෙල සදහාද නිර්දේශ විය.මේවාත් බලන්නUnited States ද්වාරයසික්ස්ටීන් ඩේස් ඉන් ඇෆ්ගනිස්තාන්.අ තවුසන්ඩ් සප්ලෙන්ඩිඩ් සන්ස්. (හොසේයිනිගේ දෙවන නවකතාව)ආශ්‍රිත↑ Noor, R.; Hosseini, Khaled (September/December 2004). "The Kite Runner". World Literature Today. 78 (3/4): 148. doi:10.2307/40158636. {{cite journal}}: Ch
eck date values in: |date= (help)↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;O'Rourke නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණිබාහිර සබැඳිවිකිඋද්ධෘත සතුව පහත තේමාව සම්බන්ධයෙන් උද්ධෘත එකතුවක් ඇත: ද කයිට් රන' ඛාලිඩ් හොසේයිනිගේ වෙබ් පිටුවඛාලිඩ් හොසේයිනි සරුංගල් ලුහුබදින්නා ගැන කතා කරයි.මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.ජොහෑන් වොල්ෆ්ගෑන් වොන් ගොතේවෘත්තියPoet, Novelist, Playwright, Natural Philosopher, Diplomat, Civil servantජාතිකත්වයජර්මානුකාලසීමාවRomanticismසාහිත්‍යමය සංවිධානයSturm und Drang; Weimar Classicismසංගණ්‍ය  කෘතිය(න්)e.g. Faust; The Sorrows of Young Werther; Wilhelm Meister's Apprenticeship; Elective Affinitiesකලත්‍රයා(යන්)Christiane Vulpiusආභාෂය ලැබූයේGellert, Hafez, Herder, Homer,  Klopstock, Lessing, Ossian, Rousseau, Schiller, Shakespeare, Spinoza, Winckelmannආභාෂයට නතු කලේIqbal, Lamarck, Darwin, Hegel, Schelli
ng, Schopenhauer, Carlyle, Kierkegaard, Nietzsche, Nikola Tesla, Turgenev, Steiner, Mann, Hesse, André Gide, Cassirer, Jung, Spengler, Wittgenstein, Grass, Ikeda, Grigol Robakidze, Thomas Pynchon, Prešerenඅත්සනජොහෑන් වුල්ෆ්ගෑන්ග් වොන් ගොතේ (1749 අගෝස්තු 28 – 1832 මාර්තු 22) ජර්මානු ජාතික ලේඛකයෙක් විය. ජෝර්ජ් එලියට් විසින් ඔහු හඳුන්වනු ලැබුවේ ජර්මනියේ ‍ශ්‍රේෂ්ටතම ලේඛකයා ... හා පෘථිවිය මත ඇවිදින ලද අවසාන සත්‍ය මහා ප්‍රාඥයා ලෙසය. ගොතේ ගේ නිර්මාණ පද්‍ය, නාට්‍ය, සාහිත්‍ය, දේව ධර්මය, මනුෂ්‍යවාදය හා විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රවල පැතිරී තිබේ. ගොතේ ගේ ‍ලෝක ඉතිහාසයේ එක් ශ්‍රේෂ්ඨතම නිර්මාණයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ නිර්මාණය වන්නේ කොටස් දෙකකින් යුත් නාට්‍යයක් වූ Faust ය. ගොතේ ගේ අනිකුත් ජනප්‍රිය සාහිත්‍යමය නිර්මාණ අතරට ඔහුගේ පද්‍ය වූ Bildungsroman Wilhelm Meister’s Apprenticeship හා සංදේශ නවකතාවක් වූ The Sorrows of Young Werther ඇතුළත් වේ. ගොතේ ජර්මානු සාහිත්‍ය හා 18 වන සියවසේ පසුභාගයේ හා 19 වන සියවසේ මුල්භාගයේ වූ වෙයිමර් සම්භාව්‍ය වාද ව්‍යාපාරයේ දී ප්‍රධාන චරිතවලින් එකක් විය. මෙම ව්‍යාපාරය පුනරැද (E
