LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
රියන් එහි විශාලත්වය, දැඩි කටු ( thorn) සහිත ලෙල්ල (husk) හා එයටම ආවේනික සුවඳ (odour) නිසා විශේෂත්වයක් උසුලනු ලබනවා. මෙම පළතුරට දිග සෙන්ටිමීටර 30ක්, වටපමාණය සෙන්ටිමීටර 15ක් වන තෙක් වර්ධනය වීමේ හැකියාව පවතින අතර සාමාන්යප බර කිලෝග්රැ ම් 3ක් පමණ වනවා. එහි වර්ගය අනුව පළතුරේ හැඩය දිගටි ආකරයේ සිට වටකුරු ආකරයටත්, ලෙල්ලෙහි වර්ණය කොල පැහයේ සිට දුඹුරු පැහැයටත් සහ මදයේ වර්ණය ලා කහ පැහැයේ සිට රතු පැහැයටත් වෙනස් වනවා.දුරියන්හි මාන්සලමය මදයේ සුවිශේෂි වු ගන්ධය එහි ලෙල්ල නොකඩා තිබියදී පවා පැතිරී යාමට තරම් ප්‍රබල වෙනවා.  සමහරුන් විසින් එය ප්‍රසන්න සුවඳක් ලෙසින් සැලකුවද සමහරුන්ට එය පිළිකුල දනවන කටුක ගන්ධයක් ලෙස සලකයි.  මෙම සුවඳ ගැබුරු රසාස්වාදයක සිට ප්‍රබල අප්‍රසන්නතාවයක් දක්වා සන්වේදනා ඇති කිරීමට සමත් වෙන අතර එය ආමන්ඩ් (almond) සුවඳ ලෙසින්ද, කුනු වු ලුනු ගද ලෙසින්ද, ටර්පන්ටයින් (turpentine) සුවඳ ලෙසින්ද, කැලි කසල ගන්ධයක් ලෙසින්ද අර්ථ දක්වනු ලබයි. මෙම සුවඳ නිසා අග්නි දිග අසියාවේ සමහර හෝටල් සහ පොදු ප්‍රවාහන පද්ධතින් විසින් දුරියන් පිටුදැකිමේ ප්‍රවනතාවයක් තිබේ.දකුණු ආසියාවට අවේනික පළතුරක් වන දුරියන් වසර
600කට පමන පෙර  බටහිරටද හදුන්වා දෙනු ලැබුවා. 19 වන ශත වර්ෂයේදි  බ්රිදතාන්ය  ජාතික ස්වභාව විද්යාලඥයෙකු වන ඇල්ෆ්රරඩ් රුසෙල්ස් වොල්ලස් විසින් දුරියන් මදය ආමන්ඩ් රසැති ප්‍රණිත කස්ටර්ඩ් වර්ගයක් වැනියයි ප්‍රකාශ කලේය. දුරියන් මදය සම්පුර්ණයෙන් ඉදිම තෙක් වු විවිඩ අවස්ථා වලදී පරිබෝජනය කිරිමේ හැකියව පවති. එය ඉමිහිරි, සුගන්දවත් දකුණු ආසියාතික ආහාර රැසක් රස ගැන්වීම සදහ යොද ගනු ලබයි. එමෙන්ම දුරියන් බිජද පිස ආහරයට ගැනිමේ හැකියාව පවති. දැනට හදුනා ගනු ලැබූ දුරියෝ විශේෂ 30ක් පවතින අතර ඒවායින් 9ක පමණ ආහාරයට සුදුසු ඵල හට ගනි. අන්තර්ජාතික වෙලදපොළේ දුරියෝ සිබෙතිනස් විශේෂය පමණක් දැකිය හැකි වන අතර, අනෙකුත් විශේෂ දේශීය වශයෙන් අලවි කරනු ලැබේ. දුරියන් උප විශේෂ([1]) සියයක් පමණ පවතින අතර පරිබෝගිකයන් සමහර උප විශේෂ සදහා වැඩි මනාපයක් දක්වන නිසා ඒවයේ මිල ඉහළ අගයක් ගනි.විශේෂදුරියෝවිශේෂ පිළිබද සම්පුර්ණ ලයිස්තුවක් ලබාගැනිමටදුරියෝවිශේෂ ලයිස්තුව( List of Durio species) බලන්න.බොහෝ විට දිවා කාලයේදි දුරියන් පුශ්පය මුකුලිතව පවති.මිනිස් උසට සපේක්ශව පැගිරි වයසේ දුරියන් ශාකයක්. හොදින් වැඩුනු ශාකයක් මිටර 50ක්(අඩි 1
64ක්) පමණ වේ.දුරියන් ශාක විශාල වන අතර එහි වර්ගය අනුව මිටර 25ත් 50ත් (අඩි 80ත් 164ත් ) අතර වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ. සෙන්ටිමිටර 8ත් 10ත් අතර සදාහරිත පත්රව ඉලිප්සාකාරයේ සිට දිගටි ආකාරය තෙක් දක්නට ලැබේ. විශාල දුරියන් අතු වල හා එහි කදෙහි දුරියන් පුශ්ප 3ත් 30ත් අතර පොකුරු හට ගන්නා අතර සෑම පුශ්පයක්ම පුශ්ප කෝශයක්න්(මනි පත්ර්) හා පත්රප 5කින් සමන්විත වේ. දුරියන් ශාකයකට වසරකට මල් වාර 1ක් හෝ 2ක් පවතින අතර, ශාකයේ කුලය, ප්‍රභේදය හ ප්‍රදේශය අනුව එහි කාලය වෙනස් වේ. සමන්යෙන් දුරියන් ශාකයකට වසර 4කට 5කට පසු ඵල දැරිමෙ හැකියව පවති. දුරියන් ශාකයෙ අතු වල හට ගන්න ඵල සමාන්යෙන් පරාගනයෙන් මාස 3කට පමණ පසු පරිණත බාවයට පත් වේ. මෙම ඵලයට දිගින් සෙන්ටිමිටර 30ක් (අගල් 12) ද, වට ප්‍රමානයෙන් සෙන්ටිමිටර15ක්(අගල් 6) ද බරින් කිලෝග්රැ ම් 1-3(රත්තල් 2-7) පමණ වන තෙක් වර්ධනය විමේ හැකියව පවති. ශාකයේ ප්‍රභේදය අනුව දුරියන් ඵලය දිගටි හො රවුම් ආකාරයක් ගන්නා අතර ලෙල්ල කොල සිට දුඹුරු පැහය දක්වාද, මදුළු ලා කහ සිට රතු පැහය දක්වද වෙනස් වේ. දුරියො ප්රපබේද 30ක් අතරින් 9ක් අහාරයට ගත හැකි ඵල හට ගන්න ප්ර6බේද ලෙස හදුනාගෙන තිබේ. ඒවා නම් ඩි. සිබෙති
