LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
RTH1986 ජනවාරි 1PLACE OF BIRTHකළුතර, ශ්‍රී ලංකාවDATE OF DEATHPLACE OF DEATH             කොඩිය                   සිතියම   අගනුවර සහ විශාලම නගරය  බැන්ඩාර් සෙරි බෙගාවන්     උතුරු අක්ෂාංශ 40°53.4171′  නැගෙනහිර දේෂාංශ 114°56.5331′   රාජ්‍ය භාෂාව  මැලේ (බහාසා මෙලෙයු)   රාජ්‍ය ලේඛන  මැලේ හෝඩිය   රාජ්‍යය  ඉස්ලාමීය මූලික වූ මොනාච්            වර්ග ප්‍රමාණය   එකතුව  5,765 වර්ග කිලෝමීටර,   2,226 වර්ග සැතපුම්   ජලය (%)  8.6               ජනගහනය   2009 තක්සේරුව  388,190   2001 ජන සංඛ්‍යාකය  332,844   ඝනත්වය  67.3 වර්ග කිලෝමීටර,  174.4 වර්ග සැතපුම්   දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) (PPP)  2008 තක්සේරුව   එකතුව  19.716 ඩොලර් බිලියන   සාමාන්‍ය  ඩොලර් 50,198   දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) (සාමාන්‍ය)  2008 තක්සේරුව   එකතුව  14.553 ඩොලර් බිලියන   සාමාන්‍ය  ඩොලර් 37,053   මානව සංවර්ධන දර්ශකය (HDI) (2007)  0.920(4) (ඉතා ඉහළ)   මුදල්  බෲනයි ඩොලරය (BND)   මං තීරුව  වම   අන්තර්ජාල TLD  .bn   දුරකථන සංකේත  +673 බෲනායි නිල වශයෙන් බෲනායි දරුසලාමි හෝ බෲනායි රාජ්‍ය නමින් හැඳින්වේ. සාමයේ මුලස්ථානය (මැල
ේ, නෙගාරා බෲනායි දරුසලාම්, ජාවී)වන බෲනායි රාජ්‍යය  දකුණු ගිණිකොන ආසියාවේ බෝනියෝහි උතුරු වෙරල තීරයෙහි පිහිටා ඇත. දකුණු චීනයේ වෙරළ තීරය හැරුණුකොට, එය සම්පූර්ණයෙන්ම මැලේසියාවේ සාරවත් රාජ්‍යයන්ගෙන් වට වී ඇත. තවද එය කොටස් දෙකකට වෙන් වී ඇත. එය ලිම්බාත් වලින් වෙන් වී ඇත. බෲනායි හි ඉහළම මානව වර්ධන ලැයිස්තුව පිහිටා ඇති රටක් වන අතර, එය දකුණු ගිනිකොණ රාජ්‍යයන් අතර වේ. සිංගප්පූරුව සංවර්ධිත රටක් ලෙස ලැයිස්තු ගත කර ඇත. අන්තර්ජාතික මූල්‍ය අරමුදලට අනුව (IMF), බෲනායි දල ගෘහස්ථ නිෂ්පාදිත මිලදී ගැනීම් අනුව ලෝකයේ හතරවන ස්ථානයේ සිටී.කක්කල් කැස්සවිෂබීජයක් හේතු කොට ගෙන ශ්වසන පද්ධතියේ හට ගන්නා ආසාදනයකි කක්කල් කැස්ස. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ළමයින් අතර දක්නට ලැබෙන රෝගයකි. වරින් ‍වර නොකඩවා කැස්ස ඇති වීම ද, එම කැස්ස අවසානයේදී ළමයා හුස්ම ඉහළට ඇදීමේ දී සිහින් (හුරුවන් බෑම) වැනි ශබ්දයක් පිට කිරීම ද, මේ රෝගයේ විශේෂ ලක්ෂණයකි.කක්කල් කැස්ස වැඩි වශයෙන් ස්ප‍ර්ශයෙන් බෝවන රෝගයකි. හුස්ම ගැනීමේ දී, ආසාදක විෂ බීජ ශ්වසන පද්ධතිය තුළට ඇතුළු වීමෙන් ආසාදනය හට ගනියි. දින 7 – 14 කට  පසු ශ්වසන පද්ධතියේ රෝග ලක්ෂණ මතු වෙයි.මෙ
ම ‍රෝගය තුන් අවදියකට බෙදිය හැකිය. පළමු අවදියේ දී සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව වැනි රෝග සලකුණු ඇති වෙයි. දෙවෙනි අවදියේහි දී යන්තම් කැස්ස ඇති වී, කල් යත්ම, එය තදබල කැස්සක් බවට පත් වී ‍වරින් වර නොකඩවා කැස්ස හට ගැනීමෙන් රෝගී ළමයා තදබල ලෙස රෝගාතුර වී, ඇස් රතු වී, මුහුණ පිපුණු බවක් සහ රතු පැහැයක් දරයි. තව ද පිට පිට කැස්ස වරින් වර ඇති වන අතර, එවැනි කැස්ස අගදී ළමයා හුස්ම ඉහළට අදින විට හුරුවන් බෑමක මෙන් හුස්ම අදින ශබ්දයක් ඇසීම ද, මේ රෝගයට ‍විශේෂ ලක්ෂණයකි. තුන්වන අවදියෙහි, කැස්ස සහ වමනය ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අඩුවන අතර දෙවනි අවදියෙහි දක්නට ලැබුණු ‍රෝග ලක්ෂණ අඩු වීමට ද පටන් ගනියි.එහෙත් මෙම කැස්ස සති ගණනාවක් තිස්සේ පැවතීමට හැකි ය. මේ රෝගය ‍වැළඳුණු විට ක්ලෝමයක් දුර්වල වීමෙන් ද්විතීයික ආසාදනය හෝ දීර්ඝ කාලයක් ප‍කිවත්නා කාලික පෙනහැල්ලේ රෝග හට ගැනීමට පුළුවන. බිළිඳුන් අතර මේ රෝගය පවත්නා විට, නිතර වලිප්පුව ඇති වීම‍ට ඉඩ තිබේ. රෝගය ආරම්භයේ දී ම නියමිත ප්‍රතිජීවකය දීමෙන් රෝගය වැඩි කල් ගත වීමට පෙර මැ‍ඩලීමට සහ ද්විතීයික ආසාදනයන් හට ගැනීම වැළැක්විය හැක.විශේෂ වැක්සීනයකින් ප්‍රතිශක්තිකරණය වීෙමන් මේ රෝගයෙන් බොහෝ දුරට ආරක්ෂාව ලබා