nlightenment) , සංවේගාතිශයභාවය, ස්ට්‍රම් අන්ඩ් ඩ්‍රැන්ග් හා රෝමාන්තිකවාදය සමඟ සමපාත වේ. වර්ණ සිද්ධාන්තය යන විද්‍යාත්මක ග්‍රන්ථයෙහි කතුවරයා වූ මොහු ශාක රූප කෘත විද්‍යාව ඔහුගේ නිරන්තර අවධානය සමඟ ඩාවින්ට බලපෑම් එල්ල කරන ලදී. තවද ඔහු වෙයිමර් ආදිපාද ප්‍රදේශයේ රහස් මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙස ද සේවය කරන ලදී. ගොතේ Weltliteratur (ලෝක සාහිත්‍ය) සංකල්පයේ නිර්මාතෘවරයා විය. තවද ඔහු විසින් එංගලන්තයේ , ප්‍රංශයේ, ඉතාලියේ, පුරාතන ග්‍රීසියේ, පර්සියාවේ , අරාබියේ සාහිත්‍යයන් අනෙක් අය අතරට ගෙන යන ‍ලදී. ජර්මානු දර්ශනය මත ඔහුගේ බලපෑම ‍මිනිය නොහැකි තරම් වේ. ඔහු විසින් හේගල් හා ෂෙලින් පරම්පරා මත විශාල බලපෑමක් එල්ල කරන ලදී. එසේ නමුත් ගොතේ සිතාමතාම විරලීකෘත හැඟීමකින් දර්ශන විද්‍යාව ප්‍රගුණ කිරීමෙන් වැළකී සි‍ටියේය. ගොතේ ගේ බලපෑම් යුරෝපය පුරා පැතිරුණු අතර ඊළඟ ශත වර්ෂය පුරාවට ඔහුගේ කාර්යයන් සංගීතය, නාට්‍ය, පද්‍ය හා දර්ශන ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රධාන ආවේශ ප්‍රභවය විය. බොහොමයක් දෙනා විසින් ගොතේ ජර්මානු භාෂාවේ වඩාත් වැදගත් ලේඛකයා ලෙස හා බටහිර සංස්කෘතියේ වැදගත් චින්තකයන් අතරින් එක් අයෙකු ලෙස සලකනු ලැබේ. කෙසේ නමුත් ඔහුගේ වෘත්තිය ජීවිතය
ේ මුල් කාලයේ දී චිත්‍ර ශිල්පිය ඔහුගේ සත්‍ය වෘත්තිය නොවනු ඇති බවට ඔහු කල්පනා කරන ලදී. ඔහුගේ ජීවිතයේ පසු කාලයේ දී ඔහු ප්‍රකාශ කර සිටියේ දෘශ්‍ය විද්‍යාවට ඔහු සිදු කරන ලද සේවය අනෙක් සියල්ලටම ඔහුව මත‍කයේ රඳවනු ඇති බව ඔහු බලාපොරොත්තු වන බවයි.එක්සත් ජනපදයෙහිදී ප්‍රතිභාරකාර නීතිය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, තරගකාර නීතිය යනු,  සමාගම් වල ප්‍රති-කරගකාරී පිළිවෙත් නියාමනය කරමින් වෙළෙඳපොල තරගකාරීත්වය සඳහා අනුග්‍රහය දක්වන හෝ පවත්වාගෙන යන හෝ නීතිය වෙයි.20 වන සියවස ආරම්භවීමත් සමඟ ඇමරිකාවේ ප‍්‍රධාන වෙළඳපොළ තුල විශ්වාසය නැතිවීයාම හේතුකොටගෙන බිහිවූ නූතන තරඟකාරීත්ව නීතිය එක්සත් ජනපද ෂර්මන් පනත ආදර්ශ කොටගෙන බිහිවූවකි.ප්‍රධාන අංගතරඟකාරීත්ව නීතිය එක්සත් ජනපදය තුල ප‍්‍රතිහාර නීතිය ලෙසින් හැඳින්වෙන අතර එහි ප‍්‍රධාන අංගයන් පහත දැක්වේ.ව්‍යාපාරික ආස්තිත්‍යයන් අතර නිදහස් වෙළඳාම සහ තරඟකාරීත්වය සීමා කරන ගිවිසුම් සහ පරිචයන් තහනම් කිරීම. මෙයට ද්වන්ධ වෙළඳ අධිකාරයන් මැඬපැවැත්වීමද අයත් වේ. වෙළඳපොළ ආධිපත්‍යය දරන ආයතනයන්ගේ එකී තත්වය පවත්වාගෙන යාම සඳහා සිදුකරන්නාවූ තරඟකාරීත්වට විරුද්ධ පරිචයන් සහ ප‍්‍රකෝපකාරී හැසි
රීම් තහනම් කිරීම. මේ ආකාරයෙන් පරිචයන් නියාමනය කිරීමට කොල්ලකාරී ලෙස මිළ ගණන් නියම කිරීම, මිළ ඉහල දැමීම ගණුදෙනු කිරීම ප‍්‍රතික්ෂේප කිරීම ආදිය ඇතුලත් වේ.