LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
් කිසි සත්ව කොට්ඨාශයක ආහාර වේල යනු ඔවුන් පරිභෝජනය කරනු ලබන ද්‍රව්‍යයන්ය. පෝෂණවේදීන් යනු මිනිසුන්ගේ පෝෂණය ආහාර වේල සකස් කර ගැනීම , ආර්ථිකය සහ ආහාර වේලසැලසුම් කර ගැනීම ගැන විශේෂ දැණුමක් ඇති සෞඛ්‍ය‍ය වෘත්තිකයන්ය. ඔවුන් ‍පුද්ගලයන්හට රෝගී අවස්ථාවන්හිදී සහ නොයෙකුත් ආයතනවලට වඩා ආරක්ෂාකාරී පෝෂණ උපදෙස් ලබා දීම සදහා පුහුණු වී ඇත. සමබල නොවු ආහාර වේලක් මගින් සෞඛ්‍ය කෙරෙහි හානිදායී  බලපෑමක් ඇති කළ හැක. ශීතාද ‍රෝගය , බෙරි බෙරි රෝගය සහ ‘ක්වෝෂියොකෝර්’ වැනි ඌනතා රෝගද සෞඛ්‍යයට අවදානමක් ඇති කරන අධි ස්ථුලතාව , පරිවෘත්තිය සින්ඩ්‍රෝමය සහ රුධිර සංසරණ පද්ධතියේ රෝග ඇතුළු වෙනත් කාලික දේහගත රෝගයන් වන දියවැඩියාව සහ අස්ථි දිරාපත් වීම මේ සදහා උදාහරණ වේ.පෝෂණ විද්‍යාව (සමස්ත විග්‍රහය)පෝෂණ විද්‍යාව මගින් ආහාර පර්භෝජනයේදී සිරුර තුල සිදු වන පරිවෘත්තීය සහ භෞතික ප්‍රතික්‍රියා ගැන අධ්‍යනය කෙරේ. අණුක ජීව විද්‍යාව ජෛව රසායන විද්‍යාව සහ ජාන විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රයන්හි දියුණුවක් සමග පෝෂණය පිලිබඳව සිදු කරන අධ්‍යනයන් පරීවෘත්තීය ප්‍රතික්‍රියා (ජිවීන්ගේ බොහෝ ද්‍රව්‍යයන් ජෛව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලි ඔස්සේ එක් ආකාරයක සිට ත
වත් ආකාරයකට පත් කිරීම) මාර්ග කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇත.මිනිස් සිරුර සෑදි ඇත්තේ ජලය කාබෝහයිඩ්‍රේට (සීනි පිෂ්ඨය සහ තන්තු) ඇමැයිනෝ අම්ල (ප්‍රෝටීන) මේද අම්ල (ලිපිඩ) සහ න්‍යෂ්ටික අම්ල (DNA,RNA) යන රසායනික සංඝටක වලිනි. මෙම සංයෝග කාබනි හයිඩ්‍රජන්, ඔක්සිජන්, නයිට්‍රජන්, පොස්පරස්, කැල්සියම්, යකඩ, සින්ක්, මැග්නීසියම් සහ මැන්ගනීස් යන සංඝටකයන්ගෙන් සෑදි ඇත. මෙම රසායනික සංයෝග සහ සංඝටක විවිධ සංකලනයන් සහ ආකාර වලින් (උදා - හෝමෝන, විටමින, පොසිෆොලිපීඩ, හයිඩ්‍රොක්සි ඇපටයිට්) මිනිස් සිරුරේ සහ මිනිසා විසින් ආහාරයට ගන්නා ශාක හා සත්ව කොට්ඨාශ තුල දක්නට ඇත.මිනිස් සිරුර සෑදි ඇත්තේ ආහාරයට ගනු ලැබු, ජීරණය වු අව‍ශෝෂණය වු සහ රුධිරය ඔස්සේ සංසරණය වන සංයෝග හා සංඝටක මගිනි. නුන් කලලයක හැරුනු කල සිරුරෙහි ඇති සෛල කෙරෙහි පෝෂණය ලබාදෙන්නේ ආහාර ජීරණ පද්ධතිය මගිනි. දේශිය වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකුගේ ආහාර ජීරණ පද්ධතිය තුලට ලීටර් 7 ක ප්‍රමාණයෙහි යුත් ආහර ජීරණයට උපකාරී වන ශ්‍රාවයන් නිකුත් කෙරේ. එමගින් ආහාරයට ගනු ලැබු ආහාර අණු වල රසායනික බන්ධන බිඳ හෙලන අතර ඒවායේ ව්‍යුහයන් ශක්ති ජනක ප්‍රභවයන් බවට පරිවර්ථනය කරයි. අනිත් ජීරන ප්‍රතික්
‍රියා මගින් ජීරණය කරණ ඇතැම් අණු රුධිරය සංසරණ පද්ධතිය තුලට වෙනස් වීමක් නැතිව අවශෝෂණය කෙරේ. අවශෝෂණය නොවු ද්‍රව්‍ය මළ පහ ලෙස සිරුරෙන් බැහැර කෙරේ.පෝෂණ තත්ත්වය පිළිබඳව සිදුකරන අධ්‍යනයන් වලදී පරීක්ෂණයට පෙර හා පසුව සිරුරෙහි තත්ත්වය සහ ආහාර වේලෙහි රසායනික සංයුතියන් බහිස්‍රාවිය ද්‍රව්‍යයන්ගේ සංයුතිය සංසන්දනය කිරීම මගින් සිරුර තුලට අවශෝෂණය වු සංඝටක හා සංයෝග පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට පිළිවෙන. මෙහි බලපෑම සම්පුර්ණයෙන්ම ප්‍රත්‍ය ප්‍රේශණය කර ගනුයේ දිර්ග කාලයකට පසුව සියලුම ආහාර හා බහිස්‍රාවීය ද්‍රව්‍ය විශ්ලේෂණය කිරීම මගිනි. මෙවැනි සමීක්ෂණයන් සඳහා භාවිත‍ා වන විචල්‍යයන් බොහෝය. පෝෂණය පිළිබඳ සිදුකරනු ලබන අධ්‍යනයන් කාලය මිඩංගුකරමින් සිදුකළ යුතු අධික වියදමක් වැයකරමින් සිදු කළ යුතු නිසා මානව පෝෂණය පිළිබඳව සිදුකරන අධ්‍යනයන් තවමත් සෙමින් විකසනය වෙමින් පවතී.පොදුවේ ගත් කළ විවිධාකාර වු නැටුම් පිළියෙල නොකල ආහාර ගැනීම ඒකාකාරී සකස් කරන ලද ආහාර ගැනීමට වඩා වාසි දායකවේ. සම්පුර්ණ ශාකමය ආහාර අනුභව කිරීම මගින් ආහාර ජීරණය සෙමෙන් සිදුකරන අතර එමගින් ඉහළ කැළරි ප්‍රමාණයක් ලබාදෙයි. මේ හේතුවෙන් සෛල වර්ධනය, පාලනය සෛල විභේදනය හ
