LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ල ජයගෙන කොරතොට ආරච්චිවරුන් ළඟට ගෙන්වා ත්න්න මාන්න දී හේවාකම් කර ජයගත් නිසා හේවාගම් කෝරලය යයි නම් තබා ඇත." - රාජාවලිය "කොරතොට ආරච්චිවරුන් ළඟට කැඳවා හේවායින් ගෙන්වා ඉලංගම්වල පලිහක්කාරයින් දහසකුත් දී පස්ස පොරොත්තුවට පැන කොටන්ඩ ඇරලා රාජසිංහ රජු පෙරමුණ ඉස්සර පාරෙන් ගොහින් මුල්ලේරියා වෙල මැද සිටිනා පුතිකාල් සේනාවට යුද්ධයට පැන්නාහ." - රාජාවලිය කොරතොට ආරච්චිවරුන් හා මුල්ලේරියා යුද්ධය සම්බන්ධ ඉතිහාසය රාජාවලිය පමණක් නොව පෝල් ඊ පීරිස් මහතාගේ පෘතුගීසි යුගය ග්‍රන්ථයෙන්ද ”කොරතොටින් පැමිණි ධීර වීර සෙබළු ද, ප‍්‍රවීණ ඉලංගක්කරුවෝ ද ඉලංගං සටන් පුහුණු වු පනික්කි සටන්කරුවෝ ද මුල්ලේරියාව හා කඩුවෙල අතර විවෘත බිම් තීරයේ දී පෘතුගිසීන් වෙත කඩා පැන නිර්දය ලෙස පහර දීමට වුහ. රාජසිංහ තෙමේ ම පෙරමුණේ සිට දැඩි ප‍්‍රහාරයක් එල්ල කළ අතර කොරතොට හේවාගම ආරච්චිවරුන් හා පත්තිනිගේ දොන් පසුපසින් ප‍්‍රහාර එල්ල කළේය. මහා ලේ ගංගාවක් ගලා ගිය අතර දරුණු සතුරු සංහාරයක් සිදු විය.” යනුවෙන් සඳහන් වේ. මෙයට අමතරව සීතාවක උරුමය, සීතාවක පුර යුගය, සීතාවක හටන වැනි කෘතීන් තුළද සාධක හමුවේ.වැඩිදුර කියවීම්අංගම්පොරඅංගම්පොර සටන් කලාව
ඉලංගක්කාරම්http://www.korathotaangam.com සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2014-08-14 at the Wayback Machinewww.mulleriyawa.org සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2018-09-09 at the Wayback Machinemulleriyabattlefield.blogspot.comrealangampora.blogspot.comhttp://www.angampora.infoඅධෝලිපි↑ [පැරණි සිංහල ජන කවියක්],කොරතොට ආරච්චිවරුන් ගැන කියැවෙන ජන කවියක්රාජ්‍ය ආරක්ෂක සහ නාගරික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයකාර්යාංශ සමාලෝචනයසංස්ථාපනය2008පූර්ව කාර්යාංශවිදේශ කටයුතු සහ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය(etc.)අධිකරණපාත්‍රතාවශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයවාර්ෂික අයවැයරුපි 290 බිලියන (2013 ඇස්ත) [1] රුපි 230 බිලියන (2012 ඇස්ත)  [2] රුපි 214 බිලියන + 20 බිලියන පරිපූරක අරමුදල් (2011 ඇස්ත)  [3]රුපි 273 බිලියන (2010 ඇස්ත)175 බිලියන රුපි + 39 බිලියන පරිපූරක අරමුදල් (2009 ඇස්ත)වග කිව යුතු අමාත්‍යවරයාමහින්ද රාජපක්ෂකාර්යාංශ විධායකයලුතිනන් කර්නල් (විහ්‍රාමික) ගෝඨාභය රාජපක්ෂප්‍රධාන ලේඛනය(etc.)වෙබ් අඩවියhttp://www.defence.lk/ආරක්ෂක සහ නාගරික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය යනු, ශ්‍රී ලා
ංකා ආණ්ඩුවේ ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්තිය සහ නාගරික සංවර්ධන ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කිරීමට වග කිව යුතු අමාත්‍යාංශය වෙයි.ආශ්‍රිත↑ http://www.wsws.org/en/articles/2012/10/slec-o19.html↑ https://archive.is/20130125061317/www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5goy8ODeG_SrxWu97fFyiHOMvWVag?docId=CNG.f8680b7c6577581edbb44fca91d20f82.5e1↑ http://www.lankabusinessonline.com/fullstory.php?nid=1130221281කකුටෙහි ට්‍රයිපිලියන් සංස්කෘතියකුකුටෙනි සංස්කෘතිය පැවතියේ සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවට අයත්  රටවලය.මෙය  ‘ට්‍රයිපිලියන්’ හෝ ‘ට්‍රයිපොලි’ සංස්කෘතිය ලෙසද හදුනා ගැනේ. පැරණි නවශිලා යුගය හෙවත් ක්‍රි.පූ. 5500 – 2750 කාලයේ දී මෙම සංස්කෘතිය දිප්තිමත්ව වැජඹින. එමෙන්ම 'වෙනිජර් - ඩෙනිපර්'හා වර්තමාන රෝමානු ටොප්ඩෝවේනියානු හා යුක්රේනියානු ආගම තුළද මේ සංස්කෘතිය දක්නට හැකිවිය. පාරිභාෂික ශබ්ද මාලාවමෙම සංස්කෘතිය 'කුකුටෙනි' නමින් පසුව නම් කළද, මෙම සස්කෘතියට විවිධ පෙදෙස්වල විවිධ නමි භාවිත වී තිබිණි.මෙම සංස්කෘතිය පිළිබඳ පළමු වරට තොරතුරැ  අනාවරණය කරගැනෙන්නේ ක්‍රි.ව. 1884 දීය.1909 දී එහි කැණීම්
