LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ති කවුඩා ද මෙවෑනිම අනතුරු ඈගවීමේ හඩ නගනු දැකිය හැක. [29]  කළු පැහැති කවුඩා විසින් කුඩා කුරුල්ලන් , සර්පයින් පමණක් නොව වවුලන් ද ගොදුරු කරගත් අවස්ථා ඇත. [30][31][32][33][34] ඔවුන් මාළු සහ''එරිත්‍රිනා'' හා ''බොම්බක්ස්'' ශාක වල මල් ආහාරයට ගත් බවට ද සාක්ෂි තිබේ. [35][36] මේ ඔවුන් වතුර සහ පෑණි සොයා ගිය අවස්ථාවක විය හෑකිය. [37]  ඒ වගේම සමහරවිට ඔවුන් ධාන්‍ය වර්ග ආහාරයට ගෙන ඇත. [38]  ඔවුන් ගොනුස්සන් හා පත්තෑයන් වැනි විශාල සන්ධිපදකයින් අල්ලා ගනු ලබන්නේ ඉතාමත්ම කලතුරකිනි. [39][40]  ඔවුන් අනෙක් විලෝපියන් [41] විසින් ආහාරයට නොගන්නා ලස්සන සමනලයින් ආහාරයට ගන්නා අතර මෙම කුරුල්ලන් කෘතිම ආලෝක වලට ආකර්ශනය වන කෘමි සතුන් ගොදුරු කර ගැනීමට හෑකි හෙයින් ආහාර ගන්නේ සවස හෝ රාත්‍රී කාලයේදි ය. [42][43][44]කූඩු තැනීම සහ අභිජනනයබටහිර බංගලාදේශයේ කූඩුවකිකළු පැහැති කවුඩන් ප්‍රධාන වශයෙන් දකුණු ඉන්දීය ප්‍රදේශ වල පෙබරවාරි හා මාර්තු මාස වල  බිත්තර දෑමීම සිදු කරන අතර අගොස්තු මාසයේ දි දිවයිනෙ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල  බිත්තර දෑමීම සිදු කරයි. බිත්තර දමන සමයේ දි පිරිමි සහ ගෑහෑණු සතුන් දෙදෙනාම උදෑසන ගීත ගායනා කරති. විවාහ
ආරාධනාව නොයෙකුත් රෑගුම් හා ගුවන් කරණම් වලින් සමන්විත විය හෑක.  [45] බිත්තර දමන සමය පුරවටම දෙදෙනා එකට වාසය කරයි. කුරුළු කූඩුව ගස් අතු අතර තුනී කොටු කෑබලි වලින් සතියක් පුරා දෙදෙනා විසින්ම මෙය තනනු ලබයි. අප්‍රේල් පලමු වෑසි සමය ආරම්භයේ දී  බිත්තර දමනු ලෑබේ. [15] සාමාන්‍යයෙන් ගසේ පිටතට වන්නට සාදන එක් කුඩුවක බිත්තර 3ක් දක්නට ලැබෙන අතර කලාතුරකින් බිත්තර 4ක් ද දෑකිය හැකිය. ඔවුන් වඩාත් ප්‍රිය කරන්නේ කොස් වෑනි විශාල පත්‍ර ඈති ශාක වලට යි. ලා පැහැ ආලේපනයේ සිට රතු පෑහෑති තිත් වැටුනු මෙම බිත්තර දිගින් මිලි මීටර 26(අඟල් 1.05)ක් හා පලළින් මිලි මීටර 19(අඟල් 0.75)ක් පමණ වේ. බිත්තර දෙදෙනා විසින්ම රකින අතර දින 14ත් 15ත් අතර මෙම බිත්තර පුපුරා යයි. කුරුළු පෑටවුන් සිරුරේ උණුසුම පවත්වා ගෙන යාමට හුරුවුනු පසු දින 5ක් පමණ කුඩුවේ වෙසෙයි. [15] පළමු බිත්තර විනාශ වුයේ නම් දෙවෙනි වරට ද මොවුන් බිත්තර දමයි. [17] යම් විටක කුරුළු කූඩු දුරකතන කණු මත ද සාදනු ලබයි. [46] මෙම කුරුල්ලන් කූඩුව සාදන බල ප්‍රදේශය වර්ග කිලෝ මීටර 0.0003 හා 0.00012 (හෙක්ටයාර 0.3 to 1.2) අතර පවත්වා ගනිති. [15]සමහර විට ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන් කෑම කෑවීමට අ
සමත් වු විට පෙර සමයේ ඇති කරන ලද පෑටවුන් මෙවර අලුත් පෑටවුන් ට කෑම කෑවීම සඳහා උදවු කාරයෝ වෙති. [47] දරුවන් පෝෂණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ආසියාතික කවුඩ න්ගේ හුරුපුරුදු දක්නට ඈත. [48] බිත්තර තුලින් නිරෝහි පැටවුන් බිහි වීමේ ප්‍රතිශතය 44% වන අතර බොහෝ පෑටවුන් විනාශ වන්නේ වැසි කාල වල ආහාර මදකම නිසාය. [15]රංචු වශයෙන් ගැවසීම සහ අසල කූඩු තැනීමදෙබල් වලිගයක් ඇතිව වර්ධනය වු සම්පුර්ණ තටු ඇති තරුණ කුරුළු ජෝඩුවකිඔවුන්ගේ පුරුද්දක් ලෙස සතුරු පක්ෂීන් පලවා හැරීමට, අනිකුත් හිතකර පක්ෂීන් වන සිවුරු හොරා, පරවියා, [49] සහ විශේෂයෙන් කොවුලා යන පක්ෂී කණ්ඩායම් ආසන්නයේ කූඩු තනා ගැනීමට උනන්දු වේ. [50][51]  සාමාන්‍යය අධ්‍යයනයකින් හෙලි වී ඇති පරිදි එක විට කූඩු 18,40 පමණ සාදනු ලැබේ. මේ අතරින් රතු කොවුලා මිටර් 10 (අඩි 33) පමණ පරාසයක කූඩු තනා ගනී. [15] අසාමාන්‍යය තත්වයන් තුළ රතු කොවුලාන් තම කූඩු වල බිහිවන කළු පැහැති කුඩා කවුඩු පැටවුන් කවා පොවා ඇති දැඩි කරනු වර්තා වේ. [52]ඇතැම් අවස්ථා වලදී  ඔවුන් විශාල කුරුළු කණ්ඩායම් සමඟ කලහකාරි ලෙස කෙටීම් සිදු කර ගනී. [53] ආසියානු කවුඩු කොහා (සුනිකලස් ලුගුබ්‍රිස්) මෙම ජාතිය අනුක