ගත හැකි ප්‍රධාන මාර්ගය යි. මේ වැක්සීනය සාමාන්‍යයෙන් ජීවිතයේ පළමු අවුරුද්ද තුළදී වෙන වෙන මාත්‍රා තුනක් ලෙසින් දෙනු ලැබේ.  තවද එය සාමාන්‍යයෙන් ඩිප්තීරියාව නොහොත් ගල පටල රෝගය සහ ‍ටෙටනස නොහොත් පිටගැස්ම සඳහා ආරක්ෂාව ලබා දෙන වැක්සීනයක් සමඟ සම්බන්ධ කරන ලද එක වැක්සීනයක් ලෙසින් දෙනු ලැබේ.කක්කල් කැස්ස බෝවුණු විට, ගෙදර හෝ රෝහලේ එවැනි රෝගී ළමයින් වෙන් කොට තැබිය යුතුයි. ත‍වද වැඩි වියට පත් ළමුන්ට වුව ද එය බෝවුණු ‍විට, පාසැල වෙත නොයැවිය යුතුයි.ප්‍රකාශන නිදහස පිළිබදව ජාත්‍යන්තර හුවමාරුව යනු 1992 පිහිටවු ප්‍රකාශන නිදහස ආරක්ෂා කිරීමට අරමුණු කරගත් රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන 81 ක් එකමුතුවකි.මේ යටතේ අන්තර්ජාලය හරහා තොරතුරු හුවමාරු කරයි. එමෙන්ම මාධ්‍ය නිදහස ,අන්තර්ජාල වාරණය , තොරතුරු පිළිබදව නීතීන්වලින් නිදහස් වීම, නිග්‍රහ සම්බන්ධිත නීති, මාධ්‍ය සංකේන්ද්‍රනය සහ පත්‍රකලාවේදීන් , ලේඛකයන් මනාව හික්මවීම අන්තර්ජාල ග්‍රාහකයින් සිදුකරන පහරදීම් පිළිබදව මෙම ආයතනය ක්‍රියාත්මක වේ.මෙහි කටයුතු කැනාඩාවේදී සම්බන්ධීකරණය කරන්නේ ‘ කැනේඩියන් ජර්නලිස්ට්ස් ෆෝ ෆ්‍රී එක්ස්ප්‍රෙශන් ‘ ආයතන හරහාය.පත්‍රකලාවේදීන් ජනමාධ්‍යවේදීන් ,
වියුතුන්, ඡායාරූප ශිල්පීන්, කැමරා ශිල්පීන්,ලේඛකයන්, ප්‍රකාශකයන්, කාටුන් ශිල්පීන්, ප්‍රජා ගුවන්විදුලි ආයතන, පුස්තකාල ආදී සංස්කරණය සඳහා වෙහෙසෙන සංවිධාන රාශියක් මෙහි සාමාජිකත්වය දරයි.උදාහරණ - හවුමන් රයස්ට් වෝච් , රිපෝටරිස් විතවුට් බෝඩර්ස් පුස්තකාල සමාගම් සහ ආයතන වල ජාත්‍යන්තර එකමුතුව, ප්‍රජා ගුවන් විදුලි විකාශනයන්ගේ ලෝක සංගමය සහ ඉන්ටනැශෙනල් පෙන්.යුනෙස්කෝ, මානව හා පුද්ගලික අයතින් පිළිබද අප්‍රිකානු කොමිසම, යුරෝපා කවුන්සිලය සහ මාධ්‍ය නිදහස පිළිබදව නියෝජනය ආදී ප්‍රකාශන නිදහස නිරීක්ෂණය කරන අන්තර්ජාලය සංවිධාන රැසකට මෙ මගින් තොරතුරු සැපයේ.සටහන්International Freedom of Expression Exchangeමෙම ලිපිය හො එහි ඇතැම් කොටස් වෙනත් බසක ලිපියක කටු පරිවර්තනයකි.  මෙය පරිගණකයක් මගින් ජනනය කල පරිවර්තනයක් හෝ භාෂා දෙකෙහි ප්‍රවීනත්‍වය අඩු තැනැත්තෙකු හෝ තැනැත්නන් විසින් සිදුකරන ලද ඒවා විය හැක. මෙහි දෝශ නිවැරදි කිරීමට සහ දියුණු කිරීමට දායකවන්න ඔබටත් පුළුවනි. ඔබ විසින් මෙම ලිපිය attention අවැසි යැයි මේ මොහොතේ දී නම් කළේ නම්, කරුණාකර{{subst:Needtrans|pg=තුන්ගුස්කා සිද්ධිය |language=unknown
|comments= }} ~~~~යන්න the WP:PNTCU section on විකිපීඩියා:සිංහල බසට පරිවර්තනය විය යුතු පිටු පහතින් ම එක් කරන්න.තුන්ගුස්කා සිද්ධියවේලාව07:17දිනයජුනි 30, 1908; වසර 115  කට පෙර (1908-06-30)පිහිටුමපොඩ්කමෙනයා තුන්ගුස්කා ගඟ, සයිබීරියාව, රුසියානු අධිරාජ්‍යයඛණ්ඩාංක﻿ / ﻿60.90306°N 101.90972°E﻿ / 60.90306; 101.90972ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿60.90306°N 101.90972°E﻿ / 60.90306; 101.90972[1]හේතුවකුඩා ග්‍රහක හෝ ධූමකේතුව විය හැකි උල්කාපාත වායු පිපිරීමප්‍රතිඵලය2,150 km2 (830 sq mi) ක වන ප්‍රදේශයක් සමතලා විය.දේශීය ශාක හා සතුන් සඳහා වන විනාශයමරණ0 තහවුරු, 3 විය හැකිදේපල හානිහානි වූ ගොඩනැගිලි කිහිපයක්තුන්ගුස්කා සිදුවීම (ඉඳහිට තුන්ගුස්කා සිද්ධිය ලෙසද හැඳින්වේ) යනු 1908 ජූනි 30 වන දින උදෑසන රුසියාවේ යෙනිසෙස්ක් (දැන් ක්‍රස්නොයාර්ස්ක් ක්රා) හි පොඩ්කාමැන්නායි තුන්ගුස්කා ගඟ අසල සිදුවූ මෙගාටොන් 12 ක[2] පමණ පිපිරීමකි.[1][3] විරල ජනාකීර්ණ නැගෙනහිර සයිබීරියානු ටයිගා ප්‍රදේශයේ ඇති වූ පිපිරීමෙන් වනාන්තරයේ කිලෝමීටර් 2,150 (වර්ග සැතපුම් 830) ක ප්‍රදේශයක ගස් මිලියන 80 ක් සමතලා වී ඇති අත