විශාල සමාගම්වල ඒකාබද්ධවීම් සහ අත්පත් කරගැනීම් අධීක්‍ෂණය කිරීම, තරඟකාරීත්ව කි‍්‍රයාවලියට බාධාකාරී වන්නාවූ ගණුදෙනු තහනම් කිරීම, කිසියම් විසඳුම් යෝජනා කර සිටීම ආදිය මෙහිදී සිදුවේ. තරඟකාරීත්ව නීතියේ හරය සහ පරිචයන් අධිකරණ බලය අනුව වෙනස් වෙයි. පාරිභෝගිකයන්ගේ අභිරුචීන් ආරක්‍ෂා කිරීම (පාරිභෝගික සුභසාධනය) , ව්‍යවසායකයින්ට තරඟ කිරීමට අවස්ථාව ලබාදීම (වෙළඳපොළ ආර්ථිකය) , මෙහි වැදගත් අරමුණු ලෙස සලකනු ලැබේ. වෙළඳපොළ වෙත ප‍්‍රවේශය වෙළඳ ද්‍රව්‍යයන් මත රජයේ සහන ලබාදීම රාජ්‍ය හිමිකාරත්වය යටතේ පවත්නා දේපළ ආරක්‍ෂා කිරීම, ස්වාධීන නියාමන ආයතනයන් ස්ථාපිත කිරීම ආදිය සමඟ තරඟකාරීත්ව නීතිය තදින් බැඳී පවතී. පසුගිය දශක කිහිපය තුල තරඟකාරීත්ව නීතිය වඩා හොඳ මහජන සේවයක් සැපයීමේ ක‍්‍රමවේදයක් ලෙසින් සලකනු ලැබ ඇත.වෙළඳපොළ පරිචයන් ශ්‍රේණීන් සහ රජයන් හැමවිටම නිරීක්‍ෂණයට සහ සමහර අවස්ථාවන්හි දැඩි බාධක පැනවීම් වලට ලක්ව ඇත. 20 වන සියවසේ සිට මෙම නීතිය ගෝලීය එකක් බවට පත්ව ඇත. විශාලත
ම තරඟකාරීත්ව නියාමනයන් වන්නේ එක්සත් ජනපද ප‍්‍රතිහාර නීතිය සහ යුරෝපීය ප‍්‍රජාවේ තරඟකාරීත්ව නීතියයි. ලෝකය පුරා ජාතික හා කලාපීය අධිකාරීන් විසින් ජාලයන් බලාත්මක කිරීම සඳහා ජා්‍යන්තර සහයෝගය ලබාදී ඇත.ප්‍රතිභාර නීතිය - තරඟකාරී නීතියේ ඉතිහාසයතරඟකාරිත්වය පාලනය කරන නීතියට සහශ්‍රක දෙකකට වඩා දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත. රෝම අධිරාජ්‍යය හා අනෙකුත් මධ්‍යකාලීන රාජාණ්ඩු විසින් භාණ්ඩ මිල ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට හා දේශිය නිෂ්පාදනයන්ට රුකුලක් වශයෙන් බදු අය කරන ලදී. මෙම තරඟකාරී නීතිය පිළිබඳ ක්‍රමවත් අධ්‍යයනයක් පළමු වරට සිදුකරන ලද්දේ 18 වන සියවසේ දී Adam smith   විසින් රචනා කල  wealth of nalions   ග්‍රන්ථය ප්‍රකාශයට පත් වීමත් සමඟය. මෙම නීතියට ආවේණික යෙදුම් ලෙස සීමාකාරී භාවිත  ඒකාධිකාරී නීතිය, සංයෝජන ක්‍රියාව, ව්‍යාපාර ප්‍රතිභාජනය ආදිය දැක්වීමට පුළුවන.රෝම ව්‍යවස්ථාවන් ( රෝම නීතිය)ඉතා ඉහළ උද්ධමනයක් පැවති අවධියක දී දියෝන්ක්ලෙෂියන් නමැති රෝම අධිරාජ්‍යයා විසින් මිල විකෘති කිරීම සම්බන්ධයෙන් දැඩි නීති රීති පනවන ලදී.ක්‍රි. ව. 50 දී එනම් රෝම සමූහාණ්ඩු සමයේ දී  Lex Julia de anona යනුවෙන් නීතියක් පනවනු
ලැබීය. එය පැරණිම  තරඟකාරී නීතිවලින් එකකි. ඉරිඟු වෙළෙඳාම ආරක්ෂා කරගැනිම සඳහා හිතාමතා හෝ කූට ලෙස භාණ්ඩ ප්‍රවාහන නෞකා සැපයුම නවත්වන ඕනෑම අයෙකුට එරෙහිව විශාල දඩ මුදලක් පනවන ලදී. ක්‍රි.ව.  301 දී පමණ දියොන්කි‍ලේෂියන් අධිරාජ්‍යාගේ සමයේ දී වැඩිපුර මිල දී ගැනීමෙන්, සැගවීමෙන් හෝ වෙනත් ප්‍රයෝගයකින් දෛනික භාණ්ඩ වල හිඟයක් ඇති කරන ඕනෑම අයෙකුටද මරණිය දණ්ඩනය නියම විය.ක්‍රි.ව. 483 දී Zeno ව්‍යවස්ථාව යටතේ තවත් නීති සම්පාදනය වූ අතර 1322 හා 1326 සම්මත කරන ලද ක්ලෝරන්ටයින් නාගරික නීති ඉන් ප්‍රධාන තැනක් ගනී. මෙම නීති මඟින් ඕනෑම ආකාරයක වෙළඳ එකමුතුවක්, පුද්ගලික ‍හෝ අධිරාජ්‍යා විසින් ප්‍රධානය කරන ලද ඒකාධිකාරියක් හිමි පුද්ගලයන්ගේ දේපල තහනම් කිරීම හා රටින් පිටුවහල් කිරීම ආදි දඩුවම් පමුණුවන ලදී. Zeno ව්‍යවස්ථාව මඟින් ඊට පෙර කාල වලදී ප්‍රධානය කරන ලද තනි අයිතිවාසිකම් ගණනාවක් අවලංගු කරන ලදී. පසුකාලකදී   I වන ජස්ටියන් අධිරාජ්‍යා විසින් රාජ්‍ය ඒකාධිකාරී කළමණාකරණ හා ඊට සම්බන්ධ නිලධාරින් හට ගෙවීම සිදු කිරීම සඳහා ද නීති සම්පාදනය කරන ලදී. ඉන් පසු සමස්ත යුරෝප‍ය අඳුරු යුගයකට තල්ලු වී යාම නිසා මධ්‍යතන යුගයේදී වෙළෙදාම පුළුල
