LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ා එකම ආකාරයේ බ්ම් සැලැස්මක් තිබුණි. සෑම එකක්ම පිහිටියේ හතරැස් ප්‍රදේශයකයි. එය පටු මාර්ගයකින් වටවී තිබුණි. නැගෙනහිර පැත්තෙන් පිවිසීමේ දොරටුවක් විය. ඉදිරියේ තිබුණු විශාල මිදුල අමුත්තන් පිළිගන්නා ශාලාවක් ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනුණි. එහෙත් එහි හිඳ ගැනීමට අවසර නොලැබුණි. ප්‍රධාන ගොඩනැගිලිවලට පිවිසීම සඳහා පියගැට පේළි කිහිපයක් තිබුණි. එහි පිට පැත්තට විහිදුණු කුළුණු සහිත ශාලාවක් විය. එහි කෙළවරෙහි කුඩා වේදිකාවක් තිබුණි. රජ මාළිගා සංකිර්ණය වටා පේළි දෙකකට හෝ තුනකින් යුක්තව කුඩා කුටි 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් තිබුණි. නිශ්ශංකමල්ල රජතුමාගේ ශාලාව දිගින් අඩි 133 ක් ද (මි.41) පළලින් අඩි 63 ක් (මි.19) ද විය. පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ මාළිගයේ ඉහළ මාල කොන්ක්‍රීට් කර තිබිණ. පඬුවස් නුවර මාළිගයේ මනා වාතාශ්‍රයක් ලැබීම පිණිස කටයුතු සලසා තිබුණි. පාවිච්චි කළ ජලය බැස යාමේදී ඒවා උරා ගැනීමට වළවල් සාදා තිබුණි.සීගිරියසීගිරිය පර්වතය මස්තකයේද මාළිගාවක් තිබුණි. සම්පූර්ණ සැකැස්මේ පිට මායිම් හා සෑම අංගයකම අඩංගු හැඩතල තවමත් දකින්නට තිබේ. එහි පහත මාළිගාවට සමාන්තරව ඉහළින් තැනූ මාළිගාවක්ද තිබුණි. එහෙත් එහි උන්නතාංශකය වැඩිය. එයට
හාත්පස බැලිය හැකි සඳළු තලයක්ද තිබුණි. ඇතුළතින්ම පිහිටි රාජකීය නිවස්න මහල්වලින් යුක්ත විය. එහි සිට අංශක 360 වටා නගරයේ උද්‍යාන සහ පහළ භූමිය බැලීමට හැකි විය. පිළිවෙලින් තනන ලද අංගන පංතියක්ද කාමර ද සහ පියගැටවලින් එකට සම්බන්ධ කරන ලද උස් වේදිකාවක්ද, ගඩොල් ඇල්ලූ පදික මං තිරුද එහි තිබුනේය. ප්‍රේක්ෂක ශාලාඅති විශාල ප්‍රේක්ෂකාගාර දෙකක නටබුන් පොළොන්නරුවෙහි දක්නට ලැබේ. මේවායින් එකක් පරාක්‍රමබාහු රජුගේ මහජන සභා ශාලාව විය. අනෙක නිශ්ශංකමල්ල රජු සම්මන්ත්‍රණ ආදිය පැවැත්වූ ශාලාවයි. පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව පුළුල් වේදිකාවක එක පිට එක තැබූ ආයත චතුරශ්‍රාකාර ව්‍යුහවලින් යුතු ඉදිකිරීමක් විය. එහි මූණත උතුරට යොමු වී තිබුණි. පියගැට පේළි දෙකක් ප්‍රධාන පිවිසුම් දොරටුව වෙත යොමු විය. බිම් මට්ටමේදී අතරින් ඇවිද යා හැකි අවකාශවලින් ද යුක්ත විය. පොළොන්නරුවේ රැස්වීම් ශාලාවේ තිබුණු කුළුණුවල පතුල හතරැස් විය. මැද කොටස අටපට්ටම් හැඩයක් ගත් අතර නැවත ඉහළ කොටස හතරැස් විය. රාජකීය ස්නාන ශාලාරාජකීය නානකාමර තැනීම පිළිබඳව ඉතාම අගනා උදාහරණවලින් එකක් වන්නේ පොළොන්නරුවේ කුමාර පොකුණයි. දිගු පටු පිය
ගැට පෙළක් ආයත චතුරශ්‍රාකාර පොකුණ දක්වා විහිදුනේය. පොකුණට පැමිණෙන ජලය පාලනය කිරීමට භූගත නල මාර්ග තිබුනේය. අසල තිබුණු ඇල මාර්ගයකින් එම නල හරහා එන ජලය පොකුණට වැටෙන්නේ මකර රූප දෙකක මුඛය තුළිණි. ජල බාධක කපාටයක් ලෙස හා පාවිච්චි කළ ජලය පිටවීමේ දොරටුවක් ලෙස ගල්වලින්ම කළ අගුලක් යොදා තිබුණි. ඇඳුම් මාරුකිරීමේ කාමරයක් ද තිබුණි. මෙය දැනට නටබුන් වී ඇත.නිවාසකිරිඳි ඔය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ කරන ලද කැනීම්වලින් ක්‍රි.පූ. 450 දී පමණ ඉදිකරන ලද වරිච්චි බිත්ති සහිත නිවාසයක නටබුන් සොයා ගෙන ඇත. තවත් ඵවැන්නක් වීරවිල, අඳල්ලේ හමුවී ඇත. ක්‍රි.ව. 50 සිට 450 දක්වා කාලය තුළ තිබුණු නිවාස ගැන තොරතුරු වලගම්පත්තුවෙන් ලැබේ. කුස්සියේ භාවිතා වූ උපකරණ තවමත් ඵහි තිබේ. මධ්‍යකාලීන යුගයේ ධනවතුන්ට විශාල නිවාස තිබූ අතර ඒවා ගලින් සහ හුණු බදාමයෙන් කර උළු වහලින් ද හුණු ගාන ලද බිත්තිවලින් ද යුක්ත විය. ඒවා‍යේ දොර ජනෙල්වලින් යුතු කාමර සහ අමුත්තන්ගේ කාමර ද විය. ජනෙල්වලට ඉහළින් අර්ධ කවාකාර කවුළු තිබුනේය. දොරවල්වලට යතුරු, අගුළු සහ අසව් යොදා තිබුනේය. මෙම නිවාසවලට මිදුල් හෝ අංගන සහ සඳලුතලද තිබුණි. වී කෙටීම සඳහා වෙනම කාමර තිබුණු අතර
