LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
තාවේ අවමය ලැබේ. ලැබෙන තීව්‍රතා ව්‍යාප්තිය, ග්‍රේටිම තීව්‍රතා ශ්‍රිතයේ හා තනි දක් සිදුරු තීව්‍රතා රටාවේ ගුණිතයක් බව අශිථිල ගණිතමය පිරියමක් මඟින් පෙන්වා දේ.එකක පළල d හා එකිනෙක අතර දුර a  වූ දික් සිදුරු N  සංඛ්‍යාවක එකතුවක් පහත තීව්‍රතා රටාව ගෙන දේ.දික් සිදුරේ පළල ග්‍රේටිම් පරතරයේ නිඛිලමය සාධකයක් වන අවස්ථාවලදී ග්‍රේටිම සමඟ පර්යේෂණ සිදු කිරීම වැරදි අනු පිළිවෙල වල්වලට මඟ පෙන්විය හැක. උදාහරණ ලෙස එක් දික් සිදුරක පළල සිදුරු අතර පරතරයෙන් හරි අඩක් නම්, තනි දක් සිදුරු විවර්තන රටාවේ පළමු අවමය සමඟ ග්‍රේටිම විවර්තන රටාවේ දෙවන උපරිමය සමඟ පෙළ ගැසේ. එවිට මෙම අපේක්ෂිත විවර්තන වැඩිවීම දර්ශනය නොවේ.http://en.wikipedia.org/wiki/Diffraction#Diffraction_from_an_array_of_narrow_slits_or_a_gratingEN (ISO 639-1)ඉංග්‍රීසි භාෂාව යනු එංගලන්තයත් ගිණිකොනදිග ස්කොට්ලන්තයත් මුල්කොට ගෙන, අන්ග්ලෝ-සැක්සන් යුගයේ ගොඩනැගුණු භාෂාවකි. 18 වන සියවස තුළ එක්සත් රාජධානිය අත් කරගත් ආර්ථිකමය, විද්‍යාත්මක, දේශපාලනික, සංස්කෘතිකමය හා යුධමය දියුණුව හේතු කොට ගෙනත්, 20 වන සියවස තුළ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය අත් කරගත් එවැනිම ආකාරයේ දිය
ුණුව හේතු කොටගෙනත් එය නූතනයේ ජාත්‍යන්තර බසක් බවට පත් වී තිබේ. එමෙන්ම, ලෝක ව්‍යාපාරික කටයුතු, විද්‍යාත්මක කටයුතු ආදියේදී ප්‍රධාන භාෂාව වශයෙන් ගැනෙනුයේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවයි. යුරෝපා සංගමය තුළ දෙවන බසක් ලෙසත්, සම්මත භාෂාවක් ලෙසත් භාවිත වන එය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවලත්, ලොව පුරා සංවිධාන බොහොමයකත් නිළ භාෂාව ලෙස භාවිතයට ගැනේ.ඉතිහාසයඉංග්‍රීසි භාෂාවේ විකාශනය ආරම්භ වී ඇත්තේ විවිධ ආකාර වූ ප්‍රාදේශීය වහර කීපයකිනි. නූතනයේදී 'පැරණි ඉංග්‍රීසි බස' (Old English) ලෙස හැඳින්වෙන මෙය, ක්‍රි.ව. 5 වන සියවසේ දී මහා බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් වල නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ වාසය කළ අන්ග්ලෝ-සැක්සන්වරුන්ගේ බස විය. පසුකාලීනව සිදු වූ වයිකිංවරුන්ගේ ආක්‍රමණ හේතුවෙන් ඉංග්‍රීසි බස තුළ නෝර්වීජියානු භාෂා ලක්ෂණද දක්නට ලැබේ.1066 දී ප්‍රංශයේ නෝමැන්ඩි ප්‍රදේශයෙන් එංගලන්තයට එල්ල වූ නෝමන් ආක්‍රමණයෙන් පසුව පැරණි ඉංග්‍රීසි බස, නෝමන්-ප්‍රංශ වචන සහ අක්ෂර රීති විශාල වශයෙන් උකහා ගනිමින්, 'මධ්‍යතන ඉංග්‍රීසි බස' (Middle English) නමින් හැඳින්වෙන තත්වයට විකාශනය විය. ඉංග්‍රීසි භාෂාව හැඳින්වෙන 'English' වචනය බිඳී විත් ඇත්තේ 12 වැනි සියවසේදී ඇංගල
්වරුන් (the Angles) භාවිතා කළ පැරණි ඉංග්‍රීසියේ 'englisc' යන්නෙනි.'නූතන ඉංග්‍රීසි බස' (Modern English) මතු වූයේ 15 වැනි සියවසේ එංගලන්තයේ ඇති වූ 'the Great Vowel Shift' (මහා ස්වර විපර්යාසය) ලෙස නම් කෙරෙන විශාල උච්චාරණ වෙනස්කම් සමගය. ඉංග්‍රීසි බස අදටත් විවිධ විදේශ භාෂාවලින් වචන උපුටා ගන්නා අතර නව වචනද එයට එකතු වෙමින් පවතී. ඉංග්‍රීසියේ වචන ගණනාවක් - විශේෂයෙන් පාරිභාෂික වදන් - ලතින් හා ග්‍රීක මූලයන් පදනම් කරගෙන නිර්මාණය වී ඇත්තේය.ඇතැම් අය ලොව ප්‍රථම ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධීකරණ භාෂාව ලෙස හඳුන්වන නූතන ඉංග්‍රීසිය, අදහස් හුවමාරුව, විද්‍යාව, ව්‍යාපාර, ගුවන් ගමන්, විනෝදාස්වාදය, ජනමාධ්‍ය හා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික කටයුතු යන සියළු අංශවල ප්‍රධාන මෙන්ම ඇතැම් විට අත්‍යවශ්‍ය ජාත්‍යන්තර බස වේ. බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ වර්ධනයත් සමග එහි බ්‍රිතාන්‍ය දූපත්වලින් ඔබ්බට ව්‍යාප්ත වීම ඇරඹි අතර, 19 වැනි සියවසේ අවසාන කාලය වන විට එය සැබෑ වශයෙන්ම ලොව පුරා පැතිරී තිබිණි. බ්‍රිතාන්‍යය විසින් උතුරු ඇමරිකාව අත්පත් කර ගැනීමෙන් අනතුරුව එය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ කැනඩාවේ ප්‍රධාන භාෂාව බවට පත් විය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ තව දුරටත් වර්
