LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
008-07-26.↑ "Sirhan Felt Betrayed by Kennedy". The New York Times. Associated Press. February 20, 1989. සම්ප්‍රවේශය October 20, 2013.↑ "RFK's death now viewed as first case of Mideast violence exported to U.S." San Diego Union Tribune (Boston Globe). June 8, 2008.↑ "Sirhan Sirhan Kept Behind Bars". CBS. 2003-03-06. සම්ප්‍රවේශය 2008-05-18.↑ "Sirhan Sirhan moved to new California prison". San Jose Mercury News. November 23, 2013.↑ Turner, William; Christian, John (1978). The Assassination of Robert F. Kennedy. New York: Random House.↑ 39.0 39.1 Hoggard, Liz (2007-01-21). "The night Bobby Kennedy was shot". The Independent on Sunday. 2007-12-02 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2008-05-12.↑ "American Rhetoric: Edward Kennedy — Eulogy for Robert F. Kennedy". americanrhetoric.com. May 9, 2008 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2008-05-12. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)↑ 41.0 41.1 "Arlin
gton National Cemetery: Visitor Information". Arlington Cemetery. May 11, 2008 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2008-05-12. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)↑ Kotz, Nick (2005). "Epilogue: The Legacy". Judgment days: Lyndon Baines Johnson, Martin Luther King Jr., and the laws that changed America. Boston: Houghton Mifflin. p. 422. ISBN 0-618-08825-3.↑ Engler, Mark (January 15, 2010). "Dr. Martin Luther King's Economics: Through Jobs, Freedom". The Nation. සම්ප්‍රවේශය July 19, 2012.↑ Mossman, B.C. (1991). "XXVIII: Senator Robert F. Kennedy". The Last Salute: Civil and Military Funerals 1921–1969. Washington, D.C.: Department of the Army. සම්ප්‍රවේශය July 19, 2012.↑ "United States Secret Service History". United States Secret Service. 13 May 2008 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2008-05-12. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)↑ Smith, Terence (2003-
10-29). "Transcript:Online NewsHour — Deadlines Past". PBS. සම්ප්‍රවේශය 2008-05-18.↑ Kerridge, Steven (2007-01-27). "Would Robert Kennedy have been president?". The Guardian. London. සම්ප්‍රවේශය 2007-11-26.↑ Thomas, Evan (2000). Robert Kennedy: His Life. New York: Simon & Schuster. p. 24. ISBN 978-0-684-83480-1.↑ Schlesinger, Jr., Arthur M. (1996). Robert Kennedy and His Times. Ballantine Books. ISBN 0-345-41061-0.↑ Beschloss, Michael (1996-08-11). "Let's Have Conventions With Cliffhangers". The New York Times. සම්ප්‍රවේශය 2008-05-13.ග්‍රන්ථ නාමාවලියClarke, Thurston (27 May 2008). The Last Campaign: Robert F. Kennedy and 82 Days That Inspired America. Macmillan. ISBN 978-0-8050-7792-6. {{cite book}}: Invalid |ref=harv (help)Moldea, Dan E. (1995). The Killing of Robert F. Kennedy: An Investigation of Motive, Means, and Opportunity. New York: Norton. ISBN 978-0-393-03791-3. {{cite book}}: Invalid |ref=harv (help)Witcover, Jules (1969). 85 Days: The Last Campaign
