LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
14AA15AA16AA17AA18AA19AA20AA21AA22AA23AA24AA25AA26AA27AA28AA29AA30AA31AA32AA33AA34AA35මහඑළිය (හෝටන් තැන්න)IUCN category II (national park)ලෝකාන්තයමහඑළියපිහිටුමCentral province, ශ්‍රී ලංකාවසමීපතම නගරයනුවරඑළියවර්ග ප්‍රමාණය3,160 hectares (12.2 sq mi)සංස්ථාපනය1969පාලක ස්ථිතියවන ජීවී සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවWorld Heritage Sitein tentative list 2006මහ එළිය හෙවත් හෝර්ටන්තැන්න  වනාහී දෙස් විදෙස් කාගේත් නෙත් සිත් ආකර්ශනය කළ ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි අති සුන්දර භූමියකි. ඉමක් දැකිය නොහැකි ගෝලිය වස්තුවක් වූ මෙය ජෛව විවිධත්වයෙන් මෙන්ම පුරා විද්‍යාත්මක වටිනා කම අතින් ද ඉතා විශේෂ අසිරිමත් වූ ජාතික වනෝද්‍යානයකි. ලෝකාන්තය සොයා යන ‍කෙනෙකුට අප රටෙ වෙනත් කිසිම පරිසර පද්ධතියක හමු නොවන අපූර්වතම හුදෙකලාවකින් යුත් සුන්දර තැනි තලාවක් හමු වෙයි. මෙම අති සුන්දර ජෛව විවිධත්වයෙන් යුතු වූ සීතල නුවර එළියේ පිහිටි වනෝද්‍යානය වනාහි හෝටන් තැන්නයි. (මෙය නැරබීමට මුදල් ගෙවිය යුතුයි. )හෝටන් තැන්නේ පිහිටීමශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ පිහිටි එකම ජාතික වනෝද්‍යානය වන හෝටන් තැන්න මහ එළිය නමින් මුලින්
ම  හඳුන්වා ඇති අතර මෙය ලංකාවේ පිහිටි උසම තැනි තලා භුමිය යි. මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1200-2300 පමණ උසින් මධ්‍යම කදුකරයේ පිහිටා ඇත. එසේම නොයෙක් විද්වතුන් ‍මෙය විවිධාකාරයෙන් අර්ථ දක්වා ඇත. එල්.සී කුක් (1930)නිරක්‍ෂිය වනාන්තර හා පහත් තණ බිම් කාණ්ඩයට ද, චැමිපියන් (1936) කදුකර වනාන්තර ලෙසට ද, චැප්ටන් (1947) නිවර්තන සදා හරිත වනාන්තර ලෙසට ද හදුන්වා ඇත.පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකම1920 දශකයේ ඉංග්‍රීසි ජාතික කපිතාන් විළියම් පිෂර් ,කර්නල් ඇල්බට් වොටිසන් යන දෙදෙනා විසින් මුලින්ම හෝටන් තැන්න සොයා ගෙන ඇත. එහෙත් මෙයට හෝර්ටන්තැන්න යන නාමය ලැබී ඇත්තේ ශ්‍රීමත් හෝර්ටන් ආණ්ඩුකාරවරයාගේ සංචාරයෙන් පසුවයි. 1969 දී මෙම වනාන්තරය ස්වභාවික වනාන්තරයක් ලෙස නම් කරන ලදි. හෝටන් තැන්න පිළිබඳ ව කරන ලද පුරාවිද්‍යාත්මක පර්යේෂණ දෙස අවධානය යොමු කළහොත් 1992 අරබණ ලද පර්යේෂණවලදී හෝටන් තැන්නේ අතීත පාරිසරික තත්වය ,දේශගුණික තත්වය ,හා පැළෑටි වල ඉතිහාසය කෙරෙහි අවධානය යොමු කර තිබුණි.කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ ස්වීඩනයේ ස්ටොන්හොම් විශ්ව විද්‍යාලයේ චතුර්තක භූ ගර්භ විද්‍යා ආයතනය හා උත්සලා විශ්ව විද්
‍යාලයේ විද්වතුන් එකතු ව මෙම පර්යේෂණ සිදු කරන ලදි.ජ්‍යේෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ප්‍රේමතිලක මහතා සඳහන් කරන ආකාරයට මෙහි දී සොයා බලන ලද්දේ ලෝකයේ අවසාන ම අයිස් යුගයේ එනම් ප්ලයිස්ටොසීන යුගයේ ලංකාවේ පැවති පාරිසරික තත්වය පිළිබඳවයි. මෙහිදී අනාවරණය කර ගත් තොරතුරු අතර වසර 20000 කට පමණ පෙර ලංකාවේ කඳුකර වැසි වනාන්තරවල  ස්වභාවයමීවනශාක වල තත්වයමිනිසා ඇසුරේ වැඩුණ ශාකක්‍රි.පූ.8000 තරම් ඈත යුගයේ වගා කටයුතුආදිය පිළිබඳව ලත් තොරතුරු ලක් ඉතිහාසයට වැදගත්ය. මෙහි දක්නට ලැබෙන යෝධ මී වන හා මහ රත් මල ඉතා ඈත අතීතයේ සිටම පැවති ඒ වාය. එමෙන්ම මීට වසර 9000 කට පමණ පෙර පරිසර උශ්නත්නය ඉහළ යාම නිසා වර්ෂාපතනය අධික වී විවිධ ස්ථානවල ඇති වූ ජලාශ හෝටන් තැන්නේ ද ඇති වූ බව සොයා ගැනුණී.මෙහි මධ්‍ය ශිලා යුගයේ (Mesolithc Man)මානවයා වාසය කළ බවත් ඔවුන් කෘෂිකාර්මික යුගයට පරිවර්තනය වූ බවත් මේ ආශ්‍රිතව කෙරුණ පර්යේෂණ වලින් සොයා ගෙන ඇත.එසේ ම හෝටන් තැන්න ‍‍ඓතිහාසික වශයෙන් ද ඉතා වැදගත් වූවකි.ජෛව විවිධත්වය1992 දී සිදුකරණ ලද පර්යේෂණවලට අනුව මෙහි ශාක විශේෂ 101 ක් පමණ ඇත. ඉන් 49 ක්ම ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් ආවේනික ඒ වාය. බහුතරයක් හෝටන් තැන්
