LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
පවතින දැනුම ද ඇය‍ගේ විද්‍යාවන් පිළිබඳ පරිපුර්ණ බව හා ධර්ම ග්‍රන්ථයි.2. පළිඟු මාලය - මෙය භාවනාවේ හා අධ්‍යාත්මයේ බලය පෙන්නුම් කරයි.3. ශුද්ධ වු ජලය සහිත කළය - මැවීමේ හා පවිත්‍ර කිරිමේ බලය පෙන්නුම් කරයි.4. වීණාව  - සියලුම කලාවන් හා විද්‍යාවන්ගේ පරිපු‍ර්ණ බව පෙන්නුම් කරයි. සරස්වතී අනුරාග යන්න සමඟ ද බද්ධ වේ. සංගීතයේ රිද්මය ඇති ආදරය අනුරාගය වේ.සරස්වතී නම ඇති ළමුන් අධ්‍යාපනයට දක්ෂ බව විශ්වාස කරයි.ඇයගේ පාමුල සුදු හංසයකු දක්නට ලැබේ. මෙම ශුද්ධ වු හංසයාට දියෙන් කිරි වෙන් කර ගත හැක. මේ නිසා හංසා දෙවියන් හා නරක හෝ සදාකාලික බව හා සදාකාලික නොවන බව අතර වෙනස පිළිබිඹු කරයි. මෙම හංසයා නිසා සරස්වතී දේවිය “හමාස - වාහිනි” ලෙසද හඳුන්වනු ලබයි. මෙහි අර්ථය හංසයා රථය ලෙස ඇත්තී යන්නයී. ඇය බොහෝ විට මල් පිපෙන ගංගාව අසල වැඩ සිටින ලෙස නිරූපණය කරයි. මෙය ඇය ගංගා දේවිය ලෙස ඇයගේ අතීතය පිළිඹිබු කරයි. හංසයා හා නෙළුම ද එයම නිරූපණ කරයි.සමහර අවස්ථාවලදි පිටුපසින් මොණරුන් දර්ශනය කර ඇත. මොණරා රූපය පිළිබඳ ආඩම්බර හා අභිමානය පෙන්නුම් කරයි. මොණරුන්ගෙන් කියැවනුයේ බාහිර පෙනුම පිළිබඳ හින්දු භක්තිකයන් සැළකිලිමත් නොවිය යුතු බ
ව හා පරම සත්‍ය සෙවීමට පමණක් නුවණින් කටයුතු කළ යුතු බවයි.ආශ්‍රේයයන්↑ Elizabeth Dowling and W George Scarlett (2005), Encyclopedia of Religious and Spiritual Development, SAGE Publications, ISBN 978-0761928836 page 204↑ David Kinsley (1988), Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions, University of California Press, ISBN 0-520063392, pages 55-64↑ "Rigveda". Book 2, Hymn 41, line 16. 24 සැප්තැම්බර් 2015 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. වෙනත් භාවිතා සඳහා, සංඥාව (වක්‍රෝත්තිහරණය) බලන්න.මෙම ලිපිය තුල ආශ්‍රිත ලැයිස්තුවක්, ආශ්‍රිත කියවුම් හෝ බාහිර සබැඳියන් ඇතත්, ඒවායේ මූලාශ්‍ර අපැහැදිලිව පවතින්නේ ඒවා සඳහා  ඒකලිත උපන්‍යාසයන් හිඟ බැවිනි.  Please improve this article by introducing more precise citations where appropriate. (අප්‍රේල් 2009)සන්නිවේදනය, සංඥා සැකසුම යන ක්ෂේත්‍රයන්හී සහ, වඩාත් පෘථුල ලෙසින්  විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවෙහි සංඥාවක් යනු කාල-විචලන හෝ අවකාශ-විචලන හෝ රාශියකි.අග්ග මහා පණ්ඩිතපූජ්‍ය මහාචාර්යය වල්පොළ ශ්‍රී ර
ාහුල මහානාහිමිආගමබෞද්ධගුරුකුලයථේරවාදපෞද්ගලික තොරතුරුජාතිකත්වය ශ්‍රී ලාංකිකඋපත1907වල්පොල, ශ්‍රී ලංකාවමරණය1997මෙම ලිපියබුද්ධ ධර්මය සහ බුද්ධාගමපිළිබඳ ලිපි මාලාවක කොටසකිඉතිහාසයකාලරේඛාවගෞතම බුදුන් වහන්සේපූර්ව-නිකායික බුද්ධාගමධර්ම සංගායනාසේද මාවතේ බුද්ධාගමේ ව්‍යාප්තියඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ පරිහානියපසුකාලීන බෞද්ධයෝබෞද්ධ නූතනවාදයධර්මයසංකල්පචතුරාර්ය සත්‍යයආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයධර්මචක්‍රයපංච ස්කන්ධඅනිත්‍යයදුක්ඛඅනාත්මහේතුඵල ධර්මයමධ්‍යම ප්‍රතිපදාවශූන්‍යතාවසදාචාරයකර්මපුනර්භවයසංසාරයවිශ්වයබෞද්ධ පාඨ ග්‍රන්ථබුද්ධවචනයමුල්කාලීන බෞද්ධ ග්‍රන්ථත්‍රිපිටකයමහායාන සූත්‍රපාලි ත්‍රිපිටකයටිබෙට් ත්‍රිපිටකයචීන ත්‍රිපිටකයපිළිවෙත්ත්‍රිවිධ රත්නයබුදු දහමේ විමුක්ති මාර්ගයපංච ශීලයපාරමිතාභාවනාවදාර්ශනික හේතු දැක්වීමශ්‍රද්ධාවපින් වැඩීමඅනුස්සතිසිහියප්‍රඥාවබ්‍රහ්ම විහරණAids to EnlightenmentMonasticismගිහියාBuddhist chantවන්දනා ස්ථානනිර්මාංශිකත්වයනිර්වාණයබෝධිසතර මාර්ග ඵලඅරහත්ප්‍රත්‍යේකබුද්ධබෝධිසත්ත්වබුද්ධසම්ප්‍රදායයන්ථෙරවාදපාලිමහායානහීනයානචීනවජ්‍රයානටිබෙට්
