LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
. MobyGames. සම්ප්‍රවේශය 2010-08-20.↑ "Electronic Arts Announces Acquistion Of Playnation" (.doc). Electronic Arts. 1999-09-08. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13.[භින්න වූ සබැඳිය]↑ "Electronic Arts Announces Agreement to acquire News Corp. Online Game Unit, Kesmai" (.doc). Electronic Arts. 1999-11-22. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13.[භින්න වූ සබැඳිය]↑ Business Wire (2000-02-24). "Electronic Arts Acquires Dreamworks Interactive From Microsoft and Dreamworks SKG" (.doc). Electronic Arts. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13. {{cite web}}: |author= has generic name (help)[භින්න වූ සබැඳිය]↑ Business Wire (2001-02-28). "EA.com Acquires Leading Games Destination pogo.com; pogo.com's Popular Family Games Site Complements EA.com's Rich Content Games". AllBusiness. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13. {{cite web}}: |author= has generic name (help)↑ "EA to Acquire Black Box Games Development Studio" (.doc). Electronic Arts. 2002-06-11. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13.[භින්න වූ සබැඳිය]↑ "UK Developer Studio 33 Joins EA Worldwide Studios" (
.doc). Electronic Arts. 2003-10-16. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13.[භින්න වූ සබැඳිය]↑ "NuFX joins EA Worldwide Studios". Electronic Arts. 2004-02-13. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13.[භින්න වූ සබැඳිය]↑ Business Wire (2004-07-28). "EA to Acquire Criterion Software Group from CANON EUROPE; EA Acquires UK Creator of Burnout 3 and RenderWare". AllBusiness. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-14. {{cite web}}: |author= has generic name (help)↑ Gamespot (2009-07-27). "Electronic Arts acquires Hypnotix". Gamespot. සම්ප්‍රවේශය 2009-05-01.↑ "EA to Acquire Mythic Entertainment". Mythic Entertainment. 2006-06-20. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13.↑ "EA Acquires Phenomic Game Development; Acclaimed Creators of Real Time Strategy Franchises Become EA's Newest Studio in..." AllBusiness. 2006-08-23. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-14.↑ "Digital Illusions CE". TeamXbox. 2006-10-02. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13.↑ Business Wire (2006-11-30). "Headgate Studios Team Joins EA". AllBusiness. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13. {{cite web}}: |author= has generic name
(help)↑ "EA Acquires Singshot Media" (PDF). Electronic Arts. 2007-02-12. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13.[භින්න වූ සබැඳිය]↑ "Press Releases". Electronic Arts. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13.↑ "EA Acquires Super Computer International". Electronic Arts. 2007-10-05. සම්ප්‍රවේශය 2009-08-04.↑ Letzing, John (2007-10-11). "Electronic Arts to buy game maker VG Holding". MarketWatch. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-13.↑ "EA to Acquire Assets of Hands-On Mobile Korea". Electronic Arts. 2008-05-21. සම්ප්‍රවේශය 2009-08-04.↑ "EA Acquires ThreeSF". Electronic Arts. 2008-06-03. සම්ප්‍රවේශය 2009-08-04.↑ "EA Acquires Korean Online Game Developer J2M". Electronic Arts. 2008-12-02. සම්ප්‍රවේශය 2009-08-04.↑ "EA Reports First Quarter Fiscal Year 2010 Results". Electronic Arts. 2009-08-04. සම්ප්‍රවේශය 2009-08-04.↑ "Q2 Fiscal Year 2010 Results" (PDF).↑ Johnson, Bobbie (2009-11-09). "Playfish sells to Electronic Arts in deal worth up to $400m". The Guardian. සම්ප්‍රවේශය 2010-08-30. {{cite web}}: Italic or bold markup
not allowed in: |publisher= (help)↑ "EA buys Angry Birds publisher Chillingo". Los Angeles Times. 2010-10-20. සම්ප්‍රවේශය 2010-11-01.↑ "Electronic Arts Purchases MPP developer and Firemint". Game Beats. 2011-05-03. සම්ප්‍රවේශය 2011-05-11. {{cite web}}: Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (help)↑ "Electronic Arts buys Aussie game maker Firemint". New Zealand Herald. 2011-05-04. සම්ප්‍රවේශය 2011-07-12. {{cite web}}: Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (help)↑ "EA to Acquire PopCap Games". Business Wire. 2011-07-12. සම්ප්‍රවේශය 2011-07-12.↑ "Electronic Arts Buys Online Gaming Studio ESN, The Developers Behind Battlefield's Battlelog Online Social Network". TechCrunch. 2012-09-16. සම්ප්‍රවේශය 2012-09-26.↑ Business Wire (1995-01-25). "Electronic Arts takes equity stake in leading software developer, Visual Concepts Entertainment". AllBusiness. සම්ප්‍රවේශය 2008-07-21. {{cite web}}: |author= has generic name (help)↑ Business Wire (1995-05-09). "Elect