වී ගබඩා කිරීමට අටුවක් ද කරත්ත ආදිය නවතා තැබීමට මඩු ද විය. වැසිකිලි ගැනද සඳහන් කළ යුතුය. හැම ගෙයකටම වාගේ කුස්සියක් තිබුනේය. සැලසුම හා ගොඩනැගීමනිර්මාණ ශිල්පීන්ගොඩනැගිලි බිම් ගැන සොයාබැලීමට ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීහු සිටියහ.  ගල් ගුහාවල තිබෙන ලියවිලිවල 'නගර ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙකු' ගැන සඳහන් වේ.  අති සූක්ෂම හා විශේෂිත උපකරණ යොදාගනිමින් විද්යානනුකූලව ගොඩනැගීම් කර තිබුණි.  උදාහරණයක් වශයෙන් සමහර ගල් පුවරු කොතරම් අගනා ලෙස කපා තිබුණේද කියතොත් ඒවා සම්බන්ධ වූ තැන් පවා දැකගත නොහැකි විය.  එම ස්ථාන කෙතරම් සූක්ෂම අයුරින් පුරුද්දා ඇත්දැයි කියතොත් ඒතැන් වලින් කිසිදු දෙයක් ඇතුල් කිරීම පවා දුෂ්කරය. ඈෂ්ලි ඩී වොස් (Ashley de Vos) කියන්නේ මෙවැනි නිමැවුම් කිරීමට වර්තමාන යුගයේදී පවා අති සූක්ෂම උපකරණ තිබිය යුතුය යනුවෙනි. අඩි විස්සක් පමණ දිග තුනී ගල් පුවරු ඔසවා තැබීමට ව්යුශහාත්මක යන්ත්රය ශාස්ත්රෙය පිළිබඳ දැනීමක් අවශ්යප විය. මුළු ලෝකයෙන්ම පළමු පෙර සවි තාක්ෂණයක්  තිබෙන්නට ඇත්තේ ශ්රී  ලංකාවේය යනුවෙන් ඩී වොස් තව දුරටත් කියයි.  ඇතැම් පූජනීය ස්ථානවල තිබුණු ගොඩනැගිලි වෙනත් ස්ථානයක නිමවා පසුව එකලස් ක
රන ලද ඒවා විය. කලා කෞශල්යයපොළොන්නරුවේ වටදා ගෙය (කැටයම් ශිල්පයට උදාහරණයක් ලෙසින්)තාක්ෂණික සාමාර්ථ්යෙයට අමතරව කලා කෞශල්යදය ද තිබුනේය. අටවෙනි ශත වර්ෂයෙන් මෙපිට නිර්මිත කදිම ගල් කණු වලින් ඒ බව විදහා දැක්වෙයි. ඒවා විවිධාකාර මෝස්තරවලින් යුක්තය. නිශ්ශංකලතා මණ්ඩපයේ තිබෙන නෙලුම් මල් කැටයම් සහිත ගල් කණු ගත් කළ ඒවා මුළු දකුණු ආසියාවේම දක්නට නොලැබෙන සුවිශේෂී අංග ලක්ෂණවලින් යුතු ඒවා විය.  අවදානම් සහිත යයි සැළකෙන ආරුක්කුවලින් යුත් ස්ථාන නිර්මාණයේදී හුණු බදාම පාවිච්චි කර ඇත.ජලයජලයෙන් වට වූ දූපතක පිහිටි මණ්ඩපයක් තිබණු අතර එය හඳුන්වන ලද්දේ "සීතල මාළිගාව" යන නමිනි. ඒ වටා නෙලුම් මලින් යුතු පොකුණු තිබිණි. පොළොන්නරුවේ රාජකීය උද්යා නය වෙන් වශයෙන් නම් කරන ලද විවිධාකාර හැඩයෙන් හා  විශාලත්වයෙන් යුත් පොකුණුවලින් යුක්ත විය. සීගිරියෙහි අටපට්ටම් පොකුණක් තිබුණි. සර්පයෙකුගේ දරණක ආකාර පොකුණක්ද පිපුණු නෙලුමක ආකාරය නිරූපණය වන පොකුණක් ද පොළොන්නරුවේ තිබුණි. අනුරාධපුරයේ කුට්ටම් පොකුණ මතුපිට සිට ගැඹුර දක්වා විහිදුණු පොකුණු කිහිපයකින් සැදුණේ විය. අත්යාොවශ්යක පහසුකම් පවා නොසළකා නොහරින ලදි. දීප්තිමත
් නාන කාමරයක් නන්දන උයනෙහි තිබුනේය.වායු සමනයපුරාණ කාලයෙහි වාතය සිසිල් කිරීමේ ක්ර ම වේදයන් තිබුණි. ගොඩනැගිළිවල වහල මත වියලන ලද මීහරක් සම් අතුරා වර්ෂාවකදී ඒ මතට ජලය විසිරෙන අයුරින් නල මාර්ගයකින් ජලය පතිත කිරීමේ ක්ර මයක් තිබුණි. ඒ මගින් සීතල වාතය ඇතුළට කාන්දු විය. ශීත කාලයට හා ඌෂ්ණ කාලයට ඔබින අන්දමින් බිත්තිවල එල්ලන ලද පින්තූර මාරු කෙරුනේය.ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍යගොඩනැගිලි ඉදිකරන්නෝ ගල්, ගඩොල් දැව ආදි විවිධාකාර දෑ උපයෝගී කර ගත්හ. ඉදිරියට නෙරා ඇති කවාකාර ගඩොල් ආරුක්කු, කවාකාර පියැසි, සහ ගෝලාකාර ශිඛර යනාදිය ද ගොඩනංවන ලදි. ගොඩනැගිලිවල ආධාරක බිත්ති වශයෙන් පර්වතවල මුහුණත යොදාගන්නා ලදී. සීගිරියේ කැටපත් පවුර දරා සිටින වේදිකාව ද ගඩොලින් කරන ලද පියගැට පෙල ද පිහිටා තිබෙන්නේ ප්‍රපාතාකාර ගල් පර්වතයෙහිය. 6 වැනි ශත වර්ෂයේදී පමණ ගොඩනැගිලි නිර්මාණකරුවෝ හුණුගල්වලින් නයිස් නම් කලු ගල් වර්ගය වෙත මාරු වූහ. පොළොන්නරුවේ වටදාගෙයිහි බිත්ති ගල්වලින් නිර්මාණය කරන ලදී. ඒවා ඉහල මහළ දක්වා උස් විය. ඉහල මාලය කරා යොමු වුණු ගල් පඩි පේලියක පහලම පඩිය පොළොන්නරුවේ පරාක්‍රමබාහු රජ මාළිගයේ ඇති නටබුන්වල අදත්