of Robert Kennedy. New York: Putnam. OCLC 452367. {{cite book}}: Invalid |ref=harv (help)භාහිර ලින්ක්Mary Ferrell Foundation - RFK Assassination Documents – LAPD and FBI investigation files and the trial transcript at the Mary Ferrell FoundationFBI file on the RFK assassination[permanent dead link]"Two Minutes to Midnight: The Very Last Hurrah" සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2013-02-17 at the Wayback Machine, a contemporary eyewitness account by Pete Hamill, The Village Voice, June 13, 1968en:Category:1968 murders in the United StatesKennedy, Robert F.Kennedy, Robert Fen:Category:History of Los Angeles, Californiaen:Category:Terrorist incidents in the United Statesen:Category:United States presidential election, 1968en:Category:Assassination of Robert F. Kennedyසරත් ෆොන්සේකාට එරෙහිව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයශ්‍රී ලංකාවේ උපරිමාධිකරණය,  කොළඹශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු හමුදාපති සරත් ෆොන්සේකා මහතාට එරෙහිව ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් මෙම නඩුව පවරා ඇත. මෙම නඩුවෙන් රජය වෙනුව
ෙන් නීතිපතිවරයා චෝදනා ගොනු කරමින් පවසා ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකා හමුදාවට යටත් වීමට පැමිණෙන එල්.ටී.ටී.ඊ සාමාජිකයන් හට වෙඩි තබන ලෙස ආරක්ෂක ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා විසින් මේජර් ජනරාල් ශවේන්ද්‍ර සිල්වා හට නියෝග දුන් බව සරත් ෆොන්සේකා මහතා පවසා ඇති බවය.  මෙසේ පවසා ඇති බව වාර්තා කර ඇත්තේ සන්ඩේ ලීඩර් පුවත්පතෙහි ය. එම පුවත සංස්කරණය කර ඇත්තේ සන්ඩේ ලීඩර් පුවත්පතේ ජනමාධ්‍යවේදිනී ෆෙඩ්රිකා ජෑන්ස් නමැත්තිය විසිනි. පවරා ඇති මේ නඩුවට මුල්වී ඇත්තේ  මෙම පුවත්පතෙහි මෙම පළකිරීමයි. ෆෙඩ්රිකා ජෑන්ස් නමැත්තිය පවසන්නේ සරත් ෆොන්සේකා මහතා තමාට දුන් සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී මේ බව යුද පෙරමුණේ සිටි මාධ්‍යවේදියෙක් ගෙන් දැනගත් බව ඔහු විසින් ප්‍රකාශ කල බවයි. මෙම චෝදනාව හා මෙම පුවත්පත් වාර්තාව ෆීල්ඩ් මාෂල් සරත් ෆොන්සේකා මහතා තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සරත් ෆොන්සේකා මහතා තමාට දුන් සම්මුඛ සාකච්ඡාව ඔප්පු කිරීමට ෆෙඩ්රිකා ජෑන්ස් විසින් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කල සටහන් පොතෙහි සමහරක් පිටු පසුව වෙනස් වී ඇති බව අධිකරණය විසින් නිරික්ෂණය කර ඇත. මෙම නඩුව දැනට විභාගයට ලක්වෙමින් පවතියි. [1][2][3]මුලාශ්‍ර<references>↑ http://www.tops.lk/arti
cle28254-white-flag-case-commences-hearings-at-the-high-court.html↑ http://www.tops.lk/article28624-white-flag-issue-fredrica-gives-further-evidence.html↑  සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.lankaenews.com/English/news.php?id=10121, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2010-11-17 Lunugamvehera National ParkIUCN category II (national park)Lua දෝෂය in Module:Location_map at line 522: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Gislanka locator.svg" does not exist.