ආරම්භ කෙරිණි. එසේම රෝමයේ  ලාඅයි'  ප්‍රාන්තයේ , 'ට්‍රයිපිලියා'  ක්‍රිව් පාලනය, හා යුක්රේනයේ මේ හා සමාන කරුණු පිළිබඳ කැණිම් කටයුතු 1897  දී සිදුවිණි. පුරාවිද්‍යාඥයින් විසින් මෙම සංස්කෘතිය සෝවියටයේ, රුසියාව හා යුක්රේනයේ පවතින 'ට්‍රයිපෝලි' හෝ 'ට්‍රයිපෝලියන් ' සංස්කෘතින් විය හැකි බවට හඳුනාගන්නේ මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි.ප්‍රමාණය2003 දී 'කුකුටෙනි' සංස්කෘතිය පවතින ප්‍රදේශ ආසන්න වශයෙන් දෙදහසක් පමණ රැමේනියාව, යුක්රේනය සහ  මොල්ටෝහිදී හඳුනා ගන්නා ලදි. ජේ. පී. මැලෝරි සඳහන් කරන ආකාරයට මෙම යුගයේ දී පැවති දහස් ගණනක් කුඩා ගම් හා ඒවායෙ පැවති දහස් ගණනක්  නිවාස හා කානු පද්ධති ඊට සාක්ෂි දරයි.මෙම ප්‍රදේශ 'ඩෙනිස්' ගංගාවේ ඉහළ කොටසේ මැදට වන්නට මධ්‍යගත පිහිටියා ය (වර්තමානයේ ටොල්ඩෝ සමූහාණ්ඩුව). මෙම සංස්කෘතික ප්‍රදේශය ඩෙනිපර් හි ඊසාන දෙසින් හැකිතාක් දුරට  පැතිර පැවතිණ.ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ ආමේනියාවනවශිලා යුගයේ ජනාවාසවල සලකුණු ආමේනියානු උස් බිමේ දැක ගතහැකිය. ප්‍රදේශයේ පූර්ව ඓතිහාසික සංස්කෘතියේ ආදිතමයා වනුයේ , දළ වශයෙන් ක්‍රි.පූ: 6000 – 4000 අතර පැවති මධ්‍යම ට්‍රාන්ස්කොකෝසස් පළාතේ
ෂුලාවේරි- ෂෝමු සංස්කෘතියට අයත් බව කාබන් කාල නිර්න ක්‍රමයෙන් සොයා ගෙන ඇත. ලෝකඩ යුගයමුල් ලෝකඩ යුගය වන්නේ ක්‍රි.පූ: 4000 – 2200 ත් අතර පැවති කුරා අරාක්සස් සංස්කෘතියයි. පසුව එය ක්‍රි.පූ: 22000 – 1500 දක්වා ට්‍රියේලිට් සංස්කෘතිය බවට පත් විය. ක්‍රි.පූ : 1500-1200 අතරදී හයාසා - අසී ආමේනියානු උස්බිමේ බටහිර භාගයේ පැතිරුණු අතර හිට්ටි අධිරාජ්‍ය සමග නිරන්තර ගැටුම් ඇති විය. ක්‍රි.පූ: 1200 – 800 දී ආමේනියාවලින් වැඩි කොටසක් , රාජධානි අතර ඇති වූ සන්ධානයක් යටතේ එක්සත් විය. එම සන්ධානය අෂ්‍රියන් මූලාශ්‍රවල සඳහන් වන්නේ නයිරි ලෙසය (අෂ්‍රියන් හි “ ලෑන්ඩ් ඔෆ් රිවර්ස්”).උරාර්තු රාජධානිය (යකඩ යුගය)සර්දුරිස් II යුගයේ උරාර්තු , ක්‍රි.පූ: 743 දීආමේනියානු උස්බිමේ කෝකසස් හා ප්‍රාචීර ඒෂියා මයිනර් තුළ වූ උරාර්තු රාජධානිය ක්‍රි.පූ: 9 වැනි ශතවර්ෂය සහ ක්‍රි.පූ: 585 අතර කාලයේදී සමෘධියෙන් වැජඹුණි. උරාර්තු රාජධානියේ ආරම්භකයා වු අරාම් ආමේනියානු උස් බිමේ වු සියලු රාජ්‍ය එක්සේසත් කළ අතර උරාර්තියානු රජවරුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික තේමාව වන “රජවරුන්ගේත් රජ” යන විරුදාවලිය තමාටම පිරිනමා ගන්නා ලදී. උරාර්තියව
රු තම ආධිපත්‍ය ටාරොන් හා වස්පුරකන් පුරාම පිහිට වූහ. උරාර්තුහි ප්‍රධාන තරඟකරුවා වුයේ නියෝ - අෂ්‍රියන් අධිරාජ්‍යයාය.I වැනි සර්දුරිගේ රාජ්‍ය කාලය අතරතුර (ක්‍රි.පු. 834 – 828) උරාර්තුව ශක්තිමත් සහ සංවිධානය වු ජාතියක් වු අතර අසැල්වැසි ගෝත්‍රවලින් බදු අය කිරීමට නීති පැනවීමද සිදුවුණි. සර්දුරි විසින් තුෂ්පා නගරය (වර්තමානයේ වෑන්) උරාර්තු හි අගනගරය බවට පත් කරන ලදී. ඔහුගේ පුත්‍ර ඉෂ්පුයිනිස් පසු කාලයේ ටයිග්‍රනෝසෙර්ටා ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රදේශය පැරද වීමෙන් හා උරුමියාව දක්වා පුළුල් කිරීමෙන් තම රාජ්‍යයේ මායිම විශාල කළේය. මීනුවස් (ක්‍රි.පු 810 – 785), උරාර්තියානු ප්‍රාන්තය අරරාතියන් ප්‍රදේශය දෙසට (උතුරට) පුළුල් කළේය. ඔහු මෙසපොතේමියානු කීලකාකාර ශුද්ධ ලියවිලි 90 කට වැඩි අගිෂ්තිස් I , හිටීස් වලින් ලටකියා පැරද වුවේය.  ඉන්පසුව බයිබ්ලොස්, ෆිනිෂියා දක්වා බලය පතුරුවා ක්‍රි.පු. 782 දී යුධ සිරකරුවන් 6600 ක් යොදවමින් “ඉරිබුනි” ගොඩ නැංවුයේය.මීඩ්ස් ක්‍රි. පු. 612 දී ආසියාව ආක්‍රමණය කර උරාර්තියානු අගනගරය වු වෑන් ක්‍රි.පු. 585 දී භාරගත් අතර එයින් පසු උරාර්තු ආධිපත්‍ය නිමාවිය.ආශ්‍රිතHistory_of_Armenia Preh