් ලෙස ව්‍යාප්ත වන තුරුම ඒ සම්බන්ධ වැදගත් නීතින් සම්පාදනය කිරීමක් හෝ එවැනි වාර්තාවන් දක්නට නොලැබේ.මධ්‍යතන යුගයඒකාධිකාරය හා සීමාකාරී භාවිතය සඳහා වන නීති, නෝමන්වරුන් විසින් එංගලන්තය යටත් කර ගැනීමටත් පෙර සිටම පැවත එන්නකි. කඩඉම් පොතේ සඳහන් ආකාරයට කිසියම් භාණ්ඩයක් මිල දීගෙන එම භාණ්ඩය වෙළෙඳ ‍පොලේ වැඩිමිලකට  විකිණීම (Foresteeling) Zdward රජතුමා විසින් රට පුරාම ක්‍රියාත්මක කළ අහිමි කිරීම් එකක් ලෙස දැක්වේ. තවද සාධාරණ මිල නියම කිරීම තුළින් වෙළෙඳ පොළ සෘජුවම හැසිරවීම කෙරෙහිද අවධානය යොමු කරන ලදී. 3 වන හෙන්රි රජුගේ කාලයේ දී පාන් හා බීර මිල තිරිගු පිටි හා අනුරූපව පවත්වාගෙන යාම සඳහා අධිකරණ නිලධාරීන් නියම කරන පරිදි  නීතියක් පැනවීය, ඒ ක්‍රි.ව. 1206 දීය. 14 වන සියවසේ දී පෙර කිවූ අහිමි කිරීම  සිදුකරන  (Forestecl) පුද්ගලයින් දුප්පත් ජනතාවගේ හා ප්‍රජා‍වේත්, මුළුරටේමත්, සතුරන් වශයෙන් සලකා දඩුවම් දෙන ලදී.   III වන එඩ්වඩ් රජුගේ සමයේ දී කම්කරුවන් හා කර්මාන්තකරුවන්ට ස්ථාවර වේතන ලබාදීම හා ආහාර ද්‍රව්‍ය සාධාරණ මිලට ඔවුන්ට විකිණිය යුතු යැයි නීතියක් වර්ෂ 1349 දි සකස් කළ කම්කරු ව්‍යවස්ථාවෙන් පැනවිණි. වැඩි
මිලට ආහාර ද්‍රව්‍ය අලෙවිකරන්නන්  ඔවුන් ලබාගත් මුදල මෙන් දෙගුණයක් දඩුවම් වශයෙන් ගෙවිය යුතුවේ.  1553 දී අටවන හෙන්රි රජු විසින් විදේශිය සැපයුම් වල උච්ඡාවචනය හේතුවෙන් ආහාර ද්‍රව්‍යවල මිල ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට බද්දක් පනවන ලදි. මේ කාලය වන විට වෙළඳ ව්‍යාපාරිකයින් හා අත්කම් නිෂ්පාදකයින් එක්ව ඇතිකර ගත්  සංවිධාන වර්ධනය වෙමින් පැවතිණි. ඔවුන් ඒකාධිකාරී නීතිවලින් සහන හා නිදහස භුක්ති වින්දේ ය. කෙසේ වෙතත් මෙම වරප්‍රසාද ක්‍රි.ව. 1835 දි නාගරික සංස්ථා පනත හඳුන්වා දෙනතුරුම අහෝසි නොවි තිබුණි.පුනරුද සමයේ වර්ධනය.ගෝලියකරණයේ මුල් අවධියේ දී ඒකාධිකාරිය අනිසි ලෙස භාවිත නොකරන බවට 1 වන එළිසබෙත් රැජින විසින් සහතික වුවාය.15 වන සියවසේ දී වෙළෙඳාමද ඉතාමත් ශීඝ්‍රයෙන් වෙනස්කම් රැසකට භාජනය වන්නට විය. නව ලෝකය විවෘත වීමත් සමඟම විදේශ වෙළඳාම තුළින් ලැබු ධනය හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තර ආර්ථිකයත් ව්‍යාපාරික ප්‍රජාවගේ අදහස් හා ආකල්පත් ඉතා ශීඝ්‍රයෙන් වෙනස් විය. 1561 දී කාර්මික ඒකාධිකාරි  බලපත්‍රය (වර්තමානයේ Patent බලපත්‍රයට සමාන ) එංගලන්තයට හඳුන්වා දුණි. නමුත් පළමු වැනි එළිසබෙත් රැජිනගේ පාලන සමයේ මෙම සම්ප්‍රදාය ප්‍රසිද්ධියේම උල්ලංඝනය
