LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
(Field flow fractionation) ආදී ක්‍රම නියැදි වෙන් කිරීම සඳහා භාවිත කෙරේ. නවීන උපකරණ යොදා සිදුකරන විශ්ලේෂණයේදී ප්‍රමාණාත්මක හා ගුණාත්මක විශ්ලේෂණය එකම උපකරණය යොදාගෙන සිදුකළ හැකි වන අතර නිතරම ආලෝක අන්තර්ක්‍රියා, තාප අන්තර්ක්‍රියා, විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර හෝ චුම්භක ක්ෂේත්‍ර භාවිත වේ. ඇතැම් විට එකම උපකරණය විශ්ලේෂකය වෙන්කිරීම, හඳුනා ගැනීම හා ප්‍රමාණනය කිරීම සිදු කරයි. විශ්ලේෂණ රසායන විද්‍යාව පර්යේෂණ ආකෘතිය වැඩි දියුණු කිරීම හා නව මැනීමේ උපකරණයන් නිර්මාණය සඳහා ඉවහල් වේ. වෛධික විද්‍යාව (Forensics), වෛද්‍ය විද්‍යාව (medicine), විද්‍යාව (science) හා ඉංජිනේරු විද්‍යාව (engineering) ආදී ක්ෂේත්‍රයන්හි විශ්ලේෂ්ණ රසායන විද්‍යාවේ යෙදීම් ඇත.විශ්ලේෂණ රසායන විද්‍යාව විවිධ ද්‍රාවණ, සංයෝග, මිශ්‍රණ විශ්ලේෂණය කිරීම සම්බන්ධ ක්‍රමවේද පිළිබඳව හැදෑරීම වැදගත් අංශයකි. මෙහිලා අනුමාපන වලට වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් හිමිවේ. විශ්ලේෂණ රසායන විද්‍යාවේ ඉතිහාසයගුස්තාෆ් කර්චොෆ් (වම්පස) සහ රොබට් බන්සන් (දකුණුපස)ක්‍රි.ව 1661 – 1900 පමණ වන තෙක් ආරම්භක රසායන විද්‍යාවට විශ්ලේෂී ඒකකයක් විය .ඒ මුලද්‍රව්‍යය සොයා ගැනීම, වර්තම
ානයේ ඇති රසායන ද්‍රව්‍ය සොයා ගැනීම හා රසායන විද්‍යාවට මූලික පසුබිමක් සැකසෙන තෙක් පමණි.රසායන ද්‍රව්‍ය සංශ්ලේෂණය හා සිද්ධාන්ත යන දෙකෙහි ඇති වූ වර්ධනය වැනි දෑ විශ්ලේෂී රසායන විද්‍යාව නොවේ. මෙම කාලයේ දී රසායන විද්‍යාවට විශාල දායකත්වයක් දැක්වූ සොයා ගැනීම් වූයේ , ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩවල ප්‍රතික්‍රියා මත පදනම් වූ විශේෂ ප්‍රතික්‍රියා හා ජූලියස් වොන්ලීබිග් විසින් සිදු කරන ලද මුලද්‍රව්‍ය වර්ගීකරණයයි. ප්‍රථම වතාවට උපකරණ භාවිතයෙන් සිදුකළ විශ්ලේෂණය වුයේ සිළු විමෝචක වර්ණාවලි මිනිත ක්‍රමයයි. එය රුබීඩියම් හා සීසියම් මූලද්‍රව්‍ය සොයාගත් ගස්ටාව් කර්චොෆ් විසින් දියුණු කරන ලදී. කර්චොෆ් විසින් රූබිඩියම් හා සීසියම් සොයා ගන්නා ලදී.[2]ප්‍රධාන වශයෙන් විශ්ලේෂී රසායන විද්‍යාවේ විශාල දියුණුවීම් 1900 න් පසු සිදුවිය. මේ කාලය තුළ මෙම ක්ෂේත්‍ර තුළ උපකරණ ඇසුරින් සිදු කළ විශ්ලේෂණයන් වඩ වඩාත් ප්‍රමුඛ විය. මෙහි දී වර්ණාවලීක්ෂ ක්‍රම තාක්ෂණය විසිවන සියවසේ  ආරම්භයේ සොයා ගැනුණු අතර එය විසිවන සියවසේ අග භාගයේ දී ශෝදනයකට ලක් කෙරුණි. වියෝජන විද්‍යාව ද මෙම කාලසීමාව තුළ සම දියුණුවක් පෙන්නුම් කළේය. පසුව අධි ක්‍රියාකාරී උපකරණ භාවිතයත්
සමග ඉතා අධික වර්ධනයක් ඇතිවීය. 1970 දී බහුතරයක් මෙම තාක්ෂණ ක්‍රමවේද භාවිතයෙන් සම්පූර්ණ සාම්පල්වල විදහා දැක්වීමක් ළගා කර ගැනිණි. ආසන්න වශයෙන් 1970 සිට අද දක්වා වන විට විශ්ලේෂණ රසායනය ටිකෙන් ටික වැඩි දියුණු වී ජීව විද්‍යාත්මක ගැටලු වඩ වඩාත් විශ්ලේෂණය කරමින් මීට ප්‍රථම අකාබනික සහ  කුඩා කාබනික අණු පිළිබඳව  පැවති  විශ්ලේෂණ සාපේක්ෂව අඩු කර ඇත. විසිවන සියවසේ අගභාගය වනවිට විශ්ලේෂී රසායන විද්‍යාවේ පුළුල් දියුණුවක් දක්නට හැකිවිණි.  සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයම් රසායන ද්‍රව්‍යක තඹ ඇති බව පෙන්නුම් කරන නිල්-කොල පැහැ දැල්ල.නවීන විශ්ලේෂණ රසායන විද්‍යාව සංකීර්ණ උපකරණමය ක්‍රමවේද වලින් සමන්විත වුවත් භාවිත වන මූලධර්ම බොහොමයක් සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම වලින් ලබාගෙන ඇත.1.ගුණාත්මක විශ්ලේෂණයගුණාත්මක විශ්ලේෂණය සංයෝගයක් පවතින හෝ නොපවතින බවට නිගමනය කරයි. එය සංයෝගයේ ස්කන්ධය හෝ සාන්ද්‍රණය තීරණය නොකරයි.රසායනික පරීක්ෂණවිවිධ රසායනික පරීක්ෂණ ඇති අතර රත්රන් සඳහා අම්ල පරීක්ෂණය රුධිරය ඇති බවට කරන කාස්ල්-මේයර් පරීක්ෂාව ගත හැක.දැල්ලකින් කරන පරික්ෂාවැඩිදුර තොරතුරු: පහන්සිළු පරීක්ෂාව