නස්, ඩි. ඩුල්සිස් '(D. dulcis)', ඩි. ග්රැ.න්ඩිෆ්ලොරුස්' (D. grandiflorus)', ඩි. ග්රනවොලෙන්ස්, ඩි. කුටෙජෙන්සිස් (D. kutejensis), ඩි. ලොවිනස්, ඩි. මක්ර'න්ත, ඩි. ඔක්ස්ලෙයනුස්, සහ ඩි. ටෙස්ටුඩිනරම් (D. testudinarum) ය. සමහර ප්‍රබේදයන්ගේ ඵල කෙදිනකවත් නියමාකාරයෙන් පිරික්සිමකට ලක් කර නොමැති නිසා ඒවා අතරද අහරයට සුදුසු ඵල හට ගන්නා ශාක තිබිමේ හැකියාවක් පවති. දුරියන් පෙනුමෙන් කොස් ගෙඩියකට සමන වුවත් ඒවායේ ප්‍රබේද අතර සම්බන්ධතාවයක් දක්නට නොලැබේ.දුරියන් නාමය මැලේ භාශාවෙන් කටුව හදුන්වන දුරි යන පදයට අන්(මැලේ භාශාවේදි නාම පදයක් සෑදිමේදි යොද ගන්නා පදයකි ) යන පසු ඇදිය එකතු විමෙන් සෑදි ඇත. දුරියො විශේෂ අතරින් ඩි. සිබෙතිනස් යන විශේෂය පමණක් වානිජ වශයෙන් වගා කරන අතර ආවේණික ප්‍රදේශයන්ගෙන් බැහැරව බහුල ලෙස දක්නට ලැබේ. මෙය විවුර්ථ පරාගනයට ලක් වු ප්රදබේදයක් නිසා එහි ඵලයෙ වර්ණය, ගන්දය, ප්‍රමාණය, මදුළු හා බීජයේ ප්‍රමාණය හා ශාකයේ ජිව සෘතුවෙ විශල වෙනස්කම් දක්නට ලැබේ. විශේෂ නාමකරණයෙදි සිබතිනස් යන්න ඉන්දියානු උරුලෑවා හැදින්විම සදහා විවෙරා සිබෙතා ලෙස යොද ගනී.විශාල දුරියන් පුශ්ප මල් පැණියෙන්  (nectar) යුක්ත වේ. එය තද පැ
ඟිරි සුවඳක් පතුරවයි. මෙම ලක්ෂන නිසා මල් පැණි ආහාරයට ගන්නා වවුල් (bat) විශේෂ මගින් පුශ්ප පරාගණය විම සිදුවේ. 1970 වේ දී මැලේසියවේ සිදු කරනු ලැබු පරික්ෂණයකට අනුව දුරියන් සම්පුර්ණයෙන්ම පරාගණය වන්නේ පළතුරු වවුලන් (Eonycteris spelaea) මගින් බව කියවුනද, 1996 යේ දි කල අධ්යේයනයකින්  ඩි. ග්රැeන්ඩිෆ්ලොරුස් සහ ඩි. ඔබ්ලොන්ගුස් යන විශේෂ ස්පයිඩර් හන්ටර්ස් (spiderhunter) මගින්ද ඩි. කුටෙජෙන්සිස් විශේෂය යෝධ මී මැස්සන් (giant honey bee) හා කුරුල්ලන් මගින් මෙන්ම වවුලන් මගින්ද පරාගණය වන බව හදුනා ගැනුනි.උප විශේෂවිවිධ දුරියන් උප විශේෂ වල විවිධ වර්ණ ප්‍රබේදයන් දක්නට ලැබේ. ඩි 101(දකුණ ) හි තද කහ පැහති මදුළු වල වර්ණයේ හා වම් පස ඇති ඵලයෙහි මදුළු වල වර්ණය අතර පැහැදිලි වෙනසක් දක්නට ලැබේ.වසර සිය ගනනක් තිස්සෙ අග්නිදිග ආසියවේ හටගත් ශාකමය ක්ලොන මගින් අතිවිශාල දුරියන් උප විශේෂ ප්‍රමානයක් හටගෙන තිබේ. ඒවායේ උසස් තත්වයෙන් යුතු ඵල හට ගන්නා ලදි.  නමුත් වර්තමනයෙදි අතු බැදිම හෝ වඩාත් බහුල ලෙස බද්දයන් මගින් ශාක ප්‍රචාරණය සිදු කරනු ලබේ. අන්කුර, පතුරු, කුන්ච්ච, U බද්දය වනි බද්ද ක්‍රම වලදි අහඹු ලෙස තෝරා ගන්නා ලද අනු
ජයකට ඒවා බද්ද කිරීම සිදු කෙරේ. විවිධ උප විශේෂයන් ඒවායෙ ඵල වල හැඩයේ, කටු වල හඩැයේ වෙනස්කම් අනුව තරමක් දුරට වෙනස් වේ. පරිබෝගිකයන් විශේෂයන් හා උප විශේෂයන් සඳහා දක්වන කැමත්ත වෙළඳපොලෙදි ඒවාට ඉහල මිලක් ලබා දිමට සමත්වේ.බොහෝ උප විශේෂ  සඳහා ඉංග්‍රීසි “ඩි” අකුරත් සමග සමාන්ය නාමයක් සහ කේත අංකයක් පවති. උදාහරණයක් ලෙස සමහර ප්‍රසිද්ධ ක්ලෝනයන් වන කෝප්(ඩි 99 ෆ්‍රොග් ) , චානී (ඩි123 ගිබන්), බෙර්සෙරහ් හෝ ග්‍රීන් දුරියන් හෝ ටන් මෙක් හිජව් (ඩි 145 ග්‍රින් දුරියන්), කන් යො (ඩි 158 ලෝන්ග් ස්ටෙම්), මොන් තොන්ග් (ඩි 159 ගෝල්ඩන් පිලෝ, ක්‍රඩම් තොන්ග්  (ගෝල්ඩන් බට්න්) සහ සාමන්ය නමයන් නොමැති ඩි 24සහ ඩි 169 දැක්විය හැක. සෑම උප විශේෂයක්ම වෙනස් රසයකින් හා සුවඳකින් යුක්ත වේ. තයිලන්තය පුරා ඩි .සිබතිනස් විශේෂයේ උප විශේෂ දෙසියකට අධික ප්‍රමාණයක් පවති.වානිජ වශයෙන් බොහෝ දෙනෙකු ප්‍රිය කරන්නේ මොන් තොන්ග් වලටය. එහි මෲදු මිහිරි මදුළු, සාපේක්ශව සුළු වශයෙන් වහනය වන සුවඳ සහ කුඩා බීජ මෙයට හේතු වේ.  කෘමි උවදුරු වලට ප්‍රතිරෝධයන් දැක්විම හැකියාව අතින් ගත් කල චානෙ ඉහල ස්ථනයක වැජඹේ. තායිලන්තය පුරා ඇති උප විශේෂ අතරින් චානෙ, මොන් තොන්ග්,