දැකිය හැක. පස් වෙනි ශත වර්ෂයේ ආරණ්‍යවල විසූ භික්ෂුන් වහන්සේලා පාවිච්චි කළ අතු සෙවිලි කල මඩුව ද ඉතා නිවැරදිව සැලසුම් කරන ලද ඒවා විය.දැවපරාක්‍රමබාහු මාළිගයේ ගඩොල් බිත්තිවල සිරස් විවරයන් තුල වහලේ බර දරා සිටීමට දැව කණු යොදා තිබූ බව සැළකේපුරාණ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේදී පාවිච්චි කර ඇත්තේ ගල් පමණක් නොවන බව සටහන් කර ගැනීම වැදගත්ය. දැනට දක්නට තිබෙන ගල් නිමැවුම්වල නටබුන්වලින් යමක් නිශ්චය කිරීම නිරවද්‍ය නොවේ. ඒවා මැටි හෝ කපරාරු බිත්ති සහිතව මූලික වශයෙන් දැවවලින් කරන ලද ගොඩනැගිලිය. 3 වැනි සියවසේ සිටම ඉතා අලංකාරව නිර්මාණය කළ දැව ගොඩනැගිලි තිබුණේය. සීගිරියෙහි කොටස් කීපයකින් යුත් වහලක් සමග දැවයෙන් සහ ගඩොල් යොදා නිර්මාණය කල අලංකාර වාහල්කඩක් තිබුණේය. අද ද දක්නට ලැබෙන අති විශාල උළුවහු කණුවලින් මේ බව සනාථ වේ.බර දරා සිටීම සඳහා දැව යොදා ගෙන තිබුණි. සැකිළි සඳහා ගසක කඳ සම්පූර්ණයෙන්ම යොදා ගෙන ඇත. ක්‍රි.පු 4 වැනි සියවසේදි ඉදිකරන ලද අනුරාධපුර නැගෙනහිර වාහල්කඩ නිර්මාණය කිරීමට යොදා ගෙන තිබුණේ සම්පූර්ණ දැව කඳන්ය. පොළොන්නරුවේ සහ පඬුවස්නුවර මාළිගාවල තිබෙන ගඩොල් බිත්තිවල සිරස් විවරයන් තුල, ඉහල මාලයේ සහ වහ
ලේ බර දරා සිටීමට යොදාගෙන තිබෙන දැව කණු තනි ගසකින් නිර්මාණය කර ගත් දැව කණු වෙයි.මංජු ශ්‍රි ශිල්පය නැමති ග්‍රන්ථයේ දැව කැපීම සහ පදම් කිරීම පිළිබඳව තොරතුරු ඇතුලත් වේ. හොඳින් වැඩුනු ගස් තෝරා ගෙන නව සඳ කාලයේදි ඒවා කපනු ලබයි. එසේ කරන්නේ ඒ කාලයේදි ගසෙහි ක‍ඳේ සීනි ප්‍රමාණය අඩු බැවිනි. එසේ වූ විට ගසේ කඳට හානි කරන කෘමින් ඒම වැළකේ.ශෛලමය නටබුන්වල ඉතිරි වී තිබෙන සළකුණුවලින් පෙනෙන්නේ ඉතා විශිෂ්ඨ වඩු තාක්ෂණයක් යොදාගෙන තිබුණු බවයි. වඩු වැඩ සඳහා යොදාගෙන තිබුණේ පොරව, වෑය, සහ නියන වැනි සාමාන්‍ය ආයුධයි. වඩු කර්මාන්තයේදී භාවිතයට ගන්නා ශිල්පීය ක්‍රම දෙකක් සද්ධර්මරත්නාවලියේ විස්තරවේ. දැව නරක් නොවීම සඳහා තෙල් ගැල්වූ අතර ඇද ඇරීම සඳහා රත් කර ඇත.ඩෙංගු උණවර්ගීකරණය සහ බාහිර සම්පත්ඩෙංගු උණ රෝගියෙකුගෙ සමෙහි දැකිය හැකි කුඩා රතු පැල්ලම්.ICD-10A90.ICD-9061OMIM614371DiseasesDB3564MedlinePlus001374eMedicinemed/528MeSHC02.782.417.2142006 වසර වන විට ලොව වටා ඩෙංගු ව්‍යාප්තිය.රතු: වසංගත ඩෙංගු ව්‍යාප්තිය ඊජිට්යිඇක්වා: ඊජිට්යි පමණක්ඩෙංගු උණ හා ඩෙංගු රක්ත පාත උණ නිවර්තන කලාපයන්හි ඇති කරන්නා වු රෝගීතත්වයකි.ඩෙංගු උණ රෝගය
වයිරසයක් මගින් බෝවන රෝගයකි.මාංශ පේශි වල හා හන්දිපත් වල ඇතිවන ඉතා වේදනාකාරී තත්ත්වයන් නිසා මෙය ඇටකටු තලාපෙලා දමන උණ ලෙසද ප්‍රකට වේ. රෝග ලක්ෂණ ලෙස ක්ෂණිකව හටගන්නා තද උණ, තදබල හිසේ කැක්කුම, මාංශ පේශි වල හා හන්දිපත් වල  රැදාව සහ සමෙහි ඇතිවන පැල්ලම් දැක්විය හැක.ඩෙංගු උණෙන් සමෙහි ඇති වන පැල්ලම් එයටම ආවේනික වූ දීප්තිමත්  තද රතු පැහැති කුඩා පැල්ලම් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් මෙය  පළමුව කලවා වල හා පපු ප්‍රදේශයන්හි ඇතිවේ. ඇතැම් රෝගීන්ගෙන් මේවා මුළු සිරුරම වසාගන්නා  ආකාරයට ව්‍යාප්ත වේ.තවද බඩෙහි ඇතිවන අම්ල ගතිය හා  සම්බන්ධව බඩේ කැක්කුම  ඔක්කාරය හා මලපහ බුරුලෙන් යාම ඇතිවිය හැක.ඩෙංගු රක්තපාත උණ රෝග ලක්ෂණ නම්,දින 2 - 7 දක්වා පවතින අධික උණ සම යට කුඩා රතු පැල්ලම්, විදුරු මස් වලින් ලේ ගැලීම, නාසයෙන් ලේ ගැලීම, කළු/දුඹුරු පැහැති වමනය හෝ මළ පහවිම (ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය තුළට ලේ ගැලිම නිසා), මුත්‍ර සමග ලේ පිටවීම අක්මාව ඉදිමීමෙන් වන අධික බඩේ වේදනාව ඇතිවිය හැක.ඩෙංගු කම්පන තත්වයේ රෝග ලක්ෂණ නම්,සුදු මැලි වීම, අත් පා සීතල වීම, නාඩි වැටීම වේගවත්විම, රුධිර පීඩනය අඩුවීම සිදුවිය හැක.ඩෙංගු වෛරසය ව්‍යාප්ත කරන මදුරු දෙවර්ගය න
