LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ුරා පැතිරයාමත්, එම කොස් ගස් වල ඵලයන්ට ආස කරන ඇතැම් ක්ෂීරපායී සතුන් නිසා දේශීය කුරුල්ලන්ට ඇති වූ තර්ජනයන්ය. මෙම නිසා 2002 සිට 2007 දක්වා වූ කාලසීමාව තුල කොස් ගස් 55,662 කපා විනාශ කිරීමට උද්‍යාන බලධාරීහු පියවර ගත්තාහුය. වාණිජ්‍යමය ප්‍රයෝජනඋපන් රටෙන් පිටතදීද අපට කොස් ඵලදාව දක්නට ලැබේ. ආසියානු ආහාර වෙළද පොළ තුලද, විශේෂයෙන්ම පිලිපීන වෙළද පොළ තුලද බහුලව කොස් ඵලදාව දකින්නට ලැබේ. බ්‍රසීලයේ මුහුදු බඩ ප්‍රදේශ වල බහුල වශයෙන් කොස් වගාව සිදු කරන අතර ඒවා බොහෝසෙයින් දේශීය වෙළද පොලට යොමු කෙරේ. කොස් ටින් කරන ලද සීනි සිරප් ලෙසද, ශීතකළ ටින් ලෙසද වෙළද පොලේ දකින්නට ලැබේ. වියලු කොස් කැබලි විවිධ නිෂ්පාදකවරු යටතේ වෙළද පොලේ පවතී.මීට අමතරව, උතුරු ඔස්ට්‍රලියාවේ ඩාවින්(Drawin) හි උණුසුම් සෘතුවේ එළිමහන් වෙළද පොළවල් වල බොහෝසෙයින් කොස් ඵල ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන දක්නට ලැබේ. 1656 පින්තුරයක්කොස් ගසින් ලැබෙන ආහාරප්‍රධාන ලිපිය: කොස් ගසින් ලැබෙන ආහාරකොස් ගෙඩිකොස් ගෙඩියෙහි මදයේ ඇති මදුළු, කෙදි සහිත ස්වභාවයෙන් යුතු ආහාරයකි. ම මෙම රසයේ ස්වභාවය අනුව විවිධ කොස් වර්ග වර්ගීකරණයක්ද දකින්නට ලැබේ. බ
්‍රසීලයේ කොස් වර්ග තුනක් ඇති අතර, ඒවානම් "Jaca-dura", "Jaca-mole" සහ "Jaca-manteiga" ලෙස හදුන්වයි. මෙහි පළමු වර්ගය, එනම් "Jaca-dura" යනු ඝන ප්‍රභේදයක් වන අතර ප්‍රමාණයෙන්ද විශාල මෙය කි. ග්රෑම් 15-40 යුතු බරකින්ද යුක්ත වේ. දෙවැනි ප්‍රභේදය වන "Jaca-mole" මෘදු ප්‍රභේදයක් වන අතර "Jaca-manteiga" යනු මෙම පළමු සහ දෙවැනි ප්‍රභේද දෙක අතර මැදි ප්‍රභේදයක් වේ.පොලොස්ශ්‍රි ලංකාවේ පොලොස් ලෙස හදුන්වනු ලබන මෙය,  ඉංග්‍රීසියෙන් "යo ෆ්රුට්" ලෙසද කේරල භාෂාවේ "ඉදිචක්ක"(idichakka) ලෙසද හදුන්වනු ලබයි. මෙය ශ්‍රී ලංකාව තුල මාංශමය ආහාර වලට ප්‍රතිස්ථාපිත ආහාරයක් ලෙස යොදා ගන්නා ප්‍රණීත ආහාරයකි. මෙහිදී නොඉදුණ කොස් ගෙඩියේ  පොත්ත සෙමින් ඉවත්කර කුඩා කැබලි වලට කපා ආහාරයට ගත හැකි වන පරිදි පිස ගනු ලබයි.  මෙම පොලොස් ආහාරය බහුලව ඉන්දියාව, නේපාලය, බංගලාදේශය, ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දුනීසියාව, කාම්බෝජය සහ වියට්නාමය යන රටවල් වල දකින්නට තිබේ. සංස්කෘතීන්ට අනුවද කොස් භෝජනය විවිධ ආකාරයෙන් පිසගනු ලබයි. තෙලිගු සංස්කෘතිය තුල කොස් අබ සමග මිශ්‍ර කොට ප්‍රණීත තෙලිගු ආහාරයක් සාදා ගනී. කොස් කැබලි=වැල හා වරකාකොස් වර්ග දෙක
ක් හමුවන අතර ඒවා "වරකා" සහ "වැල" ලෙස හදුන්වයි. "වරකා" වල යන්තම් ඝන මදයක් ඒවා ඉදුණු පසුවද පවතියි. නමුත් "වැල" ඉදුණු පසු ඉතාම මෘදු ද්‍රාවනයක් ආකාරයේ මදයකින් යුක්ත වේ. "චක්ක වරට්ටියතු"(Chakka Varattiyathu) නම් වූ පැනිරසමය ආහාරය "වරික්ක" වලින් පිළියෙළ කරනු ලබන අතර එය "වරික්ක" කල් තබා ගන්නා ක්‍රමයක් ලෙසද භාවිතා කරනු ලබයි. කපිළියෙළ කර ගත හැකි දෑපොලොස්කොස් යනු දකුණු හා දකුණු ආසියාතික කෑම මේසයේ බහුලව දකින්නට ලැබෙන ආහාරයකි. අමු කොස් මදුළු පිසූ පසු ආහාරයට ගත හැකි අතර ඉදුණු කොස් මදුළු පිසීමකින් තොරවම ආහාරයට ගත හැකිය. ඉදුනු ෙකාස් වැල සහ වරකා යනුෙවන් වර්ග ෙදකකට ෙබෙද් මෙහි අඩංගු වන කොස් ඇට තම්බා බෝංචි පිස ගන්න ආකාරයෙන් පිස ගත හැකිය. කොස් පත්‍රයන් ඉටිලි වැනි වාෂ්ප තැම්බිමෙන් සාදා ගනු ලබන ආහාර පිසීමට යොදා ගනී.කේරල භෝජන1. ඉදිචක්ක තෝරන් (Idichakka Thoran): මෙය පිළියෙළ කර ගනු ලබන්නේ ඉතාම ළපටි, නොඉදුණු කොස් ගෙඩි යොදා ගනිමින්ය. මෙම කොස් ගෙඩියේ උල් සහිත ඝන පොත්ත තියුණු පිහියකින් සහිනු ලබන අතර පසුව එය ඉතා කුඩා කැබලි වලට කපා, අවශ්‍යතරමට වතුර එකතු කර තම්බා ගනී. පසු එයට හීනියට ගා ගත