කන් යො, රන්ග් හ ක්‍රාඩම් යන වර්ග පහ වානිජමය වශයෙන් බහුල ලෙස වගා කරයි. 1920 දි මැලේසියවේ ලියපදිංචි කල උප විශේෂයන් 100ක් පැවති අතර 1992දි එම අගය 193ක් දක්වා වර්ධනය වි තිබුනි. මේවායින් උසස් තත්වයේ පවතින බොහෝ විශේෂයන් මැලේසියවේ වාර්ෂික කෘෂි කාර්මික, ගෙවතු වගා හා තෘණ විඩ්යා ප්‍රදර්ශනයන් වල පැවති තරඟ වලදි හදුනා ගත් ඒවායි. වියට්නාමයද මෙම ක්‍රියවලිය අනුගමනය කරමින් දක්ෂිණ පළතුරු පරේක්ෂණායතනය මගින් තරඟාවලි පවත්වයි. කැට් මවුන්ටන් කින්ග් ඉතා මෑතකදි ප්‍රචලිත වු ප්‍රබේදයකි.තායි රජයේ විඩ්යන්නයෙකු වන සොන්ග්පොල් සොම්ශ්‍රි විසින් චන්ටබරි අංක1 නැමති දුරියන් වර්ගය නිපදවීම සදහ දුරියන් විශේෂයන් අනුවකට අධික ප්‍රමණයක් දෙමුහුන් කරන ලදි. තවත් දෙමුහුමක් වන චැන්ටබරි අංක 3, ඵලය ගසින් නෙලාගෙන දින තුනකට පමණ පසු එහි සුවඳ නිකුත් කරයි. එය අප්‍රසන්න ගන්ධයෙන් තොර ප්‍රවාහනයකට උපකාරි වන අතර ගන්ධයට දැඩිව ඇලුම් කරනා පරිබෝගිකයන් තෘප්තිමත් කිරිමටද සමත් වේ. 2012හේ මැයි මස 22 වැනි දින තායිලන්තයේ උත්තරාදිත් ප්‍රාන්තයේ අණ්ඩුකාරවරයා වන යොතින් සමුත්ක්‍රි විසින් සුපුරුදු ගන්ධයෙන් තොර තවත් උප විශේෂ දෙකක් හදුන්වා දෙන ලදි. ඔහු ලෙප්ලෑ
දිස්ත්‍රික්කයේ වර්ශික දුරියන් පොළ සඳහා දින ප්‍රකාශ කරන කලය තුල මෙම උපවිශේෂ වැඩි දියුණු කල නිසා ඒවා ලොන්ග් ලෙප්ලෑ සහ ලීන් ලෙප්ලෑ ලෙස නම් කෙරුනා.වගාව සහ ව්‍යාප්තියසිංගප්පුරුවේ දුරියන් වෙළඳ සැලක්ඉන්දුනීසියාවේ සිරෙබෝන් හි අලවියට තබා ඇති දුරියන්.දුරියන් බෘනේ, ඉන්දුනීසියාව සහ මැලේසියාවට උරුම පළතුරකි. එමෙන්ම දුරියන් පිලිපිනයට, විශේෂයෙන් මින්දනවෝ දිවයිනේ ඩාවෝ ප්‍රදේශයට ආවේනික පළතුරක්ද නැතහොත් හදුන්වදෙන ලද්දක්ද යන්න පිළිබඳව විවාදයන් පවතියි. සමාන දෙශගුණයක් සහිත අනෙකුත් ඝර්ම කලාපීය ප්‍රදේශ වලද දුරියන් වර්ධනය වන අතර සාමන්ය දයිනික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 22 ( ෆැරන්හයිට් 72)ට වඩා අඩු වුවහොත් වර්ධනය අඩපන වේ.ආහාරයට ගත හැකි දුරියො විශේෂ වලින් ඩි. සිබෙතිනස්, ඩි. දුල්සිස්, ඩි. ග්‍රෙවොලෙන්ස්, ඩි. කුටෙජෙන්සිස්, ඩි. ඔක්ස්ලෙයනස් සහ ඩි. ටෙස්ටුඩිනරම් යන වර්ග බොර්නියෝ වෙළඳපලේ දක්නට ලැබේ. බෘනේ හි පාරිබොගිකයන් ඩි. ග්‍රෙවොලෙන්ස්, ඩි. කුටෙජෙන්සිස් සහ ඪ්. ඔක්ස්ලෙයනුස් යන විශේෂ වලට කැමත්තක් දක්වන නිසා එහි ඩි. සෙබෙතිනස් විශේෂය වගා කරනු නොලැබේ. මෙම විශේෂයන් ඩි. ටෙස්ටුඩිනරම් සහ ඩි. දුල්සිස් යන විශේෂයන්
සමග බෘනේ පුරා පැතිරී ඇති නිසා උසස් ජාන විවිධත්වයක් පෙන්නුම් කරයි.දුරියන් තායිලන්තයට ආවේනික පළතුරක් නොවුවත් වර්තමානයේ එය ප්‍රධාන දුරියන් අපනයනකරුවෙකු බවට පත් වි තිබේ. 1999 යෙදි ලොකයේ දුරියන් නිශ්පාදනය ටොන් 1,400,000ක් වු අතර ඉන් ටොන් 781,000ක දායකත්වය තායිලන්තයෙනි. තායිලන්තය මින් ටොන් 111,000ක් තායිවානය, හොංකොං, මැලේසියාව සිංගප්පුරුව හා කැනඩාව යන රට වලට අපනයනය කරන ලදි. මැලේසියාව හා ඉන්දුනිසියාව ටොන් 265,000 බැගින් නිපදවු අතර මැලේසියාව මින් ටොන් 35,000ක් අපනයනය කළේය. ලෝක දුරියන් උළෙල සෑම වසරකම මැයි මාසයෙදි තායිලන්තයේ චැන්ටබරි හිදි පැවත්වේ. මෙම ප්‍රදේශයෙන් පමණක් තායිලන්තයේ දුරියන් නිශ්පාදනයෙන් අර්ධයකට වැඩි ප්‍රමාණයකට දායකත්වය සැපයේ. ඩාවෝ කලාපය පිලිපීනයේ දුරියන් වගවේ මර්මස්ථානයයි. මෙහි වාර්ෂිකව කඩයවන් නැමති දුරියන් උළෙල පැවැත්වේ. මේ හැරුනුවිට කාම්බෝජය, ලාඕසය, වියට්නාමය, මියන්මාරය, ශ්‍රි ලංකාව, ඉන්දියාව, බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්, ෆ්ලොරීඩාව, හවායි, පැපුවා නිව්ගිනියාව, පොලිනේසියානු දුපත්, මැඩගස්කරය, දකුණු චීනය, උතුරු ඕස්ට්‍රේලියාව හා සිංගප්පුරුවද දුරියන් වගා කරයි. කැලිෆෝනියානු වෙළඳපොලේ විකිණිම
