LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ාත් සංකීර්ණ වන නමුත් අසමකාලික (asynchronous) නිර්මාණ ‍(‍හෝ ස්පන්ද රහිත) ඒ හා සමාන සමමූහුර්තිත නිර්මාණ හා සැලකීමේ දී ජව භාවිතයේ දී හා තාප විමෝචනයේ දී වාසි ගෙන දේ. යම් තාක් දුරකට නොගැලපෙන වුවත්, ස්පන්ද සංඥාවකින් තොරව සම්පූර්ණ CPU පවා නිර්මාණය කර ඇත. මේ සඳහා උදාහරණ දෙකක් වන්නේ ARM ට අනුකූල AMULET හා MIPS R3000 සමඟ ගැලපෙන මිනි MIPS ය. සමහරක CPU සැලසුම් ස්පන්ද සංඥාව සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් කරනු වෙනුවට , අංක ගණිතමය කාර්යඵල ලාභ ලබා ගැනීමට සුපිරි ගණයේ පයිප් ලයින් සමඟ අසමකාලික ALU යොදා ගැනීම වැනි, CPU හි යම් කොටස්වල  උපාංග පමණක් අසමකාලික කිරීම සිදු කරයි. සම්පූර්ණව අසමකාලික සැලසුම්වලට ඒවාට අනුරූප සමමුහුර්තිත සැලසුම්වලට සමානව හෝ ඊට වඩා හොඳින් ක්‍රියා කළ හැකිය යන්න සම්පූර්ණයෙන් පැහැදිලි නැති වුවත් අවම තරමින් සරල ගණිත ක්‍රියාවලිවල දී වඩා උසස් වන බවට සාක්ෂි ඇත. මෙය ඔවුන්ගේ අනර්ඝ ජව පරිභෝජනය හා තාප විමෝචන ගුණ සමඟ සම්බන්ධ මේවා කාවැද්දූ පරිගණක සඳහා සුදුසු බවට ප‍ත් කරයි.දත්ත සමාන්තරතාවවැඩි කතාබහට ලක් නොවන නමුත් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයෙ (CPU) හි ඉතා වැදගත් අංගයකි, දත්ත සමාන්තරතාවය. දත්ත සකසන (Processo
r) සියල්ලම අදීශ උපකරණ ලෙස හැඳින්වේ. එක් උපදේසයක් ගැන සැලකීමේදී, දෛශික සකසන ක්‍රියා කරන්නේ දත්ත කොටස් රාශියක් සමඟයි. එම නිසා දෛශික සකසන, අදීශ සකසන වලින් වෙනස් වෙයි. මක් නිසාද අදීශ සකසන ක්‍රියාකරන්නේ දත්ත එක් කොටසක් සමඟ පමණක් බැවිනි. ෆ්ලින් (Flyn)ගේ වර්ගීකරණයට අනුව, දත්ත හසුරුවන මෙම ක්‍රම 02 පිළිවෙලින් SISD (එක් උපදෙසක් හා එක් දත්තයක්) හා SIMD (එක උපදෙසක්, දත්ත ගොඩක්)  ලෙස හඳුන්වයි. දෛශික දත්ත හා ක්‍රියාත්මක මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU) නිපදවීමේ වැදගත්කම නම් විශාල දත්ත ප්‍රමාණයක් මත ක්‍රියා කරන , එකම මෙහෙයුමෙන් (උදා: එකතුව, තිත් ගුණිතය) උවමනා වන කාර්යයන් හොඳින් ක්‍රියාත්මක කිරීමට ලැබීමයි. එයට හොඳ උදාහරණයන් ලෙස බහු මධ්‍යම යෙදුම් (රූප, වීඩියෝ ශබ්ද) හා විද්‍යාත්මක හා ඉංජිනේරු කාර්යයන් දැක්විය හැක. අදීශ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) එකක් අනිවාර්යයෙන් දත්ත ගොන්නක් එක් එක් උපදෙස් හා අගයන් ආහරණය, විකේතනය හා ක්‍රියාත්මක කිරීම යන මුළු ක්‍රියාවලියම සම්පුර්ණ කළ යුතුය. නමුත් දෛශික මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) එකක් එක් උපදෙසක් සමඟ ඇති ඊටත් වඩා විශාල දත්ත ගොන්නක මෙහෙයුමක් සිදු කිරීමට සමර්ථය. ඇත්තෙන්ම මෙය කලහැකි වන්
නේ යෙදුමක් විශාල දත්ත ගොන්නක මෙහෙයුමක් කරද්දී එක් පියවරකට වඩා අවශ්‍ය වු විටය.Cray-1 ‍වැනි මුල්ම දෛශික මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU), බොහෝ දුරට ක්‍රියාත්මක වුණේ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ හා ගුප්ත ලේඛන  (Cryptography) යෙදුම් ආශ්‍රිතවය. කෙසේ වෙතත්, බහු මාධ්‍ය බොහෝ ලෙස සංඛ්‍යාංක  (Digital) මාධ්‍යයට මාරු වෙද්දී මෙම SIMD හි අවශ්‍යතාව පොදු කාර්ය පරිගණක සඳහා  ඉතා වැදගත් විය.සුළු කාලයකට පසු ඉපිලෙන ලක්ෂ්‍ය ක්‍රියාකාරී ඒකක පොදු කාර්ය සකසන වල ඇතුළත් වෙද්දී, SIMD ක්‍රියාකාරී ඒකක ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා වන නියමාවලිද පොදු කාර්යය  මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) වල දක්නට පටන් ගැනුණි. Intel හි MMX වැනි සමහර  SIMD නියමාවලි නිඛිල වලට සීමා වුණි. මෙය සමහර මෘදුකාංග නිපදවන්නන්ට බාධාවක් විය. මක්නිසාද මුලිකවම  SIMD වලින් උදව් ලබන යෙදුම් ක්‍රියා ක‍ළේ ඉපිලෙන ලක්ෂ්‍ය අංක සමඟ පමණි. ක්‍රම ක්‍රමයෙන් සාමාන්‍යයන් ISA සමඟ කටයුතු කරන නව SIMD නාමාවලි හඳුන්වාදීමත් සමඟ මෙම තත්ත්වය මඟ හැරි ගියේය. උදාහරණයක් ලෙස Intel හි  SSE හා  Power PC ආශ්‍රිත AltiVec (VXX) පෙන්වා දිය හැක.පොට මට්ටමේ සමාන්තරතාවඋසස් කාර්ය සාධනයක් අත්කර ගැනීමේ තවත
