LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ංස්කරණය]The Unicode Version 3.0 සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2010-06-27 at the Wayback Machine (ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන්)විරාම ලක්ෂණ සහ විශේෂ අක්ෂර - එකතුව.org[permanent dead link]Techona සිංහල බ්ලොග් සින්ඩියයොමු සටහන්↑ මහාබෝධිවංශ ග්‍රන්ථ පදය-ප්‍රස්තාවනාව - WIKIBOOKS↑ [1] සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2011-08-20 at the Wayback Machine, කුණ්ඩලිය භාවිත කළ බව මෙහිද සඳහන්.↑ සිංහල යුනිකෝඩ් වංශ කතාව - ලාංකීය සිතුවිලි, පුස්කොළ පොත් ඉරීයාම වැළැක්වීමට කුණ්ඩලිය භාවිත කළ බවට මතයක් මෙහි ඉදිරිපත් වෙයි.෴මෙම ලිපිය සත්‍යාපනය සඳහා තවත් අමතර මූලාශ්‍ර දැක්වීම කළ යුතුව ඇත. විශ්වසනීය මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත කරුණු අභියෝගයට ලක්වීමට හා ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලාශ්‍ර සෙවීම: "ලක්ෂ්මන් යාපා අබේවර්ධන" – news • පුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (2011 දෙසැම්බර්) (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)ගරුලක්ෂ්මන් යාපා අබේවර්ධනපාමආයෝජන ප්‍රවර්ධන කැබිනට්   ඇමතිතනතුරුධාරීතනතුර දරමින් 2010ජනමාධ්‍ය ඇමතිMember of the ශ්‍රී ලංකාවේ Parliamentfor මා
තර දිස්ත්‍රික්කයතනතුරුධාරීතනතුර දරමින් 1994පුද්ගලික තොරතුරුඋපතජුනි 7, 1955 (1955-06-07) (වයස 68)ජාතිය ශ්‍රී ලාංකිකදේශපාලන පක්ෂයඑක්සත් ජාතික පක්ෂය (ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී)වෙනත් දේශපාලන සබැඳියාඑක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයවාසස්ථාන(ය)ලක්මිණි සඳ, බෙරගම, මාකඳුර,මාතර, ශ්‍රී ලංකාව.උගත් ශාස්ත්‍රාලයමහින්ද විද්‍යාලයලක්ෂ්මන් යාපා අබේවර්ධන (උපත ජූනි 7, 1955) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි. ඔහු වර්තමානයෙහි ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගේ රජයේ ආයෝජන ප්‍රවර්ධන කැබිනට්   ඇමතිවරයාය. ආශ්‍රිතමෙම ඡේදය හිස් වෙයි. එයට කරුණු එක් කිරීමෙන්  ඔබට උපකාරී විය හැක.බාහිර සබැඳි"LAKSHMAN YAPA ABEYWARDENA". ඩිරෙක්ටරි ඔෆ් මෙම්බර්ස්. ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව.ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු පිළිබඳ මෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteFunction එකක් හෙවත් ශ්‍රිතයක් යනු අගයක් හෝ අගායයන් සමූහයක් සඳහා යම්කිසි නිශ්චිත ගණනය කිරීමක් වෙනුවෙන් වෙන් කර ඇති Keyword එකකි. දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකාංගවල වෙන්ම පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද නොයෙක් වර්ගීකරණයන් යටතේ ශ්‍රිත
බොහෝ ගණනක් දක්නට ලැබේ.බොහෝ මෘදුකාංගවල, විශේෂයෙන් පැතුරුම්පත්වල ශ්‍රිත පහත දැක්වෙන වර්ගීකරණයන් යටතේ වර්ග කර ඇත.ගණිතමය ශ්‍රිත (Mathematical Functions)ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත (Trigonometric Functions)බහුවලයික ශ්‍රිත (Hyperbolic Functions)සංඛ්‍යානමය ගණනය කිරීම් සඳහා වන ශ්‍රිත (Statistical Functions)මූල්‍යමය ගණනය කිරීම් සඳහා වන ශ්‍රිත (Financial Functions)පෙළ සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Text Functions)දින හා කාල සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Date & Time Functions)දත්ත ගොනු සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Database Functions)ඉංජිනේරු විද්‍යාව සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Engineering Functions)ගේබියන් ආරක්ෂා සැලසීමත් සමඟ වූ කාලතුවක්කුthumb|ඇමරිකානු විප්ලවයෙන් ආ මහද්වීපික කාලතුවක්කු කාර්ය මණ්ඩලයරාත්තල් 18ක තුවක්කුවක් ක්‍රියාත්මක කිරීම, Louis-Philiepe Crepin (1772-1851)නාවික කාලතුවක්කු, 19 වන සියවසේ මුල් භාගයප්‍රංශ නාවික කාල තුවක්කු, 19 සියවසේ අග භාගය‍ඓතිහාසිකව කාල තුවක්කු යන්න භාවිතා වන්නේ යුද්ධයේ දී විශාල ප්‍රක්ෂේපණ නිදහස් කිරීම සඳහා යොදා ගන්නා ඕනෑම ආකාරයේ එන්ජිමකි. මෙම වදන මූලිකවම එවැනි ආයුධ ක්‍රියාත්මක කරන සෙබළුන් දැක්වීමට