සඳහා ශිතකරණයෙන් පිටතට ගන්නා ලද මලු වල ඇසිරු දුරියන්.1960 ටේ මුල් බාගයේදි දුරියන් ඕස්ට්‍රේලියාවට හදුන්වා දෙන ලදි. පසුව ඩි සිබෙතිනස් ක්ලෝන තිහකට අධික ප්‍රමණයක් සහ දුරියො විශේෂ හයක් හදුන්වා දෙන ලදි. 1999දි දුරියන් ටොන් 65,000ක් ආනයනය කල චීනය ප්‍රධානම දුරියන් ආනයනකරුයි. එම වසරේදිම සිංගප්පූරුව ටොන් 40,000ක් ද, තායිවානය ටොන් 5000ක් ද, ඇමෙරිකාව ටොන් 2000ක් ද, යුරෝපීය ප්‍රජාව ටොන් 500ක් ද අනයනය කරන ලදි.නිරාවරණය වු බිජයක් සමග විකිණිම සඳහා ඇසුරුම් කරන ලද දුරියන් මදුළු.දුරියන් ගස්ලබු වැනි වසර පුරාම දැකිය හැකි ඝර්ම කලාපීය පළතුරක් නොවන අතර වසරේ විශේෂ කාලයකදි පමණක් දැකිය හැක. සාමන්යෙන් මැලේසියානු අර්ධද්වීපයේ හා සිංගප්පූරුවේ ජූනි සිට අගෝස්තු දක්වා කාලය දුරියන් වාරය වන අතර එම කාලය මැංගුස්ටීන් වාරයද වේ. අනෙකුත් පළතුරු වලට සාපේක්ෂව දුරියන් හි මිල ඉහල අගයක් ගනු ලැබේ.  උදාහරණයක් ලෙස සිංගප්පූරුවෙදී ඩි 24, සුල්තන්, සහ මවෝ ෂැන් වැන් වැනි ප්‍රමිතියෙන් උසස් උප විශේෂ සඳහා ඉහළ ඉල්ලුමක් පවතින අතර, එම නිසා සමන්යෙන් දුරියන් කිලෝග්‍රෑමයක සිල්ලර මිල සිංගප්පූරු ඩොලර් 8ත් 15ත් (ඇමෙරිකානු ඩොලර් 5ත් 10ත් ) අතර අගයක්
ගනී. එවිට දුරියන් ගෙඩියක සාමන්ය බර කිලෝග්‍රෑම් 1.5ක්(රත්තල් 3.3) වන නිසා, දුරියන් ගෙඩියක් සඳහා සිංගප්පූරු ඩොලර් 12ත් 22ත්(ඇමෙරිකානු ඩොලර් 8ත් 15ත්) අතර මුදලක් වැය කිරිමට සිදුවේ. නමුත් “මදුළු” ලෙසින් හදුන්වන දුරියන් ගෙඩියෙහි ආහාරයට ගත හැකි කොටසෙහි ප්‍රමාණය මුළු දුරියන් ගෙඩියෙන් සියයට 15ත් 30ත් පමණ වේ. එසේ වුවත් බහුතර සිංගප්පූරු පරිබෝගිකයන් තම ප්‍රියතම දුරියන් මිලදි ගැනීම සඳහ වරකට සිංගප්පූරු ඩොලර් 75ක්(ඇමෙරිකානු ඩොලර් 50) පමණ වැය කිරීමට මැලි නොවෙති.දුරියන් වාරයෙදි ජපානයේ ප්‍රධාන පෙලේ වෙළඳ සැල් වලද බටහිර රට වල ආසියානු වෙළඳසැල් වලද දුරියන් විකුණනු ලැබේ.රසය සහ සුවඳසිංගප්පූරුවේ මාස් රැපිඩ් ට්‍රාන්සිට් හි දුරියන් තහනම් බව හඟවන සලකුණක්.දුරියන් රසය සහ සුවඳ බොහෝ මිනිසුන් තුල ගැඹුරු ප්‍රසාදයක සිට තදබල පිළිකුලක් දක්වා වු විවිධ අදහස් හා හැගීම් ක්ශණිකයෙන් ඇති කිරීමට සමත් වේ. 1856යේ දී බ්‍රිතාන්ය ජාතික පෝෂණවෙදියෙකු වු ඇල්ෆ්‍රඩ් රුස්සෙල් වොල්ලස් විසින් දුරියන් රසය පිළිබදව පහත දැක්වෙන සවිස්තරාත්මක කියමන ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේය. ඉදුනු බව සහ තෝරා ගැනිමඉතිහාසයභාවිතයන
්ආහාර පිසීමපෝෂණය සහ ඖෂධඇදහිලි සහ විශ්වාසසංස්කෘතික බලපෑම↑ "Durio L." Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. 2007-03-12. සම්ප්‍රවේශය 2010-02-16.හින්දුසමයේ ඉතිහාසය ඉන්දුනිම්න ශිෂ්ටාචාරය මෙන් ම ඉන්දු ආර්ය ශිෂ්ටාචාරය දක්වා ද  දිවයන බව දක්නට ලැබේ. කෙසේවුව ද සම්භාව්‍ය හින්දුසමයේ උදාව කි‍්‍රස්තුවවර්ෂ 2 වන සිවසේ සිට සිදුවූ ඉන්දීය බුදුසමයේ පරිහානියත් සමග ඇතිවිය. කි‍්‍රස්තු වර්ෂ 2 වන සියවසේ සිට කි‍්‍රස්තු වර්ෂ 6 වන සියවස දක්වා පරිණාමයට පත් සම්භාව්‍ය හින්දු දර්ශනයේ ශාඛා හයක් පවතී. එනම් සාංඛ්‍ය, යෝග, න්‍යාය, වෛශේෂික, මීමාංසා සහ වේදාන්ත යනුවෙනි. මේවායින් අද පවතින්නේ වේදාන්ත දර්ශනය පමණි. එහෙත් ශිවාගම සහ වෛෂ්ණවාගම එම කාලය තුළදී ම වර්ධනය විය. ඉස්ලාමීය පාලකයින් යටතේ හින්දුසමය  අද දක්වා ම බලපවත්වන භක්ති ව්‍යාපාරයක් පවට පත්වීම ආරම්භවිය.යටත් විජිත පාලන සමය තුළ බටහිර චින්තනයේ මෙන් ම එකල පැවැති දේශීය ආගමික චින්තනයේ ද ආභාසයෙන් හින්දුසමය තුළ විවිධ ප‍්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපාර ඇතිවිය. 80්‍ර ක් පමණ වූ හින්දු ජන බ