ර ඇසින් දුටු සාක්ෂිකරුවන්ගේ වාර්තා අනුව අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු මෙම සිද්ධියෙන් මිය යන්නට ඇත.[4][5][6][7][8] පිපිරුම සාමාන්‍යයෙන් උල්කාපාත වායු පිපිරීමක් ලෙස සැලකේ: මීටර් 50-60 (අඩි 160-200) පමණ ප්‍රමාණයේ ගල් සහිත ග්‍රහකයක වායුගෝලීය පිපිරීම.[9][10] ග‍්‍රහකය නැගෙනහිර-ගිණිකොන දෙසින් ළඟා වූ අතර, එය 27 km/s (60,000 mph) (~Ma 80) පමණ සාපේක්ෂ ඉහළ වේගයකින් විය හැකිය.[11] බලපෑම් ආවාටයක් සොයා නොගත්තද, එය බලපෑම් සිදුවීමක් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත; මෙම වස්තුව පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ ගැටෙනවාට වඩා කිලෝමීටර් 5 සිට 10 දක්වා (සැතපුම් 3 සිට 6 දක්වා) උන්නතාංශයක පුපුරා ගොස් ඇතැයි සැලකේ.[12]ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ ඊට වඩා විශාල බලපෑම් සිදුවී ඇතත්, වාර්තාගත ඉතිහාසයේ පෘථිවිය මත සිදු වූ විශාලතම බලපෑම් සිදුවීම තුන්ගුස්කා සිදුවීමයි. මෙම විශාලත්වයේ පිපිරීමක් විශාල නාගරික ප්‍රදේශයක් විනාශ කිරීමට සමත් වනු ඇත.[13] එය ජනප්‍රිය සංස්කෘතියේ බොහෝ වාර ගණනක් සඳහන් කර ඇති අතර, ග්‍රහක බලපෑම් වළක්වා ගැනීම පිළිබඳ සැබෑ ලෝක සාකච්ඡාවට ද අනුබල දී ඇත.[තහවුරු කර නොමැත]විස්තරයසයිබීරියාවේ සිදුවීමේ ස්ථානය (නවීන සිතියම)1908 ජූනි
30 (එන්. එස්.) (රුසියාවේ 1908 ජූනි 17, ඕ. එස්. ලෙස උපුටා දක්වා ඇත, 1918 දී සෝවියට් දින දර්ශනය ක්‍රියාත්මක කිරීමට පෙර), දේශීය වේලාවෙන් 07:17 ට පමණ, බයිකල් විලට වයඹ දෙසින් පිහිටි කඳුකරයේ ඉවෙන්කි ස්වදේශිකයන් සහ රුසියානු පදිංචිකරුවන් නිරීක්ෂණය කළහ. නිල් පැහැති ආලෝකයක්, සූර්යයා තරම් දීප්තිමත්, අහස හරහා ගමන් කර තුනී මාවතක් තබයි. ක්ෂිතිජයට සමීපව, වලාකුළක් නිපදවන ෆ්ලෑෂ් එකක්, පසුව භූ දර්ශනයට රතු එළියක් දැල්වූ ගිනි කණුවක් විය. කණුව දෙකට කැඩිලා මැලවී කළු පාටට හැරුණි. විනාඩි දහයකට පමණ පසු කාලතුවක්කු ප්‍රහාරයක් වැනි හඬක් ඇසෙන්නට විය. පිපිරීමට ආසන්නව ඇසින් දුටු සාක්ෂිකරුවන් වාර්තා කළේ ශබ්දයේ ප්‍රභවය නැගෙනහිර සිට උතුරට ගමන් කළ බවයි. එම ශබ්දයන් සමඟ කම්පන තරංගයක් ඇති වූ අතර එය කිලෝමීටර් සිය ගණනක් දුරින් තිබූ ජනේල පවා කැඩී ගියේය.[14]යුරේසියාව පුරා භූ කම්පන මධ්‍යස්ථානවල පිපිරුම සටහන් වී ඇති අතර, පිපිරීමෙන් ඇති වූ වායු තරංග ජර්මනිය, ඩෙන්මාර්කය, ක්‍රොඒෂියාව සහ එක්සත් රාජධානිය - සහ බටාවියාව, ලන්දේසි නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව් සහ වොෂින්ටන්, ඩී.සී. දක්වා පැතුරුනි.[15] සමහර ස්ථානවල ඇති වූ කම්පන තරංගය රිච්ටර් පර
ිමාණයේ 5.0 ක භූමිකම්පාවකට සමාන බව ගණන් බලා ඇත.[16] ඊළඟ දින කිහිපය තුළ ආසියාවේ සහ යුරෝපයේ රාත්‍රී අහස දීප්තිමත් විය. ස්වීඩනයේ සහ ස්කොට්ලන්තයේ මධ්‍යම රාත්‍රියේදී (ෆ්ලෑෂ් බල්බ ආධාරයෙන් තොරව) දීප්තිමත් ලෙස ආලෝකමත් කරන ලද ඡායාරූප සාර්ථක ලෙස ලබා ගැනීම පිළිබඳ සමකාලීන වාර්තා තිබේ.[17] පිපිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අතිශය අඩු උෂ්ණත්වවලදී නිර්මාණය වූ ඉහළ උන්නතාංශ අයිස් අංශු හරහා ආලෝකය ගමන් කිරීම නිසා මෙම තිරසාර දිලිසෙන බලපෑම ඇති වූ බව න්‍යාය කර ඇත - දශක ගණනාවකට පසු අභ්‍යවකාශ ෂටල මගින් සංසිද්ධිය ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කරන ලදී.[18][19] එක්සත් ජනපදයේ, කැලිෆෝනියාවේ මවුන්ට් විල්සන් නිරීක්ෂණාගාරයේ ස්මිත්සෝනියන් තාරකා භෞතික නිරීක්ෂණ වැඩසටහනක් මගින් අත්හිටුවන ලද දූවිලි අංශුවල වැඩි වීමක් සමඟ අනුකූලව වායුගෝලීය විනිවිදභාවයේ මාස ගනනක අඩුවීමක් නිරීක්ෂණය කරන ලදී.[20]තෝරාගත් ඇසින් දුටු සාක්ෂිකරුවන්ගේ වාර්තාතුන්ගුස්කා වගුරු බිම්, එය වැටුණු ප්‍රදේශය වටා. මෙම ඡායාරූපය Around the World, 1931 සඟරාවෙන්. මුල් ඡායාරූපය 1927 සහ 1930 අතර (අනුමාන වශයෙන් 1930 සැප්තැම්බර් 14 ට පසුව නොවේ).1908 දී පිපිරුම සිදු වූ සයිබීරියාව