් උපාය මාර්ගයක් වන්නේ බහු ක්‍රම ලේඛන සංඛ්‍යාවක් හෝ පොට සංඛ්‍යාවක් සමාන්තරව ක්‍රියා කරවීමයි. මෙම පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රය සමාන්තර පරිගණක ලෙස ද හඳුන්වයි. ෆ්ල්යින්ගේ වර්ගීකරණය අනුව එය බහු උපදෙස්, බහු දත්ත හෝ MIMD  ලෙස හැඳින්වේ. මෙම අරමුණු ‍උදෙසා යොදා ගත් එක් තාක්ෂණයක් වන්නේ බහු සැකසුමයි. මෙම තාක්ෂණයේ මුල් අවස්ථාව වන්නේ සමමිතික බහු සැකසුම (SMP) වෙයි. එහි මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) කුඩා ප්‍රමාණයක්ම ඒවායේ මතක පද්ධති ගැන සංසක්ත දර්ශනයක් ඇත. මෙම ක්‍රමයේදී සෑම මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයක්ම (CPU) මතක පිළිබඳ දර්ශනයක් තබා ගැනීම සඳහා නිතරම යාවත්කාලීන වන අතිරේක දෘඪාංග තිබේ. මතකය පිළිබඳ යාවත්කාලීන දර්ශනයක් තිබීමෙන් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU) හට එකම ක්‍රමලේඛණ සම්බන්ධයෙන් සහයෝගයෙන් වැඩ කල හැකිය. එසේම ක්‍රමලේඛවලට එක් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයකින් තවත් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයකට සංක්‍රමණය විය හැක. සහයෝගයෙන් වැඩ කල හැකි මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක සංඛ්‍යාව අතලොස්සක ප්‍රමාණයේ සිට ඉහල දැමීමට අනේකාකාර මතක ප්‍රවේශ (non-uniform memory access) (NUMA) හා  නිර්දේශක සංසක්ත ප්‍රොටොකෝලය (directory - based coherence protocols) වැනි ක්‍රම 90 දශකයේ හඳුන්ව
ා දෙන ලදී.  SMP පද්ධති මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) කුඩා සංඛ්‍යාවකට සීමා වන අතර NUMA පද්ධති සකසන දහස් ගණනක් සහිතව ගොඩනගා ඇත. මුල් අවස්ථාවේදී බහු සැකසුම ගොඩනැගුවේ විවික්ත මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU)  විශාල ගණනක් හා සකසන අතර අන්තර් සම්බන්ධතාවය ගොඩ නැඟීමේ පුවරු සහිතවය. සකසනයන්හි අන්තර් සම්බන්ධතාවය තනි සිලිකන් චිපයක් මත ගොඩ නගා ඇති විට බහු-මාධ්‍ය අණු සැකසුම ලෙස හැඳින්වේ.ක්‍රම ලේඛයක් තුළ සියුම් අයුරින් සමාන්තරතාවයක් ඇති බව පසුව සොයා ගන්නා ලදි. එක් ක්‍රම ලේඛයක සමාන්තරව හෝ වෙන වෙනම ක්‍රියාකරවිය හැකි පොට (හෝ කර්යය) කිහිපයක් තිබිය හැක. මෙම තාක්ෂණයේ සමහර මුල් උදාහරන වලින් ඍජු මතක ප්‍රවේශය ආගණන පොටෙන් වෙනත් පොටක් ලෙස ගැනීම වැනි ආදායක/ප්‍රතිදායක සැකසුම් ක්‍රියාත්මක කරවන ලදී. 70 දශකයේදී මීට වඩා පහසු ප්‍රවේශයක් මෙම තාක්ෂණයට ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ බහු ආගණන පොට ගණනක් සමාන්තරව ධාවනය වනසේ  පද්ධති සැලසුම් කිරීමෙනි. මෙම තාක්ෂණය බහුපොට තාක්ෂණය ලෙස හැඳින්වේ. මේ පිවිසුම් බහු පොටට ආධාර කිරීම සඳහා මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයෙහි(CPU) ඇති උපාංග කුඩා ප්‍රමාණයක් පමණක් ප්‍රතිචලන කල යුතුය. බහු සැකසුමේදී මුළු මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU)යම ප
්‍රතිචලන කල යුතු නිසා, බහු සැකසුම වඩා පිරිවැය ඵලදායී ලෙස සැළකේ. බහුපොටේදී ක්‍රියා කරවන ඒකක, (හැඹිලි ඇතුළු මතක පද්ධතිය ද) බහු පොටවල් විසින් හවුලේ භුක්ති විදීම සිදු කරයි. බහුපොටෙහි ඇති දුර්වලතාවයක් නම් බහුපොට සඳහා දෘඪාංග දක්වන අනුග්‍රහය දෘඪාංග බහු සැකසුමට දක්වන අනුග්‍රහයට වඩා දැඩිව මෘදුකාංගවලට දර්ශනය වීමයි. එනිසා මෙහෙයුම් පද්ධති වැනි අධීක්ෂක මෘදුකාංග වලට බහුපොට හට ආධාර කිරීම සඳහා වඩා විශාල වෙනස්කම් කල යුතු වෙයි. ක්‍රියාත්මක කරන ලද එක් බහුපොට ආකාරයක් ඒකක බහුපොටකරණය ලෙස හැඳින්වෙන අතර, එහිදී එක් පොටක් බාහිර මතකයෙන් දත්ත ලැබී නතර වනතුරු  ක්‍රියාකරවනු ලැබේ. මෙම පටිපාටියේදී මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU), එවිට ක්‍රියාකරවීම සුදානම්ව බලා සිටින වෙනත් පොටක් වෙත යොමු වන අතර, මෙම මාරුවීම සාමාන්‍යයෙන් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) ස්පන්ද චක්‍රයකදී සිදුවේ. තවත් බහුපොට ආකාරයක් සමගාමී බහු උපකරණය ලෙස හැඳින්වෙන අතර, එහිදි එක් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයක් ස්පන්ද චක්‍රයකදි පොට කිහිපයක උපදෙස් ක්‍රියාකරවීමට සිදුවේ.70 දශකයේ සිට මේ දශකයේ (වසර 2000 ඇරඹි දශකය) මුල් භාගය වන තෙක් වු දශක කිහිපය තුළ උසස් කාර්ය සාධනයක් යුත් පොදු කාර්ය