විවිධ ලෝහ අයන පවතින බව තහවුරු කිරීමට සිදුකරන පහන්සිළු පරීක්ෂණය ආදී පරීක්ෂණ මේ යටතට ගැනේ.අකාබනික ගුණාත්මක විශ්ලේෂණයේදී විවිධ අයන ද්‍රාව්‍ය මාධ්‍යයක පැවතීම පරික්ෂා කිරීම සඳහා පරික්ෂා ශ්‍රේණියක් සාමාන්‍යයෙන් යොදා ගැනේ. නමුත් මෙම පරික්ෂා නවීන උපකරණමය ක්‍රම වලදී භාවිත නොවේ.2.ප්‍රමාණාත්මක විශ්ලේෂණයවැඩිදුර තොරතුරු: ප්‍රමාණාත්මක විශ්ලේෂණය (රසායන විද්‍යාව)යම් ද්‍රව්‍යයක රසායනික අන්තර්ගතයන් ප්‍රමාණය නීර්ණය කිරීම ප්‍රමාණාත්මක විශ්ලේෂණයයි.I.භාරමිතික විශ්ලේෂණයයම් පරිවර්තනයකට පෙර සහ/හෝ පසුව යම් ද්‍රව්‍යයක ප්‍රමාණය නීර්ණය කිරීම භාරමිතික විශ්ලේෂණයයි. සුලභ උදාහරණයක් වනුයේ යම් සජල සංයෝගයක රත් කිරීමට පෙර සහ/හෝ පසුව ජල ප්‍රමාණය නීර්ණය කිරීමයි. II.පරිමාමිතික විශ්ලේෂණයඅනුමාපනයේදී විශ්ලේෂණය කරන ද්‍රාවණයට අන්ත ලක්ෂය එළඹෙන තුරු ප්‍රතිකාරකයක් එකතු කරනු ලැබේ. දර්ශකයක් හමුවේදී අම්ලයක් හා භෂ්මයක් අනුමාපනය සුලභ උදාහරණයකි. මෙහිදී දර්ශකයේ වර්ණ විපර්යාසයක් සිදුවේ. මෙහිදී යොදාගන්නා ද්‍රාවණ දෙක විශ්ලේෂකය හා අනුමාපකය ලෙසින් හැඳින්වේ. විවිධ අනුමාපන වර්ග ඇත. විභවමිතික අනුමාපනය මෙයට
උදාහරණයකි. මෙම අනුමාපනයේදී විවිධ දර්ශක භාවිත කෙරේ.උපකරණමය ක්‍රමවේදඋත්තේජය හා ප්‍රතිචාරයේ ප්‍රමාණය පෙන්වන විශ්ලේෂණ උපකරණයක බ්ලොක් රූපසටහනක්සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමවලට වඩා වෙනස් සංකීර්ණ විද්‍යුත් උපකරණ භාවිතයෙන් සිදුකරන විශ්ලේෂණයන් මේ යටතට ගැනේ.1. වර්ණාවලීක්ෂණයවර්ණාවලීක්ෂණය විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණයක (electromagnetic radiation) අණුවල අන්තර්ක්‍රියා මනිනු ලැබේ. වර්ණාවලීක්ෂණයේ යෙදීම් බොහෝය. පරමාණුක අවශෝෂණ වර්ණාවලීක්ෂණය, පරමාණුක විමෝචන වර්ණාවලීක්ෂණය, පාරජම්බුල දෘශ්‍ය වර්ණාවලීක්ෂණය, X-කිරණ ප්‍රතිදීපන වර්ණාවලීක්ෂණය, අධෝරක්ත වර්ණාවලීක්ෂණය, රේමන් වර්ණාවලීක්ෂණය, ද්විත්ව ධ්‍රැවීකරණ නිරෝධනය (dual polarization interferometry), න්‍යෂ්ටික චුම්භක අනුනාද වර්ණාවලීක්ෂණය, ප්‍රභා විමෝචන වර්ණාවලීක්ෂණය, මූස්බෝර් වර්ණාවලීක්ෂණය ඒවා අතරින් කිහිපයකි.2. ස්කන්ධ වර්ණාවලිමිතියවිකිරණ කාබන් කාලනීර්ණය හා අනෙකුත් විශ්ලේෂණ සඳහා යොදාගන්නා  ත්වරණ ස්කන්ධ වර්ණාවලිමානයක්ස්කන්ධ වර්ණාවලිමිතිය විද්‍යුත් හා චුම්භක ක්ෂේත්‍ර භාවිතයෙන් අණුවල ස්කන්ධයට ආරෝපණය අනුපාතය මනිනු ලැබේ. ඉලෙක්ට්‍රෝනවල ගැටීම, ර
සායනික අයනීකරණය (chemical ionization), විද්‍යුත් ඉසීම (electrospray), වේග පරමාණුක විවර්ෂණය (fast atom bombardment), පූරක ආධාර ලේසර් නිරධිශෝෂණ අයනීකරණය (matrix assisted lazer desorption ionization) සහ අනෙකුත් අයනීකරණ ක්‍රමවේදයන් මෙහිදී භාවිත වේ. ස්කන්ධ විශ්ලේෂක (mass analyzers) මතද ස්කන්ධ වර්ණාවලිමිතිය වර්ගීකරණය කෙරේ. චුම්භක-ඛණ්ඩකය (magnetic-sector), චතුර්ධ්‍රැව අයන උගුල (quadrupole ion trap), පියාසර කාලය (time-of-flight), ෆූරියර් පරිවර්තන අයන සයික්ලොට්‍රෝන අනුනාදය (fourier transform ion cyclotron resonance) ආදී ලෙස ස්කන්ධ විශ්ලේෂකය මත බෙදේ.[Sắc ký lớp mỏng 1]3. විද්‍යුත් රසායනික විශ්ලේෂණයවිද්‍යුත් විශ්ලේෂණ ක්‍රමවේදයන්, විශ්ලේෂණය අඩංගු විද්‍යුත් රසායනික කෝෂයක විභවය (වෝල්ට්) සහ/හෝ විද්‍යුත් ධාරාව (ඇම්පියර්) මනියි.  කුමන ක්‍රම මගින් පාලනය කරන්නේද කුමක් මනින්නේද යන්න මත මෙම ක්‍රමවේද වර්ගීකරණය කළ හැක. ඒ අනුව ප්‍රධාන වර්ග 4කි.I. විභවමිතිය (ඉලෙක්ට්‍රෝඩවල විභව වෙනස මනිනු ලැබේ.)II. කූලෝමිතිය (කාලය සමඟ සංක්‍රාමණය වූ ආරෝපණය මනිනු ලැබේ)III. ඇම්පිරෝමිතිය (කාලයත් සමඟ කෝෂයේ සංක්‍රාම
