LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ල්කටා ටීවීලෝටස් නිව්ස්එම්එන්සී නිව්ස්එන්ඩීටීවී 24x7එන්ඩීටීවී ප්‍රොෆිට්නිව්ස් ලයිව්නිව්ස් වන්නිව්ස් ටයිම්එන්එච්කේ වර්ල්ඩ්ෆීනික්ස් ඉන්ෆොනිව්ස් චැනල්ප්‍රෙස් ටීවීටයිම්ස් නව්ප්‍රවෘත්ති සඳහාමසීඑන්බීසී අවාස්සීඑන්බීසී පාකිස්තාන්ඊටී නව්ෆොක්ස් ස්පෝර්ට්ස් නිව්ස් (ඒෂියා)නිකී සීඑන්බීසීපීටීවී නිව්ස්සී බිස්නස්යුරෝපයබීබීසී නිව්ස්බීබීසී වර්ල්ඩ් නිව්ස්එන්ටීවී (තුර්කිය)යුරෝනිව්ස්ස්කයි නිව්ස්උතුරු අමෙරිකාවඒටීඑන් ටයිම්ස් නව්සීබීසී නිව්ස් නෙට්වර්ක්සීඑන්එන්සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල්ෆොක්ස් නිව්ස් චැනල්වොයිස් ඔෆ් අමෙරිකාඕෂනියාවස්කයි නිව්ස් ඕස්ට්‍රේලියාප්‍රවෘත්ති සඳහාමෆොක්ස් ස්පෝර්ට්ස් නිව්ස් (ඕස්ට්‍රේලියා)ස්කයි නිව්ස් බිස්නස් චැනල්දකුණු අමෙරිකාවබෑන්ඩ්නිව්ස් ටීවීසීඑන්එන් චිලීග්ලෝබො නිව්ස්රෙකෝඩ් නිව්ස්අපි නොදන්න ලයිව්Api Nodanna Liveප්‍රභේදයප්‍රහසන වැඩසටහනඅධ්‍යක්ෂණය කලේගාමින්ද ප්‍රියවිරාජ්සම්භව රට ශ්‍රී ලංකාවනිෂ්පාදනයධාවන කාලයමිනිත්තු 30/එක් වැඩසටහනකටප්‍රචාරණයමුල් නාලිකාවසිරස ටීවීඅපි නොදන්න ලයිව් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිරස ටීවී හී විකාශනය වූ ප්‍රහසන වැඩසටහනකි. පොඩි මල්ලී ස
හ චූටි මල්ලී යන නාමික චරිත යොදාගනිමින් එය ගාමින්ද ප්‍රියවිරාජ් සහ සුනෙත් චිත්‍රානන්ද විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබිණි. වැඩසටහන කෙටියෙන් අල (ALA) ලෙසද හඳුන්වනු ලබයි.ආශ්‍රිතබාහිර සබැඳිඅපි නොදන්න ලයිව්, යූ ටියුබ් වලඅපි නොදන්න ලයිව් ෆේස් බුක් කණ්ඩායමඅපි නොදන්න ලයිව් ෆේස් බුක් පිටුවසහශ්‍රය:ක්‍රිපූ  2 වන සහස්‍රවර්ෂයසියවස්:ක්‍රිපූ  19 වන සියවසක්‍රිපූ  18 වන සියවසක්‍රිපූ  17 වන සියවසදශක:ක්‍රිපූ  1790ගණන් ක්‍රිපූ  1780ගණන් ක්‍රිපූ  1770ගණන් ක්‍රිපූ  1760ගණන් ක්‍රිපූ  1750ගණන් ක්‍රිපූ  1740ගණන් ක්‍රිපූ  1730ගණන් ක්‍රිපූ  1720ගණන් ක්‍රිපූ  1710ගණන් ක්‍රිපූ  1700ගණන්ප්‍රවර්ග:උපත් – මරණ සංස්ථාපනයන් – විසංස්ථාපනයන්ක්‍රිපූ 18 වන සියවස යනු,  ක්‍රිපූ 1800 සිට ක්‍රිපූ 1701 දක්වා පැවැති සියවසකි.සිද්ධිදැනට දන්නා පැරණිතම නීති පද්ධතීන්ගෙන් එකක් වන හමුරාබිගේ කේතයෙහි ශිලා ලේඛනයක්ක්‍රිපූ 1800:  ඉන්දියාවේ යකඩ යුගය [1]ක්‍රිපූ 1800: ඔස්කා මොන්ටෙලියස් විසින් සම්පාදිත යුග ක්‍රමය පරිදි  නෝර්ඩික ලෝකඩ යුගයේ ආරම්භය.ක්‍රිපූ 1800 – ක්‍රිපූ 1300: සයවන ට්‍ර
ෝයි නගරයේ සමෘද්ධිය. ක්‍රිපූ 1800 පමණ: මධ්‍ය ඇමරිකාවේ තිරවැසි මායා ජන කොටස්. ක්‍රිපූ 1800 පමණ: හික්සෝස් ජනයා නයිල් ඩෙල්ටාවෙහි පදිංචි වීම ඇරඹූහ. ඔවුන්ගේ අගනගරය පිහිටියේ ඊසාන දිග නයිල් ඩෙල්ටාවෙහි ආවාරිස් නම් ස්ථානයෙහිය.ක්‍රිපූ 1792 – ක්‍රිපූ 1750 : (මධ්‍යම කාලානුක්‍රමය) –  බැබිලෝනියාව පාලනය කල හමුරාබි හට, මරී පෙදෙස හා සමග ගනුදෙනු කිරීමට ඔහුට සිදුවූ අතර, ඔහුගේ පාලන යුගයෙහි පසු කලෙක එම ප්‍රදේශය ඔහු විිසින් යටත් කර ගන්නා ලදි.ආශ්‍රිත↑ දි ඔරිජින්ස් ඔෆ් අයන් වර්කිංස් ඔෆ් ඉන්ඩියා: නිව් එවිඩන්ස් ෆ්‍රොම් සෙන්ට්‍රල් ගංගා ප්ලේන් ඇන්ඩ් ද ඊස්ටර්න් වින්ද්යාස් බයි රකේෂ් ටෙවාරි  (අධ්‍යක්ෂක, උ.ප්‍ර. රජයේ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව)මූල්‍යමය ආර්ථික විද්‍යාව යනු ආර්ථික විද්‍යාවේම ශාඛාවක් වන අතර කාලයක් පුරාවට සම්පත් බෙදා හැරීම ගැන මින් සලකා බලනු ලබයි.  මූල්‍යමය ක්‍රියාකාරකම් එක් වර්ගයක මුදල් හෝ වෙළදාමේ දෙපාර්ශවයේම පෙනීසිටීමට සුදුසු මූල්‍ය ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි සංකේන්ද්‍රණය වීම තුලින් මෙය අනෙකුත් ආර්ථික විද්‍යා කොටස් වලින් තවදුරටත් වෙනස් කරනු ලබයි.  පුහුණු මඟින් ආමන්ත්‍රණය කරනු ලබන ප්‍රශ්