් පොල්, වියලි ගම්මිරිස්, ලුණු, වියලි කහ යනාදිය අවශ්‍යපරිදි දමා මද ගින්නේ පිස ගනී. එය තවත් රස කර ගැනීමට පොල්තෙලෙන් බැදගත් අබ ඇටද එක් කර ගත හැකිය. 2. චක්ක අවියල් (Chakka Aviyal): නොඉදුණ කොස් ගෙඩි යොදා ගනිමින් සාදනු ලබන මෙම විශේෂ ආහාරයට හීනියට අබරගත් පොල්, වියලි මිරිස්, වියලි කහ යනාදිය එකතු කරයි. මෙහිදී භාවිතා කරනු ලබන්නේ කොස් මදුළු පමණි. මෙම කොස් මදුළු කේරලයේ "චක්ක චුල"(Chakka Chula) යන නමින් හදුන්වයි. කොස් ඇටද, එහි වටා වූ ඝන පොත්ත ඉවත් කර පසු කැබලි කර මෙම මාළුවටම එකතු කරනු ලබයි.3. චක්ක කුළ්හචථු (Chakka Kuzhachathu) හෝ  චක්ක පුළ්හුක්කු (Chakka Puzhukku): නොඉදුණ නමුත් හොදින් මේරූ කොස් මෙම පිළියෙළ කිරීම සදහා යොදා ගනී. පළමුව කොස් මදුළු හොදින් තම්බා ගනී. පසුව ගා ගත් පොල්, කුඩුකර ගත් වියලි මිරිස්, වියලි කහ හා සුදුලූනු ද තම්බා ගත් කොස් මාළුවට දමා, යලි පිස ගනී. පසු හොදින් තැම්බුණු කොස්, ලී හැන්දක් ආධාරයෙන් හොදින් පොඩි කර ගනී. පසු මෙය මතට පොල්තෙල් හැදී දෙකක් පමණ දමා ගනී. මෙම රසැති ආහාරය "කන්ජි"(Kanji) බත් සහ "කදුමඟ"(Kadumanga) නැමැති ආහාරය සමගද කෑමට ගනී.   4. චක්ක කූන්ජු තොරණි (Chakka Koonju
Thoran): මෙය හොදින් මෙරූ කොස් ගෙඩියක මැද කොටස ගෙන සාදනු ලබන රසවත් ආහාරයකි.5. චක්කකුරු අස්ට්‍රම් (Chakkakuru Astram): කොස් ඇට යොදා ගනිමින් සාදනු ලබන දකුණු කේරලයේ මධ්‍යම "ට්‍රවන්චොරේ"(travancore) ප්‍රදේශයට ආවේණික ආහාර වර්ගයකි.6. චක්කකුරු මෙළ්හුක්කුපුරත්ති (Chakkakuru Mezhukkupuratti) හෝ  චක්කකුරු උප්පෙර්ල් (Chakkakuru Upperi) : කොස් ඇට හොදින් තම්බා මද ගින්නේ පොල්තෙලින් බැද සාදා ගනු ලබන ආහාරයකි. 7. චක්ක උප්පෙරි (Chakka Upperi)  හෝ චක්කචුල වරුතතු (Chakkachula Varuthathu)  හෝ කොස් කැබලි (Jackfruit Chips) : නොඉදුණු නමුත් ඉදීමට ඉතාමත් ආසන්න කොස් මේ සදහා යොදා ගනී. එනම්, මෙයට යොදා ගනු ලබන කොස් මදුලේ පැණි රසය නොපැමිණිය යුතුය. පසුව මෙම මදුළු කුඩා කැබලිවලට කපා ගැබුරු  තෙලෙන් බැද ගනී. රසය වැඩි කර ගැනීමට ලුණුද එකතුකර ගනී.8. චක්ක වරට්ටියතු (Chakka Varattiyathu): ඉදුණු කොස් මදුළු යොදා ගනිමින් සාදනු ලබන ආහාරයකි. මෙය "එලයප්පම්"(elayappam) හෝ "එලයදු"(elayadu) වැනි රසවත් උදෑසන ආහාර සැදීමට යොදා ගනී.9.චක්ක ප්‍රතමන් (Chakka Prathaman): මෙය පොල් කිරි සහ "චක්ක වරට්ටියතු"(chakka varattiyathu) එක් කර සාදා ග
නු ලබන "පගසම්"(pagasam) එකකි. මෙය නැවුම් ඉදුණු කොස් මදුළු වලට පොල් කිරි දමා ද සාදාගත හැකිය. ගිතෙල් තුල බැදගත් පොල් කැබලි, මිදී වැනි දෑ එක් කර වඩාත් රසයක් ලබා ගත හැකිය.කොස් ලීයකොස් ගසේ ලීය බොහෝ සෙයින් සංගීත භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයට යොදා ගනී. ඉන්ඩ්දුනීසියවේ "ගමෙලේඅන්"(gamelean) වලට පිලිපීනයේ "කුටියපි"(kutiyapi) වලටත් මෙම කොස් ලීය යොදා ගනී. මීට අමතරව ඉන්දීය සංගීත භාණ්ඩක් වන "වීණාව", "ම්රිදන්ගම්"(Mridangam) සහ "කන්ජිර"(Kanjira) යන බෙර වල බද සෑදීමටත් මෙම ලීය යොදා ගනී. එමෙන්ම ඉන්දියාවේ ගෘහ භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයට, නිවාස සැදීමේ කටයුතුවලට ද කොස් ලී බහුලව යොදා ගනී. කේරලයේ හින්දු උත්සව සදහා භාවිතා කරන "අවනී පාලක"(Avani Palaka) යන නමින් ප්‍රසිද්ධ අලංකෘත ලී පෝරැව සැදීමට ද යොදා ගන්නේ කොස් ලීය.කොස් ලී බහුල වශයෙන් ජනෙල් දොරවල් සෑදීමට, නිවාස ඉදිකිරීමට මෙන්ම ගෘහ භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයට ද යොදා ගනී.මීට අමතරව, කොස් ගසේ අරටුව බෞද්ධ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂුන්ගේ සිවුරු පාඩු ගැසීමට අවශ්‍ය ඩයි වර්ග නිපදවා ගැනීමටද යොදා ගනී.සංස්කෘතික වැදගත්කමThe jack fruitශ්‍රී ලංකාවමල්වර චාරිත්‍ර වලදී කිරි ගස ලෙස යොද