ණයවූ විද්‍යුත් ධාරාව මනිනු ලැබේ.)IV. වෝල්ටාමිතිය (කාලයත් සමඟ කෝෂයේ විද්‍යුත් ධාරාව විභවය ක්‍රියාකාරීව වෙනස් කරමින් මනිනු ලැබේ.4. තාප විශ්ලේෂණයකැලරිමිතිය හා තාප ගුරුත්වමිතිය ද්‍රව්‍යයක හා තාපයේ අන්තර්ක්‍රියාව මනිනු ලැබේ.5. වෙන්කිරීමතුනී ස්ථර වර්ණලේඛය මත කළු තීන්ත වෙන්වීමවෙන්කිරීම මිශ්‍රණයක සංකීර්ණ බව අඩු කරයි. වර්ණලේඛ ශිල්පය, විද්‍යුතාගමනය හා ක්ෂේත්‍ර ප්‍රවාහ භාගීකරණය වෙන්කිරීම යොදාගනියි.6. මුහුම් තාක්ෂණයන්ඉහත තාක්ෂණයන්හි සංකලනයෙන් මුහුම් හෝ හයිෆනික තාක්ෂණයන් ඇතිවේ. මේ සඳහා වර්තමානයේ භාවිත කරන මුහුම් තාක්ෂණයන් කිහිපයක් ඇති අතර නවීන මුහුම් තාක්ෂණ ක්‍රමවේදයන් තවමත් පර්යේෂණ මට්ටමේ පවතී. උදාහරණ ලෙස වායු වර්ණලේඛ ශිල්පය-ස්කන්ධ වර්ණාවලිමිතිය, වායු වර්ණලේඛ ශිල්පය-අධෝරක්ත වර්ණාවලීක්ෂණය, ද්‍රව වර්ණලේඛ ශිල්පය-ස්කන්ධ වර්ණාවලිමිතිය, ද්‍රව වර්ණලේඛ ශිල්පය-NMR වර්ණාවලීක්ෂණය, ද්‍රව වර්ණලේඛ ශිල්පය-අධෝරක්ත වර්ණාවලීක්ෂණය, කේෂික විද්‍යුතාගමනය-ස්කන්ධ වර්ණාවලිමිතිය හැඳින්විය හැක.හයිෆනික වෙන්කිරීමේ තාක්ෂණයන් ද්‍රාවණයක රසායන ද්‍රව්‍යයක් විශ්ලේෂණයට හෝ වෙන්කිරීමට ක්‍රම හෝ
තාක්ෂණයන් දෙකක් හෝ කිහිපයක් භාවිත කෙරේ. රසායන විද්‍යාවේදී හා ජෛව රසායන විද්‍යාවේදී හයිෆනික ශිල්ප ක්‍රම බහුලව භාවිත වේ. මෙහිදී භාවිත වන අනෙක් ශිල්පය බොහෝ විට වර්ණලේඛ ශිල්පයේ කුමන හෝ ආකාරයකි. හයිෆනික ශිල්ප ක්‍රමයේ එක් නමක හයිෆනයක් අඩංගු නම් සමස්ත නමෙහි හයිෆනයක් යොදා ගන්නවා වෙනුවට ඇල ඉරක් (slash) භාවිත කෙරේ.7.අන්වීක්ෂණයප්‍රාක්කලාවේ ඇති මී සෛල න්‍යෂ්ටි දෙකක ප්‍රතිදීප්ත අන්වීක්ෂීය රූපය (පරිමාණ පටිය 5 µm)හුදකලා අණු, හුදකලා සෛල, ජීවී පටක හා නැනෝපදාර්ථ නිරීක්ෂණය විශ්ලේෂණ රසායන විද්‍යාවේදී වැදගත් හා ආකර්ශණීය ප්‍රවේශයකි. එසේම අනෙක් සාම්ප්‍රදායික විශ්ලේෂණ මෙවලම් හා මුහුම්කිරීම විශ්ලේෂණ රසායන විද්‍යාව තුළ විප්ලවයක් ඇති කිරීමට හේතුවේ. අන්වීක්ෂණය ප්‍රධාන කොටස් තුනක් යටතේ වර්ග කළ හැක. ආලෝක අන්වීක්ෂණය, ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂණය හා පරිලෝකන ඒෂණ අන්වීක්ෂණය. පරිගණක හා කැමරා කර්මාන්තයන්හි ශීඝ්‍ර දියුණුවත් සමඟ මෙම ක්ෂේත්‍රයද ශීඝ්‍රයෙන් සංවර්ධනය වේ.8.චිපයක් මත පරීක්ෂණාගාරයක් (Lab-on-a-chip)මේවා පරීක්ෂණාගාර කාර්යයන් කිහිපයක් සමෝධානය කරන ප්‍රමාණයෙන් මිලිමීටර පරිමාණයේ සිට වර්ග සෙන්ටිමීට
ර් පරිමාණයේ තනි චිපයන් වේ. මේවාට පිකෝලීටර ප්‍රමාණයට වඩා කුඩා පරිමා හැසිරවිය හැක. දෝෂයන් (Errors)සත්‍ය අගය හා නිරීක්ෂිත අගය අතර සංඛ්‍යාත්මක වෙනසක් ලෙස දෝෂය අර්ථ දැක්විය හැක.රසායනික විශ්ලේෂණයකදී සත්‍ය අගය හා නිරීක්ෂිත අගය අතර දෝෂය පහත සමීකරණයෙන් ලබාදේ..[3]E=O−T{\displaystyle E=O-T}E = නිරපේක්ෂ දෝෂය,O = නිරීක්ෂිත අගය,T = සත්‍ය අගය.මිනුමක දෝෂය යනු නිවැරදි මිනුමක ප්‍රතිලෝම මැනීමකි. උදා - දෝෂය කුඩානම් මිනුමේ නිවැරදි බව විශාල වේ. දෝෂ පහත ලෙස ප්‍රකාශ කළ හැක.ET{\displaystyle {\frac {E}{T}}} × 100 = % දෝෂය,ET{\displaystyle {\frac {E}{T}}} × 1000 = දහසකට දෝෂයප්‍රමිති (Standards)විශ්ලේෂණාත්මක තත්ත්ව පාලනය බලන්නප්‍රමිති වක්‍රය (Standard Curve)සාන්ද්‍රණය විශ්ලේෂණය සඳහා යොදාගන්නා සාමාන්‍ය ක්‍රමවේදය ක්‍රමාංකන වක්‍රය (Calibration Curve) ගොඩනැගීම හා සම්බන්ධ වේ. යොදාගන්නා තාක්ෂණයේ අනාවරණ පරාසය (Detection Range) සඳහා නියැදියේ මූලද්‍රව්‍යක හෝ සංයෝගයක ප්‍රමාණය අතිශයින් වැඩිනම් නියැදිය පහසුවෙන්ම සංශුද්ධ ද්‍රාවකයක් මගින්
තනූක කළ හැක. නියැදියේ ප්‍රමාණය යොදාගන්නා උපකරණයේ මිනුම් පරාසයට වඩා වැඩිනම් එකතු කිරීමේ ක්‍රමයක් යොදා ගත හැක. මෙම ක්‍රමයේදී අධ්‍යයනයේදී යොදාගන්නා මූලද්‍රව්‍යයක හෝ සංයෝගයක දන්නා ප්‍රමාණයක් එකතු කරන අතර එකතු කරන ලද සාන්ද්‍රණය හා සත්‍ය වශයෙන්ම නියැදියේ අඩංගු නිරීක්ෂණය කරන සාන්ද්‍රණය අතර වෙනස මනිනු ලැබේ.  මෙය නොදන්නා නියැදියක සිට දන්නා ප්‍රමිති ශ්‍රේණියක් දක්වා ප්‍රතිඵල සංසන්දනය කිරීම මගින් ද්‍රව්‍යයක රසායන ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය අර්ථකතනය කිරීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලබාදේ.ආශ්‍රේයයන්↑ Skoog, Douglas A.; West, Donald M.; Holler, F. James; Crouch, Stanley R. (2014). Fundamentals of Analytical Chemistry. Belmont: Brooks/Cole, Cengage Learning. p. 1. ISBN 0-495-55832-X.↑ Arikawa, Yoshiko (2001). "Basic Education in Analytical Chemistry" (pdf). Analytical Sciences. The Japan Society for Analytical Chemistry. 17 (Supplement): i571–i573. සම්ප්‍රවේශය 10 January 2014.↑ G.L. David - Analytical Chemistryඋපුටාදැක්වීම් දෝෂය: "Sắc ký lớp mỏng" නම් කණ්ඩායම සඳහා <ref> ටැග පැවතුණත්, ඊට අදාළ <referen
ces group="Sắc ký lớp mỏng"/> ටැග සොයාගත නොහැකි විය.ෆොරෙස්ට් විට්ටේක්‍ර්Forest Whitaker, March 2007උපතForest Steven Whitakerජූලි 15, 1961 (1961-07-15) (වයස 62)Longview, Texas, U.S.රැකියාවනළුවෙකි, අධ්යක්ෂකවරයෙකි, නිෂ්පාදකවරයෙකිසක්‍රීය වසර1982–presentකලත්‍රයා(යන්)කේශා නෑශ් (1996–present)ෆොරෙස්ට් විට්ටේක්‍ර් (උපත: ජූලි 15, 1961)ඇමෙරිකානු ජාතික නළුවෙකි, අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි, නිෂ්පාදකවරයෙකි. භාර ගන්නා චරිත සඳහා ඉමහත් කැපවීමක් හා අධ්‍යයනයක් කොට රංඟනයේ යෙදෙන පුද්ගලයකු ලෙස ප්‍රසිද්ධයි. 2006 නිපදවු “The Last King of Scotland” චිත්‍රපටියේ ඉඩී ඇමින් චරිතයට ඇකඩමි සම්මානය හිමි විය. ඔහු ගෝල්ඩ්න් ග්ලෝබ් සම්මානය හා හොඳම නළුවාට හිමි බැෆ්ටා සම්මානය දිනා ඇත. හොඳම නළුවා සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානයෙන් පුද ලද අප්‍රිකානු සම්භවයක් ඇති හතරවෙනි පුද්ගලයා වන්නේ ය. අනෙක් ශිල්පීන් වන්නේ සිඩ්නි පොයිටියර්, ඩෙන්සෙල් වොෂිංටන් සහ ජැමී ෆොක්ස් ය. විට්ටේක්‍ර් උපත ලැබුවේ ලෝන්ග් වීව් ටෙක්සාස් දීය. ඔහු කුඩා කලම ඔවුන් ලොස් ඇන්ජලීස් වෙත සංක්‍රමණය වූයේ ජාතිවාදී අරගල නිසාය. ඔහුගේ පියා රක්ෂණ සමාගමක අලෙවි නියෝජිතයකු වූ අතර මව ලෝරා ෆ්‍ර
න්සිස් ගුරුවරියක් වූවා ය. ඇය තම දරුවන් හදා වඩා ගන්නා අතරම උපාධි දෙකක හිමිකාරියක් වූවාය. ඔහුට කෙන්, ඩෙමොන් ලෙස සහෝදරයන් දෙදෙනෙකු ද ඩෙබෝරහ්  නමින් සහෝදරියක් ද විය. පාසැල් කාලය තුළදී ඔහු ෆූට්බොල් කණ්ඩායමේ සාමාජිකයකු විය. ඒ අතරම ඔහු ගායනා කටයුතු වලට ද සහභාගී විය. ඉන් පසුව ඔහු   California State Polytechnic University, Pomona ඇතුල් වූ නමුත් ක්‍රීඩා කිරීමේදී සිදුවු අනතුරක් නිසා ඔහු  University of Southern California (USC) ට ඇතුලත් වී තම කුසලතා වැඩි දියුණු කර ගත්තේය. ඔහු 1982  දී උපාධිධාරියකු ලෙස ඉන් පිට විය.සරත් කොඩිතුවක්කුඋපතශ්‍රී ලංකාවජාතිකත්වය ශ්‍රී ලාංකිකඅධ්‍යාපනයනාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹරැකියාවකෟෂිකර්ම විද්‍යාඥසංගණ්‍ය වන්නේකෟෂිකර්ම විද්‍යාඥආගමබෞද්ධමහාචාර්ය සරත් කොඩිතුවක්කු  (තවද: සරත් එස් කොඩිතුවක්කු) (ඉංග්‍රීසි: Sarath Kodithuwakku) යනු ප්‍රධානී කෟෂිකර්ම පීඨය පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලය පේරාදෙනිය.සරත් කොඩිතුවක්කු  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. ආශ්‍රිතමහාචාර්ය සරත් කොඩිතුවක්කුගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුවකොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු මහාචාර්ය වරුන්ඊජිප
්තියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ජනමත විචාරය, 2014ප්‍රතිඵලඔව් හෝ නැතඡන්දප්‍රතිශතය ඔව්19,985,389&0000000000000098.13000098.13% නැත381,341&0000000000000001.8700001.87%වලංගු ඡන්ද20,366,730&0000000000000098.80000098.8%අනීතික හෝ හිස් ඡන්ද246,947&0000000000000001.2000001.2%මුළු ඡන්ද20,613,677100.00%ඡන්දය දුන් ප්‍රමාණය&0000000000000038.59000038.59%මැතිවරණ කොට්ඨාශය53,423,485ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ජනමත විචාරයක්, 2014 ජනවාරි 14 සහ 15 දින වලදී ඊජිප්තුවෙහි පැවැත්වුනු අතර,[1] විදේශවාසී  ඊජිප්තියානුවෝ ජනවාරි 8 සහ 12 යන දින වලදී  ඡන්දය ප්‍රකාශ කලහ.[2] නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ඡන්දදායකයෝ 98.1% විසින් අනුමත කරන ලදි. ඡන්දය දුන් ප්‍රතිශතය 38.6% ක් විය.[3]පසුබිම 2013 ඊජිප්තියානු රාජ්‍ය විරෝධි කුමන්ත්‍රණයෙහිදී මොහමඩ් මෝර්සි බලයෙන් පහ කරන ලදි.[4] අන්තර්වාර ජනාධිපති ඇඩ්ලි මන්සූර් විසින් පැනවුනු කාලසටහන  පරිදී නියම කෙරුනේ විගස සංක්‍රාන්තියක් වන අතර, මෙහි මුලින්  පියවර වශයෙන් එකල අත්හිටුවා තිබුණු   2012 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීම නියමිත
ව තිබුණි.[4]2012 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ඇරඹුනේ නීති විශාරදයන් 10 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත කමිටුවක් මගිනි.[5]ආශ්‍රිත↑ ග්‍රෙග් කාල්ස්ට්‍රොම් (14 දෙසැම්බර් 2013). "ඊජිප්ට් ප්‍රසිඩන්ට් සෙට්ස් ඩේට් ෆෝ රෙෆරෙන්ඩම්". අල් ජසීරා. සම්ප්‍රවේශය 12 ජනවාරි 2014.↑ "පෝල්ස් ක්ලෝස්ඩ් ඔවර්සීස් සන්ඩේ". මාඩා මස්ර්. 12 ජනවාරි 2014. සම්ප්‍රවේශය 12 ජනවාරි 2014.↑ "ඊජිප්ටියන්ස් ඔවර්වෙල්මින්ලි බැක් කන්ස්ටිට්‍යුෂන් - ඔෆිෂියල් රිසල්ට්ස්". අස්වාත් මස්රියා. 18 ජනවාර 2014. http://en.aswatmasriya.com/news/view.aspx?id=87b50dff-c5e2-4b33-9fd8-db68f4b9bd24. සම්ප්‍රවේශය කෙරුණු දිනය 19 ජනවාරි 2014. ↑ 4.0 4.1 "ඊජිප්ට්ස් ටයිම්ටේබල් ෆෝ ට්‍රාන්සිෂන් ටු ඉලෙක්ෂන්ස්". ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස්. 9 ජූලි 2013. http://news.yahoo.com/egypts-timetable-transition-elections-221345598.html. සම්ප්‍රවේශය කෙරුණු දිනය 12 ජනවාරි 2014. ↑ "මන්සූර් ටු ෆෝර්ම් කමිටි ඉන් චාර්ජ් ඔෆ් කන්ස්ටිට්‍යුෂනප් ඇමෙන්ඩ්මන්ට්ස්". ඊජිප්ට් ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට්. 18 ජූලි 2013. http://www.egyptindependent.com/news/mansour-form-committee-
charge-constitutional-amendments. සම්ප්‍රවේශය කෙරුණු දිනය 12 ජනවාරි 2014. වහල මත ඉදිකර ඇති උද්‍යානයක්මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.වහල මත ඉදිකර ඇති උද්‍යානයක් යනු ඕනෑම ගොඩනැගිල්ලක වහලය මත ඉදිකර ඇති ඕනෑම උද්‍යානයකි. පුරාතන කාලයේ සිට මිනිසුන් ව්‍යුහ මත ශාක වැවීම සිදු කරන ලදී. අලංකරණය කිරීමේ නාසිය හැර වහල මත ශාක වැවීම තුළින් ආහාර, උෂ්ණත්ව පාලනය ,වාස්තු විද්‍යාත්මක අලංකාරත්වය හා නව නිර්මාණ ශීලි අවස්ථා සපයා දේ.නගරබද ප්‍රදේශවල උද්‍යානකරණය සඳහා ඇති ඉඩ පහසුකම් අඩු කම වහල මත උද්‍යාන බිහිවීමට මූලික හේතුව බවට පත්ව ඇත. උද්‍යානය ස්වාධීන ගොඩනැගිල්ලක වහලය මත තිබිය හැකි අතර එහෙයින් එම ගොඩනැගිල්ලේ ජලය හා අපද්‍රව්‍යය පිළිබඳ කටයුතු කරනු ලැබේ. දිය වගාව හා අනෙකුත් අතිරේක ක්‍රමවලින් උදාහරණ ලෙස පස් අවශ්‍යතාවය හෝ එහි විශාල බර අඩු කිරීම තුළින් වහල මත ඉදිකරන උද්‍යානයක ඉදිකිරීම් හැකියාව වැඩි කළ හැක. වහල මත ඇති උද්‍යානවලදී බඳුන් තුළ වගා කිරිම බහුල වශයෙන් භාවිතා කෙරේ
. වහල මත ඇති උද්‍යානයකට උසස් උදාහරණයක් වන්නේ චිකාගෝ නගර ශාලාවයි. කුඩා නිවාසවල ජීවත් වන්නන්ට වර්ග අඩි උද්‍යානකරණය හෝ (ඊටත් වඩා ) අඩු ඉඩක් ඇති අවස්ථාවල ජීවත්වන බිත්ති (සිරස් උද්‍යානකරණය) අතිශයින් සුවිශේෂ වේ. මේවා මගින් සාම්ප්‍රදායික උද්‍යානකරණයට වඩා ඉතා අඩු අවකාශයක් භාවිතා කරයි. (වර්ග අඩි උද්‍යානකරණය මගින් සාම්ප්‍රධායික ‍පේළිවල අවකාශය 20% ක් පමණක් භාවිතා කරන අතර සිරස් අද්‍යානකරණය මගින් ඊට වඩා දස ගුණයක් වැඩි නිෂ්පාදනයක් ලබා ගත හැක. ) මෙමගින් පරිසරයට බලපාන ක්‍රියාවන්ද වැඩි දියුණු කිරීම සිදු කරයි. එමගින් ප්‍රිෂ් ක්‍රමය නැති කිරීම ,  පලිබෝධනාශක අඩු කිරීම  හෝ ඉවත් කිරීම  හා කොම්පෝස්ට් හරහා අප ද්‍රව්‍යය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය දිරි ගැන්වීම සිදු කරනු ලැබේ. කුඩා බද්ධ නිවාසවලදී සාම්ප්‍රධායික කොම්පෝස්ට් පද්ධතියකට වඩා බොකෝෂි කොම්පෝස්ට් පද්ධතියක් වඩා ප්‍රායෝගික වේ. ජීවත් වීමේ යන්ත්‍රයේ සම්බන්ධිත අදහස පදනම් වී ඇත්තේ උද්‍යානකරණයේ වඩාත් ප්‍රාථමික ආකාරය මතයි. පසමත අපද්‍රව්‍යය දැමීම (කොම්පෝස්ට් හා මළ අපද්‍රව්‍යය සුදුසු ලෙස බිඳීම සිදු කරනු ලබන්නේ විශේෂිත අගල් හෝ ඇසුරුම් තුළය.) හා ආහාර පළදාව නෙළා සැකසුම් කිරීමේ