විණි. එය භාවිතා වූයේ වරප්‍රසාද ආරක්ෂා කර ගැනීමට මිස නව නිෂ්පාදන දිරිමත් කිරීමට නොවේ. මෙම කෙටුම් පත  ඉදිරිපත් කළ විට මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලය ඉදිරිපිට දැවැන්ත උද්ඝෝෂණයක් පැවැත්විණ. එහිදී රැජින එම උද්ඝෝෂණ කරුවන්ට නීතිමය මාර්ගයෙන් ඊට විරෝධය පළ කරන මෙන් කියා සිටියේ ය. මෙය එකාධිකාරි නඩුවක් සඳහා කදිම උත්ප්‍රෙරනයක් විය. මෙහි පැමිණිලිකරු රැජිනගේ නිලධාරියෙකු වූ අතර ඔහුට සෙල්ලම් කාඩ්  සෑදීමට තනි අයිතියක් ලබාදී තිබුණි. වගඋත්තරකරු විසින් ඔහුගේ එම තනි අයිතිය උල්ලංඝනය කළ බව සදහන් කරමින් ඊට එරෙහිව නඩු පවරන ලදි. අධිකරණය විසින් මෙම ප්‍රධානය අවලංගු කරන ලදි. එම ඒකාධිකාරයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ 3 ක් පෙන්වා දීමද එහිදී සිදුවිය. (1) මිල ඉහළ දැමීම (2) තත්ත්වය පහළ යාම(3) කර්මාන්ත කරුවන් කම්මැළියන් හා හිඟන්නන් ගේ තත්ත්වයට පත් කිරීමට ඇති ප්‍රවණතාවය.1623 දී පාර්ලිමේන්තුව ඒකාධිකාරි පනත සම්මත කරන ලද අතර එමඟින් පේටන්ට් (Patent) අයිතීන්  සඳහා පනවා තිබූ  තහනම  ඉවත් කරන ලදී.I වැනි හා II  වැනි චාල්ස් රජවරුන්ගේ සමයේ දී ඇති වු යුධමය වාතාවරණය ඒකාධිකාරය දිගමට පවත්වා ගැනිම සඳහා ඉවහල් විය. එමඟින් බදු අයකිරීම් ඉහළ මට්ටමක පවත්වා ගත හැ
කි  විය. 1776 දී Adam smith විසින් රචනා කරනු ලැබූ Wealth of nations කෘතිය තුළින් මෙම ක්‍රමවේදයන් දෝෂදර්ශනයට ලක්කරන නිසාවෙන් වෙනසක් ඇතිවීමට ඉන් මගක් පැදිණ.ව්‍යාපාර ප්‍රතිබාධනයවිනිසුරු Coke 17 වන සියවසේ දී ව්‍යාපාර ප්‍රතිපාදනය සාධාරණ නොවන බවට අදහසක් ඉදිරිපත් කරන ලදී.ඉංග්‍රිසි නීතියේ ව්‍යාපාර ප්‍රතිබාධන නීතිය වත්මන් තරඟකාරී නීතියේ පැහැදිලි ව දක්නට ලැබෙන පූර්වගාමයක් විය. මෙහි වත්මන් භාවිතය ඉතා අල්ප වන අතර පොදු නීති සම්ප්‍රදාය අනුගමනය කරන රටවල් ගණනාවක් වර්තමාන අර්ථ ක්‍රමය හා ව්‍යවස්ථාවන් සම්පාදනය සඳහා  විශාල දායකත්වයක් සැපයීය. ව්‍යාපාර ප්‍රතිබාධන නීතිය තුළ තවත් වෙළඳ ව්‍යාපාරිකයෙකුගේ ව්‍යාපාරයන් අවහිර කිරීම සඳහා ප්‍රතිපාදන අත්කරගත යුතුවේ. Nordenfelt Vs Maxim Nordenfelt gun co නඩුවේ දී අවි නිෂ්පාදකයෙකු ඇමෙරිකානූ අවිනිෂ්පාදකයෙකු හට තම ව්‍යාපාරය අලෙවි කිරීමට පොරොන්දු විය. එහිදි ඔහු විසින් තුවක්කු හෝ පතරොම් හෝ කිසිම තැනක නැවත නිෂ්පාදනය නොකරන බවටත් මැක්සිම් සමඟ තරඟ නොකරන බවටත්, පොරොන්දු විය. අධිකරණ තීන්දුව වුයේ මෙය අසාධාරණ ප්‍රතිබාධකයක් බවයි.ප්‍රතිභාර නීතියෙහි වෙළඳ ආධිපත්‍යය හා ඒ