ා ගනී.වෙනත් රටවලතමිල්නාඩුවේ ශුභ පලතුරු තුනෙන් එකක් ලෙස කොස් හැදින්විය හැකිය. අනෙක් ශුභ පලතුරු දෙක වන්නේ අඹ සහ කෙසෙල්ය.ආශ්‍රිත ලිපිJackfruit හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.දෙල් (අර්ටෝචාර්පුස් අල්ටිලිස් (Artocarpus altilis))දූරියංඅත්තික්කා(දිබුල්) (චාරිචා (carica))පලතුරු ලැයිස්තුවමුලාශ්‍රව්‍යායාම භෞතවේදය යනු ව්‍යායාම කිරීමේ දී මිනිස් සිරුරේ ක්‍රියාකාරීත්වය හා සැකැස්වීම වෙනස්වන අන්දම පිළිබදව සිදුකරන අධ්‍යයනයකි. මේ සදහා ව්‍යායාමයේ දී සිරුරේ ඇතිවන ප්‍රතිචාර පිළිබද ව පුළුල් දැනීමක් හා සැලකිය යුතු මට්ටමක අධ්‍යයනය කිරීමත් අත්යාවශ්‍ය වේ.ව්‍යායාම භෞතවේදීන් ද අධ්‍යයනය කෙරෙනුයේ මිනිස් ශක්ති පරිවහනය , ශක්තිය වැයවීම , ශක්ති ජනනය කිරීමේ හැකියාව , ස්නායු පද්ධතිය , ශ්වසන පද්ධතිය , රුධිර  සංසරණය , අස්ථි හා මාංශ පේශී , අන්තරා සර්ග පද්ධතිය , රෝග ඇතිවීම පාලනය කිරීම , පුහුණු විමේ ක්‍රම අවට පරිසරයේ බලපෑම සහ ශක්ති ජනක ක්‍රම ආදිය ගැනයි.ව්‍යායාම භෞත ‍වේදය විවිධ රසායනික ක්ෂේත්‍රවල විශේෂණය වී ඇත. ඒවා නම් හෘද පුනරුත්තා පනය , සමීක්ෂණ මත පදනම් වූ ව්‍යායාම
භෞතවේදය (උදා - උණුසුම දරා ගැනීමේ ක්‍රියාකාරකම් , භූමියෙහි උස වෙනස්වීම අනුව ක්‍රියාකාරකම්වල වෙනස්වීම , ද්‍රව තුලිතතාව , සෛල තුළ ලැක්ටේට් යාන්ත්‍රණය , චාලක ක්‍රියා , සහ පේශී තන්තුවල ඇදීමේ හැකියාව) සහ රෝග හා ආබාධ වළක්වා ගැනීම සදහා ශාරීරික සුවතාවය වර්ධනය කරගැනීමේ වැඩසටහන් ආදියයි.ඕස්ට්‍රේලි‍යාවේ ව්‍යායාම භෞතවේදයව්‍යායාම භෞතවේදියෙකු යනු ශාරීරික සුවතාවය පිළිබදව වූ ක්ෂේත්‍රයන්හි ව්‍යායාම , පුනරුත්ථා පන සෞඛ්‍ය හා ශාරීරික යෝග්‍යතාව පිළිබදව විශේෂඥ දැනුමක් ඇති වෘත්තිකයෙකි. ශාරීරික සුවතාවය හා පුනරුත්තාපනය පිළිබදව ඇති දැනුම් සම්භාරය ඉහළ යත්ම එහි විවිධ ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ විශේෂඥයින්ගේ නැගී ඒම කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.ව්‍යායාම භෞතවේදියෙකු මගින් වෘත්තිමය සේවාවන් විවිධ ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ සැපයේ. ඒවානම් චිකිත්සක් හා පුනරුත්ථා පන ක්‍රමයක් ලෙසට ව්‍යායාම යොදා ගැනීම , රෝග වළක්වා ගැනීම සහ ස්වාධීනව හොදින් ක්‍රියාකාරී වීම සදහා යන ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේය.මෙම ලිපිය වනාහි Filming location ලිපියෙහි  ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ සිට සිංහල වෙත  නොනිමි පරිවර්තනයකි .ඉංග්‍රීසි සහ සිංහල යන භාෂාවන්හි සුදුසු හා ප්‍රමාණවත් පරිචයක
් ඇත්නම්, මෙම පරිවර්තනය සම්පූර්ණ කිරීමට ඔබට අවකාශ ඇත.අදාල විෂය පිලිබඳ දැනුවත්නම්, නැවුම් ස්වයං නිර්මාණයක් ලෙස ලිපිය සම්පූර්ණ කිරීමට ඔබට අවකාශ ඇත.මෙම ලිපිය සිංහල බසින් වැඩිදියුණු කළයුතුව ඇත. ඔබ මෙම මාතෘකාව පිලිබඳව දැනුවත්නම්, අලුත් කරුණු එක්කිරීමට හෝ සංස්කරණයට දායකවන්න.චිත්‍රාගාරයක් තුළ නිර්මාණය කරන ලද පසුතලයක් භාවිතා කිරීම වෙනුවට වෙනත් ස්ථානයක චිත්‍රපටයක් හෝ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මාලාවක් නිෂ්පාදනය කරන්නේ නම් එම ස්ථානය චිත්‍රපට කරන ස්ථානයක් උදාහරණයක් ලෙස රූපවාහිනී කථාමාලාවක් වන “24” හි නිර්මාණය කල එම පසුතලයක් තුල රූගත කළ ඇතැම් දර්ශන හැරුණු කොට අන්සියල්ල මූලික වශයෙන් රූගත කෙරුනේ අදාල එම ස්ථානය තුලමයි.  (on location) ගොනුව:450px-Black Dahlia Film Shoot 3.jpg(on location) ස්ථානය තුල යන පදය මඟින් විස්තර වන්නේ චිත්‍රපටියකට නැගීම සත්‍ය ස්ථානයක සිට සිදුකර ඇතැයි යන්නයි.  නමුත් මෙම පදය මඟින් බොහෝවිට වැරදි සහගත ලෙස විශ්වාස කිරීමට පොළඹවන්නේ චිත්‍රපටියට නැගීම එම කථාවට අදාල සත්‍ය ස්ථානය තුල සිටම සිදු කරන ලදැයි යන්න අර්ථගැන්වීම තුලිනි.  නමුත් මෙසේ සත්‍ය ස්ථානයක් තුල සිට රූගත කිරීම මෙමඟින් අනිව