නට පමණක් ආවේනික ඒවා වීම විශේෂ වුවකි. ඇතැමුන් මෙහි පොදු ශාකය ලෙස වල් කදුරු  (innamounonalifolium) හඳුන්වන අතර  ඇතැමුන් දඹ (Syzygium ravolutum) යැයි පවසති.හෝටන් තැන්නේ ශාක ඝනත්වය එනම් හෙක්ටර්යාර එකක ඇති ශාක සංඛ්‍යාව 2.861 කි. මෙහි පක්ෂීන් විශේෂ 98 ක් ද ක්ෂීරපායින් විශේෂ 14 ක්,උභය ජීවීන් විශේෂ 16-20 ක් පමණ ද, සමනල විශේෂ 40 ක් ද දැනට හඳුනාගෙන ඇත. විශේෂයෙන්ම ගෝන රංචුව.මෙහි දක්නට ලැබෙන පක්ෂීන් අතරYellw earedSri Lanka MynaWood PigeowebleLayard SparakeetGreat KnotThroated KingfisherSri LankaSwallowමෙහි වෙසෙන තවත් ජීවීන් කහිප දෙනෙක්මෙහි වනාන්තරය දෙස අවධානය යොමු කළ හොත් එම වනාන්තර කුරු වනාන්තර වල ස්වභාවය දරයි. එය එසේ වී ඇත්තේ එම ප්‍රදේශයේ ඇති දැඩි සුළඟට ඔරොත්තු දිය හැකි වන පරිදිය.විශේෂයෙන් ජූනී මාසය වන විට පැයට කිලෝ මීටර 31 ක පමණ වේගයෙන් සුළඟ හමන බව පැවසේ.මෙහි ශාක සාමාන්‍යයෙන් මීටර 12-15 ක් පමණ උසට වැඩෙන අතර ගස් මුදුන කුඩයක හැඩයන් ගනු ලබයි. හෝර්ටන් තැන්නේ ශාක ප්‍රජාව පිළිබඳ ව අවධානය යොමු කළ හොත් එහි භාර කාර ඒ.එච්. සුමනසේන මහතා මෙහි ශාක ප
්‍රජාව ප්‍රධාන පරිසර පද්ධති හතරකට ගොනු කරයි. එනම් විශේෂ අනන්‍ය වූ වනාන්තරසදාහරිත මිශ්‍ර වනාන්තරතෙත් පහත තෘණ භූමි හා වගුරු බිම්ගංගා ධර ජලඦ පරිසර පද්ධතිමෙසේ ඉහත සඳහන් ආකාරයට පුරාවිද්‍යාත්මක මෙන්ම ජෛව විවිධත්වයෙන් ද ඉතා පොහොසත් වූ සොබා දහමේ අපුර්ව දායාදයක් මෙන් ම ලෝක උරුමයක් ද වන හෝටන් තැන්න රැක ගැනීම පරිසර හිතකාමී අප කාගේත් වග කීමක් ‍මෙන්ම යුතුකමක් ද වන්නේය.හෝටන් තැන්නේ සොඳුරු දසුන් කිහිපයක්*මහ රත් මලඅඩවියෙන් බැහැර පිටුහෝර්ටන් තැන්න සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2011-07-07 at the Wayback MachineHorton PlainsSri Lanka birds/Horton Plains සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2007-10-13 at the Wayback Machineසංචාරකයන් අතර  ජනප්‍රිය ස්ථානආශ්‍රිත ග්‍රන්ථසරත් විජේසූරිය,පුරා විද්‍යාවමිහිමඩල සඟරාවvteශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යානවියළි කළාපයඅංගම්මැඩිල්ලබූන්දලචුන්ඩ්කුලමඩෙල්ෆ්ජල ගැලුම් නිම්නගල් ඔයකවුඩුල්ලකුමනලාහුගල කිතුලානලුනුගම්වෙහෙරමඩු පාරමාදුරු ඔයමින්නේරියසෝමාවතියඋඩවලවඋස්සංගොඩවස්ගමුවවිල්පත්තුයාලතෙත් කළාපයගැල්වේස්ලෑන්ඩ්හොරගොල්ලහෝටන් තැ
න්නසමුද්‍රිකආදම්ගේ පාලමහික්කඩුවපරවි දූවවිකිපීඩියාවෙහි ගුණාත්මක භාවය පිළිබඳ ප්‍රමිතිය සපුරාලීම සඳහා, මෙම ලිපිය විකිෆයි කළ යුතුය. අදාළ අභ්‍යන්තර සබැඳි එක් කිරීම, හෝ ලිපියේ layout එක වැඩිදියුණු කිරීමෙන් සහාය වීමට කාරුණික වන්න. (2011 දෙසැම්බර්) Click [show] on right for more details.No reason has been cited for the Wikify tag on this article.Please replace HTML markup with wiki markup where appropriate.Add wikilinks. Where appropriate, make links to other articles by putting "[[" and "]]" on either side of relevant words (see WP:LINK for more information) and check that your links work as expected. Please do not link terms that most readers are familiar with, such as common occupations, well-known geographical terms, and everyday items.Format the lead. Create or improve the lead paragraph.Arrange section headers as described at Wikipedia:Guide to layout.Add an infobox if it is appropriate for the article.Remove this tag.ලෝකයේ පුදුම හත ලෙස හදුන්වනු ලබන්‍‍‍ නේ මිනිසා විසින්