රණය කිරීම නිසා මෙවැනි තත්වයන් යෝජනා කල හැක. [54] විශේෂයෙන් මෙම කුරුල්ලන් අභිජනන කාල වල සහ බහුලව කූඩු සාදන කාල වල මෙම සන්සරනය සිදු වේ. මේවා ජාවා දුපත් අසල කරන ලද පර්යේෂණයකින් හෙලි වී ඇත. ජාවා දුපත් රාජාලියා න් මෙවැනි ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන නමුත් කළු රාජාලියා වසරේ සියළු කාල සීමවන් තුළ සමකාලීනව හැසිරේ. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ මෙම කුරුල්ලන් අභිජනන කාල තුල දි කූඩු සෑදීමෙන් වැලැකී සිටින බවයි. [55]වර්ධනය සහ දියුණුවමානෙල් මල මත සිටින උපවිශේෂයක් වන කැතෝසස් කුරුල්ලකු (බුයින්ග් බොරපට්, තායිලන්තය)තරුණ කුරුල්ලන්ට කහ පාටට හුරු රතු පාට හොටක් ඇත. සිව්වන දිනයේ දී පිහාටු පත්‍රාකාරව දිස් වන අතර කුර පිහාටු මතු වන්නේ සතියකින් පසුවය. කුරුළු පැටවා ගේ වයස අවුරුදු 12 වන තුරු පැටවාගේ බර ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වේ. අටවන දිනයේ දී ඇස් විවර කරන අතර හොට රතු පාටට වෙනස් වන අතර තුර කළු ඉන්ගිරියාව රතුවට හුරු කළු පාටක් ගනී. බිත්තරයෙන් එළියට ඇවිත් දවස් 16ක් 20කින් පසු තරුණ කුරුල්ලන් කූඩුව හැර යයි. සති තුනක් යනතුරු ඔවුන්ට දෙබල වලිගයක් නොමැත. මාසයක් මුළුල්ලේ නොකඩවා දෙමාපියන් විසින් ඔවුන්ව පෝෂණය කරමින් රැකබලා ගනී. තරුණ කුරු
ල්ලන් තව දුරටත් ආහාර ඉල්ලා අයදින නමුත් වැඩිහිටියන් විසින් ඔවුන්ව නොසලකා හැර හෝ පන්නා දමයි. අවුරුදු දෙකකින් පමණ කුරුල්ලන් අභිජනන තත්වයට පත් වේ. [15][56]ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩා හැසිරීම නිරීක්ෂණය කිරීමේ දී පෙන්නුම් කරන්නේ කුරුල්ලන් කොලයක් සුළඟට බිමහෙලා මද සුළගේ දී එය ඇල්ලීම ට තැත් කරන ආකාරයයි. මෙය තරුණ කුරුල්ලන්ට ගුවන් කරණම් ගැසීමේ හැකියාව ලබා ගැනීමට උපකාරී වේ. [57]මොවුන් දකුණු ඉන්දියාවේ දී ජුනි සිට ඔක්තෝම්බර් දක්වා  ඔවුන්ගේ පිහාටු හලයි. ප්‍රාරම්භයේ සිට දහය දක්වා පියාපත් හැලීම සිදුවන අතර එය ආරම්භ වන්නේ ජුලි මාසයේදීය. ප්‍රාථමික පිහාටු කූර දක්වා ගිය පසු ද්වීතික පියපත් ප්‍රතිස්ථාපනය වේ. මෙය සිදුවන්නේ අගෝස්තු මාසයේ සිට ය. ද්විතීක පියාපත් හැලීම ක්‍රමවත්ව සිදු නොවේ. අටවන සහ හත්වන ඒවා අනෙක්වාට වඩා පෙරාතුව හැලේ. වලිගයේ පියාපත් හැලෙන්නේ කේන්ද්‍රාපසාරි ලෙසටය. [15] අභිජනන අවධියේ දී සිවියෙහි තද පාට නැති වී යනවාත් සමග මෙලනින් සංයෝගයේ විචලනය හේතු කොට ගෙන අණ්ඩ පටක වල සෘතුමය පාට වෙනස්කම් සිදුවිය. [58]පිළිලය සහ රෝගබොහෝ අන්තහ්පරපෝෂී කුරුල්ලන්ගේ උකුණන් (මයර්සිඩිඅ එස්පිපි. සහ මෙනකන්තුස් එස්පිපි.), අන්
තහ්පරපෝෂී පැතලි පණුවන් [59][60] සහ වට පණුවන් යනාදිය මෙමගින් විස්තර කෙරේ. [61][62][63][64][65]  කෙසේ වුවත් විලෝපියන් හෝ රෝග යනාදිය වැඩිහිටි මරණ වල සැලකිය යුතු සාධක වේ. [15]මනුෂ්‍යයාට ඇති නෑකමමී මැස්සන් අල්ලා කෑමේ පුරුද්ද නිසා [66] මී මැසි පාලකයන් ට මොවුන් හිරිහැරයක් වී ඇත. නමුත් ගොවියන් විසින් පක්ෂීන් ලගින තැන් සකස් කරමින් කෘමි වසංගතය ආහාරයට ගැනීමට ඔවුන්ගේ කුඹුරු වෙත උන්ව ආකර්ශනය කර ගැනීමට දිරිමත් කරයි. [67][68]සංස්කෘතියපොදුවේ ගත් කල මෙම කුරුල්ලා ඉතා විශාල නම් ගණනාවකින් ලොව තුල හඳුන්වනු ලබයි. මේ අතරින් පරණ නම වන බුචන්ගා(Buchanga) යන නම හින්දි නම වන භුජන්ගා (Bhujanga) නමින් ලබා ගනී. අනෙකුත් ආවේණික නම් ලෙස පකිස්ථානයේ තම්පල් (Thampal), බුලුචිස්තාන්හි ගොහලො\කොලහො (Gohalo/Kolaho), සින්දි වලින් කල්කලචි (Kalkalachi), හින්දි වලින් කොට්වල් (Kotwal)(=පොලිස්භටයා), බෙන්ගාලි වලින් ෆින්ගා (Finga), අසමෙස් වලින් ෆින්ශු (Phenshu), මනිපුරි වලින් චෙයිරොයි (Cheiroi), ගුජරාටි වලින්  කොසිට/ කලො කොශි (Kosita/ Kalo koshi), මරාටි වලින් ගොසිආ (Ghosia), ඔරියා වලින් කජලපටි (Kajalapati), ද