ේ ප්‍රදේශය ඉතා විරල ජනාකීර්ණ වූවත්, ඒ වන විට අවට ප්‍රදේශයේ සිටි ඇසින් දුටු සාක්ෂිකරුවන්ගේ වාර්තා ඇති අතර, ප්‍රාදේශීය පුවත්පත් මෙම සිදුවීම සිදුවී ටික වේලාවකට පසු වාර්තා කළේය.එස්. සෙමෙනොව් ගේ සාක්ෂියට අනුව, 1930 දී රුසියානු ඛනිජ විද්යාඥ ලියොනිඩ් කුලික්ගේ ගවේෂණය වාර්තා කර ඇත:[21]උදෑසන ආහාරය ගන්නා විට මම පිපිරුමෙන් කිලෝමීටර් 65ක් පමණ දකුණින් උතුරට මුහුණලා වානවර වෙළඳපොලේ නිවස අසල වාඩි වී සිටියෙමි. මම හදිසියේම දුටුවේ කෙලින්ම උතුරට, ඔන්කෝල්ගේ තුන්ගුස්කා පාරට උඩින්, අහස දෙකට බෙදී වනාන්තරය පුරා ගින්නක් ඉහළට හා පළලින් දිස්වන බවයි [සෙමෙනොව් පෙන්වා දුන් පරිදි, අංශක 50 ක් පමණ ඉහළට - ගවේෂණ සටහන]. අහසේ බෙදීම විශාල වූ අතර මුළු උතුරු පැත්තම ගින්නෙන් වැසී ගියේය. ඒ වෙලාවේ මගේ කමිසය ගිනි ගත්තා වගේ මට දරාගන්න බැරි තරමටම මම රත් වුණා. ගින්න ඇති වූ උතුරු දෙසින් දැඩි තාපයක් පැමිණියේය. මට මගේ කමිසය ඉරා දමා බිමට විසි කිරීමට අවශ්‍ය විය, නමුත් එවිට අහස වසා දැමුණි, සහ ශක්තිමත් පහරක් නාද වූ අතර මාව මීටර් කිහිපයක් විසි කරන ලදී. මට මොහොතකට සිහිය නැති වූ නමුත් පසුව මගේ බිරිඳ පිටතට දිව ගොස් මාව නිවසට ගෙන ගියාය. ඊට පස
්සේ එහෙම ඝෝෂාවක් ආවා, හරියට ගල් වැටෙනවා වගේ, කාලතුවක්කු වෙඩි තියනවා වගේ, පොළව කම්පා වෙලා, මම බිම ඉන්නකොට, ගල් පර්වත කඩාවැටෙයි කියලා බයට මම මගේ හිස පහත් කළා. අහස විවර වූ විට, කාලතුවක්කු වලින් මෙන් උණුසුම් සුළඟක් ගෙවල් අතරට දිව ගිය අතර, එය මාර්ග මෙන් පොළවේ සලකුණු ඉතිරි කර, සමහර වගාවන්ට හානි කළේය. පසුව අපි දැක්කා බොහෝ ජනේල කැඩී ගොස් ඇති අතර, ගබඩාවේ යකඩ අගුලේ කොටසක් කඩා වැටී ඇත.1926 දී අයි. එම්. සුස්ලොව් විසින් වාර්තා කරන ලද පරිදි, ශානියාගිර් ගෝත්‍රයේ චුචාන්ගේ සාක්ෂිය:[22]අපේ චෙකරන් අයියා එක්ක ගඟ අයිනේ පැල්පතක් තිබුණා. අපි නිදාගෙන හිටියා. එකපාරටම අපි දෙන්නම එක පාරටම ඇහැරුනා. කවුරුහරි අපිව තල්ලු කළා. අපිට විසිල් සද්දයක් ඇහුණා වගේම තද සුළඟක් දැනුණා. චෙකරන් කිව්වා "ඔයාට ඔය කුරුල්ලෝ ඔක්කොම උඩින් පියාඹනවා ඇහෙනවාද?" අපි දෙන්නම හිටියේ පැල්පතේ, එළියේ වෙන්නේ මොනවද කියලා පේන්නේ නැහැ. එකපාරටම මාව ආයෙත් තල්ලු කළා, මේ සැරේ මම ගින්නට වැටුණා. මම බය වුණා. චෙකරන්ටත් බය හිතුනා. අපි තාත්තයි අම්මයි මල්ලියි කියලා කෑගහන්න පටන් ගත්තත් කවුරුත් උත්තර දුන්නේ නෑ. පැල්පතෙන් ඔබ්බට ශබ්දයක් ඇසුණි, අපට ගස් කඩා වැටෙනවා
ඇසුණි. චෙකරන් සහ මම අපගේ නිදි මලුවලින් බැස එළියට පැනීමට අවශ්‍ය වූ නමුත් පසුව අකුණු සැර වැදුණි. මෙය පළමු ගිගුරුම් විය. පෘථිවිය චලනය වීමට හා ගල් ගැසීමට පටන් ගත් අතර, සුළඟ අපේ පැල්පතට පහර දී එය පෙරළා දැමීය. මගේ ශරීරය පොලුවලින් පහළට තල්ලු කර ඇත, නමුත් මගේ හිස පැහැදිලි විය. එවිට මම පුදුමයක් දුටුවෙමි: ගස් කඩා වැටෙනවා, අතු ගිනිබත් විය, එය බලවත් දීප්තිමත් විය, මම මෙය කෙසේ කියන්නේද, දෙවන සූර්යයා මෙන්, මගේ ඇස් රිදෙනවා, මම ඒවා වසා ගත්තෙමි. එය රුසියානුවන් අකුණු ලෙස හඳුන්වන ආකාරයට විය. එකෙණෙහිම විශාල ගිගුරුම් හඬක් ඇති විය. මෙය දෙවන ගිගුරුම් විය. උදෑසන හිරු රශ්මිය, වලාකුළු නොතිබුණි, අපේ සූර්යයා සුපුරුදු පරිදි දීප්තිමත් ලෙස බබළමින් සිටි අතර, හදිසියේම දෙවන එකක් පැමිණියේය!චෙකරන්ටයි මටයි අපේ පැල්පතේ නටබුන් යටින් එළියට එන්න ටිකක් අමාරු වුණා. ඊට පස්සේ අපි උඩින් දැක්කා, නමුත් වෙනත් තැනක, තවත් ෆ්ලෑෂ් එකක් ආවා, විශාල ගිගුරුම් හඬක් ආවා. මෙය තෙවැනි ගිගුරුම් පහරයි. හුළඟ ආයෙත් ආවා, අපිව අපේ කකුලෙන් බිමට දැම්මා, වැටුණු ගස්වලට ගැහුවා.අපි වැටුණු ගස් දෙස බැලුවෙමු, ගස් මුදුන් කඩා වැටෙනු බලා සිටියෙමු, ගින්න දෙස බලා