ronic Arts invests in software publisher, NovaLogic; companies ink four-year distribution deal". AllBusiness. සම්ප්‍රවේශය 2008-07-21. {{cite web}}: |author= has generic name (help)↑ Business Wire (1997-03-11). "Electronic Arts invests in Accolade; companies inkmultiyear distribution deal". AllBusiness. සම්ප්‍රවේශය 2008-07-21. {{cite web}}: |author= has generic name (help)↑ "Accolade". IGN. සම්ප්‍රවේශය 2010-08-30.↑ Business Wire (1997-04-03). "Electronic Arts, Mpath announce online game agreement and investment". AllBusiness. සම්ප්‍රවේශය 2008-07-21. {{cite web}}: |author= has generic name (help)↑ "GameSpy Industries Completes Acquisition of Mplayer". GameSpy Press Release. GameZone. 2001-06-18. සම්ප්‍රවේශය 2010-08-30.↑ Business Wire (1998-08-04). "Electronic Arts Enters Into Long Term DevelopmentAgreement and Makes Investment in Software Developer Kodiak Interactive;Salt Lake". AllBusiness. සම්ප්‍රවේශය 2008-07-21. {{cite web}}: |author= has generic name (help)↑ "Kodiak Inter
active". IGN. සම්ප්‍රවේශය 2008-08-30.↑ Bloomberg (2010-07-16). "Electronic Arts Sells 15% Stake in France's Ubisoft". Bloomeberg Business Week. සම්ප්‍රවේශය 2010-08-05.<div style="display:none; right:ප්‍රකාශන දෝෂය: * සඳහා අස්ථානගත ප්‍රවර්ත්‍යයpx; " class="metadata topicon nopopups " id="featured-star">මේවත් බලන්නElectronic Arts' official websiteනිවර්තන සහ උෂ්ණාධික වැසි වනාන්තර පසුගිය 20 වන ශත වර්ෂය මුළුල්ලේම දැව සදහා සහ කෘෂි කර්මාන්තය සදහා‍ බොහෝ දුරට විනාශයට පත් කෙරුණි. එබැවින් ලොව පුරා වැසි වනාන්තර මගින් ආවරණය වී පවත්නා ප්‍රදේශ ප්‍රමාණය අඩුවෙමින් පවතී. ජෛව විදයාඥයින් විසින් තක්සේරු කරන ලද අන්දමට විශාල ජීවි විශේෂ සංඛ්‍යාවක් මෙලෙසෙ ඔවුන්ගේ වාසස්ථාන අහිමි වීම හේතුවෙන් වදවී යාමට ලක්ව ඇත. (ආසන්න වශයෙන් වසරකට 50000 කට වැඩි ප්‍රමාණයක්) වැසි වනාන්තර ආරක්ෂා කර ගැනීම සහ ඒවා නැවන ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම පරිසර විදයාත්මක සංවිධාන සහ අනෙකුත් පුන්‍යාධාර ආයතන වල අරමුණ වී ඇත. වැසි වනාන්තර ප්‍රමාණය ක්‍රමක්‍රමයෙන් අඩු වී යාම සදහා හේතු වී ඇති තවත් කාරණයක් නම් නාගරික ප්‍රදේශ වල ව්‍යාප්තිය
ඉහළ යෑමයි. නැගෙනහිර ඔස්ට්‍රේලියාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශයෙහි ආසන්නයෙහි වන වෙරළ බඩ වැසි වනාන්තර ගහනයෙහි වර්ධනය අඩාල විමට හේතු වනුයේ සමුද්‍රාශ්‍රිත ජීවන රටාව නිසා එම වනාන්තර විනාශයට පත්වීමයි.මුල් අවධියේ දී 1.56 – 1.66 හෙක්ටයාර වූ පරිණත නිවර්තන වැසි වනාන්තර වැස්ම මේ වන විට 750m – 800m හෙක්ටයාර දක්වා අර්ධයකින් පමණ අඩු වී ඇත. මෙම විනාශය නිරිත දිග ආසියාවෙහි වඩාත් සීඝ්‍රයෙන් දක්න‍ට ඇත. එම ප්‍රදේශය ලො‍්කයේ දෙවන විශාලතම ජෛව විවිධත්වයක් පවතින ප්‍රදේශයයි. ඇමසන් නිම්නයෙහි ඇමසන් වැසි වනාන්තර පවතින ප්‍රදේශය මගින් හෙක්ටාර මිලියන 600 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ආවරණය කරනු ලබයි. එම ‍ප්‍රදේශය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ භූමිප්‍රමාණයෙන් 2/3 ක් පමණ වේ. මෙලෙස සිදු වන වන විනාශය පෙර නොවු විරූ ආකාරයට ඉතා සීඝ්‍රයෙන් සිදු වෙමින් පවති. ලොව පුරා ව්‍යාප්තව පවත්නා ආකාරයට මෙකි විනාශය වළක්වා දැමීමට කැපීපෙනෙන ක්‍රියාකාරකම් අනුගමනය නොකළ හොත් වසර 2030 වන විට  වැසි වනාන්තර වලින් 10% ක් ප්‍රමාණයක් පමණක් ඉතිරි වන අතර තවත් 10% ක් විනාශ වු මට්ටමේ පවතිනු ඇත. 80% ක ප්‍රමාණයක් ලොවට අහිමි වී යන අතර එයත් සමගම ඒවාට ආවේනික වු ස්වාභාවික විවිධත්වය වද වී
යාමට ලක්වන‍ු ඇත. ඉන්දුනිසීයාව, තායිලන්තය, මැලේසියාව, බංගලාදේශය, ශ්‍රී ලංකාව, චීනය, ලාඕසය, නයිජිරියාව, ලයිබිරියාව, ගිනියාව, ඝානාර් සහ Ivery coast යන බොහෝ නිවර්තන රටවල මේ වන විටත් ඔවුන්ගේ වැසි වනාන්තර වලින් විශාල ප්‍රමාණයක් අහිමි වී ඇත. පිලිපීනයේ වැසි වනාන්තර වලින් 80% ක්ම මේ වන විට කපා ඉවත් කොට ඇත. 1960 දී මධ්‍යම ඇමෙරිකාව සතුව එහි මුල් වනාන්තරවලින් 4/5 ක් පැවති අතර මේ වන විට ඔවුන් සතුව පවතින්නේ ඉන් 2/5 කි. බ්‍රසිලයේ රෝනඩෝනියා ප්‍රාන්තයෙහි හෙක්ටාර් මිලියන 24.3 ක් වු වැසි වනාන්තර ප්‍රමාණයක් මෑත කාලීනව විනාශයට පත් කොට ඇත. පිලිපීනය, තායිලන්තය ඉන්දියාව වැනි ඇතැම් රටවල් ඔවුන්ගේ වනාන්තර විනාශ කිරීම ජාතික ආපදාවක් ලෙසට ප්‍රකාශයට පත් කොට ඇත.Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Rainforest#Deforestationසුමිත් එදිරිසිංහඋපතශ්‍රී ලංකාවජාතිකත්වය ශ්‍රී ලාංකිකඅධ්‍යාපනයනාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹසංගණ්‍ය වන්නේජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය ‍පොලිස්පතිආගමබෞද්ධජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය ‍පොලිස්පති (දකුණු පළාත් භාර) සුමිත් එදිරිසිංහ  (ඉංග්‍රීසි: Sumith Edirisinghe) යනු  ශ්‍රී ලංකා පොලීසියයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකි.