නවයානනෙවාර්රට අනුව බුද්ධාගමභූතානයකාම්බෝජයචීනයඉන්දියාවජපානයකොරියාවලාඕසයමොංගෝලියාවමියන්මාරයරුසියාවශ්‍රී ලංකාවතායිවානයතායිලන්තයටිබෙට්වියට්නාමයවටසන ආගම් ද්වාරයvteපූජ්‍ය මහාචාර්යය වල්පොළ ශ්‍රී රාහුල මහා තෙරුන් (1907-1997) යනු බෞද්ධ භික්ෂුවක්, පඬිවරයෙකු සහ ලේඛකයෙකු වූහ. උන්වහන්සේ 20වන සියවසෙහි  ශ්‍රී ලාංකීක ප්‍රාඥයන් අතුරින් ප්‍රමුඛයෙක් ලෙස සැලකේ. 1964දී උන්වහන්සේ, නෝර්ත්වෙස්ටර්න් විශ්ව විද්‍යාලයෙහි, ඉතිහාසය හා ආගම් පිළිබඳ මහාචාර්යය පදවියට පත් වීමෙන්, බටහිර ලෝකයෙහි මහාචාර්යය ධුරන්දර තනතුරක් හෙබවීමට වරම් ලැබූ පළමු  භික්ෂුව වූ සේක. උන්වහන්සේ වරෙක එකල විද්‍යෝදය විශ්ව විද්‍යාලයෙහි (දැනට ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස වැහැරේ) උප-කුලපති පදවිය හෙබවූහ. උන්වහන්සේ බුද්ධාගම පිළිබඳව ඉංග්‍රීසියෙන්, ප්‍රංශ බසින්, හා සිංහලයෙන් පුළුල් ලෙස ගත්කතුවරණයෙහි යෙදී ඇත . පූජ්‍ය තෙරුන්වහන්සේ විසින් රචිත වට් ද බුද්ධා ටෝට් (සිංහල පරිවර්තනය “බුදුන් වදාල ධර්මය” ) ග්‍රන්ථය, බොහෝ දෙනෙකු දකින්නේ  ථෙරවාද බුද්ධාගම [1] පිළිබඳ ලියැවී ඇති ඉස්තරම් පොත් කිහිපය අතුරින් එකක් ලෙසය.චරිතාපදානයසං
ක්‍ෂිප්ත විස්තරයදකුණු ශ්‍රී ලංකාවෙහි කුඩා ගම්මානයක් වන වල්පොල හිදී 1907දී උන්වහන්සේ මෙලොව එළිය දුටහ. උන්වහන්සේ දහතුන්වන වියෙහිදී පැවිදි දිවියට පත් වූහ. උන්වහන්සේ  තම අධ්‍යාපනය සිංහල, පාලි, [සංස්කෘත]], බුද්ධ ධර්මය, ඉතිහාසය හා දර්ශනවාදය යන ක්‍ෂේත්‍රයන් ගෙන් ලැබූහ. උන්වහන්සේ  විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනහි හා ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයෙහි අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර, එහිදී,  ඊ. එෆ්. සී. ලුඩොක්, ජී. පී. මලලසේකර, ඊ. ඩබ්. අදිකාරම් සහ අනෙකුත් පතල උගතුන් ඇසුර ලදහ. සෝබෝන්හි උන්වහන්සේගේ කාල පරිච්ඡේදයෙන් පසුව, උන්වහන්සේ  විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලයෙහි උප-කුලපති ධූරයට පත් වූහ. උන්වහන්සේ කතා බහට ලක්වුනේ උන්වහන්සේගේ  බහුශ්‍රැතභාවය නිසා පමණක් නොව, උන්වහන්සේ  තුල පැවැති ප්‍රබල සමාජවාදී අදහස් නිසාත් ජනතාවගේ දේශපාලන විඥානය නියෙමීමෙහි වැදගත් කාර්යභාරයක් භික්ෂූන් මත පැවරෙන බවට උන්වහන්සේ  තුල පැවැති මහත් දිට්ඨිය නිසාත්ය. භික්ෂුවගේ උරුමය නම් උන්වහන්සේ ගේ ග්‍රන්ථය, සොලොමන් ඩයස් බණ්ඩාරනායක ගේ 1956 මැතිවරණ ජයග්‍රහණයට උර දුන් බෞද්ධ දේශමානි ව්‍යාපාරයෙහි ප්‍රබල ස්වරයක් බවට පත් විය.  පැවති රජය සමග පැවැති දේශපාලන විරෝධතා නිසා, උන
්වහන්සේ  1969 දී විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඉවත් වූහ. බටහිරට ප්‍රත්‍යාගමනය වූ උන්වහන්සේ, යුරෝපයේ බොහෝ ශාස්ත්‍රීය ආයතන වල කටයුතු කලහ. උන්වහන්සේ ගේ දිවියෙහි අවසන් කාල පරිච්ඡේදයෙහිදී, ශ්‍රී ලංකාවට නැවත වැඩම කල, පූජ්‍ය මහාචාර්යය  රාහුල තෙරණුවෝ, අපවත් වන තුරුම, කෝට්ටේ නව පාර්ලිමේන්තුව අසල විහාරයෙහි වැඩ විසූහ.ශාස්ත්‍රීය වෘත්තියආචාර්යය  රාහුල හිමි  ලංකා විශ්වවිද්‍යාල‍යට (වර්තමානයේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයලෙස හැඳින්වේ) ඇතුලත් වී අධ්‍යාපනය ලැබීය. උන්වහන්සේ බී. ඒ. ගෞරව උපාධිය (ලන්ඩන්) ලැබ, ඉන්පසු ශ්‍රී ලංකාවේ (ලංකාවේ) බුද්ධාගමෙහි ඉතිහාසය මැයෙන් ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධය ඉදිරිපත් කොට ආචාර්යය උපාධිය ලැබීය. අනතුරුව උන්වහන්සේ  ඉන්දියානු දර්ශනවාදය පිළිබඳ අධ්‍යයනය සඳහා කල්කටා විශ්වවිද්‍යාලය වෙතද අනතුරුව මහායාන ධර්මය අධ්‍යයනය සඳහා සෝබෝන් විශ්වවිද්‍යාලය වෙතද වැඩම කලහ. උන්වහන්සේ  සෝබෝන් හි අධ්‍යයන කටයුතු කල මේ සමයෙහිදී  1950 ගණන් වල අගභාගයෙහිදී, ආචාර්යය රාහුල හිමි හට කිතු ගොස ගෙන දුන්, බුදුදහම පිළිබඳ මූලික පාඨ ග්‍රන්ථයක් ලෙස සැලකෙන වට් ද බුද්ධා ටෝට් ග්‍රන්ථය උන්වහන්සේ අතින් ලියැවිනි.පූජ්‍ය  ආචාර්ය රාහ