සිටියෙමු. එක්වරම චෙකරන් "උඩ බලන්න" යැයි කෑගසමින් අත පෙන්වීය. මම බැලූ විට තවත් ෆ්ලෑෂ් එකක් දුටුවෙමි, එය තවත් අකුණු සැරයක් ඇති කළේය. ඒත් ඉස්සරට වඩා සද්දේ අඩුයි. මෙය සාමාන්‍ය ගිගුරුම් හඬක් මෙන් සිව්වැනි පහර දීමයි.දැන් මට හොඳට මතකයි තවත් එක් ගිගුරුම් පහරක් ද ඇති විය, නමුත් එය කුඩා වූ අතර කොහේ හරි දුරින් විය.සිබිර් පුවත්පත, 1908 ජූලි 2:[23]ජූනි මස 17 වන දින උදෑසන,[24] 9:00 ට පමණ, අපි අසාමාන්‍ය ස්වභාවික සිදුවීමක් නිරීක්ෂණය කළෙමු. කිරෙන්ස්ක් සිට කිලෝමීටර් 213 ක් උතුරින් පිහිටි උතුරු කරෙලින්ස්කි ගම්මානයේ, ගොවීන් වයඹ දෙසින්, ක්ෂිතිජයට තරමක් ඉහළින්, අමුතු දීප්තිමත් (බැලීමට නොහැකි) නිල්-සුදු දෙයක් දුටු අතර, එය විනාඩි 10 ක් පහළට ගමන් කළේය. එය "පයිප්ප", එනම් සිලින්ඩරයක් ලෙස පෙනී සිටියේය. අහස වලාකුළු රහිත විය, දීප්තිමත් එය සාමාන්‍ය දිශාවට කුඩා අඳුරු වලාකුළක් පමණක් නිරීක්ෂණය විය. එය උණුසුම් හා වියලි විය. එය පොළවට (වනාන්තර) ළං වූ විට, දීප්තිමත් ඇති බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි, පසුව යෝධ කළු දුමාරයක් බවට පත් විය, විශාල ගල් කඩා වැටෙනවාක් මෙන් හෝ කාලතුවක්කු වෙඩි තැබීමක් මෙන් විශාල තට්ටු කිරීමක් (ගිගුරුම් ස
හිත නොවේ) ඇසුණි. සියලු ගොඩනැගිලි සෙලවීය. ඒ සමගම වලාකුළ අවිනිශ්චිත හැඩතලවල ගිනිදැල් නිකුත් කිරීමට පටන් ගත්තේය. සියලුම ගම්වැසියන් කලබලයට පත්ව පාරට බැස්සේය, ලෝකයේ අවසානය යැයි සිතා කාන්තාවන් කෑ ගැසූහ.මෙම රේඛා කිරෙන්ස්ක් නගරයට උතුරින් කිලෝමීටර් 6.4ක් පමණ වනාන්තරයේ සිට අතර ඊසාන දිගට යම් ආකාරයක කාලතුවක්කු ප්‍රහාරයක් ඇසුණි, එය විනාඩි 15 ක පරතරයකින් අවම වශයෙන් 10 වතාවක් පුනරාවර්තනය විය. කිරෙන්ස්ක්හි, ඊසාන දිගට මුහුණලා ඇති බිත්තිවල ගොඩනැගිලි කිහිපයක ජනෙල් වීදුරු සෙලවීය.සයිබීරියන් ලයිෆ් පුවත්පත, 1908 ජූලි 27:[25]උල්කාපාතය වැටෙන විට, භූමියේ දැඩි කම්පන නිරීක්ෂණය කරන ලද අතර, කන්ස්ක් දිස්ත්‍රික්කය හි ලොවට් ගම්මානය අසල විශාල කැලිබර් කාලතුවක්කු වලින් මෙන් ශක්තිමත් පිපිරීම් දෙකක් ඇසිණි.ක්‍රස්නෝයාරෙට්ස් පුවත්පත, 1908 ජූලි 13:[26]කෙෂෙම්ස්කෝයි ගම්මානය. 17 වැනි දින අසාමාන්‍ය වායුගෝලීය සිදුවීමක් නිරීක්ෂණය විය. 7:43 ට තද සුළඟකට සමාන ශබ්දයක් ඇසුණි. ඉක්බිතිව බිහිසුණු ඝෝෂාවක් ඇසුණු අතර, භූමිකම්පාවක් ඇති වූ අතර එය විශාල ලී කොටයකට හෝ බර ගලකට පහර දුන්නාක් මෙන් ගොඩනැගිලි වචනානුසාරයෙන් කම්පා විය. පළමු හා දෙවනුව, ප
සුව තුන්වන පහර පසුව සිදු විය. ඉන්පසුව, පළමු සහ තුන්වන පහර අතර පරතරය එකවර දුම්රිය දුසිම් ගණනක් ගමන් කරන ශබ්දයකට සමාන අසාමාන්‍ය භූගත රැට්ල් එකක් සමඟ විය. ඉන්පසුව, මිනිත්තු 5 සිට 6 දක්වා කාලතුවක්කු වෙඩි තැබීමේ නිශ්චිත සමානකමක් ඇසුණි: කෙටි, සමාන කාල පරාසයන් තුළ, එය ක්‍රමයෙන් දුර්වල විය. විනාඩි 1.5-2 කට පසු තවත්  කාලතුවක්කු වෙඩි තැබීම වැනි, නමුත් තනි තනිව, ඝෝෂාකාරී සහ වෙව්ලීමක් සමඟ ශබ්ද හයක් ඇසුණි.මුලින්ම බැලූ බැල්මට අහස පැහැදිලියි. සුළඟක්වත් වලාකුළුවත් තිබුණේ නැහැ. උතුරට සමීපව පරීක්ෂා කිරීමේදී, බොහෝ විට හඩ ඇසෙන විට, ක්ෂිතිජය අසල අළු වලාකුළක් දක්නට ලැබුණි, එය කුඩා වෙමින් හා විනිවිද පෙනෙන අතර සමහර විට සවස 2-3 පමණ වන විට සිදු විය. සම්පූර්ණයෙන්ම අතුරුදහන් විය.තුන්ගුස්කා ගේ ගමන් පථය සහ ගම්මාන පහක ස්ථාන පෘථිවි පෘෂ්ඨයට සාමාන්‍ය තලයක් මතට ප්‍රක්ෂේපණය වී ගිනි බෝලයේ ප්‍රවේශ මාර්ගය හරහා ගමන් කරයි. පරිමාණය ලබා දී ඇත්තේ කිලෝමීටර 100 ක ආරම්භක උසකින් ය. දෘශ්‍ය විකිරණයේ ZR යන උච්ච කෝණ තුනක් උපකල්පනය කරන අතර පිළිවෙලින් ඝන, ඉරි සහ තිත් රේඛා මගින් සැලසුම් කරන ලද ගමන් පථයන් උපකල්පනය කෙරේ. වරහන් කළ දත්ත යනු