ෙමළෙන්  කරි කුරුවි (Kari kuruvi) (=අඟුරු කුරුල්ලා), එරෙට්ටයි වලන් (Erettai valan)(= වලිග දෙකක් ඇති), තෙලිගු වලින්  පස්සල පොලි ගඩු (Passala poli gadu), මලයාලම් වලින් කාක ටම්පුරට්ටි (Kaaka tampuratti) (=කපුටන්ගේ රැජින), කන්නඩ වලින් කරි භුජන්ගා (Kari bhujanga), සිංහලෙන් කවුඩා (Kauda) ලෙස ද හඳුන්වයි.[69] අළුතෙන් පිහාටු සැදූනු කුරුල්ලකු, ගවයාගේ ඇඟ මත වැසු විට එම ගවයාට ජිවීතය අහිමි වන බවට මධ්‍යම ඉන්දියානුවන්ගේ මිත්‍යා විශ්වාසයක් පවතී.  [28]  පුජීත ශිආ මුස්ලිම්වරුන් (Shī‘a Muslims) බාර වු හුසයින් ඉබ්න් අලි ට වතුර ගෙනා යුතු බව පන්ජාබ්භි සමහර ප්‍රදේශ වල විශ්වාස කර නමස්කාර කරනවා. [70]නිදේශ↑ BirdLife International (2012). "Dicrurus macrocercus". අන්තරායට ලක්වූ විශේෂයන්ගේ IUCN රතු ලැයිස්තුව. අනුවාදය 2013.2. ස්වභාවධර්මය සුරැකීමේ ජාත්‍යන්තර සංගමය. සම්ප්‍රවේශය 26 November 2013. {{cite web}}: Invalid |ref=harv (help)↑ Vieillot, Louis Jean Pierre (1817). Nouveau Dictionnaire d'Histoire Naturelle Appliquée aux Arts. 9: 588. {{cite journal}}: Missing or empty |title= (help)↑ Hodgson,
Brian Houghton (1836). The India Review and Journal of Foreign Science and the Arts. 1 (8): 326. {{cite journal}}: Missing or empty |title= (help)↑ Blyth, Edward (1850). The Journal of the Asiatic Society of Bengal. 19: 255. {{cite journal}}: Missing or empty |title= (help)↑ Swinhoe, Robert (1871). Proceedings of the Scientific Meetings of the Zoological Society of London for the Year. 2: 377. {{cite journal}}: Missing or empty |title= (help)↑ 6.0 6.1 Kloss, Cecil Boden (1921). Journal of the Federated Malay States Museums. 10. pt. 3: 208. {{cite journal}}: Missing or empty |title= (help)↑ Baker, Edward Charles Stuart (1918). "Some Notes on the Dicruridae". Novitates Zoologicae. 25: 299.↑ Neave, Sheffield A., ed. (1939). Nomenclator Zoologicus; a List of the Names of Genera and Subgenera in Zoology from the Tenth Edition of Linnaeus, 1758, to the End of 1935 (with supplements). Volume 1. Zoological Society of London, London. p. 425.↑ 9.0 9.1 Sharpe, R. Bowdler (1877). Catal
ogue of the birds in the British Museum. Vol. 3. London: British Museum. pp. 228–265.↑ 10.0 10.1 Deignan, Herbert G. (1945). "The birds of northern Thailand". Bull. U. S. Natl. Mus. 186: 287–296.↑ 11.0 11.1 11.2 Pasquet, Eric; Jean-Marc Pons;Jerome Fuchs; Corinne Cruaud & Vincent Bretagnolle (2007). "Evolutionary history and biogeography of the drongos (Dicruridae), a tropical Old World clade of corvoid passerines" (PDF). Molecular Phylogenetics and Evolution. 45 (1): 158–167. doi:10.1016/j.ympev.2007.03.010. PMID 17468015. 2015-09-23 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2014-04-10.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ 12.0 12.1 12.2 12.3 12.4 12.5 Vaurie, Charles (1949). "A revision of the bird family Dicruridae". Bulletin of the AMNH. 93 (4): 203–342. සැකිල්ල:Hdl.↑ 13.0 13.1 Rasmussen, Pamela C. (2005). Birds of South Asia: The Ripley Guide. Volume 2. Smithsonian Institution and Lynx Edicions. p. 590. {{cite book}}: Unknown pa
rameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)↑ Baker, ECS (1921). "Handlist of the birds of the Indian empire". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 27 (3): 46–47.↑ 15.0 15.1 15.2 15.3 15.4 15.5 15.6 15.7 15.8 Shukkur, EAA and Joseph, KJ (1978). "Breeding biology of the Black Drongo". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 75 (4): 1212–1226.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Chari, N. (1982). "Comparative studies on flight characteristics, moment of inertia and flight behaviour of two fly-catchers, Dicrurus adsimilis and Merops orientalis". Ind. J. Exp. Biol. 20: 894–896. {{cite journal}}: Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)↑ 17.0 17.1 17.2 Whistler, Hugh (1949). Popular handbook of Indian birds. 4th ed. Gurney and Jackson, London. pp. 155–157.↑ Decandido, Robert; Nualsri, Chukiat and Allen, Deborah (2004). "Migration of Black Drongo Dicrurus macrocercus in southern Thailand in autumn 2003" (PDF). Forktail. 20: 143–144. Archived
from the original on 2008-10-11. සම්ප්‍රවේශය 2016-02-23.{{cite journal}}:  CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ 19.0 19.1 Fritts, Thomas H. and Rodda, Gordon H. (1998). "The role of introduced species in the degradation of island ecosystems: A case history of Guam" (PDF). Annual Review of Ecology and Systematics. 29 (1): 113–140. doi:10.1146/annurev.ecolsys.29.1.113. 2006-09-06 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2016-02-23.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Jenkins, J. M. (1983). The native forest birds of Guam. Ornithological Monographs 31. American Ornithologists Union. ISBN 0-943610-38-9.↑ Maben, Anne F. (1982). The Feeding Ecology of the Black Drongo Dicrurus macrocercus on Guam.  Master's Thesis.  Univ. Calif., Long Beach.↑ Amidon F. A. (2000). Habitat relationships and life history of the Rota Bridled White-eye (Zosterops rotensis). M.Sc. thesis. Virginia
Polytechnic Institute.↑ Fletcher, T. B. (1937). "Birds and ants". Jour. Bombay Nat. Hist. Soc. 39: 640.↑ Fischer, CEC (1923). "Drongo and cicada". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 29 (3): 839–840.↑ Mason, C W & H Maxwell-Lefroy (1911). The food of birds in India. (Entomological series. Vol 3) Department of Agriculture in India. pp. 69–73.↑ Dewar, Douglas (1905). "King-Crows and Mynas as mess-mates". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 16 (2): 364–366.↑ Veena, T & R Lokesha (1993). "Association of drongos with myna flocks: Are drongos benefitted ?" (PDF). J. Biosci. 18 (1): 111–119. doi:10.1007/BF02703043.↑ 28.0 28.1 King, R C H Moss (1911). "The resident birds of the Saugor and Damoh Districts, Central Provinces". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 21 (1): 87–103.↑ Ridley, AR & NJ Raihani (2007). "Facultative response to a kleptoparasite by the cooperatively breeding pied babbler". Behav. Ecol. 18 (2): 324–330. doi:10.1093/beheco/arl092.↑ Sridharan, U. and Sivasubramanian, C. (1987). "Additional