ුල හිමි බටහිර විශ්වවිද්‍යාලයක මහාචාර්යවරයෙකු බවට පත් වීම් ලැබූ පළමුවැන්නා වූහ. උන්වහන්සේ ඉතිහාසය හා ආගම් සාහිත්‍යය පිළිබඳ මහාචාර්යය වරයා බවට පත්වීම් ලද සමයේ එක්සත් ජනපදයේ ථෙරවාද විහාර තිබුනේ නැත. උන්වහන්සේ පසුව එම විශ්වවිද්‍යාලයෙහිම ගෞරව සහිතව විශ්‍රාම ලත් මහාචාර්යය වරයෙකු විය. ආචාර්ය රාහුල හිමි වෙනත් බොහෝ ඇමරිකානු විශ්වවිද්‍යාලයන්හි තනතුරු දැරූහ. උන්වහන්සේ  ස්වාර්ත්මෝර් කොලීජිය යේ බාහිර කථිකාචාර්යය වරයෙකු හා UCLA හි  ප්‍රතිනිධි කථිකාචාර්යයවරයෙකු වූහ. ආචාර්ය රාහුල හිමි,  1964 දී විද්‍යෝදය විශ්ව විද්‍යාලයේ (දැනට ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයය) උප-කුලපති ධූරයට පත් වූහ.  උන්වහන්සේ පසු කලෙක එක්සත් ජනපදයේ පළමු  ථේරවාද විහාරය වන  වොෂින්ටන් විහාරය පිහිටුවීමට අනුබල දීමෙහි පෙරදැරි වූහ.අභිධානආචාර්ය රාහුල හිමි උන්වහන්සේගේ ජීවිත කාලය තුලදී බොහෝ අභිධානයන්ගෙන් බඅහුමන් ලබා ඇත. උත්තරීතර ගෞරව බුහුමානය වන ත්‍රිපිටකවාගීෂ්වරාචාර්යය (බෞද්ධ ධර්ම ග්‍රන්ථයන් පිළිබඳ උත්තරීතර විශාරද), ශ්‍රී ලංකාවේ තවද පඬිවරුන් දෙදෙනෙකු හෝ තිදෙනෙකු විසින් පමණක් හොබවන, ශ්‍රී යන ගරු නාමයද සහිතව, 1965 දී උන්වහන්සේට ප
ුද කරන ලද්දේ  ශ්‍රී ලංකාවේ සංඝයා වහන්සේ ගේ පාර්ශවයක් වන ශ්‍රී කල්යාණි සාමග්‍රී සංඝ-සභාව විසිනි. බුරුමය වෙතින් උන්වහන්සේට "අග්ග මහා පණ්ඩිත" ගරු නාමය පිළිගන්වන ලදි.ප්‍රකාශනආචාර්ය රාහුල හිමි, ථේරවාද බුද්ධාගම පිළිබඳ පතර ලෙස ග්‍රන්ථකරණයෙහි යෙදී ඇත. උන්වහන්සේගේ ලෝ-පතල ග්‍රන්ථය වට් ද බුද්ධා ටෝට් යන්නට අමතරව, උන්වහන්සේ බුද්ධාගම පිළිබඳ ලියකියවිලි අතිවිශාල සංඛ්‍යාවක් ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත. උන්වහන්සේ විසින් රචිත විශිෂ්ඨ ග්‍රන්ථ අතර, හිස්ට්‍රි ඔෆ් බුඩිසම් ඉන් සිලෝන්, හෙරිටේජ් ඔෆ් ද බික්කු, සෙන් ඇන්ඩ් ද ටේමිං ඔෆ් ද බුල් සහ ලෙ කෙමේපෙන්දියම් ඩි ලා සුපර් ඩොක්ට්‍රින් (ප්‍රංශ) වේ. පුස්තක නාමාවලියවට් ද බුද්ධා ටෝට් (1959, ISBN 0-8021-3031-3)හිස්ට්‍රි ඔෆ් බුඩිසම් ඉන් සිලෝන්: දි අනුරාධපුර පීරියඩ්, තර්ඩ් සෙන්චරි බීසි–ටෙන්ත් සෙන්චරි ඒඩී (1966)හියුම ඉන් පාලි ලිට්රෙච ඇන්ඩ් අද එසේස් (1997, ISBN 955-650-000-6)ද හෙරිටේජ් ඔෆ් ද බික්කු: අ ෂෝට් හිස්ට්‍රි ඔෆ් ද බික්කු ඉන් එඩියුකේෂනල්, කල්චරල්, ෂෝෂල්, ඇන්ඩ් පොලිටිකල් ලයිෆ් (1974, ISBN 0-394-49260-9)හෙරිටේජ් ඔෆ් බික්කු (1974, ISBN 0-394-17823
-8)සෙන් ඇන්ඩ් ද ටේමිං ඔෆ් ද බුල්: ටුවර්ඩ්ස් ද ඩෙෆිනිෂන් ඔෆ් බුඩිස්ට් තෝට්: එසේස් (1978, ISBN 0-900406-69-0)ද හෙරිටේජ් ඔෆ් ද බික්කු: ද බුඩිස්ට් ට්‍රැඩිෂන් ඔෆ් සර්විස් (2003, ISBN 0-8021-4023-8)ආශ්‍රිත↑  වල්පොල රාහුල ආවර්ජනය, පූජ්‍ය. ඩබ්. පියනන්ද විසින්, http://www.angelfire.com/realm/bodhisattva/rahula.html, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2002-10-02 බාහිර බැඳිආචාර්ය වල්පොල රාහුල හිමි ස්මරණයවල්පොල රාහුල, (1996). වට් ද බුද්ධා ටෝට්, ISBN 955-9219-19-7වට් බුද්ධා ටෝට් සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-05-26 at the Wayback Machineපූජ්‍ය වල්පොල රාහුල හිමි සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-05-26 at the Wayback Machine: උදය මල්ලවාරච්චි විසින් රචිත කෙටි චරිතාපදාන ලුහුඬු සටහනක්. බුඩිස්ට් ස්ටඩීස් ඉන් ඔනර් ඔෆ් වල්පොල රාහුල ග්‍රන්ථය අනුසාරයෙන්, 1980, ISBN 0860920305ග්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසයේ පින්තූර vteබුද්ධාගම පිළිබඳ • ද්වාරයලිපි: ගැට පද විවරණය • ඉතිහාසය – කාලානුරූප සිදුවීම් • ගුරුකුල • ග්‍රන්ථයන් • රටවල් – ප්‍රදේශයන් • සංස්කෘතික මූලිකාංග • ලැයිස්තු: විහාර – ජනයා – සූචිය – සමාලෝචනයසැකිල්ල:නූතනධර්මගත්කතුවරු