ධනය වෙමින් පවතින ආර්ථික හා සංස්කෘතික බලපෑම සහ දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයෙන් පසු එය ලොව සුපිරි බලවතෙක් (global superpower) බවට පත් වීම ඉංග්‍රීසි බසේ ලොව පුරා ව්‍යාප්තිය වඩාත් වේගවත් කිරීමට මහත් සේ ඉවහල් වී ඇත.ප්‍රමාණවත් ඉංග්‍රීසි දැනුමක් තිබීම වෛද්‍ය විද්‍යාව, පරිගණක තාක්ෂණය වැනි අංශ හා වෘත්තීන් ගණනාවක අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් බවට පත් වී ඇති අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බිලියනයකට අධික පිරිසක් මූලික මට්ටමෙන් හෝ ඉංග්‍රීසි කතා කිරීමේ හැකියාව ලබා ඇත. එය එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ නිළ භාෂා හයෙන්ද එකක් වේ.ඇතැම් භාෂා විශාරදයන් පවසන පරිදි - අනෙක් ලෝක භාෂා සම්බන්ධයෙන් මෙන්ම - ඉංග්‍රීසියේ අති විශාල වර්ධනයේ එක් ප්‍රතිඵලයක් වී ඇත්තේ ලොව බොහෝ ප්‍රදේශවල, විශේෂයෙන් ඕස්ට්‍රේලියා-ආසියා කලාපයේ හා උතුරු ඇමරිකාවේ, දේශීය භාෂා විවිධත්වය අඩු වීමය. එහි ප්‍රබල බලපෑම ඇතැම් භාෂා හෝ ඒවාගේ යම් අංග ක්‍රමයෙන් භාවිතයෙන් ඉවත් වීමටද තව දුරටත් ඉවහල් වෙමින් පවතී. එසේම, භාෂා විපර්යාසයන්හි සංකීර්ණ හා වෙනස්වනසුළු රටා හඳුනන ඉතිහාසමය භාෂා විශාරදයන්ගේ (historical linguists) අවබෝධය වී ඇත්තේ, ඉංග්‍රීසිය භාවිතා කරන ප්‍රජාවන්ගේ විශාලත්වය සහ පැතිරීම
මෙන්ම නොයෙකුත් උප භාෂාවලින් සමන්විත ඉංග්‍රීසියේ ස්වභාවයෙන්ම ඇති අභ්‍යන්තර විවිධත්වය නිසා ඒ තුළින් කාලයත් සමග එකිනෙකට වෙනස් වූ භාෂා සමූහයක් පැන නැගීමටද ඉඩ ඇති බවය.ජාත්‍යන්තර ඉංග්‍රීසි භාවිතය තුළ ඇති විවිධත්වයශ්‍රී ලංකාව 1815 දී සම්පූර්ණයෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය ආධිපත්‍යයට යටත් වීමෙන් පසුව ඉංග්‍රීසි ලංකාවේ පරිපාලන භාෂාව බවට පත් විය. එතැන් පටන් 1948 වන තුරුම ලංකාව ඔවුන්ගේ පාලනයට සෘජුවම ලක් වී සිටි නිසා ඒ වන විට මෙරටට ඔවුන්ගේ බසේ ආභාෂයත් සෑහෙන දුරට ලැබී තිබිණි. ඒ අවධියේ ජාත්‍යන්තර තලයේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ ප්‍රමිතිය හැටියට සැලකුණේද බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි භාවිතයයි (British English usage). ඊට හේතුව වුණේ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය ලොව පුරා පැතිරුණ යටත් විජිත ඇතිව ඉතා බලවත් තත්වයක පැවතීමයි. කොතරම් ව්‍යාප්ත වී තිබුණාද කියතොත් එය 'හිරු නොබසින අධිරාජ්‍යය (the Empire on which the sun never sets)' ලෙසද හැඳින්විණි. (එනම් ඕනෑම වෙලාවක එයට අයත් වූ කිසියම් කොටසකට හිරු පායා තිබිණි.)නමුත් 1939-1945 දී පැවති දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේදී (Second World War, World War II) බ්‍රිතාන්‍යයට විශාල පාඩු විඳීමට සිදු විය. එමෙන
්ම ඒ වන විට බොහෝ යටත් විජිතවල නිදහස ලැබීමේ ව්‍යාපාර දියත් වී තිබූ නිසා, ලෝක යුද්ධයේදී එම රටවලින් උදව් ලබා සිටි බ්‍රිතාන්‍යයට ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ඒවාට නිදහස ලබා දීමට සිදු වූවේය. ඔවුන්ගේ අධිරාජ්‍යයේ බලය මෙසේ පිරිහී ගියේය.මේ කාලය වන විට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය (United States of America, U.S.A.) ආර්ථික වශයෙන් බල සම්පන්න රාජ්‍යයක් බවට පත් වී සිටියේය. බ්‍රිතාන්‍යය මෙන්ම යුරෝපයේ (Europe) අනෙකුත් රටවල්ද යුද්ධයෙන් විනාශයට පත් වී තිබීම ඇමරිකාවේ කැපී පෙනීමට තවත් හේතු විය. ඇමරිකාවත් බ්‍රිතාන්‍යට යටත්ව තිබී කලින්ම නිදහස ලබා තිබූ ජනපදවල එකතුවක් වූ නිසා එහි රාජ්‍ය භාෂාව වී තිබුණේද ඉංග්‍රීසියය. නමුත් ඔවුන් ඉංග්‍රීසි භාෂාව භාවිතා කළේ බ්‍රිතාන්‍ය සම්මතයට අනුවම නොවේ. ඇමරිකාවේ නැගීමත් සමග ඔවුන්ගේ භාෂා ව්‍යවහාරයත් (American usage) ලොව තුළ පුමිතියක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක් විණි. ඉංග්‍රීසි භාෂාව ඉගෙන ගන්නා සමහර රටවල බ්‍රීතාන්‍ය සම්ප්‍රදායද, එනෙක් රටවල ඇමරිකානු සම්ප්‍රදායද අනුගමනය කෙරෙන්නට ගැනිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ නම් අදටත් යොදා ගැනෙන්නේ මූලික වශයෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසියය. නමුත් ආර්ථික බලයත් සමග ඇමරිකාව විවිධ මාධ්‍ය ඔස්සේ