හුතරයක් වාසය කළ බි‍්‍රතාන්‍ය ඉන්දියාව 1947 දී ඉන්දීය ජනරජය  බවට පත්වීමත් සමග ම ආගමික පදනමක් මත කොටස්වලට වෙන්විය.20 වන සියවස තුළ ඉන්දීය ජනයා ලොව පුරා විසිර ගිය අතර ඔවුනගෙන් බොහෝ දෙනෙක් එක්සත් ජනපදයේ සහ එක්සත් රාජධානියේ පදිංචිව සිටිති. ඉන්දීය ජනරජය තුළ 1980 කාලයේ පමණ සිට හින්දු ජාතිවාදය බලවත් දේශපාලන බලවේගයක් ලෙස මතුවිය. 1999 සිට 2004 දක්වා වූ කාලයේදී ඉන්දියාව තුළ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට පවා භාරතීය ජනතා පක්ෂයට හැකිවීමෙන් මේ බව පැහැදිලි වෙයි.පූර්වගාමියෝහින්දුසමයේ පූර්ව යුගය පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම්වලින් පමණක් දැනගත හැකි ඉන්දුනිම්න ශිෂ්ටාචාරයට අයත් ආගමික සම්ප‍්‍රදායයන් සහ ඉරානීය වෛදික ආගමික යුගය දක්වා දිවයයි. හින්දුසමය ලොව පවත්නා පැරණිතම ආගම ලෙස සැළකේ.පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම්ප‍්‍රාග් වෛදික ඉන්දුනිම්න ශිෂ්ටාචාරය පිළිබ`ද කැනීම්වලින් එකල මිනිසාගේ ආගමික චර්යා පිළිබ`ද සාක්ෂි එතරම් හමුවී  නොමැත. කෙසේවෙතත් ලැබී තිබෙන සාක්ෂිවලින් යම් යම් ආගමික විශ්වාස එකල පැවැති බවට සාධක හමුවෙයි. නිදසුනක් වශයෙන් සොහොන් බිමක කරන ලද කැණිම්වලින් පෞද්ගලික බඩුබාහිරාදිය ද සමග භූමදානය කරන ලද ම
ළ සිරුරක් හමුවී ඇත. ඒ අනුව මරණින් මතු ජීවිතයක් පිළිබ`ද කිසියම් විශ්වාසයක් ඔවුන් තුළ පැවැති බව පෙනී යයි.කුඩා ප‍්‍රමාණයේ ප‍්‍රතිමා කිහිපයක් ද සොයාගෙන ඇත. ස්ත‍්‍රීන් තුළ පවත්නා ප‍්‍රජනනය පිළිබ`ද ස්වභාවික ශක්තිය සංකේතාත්මකව පිදීමක් එකළ පැවැති බවට ඒවා සාධක විය හැකිය. මාතෘ දෙව`ගන වන්දනාකිරීම පොදු ඇදහීමකට වඩා නිවෙස්වලට සීමාවූ වන්දනා ක‍්‍රමයක්ව පැවැති බව ද සිතිය හැකිය. ඉන්දු නිම්නයෙන් සොයාගත් පශුපති යනුවෙන් නම්කළ මුද්‍රාවක්විසිතුරු අං සහිත පුරුෂ දෙවියෙකුගේ රූපයක් ද දැනට සොයාගෙන ඇත. ඔහු වටා ගවයින් රැුලක් සිටින හෙයින් එය  පශුපති (ගවරැුලෙහි ආරක්ෂකයා* යනුවෙන් පැවැසේ. එම රුව විනාශය පිළිබ`ද හින්දු දෙවියා සේ සැළකෙන ශිවට සමාන බවක් දක්නට ලැබේ. වර්තමාන ශිවාගමෙහි ස`දහන් වන ශිව දෙවියන් , පශුපති යන නම ද ඒ හා බැ`දුනු කථාන්තර පමණක් නොව වෛදික දෙවියෙකු වන රුද්‍ර යන නාමය ද හිිමිකරගෙන ඇත. පශුපති භාවනානුගෝගී ඉරියව්වෙන් සිටිනු දක්වනු ලැබේ. වර්තමාන හින්දුසමයේ තාන්ති‍්‍රක නිකායයන් විසින් ශිව, යෝගේෂ්වර වශයෙන් හ`දුන්වනු ලබන අතර හෙතෙම ආත්ම ඥානයේ ප‍්‍රවීණයා ලෙස ද පිළිගැනේ.බ‍්‍රහ්ම,  විෂ්ණු සහ ශිව යන ති‍්‍රමූර්තියට
සමාන සේ පෙනී යන මුහුණු තුනකින් සමන්විත පශුපති ප‍්‍රතිමා ද අද දක්නට ලැබේ. එය වනාහි වසර පන්දහසක පමණ කාලයක් තිස්සේ අඛණ්ඩව පැවත එන ආගමික සම්ප‍්‍රදායයන්ගේ ආභාසය නූතන හින්දුසමය වෙත ලැබීමේ එක් ප‍්‍රතිඵලයකි.මධ්‍යකාලීන යුගයමුස්ලිම් ආක‍්‍රමණය8 වන සියවසේදී හින්දු පාලකයෝ ස්වකීය ආධිපත්‍යය හින්දුජනයා වෙසෙන භූමිප‍්‍රදේශ හරහා ව්‍යාප්තකිරීම ආරම්භ කළ අතර ඉන්දීය උප මහාද්වීපය තුළ ඉස්ලාම් දහම පැතිරවීම ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ සිදුවිය. ඉස්ලාම් දහමට හරවාගත් බොහෝ දෙනා ඉන්දීයාවේ දේශීය ආගමිකයින් වන හින්¥හු සහ බෞද්ධයෝ වූහ. ආගමට හරවාගැනීමේ කි‍්‍රයාවලියට උපයෝගී කරගත් සාධක අතර ආක‍්‍රමණිකයින් විසින් තර්ජනය කරනු ලැබීම, දේශපාලන වාසි, හින්¥න් හා බෞද්ධයින් විෂයෙහි ඇතිකළ පීඩාකාරී නීතිමය වාතාවරණ, එකල හින්දු සමාජයේ පැවැති පීඩාකාරී කුල ව්‍යුහය, අන්තර් විවාහ සහ වෙනත් ඉස්ලාමීය දේශවලින් ජනයා ආගමනයවීම යනාදිය වේ. බොහෝ මුස්ලිම් පාලකයෝ හින්දු ආගමික ප‍්‍රතිමා වන්දනාව හෙලා දුටුවෝය. මෙම අවස්ථාවෙන් ප‍්‍රයෝජනගත් මුස්ලිම් ජනයා වටිනා භාණ්ඩ තැන්පත්කර තිබූ හින්දු දේවාල කොල්ලකෑහ. තව ද ඉස්ලාම් ආගමට හරවාගත් හින්¥න් පහත්