සුමිත් එදිරිසිංහ   කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. ආශ්‍රිතජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර උප පොලීස්පති සුමිත් එදිරිසිංහයන්ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුවකොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්ද. ආසියානු හොකී තරගාවලියේ අභියාචනා ධූරයේ මුල් පුටුව සුමිත් එදිරිසිංහට[permanent dead link]නාලන්දා රණවිරු උපහාර පිදේ ඩී.අයි.ජී.ලා 2කට උසස් වීම් සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2016-08-29 at the Wayback Machineනාලන්දා රණවිරු උපහාර 2020පද්ධතියක සංරචක නිරූපණය කිරීමට යතාර්ථනිරූපිත රූප වෙනුවට, භාවාත්මක, ග්‍රාපික  සංකේත භාවිතා කිරීම, ක්‍රමානුරූප සටහනක් තුලින් සිදු වෙයි.දත්වැඩිහිටි මිනිසෙකුගේ දත්දත් වල පිටුපස පෙනුම මුඛය තුළින්තොරතුරුලතින්dentesහඳුන්වනයන්ග්‍රේ ගේp.199MeSHToothකේතයTA A05.1.03.001Dorlands/ElsevierToothTAA05.1.03.001FMA75150ව්‍යූහ විද්‍යාත්මක ශබ්දමාලාව1. දත 2. එනමලය 3. දන්තිනය 4. දන්ත කල්කය ::5. cameral පල්පය ::6. මුල කල්කය :7. බදාම :8. මස්තකය ::9. තුඩ ::10. නිඛාතිය :11. ග්‍රීවය :12. මුලය ::13. Furcation ::14. මුල අග්‍රස්ථය :::15. අග්‍රස්ථ ජිද්‍රය 16. විදුරුමස්  නිඛාතිය  17. පරිද
න්තය  :18. විදුරුමස: ::19. free or interdental ::20. දාර  ::21. දන්තමුලජ :22. පරිදන්ත අස්ථිබන්ධය :23. දන්තමුලාජ අස්ථිය 24. වාහිනී සහ නහර: :25. දත් :26. පරිදන්ත :27. දන්තමුලජ නාලය හරහා දන්තමුලජයස්ථිර දත්වල දකුණු යටි අර්ධ වක්‍රය ඉහලින් දකින ආකාරයතුන්වන චාර්වක දතක්.දන්තමුලජ අස්ථිය තුළ මිනිස් දත් තිබෙන අයුරු ආදර්ශනය.මිනිස් චාර්වක දතක හරස්කඩක්මිනිස් දත් යනු මිනිස් මුඛය තුළ පිහිටි කුඩා, චුර්ණිකෘත, දැඩි, සුදට හුරු ව්‍යුහයන්ය. ඒවායේ යාන්ත්‍රික ක්‍රියාව(සැපීම) ආහාර ද්‍රව්‍ය කැපීම සහ ඇඹරීම මගින් ආහාර ගිලීමට හා ජිරණයට සුදානම් කරයි. දත් වල මුල් උඩු හනුව (උඩු හක්ක) සහ යටිහනුව (යටි හක්ක) තුළ ගිලී විදුරුමස මගින් ආවරණය වී පවතී. දත් නිර්මාණය වී ඇත්තේ විචල්‍ය ඝනත්වයක් හා දෘඩතාවක් ඇති පටක වලිනි.දත් ක්‍ෂීරපායින්ට ඉතාම  ලාක්‍ෂනික (සහ චිරස්ථිත) ලක්‍ෂණයකි. අනෙකුත් ක්‍ෂිරපායීන් මෙන්ම මිනිසාටද ද්විවාර දන්තිනයකි, එනම් ජිවිත කාලය තුළ කට්ටල දෙකක් ලෙස ඇතිවන දත් පවතී. සාමාන්‍යයෙන් පළමු දත් කට්ටලය (ළදරු දත්, කිරි දත්, ප්‍රාථමික දත්,පතනශීලි දත් ලෙසද ඒවා හැඳින්වේ) ඇතිවීම මාස 6 දී පමණ ඇරඹෙන නමුත් ඇතැම් ළදරුවන් ඉප
දෙන විටම ඇසට පෙනෙන දතක් හෝ කිහිපයක් සහිතව උපදී. එවැනි දත් නවජ දත් ලෙස හඳුන්වයි. මාස හයේදී පමණ සිදුවන සාමාන්‍ය දත්න විදාරණය ඇතැම් විට වේදනාකාරී විය හැකිය.දන්ත ක්‍ෂතිය යනු මුහුණෙහි, මුඛයෙහි සහ විශේෂයෙන් දත්වල, තොල් වල, හා පටක ආශ්‍රිතව සිදුවන ඉරීම් වේ.ව්‍යුහ විද්‍යාවදන්ත ව්‍යුහ විද්‍යාව යනු දතෙහි ව්‍යුහය අධ්‍යයනය කරන ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක  ක්‍ෂේත්‍රයකි. මේ යටතේ දතේ වර්ධනය, දෘශ්‍යමාණය, සහ වර්ගීකරණය අධ්‍යනය කරනු ලබන නමුත් දන්ත ඇවිරීම හෝ අනෙක් දත් සමග සබැඳියාව මේ යටතට අයත් නොවේ. දන්ත ව්‍යුහ විද්‍යාව දත් නම් කිරීම හා එහි ව්‍යුහය පිළිබඳව අදාල වන වර්ගීකරණ විද්‍යාවක් ලෙසද සැලකේ. මෙම තොරතුරු, දන්ත වෛද්‍ය වරයෙකුට ප්‍රායෝගිකව ප්‍රතිකාර කිරීමේදී හා දත් හඳුනා ගැනීමට හැකියාව ලබාදේ.දන්ත මස්තකය යනු එනමළයෙන් ආවරණය වූ දන්ත ග්‍රීවය ඉහලින් පිහිටි ප්‍රදේශයයි.[1][2] මස්තකය බොහෝ දුරට සැදී ඇත්තේ කල්ක කුහරයකින් හා දන්තිනය මගිනි.[3] දත් විදාරණයට පෙර සිටම මස්තකය අස්ථිය තුළ පිහිටයි.[4]  විදාරණයෙන් පසු, එය බොහෝ අවස්ථා වලදී දැකිය හැකිය. මස්තකය මෙන්ම, දන්තිනය  දතේ මුලයෙන් විශාල කොටසක් නිර්මාණය කරයි. එහි ක