ණ බොහෝවිට කාල අවිනිශ්චිත තාවය විකල්ප හා තොරතුරු යන රාමුවෙන් යුතුවේ.කාලය (Time) - අනාගත මුදල් සඳහා වර්ථමානයේ මුලද් වෙළදාම කරයි.අවිනිශ්චිතතාවය (අවධානම) - අනාගතයට මාරුවන මුදල් ප්‍රමාණය අවිනිශ්චිත වේ.විකල්ප - ගණුදෙනුවක එක් පාර්ශ්වයකට පසුකාලීනව යමක් නිසා සිදුවන මුදල් හුවමාරුවට බලපාන තීරණ ගත හැක.තොරතුරු -  අනාගත මුදල් වල අගය [Future Monetary Value (FMV)] සම්බන්ධයෙන් පවතින අවිනිශ්චිත තාවය අනාගතය පිළිබඳ පවතින දැනුම මඟින් අවමකර ගැනීම හෝ කෙසේ හෝ මඟහැරීම සිදුකල හැක.විෂය ගැටළුඉහත පරිදි විෂයපථය දක්වමින් මූල්‍ය ආර්ථික විද්‍යාව, කොටස් වෙළදපොල හා සමාගම් මූල්‍යමය වැනි මූල්‍ය වෙළෙදපොලවල් හා පහත දැක්වෙන විෂය ක්ෂේත්‍රයන්හි වැඩ සමඟ ගණුදෙනු කිරීමට ආධාර වනු ඇත.  අයවැයඉතුරුම් ‍ආයෝජනණය ගැනීම්ණය සැපයීම්රක්ෂණයඉදිරි වෙළද ගිවිසුම්විවිධාංගීකරණයවත්කම් කළමණාකරණයඅනාගතය කෙලෙසකවත් නිෂ්චිතව දැන නොගැනීම හේතුවෙන් මූල්‍ය ආර්ථික විද්‍යාවේ මූලික අවධානම සම්පත් බෙදාහැරීමේ අවිනිශ්චිත තාවයේ බලපෑම කෙරෙහි යොමුකරනු ලබයි.  මූල්‍යමය ආර්ථික විද්‍යාව පහත ප්‍රශ්ණ සඳහා පිළිතුරු සෙවීමට වෑයම් කරයි. මූල්‍යමය වත
්කම් වල මිල ගණන් තීරණය කරන්නේ කෙසේද? (කොටස්, සුරැකුම්පත්, ව්‍යවහාර මුදල් සහ හුවමාරු භාණ්ඩ)කොටස් නිකුත් කිරීම, ණය ගැනීම වැනි විවිධ ක්‍රම ආයතනික ක්‍රියාවලිය මූල්‍යනය කිරීමට යොදා ගැනීමෙන් සමාගමට ‍වන බලපෑම මොනවාද?ඔහු හෝ ඇයගේ අරමුණ වඩාත් හොදින් ලඟාකර ගැනීම සඳහා කුමන වත්කම් කළඹක් ආයෝජක විසින් දැරිය යුතුද?Рэспубліка БеларусьРеспублика БеларусьRepublic of BelarusකොඩියNational emblemජාතික ගීය: Дзяржаўны гімн Рэспублікі Беларусь  (Belarusian)Dziaržaŭny himn Respubliki Biełaruś  (transliteration)State Anthem of the Republic of BelarusLocation of  බෙලාරස්  (green)in Europe  (dark grey)  –  [Legend]අගනුවරසහ විශාලතම නගරයMinskනිල භාෂා(ව)BelarusianRussian[1]ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 81% Belarusian, 11.5% Russian, 4% Polish, 2.5% Ukrainian, 1% others[2]ජාති නාම(ය)BelarusianරජයPresidential republic• President Alexander Lukashenko• Prime Minister Roman GolovchenkoIndependence from the සෝවියට් සංගමය• Declared 27 July 1990• Established 25 August 1991• Completed 25 December 1991වර්ග ප්‍රමාණය• සම්
පූර්ණ207,595 km2 (80,153 sq mi) (85th)• ජලය (%)negligible (2.830 km2)1ජනගහණය• 2009 ඇස්තමේන්තුව9,648,533[3] (86th)• 2009 ජන සංගණනය9,503,807• ඝණත්වය45.8/km2 (118.6/sq mi) (142nd)දදේනි (ක්‍රශසා)2010 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$130.780 billion[4]• ඒක පුද්ගල$13,864[4]දදේනි (නාමික)2010 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$52.887 billion[4]• ඒක පුද්ගල$5,606.[4]ගිනි (2005)27.9[5]දෝෂය: අනීතික Gini අගයමාසද (2010) 0.732[6]දෝෂය: අනීතික HDI අගය · 61stව්‍යවහාර මුදලBelarusian ruble (BYR)වේලා කලාපයUTC+3 (FET)• ගිම්හාන (DST)UTC+3 (FET)රිය ධාවන මං තීරුවrightඇමතුම් කේතය375ISO 3166 codeBYඅන්තර්ජාල TLD.by"FAO's Information System on Water and Agriculture". FAO. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-04.බෙලාරුස් මායිම් වන්නේ උතුරින් රුසියාවට හා නැගෙනහිරින් හා යුක්රේනයටද, දකුණින් පෝලන්තයද, බටහිරින් ලිතුවේනියාවට සහ උතුරින් ලැට්වියාවටත් වන අතර එය ඊසානදිග යුරෝපීය භූමියකට අයත් රටකි. මින්ස්ක් එහි අගනුවරයි. අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර වන්නේ බිරෙස්ට්, ප්‍රොඩ්නෝ, හරඩ්නා, ගෝමෙල් (හොමෙයිල්), මොගිලෙම් (මහිල්යෝව්) සහ පිටෙබ්ස්ත් (විසෙබ්ස්ත්) වේ. වර්ග කි.මී. 207600