අද ලෝකයේ ලබා තිබෙන සංස්කෘතික ආධිපත්‍යය (cultural dominance) නිසා ඔවුන්ගේ ව්‍යවහාරය ශ්‍රී ලංකාවටද දැන් - අඩු තරමින් විදේශීය මාධ්‍ය ඔසසේ - වැඩි වැඩියෙන් අත් දකින්නට ලැබේ. මේ සම්ප්‍රදායයන් දෙක අතර ඇති වෙනස්කම් විවිධාකාරය.[පහත දැක්වෙන උදාහරණ කිහිපයේ මුලින් බ්‍රිතාන්‍ය සම්ප්‍රදායත් (British form), - ලකුණට පසුව ඇමරිකානු සම්ප්‍රදායත් (American form) දක්වා ඇත.]වචන (vocabulary)lift– elevator විදුලි සෝපානයnote / banknote – bill මුදල් නෝට්ටුවbonnet – hood (of a car) බොනට් එක (මෝටර් රථයක)boot – trunk (of a car) ඩිකිය (මෝටර් රථයක)windscreen – windshield වාහනයක ඉස්සරහ වීදුරුවlorry – truck ලොරියcar park – parking lot රථ ගාලroundabout - traffic circle / rotary මාර්ග වටරවුමmerry-go-round / roundabout – carousel මෙරි ගෝ රවුමroundabout - merry-go-round බඹර ඔන්චිල්ලාව (ළමා උයන්වල ළමයි නැගී කැරකෙන රෝදය)Ferris wheel – big wheel කතුරු ඔන්චිල්ලාවrailway – railroad රේල් පාරrailway carriage / coach – railcar / car දුම්රිය මැදිරියpostman – mailman / postman ලියුම් බෙදන්නාflat - apart
ment මහල් නිවාසයground floor – ground floor / first floor (ගොඩනැගිල්ලක) බිම් මහලfirst floor – second floor පළමු මහල (බිම් මහලට ඉහළ මහල)aluminium - aluminum ඇලුමිනියම්aeroplane - airplane ගුවන් යානයpetrol - gasoline/gas පෙට්රල්pavement - sidewalk පදික වේදිකාව (ඇමරිකානුවන් pavement කියන්නේ පා‍රේ වාහන යන කොටසටයි)ව්‍යවහාරය (usage)I have just read that article – I just read that article මම මේ දැන් ඒ ලිපිය කියෙව්වාHe is in hospital – He is in the hospital එයා (අසනීප වෙලා) ඉස්පිරිතාලෙ.They like their studies at university - They like their studies at the university ඒ අය විශ්ව විද්‍යාලෙ තමන්ගෙ ඉගනීම් කටයුතුවලට කැමතියි.She wants to stay at home – She wants to stay home එයාට ගෙදර නවතින්න ඕනැ.Come and take ‍a look – Come take a look ඇවිත් බලන්නGo and take a bath - Go take a bath ගිහින් නාගන්නHe suggested that we should postpone the project – He suggested that we postpone the project ව්‍යාපෘතිය කල් දාන්න එයා යෝජනා කළා.They agreed a price / They agreed on a price – They agr
eed on a price ඔවුන් මිලකට එකඟ උනා.The workers protested against the decision - The workers protested the decision සේවකයන් තීරණයට විරෝධය ප්‍රකාශ කළා.We wrote her a letter / We wrote to her - We wrote her a letter / We wrote her අපි එයාට ලියුමක් ලිව්වා.උච්චාරණය (pronunciation)fast /fɑːst/ - /fæst/ , dance / dɑːns/ - / dæns/ , class /klɑːs/ - /klæs/... වේගවත්/ව, නටනවා, පංතිය ...card /kɑːd/ - /kɑrd/ , part /pɑːt/ - /pɑrt/ , farm /fɑːm/ - /fɑrm/… කාඩ් පත, කොටස, ගොවිපොළ…fort /ˈfɔːt/- /fɔrt/ , form /fɔːm/ - /fɔrm/ , cord /kɔːd/ - /kɔrd/… බල කොටුව, පෝර්මය/ස්වරූපය, රැහැන...schedule /ˈʃɛdjuːl/ - /ˈskɛdʒʊəl/ කාර්ය සටහන/වැඩ පිළිවෙලleisure /ˈlɛʒə/ - /ˈliːʒər/ විවේකයsecretary /ˈsɛkrətrɪ/ - /ˈsɛkrɪˌtɛri/ ලේකම්primary /ˈpraɪmərɪ/ - /ˈpraɪmɛri/ මූලික, ප්‍රධානpreparatory /prɪˈpærətərɪ -trɪ/ - /prɪˈpærəˌtɔri, -ˌtoʊri, ˈprɛpərə-/ සූදානමක් වශයෙන් කෙරෙනlaboratory /ləˈbɒrətəri, -ətri/ - /ˈlæbrəˌtɔri, -ˌtoʊri/ පරීක්ෂණාගාරයglacier / ˈglæsɪə/ - /ˈgleɪʃər/ ග්ලැසියරය (චලනය වන අයිස් කන්ද)අ