ල්කමය නාල දැකිය හැකිය. දතකට දත් මුල් කිහිපයක් හෝ තනි මුලක් හෝ තිබිය හැකිය. රදනක දත් හා උඩු හනුවේ මුල් පුරස්චාර්වක හැර අනෙක් පුරස්චාර්වක දත් වලට තනි මුලක් ඇත. උඩු හනුවේ මුල් පුරස්චාර්වක දත් දෙකටත්, යටි හනුවේ චාර්වක දත් වලටත් මුල් දෙකක් පවතී. උඩු හනුවේ චාර්වක දත් වල මුල් තුනකි. අමතර දත් මුල් අතිරේක දත් මුල් ලෙස ව්‍යවහාර කෙරේ. මානව දත් වර්ගප්‍රධාන වශයෙන් මිනිස් දත් වර්ග හතරක් ඇත.කෘන්තකරදනකපුරශ්චාර්වකචාර්වකසාමාන්‍යයෙන් මිනිසාට ප්‍රාථමික දත් 20ක් ද (පතනශීලි, “ළදරු”, “කිරි”) ස්ථිර දත් 32ක්ද ඇත. දත් කෘන්තක, රදනක, පුරශ්චාර්වක,[5] චාර්වක ලෙස වර්ග කළ හැකිය. කෘන්තක දත් මුලිකව අහාර ද්‍රව්‍යක් සැපීම යොදාගනී. චාර්වක දත මුලිකවම මුඛය තුළ ඇති කැඩූ ආහාර ඇඹරීම සඳහා යොදාගැනේ. බොහෝ දත් අනෙක් දත් වලින් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට හැකි ලක්‍ෂණ වලින් යුක්තය. කිසියම් දතක් හඳුනා ගැනීම සඳහා භාවිතා වන සකුණු ක්‍රම කිහිපයකි. දැනට ව්‍යවහාරයේ පවත්නා සලකුණු ක්‍රම තුනක් නම් FDI ලෝක දන්ත සන්ධානයේ සකුණු ක්‍රමය, පොදු අංක යෙදීමේ ක්‍රමය, Palmer සලකුණු ක්‍රමය වේ. FDI ක්‍රමය ලොව පුරා භාවිතා වන අතර, පොදු අංක ක්‍රමය
ඇමරිකාව පුරා විශාල වශයෙන් භාවිතා කෙරේ.ප්‍රාථමික දත් හෙවත් කිරි දත්දරුව‍ෙකු මවගේ කුස තුළ සිටින විට දත් පිහිටුවීම ආරම්භ වේ. ළදරුවන් ඔවුන් වයස මාස හයක් පමණ වන විට දත් ආරම්භ වන අතර, පළමුව දත් කිරි දත් මතු ව්‍ෙ. වයස අවුරුදු දෙක වන විට, දරුවකුට සාමාන්යෙන් කිරි දත් 20 ක් පමණ ඇත. දරුවාට වයස පහක් හෝ හයක් වනවිට වැඩිහිටි දත් සඳහා මාර්ගය සකසමින් කිරි දත් වැටීම ආරම්භ ව්‍ෙ.පතනශීලී දත් අතරින් දහයක් උඩුහණුවේ පිහිටා ඇති අතර දහයක් යටිහණුවේ පිහිටා ඇත. එනම් ප්‍රාථමික දත් 20කි. ප්‍රාථමික දත් වල දන්ත සුත්‍රය2.1.22.1.2 ආකාර වේ. ප්‍රාථමික දත් කට්ටලයේ දෙවර්ගයක ඉදිරි දත්, මැදි දත් හා පසුපස දත් වේ. පසුකාලීනව සියලුම ප්‍රාථමික දත් ඒවායේ ප්‍රතිපුරණ මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වේ.ස්ථිර දත්ස්ථිර දත් 32ක් අතරින්  උඩු හනුවෙහි 16ක් හා යටි හනුවෙහි 16ක් බැගින් පිහිටා ඇත.දන්ත සූත්‍රය වන්නේ2.1.2.32.1.2.3උඩු හනුවෙහි පිහිටා ඇති දත් වන්නේ උඩු මධ්‍ය ඉදිරි දත, උඩු පාර්ශවික ඉදිරි දත, උඩු රදනක දත,උඩු පළමු පුරශ්චාර්වක දත, උඩු දෙවන පුරශ්චාර්වක දත, උඩු පළමු චාර්වක දත, උඩු දෙවන චාර්වක දත ස
හ උඩු තෙවන චාර්වක දත වේ. යටි හනුවේ පිහිටා ඇති දත් වන්නේ යටි මධ්‍ය ඉදිරි දත, යටි පාර්ශවික ඉදිරි දත, යටි රදනක දත, යටි පළමු පුරශ්චාර්වක දත, යටි දෙවන පුරශ්චාර්වක දත, යටි පළමු චාර්වක දත, යටි දෙවන චාර්වක දත සහ යටි තෙවන චාර්වක දත වේ.තෙවන චාර්වක දත් සාමාන්‍යයෙන් “ඥාන දත්” ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඒවා කිසිසේත්ම මුඛයෙන් පිට දමන්නේ හෝ සකස්වෙන්නේ නැත. කුමන හෝ අමතර දත් සෑදුනහොත්, උදාහරණයක් වශයෙන්, කලාතුරකින් සෑදෙන සිව්වන සහ පස්වන චාර්වක දත්,හැඳින්වෙන්නේ අමතර දත් (hyperdontia) ලෙසය.