ඇන්ඩ්‍රේයස් වෙසේලියස්ගේ  ඩේ හුමානී කෝර්පොරිස් ෆබ්රිකා, 1543 හී එන එක් විශාල,  විස්තරාත්මක සන්නිදර්ශනයක්ව්‍යුහ විද්‍යාව යනු,   සතුන්ගේ දේහ සැලසුම පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි.ආශ්‍රිතකාය විවච්ඡේද විද්‍යාවමෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteත්‍රිපිටකය/බුදු දහම වෙනස් කළ නොහැක. පහසුවෙන් වෙනස් කළ හැකි විකිපීඩියාව හරහා ත්‍රිපිටක ධර්මයට හානි විය/කළ හැක.මුල් ත්‍රිපිටකය ලබා දෙන මූලාශ්‍ර හා වෙනත් විශ්වාසවන්ත අඩවිවලට බාහිර යොමු, ත්‍රිපිටක දහම් පිළිබඳ අදහස් හා සාකච්ඡා පමණක් විකිපීඩියාවට එක් කරමු.බුද්ධ ධර්මය හැදෑරීමට විකිපීඩියාව භාවිත නොකරමු.ත්‍රිපිටක ධර්ම කරුණු නිර්මලව ම මතු පරපුරට උරුම කරමු!සීල යනු සුචරිතවත් බව, යහපත් ක්‍රියාව, සදාචාරය හා විනය වැනි අර්ථයකින් යුත් පාලි වචනයකි.සරලවම සිත,කය දෙකෙහි සංවරයයි. සීල, සමාධි, ප්‍රඥා යන ත්‍රිවිද්‍යාවේ කොටසක් වන අතර දස පාරමිතාවේ දෙවන පාරමිතාවයි. එය ක්‍රියාවෙන්, වචනයෙන් හා සිතුවිල්ලෙන් පාරිශුද්ධත්වයට පත්වීමයි. සීලයේ අංග 4 නම් බ්‍රහ්මචර්යාව, සන්සුන්භාවය, නිහඬබව හා නිවීමයි. එනම් තණ්හාව වැනි
සිතුවිලි නැවත සිතට ඇතුල් වීම වලක්වයි.පංච ශීලයපංච ශීලය යනු නොකළ යුතු ලෙස පනවන අණ කිරීමක් නොව ‍යමෙකුට සතුටින් හා භයෙන් තොරව යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීම හා හොඳින් භාවනා කිරීමට උපකාරි වන අභ්‍යාසයකි.1	සතුන් මැරීමෙන් වැළකීම2	නොදුන්  දේ ගැනීමෙන් (හොරකම) වැළකීම3	කාමයේ වරදවා හැසිරීමෙන් වැළකීම4	මුසා බස් පැවසිමෙන් වැළකීම5	මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් වැළකීමඅෂ්ඨ ශීලය (අටසිල්)පංච ශීලයට වඩා උසස් ශීලයක් වන අෂ්ඨ ශීලයෙන් බ්‍රහ්මචාරිත්වය හා සියළු ‍විනෝදාත්මක ක්‍රියාවලින් වැළකීම අඩංගු වේ.අෂ්ඨ ශීලයේ අඩංගු වන අමතර සිල් පද 3 නම්,6	විකාල භෝජනයෙන් වැළකීම (හිරු උදාවේ සිට මධ්‍යහ්නය වන තෙක් පමණක් ආහාර ගැනීම)7	නැටුම්, ගීත, වාදනය, නාට්‍ය බැලීම, සුවඳ විලවුන්, ආලේපන වලින් වැළකීම8	උස් හා සැප පහසු ආසන භාවිතයෙන් වැළකීමදස සීලයසාමනේර භික්ෂුන් වහන්සේලා දස සිල් ආරක්ෂා කරතිඋපාසක උපාසිකාවන් ද පොහොය දින වලදී දස සිල් සමාදන් වෙති.සිල් පද :-1.පාණාතිපාතා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි.2.අදින්නාදානා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි.3.අබ්‍ර‍හ්මචරියා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි.4.මුසාවාදා වේරමණී සික
්ඛාපදං සමාදියාමි.5.සුරාමේරය මජ්ජපමාදට්ඨානා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි.6.විකාල භෝජනා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි.7.නච්ච ගීත වාදිත විසූකදස්සනා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි.8.මාලා ගන්ධවිලේපන ධාරණ මණ්ඩන විභූසනට්ඨානා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි.9.උච්චාසයන මහාසයනා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි.10.ජාතරූප රජත පටිග්ගහණා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි.ප්‍රාතිමෝක්ෂයමෙය භික්ෂු විනය නීති වේ. ථේරවාද බුදුදහමේ විනය නීති 227 අඩංගු වේ. මෙම නීති විනය පිටකයේ සඳහන් වේ. ගිහි ජීවිතයෙන් නික්ම පැවිද්ද අපේක්ෂා කරන යමෙක් වේ ද, ඔහු ගිහි ජීවිතයෙන් නික්ම යාමට ප්‍රථම මෙම විනය නීති ගැන අධ්‍යනය කිරීම පැවිදි ජීවිතයට ඇතුලු වීමට හා පැවිද්දෙහි හැසිරීමට පහසුවක් වනු ඇත.මහායාන ශීලයමහායාන විනය හා ශීලය අඩංගු වන්නේ බ්‍රහ්මජාල සුත්‍රයේය. (ථේරවාදි බුදුදහමේ සඳහන් වන බ්‍රහ්මජාල සුත්‍රය නොවේ) එහි මස් මාංශයෙන් වැලකි නිර්මාංශ ජිවිතයක් ගත කිරීම උසස් කොට සැලකේ. මෙම විනය නීති ථේරවාද ප්‍රතිමොක්ෂයේ අඩංගු නොවන අතර බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් අවු. 500 කට පමණ පසු මෙම නීති ඇති වු බව විශ්වාස කෙරේ.දිනක් දේවපුත‍්‍රයෙක් දෙව්රම්හි ව