ක්ෂර වින්‍යාසය (spelling)colour, harbour, neighbour… – color, harbor, neighbor… පැහැය, වරාය, අසල් වැසියාcentre, litre, goitre… - center, liter, goiter කේන්ද්‍රය/මධ්‍යස්ථානය, ලීටරය, බෙල්ලේ වායු ගෙඩියtravelling, travelled, traveller – traveling, traveled, traveler සංචාරය කිරීම, සංචාරය කළා, සංචාරය කරන්නා [quarrel(රන්ඩු කරනවා), model(නිරූපනය කරනවා), signal(සංඥා කරනවා) ආදියත් මෙසේයි]fulfil, distil, enrol... – fulfill, distill, enroll... ඉටු කරනවා / සඵල කර ගන්නවා (කැමැත්තක්, බලාපොරොත්තුවක්), ආසවනය කරන‍වා (උදා: අරක්කු පෙරනවා), බැ‍‍ඳෙනවා (පාඨමාලාවකට)licence, defence, offence... – license, defense, offense... බල පත්‍රය, ආරක්ෂාව, වරදpractise – practice පුහුණු වෙනවා (ක්‍රියා පදය)organize/organise, realize/realise, legalize/legalise… - organize, realize,legalize... සංවිධානය කරනවා, අවබෝධ කර ගන්නවා / සැබෑ කර ගන්න‍වා, නීත්‍යානුකූල කරනවා...analyse, paralyse, catalyse... – analyze, paralyze, catalyze... විශ්ලේෂණය කරනවා, අඩපණ කරනවා (අංශභාග රෝගය වැනි), (රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක්) ඉක්මන්
කරනවාinstalment, skilful, wilful... - installment, skillful, willful... ගෙවීම් වාරිකය, නිපුණ, වරදක් බව දැනත් කරනstorey – story ගොඩනැගිල්ලක මහලjewellery - jewelry ආභරණතවත් මෙවැනි වෙනස්කම් ගණනාවක් තිබේ. BBC News වැනි වෙබ් අඩවියකට ගිය විට බ්‍රිතාන්‍ය සම්ප්‍රදාය හමු වේ. නමුත් වෙබ් අඩවි විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇමරිකානු ඒවා වන නිසා අන්තර්ජාලයේ බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ එම සම්ප්‍රදායය‍. අනෙකුත් මාධ්‍යවලත් බොහෝ විට එසේය. කෙසේ වෙතත් ශ්‍රී ලාංකික මාධ්‍යවල නම් තවමත් වැඩි වශයෙන් ඇත්තේ බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසියේ ආභාෂයය.ව්‍යාකරණ ශාස්ත්‍රය (Grammar)Parts of SpeechAll words are divided in to eight classes called, Parts of Speech.1.	Noun: a word used as the name of a person , animal, Place or a thing.Proper Nouns: Saman / KelaniyaCommon Nouns: Sea/ Bird / DogCollective Noun: Team/ Family / NationAbstract Noun: Quality (honesty/strength), Action(movement/judgment),State(youth/death/sickness)Countable Noun: Names of objects/ppl we can count (pen/mango/house)Uncountable Nouns: Water/Milk/Oil – t
hey do not have a plural formFormation of Plurala)	Adding “s” to the singulargirl		girls		dog 	dogs		house	houses		train	trainsb)	Adding “es” to the singular (for nouns ending in ss, sh, ch, or x)Kiss		kisses		brush	brushes 	watch	watches	tax	taxesc)	Most nouns ending in -o also make plural by adding “es”Hero	heroes		tomato	tomatoes	volcano	 volcanoes	mango	mangoesd)	Some nouns ending in –o will make plural by ending “s” to endDynamo	dynamos	ratio	ratios		piano	pianos	photo	photos e)	Nouns ending in – y preceded by a consonant form their plural by changing –y to – i and adding –esbaby - babies, country-countries, city-citiesf)	Nouns ending in –y preceded by a vowel form their plural by adding –sMonkey-monkeys, boy-boys, toy-toysg)	Only few ending in –f or –fe form their plural by changing –f or –fe to –v and adding –esWife-wives, knife-knives, thief-thieves,h)	Some changing the inside vowelMan-men, mouse-mice, foot-feet2.	Adjective: a word used with a noun to add som