ා ආහාර රුචිය පාලනය කිරීම මගින් සිරුර තුළ සීනි මට්ටම ප්‍රශස්ථ මට්ටමක පවත්වා ගත හැක. ක්‍රමවත් ලෙස කාල සටහනකට අනුව ආහාර ගැනීම මගින් අක්‍රමවත්ව විටින් විට ආහාර ලබා ගැනීමට වඩා සිරුර කෙරෙහි යහපත් බලපෑම් ඇති කරයි.මෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteThe periodic table of the chemical elementsඑකම මූලද්‍රව්‍යයක වෙනස් නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාවන් සහිත වෙනස් පරමාණුක න්‍යෂ්ටීන් පවතී නම් ඒවා සමස්ථානික ලෙස හැඳින්වේ. එනම් සමස්ථානික වල සමාන ප්‍රෝටෝන සංඛ්‍යාවක් තිබුණ ද වෙනස් නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාවන් ඇත. ස්වභාවිකව පවතින බොහෝ මූලද්‍රව්‍ය සඳහා (94 න් 66 ක්ම) එක් ස්ථායී සමස්ථානිකයකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස කාබන්වලට නියුට්‍රෝන 6ක්, 7ක්, හා 8ක් ඇති ප්‍රධාන සමස්ථානික තුනක් ඇත. සමස්ථානික හඳුන්වන්නේ මූලද්‍රව්‍යයේ නම අගට කෙටි ඉරක් සහ සමස්ථානිකයේ ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය ලිවීමෙනි (උදා: හීලියම්-3, හීලියම්-4, කාබන්-12, කාබන්-14, යුරේනියම්-235 සහ යුරේනියම්-239). බොහෝ මූලද්‍රව්‍යවල සමහර සමස්ථානික විකිරණශීලී වන අතර ඇල්ෆා අංශු හෝ බීටා අංශු විමෝචනය කිරීම මගින් වෙනත
් මූලද්‍රව්‍යයන්ට තත්වාන්තරණය වේ. උදාහරණයක් ලෙස කාබන්-14 විකිරණශීලී වේ. සමහර මූලද්‍රව්‍යවල සියලුම සමස්ථානික විකිරණශීලී සමස්ථානිකයි. ටෙක්නීෂියම් (පරමාණුක ක්‍රමාංකය 43), ප්‍රොමේතියම් (පරමාණුක ක්‍රමාංකය 61) සහ පරමාණුක ක්‍රමාංකය 82 ට වැඩි නිරීක්ෂිත සියලුම මූලද්‍රව්‍යය වල සියලුම සමස්ථානික විකිරණශීලී වේ. ස්ථිර සමස්ථානික සහිත මූලද්‍රව්‍ය 80 න් 16 කම ඇත්තේ එක් ස්ථායී සමස්ථානියක් පමණි. ස්ථායී මූලද්‍රව්‍ය 80 සඳහා ස්ථායී සමස්ථානිකවල මධ්‍යනය අගය එක් මූලද්‍රව්‍යයකට ස්ථායී සමස්ථානික 3.4ක් වේ. මූල ද්‍රව්‍යයකට ඇති ස්ථායී සමස්ථානික උපරිම සංඛාවක් ඇති ටින් (පරමාණුක ක්‍රමාංකය 50) මූලද්‍රව්‍යයට ස්ථායී සමස්ථානික 10ක් ඇත.    ආශ්‍රිතhttp://en.wikipedia.org/wiki/Chemical_element#Isotopesආවාට සෑදීමමිනිසා හෝ ස්වභාවික හේතුවක් නිසා අධික ප්‍රවේගයක් ඇති වස්තුවක්, භූමියක ගැටීමෙන් ඇතිවන අවපාතය හේතුවෙන් ආවාට සෑදේ.  ග්‍රහලෝක, චන්ද්‍රයන් හා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ අනෙක් වස්තූන්ගේ මෙම ආවාට දැකිය හැකිය.  මෙම ආවාට සෑදීම අධිප්‍රවේගය ඇති කුඩා වස්තූන් නිසා සිදු වේ.  මෙම ආවාට විවිධ භ්‍රමණයන්ගෙන් හා හැඩයන්
ගෙන් දැකිය හැකිය.  නමුත් බොහෝ විට වෘත්තාකාර ආවාට දැකිය හැකිය.මෙම ආවාට සෑදීම් බොහෝමයක් චන්ද්‍රයා, බුධ, බ්‍රහස්පතිගේ කැලිස්ටෝ (Callisto) චන්ද්‍රයා හා ගැනීමේඩ් (Ganymede) චන්ද්‍රයාගේ ඇතුළු කුඩා චන්ද්‍රයන් හා ග්‍රාහකයන්ගේ දැකිය හැකිය.  මෙයට හේතුව මෙම වස්තූන්ගේ ස්කන්ධය අඩු නිසා වායුගෝලයක් නොපිහිටීමයි.  ආවාට ඇතිවීමට බලපාන හේතුව ග්‍රාහකයන් වැඩි වශයෙන් බලපාන්නේ පෘථිවිය, සිකුරු, අගහරු “යුරෝපා (Europe), ඉයෝ (Io), ටයිටන් (Titan)” චන්ද්‍රයන් වැනි විශාල වස්තූන්ටය.  නමුත් මෙම වස්තූන්ට වායුගෝලයක් තිබීම හේතුවෙන් මෙම ග්‍රාහක අවශේෂ (erode) බවට පත් වේ.  පොළොවට ළං වන්නා වූ ග්‍රාහක කැබලි ඇති කරන ආවාට වැලලීම හා භූ කම්පන ආදියේදී වෙනස් වීමට ලක් වේ.අතීතයේදී, එනම් වසර බිලියන 3.8 කට පෙර මෙම ග්‍රාහකයන්ගේ බලපෑම අධික විය.  මේ හේතුවෙන් විෂ්කම්භය (Diameter) කි. මී. සියගණන් විශාල වූ ආවාට දැකිය හැකි විය.  එතැන් පටන් ග්‍රාහක වල බලපෑම අඩුව තිබේ.  එම යුගයෙන් පසු පෘථිවියට ඇති බලපෑම වසර මිලියනයකට, කි. මී. 20 ක විෂ්කම්භයක් ඇති ආවාට සෑදීමට තරම් ප්‍රබල ග්‍රාහක 1 – 3 ක පමණ විය.  මෙම සාමාන්‍ය අගය සලකා බැලීමේදී පෘථිවිය මත තවමත