ෙසෙන බුදුරජාණන් වහන්සේ කරා එළඹ මෙසේ විචාළේ ය.අන්තො ජටා බහි ජටාජටාය ජටිතා පජාතං තං ගොතම පුච්ඡාමිකො ඉමං විජටයෙ ජටංඇතුළතද අවුල්ය. පිටතද අවුල්ය. සත්ත්ව වර්ගයා අවුලෙන් අවුලට පත්ව සිටිති. මම ගෞතමයන් වහන්සේගෙන් විමසා සිටින්නේ මේ අවුල් කවුරු නිරවුල් කෙරෙත් ද යන්නය. දේව පුත‍්‍රයා කරණ මේ ප‍්‍රකාශය වැදගත් ඉදිරිපත් කිරීමකි. සත්ත්ව වර්ගයා පිළිබඳව කළ ගවේෂණයක උසස් ප‍්‍රතිඵලයකි. ආධ්‍යාත්මික හා බාහිර ආයතන පිළිබඳව ඇතිවන තෘෂ්ණාව නිසා සත්ත්වයා අවුලෙන් අවුලට පත්ව ඇති අයුරු ලෝකය දෙස බැලීමේදී මැනවින් පසක් වෙයි. එදත් අදත් තුන් ලෝ වැසි සත්ත්වයා ජීව ලෝකය අපායක් කරගෙන ඇත්තේ. මිනිසා මනුෂ්‍යත්වය කෙලෙසාගෙන ඇත්තේ මෙම ගැටලු නිසා ය. දෙවියන් විමසූ මෙම ප‍්‍රශ්නය නිරාකරණය සදහා දේශිත දහම් මඟ විමසා බලමු.සීලෙ පතිටඨාය නරො සපඤෙඤාචිත්තං පඤ්ඤංච භාවයංඅතාපි නිපකො භිකඛූසො ඉමං විජටයෙ ජටංති‍්‍රහෙතුක ප‍්‍රතිසන්ධි ප‍්‍රඥයෙන් ප‍්‍රභූවත්වූ යම් සත්ත්වයෙක් සීලයෙහි පිහිටා සමාධියද, විදර්ශනාවද වඩන්නේ, කෙලෙස් තවන වීර්ය ඇත්තේ මේ තෘෂ්ණා නැමැති අවුල නිරවුල් කරන්නේ ය. සීලයෙහි පිහිටා කටයුතු කිරීම සත්ත්වයාගේ ගැටලු නිරාකරණයට මඟ බව මෙයින
් උගත හැකි ය.සීලය බුදු දහමේ ප‍්‍රතිෂ්ටාවයි. අත්තිවාරමයි. සමාධිය හා ප‍්‍රඥා වර්ධනය සදහා සීලයෙහි පිහිටිය යුතු බව සම්බුද්ධ දේශනාවයි. සීලන අර්ථයෙන් සීලයයි කියනු ලැබේ. සමාධානය හෝ උපධාරණය සීලන නම් වෙයි. කුසල කාය කර්මාදීන්ට විසිර යන්නට ඉඩ නොදීම සමාධානය නමින්ද කුසල ධර්මයන් ප‍්‍රතිෂ්ඨා වශයෙන් දැරීම උපධාරණය නමින්ද ධර්මයේ ඉගැන්වෙයි. ප‍්‍රාණඝාතාදියෙන් වැළකෙන්නහුගේ හෝ වත් පිළිවෙත් පූරණ තැනැත්තාගේ හෝ චේතනා, චෛතසික, සංවර, අව්‍යතික‍්‍රම යන මේ ලක්ෂණ සීල නමින් හැඳින්වේ.සීලන ලක්ෂණයෙන් එක් වැදෑරුම් වූ සීලයෙහි විවිධ ප‍්‍රභේද දක්නට ලැබේ. ධර්මයේ සීලයෙහි තරම් ප‍්‍රභේද දක්නට ලැබෙන වෙනත් ධර්ම කොට්ඨාසයක් නැති තරම්ය. චාරිත්ත - වාරිත්ත, ආභිසමාචාරික සීල - ආදි බ‍්‍රහමචරියක ආදි දෙවැදෑරුම් වශයෙන්ද, හීන සීල, මධ්‍යම සීල ප‍්‍රණීත සීල, - අත්තාධිපතෙය්‍ය සීල, ලොකාධිපතෙය්‍ය, ධම්මාධිපතෙය්‍ය ආදි වශයෙන් තෙවැදෑරුම් ලෙසද, පාති මෝක්ෂ සංවර සීල, ඉන්ද්‍රිය සංවරසීල, ආජීව පාරිසුද්ධිසීල, පච්චය සන්නිසසිත සීල, ලෙස සිවු වැදෑරුම්වද වශයෙන් විවිධ බෙදීම් රාශියක් දක්නට ලැබේ.සම්බුද්ධ සාසනයේ සීලය තරම් ඇගැයීමට ලක්වූ තවත් ධර්ම කොට්ඨාසයක් නැති
තරම්ය. එසේ වූයේ සීලය බුදු දහමේ පදනම වූ නිසාය. ආර්ය මාර්ගයේ මාර්ග අංග තුනක්ම එනම් සම්මාවාචා - සම්මා කම්මන්ත - සම්මාආජීව සීලයෙන් සම්පූර්ණවේ. කිරළියක් තම බිජු රක්නාමෙන්, සෙමෙර මුවකු තම වළිගය රක්නා මෙන්, එක පුතකු පමණක් සිටින පියෙකු ඒ පුතු රක්නා මෙන්, එක් ඇසක් පමණක් පෙනීම ඇත්තකු ඒ ඇස රක්නා සේ සීලය පිරිසුදුව, ඇල්මෙන්, අවධානය යොමුකොට ආරක්ෂා කරගත යුතුය. ඉන්ද්‍රිය සංවරයෙන් තොරව අධිගමයක් ලැබිය නොහැකිය. කාය වාග් සංවරයට, පංච ඉන්ද්‍රිය සංවරයට සීලය පිරිසුදුව රැකිය යුතුය. නිවන් මඟ සඳහා විශේෂයෙන් ආභිසමාචාරික සීලය ආදි බ‍්‍රහ්මචරියක සීලය රැකිය යුතුමය. චුල්ලවග්ග මහාවග්ගයන්හි දේශිත බුද්දානුබුද්ධක ශික්ෂාපද රැකීම ආභිසමාචාරික සීලයයි. මාර්ග බ‍්‍රහමචරියාවට ආදියෙහි වූ සීලය ආදි බ‍්‍රහමචරියක සීලයයි. එනම් ආජීව අට්ඨමක සීලයයි. කායද්වාරයෙන් සිදුවන ප‍්‍රාණඝාත, අදත්තාදාන, කාම මිථ්‍යාචාර යන ති‍්‍රවිධ අකුසලයෙන්ද, වාග් ද්වාරයෙන් සිදුවන මුසාවාද, පිසුනාවාචා, පරුසාවාචා, සම්ප‍්‍රප්පලාපා යන චතූර්විධ අකුසලයෙන්ද, මිථ්‍යාආජීවයෙන් වැළැකීමද සඳහා පූර්ණ සීලය ආදි බ‍්‍රහමචරියක සීලය වන අතර සඝාදිසෙස - පාරාජිකා යන මහා ශික්ෂා පද කඩ න