පිහිටුමඌව  පළාත සහ දකුණු පළාත, ශ්‍රී ලංකාවසමීපතම නගරයහම්බන්තොට වර්ග ප්‍රමාණය23,498.8 ha (58,066.8 acres)සංස්ථාපනය1995, දෙසැම්බර්  8පාලක ස්ථිතියලුණුගම්‍‍‍වෙහෙර ජාතික  වනෝද්‍යානයලුණුගම්‍‍‍වෙහෙර ජාතික  වනෝද්‍යානය  ප්‍රදේශය තුල පවතින බැවින්  වැව්, ජාලාශ හා වන ජිවිත සුරක්ෂිත කිරි‍‍මේ පරමාර්තය පෙරදැරි කොට ගෙන 1995 වසරේදි, ලුණුගම්‍‍‍වෙහෙර ප්‍රදේශය ඇසුඉැකොට ගෙන  ලුණුගම්‍‍‍වෙහෙර ජාතික  වනෝද්‍යානය ප්‍රකාශයට  පත් කරන ලදි. ජාලාශිත පක්ෂින් හා අලි ඇතුන් මෙහිදි විශේෂය. මෙම  වනෝද්‍යාන ප්‍රදේශය තුල පහළට ගලා බසින කිරිදි ඔයේ ජල මට්
ට‍මෙන් ජල ප්‍රමාණ පස් ගුණයක් සහ බුන්දල ජාතික වනෝද්‍යානයේ, තෙත්  බිම්‍‍ ලක්ෂණ පවත්වා ගත යුතුය. මෙම ජාතික  වනෝද්‍යානය යාල ජාතික  වනෝද්‍යානය හා උඩවලව ජාතික  වනෝද්‍යානය අතර අලි ඇතුන්ට ගමන් කිරිමට බදාරයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. මෙම ජාතික  වනෝද්‍යානය කොළඹ සිට කි.මි 261 ක් (මයිල 162) ක් දකූණු බටහිරට වන්නට පිහිටා ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය හේතු කොට ගෙන වසා දැමූ මෙය වර්තමානයේ නැවතත් සාමාන්‍ය මහජනතාව වෙත විවෘත කර ඇතභෞතික ලක්ෂණලුණුගම්‍‍වෙහෙර ප්‍රදේශය වියළි කලාපයට අයත් වන බැවින්, වාර්ෂික නියඟයට ලක් වන අතර නමුත් නැවතත් මෝසම් සුළං වර්ෂාවෙන් අළුත් පණ ලබයි. මෙහි උස් බිම මිටර් 91කි. හෙක්ටයාර් 23498 වන මුළු  බිම් ප්‍රදේශයෙන් සියයට 14ක් නැතහොත් හෙක්ටයාර 3283ක්ම ජාලාශ වේ. තවත් හෙක්ටයාර 50ක් කුඩා ජාලාශ දෙකකට වෙන් වී ඇත. තණමල්විල  ප්‍රදේශය‍ට ආසන්නව මිලි මිටර 1000 ක වාර්ෂික වර්ෂාපතනයක් ලැබේ. උතුර සිට දකූණුටත්, බටහිර සිට නැගෙනහිරටත් අඩු වෙමින් වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙන්ට්‍රි ග්‍රේට් 30 කි.උද්භිතලුණුගම්‍‍වෙහෙර ජාතික  වනෝද්‍යානයේ වානාන්තරය වානාන්තර වර්ග කිහි‍පයකින් සැදි ඇත. වන අකුල්, කැළෑ සහ
තෘණ මේවා වේ. මෙම වානාන්තරයට අයත් විශේෂ වෘක්ෂ නම්, ඩ්‍රයිපීට්ස්  සෙපිරියා, මැනිල්කර හෙක්ඇන්ඩ්‍රා , ෂීලීෂෙරා ඔලෙඔසා, ලානේ කොරෝමන්ඩිලිකා, ඩිස්ප්‍රික්‍ර් ඕවලිෆෝලියා, පොල්යාල්තියා කොරින්ටි, කාමෝනා මික්රෝීෆිල්ලා, ක්රෝ මන් ලාක්කිටස් සහ කොෆී වෙයිට්මිනා. තෘණ ආශ්රීඕත ප්රෑදේශයෙද, විශේෂිත තණකොළ කිහි‍පයක් පවති. ඒවායින් කිහි‍පයක් නම්, ච්ලෙරිස් මෙන්ටානා, ක්රිතනෝඩොන් ඩාක්ට්යිලොන්, පැන්සිකියුම් මැක්සිමම්, ඉම්පිරේටා සිලින්ඩික්කා, ලන්ටානා කැසරා, ඩ්රොමොලිනා ඔඩොරටා, මිමෝසා පුඩික්කා, කාමොනා මික්රෝමෆිලා සහ සෙකියුරිනිගා ලෙවුකෝප්රිනකියුස්. තේක්ක සහ යුකාලිප්ටස් ශාක වර්ගද වර්තමානයේ බහුලව පවති.Lantana camaraChromolaena odorataMimosa pudicaතවදුරටත්[ග්‍රී ලංකාවේ සංරක්ෂිත  ප්‍රදේශ ]]1135 වසරෙහිදී නැගෙනහිර මධ්‍යධරණි ප්‍රදේශය පෙන්නුම් කරන සිතියමක්, කුරුස යුද්ධකරුවන් විසින් යටත් කර තිබූ සහ ඒවාට යාබද බල ප්‍රදේශකුරුස යුද්ධයක් සඳහා එක් තනි අර්ථදැක්වීමක් පිළිබඳ හෝ කුමන විශේෂිත හමුදාමය මෙහෙයුම් එයට අඩංගු කල යුතුද යන්න පිළිබඳ හෝ ඉතිහාසඥයින්ට එකඟ විය නොහැකි මුත්, කුරුස යුද්ධ යන්නෙහි පුළුල්ම අ