කින් සියයට 40 ක්ම වනාන්තරයයි. එහි ප්‍රධානම ආර්ථික අංගය වන්නේ කෘෂිකර්මය සහ ඒ ආශ්‍රිත නිෂ්පාදනයන් ය. 20 වැනි ශතවර්ෂය තෙක් බෙලාරුසියානුවන්ට නිෂ්චිත ජාතික අනන්‍යතාවයක් ගොඩනංවා ගැනීමට නොහැකිවුයේ ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ එරට විවිධ ජාතීන්ට අයත් රටවල පාලනයට නතුවී බැවිනි. එවැනි රටවල් අතර පෝලෙස්ත්ට්, ලිතුවේනියාව, රුසියානු රාජ්‍ය, පෝලන්ත ලිතුආනියන් පොදුරාජ්‍ය වේ. කෙටි කලකට පැවැති බෙලාරුසියන් මහජන සමූහාණ්ඩුව (1918 – 19) පසු බෙලාරස් ඡන්දදායක පදනමෙන් සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව වන බයිලොරුසියන් SSR විය. බෙලාරුසියන් බිම එහි වර්තමාන මායිම් ගම අවසන් එක්සත් කිරීම 1939 දී සිදු වු අතර, දෙවන පෝලන්ත සමූහාණ්ඩුව විසින් අත්පත් කරනු ලැබු බෙලාරුසියන් රුසියානු වාර්ගික බිම් මොලොටෙව් රිබෙන්ට්‍රොප් පනත මඟින් එහි කොන්දේසි හා වරප්‍රසාද මත සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවට බද්ධ කරන ලදී. එහි ප්‍රාදේශිය ජාතීන් දෙවන ලෝක සංග්‍රාම සමයේ විනාශ වූ අතර, බෙලාරුස්හි ජනගහනයෙන් 30% හා එහි ආර්ථික සම්පත් වලින් භාගයක් පමණ විනාශ විය. යුද්ධයෙන් පසු වර්ෂවලදී මෙම සමූහාණ්ඩුව නැවත ගොඩනගන ලදී. ↑ සැකිල්ල:Belarus Constitution↑ "CIA World Factbook (2007) – Belarus
– People". සම්ප්‍රවේශය 2007-11-07.↑ People: Belarus CIA—The World Factbook↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "Belarus". International Monetary Fund. සම්ප්‍රවේශය 2010-10-06.↑ "Distribution of family income – Gini index". The World Factbook. CIA. සම්ප්‍රවේශය 2009-09-01.↑ "Human Development Report 2010" (PDF). United Nations. 2010. සම්ප්‍රවේශය 5 November 2010.බොහෝ ජාන වල කාර්යය වන්නේ ප්‍රෝටීනවල ඇමයිනෝ අම්ල අනුපිළිවෙළ තීරණය කිරීම හෙවත් ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය සඳහා කේත සැපයීමයි. මෙලෙස ජානයක් මගින් ඊට නියමිත ප්‍රෝටීනය සංස්ලේෂණය ජානයක ප්‍රකාශනය (gene expression) ලෙස හැඳින්වේ.ජාන ප්‍රකාශනය හෙවත් ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණයේ යාන්ත්‍රණයජාන ප්‍රකාශනය හෙවත් ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණයේ ප්‍රධාන පියවර දෙකකි. එනම්,ප්‍රතිලේඛනය (පිටපත් කිරීම) - Transcriptionපරිවර්තනය - Translationප්‍රතිලේඛනයDNA අණුවක පිහිටන ජානයක අඩංගු විශිෂ්ට ඩිඔක්සිරයිබොනියුක්ලියොටයිඩ අනුපිළිවෙළ m-RNA දාමයක රයිබෝනියුක්ලියෝටයිඩ් අනුපිළිවෙලක් බවට පිටපත් කරනු ලබයි. එලෙස ප්‍රවේනික තොරතුරු DNA වලින් m-RNA වලට පිටපත් කිරීම ප්‍රතිලේඛ
නය ලෙස හැඳින්වේ.ප්‍රතිලේඛනයේ ක්‍රියා පිළිවෙලDNA ද්විත්ව හෙලික්සය දිග හැරීම සිදුවේ.DNA වල වූ අනුපූරක දාම දෙක අතර වූ හයිඩ්‍රජන් බන්දන බිඳීම මගින් දාම දෙක එකිනෙකින් තාවකාලිකව වෙන්වීම සිදුවේ. ඒ සඳහා DNA හෙලිගේස් එන්සයිමය දායක වේ.වෙන් වූ දාම දෙකෙන් ප්‍රතිලේඛනය සඳහා දායක වන්නේ එක් පටයක් පමණි. ජානය ඇත්තේ එම පටය තුළ පමණි. එය අච්චුව (template) ලෙසද හඳුන්වයි.පරිවර්තනයරයිබොසොමය වෙත පැමිණෙන m-RNA අණුවක භෂ්ම අනුපිළිවෙළ අනුව තීරණය වන ඇමයිනෝ අම්ල අනුපිළිවෙළ එක්කොට රයිබොසොමය මගින් ප්‍රෝටීනයක් තැනීම පරිවර්තනය ලෙස හැඳින්වේ.මානව ප්‍රතිශක්තිඌනකාරක වෛරසයරෝපිත වසා සෛලය ක් වෙතින් නිමැවෙන HIV-1 (කොළ පැහැයෙන්) හි  පරිලෝකන ඉලෙක්ට්‍රෝන මයික්‍රොග්‍රාෆ් (සූක්ෂ්ම රේඛනය) දසුනකි. සෛල පෘෂ්ඨයෙහි බහුවිධ ගෝලාකාර නෙරා ආ කොටස් නිරූපණය කරන්නේ වෛරස ගොනුවන හා වැඩීම ඇරඹෙන ස්ථානයන්ය.වෛරස වර්ගීකරණයGroup:කාණ්ඩය VI (ssRNA-RT)කුලය:රෙට්රොවිරිඩේගණය:'ලෙන්ටිවෛරස්'ජාතීන්මානව ප්‍රතිශක්තිඌනකාරක වෛරසය 1මානව ප්‍රතිශක්තිඌනකාරක වෛරසය 2මානව ප්‍රතිශක්ති ඌණතා වෛරසය හෙවත් HIV