ප්‍රක්ෂේපණ තලයේ සිට ස්ථානවල ඇති දුරයි: ප්ලස් ලකුණකින් දැක්වෙන්නේ එම ස්ථානය තලයට දකුණු-දකුණු දෙසින් බව; ඍණ ලකුණක්, එහි උතුරු-ඊසාන දෙසින්. මෙම රූපයේ සහ පෙළෙහි ගම් නාමවල අක්ෂර පරිවර්තනය I පත්‍රයට අනුකූල වන අතර වර්තමාන ලෝක සිතියම්වල අක්ෂර පරිවර්තනයට වඩා තරමක් වෙනස් වේ.විද්‍යාත්මක විමර්ශනය1908 සිදුවීමෙන් පසුව, තුන්ගුස්කා පිපිරීම පිළිබඳව ඇස්තමේන්තු කර ඇති විද්වත් පත්‍රිකා 1,000ක් (බොහෝ රුසියානු භාෂාවෙන්) ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. වෙබ් අඩවියේ දුරස්ථභාවය සහ සිදුවීම සිදුවන අවස්ථාවේ පවතින සීමිත උපකරණ හේතුවෙන්, එහි හේතුව සහ විශාලත්වය පිළිබඳ නවීන විද්‍යාත්මක අර්ථකථන ප්‍රධාන වශයෙන් රඳා පවතින්නේ සිද්ධියෙන් වසර ගණනාවකට පසුව සිදු කරන ලද හානිය තක්සේරු කිරීම් සහ භූ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයන් මත ය. එහි ශක්තිය පිළිබඳ ඇස්තමේන්තු TNT මෙගාටොන් 3-30 (පෙටජූල් 13-126) දක්වා පරාසයක පවතී.1910 ගණන්වල රුසියාවට බලපෑ ප්‍රදේශය හුදකලා වීම සහ සැලකිය යුතු දේශපාලන පෙරළියක් හේතුවෙන් කලාපය පිළිබඳ කිසිදු විද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණයක් සිදු නොවූයේ සිද්ධියෙන් දශකයකට වැඩි කාලයක් ගත වන තුරු ය. 1921 දී රුසියානු ඛනිජ විද්‍යාඥ ලියොනිඩ
් කුලික් විසින් සෝවියට් විද්‍යා ඇකඩමිය සඳහා සමීක්ෂණයක් පැවැත්වීම සඳහා කණ්ඩායමක් පොඩ්කාමැන්නාය තුන්ගුස්කා ගංගා ද්‍රෝණියට ගෙන ගියේය.[27] ඔවුන් කිසි විටෙක මධ්‍යම පිපිරුම් ප්‍රදේශයට නොපැමිණි නමුත්, මෙම සිදුවීම පිළිබඳ බොහෝ දේශීය වාර්තා කුලික්ට විස්වාස කිරීමට හේතු වූයේ පිපිරීම යෝධ උල්කාපාත පහරකින් සිදු වූවක් බවයි. ආපසු පැමිණීමෙන් පසු, උල්කාපාත යකඩ ගලවා ගැනීමේ අපේක්ෂාව මත පදනම්ව, සැක සහිත බලපෑම් කලාපයට ගවේෂණයක් සඳහා අරමුදල් සපයන ලෙස ඔහු සෝවියට් රජයට ඒත්තු ගැන්වීය.[28]කුලික් විසින් 1927 දී තුන්ගුස්කා පිපිරුම් ස්ථානය වෙත විද්‍යාත්මක ගවේෂණයක් මෙහෙයවීය. ඔහු තම කණ්ඩායම පිපිරුම් ප්‍රදේශයේ මධ්‍යයට ගෙන යාමට ප්‍රදේශයේ ඉවෙන්කි දඩයම්කරුවන් කුලියට ගත් අතර එහිදී ඔවුන් බලපෑම් ආවාටයක් සොයා ගැනීමට අපේක්ෂා කළේය. ඔවුන් පුදුමයට පත් කරමින්, බිම් බිංදුවෙහි කිසිදු ආවාටයක් නොතිබුණි. ඒ වෙනුවට ඔවුන් සොයා ගත්තේ, දළ වශයෙන් කිලෝමීටර් 8ක් (සැතපුම් 5.0) හරහා, ගස් පිළිස්සුණු සහ අතුවලින් තොර, නමුත් තවමත් කෙළින් සිටගෙන සිටින කලාපයක්.[29] මධ්‍යයේ සිට බොහෝ දුරින් පිහිටි ගස් අර්ධ වශයෙන් පිළිස්සී ගොස් මධ්‍යයෙන් ඉවතට දිශාවට කඩා
වැටී ඇති අතර, කඩා වැටුණු ගස්වල විශාල රේඩියල් රටාවක් නිර්මාණය විය.1960 ගණන් වලදී, සමතලා කළ වනාන්තර කලාපය 2,150 km2 (වර්ග සැතපුම් 830) ක භූමි ප්‍රදේශයක් අත්පත් කරගෙන ඇති බව තහවුරු විය, එහි හැඩය කිලෝමීටර 70 (සැතපුම් 43) ක "පියාපත්" සහිත දැවැන්ත පැතිරුණු රාජාලි සමනලයෙකු හා සමාන වේ. "ශරීර දිග" කිලෝමීටර 55 (සැතපුම් 34)[30][31] සමීපව පරීක්ෂා කිරීමේදී, කුලික් විසින් උල්කාපාත සිදුරු ලෙස වැරදි ලෙස නිගමනය කළ සිදුරු සොයා ගන්නා ලදී. ඔහුට ඒ කාලයේ සිදුරු හෑරීමට වත්කමක් තිබුණේ නැත.ඊළඟ වසර 10 තුළ ප්‍රදේශයට තවත් ගවේෂණ තුනක් සිදු විය. කුලික් විසින් උල්කාපාත ආවාට විය හැකි යැයි සිතන, එක් එක් මීටර් 10 සිට 50 දක්වා (අඩි 33 සිට 164 දක්වා) විෂ්කම්භයකින් යුත් කුඩා "පොටෝල්" වගුරු බිම් දුසිම් ගණනක් සොයා ගන්නා ලදී. මෙම බොග් වලින් එකක් (ඊනියා "සුස්ලොව් ආවාටය", විෂ්කම්භය මීටර් 32 [අඩි 105]) ජලය බැස යාමට වෙහෙස මහන්සි වී ව්‍යායාම කිරීමෙන් පසුව, එය උල්කාපාත ආවාටයක් වීමේ හැකියාව බැහැර කරමින් පතුලේ පැරණි ගස් කඳක් සොයා ගත්තේය. 1938 දී කුලික් විසින් සමතලා කරන ලද වනාන්තරයේ මධ්‍යම කොටස (වර්ග කිලෝමීටර් 250 [වර්ග සැතපුම් 97]