ම් -ඊඩිස් ඊජිප්ටයි. ඊඩිස් ඇල්බොපික්ටස්. ඔවුන් වැඩිපුර දෂ්ට කරන්නේ දහවල් කාලයේය. ඩෙංගු වෛරසය කාණ්ඩ 4ක් දක්නට ලැබේ. එම වෛරස ඩෙංගු දර්ශක 1, 2, 3 හා 4 ලෙස වෛද්‍ය විද්‍යාවේ නම් කර ඇත. ඩෙංගු රක්තපාත උණ නිසා අසාධ්‍ය තත්ත්වයට පත්වනුයේ ප‍්‍රථම වතාවට රෝගයට ගොදුරු වූ අය නොව මීට පෙර රෝගයට ගොදුරුවී සුව වී යළිත් රෝගයට ගොදුරු වූ අයයි.සාමාන්‍යයෙන් ශරීරයේ ප‍්‍රතිදේහ මගින් සිදු කරනුයේ ආරක්ෂාකාරී පිළිවෙතකි. නමුත් මෙම ඩෙංගු වෛරස නිසා ඇති වන විශේෂ ප‍්‍රතිදේහ සිදුකරනුයේ ඊට හාත්පසින්ම ප‍්‍රතිවිරුද්ධ කි‍්‍රයාවලියකි.එනම් එක් ඩෙංගු වෛරස දර්ශකයකින් ශරීරය තුළ ඇති වන මෙම විශේෂ ප‍්‍රතිදේහ කරන්නේ වෙනත් ඩෙංගු දර්ශකයක් ශරීරයට ඇතුලු වූ විට ඊට එරෙහි ව සටන් කිරීම වෙනුවට එම ආගන්තුක වෛරසයට ශරීරය තුළ වර්ධනය වීමට රුකුල් දීමයි.ඩෙංගු වයිරසය සඳහා ප්‍රතිශක්තීකරණ කිසිවක් තවම සොයා ගෙන නැත. එම නිසා ඩෙංගු මදුරුවන් බෝ වන ස්ථාන විනාශ කිරීම  මගින් ඩෙංගු වාහක මදුරුව බොවිම අවම කිරිම හා  ඩෙංගු මදුරුවාගෙන් සිරුර දෂ්ට කිරිමෙන් අරක්ෂා විම ඩෙංගු මර්දනයට ඇති එකම ක්‍රමයයී. ප්‍රතිකාර ලෙස පළමුව සිදුකරන්නේ උණ වැලදී දින දෙකකින් පමණ සිදුකරන රුධිර
පරීක්ෂණය මගින් රෝග තත්ත්වය නිශ්චිතවම අදුනා‍ ගැනීමයි. හැකි තරම් වතුර, පළතුරු යුෂ, ජීවනී වැනි දියර වර්ගද සේලයින් ප්‍රතිකාරය දීම යන ඒවා ඉන් අනතුරුව කරනු ලැබේ.රෝහල තුලදී ලැබෙනා ඇද විවේකය(Bed rest)මෙහිදී විශේෂ කාර්යයක් ඉටු කරයි. ඩෙංගු රක්තපාත රෝගය ඇති රෝගියකු නම් තෙවන දිනයේ සිට ඉතා ප්‍රවේශමෙන් සජලනය කළ යුතුය.ලෝකය පුරා සියයකට වැඩි රටවල් සංඛ්‍යාවක පැතිර ගොස් ඇති මාරාන්තික ඩෙංගු රෝගය වර්තමාන සමාජයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරන රෝගයකි.1960න් පසු ඩෙංගු රෝගයෙහි පැතීරිම ඉතා සිග්‍රයෙන් වැඩිවිය,  අද වන විට ලොව පුර  මිලියන 50 - 100 පමන ප්‍රමාණයක්  ඩෙංගු රෝගයෙන් වසරකට පිඩා විදිනු ඇත.ඩෙංගු රෝගය සඳහා නිශ්චිත එන්නතක් හෝ නිශ්චිත ප්‍රතිකාරයක් නොමැත. ඩෙංගු වෛරසය සඳහා ප්‍රතිශක්තිකරණය කිරීම තවම පරීක්ෂණ තත්ත්වයේ පවතී.රෝග ලක්ෂණඩෙංගු රෝග ලක්ෂන පිළිබද ක්‍රමාණුරූප සංවර්ණනයවයිරසය ශරීර ගතවු බොහෝ දෙනෙකු(80% පමණ) අයත් වන්නේ රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් නොකරන හෝ සාමාන්‍ය වයිරස උණක රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන කාණ්ඩ වලටය. කිහිප දෙනෙකු (5% පමණ) රක්තපාත උණ හෝ ඩෙංගු කම්පන තත්වයට පත් විය හැක.ඩෙංගු රෝග ලක්ෂණ බාහිරට පෙන්නුම් කිරිම
ට දින 3 –14 පමණ ගත විය හැක. නමුත් බොහෝවිට ඩෙංගු වයිරසය සිරුරට ඇතුළුවී දින 3 – 7 පමණ ගත වීමෙන් අනතුරුව රෝග ලක්ෂණ ඇතිවේ. ඩෙංගු රෝගය වෙනත් උණ රෝග වලින් වෙන් කර හදුනා ගැනීම මුල් දින 2 තුළ තරමක් අපහසු කාර්යයකි. මක්නිසාද යත් ඩෙංගු රෝගයේ රෝග ලක‍ෂණ අනෙක් උණ රෝග වලට සමාන බැවිනි.තද උණ, හිසරදය, ඇස් යට වේදනාව, පේෂි හා සන්ධි කැක්කුම, සමේ රතු පැහැ ලප ඇතිවීම, වමනය, ආහාර අරුචිය, ඩෙංගු උණෙහි ලක්ෂණය. ‘ඇට කැඩෙන’ යන නාමය ඩෙංගු රෝගය සදහා ලැබි ඇත්තේ රෝගය සෑදුණු පසු සිරුරට ඇතිවන දැඩි අපහසුතාවය ඇඟවීමටය. ඩෙංගු රෝගය ඩෙංගු උණ, ඩෙංගු රක්තපාත උණ හා ඩෙංගු කම්පන සහලක‍ෂණ යන විවිධ මට්ටම් වලින් හට ගනී.ශායනික පරිපාටියඩෙංගු රෝගය  පිළිබද ශායනික පරිපාටිය [1]සාමන්‍ය යෙන් උණ රෝගියෙකුගෙ 40 °C (104 °F) පමණ උණ පැවතිය හැක. මෙම අධික උණ දින 2 - 7 දක්වා පැවතිය හැක. මිට අමතරව වමනය යාමද ඇතිවිය හැක. මෙවැනි ලක්ෂන දක්නට ලැබෙන 50- 60% පමණ රොගින්ගී සිරුරෙහි සම යට කුඩා රතු පැල්ලම් මුල් දින දෙක තුනෙහි දැකිය හැකි වේ. රෝගය ක්‍රමයෙන් වර්දනය වන විට ( 4 - 7 දින පමණ )  මෙය සරම්ප රෝගියෙකුගෙ ඇගෙහි දැකිය හැකි පැල්ලම් මෙන් රතු පල්ලම් ව