යනු රෙට්‍රො වෛරසයක් වන අතර එමගින් නතු කරගත් ප්‍රතිශක්ති ඌණතා සින්ඩ්‍රෝමය හෙවත් AIDS රෝගය ඇතිවේ. මෙහිදී මිනිසුන් තුළ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය අක්‍රීය වීම ආරම්භවන අතර එමගින් මාරාන්තික අවස්ථාවාදී ආසාදන ඇතිවේ. මින් පෙර මෙම වෛරසය සදහා මානව - T - වසා ‍ෛ‍සල වෛරස -III  (HTLV – III)  , වසා ගැටිති විශාල වීම හා සම්බන්ධ වෛරසය (LAV) සහ AIDS - සම්බන්ධ රෙට්‍රො වෛරසය (ARV) නමින් හැදින්වුණි.  HIV ආසාදන බෝවීමක් සිදුවනු ලබන්නේ රුධිරය, ශුක්‍ර තරල, යෝනි මාර්ගයේ ස්‍රාවයන්, ශුක්‍ර මෝචනය හෝ මව් කිරි මගිනි. මෙම දේහ තරල තුළ HIV නිදහස් වෛරස අංශු ලෙස සහ ආසාදිත ප්‍රතිශක්තිකරණ සෛල තුළ අන්තර්ගතව ඇත. AIDS රෝගය ව්‍යාප්ත වීම සිදුවනු ලබන ප්‍රධාන මාර්ග හතර වනුයේ අනාරක්ෂිත ලිංගික සංසර්ගයක් මගින්, අපවිත්‍ර වූ එන්නත් කටු මගින් මව් කිරි මගින් හා දරු ප්‍රසූතියේ දී ආසාදිත මවගෙන් දරුවාට ගමන් කිරීම යන ක්‍රම වලිනි. HIV සදහා රුධිරය හා එහි නිෂ්පාදනයන් පරීක්ෂණයට ලක් කිරීම මගින් HIV ආසාදනය සංවර්ධිත රටවල බොහෝ දුරට අවම වී ඇත.මිනිසුන් තුළ HIV ආසාදන ඇතිවීම වසංගත රෝග තත්වයක් බවට පත්ව ඇත. 2006 ජනවාරි මාසයේදී HIV / AIDS (UNAIDS) හි ඒකාබද්ධ
එක්සත් ජාතීන්ගේ වැඩසටහන මගින් සහ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය මගින් තක්සේරු කර ඇති අන්දමට 1981 දෙසැම්බර් පළමු වෙනිදා ඒඩ්ස් රෝගය මුල්වරට හදුනාගත් දිනයේ සිට එමගින් පුද්ගලයින් මිලියන 25 කටත් අධික සංඛ්‍යාවක් මරණයට පත්වී ඇත. එමගින් එය ඉතිහාසය තුළ වඩාත් විනාශකාරී වසංගත තත්වය  ලෙසට පත්ව ඇත. තක්සේරු කර ඇති අන්දමට ලෝක ජනගහනයෙන් 0.6% ක් HIV මගින් ආසාදනයට ලක්ව ඇත. වසර 2005 දී පමණක් AIDS මගින් ජීවිත මිලියන 2.4 – 3.3 අතර සංඛ්‍යාවක් පිළිගෙන ඇති අතර එයින් 570,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් කුඩා ළමුන් වේ. මෙමගින් වන මරණ සංඛ්‍යාවෙන් තුනෙන් එකක්ම අප්‍රිකානු රටවල සිදුවන අතර එමගින් ආර්ථික වර්ධනය අඩපණ කර දරිද්‍රතාවය ඉහළ නංවයි. නූතන තක්සේරු කිරීම්වලට අනුව HIV මගින් අප්‍රිකාවේ පුද්ගලයින් මිලියන 90 ක් ආසාදනයට ලක්ව ඇති අතර මිලියන 18 ක් පමණ අවම අනාථයින් සංඛ්‍යාවක් ඇති වී ඇති බවට ද ගණන් බලා ඇත. ප්‍රතිරෙට්‍රො‍වෛරස ප්‍රතිකාර ක්‍රම මගින් HIV ආසාදනවලින් සිදු කරන මරණ සංඛ්‍යාව අඩු වී ඇති නමුත් ‍ඖෂධ ලබා ගැනීමේ හැකියාව නොමැත.HIV මගින් මානව ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතීන් අත්‍යාවශ්‍ය සෛල ප්‍රාථමික වශයෙන් ආසාදනය කරනු ලැබේ. ඒවා නම් උපකාරක T සෛල ,
(විශේෂයෙන් CD4 + T සෛල) මහා භක්ෂාණු සෛල සහ ඩෙන්ඩ්‍රිටික් සෛලයි. HIV ආසාදන මගින් ප්‍රධාන ක්‍රියාවලි තුනක් ඔස්සේ සිරුර තුළ CD4 +  T  සෛල අවම වීමක් සිදුවේ. ඒවා නම් මූලිකවම ආසාදිත සෛල සෘජුවම  වෛරස මගින් මරණයට පත්වීම , දෙවනුව ආසාදිත සෛල සීග්‍රයෙන් ස්වාභාවික සෛල මරණයට ලක්වීම හා අවසාන වශයෙන් ආසාදිත සෛල හදුනාගන්නා CD8 සෛල විෂ වසා සෛල මගින් ආසාදිත CD4 +  T  සෛල  මරණයට පත්වීමයි. මෙලෙස CD4 +  T  සෛල යම් කිසි තීරණාත්මක මට්ටමකට වඩා අඩු මට්ටමකට පහත වැටුණු අවස්ථාවන්හිදී සෛල මගින් පාලනය වන ප්‍රතිශක්තිකරණය අහිමි වන අතර සිරුර අවස්ථාවාදී ආසාදනවලට ක්‍රම ක්‍රමයෙන් බලපෑමට ලක්වේ.අවසානයේ දී  HIV ආසාදිත බොහෝ පුද්ගලයින්හට AIDS වැළදේ. මොවුන් බොහෝ විට මරණයට ලක්වන්නේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ක්‍රමයෙන් අක්‍රීය වීම නිසා හටගන්නා අවස්ථාවාදී ආසාදන  හා පිළිකාවන් හේතුවෙනි. HIV ආසාදිත පුද්ගලයින් දහයකගෙන් නව දෙනෙක්ම වසර 10 – 15 අවසානයේ දී AIDS රෝගය ඇති කරගනී. ප්‍රතිරෙට්‍රො වෛරස ප්‍රතිකාර ඇති ප්‍රදේශවල  AIDS රෝගීන්ගේ ජීවිත අපේක්ෂාව එමගින් ඉහළ නංවයි. AIDS රෝගය නිර්ණය කිරීමෙන් පසුව එම ඖෂධ මගින් ජීවත් වීමේ හැකියාව වසර 2005 දී
