LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ණ්ඩත්වය පුපුරා ගියේය. මැතිවරණ සඳහා සූදානම් වීමේ විනිවිදභාවය නොමැතිකමට විරෝධය පළ කරමින් විපක්ෂ සන්ධානය මැතිවරණයෙන් ඉවත් වීමට ගත් තීරණය මෙම විරෝධතාවලට හේතු විය.[49] විරෝධතා අතරතුර පුද්ගලයින් 9 දෙනෙකු මිය ගිය අතර 220 ක් පමණ තුවාල ලබා ඇත. විරෝධතාකරුවන්ට ආරක්ෂක හමුදා ජීව උණ්ඩ භාවිතා කිරීම නිසා සමහර මරණ සහ තුවාල සිදු විය.[50][51] මෙම ප්‍රචණ්ඩත්වය පිලිවෙලින් ජනාධිපති කොන්ඩේට සහය දුන් සහ විරුද්ධ වූ මලින්කේ සහ ෆුලා අතර වාර්ගික ගැටුම් ඇති විය.[52] 2013 මාර්තු 26 වැනි දින, විරුද්ධ පක්ෂය මැතිවරණය සම්බන්ධයෙන් රජය සමඟ පැවති සාකච්ඡාවලින් ඉවත් වූ අතර, රජය ඔවුන්ට ගරු නොකළ බවත්, සියලු ගිවිසුම් කඩ කළ බවත් පවසමින්.[53]ඇල්ෆා කොන්ඩේ පාලනයට එරෙහිව 2019-2020 ගිනියානු විරෝධය2014 මාර්තු 25 වන දින ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ප්‍රකාශ කළේ ගිනියාවේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය විසින් ගිනියාවේ ඉබෝලා වෛරස් රෝගයක් පැතිර යන බව වාර්තා කර ඇති බවයි. මෙම ආරම්භක පිපිරීමෙන් මරණ 59 ක් ඇතුළුව රෝගීන් 86 ක් තිබුණි. මැයි 28 වන විට, මරණ 186ක් සමඟින් රෝගීන් 281ක් වාර්තා විය.[54] පළමු නඩුව මෙලියාන්ඩෝ ගම්මානයේ 2 හැවිරිදි පිරිමි ළමයෙකු වන එමිල් ඔවාමූන
ෝ බව විශ්වාස කෙරේ. ඔහු 2013 දෙසැම්බර් 2 දින රෝගාතුර වූ අතර දෙසැම්බර් 6 දින මිය ගියේය.[55][56] 2014 සැප්තැම්බර් 18 වන දින, වෝමි නගරයේ ගම්වාසීන් විසින් ඉබෝලා අධ්‍යාපන සෞඛ්‍ය සේවා කණ්ඩායමක සාමාජිකයින් 8 දෙනෙකු ඝාතනය කරන ලදී.[57] 2015 නොවැම්බර් 1 වන විට ගිනියාවේ රෝගීන් 3,810ක් සහ මරණ 2,536ක් වාර්තා වී ඇත.[58]2019-2020 ගිනියානු විරෝධතා ව්‍යවස්ථාමය වෙනස්කම් වලට එරෙහිව 2019 ඔක්තෝම්බර් 14 වන දින පැන නැගුණු ඇල්ෆා කොන්ඩේ පාලනයට එරෙහිව ප්‍රචණ්ඩ විරෝධතා සහ මහජන සිවිල් නොසන්සුන්තා මාලාවකි. ගැටුම් වලින් 800කට වැඩි පිරිසක් මිය ගියහ.[59] 2020 ගිනියානු ජනාධිපතිවරණයෙන් පසුව, ඇල්ෆා කොන්ඩේ තුන්වන වාරයකට තේරී පත්වීම විපක්ෂය විසින් අභියෝගයට ලක් කරන ලද අතර, ඔහුට වංචා චෝදනා එල්ල විය. කොන්ඩේ 2020 මාර්තු මාසයේ සිට ව්‍යවස්ථාපිත ජනමත විචාරණයක් ඉල්ලා සිටියේ 2-කාලීන සීමාව නොතකා ඔහුට තරඟ කිරීමට අවසර දුන් බවයි.[60]2021 සැප්තැම්බර් 5 වන දින, ජනාධිපති මන්දිරය අසල පැය ගණනක් වෙඩි තැබීමෙන් පසුව, ලුතිනන් කර්නල් මාමඩි ඩුම්බෝයා රාජ්‍ය රූපවාහිනියේ පාලනය අල්ලා ගත් අතර ජනාධිපති ඇල්ෆා කොන්ඩේගේ රජය විසුරුවා හරින ලද අතර ජාතියේ ද
ේශසීමා වසා දැමූ බව ප්‍රකාශ කළේය.[61] සවස් වන විට, පුෂ්චිවාදීන් සියලු කොනක්‍රි සහ රටේ සන්නද්ධ හමුදාවන්හි පාලනය ප්‍රකාශ කළහ. ගිනි මැටින් ට අනුව, සැප්තැම්බර් 6 වන විට හමුදාව රාජ්‍ය පරිපාලනය සම්පූර්ණයෙන්ම පාලනය කළ අතර සිවිල් පරිපාලනය වෙනුවට එහි හමුදා සහකරු පත් කිරීමට පටන් ගත්තේය.[62][63] එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, යුරෝපා සංගමය, අප්‍රිකානු සංගමය, ECOWAS (ගිනියාවේ සාමාජිකත්වය අත්හිටුවන ලදී) සහ ලා ෆ්‍රැන්කොෆෝනි කුමන්ත්‍රණය හෙලා දුටු අතර ජනාධිපති කොන්දේ කොන්දේසි විරහිතව නිදහස් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. සමහර අසල්වැසි සහ බටහිර රටවලින් (එක්සත් ජනපදය ඇතුළුව),[64][65][66] සහ චීනයෙන් (එය ඇලුමිනියම් ලෝපස් වලින් අඩක් ගිනියාව මත රඳා පවතින අතර, ජනාධිපති කොන්ඩේ සමඟ ඇති සම්බන්ධතා මගින් පහසු කරවන) සමාන ප්‍රතිචාර ලැබුණි.[66] මේවා නොතකා, 2021 ඔක්තෝම්බර් 1 වන දින, මාමඩි ඩුම්බෝයා අන්තර්වාර ජනාධිපති ලෙස දිවුරුම් දෙන ලදී.[67]2023 මැයි 11 වන දින ගිනියාව පුරා නගරවල රාජ්‍ය විරෝධී පෙළපාලි වලදී අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 7 දෙනෙකු වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. ආණ්ඩු විරෝධී ව්‍යාපාරය සාමකාමී විරෝධතාවලට සම්බන්ධ වූ අතර ගිනියාවේ හමුදා ප