records of the Black Drongo (Dicrurus adsimilis) feeding on birds". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 83: 212–213.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ D'Silva, C., Sankaran, R., Mohapatra, K. K. and Chandra, J. (1990). "Indian Black Drongo Dicrurus adsimilis eating a bird". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 87: 301.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Jayson, E. A. & K. K. Ramachandran (1994). "Indian Black Drongo Dicrurus adsimilis (Bechstein) feeding on a small bird". Journal of the Bombay Natural History Society. 91 (2): 320.↑ Osmaston, B. B. (1922). "Predaceous habit of the Common King Crow". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 28: 546.↑ Wenden, H. (1875). "[untitled]". Stray Feathers. 3: 330.↑ Senthilmurugan, B. (2005). "Fish in the diet of the Black Drongo". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 102 (1): 116.↑ Serrao JS (1971). "Black Drongo (Dicrurus adsimilis) fishing". Newsletter for Birdwatchers. 11 (7): 10.↑ Aluri J.S. Raju & Srungavarapu
P. Rao (2004). "Passerine bird pollination and fruiting behaviour in a dry season blooming tree species, Erythrina suberosa Roxb. (Fabaceae) in the Eastern Ghats forests, India". Ornithological Science. 3 (2): 139–144. doi:10.2326/osj.3.139.↑ Dodia, JF; Parasharya, BM and Yadav, DN (1989). "Black Drongo feeding on Sorghum grains". Pavo. 27 (1&2): 75–76.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Sharma,IK (1980). "Grey Shrike and Black Drongo hunting scorpion and the centipede". Newsletter for Birdwatchers. 20 (5): 6.↑ Bhargava,RN (1981). "The Bank Myna Acridotheres ginginianus and King Crow Dicrurus adsimilis preying upon the Cricket Acheta (Orthoptera:Gryllidae)". Newsletter for Birdwatchers. 21 (12): 18–19.↑ Ali, S & S D Ripley (1986). Handbook of the birds of India and Pakistan. Vol. 5 (2 ed.). Oxford University Press. pp. 114–118. ISBN 0-19-562063-1.↑ Jamdar,Nitin (1983). "Nocturnal habits of Black Drongo (Dicrurus adsimilis)". J. Bombay Nat. Hist
. Soc. 80 (1): 218.↑ Sharma,SK (1991). "Nocturnal feeding by Black Drongo". Newsletter for Birdwatchers. 31 (3&4): 8.↑ Nameer,PO (1990). "Midnight feeding by black drongo". Newsletter for Birdwatchers. 30 (7–8): 9.↑ Neelakantan, KK (1962). "Courtship and mating of the black drongo". Newsletter for Birdwatchers. 2 (4): 9.↑ Raju,KSR Krishna; Raju,UV Bairagi (1989). "Black Drongo Dicrurus adsimilis nesting on electric pole". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 86 (3): 449–450.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Thangamani A., K Paramanandham & AJT Johnsingh (1981). "'Helpers' among the Black Drongo (Dicrurus adsimilis)". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 78 (3): 602–603.↑ Smith,TEH (1950). "Black Drongos fostering a Koel". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 49 (2): 304–305.↑ Allen, GO (1920). "Birds of different species nesting in company". Journal of the Bombay Natural History Society. 26: 1044.↑ Shukkur,EAA & Joseph,KJ (1980). Proximity nesting of the Black Drongo an