istoryවිසරණ පරාවර්තනයඝන පෘෂ්ටයකින් ඇතිවන විසරණ පරාවර්තනය.ආලෝකය රළු හෝ ගැටිති පෘෂ්ඨයක ගැටුණු විට අන්තර් මුහුණතේ අන්වීක්ෂීය අක්‍රමිකතා නිසා සියලු දිශාවන්ට පෙළාපනී. එසේම ප්‍රතිබිම්භයක් නොසාදයි. මෙය විසරණ පරාවර්තනයයි. පරාවර්තනයේ නිවැරදි ස්වරූපය මුහුණතේ ව්‍යුහය මත රඳා පවතී. විසරණ පරාවර්තනයට බහුල ආකරයක් , ලැම්බර්ටියානු පරාවර්තනය, එනම් සෑම දිශාවකින්ම සමාන දීප්තතාව ( දීප්තිමිතියේ) හෝ විකිරණය (විකිරණමිතිය) ලැම්බට් කොසින්ටග් නියමයෙන් අර්ථ දක්වයි.ප්‍රතිගාමක පරාවර්තනයමුලු පරාවර්තනයේ මුලධර්ම.සමහර මුහුණත් ප්‍රතිගාමක පරාවර්තනයක් පෙන්වයි. මෙම මුහුණත්වල ව්‍යුහය ආලෝකය එය පැමිණි දිශාවෙන්ම නැවත ගමන් කරවයි. සරළ ප්‍රතිගාමක පරාවර්තකයක් සාමාන්‍ය කණ්ණාඩි 3ක් එකක් අනෙක සමග අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් ලම්භකව තැබීමෙන් තනා ගත හැක. (කෝණික පරාවර්තකය) ප්‍රතිබිම්භය තනි කණ්ණාඩියක් සාදන එකට ප්‍රතිලෝමව සාදයි.මුහුණතක් මදක් ප්‍රතිගාමක පරාවර්ථිත ලෙස නිමැවීමට සියුම් වර්තන ගෝලයක් ඒ මත තැන්පත් කිරීමෙන් හෝ කුඩා පිරමීඩ වැනි ආකෘති නිර්මාණයෙන් කළ හැක. අවස්ථා දෙකෙහිම , ආලෝකයට එය උපද වූ ස්ථානයට නැවත පරාවර්තන
ය වීමට අභ්‍යන්තර පරාවර්තනය සලස්වයි. මෙය මොටර්රථ බලපත් තහඩු ආලෝකය එය පැමිණි දිශාවටම බොහෝ විට පරිවර්තනය කිරීමට හා රථවාහන සංඥා සදහා භාවිතා වේ. මෙම යෙදීමේදී ආලෝකය පසුව ඉදිරියෙන් එන කාරයක ඉදිරිපස ප්‍රධාන පහන් වෙත රියැදුරුගේ ඇස් වෙතට එල්ල වන නිසා පරිපූර්ණ ප්‍රතිගාමක පරාවර්තනයක් අපේක්ෂා නොකෙරේ.සංකීර්ණ සංයුග්ම පරාවර්තනයආලෝකය රේඛීය නොවන ප්‍රකාශ ක්‍රියාවලියකදී  එය පැමිණි දිශාවටම නැවත නිවැරදිව පැමිණේ. මෙවැනි වර්ගයේ පර‍ාවර්තන‍යක දී ආලෝකයේ දිශාව පමණක් නොව සැබෑ තරංග පෙරමු‍ණද ප්‍රතිවර්තනය වේ. සංයුග්ම පරාවර්තනයකින් කදම්භයක් පරාවර්තනය කර පිළිබිඹුව දෙවනුව අප්‍රේරණ දෘෂ්ටියක් තුළින් යැවීමෙන් කදම්භයේ අප්‍රේරණයන් ඉවත් කළ හැක.නියුට්‍රෝන පරාවර්තනයබෙරලියම් වැනි නියුට්‍රෝන පරාවර්තනය කරන ද්‍රව්‍ය න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරකවල  හා න්‍යෂ්ටික ආයුධවල භාවිතා වේ. භෞතික හා ජෛව විද්‍යාවල , ද්‍රව්‍යයක් තුළ පරමාණුවකින් නියුට්‍රෝන පරාවර්තනය කිරීම එහි අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය අනුමාන කිරීමට භාවිතා කරයි.ශබ්ද පරාවර්තනයපැතලි මුහුණතක් මත අන්වායාම ශබ්ද තරංගයක් ගැටුණු විට , ශබ්දය තරංග ආයාමය හා සසඳද්
දී පරාවර්තක මුහුණතේ විශාලත්වය විශාල බව සපයමින් පහැදිලි ආකාරයකින් පරාවර්තනය වේ. ශ්‍රව්‍ය  ශබ්දයට විශාල පුළුල් සංඛ්‍යාත පරාසයක් (20 සිට 17000 Hz පමණ තෙක්) පවතින බව සලකන්න. ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මුහුණතේ ව්‍යුහය හා ස්වභාවය අනුව, පරාවර්තනයේ සමස්ත ස්වභාවය වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස , සවිවර ද්‍රව්‍යය යම් ශක්ති ප්‍රමාණයක් උරා ගනී , දැඩි ද්‍රව්‍ය (දැඩි බව තරංග ආයාමයට සාපේක්ෂය) මගින් සිදු කරනුයේ සමාචාරී ලෙස කිරණ පරාවර්තනයට වඩා ශක්තිය ප්‍රකිරණය කිරීමයි. මෙය ගෘහ නිර්මාණ ධ්වනි විද්‍යාවේ පෙරමු‍ණ ගනී.බාහිර ශබ්ද ලිහිල් කිරීමේ සිද්ධාන්තයේ සියුම් ශබ්ද ප්‍රමාණයක් විරුද්ධ දිශාවට පරාවර්තනය නිසා පරාවර්තන මුහුණතේ ප්‍රමාණය ශබ්ද බාධක සංකල්පයෙන් මදක් ඉවත් වේ. . භූ කම්පන පිළිබඳ වූ පරාවර්තනයභූ කම්පන තරංග භූකම්පා හෝ වෙනත් ප්‍රභව (පිපිරීමක් වැනි) මගින් ඇති කරන අතර පෘථිවි ස්ථර තුළ පරාවර්තනය විය හැක. භූමි කම්පා මගින් නිපදවන තරංගවල ගැඹුරු පරාවර්තන අධ්‍යයනයෙන් භූ කම්පන විද්‍යාඥයින්ට පෘථිවියේ ස්ථරීය ව්‍යුහය නිර්ණය කිරීමට ඉඩ සලසා ඇත. නොගැඹුරු පරාවර්තනයන් පරාවර්තන භූ කම්පන විද්‍යාවේ භාවිතාවන අතර එහි සාමාන්‍යයෙන් පෘථි