ර්ධනය විය හැක.තවද  විදුරු මස් වලින් ලේ ගැලීමද මෙම කාලයෙදී සිදුවිය හැක. ඩෙංගු උණ වෙනත් උණ මෙන් නොව විවිධ ලක්ෂන පෙන්නුම් කරයි. එම උණ දින දෙකක් ඇතුලත වැඩි වෙමින් අඩු වෙමින් පැවතිය හැක.රෝගයෙන් පෙලෙන්නෙකුගෙ සිරුරෙහි රුධිරය වහනය වීමේ රෝග ලක‍ෂණ පෙන්වයි.නමුත් සාමන්‍ය ඩෙංගු උණ රෝග තත්වයේදි ප්ලාස්මා කාන්දුවක් දැකිය නොහැකි අතර ප්ලාස්මා කාන්දුව සිදුවන්නේ ඩෙංගු රක්තපාත උණ සෑදුණහොත්ය.රුධිර පට්ටිකා අඩුවීම ඩෙංගු රෝගය පෙන්වන මනා දර්ශකයක් වන අතර රුධිරයේ මුළු පරිමාවට සාපේක‍ෂ රක්තානු පරිමාව, ඇල්බියුමින් ප්‍රමාණය, කොලෙස්ටරෝල් ප්‍රමාණය මේ සදහා යොදා ගත හැක.  ප්ලස්මා කාන්දු වීමේ රෝග ලක‍ෂණ ලෙස ප්ලාස්මාවට සාපේක‍ෂ රතු රුධිර පරිමාව (PVC) 20% ඉහළ යාම, රුධිරයේ ඇල්බියුමින් /කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම පහළ යාම සහ ප්ලුරාවේ /වෙනත් දේහ කුහර වල තරලය එකතු වීම දැක්විය හැක.ඩෙංගු රක්තපාත තත්ත්වයකදී පහත සඳහන් ලක්‍ෂණ දැකිය හැකි වනවා. තද උණ හෝ කම්පනය ඇති විට උණ බැස ශරීරය සීතල වීම, සමේ ඇතිවන රතු පැල්ලම්, රුධිර පීඩනය අඩු වීම, අක්මාව ඉදිමීම, කුද්දෙටි ඉදිමීම, සමෙහි ඉතා කුඩා රුධිර ගැලීම් රතු දම් පැහැයට ඇතිවීම, නාසයෙන් විදුරුමසෙන් ලේ ගැලීම,
අධික ඔසප් රුධිර පිටවීම, කෝපි කුඩු පාටට වමනය ඇතිවීම  හෝ ලේ වමනය ඇතිවීම, ඇඟපත ඇල්ලූ විට ඇතිවන වේදනාව, මීට අමතරව රෝගය උග්‍ර වූ විට පෙනහලු හා බඩේ වතුර එකතු වීමත් අවසානයේදී මොළයට අදාළ සිහිමුර්ජා වීම, වලිප්පුව වැනි රෝග ලක්‍ෂණත් දැකිය හැකි වේ.මේ නිසා ඩෙංගු රෝගය මාරාන්තික රෝගයකි.ඩෙංගු රෝග ලක්‍ෂණ පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට වෙනස් වන නිසා ඉහත රෝග ලක්‍ෂණ ගලපා ගැනීමේදී ඉතා ප්‍රවේසම් විය යුතු වේ. කෙසේ නමුත් ඒ සඳහා ඔබට වෛද්‍යවරයා උදව් වනු නොඅනුමානය. ඩෙංගු රෝගය සෑදුනු සෑම අයකුටම අසාධ්‍ය නොවන බවත්, මතක තබා ගත යුතුය. දළ වශයෙන් ඩෙංගු රෝගය වැලඳුණු රෝගීන්ගෙන් 80% පමණ එතරම් අසාධ්‍ය නොවී සුව වේ.ඩෙංගු ආශ්‍රිත වෙනත් ගැටළුඩෙංගු රෝගය සිරුරේ විවිධ පද්ධති වලට බලපෑ හැක. එය තනිව හො ඩෙංගු  රෝග ලක්ෂණත් සමඟ හෝ සිදුවිය හැක. ඉතා අසාධ්‍යය තත්වයේ රෝගින්ගෙන් 0.5- 6% පමණ රෝගින්ට සිහිමුර්ජා ගතියක් අැති විය හැක. මෙයට හේතුව ඩෙංගු වෛරසය මගින් මොළයේ ආසාදනය විම හෝ සිරුරේ වැදගත් ඉන්ද්‍රියක්  වන අක්මාව වැනි ඉන්ද්‍රියකට හානි පැමිනවිම විය හැක.රෝග කාරකයවයිරස අධ්‍යයන විද්‍යාවප්‍රධාන ලිපිය: ඩෙංගු වෛරසයA
ඩෙංගු වෛරසය ඉලේට්‍රෝන අන්වීක්ෂණයට පෙනෙන අයුරු(රුපය මැද ඇති කුඩා කළු පැහැ තිත්) micrograph showing dengue virus virions (the cluster of dark dots near the center)ඩෙංගු වෛරසය ෆ්ලවිවිරිඩෙ  කුලයට අයත් RNA වෛරසයකි. මෙම කුලයට අයත් අනෙකුත් වෛරස ලෙස  කහ උණ වෛරසය(yellow fever virus),වෙස්ට් නයිල් වෛරසය (West Nile virus),ශාන්ත ලුවි එන්සෙඵලිටිස්  වෛරසය (St. Louis encephalitis virus),ජැපනීස්න් එන්සෙපල්යිටීස්  වෛරසය (Japanese encephalitis virus), ටික්-බොර්න් එන්සෙඵලිටිස් වෛරසය (tick-borne encephalitis virus), ඛ්යසනුර් ෆොරෙස්ට්ඩිසීස් වෛරසය (Kyasanur forest disease virus), සහ  ඔම්ස්ක් හෙමොරහජ්ක් උණ  වෛරසය (Omsk hemorrhagic fever virus) හැදින්විය හැක. මින් බහුතරයක් අත්‍රපෝඩාවන්ගෙන් (මදුරුවන් හෝ ටික්කන්ගෙන් ) බෝ වන රෝග වේ. එමනිසා  මේව අර්බොවෛරස (arboviruses) යන නමින්ද හදින්වේ.ඩෙංගු වෛරසයේ	නියුක්ලියොටයිඩ භස්ම වල ජානමය ද්‍රව්‍ය 11,000 පමණ ඇත. මෙම වෛරසයේ serotypes 4ක් ඇත. එවා  DENV-1, DENV-2, DENV-3 සහ DENV-4 ලෙස හදුන්වයි.මෙවා වෙන් කර හදුනා ගත හැක්කේ  ප්‍රතිදේහ ජනකය මතය.සම්ප්‍රේෂණයඊඩ්ස් ඊජිට