ගොඩනගනු ලැබු අමරණීය ස්මාරත හතකින් සමන්විත ලෑයිස්තුවකි. එය හදුනාගැනීමට පදනම වී ඇත්තේ පුරාතන  දේශගෙව්ශකයන්‍‌ අතර භාවිතා වූ උපදේශන  පොත් කිහිපයකි. එහි අන්තර්ගතව ඇත්තේ මධයධරණී මුහුදු පෙදෙස අවට ස්ථාන කිහිපයක් පමණි. පසුකාලීන ලැයිස්තුවල   මධයතන යුගයේ මෙන්ම පසුකාලීන ස්ථානද අන්තර්ගතව ඇත.පුදුම හතහෙරඩෝටස් යනඉතිහාසඥයා සහ සියරන්හි කැලිමෙකස් යන ශිෂයත්වලාභියා විසින් මුල්ම පුදුම හතෙහි ලැයිස්තුව ඇලෙක්සැන්ඩියා කෞතුකාගාරයේදී ලියා එලිදක්වන ලදී. නමුත් එම ලේඛන පිලිබඳ සටහන් හැරෙන්නට වෙනත් කිසිදු සටහනක් වර්තමානයේ දක්නට නොලැබේ. ඵම මුලික සංස්කරණ ලැයිස්තුව සීඩ්න් හි ඇන්ටිපේටර් විසින් බු.ව. 140 දී පමණ කවියට නගා ඇත. මමමාගේදෑස් අශ්වකරත්ත සඳහාමාර්ගයක්වන lofty බැබිලෝනියාවේ තාප්පය වෙතද ඇල්පීයස් විසින්කරනු ලැබූ සියුස් පතිමාව වෙතද එල්ලෙන උයන් වෙතද කලෝසස්   ˆˇˉ ‚උස් පිරමිඩ   ........    දෙසද මොසලෝනස් ගේ අති දැවැන්ත සොහොන් කොත වෙතද යොමු කළමි.නමුත් මම අහස උසට දිවෙන house of artimis අනෙක් පුදුමයන්ගේ එක brilliancy නැති වූ අතර .................මම පැවසූවෙමි.නාමයඉදිකල කාලයඉදිකරනුලැබූයේවැදගත් ලක්
ෂණවිනාශ වූ කාලයවිනාශ වීමට හේතුවගීසාහි මහා පිරමීඩය2650-2500 BCඊජීප්තුවන්සතර වන dynasty හි ඊජිප්තු  khafu  පාරාවෝගේ සොහොන් කෝත ලෙස ඉදි කරන ලදී.භූමිකම්පාවක්බැබිලෝනියාවේ එල්ලෙන උයන600 BCබැබබිලෝනියන්ඩියඩොරස් නම් ගීක ඉතිහාසඥයා මීටර 22 ක(අඩි 75 ක ) උසකට විවිධ මට්ටම් වලින් වූ උයන් පිළිබඳව ද ජලය circulate කිරීමට වූ විවිධ උපාංග පිළිබඳව ද විස්තර කර ඇත.ඒවායේ වහල මත උස ගස් තිබී ඇත.ඔලිම්පියාහි සීයුස්  ප‍්‍රතිමාව435 BCගීකයන්මීටර 40 ක උසකින් යුක්ත වූ අතර එය තැබීමට ඉඳි කල දේවාලයෙහි සම්පූර්ණ ඉඩ පමාණයම ගන්නා ලදී.එපිසස් හි ආටිමීස් දේවාලය550 BCගීකයන්ගීක දෙවියකුවූ ආටිමීස් වෙනුවෙන් කැපකල දෙවාලකි. මෙය ගොඩනැගීමට වසර 120ක් ගතවී ඇත.හෙරොස්ටේටස් විසින්  lasting fame ලබා ගැනීමේ තැතක් වශයෙන් ගිනි තබා විනාශ කරන ලදී.351 BCගීකයන්දළ වශයෙන් මීටර 45 (අඩි 135) උසින් යුක්ත වු අතර සතර අතින් sculptural reliefs වලින් adorned විය.mausoleum යන වචනයේ ආරම්භයටද මෙය හේතු විය.රෝඩ්ස් හි කොලෝසස්  ප‍්‍රතිමාව292-280 BCගීකයන්හීලියස් නම් වූ ගීක දෙවියකුගේ යෝධ පතිමාවයි. දළ වශයෙන් අද නිව්යෝක්හි
පවතින Liberty පතිමාව මෙන් ¾ ගුණයක විශාලත්වයෙන් යුක්තයි.භූමිකම්පාවක්ඇලෙක්සැන්ඩ්‍ර‍ියාහි ප‍්‍රදීපාගාරය3rd century BCඊජීප්තුවන්-  මීටර 115 –135 අතර උසකින් යුක්ත වන අතර සියවස් ගණනක් පුරාවට මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද උසම අාකෘතින් අතරින් එකක් ෙලස පැවතුණි.භූමිකම්පාවක්මෙම ස්ථාන ගීක වර්ගීකරණය අනුව ඉහත නිර්මාණ හඳුන්වා ඇත්තේ පුදුමයන් ලෙස නොව අනිවාර්යයෙන්ම නැරඹිය යුතු ස්ථාන වශයෙනි. මෙම ලයිස්තුව පිළියෙල වී ඇත්තේ මධය යුගයේ වන අතර එම කාලයේදී ඉහත ස්ථාන බොහොමයක් දක්නට නොලැබී ඇත. තවද එම ලයිස්තු බොහොමයක් සඳහා පදනම් වී ඇත්තේ ගීක ලේඛන බැවින් ඒවායේ අඩංගු වන්නේගීකයන් දැන සිටි සහ නරඹා තිබුණු ස්ථාන පිළිබඳ පමණි……….ඇන්ටිපේටර්ගේමුල්මලැයිස්තුවේදීඇලෙක්සැන්ඩ්‍ර‍ියාවේ ප‍්‍රදීපාගාරය වෙනුවටඉෆ්තාර්ගේට්ටුවසටහන්වඇත. It was not until the 6th century AD that the list above was used.˙නමුත්6වනසියවසවනතෙක්ඉහත ලැයිස්තුවභාවිතාවීනැත.වර්තමානයේඉහතස්ථානඅතරින්වර්තමානයේදක්නටලැබෙන්නේගීසාහිමහාපිරමීඩයපමණි.එල්ලෙනඋයනක්පැවතිබවසනාථකරනසාක්ෂිපවාතවමහමුවීනැත.අනෙකුත්ස්ථානපැවතිබවටලේඛන සා
ක්ෂි  දරයි. සීයුස්  ප‍්‍රතිමාව හා ආටිමීස් දේවාලය ගින්නෙන්විනාශවීඇත. කොලෝසස් ප‍්‍රතිමාව, ඇලෙක්සැන්ඩ්‍ර‍ියාහි ප‍්‍රදීපාගාරය  හා---------- භූමිකම්පාවකින්විනාශවීඇත. සංස්කරණය වෙමින් පවතී.පරිවර්තනය-ඕෂධ නිපුණ වීරක්කොඩිිලංකා ගුවන් සේවය Air Ceylonගොනුව:Thumb2 c9db19c0-1feb-012d-bd4d-0050569428b1.jpgIATAAEICAOCallsignආරම්භය1947මෙහෙයුම් නවතාදැමූ දිනය1978මධ්‍යස්ථානරත්මලාන ගුවන්තොටුපළ (1947-1967)බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ (1967-1978)යානා ප්‍රමාණය3ගමනාන්තමූලස්ථානයකොළඹ,ලංකාවලංකා ගුවන් සේවය යනු බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ 1947 ඇරඹි ගුවන් සේවයකි. 1948 දී ලංකාව ස්වෛරීය රාජ්‍යයක් වූ පසුවද 1972 දී ශ්‍රී ලංකාව ලෙසින් රටේ නිල නාමය වෙනස්වූ පසුවද එයා සිලෝන් නමින් දිගටම පැවතිනි. 1978 දී බංකොලොත් භාවය නිසා වසාදැමිනි. ඉතිහාසයමුල් අදහසAir Ceylon Hawker-Siddeley Tridentඅධිරාජ්‍යවාදීන්ගෙන් අළුතින් නිදහස ලැබූ බොහෝ රටවල තමාට ආවේණික වූ ජාතික ගුවන් සේවයක් ඇරඹීම සාම්ප්‍රදායික  කරුණක් ලෙස සිදුවිය. ශ්‍රී ලංකාවට ද (එවකට ලංකාව)