[6] hypodontia යනු සාමාන්‍ය දත් ගණනට වඩා වැඩි දත් ගණනක වර්ධනයක් සිදු වීමයි.කොටස්එනමලයඑනමලය යනු ශරීරයේ පිහිටා ඇති දෘඩතම හා වඩාත්ම ඛණිජ ද්‍රව්‍ය සහිත වූ කොටසයි. එය දත සකස්වන ප්‍රධාන පටක 4 අතරින්  දන්තිනය, බදාමය සහ දන්ත කල්කය හැරුනුකොට ඇති අනිත් ප්‍රධාන පටකයයි.[7] සාමාන්‍යයෙන් එය දෘශ්‍යමාන වන අතර අනිවාර්යයෙන් මතුපිටට යටින් පවත්නා දන්තිනයෙහි අධාරය මත පවතී. එනමලයෙහි 96% ක් ම අඩංගුව ඇත්තේ ජලය සමග ඛණිජ වර්ග වන අතර ඉතිරියෙහි කාබනික ද්‍රව්‍ය අඩංගු වේ.[8] එනමලයේ සාමාන්‍ය වර්ණය දීප්තිමත් කහ පැහැයේ සිට අළුවන් සුදු පැ
හැය දක්වා වෙනස් වේ. එනමලයෙහි මතුපිටට යටින් වූ දන්තිනයක් නොමැති විට දත්වල කෙළවරවල පැහැය ඇතැම්විට යන්තම් නිල් පැහැයක් ගනී. එනමලය අර්ධ පාරභාසක නිසා දතෙහි පෙනුමට ප්‍රබල ලෙස බලපාන්නේ දන්තිනයෙහි වර්ණය සහ එනමලයට යටින් ඇති ඕනෑම ශක්තිජනක දන්ත ද්‍රව්‍යයක් ය. එනමලයෙහි ඝනකම දතෙහි මතුපිට මත වෙනස්වන අතර බොහෝවිට වඩාත්ම ඝනකමින් යුක්ත වන්නේ වකුටු වූ කොනෙහි දී, 2.5 mm පමණ, වන අතර තුනීම වන්නේ එහි දාරයෙහි දී ය. එනමලය ගෙවී යන අනුපාතය attrition ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය සාමාන්‍ය සාධක මත  අවුරුද්දකට මයික්‍රෝමීටර 8ක් වේ.එනමලයේ ප්‍රධාන ඛණිජ ද්‍රව්‍ය වන්නේ ස්ඵටිකරූපී කැල්සියම් පොස්ෆේටයක් වන hydroxylapatite ය.එනමලයෙහි ඇති ඛණිජ ද්‍රව්‍යය විශාල ප්‍රමාණයක් එහි ශක්තිමත්බවට පමණක් නොව එහි භංගුරබාවයට ද හේතු වේ. දන්තිනය සහ අස්ථිය මෙන් නොව, එනමලයෙහි සත්ව පටකවල ඇති ප්‍රෝටීන් විශේෂයක් වන කොලජන් අඩංගු නොවේ. ඒ වෙනුවට එයටම අනන්‍ය වූ ප්‍රෝටීන වර්ග දෙකක් වන amelogenins සහ enamelins ඇත. මෙම ප්‍රෝටීන වර්ග දෙකෙහි කාර්යභාරය සම්පූර්ණයෙන්ම වටහාගත නොහැකි වුවත් ඒවා එනමලයෙහි වර්ධනය සඳහා අනෙකුත් කෘත්‍යන් අතරින් සැකිල්ලක් ලෙස ක්‍රියාකරමින් උප
කාරී වන බව විශ්වාස කරයි.[9]දන්තිනයදන්තිනය යනු එනමලය හෝ බදාමය සහ කල්ක කුහරයෙහි මැද ඇති ද්‍රව්‍යයකි. එය දන්ත කල්කයේ දන්ත සෛල හේතුවෙන් රහස්‍යව පිහිටා ඇත.[10] දන්තිනයෙහි නිමැවුම dentinogenesis ලෙස හැඳින්වේ. සවිවර,කහ පැහැගත් ද්‍රව්‍යය, බර අනුව 70%ක්  අකාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන්ද 20%ක් කාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන්ද  10%ක් ජලයෙන්ද සෑදී ඇත.[11] එනමලයට වඩා දන්තිනය මෘදු නිසා එය ඉතා සීඝ්‍ර ලෙස දිරාපත් වන අතර නිසි ප්‍රතිකාර නොකළහොත් එය දත්වල කුහර සෑදීමටද හේතුවක් වේ. එසේ වුවද  දන්තිනය ආරක්ෂක ස්ථරයක් ලෙස ක්‍රියා කරන අතර  දතෙහි ශීර්ෂයට ආධාරකයක් වේ.දන්තිනය ඛණිජ ද්‍රව්‍ය වලින් සැදුම්ලත්, සත්ව පටකවල ඇති ප්‍රෝටීන විශේෂයක් වන, කොලජන් ප්‍රෝටීන වල කාබනික අනුකෘතියකින් යුත් සම්බන්ධක පටකයක් වේ. දන්තිනයට කල්ක කුහරයෙහි සිට දන්තිනය හරහා බාහිර බදාමය හෝ එනමලයෙහි දාරය දක්වා පිටතට පැතිරෙන දන්තික නාලිකා නමින් හැඳින්වෙන අන්වීක්ෂීය  නාලිකා ඇත.[12] මෙම නාලිකා වල විෂ්කම්භය කල්කය අසලදී මයික්‍රෝමීටර 2.5 ද මැද කොටසේදී මයික්‍රෝමීටර 1.2 දක්වාද දන්තික-එනමල් සන්ධිය අසලදී නැනෝමීටර 900 ක් දක්වාද  අඩු වැඩි වේ.[13]  සියුම් පාර්