හා යම් ජාතියක ආයුධ හසුරවන භූමි ‍ඒකක හැඳින්වීමට යොදා ගනී. මෙම වදනට මුහුදු කාල තුවක්කු ඇතුලත් වන අතර සාම්ප්‍රදායිකව ඒවා වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශ මුහුදෙන් සිදුවන පහර දීම්වලින් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා හා නැව් ගමන් පාලනය සඳහා යොදා ගනී. 20 වන සියවසේ දී ගුවන් යානා හඳුන්වාදීමත් සමඟ කාලතුවක්කුවලට ද භූමියේ සවි කර ඇති ගුවන් යානා නාශක උපාංග ඇතුළත් විය. යුධමය ව්‍යවහාරයේ දී කාල තුවක්කු ඒකකයක් සාමාන්‍යයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ බැටරි (Battery) ලෙසය.Barrage කාලතුවක්කුYpres හි ජර්මානු බාධකය, දිස්වන ආකාරයට එය 1915 දී ඇති වු Ypres හි II වන ගැටුමට අයත්ය.Barrage කාලතුවක්කු යනු කාලතුවක්කු පෙලක් හෝ කාලතුවක්කු යෙදු බාධකයකි. එය නිර්මාණය කරන්නේ තුවක්කු විශාල ප්‍රමාණයක් නොනවත්වා වෙඩි තැබීමෙනි. මෙමගින් සතුරාගේ ගමන් කිරීම වළකාලන අතර අගල් වැනි ස්ථානවල රේඛීයව ස්ථාන ගත වන සතුරාට පහර දීමට හෝ සතුරා අඩ පණ කිරීමට එහිදී මිත්‍ර හමුදාවන්ට හැකි වේ. සියළුම තුවක්කු එකම හා කුඩා ප්‍රදේශයකට ඉලක්ක ගත වී ඇති නිසා එය ඒකාග්‍රතාව මත වෙනස් විය හැක.Barrage කාලතුවක්කු - වාසි සහ අවාසිප්‍රහාරක යුධභටයන් හට බාධක අසළම සිට ප්‍රහ
ාර එල්ල කිරීමේ වැදගත්කම මෑතක සිට සනාත වී ඇති අතර එම නිසා කාලතුවක්කු ප්‍රහාරවලින් ඇතිවන කම්පනයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමට කාලය ගත නොකිරීමට සිදුව ඇත. තවද, තම බංකර තුළින් එළියට ඒමටද ඒමගින් හැකි විය.ප්‍රංශය 10% ක් පමණ සෙබළු බාධක අසළම සිට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේදී තමන්ගේම කාලතුවක්කු ප්‍රහාරවලට හසු වී තුවාල ලැබිය හැකිය‍. ප්‍රහාරකයන් කාල තුවක්කු ප්‍රහාරයක් එල්ල කළ වහාම ඉතා ඉක්මණින් අනෙක් පස ආරක්ෂකයන්  නැවත ස්ථාන ගත වීමට පෙර ස්ථානගත විය යුතු අතර විශේෂයෙන් බංකර වැනි ස්ථානවලට යොමු විය යුතුය. පළමු ලෝක යුද්ධය අවසානයේදී පසක් වූ සුවිශේෂී සාධකය නම් බාධක මගින් සතුරාව අධෛර්යට පත් කළ හැකිය යන සාධකයයි. එම අධෛර්යමත් කිරීම ශාරීරිකව සතුරාට තුවාල සිදු කිරීමට වඩා වාසිදායකය. එවන් අවස්ථාවකදී කෙටි එහෙත් ක්ෂණික කාලතුවක්කු ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමෙන් පාබල සේනාවන් හට විශාල වාසි අත් කර ගත හැකිය. බඩගා ගමන් කළ යුතු බාධක ඉතා විෂ්මය ජනක ඒවා වේ. එහි සිට පාබල සේනා ඉවත් වීමට ප්‍රථම ප්‍රහාර එල්ල කිරීම වාසිදායක උපක්‍රමයකි. මෙය  වඩාත් අවශ්‍ය වන්නේ සතුරන් ස්ථානගත වී ඇති අයුරු මුළුමණින්ම පරීක්ෂා කළ නොහැකි අවස්ථාවලදී තනි තනිව සතුරු ඉලක්කයට ගැන
ීම සඳහාය. එහෙත් එය නාස්තිකාර ක්‍රියාවක් වන්නේ සමහර විටෙක බොහෝ වෙඩි තැබීම් මගින් සතුරා හට කිසිදු හානියක් සිදු නොවී බිමට පතිත වීම හේතුවෙනි.පළමු ලෝක යුධ සමයේ නිර්මාණය කළ බාධක පාබල සේනාවන්හි කාලතුවක්කු ප්‍රහාර සීමා කිරීමට වැඩි බලපෑම් එල්ලකළ අතර එම නිසා ඍජු සේනා හැසිරවීම්වල අවශ්‍යතාවයක් පැන නැගුණු නිසා දක්ෂ යුධෝපායන් අවම විය. ක්‍රමයෙන් ජය ගැනීමේ  උපක්‍රමය  වඩා  වාසි දායක වුවත් ජර්මානු සේනා මෙම උපක්‍රම‍යේ ලක්ෂණයක්වන බඩගා යන බාධක යුධ බිමෙහි ඇති කළේ නැත. එහෙත් “ මයිකල් මෙහෙයුමේ” ආරම්භක අවධියේදී ඉතා විශාල වශයෙන් එවැනි බාධක විශාල ලෙස භාවිත කොට ඇත. නමුත් බාධක වලදී පාබල සේනාවන්හි වෙඩි බලය පිළිබඳව විශ්වාසය තැබීම වැනි සාම්ප්‍රධායික යුධ උපක්‍රම මෙහිදී මග හැර තිබීම විශේෂත්වයකි. දෙවැනි ලෝක යුධ සමයේදී බටහිර කාන්තාරයන්හි තිබූ බාධකවල එක් වාසියක් වූයේ පාබල සේනාවන් පෙළ ගැස්වීම සඳහා   බාධක යොදාගත හැකි වීමත්, එමගින් ඔවුන් නිවැරදිව පෙළ ගැස්වීමට හැකි වීමත්ය. ‍1943 න් පසුව හඳුනාගත් ආකාරයට බාධක නිසා වෙඩි බලය නාස්තිවන අතර තවද, බාධක පාබල සේනාවන් දැඩි පෙළගැස්වීම් මගින් ඉදිරියට යාමට බල කරන බවද දැක්වේ. බාධක මගින්