වි පෘෂ්ඨය අධ්‍යයනයට සහ ඛනිජ තෙල් සහ පාෂාණ වායු තැන්පතු පිරික්සීමට සුවිශේෂය.Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Reflection_%28physics%29#Other_types_of_reflectionෂේලි (Shelly ) යන නාමයෙන්ද හදුන්වනු ලැබු ෂර්වුඩ් වෝෂ්බර්නි (29 නොවැම්බර් -1911 සිට අප්‍රේල් 2000) ඇමෙරිකානු කායික මානව විද්‍යාඥයෙකු වු අතර ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයන්ගේ ස්වභාවික වාසස්ථාන පිළිබදව පරික්ෂණ පැවැත්වු මුලික විද්‍යාඥයා ද වේ. ආදි මානවයාගේ හැසිරිම් රටා පිළිබඳව ඔහු ඉදිරිපත් කල තර්ක මිනිසාගේ පරිණාමය පිළිබඳ නව තොරතුරු බොහොමයක් ඉදිරිපත් කළේය.චරිත කතාවමැසවුසේට් ප්‍රාන්තයේ කේම්බ්‍රිජ් ප්‍රදේශයේ උපත ලැබු වෝන්බර්න්ගේ දෙමව්පියන් හෙන්රි වෝෂ්බර්න් සහ ඊඩික් වෝෂ්බර්න් වේ. පියා එවකට කෙම්බ්‍රිජ් හි පිහිටි Episcopal Theologcal පාසැලෙන් පිඨාධිපතිවරයා විය. කුඩා කල සිටම වෝෂ්බර්න් හට ස්වභාවික පරිසරය පිළිබදව කැමැත්තක් තිබුණි. පාසල් නිවාඩු දිනයන්හිදි ඔහු හවාඩ සරසවියේ තුලනාත්මක සත්ත්ව විද්‍යා කෞතුකාරගයට ගොස් එහි ඇති කෞතුක භාණ්ඩ නීරික්ෂණය කිරිමේ කටයුතු වල නියැලුණි.1935 දී වෝෂ්බර්න් හාවඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ මානව ව
ේදය පිළිබද උපාධියක් ද පළමු වසරේදි ඔහු දකුණු ආසියාවේ පිහිටි Asiatic Promative Expedition නම් වු සත්ත්ව විද්‍යා ගවේෂණ ස්ථානය සහය වන්නෙක් ලෙස කටයුතු කලේය. මෙහිදි ඔහු සතුන් පිළිබද ‍ඉ‍ගෙන ගත් තුලනාත්මක ව්‍යුහ විද්‍යාව, තුලනාත්මක මනෝවිද්‍යාව, සත්ත්ව සංචරණ විද්‍යාව සහ පාෂාණීය ධාතු විද්‍යාව පසු කලක ඔහුට මානවායගේ පරිණාමය පිලිබද ගවේෂණය කිරීමේදි බෙහෙවින් වැදගත් විය. 1939 දී හෙන්රියට් පීස් (Henrietle Pease) හාවිවහ වු වොෂ්බර්න් හට ෂර්වුඩ් හා ස්ටැන් නම් දරුවන් දෙදෙනෙකු විය. හාවඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් නික්ම ගිය පසු වෝෂ්බර්න් කොලොම්බියානු ශල්‍යවෙද්‍යවරුන්ගේ සහ වෛද්‍යවරුන්ගේ පාසැලේ ව්‍යුහය විද්‍යා මාහාචාර්යයවරයෙකු ලෙස සම්බන්ධ විය. ඔහු එහි වසර 8 ක කාලයක් සේවය ක‍ළේය. ඉන්පසු 1947 -1948 කාලය දක්වා විකාගෝ විශ්ව විද්‍යාලයේ මානව විද්‍යා මහාචාර්යවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. ඉන්පසු ටික කලක් ඔහු එහි අංශ ප්‍රධෂානි ලෙසද සේවය ක‍ළේය. බර්ක්ලි වල කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ වෙත ඔහු මහචාර්යය ධුරයක් කරා ඉන්පසු ඔහු ගියේය. ඔහුගේ විශ්‍රාම යෑම තෙක් එනම් 1979 දක්වා ඔහු එහි රැදුනේය. ඔහු එම විශ්වවිද්‍යාලයේ 1975 වසරේ දී හොදම මහාචාර්යවරය
ා ලෙස පිදුම් ලැබුවේය. 2000 වසරේදී යස අවුරැදු 88 දී බර්කිලිහි දි ඔහු මරණට පත් විය. සටහන්| Sherwood Washburn|}ඉතිහාසය1808 වසරේදී ජෝන් ඩෝල්ටන්ගේ සල්ෆියුරික් අම්ල අණුව පෙන්වාදෙන්නේ මධයයෙහි පිහිටි ගෙන්දගම් පරමාණුවක් ඔක්සිජන් පරමාණු තුනකට බන්ධනය වී ඇති ආකාරය හෙවත්  සල්ෆියුරික් අම්ලයේ නිර්ජලකය වන සල්ෆර් ට්‍රයොක්සයිඩ් වෙයි.8වන සියවසේ සිටි ආදි අරාබියානු රසායන විද්‍යාඥ ජාබීර් ඉබන් හයියන් (ජෙබර්) . මෙම සල්ෆියුරික් අම්ලය සොයා ගැනීම කෙරෙහි මහත් පිටුවහලක් වන ලදී. පසුව මෙම අම්ලය 9 වන සියවසේදී ආදි පර්සියානු භෞතික විද්‍යාඥ ඉබන් සකරියා අල් - රාසි (රාසිස්) විසින් නැවත අධ්‍යයනය කරන ලදී. මොහු අයන් (III)  සල්ෆේට් හෙප්ටහයිඩ්‍රේට් FeSO4.7H2O  ,  කොපර් (II) සල්ෆේට් පෙන්ටහයිඩ්‍රේට් CuSO4.5H2O  වැනි ඛණිජ වියළි ආසවනය කර මූලද්‍රව්‍ය ලබා ගන්නා ලදී. තාප ගත කරන විට ඉහත ඛණිජ පිළිවෙලින් iron(II)  oxide  හා copper (II) oxide  වශයෙන් වියෝජනය විය. එයින් ජලය හා සල්ෆර් ට්‍රයොක්සයිඩ් ද ලැබිණි.  මෙම ප්‍රතිඵල දෙක එක්ව සල්ෆියුරික් තනුක ජලීය ද්‍රවණයක් ලබා ගැනීමට හැකි විය. මෙම ක්‍රමය අරාබි හා