d the Redvented Bulbul In Proceedings of the All India Symposium of Environmental Biology. Department of Zoology, University of Kerala. pp. 40–42.{{cite book}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Waite, HW (1920). "Birds of different species nesting in company". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 27 (1): 171.↑ Van Gruisen, J (2004). "Red-vented bulbul Pycnonotus cafer feeding Black Drongo Dicrurus macrocercus chicks". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 101: 159–60.↑ Melville, DS (1992). "Intense mobbing by a Black Drongo Dicrurus macrocercus". J. Bombay Natural History Society. 88: 285.↑ Davies NB & Welbergen JA (2008). %20Welbergen%202008.pdf "Cuckoo-hawk mimicry? An experimental test" (PDF). Proc. Biol. Sci. 275 (1644): 1817–1822. doi:10.1098/rspb.2008.0331. PMC 2587796. PMID 18467298. {{cite journal}}: Check |url= value (help)[permanent dead link]↑ Nijman, Vincent (2004). "Seasonal variation in naturally occurring mobbing behaviour of drongos (Dicruridae) towards two avian pre
dators". Ethology, Ecology and Evolution. 16 (1): 25–32. doi:10.1080/08927014.2004.9522651.[permanent dead link]↑ Ali, AMS; Asokan S; Manikannan R & GT Nithiyanandam (2010). "Nest-site characteristics and breeding biology of the Black Drongo Dicrurus macrocercus in Cauvery Delta, Southern India" (PDF). World Applied Sciences Journal. 9 (11): 1280–1285.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Nair, Manoj V (1995). "An instance of play behaviour in Black Drongo Dicrurus adsimilis (Bechstein)". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 92 (2): 266.↑ Hore, B.B., Mehrotra, P.N., Hore, A. (1994). "Testicular melanin pigments and the gonadal cycle in a tropical wild passerine bird, Dicrurus adsimilis (Passeriformes, Dicruridae)". Functional and developmental morphology. 4 (1): 21–24. PMID 7819603.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Duggal C. L. & Sushma Gupta (1986). "On Notopentorchis kherai, a new asian cestode (Dilepididae) parasitizing Dicr
urus macrocercus at Chandigarh, India". Acta parasitologica Polonica. 31 (1–12): 1–5.↑ Duggal C. L.; Gupta S (1987). "On a new avian cestode, Paruterina dicruri, from black drongo, Dicrurus macrocercus at Chandigarh, India". Rivista di Parassitologia. 48 (1): 89–92.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Uchida, S. (1927). "Studies on amblycerous Mallophaga of Japan" (PDF). Journal of the College of Agriculture, Tokyo. 9 (1): 1–56.↑ Palma, RL; RD Price (2006). "A note on Philopterus kalkalichi Ansari, 1955 (Phthiraptera: Ischnocera: Philopteridae)". New Zealand Journal of Zoology. 33 (1): 7–9. doi:10.1080/03014223.2006.9518425. 2010-05-24 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2016-02-23.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Nandi, Anadi P. (2005). "Data on the morphology of Viguiera dicrurusi Gupta, 1960 (Nematoda: Habronematidae) with notes on related forms" (PDF). Folia Parasitologica. 52 (3): 261–266. PMID