ශවික ශාඛා සහිත වුවත් එම නාලිකා කිසිවිටෙකත් එකිනෙක හා ජේදනය නොවේ. ඒවායේ දිග තීරණය වන්නේ දතෙහි අර්ධ විෂ්කම්භය මගිනි. මෙම දන්තික නාලිකාවල ත්‍රිමාණ සැකැස්ම තීරණය වන්නේ උපතිනි.බදාමයබදාමය දතක මූලය ආවරණය කරන ද්‍රව්‍යයක් වැනි වූ විශේෂිත අස්ථියකි.[10] එය ආසන්න වශයෙන් 45%ක් අකාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන්ද (ප්‍රධාන වශයෙන් hydroxyapatite),33%ක් කාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් (ප්‍රධාන වශයෙන් කොලජන්) සහ 22%ක් ජලයෙන්ද සමන්විතය. බදාමය දතෙහි මූල අභ්‍යන්න්තරයෙහි සිමෙන්ති සෛල වෙතින් පහ කරනු ලබන අතර එය ඝනතම වන්නේ මූල කූටයෙහිදීය. එහි වර්ණය කහපැහැ වන අතර දන්තිනයට හා එනමලයට වඩා මෘදු වේ. බදාමයයේ ප්‍රධාන භූමිකාව වන්නේ ස්ථායී භාවය සඳහා පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය දතට සම්බන්ධ කිරීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස ක්‍රියා කිරීමයි. බදාම-එනමල සන්ධියේදී බදාමය එහි සෛලීය සංරචක වල හිඟකම හේතුවෙන් සෛල රහිත වන අතර මෙම සෛල රහිත වර්ගය අවම වශයෙන් මූලයෙහි 2/3ක් ආවරණය කරයි.[14] වඩා පාරගම්‍ය  ස්වරූපය වන සෛලීය බදාමයය මූල කූටයෙහි 1/3ක් පමණ ආවරණය කරයි.[15]කල්කයදන්ත කල්කය මෘදු සම්බන්ධක පටක වලින් පිරුණු දතෙහි මධස්ථ කොටස වේ.[11]  මෙම පටකයෙහි, මූල
අග්‍රයෙහි ඇති කුඩා කුහරයක් තුලින් දතට ඇතුල්වන රුධිර වාහිණී සහ ස්නායු අඩංගු වේ.[16] දන්තිනය සහ කල්කය අතර දාරය ඔස්සේ පිහිටන්නේ දන්තිනය නිමවුමේ ආරම්භය වන දන්ත සෛලයි.[11] කල්කයෙහි අඩංගු අනෙකුත් සෛල වන්නේ තන්තු සෛල, ප්‍රාක් දන්ත සෛල, macrophages සහ T වසා සෛලයි.[17] කල්කය ප්‍රසිද්ධව ඇත්තේ දතෙහි “ස්නායුව” ලෙසය.වර්ධනයයටි හනුවේ පළමු, දෙවන, තුන්වන චාර්වක දත් වල වර්ධනයේ විවිධ අවස්ථා වල විකිරණ රේඛයක්.දත්වල වර්ධනය කළල සෛලවල සිට ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වී මුඛය තුළට විදාරණයවීමේ සංකීරණ ක්‍රියාවලියකි. විවිධ ජීවී විශේෂ වලට දත් තිබුනද එම ජීවීන්ගේ දත් වර්ධනය මිනිස් දත් වර්ධනයට බොහෝ සෙයින් සමානය. නිරෝගී මුඛ පරිසරයක් පවත්වා ගැනීමට දත් වල එනමලය, දන්තිනය, සහ පරිදුන්තය යන සියල්ල ප්‍රාග් ප්‍රසව අවදියේ නියම අවස්ථා වල වර්ධනය වීම වැදගත් වේ. ප්‍රාථමික දත් ඇරඹීම ගර්භාෂයේ සති හය, අට කාලය තුළ සිදුවන අතර ස්ථිර දත් ඇරඹීම ගර්භාෂයේ විසිවන සතියේ සිට සිදුවේ.[18] මෙම කාල තුළදී දත් ඇතිවීම ඇරඹීම සිදු නොවුනහොත් කිසිදා දත් ඇතිවීම සිදුනොවේ.දත් සෑදීම ආරම්භ වීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව විශාල ප්‍රමාණයක් පර්යේෂණ සිදු කර ඇත. මුල්
ජලක්ලෝම චක්‍ර වල ඇති සාධකයක් දත් වර්ධනය සඳහා වැදගත් වන බව පුළුල් ලෙස පිළිගෙන ඇති මතයකි..[19]දත්වල වර්ධනය පොදුවේ අදියර කිහිපයකට බෙදිය හැකිය. ඒවා නම් අංකුර අවධිය, කිරුලස අවධිය, සීනු අවධිය සහ පරිනත වීමයි. දත් වර්ධනය සීග්‍රයෙන් සිදුවන ක්‍රියාවලියක් බැවින් වර්ධනය වන දතක්  කිසියම් අවධියක පවතින බවට ස්ථිරව තීරණය කිරීම තරමක් අපහසුය.[19]දත් අංකුර යනු දත් සාදන සෛලවල එකතුවකි. එය කොටස් තුනින් සමන්විත වේ. ඒවා එනමල අංගය, දන්ත පිටිකාව, සහ දන්ත කොෂ්ඨය වේ.[20] එනමල අංගය සෑදී ඇත්තේ පිටත එනමල් අපිච්ඡදය, ඇතුලත එනමල් අපිච්ඡදය, තාරකාකාර ජලිකාව සහ ස්ථර අතරමැදිය මගිනි.[20] ගැඹුරු පටක දක්වා ග්‍රෛවීය ලුප සෛල වල වර්ධනය හෙර්ට්විග්ගේ අපිච්ඡද කොපුව සාදයි. එය දත් මුලයේ ස්වරුපය තීරණය කරයි. දන්ත පිටිකාවේ සෛල වර්ධනය වී දන්ත සෛල සාදයි, එනම් දන්තිනය නිර්මාණය කරන සෛලවේ.[20] තවද දන්ත පිටිකාව හා ඇතුලත එනමල අපිච්ඡදය අතර මංසන්ධිය දන්ත මස්තකයේ හැඩය තීරණය කරයි.[21]  දන්ත කෝෂය බදාමසෛල, අස්ථිජන්තුව, හා තන්තු සෛලවලට මතු වීමට  ඉඩ ලබාදෙයි. බදාමසෛල දන්ත බදාම සාදයි. අස්ථිජන්තුව දන්ත මුලය වටා දන්තමුලජ අස්ථියට මතු වීමට ඉඩ ලබාදෙයි. තන්ත