පෙන්වා  දී ඇති අන්දමට වසර 5ක වඩා ඉහළ වේ. එම ඖෂධ නොමැතිව වසරක් තුළ දී මරණය ළගාවේ. නූතන හා අනාගතයේ දී භාවිතා කිරීමට අපේක්ෂිත ප්‍රතිකාර ක්‍රම මගින් HIV  ආසාදිත පුද්ගලයකුට සාමාන්‍ය පුද්ගලයකුගේ මෙන් ආයු කාලයක් භුක්ති විදිය හැකි බවට අපේක්ෂා කෙරේ.රෝග ව්‍යාප්තියරෝග බෝවීමේ මාර්ගවලට නිරාවරණය වීමෙන් පසුව HIV – 1 ඇතිවීම සඳහා ඇති අවධානමකොන්ඩමයක් භාවිතා නොකළේ යැයි අනුමාන කළ‍ හොත්, වසංගත රෝග තත්වයක් ඇති වූ අවස්ථාවන්වලදී සිට HIV රෝගයෙහි ප්‍රධාන රෝග ව්‍යාප්තවීමේ මාර්ග තුනක් හදුනාගෙන ඇත.ලිංගික මාර්ගවලින්	- බහුතරයක්  HIV ආසාදන ඇති වනුයේ අනාරක්ෂිත ලිංගික සම්බන්ධතාවයන් මගිනි. ලිංගික ක්‍රමෝපායන් මගින් සිදුවන රෝග ව්‍යාප්තිය සිදුවනුයේ ආසාදිත ලිංගික ස්‍රාවයන් එක් සහකරුවකුගේ සිට වෙනත් අයෙකුගේ ලිංගික අවයව , මුඛය හෝ ගුද මාර්ගයේ ආස්තරන පටක වෙත ස්පර්ශවීමෙනි.සමලිංගික හා විෂම ලිංගික සංසර්ගය මගින් වෛරසය ව්‍යප්තවේ.විෂම ලිංගික චර්‍යා වන්ට චඩා සමලිංගික චර්‍යා මගින් HIV හා වෙනත් ලිංගික රෝග ව්‍යාප්තවීමේ අවදානම වැඩිවී ඇතිබව නවතම පරීක්ෂණ මගින් තහවුරුවී ඇත.රුධිර හෝ එහි නිෂ්පාදන මගින් - මෙම රෝග ව්‍යාප්තවීමේ මාර
්ගය මගින් HIV ඇති වීමේ අවධානමක් ඇති වනුයේ ශිරාගත කර ගනු ලබන මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන්නන් , හිමොෆීලියා රෝගීන් සහ රුධිර පාරවිලයනයට ලක්වන රෝගීන්ටයි. (සංවර්ධිත රටවල බොහෝ රුධිර පාරවිලයන HIV සදහා පරීක්ෂා කෙරුන ද එමගින් HIV වැළඳීමේ අවධානමක් පවතී.  එන්නත් කටු  වර්ග නැවත  නැවත භාවිතා කිරීම සිදු කරනු ලබන තුන්වන ලෝකයේ රටවල් වැනි දුර්වල සෞඛ්‍ය තත්වයන් පවතින ප්‍රදේශවල ජනතාවට ඉහත කී අවධානම ඉහළ වේ. එන්නත් කටු හවුලේ පරිහරණය කිරීම මගින් ද HIV ව්‍යාප්ත වේ. හෙදියන් , විද්‍යාගාරවල සේවකයන් සහ වෛද්‍යවරු වැනි සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයන් ද මෙලෙස ආසාදනයට ලක්විය හැකිය. පච්චා කෙටීම , සම සිදුරු කිරීම වැනි ක්‍රමෝපායන් සිදු කරන පුද්ගලයින්හට ද මෙම අවධානම ඇත.නිසි ලෙස ජීවාණුහරණය නොකරන ලද සම සිදුරු කරන ඕනෑම උපකරණයක් නැවත නැවත භාවිත කිරීම නිසා මෙම වෛරසය ශරීරගතවේ.ම‍වගෙන් දරුවාට රෝග ව්‍යාප්ත වීම - මෙලෙස රෝග කාරක HIV වෛරස මවගෙන් දරුවාට ගමන් කිරීම කුස තුළ දී හෝ දරු ප්‍රසූතිය සිදුවන අවස්ථාවලදී සිදුවිය හැකිය. මෙලෙස රෝග ව්‍යාප්ත වීමේ හැකියාව 25% කි. ප්‍රති වෛරස ඖෂධ හෝ සිසේරියන් සැත්කමක් සිදු කිරීම මගින් මෙම අවධානම 1% දක්වා අඩු කළ හැකිය.
මව් කිරි දීම මගින් ද රෝගය ඇතිවීමේ අවධානම වැඩිවේ.මව්කිරි තුල වෛරසය අඩංගුවේ.HIV – 2  රෝගය HIV – 1 ට වඩා අඩු සීඝ්‍රතාවයකින් මවගෙන් - දරුවාට ද ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්තවේ.සමලිංගික චර්‍යා හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාව තුල HIV ආසාදිතයන්ගේ ප්‍රතිශතය ඉහළ ගොස් ඇත.HIV වෛරසය ආසාදිත පුද්ගලයන්ගේ ඛේටය, කදුළු හා මුත්‍රාවල අඩු සාන්ද්‍රනවලින් අන්තර්ගත වේ. නමුත් මෙම ස්‍රාවයන් මගින් රෝග ඇති වූ අවස්ථාවක් පිළිබදව වාර්තා වී නොමැත. තවද මේ මගින් රෝග ඇති වීමේ අවධානමද නොසලකා හැරිය හැකිය. ලේටෙක්ස් කොන්ඩම් වැනි භෞතික බාධකයන් යොදා ගැනීම ද HIV රෝගය වළක්වා ගැනීමට උපකාරී වේ. ශුක්‍රාණු විනාශයට පත් කිරීමට භාවිතා කරන රසායනික ද්‍රව්‍යයන් ස්ත්‍රීන්ගේ යෝනි මාර්ගයට ඇතුළත් කරනු ලබන බාධක උපත් පාලන ක්‍රම සමග හෝ නොමැතිව භාවිතා කිරීම මගින් යෝනි මාර්ගය ආසාදනයට ලක්වීම මගින් රෝග ආසාදන සීඝ්‍රතාව ඉහළ යයි.අප්‍රිකානු රටවල 1999ට ප්‍රථම සිදු කරනු ලැබූ නිරීක්ෂණාත්මක අධ්‍යයනයන් විසි හතකට අනුව පුරුෂයින්ගේ චර්ම‍ ඡේදනය මගින් HIV අසාදන අවධානම අවම වේ. කෙසේ නමුත් පසුව සිදු කරන ලද හෙලිදරව්වකින් පෙනී ගොස් ඇත්තේ මෙම අධ්‍යයනයන්වලදී චර්මඡේදනය හා HIV