) ආවරණය වන ප්‍රදේශය[32] පිළිබඳ ගුවන් ඡායාරූප සමීක්ෂණයක් කිරීමට කටයුතු කළේය.[33] මෙම ගුවන් ඡායාරූපවල මුල් නෙගටිව් (සෙන්ටිමීටර 18 x 18 [අඟල් 7.1 කින් 7.1]) 1975 දී එවකට USSR විද්‍යා ඇකඩමියේ උල්කාපාත පිළිබඳ කමිටුවේ සභාපති වූ යෙව්ගනි ක්‍රිනොව්ගේ නියෝගයෙන් පුළුස්සා දමන ලදී.[34] රුසියානු නගරයේ ටොම්ස්ක් හි වැඩිදුර අධ්‍යයනය සඳහා ඡායාරූප මුද්‍රණ සංරක්ෂණය කර ඇත.[35]1950 සහ 1960 ගණන් වලදී එම ප්‍රදේශයට යවන ලද ගවේෂණ මගින් පස පෙරීමේදී ක්ෂුද්‍ර සිලිකේට් සහ මැග්නටයිට් ගෝල සොයා ගන්නා ලදී. සමකාලීන ක්‍රම මගින් අනාවරණය කර ගත නොහැකි වුවද, කපන ලද ගස්වල සමාන ගෝල පවතිනු ඇතැයි පුරෝකථනය කරන ලදී. පසුකාලීන ගවේෂණ මගින් ගස්වල දුම්මලවල එවැනි ගෝල හඳුනා ගන්නා ලදී. රසායනික විශ්ලේෂණයෙන් පෙන්නුම් කළේ ගෝලවල යකඩවලට සාපේක්ෂව ඉහළ නිකල් ප්‍රමාණයක් අඩංගු වන අතර එය උල්කාපාතවල ද දක්නට ලැබෙන අතර ඒවා පිටසක්වල සම්භවයක් ඇති බවට නිගමනය විය. පසෙහි විවිධ ප්‍රදේශවල ගෝලවල සාන්ද්‍රණය ද උල්කාපාත වායු පිපිරීමකින් අපේක්ෂිත සුන්බුන් ව්‍යාප්තියට අනුකූල බව සොයා ගන්නා ලදී.[36] ගෝල පිළිබඳ පසුකාලීන අධ්‍යයනයන් අවට පරිසරයට සාපේක්ෂව වෙනත් බොහෝ ලෝහවල
අසාමාන්‍ය අනුපාත සොයා ගන්නා ලද අතර, එය ඔවුන්ගේ පිටසක්වල සම්භවය පිළිබඳ වැඩිදුර සාක්ෂි ලෙස ගන්නා ලදී.[37]ප්‍රදේශයේ පීට් වගුරු බිම්වල රසායනික විශ්ලේෂණය මගින් බලපෑම් සිදුවීමකට අනුකූල ලෙස සැලකෙන බොහෝ විෂමතා ද අනාවරණය විය. 1908 ට අනුරූප වන වගුරු බිම්වල ඇති කාබන්, හයිඩ්‍රජන් සහ නයිට්‍රජන් සමස්ථානික අනුපාත යාබද ස්තරවල මනින ලද සමස්ථානික අනුපාත සමඟ නොගැලපෙන බව සොයා ගන්නා ලද අතර ප්‍රදේශයෙන් පිටත පිහිටි බොග් වල මෙම අසාමාන්‍යතාවය දක්නට නොලැබුණි. ක්‍රිටේසියස් - පැලියෝජීන් මායිමේ ඇති ඉරිඩියම් ස්ථරයට සමාන මෙම විෂමතා අනුපාත පෙන්වන බොග් ප්‍රදේශයේ අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ ඉරිඩියම් ප්‍රතිශතයක් ද අඩංගු වේ. මෙම අසාමාන්‍ය සමානුපාතිකයන් බොග් වල තැන්පත් වී ඇති වැටෙන සිරුරේ සුන්බුන් නිසා ඇති වන බව විශ්වාස කෙරේ. නයිට්‍රජන් ඇසිඩ් වැස්සක් ලෙස තැන්පත් වී ඇති බවට විශ්වාස කෙරෙන අතර එය පිපිරීමෙන් ඇති වූ බවට සැක කෙරේ.[38][39][40]කෙසේ වෙතත් අනෙකුත් විද්‍යාඥයින් එකඟ නොවේ: "සමහර පත්‍රිකා වාර්තා කරන්නේ CI සහ CM කාබන්ඩයොක්සයිඩ් කොන්ඩ්‍රයිට් වලට සමාන අනුපාත සහිත හයිඩ්‍රජන්, කාබන් සහ නයිට්‍රජන් සමස්ථානික සංයුති TE (Kolesnikov et
al. 1999, 2003) සිට සිද්ධිය වූ තුන්ගුස්කා පීට් ස්ථර වල තිබී ඇති බවයි. විෂමතා ද නිරීක්ෂණය කරන ලදී (Hou et al. 1998, 2004) වෙනත් රසායනාගාරවල සිදු කරන ලද මිනුම් මෙම ප්‍රතිඵල සනාථ කර නොමැත (Rocchia et al. 1990; Tositti et al. 2006).[41]ජෝන් ඇන්ෆිනොජෙනොව් නම් පර්යේෂකයා යෝජනා කර ඇත්තේ, ජෝන් ගල ලෙස හැඳින්වෙන සිදුවීම් භූමියෙන් හමුවූ ගල් පර්වතයක් උල්කාපාතයේ ශේෂයක් බවයි.[42] නමුත් ක්වාර්ට්සයිට් වල ඔක්සිජන් සමස්ථානික විශ්ලේෂණයෙන් ඇඟවෙන්නේ එය ජල තාප සම්භවයක් ඇති බවත්, බොහෝ විට පර්මියන්-ට්‍රයැසික් සයිබීරියානු උගුල් මැග්මැටිස්වාදයට සම්බන්ධ බවත්ය.[43]2013 දී, පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක් බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රදේශයේ මධ්‍යයට ආසන්නයේ ඇති පීට් බොග් වලින් ක්ෂුද්‍ර සාම්පල විශ්ලේෂණයක ප්‍රතිඵලය ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එය පිටසක්වල සම්භවයක් ඇති කොටස් පෙන්නුම් කරයි.[44][45]පෘථිවි බලපෑම් ආකෘතියතුන්ගුස්කා (TM ලකුණ) සහ චෙලියාබින්ස්ක් (CM) උල්කාපාතවල විය හැකි ප්‍රමාණයන් අයිෆල් කුළුණ සහ එම්පයර් ස්ටේට් ගොඩනැගිල්ලට සංසන්දනය කිරීමපිපිරුම සඳහා ප්‍රමුඛතම විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ සිට කිලෝමීටර් 6-10 (සැත