ාර්යයෙන් අර්ථ ගැන්වෙන්නේ නැත.  වාසි සහ අවාසිචිත්‍රාගාරයක නිර්මාණය කරන ලද පසුතලයක රූගත කිරීම සිදු කරනවාට වඩා එසේ නිර්මාණය නොකරන ලද ස්ථානයක ‍රූගත කිරීමෙනි.  වාසි කිහිපයක්ම ඇත.  එය ඉතා විශාල පසුතලයක් ගොඩනඟනවාට වඩා ලාභදායී වන‍්නේයසැබෑලෝකයේ පවතින ඇඳුම්, ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයන් විස්තරාත්මක ලෙස නැවත ගොඩනැගීම අපහසුය. එමනිසා මායාව වඩාත් *සත්‍යාකාරයෙන් ශක්තිමත්ව පෙන්විය හැකඇතැම්විට මෙමඟින් ඉතා ලාභදායී හා වෘත්තීය සමිතියකට අයත් නැති ශ්‍රමය භාවිතයට හෝ වැඩ සඳහා වන අවහිරයන් මඟහැරීමට පහසුකම් සලසයි.  කැනීබියානු ස්ථාන වන vancouvar හා Toronto ආදිය මේ සඳහා ප්‍රසිද්ධ වේ	එසේම ඇතැම්විට එකතුවුනු මුදල් (frozen currency) භාවිතා කිරීමට පහසුකම් සලසයි.  1968 වර්ශයේදී kelly’s heroes යන චිත්‍රපටය යුයෝස්ලෝවැකියාවේදී චිත්‍රපටයට නඟන ලද්දේ අපනයනය කිරීමට නොහැකිවූ චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් උපයන ලද ලාභය භාවිතා කිරීමෙනි.  මෙහි අවාසි සහගත තත්වයන්ද ඇතුලත්ය.  	*පරිසරය පාලයන කිරීම දුෂ්කර වීම උදාහරණයන් ලෙස ගුවන්යානා ගමන් ගැනීම, වාහන තදබදය, මගීන්, අයහපත් කාලගුණය හා නගරනීති ආදිය	*පිටපතෙහි සඳහන් වන ආකාරයට
ඉතා හොදින් ගැලපෙන ස්ථානයක් සත්‍ය වශයෙන් සොයා ගැනීමට ඇති පහසුව	*ප්‍රේක්ෂකාගාරයෙහි සාමාජිකයන් ඇතැම්විට වංක ලෙස කල්පිත ස්ථාන ලෙස යොදාගත් සත්‍ය ලෝකයේ ස්ථාන සමඟ බොහෝ සමීප වී සිටිය හැක	*චිත්‍රපටයට අදාල සියලු පිරිස අදාල ස්ථානය තුලට ගෙනයාම අධික වියදම් සහිත විය හැකදේශීය නඏ නිළියන් සහ පිරිස සහ ආහාර සැපයීම නවාතැන් සැපයීම වැනි වෙනත් පහසුකම් සැපයීම මඟින් චිත්‍රපට කරන ස්ථාන මඟින් ප්‍රදේශයේ වැදගත් ආර්ථික සංවර්ධනයට වාසි සලසනු ලැබේ.මාධ්‍යවිකිScreenshotThe Main Page of the English Wikipedia running MediaWiki 1.17සංවර්ධක(යෝ)විකිමාධ්‍ය පදනම,  Tim Starling (release manager)ප්‍රථම නිකුතුව25 January 2002Repositorygerrit.wikimedia.org/g/mediawiki/core/ ක්‍රමලේඛන භාෂා(ව)PHPමෙහෙයුම් පද්ධතියCross-platformSize~13.7 MBලබාගත හැකි භාෂා ගණනover 300 languagesවර්ගයWikiබලපත්‍රයGPLv2+වෙබ් අඩවියmediawiki.orgමාධ්‍යවිකි යනු විකිමාධ්‍ය පදනම විසින් සංවර්ධනය කරනු ලබන ජාලය මත පදනම් වූ ජනප්‍රිය හා නිදහස් විකි මෘදුකාංග වැඩසටහනකි. විකිපීඩියා, විකිෂනරි සහ විකිපුවත් ඇතුළු ව්‍යපෘති රැසක් ධාවනය කිරීම සඳහා එය භාවිතා කරනු ල
බයි. ලෝකය වටේම තිබෙන අනෙකුත් බොහෝ විකියන්ද ඔවුන්ගේ වෙබ් අඩවි ජව ගැන්වීම සඳහා මෙය භාවිතා කරයි. එය PHP ක්‍රමලේඛන බසින් රචනා කොට ඇති අතර බැකෙන්ඩ් දත්ත ගබඩාව භාවිතා කරයි.අධ්‍යයන හෝ පර්යේෂණ කටයුතු සිදුකරන ආයතන අධ්‍යයනායතන නම්වේ. මේවා ස්වාධීන සංවිධාන හෝ විශ්වවිද්‍යාල වැනි උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයක කොටසක් විය හැක.පැපයිරස්පැපයිරස් යනු ඊජිප්තුවේ නයිල් ඩෙල්ටාවේ බහුල ලෙසින් දක්නට ලැබෙන තෙත්බිම් පන් වර්ගයක් වන පැපයිරස් ශාඛයෙහි, සයිපරස් පැපයිරස් [1] බඩය වෙතින්  නිෂ්පාදනය කරන ඝන  කඩදාසි-වැනි ද්‍රව්‍යයකි. පැපයිරස් මුලින්ම භාවිතයේ පැවති බවට සාක්ෂ්‍ය ඇත්තේ පුරාතන ඊජිප්තුවෙහි (අඩුම වශයෙන් පළමුවන රාජවංශය තරම් ඈත අතීතයෙහි) වන නමුත්, මධ්‍යධරණී ප්‍රදේශය පුරාවටමද එය භාවිතයේ පැවතී ඇත. පුරාතන ඊජිප්තියානුවෝ මෙම ශාඛය භාවිතා කලේ ලිවීමේ ද්‍රව්‍යයක් ලෙසින් සහ බෝට්ටු, ගුදිරි, කලාල, කඹ, සෙරෙප්පු හා කූඩ සඳහාය. රසායනික වශයෙන්, පැපයිරස් සමන්විත වන්නේ of 57% සෙලියුලෝස්, 27% ලිග්නින්, 9% ඛණිජ, සහ 7% ජලය යන්නෙනි.[2]ආශ්‍රිත↑ "පැපයිරස් ඩෙෆිනිෂන්". Dictionary.com. සම්ප්‍රවේශය 20 නොවැම්බර් 2008.↑ විලියම්
එච්. ෂෙපර්ඩ්, ද ප්‍රෙසර්වේෂන් ඇන්ඩ් කොන්සර්වේෂන් ඔෆ් පැපයිරි (2008)1869 මෙන්ඩලිව් ගේ ආවර්තිතා වගුවසංයෝගය යන යෙදුම (Stoicheia) ක්‍රි.පු. 360 ග්‍රීක දාර්ශනික ප්ලේමෝ විසින් ටයිමස් නැමති ඔහුගේ කතිකාවෙහි මුලින්ම යොදා ගන්නා ලදී. මෙහි අඩංගු වන්නේ කාබනික හා අකාබනික දේහ වල සංයුතිය වන අතර එය රසායන විද්‍යාව පිළිබද ආකෘතික ශාස්ත්‍රිය ග්‍රන්ථයකි. ප්ලේටෝ විශ්වාස කරන ලද්දේ සෑම සංයෝගයකම කුඩා කොටස් tetrahedrom (ගින්න) Octahedron (වාතය) Icosachedrom (ජලය) සහ ඝන ද්‍රව්‍ය වලට අයත් වන බවයි. ක්‍රි.පු. 