කොට ද සළකනු ලැබීය. ගෝව පරීක්ෂණ සභාවආසියාවේ පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යයට අයත් ඉන්දියාවේ ගෝව නගරයෙහි 1560 දී පිහිටුවන ලද ගෝව පරීක්ෂණ සභාවෙහි අරමුණ වූයේ මූලික වශයෙන් හින්¥න් කි‍්‍රස්තියානි ආගමට හරවා ගැනීමය. එහිදී ද දහස් ගණනක් ජනයා බොහෝවිට බලයෙන් හෝ වධබන්ධනවලට පත්කිරීම මගින් ආගමට හරවා ගන්නා ලදී. 1545 දී ශාන්ත ප‍්‍රැන්සිස් ක්ෂේවියර් විසින් කරන ලද ඉල්ලීමකට අනුව 1552 දී ඔහුගේ මරණය සිදුවී වසර අටකට පසුව මෙම ආයතනය පිහිටුවනු ලැබීය.හින්දුසමයේ ස්වර්ණමය යුගය (ගුප්ත අධිරාජ්‍ය යුගය)ගුප්ත රාජවංශය විසින් උතුරු ඉන්දියාව (වින්ද්‍යා කදුවැටියෙන් උතුරු පෙදෙස) පාලනය කරන ලද්දේ සතරවන සහ හයවන සියවස් අතර කාලයේදී ය. මෞර්ය අධිරාජ්‍යය තරමට ම පුළුල් නොවූව ද ගුප්ත පාලනය ඉන්දීය අර්ධද්වීපය තුළ පමණක් නොව යාබද ආසියානු රටවල ද ගැඹුරු සහ පුළුල් සංස්කෘතික බලපැමක් ඇතිකිරීමට සමත් විය. රමණීය කලාත්මක ගෘහනිර්මාණ ශිල්පක‍්‍රම මෙන් ම ප‍්‍රතිමාකලාවක් ද අනුගමනය කරමින් විවිධ දෙවිවරුන් උදෙසා දේවාල නිර්මාණය කිරීම එකල ආරම්භ විය. එපමණක් නොව වෛද්‍යවිද්‍යාව, පශු වෛද්‍ය කර්මය, ගණිතය, තාරකාවිද්‍යාව සහ තාරකා භෞතිකවිද්‍යාව වැන
ි විෂයයන් පිළිබද ග‍්‍රන්ථ ද එකල රචනා විය. ආර්යභට්ඨ සහ වරාහමිහිර වැනි ප්‍රකට ආචාර්යවරුන් වාසය කළේ මෙම යුගයේදී ය. ප‍්‍රබල මධ්‍යම ආණ්ඩුවක් ගුප්ත සමයේ පැවැතිය ද යම් ප‍්‍රමාණයක ප‍්‍රාදේශීය පාලනයකට ද එහිදී අවකාශය ලැබුණි. ගුප්ත සමාජය සංවිධානය වූයේ හින්දු අදහස් පදනම් කරගනිමිනි. දැඩි කුල ක‍්‍රමයක් ද පන්ති ක‍්‍රමයක් ද එහි විය. ගුප්ත යුගයේදී විද්‍යාත්මක හා කලාත්මක නිර්මාණ බිහි කිරීමට හැකිවූයේ එම යුගයේ පැවැති සාමය සහ සෞභාග්‍යය හේතුකොටගෙන ය.පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩාසංවිධානයIPC •  NPCs •  සංකේතක්‍රීඩාව •  CompetitorsMedal tables •  Medalistsක්‍රීඩාපෞරාණික ඔලිම්පික්  ක්‍රීඩාඔලිම්පික්  ක්‍රීඩාParalympic Gamesගිම්හාන පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩාහේමන්ත පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩාපැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා යනු, කායික, මානසික සහ ඉන්ද්‍රීය සම්බන්ධ ආබාධයන් සහිත මළල ක්‍රීඩකයන් වෙනුවෙන් වූ - බහු ක්‍රීඩා ඉසව්වකි. මෙයට ඇතුළත් වන්නේ චලන ආබාධ, සිරුරේ අවයව කපා ඉවත් කරනු ලැබූවන්, දෘෂ්ටි ආබාධ සහ මස්තිෂ්ක අක්‍රීයත්වය ඇති පුද්ගලයන්ය. පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා, ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාවලට අනුගාමීව සෑම වසර 04 කට වරක්ම පවත්වනු ලබන අත
ර එය ජ්‍යාත්‍යන්තර පැරාලිම්පික් කමිටුව (IPC) විසින් පාලනය කරනු ලැබේ. (මෙම පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා සමහර අවස්ථාවලදී, බුද්ධි ආබාධයන්ගෙන් පෙළෙන පුද්ගලයන් සඳහා වන විශේෂ ඔලිම්පික් ලෝක ක්‍රීඩා සමග පටලවාගනු ලැබේ.)ග්‍රීක භාෂාවේ නමක් වන “Para” යන්න “සමීප” හෝ “පැත්තක” යන අර්ථය ගෙන දෙන අතර එබැවින් ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාවලට සමගාමීව පවත්වනු ලබන ක්‍රීඩා යන අර්ථය ගෙන දෙයි.මෙය අංශ භාගය හෝ දෙපා අප්‍රාණික වීම යන රෝගවලට කිසිදු සම්බන්ධයක් නොමැත.  කෙසේ නමුත් ලෝක පැරලිම්පික්, මූලාරම්භයේදී ‘දෙපා අප්‍රාණික රෝගය’ සහ ‘ඔලිම්පික්’ සම්බන්ධ කෙරෙන එකතුවක් විය.ඉතිහාසය1948 දී ශ්‍රීමත්  ලුඩ්විග් ගුට්මාන් (පසුව ස්ටෝක් මැන්ඩෙවිල් ක්‍රීඩා නමින් හැඳින්වූ) ක්‍රීඩා තරඟ මාලාවක් සංවිධානය කළේය. මෙයට සම්බන්ධ වූයේ දෙවැනි ලෝක සංග්‍රාමයෙහි නියැලුනු කොඳු ඇට පේලියට අනතුරු සිදු වූ යුද්ධයට සහභාගී වූ පිරිසකි. 1952 දී නෙදර්ලන්තයෙන් පැමිනි තරඟකරුවෝ තරඟවලට සහභාගී වෙමින් අන්තර්ජාතික පිළිගැනීමක් එම ව්‍යාපාරයට එක් කළහ. ආබාධ සහිත වූ පුද්ගලයින් සඳහා ඔලිම්පික් ආකාරයේ ක්‍රීඩා උළෙලක් 1960 දී රෝමයේදී පවත්වන ලදි. නම වෙනි වාර්ෂික අන්තර්ජාතික ස්