ාලනය අවසන් කර රට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට පරිවර්තනය කරන ලෙස පාලකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.භූගෝලයගිනියාවේ නගර සහ පරිපාලන අංශ පෙන්වන සිතියමක්ගිනියාව වයඹ දෙසින් ගිනියා-බිසාවු, උතුරින් සෙනගල්, ඊසාන දෙසින් මාලි, නැගෙනහිරින් අයිවරි කෝස්ට්, නිරිත දෙසින් සියෙරා ලියොන් සහ දකුණින් ලයිබීරියාව සමඟ මායිමක් බෙදා ගනී. ජාතිය එහි ගිනිකොන දිග ප්‍රදේශයේ සිට උතුරට සහ බටහිරට, ගිනියා-බිසාවු සහ අත්ලාන්තික් සාගරයේ නිරිතදිග වෙරළට වයඹ දෙසට වක්‍රවන විට අඩ සඳක් සාදයි. නයිජර් ගංගාව, ගැම්බියා ගංගාව සහ සෙනගල් ගංගාවේ මූලාශ්‍ර සියල්ලම ගිනියා කඳුකරයේ දක්නට ලැබේ.[68][69][70] වර්ග කිලෝ මීටර 245,857 (වර්ග සැතපුම් 94,926) හි ගිනියාව දළ වශයෙන් එක්සත් රාජධානියට සමාන වේ. කිලෝමීටර් 320 (සැතපුම් 200) වෙරළ තීරයක් සහ මුළු ගොඩබිම් මායිම කිලෝමීටර් 3,400 (සැතපුම් 2,100) කි. එය බොහෝ දුරට පිහිටා ඇත්තේ අක්ෂාංශ 7° සහ 13°N, සහ දේශාංශ 7° සහ 15°W අතර කුඩා ප්‍රදේශයක් වන අතර එය බටහිර 15° වේ.ගිනියාව කලාප 4 කට බෙදා ඇත: මුහුදු ගිනියාව, පහළ ගිනියාව හෝ බාස්-කෝටේ පහත් බිම් ලෙසද හැඳින්වේ, ප්‍රධාන වශයෙන් සුසු ජනවාර්ගික කණ්ඩායම විසින් ජනාකීර්ණ ව
ේ; ෆුලස් විසින් ජනාකීර්ණ, රට මැදින් දළ වශයෙන් උතුර-දකුණට දිවෙන සිසිල්, වඩාත් කඳුකර ෆූටා ඩිජලෝන්; මලින්කේ විසින් ජනාකීර්ණ ඊසාන දෙසින් සහේලියන් හෝට්-ගිනියාව; සහ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් කිහිපයක් සමඟ ගිනිකොන දෙසින් වනගත කැලෑ ප්‍රදේශ. ගිනියාවේ කඳුකරය නයිජර්, ගැම්බියා සහ සෙනගල් ගංගාවල ප්‍රභවය වන අතර, සියරා ලියොන් සහ අයිවරි කෝස්ට් කඳු වැටියේ බටහිර දෙසින් මුහුදට ගලා යන ගංගා. ගිනියාවේ උසම ස්ථානය වන්නේ නිම්බා කන්ද මීටර් 1,752 (අඩි 5,748) කි. නිම්බා මැසිෆ් හි ගිනියානු සහ අයිවෝරියානු පැති යුනෙස්කෝ දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතයක් වන අතර, ඊනියා ගිනියානු කොටස ලයිබීරියාව දක්වා අඛණ්ඩව පවතී, එය දශක ගණනාවක් තිස්සේ කැණීම් කර ඇත;  හි Nzérékoré කලාපයේ හානිය පැහැදිලිය.Köppen දේශගුණික වර්ගීකරණයේ සිතියමගිනියාව පරිසර කලාප 5කට නිවහන වේ: ගිනියානු කඳුකර වනාන්තර, බටහිර ගිනියානු පහත්බිම් වනාන්තර, ගිනියානු වනාන්තර-සැවානා මොසෙයික්, බටහිර සුඩානියානු සැවානා සහ ගිනියානු කඩොලාන.[71] එහි 2019 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශකයේ මධ්‍යන්‍ය ලකුණු 4.9/10 ක් තිබූ අතර එය රටවල් 172 කින් ගෝලීය වශයෙන් 114 වැනි ස්ථානයට පත් විය.[7
2]වනජීවීබඩියර් ජාතික උද්‍යානයගිනියාවේ දකුණු කොටස බටහිර අප්‍රිකාවේ ගිනියානු වනාන්තර තුළ ජෛව විවිධත්ව උණුසුම් කලාපය තුළ පිහිටා ඇති අතර ඊසානදිග වියළි සැවානා වනාන්තරවලින් සංලක්ෂිත වේ. සමහර සතුන්ගේ ගහනය අඩුවීම ජනාවාස නොවූ දුරස්ථ උද්‍යාන සහ රක්ෂිත ප්‍රදේශවලට සීමා වේ.ගිනියාවේ දක්නට ලැබෙන විශේෂවලට පහත සඳහන් දේ ඇතුළත් වේ:උභයජීවීන්: හෙමිසස් ගිනිඑන්සිස්, ෆ්‍රිනොබැට්‍රැකස් ගිනිඑන්සිස්උරගයින්: ඇකන්ටොඩැක්ටයිලස් ගිනිඑන්සිස්, මොක්ලස් ගිනිඑන්සිස්අරක්නිඩ්ස්: මල්ලෝනෙටා ගිනිඑන්සිස්, ඩික්ටිනා ගිනිනේසිස්කෘමීන්: සෝරෝටයිපස් ගිනිඑන්සිස්, යුක්‍රෝමියා ගිනිඑන්සිස්පක්ෂීන්: මෙලනිපරස් ගිනිඑන්සිස්කලාප සහ ප්‍රාන්තගිනියාවේ කලාපගිනියා ජනරජය බටහිර අප්‍රිකාවේ වර්ග කිලෝමීටර් 245,857 (වර්ග සැතපුම් 94,926) ආවරණය කරයි, සමකයට උතුරින් අංශක 10 ක් පමණ වේ. එය මානව, භූගෝලීය සහ දේශගුණික ලක්ෂණ සහිත ස්වභාවික කලාප 4 කට බෙදා ඇත:මුහුදු ගිනියාව (ලා ගිනි මැරිටයිම්) රටේ 18% ආවරණය කරයි.මැද ගිනියාව (ලා මොයෙන්-ගිනී) රටේ 20% ආවරණය කරයි.ඉහළ ගිනියාව (ලා හෝට්-ගිනී) රටේ 38% ආවරණය කරයි.වනාන්තර ගිනියාව (ගිනී වනාන