දී කොම්පෝස්ට් නිපදවෙන අතර ඒවා අනුභව කිරීමේදී මළ අපද්‍රව්‍යය නිර්මාණය වේ. ලෝකයේ බොහෝ ප්‍රදේශවලදී සංවෘත කුඩු උද්‍යානකරණය භාවිතා කරනු ලබයි. නමුත් මෙමගින් අවශ්‍ය ආරක්ෂාවීම් නොකළ හොත් සෞඛ්‍යය අවධානම් ඇතිවීම සිදුවිය හැකිය.මනුෂ්‍යය හෝ සත්ව අපද්‍රව්‍යය අඩංගු කොම්පෝස්ට් තාපකාමී තත්වවලට ළඟාවිය යුතු අතර භාවිතයට ගැනීමට පෙර වසරක් වත් පරණවිය යුතුය ශාක භක්ෂක සතුන්ගෙන් ලැබෙන පොහොර සඳහා මෙම ක්‍රියා මාර්ග නොගත්තද ඒවා ආරක්ෂාකාරීය. විවිධ වෙනස් වර්ගවල අමුද්‍රව්‍ය රාශියකින් සමන්විත වීම කොම්පෝස්ට් කිරීම ආරක්ෂාකාරී ක්‍රියා පිළිවෙලක් වන  අතර එය ලබා ගත හැකි හොඳම පොහොර ආකාරවලින් එකක් වේ.ජාවා දූපත්හි ගංවතුරින් අසරනව සිටින සරණාගත මිනිසුන් පිරිසක්,1865-1876විශාල ජල  කඳක් පිටාර ගලා යාමක් වන අතර එය බිම් පෙදෙසක් ඡලයෙන් ගිල්වා ගැනීම ගංවතුර (ජල ගැල්ම) හැදින්වේ..[1]  ගංවතුර නිර්වචනයට අනුවනම් ගංවතුරක් යනු යම් බිමක් තාවකාලිකව ඡලයෙන් යටවීමක් මිස සාමානයෙන් බිමක් ඡලයෙන් පිරී යාමක් නොවන බවයි.[2] ජලය ගලායාම පිලිබඳ සලකා බැලීමේදී, එම වචනය වඩදිය බාදිය ඇතුලට ගලා යාමටද යොදා ගත හැක. ගඟක, ඇළක හෝ වැවක, ඇති ජල ප්‍රමාණය එය පෙර පිර
ී තිබූ කොටසින් පිටාර ගැලීම හෝ කඩාගෙන යාම ගං වතුර ගැලීමට හේතු වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ සමහරක් ජලය එහි සාමාන්‍ය මට්ටම ඉක්මවා යාමයි.[3] වැවක, ඇති ජල මට්ටම ඉහළ ගොස් පිටාර ගැලීම හෝ ඉවුරුවේලි කඩාගෙන යාම ගං වතුර ගැලීමකට හේතු වේ. වැවක පිරී ඇති ජල පරිමාව හෝ අනෙකුත් ජලය පිරී ඇති තැන්වල ජලය පිටාර ගැලීම වර්ෂාපතනය හා අයිස් කැටවීම් වැනි සෘතුමය වෙනස් වීම් මත විවිධ වේ. මෙසේ ජලය පිටාර ගැලීම් ගම්, නගර හා අනෙකුත් බිම් පෙදෙස් පුරා පැතිර ගොස් එය උපද්‍රවයක් තත්ත්වයට පත්වන ගංවතුරක් ලෙස නොසැළකේ.ගංවතුරක් ඇතිවිය හැකි තවත් ආකාරයක් වන්නේ ගඟක ජලය එහි ගං ඉවුර හා දිය පහර සාමාන්‍ය ප්‍රමාණය ඉක්මවා ගලා යාමයි. ස්වාභාවික ගං වතුර ගැලීම් වලට ගොදුරුවන ගංඟා පෙදෙස්වල ඉදිකර ඇති නිවෙස් හා ව්‍යාපාර නිතරම ගං වතුරට ගොදුරු වෙයි. ගංගා ඇති ප්‍රදේශවලින් හා අනෙකුත් ජල කොටස් ඇති ප්‍රදේශවලින් ඉවත්වීමෙන් සැබැවින්ම ගං වතුරින් වන හානිය නැති කර ගත හැකිය. වගා කටයුතුවලට අවශ්‍ය ජලය සපයා ගනීමේ පහසුව මෙන්ම පහසු හා ලාභදායී ප්‍රවාහන හා වාණිජ ක්‍රම තුළින් ප්‍රාග්ධනගත වීම උදෙසා ගංගා වැව් ආශ්‍රිත ජීවත්වීම හා නිවාස ඉදිකිරීම් ආදී කටයුතු කිරීම සිදු වී ඇ
ත. මිනිසුන් ගං වතුරින් තර්ජනයට ලක් වු ප්‍රදේශවල දිගින් දිගට වාසය කිරීම කාලයෙන් කාලයට තවදුරටත් ගං වතුර තත්ත්වයන් හට ගැනීමේ ප්‍රවණතාවය වැඩි වීමට හේතුවේ. "Flood" යන වචනය පැරණි ඉංග්‍රීසි Flod නැමති වචනයෙන් බිඳී ආවකි. එය ජර්මන් භාෂාවට පුරුදු වචනයක් වේ. (ජර්මන් Flut නැමැති වචනය හා සංසන්දනය කරන විට ලන්දේසි භාෂාවේ vloed යන්නද ඊට සමාන වන අතර ඊට ගලා යාම  වචනය සම්බන්ධ වේ.එසේම ලතින් භාෂාවේ fluctus, flumen සමගද සංසන්දනය වේ. ) Deluge myths යනු මිත්‍යා කතා වන අතර ගං වතුර හට ගැන්වීම දේවතාවන් විසින් සිදුකරන බවත්, දේවගැතියන්ගේ පව් පළදීම් වෙනුවෙන් ශිෂ්ටාචාරය විනාශ කිරීමට ගංවතුර ඇති  වන බවත් බොහෝ සංස්කෘතියන් වල මිත්‍යා මතය වේ. දේවගැතියන්ගේ පව් පල දීම් වෙනුවෙන් ශිෂ්ඨාචාරය විනාශ කිරීම සඳහා ගංවතුර ඇති  වන බවත් බොහෝ සංස්කෘතියන්හි මිත්‍යා මතය වේ.ගංවතුර තත්ත්සෙමින් වර්ධනය වන ගංවතුර තර්ජනය : පවතින වැසි වැඩියෙන් ඇද හැලීම හෝ හිම කැට වීම් වේගවත් වීම්,ගංඟාවල ජල ප්‍රමාණය වැඩි කිරීම සඳහා බලපානු ලබයි. ඊට අදාළ හේතූන් වන්නේ විශාල මෝසම් වැසි, චණ්ඩ මාරුතයන්, සහ නිවර්තන දේශගුණයන්ගේ වායු පීඩනය, විදේශීය සුළං සහ