් සොයාගැනීමට නොහැකි වූ ආවාට රාශියක් ඇති බව පැහැදිලි වේ.පෘථිවියේ සක්‍රීය තලය නිසා මෙම ආවාට ඉක්මනින් විනාශ වේ.  එහෙත් දැනට ආවාට 170 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇත.  මෙම ආවාටයන්ගේ විෂ්කම්භය කුඩා මීටර් ප්‍රමාණ වල සිට කි. මී. 300 තරම් විශාල පරාස දක්වා විහිදෙයි.  මෙම ආවාට වල වයස මෑතක සිට වසර බිලියන 2 ක් දක්වා වේ.මෑතකදී හඳුනාගත් ආවාටයක් ලෙස 1947 රුසියාවේදී හමුවූ Sikhote – Alin ආවාටය නම් කළ හැකිය.  නමුත් බොහෝ ආවාට වසර මිලියන 200 ට වඩා අළුත් වේ.  පැරණි ආවාට විනාශ වීම ‍මීට හේතුවයි.  මහද්වීප වල ස්ථායි වූ මධ්‍යයේත්, මුහුද යටත් ආවාට සොයාගෙන ඇත.  මුහුදේ ආවාට මුහුදේ ගිලාබැසීම් හා භූචලන නිසා විනාශ වේ.  එමෙන්ම මුහුදේ ආවාටයන් පරීක්ෂා කිරීමද ඉතා අපහසු වේ.සටහන්| Impact Crater|}නර්තන ක්ෂණ නිර්මාණය යනු එම අවස්ථාවේ ම නිර්මාණය කළ නර්තන ඉදිරිපත් කිරීම වන අතර බොහෝ විට විසි වන සියවසේ ප‍්‍රසාංගික නර්තනයේ දී ඉදිරිපත් කරනු ලැබූවත් එයට ආවේණික නොවේ. ක්ෂණ නිර්මාණයෝ විවිධ නිර්මාණාත්මක ක‍්‍රම වේදයන් පාදක කරගෙන ඇතිවිය හැකි අතර එයින් සමහරක් පහත දැක්වේ.බොඩි මැපින් - ශරීරය හා මනස කේන්ද්‍ර කරගෙන ඇතිවූවකිමට්ටම
් හැඩතල හා ප‍්‍රවේගසංවේදී අත්දැකීම් - ස්පර්ශය හරහා ගොඩනැගෙන ක්ෂණ නිර්මාණයසංජානික පටිපාටියජනප‍්‍රිය මතයෙන් බැහැරව නර්තන ක්ෂණ නිර්මාණය යන්න නව නිර්මාණ බිහිකිරීම පමණක් නොව ශරීරය එහි සාම්ප‍්‍රදායික චලනයන්ගෙන් වෙන් කරලීම ලෙසද අරුත් දැක්විය හැක. නර්තනවේදී මයිකල් ජැක්සන් ක්ෂණ නිර්මාණය මෙම අරුත් දෙකම සංජානනය වන ලෙස භාවිතා කරයි. ඔහු බිලී ජීන් ගීතයට නර්තනයක් ඉදිරිපත් කිරීමට කැමති, සෑම අවස්ථාවකම නව නර්තනයක් ඉදිරිපත් වන්නේ නම් පමණක් බව ඔහු ප‍්‍රකාශ කරයි.ආර්ජන්ටිනියානු ටැංගෝ නැටුම්ආර්ජන්ටිනියානු ටැංගෝ නැටුම් යනු නිර්මාණශීලීත්වය මත රඳා පවත්නා රංගන ශෛලියකි. මෙම නැටුම්හි නර්තන පසුබිම වේදිකාව හා පරිසරය සහ එහි තරඟකාරීත්වය අනුව නිර්මාණකරණය වෙනස් වේ.තවද සංගීත නාද රටා ,නර්තන සහකාරිය හෝ සහකරු සහ රංගන වින්‍යාසය මෙම ටැංගෝ නර්තන කලාවේ නිර්මාණකරණයට මහත් රුකුලක් වී ඇත.උදරය නැටවීම ( බෙලි නැටුම්)මෙම නැටුම් ප්‍රචලිතව ඇත්තේ ක්ෂණික නිර්මාණ නැටුම් යනුවෙනි. මෙම නැටුම් සඳහා සජීවී සංගීත රිද්ම භාවිතා නොවේ. වෘත්තීමය නැටුම් ශිල්පීන් ප්‍රසිද්ධ ස්ථානවල සහ සමාජීය ශාලාවල ද සතියකට රාත්‍රී හයක් හා රාත
්‍රියට තුන්වරක් මෙම නැටුම්  පෙර සූදානමකින් තොරව ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙම නැටුම් කණ්ඩායම කණ්ඩායම් නැටුම් ලෙස ප්‍රචලිත වී ඇත. පෙර සූදානමකින් තොර වුවද ඉතා අලංකාර ලෙස හා මනා හැකියාවකින් යුතුව මෙම රංගන ශිල්පීන් ඔවුන්ගේ ක්ෂණික නිර්මාණයන් ඉදිරිපත් කරයි. මෙම නැටුම් ශෛලිය ප්‍රචලිව ඇත්තේ ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේය.ඡායාරූපකරණයේ දී නිරාවරණය යනු ඡායාරූපයක් ලබා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ දී ඡායාරූප මාධ්‍ය (ඡායාරූප පටල හෝ සංවේදක) මත පතනය වීමට ඉඩ සැලසෙන සම්පූර්ණ ආලෝක ප්‍රමාණයයි. අනාවරණතාව තත්පරයට lux වලින් මනිනු ලබන අතර එය අනාවරක අගය සහ දර්ශන දීප්තිය මඟින් ගණනය කළ හැකිය.