්තරය) රටෙන් 23% ක් ආවරණය වන අතර වනාන්තර සහ කඳුකරය යන දෙකම වේ.මධ්‍යම ගිනියාවේ ෆූටා ඩිජලෝන් උස්බිම්ගිනියාව පරිපාලන කලාප 8 කට බෙදා ඇති අතර ඒවා ප්‍රාන්ත 33 කට බෙදා ඇත. 1,675,069 ක ජනගහනයක් සහිත කොනක්‍රි අගනුවර විශේෂ කලාපයක් ලෙස ශ්‍රේණිගත කරයි.කලාපයඅගනුවරජනගහනය(ජාතික සංඛ්‍යාලේඛන ආයතනය මගින් 2014 සංගණනය)කොනක්‍රි කලාපයකොනක්රි1,675,069Nzérékoré කලාපයNzérékoré1,591,716කින්ඩියා කලාපයකින්ඩියා1,573,690බොකේ කලාපයබොකේ1,092,291ලේබේ කලාපයලැබ්1,001,392මාමූ කලාපයමාමූ737,062කන්කන් කලාපයකන්කන්1,979,038ෆරානා කලාපයෆරානා949,589දේශපාලනයගිනියාව ජනරජයකි. ජනාධිපතිවරයා සෘජුවම ජනතාව විසින් තෝරා පත් කර ගනු ලබන අතර රාජ්‍ය නායකයා සහ රජයේ ප්‍රධානියා වේ. ඒකමණ්ඩල ජාතික සභාව රටේ ව්‍යවස්ථාදායක ආයතනය වන අතර එහි සාමාජිකයින් සෘජුවම ජනතාව විසින් තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ. අධිකරණ ශාඛාවේ ප්‍රධානියා වන්නේ ගිනියාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය වන අතර එය රටේ ඉහළම සහ අවසාන අභියාචනාධිකරණයයි.[73]රටේ ව්‍යවස්ථාදායක ආයතනය වන ගිනියාවේ ජාතික සභාව 2008 සිට 2013 දක්වා රැස්වූයේ
නැත, එය දෙසැම්බරයේ හමුදා කුමන්ත්‍රණයෙන් පසුව විසුරුවා හරින ලදී. 2007 සිට මැතිවරණ කිහිප වතාවක් කල් දමා ඇත. 2012 අප්‍රේල් මාසයේ දී, ජනාධිපති කොන්ඩේ මැතිවරණ දින නියමයක් නොමැතිව කල් දැමුවේ, ඒවා "විනිවිද පෙනෙන සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී" බව සහතික කිරීමේ අවශ්‍යතාවය සඳහන් කරමිනි.[74] 2013 ගිනියානු ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණය සැප්තැම්බර් 24 දින පැවැත්විණි.[75] ජනාධිපති ඇල්ෆා කොන්ඩේ ගේ පක්ෂය, ගිනියානු ජනතාවගේ රැලිය (RPG), ගිනියාවේ ජාතික සභාවේ ආසන 114 න් 53 කින් ආසන රාශියක් දිනා ගත්තේය. විරුද්ධ පක්ෂ මුළු ආසන 53ක් දිනාගත් අතර, විපක්ෂ නායකයෝ නිල ප්‍රතිඵල වංචා සහගත බව හෙලා දුටුවෝය.ගිනියාවේ ජනාධිපතිවරයා සාමාන්‍යයෙන් වසර 5ක කාලයක් සඳහා මහජන ඡන්දයෙන් තේරී පත් වේ. ජයග්‍රාහී අපේක්ෂකයා ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් වීමට ප්‍රකාශිත ඡන්දවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් ලැබිය යුතුය. ජනාධිපතිවරයා විසින් ගිනියාව පාලනය කරන අතර, ඔහු විසින් පත් කරන ලද සිවිල් අමාත්‍යවරුන් 25 දෙනෙකුගෙන් යුත් කවුන්සිලයේ සහාය ඇතිව. රජය විසින් ප්‍රදේශ 8ක්, ප්‍රාන්ත 33ක්, උප ප්‍රාන්ත 100කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ දිස්ත්‍රික්ක (කොනක්‍රි සහ අනෙකුත් නගර සහ ගම්මානවල කොමියු
නිස්ට් ලෙස හැඳින්වේ, නැතහොත් අභ්‍යන්තරයේ කාර්තු) හරහා රට පාලනය කරයි. දිස්ත්‍රික් මට්ටමේ නායකයින් තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ; ජනාධිපතිවරයා මධ්‍යගත පරිපාලනයේ අනෙකුත් සියලුම මට්ටම් සඳහා නිලධාරීන් පත් කරයි. හිටපු ජනාධිපති ඇල්ෆා කොන්ඩේ ගිනියාවේ දෙවන විශාලතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වන මලින්කේ වෙතින් සහය ලබා ගත්තේය.[76] ගිනියාවේ විරුද්ධත්වය ජනගහණයෙන් 33.4%ක් පමණ වන ෆුලා ජනවාර්ගික කණ්ඩායම[77] විසින් සහාය දක්වන ලදී.[78]විදේශ සබදතාජනාධිපති ඇල්ෆා කොන්ඩේ 2017 සැප්තැම්බර් 28 වන දින රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් සමඟගිනියාව අප්‍රිකානු සංගමය, ප්‍රංශ කතා කරන ප්‍රජාව සඳහා නියෝජිතායතනය, අප්‍රිකානු සංවර්ධන බැංකුව, බටහිර අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන්ගේ ආර්ථික ප්‍රජාව, ලෝක බැංකුව, ඉස්ලාමීය සංවර්ධන බැංකුව, IMF සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකි.2009 පෙබරවාරියේ එ.ජ. රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රකාශයකට අනුව, ගිනියාවේ බටහිර අප්‍රිකානු අසල්වැසියන් සමඟ ඇති විදේශ සබඳතා 1985 සිට ක්‍රමානුකූලව දියුණු වී ඇත.[79] දෙපාර්තමේන්තුවේ 2018 ඔක්තෝම්බර් ප්‍රකාශය පෙන්නුම් කළේ - "එක්සත් ජනපදය ගිනියාවේ "2008 හමුදා කුමන්ත්‍රණය