ය මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක සැලසුම් කිරීම උදෙසා යොදා ගත් ක්‍රමයන් කිහිපයකි. ඒ නල මාර්ගකරණය, හැඹිලි, සුපිරි අදිශ  (Superscalar) ක්‍රියා කරවීම, අපිළිවෙල  (out-of- order) ක්‍රියා කරවීම ආදි ඉහල  ILP ලබා දෙන තාක්ෂණයයි. මෙම නැම්මෙහි ප්‍රතිඵලය වුයේ ශක්තිය වැඩිපුර අවශ්‍ය වන Intel Pentium 4  වැනි  CPU  බිහි වීමයි. මේ දශකයේ ‍මුලදී මෙවැනි මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU)  සැලසුම්කරුවන් හට ILP  ශිල්පීය ක්‍රම වලින් උසස් කාර්ය සාධනයක් ලබා ගත නොහැකි වුයේ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) මෙහෙයුම් සංඛ්‍යාත හා ප්‍රධාන මතක මෙහෙයුම් සංඛ්‍යාත අතර වු වැඩි වන විෂමතාවය හා නොපැහැදිලි ILP  ශිල්පීය ක්‍රම මඟින් බලය අපතේ යාම වැඩිවීමයි.මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක සැලසුම්කරුවන් විසින් ඊළඟට ගනුදෙනු සැකසුම වැනි වාණිජ පරිගණක වෙළඳපොල වලින් අදහස් ලබා ගන්නා ලදී. මෙවැනි ගනුදෙනු සැකසුමේදී වඩා වැදගත් වන්නේ තනි පොටක හෝ ක්‍රමලේඛයක කාර්ය සාධනයට වඩා සාධික ප්‍රමාණය(throughput) පරිගණනය ලෙස හැඳින්වෙන ක්‍රම ලේඛ ගණනක සමස්ථ කාර්ය සාධනයයි.මෙම අවධානය වෙනස්වීමට බලපෑ සාධක නම් ද්විත්ව හා බහු මාධ්‍යය චිප-මට්ටමේ බහු සැකසුම් (CMP) සැලසුම් ප්‍රගුණනය කිරීමත්, විශේෂයෙන්ම අඩු
වෙන් සුපිරි අදිශ  ලක්ෂණ පෙන්වන Intel PC නිර්මිතයට සමානකම් දක්වන මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU)  වල  ක්‍රියාකාරිත්වයත්ය. පසුව පැමිණි සකසන පවුල් කිහිපයකම චිප-මට්ටමේ බහු සැකසුම් ලක්ෂණ තිබේ. x86-64, Opteron, සහ Athlon 64xz, SPARC, UltraSPARC T1, IBM POWER4, POWER5 හි මෙන්ම Xbox 360 හි ත්‍රිත්ව මාධ්‍යය Power PC  සැලසුම හා PS3  හි එක් මධ්‍යය අණු සැකසුම වැනි වීඩියෝ ක්‍රීඩා කන්සෝල මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU)  කිහිපයකම දක්නට ලැබේ.නිය මඟක (bus) විස්තරයඑක්තරා කාලයක “නිය මඟ” යන්නෙන් අදහස් කරන ලද්දේ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) අග්‍ර වලට සමාන හෝ සර්වසම විද්‍යුත් සන්නායක සහිත විද්‍යුත් වශයෙන් සමාන්තර පද්ධතියකි.	නියමඟවල් ගැන සලකන විට දත්ත පදවලට සමාන්තරව බහු තන්තුවල හෝ ගෙන යන සමාන්තර නියමඟක හෝ දත්ත ශ්‍රේණියක බිටු ආකාරයෙන් ගෙන යන ශ්‍රේණිගත නියමඟක් විය හැකිය. අතිරේක බල හා පාලන සබැඳුම්, විශේෂිත ධාවක සහ දත්ත සබැඳුම් එක එක අත් වලට ති‍බිමේ සාමාන්‍ය ප්‍රතිථලය වන්නේ බොහෝ ශ්‍රේණිගත නියමඟවල, 1-wire (තන්තු) ශ්‍රේණිගත නියමඟ වල ඇති අවම සන්නායක සංඛ්‍යාව වන එකට වඩා වැඩි ගණනක් සන්නායක අඩංගු වීමයි. දත්ත හුවමාරු ශීඝ්‍රත
ාව ඉහළයත්ම, කාල නිශ්චය කුටිකය(timing-skew) හි ගැටලු, බලය පාරිභෝජනයත්, විද්‍යුත් චුම්භක බාධකය සහ සමාන්තර නියමඟ අතර cross talk  යන ගැටළු මඟ හැර යාමත් වඩාත්ම අපහසු වේ. නියමඟ අතර ද්විත්ව පොම්ප(double pump) කිරීම මෙයට ඇති එක් අර්ධ විසඳුමකි. අඩු විද්‍යුත් සබැඳුම් ගණනක් ඇති වුවත් ශ්‍රේණිගත නියමඟවල සහජයෙන්ම timing skew හෝ වචන හුවමාරුව (cross talk) හෝ ‍නොමැති නිසා බොහෝ අවස්ථා වල දී සමාන්තර නියමඟට වඩා වැඩි සමස්ථ දත්ත හුවමාරු ශීඝ්‍රතාවයක් දැකවීමට පුලුවන. USB, Fire Wire හා ශ්‍රේණිගත  ATA  මෙයට උදාහරණ වේ. වේගවත් ශ්‍රේණිගත නියමඟ සඳහා multi drop  සබැඳුම් එතරම් හොඳින් ක්‍රියා නොකරන නිසා බොහෝ නවීන ශ්‍රේණිගත නියමඟ සඳහා යොදා ගන්නේ ඩේසි - චේන්(daisy-chain) හෝ හබ් (hub, මධ්‍යස්ථානය) සැලසුම්ය.බොහෝ පරිගණකවල අභ්‍යන්තර හා බාහිර නියමඟ ‍යන දෙවර්ගයම ඇත. අභ්‍යන්තර නියමඟ මඟින් පරිගණකයේ සියලුම අභ්‍යන්තර කොටස් මව් පුවරුවට සම්බන්ධ කෙරේ. (CPU හා අභ්‍යන්තර මතක ද ඇතුලත්ව) වෙනත් පරිගණක වල ඇති හෝ බාහිර උපකරණ සම්බන්ධ කිරීමට නොව පෙදෙසි උපකරණ සම්බන්ධ කිරීමට ඇති නිසා මෙම වර්ගයේ පෙදෙසි ,අනුමත පෙදෙසි ලෙස ද හැඳින්වේ. එසේම බාහිර