ර්ථදැක්වීම වන්නේ  ප්‍රමුඛ ලෙසින්  11වන සහ 15වන සියවස් අතර සිදුවූ  හා ලතින් සභාව විසින් මෙහෙයවූ  ආගමික යුද්ධ මාලාවක් යන්න දැක්විය හැකිය. කුරුස යුද්ධ යනු  ජෙරුසලෙම තුල හා එය  අවට ශුද්ධවූ ස්ථාන වෙත ක්‍රිස්තියානිවරුන්ට සම්ප්‍රවේශය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කෙරුමෙහි ප්‍රකාශිත අරමුණ සහිතව,  දෙවන අර්බන් පාප් වහන්සේ සහ  කතෝලික සභාව විසින් පිරිනැමුණු ආශිංසනය ලත්,  ආගමික කාර්ය සාධක යුද්ධ මාලාවකි. යුදෙව්, ක්‍රිස්තියානි සහ මුස්ලිම් යන්නාවූ ආබ්‍රහමික ලබ්ධීන් තුනම සඳහා ජෙරුසලෙම ශුද්ධවූ නගරයක් වූ අතර දැනුදු එසේ වෙයි.[1]සෙල්ජුක් තුර්කිවරුන් විසින් 1071 දී  බයිසැන්ටයින් යුද්ධ හමුදාව තීරණාත්මක ලෙසින් පරාජය කිරීමත් හා සමගම  කුරුස යුද්ධ ඇතිවීමේ සිද්ධි මාලාව ඇරඹිණි. සමස්ත  සුළු ආසියාව අභිඝාතයකට ලක්වේ යැයි, බයිසැන්ටයින් අධිරාජ්‍යයාවූ  පළමුවන අලෙක්සිස්  බියට පත් විය . කුරුස යුද්ධ යනු ක‍්‍රිස්තියානි යුරෝපයේ අභ්‍යන්තරික හා පිටස්තර තර්ජන වලට එරෙහිව පැන නැගි ආගමික ස්වරූපයක් ගත් යුද ගැටුම් සංකීර්ණයකි. කුරුස යුද්ධ මුස්ලිම් ජාතිකයනට, පැරණි ආගම් ඇදහූ ස්ලොවික් ජාතිකයනට, රුසියානු හා ග‍්‍රීක ඕතඩොක්ස් කිතුනුවන්ට, මොංගොලීය ජාතිකය
න්ට හා පාප් වහන්සේලාගේ දේශපාලනික සතුරන්ට එරෙහිව සිදු කරන ලදී. කුරුස යුධ භටයෝ දිවුරීමක් සිදු කළ අතර ඔවුනගේ පෙර පව් ක්ෂමා කරනු ලැබුණි.කුරුස යුද්ධ මූලිකව ඇරඹියේ යෙරුසලම සහ ශුද්ධ වූ දේශය මුස්ලිම් පාලනයෙන් මුදාගැනීමට වන අතර මුලින්ම එය පෙරදිග ඕතඩොක්ස් බයිසැන්තින් අධිරාජ්‍යයේ ඉල්ලීමකට අනුව මුස්ලිම් සෙල්ජුක් තුර්කිවරු ඇනටෝලියාවට ගමන් කිරීම වැලැක්වීමට සිදුකරන ලදී. එසේම මෙය සමකාලීනව හා ඉන්පසු 16 වන සියවස දක්වා ලැවෙන්ට් ප‍්‍රදේශයෙන් පිටත ප‍්‍රදේශවල සිදුකෙරුනු යුද ව්‍යාපාරය සඳහාද යෙදේ. එම යුද්ධ බොහෝ විට සිදුකරනු ලැබුයේ පැරණි ආගම් අදහන්නන්ට, මිත්‍යා දෘෂ්ටිකයනට සහ ආගමික ආර්ථික හා දේශපාලනික හේතූන් මිශ‍්‍රණයක් මත නෙරපාහරිනු ලැබූ මිනිසුන් ට එරෙහිවය. ක‍්‍රිස්තියානි සහ මුස්ලිම් බල කඳවුරු අතර තරගය ඇතැම් ආගමික කල්ලි වලට තම සතුරාට එරෙහි බල කඳවුරු හා එක්වීමට මග පෑදීය. පස්වන කුරුස යුද්ධයේ දී ක‍්‍රිස්තියානු බල කඳවුර රම් හි සුල්තාන්වරයා සමග එක්වීම එයට උදාහරණයකි.කුරුස යුද්ධ සුවිශාල දේශපාලනික ආර්ථික හා සමාජයීය බලපෑමක් ඇතිකල අතර ඇතැම් බලපෑම් වර්තමානය දක්වාම බල පැවැත්වීය. ක‍්‍රිස්තියානි රාජධානි වල අභ්‍යන්තර ආරවුල
් සහ දේශපාලනික බලපෑම් ඇතැම් කුරුස යුද්ධ ඒවායේ මුල් අරමුණින් බැහැර කරවීමට සමත් විය. ක‍්‍රිස්තියානි කොන්ස්තන්තිනෝපලය අල්ලා ගෙන බයිසැන්තින් අධිරාජ්‍යය වෙනීසිය සහ කුරුස යුධකරුවෝ අතර බෙදාගැනීමෙන් කෙලවර වූ හතරවැනි කුරුස යුද්ධය එබන්දකි. පාප් තුමාගේ නිල ආශිර්වාදය නොමැතිව ආරම්භවූ පළමු කුරුස යුද්ධය හයවැනි කුරුස යුද්ධය වූ අතර එමගින් පාප් වහන්සේ හැර වෙනත් නායකයන්ට ද කුරුස යුද්ධ ආරම්භ කළ හැකි බව තහවුරු විය.ලැයිස්තුවපළමුවන කුරුස යුද්ධය 1095–1099පළමු දශකය තුල කුරුස යුද භටයෝ මුස්ලිමුන් හා යුදෙව්වන් තුල භීතිය පැතිරවූ ක‍්‍රියාවලි සිදුකළ අතර සමූහ ඝාතන ගසා දැමූ හිස් වැටලූ නගරවල පවුරු උඩින් විසි කිරීම්, ප‍්‍රදර්ශනය කිරීම් හා නිරුවත් මෘත දේහ විකෘති කිරීම්  සිදුකල අතර මාරාට් හා වැටලීම5 මාර්තුවඅයෙකුගේ සියලූපව් ක්ෂමා කරන බවට පොරොන්දු විය. නෝර්වේ හි පළමුවන සයිගර්ඞ් කුරුස යුද්ධ සඳහා සහභාගි වූ පළමු යුරෝපීය රජු වන අතර කුරුස යුද හමුදා ඩොරිලියම් හා ඇන්ටියොක් හි දී විශාල තුර්කි හමුදා දෙකක් පරාජය කිරීමට සමත් විය. පළමුවන කුරුස යුද්ධයේ ඇන්ටියොක් වටලෑම සිදුවූයේ යෙරුසලම වටලෑමට සුලූ මොහොතකට පෙරය.