ොකොට රැකීම මෙහිදී වැදගත් වෙයි. ආභිසමාචාරික සීලය නොපුරා ආදි බ‍්‍රහ්මචරියක සීලය පිරීමක් සිදු නොවන නිසා ආභිසමාචාරික සීලය පුරන්නාම ආදි බ‍්‍රහමචරියක සීලය පුරණ බව සිත තබාගත යුතුය.බුද්ධ දේශනාව අනුව සීල සම්පත්තියෙහි ආනිසංස රාශියක් දක්නට ලැබේ. සිල්වතාගේ අප‍්‍රමාදයෙන් මහත්වූ භොගස්කන්ධය ලැබ ගන්නේ ය. කල්‍යාණ කීර්තිඝෝෂයක් ලොව පැන නඟින්නේ ය. ක්ෂති‍්‍රය - බ‍්‍රාහ්මණ - ගෘහපති - ශ‍්‍රමණ යන සැම අතරෙහි විශාරදව මූලිකයෙක් බවට පත්වෙයි. අසම්මුඪව කලුරිය කරයි. මරණින් මතු සුගතියෙහි උපදී. සබ‍්‍රම්සරුන්ට පි‍්‍රය මනාප සම්භාවනීයත්වයට පත්වෙයි.බෞද්ධයාගේ නිත්‍ය සීලය පඤච සීලයයි. ලෞකික සමාජ ජීවිතය හා සමාජයට යහපත උදාකර ගැනීමට එය ඉවහල් වේ. මිනිසාගේ ජීවත්වීමේ අයිතිය මෙන්ම සත්ත්ව සමූහයාගේම සුරක්ෂිතතාව ඉන් සැලැසේ. සීලයෙහි උතුම්ම ප‍්‍රතිලාභය වන්නේ සසර දුක නැති කර ගැනීමයි. නිවන් මඟ පසක් කර ගැනීමට සීලයෙහි පිහිටිය යුතුමය. දුසිල්වත්ව වසර සියයක් ජීවත්වනවාට වඩා සිල්වත්ව ගෙවන එක දිනය ශ්‍රේෂ්ඨ බව බුදු වදනයි.ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකකය යනු වර්තමාන ලෝකයේ බොහෝ සංකීර්ණ ඉලෙක්ට්‍රොනික් උපකරණ වල භවිතා කරන විදුලියෙන් ක්‍රියා කරන ඉතා කුඩා
ප්‍රමාණයට සකස් කරන ලද(Micro) සංඛ්‍යාංක(Digital) විදුලි පරිපථයකි.(Micro Chip) මෙම පරිපථවලට දී ඇති උපදෙස් පෙලක අනුව ක්‍රියා කළ හැකි බැවින් විවිධ කටයුතු සඳහා විශාල වශයෙන් භාවිතා කරයි.උපදෙස් පෙළ විවිධ අයුරින් වෙනස් කිරීමෙන් විවිධ කටයුතු ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකකය ලවා කරවාගත හැක. එක් එක් ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකක සඳහා එකිනෙකට වෙනස් උපදෙස් පෙලක් භාවිතා කිරීම ඒවා භාවිතා කරන්න් හට අපහසුතා ඇති කරයි. එයට හේතුව ඒ එක් එක් ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකක සඳහා වන උපදෙස් වෙන වෙනම ඉගෙන ගතයුතු වීමයි. එම අපහසුතාව වැලැක්වීමට සියළුම ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකක සඳහා පොදු උපදෙස් ක්‍රමයක් සකසා ඇත. එම උපදෙස් ක්‍රමය භාවිතා කොට ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකක ක්‍රමලේඛනය කිරීම (Program) කළහැක.වර්තමාන පරම්පරාවේ පළමු ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකක වන්නේ Intell 8088 අංකය දරණ පරිපතයයි. මෙහි එන උපදෙස් පෙළ පදනම් කරගනිමින් ක්‍රමයෙන් දියනු කළ ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකක දැනට පවතින ඉන්ටල් කොඩ් කෝර් ප්‍රොසසරය (Intel quad core Processor) දක්වා දියුණු කර ඇතඑම ගමන් මග තුළ පහත දැක්වෙන සාමාජිකයන් ඒ ඒ කාල වලදී සිට ඇත.Intel 8088Intel 80286Intel 80386Intel 80486Intel 80486 D
XIntel 80486 DX2Intel 80586 (Intel Pentium)Intel Pentium IIIntel Pentium IIIIntel Pentium IVIntel Pentium IV HyperthreadingIntel Pentium IV Dual CoreIntel Pentium IV Core2 DuoIntel Pentium Quad Coreක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකක ක්‍රමයෙන් දියුනු කිරීමත් සමග එටය පරිහරණය කළ හැකි මතක ප්‍රමාණය, එය ක්‍රමලේඛනය කිරීමට භාවිතා කරන උපදෙස් ගනන, එයට එක් වරකට හැසිරවියහැකි දත්තයක පළළ (Bit Depth of Data) එය දත්ත හසුරුවන වේගය ආදිය විශාල වශයෙන් දියුනු විය. 8088 ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකකට තත්පරයකට උපදෙස් 8000ක් පමණ ක්‍රියාත්මක කළ හැක. Intel Quad Core ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකකය තත්පරයකට උපදෙස් 8,000,000,000 ක් පමණ ක්‍රියාත්මක කළ හැක. ඒ අනුව ක්ෂුද්‍ර සැකසුම් ඒකකය එදා සිට අද දක්වා දියුනු වී ඇති ප්‍රමාණය පිළිබඳ ඔබට අවබෝධයක් ලැබෙනු ඇත.මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස භෞතික විද්‍යාව සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)භෞතික විද්‍යාව යනු පදාර්ථවල විද්‍යාව හා ඒවායේ චලන සහ එසේම ඒවායේ අවකාශය හා කාලය පිළිබඳ හදාරන  විද්‍යාව ය. මෙහි බලය , ශක්තිය , ස්කන්ධය හා ආරෝපණය වැනි සංකල්ප සමග ගනුදෙනු කරනු ලැබේ. භෞතික විද්‍යාව යනු පරීක්ෂණාත්ම