පර්යන්ත සම්බන්ධ කිරීමට බාහිර නියමඟ යොදා ගනි.ප්‍රායෝගික වෙනසකට වඩා ඇත්තේ සංකල්පිත වෙනසක් වුවත්, Ethernet වැනි ජාල සබැඳුම් සාමාන්‍යයෙන් නියමඟ ලෙස නොගැනේ.  InfiniBand සහ අති පරිවහනය (Hyper Transport) වැනි නව තාක්ෂණ වල සම්ප්‍රාප්තියත් සමඟ ජාල හා නියමඟ අතර ඇති වෙනස තවදුරටත් බොද වේ. අභ්‍යන්තර හා බාහිර නියමඟ අතර ඇති වෙනස පවා සමහර අවස්ථාවන්හි අනියත වන අතර, I² C අභ්‍යන්තර හෝ බාහිර නියමඟ (මෙහිදී ACCESS.bus)ලෙස හැඳින්වේ) ලෙස භාවිතා කළ හැකි අතර,  InfiniBand මඟින් PCI වැනි අභ්‍යන්තර නියමඟ හා තන්තු අනුමඟ(Fibre Channel) වැනි බාහිර අනුමග යන දෙකොටසම ප්‍රතිස්ථාපනය කරනු ඇත.නූතන මධ්‍ය සැකසුම් ඒකක නිෂ්පාදන ආයතනප්‍රධාන CPU වර්ග නිෂ්පාදන ආයතන තුනකි . ( 2021.03.19 වන විට )*Intel (ඉන්ටෙල්)*AMD (Advanced Micro Devices) (ඒ.එම්.ඩී.)*Apple (ඇපල්)සරළ අවලම්භයක් පරිමන්දිත  නොමැති හා කුඩා විස්තාර සහිත තත්ව යටතේ සරළ අනුවර්තීය චලිතයක් දක්වයිසරල අවලම්භයපරිමන්දිත නොමැති බව සහ කුඩා විස්තාර උපකල්පනය කරමින් සරළ අවලම්භයක චලිතය විස්තර කරන අවකල්‍ය සමීකරණය d2θdt2
+gℓθ=0.{\displaystyle {\mathrm {d} ^{2}\theta  \over \mathrm {d} t^{2}}+{g \over \ell }\theta =0.}මෙම සමීකරණයේ විසඳුමθ(t)=θ0cos⁡(gℓt)|θ0|≪1{\displaystyle \theta (t)=\theta _{0}\cos \left({\sqrt {g \over \ell }}t\right)\quad \quad \quad \quad |\theta _{0}|\ll 1}මගින් දෙනු ලබයිමෙහි θ0{\displaystyle \theta _{0}}   යනු අවලම්භය දෝලනයවන විශාල ම කෝණයයි. ආවර්ත කාලය යනු පුර්ණ දෝලනයක් සිදුවීම සඳහා ගතවන කාලයයි. එය 2π{\displaystyle 2\pi } යන්න ඉහත කොසයින සමීකරණය තුළ වූ  කාලය සමග ගුණ කරන කොටස  මගින් බෙදීමෙන් ලැබේ.(මෙහි gℓ{\displaystyle {\sqrt {g \over \ell }}} )T0=2πℓg|θ0|≪1.{\displaystyle T_{0}=2\pi {\sqrt {\ell  \over g}}\quad \quad \quad \quad |\theta _{0}|\ll 1.}බමරුවට ඉහළින්  අවලම්භයේ පැද්දුමසරළ අනුවර්තීය චලිතය සමහර අවස්ථාවල දී ද්විමාන වෘත්ත චලිතයක ඒකමාන ප්‍රක්ෂේපණයක් ලෙස සැලකිය හැක. පටිගත ධාවකයක වූ (record player)  බමරුවට
ඉහළින් පැද්දෙන දිග අවලම්භයක් සලකන්න. බමරුවෙහි එක් කොනක වස්තුවක් ඇත. වස්තුව, බමරුව සමග වූ එකම මට්ටමක සිට දිස්වන විට වස්තුවේ චලිතයෙහි ප්‍රක්ෂේපණය, ඍජු රේඛාවක් දිගේ ඉදිරියට හා පසුපසට චලිත වීමක් සේ පෙනෙයි. අවලම්භයේ චලිතය සමග නියම ලෙසම සම මුහුර්තකරණයක් වන පරිදි බමරුවෙහි භ්‍රමණ සංඛ්‍යාතය වෙනස් කළ හැකිනම්,බමරුවේ කෝණික වේගය යනු අවලම්භකයේ ස්පන්දනයයි.පොදුවේ, සරල රේඛීය සරල අනුවර්ත චලිතයේ ස්පන්දනය කෝණික සංඛ්‍යාතය ලෙස ද හදුන්වන, අනුරූප වෘත්තාකාර චලිතයේ කෝණික වේගය වේ.එම නිසා කාලාවර්ථය T හා සංඛ්‍යාතය f = 1 / T  වන චලිතයක ස්පන්දනය ω=2πf=2πT.{\displaystyle \omega =2\pi f={\frac {2\pi }{T}}.}පොදුවේ ස්පන්දනය හා කෝණික වේගය යනු එකම රාශියක් නොවේ.  උදාහරණයක් ලෙස අවලම්භයක ස්පන්දනය යනු අවලම්බයේ කෝණික වේගය නොවේ. නමුත් එය අනුරූප   වෘත්ත   චලිතයෙහි කෝණික  වේගය වේ.දුනු ස්කන්ධ පද්ධතියදුනු ස්කන්ධ පද්ධතිය සමතුලිතව (A)  ,  සම්පීඩ්‍ය (B)  සහ ඇදුනු (C)  තත්ව යටතේ පවතීදුන්නක් ස්කන්ධයක් මගින් ඇදුනු විට හෝ සම්පීඩ්‍ය වූ විට දුන්න  මගින් ප්‍රතිස්ථාපන බලයක් ඇති කරයි. දුන්න යම් කිසි