කාධිකාරයThe economist's depiction of deadweight loss to efficiency that monopolies causeතරඟකාරී වෙළෙඳ පොළවල් හා සැසදීමේ දී විශාල වෙළඳ ‍භාගයක් (Market share)  හිමි  සමාගම් විසින් වැඩි මිලට තත්ත්වයෙන් බාල භාණ්ඩ පාරිභෝගිකයා අතට පත් කිරීමේ අවධානමක් පවතී. කේසේ නමුත් නව නිෂ්පාදන වෙළෙඳ පොළට ඇතුල්වීම නිසා, ඉහළ වෙළෙඳ භාගයක් හිමි ආයතනවලට මිල ඉහළ දැමීමට  ඇති  ඉඩකඩ අහුරාලයි. එහෙත් එවැනි ඉතා ඉහළ වෙළෙඳ භාගයන් පැවතීම යන්නේ සැමවිටම පාරිභෝගිකයා විසින් මිලදි ගන්නා භාණ්ඩවලට වැඩි මිලක් ගෙවිය යුතු යැයි අදහස් නොවේ. තරඟකාරී නීතිය මඟින් හුදෙක් වෙළෙඳ සමාගම් සතුව ඒකාධිකාරයක් පැවතීම තහනම් කිරීමක් සිදුනොකරන අතර ඒකාධිකාරී බලය ඇත්තා එය අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම(තරඟකරුවන් නිෂේධනය කිරීම වැනි ක්‍රියාකාරකම්) පමණක් වළක්වාලයි. පළමුවෙන්ම වෙළඳ සමාගමක් ප්‍රබල ස්ථානයක සිටිනවාද? නැත්ද? යන වගත්, එම සමාගම එහි තරඟකරුවන්, ගණුදෙනුකරුවන් හා අවසාන පාරිභෝගිකයන්ගෙන් ඈත්ව සැලකිය යුතු තරමකට  ස්වාධීනව කටයුතු කරනවා ද? නැද්ද? යන්න තීරණය කළ යුතුවෙයි. යුරෝපා වෙළෙඳ සමාගම ප්‍රමුඛත්වයේ සිටී යැයි අනුමාන කළ හැකි ලක්ෂණ දක්නට හැකි අතර එම
උපකල්පන නිෂ්ප්‍රභා කළ හැකි ඒවා වේ. එසේ යම් වෙළෙඳ සමාගමක් ප්‍රමුඛත්වයේ රැඳේ නම් පොදු වෙළෙඳ පොළ තුළ නිරන්තර තරඟකාරීත්වයක් ඇති නොවන  පරිදි ක්‍රියාකිරීමේ විශේෂ වගකීමක් එම සමාගම සතුව පවතී. එමෙන්ම වෙළෙඳ සමාගමක් කූට අන්දමින් ක්‍රියාකරන විට වෙළෙඳ භාගය තීරණය කරනු ලබන්නේ අදාළ වෙළෙඳ සමාගම හා සඳහන් කරනු ලැබු නිෂ්පාදනය අලවි කරනු ලබන වෙළෙඳ පොළ තත්ත්වයන් අනුවයි.‍‍සාමාන්‍යයෙන් රටක නීතිය මඟින් නොනිසි ක්‍රියාකාරකම් වර්ගීකරණ කර ඒවා තහනමට ලක්කර  ඇත. උදා: වියදම ඉහළ දැමීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හා නවීකරණ තාක්ෂණ යොදාගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම මඟින් නිෂ්පාදනයන් සීමාකිරීම, එක් නිෂ්පාදනයක් තවත් වෙළෙඳ සමාගමකට නිෂ්පාදන හා සම්බන්ධ කරමින් විකිණීම,  පාරිභෝගිකයාට වෙළෙඳ පොළ තුල  තමන් කැමති භාණ්ඩ තෝරාගැනීමට ඉඩ නොතැබීම හා තරඟකරුවන්ගේ නිෂ්පාදන වෙළෙඳ පොළට ඇතුල්වන මාර්ග ඇහිරීම, Microsoft Vs Corrussion නඩුවේ දී මෙවැනි අනිසි ක්‍රියාවන් නිසා වගකිවයුතු සමාගමකට පවුම් මිලියන 497 දඩමුදලක් ගෙවීමට  සිදුවිය. වෙළෙඳපොළ තරඟකාරීත්වයේ නියැළී සිටින  සියලුම වෙළෙඳ සමාගම්වල ව්‍යාපාර කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය පහසුකම් එක ලෙස සැපයීම  ප්‍රතික්ෂේප කිරීම තවත්
එවැනිම වූ අනිසි ක්‍රියාවකි.Convernscioal solvents  නමැති වෛද්‍ය සමාගම විසින් ප්‍රතිවාදී ක්ෂය රෝග ‍ඖෂධ සැපයීමේ සමාගම පිහිටවූ පසු Convernscioal solvents සමාගමට අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය සැපයීම සඳහා Zoja නමැති සමාගමට බලකරනු ලැබිය. Zoja යනු වෙළෙඳ පොළේ සිටි එකම තරඟකරු වූ අතර අධිකරණ බල කිරීමකින් තොරව අනෙක් සියලුම තරඟ කරුවන් ඉවත්කර දැමිණි.