ු සෛල පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය සාදයි. එය දත් දන්තමුලජ අස්ථියට දන්ත බදාම මගින් සවිකරනු ලබයි.[22]විදාරණයසත් හැවිරිදියෙකුගේ යටි හනුවේ දත්, ප්‍රාථමික දත්"(වම)", නැති වූ ප්‍රාථමික දතක්"(මැද)" සහ ස්ථිර දතක් "(දකුණ)"දන්ත විදාරණය, දත් මුඛය තුළට ඇතුල්වීම හා  දැකිය හැකි තත්ත්වයට පත්වීම දත් වර්ධනයේ තවත් ක්‍රියාවලියකි. වර්ථමාන පර්යේෂණ වලට අනුව පෙනීයන්නේ පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය දත් විදාරණයේ වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුකරන බවයි. ප්‍රාථමික දත් විදාරණය මාස හයේ පමණ සිට අවුරුදු දෙක දක්වා කාලය තුළ සිදුවේ. අවුරුදු හයක් පමණ කාලය දක්වා ප්‍රාථමික දත් පුද්ගලයෙකුගේ මුඛයේ පවතී. මේ අතර කාලය තුළ පළමු ස්ථිර දතේ විධාරණය සිදුවේ. මෙම කාලයෙ ප්‍රාථමික හා ස්ථිර දත් වල සංකලනයක් ඇති බැවින් මෙය මිශ්‍ර අවධිය ලෙස හැඳින්වේ. මෙම මිශ්‍ර අවධිය අවසාන ප්‍රාථමික දත ඉවත්වී ඉතිරි ස්ථිර දත විදාරණය වීම දක්වා කාලය තුළ පවතී. දන්ත විදාරණය සම්බන්දව ඉදිරිපත් වූ න්‍යායන් කිහිපයකි. ඒක න්‍යායක් නම් දන්ත මුලයේ වර්ධනය දත මුඛය තුළට තල්ලු කිරීමට හේතුවන බවයි.[23] දැනට බොහෝදෙනා පිළිගෙන ඇති මතය නම් පරිදුන්ත අස්ථි බන්ධය දන්ත විදාරණයට අවශ්‍ය වේගය සපයන
බවයි.[24]උපස්තම්භක ආකෘතිදන්ත විදාරණය දක්වන පටක විද්‍යාත්මක කදාව. A: දත B: වේලා C: අස්ථිය D: පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධයපරිදුන්තය දතෙහි උපස්තම්භක ආකෘතියයි. එය දත අවට පටක වලට සම්බන්ධ කරමින් ස්පර්ශයේ හා පීඩනයේ සංවේදනය ලබාදීමට වැදගත් වේ.[25] එය දන්ත බදාම, පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය, දන්තමුලජ අස්ථිය සහ වේලා පටකයකින් යුක්තවේ. මේ අතරින් දන්ත බදාම පමණක් දතට අයත් වේ. පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය, දන්ත මුලාජ අස්ථිය දන්ත බදාමට සම්බන්ධ කරයි. දන්තමුලජ අස්ථිය දන්ත මුලය වටකර සිටින අතර එය පොදුවේ ගර්තය හෝ කෙවෙනිය සාදිමට උපකාරීවේ. අස්ථිය වටකර වෙලා පටකය හෝ විදුරුමස පවති. එය මුඛයේ පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකිය.  පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධයපරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය යනු දන්ත බන්ධනිය දන්තමුලජ අස්ථියට සම්බන්ධ කරන විශේෂිත සම්බන්ධ පටකයකි. මෙම පටකය, අස්ථිය තුළදී දන්ත මුලය ආවරණය කර පවතී. එක් අස්ථිබන්ධයක් පළලින් 0.15-0.38 mm පමණ වන නමුත් කල්යත්ම එහි ප්‍රමාණය ක්‍රමයෙන් අඩුවේ.[26] පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධයේ කෘත්‍ය කිහිපයකි. ඒවා නම් දත අස්ථියට සම්බන්ධ කිරීම, දත නඩත්තු කිරීම, දත් සංචලනයේදී  අස්ථිය සෑදීම හා ප්‍රතිශෝෂණය කිරීම, සංවේදනය සහ විදාර