්යි මදුරුවා මිනිස් සිරුරෙන් ලේ උරා බොමින් සිටින අයුරුඩෙංගු රෝගය ඊඩ්ස් මදුරුවා රෝග වාහකයා කරගත් රෝගයකි මෙම මදුරුවා සුදුපාට ලප සහිත (කොටියකු මෙන් ලප ඇති) මදුරු විශේෂයකි. ඊඩ්ස් ඊජිප්ට්යි (Aedes aegypti), ඊඩ්ස් ඇල්බොපික්ටස්(Aedes albopictus) හා ඊස් පොලිනේසියන් මේ අතර කැපී පෙනෙන මදුරු වර්ගයයි.මෙම මදුරුවන් සාමාන්‍ය යෙන් මිටර් 1, 000 කට ( අඩි 3, 300) පහලින් පියාසර කරමින් සිටී. ගැහැණු මදුරුවෙකු ඩෙංගු ආසාදිත පුද්ගලයකුගෙන් ලේ රුධිරය සමඟින් ඩෙංගු වයිරසය ඇතුළු වේ. එම ගැහැණු මදුරුවා වෙනත් පුද්ගලයෙකුට දෂ්ඨ කළ විට ඩෙංගු වයිරසය අඩංගු මදුරු කේඨයද එම පුද්ගලයාගෙන් සිරුරට ඇතුළු වේ. මෙසේ ඩෙංගු රෝගය පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට පැතිර යා හැකිය.ඩෙංගු මදුරුවන් බොහෝ විට දෂ්ඨ කරනුයේ දිවා කාලයේදී පමණි.ගැහැණු මදුරුවන් ලේ උරා බිම සිදු කලද පිරිමි මදුරුවන් ශාක යුෂ උරා බීම සිදුකරයි .ගැහැණු මදුරුවන් ලේ උරා බොන්නේ බිත්තර මේරීම සදහා අවශ්‍ය ප්‍රෝටීන් අවශ්‍යතාවය සපුරා ගැනීම සදහාය .ය කළ යුතුය . එහිදී පාදවල මාරුවෙන් මාරුවට සුදු, කළු, ලෙස තීරු දැකිය . තවද ඊඩ්ස් ඇල්බොපික්ටස් වර්ගයේ මදුරුවාගේ උරහිසේ සුදු පාට ඉරක් දැකිය හැකි අතර ඊඩ්
ස් ඊජිප්ටයි වර්ගයේ මදුරුවගේ උරහිසේ දෑ කැති හැඩයේ සුදුපාට ලප දෙකක් ද දැකිය හැකිය. ඩෙංගු මදුරුවා සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ මදුරුවෙක් වන අතර තද කළු පැහැයක් ගනී .මේ සුහුඹුල් මදුරුවෙකු වරකට බිත්තර 100 ක් 200 ක් පමණ පිරිසිදු ජලය මත දමනු ලබයි. මේ බිත්තර ඇලෙන සුළුයි. බිත්තර දැමූ ස්ථානයෙන් ඉවත් නොකළේ නම් වියළි ස්වභාවයෙන් මාස 6-12 ක් පමණ කාලයක් බිත්තර නොනැසී පැවසිය හැකිය. ඩෙංගු මදුරුවා දිවා කාලයේ දෂ්ට කරන අතර එයිනුත් උදෑසන 8-10 අතර කාලය ක් සවස 3-6 අතර කාලයක් විශේෂයි. (බිත්තරයකින් සුහුඹුල් මදුරුවෙකු ඇතිවීමට සතියක පමණ කාලයක් ගතවේ.)මිට අමතරව ඩෙංගු සම්ප්‍රේශනය ඩෙංගු ආසාදනය වු  රුධිර පාරවිලයනය හෝ ඩෙංගු ආසාදිත පුද්ගලයකුගෙ ඉන්ද්‍රිය වෙනත් කෙනෙකුට බද්ද කිරිමේදී විය හැක. තවද ගර්භනී අවදියෙදී මවගෙන් දරුවාටද ඩෙංගු සම්ප්‍රේශනය වු අවස්ථා වාර්තා වි ඇත.නමුත් එවැනි අවස්ථා බොහොම විරලය.ප්‍රස්ථිතියළදරුවන් හා කුඩා ළමුන් ඩෙංගු රෝගය හේතුවෙන් බහුලව පිඩා විදිනු අතර අනෙකුත් රෝග සමග සැසදීමේදි ඩෙංගු රෝගය නිසා වැඩිපුර පීඩා විදිනු ලබන්නේ හොදින් පෝෂ්‍යදායීව වැඩුනු දරුවන්ය. තනි දර්ශක වර්ගයකට ඩෙංගු රෝගය සම්පූර්නයෙන්ම ඇත
ි කල හැකි අතර එක් දර්ශකයකින් ආසාදනය වු පුද්ගලයෙකුට එම දර්ශක වර්ගයට ජීවිතාන්තය දක්වා ප්‍රතිශක්තිකරනය ලැබුනද අනෙත් දර්ශක වර්ග 3 සදහා ප්‍රතිශක්තිකරන ශක්තිය ඇති වන්නේ කෙටි කලකට පමණි. ඩෙංගු රක්තපාත උණ නිසා අසාධ්‍ය තත්ත්වයට පත්වනුයේ ප‍්‍රථම වතාවට රෝගයට ගොදුරු වූ අය නොව මීට පෙර රෝගයට ගොදුරුවී සුව වී යළිත් රෝගයට ගොදුරු වූ අයයි.මිට පෙර DENV-1 දර්ශකයෙන් අසාදනය වූ රෝගියෙකුට දෙවන වරට DENV-2 හෝ DENV-3 ආසාදනය වුවහොත් එවර රෝගය අසාධ්‍යය තත්වයකට පත් විය හැක. තවද දියවැඩියාව හා ඇඳුම රෝගයෙන් පෙලෙන කෙනෙකුට ඩෙංගු වැලදුන විට රෝගය මාරන්තික තත්වයට පත් විය හැක.යන්ත්‍රණයඩෙංගු රෝගය ඊඩ්ස් මදුරුවා රෝග වාහකයා කරගත් රෝගයකි.මෙම වෛරසය ශරීර ගතවී මුල් දින පහ ඇතුලත එම රෝගියාගෙන් ලේ උරා බොන මදුරුවන් සිදු කරන නැවත දෂ්ඨයකදි පමණක් රෝගය තව කෙනෙකුට බෝවිම සිදුවේ.ඩෙංගු වෛරසය රැගත් ඩෙංගු මදුරුවා මිනිස් සිරුරට දෂ්ට කල විට මදුරුවාගේ ඛෙඨය සමග වෛරසය ශර්ර්‍රගත වේ. ඉන් පසු සුදු රුධිරණුවක් හා බැදෙන එම වෛරසය එයත් සමග සිරුර තුල සංසරණය වෙමින් එම රුධිරාණුව තුලදී ඛන්ඩනය වෙමින් වර්ධනය වේ.වෛරස ආසදනය හදුනා ගන්නා සුදු රුධිරාණු සංඥා ප