ething to its meaning (Adjective=Added to)a)	Quality: He has a large house. The foolish man spent his savings on liquor.b)	Quantity: He has much experience , Is there any water in the tank?c)	Number: I have ten pens, You have made several mistakesd)	Demonstrative: That table is very small, Those mangoes are ripe.e)	Interrogative: Whose books are these? , which shirt is better? f)	Comparison: large, larger, the largest Articles: A, an and the are called articles 3.	Pronouns: a word used instead of a noun (I , we you, they, he , she , it)Indefinite Pronouns: One, None, all, Many, some, somebody had stolen my pen.Distributive Pronouns: Each, Either, Neither, Each of the students gets prizes.Relative Pronouns: Who, whose, whom, which, that , the teacher has punished Kamal who came late.4.	Verbs: A Verb is a thing that tells something about a person or thing, it may tell us•	What a person or thing does•	What is done to a person or thing•	What a person or thing is a)	The Simp
le Present TenseHe goes to temple every Poya day / the earth moves round the earth/ The Berlin Trade Fair opens today.He drinks a cup of tea every morning/ The President goes to USA next week.b)	The Present Continuous TenseI am doing my homework, My brother is reading for his Master Degree, I am sitting for the examination next weekc)	The Present Perfect Tense (To describe completed activities in the immediate past)I have done my home work, He has eaten the cake, The teacher has left the office.d)	The Present Perfect Continuous Tense (Action begun in the past and still continuing) My friends have been playing cricket since 8 o’ clock.Samantha has been sleeping for six hourse)	The Simple Past Tense (To describe an action completed in the past)Aloka left the school last year, I met your brother last Fridayf)	The Past Continuous Tense ( Noun + V(ing)… ) –action going on at some time pastThe light went out when I was watching TV show, when I saw him, he was playing cricketg)
The Past Perfect Tense – action completed before a certain moment or action in the pastWhen I go to the station, the train to Badulla had left, I had finished my homework before father comes homeh)	The Past Perfect Continuous Tense: Action that begun before a certain point in the past and continued up to that time.Ramani had been saving money for her dowry before she married last year.i)	Simple Future TenseI shall go to Galle tomorrow/ He will sit for GCE AL next yearj)	The Future Continuous Tense: an action as going on at some time in the futureI shall be listening to news at 8 o’ clock.k)	The Future Perfect Tense: to show the completion of an action by a certain future timeI shall have finished my home work by 5 o’clock today.l)	The future perfect continuous tense: action as being in progress over a period of time that will end in the futureBy next year, I shall have been working in this office for twenty yearsWhen Kamal passes A/L this year, he will have been studying at