ආසාදන අතර සම්බන්ධයක් පෙන්නුම්  කර ඇත්තේ කිසියම් අත්‍යන්ත සාධකයක් හේතුවෙනි. පසුව සිදු කරන ලද අධ්‍යයනවලදී චර්මඡේදනයට ලක් නොවූ පිරිමින් ජීවානුහරිත ක්‍රම යටතේ චර්මඡේදනයට ලක් කරන ලද අතර තවත් කොටසක් චර්ම ඡේදනයට ලක් නොකරන ලදී. මෙම අධ්‍යයනයන් දකුණු අප්‍රිකාව, කෙන්යාව සහ උගන්ඩාව යන රටවල සිදු කරන ලද අතර ඒවායෙහි විෂම ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් නිසා HIV බෝවීම 60% , 5.3% සහ 51%  ලෙස  පිළිවෙලින් අඩු වීමක් පෙන්නුම් කරන ලදී. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසට WHO  හා UNAIDS  යන ආයතන මගින් විෂම ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් නිසා HIV බෝවීම අඩු කිරීම ‍පිණිස අමතර ක්‍රියාකාරකමක් ලෙසට පිරිමින්ගේ චර්මඡේදනය නිර්දේශ කරනු  ඇත. පර්යේෂණ මගින් ඓතිහාසික සමාජීය හා සංස්කෘතික වටපිටාවන්වල පුරුෂ චර්මඡේදනය හා HIV ආසාදනය අතර සම්බන්ධතාවයක් ඇති දැයි සොයා බැලේ. ඇතැම් දකුණු අප්‍රිකානු වෛද්‍ය විශේෂඥයින් පවසන අන්දමට ජීවානුහරණය නොකරන ලද බ්ලේඩ් තල සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍යමය නොවන චර්ම ඡේදනය කිරීම සඳහා වරින් වර භාවිතා කිරීමේදී HIV බෝවීමේ අවධානම ඉහළ ගොස් ඇත.රෝග විනිශ්චයප්‍රධාන ලිපිය: HIV පරික්ෂණයබහුතරයක් HIV ආසාදිත පුද්ගලයින් තමාට එම වෛරස ආසාදනය ඇති
බව නොදනිති. උදාහරණයක් ලෙස අප්‍රිකාවේ නාගරික ජනගහනයෙන් ලිංගික ක්‍රියාකාරකම්වල යෙදෙන පුද්ගලයින්ගෙන් සියයට එකකටත් වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් මේ සදහා පරීක්ෂාවට ලක් කර ඇති අතර ගම්බද ප්‍රදේශවල මෙය එයටත් වඩා අවම වේ. තවද නාගරික සෞඛ්‍ය පහසුකම් සදහා පැමිණෙන ගැබිණි මවුවරුන‍්ගෙන් 0.5% ක් පමණක් පරික්ෂාවට ලක්කර ප්‍රතිඵල දැනුම් දී උපදෙස් ලබා දී ඇති මෙම සංඛ්‍යාව ගම්බද ප්‍රදේශවල තවදුරටත් අවම වේ. දායකයන් සාමාන්‍යයෙන් තම රෝග තත්වය පිළිබදව දැනුවත් නොවන අතර වෛද්‍ය පර්යේෂණවලදී හා ඖෂධ සෑදීමේ දී ඔවුන්ගේ රුධිරය යොදාගන්නා විටදී එවා HIV සදහා පරීක්ෂාවට ලක් කෙරේ.HIV – 1 සදහා පරීක්ෂා කිරීමේ දී සිදු කරන මුල්ම පරීක්ෂණය HIV – 1 සදහා වූ ප්‍රතිදේහ හදුනාගැනීම සදහා සිදු කරන enzyme – linked immunosorbent assay හෙවත් ELISA  පරීක්ෂණයයයි. මෙම ELISA  පරීක්ෂණයට ප්‍රතිචාර නොදක්වන පුද්ගලයින් HIV – 1 ආසාදන රහිත පුද්ගලයින් ලෙසට හදුන්වනු ලබන අතර එසේ නම්කිරීම වලංගු වන්නේ HIV-1මගින් අසාදිත පුද්ගලයකුට නැවත වරක් නිරාවරණය නොවන තුරුය. ELISA පරීක්ෂණය සදහා ප්‍රතිචාර දක්වන රුධිර සාම්පල නැවතත් පරීක්ෂණවලට බදුන් කෙරේ. මෙලෙස යලිත් සිදු කරන පරීක්ෂණවලදී
ධනාත්මක ප්‍රතිචාරයක් දක්වයි නම් ඒවා western bolt , immunofluorescence assay  (IFA) යන වඩාත් විශේෂ වූ පරීක්ෂණවලට ලක් කෙරේ. ELISA පරීක්ෂණය මගින් කිහිපවරක්ම සහ western bolt හෝ IFA පරීක්ෂණ මගින් ධනාත්මක ප්‍රතිචාර ලබාදුන් රුධිර සාම්පලයක් සහිත පුද්ගලයකු HIV  ආසාදිත රෝගයකු සේ ‍සැලකේ. ELISA   පරීක්ෂාව මගින් කිහිපවරක්ම ධනාත්මක ප්‍රතිචාර ලබාදුන් සාම්පලයක් western bolt මගින් ප්‍රතිචාර නොදැක්විය හැකිය. එසේ වන්නේ අසාදිත පුද්ගලයකුගේ අසම්පූර්ණ ප්‍රතිදේහ මගින් ප්‍රතිචාර දැක්වීම නිසාවෙන් හෝ ආසාදනය නොවූ පුද්ගලයකුගේ සිදුවන විශේෂ නොවූ ප්‍රතික්‍රියා හේතුවෙනි. IFA ක්‍රමය මේ අවස්ථා‍වන්හිදී නිවැරදි තීරණයකට ඒම පිණිස යොදාගත හැකි නමුත් එය බහුලවම භාවිතයට නොගැනේ.  western bolt ක්‍රමය මගින් ද නිශ්චිත තීරණයකට එළඹිය නොහැකි අවස්ථාවන්හිදී වෛරස න්‍යෂ්ටික අම්ල සදහා පරීක්ෂා කිරී‍ම ද සිදු කෙරේ. මීට අමතරව ලබාගන්නා සාම්පලයෙහි ගුණාත්මක බව අඩු වීමෙන් ද නිශ්චිත නිර්ණයකට පැමිණීමට නොහැකි වේ. එවන් අවස්ථාවලදී තවත් සාම්පලයක් ලබාගෙන HIV සදහා පරීක්ෂා කෙරේ.ඊජිප්තු අරාබි ජනරජයجمهورية مصر العربية (Arabic)Jumhūrīyat Miṣr al-ʻArabīya