1098 දී ඇන්ටියොක් ෆ‍්‍රෑන්ක් වරුන් අතට පත්වුවද ඊට පෙර දීර්ඝ වටලෑමක් සිදුවිය. ඇන්ටියොක් හි පාලකයාට තම නගරය තුල ජීවත් වන කිතුනුවන් මෙයට ප‍්‍රතිචාර හැකි ආකාරය පිළිබඳ සැක පැවති බැවින් වටලාසිටි කාලය තුල ඔහු ඔවුන්ට නගරයෙන් පිටත සිටීමට අණ කළ අතර ඔවුනගේ අඹු දරුවන් රැක ගැනීමට පොරොන්දු විය. එමනිසා යුදෙව්වන් හා මුස්ලිම් ජාතිකයන් පමණක් එක්ව යුද වැදීම සිදු කළෝය වටලෑම කෙළවර වූයේ නගරය පාවාදීමෙනි. ෆ‍්‍රෑන්ක්වරු දියකඩඉමක් හරහා නගරයට පැමිණි අතර නායකයාට පළා පැමිණි වහාම එකල පැවති සම්මත යුද තත්වය යටතේ ෆ‍්‍රෑන්ක්වරු සාමාන්‍ය ජනතාව සමූලඝාතනය කළ අතර දේවස්ථාන විනාශ කර නගරය කොල්ලකෑමට ලක් කරන ලදී. කුරුස යුධ භටයෝ අවසන යෙරුසලමේ බිත්ති කරා ගමන් කළේ ඔවුනගේ මුල් භට කණ්ඩායමෙන් ස්වල්ප දෙනෙක් පමණක් අතැතිවය.යෙරුසලම වටලෑම   මෙහෙයුම්ජෙරුසලෙම වටලෑමගොඞ්ෆ්රොයි ඩි බුලියන් ප‍්‍රංශ නයිට් වරයෙකි පළමු කුරුස යුද්ධයේ නියමුවා වන අතර යෙරුසලම් රාජධානියේ නිර්මාතෲවරයා වෙයි.ආක‍්‍රමණික ෆ‍්‍රෑන්ක් වරුන්ට එරෙහිව යුදෙව්වෝ සහ මුස්ලිම් ජාතිකයෝ එක්ව සටන් කළෝය. ඔවුනගේ අසාර්ථක භාවය සනිටුහන් කරමින් 1099 ජූලි 15 වන දින කු
රුස යුද භටයෝ නගරයට ඇතුළු වූහ. නැවත වරක් ඔවුහු ඉතිරි ව සිටි යුදෙව් හා මුස්ලිම් ජනතාව සමූල ඝාතනය කළ අතර දේවස්ථානය හා නගරය විනාශ කළෝ ය. තම උපන් බිමෙන් ක් උසුලයි.කුරුස යුධ භටයෝ ටයර් නගරය අත්පත් කර ගැනීමට උත්සාහ කළ නමුත් මුස්ලිමුන් අතින් පරාජයට පත්විය. ටයර් නගර වැසියෝ දමස්කසයෙහි නායක සහීර්-අල්-දින් අටාබෙක් ගෙන් ෆ‍්‍රෑන්ක් වරුනට එරෙහි වීමට උදව් ඉල්ලා සිටි අතර ඔහුට නගරය පවරා දීමට පොරොන්දු විය. ෆ‍්‍රෑන්ක් වරු පරාජය වූ පසු ටයර් නගර වැසියෝ ඔහුට බාර නොවුනි. නමුත් සහීර්- අල්- දින් ඉතා සරලව "මා කළ සියලූ දේ කළේ දෙවියන් හා මුස්ලිමුන් වෙනුවෙන් විනා වස්තුව හෝ රාජ්‍ය ලෝභය සඳහා නොවේ" යැයි ප‍්‍රකාශ කළේ ය. යෙරුසලමේ බලය අල්ලා ගත් පසු කුරුස යුද හමුදා එහි කුරුස යුද ප‍්‍රාන්ත හතරක් ඇති කළෝය. ඒවා යෙරුසලම් රාජධානිය, එඩෙස්සා ජනපදය, ඇන්ටියොක් රාජ්‍යය සහ ටි‍්‍රපොලි ජනපදය විය. අභ්‍යන්තර ආරවුල් නිසා මුල් කාලයේ දී මුස්ලිම් ජාතිකයෝ මෙම ප‍්‍රාන්ත සමග පැවැත්වූයේ ඉතා සුළු සම්බන්ධකම් කිහිපයක් පමණි. නමුත් ඔවුන් ඉමාද් අල්-දින් සැන්ජි යටතේ නැවත එක් වූ අතර 1144 ඔහු එඩෙස්සා නැවත ලබා ගත්තේය. මෙය කුරුස යුද භටයන්ට යටත් වූ පළමු න
ගරය වූ අතර මුස්ලිම් වරුන් නැවත අත්පත් කරගත් පළමු නගරය බවටද පත් විය. මෙම සිද්ධිය පාප් වහන්සේ ට දෙවන කුරුස යුද්ධයක් කැඳවීමට හේතු විය.කුරුස යුද්ධ භටයන්ගේ  පර්යාලෝකවිද්වත් විවාද1101 දී වූ කුරුස යුද්ධයනෝර්වේජියානු කුරුස යුද්ධය 1107–1110දෙවන කුරුස යුද්ධය 1147–11491142 දී යුරෝපීය තත්වයක්‍රිස්තියානි සහ මුස්ලිම් වරුන් ශුද්ධ භූමියේ එකට සාමයෙන් ජීවත් වූ කාලයෙන් පසු මුස්ලිම්වරුන් එඩෙස්සා නගරය යටත් කර ගත්තේය. විවිධ වූ ආගමික දේශකයන් විසින් විශේෂයෙන් ක්ලෙවෝහි බර්නාඩෝ  (Bernsrdo of Clairvaux) අලුත් යුද්ධයකට කැඳවනු ලැබීය.ප්‍රංශ සහ දකුණු ජර්මන් හමුදා බලකායන් VII වන ලුවිස් සහ තුන්වන කොන්රුඩ් (Louis VII / III Conrad) ගේ මෙහෙයවීම යටතේ 1147 ජෙරුසලම් ඉදිරියට ගමන් කලත් ඔවුනට කිසිදු මූලික විජයග්‍රහණයක් ලබා ගැනීමට නොහැකි විය. ඩැටස්කස් හි දී නිරන්තර ප්‍රහාර එල්ල කිරීම්, වැටලීම්,සතුරන් නිෂ්ක්‍රීය කිරීමට මෙහෙයුම් දියත් කළත් එයද අසාර්ථක විය. එහිදී නිදහස් නගරය , කුරුස යුද්ධයේ ප්‍රධාන සතුරාවන නූර් - අදි- දින් යටතට පත්විය. මධ්‍යධරණියේ අනෙක් පැත්ත වන, කෙසේ වුවත