හෙළා දුටුවත්", නමුත් කුමන්ත්‍රණයට පෙර එක්සත් ජනපදය ගිනියාව සමඟ "සමීප සබඳතා" පැවැත්වූ අතර "2010 දී ගිනියාවේ ජනාධිපති මැතිවරණයෙන් පසුව එක්සත් ජනපදය" රජය සමඟ ශක්තිමත් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා යළි ස්ථාපිත කළා." මෙම ප්‍රකාශය "ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ප්‍රතිසංස්කරණයේ" සලකුනු ලෙස "2013 ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණය සහ 2015 දෙවන ජනාධිපතිවරනය" සඳහා සහය දක්වයි.[80] ගිනියාවේ හමුදා සහ ව්‍යාපාර. "ජනාධිපති ඇල්ෆා කොන්ඩේ නැවත තේරී පත්වීම (විවාදාත්මක ප්‍රතිඵල නොතකා) ආන්දෝලනාත්මක මාර්තු ජනමත විචාරණයකින් පසුව ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කර ඔහුට තුන්වන වාරයක් සඳහා තරඟ කිරීමට ඉඩ සලසමින්" මෑත ජාතික මැතිවරනය පිලිබඳ පුළුල් ජාත්‍යන්තර විවේචන වාර්තාව උපුටා දක්වයි.[81] දෙපාර්තමේන්තුව 2021 කුමන්ත්‍රණය හෙළා දකිමින් අනතුරු ඇඟවූයේ "ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ ඕනෑම ව්‍යවස්ථා විරෝධී ක්‍රියාමාර්ගයක් සාමය, ස්ථාවරත්වය සහ සමෘද්ධිය සඳහා ගිනියාවේ අපේක්ෂාවන් ඛාදනය කිරීම පමණක් වන අතර (සහ) එක්සත් ජනපදයට සහ ගිනියාවේ අනෙකුත් ජාත්‍යන්තර හවුල්කරුවන්ට සහයෝගය දැක්වීමට ඇති හැකියාව සීමා කළ හැකි බවයි.[82][83]එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය 2021 කුමන්ත්‍රණය වහා හෙළා දුටු අතර ගි
නියාවේ සමහර මිත්‍ර රටවල් කුමන්ත්‍රණය හෙළා දුටුවේය. අප්‍රිකානු සංගමය සහ බටහිර අප්‍රිකාවේ කලාපීය කණ්ඩායම (ECOWAS) යන දෙකම සම්බාධකවලට තර්ජනය කර ඇත-ගිනියාව බටහිර අප්‍රිකානු මුදල් සංගමයේ සාමාජිකයෙකු නොවන නිසාත්, ගොඩබිම් සහිත රටක් නොවන නිසාත්, තර්ජන සීමිත ප්‍රතිඵලයක් වනු ඇතැයි ඇතැම් විශ්ලේෂකයෝ අපේක්ෂා කරති.[83] ECOWAS විසින් ගිනියාවේ සාමාජිකත්වය වහා අත්හිටුවන ලද අතර, තත්වය "ව්‍යවස්ථාපිත" විසඳුමක් සඳහා කොනක්‍රි වෙත දූතයින් යවන අතර, ජනාධිපති කොන්ඩේ කොන්දේසි විරහිතව නිදහස් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.[84][85] වෙනත් ජාතියක අභ්‍යන්තර කටයුතුවලට අසාමාන්‍ය ලෙස ප්‍රතිචාර දක්වන චීනය (එය ඇලුමිනියම් ලෝපස් වලින් අඩක් ගිනියාව මත රඳා පවතී, නෙරපා හරින ලද ජනාධිපති කොන්ඩේ සමඟ ඇති සම්බන්ධතා මගින් පහසුකම් සපයයි) කුමන්ත්‍රණයට විවෘතව විරුද්ධ විය.[86]හමුදාමයගිනියාවේ සන්නද්ධ හමුදා ශාඛා 5 කට බෙදා ඇත - යුධ හමුදාව, නාවික හමුදාව, ගුවන් හමුදාව, පැරාමිලිටරි ජාතික ජෙන්ඩර්මරී සහ රිපබ්ලිකන් ආරක්ෂක - එහි ප්‍රධානීන් ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාට යටත් වන ඒකාබද්ධ මාණ්ඩලික ප්‍රධානීන්ගේ සභාපති වෙත වාර්තා කරයි. මීට අමතරව, පාලන තන්ත්‍
රයේ ආරක්ෂක හමුදාවන්ට ජාතික පොලිස් බලකාය (Sûreté Nationale) ඇතුළත් වේ. අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව සඳහා වගකිව යුතු Gendarmerie ට දහස් ගණනක ශක්තියක් ඇත.පුද්ගලයන් 15,000ක් පමණ සිටින හමුදාව, මෙතෙක් සන්නද්ධ හමුදාවන්හි විශාලතම ශාඛාව වන අතර ප්‍රධාන වශයෙන් රාජ්‍ය දේශසීමා ආරක්ෂා කිරීම, පාලිත භූමිවල ආරක්ෂාව සහ ගිනියාවේ ජාතික අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වගකිව යුතුය. ගුවන් හමුදා සාමාජිකයින් 700 ක් පමණ වේ. එහි උපකරණවලට රුසියාවෙන් සපයන ලද ප්‍රහාරක ගුවන් යානා සහ ප්‍රවාහන කිහිපයක් ඇතුළත් වේ. නාවික හමුදාවට පුද්ගලයින් 900 ක් පමණ සිටින අතර කුඩා මුර යාත්‍රා සහ තොටුපළවල් කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක කරයි.මානව හිමිකම්ගිනියාවේ සමලිංගිකත්වය නීති විරෝධීයි.[87]ලිංගික දිශානතිය නීත්‍යානුකූල මානව අයිතිවාසිකමක් ලෙස තමා නොසලකන බව අගමැති 2010 දී ප්‍රකාශ කළේය.[88]ටියුලේන් විශ්ව විද්‍යාලයේ සහකාර මහාචාර්යවරියක වන ඇනස්ටේෂියා ගේජ් සහ ගෙන්ට් විශ්ව විද්‍යාලයේ සහකාර මහාචාර්යවරයෙකු වන රොනන් වැන් රොසෙම් පවසන පරිදි ගිනියාවේ ලොව ඉහළම කාන්තා ලිංගික ඡේදනය (FGM, සමහර විට 'කාන්තා චර්මච්ඡේදනය' ලෙසද හැඳින්වේ) ඇත.[89] ගිනියාවේ කාන්තා ලිංගි