ඡායාරූපකරණයේ නිවැරදි අනාවරණයවිනෝද සැණකෙළියකදි තත්පර 2/5 ක අනාවරණ කාලයක් සහිතව රූප ගත කල ඡායාරූපයකි.ඡායාරූපයක් සඳහා නිවැරදි අනාවරණය තීරණය කරනු ලබන්නේ යොදා ගත් මාධ්‍යයේ සංවේදීතාව අනුවය. ඡායාරූප පටයක් සඳහා සංවේදීතාව පට වේගය ලෙස පරිශීලනය වන අතර සම්මතකරණය සඳහා වූ අන්තර්ජාතික සංවිධානය (ISO)මඟින් ප්‍රකාශයට පත් කළ පරිමාණයක් මත දී එය මනිනු ලැබේ. වේගවත් පටි වලට අඩු අනාවරණ අවශ්‍ය වන අතර එය ඉහළ ISO ශ්‍රේණිගත කිරීමකින් යුක්ත වේ. අනාවරණය යන
ු කාලයේ හා ප්‍රකාශ සංවේදී ද්‍රව්‍ය මඟින් ලබා ගන්නා දීප්ති මට්ටමේ එකතුවකි. අනාවරණ කාලය කැමරාවක දී ෂටර වේගය මඟින් පාලනය වන අතර දීප්ති මට්ටම කාච විවර මඟින් පාලනය වේ. මන්දගාමී ෂටර වේග (මාධ්‍යයට දිගු කාලයක් තිස්සේ නිරාවරණය කිරීම) හා විශාල කාච විවර (වැඩි ආලෝකයක් ලබා ගන්නා), විශාල අනාවරණය කිරීම් නිපදවයි. ISO 100 පටලයක් යොදා ගෙන ප්‍රසන්න දිනයක දී දළ වශයෙන් නිවැරදි අනාවරණයක් ලබා ගැනීම සඳහා තිබිය යුතු විවර ප්‍රමාණය හා ෂටර වේගය වන්නේ පිළිවෙලින් f/16 හා තත්පරයෙන් 1/100ය. මෙය සනී 16 නීතිය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ප්‍රසන්න දිනයක දී f/16 විවරයක් යොදා ගැනීමේ දී ගැලපෙන ෂටර වේගය වන්නේ පටල වේගයට වඩා එකක් වැඩි අගයයි. (හෝ ආසන්නම සමාන අගයක්) තත්පර 8 ක අනාවරණ කාලයක සහිත රාත්‍රී අහස දැක්වෙන ඡායාරූපයකි.කෙසේ නමුත් නිවැරදි අනාවරණය ලෙස දෙයක් නොපවතී. මන්ද යත් ඡායාරූපකරුවෙක් ඉදිරිපත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ආචරණ මත පදනම්ව දර්ශන විවිධ ආකාරයෙන් අනාවරණය කළ හැකි බැවිනි.ඡායාරූප ශිල්පය - නිදහසමෙහි නිදහස යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ඡායාරූපයක් කොතරම් දුරට අඩු වශයෙන් හෝ වැඩි වශයෙන් නිරාවරණය වීමට නිදහස තිබේද යන්නයි. සංඛ්‍යා
ක තිරයකට හෝ විනිවිදින තිරයක ඇති දිප්තතා පරාසයට වඩා වැඩි දීප්තතා පරාසයක් ග්‍රහණය කර ගැනීමේ හැකියාව සාමාන්‍ය සේයා පටලයක සතුවේ.තීව්‍රාලෝකයෙන් වැඩිපුර දැවී ගිය ඡායාරූපයක්. ඉහළින්  සාමාන්‍ය ඡායාරූපයක්ද  පහළින් දැවී ගිය ඡායාරූපයක්ද දිස්වේ.තීව්‍රා‍ලෝකයඅති දීප්තිය හේතුවෙන් රූපයේ දත්ත මැකීගිය ප්‍රදේශ පිළිස්සුනු තීව්‍රාලෝකය ‍හෝ ඇවිලෙන තීව්‍රාලෝකය ලෙස හැඳින්වේ.සංඛ්‍යාංක රූපයන්හි මෙම පිළිස්සීම ආපස්සට ගත නොහැක. නමුත් මෘදුකාංග භාවිතයෙන් කුඩා ප්‍රශ්නයක් නිරාකරණය කරගත හැක. පින්තූර RAW නැමැති මාධ්‍යයෙන් පටිගත කිරීම මඟින් මෙම ප්‍රශ්න යම්තාක් දුරට මඟහරවා ගත හැක.සේයා පටලවල වැඩිපුර නිරාවරණය වු පෙදෙස් පැවැතියද, දත්ත ගබඩා කර ගැනීමේ හැකියාව එය සතුය. මෙසේ මඟ හැරෙන දත්ත මුද්‍රණයේදී හෝ සංඛ්‍යාංක බවට පරිවර්තනය කිරීමේදී නැවත ලබාගත හැක.කළු පෙදෙස්ඡායාරූපයක කොටසක ඇති අධික අඳුරු බව නිසා ඡායාරූපයේ දත්ත නොමැති වීම මැඬ පැවැත්වු කළු පෙදෙස්' ‍ලෙස හැඳින්වේ. සංඛ්‍යාංක හසුකර ගැනීමක් අඩු වශයෙන් නිරාවරණය වීමට නැඹුරු වන අතර මේවා සෙවනැලි හඳුනාගැනීමට වැඩි ඉඩක් සලසා දෙයි.ආශ්‍රිත ලිපිනිරාවර