් උතුරු යුරෝපීය කුරුස කරුවන් කණ්ඩායම් ලෙස විශාල සාර්ථකත්වයක් ලබා ගත්තේය. ඔවුන් පෘතුග්‍රීසියේදී නතර වූ අතර එහිදී    පෘතුග්‍රීසීන් සමග එකතු වී 1147 දී ලිස්බන් නගරය මුස්ලිම් වරුන්ගෙන් නැවත අල්ලා ගනු ලැබීය. 1150 දී මෙම ශුද්ධ භූමියේදී ප්‍රංශයේ සහ ජර්මනියේ රජවරු දෙදෙනාම කිසිදු ප්‍රතිඵලයක් නොමැතිව තම රටවලට පැමිණීමට සිදු විය. දේශන මගින් දෙවන කුරුස යුද්ධය ධෛර්යමත් කරනු ලැබූ ශාන්ත ක්ලෙයාර්වෝහි බර්නාර්ඩ් වැරදි ලෙස මෙහෙයවූ ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ රින්ලන්ඩ් හිදී (Rhinland) හිදී යුදෙව් ජනගහනය සමූල ඝාතනය වූ ගණන පිළිබඳව සසල විය.උතුරු ජර්මනිය සහ ඩෑන්ස් 1147 දී වෙන්ඩිෂ් (Wendish)  කුරුස යුද්ධයේදී වෙන්ඩ්ස්වලට පහර දුන් අතර එයද අසාර්ථක විය.තෙවන කුරුස යුද්ධය 1187–1192ක්‍රි.ව 1187 දී හැටින් වල පැවති යුද්ධයෙන් අනතුරුව ඊජිප්තු රජු සලාදින් ජෙරුසලම අත්පත් කරගන්නා ලදි. ජේරුසරම ක්‍රිස්තියානුවන්ගේන් අත්පත් කරගත් පසුව සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ට හා පුරවැසියන්ට හානියක් නොවන අයුරින් ඉස්ලාම් ලබ්ධිකයන් කටයුතු කරන ලදි. සලාදින් තමන් විසින් දෙන ලද වචනටම අනුව ක්‍රියා කරන පුද්ගලයෙකු ලෙස ප්‍රචලිතය. සලාදින්ගේ ජයග්‍රහණය පිළිබද යු
රෝපය කැළඹිමට ලක්විය. එවකට සිටි ග්‍රෙගරි VIII විසින් කුරුස යුද්ධයක් කැදවන ලදි. ඒ අනුව යුරෝපයේ සිටි බලවත්ම නායකයන් තිදෙනෙකු වන ප්‍රංශයේ පිලිප් II රජු එංගලන්තයේ රිවඩ් I රජු සහ රෝමානු අධිරාජ්‍යයා ෆෙඩ්රික් Iරජු කුරැස යුද්ධයේ සටන් වැදිමට තිරණය කරන ලදි. ප්‍රංශය සහ එංගලන්තය අතර අශ්ඨායී සබදතාවයක් ඉතිරි කරමින් ක්‍රි.ව 1190 දී ෆෙඩ්රික් රජු සිසියෙදි මියගියේය. ක්‍රි.ව 1191 දි රිචඩ් රජු සයිප්‍රසය යටත් කරගන්නා ලදි.  ඉන්පසු කුරුස යුධ භටයන් අතර නගරය මුස්ලිම් ජාතින්ගෙන් මුදවා ගත්හ. පිලිප් II රජු කුරුස යුද්ධය අතහැර දමා නැවත ප්‍රංශයට ගියේය ප්‍රංශයේ සහයෝගය නොමැතිව කුරැස යුද්ධය ජයගත නොහැකි බව දුටු රිචඩ් රජු සලාදින් රජු සමග ගිවිසුමකට පැමිණියේය. ඒ අනුව නිරායුධ ක්‍රිස්තියානි වන්දනාකරුවන් හට හානියකින් තොරව ජේරුසලමයට යාමට ඉඩදිමට සලාදින රජු එකග විය. රිචඩ් රජු නැවත එංගලන්තයට යාමේ දි ඔහුගේ නැව අනතුරට පත්ව ඔහු ඔස්ට්‍රේලියාවට ගෙනියන ලදි. එහිදි ඔහුගේ සතු‍රෙකු වු ලියෝ පොල් ආදී කතෘවරයා රිචඩ් රජු තුමාව සිරභාරයට ගෙන ‍හෙන්රි VI අදිරාජ්‍යාට ඔහුව බාරදෙන ලදී. ක්‍රි.ව 1197 දි හෙන්ඩි රජු කුරුස යුද්ධයකට සුදානම් විය. නමුත් එම වසර
ේදිම මැලෙරියාවෙන් ඔහු මරණයටපත් විය. යුරෝපයේදි පැවති සටන් වලින් රිචඩ් රජුද මරණයට පත්විය. එම නිසා 3 වන කුරුස යුද්ධ රජවරුන්ගේ කුරුස යුද්ධය ලෙසද හදුන්වනු ලබයි.සතරවන කුරුස යුද්ධය 1202–1204අල්බිජින්සියානු කුරුස යුද්ධයදරුවන්ගේ කුරුස යුද්ධයපස්වන කුරුස යුද්ධය 1217–1221සයවන කුරුස යුද්ධය 1228–1229සත්වන කුරුස යුද්ධය 1248–1254අටවන කුරුස යුද්ධය 1270නවවන කුරුස යුද්ධය 1271–1272ප්‍රතිඵලයඋතුරු කුරුස යුද්ධටියුටොනික් සංවිධානයේ කුරුස යුද්ධස්වීඩන කුරුස යුද්ධවෙනත්වෙන්ඩ්යානු කුරුස යුද්ධයස්ටෙඩින්ජර් කුරුස යුද්ධයඅරගොනීස් කුරුස යුද්ධයඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියානු කුරුස යුද්ධයනොර්විච් කුරුස යුද්ධයමාහ්ඩියානු කුරුස යුද්ධයබෝල්කන් ප්‍රදේශයන්හී කුරුස යුද්ධටාටර්වරුන්ට එරෙහිව කුරුස යුද්ධයහුසිට් කුරුස යුද්ධයඅධෝසටහන්↑ John L. Esposito. "italics" Oxford University Press Inc, 2011"i
talics" http://www.amazon.ca/What-Everyone-Needs-about-Islam/dp/01951571331988 වර්ෂයේ කොදෙව් පිලේ එන්ගලන්ත සංචාරයDatesමැයි 7 – අගෝස්තු 8, 1988 වර්ෂයCaptainsවීව් රිචර්ඩ්ස්ම්යික් ගැටින්ජෝන් එම්බුරෙයික්‍රිස් කෝව්ඩ්‍රිග්‍රැහැම් ගෝච්Test seriesResultබටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිල won the 5-match series 4–0Most runsඑ.එල්. ලොගී (364)ජී.එ. ගෝච් (459)Most wicketsඑම්.ඩි. මාෂල් (35)ජි.ආර්. ඩිලේ (15)Player of the seriesග්‍රැහැම් ගෝච් සහ එම්.ඩි. මාෂල්One Day International seriesResultඑන්ගලන්ත පිල won the 3-match series 3–0Most runsසී.ජි. ග්‍රීනිජ් (78)මයික් ගැටින්ග් (140)Most wicketsඅයි.ආර් බිෂොප් (4)ජි.සි. ස්මෝල් (6)Player of the seriesමයික් ගැටින්ග් සහ එම්.ඩී. මාෂල්1988 වර්ෂයේ, බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිල වීව් රිචඩ්ස් ගේ නායකත්වය යටතේ පලමු පෙල ක්‍රිකට් තරඟ 16ක් ක්‍රීඩා කර ඇත. එම තරඟාවලියේදී කොදෙව් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ඉතා සාර්ථක වූ අතර තරඟාවලිය අතරතුර අවාසනාවන්ත එන්ගලන්ත කණ්ඩායමේ වෙනස්කම් රැසක් සිදු වූ අතර ලැබූ පරාජයන් ඉවසා සිටීමටද