දිගක් සඳහා සම්පීඩ්‍ය වූ විට හෝ ඇදුන විට ඇතිවන බලය සදහා සම්බන්ධතාවයක් හුක් ගේ නියමයෙන් ලබාදේ. F(t)=−kx(t){\displaystyle F\left(t\right)=-kx\left(t\right)}මෙහි F  යනු බලය ද K  යනු දුනු නියතය ද x යනු සමතුලිත පිහිටීමට සාපේක්ෂව ස්කන්ධයේ විස්ථාපනයද වේ.මෙම සම්බන්ධතාවය මගින් දුන්නේ දිග නිතරම දුන්නේ බලයට ප්‍රතිවිරුද්ධ බව පෙනෙයි.බල තුලනයක් හෝ ශක්ති සංස්ථිතිය භාවිතයෙන් මෙම පද්ධතියේ චලනය පහත අවකල්‍ය සමීකරණයෙන් දෙනු බව පහසුවෙන් පෙන්විය හැක.md2dt2x(t)+kx(t)=0.{\displaystyle m{\frac {\mathrm {d} ^{2}}{\mathrm {d} {t}^{2}}}x\left(t\right)+kx(t)=0.}මුල් විස්ථාපනය A  නම් සහ ආරම්භක ප්‍රවේගයක් නොමැති නම් මෙම සමීකරණයේ විසඳුම x(t)=Acos⁡((k/m)t).{\displaystyle x\left(t\right)=A\cos \left(({\sqrt {k/m}})t\right).}මගින් දෙනු ලබයිපරිමන්දිත දුනු පද්ධතියක ශක්ති විවිධත්වයසියලු පද්ධතිවලට ශක්ති ආකාර දෙකක් පවතී. එනම් , විභව ශක්තිය හා චාලක ශක්තියයි. දුන්නක් ඇදුනු විට හෝ සම්පීඩ්‍ය කළ විට එය
ප්‍රත්‍යස්ථ විභව ශක්තියක් ගබඩා කරගනී. ඉන්පසුව එය චාලක ශක්තිය බවට පරිවර්තනය වේ. දුන්නක් තුළ  විභව ශක්තිය    U  =  1/2kx2  යන සමීකරණය මගින්  නිර්ණය කරනු ලබයි.දුන්න ඇදුනු විට හෝ සම්පීඩ්‍ය කළ විට , ස්ක්නධයේ චාලක ශක්තිය දුන්නෙහි විභව ශක්තිය බවට පරිවර්තනය වේ. එහි විභව ශූන්‍ය ලක්ෂ්‍ය සමතුලිත පිහිටීමේ ඇතැයි උපකල්පනය කළ විට ශක්ති සංස්ථිතිය මගින්,  දුන්නෙහි උපරිම විභව ශක්තිය ගබඩා කර ගන්නා විට  ස්කන්ධයෙහි වූ චාලක ශක්තිය ශූන්‍ය වේ. දුන්න නිදහස්  කළ විට එය නැවතත් සමතුලිත වීමට උත්සාහ කරන අතර එහි  සියලු විභව ශක්තිය ස්කන්ධයේ වූ චාලක ශක්තිය බවට පරිවර්තනය කරයි.ක්‍රීඩා පත්‍රකලාවේදය යනු ක්‍රීඩා පුවත් සහ සිද්ධි පිළිබඳව වාර්තාකරණයයි. ක්‍රීඩා පත්‍රකලාවේදීන් බැරෑරුම් සිද්ධි වාර්තා නොකරන නිසා බොහෝ පුවත්පත්වල ක්‍රීඩා අංශයට “ සෙල්ලම් බඩු අංශය ”නම් නමක් පටබැඳ ඇත. ධනයෙන් , බලයෙන් සහ බලපෑමෙන් ක්‍රීඩා වැඩෙන විට මෙම පත්‍රකලාවේදය ද වර්ධනය වී ඇත. ප්‍රවෘත්ති ආයතනයක ක්‍රීඩා ජනමාධ්‍ය අත්‍යවශ්‍ය අංගයකි. සමහර ප්‍රවෘත්ති ආයතන ක්‍රීඩා සඳහා ම කැපවී ඇත.උදාහරණ - ප්‍රංශයේ “ ලා ඉක්විප් ”, ඉතාලියේ “ ලා ගැසටා ඩෙලෝ ස්පොට් , ස
හ දැන් ප්‍රකාශනය නොවන බ්‍රිතාන්‍යයේ "ස්පෝටින් ලයෆ්" ය.ගවේෂණාත්මක පත්‍රකලාවේදය සහ ක්‍රීඩා1990 සිට ක්‍රීඩාවේ වැදගත්කම, ලෝක ව්‍යාපාර සම්බන්ධයෙන් එහි බලපෑම සහ අනුග්‍රාහකත්වය සදහා වැය කෙරෙන විශාල මුදල ආදිය හේතු කරගෙන ගවේශනාත්මක පත්‍රකලාවේදය ද ක්‍රීඩාවට ආකර්ශනය වී ඇත. ක්‍රීඩා පත්‍රකලාවේදීන් වාර්තාකරන කරුණුවල සංවේදී බව මෙන් ම මේ සදහා වියදම් දැරීමට පුවත්පත් ආයතනවලට නොහැකි වීම නිසා මෙවැනි දිගු කාලීන ව්‍යාපෘති බොහෝ විට රූපවාහිනී වාර්තා වැඩසටහන් ලෙස එලි දැක්වේ.2003 ටොම් රචනා කළ “  බ්‍රෝකන් ඩ්‍රීම්ස් ” නම් ක්‍රීඩා කෘතියෙන් ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය පාපන්දු ක්‍රීඩාව ගවේශනය කළේය. ඔහු අනුගමනය කළේ ඊට දශකයකට පමණ පෙර ඇන්ගු ජෙනන්ස් සහ විවී සම්ස් සන් ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවේ දූෂණ විමර්ශනය කිරීමේ දී අනුගමනය කළ සම්ප්‍රදායයි. ජෙනන්ස් සහ සම්සන්ගේ දර් ලෝඩ් ඕෆ් තර් රින්න්ස් හරහා ඔවුන් 2002  ශීත ඔලිම්පික් තරගාවලියේ දී ඇති වීය හැකි දූෂණ පිළිබඳව ඉඟි කළහ. ඔලිම්පික් සහ  ෆිපා “ ලෝක පාපන්දු සම්මේලනය ” පිළිබඳව තවත් කෘතී දෙකක් ජෙනන්ස් රචනා කළේය. “ දර් ගාඩියන් ” පුවත්පතේ ඩන්මන් මැකේ සහ ස්ටීවර් ඩවුන්ස් වැනි සම්මා