ණ කාලයරසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු රසායන ද්‍රව්‍ය, පදාර්ථ හා ශක්තිය නිෂ්පාදනයට, පරිවර්තනයට, පරිවහනයට, හා පරිභෝජනයට යොදාගන්නා භෞතීය විද්‍යාවන් වන භෞතික විද්‍යාව, රසායනික විද්‍යාව හා ජීවී විද්‍යාවන් වන ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව, ජෛව රසායනික විද්‍යාව; ව්‍යාවහාරික ගණිතය හා ආර්ථික විද්‍යාව සමඟ යොදාගන්නා ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ශාඛාවකි. රසායනික ඉංජිනේරුවකු රසායන ද්‍රව්‍ය, අමුද්‍රව්‍ය හා ජීවී සෛල, ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් හා ශක්තිය ප්‍රයෝජනවත් ආකාර හා නිෂ්පාදනයන්ට පරිවර්තනය කරන මහා පරිමාණ ක්‍රියාවලි නිර්මාණය කරයි.රසායනික ඉං‍ජි‍නේරුවන් යන්ත්‍රෝපකරණ, සැලසුම්කරණය, නිපදවීම හා ක්‍රියා කරවීම සිදු කරයි.රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු ඉංජිනේරු විද්‍යාවෙහි උප කොටසක් වන අතර එය අමුද්‍රව්‍ය හෝ රසායනික ද්‍රව්‍ය ප්‍රයෝජනවත් වටිනා ආකාර බවට හැරවීමේ ක්‍රියාවලියක් සඳහා වූ භෞතික විද්‍යාවල (උදාහරණ - රසායනික විද්‍යාව හා භෞතික විද්‍යාව) හා ගණිතමය යෙදීම් සමඟ කටයුතු කරයි. ප්‍රයෝජනවත් ද්‍රව්‍ය නිපදවන අතරම රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව වටිනා නව ද්‍රව්‍ය හා තාක්ෂණික ක්‍රම දියුණු කරලීමට ද සැලකිල්ලක් දක්වයි. මෙය පර්යේෂණ හා දියුණු කිරීම
්වල වැදගත් ආකාරයකි. මෙම ක්ෂේත්‍රයෙහි සේවයෙහි යෙදී සිටින පුද්ගලයා රසායනික ඉංජිනේරුවරයෙකු ලෙස හැඳින්වෙනු ලැබේ. රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව  මහා පරිමාණ නිෂ්පාදනය සඳහා රසායනික ක්‍රියාවලි නිෂ්පාදනය හා නඩත්තු කිරීම සමඟ ඉතා විශාල ලෙස සම්බන්ධ වේ.  මෙම ක්ෂේත්‍රයෙහි වැඩකටයුතු කරන රසායනික ඉංජිනේරුවරුන් සේවයෙහි යොදවන්නේ ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරුවරුන් යන නාමය යටතේය. කර්මාන්තකරණය භාජනය වූ ආර්ථිකයන් සඳහා මහා පරිමාණ ක්‍රියාවලි දියුණු කිරීම රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ කොටසක් වන අතර එය රසායනික විද්‍යාවේ කොටසක් නොවේ. එමෙන්ම කර්මාන්තීය ආර්ථිකය ධාවනය කිරීමට අත්‍යවශ්‍ය නූතන උසස් අමුද්‍රව්‍ය සැපයීම සඳහා ද වගකිව යුත්තේ රසායනික ඉංජිනේරුවරුන්යසංකල්පරසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව ප්‍රධාන මූලධර්ම ගණනාවක යෙදීම් හා සම්බන්ධ වේ. ප්‍රධාන සංකල්ප පහත දැක්වේ.1.රසායනික ප්‍රතික්‍රියා ඉංජිනේරු විද්‍යාවරසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව ප්‍රශස්ත යන්ත්‍රෝපකරණවල ප්‍රශස්ත ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා යන්ත්‍රෝපකරණවල ක්‍රියාවලි හා තත්වයන් කළමනාකරණය කරයි. රසායනික ප්‍රතික්‍රියා ඉංජිනේරුවන් රසායනික තාප ගති විද්‍යාව වැනි පරීක්ෂණාගාර දත්
ත හා භෞතික පරාමිති භාවිතයෙන් ගැටළු විසඳීමට හා ප්‍රතික්‍රියාකාරකවල ක්‍රියාකාරිත්වය පුරෝකතනය කිරීම සඳහා ප්‍රතික්‍රියාකාරක විශ්ලේෂණය හා නිර්මාණය කිරීමට ආකෘති ගොඩනගයි.2.යන්ත්‍රෝපකරණ නිර්මාණය හා ගොඩනැගීමනියමු යන්ත්‍රෝපකරණ, නව යන්ත්‍රෝපකරණ හෝ යන්ත්‍රෝපකරණ වල වෙනස්කිරීම් සඳහා සැලසුම් නිර්මාණය, විශේෂණය සහ ආර්ථිකමය විශ්ලේෂණය සඳහා රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ නිර්මාණයන් සම්බන්ධ වීම මෙලෙසිනි. නිර්මාණ ඉංජිනේරුවන් සේවා යෝජකයාගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා නිරතුරුවම උපදේශකයෙකු ලෙස හා නිර්මාණය සඳහා කටයුතු කරයි. නිර්මාණය කරුණු බොහොමයක් මත සීමාවේ, අරමුදල්, රාජ්‍ය කොන්දේසි හා ආරක්ෂක ප්‍රමිතීන්. මෙකී  නිරෝධනයන් (Constraints) යන්ත්‍රෝපකරණ ක්‍රියාවලිය, ද්‍රව්‍ය හා ආම්පන්න තීරණය කරයි. යන්ත්‍රෝපකරණ ගොඩනැගීම ආයෝජනයේ ප්‍රමාණය මත ව්‍යාපෘති ඉංජිනේරුවන් හා ව්‍යාපෘති කළමනාකරුවන් මගින් සම්බන්ධීකරණය කෙරේ. රසායනික ඉංජිනේරුවෙක් ව්‍යාපෘති ඉංජිනේරුවෙකුගේ කාර්යභාරය පූර්ණ කාලීනව හෝ අර්ධකාලීනව සිදුකිරීමට ඉඩ ඇති අතර ඒ සඳහා අතිරේක පුහුණුවක් හා කුසලතාද අවශ්‍ය වෙමින් හෝ ව්‍යාපෘති කණ්ඩායමට උපදේශකයෙකු ලෙසද ක්‍රියා කළ හැක.