එන්ගලන්ත පිලට සිදුවිණි.[1]එන්ගලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායම එක්දින ජාත්‍යන්තර තර්ඟාවලිය (ODI) 3-0 ක් ලෙස පහසුවෙන් ජයග්‍රහනය කල අතර "Texaco" කුසලානය ඔවුන් සතු කරගන්නාලදි. එක්දින තරඟාවලියේ ජයග්‍රහනයත් සමගම පැවැත්වීමට ඇති ටෙස්ට් තරඟාවලිය පිලිබඳ එන්ගලන්ත බලාපොරොත්තු වැඩිවුන නමුත් කොදෙව් පිල පැවැත්වූ ටෙස්ට් තරඟ 5න් තරඟ 4-0 ක් ලෙස ඉතා පහසුවෙන් "Wisden" කුසලානය ඔවුන් සතු කරගත්තේය.තරඟාවලිය අතරතුර තරඟ ටෙස්ට් පහට ක්‍රීඩකයින් සතර දෙනෙක් විසින් එන්ගලන්ත නායකත්වය හසුරවන ලදි. එම නිසා එම තරඟාවලිය "summer of four captains" නමින් ප්‍රචලිත වුණි.[2][3]බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රික්ට් කණ්ඩායමකර්ට්ලි අම්බ්‍රෝෂ් කොදෙව්වන් නියෝජනය කරමින් කල පල්මු ස්න්චාරය 1988 එන්ගලන්ත සන්චාරයයි.By the summer of 1988, the West Indies had experienced nearly ten years as the best Test team in world cricket, including a streak of winning 10 of 11 Test series they played from 1980 to 1985–86 (the other was drawn).  However, the West Indies side that had enjoyed this considerable recent success was beginning to show signs of
ageing. The experienced batsmen Viv Richards (the captain), Gordon Greenidge, Jeff Dujon, and Desmond Haynes were all coming to the end of their careers, and bowlers Michael Holding and Joel Garner had recently retired. As a result, the squad arrived with an unusually inexperienced group of pace bowlers.  Supporting Malcolm Marshall, a veteran of 53 Tests, were relative newcomers Courtney Walsh (20 Tests), Patrick Patterson (11), Winston Benjamin (4), Curtly Ambrose (3) and Ian Bishop (0).[4]The West Indies' most recent series had been a hard-fought 1–1 draw at home against Pakistan,[5] but their previous two Test series against England had both resulted in 5–0 victories. The first of these, in England in 1984,[6] was the first whitewash England had suffered since the 1920–21 season when England toured Australia,[7] while the second occurred in the Caribbean in 1985–86. These two one-sided victories by the West Indies became known as "blackwashes".[8]English cricket team
By contrast, the English team had suffered a run of bad performances spanning several years, winning only seven of their previous 52 Tests.  The England side had most recently toured Australia, drawing the Bicentennial Test and losing the only One Day International played, and New Zealand, drawing all three Test matches and sharing the ODIs 2-2.[9] Before this, they had endured a "hostile" and highly controversial tour of Pakistan,[10] during which an argument between captain Mike Gatting and umpire Shakoor Rana had led to a diplomatic incident.[11] The three match series was lost 1-0, but the "teasing, taunting ... bemusing"[12] performance of leg-spinner Abdul Qadir, who took 30 wickets in three Tests,[11] was unlikely to be repeated, given that the West Indies' only specialist spinner was Roger Harper, an off-break bowler. Despite having lost 5–0 to the West Indies in each of the two most recent series, England had grounds for optimism leading up to the Test series: the West Indian