නනීය ලේඛකයන් 1996 දී ඔවුන් ගේ “ රනින් ස්කෙයාඩ්’ නම් කෘතියෙන් දූෂණ විශාල ගණනක් හෙළි කළ අතර, ක්ලෆ්ටෙම්පල් නම් ක්‍රීඩා ජනමාධ්‍යවේදියාට සිය දිවි නසාගැනීමට දුන් මන්පැන් ද, ක්‍රීඩා නිලධාරීන්ගේ තර්ජන පිළිබඳව ද එහි සඳහන් වේ. ප්‍රංශ සවාරියට එක්වූ වෘත්තීයමය සයිකල් ධාවකයෙකු වූ වර්තමාන ( සංඩේ ටයිම්ස් ) ලේඛක පෝල්ඩ්කමේප් පවසන්නේ මෙවන් හෙළිදරව්වල දී පිටස්තර පුද්ගලයා ක්‍රීඩකයන් සහ ක්‍රීඩා නිලධාරීන් සමග එදිනෙදා ගනුදෙනුවල නොයෙදෙන කෙනෙකු වීම වැදගත් බවය. එහෙත් ක්‍රීඩා බලවතුන් අමනාපකර ගැනීමේ පාඩුව අතිවිශාල විය හැක. 2007 බ්‍රිතාන්‍ය FA කුසලාන විකාශන අයිතිය BBC යට අහිමි වූයේ ඔවුන් බ්‍රිතාන්‍ය පාපන්දු කණ්ඩායම දැඩිව විවේචනය කළේ යන චෝදනාව නිසාය. මෙය BBC යට අහිමි වූ මිලියන ගණනක කොන්ත්‍රාත්තුවක් විය.සමාජ හා දේශපාලන වැදගත්කමමුද්‍රිත මාධ්‍යවේදීන්ට සිය තරගවලදී විශේෂ කාර්ය භාරයක් පැවරුවේ ලිග් බේස්බෝල් ක්‍රීඩාවේදී ය. ඔවුන් නිල ලකුණු සටහන් කරුවන් ලෙස නම් කෙරුණු අතර ලීගයේ නිල වාර්තාවල කොටස් කළ ලකුණු සටහන් සකස් කළේය.1980 දී මෙම කාර්යයෙන් ක්‍රියාකාරී පත්‍රකලාවේදීන්ව ඉවත් කෙරුණි. ඔවුන්ගේ හවුල්වීම තරගයේ ප්‍ර
තිඵලයට බලපෑම් නොකළද අවශ්‍යතාවන්ගේ ගැටීමක් ඇතැයි සැලකීම මේ සඳහා හේතු විය.          ක්‍රීඩා සිදුවීම් ක්‍රීඩාවට ම සීමා නොවන අතර සමාජයීය හා දේශපාලන වැදගත්කමකින් ද යුක්ත විය. උදාහරණ:- රෝමින්සන් බේස්බෝල් වර්ණ  බාධකය බිඳ දැමීම. වර්තමාන සුපිරි ක්‍රීඩා තරුවල ආදායම් මට්ටම, තහනම් උත්තේජක භාවිතය,ක්‍රීඩා භූමි ආදිය ගොඩනැගීම සඳහා රජය දරණ වියදම් ආදිය සැලකීමේ දී තවමත් ක්‍රීඩා පුවත් වැදගත් බවක් පෙනීයයි. අනෙක් වාර්තාකරුවන් මෙන් නොව ක්‍රීඩා වාර්තාකරුවන්ට වාර්තාකරණය සඳහා ඇති කාලය සීමිතය. මන්ද ක්‍රීඩා ඇරඹෙන්නේ දිනයේ සැඳෑ භාගයේ වන බැවිනි. එහෙත් අනිකුත් වාර්තාකරුවන් මෙන් මොවුන් ද වෘත්තීයමය සහ සදාචාරාත්මක සම්මතයන් පිළිපැදිය යුතුය. කිසිම කණ්ඩායමකට නැඹුරුවක් නොදැක්විය යුතුය. ක්‍රීඩා කණ්ඩායම්වල දත්ත වාර්තා ගොනු කිරීමට සිදුවේ.ලොව දක්ෂ සහ ගෞරවනීය මුද්‍රිත මාධ්‍යවේදීන් බොහෝදෙනා ක්‍රීඩා වාර්තාකරුවන් ය.ක්‍රීඩා ග්‍රන්ථක්‍රීඩා පත්‍රකලාවේදීන් ක්‍රීඩා, චරිත පාදන ඉතිහාස සහ විමර්ශන ආදී ක්‍රීඩා අංශ සම්බන්ධයෙන් ජනප්‍රිය ග්‍රන්ථ රචනා කොට ඇත.1980 සහ 1990 දශකවල ලන්ඩනයේ චැරීන් හරස්වීදියේ එක් වෙළඳ සැලක් සම්පූර
්ණයෙන් ම ක්‍රීඩා ග්‍රන්ථ සඳහා වෙන් කොට තිබිණි. එහෙත් ඇමසන් වැනි අන්තර්ජාල පොත් අලෙවි වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කිරීමත් සමග මෙම අලෙවි සැල වසා දැමුනි.     එහෙත් මෙසේ වසා දැමීමට පෙර සිට ම විලියම් හිල්ගේ අනුග්‍රාහකත්වයෙන් වසරේ ක්‍රීඩා ග්‍රන්ථය සඳහා වාර්තා ත්‍යාගයක් නිර්මාණය කෙරුණි. 1989 දී මුල්වරට මෙය දිනා ගත්තේ විශ්වවිද්‍යාල ඔරු පැදීමේ තරග පිළිබඳව ඩැන් ටොපොල්ස්කි රචනා කළ ග්‍රන්ථයකට ය. සම්මානවල සහ ග්‍රන්ථවල තත්ත්වය 1992 දී නක් හොම්බිගේ “ ෆීවර් පිච් ” කෘතිය සම්මානය දිනා ගැනීමත් සමග ඉහළ නැංවුණි. ‘ෆීවර් පිච්’ සහ 'ටෘ බිලු ” කෘතීන් පසුකලෙක සිනමාවට නැගිණි. වරකට වැඩි ගණනක් මෙම ත්‍යාගය දිනා ඇත්තේ ඩොනල් මැක්ක්‍රේ පමණි. ( 1996 සහ 2002 )ක්‍රිකට් සහ පාපන්දු පිළිබඳව ලියවුණු පොත් සම්භාරයක් මෙම ත්‍යාගය දිනා ඇත.      මෑත කාලයේ දී මෙම සම්මානය විවාදයට තුඩු දුන්නේ ය. 2002 දී මෙම ත්‍යාගය හිමි වුණේ ලාන්ස් ආමස් ක්‍රෝම්ගේ “ ඉස්ට් නොට් අබවුට් දර් බයක් ” කෘතියට ය. බයිසිකල් ක්‍රීඩා මන්ත්‍රණය පිළිබඳව විවේචනය කළ පෝලි කතේප්ගේ රෆ්‍රයඩ් කෘතියට 1990 දී සම්මානය පරිනමා 2000 දී ප්‍රංශ සවාරි ජයග්‍රාහකයාගේ කෘතියට එය පිරිනැමීම
කාගේත් අවධානයට ලක්විය.2006 දී ජෙෆ්රි වෝඩ් ගේ ‘අනෝෆගිබල්  බැලැක්නස්’ කෘතියට  සම්මානය පරිනැමීම විවේචනයට ලක් වූයේ එය 2004 ප්‍රකාශිත කෘතියක් වූ බැවිනි. ප්‍රාදේශීය වාර්තාකරුවෙකු වූ ඩන්කන් හැමිල්ටන් නොටින් හෑම් පොරස්ට්හි කළමනාකාර බ්‍රැයන් ක්ලෝ සමග ගනුදෙනු කිරීමේදී ලද අත්දැකීම් ඇතුළත් “ ප්‍රවයිඩඩ් යූ ඩෝන්ට් කස්මි ” කෘතියට 2007 සම්මානය පිරිනැමුණේ නොවැම්බර් 27 පිකාඩ්හි වෝටර් ස්ටෝන් හි පැවති උත්සවයක දීය.