මෙම කරුණින් බැහැර යාමට අවස්ථාවක් නොතිබුණි. කෙසේ වෙතත් 1948 නිදහස ලැබීමටත් ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකීය ගුවන් සේවාවේ ආරම්භයේ සලකුණු සටහන් වන්නට විය.මේ සඳහා මූලික අඩිතාලම දැමීම සිදු කරනු ලැබූවේ ඉතාමත් ක්‍රියාශීලී නායකයෙකු වූ සහ පසුව ප්‍රවාහන හා වැඩ අමාත්‍ය ලෙස පත් වූ ජෝන් කොතලාවල (පසුව “සර්”) මහතා විසිනි. ගුවන් සේවාව පිළිබඳව ඉතාම ඉහළ උද්යෝගයකින් කටයුතු කරන ලද කොතලාවල මහතා විසින් “එයරෝ ක්ලබ් ඔෆ් සිලොන්” නැමති ගුවන් සමාජය හරහා 1930 දී පමණ පෞද්ගලික ගුවන් යානා මෙහෙයුම් ඇරඹීමට අවශ්‍ය කටයුතු සිදු කරන ලද අතර මෙම සමාජය හරහා ශිෂ්‍ය ගුවන් නියමු බලපත්‍රය සඳහා සුදුසුකම් ලබා ගැනීමට ද එයින් අවස්ථාව උදාකර තිබිණ. යුද්ධය කෙමෙන් වර්ධනය වන විට රාජකීය ගුවන් හමුදාව සඳහා තරුණ ලාංකිකයින් බඳවා ගැනීමට ක්‍රියාකාරී දායකත්වයක් ලබා දීමට ද කොතලාවල මහතා මූලිකත්වය ගෙන  කටයුතු කරන ලදී. නිදහස ලැබීමේ අරුණළු 1947 දී පහළ වන විට අළුතින් නිදහස ලබන ජාතියකට එයටම අයිති වාණිජ ගුවන් සේවාවක් උරුම කර දීමට කොතලාවල මහතා සූදානම් වෙමින් සිටයේය. මුලින්ම එතුමා විසින් අළුතින් ආරම්භ කරන ලද සිවිල් ගුවන් සේවා දෙපාර්තමේන්තුව සඳහා ප්‍රධානියා ලෙස එල්.
එස්. බී. (ලෙස්ලි) පෙරේරා මහතාවත් එතුමාගේ ලේකම් ලෙස පළපුරුදු සිවිල් සේවකයෙකු වන එම්. චන්ද්‍රසෝම මහතාවත් පත් කරන ලදී. මීළඟට යුද්ධයෙන් ඉතිරි වූ “ඩග්ලස් ඩී. සී. -3 ඩකෝටා” ගුවන් යානා තුනක් මිළදී ගන්නා ලදී. එම යානා තුන “සීතා දේවී”, “විහාරමහා දේවී” සහ “සුනේත්‍රා දේවී” ලෙස නම් කරන ලදී. නමුත් තවමත් මෙම ගුවන් සේවාව ආරම්භ වී නොමැති බැවින් එම ගුවන් යානා තුන සිවිල් ගුවන් සේවා දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ තබා ගනිමින් ගුවන් නියමුවන් පුහුණු කිරීමටත් ගුවන් මාර්ග තහවුරු කිරීමේ කාර්ය සඳහාත් යොදා ගන්නා ලදී. එසේම විනෝදාත්මක ගුවන් ගමන් පැවැත්වීම මගින් දේශීය ප්‍රවාහනය සඳහා මෙම ගුවන් යානා ජනප්‍රිය කිරීම ද සිදු කරන ලදී. එසේම 1947 අගෝස්තුවේ දී ඇතිවූ මහා ගංවතුර අවස්ථාවේදී හදිසි මුදවා ගැනීමේ ගුවන් මෙහෙයුම් සඳහා ද භාවිතා කරන ලදී. ප්‍රථම ගුවන් ගමන1947 ජූනි මාසයේදී “විහාරමහා දේවී” යානය ජොන් කොතලාවල මහතාගේ යෝජනාවක් අනුව මැතිවරණ නාමාවලියක් ගෙන ඒම සඳහා ලන්ඩන් බලා පියාසර කරන ලදී. දින 9 ක ඓතිහාසික ගුවන් ගමනක් වූ මෙම ගමන ලාංකිකයින්ගේ ගුවන් කේෂේත්‍රයේ හැකියාවන් සහ “ඩී සී - 3” ගුවන් යානයේ විශ්වාසනීය බව තහවුරු කිරීමට
මහෝපකාරී විය. මෙම සියළුම පෙර සූදානම් ගුවන් ගමන් වල කූඨප්‍රාප්තිය 1947 දෙසැම්බර් 10 වන බදාදා දින “එයාර් සිලොන්” නම් නව ගුවන් සමාගමේ ප්‍රථම ගුවන් ගමන මගින් සටහන් කරන ලදී. ගුවන් නියමු පීටර් ප්‍රනාන්දු මහතා විසින් මගීන් 16 දෙනෙකු සමගින් මෙහෙයවන ලද “සීතා දේවී” ගුවන් යානය පෙරවරු 08 පසුවී මිනිත්තු කීපයකදී රත්මලාන ගුවන් ධාවන පථයේ සිට කන්කසන්තුරේ ගුවන් ධාවන පථය වෙත පියාසර කරන්නට යෙදින. සුළු වේලාවක් එහි නවතා තිබූ “ඩකෝටා” ගුවන් යානය මදුරාසි ගුවන් තොටුපළ වෙත පියාසර කර එදිනම යළි ලංකාව බලා ආපසු පියාසර කරන ලදී. ප්‍රධාන ගුවන් නියමු ප්‍රනාන්දු මහතාට සහාය වීම සඳහා ගුවන් නියමු සී. එච්. එස්. අමරසේකර මහතාත් ප්‍රධාන නිළධාරී ලෙස එමිල් ජයවර්ධන මහතා සහ ගුවන් විදුලි නිලධාරී ලෙස ජෝන් වේදවනම් මහතාත් කටයුතු කරන ලදී. “එයාර් සිලෝන්” ගුවන් සමාගමේ පළමු ගුවන් සේවිකාව වීමේ ගෞරවය මේවිස් විජේරත්න මෙනවිය විසින් හිමි කර ගන්නා ලදී. පළමු ගුවන් ගමන සඳහා නම් කරනු ලැබ සිටි ගුවන් සේවිකාව හදිසියේ රෝගාතුර වීම නිසා විජේරත්න මෙනවිය ඒ වෙනුවෙන් යොදවන ලදී. ශ්‍රී ලාංකීය ගුවන් ඉතිහාසයට එක් වනු ලැබූ එම ඓතිහාසික ගුවන් ගමනින් පසු මෙවිස් වි