ප්‍රහාරක සේවාවන්හි ජයග්‍රහණ වළකාලීමට ඇති හැකියාව ප්‍රබලය.විකසනයබරාජ් කාලතුවක්කු විකාශනය වූයේ පළමු ලෝක යුද්ධ සමයෙහිදීය. 1914-15 වන තුරු කාලතුවක්කු වෙඩි තැබීම සිදුකෙරු‍නේ අබාධ දෘෂ්ඨි පථයක් සහිත වූ විටෙක දෘශ්‍යමාන ඉලක්ක වෙතට වූ අතර, තනි ඉලක්කයක් සඳහා වෙඩි තැබීමට  සන්නද්ධ වන්නාවූ විටෙක පුරුද්දක් වශයෙන් භාවිතා කෙරුණු විශාලතම බල ගණය වූයේ තුවක්කු 25 ක් දක්වා සංඛ්‍යාවකින්  සමන්විත වූ  රෙජිමේන්තුව හෝ සේනාංකය වේ. අගල් යුධ කිරීම් කරලියට පැමිණි කල නිරීක්ෂකයන් භාවිතා කිරීමෙන් වක්‍ර අයුරින් වෙඩි තැබීමේ අවශ්‍යතාවය, වඩාත් විචිත්‍රවූ කාලතුවක්කු වෙඩි තැබීම් සැලසුම් සකස්කිරීමේ අවශ්‍යතාවය සහ කාලතුවක්කු ශාස්ත්‍රය වෙත වඩාත් විද්‍යාත්මක ලෙසින් පිවිසුමෙහි අවශ්‍යතාවයද ඉස්මතු විය. කාලතුවක්කු පිහිටු‍වීමෙහිදී (ස්ථානගත කිරීමෙහිදී) වඩාත් සංකීර්ණ ගණනය කිරීම් සිදුකිරීමට තුවක්කුකරුවන්ට සිදු විය. තනි තනි තුවක්කු ඉලක්ක ගත කෙරුනේ ඒවායේ වෙඩි පාතය අනෙක් තුවක්කුවල වෙඩි පාත හා සමගින් සමායෝජනය තුලින් කිසියම් රටාවක් මවන ආකාරයටය; බරාජ් කාලතුවක්කු සඳහා මෙම රටාව රේඛාවක් විය. 1915 දී නර්ව් ෂාප්ල් සටන සඳහා විධාන සිදුකි
රීමෙහිදී මුල් වරට ඉංග්‍රීසියෙන් “බරාජ්” යන පදය ව්‍යවහාර වූ බව විශ්වාස කෙරේ.[1]" ඔසවන බරජය" කලින් කලට දුර ප්‍රමාණ වෙනස් කරමින් ප්‍රහාර දියත් කිරිමට යොදා ගැනිනි. "ඇවිනි බරාජ" එනම් මෙතන ගෙන යා හැනකි බරාජ කාලතුවක්කු අවි කුවා වර්ධනයන්ගෙන් එසවිනි. එමනිසා ඒවා සෙමින් ඉදිරිවට ගමන් කලහ. නමුත් පාලබ හමුදාව සමග ගමන් කිරිම හැකිවිය.ආරම්භයේදි "ඇවිදින බරාජ" වල එසනිම් පෙර නිර්මාණ කර තිබිනි. මෙමගින් විවිධ සුෂ්කරනා වලට මුහුණ දීමට හමුදාව සිදුවිය. වන I ලෝක යුද්ධ‍ය අවසාන වරාජ සංකිර්ණ ලෙස එහා මෙහො යාමට හැකිවන පරිදි සකස් කෙරෙනි. නමුත් මෙය කාල සටහනක් මගින් පාලනය කරති.  දෙවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භයේදී තාක්ෂණය හා සන්නිවේදනය දියුණු වුනිසා බරන් එසවීමට උපදෙස් දීමට පාබල හමුදාවටම හෝ ඉදිරි නිරික්ෂකයන්ට හැකිවිය.බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් නිෂ්පාදිත "වේගවත් බරාජය" සම්මෙත බරාජය ලෙස පිගිත් අතර මෙය රේඛියෝ තරංග මගින් හසුරවිය හැක. ‍ෙම් සදහා ඉහල අවිසැලසුම් අවශ්‍ය නොවිනි.↑  Hogg, p 13ජිව භූගෝල විද්‍යාව ජිව භූගෝල විද්‍යාව යනු අවකාශය හා කාලය මත ජිව භේදය බෙදා හැරීමේ අධ්‍යාපනයයි එයින් අරමුණු කරන්නේ ජිව වස්තු ජිවත්වන්නේ කෙසේ ද කොප
මණ බහුලව  ද හාමන් ද යන්නයි. ජිවින් බෙදා හැරීමේ ආකාරයේ මේ මට්ටමේ දී සාමාන්‍යයෙන් විස්තර කරනු ලබන්නේ අභාවයට යැම, මහද්වීපික  පාවී යෑම, හිම කදු දියවී යැම වැනි ‍ඵෙතිහාසික හේතු එක් කිරිම මගින් (සහ මුහුදු  මට්ටම සම්බන්ධ වූ වෙනස් වීම්) සහ ගංගා අල්ලා ගැනීම් ප්‍රදේශ හා සම්බන්ධ වී මහ ඉඩම් අතහැර දැමීමෙන් තිබෙන ශක්තිය සැපයීමයි.ඉතිහාසයජිව භූගෝල විද්‍යාවේ විද්‍යාත්මක මතය මැඩෙන්නේ ඇල්ෆඩ් සෙල් චාලස් හා අනෙක් කලින් ක්‍රම‍යෙන් වෙනස්  විද්‍යාඥයින්ගේ වැඩි වලින්. 19 වැනි ශත වර්ෂයේ වොලිස්  ඉ‍ගෙන ගත්තේ ගස්වැල්  හා සතුන් බෙදීම පිළිබදව මැලේ ආචිපිලාගොහිදී ය. වොලස් හා අනෙක් කීපදෙනෙකු හැරැනුවිට 1967 දී රොබට් මෑක් ආතර් හා ඊ ඕ විල්සන් ලියන ලද දිවයින පිළිබද ජිව භූගෝලි විද්‍යා මතය යන ප්‍රකාශනයට  පෙරාතුව ජිව භූගෝල විද්‍යා කේෂ්ත්‍රය  දකින ලද්දේ මුලිකව ඵෙතිහාසික එකක් ලෙසත් එම නිසා මෙම ක්ෂේත්‍රය දකින ඒකාන්තව ව්‍යක්ත එකක් ලෙසය.මැක් ආතර් හා විල්සන් මේ දැක්ම වෙනස් කර ජිවින් බහුල ප්‍රදේශ එවැනි හේතුන් එක ජන්ම භූම් ප්‍රදේශයක් බව කලින් පෙන්නුම් කලේය. රටින් රට යෑමේ ප්‍රමාණය මා අභාවයට යැමේ ප්‍රමාණය ද පෙන්නුම් කලේය. මෙය දූපත් ජ