මාධ්‍යවේදයට පැමිණි ක්‍රීඩා තරුදෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු බ්‍රිතාන්‍ය පුවත් පත් වල ක්‍රීඩා අංශය වර්ධනය විය. වර්තමානයේ ද සමහර පුවත්පත්වල වෙනම ක්‍රීඩා අංශයක් ඇත. සමහර ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත්වල ක්‍රීඩා පිටුවට අමතරව පෙර දින පාපන්දු වාර්තා සඳහා වෙනම කොටසක් පවා ඇත. මෙම පාපන්දු පුවත් ප්‍රාදේශීය පුවත්පත්වල ක්‍රීඩා පුවත් පළ කළ ආකාරයට බෙහෙවින් සමාන ය.සමහර පුවත්පත් ක්‍රීඩා තීරු සඳහා සුපිරි ක්‍රීඩා තරු යොදා ගෙන ඇත. උදා :- 1924 ඔලිම්පික් 100m ජයග්‍රාහක හැරල්ඩි එම්බ්‍රහම් ද සන්ඩේ ටයිම්ස් පුවත්පත මගින් ද, හිටපු එංගලන්ත ක්‍රිකට් නායක සර් ලෙනාඩ්, ඊවිනින් නිව්ස් පුවත්පත මගින් ද යොදා ගැනුණි. මුලින්ම මෙම
තීරු රචකයා කවුදැයි ප්‍රසිද්ධියට පත් නොකෙරිණි. එහෙත් මෙසේ නිර්නාමිකව ලියවුණු ලිපි වියතුන්ගේ විවේචනයට ලක්වූහ. එමෙන් ම එම පළකිරීම් ක්‍රීඩා පත්‍රකලාවේදයේ දියුණුවට හේතු නොවීය.එහෙත් බ්‍රිතාන්‍යයේ පුවත්පත් කලාවට සුපිරි ක්‍රීඩා තරු රැසක් ඇදී ආහ උදා “ ඩෙලිමිරල් ” හි ‘පිටර් විල්සන් , “ ඔක්සවර් හා පසුව ” “ සන්ඩේ ටයිම්ස් ” හයුමැක් ඉල්වානි, “ ඩේලි මේල් ” හි ඉයන්වුල් රිග් සහ “ සන්ඩේ ටයම්ස් හි ” බ්‍රයන් ගැල්විල්. විසිවන සියවසේ ක්‍රීඩා මාධ්‍යවේදය අති ප්‍රසිද්ධියට පත් වූයේ ක්‍රීඩාව තුළ ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීම් රැසක් පුවත්පත් මගින් හෙළි කිරීම නිසාය. උදා 1972 යුනික් ඔලිම්පික් තරගාවලියේ ඝාතන සිදුවීම, 1974 ජෝප් ෆෝමන් සමග ඇතිකර ගත් ගැටුම ඇතුළු මොහොමඩ් අලීගේ ජීවන සිදුවීම්, හෙසර් ක්‍රීඩාංගණයේ ඛේදවාචකය මෙන් ම ජෝප් බෙස්ට්, ලේසර් පගට් සුපිරි ක්‍රීඩා තරුවල ජීවන තොරතුරු.සටහන්| Sports_journalism Investigative_journalism_and_sportකැළණි ගඟKelani River (ඉංග්‍රීසි)களனி கங்கை (දෙමළ)කිතුල්ගල ආසන්නයේ දී කැළණි ගඟපිහිටීමරටශ්‍රී ලංකාවප්‍රධාන නගරකිතුල්ගල, අවිස්සාවේල්ල, මාලඹේ, කොළඹභෞතික ලක්ෂණජල මූලාශ්‍රයහෝර්ට
න් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානය[1]ගං මෝයඉන්දියන් සාගරය - locationකොළඹ - ඛණ්ඩාංක﻿ / ﻿6.97889°N 79.87000°E﻿ / 6.97889; 79.87000ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿6.97889°N 79.87000°E﻿ / 6.97889; 79.87000දිග145 km (90 mi)Discharge  - minimum20–25 m3/s (710–880 cu ft/s)(dry season) - maximum800–1,500 m3/s (28,000–53,000 cu ft/s)(monsoon)කැළණි ගඟ, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලම ගංගා වලින් එකකි. සමනල කන්ද මුදුනෙන් පටන් ගෙන, මෙම ගඟ මුහුදට වැටෙන්නේ කොළඹ නගරයට ආසන්නයෙනි.ඇකඩමි සම්මාන දිනූ ක්වායි ගඟේ පාලම (The Bridge on the River Kwai) නම් වූ චිත්‍රපටිය නිපදවන ලද්දේ, කිතුල්ගල ආසන්නයේ කැළණි ගඟ ආශ්‍රිතවය. [2][3]මූලාශ්‍ර↑ "හෝටන් තැන්න නැෂනල් පාර්ක්". ජාත්‍යන්තර ජල කළමණාකරන ආයතනය. සම්ප්‍රවේශය 23 November 2009.↑ "The Bridge on the River Kwai (1957) | කැළණි ගඟේ පාලම…[සිංහල උපසිරැසි සමඟ], බයිස්කෝප් සිංහලෙන්".↑ "කැලණි ගං මිටියාවතේ ඉදි වූ තායිලන්තයේ 'ක්වායි' පාලම,සිළුමිණ පුවත්පත".vteInland waters of Sri Lankaගංගා≥100kmදැදුරු ඔයගල් ඔයGin Gangaකලා ඔයකළු ගඟ (Kukule Ganga)ක
ැළණි ගඟ (Kehelgamu OyaMaskeliya OyaPusweli Oya)Kirindi OyaKumbukkan OyaMaduru Oyaමහ ඔයMahaweli River (Amban Gangaකොත්මලේ ඔයNanu Oya)මල්වතු ඔයමැණික් ගඟමී ඔයවළවේ ගඟ (Belihul Oya)යාන් ඔය<100kmAkkarayan AruKanakarayan AruKodalikkallu AruMadu GangaMandekal AruMavil AruNay Aru (Mannar)Nay Aru (Mullaitivu)Netheli AruNilwala RiverPali AruPallavarayankaddu AruParangi AruPer AruPiramenthal AruTheravil AruValukkai AruVerugal Aruවේලි සහජලාශWith hydroelectriccapabilitiesBowatennaBroadlandsCanyonCastlereighDeduru OyaDyraabaGal OyaKotmaleKukule GangaLaxapanaMaskeliyaMoragahakandaMoragollaNilambeNortonPolgollaRandenigalaRantembeSamanalaUdawalaweUpper KotmaleVictoriaIrrigation-only(incl. ancient tanks)Beira LakeDiyawannaGiant's Tankගිරිතලේ වැවInginimitiyaIranamadu Tankකලා වැවKalu GangaKandalamaKandy LakeKantaleLake GregoryLunugamweheraMaduru OyaMinneriya TankMuthuiyankaddu KulamPuhulpolaRajanganayaRambakan OyaRatkindaTissa We