්‍රෝටින නිපදවමින් මේ බව බාහිරට දැනුම් දෙයි.සිරුරේ ඇතිවෙන විවිධ රෝග ලක්ෂන වන උණ,ඇග පත වේදනාව ඇති වන්නේ එබැවිනි.ඩෙංගු රොගයේ උග්‍ර අවස්ථාවේදි වෛරස වර්ධනය ඉතා සීග්‍රයෙන් සිඩුවේ. එවනි අවස්ථාවකදී වකුගඩු, අක්‌මාව හා හෘදය වැනි අභ්‍යන්තර ඉන්ද්‍රියන්වල අකර්මන්‍යතාව වැනි රෝග ලක්‌ෂණ මතුවිය හැකිය.මීට අමතරව එවැනි අවස්ථාවකදී රුධිර ප්ලාස්මා (Blood plasma) දේහ කුහර වලට  කාන්දු වීම, රුධිර පීඩනය පහල බැසීම (low Blood pressure),රුධිර පට්ටිකා(Platelets) අගය සිග්‍රයෙන් පහල බැසීම  සිදුවිය හැක.රුධිර කැටි ගැසීමේ කර්‍ය්ය සිදු කරන රුධිර පට්ටිකා(ලේ කැටි ගැසීම සිදු වන්නෙ පට්ටික මගිනි ) අගය අඩු විම නිසා අභ්‍යන්තර ලේ ගැලීම වැළක්විම දුෂ්කර වේ.  මෙහි අවසාන ඵලය වන්නේ මරණයට පත් වීමයි. බොහෝ කලාතුරකින් මෙම තත්ත්වයෙන් මිදි සුව වන අවස්ථා ඇත.රෝග විනිශ්චයඅනතුරු ඇඟවීමේ ලකුණු වැඩිවන උදරීය වේදනාවවමනයඅක්‌මාව විශාල වීමප්ලස්මා කාන්දු වීමරුධිර පට්ටිකා අගය සිග්‍රයෙන් පහල බැසීමඅලසබව හෝ නොසන්සුන්කමප්ලාස්මා කාන්දු වීමවයිරසය ශරීර ගතවු පසු පෙන්නුම් කරන රෝග ලක්ෂණ සායන වශයෙන් පරික්ෂා කිරීම මගින් ඩෙංගු
හදුනා ගත හැක.ඩෙංගු රෝගය වෙනත් උණ රෝග වලින් වෙන් කර හදුනා ගැනීම මුල් දින 2 තුළ තරමක් අපහසු කාර්යයකි. මක්නිසාද යත් ඩෙංගු රෝගයේ රෝග ලක‍ෂණ අනෙක් උණ රෝග වලට සමාන බැවිනි. දින 5ත් 7ත් අතර පවතින තද උණ සමග ඇති වන හිසරදය, වමනය, ඇස් වටා වේදනාව, මාංශ පේශී වල වේදනාව, හංදි ආශිත වේදනාවන්, කොන්දේ වේදනාව, බඩේ කැක්කුම, රුධිර පට්ටිකා අගය සිග්‍රයෙන් පහල බැසීම, රුධිර පීඩනය පහල බැසීම සහ රතු ලප මතුවීම යන ලක්ෂන කිහිපයක් නිර්ණය කිරිම මගින් ඩෙංගු හදුනා ගත හැක. (වගුව බලන්න ) තවද උණ වැලදී දින දෙකකින් පමණ සිදුකරන රුධිර පරීක්ෂණය මගින් රෝග තත්ත්වය නිශ්චිතවම අදුනා‍ ගැනීමට  හැක.රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීමේදී සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙකුගේ උපදෙස් මත ලබාදීමට කටයුතු කිරීම වඩාත් ප්‍රතිඵල දායක සහ ප්‍රඥාගෝචර විය හැක.වර්ගීකරණයලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය විසින් 2009 වසරේදී ඩෙංගු උණ කාණ්ඩ දෙකකට වර්ගීකරණය කරන ලදී : සාමාන්‍ය උණ තත්වය සහ අසාද්‍යය තත්වය(උන්cඔම්ප්ලිcඅටෙඩ් අන්ඩ් සෙවෙරෙ ) අසාද්‍යය ඩෙංගු  උණ අවස්ථාවේදි අභ්‍යන්තර සහ බාහිර රක්තපාතය, අභ්‍යන්තර ඉන්ද්‍රියන්වල අකර්මන්‍යතාව හෝ ප්ලස්මා කාන්දු වීමේ රෝග ලක‍ෂණ ඇති විය හැක.1997 ව
සරේදි ඩෙංගු රෝගය ඩෙංගු උණ, ඩෙංගු රක්තපාත උණ හා ඩෙංගු කම්පන සහලක‍ෂණ යන කොටස් තුනට වර්ගීකරණය කරන ලදී.  ඩෙංගු කම්පන සහලක‍ෂණ තත්වය තවදුරටත් අනු කොටස් 4කට බෙදන ලදී.නිවාරණයA 1920s photograph of efforts to disperse standing water and thus decrease mosquito populationsඩෙංගු වයිරසය සඳහා ප්‍රතිශක්තීකරණය කිරිම තවම පරීක්ෂණ තත්වයේ පවති.ඩෙංගු වාහක මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන ලෙස හඳුනාගෙන ඇත්තේ ජලය එකතු වී ඇති භාජනයි (Container breeder). එම ස්ථානවල ඩෙංගු රෝගය ඇති කරන  ඊජිප්ටයි සහ ඊඩ්ස් ඇල්බොපික්ටස් යන ප‍්‍රධාන මදුරු වර්ග බෝ වේ. විශේෂයෙන් වතුර ටැංකි, හිස් ටින්, පරණ ටයර්, වැහිපීලි, පොල්කටු, තැඹිලි කෝම්බ, යෝගට් කෝප්ප හා නිවාස තුළ පිහිටි වතුර රැඳෙන මල් පෝච්චි, ගුරුලේත්තු, කලගෙඩි හා ශීතකරණ තුළ වතුර රැඳෙන බන්දේසිවල බෝවීම බහුල ලෙස සිදුවිය හැකි බවය. ඩෙංගු මදුරු කීටයන් අනෙක් මදුරු කීටයන්ට වඩා වෙනස් චලන රටාවක් පෙන්වයි .එනම් ඉංග්‍රීසි එස් අකුරේ හැඩයට එහා මෙහා ගමන් කරයි. කීට  විද්‍යා සමීක්ෂණ අනුව මිනිසා  ඉහත සදහන් ස්ථාන ඉවත් කිරීම නිසා නවතම වාසස්ථාන සොයා ගනිමින් භාවිතා නොකරන නළ ලිං ,ශීතකරණ යේ පසුපස ඇති තැ