ිව  භූගෝල විද්‍යාව කෙරෙහි උනන්දුවක් ගෙන දි ඇත.  දූපත් භූගෝල විද්‍යාව ජන්ම භූමි කොටස් වල යෙදීමෙන් ජිව විද්‍යාව සංරක්ෂණය කිරිම හා භූමි දර්ශන ක්ෂේත්‍රයන් සංවර්ධනය ට පොළඹවන  ලදි.  ෆයිලෝ ජියෝග්‍රෆි නමින් අළුත් විශයක් ඇති කිරිමෙන් මොලියුලර් විධි සංවර්ධනය කිරිම මගින් උසස් ජිව භූගෝල  විද්‍යාව පුළුල් කර ඇත. දූපත් රෝග වැනි මුලික ජනගහන විසිරි යැම ගැන ඇති මතය පරීක්ෂණය කිරිමට විද්‍යාඥයින්ට ඉඩ දී ඇත. උදාහරණයක් වශයෙන් ගත්කල හවායියන් දූපත්වල ජිවිනගේ පටන් ගැන්ම ගැන විමර්ශනය කිරිමට උසස් භූගෝල විද්‍යාඥයින්ට හැකිව තිබු අතර ෆයිලෝ භූගෝල විද්‍යාවේ සම්බන්ධකම පිළිබද මත පරික්ෂා කිරිමට ඉඩ දි ඇත.ප්‍රකාශ තන්තුවක් හරහා එක් ස්ථානයක සිට තවත් ස්ථානයකට තොරතුරු සම්ප්‍රේෂනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රකාශ තන්තු සන්නිවේදනයලෙස හැඳින්වේ. මෙහිදී තොරතුරු මූර්ජනය කිරීම සඳහා භාවිතා කරනුයේ ප්‍රවාහක විද්‍යුත් චුම්භක තරංගයකි. එය අධෝරක්ත හෝ දෘශ්‍ය තරංගයක් විය හැකිය. විදුලි යොත් හරහා කරනු ලබන සංනිවේදනයට වඩා මෙහි ඇති විශේෂ වාසි නම්, නිරෝධනයට ලක් වීමේ හැකියාව ඉතා අවම වීම සහ ක්ෂය වීම අවම වීමයි. එමනිසා තඹ භාවිතා කල විදුලි යොතකට වඩා වැඩි
දුරකට හානියකින් තොරව තොරතුර සම්ප්‍රේශනය කල හැකිය. දිගු දුර දත්ත සන්නිවේදනය සඳහා ප්‍රකාශ තන්තු භාවිතය අතිශය ජනප්‍රිය එබැවිනි. මෙහි ඇති අවාසිය වන්නේ ස්ථාපනය කිරීම අපහසු වීම සහ මෙකී ප්‍රකාශ තන්තු කේබල සහ උපාංග මිල අදික වීමයි.ප්‍රකාශ තන්තු ‍රැහැන් රව්ටරයකට සම්බන්ධ වී ඇති ආකාරය. මෙහි තැඹිලි පැහැයෙන් ඇත්තේ බහු ආකාර තන්තු (Multi-Mode Fiber(MMF)) වේ.ඉතිහාසයප්‍රකාශ තන්තු පිලිබඳ මූලික අදහස 1942 දී පමණ ඇති වුවත් ප්‍රකාශ තන්තු සන්නිවේදනයේ මූලික අඩිතාලම දැමුවේ ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම් බෙල් සහ ඔහුගේ සඟයා වූ චාල්ස් සම්නර් විසින් බව පොදුවේ වන පිලිගැනීමයි. මෙහිදී ප්‍රකාශ තන්තු භාවිතා නොකෙරුන නමුත් ඔවුන් නිපද වූ ෆොටෝෆෝන් නම් උපකරණයේ පාරනායකය ලෙස ප්‍රකාශ ඇටවුමක් සකස් කිරීම ආලෝකය දත්ත සංනිවේදනය සඳහා භාවිතා කිරීමට යොදාගත හැකිය යන මූලික අදහස ලොවට දැනෙන්න ගත්තේ ඉන් පසුවය. ප්‍රකාශ තන්තු සාර්ථකව නිපදවන ලද්දේ 1970 දී කෝර්නිං ග්ලාස් වර්ක්ස් නම් ආයතනය විසිනි. එහිදී 20 dB/km ශක්ති හානියක් සහිතව තොරතුරු යැවීමට ඔව්නට හැකියාව ලැබිනි.1975 දී පලමු වානිජමය ප්‍රකාශ තන්තු සංනිවේදන ජාලයගොඩනගන ලද අතර 0.8µm තරං
ග ආයාමයකින් යුතු GaAs අර්ධ සන්නායක ලේසර් භාවිතා කෙරිනි. මෙය පුනරාවර්තක (Repeaters)රහිතව 45 Mbps වේගයකින් 10 km දුරකට යවනු ලැබීය.  1977දී General Telephone and Electronics ආයතනය ලොව පලමු ප්‍රකාශ තන්තු ඔස්සේ වන සජීවී දුරකතන සංවාදය 6Mbps වේගයක් සහිතව සම්ප්‍රේශනය කරන ලදි. දෙවන පරපුරේ ප්‍රකාශ තන්තු සංනිවේදනය 1980 දී හඳුන්වා දුන් අතර 1981 දී තනි ආකාර තන්තු තාක්ශණය භාවිතා කරන ලදි. 1987දී 1.7 Gbps වේගයකින් පුනරාවර්ථක රහිතව 50 km  දුරකට සඥා යැවිය හැකි විය.තෙවන පරපුරේදී ශක්ති හානිය 0.2dB/km දක්වා අඩු කරන ලද් අතර 0.2 Gbps වේගයකින් පුනරාවර්ථක රහිතව 100 km  දුරකට සඥා යැවීය. සිව්වන පරපුරේදී ප්‍රකාශ වර්ධක (Optical Amplifier) තාක්ශණයද හඳුන්වා දුන් අතර 2001 දී 10 Tbps වේගයක්ද, 2006 දී 14 Tbps වේගයක්ද සහිතව සන්නිවේදන කාර්යයේ යෙදීමට ප්‍රකාශ තන්තු තාක්ශණය දියුණු වී තිබුනි.භාවිතා වන උපකරණප්‍රකාශ තන්තු සන්නිවේදනයේදී උපාංග ඉතා විශාල වශයෙන් භාවිතා වන අතර මූලික වශයෙන් සම්ප්‍රේශක,ප්‍රකාශ තන්තු, කේබල්, ආදායක, දෘශ්‍ය වර්ධක, පුනරාවර්ථක සලකිය හැකිය. සාමාන්‍ය පරිඝනක ජාල පිහි‍ටුවීමට ප්‍රකාශ තන්තු භාවිතා