ටෝක් මැන්ඩෙවිල් ක්‍රීඩා ලෙස නිල වශයෙන් හැඳින්වුනු මේවා පළමු පැරා ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා ලෙස සළකන ලදි. පළමු ශීත ඍතු පැරා ඔලිම්පික් පවත්වන ලද්දේ 1976 දී ස්වීඩනයේ öinsköldsvik හිදී ය.1988 වර්ෂයේ සිට ඔලිම්පික් තරඟ වලට අනුගාමීව එම සත්කාරක නගරයේම පැරාඔලිඕපික් ද පවත්වන ලදි. මෙම ක්‍රමය 1992 දී ශීත ඍතු පැරාඔලිම්පික් සඳහාද යොදා ගන්නා ලදි. 2001 ජූනි 19 දින ඇති කර ගත් එකඟතාවයක් මත පසුව එය අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවේ සහ IPC යේ නිල ප්‍රතිපත්තියක් බවට පත් විය. ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙල අවසන් වී සති තුනකට පසුව එම නගරයේම, එම පහසුකම් යටතේම පැරාඔලිම්පික්ද පවත්වනු ලැබේ. ඔලිම්පික් ඉල්ලා සිටින සත්කාරක රට තම ඉල්ලුමේ පැරා ඔලිම්පික්ද ඇතුළත් කළ යුතු වේ. සිරිතක් වශයෙන් මෙම ක්‍රීඩා දෙකම තනි සංවිධානාත්මක කමිටුවක් විසින් පවත්වනු ලැබේ.බාහිර සබැඳිOfficial WebsiteParalympic Sport TV, web-TV channel of the International Paralympic Committee (IPC)Paralympic Games - Facts and figuresසත්කාර  නගරමූලාශ්‍රමෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම
ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)මෙම වචනය පාලි වචනයකි. සමාන හෝ ඉතා ආසන්න තේරුමක් ගෙනදෙන සිංහල වචනයක් ඇත්නම් එම වචනයට සබැඳියක් පහත දැක්වෙනු ඇත. සිංහල ‍තේරුම් කිහිපයක් මෙම පාලි වචනයට අත්නම්, ඒ සියල්ලට සබැඳි දැක්වෙනු ඇත.එසේ නොමැති අවස්ථාවලදී ‍පාලි වචනයම නිවැරදි සිංහල වචනයසේ සලකා අදාල ලිපිය මෙම පිටුවේ ඉදිරිපත් කෙරෙනු ඇත.සිංහල තේරුම : අනුව සතුට වේ.මෙම ලිපිය වෙනත් බසකින් ගත් ඍජු පරිවර්ථනයකි. සිංහල සහ ලාංකික සංකල්ප වලට ගැලපෙනසේ සංස්කරණයට දායකවන්න.(එසේ නොමැති නම් මෙම ලිපිය අදාලවන සංස්කෘතිය හෝ  ප්‍ර දේශය ලිපි සිරසෙහි හෝ ලිපිය ආරම්භයේ සඳහන් කරන්න)ගොනුව:කුඹුරු ගොවියා.jpgසී සාන ගොවියෙක්ගොවියා යනු කෘෂිකර්මාන්තයේ යෙදී සිටින අයෙකි.ජීවියාට අවශ්‍ය කෑම සහ බීම ඔහු විසින් ලබා දෙනවා.ශිෂ්ඨාචාරයේ උදාවීම සමගම මනුෂ්‍යාගේ ප්‍රධාන ජීවන රටාව වුයේ මෙයයි. ගොවියාගේ අර්ථ දැක්වීමගොවියා යන වචනය  භාවිතා වනුයේ කෙටිකාලීන සහ මධ්‍ය කාලීන බෝග ක්‍රියාකාරීව වවන පුද්ගලයායි. වී, පලතුරු, සහ එළවළු ලංකාවේ ගොවීන් විසින් වගාකරයි.පහත සඳහන
් යෙදුම් වලින් ගොවියා  වෙන්කර හඳුනා ගැනීම වර්තමානයේ නිවැරදිව සිදු නොවේ. ඉංග්‍රීසි Farmer වචනය ගොවියා වචනයේ ඍජු පරිවර්ථනය සේ වරදවා වටහාගැනීම මෙයට හේතුවයි. වැවිලිකරුවගා කම්කරුසත්ත්‍ව පාලකමොවුන් අමුද්‍රව්‍ය කෙසේ හෝ කාර්මික දේ සදහා යොදයි.ඒ කෙසේද යත් මධ්‍යසාරිය පාන සදහා ධාන්‍ය වර්ගද සතුන්ගේ හම් පදම් කල නම් සදහාද බඩ ඉරිගු,ප්ලාස්ටික් හා ඉන්ධන සදහාද ලොම් සහ හන නුල් සහ රෙදි සෑදීමටද භාවිතා කරයි. තවද ගොවියා විසින් කිරි මස් හෝ තවත් දේ සදහා සතුන් ඇතිකරනු ලබයි. තවද බීජ කුඩා ප්‍රමාණ විකිණීමෙන් මුදල් ලබා ගනී. ගොවියා පොරොන්දු වී සිටිනවා ස්වාභාව ධර්මය වර්ධනය (හානි නොවන) දේ සාදන ලෙස. ගොවියා නියලී සිටිනවා අශ්වයින් හෝ මහා පරිමාණ ගවයින් හෝ බැටලුවන් මසට ඇතිකර පුරුදු පරිදි ඔවුන් විශාල ගොවිපලවලට,ගව බිම් බැටලු බිම්,හෝ විශාල වශයෙන් සත්තු ඇතිකරන්නන් වෙත යොමු කරයි. ස්වාමියාට හීලෑ වු සතුන් ඇතිකරන ගොවින් සදහා විශේෂ වචන භාවිතා කරයි. උදාහරණ ලෙස ර්‍එඩේරාම ලෙස. බැටලුවන් බලා ගන්නා ගොවියාටද ර්‍අජජාලම ලෙස එලුවන් බලා ගන්නා ගොවියාටද කියනු ලැබේ. තවද ර්‍කිරි පෙට්ටියම ලෙස කරි නිශ්පාදනය කරන ස්ථානයට කියනු ලැබේ. ර්‍කුකුලු ග