KMV for nine years.Active Voice and Passive VoiceActive Voice: 	The cat killed the ratPassive Voice:	The rat was killed by the cat The Child eats an apple every day	An apple is eaten by the child every dayRanjith will answer the questionnn	The question will be by Ranjith	The tree was cut down yesterdayජෛව ගෝලය. - ලෝකයේ සියළුම පරිසර පද්ධති එකතු වීමෙන් සැදි විශාලම පරිසර පද්ධතියයි.පෘථිවිය මත වෙසෙන සියලු ජිවිනුත් එම ජිවින් සමග අන්තර් ක්‍රියා කරන අජිවි පරිසරයත් එක්ව තැනෙන අති විශාල ක්‍රියාකාරි ඒකකය ජෛව ගෝලය (ඉංග්‍රීසි:  biosphere) ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය. පෘතුවියේ සිටින සියලුම ජීවිනුත් ඒ ජිවින් සමග අන්තර් ක්‍රියා කරන අජිවි පරිසරයත් එක්ව තැනෙන අතිවිශාල ක්‍රියාකාරි ඒකකය ජෛව ගෝලය වේ. පෘථිවියේ ජීවින් සිටින කලාපය ජෛව ගෝලය වේ. මුළු පෘථිවියටම ඇත්තේ තනි ජෛව ගෝලයක් වන අතර සියලුම පරිසර පද්ධතින් ඒ තුළ ක්‍රියාත්මක වේ. සියලුම බියෝම හා පරිසර පද්ධති ඒවා තුළ ඇත. භෞම පද්ධතිය තුළ පිහිටි ඉතාම වැදගත් උප පද්ධතියක් ලෙස ජෛව ගෝලය හැඳින්විය හැකිය. එහි සංයුක්ත වි ඇති මුල ද්‍රව්‍යවන්නේ හයිඩ්‍රජන්, ක
ාබන්, ඔක්සිජන් හා නයිට්‍රජන්ය.ජෛව ගෝලයේ සිරස් ව්‍යාප්තියසමාන්‍යයෙන් මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 9000ක් පමණ උස් වු කදු මුදුන් දක්වාත් මීටර 11000ක් පමණ ගැඹුරැ අගාධ දක්වාත් කුමන හෝවිශේෂයකට අයිත්වන ජීවින් සිටිමට හැකිය.එහෙත් ජීවය බහුලව ව්‍යාප්ත වන්නේ ඊට වඩා සීමා වු ප්‍රදේශයකය.එය මුහුදු මටටමේ සිට මීටර 6000ක් පමණ උස්ප්‍රදේශ දක්වා විහිදෙන අතර ඕනැම තැනක පොළව මට්ටමේ සිට නම් උසම ශාකයේ උසම අත්ත්වායි.භුමිය(විශේෂයෙන්ම පස)පිළිබදව සලකන විට ශාකයක මුල් විහිදෙන මිටර 200ක් දක්වා ගැඹුරට සාගර ජිවින් බහුල වේ.ජෛව ගෝලයේ සංවිධාන මට්ටම් හා අනුපිළිවෙලපෘතුවියේ ජිවත් වන සියලුම ශාක,සතුන් හා ක්ෂද්‍ර ජිවින් ජෛව ගෝලයේ සජිවි සංරචක වේ.මෙහි අජිවි පරිසරයට වායුව,ඡලය,පාංශු ස්ථර අයිති වේ.පිටතින් ජෛව ගෝලයට ලැබෙනුයේ සුර්යාගෙන් ලැබෙන ආලෝක ශක්තිය පමණයි.                                               ජෛව ගෝලයේ සංවිධාන මට්ටම් හා අනුපිළිවෙල ශ්‍රේණි කිහිපයකින් හදුනාගත හැකිය.  01.ජිවියා/ඒකෛක ජීවියා02.ප්‍රඡාව03.පරිසර පද්ධති04.බියෝම05.ජෛව ගෝලය ජීවියා/ඒකෛක ජී‍වියා           ඕනෑම තැනක ජිවත් වන ඕනෑ
ම විශේෂයකට අයත් තනි  ජිවියෙකු ඒ‍කෛක ජිවියෙකු ලෙස හැදින්වේ.නිදසුනක් වශයෙන් අප දකින අලියකුද,callus lafayetti විශේෂයට අයත් වළි කුකුළාද,සිංහරාඡයේදි අප දකින හොර ශාකයද ඒකෛක ජිවින් වේ.මිහිපිට දියුණුම සත්වයා වන මිනිසාද ඒකෛක ජිවියෙකි.ඒකෛක ජිවියෙකුගේ සිරුරක කොටස් ‍වලද අනුපිළිවෙලක් හදුනාගත හැකි වේ.               උප පරමාණුවක කොටස් - පරමාණුව - අණුව - ඉන්ද්‍රියිකාව - සෛලය - පටකය - ඉන්ද්‍රිය පද්ධතිය - ජීවියා -  ගයනය - ප්‍රඡාව පරිසර පද්ධතිය - ජෛව ගෝලයප්‍රඡාවසංවිධාන මට්ටම් ශ්‍රේණියේ ගහනයට ඉහළින් ඇති මට්ටම ප්‍රඡාවයි. ප්‍රඡාවක් ලෙස අර්ථ දක්වන්නේ එක්තරා ප්‍රදේශයක නිශ්චිත කාලයකදි ජිවත් වන පැහැදිලි ‍ජෛව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලි මගින් එකිනෙකා සමග අන්තර් ක්‍රියා පවත්වන ගහන සමුහයකි.වර්තමානෙය් ලෝකයේ විවිධ පරිසර පද්ධතිවල සිටින සත්ත්ව ගහනයන් වඳ වී යමින් සිටියි.ශිෂ්ටාචාර යුගවලදි සතුන්ට වැදූම් පිදූම් කරමින් අදහන ලද නමුත් දැනට ලෝකයේ සත්ත්ව වීශේෂ 4000ක් පමණවඳ වී යාමේ තර්ජනයට මුහුණ පා ඇත. වීශේෂයේන් ජනගහනයේ වර්ධනය, මිනිස් අවශ්‍යතා පුලුල් වීම,කාර්මික දියුනුව හා තරඟකාරි ආර්ර්‍ථික රටාව මේ සඳහා බලපා ඇත.මිට අ