පර්සියානු ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධනවල පරිවර්ථන මගින් ද 13 වන සියවසේ ජර්මාණු ඇල්බටස් මැග්නස් වැනි ආදි රසායන විද්‍යාඥයන් ගේ පොත්පත් මගින් ද යුරෝපය පුරා ප්‍රචලිත විය.සල්ෆියුරික් අම්ලය මධ්‍යකාලීන යුරෝපියානු ආදි රසායන විද්‍යාඥයන් විසින් ‘වයිට්‍රල්’(vitriol) ලෙස හදුන්වා ඇත. මෙම වයිට්‍රල් (vitrol) යන නාමය සල්ෆර් ලවණයේ වීදුරුමය ස්වභාවය නිසා ලතින් භාෂාවෙන් වූ ‘vitres’ (වීදුරු) යන්නෙන් ජනිත වූවකි. මෙම වීදුරු වැනි ලවණ සදහා උදාහරණ ලෙස Copper(II) Saltate ( නිල් වයිට්‍රල්) හෝ රෝමන් (Roman)  වයිට්‍රල්  Zinc sulfate (සුදු වයිට්‍රල්)  iron(II) sulfate  (කොළ වයිට්‍රල්)    iron(III) sulfate   (චන්ද්‍රයාගේ වයිට්‍රල්) , Cobalt (II) sulfate (රතු වයිට්‍රල්)වයිට්‍රල් ඉතා වටිනා ආදි කාලීන ද්‍රව්‍යයක් ලෙස සැලකූ අතර එය ‘දාර්ශනිකවාදි‍යාගේ පාෂාණය’ ලෙස භාවිතා කිරීමට  අදහස් කරන ලදී. ඉතා පිරිසිදු වයිට්‍රල් අනෙකුත් ද්‍රව්‍ය ප්‍රතික්‍රියා කරවීමට යොදා ගන්නා මාධ්‍යයක් ලෙස භාවිතා කරන ලදී. රත්‍රන් සමග අම්ල ප්‍රතික්‍රියා නොකරන හෙයින් මෙය බොහෝ දුරට වැදගත් විය. ආදි රසායනික ක්‍රමවල ප්‍රධාන අරමුණ වූයේද මෙය නිපදවීමයි. ආදි රසායන විද්‍ය
ාවට වයිට්‍රල් මගින් වූ සේවය ආදි රසායනික ආදර්ශ පාඨයක් වන ‘Visita Interora Terrae Rectiticando Invenies Occultum Lapidem’ යන්නෙන් දැක්වේ. මෙහි අදහස් පෘථිවි අභ්‍යන්තරය පිරිසිදු කරන විට ඔබට සැඟවුණු පාෂාණයක් සොයා ගත හැක යන්නයි. මෙම පාඨය 15 වන ශතවර්ෂයේ වූ ආදි රසායන විද්‍යාඥ බැසිලස් වැලන්ටිනස්ගේ ‘ලසොක් දෙස්’ ආශන වාදයේ සදහන් වේ.17 වන සියවසේ දී පරමාණු - පෘතුග්‍රීසි රසායන විද්‍යාඥයෙක් වූ ජෝන් ග්ලේබර් විසින් සල්ෆියුරික් අම්ලය , සල්ෆර් හා සෝල්ට්පීටර් (පොටෑසියම් නයිට්‍රේට් -  KNO3)  හුමාලයේ දී දහනයෙන් නිපදවන ලදී. සොල්ට් පීටර් වියෝජනයේදී සල්ෆර් , SO3  බවට ඔක්සිකරණය කරයි. SO3  ජලය සමග සල්ෆියුරික් අම්ලය සාදයි. 1736 දී ලන්ඩනයේ ඹෟෂධවේදියෙකු වන ජෝගුවා වෝඩ් විසින් ප්‍රථම වරට මහා පරිමාණයෙන් සල්‍ෆියුරික් නිපදවීමට මෙම ක්‍රමය භාවිතා කරන ලදී.1746 බර්මින්හැම් හිදී ජෝන් රෝබන් විසින් කලින් යොදාගන්නා ලද වීදුරු භාජන වෙනුවට වඩා ශක්තිමත් , ලාභදායී හා වඩා කාර්යක්ෂම ඊයම් කුටීර ක්‍රමය භාවිතා කරන ලදී. මෙම ඊයම් කුටීර ක්‍රමය සල්ෆියුරික් අම්ල කාර්මිකව නිපදවීමට හේතුවක් වන ලදී. ප්‍රතිසංස්කරණ කිහිපයකින්ම පසුව රටවල් දෙකකම මෙම
ක්‍රමය සල්ෆියුරික් අම්ලය නිපදවීමේ සම්මත ක්‍රමය ලෙස යොදා ගනී. ජෝන් රෝබක් විසින් සාදන ලද අම්ලයේ සාන්ද්‍රණය 35 – 40% පමණ විය. පසුව ප්‍රංශ රසායන විද්‍යාඥ ජෝසප්දුවිස් ගේලුසැක් හා බ්‍රිතාන්‍ය රසායන ජෝන් ග්ලෝවර් විසින් කරන ලද ඊයම් කුටීර ක්‍රමයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කිහිපයක් පසුව මෙම සාන්ද්‍රණය 78% දක්වා වැඩි කර ගත හැකිවිය. කෙසේ නමුත් ඩයි වර්ග වැනි සමහර ද්‍රව්‍ය නිපදවීමේ රසායනික ක්‍රියාවලි සදහා මීට වැඩි සාන්ද්‍රණයෙන් යුත් සල්ෆියුරික් අවශ්‍ය විය. 18 වන ශත වර්ෂය පුරාවටම මෙසේ අධි සාන්ද්‍ර අම්ලය නිපදවූයේ මුල් ආදි රසායනික ක්‍රියාවලියකට සමාන වූ තාක්ෂණයකින් යුත් ඛණිජ වියළි ආස්‍රැත මගිනි. පයිරයිටීස් (Iron disulfide – FeS2)  වාතයේ රත් කිරීමෙන් ලබා ගන්නා අයන් සල්ෆේට් (Iron II Sulfate)  නැවත ඔක්සිකරණය කර Fe2(SO4)3  ලබා ගෙන එය 4800C  ට රත් කර වියෝජනයෙන් පසු Iron(II) Oxide හා SO3 (sulfer trioxide)  ලබා ගනී. S ඉන්පසු SO3  වායුව ජලය තුළින් යැවීමෙන් අවශ්‍ය සාන්ද්‍රණයෙන් යුත් සල්ෆියුරික් ලබාගත හැක. නමුත් මෙම ක්‍රමයේ මිළ අධික නිසා  මහා පරිමාණ ක්‍රියාවලි සදහා යොදා ගැනීමට නොහැකි විය.1831 දී බ්‍රිතාන්‍ය විනාකිරි වෙළෙන