team was ageing and lacked a leg-spinner; and the England team had home advantage.  England's morale was also surging following good performances in the shorter form of the game: the team had reached the World Cup Final the previous year, losing to Australia, and were expected to do well in One Day International cricket, even against the West Indies.England's "summer of four captains"As the series unfolded, England were dominated by the West Indians in "the crazy summer of 1988".[13] Wisden was moved to comment "The morale and reputation of English cricket has seldom been as severely bruised as it was during the 1988 Cornhill Insurance Test series against West Indies".[14]The notability of there being four captains in just five Test matches can better be understood with context. The captain of a cricket team performs a vital role. Unlike many other team sports, the captain makes crucial decisions regarding on-field tactics, and may also have an important say in team sele
ction. Traditionally, captains of international teams are not changed frequently - for example, between 1977 and 1988 (comprising 104 Test matches), only seven different men captained England, yet there were four captains in just a few weeks in the summer of 1988.CaptainedNameAgeCountyTests as captainFirst TestMike Gatting31Middlesex23Second TestThird TestJohn Emburey36Middlesex2Fourth TestChris Cowdrey30Kent1Fifth TestGraham Gooch35Essex34The many changes of captain over the summer reflected uncertainty in the English cricketing establishment as to how to respond to the drubbing the team was receiving from the West Indies; the selectors "did not seem to know where to turn, either for a new captain or for a settled team".[14]The England team had not suffered such uncertainty since the West Indies tour of England in 1966, where the selectors chose 23 different players and three different captains (Colin Cowdrey, M. J. K. Smith a
nd Brian Close) and England lost the five-Test series 3–1.[15][16] Notably, Peter May was on the Board of Selectors for the 1966 series, while he was Chairman of the Board of Selectors for the 1988 series.[17]Statistical summaryBefore the Test series began, the West Indian cricket team played three One Day Internationals against England in May 1988.  All of the ODIs were won by England, largely thanks to disciplined, economical bowling by Gladstone Small, Phil DeFreitas and Derek Pringle throughout and good batting performances from Mike Gatting in the First (82*) and Third (40*) ODIs.[18]  England retained the Texaco Trophy.ODIGroundResultDateFirstEdgbastonEngland won by 6 wickets19 MayScorecardSecondHeadingleyEngland won by 47 runs21 MayScorecardThirdLord'sEngland won by 7 wickets23 May, 24 MayScorecardThe ODIs were followed by five Test matches. The First Test was drawn, and the remaining four Tests were all won convincingl
y by the West Indies.TestGroundResultDatesFirstTrent BridgeMatch drawn2 June – 7 JuneScorecardSecondLord'sWest Indies won by 134 runs16 June – 21 JuneScorecardThirdOld TraffordWest Indies won by an innings and 156 runs30 June – 5 JulyScorecardFourthHeadingleyWest Indies won by ten wickets21 July – 26 JulyScorecardFifthThe OvalWest Indies won by eight wickets4 August – 8 AugustScorecardThe West Indies played 11 first-class matches, in addition to the five Tests,[19]defeating Somerset in May and Kent in June. The other nine first-class matches, and the First Test, were all drawn:Sussex,Gloucestershire,Worcestershire,Lancashire,Northamptonshire,Leicestershire,Glamorgan,Nottinghamshire,and Essex.  During the match against Gloucestershire at Bristol, immediately after the ODI series, Phil Simmons suffered a horrific injury, receiving a ball to the head from bowler David Lawrence.  Not wearing a helmet, the blow c