350 දී පමණ ජිවත් වු එම් Empedopcles නැමති ග්‍රීක දාර්ශනිකයාගේ මූලද්‍රව්‍ය හතර යන පදයට අනුව ඇරිස්ටෝටල්ද ‘මූලද්‍රව්‍ය’ එනම් ස්වර්ගය සැකසීම යොදා ගන්නා ලදී. ඇරිස්ටෝටල් සංයෝගයක් විස්තර කරන ලද්දේ මුලිකාංග - අනෙකුත් දේහ වියෝජනය කිරීමට හැකියාව ඇති නමුත් එයටම කුඩා කොටස් වලට කැඩීම‍ට හැකියාව නොමැති දේහ.මෙම සිද්ධාන්තයට අනුව ක්‍රි.ව. 790 දී ඇරබියානු රසායන විද්‍යාඥයකු වන ජබිර් ඉබ්න් හයියාන් පැවසුවේ ලෝහ සංයෝග හතරකින් සෑදි ඇති බවයි. එනම් පර්ෆර් “ගිනි ගන්නා සුළු පාෂාණ” ගිනි ගන්නා සුළු බවයේ සිද්ධාන්ත පෙන්නුම් කරන දේ මර්
කර් ලෝහමය වස්තුන්ගේ සිද්ධාන්ත අඩංගු දේ යන ද්‍රව්‍යයි. ඉන් ටික කලකට පසු මෙම මතවාදය මුලිකාංග තුන පිළිබදව අරාබියානු මතවාදය බවට පත්විය. සල්ෆර් ගිනිගන්නා සුළු බව පෙන්වන අතර මර්කර් වාෂ්පශීලි බව සහ තිරසාර බවද පොඩියම් ෆ්ලොරයිඩ් ඝනභාවයද ලබාදේ.1524 දි ස්විස්ටර්ලන්ත ජාතික රසායන විද්‍යාඥයකු වු පරිස්ලස් ඇරිස්ටෝටල්ගෙ සංයෝග හතර පිළිබද මතවාදය යොදා ගන්නා ලදී නමුත් ඔහු පෙන්නුම් කරන ලද්දේ ඒවා දේහ වල සිදුවන්නේ ගෙබර්ගේ මුලිකාංග තුනට අනුව බවයි. පැරස්ලස්ට අනුව මෙම මතවාද මුලික වන අතර එය සාධාරනිය කරනය කිරීමට දැව ගින්නේ දැවෙන ආකාරය විස්තර කරන ලදී. මර්කරි වල පංශක්ති මුලධර්මය දක්නට ලැබෙන අතර එබැවින් එය දුමට ඇල්ලු විට දර කැබැල්ලක් දෙකට වෙන්වේ. දුම නියෝජනය කරනු ලබන්නේ වාශ්පශීලි බවයි. (මර්කරි මුලිකාංගයයි) තාපය ලබාදෙන ගිනිදලු ගිනිගන්නා සුළු බව නියෝජනය කරන අතර (සර්ෆර්) අවශේෂ අළු ඝන භාවය නියෝජනය කරයි. (සෝඩියම් ෆ්ලෝරයිඩ්)1669 දි ජර්මානු භෞතික විද්‍යාඥයකු සහ රසායන විද්‍යාඥයකු	 වන ජෝර්හාන් බෙචර් ඔහුගේ කෘතිය පල කරන ලදී. මෙහිදි පැරස්ලස් ගේ අදහස් වැඩිදියුණු කරමින් ඔහු තර්ක කරන ලද්දේ දේහ වල සංයුතිය ජලය වාතයේ සහ තුන්වර්ගයක ප
ස් වලින් සමන්විත වේ. ඒවා නම් terrafluida, රසදිය මූලද්‍රව්‍ය වාෂ්පශීලි බව සහ ද්‍රව්‍ය බව ඇති කිරීමට උපකාරී වේ. Terrafluida ගිනිගන්නා සුළු බව සහ බැදුනු ගතිය ඇති කරන ඝණිය මුලද්‍රව්‍ය සහ terra pinguis වලට තෙල් සහ ගිනි ගන්නා සුළු බවක් ලබාදෙන මේද සහිත මුලද්‍රව්‍ය. මෙම පස් වර්ග තුන ගෙබර්ගේ සංකල්ප තුන සමග ගැලපේ. උදාහරණයක් ලෙස බෙචර්ට අනුව ලී කැබැල්ලක්  අළුවලින් සහ terra pinguis වලින් සමන්විත වේ. ලී කැබැල්ල ගිනි තබන විට terra pinguis  නිකුත් වන අතර අළු ඉතිරිවේ. වෙනත් වචන වලින් කියන්නේ නම් දහනයේ දී පසු වල මේද බව දැවී යයි. 1661 දී රෝබට් බොයිලි පෙන්නුම් කරන ලද ආකාරයට මුතුන් මිත්තන් නිගමනය කලාට වඩා මුලික සංයෝග 4 කට වඩා එහි අන්තර්ගතය රසායනික මුලද්‍රව්‍ය වල ප්‍රථම නුතන නාමා වලිය ලබාදෙන ලද්දේ ඇන්ටන් ලැබායිසර්ගේ රසායනික විද්‍යාවේ මුලිකාංග යන ආලෝකය සහ ශක්ති ඒකකයද ඇතුලත්ව මුලද්‍රව්‍ය 33 ක් අඩංගු මුලද්‍රව්‍යයන් මිගිනි. පිලිගනු ලැබු මුලද්‍රව්‍ය 49 න් 45 කම පරමාණුක බල 1818 දී ජොන්ස් ජාකෝබ් බර්සේලියස් විසින් නිගමනය කරන ලදී. දිමිත්‍රි මෙන්ඩලීව්ගේ 1869 ආවර්තිතා වගුවේ මුල ද්‍රව්‍ය 66 ක් දක්නට ලැබුණි. බොයිලිගේ ස
ිට 20 වන ශත වර්ෂය දක්වා, මුලද්‍රව්‍යයක් නිගමනය කරන ලද්දේ ශුද්ධ ද්‍රව්‍යයක් වන අතර එය ඉතා කුඩා කොටස් වලට විභේජනය කල නොහැකියි යනුවෙනි. වෙනත් අයුරින් පවසන්නේ නම් රසායනික ද්‍රව්‍යයක් රසායනකි ක්‍රියාවලියක්  මගින් තවත් රසායනික ද්‍රවයයකට වෙන්කල නොහැකි බවයි. 1913 දී හෙන්රි මොස්ලේ විසින් සොයාගන්නා‍ ලද්දේ පරමාණුවේ පරමානුක අංකයේ භෞතික තත්ත්වය යනු න්‍යෂ්ටියේ ආරෝපණයි. ආරෝපන නම් කිරීමේදී මෙයින් පසුව සිදුවිය . සමාවයික සහ ඇලත්‍රෝප නිසා ඇති වෙනස් කම්ද මෙම ආරෝපණය නම් කිරීම නිසා සිදුවිය.1919 දී ප්‍රසිද්ධ මුලද්‍රව්‍ය 72 ක් දක්නට ලැබුණි. 1955 දී මුලද්‍රව්‍ය 101 ක් සොයාගත් අතර ඒවා මෙන්ඩලීවියම් යන නමින් නම් කරන ලද්දේ මෙන්ඩලීවිට් ගෞරවයක් වශයෙනි. මෙන්ඩලීව් යනු ආවර්තිතා ආකාරයට මුලද්‍රව්‍ය සකස්කල පළමු පද්ගලයා වේ. 2006 ඔක්තෝබර් මාසයේදී මුලද්‍රව්‍ය 118 වාර්තා වුවද මුලද්‍රව්‍ය 117 ද තවම විද්‍යාගාර තත්ත්වයේ නිපදවා නොමැත.Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Chemical_element#Historyකැල්සියම් ක්ලොරයිඩ්NamesIUPAC nameCalcium chlorideවෙනත් නාමCalcium(II) chloride,Calcium dichlorid