16270807.↑ De N.C. (1979). "Viguiera majumdari sp. n. (Nematoda: Habronematidae) from the bird Dicrurus m. macrocercus (Vieill.) from West Bengal, India". Folia Parasitol. 26: 73–76.↑ Sood M.L., Kalia R. (1978). "Viguiera adsimilisai n. sp. (Nematoda: Spiruridae) from Dicrurus adsimilis from India". Rivista di Parassitologia. 39: 23–25.↑ Mundkur,Taej (1985). "Bee hunting by the Black Drongo". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 82 (2): 411.↑ Parasharya, BM; Dodia, JF; Mathew, KL; Yadav, DN (1996). "The role of birds in the natural regulation of Helicoverpa armigera Hubner in wheat". Pavo. 34 (1&2): 33–38.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Parasharya, BM; J F Dodia; K L Mathew & D N Yadav (1994). "Natural regulation of white grub (Holotrichia sp.: Scarabeidae) by birds in agroecosystem" (PDF). J. Biosci. 19 (4): 381–389. doi:10.1007/BF02703175.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Anonymous (1998). "Vernacular Names of the
Birds of the Indian Subcontinent" (PDF). Buceros. 3 (1): 53–109.↑ Rose, HA (1910). "Panjab Folklore Notes". Folklore. 21 (2): 216–217. doi:10.1080/0015587X.1910.9719930.වෙනත් ප්‍රභවBhujle,BV; Nadkarni,VB (1980) Histological and histochemical observations on the adrenal gland of four species of birds, Dicrurus macrocercus (Viellot), Centropus sinensis (Stephens), Sturnus pagodarum (Gmelin) and Columba livia (Gmelin). Zool. Beitrage 26(2):287–295.Lamba,BS (1963) The nidification of some common Indian birds. 3. The Black Drongo (Dicrurus macrocercus Viellot). Res. Bull. Panjab Univ. 14(1–2):1–9.Shukkur,EAA; Joseph,KJ (1980) Annual rhythm in the Black Drongo Dicrurus adsimilis (family Dicruridae, Passeriformes, Aves). Comparative Physiol. Ecol. 5(2):76–77.Shukkur, EAA (1978) Biology, Ecology and Behaviour of the Black Drongo (Dicrurus adsimilis). Thesis, University of Calicut.බාහිර සබැඳුම්විකිවිශේෂ සතුව පහත තේමාව හා අදාළ තොරතුරු ඇත: Dicrurus macrocercus
කළු කවුඩා හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.Black Drongo videos, photos & sounds on the Internet Bird Collectionසහශ්‍රවර්ෂය:1 වන සහස්‍රවර්ෂයසියවස්:ක්‍රිපූ  1 වන සියවස – 1 වන සියවස – 2 වන සියවසදශක: ක්‍රිපූ  10ගණන්  ක්‍රිපූ  0ගණන්  0ගණන්  – 10ගණන් –  20ගණන්  30ගණන්  40ගණන් වසර:ක්‍රිව 8 ක්‍රිව 9 ක්‍රිව 10 – ක්‍රිව 11 – ක්‍රිව 12 ක්‍රිව 13 ක්‍රිව 1411 වසර (XI) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,   බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය. එකල ,  එය හැඳින්වුනේ, ලෙපිඩූස්ගේ සහ  ටවුරුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 764 වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා 11 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය. XI (එකොළහ) වසර,  ප්‍රංශ විප්ලවීය දින දසුනෙහි අඩංගු වසරක්ද විය.මාලිගාවලක්දිව දළදා වහන්සේ වැඩම වීමෙන් පසුව කිත්සිරි මෙවන් රජතුමා පටන් වත් පිළිවෙත් රැසක් ආ
