LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
මෙම ආගමනය නිසා උත්සවයෙහි ව්‍යාකූල ලෙසින් කඩාකප්පල්වීම ඇරඹිණි.[1]යකඩ හෙල්මට් පැළඳ, ජීප් රථයෙහි සහ ට්‍රක් රථයෙහි නැගි පොලිසිය සෙනග අතරින් සෙමින් ඉදිරියට ඇදී ගියේ සෙනගට ඉවත් වන ලෙස නියෝග කරමිනි. ඉන්දියාවෙන් පැමිණි කීර්තිමත් දෙමළ විද්වතෙකුවූ නයිනා මොහමඩ් ඒ වන විට කතාවක් පවත්වමින් සිටි අතර, සෙනග පිරී ඉතිරී ගොස් සිටි බැවින්, පොලිසියට තවදුරටත් ඉදිරියට ගමන් කල නොහැකි විය. .රයිෆල්, කඳුළු-ගෑස් බෝම්බ, බැටන් පොලු සහ වේවැල්පළිහ වලින් සන්නද්ධව සිටි පොලිස්භටයෝ ඉක්බිතිව සිදුකලේ ඔවුන්ගේ ගමන් මග අහුරා සිටි අයට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමයි.  මෙහි ප්‍රතිඵලය වූයේ සියළු අත සියළු දෙයට එල්ල වුනු  පොලිස් ප්‍රහාරයෙන් මිදීමට කලබලවී දිව යාම විය.සමහරෙක් දිව ගොස් කොටුව පසෙක වූ දිය අගලට පැන්නේ ප්‍රහාරයෙන් මිදීමටය.[2]වෙඩි වරුසාවට ලක්වූ උඩිස් විදුලි කම්බි කඩා වැටුණි.දමා ගැසූ කඳුළු-ගෑස් බෝම්බයක් නොපිපිරීම නිසා පොලිස් නිලධාරියෙක් විදුලි කම්බි වෙතට වෙඩි තැබීම නිසා ගිනිගත් කම්බි වලල්ලක් ඔහු වෙත කඩා වැටුණි. සම්මේලනයට සහභාගී වූ විදේශ නියෝජිතයන්ද සහතික කලේ පොලීසිය අහසට වෙඩි තැබූ බවයි..[2]සිවිල් වැසියන් සත් දෙනෙක් විදුලි සැර වැදී
ම නිසා මිට ගියහ. ඔවුන් වෙත එල්ලවූ පොලිස් පහර දීම‍ට ලක්වූ අනෙක් කිහිපදෙනෙක් උග්‍ර තුවාල ලැබූහ.[1]රජයේ ප්‍රතිචාරයමෙම සිද්ධියට සම්බන්ධවූ පොලිස් නිලධාරින් හට තරවටු කරනු වෙනුවට රජය විසින් ඔවුන්ට උසස් වීම් ලබා දෙන ලදි.[1]1974 ජනවාරි 10 දිනදී සිදුවූ අවාසනාවන්ත සිදුවීම පිළිබඳ පරික්ෂණ කමිටුවේ වාර්තාව 1974 පෙබරවාරි 18 දිනදී ප්‍රනාශයට පත් කරන ලද අතර එහි වූයේ , “"අප විසින් එළඹුනු අරෝධ්‍ය අවසන් තීරණය වනුයේ මෙම රාත්‍රියේ  (10 ජනවාරි 1974)  ප්‍රචණ්ඩ සහ කිසිසේත් අනවශ්‍ය ප්‍රහාරයකට අවිනොදැරූ පුරවැසියන් ලක් කිරීමෙන් පොලීසිය වරදකරුවන් වී ඇති බවයි."ඉතාමත් දුෂ්කර අවස්ථාවන්හිදී පවා උපායශීලි ලෙසින් ඔවුන්ගේ රාජකාරි මෙහෙයවනු ඇතැයි අප බලාපොරොත්තු වන සිවිල් පොලිස් බලකායක පොලිස් නිලධාරින් වෙත අප පතන විචාර බුද්ධිය නොතිබීම පිළිබඳ අප බරපතල සංවේගය පල කරමු.” ”[3]උරුමවූ ප්‍රතිඵලයඅප්පාපිල්ලේ අමිර්තලිංගම් පැවසුවේ “" සිදුවූ මරණ හත හා එම මරණ සිදුවීමට හේතු කාරක වූ පොලිසියේ චර්යාව පිළිබඳ පරික්ෂා කිරිිඹට ජනාධිපති කොමිසමක් පත් කිරීම රජය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, වෙනම රාජ්‍යයක් සඳහා