මතරව ව්‍යාපාරික අමුදව්‍ය ලබා ගැනිම සඳහා සතුන් දඩයම ඒනම් සතුන් මරා ඔවුනගේ සම්, නිය,අං,මස්,වෙළදාම ආහාර සඳහා සතුන දඩයම ,පර්යේෂණ සඳහා යොදා ගැනිම,පරිසර දුෂණය ,වනාන්තර ඒළි කිරීම නිසා සතුන්ගේ වාසාස්ථාන අහිමි වීම, ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල සිදුවන යුද්ද හා සිවිල අරගල සතුන් වඳ වී යාමට හේතු වේ. යුද්දවලදී භාවිතා කරන රසායනික අවි,රොකට්, බිම් බෝම්බ යනාදිය නිසා සතුන් අනතුරට පත් වේ.පරිසර පද්ධතිපරිසර පද්ධතියක් යනු ,‍අන්තර් සබදතා සහිත ජිවි හා අජිවි සංරචකයන්ගෙන් යුතු පහසුවේන් වෙන් කොට හදුනා ගත හැකි ක්‍රියාකාරි ගතික පද්ධතියකි. පරිසර පද්ධතියක් තුලින් ශක්ති ගලනයද ද්‍රව්‍ය චක්‍රිකරණයද සිදුවිය යුතු අතර එය ස්ථායි ස්වයං රක්ෂිත සමතුලිත එකකි.උදාහරණ: වනාන්තර පරිසර පද්ධතියකි.        පොකුණක් පරිසර පද්ධතියකි.        කොරල් පර  පරිසර පද්ධතියකි.සංවිධාන මට්ටම් ශ්‍රේණියේ ප්‍රඡාවට පසුව එන මට්ටම පරිසර පද්ධතියයි.යම් ප්‍රදේශයක ඉන්නා සියලුම ජීවින්ද ඒ ජිවන් සමග අන්තර් ක්‍රියා දක්වන එම ප්‍රදේශගත අජීවි පරිසරයද ඇතුළත් ක්‍රියාකාරි ඒකකය පරිසර පද්ධතියක් ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය.ශ්‍රී ලංකාවේ පරිසර පද්ධති.ශ්‍රී ලංකාව ලෝක
යේ අධිකම ‍‍ජෛව විවිධත්වයක් පවතින රටවල් 8 අතරින් එකකි.මේහි අධික වු පරිසර පද්ධති විවිධත්වයක්ද එබැවින් ඒවායේ වාසස්ථාන විවිධත්වයද අධිකය.එනිසාම විවිධත්වයද අධිකය.ශ්‍රී ලංකාව පරිසර පද්ධති පහත දැක්වේන පරිදි සමානකම් බේදා දැක්විය හැකිය.වනාන්තරo නිවර්තන තේත් සදාහරිත වනාන්තර/ පහතරට තේත් වනාන්තර.o නිවර්තන තේත් අර්ධ සදාහරිත වනාන්තර.o නිවර්තන වියලි මිශ්‍ර සදාහරිත වනාන්තරo නිවර්තන කටු කැළෑ.o ගංගා ආශ්‍රිත වනාන්තර.o නිවර්තන පහල කදුකර වනාන්තර. උදාහරණ : ශ්‍රී පාද අඩ‍විය.o නිවර්තන ඉහල කදුකර වනාන්තර. උදාහරණ : ශ්‍රී පාද අඩ‍විය , නුවර එලිය , හග්ගලතෘණ බිම්o සවානා ( දමන තෘණ බිම් , තලාව තෘණ බිම් )o තේත් පතන තෘණ බිම් (තේත් කදුකර  තෘණ බිම් )o වියලි පතන තෘණ බිම් ( වියලි කදුකර  තෘණ බිම් )වෙරළ සහ සාගරo කඩොලානo ලවණ වගුරු හෝ ලවණ හැල්o වැලි වැටි සහ වෙරළo මඩ වගුරුo මුහුදු තෘණ බිම්.  උදාහරණ : කල්පිටිය වෙරළ ආශ්‍රිතවo කොරල් පරඅභ්‍යන්තර තේත් බිම්o පිටාර තැනි හා විල්ලු -( පත්ලේ වු මඩ සමගම ගංගා ජලය පිටාර ගලා දෙපස  වු තැනි බිමේ රැදිමේන් පිටාර තැන්න සෑදේයි.එම පිට
ාරයන් දෙපස  වු අවපාත වල රැදිමේන් සෑදේන තේත් බිම් විල්ලු නම් වේ. )o දිය පහර සහ ගංගා  o පොකුණුo වගුරු වනාන්තරවිශේෂ විවිධත්වයපරිසර පද්ධති වලින් ස්වායක්තව මුළු ලෝකයේම සිටින ජීවින් සැලකුව විට ඔවුන්ගේ විවිධත්වය අධ්‍යයනය කිරිම සදහා සුදුසු වන්නේ එක් එක් විශේෂයන්හි විවිධත්වය අධ්‍යයනය කිරිමයි.ජීවී විශේෂයක් ......අන්තරාභිජනනයේන් සරු ජනිතයන් ලබා දේන ජිවීන් එකම විශේෂයකට අයත් ජිවීන් ලෙස හදුන්වනු ලබයි.නමුත් මෙම නිර්ණායකයට අනුව එකම විශේෂයකට අයත් ජිවීන් හදුනා ගැනීම ප්‍රායෝගිකව අසීරු නිසාද ඇතම් ජිවීන් ලිංගික ප්‍රජනනය සිදු නොකරන නිසාද මෙය එනම නිර්ණායක ලෙස නොගනි.මේ නිසා ජිවීන් එකම විශේෂයකට අයත් ජිවීන් කණ්ඩායමක් ලෙස සලකනුයේ,බොහො ලක්ෂණ වලින් එකිනේකා සමාන වීම.කැපි පෙනෙන එක් ලක්ෂණයකින් හෝ වෙනත් විශේෂ වල ජිවීන්ගේන් වෙනස් වීම.ස්වාභාවික තත්ව යටතේ අහඹු ලෙස අන්තරාභිජනනයේ යෙදි සරැ ජනිතයන් ලබා දිම.වෙනත් විශේෂයක ජිවීන් සමග අන්තරාභිජන ප්‍රවනතාවක් නැති වීම.යන ඒවායින් වැඩි කොටසක් සිදු කරන එයට අයිත් වන ජීවින්ය.බියොමප්‍රධාන ලිපිය: බියොමසමාන අංග ලක්‍ෂණ සහිත පරිසර පද්ධති සමුහයක් බියෝමයක් ලෙස හදුන්
වයි.ගොඩබිම්වල ප්‍රධාන බියෝම 12ක් හදුනාගෙන ඇත.බියෝමලෙස වර්ග කෙරෙන්නේ ස්වාභාවික වෘක්‍ෂලතා වර්ගයි. බියෝම. - ලෝකයේ පුළුල් භූමි ප්‍රදේශයක  ව්‍යාප්තව පවතින සමාන ලාක්ෂණික පේනුමකින් යුතු සාධක මත පාලනය වන ජීවි සමුහයන් රැසක එකතුවයි.උදාහරණ : නිවර්තන තේත් සදාහරිත වනාන්තර බියෝමය ලෝකයේ භෞමික බියෝමයන්ද ජලජ බියෝමයන්ද වෙන් වෙන්ව සලකයි. ජෛව ගෝලය සෑදි ඇත්තේ මෙම සියළු  ‍ බියෝමයන්ගේ එකතුවේනි.එනම් සියළුම පද්ධතිවල එකතුවේනි.ගහනයක විශාලත්වයසංවිධාන මට්ටම් ශ්‍රෙ‍්ණියේ ජිවියාට ඉහළින්ම ඇති සංවිධාන මට්ටම ගහනයයි.යම් ප්‍රදේශයක් තුළ ජිවත් වන එකම විශේෂයකට අයත් එකිනෙකා සමග අන්තර් ක්‍රියා දක්වන ජීවින් සමුහයක් ගහනයක් ලෙස හැදින්වේ.නිදසුනක් වශයෙන් 2002 වර්ෂයේදි යාල අභය භූමිය තුළ සිටි අලි ඇතුන් සමුහය දැක්විය හැකියි.එම වර්ෂයේ අප්‍රේල් මාසයේදි සංහරාඡයේ වළි කුකුළන්ද නිදසුනක් වෙ.ඕනෑම ගහනයකට විශාලත්වයක් ඇත.එනම් ගහනයකට නිශ්චිත සංඛ්‍යාවක් සිටිය යුතු වේ.එම සංඛ්‍යාව තීරණය වනුයේ එම ගහනයේ උපත් ශ්‍රිඝතාව,මරණ ශ්‍රිඝතාව,සංක්‍රමණ සහ නිශ්ක්‍රමණ අනුවයි.ලෝකයේ ස්වාභාවික වෘක්‍ෂලතා වර්ග01	නිවර්තන වර්ෂා වනාන්තර02	නිව