ක ඡේදනය 2009 වන විට කාන්තාවන්ගෙන් 98% කට වඩා සිදු කර ඇත.[90] ගිනියාවේ "සියලු සංස්කෘතීන්, ආගම් සහ ජනවාර්ගික" ස්ත්‍රී ලිංග ඡේදනය සිදු කරයි.[90] 2005 ජන විකාශන සහ සෞඛ්‍ය සමීක්ෂණය වාර්තා කළේ කාන්තාවන්ගෙන් 96% ක් සැත්කමට මුහුණ දී ඇති බවයි.[88]ආර්ථිකයනැඟෙනහිර ගිනියාවේ කන්කන් ප්‍රදේශයේ නියැන්ඩන්කෝරෝ හි නයිජර් ගඟේ මාලින්කේ ධීවර කාන්තාවන්කිසිඩෝගු වෙළඳපොලකෘෂි කර්මාන්තයකෘෂිකාර්මික අංශය යම් අවස්ථාවක දී රටේ දළ වශයෙන් 75% ක් පමණ සේවය කළේය. ඇළ දොළ ගංගා අතර ගංවතුර ඇති කලාපවල සහල් වගා කෙරේ. දේශීය සහල් නිෂ්පාදනය රට පෝෂණය කිරීමට ප්‍රමාණවත් නොවන නිසා සහල් ආනයනය කරන්නේ ආසියාවෙනි. මෙම අංශය කෝපි බෝංචි, අන්නාසි, පීච්, නෙක්ටරීන්, අඹ, දොඩම්, කෙසෙල්, අර්තාපල්, තක්කාලි, පිපිඤ්ඤා, ගම්මිරිස් සහ අනෙකුත් නිෂ්පාදන වර්ග වගා කරයි. ගිනියාව ඇපල් සහ පෙයාර්ස් හි නැගී එන කලාපීය නිෂ්පාදකයන්ගෙන් එකකි. මිදි, දෙළුම් වතු ඇති අතර, සිරස් හයිඩ්‍රොපොනික් ක්‍රමය මත පදනම් වූ ස්ට්‍රෝබෙරි වගාවන් මෑත වසරවල වර්ධනය වී ඇත.[91]ස්වභාවික සම්පත්ලොව දන්නා බොක්සයිට් සංචිතවලින් 25% හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් ගිනියා
වේ ඇත. එහි දියමන්ති, රත්රන් සහ අනෙකුත් ලෝහ ඇත. බොක්සයිට් සහ ඇලුමිනා ප්‍රධාන අපනයන වේ. අනෙකුත් කර්මාන්ත අතර බියර්, යුෂ, සිසිල් බීම සහ දුම්කොළ සඳහා සැකසුම් කම්හල් ඇතුළත් වේ. කෘෂිකර්මාන්තය රටේ ශ්‍රම බලකායෙන් 75% ක් සේවය කරයි. ප්‍රංශ පාලනය යටතේ සහ නිදහසේ ආරම්භයේ දී ගිනියාව කෙසෙල්, අන්නාසි, කෝපි, රටකජු සහ පාම් තෙල් අපනයනය කරන්නෙකු විය. පස, ජලය සහ දේශගුණික තත්ත්වයන් වාරි ගොවිතැන් හා කෘෂි කර්මාන්තය සඳහා අවස්ථා සපයයි.පතල් කැණීමගිනියා අපනයනවල සමානුපාතික නියෝජනයක්, 2019ගිනියාවේ බොක්සයිට් ටොන් බිලියන 25කට වඩා (මෙට්‍රික් ටොන්) ඇත - සමහර විට ලෝකයේ සංචිතවලින් අඩක් පමණ. එහි ඛනිජ සම්පතට ඉහළ ශ්‍රේණියේ යකඩ ටොන් බිලියන 4 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක්, දියමන්ති සහ රන් නිධි සහ යුරේනියම් ඇතුළත් වේ. මෙම සියලු ක්ෂේත්‍රවල ආයෝජන සහ වාණිජ ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ඇති හැකියාව පවතින අතර, ගිනියාවේ "දුර්වල ලෙස සංවර්ධිත යටිතල පහසුකම් සහ පැතිර යන දූෂණය මහා පරිමාණ ආයෝජන ව්‍යාපෘති සඳහා දිගින් දිගටම බාධා ඉදිරිපත් කරයි".[92]වයඹදිග ගිනියාවේ ඒකාබද්ධ ව්‍යාපාර බොක්සයිට් කැණීම් සහ ඇලුමිනා මෙහෙයුම් ඓතිහාසිකව ගිනියාවේ විදේශ වි
නිමය සංචිතවලින් 80% ක් පමණ සපයයි. බොක්සයිට් ඇලුමිනා බවට පිරිපහදු කර පසුව එය ඇලුමිනියම් බවට පත් කරයි. Compagnie des Bauxites de Guinée (CBG) වාර්ෂිකව ඉහළ ශ්‍රේණියේ බොක්සයිට් ටොන් මිලියන 14ක් පමණ අපනයනය කරයි. CBG යනු හවුල් ව්‍යාපාරයක් වන අතර, 49% ගිනියානු රජයට සහ 51% Halco Mining Inc. නමින් හැඳින්වෙන ජාත්‍යන්තර සමුහයකට අයත් වේ, එයම ඇලුමිනියම් නිෂ්පාදක Alcoa (AA), ගෝලීය පතල් කර්මාන්තයේ යෙදෙන Rio Tinto Group සහ Dadco Investments විසින් පාලනය කරනු ලබන හවුල් ව්‍යාපාරයකි.[93] 2038 දක්වා වයඹ ගිනියාවේ බොක්සයිට් සංචිත සහ සම්පත් සඳහා CBG හට තනි අයිතිය ඇත.[94] 2008 දී, දුර්වල විදුලි සේවා ගැන කලබල වූ විරෝධතාකරුවන් CBG භාවිතා කරන මාර්ග අවහිර කළහ. ගිනියාව ජාත්‍යන්තර තෙල් සමාගම් සමඟ ඇති ගිවිසුම්වල ප්‍රතිපාදනයක් ඇතුළත් වන අතර, එහි හවුල්කරුවන්ට අවට ප්‍රජාවන් සඳහා විදුලිය උත්පාදනය කිරීමට අවශ්‍ය වේ.[95]දරුවන් තම පවුල් නඩත්තු කිරීම සඳහා ශ්‍රමික වැඩවල නියැලී සිටිති.ගිනියා රජය සහ RUSAL අතර හවුල් ව්‍යාපාරයක් වන Compagnie des Bauxites de Kindia (CBK) වාර්ෂිකව ටොන් මිලියන 2.5ක් පමණ නිෂ්පාදනය කරන අතර, ඒවා සියල