hකොඩියරාජ්‍ය ලාංඡනයජාතික ගීය: "බිලඩි, බිලඩි, බිලඩි""بلادي، بلادي، بلادي"(ඉංග්‍රීසි: "My country, my country, my country")(සිංහල: "මගේ රට, මගේ රට, මගේ රට")අගනුවරසහ විශාලතම නගරයකයිරෝ﻿ / ﻿30.033°N 31.217°E﻿ / 30.033; 31.217නිල භාෂා(ව)නූතන සම්මත අරාබිජාතික භාෂාවඊජිප්තු අරාබි[a]ආගම ඉස්ලාම් (නිල) (90.64%)ක්‍රිස්තියානි ධර්මය (9.26%)වෙනත් (0.1%)ජාති නාම(ය)ඊජිප්තු ජාතිකයන්රජයඒකීය අර්ධ ජනාධිපති ජනරජය• ජනාධිපති අබ්දෙල් ෆාටා එල්-සිසි• අගමැති මුස්තාෆා මැඩ්බුලිව්‍යවස්ථාදායකයපාර්ලිමේන්තුව• උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලයසෙනෙට් සභාව• පහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයනියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයපිහිටුවීමපිහිටුවීමට අදාල දිනය• ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුව ඒකාබද්ධ කිරීම[1][2][c] ක්‍රි.පූ. 3150 පමණ• මුහම්මද් අලි රාජවංශය ආරම්භය 1805 ජූලි 9[3]• එක්සත් රාජධානිය වෙතින් ඊජිප්තු නිදහස ඒකපාර්ශ්වික ප්‍රකාශනය 1922 පෙබරවාරි 28• ඊජිප්තු විප්ලවය 1952 ජූලි 23• ජනරජය ප්‍රකාශයට පත්කිරීම 1953 ජුනි 18• වත්මන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව 2014 ජනවාරි 18වර්ග ප්‍රමාණය• සම්පූර්ණ1,010,408[4][5] km2 (390,121 sq mi) (29 වෙනි)• ජලය (%)0.632ජනගහණය•
2023 ඇස්තමේන්තුව109,546,720[6] (15 වෙනි)• ඝණත්වය103.56/km2 (268.2/sq mi) (118 වෙනි)දදේනි (ක්‍රශසා)2023 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ ඇ.ඩො. ට්‍රිලියන 1.809[7] (18 වෙනි)• ඒක පුද්ගල ඇ.ඩො. 17,123[7] (93 වෙනි)දදේනි (නාමික)2023 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ▼ ඇ.ඩො. බිලියන 398.397[7] (41වෙනි)• ඒක පුද්ගල▼ ඇ.ඩො. 3,770[7] (128 වෙනි)ගිනි (2017)31.5[8]මධ්‍යමමාසද (2021)0.731[9]ඉහළ · 97 වෙනිව්‍යවහාර මුදලඊජිප්තු පවුම (LE/E£/£E) (EGP)වේලා කලාපයUTC+2[d] (EGY)• ගිම්හාන (DST)UTC+3රිය ධාවන මං තීරුවදකුණඇමතුම් කේතය+20අන්තර්ජාල TLD.egمصر.↑  නූතන සම්මත අරාබි එකම නිල භාෂාවයි.[10] Egyptian Arabic is the spoken language. Other dialects and minority languages are spoken regionally.↑ ඉස්ලාමය රටේ බහුතර සහ නිල ආගම වන අතර, රටේ ඓතිහාසික ක්‍රිස්තියානි සුළුතරය විශාලත්වය විවිධ ආයතන සහ කණ්ඩායම් විසින් බෙහෙවින් මතභේදයට තුඩු දී ඇත. ඇස්තමේන්තු 5% සිට 20% දක්වා ඉහළ අගයක් ගනී. 2006 සිට, සංඛ්‍යා විකෘති කර ඇති බවට පුලුල්ව පැතිරුනු ප්‍රකාශයන් හේතුවෙන් සංගණන වලින් ආගම ඉවත් කර ඇත.[11][12][13]↑  "ඉපැරණි ආසන්න පෙරදිග ජනයා අතර, මිසර ජාතිකයන් පමණක් ඔ
වුන් සිටි තැන නැවතී සිටි අතර, ඔවුන් තම භාෂාව වරක් සහ ඔවුන්ගේ ආගම දෙවරක් වෙනස් කළද, ඔවුන් සිටි ආකාරයටම සිටියහ. එක් අර්ථයකින්, ඔවුන් ලෝකයේ පැරණිතම ජාතිය වේ".[1] Arthur Goldschmidt Jr.↑ ඊජිප්තුවේ දිවා ආලෝකය ඉතිරි කිරීමේ කාලය බලන්න.ඊජිප්තුව ( අරාබි: مصر‎ ), නිල වශයෙන් ඊජිප්තු අරාබි ජනරජය, යනු අප්‍රිකාවේ ඊසානදිග කෙළවරේ සහ ආසියාවේ නිරිතදිග කෙළවරේ සිනායි අර්ධද්වීපයේ විහිදී ඇති මහාද්වීපික රටකි. එය උතුරින් මධ්‍යධරණී මුහුද, ඊසාන දෙසින් පලස්තීනය සහ ඊශ්‍රායලයේ ගාසා තීරය, නැගෙනහිරින් රතු මුහුද, දකුණින් සුඩානය සහ බටහිරින් ලිබියාව මායිම් වේ. ඊසාන දෙසින් පිහිටි අකාබා බොක්ක ජෝර්දානය සහ සෞදි අරාබිය ඊජිප්තුව වෙන් කරයි. කයිරෝ ඊජිප්තුවේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන අතර දෙවන විශාලතම නගරය වන ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව මධ්‍යධරණී වෙරළ තීරයේ වැදගත් කාර්මික සහ සංචාරක කේන්ද්‍රස්ථානයකි.[14] ආසන්න වශයෙන් මිලියන 100 ක ජනගහනයක් සිටින ඊජිප්තුව ලෝකයේ 14 වැනි වැඩිම ජනගහන රට වන අතර අප්‍රිකාවේ තුන්වන වැඩිම ජනගහණයෙන් යුත් රට වන්නේ නයිජීරියාවට සහ ඉතියෝපියාවට පසුවය.ඊජිප්තුවට ඕනෑම රටකට වඩා දීර්ඝතම ඉතිහාසයක් ඇති අතර, නයිල් ඩෙල්ටාව දිගේ