ව්‍යාපෘති ඉංජිනේරු රැකියා රසායනික ඉංජිනේරුවන් සඳහා පුළුල් සේවා යෝජකයන් වේ.3.ක්‍රියාවලි නිර්මාණය හා විශ්ලේෂණයඒකක ක්‍රියාවක් (unit operation) යනු තනි රසායනික ඉංජිනේරු ක්‍රියාවලියක භෞතික පියවරකි. ඒකක ක්‍රියාවන් (ස්ඵටිකීකරණය, පෙරීම, වියළණය සහ වාෂ්පීකරණය වැනි) ප්‍රතිකාරක පිළියෙල කිරීමට, නිෂ්පාදන වෙන්කිරීමට හා පිරිසිදු කිරීමට,භාවිතයට නොගැනුණු ප්‍රතිකාරක ප්‍රතිචක්‍රීකරණයට, ප්‍රතික්‍රියාකාරකවල ශක්තිය හුවමාරුවීම පාලනයට භාවිත කෙරේ. තවත් අතකින් ඒකක ක්‍රියාවලියක් හා ඒකක ක්‍රියාවක් අතර රසායනික වශයෙන් සමානතාවයක් ඇත.   4.පරිවහන සංසිද්ධි (Transport phenomena)පරිවහන සංසිද්ධි වල ආකෘතිකරණය හා විශ්ලේෂණය කාර්මික යෙදීම් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ. පරිවහන සංසිද්ධි තරල ගති විද්‍යාව, තාප හුවමාරුව හා ස්කන්ධ හුවමාරුව සමඟ සම්බන්ධ වන අතර ප්‍රධාන වශයෙන්ම පිළිවෙලින් ගම්‍යතා හුවමාරුව, ශක්ති හුවමාරුව හා රසායනික විශේෂයන්ගේ පරිවහන මගින් ප්‍රධාන වශයෙන්ම පාලනය වේ. ආකෘති මහේක්ෂීය, අන්වීක්ෂීය හා අණුක මට්ටමේ සංසිද්ධි හා සම්බන්ධ වේ. එමනිසා පරිවහන සංසිද්ධි වල ආකෘතිකරණය සඳහා ව්‍යාවහාරික ගණිතයේ අවබෝධය අවශ්‍ය වේ
.යෙදීම් හා ක්‍රියාමාර්ගරසායනික ඉංජිනේරුවන් යන්ත්‍රෝපකරණ වල ස්වයංක්‍රීය පද්ධති පාලනය සඳහා පරිගණක භාවිත කරයි.[1]රසායනික පරිශ්‍රයක ක්‍රියාකරුවන් පැරණි ප්‍රතිසම පාලන පුවරුවක් භාවිත කරමින්, නැගෙනහිර ජර්මනිය, 1986.රසායනික ඉංජිනේරුවන් ද්‍රව්‍ය හා ශක්තිය භාවිත කිරීමේ පිරිමැසුම්දායි ක්‍රියාමාර්ග වැඩි දියුණු කරයි. රසායනික ඉංජිනේරුවන් රසායන විද්‍යාව හා ඉංජිනේරු විද්‍යාව භාවිතයෙන් මහා පරිමාණ කාර්මික ආශ්‍රයක; අමුද්‍රව්‍ය; ඖෂධ, බොරතෙල් රසායනයන් හා ප්ලාස්ටික් වැනි ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි නිෂ්පාදන බවට පරිවර්තනය කරයි. ව්‍යාවහාරික හා පර්යේෂණ යන විෂයාංශ දෙකම පරිගණක පුළුල් ලෙස භාවිත කළ හැක.රසායනික ඉංජිනේරුවන් නිෂ්පාදනය, පරිසර දූෂණය පාලනය හා සම්පත් සංරක්ෂණය සඳහා යහපත් හා ආරක්ෂාකාරී ක්‍රමවේද ගොඩනැගීම සඳහා පර්යේෂණ සැලසුම්කිරීම හා ක්‍රියාත්මක කිරීම සිදු කරන අතර කර්මාන්ත හෝ විශ්ව විද්‍යාල මට්ටමේ සේවය කළ හැක. ඔවුන් ව්‍යාපෘති ඉංජිනේරුවන් ලෙස යන්ත්‍රෝපකරණ සැලසුම් කිරීමට හා ගොඩනැගීම සඳහා සම්බන්ධ වීමට හැක. රසායනික ඉංජිනේරුවන් ප්‍රශස්ත නිෂ්පාදන ක්‍රමවේද හා යන්ත්‍රෝපකරණ ආම්පන්න, වියදම් අඩුකිරීම හා ආරක්ෂාව,
ලාභය උපරිම කිරීම සඳහා තෝරාගැනීම සඳහා තම දැනුම  භාවිත කරමින් ව්‍යාපෘති ඉංජිනේරුවන් ලෙස කටයුතු කළ හැක. යන්ත්‍රෝපකරණය ගොඩනැගීමෙන් අනතුරුව රසායනික ඉංජිනේරු ව්‍යාපෘති කළමනාකරුවන් ආම්පන්න ඉහළ දැමීම්, ක්‍රියාවලි වෙනස්කිරීම්, දෝෂ සෙවීම් හා එදිනෙදා කාර්යයන් සඳහා පූර්ණ කාලීනව හෝ උපදේශකයෙකු ලෙස සහභාගී විය හැක.ආශ්‍රිතChemistry ද්වාරයආශ්‍රිත මාතෘකාEducation for Chemical EngineersEnglish Engineering unitsList of chemical engineering societiesList of chemical engineersList of chemical process simulatorsOutline of chemical engineeringආශ්‍රිත ක්ෂේත්‍ර සහ සංකල්පBiochemical engineeringBioinformaticsBiological engineeringBiomedical engineeringBiomolecular engineeringBioprocess engineeringBiotechnologyBiotechnology engineeringCatalystsCeramicsChemical process modelingChemical reactorChemical technologistChemical weaponsCheminformaticsComputational fluid dynamicsCorrosion engineeringCost estimationEarthquake engineeringElectrochemistryElectr
ochemical engineeringEnvironmental engineeringFischer Tropsch synthesisFluid dynamicsFood engineeringFuel cellGasificationHeat transferIndustrial catalystsIndustrial chemistryIndustrial gasMass transferMaterials scienceMetallurgyMicrofluidicsMineral processingMolecular engineeringNanotechnologyNatural environmentNatural gas processingNuclear reprocessingOil explorationOil refineryPaper engineeringPetroleum engineeringPharmaceutical engineeringPlastics engineeringPolymersProcess controlProcess designProcess developmentProcess engineeringProcess miniaturizationSafety engineeringSemiconductor device fabricationSeparation processes (see also: separation of mixture)Crystallization processesDistillation processesMembrane processesSyngas productionTextile engineeringThermodynamicsTransport phenomenaUnit operationsWater technologyAssociationsAmerican Institute of Chemical EngineersChemical Institute of CanadaEuropean Federation of Che