අයිස් කැටි සඳහා බලපාන උණුසුම් වැසි ආදියයි. නාය යාම්, අයිස්, හෝ සුන්බුන් වැනි බලාපොරොත්තු නොවූ වැසි තත්ත්වයන් නිසා කාණු පද්ධති අවහිරවීම ජලය පහළට ගලා යාමේ වේගය අඩුවීමට හේතුවේ.වේගවත් වර්ගය: සංවහන වර්ෂාපතනය නිසා ඇතිවන ක්ෂණික ගංවතුර (ක්ෂණික වැහි කුණාටු)හෝ හදිසියේ වේලි කැඩීයාම, නායයාම් හා හිම නදී හේතුවෙන් ජල මට්ටම ඉහළ යාම හා ජලය බැසීම අවහිරවීම ඇතුළත් වේ.මෝයසාමාන්‍යයෙන් කුණාටු සුළං නිසා ඇති වන මුහුදු වඩදිය බාදිය දිය රැලිවල එකතුව මීට බලපානු ලබයි. නිවර්තන සුළි කුණාටු හෝ අතිරේක නිවර්තන සුලං කුණාටු තුළින් ඇතිවන කුණාටු දිය වැල් මේ ඝනයට අයත් වේ.වෙරළ ආශ්‍රිත ඇතිවන කුණාටුවිශාල මුහුදු කුණාටු හෝ අනෙකුත් උපද්‍රවයන් (උදා.සුනාමි හෝ චණ්ඩ මාරුත) මීට හේතු වේ. නිවර්තන සුලං කුණාටු හෝ අතිරේක නිවර්තන සුළි කුණාටුවලින් ඇතිවන කුණාටු දිය වැල් මේ ඝනයට අයත් වේ.විපත්ත දායකසැලකිය යුතු නමුත් බලාපොරොත්තු නොවූ සිද්ධියක් නිසා ඇතිවේ.උදා. වේලි කඩා වැටුම්, හෝ වෙනත් උපද්‍රවයන් හේතුවෙන් ඇතිවන තත්ත්වයන් ( උදා.භූමි කම්පා හෝ ගිනි කදු පුපුරායාම්)මඩ සහිතපිටාර ගැලීම් නිසා වගා බිම්වල මඩ
සහිත ගංවතුර ඇතිවේ. මඩ සහිත ගංවතුරක් නිර්මාණය වනුයේ පිටාර ගැලූ වගා බිම් එකතුවක් හේතුවනි. පිටාර ගැලූ මඩ ප්‍රමාණයන් එහි තැන්පත් වේ. මඩ සහිත ගංවතුර වඩා අවධානමට ලක් වීමට ඉඩ ඇත්තේ එය තහනම් කලාපයක් වෙත ඇදී ගිය විටදීය. මඩ සහිත ගංවතුර කදු බෑවුම් මත ඇතිවන ක්‍රියාවලියක් බැවින් මෙහිදී මඩ ගලා යාම් හේතුවෙන් ඇතිවන ජන සංචලන පීඩනය වැළැක්විය යුතුය.වෙනත් අක්‍රමවත් ඉදිකිරීම් ආදියවිනිවිද යා නොහැකි මතු පිටක (උදා. වැසි) ජලය එකතු වීම හේතුවෙන් හා වේගයෙන් විසුරුවා හැරිය නොහැකි විටදී (i.e. අඩු වාෂ්පීකරණය හෝ මෘදු සංස්ථානය) ගංවතුර ඇති විය හැකිය.කුණාටු එකතුවක් එක් ප්‍රදේශයක් පුරා හමා යනවේල්ල බඳින්නන් මගින් ඇති වන සැලකිය යුතු හානියන් මගින් නගර හා ගම් ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවලට ඇති වන ගංවතුරගංවතුර බලපෑම්ප්‍රාථමික බලපෑම්භෞතික හානි - පාලම්, මෝටර් රථ, ගොඩනැගිලි, කාණු පද්ධති,  මහාමාර්ග හා උමං ආදී ඕනෑම ගොඩනැගීමක් මත ඇති වන හානියකි.හදිසි අනතුරු - ජලයේ ගිලීම හේතුවෙන් මිනිසුන් හා අනෙකුත් ජීවින් මියයාම්. වසංගත හා ජලයෙන් ඇතිවන රෝග පැතිරීමට මෙය බලපානු ලබයිවිවිධ රෝග පැතිරීම- අපවිත්‍ර වූ ජලය නිසා ව
ිවිධ රෝග පැතිරීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩිය.ද්විතික බලපෑම් ජල සැපයුම් - ජල දූෂණය. පිරිසිදු බීමට ගන්නා ජලය හිඟ වීම.රෝග - සනීපාරක්ෂක තත්ත්වයන්, ජලයෙන් බෝවන රෝගවල ව්‍යාප්තිය.බෝග හා ආහාර සැපයුම්- අස්වැන්න නැති වීම හේතු කොට ගෙන ආහාර බෝගවල ඇතිවන හිඟය. කෙසේ වුවත්, ගංගා අද්දර පිහිටි පහත් බිම්,ගංවතුර නිසා එකතු වන වැලි හා රොන් මඩ තැන්පතුවලින් පෝෂණය වේ.වගා හානිය - ගංවතුරට ඔරොත්තු නොදෙන බෝග විශේෂ මියයයි.තෘතිය දිගු කාලීන බලපෑම්ආර්ථීක - ආර්ථීක තර්ජනයන්, සංචාරක කර්මාන්තයන්හි තාවකාලික බිඳවැටීම්, පිරිවැය නැවත ගොඩනැංවීම්, ආහාර හිඟ වීම තුළින් ඇතිවන මිළ ඉහළ යාම් හේතු වේ.ගංවතුර තත්ත්වය පාලනයන්ලෝකයේ ඇති බොහෝ රටවල්, ගං වතුර අවධානම ඇති කරනට දායකවන ගංඟා ඉතා හොඳින් කළමණාකරණය කරනු ලැබේ. ගං ඉවුරු කඩා වැටීම් වැළැක්වීම සඳහා ඉවුරු බැඳීම්, ජලාශ ජල ටැංකි හා අමුණු තැනීම් වැනි ආරක්ෂන ක්‍රම යොදා ගනී. මෙම ආරක්ෂාවන් බිඳ වැටුනොත්, ඒ සඳහා භාවිතා කිරීමට වැලි බෑග් සහ හුලං පිරවූ අත් නලයන් භාවිතා කරනු ලැබේ. වරායන් ආශ්‍රිත ගංවතුර සඳහා යුරෝපා සහ ඇමරිකානු රටවල් මුහුදු බිත්ති, වෙරළ පෝෂකයන් හා බාධක දූපත්