්දෙක් මත පෙරිග්‍රීන් ෆිලිප්ස් විසින් SO2  හා අධි සාන්ද්‍රික සල්ෆියුරික් නිපදවීමේ වැදගත් වාණිජමය ක්‍රමයක් වන ස්පර්ශ ක්‍රමය සොයාගන්නා ලදී. වර්තමාන ලෝකයේ රටවල් බොහොමයක සල්ෆියුරික් නිපදවන්නේ මෙම ක්‍රමය භාවිතා කරගෙනය.භෞතික ගතිගුණසල්ෆියුරික් අම්ල වර්ග100%ට ඉතාම ආසන්න ‍සල්ෆියුරික් අම්ලය නිෂ්පාදනය කළ හැකි මුත් , තාපාංකයේ දී එමගින් SO3  මුක්ත වී 98.3% සල්ෆියුරික් අම්ලය නිෂ්පාදනය වේ. 98% වර්ගයේ (18M)  සල්ෆියුරික් අම්ලය ගබඩා තුළ වඩා ස්ථායී වන අතර සාන්ද්‍ර සල්ෆියුරික් අම්ලය ලෙස හදුන්වන්නේ මෙයයි. වෙනත් සාන්ද්‍රණ විවිධ අවශ්‍යතා සදහා යොදා ගනී. එයින් සමහරක් පහත දැක්වේ.10%  තනුක සල්ෆියුරික් අම්ලය විද්‍යාගාර භාවිත සදහා33.5%  බැටරි අම්ලය (ඊයම් - අම්ල බැටරිවල භාවිතා වේ.)62.18%  කුටීර හෝ පොහොර අම්ලය77.67% අටළු හෝ ග්ලෝවර් (Glover) අම්ලය98% සාන්ද්‍ර අම්ලයඅම්ලවල වෙනස් සංශුද්ධතා ද පවතී. තාක්ෂණික තත්වයේ H2SO4  අශුද්ධ හා වර්ණයක් සහිත වේ. නමුත් පොහොර සෑදීමට යෝග්‍ය වේ. ඹෟෂධ හා සායම් වර්ග සෑදීමේ දී එක්සත් ජනපද ඖෂධ සංග්‍රහය (usp)  වැනි සංශුද්ධ තත්ව භාවිතා කෙරේ.සල්ෆියුරික් අම්ලයට ඉතා ස
ාන්ද්‍ර SO3(g)  එකතු කළ විට පයිරො සල්ෆියුරික් අම්ලය ලෙස හදුන්වන  H2S2O7  සෑදේ. H2S2O7  සධුම සල්ෆියුරික් අම්ලය , ඕලියම් හෝ  නෝ‍ඩෝශන්  (Nordhausen acid )  අම්ලය ලෙස ද හැදින්වේ. ඕලියම්හි සාන්ද්‍රණය % SO3  (% ඕලියම් ලෙස හැදින්වේ) ලෙස හෝ % H2SO4  (H2O  එකතු කළ විට සෑදෙන ප්‍රමාණය) ලෙස දැක්වේ. ඕලියම් වල සාමාන්‍ය සාන්ද්‍රණය වන්නේ  40% ඕලියම් (109% H2SO4)  හා 65% ඕලියම් (114.6% H2SO4)  ය. සංශුද්ධ  H2S2O7 ද්‍රවාංකය 360C  වූ ඝනයකි.ධ්‍රැවීයතාව සහ සන්නායකතාවනිර්ජලීය H2SO4  ඉතාමත් ධ්‍රැවීය ද්‍රවයක් වන අතර පාර විද්‍යුත් නියතය 100ට ආසන්න වේ. H2SO4  ප්‍රෝටෝනිකරණය හරහා විඝටනය වීම නිසා විශාල විද්‍යුත් සන්නායකතාවක් පෙන්නුම් කරයි. මෙම ක්‍රියාවලිය ස්වයං අයනීකරණය ලෙස හැදින්වේ.2 H2SO4 ⇌ H3SO4+ + HSO4−ස්වයං අයනීකරණය සදහා සමතුලිතතා නියතයKap(25°C)= [H3SO4+][HSO4−] = 2.7 × 10−4.ඒ හා සැසදිය හැකි ජලයේ සමතුලිතතා නියතය Kw 10-14  වන අතර 1010 (බිලියන 10) ගුණයකින් කුඩාය.අම්ලය දුස්ස්‍රාවී වුවත් අන්තඃ අණුක ප්‍රෝටෝන හුවමාරු යාන්ත්‍රණය ජලයෙහි ග්‍රෝතස් (Grotthuss mechanism)  යාන්ත්‍රණයට සමාකාර නිසා  H3SO¬4+
හා HSO4-  අයනවල සඵල සන්නායකතාව විශාල අගයක් ගන්නා අතර එම නිසා සල්ෆියුරික් අම්ලය හොද සන්නායකයක් වී ඇත. තවද   බොහෝමයක් ප්‍රතික්‍රියා සදහා ප්‍රභල ද්‍රාවකයක් ලෙසද ක්‍රියා කරයි.සමතුලිතතා‍ව ඉහත සදහන් කර ඇති ආකාරයට වඩා සංකීර්ණය . සමතුලිතතාවයේ දී 100% H2SO4  තුළ පහත දේ පවතී. (ද්‍රාවක කිලෝග්‍රෑමයට ඇති මිලි මවුල ගණන දැක්වේ) HSO4-(15.0) , H3SO4+(11.3)  , H3O+ (8.0) , HS2O7- (4.4) , H2S2O7(3.6) , H2O (0.1).රසායනික ගතිගුණජලය සමග ප්‍රතික්‍රියාවසල්ෆියුරික් අම්ලයේ සජලන ප්‍රතික්‍රියාව බෙහෙවින් තාපදායක වේ.  සාන්ද්‍ර සල්ෆියුරික් අම්ලයට ජලය එක් කළ හොත් එය සීඝ්‍රයෙන් ප්‍රතික්‍රියා කොට ද්‍රව ජලය වාෂ්ප බවට පත්වී ස්පෝටනයක් සිදුවිය හැක. එබැවින් සැමවිටම අම්ලයට ජලය එක් නොකොට ජලයට අම්ලය එකතු කිරීම වඩාත් සුදුසු වේ. මෙම ද්‍රාවණයන් දෙකෙහි සාපේක්ෂ ඝණත්වයන් හේතු කොටගෙන මෙවැනි ආරක්ෂාකාරී පියවරක් අනුගමනය කිරීමට සිදුව ඇත. සල්ෆියුරික් අම්ලයේ ඝනත්වයට වඩා ජලයේ ඝනත්වය අඩුය. එබැවින් අම්ලය මත ජලය පාවීමේ නැඹුරුතාවයක්   ඇත.  මෙම ප්‍රතික්‍රියාවේ දී පළමුවෙන් හයිඩ්‍රොසෝනියම් අයන ද ඉන්පසු ඒවායෙන් සල්‍ෆේට අ