ඉල්ලීම සඳහා ප්‍රමුඛ හේතුවක් විය."” [2]පළිගැනීමක් ලෙසින් දෙඊවිකො විසින් යාපනයේ  ශ්‍රීලනිප පුරපති, ඇල්ෆ්‍රඩ් දුරෙයිඅප්පා  ඝාතනය කිරීමත් හා සමගම තරුණ පිරිස අතර සටන්කාමිත්වය ඇවිලී  ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධ යුගයක් වෙතට තල්ලුවීමේ ඇරඹුමට මෙම සිද්ධිය පුරෝධාවකය විය.[1]මෙයද බලන්නශ්‍රී ලාංකික රජයේ හමුදා වෙතට ආරූඨ කෙරුණු ප්‍රහාර ලැයිස්තුවදෙඊවිකො වෙතට  ආරූඨ කෙරුණු ප්‍රහාර ලැයිස්තුවශ්‍රී ලංකාවේ සමූලඝාතන ලැයිස්තුවආශ්‍රිත↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6  1974 වර්ල්ඩ් ටැමිල් රිසර්ච් කොන්ෆරන්ස් ඉන්සිඩන්ට්, http://www.atimes.com/ind-pak/DA26Df04.html, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2014-03-11 ↑ 2.0 2.1 2.2 [1]↑ [2]පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ ජාත්‍යන්තර රෝස පර්යේෂණ උද්‍යානයේ තිබෙන රෝස මලක්ඔරෙගන්හි, පෝ(ර්)ට්ලන්ත නගරය, එළිමහන් රෝස වගාව සඳහා කල්පිත වන්නේ එහි පිහිටීම බටහිර මුහුදුබඩ වෙරළ දේශගුණයට අයත් කලාපයක් අතුළත වීමත්, එහි උෂ්ණත්වයත්, වියළි ග්‍රීෂ්ම ඍතු සහ වැසි සහිත නමුත් සෞම්‍ය ශීත ඍතු, සහ එහි මැටි බහුල පාංශු තිබීමත් ය.[1][2][3] කැරෝලින් මහත්මියගේ පරීක්ෂාවෙන් අනතුරුව, විශාල රෝස පැහැති දෙමුහුන
් තේ රෝස ප්‍රභේද ප්‍රංශයෙහි අභිජනනය කිරීම නගරයට හඳුන්වා දීමත් සමඟ, 1888 සිට පෝ(ර්)ට්ලන්තය හඳුන්වනු ලැබුවේ "රෝස මල් සහිත නගරය" නොහොත් "රෝස පුරය" යනුවෙනි. 1905, ලුවිස් සහ ක්ලාර්ක් ශතසංවත්සරය විභාවනයට සූදානම් වීම සඳහා දහස් ගණනින් රෝස පඳුරු සැතපුම් 20 ක් (32 කි.මී.) පමණ පෝ(ර්)ට්ලන්තයෙහි වීථි වල අවසානයෙහි රෝපණය කෙරිණි.[4]1907, ඊශාන දිග පෝ(ර්)ට්ලන්තයෙහි රෝස පුර උද්‍යානය ස්ථාපිත කිරීමත්, එම වර්ෂයෙහිදීම පළමු වන වාර්ෂික පෝ(ර්)ට්ලන්ත රෝස උලෙළත් පැවැත්විණි. පළමුවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර, පෝ(ර්)ට්ලන්ත තවාන් හිමිකරුවන් විසින් යුරෝපයෙහි රෝස විශේෂයන් යුද්ධයෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීමට, විශාල රෝස උද්‍යානයක් සැළසුම් කිරීමට ආරම්භ කලහ. 1917 දී එම උද්‍යානය ජාත්‍යන්තර රෝස පර්යේෂණ උද්‍යානය යන නමින් වොෂින්ටන් උද්‍යානයෙහි පිහිටුවන ලදී. වර්තමානයේදී නගරය දියුණු කිරීම සඳහා, සෑම ජුනි මාසයකදීම පෝ(ර්)ට්ලන්ත රෝස උළෙලෙහි සැණකෙළි, පෙළපාලි, සහ නාවික හමුදා නෞකාවන්, ටොම් මැකොල් ජලතීර උද්‍යානය ඔස්සේ නැංගුරම් ලා තිබේ. ජාත්‍යන්තර රෝස පර්යේෂණ උද්‍යානය, වර්තමානයේ එක්සත් රාජධානියෙහි පැරණිතම මහජන රෝස උද්‍යාන අතුරින් එකක් වන අතර, 8000 කට අධ