ජේරත්න මෙනවිය යළි කිසි දිනක ගුවන් සේවිකාවක ලෙස කටයුතු නොකළ අතර ඇය කළින් කටයුතු කරන ලද පිළිගැනීමේ නිළධාරී තනතුරේම රාජකාරි කරන ලදී. ගමනාන්තඑයාර් සිලෝන් DC 8 යානය සිංගප්පුරුවේ චැංගි ගුවන්තොටුපලේදීප්‍රධාන ලිපිය: එයාර් සිලෝන් ගමනාන්තආරම්භක ගමනාන්තනොබෝ දිනකින් ම “ශ්‍රී ලංකා දේවී” නමින් තවත් ඩී.සී. 3 වර්ගයේ යානයක් ගුවන් යානා එකතුවට එක් විය. ළදරු අවධියේ පැවති ගුවන් සමාගම නිත්‍ය සේවා (Scheduled services) පවත්වා ගැනීමට අමතරව විවිධත්වයකින් යුතු වූ කුලී ගුවන් ගමන් ද (Charter Flights) ලෝකයේ නන් දෙසට ක්‍රියාත්මක කළාය. 1948 වසරේ දී ඉතිහාසයට නව පිටුවක් එක් කරමින් සම්පූර්ණයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකිකයින් ගෙන් සැදුම්ලත් කාර්ය මණ්ඩලයක් සමග ලංකා නාවික හමුදාවේ නිලධාරීන් පිරිසක් රැගෙන ඕස්ට්‍රෙලියාවේ සිඩ්නි නුවර වෙත පියාසර කරන ලදී. එම වසරේදීම කපිතාන් රෙක්ස් ද සිල්වා ගේ මෙහෙය වීම යටතේ බුරුමයේ (දැන් මියන්මාරය) රැන්ගුන්, මැණ්ඩලේ සහ අකියාබ් යන නගර වල පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ දන්ත දාතු ප්‍රදර්ශණයක් සඳහා සාංචි බුද්ධ ධාතූන් වහන්සේ ගුවනින් බුරුමය වෙත වැඩම කරවන ලදී. හජ් සමයේදී මුස්ලිම් භක්තිකයින් මක්
කම වන්දනාව සඳහා රැගෙන යාමට සහ ඒමට කුලී ගුවන් ගමන් කීපයක් සංවිධානය කිරීමට ද එයාර් සිලෝන් සමාගම සමත් විය. කෙටි කලකින්ම සාමාන්‍ය මාර්ග ජාලය ත්‍රිකුණාමලය, ට්‍රිචිනාපොලි, බොම්බාය (දැන් මුම්බායි) සහ කරච්චිය වෙත පැතිරවීමට සමත්විය. පසුව සඳහන් කළ නගර 3 තාක්ෂණිකව ජාත්‍යන්තර ගමනාන්ත වුව ද ඒවා කලාපීය ගමනාන්නත ලෙස හැඳින්වීය. වෙනත් ගුවන් සමාගම් සමඟ ඇතිවූ සබඳතාඕස්ට්‍රේලියානු ගුවන් සේවය සමඟ එක් වීම1949 දී ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ගුවන් සේවයත් (ANA-Australian National Airways)  සමඟ එයාර් සිලෝන් සමාගම එක් වී‍මෙන් පසුව ජාත්‍යන්තර දිගු ගුවන් ගමන් සේවා ආරම්භ කරන ලදී. ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ගුවන් සමාගමේ කළමණාකරන සහ තාක්ෂණික දායකත්වය හේතුවෙන් “ඩග්ලස් ඩී. සී. 4 ස්කයිමාස්ටර්ස්” ගුවන් යානා දෙක උපයෝගී කර ගනිමින් කොළඹ සිට බොම්බාය, කරච්චි, ටෙල් අවිව් සහ රෝමය හරහා ලන්ඩන් වෙත ගුවන් ගමන් ආරම්භ කිරීමට එයාර් සිලෝන් සමාගම සමත් විය. පසුව මෙම සේවය සිංගප්පූරුව සහ ජකර්තා හරහා ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිඩ්නි වෙත ද ක්‍රියාත්මක විය. රාජකීය ලන්දේසි ගුවන් සේවය සමඟ එක් වීම1953 දී ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ගුවන් ස
මාගම එයාර් සිලෝන් සමාගම සමග තිබූ ගිවිසුමෙන් ඉවත් වීමෙන් පසුව එම සහකාරීත්වය “කේ.එල්. එම්. රාජකීය ඩච් ගුවන් සමාගම විසින් හිමි කර ගන්නා ලදී. 1956 දී කේ. එල්. එම්. සමාගමෙන් කල්බදු ක්‍රමයට ලබා ගන්නා ලද “ලොක්හීඩ් කොන්ස්ටලේෂන්” යානයෙන් “සැෆායර් සර්විස්” ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ සේ‍වයක් ලෙස  යළි ආරම්භ කළ ජාත්‍යන්තර ගුවන් සේවාවන් නව ගමනාන්තයක් වන ඇම්ස්ට්‍රඩෑම් වෙත සිදු කිරීමට එයාර් සිලෝන් සමාගම සමත් විය. මෙම කොන්ස්ටලේෂන් යානය “මහා දේවී” ලෙස නම් කරන ලද අතර කේ. එල්. එම්. සමාගම 1958 දී වඩා විශාල යානයක් වන “සුපර් කොන්ස්ටලේෂන්” බවට යාවත්කාලීන කර “සෝමා දේවී” ලෙස නම් කරන ලදී.1960 නොවැම්බර් මාසයේදී “සෝමා දේවී” යානය වෙනුවට නව ඉලෙක්ට්‍රා ප්‍රොප්ජෙට් වර්ගයේ ගුවන් යානයක් කේ.එල්. එම්. සමාගම විසින් සපයන ලදී. “කොන්සටලේෂන්”. “සුපර් කොන්ස්ටලේෂන්” සහ “ඉලෙක්ට්‍රා” වර්ගයේ ගුවන් යානා කැලිෆෝනියාවේ ‍”ලොක්හීඩ්” සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද අතර පසුව වර්ෂ ගණනාවක් “එයාර් ලංකා” සමාගමේ ප්‍රධාන මෙහෙයුම් යානා වර්ගයක් වූ “ට්‍රයිස්ටාර්” යානා නිපදවන ලද්දේ ද මෙම සමාගම විසිනි.   1962 දී එයාර් සිලෝන් සමාගම  “ඩච්” ගුවන් සේවයත් සමග සම