්ලම පාහේ රුසියාවට සහ නැගෙනහිර යුරෝපයට අපනයනය කෙරේ. ගිනියානු/යුක්රේන ඒකාබද්ධ බොක්සයිට් ව්‍යාපාරයක් වන Dian Dian, වසරකට ටොන් 1,000,000 (කෙටි ටොන් 1,102,311; දිගු ටොන් 984,207) ප්‍රක්ෂේපිත නිෂ්පාදන අනුපාතයක් ඇති අතර, වසර කිහිපයක් සඳහා මෙහෙයුම් ආරම්භ කිරීමට අපේක්ෂා නොකෙරේ. කලින් ෆ්‍රිගුයා කොන්සෝටියම් භාරගත් Alumina Compagnie de Guinée (ACG) 2004 දී එහි ඇලුමිනා පිරිපහදුව සඳහා අමුද්‍රව්‍ය ලෙස ටොන් මිලියන 2.4ක් පමණ නිෂ්පාදනය කළේය. පිරිපහදුව ඇලුමිනා ටොන් 750,000 ක් පමණ අපනයනය කරයි. Global Alumin සහ Alcoa-Alcan යන සමාගම් දෙකම වසරකට ටොන් මිලියන 4ක පමණ ඒකාබද්ධ ධාරිතාවකින් යුත් විශාල ඇලුමිනා පිරිපහදුවක් ඉදිකිරීම සඳහා ගිනියා රජය සමඟ සම්මුතීන් අත්සන් කර ඇත.සිමන්ඩූ පතල යකඩ නිධියකි.[96] 2010 මාර්තු මාසයේදී, ඇන්ග්ලෝ-ඕස්ට්‍රේලියානු සංස්ථාව රියෝ ටින්ටෝ සමූහය සහ එහි විශාලතම කොටස් හිමියා වන ඇලුමිනියම් කෝපරේෂන් ඔෆ් චයිනා ලිමිටඩ් (චයිනල්කෝ), රියෝ ටින්ටෝගේ යපස් ව්‍යාපෘතිය සංවර්ධනය කිරීම සඳහා මූලික ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලදී. 2017 දී, බ්‍රිතාන්‍යයේ වංචා-විරෝධී නියාමකයා වන බරපතල වංචා කාර්යාලය (SFO), රියෝ ටින්ටෝග
ේ ගිනියාවේ ව්‍යාපාර[97] සහ පතල් භාවිතයන් පිළිබඳ නිල පරීක්ෂණයක් දියත් කරන ලදී.[98]ටිගුයි කැමරා, හිටපු නිරූපිකාවක්, සමාජ ව්‍යාපාරයක් ලෙස අර්ධ වශයෙන් පවත්වාගෙන යන පතල් සමාගමක් හිමිකරගත් ගිනියාවේ පළමු කාන්තාව වේ.[99]ඛනිජ තෙල්2006 දී ගිනියාව අක්වෙරළ පත්‍රිකාවක් ගවේෂණය කිරීම සඳහා හූස්ටන්හි හයිපර්ඩයිනමික්ස් කෝපරේෂන් සමඟ නිෂ්පාදන බෙදාගැනීමේ ගිවිසුමක් අත්සන් කළ අතර පසුව ඩනා පෙට්‍රෝලියම් පීඑල්සී (ඇබර්ඩීන්, එක්සත් රාජධානිය) සමඟ හවුල් විය. ආරම්භක ළිඳ, Sabu-1, 2011 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, ආසන්න වශයෙන් ජලය මීටර් 700 ක භූමියක කැණීම ආරම්භ කිරීමට නියමිතව තිබුණි. Sabu-1 ඉහළ ක්‍රිටේසියස් වැලි සහිත මාර්ග ප්‍රතිවිරෝධක අපේක්ෂාවක් ඉලක්ක කර ගත් අතර, එය සම්පූර්ණ මීටර් 3,600ක් ගැඹුරට විදීමට අපේක්ෂා කරන ලදී.[100]2012 දී ගවේෂණාත්මක කැණීම් නිම කිරීමෙන් පසුව, Sabu-1 ළිඳ වාණිජමය වශයෙන් ශක්‍ය ලෙස සලකනු ලැබුවේ නැත.[101] 2012 නොවැම්බරයේදී, හයිපර්ඩයිනමික්ස්  අනුබද්ධිත SCS, ටූලෝ තෙල් වෙත සහනයෙන් 40%ක් විකිණීම සඳහා ගිවිසුමකට එළැඹි අතර, Guinea offshore පත්‍රිකාවේ හිමිකාරිත්වය කොටස් 37% හයිපර්ඩයිනමික්ස්, 40% ටූලෝ
තෙල් සහ 23% Dana Petroleum වෙත ගෙන එනු ලැබීය.[102] හයිපර්ඩයිනමික්ස්  හට එහි මීළඟ තෝරාගත් අඩවිය වන Fatala Cenomanian turbidite fan prospect හි කැනීම ආරම්භ කිරීමට වත්මන් ගිවිසුම යටතේ සැප්තැම්බර් 2016 දක්වා කාලය ඇත.[103][104]සංචාරක කර්මාන්තයකින්ඩියාවේ "Voile de la Mariée" (මනාලියගේ වේල්) දිය ඇල්ලගිනියාවේ ආකර්ශනීය ස්ථාන අතර බොහෝ දුරට බස්සේ ගිනී (පහළ ගිනියාව) සහ මොයෙන් ගිනි (මැද ගිනියාව) කලාපවල දක්නට ලැබෙන දිය ඇලි වේ. කින්ඩියාවේ කකෞලිමා කන්ද පාමුල පිහිටි සෞම්බා කඳුරැල්ල, ඩුබ්රේකා හි Voile de la Mariée (මනාලියගේ වේල්), පිටා ප්‍රාන්තයේ කොකෝලා ගඟේ මීටර් 80 (අඩි 260) පමණ උසකින් යුත් Kinkon කඳුරැල්ල, කඹඩග ඇල්ල එම ගංගාවේ වැසි සමයේදී මීටර් 100 (අඩි 330) දක්වා ළඟා විය හැකිය, දලබා හි ඩිටින් සහ මිටි දිය ඇලි, සහ ෆෙටෝරේ දිය ඇලි සහ ලාබේ කලාපයේ ගල් පාලම ජලය ආශ්‍රිත සංචාරක ස්ථාන අතර වේ.විද්‍යාව හා තාක්ෂණය2023 දී ගෝලීය නවෝත්පාදන දර්ශකයේ ගිනියාව 132 න් 128 වැනි ස්ථානයට පත්විය.[105]ප්‍රවාහනයඅහමඩ් සේකූ ටූරේ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ රටේ විශාලතම ගුවන් තොටුපළ වන අතර අප්‍රික