wa (Anuradhapura)Tissa Wewa (Tissamaharama)UlhitiyaVavuni KulamකළපුEast coastBatticaloa LagoonChalai LagoonChundikkulam LagoonKokkilai LagoonKokkilai LagoonNai Aru LagoonNanthi LagoonUllackalie LagoonUpaar LagoonVadamarachchi LagoonValaichchenai LagoonWest coastJaffna LagoonMundal LagoonNegombo LagoonPuttalam LagoonUppu Aru LagoonSouthern coastKoggala LagoonRekawa LagoonMalala-Ambilikala LagoonsRathgama Lakeඇල මාර්ගහැමිල්ටන් ඇලයෝධ ඇළආශ්‍රිත ආයතනMahaweli AuthorityMinistry of Irrigation and Water Resources ManagementList of dams and reservoirs in Sri LankaList of rivers of Sri Lankaශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථානයක් පිළිබඳ මෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteමෙම ලිපිය කිසිදු මූලාශ්‍රයක් උපුටා දක්වන්නේ නැත. විශ්වාස කළ හැකි මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත ප්‍රකාශ අභියෝගයට ලක්වීමට සහ ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලාශ්‍ර සෙවීම: "සීගිරි ගී" – news '• ප
ුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)සීගිරි ලළනාවෝ චිත්‍රයක්‍රිස්තු වර්ෂ 473 සිට 491 දක්වා රජ කළ මහා කාශ්‍යප රජ සමයේ දී කල සීගිරියේ චිත්‍ර පසුව ජගත් පූජිත කලා නිර්මාණ බවට පත් විය. සීගිරිය ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාස‍යේ සුවිශේෂ ස්ථානයක් ගනු ලබන අතර ම සිංහල සාහිත්‍යය හා භාෂාව ගැන කතා කරන විට සුවිශේෂ  ස්ථානයක් සීගිරි කුරුටු ගීවලට හිමි වේ. මෙම ගීවලින් බොහොමයක් 8, 9 හා 10 වැනි සියවස්වලට අයත් වේ. සීගිරි ගී ලියා ඇත්තේ සීගිරියේ කැටපත් පවුර මත ය.පැරණි සිංහල සාහිත්‍යය අතුරින් විශිෂ්ට කවීත්වයක් හා අපුර්ව  ප්‍රතිභා ශක්තියක් සීගිරි ගී තුළින් පිළිබිඹු වේ. මේ තුළින් එකළ කවීන්ගේ අව්‍යාජ කවීත්වය හා අනූන ස්වාධීනත්වය හෙළි වේ. මතුපිටින් පෙනෙන අදහසට වඩා ගැඹුරු අදහසක් මෙම ගී තුළින් මතු වේ. සීගිරි ගී ‍‍බොහොමයක් අපුර්ව චමත්කාරයක් ද විශිෂ්ට කවීත්වයක් ද ඉමහත් ප්‍රතිභා ශක්තියක් ද ගැබ් වී ඇත. සීගිරි බිතුසිතුවම්වලින් විචිත්‍රණය කොට ඇති කතුන් ද අවට පරිසරය ආදී විවිධ තේමාවන් ද යොදා ගෙන මේ ගී රචනා කොට ඇත. මෙකල කවීන් තම සිත් තුළ පහළ වූ අදහස් කෙටි කොට පිඬු කොට දක්වා ඇත්තේ සීගිරි කැටපත් පවුරේ
ගී ලිවීම අතිශයින් ම දුෂ්කර හෙයිනි. කවිය පිළිබඳ මහා පරිචයක් කාව්‍යකරණයේ ඉමහත් හැකියාවක් හා භාෂා පටුත්වයක් මින් හෙළි වේ. ව්‍යංගාර්ථයෙන් හා ව‍ක්ක්‍රෝක්තියෙන් ද පිරිපුන් ගී විශේෂයක් ලෙස සිගිරි ගී හැදින්වේ.මෙම සිගිරි ගීවලින් වැඩි කොටසක් ම ගීති නම් ඡන්දස් අලංකාරවලින් රචනා කරන ලද පද්‍ය යයි. යහ ගී පියුම් ගී මත්වල ගී කව් ගී උමතු ගී දුවඟ ගී යොන් ගී ආදී විවිධ විරිත්වලින් බැඳි මේ සීගිරි ගී පද්‍ය සංහ්‍රයක් ලෙස විභාග කර බැලිය හැක. එසේ සීගීරි ගී රචකයෝ තමන් ලියූ ගීවලට යටින් තමන්ගේ නම් ගොත් හා ග්‍රාම නාම සඳහන් කළහ. තවෙකෙක් සිය නාමය යෙදීමට ප්‍රථම තම රැකියාව පවා සඳහන් කර ඇත. මෙසේ රචිත වූ සීගීරි ගී මෙරට විශිෂ්ට පුරා විද්‍යා ඉතිහාසඥයකු වන සෙනරත් පරණ විතාන ශුරීන් දශක දෙකක පමණ කාලයක් තුළ කියන සීගීරි ගී 685න් මුද්‍රණය කොට ඇත.සීගිරි ගී වල වැදගත්කමසීගිරි ගී කිහිප ආකාරයකින් ම ලාංකික ඉතිහාසය තුළ වැදගත්කමක් උසුලයි. එනම්,මෙරට පැවති සමෘද්ධිමත් හා උසස් සභ්‍යත්වයක් පැවති අනුරාධපුර යුගයට අයත් සම්භාව්‍ය සාහිත්‍ය හා භාෂාව පිළිබඳ  තොරතුරු ලබා ගත හැකි මුලාශ්‍රයක් ලෙස සීගිරි ගී ‍වැදගත් වේ. පසුකාලීනව ඇති වන