රම්භ විය. දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් පවත්වනු ලබන වසර දෙදහසකට වඩා පැරණි මෙම වත් පිළිවෙත් තුළින් බෞද්ධාගමික අනන්‍යතාවයන් හා අපූර්වතම ජාතික උරුමයක් මෙන්ම විවිධ සමාජ ස්ථරයනයන්නේ ස්වභාවය ඉස්මතු කොට දක්වයි. මෙලෙස දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් පවත්වනු ලබන පූජාවන් හදුන්වනු ලබන්නේ දීතේවාව” යනුවෙනි. ආහාර ගිලන්පස තෙල්මල් පහන් යනාදියෙන් දිනපතාම අලුයම් කාලයේ තේවාවද මධ්‍යහන හා සන්ධ්‍යා භාගයේ තේවාවන් ද පැවැත්වේ. අතීතයේ දෛනිකව දළදා මාලිගාව තුළ උදේ හවස පවත්වනු ලබන වතාවත් සදහා රජු විසින් ම පත් කළ වෙනමම පුද්ගල කොටස් විය. එලෙස දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් දෛනිකව තෙවරක් වත් පිළිවෙත් පවත්වන ලද  බව විවිධ වංසකතා වල මෙන්ම විවිධ දේශාටන වාර්තාවලින් තොරතුරු රැසක් හමුවේ. දෛනිකව කෙරෙන එම තේවාව කිසියම් ව්‍යවස්ථාවකට අනුකූලව කළ යුතු බවට  ඒ ඒ යුගයන්හි රජවරුන් විසින් පනවන ලද විවිධ නීති මාලාවක් ද දක්නට ලැබෙි. එම අතීත විධි විධාන අනුව යමින් වර්තමානයේ ද එම තත්වය ඒ අයුරින්ම පාරම්පරික වත්පිළිවෙත් වලට අනුකූලව සිදු කරන බව පෙනේ. අලුයම පූජාව, දවල් පූජාව ,සන්ධ්‍යා පූජාව යනුවෙන් අවස්ථා තුනකදී පැවැත්වෙන මෙම තේවාව තූළ පැහැදිළිවම පුරුෂ පාර්ශවය පමණක් යොදාගන්
නා අතර වතාවත් පැවැත්වීම හා ඒ සම්බන්ධ සියලුම කටයුතු භාරවනුයේ ඉහළ යයි සම්මත කුලවල අයටය. දළදා මාලිගයේ වතාවත් සදහා පිරිමි හා භික්ෂූන් පමණක් යොදාගැනීම අතීතයේ සිදුවූවකි.අලුයම තේවාවඅලුයම පූජාව සදහා සංසක්කාර මුහන්දිරම්ගේ අනුග්‍රහය ඇතිව පත් කරන ලද සිව්දෙනකු විසින් එම පූජාව පවත්වනු ලැබේ. මොවුන් ඉහළ කුලයන් නියෝජනයගොනුව:Sri Dalada Maligawa.JPGතේවාව සිදුකිරිමට පැමිණෙන පිරිස කරන පුද්ගලයන් විය. විශේෂයෙන්  මොවුන් නියෝජනය කළේ ගොවිගම කුලයයි. ඓතිහාසික වාර්තාවලට අනුව පෙනී යන කරුණක් වන්නේ මහනුවර දළදා මාලිගාවේ සිදුකරන අභ්‍යන්තර කටයුතු භාරව උසස් හා පහත් ලෙස කොටස් දෙකකින් බෙදී සිටි බවය. මෙම බෙදීමට භික්ෂූන් වහන්සේලා අයත් වූ බවක් නොපෙනේ. භික්ෂුන් හැර සෙසු පුද්ගලයන්  මේ යටතට ගැනෙයි. හේතුව සමාජයේ වැදගත් තැනක් එදා භික්ෂූන් වහන්සේට හිමිව තිබීමයි. භික්ෂූන් වහන්සේලාට අමතරව සෙසු පුද්ගලයන්ගෙන් බොහෝවිට දළදා වහන්සේට සමීප කටයුතු කිරීමට උසස් යැයි සම්මත කුලීනයන් යොදා ගත් බව පෙනේ. ඉහත උදෑසන පූජාවට යොදා ගන්නා වට්ටෝරුරාළ ගෙපරාල මෙන්ම  මධ්‍යම පූජාව සදහා යොදාගන්නා කත්තිය රාළද ඉහළ කුලයකින් තෝරා ගනු ලබයි.මෙහිදී දළදා
හාමුදුරුවන් වැඩ සිටින මාලිගාවේ දොරවල් විවෘත කිරීමෙන් අනතුරුව චාරිත්‍රානුකූලව දළදා සේවාවන් රැසක් සිදු කෙරේ.දහවල් තේවාව (නවපෑ තේවාව)දහවල් පූජාවේදී මුල්තැන් ගේ පිසින ලද ව්‍යංජන 32 (තිස් දෙකක්* සහිත දානය කත්තිය රාළ විසින් ඉහළ මාලයට ගෙනගොස් ගොවිරාලට භාර දෙයි .ඔහු විසින් එය භික්ෂූන්ට පිරිනමනු ලබයි. භික්ෂූූන් විසින් එය දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් පූජා කරනු ලබයි. එලෙස පූජා පවත්වන විටදී අඛණ්ඩව බෙර වාදනයේ යෙදෙන පිරිසක් සිටී.හවස තේවාවහවස තේවාවද භික්ෂූන් ප‍්‍රමුඛ වට්ටෝරු රාළගේ ආධාර ඇතිව දොරවල් විවෘත කර හේවිසි හඬ මධ්‍යයේ සිදුකරනු ලබන්නේ ගිලන් පස පූජාවයි. ඬේව් සිය වාර්තාවල සදහන් කරන ආකාරයට මෙම තේවා කටයුතු වලට මාලිගාවේ දිව නිළමේද සම්බන්ධ වූ බව දක්වයි. .දී...මාලිගාවේ කටයුතු සදහා සැරසෙන හේ ජලස්නානය කොට පිරිසිදු තුප්පොට්ටියක්  ඇඳ යටත් පිරිසෙයින් සූවිසි පැයක් මාංශානුභවයෙන් වළකියි. මෙසේ කෙරෙන්නේ මෙවැනි කටයුතු ගැන බුදුන් ප‍්‍රසන්න වන නිසා නොව මාලිගාවට අරක්ගෙන සිටිතැයි සැලකෙන දෙවියන් ශාරීරික පවිත‍්‍රතාව ගැන සාවධානු වීම නිසා සහ ඒ පිළිබද නොසැලකිල්ල ගැන නොකැමැති නිසාය. දිව නිලමේ විසින් පැව