නොකරන අතර කේබල් මෙන්ම මෙහි භාවිතා වන අනිත් උපාංග වර්ගද මිල අධික වේ. මෙහි දක්වා ඇති ඒවාට වඩා බොහෝ විට මෙම උපාංග වල මූලික ගුණාංග පදනම් කර නිපදවාගත්  ඒවාය.සම්ප්‍රේශකමෙහිදී සිදුවන්නේ විද්‍යුත් සඥාවක් ආලෝක සඥාවක් බවට පරිවර්ථනය වීමයි. තොරතුරු ‍රැගත් විද්‍යුත් සඥාව කේබලය හරහා යැවිය හැකි ආලෝක ස්ඵන්ද බවට පරිවර්ථනය වීම මෙහිදී සිදුවේ. මෙලෙස ආලෝකය බවට පරිවර්ථනය කිරීමට බොහෝ විට භාවිතා කරන්නේ ලේසර් ඩයෝඩ සහ ආලෝක විමෝචක ඩයෝඩයි.ප්‍රකාශ තන්තු කේබල්ප්‍රකාශ තන්තු කේබල් ප්‍රධාන වශයෙන් වර්ග 2කි.තනි-ආකාර දෘශ්‍ය කෙඳිති වර්ගයබහු-ආකාර දෘශ්‍ය කෙඳිති වර්ගයමෙහි බහු ආකාර කෙඳිති වර්ගය සාපේක්ශව ලාභදායී වන මෙහි ඝනකම මයික්‍රෝන 62.5-125 අගයක් වේ. ආලෝකය විසරණය වීම වැඩි වීම නිසා මෙහි ශක්ති හානිය සාපේක්ෂව වැඩිය. තනි-ආකාර දෘශ්‍ය කෙඳිති වර්ගයේ ඝනකම මයික්‍රෝන 10 ට වඩා අඩු බැවින් විසරණය මගින් ශක්ති හානි වීම අවම වේ. එනිසා වැඩි දුරකට සඥා සම්ප්‍රේශනය කල හැකි අතර බහු ආකාර කෙඳිති වර්ගයට වඩා මිල අධික වේ. සාමාන්‍යයෙන් තනි ආකාරය 5-10 km දුරකින් පිහිටන WAN (Wide Area Network) 2ක් එකට සම්බන්ධ කිරීම වැනි
ක්‍රියාවන්ටය.පුනරාවර්ථකආලෝක සඥාවක් ලෙස ලැබෙන තරංගයේ ශක්තිය යම් තාක් ප්‍රමාණයකට හානි වූ පසු තවත් වැඩි දුරකට පැහැදිලි ලෙස සම්ප්‍රේශනය කරවීම සඳහා ආලෝක තරංගය පලමුව විද්‍යුත්  සඥාවක් බවට හරවා අනතුරුව එම විද්‍යුත් සඥාව වර්ධනය කොට එය ආලෝක සඥාවක් බවට පත් කිරීම මෙහි කර්තව්‍යය වේ.ප්‍රකාශ වර්ධකඉතා විශාල දුරකට ආලෝකට මගින් දත්ත සම්ප්‍රේශනයේදී ආලෝක තරංගයේ ශක්තිය හානි වීම නිසා එය දුර්වල වේ.අවිට එය නැවත වර්ධනය කිරීම අවශ්‍ය වන අතර ඒ සඳහා භාවිතා වන ක්‍රමවේදයන් අතර ප්‍රකාශ වර්ධක එක් ප්‍රභේදයකි. මෙහිදී පුනරාවර්ථක වලදී මෙන් මෙය නැවත වරක් විද්‍යුත් සඥාව බවට හරවා වර්ධනය කොට පසුව ආලෝකය බවට හැරවීම වෙනුවට කෙලින්ම ආලෝක සඥාව වර්ධනය කිරීමයි. මේ සඳහා විවිධාකාර භෞතික න්‍යායයන් භාවිතා කෙරේ.ආදායකආලෝක සඥාවක් ලෙස ගමනාන්තයට ලඟා වූ තරංගය, ආපසු විද්‍යුත් තරංගය බවට පරිවර්ථනය කර ජාලයට ලබා දීම මෙහි දී සිදු වේ.බුරුමයේ ඉතිහාසය යන මෙම ලිපියෙන් ආවරණය වන්නේ වසර 11,000 කට පෙර දැනට දන්නා පරිදී මිනිස් ජනාවාස පළමුවෙන් පැවැති කාලයේ සිට වර්තමානය දක්වා කාල පරිච්ඡේදයයි. ලිඛිත ඉතිහාසය පරිදී ආදිතම
ජනවැසියන් වන්නේ, ක්‍රියුපෙ පළමු සියවසෙහිදී පමණ ඉරවඩ්ඩි නිම්නය වෙත උතුරු දෙසින් පැමිණි ප්යූ වරුන්ය. ක්‍රියු සතරවන සිය වස වන විට, ප්යූ වරුන් විසින් ප්‍රොම් (ප්යායි) තරම් දකුණු දෙසට පවා නගර රාජ්‍යයන් කිහිපයක් ස්ථාපනය කරමින්, බුද්ධාගම වැලඳගෙන සිටියහ. නැගෙනහිර දෙසින්වූ හරිබුන්ජයා සහ ද්වාරවටි රාජධානි වෙතින් සංක්‍රමණය වූ, මොන් වරුන්, නවවන සියවසෙහි මුල් භාගය වන විට තවත් දකුණු දෙසට වන්නට පහළ බුරුමයෙහි වෙරළබඩ පෙදෙසෙහි ස්වීයවූ නගර රාජ්‍යයන් පිහිටුවා ගෙන සිටියහ.නන්සහෝ රාජධානියෙහි ම්‍රාන්මා (බර්මන්වරු හෝ බාමාර්වරු) යන තවත් කණ්ඩායමක්, නවවන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදී ඉහළ ඉරවඩ්ඩි නිම්නයට ඇතුළු වූහ. ඉරවඩ්ඩි නිම්නය හා එහි පර්යන්තය පළමු වරට ඒකාබද්ධ කොට පාගන් අධිරාජ්‍යය (1044–1287) පිහිටුවීමට ඔවුහූ සමත් වූහ. ප්යූ සහ මොන් නියාමයන් වෙනුවට බුරුම භාෂාව සහ සංස්කෘතිය සෙමෙන් ආද්ශ වීම ඇරඹුනේ මෙම කාල සීමාවෙහිදීය. 1287දී පාගන්හී කඩාවැටීමෙන් අනතුරුව, අවා, හන්තවඩ්ඩි, අරකාන් සහ ෂාන් රාජ්‍යයන් යන්නන් ප්‍රධාන බලවතුන් වූ කුඩා රාජධානි කිහිපයක් විසින්, ප්‍රදේශයෙහි ආධිපත්‍යය හිමි කරගත් අතර, සැමවිටම විපර්යාස වන සන්ධානයන් හා ස
තත යුද්ධයන්ගෙන් ආඩ්‍ය වූ කාලයක් විය. 16වන සියවසෙහි දෙවන භාගයෙහිදී, වුවන්ගු රාජවංශය (1510–1752) විසින් රට යළිත් එක්සේසත් කළ අතර, කෙටි කළකට අග්නිදිග ආසියාවේ ඉතිහාසයෙහි විශාලතම අධිරාජ්‍යය පිහිටවූහ. පසුව ටුවන්ගු රජවරුන් විසින් ප්‍රධාන පරිපාලනමය හා ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ කිහිපයක් සිදු කළ අතර, එහි ප්‍රතිඵල වශයෙන්, කුඩා, සාමකාමී හා සමෘද්ධිමත් රාජධානියක් 17වන සියවස පුරාවට හා 18වන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදී පිහිටවූහ. 18වන සියවසෙහි දෙවන භාගයෙහිදී, කොන්බාවුන් රාජවංශය (1752–1885) විසින් රාජධානිය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කළ අතර, ටුවන්ගු ප්‍රතිසංස්කරණ අඛණ්ඩව සිදු කිරීමෙන් පර්යන්ත ප්‍රදේශයන්හී මධ්‍යගත පාලනය තීව්‍ර කරමින් ආසියාවේ මහත් සාක්ෂර රාජ්‍යයන් අතුරින් එකක් බිහි කළහ. මෙම රාජවංශය අසල්වැසියන් සියල්ලන් හා යුද්ධයටද ගියහ. දශක සයක කාලසීමාවක් පුරා (1824–1885) පැවැති කාලසීමාවකදී කෙමෙන් කෙමෙන් මෙම රාජධානිය බ්‍රිතාන්‍යයන්ට අත්පත් විය.බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය විසින් සාමාජීය, ආර්ථික, සංස්කෘතික හා පරිපාලනමය ක්ෂේත්‍රයන්හී චිරස්ථායි වෙනස්කම් කිහිපයක් ඇති කිරීම නිසාවෙන් පෙරදී වැඩවසම් ක්‍රමය අනුගමනය කළ සමාජය පූර්ණ විපර්යාසයකට ලක් වි
ය. ඉතා වැදගත් වශයෙන්, රටෙහි අප්‍රමාණ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් අතර එදිරිවාදී ස්වරූපයන් බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය තුලදී ඉස්මතුව පැමිණියහ. 1948දී නිදහසෙන් පසුව, තවමත් විසඳී නොමැති බොහෝ කල් සිට බවතින සිවිල් යුද්ධ අතුරින් එකක් හා රට වෙලී පවතියි. 1962 පටන් විවිධ මුහුණුවර ගත් හමුදා පාලනයන් යටතේ රට පැවැති අතර, ඒ හේතුව නිසාම ලෝකයේ ඉතාමත් අඩුවෙන් සංවර්ධිත ජාතීන් අතුරින් එකක් බවට එය පත් වී ඇත.ආදි ඉතිහාසය (ක්‍රියු 9වන සියවස දක්වා)ප්‍රාග්-ඉතිහාසයමූලික ලිපිය: බුරුමයේ ප්‍රාග්-ඉතිහාසයආදිතම පුරාවිද්‍යාත්මක සාධකයන් හුවා දක්වන්නේ ක්‍රීපූයු 11,000 කරම් ඈත අතීතයෙහි පවා බුරුමයෙහි සංස්කෘතීන් පැවැති බවයි. ආදි ඩනාවාස පිළිබඳ බොහෝ ඇඟවුම් මධ්‍යම වියලි කලාපයෙන් හමුවී ඇති අතර, ඉරවඩ්ඩි නදියට සමීපතමයෙහි විසිරුණු අඩවි දක්නට පවතිති.  අනියාතියන් නමින් හැඳින්වෙන බුරුමයේ ශිලා යුගය පැවැතියේ යුරෝපයේ  පහළ සහ මධ්‍ය  පුරාශිලා යුගයන් පැවැති කාලසීමාවන්ට සමකාලීන යුගයක යැයි සිතනු ලැබේ. ශාක සහ සතුන් පළමුවෙන් ගෘහාශ්‍රිතකරණය කරන ලද්දාවූ හා ඔපදැමූ ශිලා මෙවලම් එළිදැක්වුනු නව ශීලායුගය පිළිබඳ බුරුමය තුල සාක්ෂි දක්නට ලැබුනේ ෂා
න් සානුව ගැටියේ ටවුන්ගයි අබියස පිහිටා ඇති  ක්‍රිපූ 10000 සිට6000  දක්වා කාල නිර්ණය කර ඇති ලෙන් තුනකිනි.[1] ක්‍රිපූයු 1500 පමණ වන විට, ප්‍රදේශයෙහි ජනයා විසින් තඹ ලෝකඩ බවට පෙරැලීම, වී වගා කිරීම, කුකුළන් හා ඌරන් ගෘහාශ්‍රිත කිරීම ආදිය සිදු කළහ; ලෝකයේ එසේ සිදු කළ පළමු ජනයා ඔවුන් වූහ. ක්‍රිපූයු 500 වන විට, වර්තමාන  මන්ඩලේ සිට දකුණු දෙසට වන් ප්‍රදේශයක යකඩ-කර්මාන්ත කළ ජනාවාස බිහි විය. ලෝකඩයෙන් අලකෘත මිනිපෙට්ටි සහ මැටි භාණ්ඩ නෂ්ටාවශේෂයන්ගෙන් පිරි සුසාන භූමි කැණ ගොඩ ගන්නා ලදි.[2] මන්ඩලේ ට දකුණින් සැමොන් නිම්නයේ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි දක්වා සිටින්නේ, ක්‍රිපූ  500  සහ ක්‍රිව  200 අතර චීනය සමග වෙළඳාම් කළ වී වගා කළ ජනාවාස තිබූ බවයි.[3]ප්යූ නගර-රාජ්‍යයන්මූලික ලිපිය: ප්යූ නගර-රාජ්‍යයන්ඉරවඩ්ඩි ඔස්සේ වූ ප්යූ නගර රාජ්‍යයන්ටිබැටියානු-බුරුම-බස දොඩන ප්යූ වරුන් ක්‍රිපූයු පළමු සියවස පමණ කාලයේදී උතුරු දෙසින් ඉරවඩ්ඩි නිම්නය වෙතට ඇතුළුවී ඉරවඩ්ඩි නිම්නය පුරා නගර රාජ්‍ය්‍යන් බිහි කිරීම දක්වා වර්ධනය වූහ.   විද්‍යාමාන ලේඛනයන් සහිත ආදිතම බුරුමය ජනවැසියන් වන්නේ ප්යූ වරුන්ය.[4] බුරුමය මෙම කාල සීමාව තුලදී
, චීනයේ සිට ඉන්දියාව වෙතට ගොඩබිමින් වූ වෙළෙඳ මාර්ගයක කොටසක් විය. ඉන්දියාව සමග වෙළෙඳාම නිසාවෙන් දකුණු ඉන්දියාවෙන් බුද්ධාගම පැමිණියේය. 4වන සියවස වන විට, ඉරවඩ්ඩි නිම්නයෙහි බොහෝ දෙනා බුද්ධාගම වැලඳගෙන සිටියහ.[5] ඉරවඩ්ඩි නිම්නයේ මධයම කොටසෙහි පිහිටි ප්‍රොම් (ප්යායි), බොහෝ නගර රාජ්‍යයන් අතුරින් වඩාත් වැදගත්ම තැන ගත් අතර, පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි අනුව, බුරුමය තුල තැනුනු විශාලතම ප්යූ නගරය විය. 638 මාර්තු මාසයේදී, ප්‍රොම් හී ප්යූ වරුන් විසින් බෞද්ධ දින දසුන පදනම් කරගත් නව දින දසුනක් ඇරඹූ අතර, එය පසු කලෙක බුරුම දින දසුන බවට පත් විය.[4]මොන් රාජධානිමූලික ලිපිය: මොන් රාජධානිපාගන් රාජ වංශය (849–1298)මූලික ලිපිය: පාගන් රාජධානියආදි රාජධානියපාගන් අධිරාජ්‍යය  (1044–1287)කුඩා රාජධානිඅවා (1364–1555)මූලික ලිපිය: අවා රාජධානියහන්තවඩ්ඩි පෙගු (1287–1539)මූලික ලිපිය: හන්තවඩ්ඩි රාජධානියෂාන් රාජ්‍යයන් (1287–1557)මූලික ලිපිය: ෂාන් රාජ්‍යයන්අරකාන් (1287–1784)මූලික ලිපිය: රක්හයින්වරුන්ගේ ඉතිහාසයටුවන්ගු රාජවංශය