යන ලබා දෙන බවට නිගමනය කළ හැක. H2SO4 + H2O → H3O+ + HSO4−,HSO4− + H2O → H3O+ + SO42−සල්ෆියුරික් අම්ලය සජලනය වීම තාපගතිකව වාසිදායක බැවින් එය ඉතා හොද සජලකාරකයක් වේ. ජලය කෙරෙහි සල්ෆියුරික් අම්ලය දක්වන ආකර්ෂණ බලය ඉතා ප්‍රභල බැවින් එය අනෙක් සංයෝගවල අඩංගු හයිඩ්‍රජන් හා ඔක්සිජන් පරමාණු ඉවත් කිරීම සිදු කරයි. උදාහරණයක් ලෙස සාන්ද්‍ර සල්ෆියුරික් අම්ලය සමග පිෂ්ඨය (C6H12O6)n  මිශ්‍ර කළ විට සල්ෆියුරික් අම්ලය මගින් මූලද්‍රව්‍ය කාබන් සහ ජලය උරාගනී.  (එමගින් අම්ලය තනුක වේ)(C6H12O6)n → 6C + 6H2Oසාන්ද්‍ර සල්ෆියුරික් අම්ලය කඩදාසියක් මතට ඉසීමෙන් මෙම ප්‍රතික්‍රියාවේ බලපෑම නිරීක්ෂණය කළ හැක. එහිදී කඩදාසියේ ඇති සෙලියුලෝස් ප්‍රතික්‍රියාකොට පිළිස්සුණු ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කරන අතර ගින්නකින් ඇතිවූ දැලිමෙන් කාබන් තැන්පත් වී තිබෙනු නිරීක්ෂණය කළ හැක. සුදු සීනි මේස හැන්දක් තරම් ප්‍රමාණයකට සල්ෆියුරික් අම්ලය එක් කළ විට ඉහත ප්‍රතික්‍රියාව හොඳින් නිරීක්ෂණය කළ හැක.එහිදී දැඩි , කළු පැහැති, සවිවර කාබන් තීරුවක්  එසැණින් මතුවන අතර එම කාබන් දැඩි කැරමල් (උණු කළ සීනි ) ගන්ධයකින් යුක්ත වේ.වෙනත් ප්‍රතික්‍රියාඅම්ලයක්
ලෙස සල්ෆියුරික් අම්ලය ද බොහෝ ක්ෂාර සමග ප්‍රතික්‍රියා කොට ඊට අනුරූප සල්ෆේටය ලබා දේ. copper(II)sulfate  උදාහරණයක් ලෙස සැලකිය හැක. මෙම නිල් පැහැති කොපර් ලවණය විද්‍යුත් ‍ලෝහාලේපනය සඳහා ද දිලීර නාශකයක් ලෙසද සුලභව භාවිතා වේ.  copper(II)oxide (CuO)  , සල්ෆියුරික් අම්ලය සමග ප්‍රතික්‍රියාවෙන් මෙම ලවණය සාදා ගනී.CuO + H2SO4 → CuSO4+ H2Oදුර්වල අම්ලයන් ඒවායේ ලවණය‍න්ගේ විස්ථාපනය කිරීමට ද සල්ෆියුරික් අම්ල භාවිතා වේ. සල්ෆියුරික් අම්ලය  සමග  සෝඩියම් ඇසිටේට් ප්‍රතික්‍රියාවෙන් ඇසිටික් අම්ලය විස්ථාපනය වීම මීට උදාහරණ වේ.H2SO4 + CH3COONa → NaHSO4 + CH3COOH(මේ ආකාරයෙන්ම සල්ෆියුරික් අම්ලය සහ පොටෑසියම් නයිට්‍රේට් අතර ප්‍රතික්‍රියාවෙන්   පොටෑසියම් බයිසල්ෆේට් අවක්ෂේපය නිෂ්පාදනය කරගත හැක.) නයිට්‍රික් අම්ලය  සමග එක් වූ විට සල්ෆියුරික් අම්ලය අම්ලයක් මෙන්ම සජලකාරකයක් ලෙස ද හැසිරී නයිට්‍රෝනියම් අයන (NO2+)  සාදනු ලැබේ. ඉලෙක්ට්‍රොෆිලික ඇරෝමැටික ආදේශක කිරීම් අඩංගු නයිටෝකරණ ප්‍රතික්‍රියා සඳහා මෙම නයිට්‍රෝනියම් අයන ඉතා වැදගත් වේ. (ඔක්සිජන් පරමාණුවක ප්‍රතික්‍රියා සඳහා වැදගත් වේ). ඔක්සිජන් පරමානුවක් මත ප්‍රෝටොනීකරණය සිද
ුවන මෙවන් ප්‍රතික්‍රියා කාබනික රසායනයේ බොහෝ ප්‍රතික්‍රියා සඳහා වැදගත් වේ. ෆිෂර් එස්ටරීභවනය සහ මධ්‍යසාර ජල විච්ඡේදනය එවැනි ප්‍රතික්‍රියාවේ.සල්ෆියුරික් අම්ලය එක් විස්ථාපන ප්‍රතික්‍රියාවක් මගින් බොහෝ ලෝහ සමග ප්‍රතික්‍රියා කොට හයිඩ්‍රජන් වායුව සහ අනුරූප ලෝහ සල්ෆේට නිෂ්පාදනය කරයි. තනුක සල්ෆියුරික් , යකඩ ,ඇලුමිනියම් , සින්ක් , මැංගනීස්, මැග්නීසියම් සහ නිකල් සමග ප්‍රතික්‍රියා කරන නමුත් ටින් සහ කොපර් ලෝහ සමග ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට නම් සල්ෆියුරික් අම්ලය උණු සාන්ද්‍ර තත්වයේ පැවතිය යුතුය. ඒ කෙසේ වුවත් ලෙඩ් සහ ටංස්ටන් යන ලෝහ සල්ෆියුරික් අම්ලය හමුවේ ප්‍රතික්‍රියා නොකරයි. සල්ෆියුරික් අම්ලය යකඩ සමග පහත දක්වා ඇති අයුරින් ප්‍රතික්‍රියා කරන අතර ඉහතින් සදහන් අනෙකුත් ලෝහයන්ගෙන් ‍බොහෝමයක් ද ඒ ආකාරයෙන්ම ප්‍රතික්‍රියා කරයි. නමුත් ටින් සල්ෆියුරික් අම්ලය සමග මීට වෙනස් අයුරකින් ප්‍රතික්‍රියා කරන අතර හයිඩ්‍රජන් වෙනුවට සල්පර් ඩයොක්සයිඩ් නිෂ්පාදනය කරයි.Fe(s) + H2SO4(aq) → H2(g) + FeSO4(aq)Sn(s) + 2 H2SO4(aq) → SnSO4(aq) + 2 H2O(l) + SO2(g)සල්ෆියුරික් අම්ලය ඇරෝමැටික සංයෝග හමුවේ ඉලෙක්ට්‍රොෆිලික ඇරෝමැටික ආදේශක ලෙස