්බන්ධ වූ අතර විදේශීය ගුවන් මෙහෙයුම් සඳහා සහය ලබා ගැනීමට “බ්‍රිටිෂ් ඕවර්සීස් එයාර්වේස් කෝපරේෂන් (British Overseas Airways Corporation - BOAC) සමග සම්බන්ධ විය.එයාර් සිලෝන් සමාගම BOAC සමාගමේ “කොමට් 4 ජෙට්ලයිනර්ස්” යානා උපයෝගී කර ගනිමින් එහි ජාත්‍යන්තර මෙහෙයුම් කරච්චිය, කයිරෝ, සහ රෝමය හරහා ලන්ඩනයටත් ක්වාලාංපූර් හරහා සිංගප්පූරුවටත් ආරම්භ කරන ලදී. පසුව BOAC සමාගම විසින් “කොමට්” යානා වෙනුවට “විකර්ස් වීසී -10” (Vickers VC-10) යානා ජාත්‍යන්තර මෙහෙයුම් සඳහා ආදේශ කරන ලදී.UTA ප්‍රංශ ගුවන් සේවය සමග සම්බන්ධ වීම1972 දී ලංකාව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය බවට පත්විය. එම වසරේදීම එයාර් සිලෝන් සහ BOAC  අතර තිබූ සම්බන්ධතාවය ද අවසන් විණ. පසුව 1971 අවසන් කාලයේ දී ලාංකීය ගුවන් මෙහෙයුම්කරු UTA ප්‍රංශ ගුවන් සේවය සමග සම්බන්ධ විය. වසර විසිපහක ඉතිහාසයේ දී එයාර් සිලෝන් සමාගමේ 4 වන සහකරු බවට පත් වූ UTA සමාගම දිගු ගුවන් ගමන් සඳහා “ඩග්ලස් ඩීසී - 8 ජෙට්” යානයක් සපයන ලදී. මුලින්ම ඩීසී 8 ගුවන් යානය UTA නියමුවන් විසින් පදවන ලද අතර අනෙක් කාර්ය මණ්ඩලය ශ්‍රී ලාංකිකයින් විය. පසුව මෙම යානය එයාර් සි
ලොන් සමාගම විසින් මිළ දී ගෙන සම්පූර්ණයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකිකයින් විසින් මෙහෙය වන ලදී. එයාර් සිලෝන් සමාගම ජාත්‍යන්තර ග්‍රහණයෙන් ඉවත් වීමට දරණ ලද උත්සාහයක් ලෙස මෙම මිළදී ගැනීම අගය කිරීමට ලක් විය. එයාර් සිලෝන් සමාගම අවසානයේදී වැඩි වියට පත්විය. දෙවන ඇව්රෝ 748 යානය මිළ දී ගැනීමත් සමග අවසන් ඩීසී 8 යානය ද සේවයෙන් ඉවත් කරනු ලැබිණ.ගුවන්යානා ඇණිය.1964 දී එයාර් සිලොන් සමාගම එහි තනි අයිතිය ඇතිව ටර්බෝ ප්‍රොපෙලර් එන්ජින් සහිත “හෝකර් සිඩ්ඩලේ (ඇව්රෝ) එච්.එස්. 748” (Hawker Siddeley (Avro) HS 748) යානාවක් මිළදී ගන්නා ලදී. එම නවතම ගුවන් යානා කපිතාන් පී.බී. මාවලගෙදර සහ ස්ථාන භාර නිලධාරී ජෝර්ජ් ෆර්ඩිනන්ඩ් විසින් රත්මලාන ගුවන් තොටුපළට ගෙන ආ දිනයේදී විශාල ජනතාවක් එය දැක බලා ගැනීමට පැමිණ සිටියහ. ඉන්පසුව 1967 දී තවත් ටර්බෝ ප්‍රොපෙලර් එන්ජින් සහිත “නෝර්ඩ් 262” (Nord 262) වර්ගයේ යානයක් ප්‍රංශයේ සිට ගෙන්වන ලදී. නමුත් මෙම පසුව ගෙන ආ යානය දේශීය තත්වයන්ට නොගැලපෙන නිසා වසර දෙකකට පසුව ආපසු යවන ලදී.එයාර් සිලෝන් සමාගම විසින් 1969 දී “හෝකර් සිඩ්ලේ ට්‍රයිඩන්ට් ජෙට්ලයිනර්”  යානාවක් මිළ දී ගැනීම ලාංකීය ගගන ඉතිහාසය
ේ ඍජු නැග්මක් ඇති කිරීමට සමත් විය. මෙම යානාව කලාපීය ගුවන් සේවා ජාලය අවසානයේ දී ෆර්සියන් ගල්ෆ් කලාපයේ සාර්ජා දක්වා ව්‍යාප්ත කිරීමට  යොදා ගැණින.==යානය මෙහෙයුම් යථා පරිදි පවත්වා ගැනීමට මහත් උත්සාහයක් දරණ ලදී. 1979 සැප්තැම්බර් මස 1 වන දින “එයාර් සිලෝන්” සමාගම “එයාර් ලංකා” බවට පත් වූ පසුව ද මෙම යානා දෙක තබා ගන්නා ලදී. නමුත් කෙටි කාලයකට පමණි. කලක් මහත් ව්‍යාධියකින් පෙළෙමින් තිබූ සහ කලක් මහත් සාඩම්බරයෙන් වැජඹුණ එයාර් සිලෝන් සමාගම 1979 වසර අවසාන වන විට ක්‍රමයෙන් ඉතිහාස‍යට එක් වෙමින් වර්ථමානයෙන් මැකී යන්නට විය.කෙසේ වෙතත් වඩාත් ධනාත්මක සිද්ධිය වන්නේ එයාර් සිලෝන් සමාගමේ මිනිසුන්, ගැහැණුන් සහ යන්ත්‍ර සූත්‍ර අපගේ උරුමය දශක 3 ක් පුරාවට ගොඩ නැගීම සහ නව තාක්ෂණය සහ නව නැම්මක් ඇති කරමින්  ශ්‍රී ලාංකීය වාණිජ ගුවන් සේවාවන් සියතට ගත් “එයාර් ලංකා” නම් වූ නව සමාගමකට අඩිතාලම දැමීමයි. [1][2]ආශ්‍රිත ලිපිශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවයඋපන්‍යාස↑ [1], අපේ අහස↑ [2], රොජර් තීද්මන් විසින්,සන්ඩේ ටයිම්ස්,1997 දෙසැම්බර් මස 07The CO2  වායුගොලය සාගරය අතරමෑදි කලාපයසාගර ආම්ලිකරණයවා