(1510–1752)මූලික ලිපිය: ටුවන්ගු රාජවංශයපළමුවන ටුවන්ගු අධිරාජ්‍යය (1510–1599)ප්‍රතිෂ්ඨාපිත ටුවන්ගු  රාජධානිය (න්යාවුන්ග්යැන් ප්‍රතිෂ්ඨාපනය) (1599–1752)කොන්බාවුන් රාජවංශය (1752–1885)මූලික ලිපිය: කොන්බාවුන් රාජවංශයයළි-එක්වීමමූලික ලිපිය: කොන්බාවුන්-හන්තවඩ්ඩි යුද්ධයසියමය හා චීනය හා සමග යුද්ධමූලික ලිපිය: චීන–බුරුම යුද්ධය (1765–1769) මූලික ලිපිය: බුරුම–සියම යුද්ධබටහිර දෙසට ව්‍යාප්තිය හා බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය සමග යුද්ධමූලික ලිපිය: ඉංග්‍රීසි-බුරුම යුද්ධපරිලාලනමය හා ආර්ථිකමය ප්‍රතිසංස්කරණසංස්කෘතියබ්‍රිතාන්‍ය පාලනයමූලික ලිපිය: බුරුමයේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයදෙවන ලෝක මහා යුද්ධය හා ජපානයමූලික ලිපියන්: ජපනුන් විසින් බුරුමය අත්පත් කර ගැනීම සහ බුරුම යුද්ධ ව්‍යාපාරයජපානය යටත්වීමෙහි සිට අවුන් සාන් ගේ ඝාතනය දක්වානිදහස් බුරුමය1948–62මූලික ලිපිය: නිදහසෙන්-පසු බුරුමය, 1948–19621962–88අර්බුදය හා 1988 නැගී  සිටිමමූලික ලිපිය: 8
888 නැගී සිටිම1989–2006මූලික ලිපිය: රාජ්‍ය සාම සහ සංවර්ධන සභාව2007 ආණ්ඩු-විරෝධි විරෝධතාමූලික ලිපිය: 2007 බුරුම ආණ්ඩු-විරෝධි විරෝධතානාර්ගීස් සුළිසුළඟසටහන්↑ Cooler, Ch. 1, Prehistoric and Animist Periods↑ Myint-U, River, p. 45↑ Hudson, Pyu Homeland↑ 4.0 4.1 Hall, pp. 8–10↑ Myint-U, pp. 51–52නෑඹිලිය යනු සහල් සහ අනෙකුත් ධාන්‍ය වර්ග වල ඇති වැලි සහ අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරීමට භාවිතා කරන මැටියෙන් හෝ ලෝහයෙන් සෑදූ උපකරණයකි. මෙසේ  වැලි සහ අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීමට ගැරීම යැයි කියති. නිදසුනක් වශයෙන් හාල් ගැරීම දැක්විය හැක. සහල් හෝ වෙනත් ධාන්‍යයක් පිසීමට භාවිතා කරන මුට්ටියක් වැසීමටද නෑඹිලිය භාවිතා වෙයි. කිසියම් අවුළුවක් පිසින ඇතිලියක් වැසීමට නෑඹිලියක් උඩු-යටිකුරු කොට භාවිතා කෙරෙන අවස්ථාද ඇත. නෑඹිලියකින් කිසිවක් ගැරීමේදී කොරහක් ද භාවිතා කිරීම සම්ප්‍රදායයි.ජන භාවිතයනෑඹිලිය විසින් සහල් සහ අනෙකුත් ධාන්‍ය වර්ග වල ඇති වැලි සහ අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කළ යුතු බැවින් එහි අභ්‍යන්තර වක්‍ර පෘෂ්ඨය රළුය. එසේවුවද එහි පිටස්තර පෘෂ්ඨය සුමුදුය. සිහින් සුමුද
ු ලෙස රැවුල බෑ කළෙක නෑඹිලිය ගා ඇතැයි ජනවහරක් පවතියි.වෙනත් භාවිතාගැරීම හැරුණු කොට වෙනත් භාවිතා සඳහාද නෑඹිලිය යෙදෙයි. නෑඹීලියේ ඇතුළු රළු පෘෂ්ඨයෙහි ගැටීමෙන් කිසිවක් ඉවත් කිරීම හෝ සියුම් කුඩු හෝ දුවයක් නිපැයීම මෙවැනි භාවිතයකි. වදකහ වැනි ඖෂධ බඩ රුදාව සඳහා බීමට දීමට එම බෙහෙත් කැබැල්ලක් නෑඹිලියෙහි ගැටීම කරති. එයට ගැලහීම හෝ උරච්චි කිරීම යයි කියති. ජලය ස්වල්පයක් සමග මෙය කෙරෙයි. සුදු හඳුන් හෝ එත් හඳුන් ද මෙසේ නෑඹිලියක උරච්චි කිරීමෙන් පසු ආලේපනයට සුදුසු ලෙසකට සකස් කෙරෙයි. රන් කිරි කට කෑමට පෙර රන් ආභරණයක් මව් කිරී සමගින් නෑඹිලියක ගලහා ඉන් ලැබෙන්න බිලිඳාට පානය සඳහා දෙනු ලබයි.වියළි (වැලි) හාල්මැස්සන්ගේ සියුම් කොරපොතු ඉවත් කිරීමටද නෑඹිලියේ ඇතුළු පෘෂ්ඨයේ ඇතිල්ලීම කරනු ලැබේ.ඉන්නල වැනි අල වර්ග වල පොත්ත ඉවත් කිරීමටද නෑඹිලියේ ඇතුළු පෘෂ්ඨයෙහි ගැලහීම කෙරෙයි.සබැඳි වෙනත් දේනෑඹිලියක් (විශේෂයෙන් මැටි නෑඹිලියක්) තැනීමේදී ඇතුළු පෘෂ්ඨය රටා දමා රළු කිරීමට භාවිතා කරන මෙවලම ඉරි කටුව නම් වෙයි.මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කළයුතුව ඇත. ඔබ මෙම මාතෘකාව පිලිබඳව දැනුවත්නම්, නව කරුණු එක්කිරීමට දායකවන