mical EngineeringIndian Institute of Chemical EngineersInstitution of Chemical EngineersNational Organization for the Professional Advancement of Black Chemists and Chemical Engineersමූලාශ්‍ර↑ Garner 2003, පිටු අංක: 47–48.vteChemical engineering topicsHistoryHistory of chemical engineeringConceptsUnit operationsUnit processesChemical engineerChemical processUnit operationsMomentum transferHeat transferMass transferUnit processChemical reaction engineeringChemical kineticsChemical process modelingBranchesProcess designFluid dynamicsChemical plant designChemical thermodynamicsTransport phenomenaOthersOutline of chemical engineeringIndex of chemical engineering articlesEducation for Chemical EngineersList of chemical engineersList of chemical engineering societiesList of chemical process simulatorsප්‍රවර්ගයPortal:Engineeringvteඉංජිනේරු විද්‍යාව (Engineering)සිවිල් (Civil)ArchitecturalConstructionEnvironmentalEarthquakeGeotechnical
HydraulicMiningStructuralTransportationයාන්ත්‍රික (Mechanical)AcousticalAerospaceAutomotiveMarineMechatronicsRailwayElectricalපරිගණක (Computer)ControlElectromechanicsඉලෙක්ට්‍රොනික (Electronics)MicrowavesPowerRadio FrequencyTelecommunicationsChemicalBiochemicalBiologicalMolecularPetroleumProcessReactionThermodynamicsTransport phenomenaInterdisciplinarityAudioBiomedicalCeramicsEngineering mathematicsEngineering mechanicsFireIndustrialMaterials scienceMetallurgyMilitaryNanotechnologyNuclearOpticalPhotonicsPrivacyRoboticsSecuritySystemsList of engineering branches මෙයද බලන්න ප්‍රවර්ගය: Engineering  Engineering ද්වාරයvteරසායන විද්‍යාවේ ශාඛාGlossary of chemical formulaeList of biomoleculesList of inorganic compoundsආවර්තිතා වගුවAnalyticalInstrumental chemistryElectroanalytical methodsSpectroscopyIRRamanUV-VisNMRMass spectrometryEIICPMALDISeparation processChromatographyGCHPLCCrystallographyCharacterizationTitrationW
et chemistryCalorimetryElemental analysisTheoreticalQuantum chemistryComputational chemistryMathematical chemistryMolecular modellingMolecular mechanicsMolecular dynamicsPhysicalElectrochemistrySpectroelectrochemistryPhotoelectrochemistryThermochemistryChemical thermodynamicsSurface scienceInterface and colloid scienceMicromeriticsCryochemistrySonochemistryStructural chemistryChemical physicsFemtochemistryChemical kineticsSpectroscopyPhotochemistrySpin chemistryMicrowave chemistryEquilibrium chemistryInorganicCoordination chemistryMagnetochemistryOrganometallic chemistryOrganolanthanide chemistryCluster chemistrySolid-state chemistryCeramic chemistryOrganicStereochemistryAlkane stereochemistryPhysical organic chemistryOrganic reactionsOrganic synthesisRetrosynthetic analysisEnantioselective synthesisTotal synthesis / SemisynthesisFullerene chemistryPolymer chemistryPetrochemistryDynamic covalent chemistryBiologicalBiochemistryMolecul
ar biologyCell biologyChemical biologyBioorthogonal chemistryMedicinal chemistryPharmacologyClinical chemistryNeurochemistryBioorganic chemistryBioorganometallic chemistryBioinorganic chemistryBiophysical chemistryInterdisciplinarityNuclear chemistryRadiochemistryRadiation chemistryActinide chemistryCosmochemistry / Astrochemistry / Stellar chemistryGeochemistryBiogeochemistryPhotogeochemistryEnvironmental chemistryAtmospheric chemistryOcean chemistryClay chemistryCarbochemistryFood chemistryCarbohydrate chemistryFood physical chemistryAgricultural chemistrySoil chemistryChemistry educationAmateur chemistryGeneral chemistryClandestine chemistryForensic chemistryForensic toxicologyPost-mortem chemistryNanochemistrySupramolecular chemistryChemical synthesisGreen chemistryClick chemistryCombinatorial chemistryBiosynthesisChemical engineeringMaterials scienceMetallurgyCeramic engineeringPolymer scienceආශ්‍රිතHistory of chemistryNobel Priz