යුගොලය හා සාගරය අතරමෑදිකලාපයමානවයා විසින් නිකුත් කරන ලද කාබන් ඩයොක් සයිඩ් මගින් මුහුද මතු පිට PH අගය 1700 හා 1990 වකවානුවලදී වෙනස් වේ.සාගර ආම්ලීකරණය යනු පෘථිවි සාගරවල සිදුවන pH අගය අඩුවීමට දී ඇති නමයි. වායු ගෝලයේ කාබන් ඩයොක් සයිඩ් ප්‍රමාණය මිනිසා විසින් වැඩි කරනු ලැබීම නිසා (මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් මගින්) මේ තත්ත්වය උදාවී ඇත. වර්ෂ 1751 සිට 1994 දක්වා සාගර මතු පිට pH අගය දල වශයෙන් 8.179 සිට 8.104 දක්වා එනම් -0.75ක වෙනසක් ලෙසින් අඩුවී ඇති බවට ගණන් බලා ඇත. කාබන් චක්‍රයස්වභාවික කාබන් චක්‍රයේදී වායුගෝලීය කාබන්ඩයොක්සයිඩ් සාන්ද්‍රණය වායුගෝලය, භෞමික ජෛව ගෝලය හා සාගර අතර ප්‍රවාහයන්ගේ සමබරතාවය නිරූපණය කෙරේ. භූමි පරිහරණය කිරීමේ වෙනස්කම් පොසිල ඉන්ධන දහනය හා සිමෙන්ති නිෂ්පාදනය වැනි මානව ක්‍රියාකාරකම් වායුගෝලයට කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රවාහයක් ගලා ඒමට හේතු වී ඇත. ඒවායින් ඇතැම් කොටසක් වායු ගෝලයේ ඉතුරු වී ඇත. (ඒවා වායු ගෝලීය සාන්ද්‍රණය වැඩි වීමට වග කියයි.) ඇතැම් කොටස් භෞමික ශාක මගින් ලබාගන්නා බවත් ඇතැම් ඒවා සාගර මගින් අවශෝෂණය කර ගන්නා බවත් විශ්වාස කෙරේ.CO2 දිය වූ විට එය ජලයත් සමග ප්‍රතික්‍රියා
කොට අයනික හා අයනික නොවන රසායනික විශේෂ අතර තුලිතතාවයක් ඇති කරයි. ඒ ජලීය කාබන්ඩයොක්සයිඩ් (CO2 (aq)) කාබනික් අම්ලය (H2CO3) බයිකාබනේට් HCO3- හා කාබනේට් CO32-  අතර වේ. මෙම විශේෂ අතර අනුපාතය රඳා පවතින්නේ මුහුදු ජලයේ උෂ්ණත්වය හා භාෂ්මිකතාවය යන සාධක මතයි. (සාගරයේ ද්‍රව්‍ය පොම්පය) ලිපිය වැඩි විස්තර සඳහා බලන්න.CO2 මුහුදු ජලයේ දියවීම නිසා සාගරයේ H+ අයන සාන්ද්‍රණය වැඩි කරයි. එමනිසා මුහුදු ජලයේ pH අගය අඩුවේ. මෙම ක්‍රියාවලිය විස්තර කිරීමට සාගරික ආම්ලිකරණය යන පදය 2003 දී කැල්ඩේරියා හා විකට් විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී.කාර්මික විප්ලවය ආරම්භ වීමත් සමග ඒකක දශම 1 කින් පමණ සාගරික pH අගය පහත වැටුණු බව විශ්වාස කෙරේ. මිනිසා විසින් නිකුත් කරන කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වායු ප්‍රමාණය අවශෝෂණය කළහොත් 2100 වන විට තවත් ඒකක දශම 3 සිට 5 දක්වා සාගරික pH අගය පහත වැටෙතැයි ගණනය කොට ඇත.සාගරය ආම්ලීකරණය වුවද එහි pH අගය ජලයේ උදාසීන 7 ට වඩා වැඩි බව හඳුනා ගන්න. එබැවින් සාගරය භාෂ්මික තාවයෙන් අඩුවන බවට විශ්වාස කළ හැක.විය හැකි සංඝට්ඨනAverage surface ocean pH[1]Time	pH	pH change	SourcePre-industrial (1700s)8.179	0.000	analysed field[2]
Recent past (1990s)8.104	-0.075	field[2]2050 (2×CO2 = 560 ppm)	7.949	-0.230	model[1]2100 (IS92a)[3]7.824	-0.355	model[1]ලෝකයේ සාගර මගින් ස්වභාවිකවම Co2 අවශෝෂණය මිනිසා විසින් නිකුත් කරන Co2 වල ආචරණයන් දේශ ගුණය සම්බන්ධයෙන් අවම කිරීමට උදවු වුවත් Ph අගය අඩු වීම සෘණාත්මක ප්රගතිඵල ඇති කරවිය හැකි බවට විශ්වාස කෙරේ. ඒ ප්රාාථමිකවම සාගරයේ කැල්සි භූ ගත ජීවීන් සඳහාය.කැල්සයිට් හෝ කැල්සියම් කාබනේට් හි ආගනයිට් බහුරූපී ආකාර සෛල ආවරණයන් හෝ සැකිලි ඇති කිරීමට ඔවුන් යොදා ගනු ලැබේ. කැල්සි කෘත ජීවීන් ආහාර දාමවල ස්වයංපෝෂීන්ගේ සිට විෂම පෝෂීන් දක්වා පැතිර යන අතර කොකෝ ලිතෝ පොරාවන්, කොරල්, ෆෝරනිමි ෆේරාවන්, එකයිනෝ ඩමාටවන්, ක්රසෂ්ටේෂියාවන් හා මොලුස්කාවන් අන්තර්ගත කර ගනී. සාමාන්‍ය තත්ත්ව යටතේ කාබනේට් අයන සුපිරි සංතෘප්ත සාන්ද්ර ණ යටතේදී ඇති බැවින් කැල්සයිට හා ආගනේට මතුපිට ජලයේදී ස්ථායී වේ. කෙසේ නමුත් සාගර Ph අගය පහත වැටීමත් සමග එම අයනයේ සාන්ද්රීණය පහත වැටෙන අතර කාබනේට් අයන අසංතෘප්ත වන අතර CaCO3 වලින් සෑදුණු ව්යුපහයන් ද්රාටවණය වීමේ අවධානමක් ඇත. පරීක්ෂණ දැනට සොයා ගෙන ඇති අන්දමට කොරල්, කොකොලිකෝබෝන් ඇල්ගී, කොරලයි