එහි උරුමය ක්‍රි.පූ. ශිෂ්ටාචාරයේ තොටිල්ලක් ලෙස සැලකෙන පුරාණ ඊජිප්තුව ලේඛන, කෘෂිකර්මාන්තය, නාගරීකරණය, සංවිධානාත්මක ආගම සහ මධ්‍යම ආන්ඩුව යන මුල්ම වර්ධනයන් කිහිපයක් පැවතියේය.[15] ඊජිප්තුවේ දිගු හා පොහොසත් සංස්කෘතික උරුමය එහි ජාතික අනන්‍යතාවයේ අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් වන අතර, එය මධ්‍යධරණී, මැද පෙරදිග සහ උතුරු අප්‍රිකාව යන එහි අනන්‍ය මහාද්වීපික පිහිටීම පිළිබිඹු කරයි.[16] ඊජිප්තුව ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ මුල් හා වැදගත් මධ්‍යස්ථානයක් වූ නමුත් හත්වන සියවසේදී බොහෝ දුරට ඉස්ලාමීයකරණය විය. නූතන ඊජිප්තුව 1922 දක්වා දිව යයි, එය රාජාණ්ඩුවක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස ලබා ගන්නා විට තිබුනි. 1952 විප්ලවයෙන් පසු ඊජිප්තුව ජනරජයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර 1958 දී එය සිරියාව සමඟ ඒකාබද්ධ වී එක්සත් අරාබි ජනරජය පිහිටුවා ගත් අතර එය 1961 දී විසුරුවා හරින ලදී. 20 වන ශතවර්ෂයේ දෙවන භාගය පුරාම ඊජිප්තුව සමාජ හා ආගමික ආරවුල් සහ දේශපාලන අස්ථාවරත්වය විඳදරාගත් අතර, 1948, 1956, 1967 සහ 1973 දී ඊශ්‍රායලය සමඟ සන්නද්ධ ගැටුම් කිහිපයකට එරෙහිව සටන් කළ අතර 1967 දක්වා ගාසා තීරය කඩින් කඩ අල්ලා ගත්තේය. 1978 දී ඊජිප්තුව ගාසා තීරයෙන්
නිල වශයෙන් ඉවත් වී ඊශ්‍රායලය පිළිගනිමින් කෑම්ප් ඩේවිඩ් ගිවිසුම් අත්සන් කළේය. 2011 ඊජිප්තු විප්ලවයට සහ හොස්නි මුබාරක් බලයෙන් පහ කිරීමට තුඩු දුන් අරාබි වසන්තයෙන් පසුව, රට දිගුකාලීන දේශපාලන නොසන්සුන්තාවයකට මුහුණ දුන්නේය.2014 සිට අබ්දෙල් ෆාටා එල්-සිසිගේ නායකත්වයෙන් යුත් අර්ධ-ජනාධිපති ජනරජයක් වන ඊජිප්තුවේ වත්මන් ආන්ඩුව, සෝදිසියෙන් සිටින්නන් ගනනාවක් විසින් විස්තර කර ඇත්තේ ඒකාධිපති සහ රටේ දුර්වල මානව හිමිකම් වාර්තාව සදාකාලික කිරීම සඳහා වගකිව යුතු බවයි. ඉස්ලාමය ඊජිප්තුවේ නිල ආගම වන අතර අරාබි එහි නිල භාෂාව වේ.[17] එහි ජනතාවගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් ජීවත් වන්නේ වර්ග කිලෝමීටර් 40,000 (වර්ග සැතපුම් 15,000 ) ප්‍රදේශයක් වන නයිල් ගං ඉවුර ආසන්නයේ වන අතර එහිදී එකම වගා කළ හැකි ඉඩම දක්නට ලැබේ. ඊජිප්තුවේ භූමි ප්‍රදේශයෙන් වැඩි කොටසක් සමන්විත සහරා කාන්තාරයේ විශාල ප්‍රදේශ ජනාවාස විරලය. ඊජිප්තුවේ වැසියන්ගෙන් 43% ක් පමණ ජීවත් වන්නේ රටේ නාගරික ප්‍රදේශ හරහා වන අතර, බොහෝමයක් විශාල කයිරෝ, ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව සහ නයිල් ඩෙල්ටාවේ අනෙකුත් ප්‍රධාන නගරවල[18] ජනාකීර්ණ මධ්‍යස්ථාන හරහා ව්‍යාප්ත වේ.ඊජිප්තුව උතුරු අප්‍රිකාව, මැදප
ෙරදිග සහ මුස්ලිම් ලෝකයේ කලාපීය බලවතෙකු ලෙසත් ලොව පුරා මධ්‍යම බලවතෙකු ලෙසත් සැලකේ.[19] එය විවිධාංගීකරණය වූ ආර්ථිකයක් ඇති සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටකි, එය අප්‍රිකාවේ තුන්වන විශාලතම ආර්ථිකය, නාමික දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 41 වැනි විශාලතම ආර්ථිකය සහ PPP මගින් ගෝලීය වශයෙන් 20 වැනි විශාලතම ආර්ථිකය වේ. ඊජිප්තුව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, නොබැඳි ව්‍යාපාරය, අරාබි ලීගය, අප්‍රිකානු සංගමය, ඉස්ලාමීය සහයෝගිතා සංවිධානය සහ ලෝක තරුණ සංසදයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි.නම්"ඊජිප්තු" යන ඉංග්‍රීසි නාමය පැරැණි ග්‍රීක "Aígyptos" ("Αἴγυπτος") වෙතින්, මැද ප්‍රංශ "ඊජිප්තු" සහ ලතින් "ඊජිප්ටස්" හරහා ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. එය මුල් ග්‍රීක රේඛීය B ටැබ්ලට් වල "a-ku-pi-ti-yo" ලෙස පිළිබිඹු වේ. "aigýpti-"/"aigýptios" යන විශේෂණය කොප්ටික් භාෂාවෙන් "ජිප්ටියෝස්" ලෙසත්, එතැන් සිට අරාබි භාෂාවෙන් "qubṭī" ලෙසත්, නැවත "قبط" ("qubṭ") බවට පත් වූ අතර, එතැන් සිට ඉංග්‍රීසි "Copt" ලෙසද ලබා ගන්නා ලදී. ග්‍රීක ආකෘති නයට ගනු ලැබුවේ අග ඊජිප්තුවේ (අමර්නා) හිකුප්තාහ් හෝ "මෙම්ෆිස්" යන්නෙන්, පෙර ඊජිප්තු නාමයේ විකෘතියකි.     ⟨ḥwt-kȝ-ptḥ⟩ 𓉗 𓏏𓉐𓂓𓏤𓊪 𓏏 𓎛