ර්තන පතනශිල වනාන්තර03	නිවර්තන කටු  පදුරු සහිත වනාන්තර04	නිවර්තන තෘණ භූමි05	කාන්තාර සහ කටු පදුරු06	මධ්‍යධරණි වනාන්තර07	සෞම්‍ය කලාපික තෘණ භූමි08	සෞම්‍ය කලාපික වනාන්තර09	කේතුධර වනානාතර10	තුන්ද්‍රා11	කදුකර ප්‍රදේශ12	ධ්‍රැවීය අයිස් වැස්ම	මේවාට අමතරව ඡලඡ ජීවි කලාප 04 ක් හදුනාගත හැකිය.01 	 කොරල්පරකොරල්පර වලට මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් විශාල තර්ජනයක් එල්ල කරයි. මෙම පරිසර පද්ධතිවලට එල්ලවී ඇති ප්‍රබලම තර්ජනය වන්නේ දූෂණය හා අධික ලෙස මසුන් මැරීමයි. බෝට්ටු ගමනාගමනය හා නැව් තදබදය නිසාද කොරල්පර භෞතික විනාශ වීම සිදු වේ. ආහාර පිණිස සිදුකරන මාළු වෙළඳාම මෙයට හේතු වී ඇත්තේ සයනයිඩ් (Cyanide) භාවිතා කිරීම නිසාය. මීට අමතරව එමඟින් නිවර්තන කලාපයේ ජීවත්වන මිනිසුන්ටද හානි ගෙන දේ. Hughes (2003) ගේ වාර්ථාවලට අනුව ජනගහන වර්ධනය හා ප්‍රවාහන ක්‍රමවල සිදුව ඇති දියුණුව කොරල්පර සඳහා විශාල වශයෙන් බලපා ඇත. නිදසුන් වශයෙන් මසුන් සහ අනෙකුත් ස්වාභාවික සම්පත් සඳහා ගෝලීය වළඳපොළක් ඇති වීමත් කොරල්පර ආශ්‍රිත සම්පත් සඳහා ඇති ඉල්ලුම සැපයීමේදී ඊට අදාළ ප්‍රභවයන් විනාශ වී යාමක් දැක්විය හැකිය. පර්යේෂකයින් දැනටමත් කොරල්පර පද්ධතිය
ට බලපෑම් එල්ලකරන විවිධ සාධක නිවැරදිව තහවුරු කර ගනිමින් සිටී. මේ සඳහා විවිධ සාධක බලපායි. නිදසුන් වශයෙන් සාගරය විසින් සිදු කරනු ලබන කාබන්ඩයොක්සයිඩ් අවශෝෂණය පෘථිවි වටපිටාවේ සිදුවන වෙනස්කම් පාරජම්බුල කිරණ සාගර ආම්ලීකරණය ජීව විද්‍යාත්මක වෛරස් (Virus) දූවිලි කුණාටුවල බලපෑම, ඇල්ගී හා අනෙකුත් ශාකවල බලපෑම දැක්විය හැකිය. වෙරළ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවලදී කොරල්පරවලට වැඩි තර්ජනයක් එල්ල වේ. මීට අමතරව ඉඩම් සංවර්ධනය හා දූෂණයද සැළකිය යුතු හානියක් සිදු කළත් ගැටළුව වඩා පුළුල් ස්වභාවයක් ගනී.02	 ගංගා මෝයවල්03	 මහාද්විප තටාක04	 ගැඹුරු සාගරආශ්‍රිතEnvironment ද්වාරයEcology ද්වාරයClimate systemCryosphereThomas GoldCircumstellar habitable zoneHomeostasisLife-support systemMan and the Biosphere ProgrammeMontreal BiosphereNoosphereRare biosphereShadow biosphereSimple biosphere modelSoil biomantleWardian caseWinogradsky columnමූලාශ්‍රආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලියකුමාරගමගේ ලෙනාඩ්,පරිසර පද්ධති,බොරලැස්ගමුව,සි.ආර්.සි මුද්‍රණාලය,2000විජේසිංහ ඉවෝන්,ශ්‍රි ලංකාවේ දේශගුණික ව
ෘක්‍ෂලතා සහ කෟත්‍රිම වනාන්තර,නුගේගොඩ,දීපානි මුද්‍රණාලය,1984හෙට්ටි ආරච්චි ඡනක,දේශගුණ විද්‍යාව සහ ස්වාභාවික වෘක්‍ෂලතා,වැල්ලම්පිටිය,චතු මුද්‍රණාලය,2000භාහිර සබැඳිජෛව ගෝලය , යන්න නිදහස් ශබ්දකෝෂය වන වික්ෂනරිය දී සොයා බලන්න.Encyclopedia of Earth හි ජෛව ගෝලය පිළිබඳ ලිපිය (ඉංග්‍රීසි බසින්)GLOBIO.info, an ongoing programme to map the past, current and future impacts of human activities on the biospherePaul Crutzen Interview, freeview video of Paul Crutzen Nobel Laureate for his work on decomposition of ozone talking to Harry Kroto Nobel Laureate by the Vega Science Trust.ජෛව ගෝලයේ සිතියම (ඉංග්‍රීසි බසින්)vteසොබාදහමේ මූලිකාංගUniverseSpaceTimeEnergyMatterparticleschemical elementsChangeEarthEarth scienceHistory (geological)StructureGeologyPlate tectonicsOceansGaia hypothesisFutureWeatherMeteorologyAtmosphere (Earth)ClimateCloudsMoonlightRainSnowSunlightTidesWindtornadotropical cycloneNatural environmentEcologyEcosystemFieldRadiationWilderne