e,E509IdentifiersCAS number10043-52-4 Y,  22691-02-7 (monohydrate)  10035-04-8 (dihydrate)  25094-02-4 (tetrahydrate)  7774-34-7 (hexahydrate)PubChem24854ChemSpider23237 YUNIIOFM21057LPEC number233-140-8DrugBankChEBICHEBI:3312RTECS numberEV9800000SMILES [Ca+2].[Cl-].[Cl-]InChI InChI=1/Ca.2ClH/h;2*1H/q+2;;/p-2InChI key UXVMQQNJUSDDNG-NUQVWONBAGPropertiesMolecular formulaCaCl2අණුක ස්කන්ධය110.98 g/mol (anhydrous)  128.999 g/mol (monohydrate)  147.014 g/mol (dihydrate)  183.045 g/mol (tetrahydrate)  219.08 g/mol (hexahydrate)Appearancewhite solidDensity2.15 g/cm3 (anhydrous)  1.835 g/cm3 (dihydrate) 1.83 g/cm3 (tetrahydrate)  1.71 g/cm3 (hexahydrate)Melting point772 °C (anhydrous)  260 °C (monohydrate)  176 °C (dihydrate)  45.5 °C (tetrahydrate)  30 °C (hexahydrate) [1]Boiling point1935 °C (anhydrous) Solubility in water74.5 g/100mL (20 °C)  59.5 g/100 mL (0 °C)Solubility in alco
holsolubleAcidity (pKa)8-9 (anhydrous)  6.5-8.0 (hexahydrate)StructureCrystal structureOrthorhombic (deformed rutile), oP6Space groupPnnm, No. 58Coordinationgeometryoctahedral, 6-coordinateHazardsLethal dose or concentration (LD, LC):LD50 (median dose)1000 mg/kg (oral, rat)Related compoundsOther anionscalcium fluoridecalcium bromidecalcium iodideOther cationsBeryllium chlorideMagnesium chlorideStrontium chlorideBarium chlorideRadium chlorideExcept where otherwise noted, data are given for materials in their standard state (at 25 °C [77 °F], 100 kPa). N(what is this?)  (verify)Infobox referencesChemical compoundසැකිල්ල:SHORTDESC:Chemical compoundකැල්සියම් ක්ලෝරයිඩ්, CaCl2,කැල්සියම් සහ ක්ලෝරීන් වලින් සමන්විත ලවණයකි. එය සමාන්‍යයෙන් අයනික හේලයිඩයක් ලෙස හැසිරෙන අතර කාමර උෂ්ණත්වයෙදී ඝණයක් ලෙස පවති. එහි සමාන්‍ය යොදාගැනීම් ලෙස, ශීතකරණ තුළ බ්‍රයින් ද්‍රවණය ලෙස , මහාමාර්ග වල දූවිලි පාලනය සඳහා, විජලකාරකයක් ලෙස භාවිත කෙරේ. මෙහි ඇති ජලාකර්ෂක
ගුණය නිසා, මෙම නීර්ජලීය කැල්සියම් ක්ලෝරයිඩ් තදින් ආවරනය කර, වාතය අතුලු නොවන සේ සකස් කරන ලද භාජන තුළ ගබඩ කර තබනු ලැබේ.ලක්ෂණකැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් වල ද්‍රාව්‍යතාව නිසා එය කැල්සියම් අයන ප්‍රභවයක් ලෙස ක්‍රියා කරන අතර මෙම ගුණාංගය ද්‍රවණයකින් අයන විස්තපනය කිරීමෙදී ප්‍රයොජනයට ගනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස යම්කීසි අයන ද්‍රවණයක අඩංගු පොස්පෙට් අයන ඉවත් කර ගැනීම සඳහා කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් ද්‍රවණයක් භාවිත කෙරේ.3 CaCl2 (aq) + 2 K3PO4 (aq) → Ca3(PO4)2 (s) + 6 KCl (aq)ද්‍රව කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් විද්‍යුත් විච්ඡෙදනය කර කැල්සියම් ලෝහය සහ ක්ලෝරීන් වායුව ලබා ගනී.CaCl2 (l) → Ca (s) + Cl2 (g)කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් ද්‍රව වීමෙදී අධික එන්තල්පි වෙනසක් සිදුවේ.මෙම නිර්ජලීය ලවණය ඉතා සීඝ්‍රයෙන් ද්‍රව බවට පත් වේ; එහි ඇති ස්ඵටික දැලිස මඟින් ජල අණු ආකර්ශයනය කර ගනිමින් ද්‍රව බවට පත් වේ.පිලියෙළ කිරීමකැල්සියම් ක්ලෝරයිඩ්, හුණු ගල් මඟින් සෘජුවම නිපදවා ගත හැකි අතර සොල්වේ ක්‍රමය මඟින් සෑදෙන අතුරුඵලයක් ලෙසද විශාල වශයෙන් නිපදවා ගනු ලැබේ. 2002 වසරේ දී උතුරු ඇමෙරිකව මෙම ලවණය ටොන් 1,687,000 ක ප්‍රමණයක් පරිහර්ණය ක