ාවේ සහ යුරෝපයේ අනෙකුත් නගර වෙත ගුවන් ගමන් ඇත.1904 සහ 1910 අතර ඉදිකරන ලද, වරක් කොනක්‍රි සිට කන්කන් සිට කෞරූසා හරහා සම්බන්ධ කරන ලද දුම්රිය මාර්ගයක් 1995[106] හි ක්‍රියාත්මක වීම නතර වූ අතර 2007 වන විට රේල් පීලි බොහෝ දුරට සොරකම් කර/හෝ සීරීම් සඳහා විකුණන ලදී. යකඩ-යපස් සංවර්ධන ප්‍රධාන සැලැස්මේ කොටසක් ලෙස මගී මාර්ගය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට වරෙක සැලසුම් සකස් කර තිබූ අතර 2010 දී වැඩ ආරම්භ කිරීම ප්‍රකාශයට පත් කරන විට, දූෂණ චෝදනා නිසා මුළු ප්‍රධාන සැලැස්මම නවතා දුම්රිය මාර්ගය නැවත ගොඩනඟන ලදී. කාලියා පතල් දක්වා පැරණි මාර්ගයට සමාන්තරව කිලෝමීටර් 105ක ඛනිජ දුම්රිය මාර්ගයක් ලෙසයි.[107] සංගරෙඩිහි බොක්සයිට් පතල් කම්සාර් වරායට (කිලෝමීටර් 137) සම්බන්ධ කරන රාජ්‍ය ඛනිජ දුම්රිය මාර්ගයක් සහ 1960 ගනන්වල රුසියානු ඇලුමිනියම් නිෂ්පාදක රුසල් විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද පටු මාපක මාර්ගයක් ෆ්‍රියා (කිලෝමීටර් 143) වෙත ඇත.සිමන්ඩෝ කුට්ටි 1 සහ 2 හි යපස් කැණීම නැවත ආරම්භ කිරීමේ සැලසුම්වල කොටසක් ලෙස, නව සංවර්ධන සම්මේලනය 2019 දී අත්ලාන්තික් වෙරළ තීරයේ මතකොං දක්වා නව බර වැඩ සම්මත දුම්රිය මාර්ගයක් ඉදිකිරීමට අරමුදල් සම්පාදනය කිර
ීමට පොරොන්දු විය. බිලියනය ගැඹුරු ජල වරායක් සංවර්ධනය කිරීම.[108] 2019 ඔක්තෝම්බර් ශක්‍යතා අධ්‍යයනයක දී විකල්පයක් ලෙස සැලකූ ලයිබීරියාවේ බුකානන් වරායට දකුණට ගමන් කරන විකල්පයකට වඩා කිලෝමීටර 650 ක මාර්ගය දිගු වේ.[109] කෙසේ වෙතත්, මතකොං මාර්ගය සම්පූර්ණයෙන්ම ගිනියාව තුළ පිහිටා ඇති අතර මාර්ගය ඔස්සේ පුරවැසියන් සඳහා කෘෂිකාර්මික සංවර්ධන කොරිඩෝවකට බැඳී ඇත.ගිනියාවේ සමහර වාහන අවුරුදු 20කට වඩා පැරණි වන අතර, කැබ් රථ යනු කුලියට ගැනීම සඳහා හිමිකරු විසින් නම් කර ඇති ඕනෑම දොරවල් 4ක වාහනයකි. ප්‍රදේශවාසීන්, සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ තමන්ගේම වාහන නොමැතිව, නගරය වටා සහ රට පුරා ගෙන යාමට මෙම කුලී රථ (ආසනයකට අය කරන) සහ කුඩා බස්රථ මත විශ්වාසය තබයි. ඔවුන් යතුරුපැදි මත ද යැපෙන අතර, සමහර ඒවා කුලී රථ සේවාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ. අශ්වයන් සහ බූරුවන් කරත්ත අදින්නේ මූලික වශයෙන් ඉදිකිරීම් ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනය සඳහා ය.ජන විකාශනයගිනියාවේ ජනගහනයවසරමිලියන19503.020008.8202113.52021 දී, ගිනියාවේ ජනගහනය මිලියන 13.5ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත. කොනක්‍රි, අගනුවර සහ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය, ආර්ථිකය, වාණිජ්‍යය, අධ්‍යාපනය
සහ සංස්කෘතියේ කේන්ද්‍රස්ථානයකි. 2014 දී, ගිනියාවේ මුළු සශ්‍රීකත්ව අනුපාතය (TFR) එක් කාන්තාවකට උපදින දරුවන් 4.93ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත.[110] vte ගිනියා හි විශාලතම නගර2014 සංගණනයට අනුව[111]ස්ථානයකලාපයජනගහණයකොන්ක්‍රීNzérékoré1කොන්ක්‍රීකොන්ක්‍රි1,660,9732NzérékoréNzérékoré195,0273කන්කන්කන්කන්190,7224මැනියාකින්ඩියා167,3545ඩුබ්රේකාකින්ඩියා157,0176කින්ඩියාකින්ඩියා138,6957සිගුරිකන්කන්127,4928කිසිඩෝගුෆරානා99,9319ලැබ්ලැබ්92,65410කම්සර්බොකේ83,428ගිනියාවේ නිල භාෂාව ප්‍රංශ වේ. 2018 දී ජනගහනයෙන් 33.9% ක් පුලර් භාෂාව එහි මව් භාෂාව ලෙස කථා කරන අතර, පසුව මැන්ඩිංගෝ, 29.4%. තුන්වන වැඩිපුරම කතා කරන මව් භාෂාව වන්නේ 2018 දී ජනගහනයෙන් 21.2% ක් ඔවුන්ගේ පළමු භාෂාව ලෙස කතා කරන සුසු ය. ගිනියාවේ දේශීය භාෂාව ලෙස ගිනියාවේ කතා කරන අනෙකුත් භාෂා 2018 දී කිසී සහ ක්පෙල් ඇතුළුව ජනගහනයෙන් 16% ක් විය.ගිනියාවේ ජනගහනය ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 24 ක් පමණ සමන්විත වේ. මැන්ඩින්කා, මැන්ඩින්ගෝ හෝ මලින්කේ ලෙසද හැඳින්වේ, ජනගහනයෙන් 29.4%[112] සමන්විත වන අතර බොහෝ දු