න් ඇල්ගී, කොරණිමි ෆෙරාවන්, කවච මාළුවන් හා ටෙරෝ පෝඩාවන් වැඩිකල CO2 තත්ත්ව යටතේදී කැල්සිභූත වීම අඩුවීමට හෝ ද්ර ව්යවවීමට නැඹුරු වේ. 2005 ජුනි මාසයේදී ලන්ඩන් රාජකීය සමාජය සාගර ආම්ලීකරණය සහ එහි විභව ප්ර තිඵලයන් පිළිබඳ විස්තීරණ දැක්මක් ප්රේකාශයට පත්කළේය. කෙසේ නමුත් ඇතැම් අධ්යියනයන් සොයා ගත් අන්දමට වායු ගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ආංශක පීඩනය වැඩි කල තත්ත්ව යටතේ දී ප්රනභාසංස්ලේෂණය සහ කොකෝලිතෝ පොරාවන්ගේ කැල්සිභවනය ද වැඩි වීමත් සමග සාගර ආම්ලීකරණයට විවිධ ප්රලතිචාර පවතී. Co2 වැඩිකල තත්ත්ව යටතේ දී ප්රා ථමික නිෂ්පාදනය සහ කැල්සිභවනයේදී මීට සමානවම අවනතීන්ද ඇත. ප්ර්තිචාර දිශානතිය විශේෂය අනුව වෙනස් වේ. උතුරු අත්ලන්තික් අවසාධිත හරයේ මෑත කාලීන පර්යේෂණයන් 1780 සිට 2004 දක්වා කර්මාන්ත යුගයේදී කොකෝලිතෝ පොරාවන්ගේ විශේෂයේ සංඝඨනාව‍ නොවෙනස්ව පවතිව බව සොයා ගන්නා ලදී. ඒ අතරතුරදීම ඔවුන්ගේ කැල්සිභූත වීම 40% කින් වැඩි වී ඇත. මුළු පාරසරික ප්රවතිඵලයන් කැල්සිභූත වෙනස්වීම අනුව තවමත් අවිනිෂ්චිතය. පෙනෙන අන්දමට බොහෝ කැල්සිභූත විශේෂ අහිතකර බලපෑමට ලක්වී ඇත. මේ අනුව කොකෝලිතෝ පොරාවන්ගේ අවනතිය දේශගුණික වෙනස්වීමේ ද්විතීක ආචරණයක් නිස
ා සිදුවූවා විය හැකිය. සාගරික වලාකුළු ආවරණයේ ආචරණයන් මත පෘථිවි ඇල්බිඩෝවේ අඩුවීම ඊට හේතු වන්නට ඇත. කැල්සිභවනය වීමට අමතරව ප්රදජනක හෝ කායික විද්යාේත්මක ආචරණයන් (උදා - දේහ තරලවල Hyperpnia ලෙස දන්නා Co2 ප්රේ‍රිත ආම්ලීකරණය) වැනි අහිතකර ආචරණයන් වලින් ද විශේෂයෙන් පෙළෙනු ඇත. එසේත් නැතහොත් ඒ ආහාර ප්රපභවවලට ඇති වන සෘණාත්මක බලපෑම නිසා වක්රාකකාරයෙන් ඇතිවූවා යැයි කිව හැක. කෙසේ නමුත් කැල්සිභවනයෙන් මෙන්ම ජලජ ජීවීන්ගේ හෝ පාරසරික පද්ධතිවල මෙම ක්රිායාවලීන් පිළිබඳව සම්පූර්ණ අවබෝධයක් නොමැත. සෘජු ජීව විද්යාාත්මක ආචරණයන් හරුණු විට ශත වර්ෂ කිහිපයක් සඳහා කාබනේට් අවසාධිත තැන්පත් වීමේ ලාක්ෂණික අඩුවීමකට අනාගතයේදී සාගර ආම්ලීකරණය හේතු වනු ඇත. එමෙන්ම ඇතැම්විට පවතින කාබනේට් ආසාධිත දියවීමට ද හේතු වනු ඇත. මෙය සාගරික ක්ෂාරීයතාවයේ වැඩිවීමක් ඇති කරනු ඇත. එමගින් සාගරය Co2 සඳහා සංචායකයක් ලෙස ක්රි්යාකරනු ඇති අතර (ඵලදායී විභවයක් සහිතව) http://en.wikipedia.org/wiki/Ocean_acidificationවාරි නිර්මාණයන්හි වැදගත්කමවර්ෂය පුරාවට ලැබුනු අතිරික්ත ජලය සුරක්ෂිතව තබාගැනීමේ මූලික පරමාර්ථයෙන් වාරි කර්මාන්ත කෙරහි ශ්‍රී ලාං
කිකයන් නැඹුරැ වූ බැව් අප මූලිකව අවබෝධකර ගත්තෙමු.එහිදී ජලපහරක් ස්වාභාවිකව පිහිටි උස් භූමි දෙකකට කොටු කරමින් එක් පසකින් පමණක් ලී දඬු,කොල අතු වැනි දෑ හරස් කොට පූර්ව යුගයේ වාරි නිර්මාණ සිදු කළද,ඒවායේ වූ තාවකාලික බව හේතුවෙන් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් එම නිර්මාණයන් වෙත දේශීය ඉංජිනේරැ දැනුම භාවිත කරමින් වඩා සංකීර්ණ වූ නිර්මාණ බවට ඒවා පරිවර්තනය කළේය.මෙලෙස ක්‍රමයෙන් ලාංකීය වාරි නිර්මාණ ලොව අන් කිසිඳු රටක දක්නට නොවන ආකාරයෙන් සුවිසල් හා විශ්මිත වූ නිර්මාණයන්ගේ තත්වයට වර්ධනය විය. විශේෂයෙන්ම තාක්ෂණයෙන් උසස් යැයි කියා ගන්නා වත්මන් ඉංජිනේරැ තාක්ෂණයන්ට පවා හසු නොවන්නා වූ ක්‍රමවේදයක් අපගේ අතීත වාරි නිර්මාණ ශිල්පීන් සතු වූ බැව් ඇතැම් වාරි නිර්මාණ අපට පසක් කරයි.උදාහරණ ලෙස,මින්නේරිය වැව,කලා වැව,පරාක්‍රම සමුද්‍රය ආදී වැව්යෝධ ඇළ ආදී වූ නිර්මාණ පෙන්වා දිය හැක.ශ්‍රී ලංකාවේ අතීත වාරි නිර්මාණයන්හි වූ විශිෂ්ඨත්වය විදේශිකයන් පවා ඉහළින් අගය කොට ඇත.ඒ බැව් පහත ප්‍රකාශයෙන් පවා පැහැදිලි වේ."යුරෝපයේ නිසි ශීලාචාරකමක් ඇතිවන්නට ශතවර්ෂ ගණනාවකට පෙර උපන් ආර්යය වර්ගයා විසින් නිපදවන ලද දේවල් බලා පුදුමයට පත් වන්නට යුරෝපීයන්ට සිදු වී