ොවියා ම අවධානය යොමු කරන්නේ කුකුලු පැටවුන් ,කුලුකුම්, හීලෑ වු තාරාවන්ගේ බිත්තර ලබා ගැනීම සහ ඔවුන් බෝ කිරීමයි. විවිධ එළවලු වෙළද පොළට යවන ගොවියා ර්‍ට්‍රක් ගොවියාම හෝ ර්‍වෙළද ගොවියාම ලෙස කියනු ලැබේ. මෙම ජේදයේ සදහන් වන පරිදි දියුනු වෙමින් පවතින හෝ අනෙක් කාර්මික දියුනුව ඇති රටවල් වල බොහෝ පාරිභෝග කෘෂිකර්මයක් පවතී. කාබනික ගොවිතැන් ක්‍රියාවලියේ යෙදී සිටින ගොවියන් බෝග ඹාරු ක්‍රමය හෝ වෙනත් ක්‍රම ඔවුන්ගේ ඵලදාව වැඩි කිරීමට යොදා ගනී. දියුනු වෙමින් පවතින රටවල ඉහත ක්‍රම උපයෝගි කර ගනිමින් බිම් මත ඇති කුඩා වලවල් සදහා ඉහත ක්‍රම උපයෝගි කර ගන්නට ර්‍උයන් පල්ලාම යයි කියනු ලැබේ. තවද ර්‍හොබ්යිස්ට් ම ලෙසද කියනු ලැබේ. තවද මුලික ක්‍රම මගින් දුප්පත් කම පලවා හැරීමටද මහා පරිමාණ කෘෂි ව්‍යාපාර වලටද එරෙහිව දේශීය වෙලෙද පොලේ ර්යානවන්ත පාරිභෝගිකයන් ප්‍රමාණය කාබනික ගොවියන් නිසා වැඩි වෙමින් පවතී. ඉතිහාසයේ මේ ආකාරයට යැපෙන කෙනෙකුර්‍ටපිලීසන්ට් ම ගොවියා යැයි කියනු ලැබේ. දියුනු වු රටවල බීජ සහ පාංශ්‍ර සම්පත් වල අයිතිය,හිමිකම සහ තමාගේ ව්‍යාපාරයට ශ්‍රමය,කළමනාකරණය සපයන පුද්ගලයින් ගොවියා ලෙස අර්ථ දැක්වී ඇත.ශ්‍රමය පමනක් සහ කළමනාකරණ
නැති සහ අයිතියද නැති අයට ගොවිපලේ කුලියට වැඩ කරන්නන් ලෙස කියනු ලැබේ. ඉඩමෙන් තීරුවක් බද්දට ගත් විට වැඩෙන එක් ඵලදාවත් අස්වනු නෙලන්නාගේ කොටසත් හෝ ගොවියාගේ කොටසත් බවට පත්වේ. මෙහි සදහන් කෘෂිව්‍යාපාර වලට අයත් ගොවියන් කෘෂිකාර්මික පනතට අනුව සහනාධාර, දිරි දීමනා සහ බදු සදහා නීත්‍යානුකුලව සුදුසුකම් ලබයි. ගොවියා ලන්දේසි වලින් හදුන්වනුයේ ර්‍බොයර් ජාතිකයාම ලෙසයි. එදා සිට දකුණු අප්‍රිකාවේ සිටි බොර් ජාතිකයන් එම නම යොදා ගන්නා ලදි. වෘත්තීය තොරතුරුගොවියාගේ ආධායම බොහෝ සෙයින් විවිධයි. එක්සත් රාජධානියේ ගොවියකුගේ සාමාන්‍ය අවුරුද්දක ආදායම ඩොලර් 45000 පමණ වේ. කෙසේ වුවත් සෑම ගොවියෙකුටම ප්‍රථිලාභ තමා විසින්ම සපයා ගත යුතුයි. ඔවුන්ගේ සත්‍ය වැටුප කිසියම් කෙනෙකු වෙනත් ව්‍යාපාරයකින් හෝ වෙනත් කර්මාන්තයකින් හෝ උපයනු ලබන මුදලට වඩා අඩුවේ. බොහෝ ගොවින් තමා ගැන මෙසේ සදහන් කරයි. ර්‍ඉඩම ඉතා සරු නමුත් මුදල් බොහෝ හිගයි.ම වාර්ෂිකව මුදල් නැතිවීම අසාමාන්‍ය දෙයක් නොවේ නමුත් එම ව්‍යාපාරයේ වටිනාකම ටිකෙන් ටික අඩුවේ. ගොවින්ගේ ඉහල ප්‍රතිශතයකට පුහුණුව ලබනුයේ ඉහල පාසල්, පුහුණු ආයතන සහ සමාජයේ ඇති පුහුණු පංති වලිනි. තාක්ෂණය
ේ දියුනුව කෘෂි විද්‍යාවට ඇතුලත් කල හොත් ගොවීටද කෘෂිකාර්මික කළමනාකරන උපාධි ලබා ගත හැකි වේ.ප්‍රකාශ විද්‍යාව , පදාර්ථ සමග ආලෝකයේ අන්තර් ක්‍රියා හා ආලෝකයේ ගතිගුණ හා ආලෝකයේ හැසිරීම විස්තර කරන විද්‍යාව යි. ප්‍රකාශ විද්‍යාව ප්‍රකාශ සංසිද්ධි විස්තර කරයි.ප්‍රකාශ විද්‍යා ක්ෂේත්‍රය සාමාන්‍යයෙන් දෘශ්‍ය , අධෝරක්ත හා පාරජම්බුල ආලෝකයේ හැසිරීම අධ්‍යයනය කරයි. කෙසේ නමුත් ආලෝකය විද්‍යුත් චුම්භක තරංගයක් නිසා , X - කිරණ , ක්ෂුද්‍ර තරංග, ගුවන් විදුලි තරංග  හා වෙනත් ආකාරවල විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණවල ද ආලෝකය ඒ හා සමාන සංසිද්ධි සිදු වන අතර එවැනි ම සංසිද්ධි ආරෝපිත අංශු කදම්භ වලද සිද්ධ වේ. ප්‍රකාශ විද්‍යාව බොහෝ දුරට විද්‍යුත් චුම්භකත්වයේ උපක්ෂේත්‍රයක් ලෙස සැලකිය හැකි ය. සමහර ප්‍රකාශ සංසිද්ධියක් ආලෝකයේ  ක්වොන්ටම් ස්වභාවය මත රදා පවතී. නමුත් බහුතරයක් වූ ප්‍රකාශ විද්‍යා සංසිද්ධි ආලෝකයේ විද්‍යුත් චුම්භක  තරංගයක් ලෙස සලකා මැක්වෙලීගේ සමීකරණය භාවිතයෙන් පැහැදිලිකල හැකි ය.ප්‍රකාශ විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයටම  අයිති වූ  අනන්‍යතාවක්, සමාජයක් (සංසදයන්) හා සංවාදයන් පවතී. ක්ෂේත්‍රයේ ශුද්ධ විද්‍යා දශාවන් නිතරම ප්‍රකාශ විද්‍යාව බො