ක විද්‍යාවකි.එලෙසම පරමාණුවේ සිට විශ්වය දක්වාම විහිදුණු පුළුල් වූ විශයකි. එය ස්වභාව ධර්මයාගේ සාධාරණ  විශ්ලේෂණයයි. එහි අරමුණ වන්නේ විශ්වය හැසිරෙන අයුරු තේරුම් ගැනීම යි.භෞතික විද්‍යාව පැරණි නූතන ම ශික්ෂාවන්ගෙන් එකකි. එය 17 වන ශත වර්ෂයේ නූතන විද්‍යාව ලෙස මතුවී පැමිණි අතර එහි උපක්ෂේත්‍රයක් වන  තාරකා විද්‍යාවේ හරහා එය සියල්ලන්ගෙන්ම පැරණි එක ම විය හැකි  වේ. ක්ෂේත්‍රයේ වෘත්තීමය වශයෙන් වැඩ කරනා අය භෞතිකඥයන් නම් වේ.විශ්වයේ සිදුවන්නාවූ සියලුම ක්‍රියාවලීන් වල තැනුම් ඒකකය භෞතික විද්‍යාවයි.භෞතික විද්‍යාවේ ප්‍රගමනයන් බොහෝ විට තාක්ෂණික අංශයට පරිවර්තනය වන අතර සමහර විට අනෙකුත්  විද්‍යාවන්ට බලපෑම් කරන අතර ඒ වගේම ගණිතය හා දර්ශන විද්‍යාවට ද එසේ වේ. උදාහරණයක් ලෙස විද්‍යුත් චුම්භකත්වය තේරුම් ගැනීමේ ප්‍රගමනයෙන් විදුලි බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන පුළුල්ව විහිදුණු උපාංග(රූපවාහිනි, පරිගණක , ගෘහ උවාරණ ආදී) භාවිතයට මග පෙන්වීම, තාප ගති විද්‍යාවේ ප්‍රගමනයන් මෝටර් රථ ප්‍රවාහනය සංවර්ධනයට සහ යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ වැඩි දියුණුව කලනයේ සංවර්ධනයට , ක්වොන්ටම් රසායන විද්‍යාවේ දියුණුවට සහ ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වී
ක්ෂය වැනි උපකරණ නිර්මාණයේ දී උපකාර විය. අද , භෞතික විද්‍යාව පුළුල් හා ඉහළින් සංවර්ධිත විෂයකි. ගවේෂණ ඝන පදාර්ථ භෞතික විද්‍යාව , අණුක , පරමාණුක සහ ප්‍රකාශ භෞතික විද්‍යාව , ඉහළ ශක්ති භෞතික විද්‍යාව හා තාරකා විද්‍යාව හා තාරකා භෞතික විද්‍යාව සේ ‍බොහෝ විට උප ක්ෂේත්‍ර හතරකට වෙන් කර ඇත. බොහෝ භෞතිකඥයන් සෛද්ධාන්තික හෝ පර්යේෂණාත්මක ගවේෂණ සඳහා විශේෂ වේ. මක් නිසාද යත් සෛධාන්ත මගින් තව න්‍යාය සංවර්ධනය ආශ්‍රිතව සහ පර්යේෂණ මගින් එම න්‍යාය වල වලංගු භාවය සෙවීම සහ නව සිද්ධාන්ත සංවර්ධනය හා බැදී ඇත. අවසන් ශතවර්ෂ 4 දී වූ වැදගත් සොයාගැනීම් නොසලකමින් විශාල වශයෙන් භෞතික විද්‍යාවේ නොවිසඳුනු ගැටළු හා බොහෝ ව්‍යවහාර ගවේෂණ ප්‍රදේශ පවතී.ස්වභාවික සංසිද්ධි ඇසුරින් නව නිපැයුම් බිහිකර එදිනෙදා ජීවිතය පහසු කර ගැනීමට භෞතික විද්‍යාව මූලික වේ.මෙම ලිපිය බෞද්ධ සිද්ධස්ථානය පිලිබඳ වේ.  වෙනත් භාවිතා සඳහා, සමනල කන්ද බලන්න.ශ්‍රී පාදස්ථානය යනු සමනල කන්ද මුඳුනේ පිහිටා ඇති සිරි පතුල සහ ඒ ආශ්‍රිතව ගොඩනැගී ඇති බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයයි. එහි බුදුරදුන්ගේ වම් සිරිපා සළකුණ පිහිටුවා ඇත.ශ්‍රීපාදස්ථානය, ශ්‍රී ලංකාව.සමනල කන්ද ( ශ්‍රී පාද
ය )ප්‍රධාන ලිපිය: සමනල කන්දශ්‍රීපාද කන්ද සබරගමු පළාතේ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ මධ්‍යම කදුකර ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. එය මීටර 2243ක් පමණ උසය. ශ්‍රීපාදස්ථානය බෞද්ධ  යන්ගේ  පූජනීය වන්දනා ස්ථානයකි.  ශ්‍රීපාද කන්ද අවට ප්‍රදේශය විශාල කඳු පන්ති වලින් වටවී ඇත. එහි අලි, කොටි, වලස්සු ආදී සත්වයෝ මෙන්ම ඒකදේශික සත්ව විශේෂ ද ජීවත් වෙති.ශ්‍රීපාද කන්ද වෙතට මාර්ග 6කින් පමණ ලඟා විය හැක. එම මාර්ග ලෙස රත්නපුර-පලාබද්දල, හැටන්-නල්ලතන්නි, කුරුවිට-එරත්න, මුර්යාවත්ත, මූකුවත්ත සහ මාලිම්බොඩ යන මාර්ග හැඳින්විය හැක. මෙම මාර්ග 6 අතරින්,  නල්ලතන්නි හා පලාබද්දල මාර්ග 2 ඉතා ප්‍රසිද්ධය.නාමකරණයශ්‍රීපාදස්ථානයේ ඇති ඓතිහාසික වටිනාකම නිසා විවිධ ජන වර්ග තමන්ට ආවේණික නම් වලින් ශ්‍රීපාදස්ථානය හදුන්වති. බෞද්ධ ජනයා "ශ්‍රීපාද" යන නාමය ඈත අතීතයේ පටන්ම එනම් බු.ව. 236 පෙර සිටම  මෙම පූජනීය කන්ද හඳුන්වති. එය පාලි භාෂාවෙන් නිර්මාණය වූ වචනයකි. බෞද්ධයන් විශ්වාස කරන පරිදි බුදුරජාණන් වහන්සේ තුන්වෙනි වරට ලක්දි වට වැඩම කල අවස්කථාවේ සමනල කඳු මුදුනේ උන් වහන්සේගේ වාම සිරි පතුල සලකුණු කොට ඇත. දමිළ වැසියන් ශ්‍රීපාදස්ථානය සලකන්නේ ඔවුන්ගේ දෙවි කෙනෙ