ර ඇත බව වර්තා වේ.ස්වභවික පැවැත්මකැල්සියම් ක්ලෝරයිඩ්, දුලබ , වාෂ්පශීලි සින්ජරයිට් (ඩයිහයිඩ්‍රේට) සහ ඇන්ටර්ක්ටිසය්ට් (හෙක්සාහයිඩ්‍රේට) යන ඛණිජ ලෙස ස්වභවිකව පවති. ක්ලෝරොකැල්සයිට් (පොටෑසියම් කැල්සියම් ක්ලෝර්යිඩ්,KCaCl3 ), කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් පවත්නා තවත් ස්වභවික ඛණිජයක් වන අතර එය ද ඉතා දුලබ ඛණිජ වර්ගයක් වේ.ප්‍රයෝජනවිජලකාරකයක් ලෙසවියලුම්  නල  නිරන්තරයෙන්ම කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් සමග අසුරනු ලැබේ. කෙල්ප් (පොහොර් සෑදීමට ගන්නා මුහුදු පැළෑටියකි) ශාකය කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් සමඟ වියළීම මඟින් සොඩියම් කාබනේට් නිපදවා ගනු ලැබේ. ඝණ කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් ද්‍රවණයට එක් කිරීම මඟින් ද්‍රාවනණයේ පවතින ජල අණු ඉවත් කර ගනු ලැබේ. FDA ආයතනය මඟින් නිර්ජලීය  CaCl2, වියළි තත්ව තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ඇසුරුම් උපකරකයක් ලෙස අනුමත කර ඇත.හිමාංක අවපතකයක් ලෙසහිමාංකය පහත හෙලීම, CaCl2  මඟින් අයිස්/ හිම නිපදවීම වලක්වනු ලබන අතර මෙය මාහමාර්ග මතුපිට හිම පතනය වැළක්වලීම සඳහා යොද ගනු ලැබේ.CaCl2 හි ද්‍රාව්‍යතාව තාපදායක වන අතර එය සපෙක්ෂව ශාක හා පාංශු වලට හනි දායක් නොවේ. නමුත් වොෂින්ටන් ප්‍රාන්තය මෑ
තක දී කරන ලද පරීක්ෂණ වලින් අනාවරනය කරගෙන තිබෙන්නේ මෙය මහාමාර්ග අසල වැඩෙන සදාහරිත ශාක වලට අහිතකර ලෙස බලපාන බවයි. කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් සුදු පැහැති ගෝල අකරයට හැඩ ගැසී ඇති අතර එය පහළ උෂ්ණත්ව වලදී සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් වලට වඩා ක්‍රියාකාරී වේ. කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් ද්‍රාවණ -520C(-620F) ඉතා අවම උෂ්ණත්ව වලදී පවා මිදීමක් සිදු නොවන අතර මෙය කෘෂිකර්මන්තයෙදී ප්‍රයෝජනවත් වේ.කැල්සියම් අයන ප්‍රභවයක් ලෙසකොන්ක්‍රීට් සංයුතියෙ ප්‍රධාන වශයෙන් කැල්සියම් සංයෝග අඩංගු වන අතර, පිහිනුම් තටාක වල  දෘඩත්වය ඉහල නැංවීමටත්, තටාකයේ කොන්ක්‍රීට් ඛාදනය අවම කර ගැනීම සඳහාත් කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් යොදා ගනු ලැබේ.සාගර මින්මැදුරු වල ජීවත් වන මොලුස්කාවන්, නිඩැරියවන් වැනි CaCO3 සැකිලි සහිත ජිවීන්ට අවශ්‍ය ජෛව සාධක ලබා දීම සඳහා කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් යොදා ගනු ලැබේ.මේ සඳහා කැල්සියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් හෝ වෙනත් කැල්සියම් ප්‍රතිකරකයක් යොදා ගත හැකි නමුත් වඩාත්ම වේගවත් ක්‍රමය වන්නේ CaCl2 ජලයට කෙලින්ම එක් කිරීමය. එමඟින් pH අගය මත කෙරෙන බලපෑම අවම වේ.ආහාරආහාර වල අඩංගු ද්‍රව්‍යක් ලෙස CaCl2, අනුමත් කරන ලද, ආහාර ආකලන ද්‍රව්‍යක් ලෙස
යුරෝපීය සංගමය මඟින් ලයිස්තු ගත කර තිබේ. ඇමරිකානු ආහාර සහ ඖෂධ අධිකාරිය මඟින් CaCl2 හී ආරක්ෂාකාරී බව තහවුරු කර ඇති අතර එක් පුද්ගලයෙකු දිනකට ලබා ගන්නා අහාර වල CaCl2 160-345 ක ප්‍රමාණයක් අන්තර්ගත් වන බව සොයා ගෙන තිබේ.මෙය අහාර වල ඝන ස්වභාවය ආරක්ෂා කරන ද්‍රව්‍යක් ලෙස යොදා ගනු ලබන අතර ටින් කළ එළවළු වර්ග වල, සෝයා බෝංචි මඟින් සෝය බෝංචි ඝන කැටි නිපදවීමට  සහ එළවළු වර්ග, පලතුරු වර්ග වලින් සාදන වෙනත් ඝන තත්වයේ නිෂ්පාදනවල තත්වය ආරක්ෂා කර ගැනීම යොදා ගැනේ. බෝහෝ විට මෙම CaCl2, ක්‍රීඩා පාන වර්ග සහ වෙනත් පාන වර්ග, බෝතල් කරන ලද පානීය ජලය නිෂ්පාදනය සඳහා විද්‍යුත් විච්ඡෙද්‍යයක් ලෙස භාවිතා කෙරේ. අධික ලුණු රසයෙන් යුත් CaCl2, අච්චරු වර්ග රස ගැන්වීම සඳහා යොදා ගැනු ලැබේ.එමඟින්  අහාරයේ සෝඩියම් අන්තර්ගතයේ වෙනසක් ඇති නොකරමින් අවශ්‍ය රසය ලබා දේ. CaCl2 හී ඇති හිමාංක අවපතන ගුණය කැඩ්බරි චොකල්ට් නිෂ්පාදනයේ දී යොදා ගනු ලබන අතර එමඟින් කැරමල් ඝන් වීමෙ වේගය අඩු කරන බැවිනි. සමහර බීර වර්ග වලට CaCl2 යොදාගනිමින් අවශ්‍ය ඛණිජ සංයුතිය ලබා දේ.ඖෂධහයිපොකැල්කේමියා රෝගය සුවපත් කිරීම සඳහා CaCl2 ශීර තුලට එන්නත් කිරීම සිදු