්න.ක්‍රීඩා තුවාල යනු ක්‍රීඩාවලට සහභාගී වීමේදි ඇති වන තුවාලය. බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී මෙවැනි තුවාල ඇතිවන්නේ කිසියම් ක්‍රීඩාවක යෙදෙද්දි ශරීරයේ කිසියම් අවයවයක් හෝ කොටසක් වැඩිපුර පාවිච්චි කිරීමේ හේතුවෙනි. උදාහරණයක් වශයෙන් ධාවකයෙකු, ධාවනයෙහි යෙදෙද්දී ඇති වන දණ හිස් වේදනාව ද ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙකු ක්‍රීඩා කිරීමේදි නැවත නැවතත් වැලමිටට ඇති වන පීඩාවද පෙන්වා දිය හැක. වෙනත් ආකාරයේ තුවාල යමක් මත තදින් ගැටීමේදි ඇති විය හැක. මෙහිදි අස්ථියක් බිඳීම හෝ අස්ථි බන්ධනයක් ඉරීයාම බොහෝ විට සිදු වේ. වෘත්තියමය ක්‍රීඩාවන්හීදි තුවාල ඇති වීම සාමාන්‍ය දෙයකි. බොහෝ ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් වලට ක්‍රීඩා පුහුණු කරුවන් සිටින අතර වෛද්‍යවරු සමග සමීප සබඳතාවක්ද පවතී. කෙටි කාලීනව ලබා ගන්නා විජයග්‍රහණයන් උදෙසා ක්‍රීඩකයෙකුගේ දිගු කාලීන සෞඛ්‍ය තත්වය තර්ජනයට ලක් වන වන පරිද්දෙන් ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් ගන්නා තීරණ සමහර විට වාද විවාද වලට භාජනය වේ.ක්‍රීඩාවලදී සිදුවන ආබාධ සහ ප්‍රතිකාරක්‍රීඩාවලදී සිදුවන ආබාධ ප්‍රධාන වශයෙන් ශාරීරික ආබාධ හෝ උද්වේගකාරී බව නිසා ඇති වන ආබාධ ලෙස දැක්විය හැකිය. ශාරීරික ආබාධ නිතර ඇතිවන්නේ පාපන්දු  ක්‍රීඩාව ආශ්‍රීතවය.
එයට හේතුව එම ක්‍රීඩාව තුළ දක්නට ලැබෙන ගැටීම්‍ස්වරූපය නිසාවෙනි. මෙහිදී සිදුවන ආබාධයන් සුළු සීරීම්‍තුවාල සිට හිසට සිදුවන දරුණු ආබාධ දක්වා පුළුල් ‍ෙව්‍. සුළු සීරීම්‍ආබාධයකදී පටක අතර සුළු ලේ ගැලීමක් සිදුවන මාංශ පේෂීන්ගේ පෙරළීමකදී ඇට හාවී තිබෙන බැමි පටකයන්හි ඉරීමක් සිදු විය හැකිය. මුල් අවධියේදී මෙම ආබාධ සඳහා ශරීරය දක්වා ප්‍රතිචාර ක්ෂණික වන අතර පසුව එම තත්වය දරුණු ඉදිමුන් සහිත ‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වයක් බවට පත් ‍ෙව්‍.සියළු ශාරීරික ආබාධ සෛල හා පටකවලට හානිදායක අතර මැරුණු සෛල මගින් නිකුත් කරන රසායනික සංයෝග නිසා අධික ‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වයක් හටගනී. එසේම කුඩා ලේ වහනය හානි වී විවෘත වීමෙන් පටක අතර ලේ වහනයකට හේතු ‍ෙව්‍. ස්වභාවයෙන්ම නිපදවන ලබන ලේ කැටිගැසී‍ෙම්‍ ක්‍රියාවලිය නිසා ‍ෙව්‍දනාව සමනය වන අතර ශරීරය නිල් පැහැ පැල්ලම්‍ගැසීමක් ද සිදු ‍ෙව්‍.‍ෙව්‍දනාව සමනය වී‍ෙම් මුල් අවධිය වන්නේ වේදනාකාරී හා දැවිලිමය ස්වරූපයයි. මුල් අවධියේ ඇති වන මෙම අධික ‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වය ‍ෙව්‍දනාව සමනය කිරී‍ෙම් ක්‍රියාවලිය පමා කරනු ලබයි. මෙම ‍‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වය මග හැරිය හැකි නම්‍ක්‍රීඩා ආබාධවල ප්‍රතිකාර ‍ෙව්‍ගවත් කිරීමට හැකියාව ඇත.මෙ
ම පීඩාකාරී ‍ෙව්‍දනකාරී තත්වය ඉදිමීම දැවිලි සහිත බව, රත්පැහැ ගැන්වීම හා අක්‍රීය බව යන විවිධාකාරයට මතුවෙයි. මෙම තත්වය දින පහක් වැනි කාලයක් පවතින අතර වැඩි ප්‍රතිකාර දෙවනුව තීරණය කරනු ලබයි. මෙම  දෙනු ලබන ප්‍රතිකාර අනුව පහත සඳහන් ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකිය.R – Rest 			- විවේකයI  –  Ice 			- අයිස්C – Compression 		– සම්පීඩනය (මිරිකීම)E – Elevation		- උස් කිරීමR – Referral			- යොමුකරවීමT – Talk			- කථනයO – Observe			- නිරීක්ෂණයT – Touch			- ස්පර්ෂයA – Active movement	- ක්‍රියාකාරී චලනයන්P – passive movement	- අක්‍රීය චලනයන්S – Skills test 		- කුසලතා පරීක්ෂණReferenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Sports_injuryනාගරික පුරා විද්‍යාව යනු පුරා විද්‍යාවේ උප ක්ෂේත්‍රයක් වන අතර මෙම ක්ෂේත්‍රය දිගු කාලයක් තිස්සේ මිනිසුන් වාසය කළ නඟරයන් ආශ්‍රිතව හමුවන අතීත ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධයෙන් විශේෂිත වූවකි. බොහෝ විට මෙවන් දිගු කාලීන මානව වාසස්ථානයන් ආශ්‍රිතව අතීතය සම්බන්ධව තොරතුරු රාශියක් සොයා ගැනීමේ හැකියාව පවතී. මිනිසුන් තම ජීවිත කාලය පුරාම අපද්‍රව්‍ය. ඉවතලීම සිදු කරයි. මිනිසුන් විශාල ප්‍රමා