ක්‍රියාකර අනුරූප සල්ෆොනික් අම්ලය ලබාදේ. භාවිතකාර්මික නිශ්පාදනය2000 දී සල්ෆියුරික් අම්ලයේ නිෂ්පාදනයසමහර රටවල නිෂ්පාදන අවණතාවක් පැවතීමසල්ෆියුරික් අම්ලය වෙළද රසායනික ද්‍රව්‍යයක් වූ අතර එය නිපදවීම රටක කාර්මික ශක්තිය පෙන්වන දර්ශකයක් විය. සල්ෆියුරික්  අම්ලය ලෝකයේ ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා කරන්නේ (ලෝකයේ නිෂ්පාදනයෙන් 60% ක් පමණ) ෆොස්පේට් පොහොර හා ට්‍රයිසෝඩියම් ෆොස්පේට් වැනි ක්ෂාලක නිපදවීමට උපයෝගී වන ෆොස්පරික් අම්ලය ‘තෙත් ක්‍රමයෙන්’ නිපදවා ගැනීමටයි. මෙම ක්‍රමය සදහා ෆොස්පේට් නිධි භාවිත කරන අතර වාර්ෂිකව ටොන් මිලියන 100 ක් ක්‍රියාවලිය සදහා යොදා ගනී. නිවැරදිම සංයුතිය නොවූවත් මෙම අමුද්‍රව්‍ය ෆ්ලූවොරෝ ඇපටයිඩ් ලෙස පහත දක්වා ඇත. මෙය කැල්සියම් සල්ෆයිඩ් , හයිඩ්‍රජන් ‍ෆ්ලූවෝරයිඩ් (HF)  හා පොස්පරික් අම්ලය නිපදවීමට 93% සල්ෆියුරික් සමග පිරියම් කරනු ලබයි. HF හයිඩ්‍රො ෆ්ලූවෝරීන් අම්ලය ලෙස පද්ධතියෙන් ඉවත් කරයි. මෙම සමස්ත ක්‍රියාවලිය :-Ca5F(PO4)3 + 5 H2SO4 + 10 H2O → 5 CaSO4•2 H2O + HF + 3 H3PO4.වැදගත් නයිට්‍රජනීය පොහොරක් වන ඇමෝනියම් සල්ෆේට් , ලෝහ හා වානේ නිපදවන පිරියතයන්හි ඇති කෝක් පිරි
යත මගින් සෑදෙන අතුරු ඵලයකි. කෝක් තාප වියෝජනයෙන් නිපදවූ ඇමෝනියා වැයවූ සල්ෆියුරික් සමග ප්‍රතික්‍රියා කිරීමෙන් ඇමෝනියා ස්ඵටීකරණය වී ඇමෝනියම් ලවණ (යකඩ ඇති නිසා දුඹුරු පැහැ වේ) නිපදවන අතර මෙම ලවණ කෘෂි රසායන කර්මාන්තයට අපනයනය කරයි.සල්ෆියුරික් අම්ලයේ තවත් වැදගත් භාවිතාවක් නම් ඇලුමිනියම් සල්ෆේට් හෝ ‘කඩදාසි ඇලම්’  සෑදීමයි. මෙය කඩදාසි පල්ප කෙඳි මත වූ සබන් සමග ප්‍රතික්‍රියා කර ජෙලටිනීමය ඇලුමිනියම් කාබොක්සිලේට් සාදයි. මෙය රළු කඩදාසි පෘෂ්ඨ මත සල්පර් කෙඳි කැටි ගැසීම සඳහා උපකාරී වේ. තවද ඇලුමිනිම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් , ජලයේ අපද්‍රව්‍ය පෙරීමට ද ජලය පිරියම් කිරීමට හා ජලයේ රසය වැඩි කිරීමට උපයෝගී කරගනී. ඇලුමිනියම් සල්ෆේට් නිපදවනු ලබන්නේ පහත ආකාරයටය.Al2O3 + 3 H2SO4 → Al2(SO4)3 + 3 H2O.සල්ෆියුරික් අම්ලය රසායනික කර්මාන්තවල විවිධ භාවිතාවන් සඳහා උපයෝගී කර ගනී. උදාහරණයක් ලෙස නයිලෝන් නිෂ්පාදනයේදී භාවිතාවන කැප්‍රොලැත්ටම් බවට සයික්ලොහෙක්‍සනෝන්ඔක්සිම් පත් කිරීමට අම්ල උත්ප්‍රේරණයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. මෑන් හෙයිම් ක්‍රමයේදී ලුණු මගින් හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය නිපදවී‍මට මෙය භාවිතා කරයි.සල්ෆර් - අයඩීන් චක්‍රයසල
්ෆර් අයඩීන් චක්‍රය යනු හයිඩ්‍රජන් ලබා ගැනීමට සිදු කරන තාප රසායනික ක්‍රයාවලි කිහිපයකි. මෙම ක්‍රියාවලි කිහිපයේ සමස්ත ප්‍රතික්‍රියකය ජලය වන අතර සමස්ත ප්‍රතිඵලය ඔක්සිජන් හා හයිඩ්‍රජන් වේ.2 H2SO4 → 2 SO2 + 2 H2O + O2(830°C)I2 + SO2 + 2 H2O → 2 HI + H2SO4(120°C)2 HI → I2 + H2(320°C)මෙම ක්‍රියාවලි චක්‍රයක් ලෙස සලකන විටදී සල්‍ෆර් හා අයඩින් සංයෝග නැවත ලැබෙන අතර නැවත ප්‍රයෝජනය සඳහා යොදා ගනී. මෙම ක්‍රියාවලිය තාප අවශෝෂක වන අතර ශක්තිය තාපය වශයෙන් සැපයීමට අධික උෂ්ණත්වලදී සිදුවිය යුතුය.සල්ෆර් අයඩීන් චක්‍රයක් හයිඩ්‍රජන් සඳහා පමණක් ඉල්ලුමක් ඇති වෙළද පොළක් සඳහා ඉලක්ක කර සෑදිය යුතුය. ඒ සදහා ‘හුමාල නිපදවීම’ ක්‍රමයේදී මෙන් හයිඩ්‍රොකාබන අවශ්‍ය නොවේ.සල්ෆර් - අයඩීන් චක්‍රයක් හයිඩ්‍රජන් ලබා ගැනීම සඳහා ඉතා සාර්ථක ක්‍රමයක් ලෙස සොයාගෙන ඇති නමුත් සාන්ද්‍රිත අධි උෂ්ණත්වයන්හි ඇති විඛාදන අම්ලයක් මහා පරිමාණයෙන් භාවිතා කිරීමේදී සිදුවන ආරක්ෂක උවදුරු පිළිබද ගැටළු පවතී.කර්මාන්තමය පිරිසිදුකාරකයක් ලෙසවිදුලි ගෘහ භාණ්ඩ හා මෝටර් රථ කර්මාන්තයේ පිරිවටන තහඩු හා යකඩ කූරු යකඩ මළ, ඔක්සයිඩ හා අනෙකුත් අපද්‍රව්‍ය