ණය වේ.[22] ස්නායු තන්තු සැපයුම අස්ථි අග්‍රස්ථය හරහා දත තුළට පිවිසේ. ඉන් පසු ස්නායු ජාලයක් දත වටා සහ විදුරුමසේ මස්තකය වටා සාදනු ලබයි.[27] අහාර සැපීමේදී දත් මත ඇතිවන පීඩනය නිසා දත යන්තම් කෙවෙනිය තුළට චලනය වී එම පීඩනය පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය වෙත ලබාදෙයි. ඉන්පසු ස්නායු තන්තු එම ආවේගය පිලිබඳ තොරතුරු මධ්‍ය ස්නායු පද්දතිය වෙත යවනු ලැබේ.දන්තමුලජ අස්ථියදන්තමුලජ අස්ථිය යනු දත වටා ගර්ථය සාදන හනු අස්ථියයි.[28] මිනිස් සිරුරේ අනෙක් අස්ථි මෙන් දන්තමුලජ අස්ථියද ජිවිත කාලය පුරා වෙනස් වීම්වලට භාජනය වේ. අස්තිජන්තුව අස්ථිය සාදන අතර බලයන් ක්‍රියා කරන ස්ථාන වල අස්ථි ත්‍රැට මගින් අස්ථිය විනාශ කරනු ලබයි..[25]  දන්ත චිකිත්සාවක් මගින් දතෙහි චලනයක් ඇති කළහොත් සම්පිඩන බලයට යටත්වන අස්ථිය ආස්‍රිතව අස්ථි ත්‍රැට ප්‍රමාණය ඉහලයි. එමගින් අස්ථි ප්‍රතිශෝෂණය සිදුවේ. දන්තමුලජ අස්ථිය වෙත දත මගින් ඉන් ඉවතට ආතතියක් ඇතිවන විට ඒ ආස්‍රිතව අස්ථිජන්තු වැඩිවීම සිදුවේ. එනම් අස්ථිය වර්ධනය වේ.විදුරුමසවිදුරුමස යනු හනු අස්ථිය ආවරණය කර පවතින ශ්ලේෂ්මල පටකයයි. විදුරුමස හා සංඝටිත අපිච්ජ පටක වර්ග තුනකි. ඒවා නම් වේලා, මංස
න්ධික සහ නිඛාත අපිච්ඡද වේ. මෙම අපිච්ජද පටක තුන එක්වී දත හා මුඛය අතර ඇපිච්ඡද බොරිච්චිය සාදයි.[29] වේලා අපිච්ඡදය දත් සවිකිරීමට ඍජුවම දායක නොවේ. නමුත් එය මුඛය තුළ පැහැදිලිව දැකිය හැකිය.දත් දිරායාමවිශදු ලපයවිශදු ලපය යනු විශාල බැක්ටීරියා ප්‍රමාණයක් දත් මත ඒකරාශිවී සාදන ජෛව පටලයකි.[30]  විශදු ලප නිරන්තරයෙන් ඉවත් නොකළහොත් වේලාදාහය වැනි පරිදුන්ත ගැටළු ඇතිවිය හැකිය. කාලයත් සමග විශදු ලපය විදුරුමස මත අවසාදනය වී ටාටර් නම් ද්‍රව්‍ය සාදයි. ජෛව පටල සාදන ක්ෂුද්‍රජීවින් සම්පුර්ණයෙන්ම වාගේ බැක්ටීරියා වේ(ප්‍රධාන වශයෙන් [[:en:streptococcus |Streptococcus හා නිර්වායු). ඒවායේ බැඳීම මුඛයේ තැනින් තැනට වෙනස් වේ. දන්තක්‍ෂතිය හා සම්බන්ධ ප්‍රධාන බැක්ටීරියාව Streptococcus mutans  ය.ඇතැම් බැක්ටීරියා මුඛයේ රැඳෙන සීනි හා පිෂ්ඨය වැනි ආහාර ද්‍රව්‍ය මත ජීවත්වේ. ඔක්සිජන් ප්‍රමාණය අඩුවූ විට ඒවා ලැක්ටික් අම්ලය නිෂ්පාදනය කරනු ලබයි. ලැක්ටික් අම්ලය එනමලයේ කැල්සියම් හා පොස්පරස් ද්‍රවණය කරනු ලබයි.[10][31] මෙම ක්‍රියාවලිය දත් දිරායාමට හේතුවේ. කේඨය ක්‍රමයෙන් අම්ල උදාසීන කරමින් දත් දිරන  pH අගයට වඩා දත් අව
ට pH අගය ඉහල නංවනු ලබයි. ආහාර ගැනීම් අතර ප්‍රමාණවත් කාලයක් පවතීනම් දත් වලට වන බලපෑම අවම වේ. එම කාලය තුළ දත් වලට අලුත්වැඩියා විය හැකිය. ජෛව පටලය සිදුරු කර යාමට කේඨයට හකියාව නොමැති වුවද බැක්ටීරියා මගින් ඇතිකරන අම්ල උදාසීන කිරීමේ හැකියාව ඇත.දන්තක්‍ෂතිය (සිදුරු සෑදීම)පුරස්චාර්වක දතක සිදුවූ විශාල දිරායාමක්.දන්තක්‍ෂතිය (සිදුරු සෑදීම) දත් දිරා යාම ලෙස හැඳින්වේ. මෙය ආසදක රෝගයක් වන අතර එහිදී දතෙහි ව්‍යුහයට හානි සිදුවේ.[32] මෙම රෝගය වෙදනාවට, දත් වැටීමට, හෝ ආසාදනයට හේතුවිය හැකිය. දන්තක්‍ෂතිය විශාල ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියනුලබයි. එය ලෝකඩ, යකඩ, සහ මධ්‍යම යුග වල පමණක් නොව නව ශිලා යුගයේ සිටම පවතින රෝගයක් බව සාක්ෂි සහිතව පෙන්වාදී ඇත.[33] දන්තක්‍ෂතිය විශාල ලෙස වැඩිවීමට ප්‍රධාන සාධකය ආහාර පුරුදු වල වෙනසයි.[33][34] අද දන්තක්‍ෂතිය ලොව බහුලම රෝග වලින් එකක් ලෙස දැක්විය හැකිය. එක්සත් රාජධානියේ ළමා රෝග අතර බහුලම කල්පවතින රෝගය දන්තක්‍ෂතිය ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර එය ඇදුම රෝගයට වඩා පස්ගුණයක් පමණ වැඩිය.[35] සමස්ථයක් ලෙස දත් දිරායාමේ අඩුවීමක් දකින රටවල එහි විෂම ව්‍යාප්තියක් ඇති බව හඳුනාගෙන ඇත.[36] එක්සත් ර