කු වන ශිව දෙවියන් පා සටහන සලකුණු කොට ඇති ස්ථානය ලෙසයි. නමුත් අනෙකුත් ජනයා විශ්වාස කරන්නේ ආදම් ලෝකයට පැමිණෙන විට ඔහුගේ පා සටහන කඳු මුදුනේ සලකුණු කොට ඇති බවය.ශ්‍රීපාදස්ථානය සමනළ කන්ද ලෙසද හඳුන්වයි. එසේ හදුන්වන්නේ සමනළයන් උන්ගේ වාර්ශික සන්ක්‍රමණයේ දී ශ්‍රීපාදස්ථානයේ වාසය කරන බව සලකන බැවිනි.සුමන සමන් දෙවියන් ශ්‍රීපාදස්ථානයේ වාසය කරන බව සලකා "සමන්ත කූට" යන නමින් ද ශ්‍රීපාදස්ථානය හදුන්වයි. මීට අමතරව "රත්නගිරි", "ස්වර්ගරෝහනම්" යන නම් වලින් ද ශ්‍රීපාදස්ථානය හදුන්වයි.නමුත් මෙහි සැබෑ අයිතිය සිංහල බෞද්ධයන් සතුය.එය ඔවුන්ගේ වසර 2500 අධික ඉතිහාසය පිරික්සා බැලීමේදී මනාව පැහැදිලි වේ.ශ්‍රීපාදය කරුණාකිරීමශ්‍රීපාද කඳු මුදුනේ සෙවනැල්ල බටහිර තැනිතලාවට වැටී ඇති අයුරුශ්‍රීපාද කඳු මුදුනට නැගීම දුෂ්කර කටයුත්තකි. ඒ සදහා පඩි දසස් ගණනක් නැඟිය යුතු අතර කඳු මුදුනට නැගීමට පැය කිහිපයක් ගත වේ.ශ්‍රීපාද වන්දනාව ආරම්භ වන්නේ සෑම වසරකම උදුවප් පොහෝ දිනයේදීය. වෙසක් පොහෝ දිනයෙන් එය අවසන් වේ. අනෙකුත් මාස වලදි ශ්‍රීපාද කන්ද නැඟීම දුෂ්කරය. එම මාස වලදී ශ්‍රීපාද කන්දට අධික වැසි ඇද හැලෙන අතර තද සුළන් හා ඝන මීදුම පවතී.ශ්‍රීප
ාද කන්ද නැඟීම හා බැඳුණු සාම්ප්‍රදායික ක්‍රියා පිළිවෙත් පවති. පළමු වරට ශ්‍රීපාද නඟින වන්දනාකරු "කෝඩුකාරයා" ලෙස හඳුන්වන අතර ඔහු "සීත ගඟුල" යනුවෙන් හඳුන්වන දොළ පහරෙන් නාගත යුතුය. "ඉඳිකටු පාන" යන නමින් හදුන්වන ස්ථානයේ දී ඉඳිකටු හා නූල් සවිකර යති. කන්ද නගින අතර තුර සැදැහැවතුන් විවිධ ජන කවි ගායන කරති. කඳු මුදුනට නැඟුණු පසු තමන් ශ්‍රීපාදස්ථානය වන්දනා කර ඇති වාර ගණන අනුව එහි ඇති ඝාණ්ඨාරය නාද කරති.රාත්‍රී කාලයේදී ශ්‍රීපාද කන්ද කරුණා කීරීම අපූර්ව අත්දැකීමකි. විදුලි බුබුලු වලින් ආලෝකමත් වූ මාර්ගය වන්දනාකරුට දිස්වන්නේ තරු කරා දිවෙන මාර්ගයක් ලෙසයි. ශ්‍රීපාද වන්දනාකරුගේ අභිප්‍රාය වන්නේ සූර්ය උදාවට ප්‍රථමයෙන් කඳු මුදුනට නැගීමය. "ඉර සේවය" නමින් ජන වහරේ මෙය හදුන්වන අතර කඳු මුදුනේ දී සූර්ය උදාව නැරඹීම කිසිදා අමතක නොවන අත්දැකීමකි. හිරු එළිය කඳු මුදුනට වැටී අවට තැනිතලා භූමියේ ත්‍රිකෝණාකාර සෙවණැල්ලක් පෙන්නුම් කරයි. හිරු ඉහළට නැඟීමත් සමගම සෙවනැල්ල වේගයෙන් පහතට ගමන් කරයි.එය ඉර සේවය ලෙස හඳුන්වයි.සබැඳි සාහිත්‍යයක්‍රි.ව. 1909දී ශ්‍රී පාදස්ථානය දිස්වූ අයුරුසමනොලගිර, ශ්‍රිපාදය හා එය වැඳ පුදාගත් රජවරු පිළිබඳ
සඳහන් සෙල්ලිපි ගණනාවකි. මහාවංශය, දීපවංශය, චූලවංශය, ආදි වංශ කතාවල හා රාජාවලිය, දඹදෙණි යුගයේ ලියවුණු සමන්ත කූට වර්ණාවේද කෝට්ටේ යුගයේ ලියැවුණු ග්‍රන්ථ ගණනාවකද දක්නට පුළුවන.ශ්‍රී පාදය පිලිබඳ මුලින්ම ලිඛිත සාක්ෂි හමුවන්නේ 4 වැනි සියවසේ රචිත පුරාතන ග්‍රන්ථයක් වන දීපවංශයේය. දීපවංශයේ, ශ්‍රී පාදය හඳුන්වා ඇත්තේ 'සමන්ත කූඨ' ලෙසිනි.තවද 5 වැනි සියවසේ රචිත මහාවංශයේ, බුදුන් වහන්සේ ශ්‍රී පාද කඳු මුදුනට වැඩි බව සඳහන් වේ.කෝට්ටේ යුගයේ ලියැවුණු සැලළිහිණි සන්දේශයේ සමනොළ කන්ද පිළිබඳ මෙසේ දැක්වේ.සුරරද සමන් සමගින් සුරඟන                  එවරපැහැ නද මදාරා පරසතු මල්                   පතරකරැපුද වඳින රැඳි මුනි සිරිපා                  තඹරසකිසඳ පෙනේ සමනොළ ගල      නැගෙනහිරඅපේ සාහිත්‍යයේ සුවි‍ශේෂ අංගයක් වන ඡනකවි පිළිබඳ සැළකීමේදී ද සම්බුදු සිරිපා වන්දනාවට අදාළ ඡනකවි රා ශියක් ඇති බව පෙනේ.අපේ පැරැන්නෝ පිරී ඉතිරී ගිය ශ්‍රද්ධා භක්තියෙන්ශ්‍රී පාද වන්දනාවේ යෙදුණහ.සම්බුදු සිරිපා රැඳුණු සමනොළ කන්ද, සමන් දෙවියන් , තෙරුවන් ගුණ,ගමන්මගේ විශේෂ ස්ථාන ආදිය ඇතුළත් වු ඡනකවි වලට නිදසුන් කිහිපයකි.බතට කන්න බැරි බතලේගල කන්දඅලට කන්න බ