සුරා කෑමේ මිල නියම කිරීම (Piles exploitation) යනු මිල කටයුතු හා සම්බන්ධ තවත් එක් අනිසි ක්‍රියාවකි. මෙවැනි ආකාරයේ අනිසි ක්‍රියාවන් ඉතා දුලබවන අතර ඒවා ඇතිවන්නේ කුමන අවස්ථාවේ ද? යන්න හඳුනා ගැනීම ඉතා අපහසුවේ. එක් අවස්ථාවක දී අවමංගල්‍යය සේවාවන් සපයන සමාගමක් මෙලෙස පාරිභෝගිකයන් සූරාකව අන්දමේ  මිල නියමයන් ඉදිරිපත් කර තිබුන ද  එය සාධාරණිකරණය කිරීම සඳහා  ඔවුන්  යොදා ගන්නේ අන්‍ය ආගම් වල අවමංගල්‍ය කටයුතු  සඳහා වෙනම  මිල නියම කිරීම් සිදු කළ යුතු බවයි.  කොල්ලකාරී මිල නියම කිරීම  (Predailay Piecing ) තවත් හඳුනා ගැනීමට ඉතා දුෂ්කර මිල නියම කිරීම වලින් එකකි. මෙහිදී සිදුවන්නේ  කුඩා පරිමාණයේ තරඟකරුවන්ට තම නිෂ්පාදන කෙරෙහි විකුණුම් මිල  අඩුවීමයි. මෙහි ප්‍රතිඵල ලෙස එම කුඩා  පරිමාණයේ ව්
‍යාපාර කඩා වැටීමක් සිදුවේ.  France Telecom SA VS Commupanis නඩුවේ දී අන්තර්ජාල සමාගමට දඩ මුදල වශයෙන් පවුම් මිලියන 10.35 ක මුදලක් ගෙවීමට සිදු විය. ඒ නිෂ්පාදන වියදමට වඩා අඩු මිලකට විකුණුම් ද්‍රව්‍ය මිල කිරීමයි. එය තරඟකරුවන් ඉවත් කිරීමත්, ඉහළ වෙළද‍ භාගයන් අත්පත් කර ගැනීමත් අරමුණු කර ගන්නකි. මිල විචලනය තවත් මිල හා සම්බන්ධ අනිසි ක්‍රියාවකි.  සමාගමක නිසි ආකාරයෙන් භාණ්ඩ අපනයනය කරන කාර්මික පාරිභෝගිකයන්ට ගෙවන ලද මිලෙන් කොටසක් ආපසු දීමත් එම සහනය එම වෙළඳ පොලේ අනෙකුත් පාරිභෝගිකයන්ට  ලබා නොදීමත් මිල විචලනයට වැටේ.ප්‍රතිභාරකාර නීතිය දුස්සන්ධානය හා කාටල ගිවිසුම්ඈඩම් ස්මිත්මධ්‍යස්ථ ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් ගේ විවේචන නොසලකා හරිමින් 1980 දශකයේ සිට අනුගමනය කළ තරඟකාරී ප්‍රතිපත්තියේ මූලික හරය වුයේ ප්‍රති මිල තීරක කාටල ගිවිසුම් ත්‍යාග පත්‍රයයි. කාටල ගිවිසුම් ගැන Adom smith විසින්  Wealth of natorus නමැති ග්‍රන්ථයේ දක්වා ඇතත් ඒවා වැළැක්වීමට ගතයුතු නෛතික ක්‍රියාමාර්ගයන් ගැන සඳහන් කොට නැත. කෙසේ නමුත් මේ දිනවල කාටල ගිවිසුම් වලට එරෙහිව යන දැඩි ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරයි. යුරෝපා සංගම් ව්‍යවස්ථාවේ 81 වැනි
වගන්තියෙන් කාටල ගිවිසුම් තහනම් කර ඇති අතර, එක්සත් ජනපදය තුළ  Sherman  පනත මඟින් (1890) තහනම් කර ඇත.  Sherman Act යටතේ තරඟකාරී නීතිය සියලුම ආකාරයේ භාරයක් හා එක්ව පවතින ගිවිසුම් නැතහොත් කුමන්ත්‍රණයක් යනුවෙන් සඳහන් කර ඇත. යුරෝපා  ව්‍යවස්ථාවේ 81 වන වගන්තියේ සඳහන් වන්නේ තරඟකාරී නීතියේ ඉලක්කය කවුරුන්ද යන්න අදියර දෙකකින් පැහැදිලි කර ඇත. මෙහි සඳහන් වන්නේ ආර්ථිකයට සම්බන්ධ කටයුතු කරන කවුරුන් හෝ යන්නයි. මෙයට සේවකයන් අන්තර්ගත වන්නේද නැත. මන්දයත් ඔවුන් ස්වාභාවයෙන් ම ස්වාධීනව ආර්ථික හෝ වාණිජමය කටයුතු වල නිරත නොවන නිසා රාජ්‍ය සේවකයන් සියල්ලෝ සමාජමය අරමුණක් සඳහා එකමුතුව කටයුතු කරයි. එම නිසා (ප්‍රාතිඥාව) ගිවිසුමක් බවට  පත්වන අතර එය සම්මුති ප්‍රයෝගයන් ලෙස වර්ධනය වීමක් හෝ සම්මේලනයක් තුළ තීරණ ගැනීමක් විය හැකිය. ඇමෙරිකානූ ප්‍රතිභාරකාර නීතිය පවසන්නේ ද මීට සමානම අදහසකි. එහි ඕනැම ආකාර‍යේ  ගනුදෙනුවක් හෝ  හමුවීමක්  යන්නෙන් දක්වා ඇත.එම නිසා මේ මඟින්  සිල්ලර වෙළනේදාට දෙනු ලබන සියලුම ලිඛිත ‍හෝ වාචික ගිවිසුම් මෙමඟින් ආවරණය කෙරේ.සිරස් ගිවිසුම් වලදී එකමතිකත්වය අවම මට්ටමක පවති. මෙම ගිවිසුම් ඇතිවන්නේ එකම මට්ටමක නොවන