කෙරේ.එමෙන්ම මැග්නීසියම් විෂානුහරණයට ද CaCl2 යොදා ගන්නා අතර එමඟින් හෘද විෂානුහරායද සිදුවේ. මෙය විද්‍යුත් හෘද ඉරූපකය මඟින් මැන ගත ඇකි වේ. CaCl2 යොදා ගැනීම මඟින් කැල්සියම් නල විෂ අවහිරතා , සංකූලතා යථාතත්වයට පත් කර ගත් හැකි අතරම එමඟින් කිරීටක හෘදයබාධ සෑදීම වළක්ව ගත හැකි වේ. ද්‍රවමය CaCl2, ජාන පරිවහනය සඳහා මාධ්‍යක් වශයෙන් යොදා ගන්නා අතර එමඟින් සෛල පටල වල විනිවිද භාවය වැඩි කර DNA ආරොපන ලබ දේ. එවිට DNA අණු කොටස් වඩා පහසුවෙන් සෛල් තුලට ඇතුලු වේ.↑ Pradyot Patnaik. Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2002, ISBN 0-07-049439-8මෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteශාක වල වැදගත්කම.අර්තාපල් ශාකය:-යුරෝපීය ජාතිකයන් 1400 අග සහ 1500යේ මුල භාගයේදී ඇමරිකනුවන් සමඟ සම්බන්ධවීමෙන් පසුව අර්තාපල් ලෝකයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වෙත ද ව්‍යාප්තවූ අතර එතැන් පටන් එය වැදගත් ක්ෂේත්‍ර බෝගයක් බවට පත් වී ඇත.දැව දඬු පසුව සැකසීම සඳහා ගබඩාකර ඇති අයුරු.යෙව් ගසක අත්තක වාර්ෂික වර්ධක වළලු 27ක් ලා වර්ණයෙන් එළය  හා තද වර්ණයෙන් යුතු අරටුව සහ මජ්ජාව (මැද ප
ිහිටි තද පැහැති තිත) දැක්වෙන හරස්කඩක්මිනිසා විසින් ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ශාක පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීම.ආර්ථික උද්භිද විද්‍යාව හෙවත් මානවවංශ උද්භිද විද්‍යාව ලෙස හැඳින්වේ.මේවා බොහෝවිට සමානාර්ථපද ලෙස භාවිත කළත්, ඇතැමුන් ආර්ථික උද්භිද විද්‍යාව ප්‍රධානවශයෙන් නවීන වගාකල ශාක පිළිබඳ මානව වංශ උද්භිද විද්‍යා අධ‍්‍යයනයන් පාරම්පරික ශාක වර්ග දේශීය ජනයා විසින් භාවිත කිරීම පිළිබඳ යොමුවී ඇතිබව සලකනු ලබයි.මානවයා විසින් ශාක වගාකිරීම  මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයේ පදනම  වූ කෘෂිකර්මයෙහි කොටසකි.ශාක කෘෂිකර්මය, සශ්‍ය විද්‍යාව, උද්‍යාන පාලනය හා වන විද්‍යාව ලෙස කොටස් වලට බෙදී ඇත.අහාර අථත්‍යයෙන් සියළු මානව පෝෂණය කෙළින්ම  හෝ වක්‍රව ගොඩබිම් ශාක මත රඳාපවතී.බොහෝ මානව පෝෂණය  ධාන්‍ය වර්ග විශේෂයෙන් බඩ ඉරිඟු ,තිරිඟු සහ සහල් මත හෝ වෙනත් ප්‍රධාන ආහාර බෝග වන අර්තාපල් මඤ්ඤොක්කා සහ රනිල මත රඳා පවතී.ශාකවල ආහාරයට ගන්නා වෙනත් කොටස් අතරට පළතුරු, එළවළු, කජු, ඖෂධ, කුළු බඩු සහ ආහාරයට ගතහැකි මල් වර්ග අයත් වේ.ශාක වලින් ලබාගන්නා බීම වර්ග වලට කෝපි,තේ, වයින්, බියර් සහ මධ්‍යසාර අයත්වේ. ප්‍රධාන වශයෙන්ම සීනි ලබාගන්නේ උක් සහ බීට් වළිනි. අහාර පිසින තෙල් සහ
මාගරින් ලබාගන්නේ බඩඉරිඟු, සොයා බෝංචි, කැනෝලා, සැෆ් මල් , සූරියකාන්ත, ඔලිව් සහ වෙනත් ශාක වලින්ය.අහාර ආකලන වලට ගම් ඇරබික්, ගුවාගම්,  ලොඅකස්ට් බෝංචි ගම්, පිෂ්ඨය සහ පෙක්ටීන් අයත් වේ.අහාර නොවන නිෂ්පාදනය දැව ගොඩනැගිලි තැනීමට්, ලී බඩු, කඩදාසි, කාඩ්බෝඩ්,සංගීත භාණ්ඩ සහ ක්‍රීඩාභාණ්ඩ සෑදීමට උපයෝගී කොට ගනී.බොහෝ විට රෙදි සෑදීමට කපු,තණ, හෝ සෙලියුලෝස් වලින් වෙන්කරගත් රෙයෝන් සහ ඇසිටේට් වැනි කෘතිම කෙඳි යොදාගනි.ශාක වලින් ලබාගන්නා පුනර්ජනනය කළ හැකි ඉන්ධන වලට දර, පීට් සහ අනෙකුත් ජෛව ඉන්ධන අයත් වේ. ගල් අඟුරු සහ පෙට්‍රෝලියම් ශාක වලින් ව්‍යුත්පන්නවූ පොසිල ඉන්ධන වලට අයත් වේ. ශාක වලින් ලබාගන්නා ඖෂධ අතරට ඇස්ප්‍රීන්, ටැක්සොඅල්, මොර්ෆීන් ,ක්වීනීන්, රෙසර්පින්, කොල්චිසීන්, ඩිජිටාලිස් සහ වින්ක්‍රිස්ටීන් අයත්වේ. ගින්කෝ, එකිනසියා, ෆීවර්ෆිව් සහ සෙන්ට් ජෝන්ස්වර්ට් වැනි ඖෂධීය පරිපූරක සිය ගණනක් ඇත.ශාක වලින් ලබගන්නා කෘමිනාශක අතරට නිකොටීන්, රොටෙනොඅන්, ස්ට්‍රිච්නීන් සහ පයිරත්‍රීන් අයත්වේ. ශාක වලින් ලබගන්නා මත්ද්‍රව්‍ය වලට ඕපියම්,කොකේන් සහ මරිජුවනා ඇතුලත්වේ. ශාක වලින් ගන්නා විශ අතරට රිසීන්, හෙම්ලොක් ක්‍යුරෙයා අයත්ය.ශාක කෙඳ