e in ChemistryTimeline of chemistryof element discoveries"The central science"Chemical reactionCatalysisChemical elementChemical compoundAtomMoleculeIonChemical substanceChemical bondAlchemyQuantum mechanics ප්‍රවර්ගය කොමන්ස්ද්වාරය WikiProjectඅධිකාරී පාලනය ජාතික පුස්තකාලSpainFrance (data)GermanyIsraelUnited StatesJapanCzech Republicවෙනත්FASTNARAමෙම ලිපිය  සත්‍යාපනය සඳහා (තවත්) මූලාශ්‍ර දැක්වීම කළ යුතුව ඇත. කරුණාකර මෙම ලිපිය      විශ්වාස කළ හැකි මූලාශ්‍ර       උපුටා දක්වමින්   වැඩි දියුණු කිරීමට  උදව් වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත කරුණු අභියෝගයට ලක්වීමට හා මකා දැමීමට ඉඩ ඇත.ශ්‍රී ලාංකික නිදහස් ව්‍යාපාරය යනු  බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙන් ලංකාවට නිදහස හා ස්ව-පාලනය ලබා ගැනුමට දියත් කෙරුණු සාමකාමී දේශපාලන ව්‍යාපාරයකි. 20වන සියවසෙහි ඇරඹුමත් සමග මුලපිරුනු මෙයට බොහෝ ලෙසින් උගත් මධ්‍යම පංතිය විසින් නායකත්වය සැපයුනු අතර,  අවසානයේදී 1948 පෙබරවාරි 4 වන දිනදී ලංකාව වෙත ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය ලෙසින් නිදහස ප්‍රදානය කිරීමත් සමගින් සාර්ථකත්වයට පත් විය. 1972 මැයි 22 දිනදී එය ජනරජය
ක් බවට පත්වී ශ්‍රී ලංකා ජනරජය ලෙසින් නම් කිරීම වන තුරු වසර 24 පුරාවට  බ්‍රිතාන්‍ය පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ඩොමීනියන් තත්වය පවත්වා ගෙන යන ලදි. The formal ceremony marking the start of self rule, with the opening of the first parliament at Independence Square by the HRH Prince Henry, Duke of Gloucester in the presenceබ්න්ජ of Rt Hon D.S. Senanayake as first Prime Minister of Ceylon.මෙම ලිපියශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසයපිළිබඳ ලිපි මාලාවක කොටසකිවංශකථාදීපවංසයමහාවංසයචූලවංසයරාජාවලියයුගප්‍රාග් ඉතිහාසයශිලා යුගයලෝකඩ යුගයයකඩ යුගය  මුල්කාලීන රාජධානි ක්‍රි.පූ. 543 – ක්‍රි.පූ. 377අනුරාධපුරබුදු දහම හඳුන්වා දීමචෝළ ආධිපත්‍යය ක්‍රි.පූ. 377 – 1017පොළොන්නරුව1056–1232සංක්‍රාන්තිය1232–1505දහසයවන සියවසේ අර්බුදයවිජයබා කොල්ලය 1505–1594මහනුවර1594–1815බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවදෙවන ‍ලෝක යුද්ධයනිදහස 1815–1948ශ්‍රී ලංකාවඩොමීනියනයජනරජයපශ්චාත්-යුධ 1948–වර්තමානයමාතෘකා අනුවසන්නද්ධ හමුදා යුධගුවන්නාවිකආර්ථිකයඅධ්‍යාපනය ශ්‍රී ලංකාව ද්වාරයග්‍රන්ථ නාමාවලියශබ්ද මාලාවකාලරේඛාවvteමෙම ලිපියශ්‍රී ලංකාවේ
දේශපාලනයපිළිබඳ ලිපි මාලාවක කොටසකිආණ්ඩුවආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවමානව හිමිකම්විධායකයජනාධිපති (ලැයිස්තුව)මෛත්‍රීපාල සිරිසේනඅග්‍රාමාත්‍ය (ලැයිස්තුව)රනිල් වික්‍රමසිංහකැබිනට් අමාත්‍ය මණ්ඩලය]අමාත්‍යාංශව්‍යවස්ථාදායකයපාර්ලිමේන්තුවකථානායකවිපක්ෂ නායකඅධිකරණයපාර්ලිමේන්තු කවුන්සිලයග්‍රේෂ්ඨාධිකරණයඅගවිනිසුරු (මොහාන් පීරිස්)අභියාචනාධිකරණයමහාධිකරණදිස්ත්‍රික් උසාවිමහේස්ත්‍රාත් උසාවිප්‍රාථමික උසාවිකම්කරු උසාවියදේශපාලන පක්‍ෂදේශපාලන පක්ෂයන්ඡන්ද විමසීම්ඡන්ද විමසීම්දේශපාලන පක්ෂඅවසන් මැතිවරණයලබන මැතිවරණයදේශපාලන සහ පරිපාලන උප බෙදීම්පළාත්පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශවිදේශ ප්‍රතිපත්තියවිදේශ සම්බන්ධතාසබැඳි වාද විෂයයන්සිවිල් යුද්ධයශ්‍රී ලංකා ද්වාරයවෙනත් රටවල්ඇට්ලස් දේශපාලනය ද්වාරයvteබ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනය අසායේ සටනෙන් අනතුරුව බ්‍රිතාන්‍ය රාජ් ආසියාවේ ආධිපත්‍යක වූහ; වෝටර්ලූ සටනෙන් පසුව බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය ලෝක මහාබලවතෙක් බවට පත් විය. ඉන්දියාවෙහිදී, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහිදී සහ දකුණු අප්‍රිකාවෙහිදී ඉතාමත් සැකෙවින් ලද පරාජයන් හැරුණු විට