පුම් 4-6) ක් ඉහළින් ග්‍රහකයක් මගින් උල්කාපාත වාතය පුපුරා යාමයි.උල්කාපාත සෑම දිනකම අභ්‍යවකාශයේ සිට පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වන අතර අවම වශයෙන් 11 km/s (7 mi/s) වේගයකින් ගමන් කරයි. වායුගෝලය හරහා ගමන් කරන විට එය ඉදිරිපිට වාතය සම්පීඩනය කිරීමෙන් ජනනය වන තාපය අතිමහත් වන අතර බොහෝ උල්කාපාත පොළොවට පැමිණීමට පෙර දැවී හෝ පුපුරා යයි. පිපිරීමේ නියම උස අනුව න්‍යෂ්ටික අවිවල බලපෑම් වලින් පරිමාණ නීති භාවිතා කරන විට ඇස්තමේන්තු කර ඇති පරිදි,[46][47] තුන්ගුස්කා වායු පිපිරීමේ ශක්තිය පිළිබඳ මුල් ඇස්තමේන්තු ටීඑන්ටී මෙගාටොන් 10-15 (පෙටජූල් 42-63) සිට ටීඑන්ටී මෙගාටොන් 30 (පීජේ 130) දක්වා පරාසයක පවතී.[48] වස්තුවේ ගම්‍යතාවයේ බලපෑම ඇතුලත් මෑත කාලීන ගණනය කිරීම් වලට අනුව න්‍යෂ්ටික පිපිරුමකට වඩා වැඩි ශක්තියක් පහලට නාභිගත වී ඇති බව සොයාගෙන ඇති අතර වායු පිපිරීමට TNT මෙගාටොන් 3 සිට 5 දක්වා ශක්ති පරාසයක් (13 සිට 21 දක්වා PJ) ඇති බව ඇස්තමේන්තු කර ඇත.[49] මෙගා ටොන් 15 (Mt) ඇස්තමේන්තුව ත්‍රිත්ව ශක්තියට වඩා 1,000 ගුණයකින් වැඩි ශක්තියක් නියෝජනය කරන අතර, 1954 දී එක්සත් ජනපදයේ කාසල් බ්‍රාවෝ න්‍යෂ්ටික අත්හදා බැලීමේ ශක්තියට (එය මෙග
ා ටොන් 15.2) සහ 1961 දී සෝවියට් දේශයේ සාර් බෝම්බ පරීක්ෂණයෙන් තුනෙන් එකකට සමාන වේ.[50] 2019 පත්‍රිකාවක් යෝජනා කරන්නේ තුන්ගුස්කා ඉසව්වේ පුපුරන සුලු බලය මෙගාටොන් 20-30 පමණ විය හැකි බවයි.[51]20 වන ශතවර්ෂයේ දෙවන භාගයේ සිට, අධෝරක්ත හා චන්ද්‍රිකා නිරීක්ෂණ හරහා පෘථිවි වායුගෝලය සමීපව නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් පෙන්නුම් කර ඇත්තේ න්‍යෂ්ටික අවි හා සැසඳිය හැකි ශක්ති සහිත ග්‍රහක වාතය පුපුරා යාම සාමාන්‍යයෙන් සිදු වන නමුත්, තුන්ගුස්කා සිදුවීම ප්‍රමාණයේ, මෙගා ටොන් 5-15 සිදුවීම් වඩා දුර්ලභ වේ.[52] ඉයුජින් ෂූමේකර් ඇස්තමේන්තු කළේ වාර්ෂිකව කිලෝටොන් 20ක සිදුවීම් සිදුවන බවත් තුන්ගුස්කා ප්‍රමාණයේ සිදුවීම් සෑම වසර 300කට වරක් සිදු වන බවත්ය.[53][54] වඩාත් මෑත කාලීන ඇස්තමේන්තු අනුව තුන්ගුස්කා ප්‍රමාණයේ සිදුවීම් වසර දහසකට වරක් සිදු වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් වසරකට වරක් කිලෝටොන් 5ක වායු පිපිරීම් සිදුවේ.[55] මෙම වායු පිපිරීම් බොහොමයක් පෘථිවි වායුගෝලයට සාමාන්‍ය විනිවිද යාමේ ගැඹුර මත පදනම්ව, යාන්ත්‍රිකව දුර්වල වල්ගාතරු ද්‍රව්‍යවලට ප්‍රතිවිරුද්ධව, ග්‍රහක බලපෑම් නිසා ඇති වන බව සැලකේ.[56] නවීන උපකරණ සමඟ නිරීක්ෂණය කළ විශාලතම ග්‍රහක වා
යු පිපිරුම වූයේ 2013 දී කිලෝටොන් 500 ක් බරැති චෙලියාබින්ස්ක් උල්කාපාතය වන අතර එය බිඳ දමා නව උල්කාපාත නිපදවයි.[57]බැලූ බැල්මට බලපෑම් කල්පිතය2020 දී රුසියානු විද්‍යාඥයින් පිරිසක් පෘථිවි වායුගෝලය හරහා ආනත කෝණවලින් මීටර් 200, 100 සහ 50 ක විෂ්කම්භයක් සහිත ග්‍රහක ගමන් කිරීම ගණනය කිරීම සඳහා පරිගණක ආකෘති මාලාවක් භාවිතා කළහ. ඔවුන් වස්තුවේ සංයුතිය යකඩ, පාෂාණ හෝ අයිස් වලින් සෑදුවාක් මෙන් උපකල්පන පරාසයක් භාවිතා කළහ. නිරීක්ෂණය කරන ලද සිදුවීමට වඩාත් සමීපව ගැලපෙන ආකෘතිය වූයේ විෂ්කම්භය මීටර් 200 ක් දක්වා වූ යකඩ ග්‍රහකයක් වන අතර එය තත්පරයට කිලෝමීටර 11.2 ක වේගයෙන් ගමන් කරන අතර එය පෘථිවි වායුගෝලයෙන් ඉවතට හැරී සූර්ය කක්ෂයට ආපසු පැමිණියේය.[58][59][60]පිපිරුම් රටාවපිපිරුම් මධ්‍යස්ථානය අසල ගස්වලට පිපිරුම් බලපෑම සාම්ප්‍රදායික බ්ලෝඩවුන් මෙහෙයුමේ බලපෑමට සමාන විය. මෙම බලපෑම් ඇති වන්නේ විශාල වායු-පිපිරුම් පිපිරීම් මගින් නිපදවන පිපිරුම් තරංගය මගිනි. පිපිරුම් තරංගය සිරස් අතට පහළට ගමන් කරන විට පිපිරුමට කෙළින්ම පහළින් ඇති ගස් ඉවත් කරනු ලැබේ, නමුත් කෙළින් සිටගෙන සිටින අතර, පිපිරුම් තරංගය ඒවාට