සැපයුම් ජාලයේ ඇති  නිෂ්පාදන ආයතන අතර ය. උදා: සුපිරි වෙළඳසැල් හා පාන් නිෂ්පාදකයන් අතර ගිවිසුම්.මෑතකදී ඇමරිකානු ශේෂ්ඨාධිකරණය, ප්‍රතිභාරකාර නඩුවලදී රෙදිපිළි නිෂ්පාදකයින් හා රෙදිපිළි වෙළෙන්දන් වැනි සෘජුව තරඟයේ නොයෙදෙන්නන් අතර ඇති ගිවිසුම් ගැනත්, සැපයුම් ජාලයේ සමාන තත්වයේ පවතින සමාගම් අතර තරඟකාරිත්වය සීමා කරන ගිවිසුම් තහනම් කිරීමත් (සිල්ලර වෙළනේදන් හා බෙදා හරින්නන් අතර ගිවිසුම් වැනි) මගින් සැකසුම් ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන ලදී. මේ ආකාරයට පිරිස් ගිවිසුම් (Verical Agreements) තවමත් නීති විරෝධි වන අතර ඒවා නීති විරෝධි යැයි ඔප්පු කිරීමේ ගිවිසුම එකපයින්ම නීති විරෝධී වීමකට වඩා නීතිමය හේතුන් මත පදනම්ව නීති විරෝධි යැයි ප්‍රකාශ කිරීම සුදුසු බව අධිකරණය විසින් මෑත කාලයකදී පෙන්වා දෙන ලදී.ප්‍රතිභාර නීතිය - ජාත්‍යන්තරව බලාත්මක කිරීමWTO හී සාමාජික රටවල්ලොක වෙළෙඳ සංගමයේ සමාජික රටවල් අතර ඇතිවන ගිවිසුම්වලට සමස්තයක් වශයෙන් තරඟකාරී නීතිය අදාළ කරගැනීම අවශ්‍යද? නැද්ද? යන කාරණය සම්බන්ධයෙන් එකඟත්වයකට පැමිණීමට තවම නොහැකිව ඇත.තරඟකාරී නීතිය මූලික වශයෙන් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය වැනි ‍ෆෙඩරල්  රාජ්‍යන්ගේ මට
්ටමින් ජාත්‍යන්තරකරණය වී ඇති අතර ඊට ඇති ජාත්‍යන්තර සංවිධාන වල සහභාගීත්වයද වර්ධනය වෙමින් පවතී. එක්සත් ජාතීන්ගේ වෙළෙඳ හා සංවර්ධන සමුළුව (Cunctad) ආර්ථික සහයෝගීතා සහ සංවර්ධන සංවිධානය (OECD)වැනි ජාත්‍යන්තර ක්‍රියාකාරී සමළු වලදී රාජ්‍ය හා පුද්ගලික අංශවලට තරඟකාරී නීතිය මුළුමනින්ම අදාළ කර ගැනීම සම්බන්ධයෙන් නව ලිබරල් වාදී නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමේ නැඹුරුතාවක් පවතී. නව්‍යතා ප්‍රඥප්තියේ (Havama charter)අඩංගු පරිච්ඡේදයන්හි ප්‍රතිභාරකාර නීති සංග්‍රහයන් අඩංගු වන අතර ලෝහ වෙළෙඳ සංගමයේ පෙර ගමන්කරුවූ Gatt සම්මුතියට එම නීති අන්තර්ගත කොට නොමැත. සාධාරණ වෙළඳාමක් සඳහා වන කාර්යාලයේ අධ්‍යක්ෂක මහාචාර්ය Richard whish  පවසන්නේ දැනට  තිබෙන වර්ධන අවධිය අනුව  ලෝක වෙළෙඳ සංවිධානය ගෝලීය තරඟකාරී අධිකාරියක මට්ටමකට වෙනස් වීමට භාජනය විම සැක සහිත බවයි. එසේවුවත් දැනට කෙරීගෙන යන දෝහා සාකච්ඡා වට තුළ (Doha round of talks) තරඟකාරී නීතිය බල පැවැත්ම ගෝලිය මට්ටම දක්වා  වලංගු තත්ත්වයට පත්කිරීමට සාකච්ඡා පවත්වමින් සිටී. එම තත්ත්වය  ඇති කිරීමට  ලෝක වෙළඳ සංවිධානයට පමණක් නොහැකි අතර ඒ සඳහා අභිනවයෙන්  පිහිටවනු ලැබූ ජාත්‍යන්තර තරගකාරී ජාලය (