වැනි වෙරළ ආරක්ෂාවන් යොදනු ලැබේ. යුරෝපාවේ ගංවතුර බලපැම1910 දී පැරිසියේ ඇතිවු විශාල ගංවතුර නිසා මුහුණපාන්නට සිදු වු දුක්ඛිත තත්ත්වය සහ විනාශය සිහි කරමින් ප්‍රංශ රජය විසින් ජල තටාක පෙළක්ම නිපදවු අතර එය ගංවතුර ඇති විටදී ඇතිවන පීඩනය ඉවත් කිරීමට මෙන්ම විශේෂයෙන් ශීත සෘතුවේදී ඇතිවන ගං වතුර වැළැක්වීමටද උපකාර විය. එංගලන්තය සාගරය ගොඩබිමට ගලා ඒමෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා කාර්මික බාධකයක් තේම්ස් නදිය හරහා යොදා ඇත. එය මුහුදු ජල මට්ටම වැඩි වූ විට වර්ධනය වේ. (තේම්ස් බාධකය බලන්න)වෙනීසිය තවමත් වැඩි වන වඩදිය බාදිය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රතිචාර නොදැක්වුවත් මීට සමාන සැකැස්මක් තුළ කටයුතු කරයි. නව පද්ධතියක් වන වේල් මුදුන් විචලතාව තවමත් ඉදි වෙමින් පවතී. එංගලන්තය හා වෙනීසිය යන රටවල් දෙකෙහිම භාවිතා කරන්නා වූ ආරක්ෂාවන් මුහුදු මට්ටම වැඩි වන විට ප්‍රමාණවත් නොවේ. උතුරු ඉතාලියේ ඇති ඇජී නගරය මේ සඳහා භූගත දිය මාර්ගයක් සපයාගෙන ඇති අතර එය ගර්දා වැවට ගලා යාම සඳහා කානු පද්ධතිය සකසා ඇත. එය ගං වතුරෙන් වන බලපෑම අඩු කිරීම සඳහා උපකාරී වේ. මෙම භූගත දිය මාර්ගය 1996දී හා 2000දී භාවිතා කර ඇත. විශාලම හා මහත් පරිශ්‍රමයක් දරා නෙදර්ල
න්තයේ ගංවතුර ආරක්ෂකයක් ඉදිකර ඇත. එය ඔවුන් හඳුන්වා ඇත්තේ Oosterscheldeවේල්ල සමඟ ඩෙල්ටාව ක්‍රියා කිරීම ලෙසයි. මෙය ගොඩනඟන ලද්දේ 1953දී නෙදර්ලන්තයේ බටහිර ප්‍රදේශයේ ඇතිවු උතුරු මුහුදු ගංවතුරට ප්‍රතිචාරයක් ලෙසය. ලන්දේසි දැනටමත් තම රටේ උතුරු ප්‍රදේශයේ ලොව විශාලතම වේල්ල ගොඩනඟා ඇත. Afsluitdijk (1932 දී අවසානය සිදු විය.)වර්තමානයේ රුසියාවේදී Saint Petersburg වේල්ල ගං වතුර වැළැක්වීමේ පහසුකම් සපයන්නට නියමිත සංකීර්ණය 2008දී අවසන් කිරීමට ඇත. මෙය Saint Petersburg කුණාටු දිය වැල් වලින් ආරක්ෂා කිරීමට යොදා ගනී. එසේම එහි තදබදකාරී ක්‍රියාවන් ඇති අතර වේලි 11ක් කිලෝමීටර 25.4ක් පුරා වර්ධනය වී ඇති අතර සාමාන්‍ය ජල මට්ටමට වඩා මීටර් 8 ක් ඉහළ යනු ඇත.ඕස්ට්‍රියාවේ අවුරුදු 150කට පෙර සිට ගංවතුර පාලනය කිරීම සඳහා Vienna Danube රෙගුලාසිවලට අනුව 1870 සිට 1875 කාලය තුළ ගං පතුලේ වැලි හා පස් ඉවත් කිරීම් සිදුවුණි. ඒ අතර නව ඩැනුබ් 1972 සිට 1988 කාලය තුළ සිදු විය. උතුරු අයර්ලන්තයේ ගං වතුර අවධානම් කළමනාකරණය කරනු ලබන්නේ ජලාශ ඒජන්සිය මගිනි. ඇමරිකාවේ ගංවතුරින් ඇතිවු බලපැම්විශාල පරිශ්‍රමයක් දරා ඇති අනෙක් ගංවතුර ආරක්ෂන
පද්ධතිය සොයා ගත හැකි වන්නේ කැනේඩියානු පළාතේ වන මැනිටෝබාහීදීය. එක්සත් ජනපදයේ පිහිටි උතුරු රතු ගඟ උතුරු දෙසට ගලා යන්නේ විනිපෙග් නගරය පසු කරමින් විනිපෙග් ජලාශය වෙතයි. උතුරු දෙසට ගලා යන හැම ගංඟාවක්ම මුහුණ දෙන ගැටලුව වන්නේ උතුරු ප්‍රදේශයේදී අයිස් මිදීමට ලක් වීමයි. එය දකුණු ප්රෙ ද්ශයේ ජල මට්ටම ඉහළ යාමට බලපායි. උතුරු ප්‍රදේශයේ අයිස් මිදීමට පෙර එනම් 1950 වසන්ත කාලෙය්දී විනිපෙග් හී ඇති වූ ගංවතුර තත්ත්වය අතිමහත් විනාශයට මුල් විය. අනාගත ගංවතුරින් නගරය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා මැනිටෝබා රජය ගංඟා හැරවීම් වේල් බැඳීම් ගංවතුර ගලා යන මාර්ගයන් තැනීම වැනි විශාල පද්ධති ගොඩනැඟීම් ආරම්භ කර ඇත. (රතු ගඟ මාර්ගය හා පෝටේජ් හැරවීම ඇතුළත්ව) මෙම පද්ධතිය 1997දී ඇති වු ගංවතුරෙන් විනිපෙග් ආරක්ෂා කර ගත් නමුත් 2009දී ඇති වූ ගංවතුරෙන්. විනිපෙග් හි ඉහළ බෑවුම් වල පිහිටි Grand Forks, උතුරු Dakota සහ Ste. Agathe, මැනිටෝබා යන ජනාවාසයන් වනන්නට හේතු වියඇමරිකාවේ නව ඕර්ලියන්ස් මෙට්ට්රොසපොලිටන් ප්‍රදේශයේ 35%ක් පමණ ප්‍රදේශයක්ම මුහුදු මට්ටමට පහළින් පිහිටන බැවින් ගංවතුර ගේට්ටු මඟින් එය ආරක්ෂා කර ඇත. මෙම ප්‍රදේශය අවස්ථා කිහිපයකදීම හරිකේන