රට කන්කන් සහ කිසිඩෝගු ප්‍රාන්ත ආශ්‍රිතව සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති නැගෙනහිර ගිනියාවේ දක්නට ලැබේ.[113] ෆුලස් හෝ ෆුලනි,[114] ජනගහනයෙන් 33.4%[112] සමන්විත වන අතර බොහෝ දුරට ෆුටා ජාලෝන් කලාපයේ දක්නට ලැබේ. ජනගහනයෙන් 21.2% කින් සමන්විත සූසූ, ප්‍රධාන වශයෙන් කොනක්‍රි, ෆොරෙකරියා සහ කින්ඩියා අගනුවර අවට බටහිර ප්‍රදේශවල වේ. කුඩා ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ජනගහනයෙන් ඉතිරි 16%[112] සමන්විත වන අතර, කේපෙල්, කිසී, සියාලෝ, ටොමා සහ වෙනත් අය වෙති.[113] 2017 දී ආසන්න වශයෙන් අප්‍රිකානු නොවන 10,000ක් පමණ ගිනියාවේ ජීවත් වූ අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් ලෙබනන්, ප්‍රංශ සහ අනෙකුත් යුරෝපීයයන් ය.[115]ආගම්2020 දී ගිනියා ආගමික කණ්ඩායම්[116]ආගමප්‍රතිශතයඉස්ලාම්  86.8%සාම්ප්‍රධායික අප්‍රිකානු ආගම්  9.42%ක්‍රිස්තියානි  3.52%2023 දී, ආගමික දින ලේඛනාගාරයේ සංගමය (ARDA) සඳහන් කළේ ජනගහනය මුස්ලිම්වරුන් 86.8%, ක්‍රිස්තියානි 3.52% සහ ඇනිමිස්ට් 9.42% ලෙසින් සමන්විත වූ බවයි.[117] අතීතයේ දී මුස්ලිම්වරුන් සහ ක්‍රිස්තියානීන් ස්වදේශික අප්‍රිකානු විශ්වාසයන් ඔවුන්ගේ දැක්මට ඇතුළත් කර ඇත.[118]ගිනියානු මුස්ලිම්වරුන්ගෙන් බහ
ුතරයක් සුන්නි ඉස්ලාමයට අනුගත වන අතර, සූෆිවාදයේ බලපෑමට ලක් වූ මලිකි නීති විද්‍යාවේ ගුරුකුලය වේ.[119] ක්‍රිස්තියානි කණ්ඩායම්වලට රෝමානු කතෝලිකයන්, ඇංග්ලිකන්වරුන්, බැප්ටිස්ට්වරුන්, සෙවන්ත් ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන් සහ එවැන්ජලිකල් කණ්ඩායම් ඇතුළත් වේ. යෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරුවන් රට තුළ ක්‍රියාකාරී වන අතර ඔවුන් රජය විසින් පිළිගනු ලැබේ. බහායි ඇදහිලි සමාජයක් ඇත. විදේශගත ප්‍රජාව අතර හින්දු, බෞද්ධ සහ සම්ප්‍රදායික චීන ආගමික කණ්ඩායම් සංඛ්‍යාවක් ඇත.[120]2013 ජූලි මාසයේදී නසෙරෙකෝර් නගරයේ දින 3ක වාර්ගික-ආගමික සටන් පැවතුනි.[121][122] ක්‍රිස්තියානි හෝ සතුරුවාදි ජනවාර්ගික කේපෙල් සහ මුස්ලිම් සහ විශාල මලින්කේ වාර්ගික කණ්ඩායමට සමීප වූ කොනියන්කේ වාර්ගික අතර සටන්, අවම වශයෙන් 54 මිය ගියේය.[122] මිය ගිය අය අතරට පිහියෙන් ඇන මරා දමා පණපිටින් පුළුස්සා දැමූ අය ද ඇතුළත් ය.[122] ගිනියා හමුදාව විසින් ඇඳිරි නීතිය පැනවීමෙන් පසු ප්‍රචණ්ඩත්වය අවසන් වූ අතර, සන්සුන් වන ලෙස ජනාධිපති කොන්ඩේ රූපවාහිනියෙන් ආයාචනයක් කළේය.[122]2021 දී, ප්‍රචණ්ඩත්වය පහළ ගිනියාවේ කෙන්ඩෝමායට සීමා වූ අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රදේශවාසීන් සහ ආරාමයක් අතර ඉඩම් හිමි
කම් ආරවුලක් සම්බන්ධ විය.[123]අධ්‍යාපනයකොනක්‍රි හි පාසල් සිසුවියන්2010 දී ඇස්තමේන්තු කර ඇත්තේ වැඩිහිටියන්ගෙන් 41%ක් සාක්ෂරතාව ඇති බවයි (පිරිමි 52% සහ ගැහැණු 30%).[124] ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය වසර 6ක් සඳහා අනිවාර්ය වේ.[125] 1999 දී, ප්‍රාථමික පාසල් පැමිණීම 40%ක් වූ අතර, දරුවන්, විශේෂයෙන්ම ගැහැණු ළමයින්, තම දෙමාපියන්ට ගෘහ සේවයට හෝ කෘෂිකර්මයට,[126] හෝ විවාහ වීමට උපකාර කිරීම සඳහා පාසලෙන් බැහැරව තබන ලදී. 2015 දී ගිනියාව ලෝකයේ ළමා විවාහ "ඉහළම අනුපාතවලින් එකක්" විය,[127] 2023 දී ඔවුන් තවදුරටත් ඉහළම 5 අතර නැත.[128]සෞඛ්‍යඉබෝලා2014 දී ගිනියාවේ ඉබෝලා වෛරසය පැතිර ගියේය. ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය රෝගය වාහකයන් ලෙස සැලකෙන වවුලන් විකිණීම සහ පරිභෝජනය තහනම් කළේය. වෛරසය අවසානයේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලින් කොනක්‍රි දක්වා ව්‍යාප්ත විය,[129] සහ 2014 ජූනි වන විට අසල්වැසි රටවල් වන සියෙරා ලියොන් සහ ලයිබීරියාව වෙත ව්‍යාප්ත විය. 2014 අගෝස්තු මාසයේදී ගිනියාව සියෙරා ලියොන් සහ ලයිබීරියාව වෙත සිය දේශසීමා වසා දැමුවේ වෛරසය පැතිරීම පාලනය කිරීමට උපකාර කිරීම සඳහා, ගිනියාවට වඩා එම ර