ටිය ,භාවිතා නොකරන වැසිකිලි පෝච්චි ආදී ස්ථාන වල බෝවීම සිදුවෙමින් පවතී .මදුරුවන් හා මදුරු කීටයන් බෝවීම වැළැක්වීම දැනට ඇති එකම ක්‍රමයයි.ඒ සඳහා  සතියකට වරක්වත් නිවස, පාසල හා සේවා ස්ථානය හෝ ඒ අවට ඩෙංගු මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන ඇත්දැයි සොයා ඒවා විනාශ කරන්න. ඩෙංගු මදුරුවන් බෝවෙන ස්ථාන නම් මල් පෝච්චි, ටයර් පොල් කටු, ටින්, කුහුඹු උගුල්, වැහිපීලි වතුර රැදෙන ශාඛ, තැඹිලි කෝම්බ වැනිදේ. මදුරු නාශක ඉසීම, දුම් ගැසිම මදුරු දැල් දිවා කාලයේ නිදා ගැනීමේදී භාවිතා කිරීම මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන වලට කීටයින් විනාශ කිරීමට, තිලාපියන් වැනි මසුන්, බැක්ටීරියා (බැසිලස් තුරින්ජියෙනියිස් නැමැති) යොදා ගත හැක.ඩෙංගු බිත්තර අවු. 1/2 - 1 පමණ වියලි ස්වභාවයේ නොනැසී පැවතිය හැක.එම නිසා වතුර නොමැති වු පමණින්ම ඩෙංගු බිත්තර විනාශ නොවේ.වාස්තු විද්‍යාවට අනුව ගෘහ නිර්මාණ හා උද්‍යාන අලංකරණය ප්‍රමිතියට අනුව සිදු කිරීමෙන්ද ඩෙංගු මදුරු උවදුරට යම් විසඳුමක් ලැබේ.ගොඩනැගිලි නිර්මාණයේ දී වතුර බසින ආකාරයට වැහිපීලි ප්‍රමිතියට අනුව නිෂ්පාදනය, ඉංජිනේරුවන්ට හා වාස්තු විද්‍යාඥයන්ට මාර්ගෝපදේශකත්වයන් ලබාදීම, වෙළෙඳපොළේ පවතින වැහිපීලි යනාදිය ප්‍රමිතියට අනුව ත
ිබේද කියා පරීක්ෂා කිරීම වැදගත් වේ. බොහෝ ගොඩනැගිලිවල පිහිටි වැහි පීලිවල කැලිකසළ සිර වී ඇති අතර ඒවා ඩෙංගු මදුරුවන් බෝ වීමේ ආකර බවට පත්වීමේ ඉඩක් පැවතිය හැකිය.සටහන්↑ WHO (2009) p. 25-27යොමුවGubler DJ (2010). "Dengue viruses". In Mahy BWJ, Van Regenmortel MHV (ed.). Desk Encyclopedia of Human and Medical Virology. Boston: Academic Press. pp. 372–82. ISBN 0-12-375147-0.WHO (2009). Dengue Guidelines for Diagnosis, Treatment, Prevention and Control (PDF). Geneva: World Health Organization. ISBN 92-4-154787-1.බාහිර සබැදි Dengue fever ගැන තවත් දේ විකිපිඩියා සහෝදර ව්‍යාපෘති හරහා සොයාගන්නවික්ෂනරිය වෙතින් අර්ථ දැක්වීම්කොමන්ස් වෙතින් ඡායාරූප හා මාධ්‍යවිකිසරසවිය වෙතින් ඉගෙනුම් මූලාශ්‍රවිකිපුවත් වෙතින් පුවත් කථාංගවිකිකියමන් වෙතින් උපුටා දැක්වීම්විකිප්‍රභව වෙතින් ප්‍රභව පෙළවිකිපොත් වෙතින් පෙළපොත්"Dengue". WHO. සම්ප්‍රවේශය 27 ජූනි 2011."Dengue". U.S. Centers for Disease Control and Prevention. සම්ප්‍රවේශය 27 ජූනි 2011."Deng
ue fever". UK Health Protection Agency. සම්ප්‍රවේශය 27 ජූනි 2011."DengueMap". U.S. Centers for Disease Control and Prevention/HealthMap. සම්ප්‍රවේශය 27 ජූනි 2011.ත්‍රිමාන පරිලෝකන යන්ත්‍රයක් යනු තාත්වික වස්තුවක හෝ පරිසරයක හැඩය සහ ඇතැම් විට ස්වභාවය (වර්ණය වැනි) පිළිබද දත්ත ලබාගැනීම සදහා එය විශ්ලේෂණය කිරීමට භාවිතා කරන උපකරණයකි. මෙසේ එකතුකර ගනු ලබන දත්ත ඉන් පසු ඩිජිටල් ත්‍රිමාන අනුරුවක් නිර්මාණය කිරීම සදහා භාවිතා කල හැකි අතර එය විශාල පරාසයක යෙදුම් සදහා භාවිතා කල හැක. මෙම උපකරණ විනෝදාස්වාද නිර්මාණ කර්මාන්තයේදී චිත්‍රපට සහ වීඩියෝ ක්‍රිඩා නිර්මාණය සදහා බහුලව භාවිතා කෙරේ. මෙම තාක්ෂණය ‍පොදුවේ යොදා ගැනෙන අනෙකුත් ක්ෂේත්‍ර අතරට කාර්මික ආකෘති නිර්මාණය, ප්‍රති ඉන්ජිනේරු විද්‍යාව, ප්‍රතිරූපක නිර්මාණය, සංස්කෘතිකමය නිර්මාණ පිළිබද තොරතුරු රැස්කිරීම සහ පරිගණකමය දර්ශන නිර්මාණය අයත් වෙයි. මෙවැනි ත්‍රිමාන පරිලෝකන යන්ත්‍ර නිර්මාණය සදහා විවිධ තාක්ෂණයන් ගණනාවක් භාවිතා කල හැකි අතර මෙම එක් එක් තාක්ෂණය සදහා ඒහා බද්ද වු සිමා, වාසි සහ වියදම් පවතියි. මෙහිදි සැලකිය යුතු අනෙකුත් කාරණය වන්නේ ඩිජිටල් තත්ත්වයට පත්