ික රෝස පැළ සහ 550 කට අධික විවිධාකාර ප්‍රභේදයන්, අක්කර 4.5 ක් (හෙ.යා. 1.8) ආවරණය කරයි. 2003 වර්ෂයේදී පෝ(ර්)ට්ලන්තය "රෝස පුරය" නිල අන්වර්ථ නාමය ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී.ඉතිහාසය1888 දී ඔරෙගන්හි ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර ප්‍රකාශකයකු සහ ධනපති ව්‍යාපාරිකයකු වන හෙන්රි පිටොක්ගේ භාර්යාව වන, ජෝ(ර්)ජියානා බර්ට්‍රන් පිටොක් විසින් ඔවුන්ගේ රෝස මල් ප්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා ඇයගේ උද්‍යානයේ කූඩාරමක් සකස් කොට, මිත්‍රයන් සහ අසල්වාසීන්ට ආරාධනා කළා ය. එම ඉඩ ප්‍රමාණය වර්තමානයේ හඳුන්වනු ලබනුයේ "පිටොක් කුටිය" යනුවෙනි. 1889 දී පෝ(ර්)ට්ලන්ත රෝස සංගමය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා, නීතීඥවරයකු සහ ප්‍රජා නායකයකු වන ෆ්‍රෙඩ්‍රික් වෑන් වූහීස් හොල්මන්ගේ සහය ලැබිණි.[5]කැරලයින් මහත්මියගේ පරීක්ෂාවෙන් අනතුරුව රෝස ප්‍රභේද, දෙමුහුන් තේ රෝස ප්‍රභේද ලෙස නම් කිරීම සිදුවූයේ, 1890 ඇඟලුම් නිර්මාණකරුවකුගෙන් පසුව, ප්‍රංශ ජාතික රෝස මල් වගා කරන්නෙකු වන ජෝසෆ් ප(ර්)නට් ඩුචර්ගේ හඳුන්වන්වා දීමෙන් අනතුරුව ය. වගා ප්‍රභේද සඳහා ජනප්‍රියභාවය ලැබීමත් සමඟ, 1905 දී ලුවිස් සහ ක්ලාර්ක් ශතසංවත්සරය ප්‍රදර්ශනය කිරීමට ආගන්තුකයන් ආකර්ෂණය කිරීම සඳහා, සැතපුම් 20 ක් පමණ
රෝස මල් පාත්ති පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ වීථිවල තිබිණි. පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ වීථි දිගේ මිලියන බාගයක් පමණ රෝස පඳුරු රෝපණය වූයේ, ලුවිස් සහ ක්ලාර්ක්ගේ විභාවනය සඳහා ය.[6]1915 දී විනෝදාංශයක් ලෙස රෝස වගාවෙහි නිරත තැනැත්තෙකු සහ ඔරෙගන් පුවත්පත් කතෘ කෙනෙකු වන, ජෙසී කුරේ විසින් පළමුවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර යුරෝපයේ දෙමුහුන් රෝස වගාවන් ආරක්ෂා කර ගැනීමට, රෝස පර්යේෂණ උද්‍යානයක් පිහිටුවන ලෙස නගර නිළධාරීන්ට ඒත්තු ගන්වන ලදී. එංගලන්තයේ රෝස පිළිබඳ උද්යෝගීන්ගේ සියලුම රෝස තවාන් සංරක්ෂණය සඳහා පෝ(ර්)ට්ලන්තයට පිටත් කිරීමට අවස්ථාව ලබා දීමේ අදහස,පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ උද්‍යාන කාර්යාංශය විසින් 1917 දී අනුමත කර ඇත. 1921 දී නගර, භූමි ගෘහනිර්මාණ ශිල්පී ෆ්ලෝරන්ස් හෝම්ස් ග(ර්)කෙ විසින් ජාත්‍යන්තර රෝස පර්යේෂණ උද්‍යානය සැලසුම් කිරීම ආරම්භ වීම සහ එය සමඟම රංගපීඨය ද සැලසුම් කෙරිණි. පළමු වන භාරකරු ලෙස කුරේ මහතාට 1924 ජුනි මාසයේදී උද්‍යානය කැප කරන ලදී. 1927, ඔහු මිය යන තෙක් සේවයෙහි නිරත විණි. ආරම්භකයකු ලෙස කුරේ මහතාගේ කාර්යය, උද්‍යානයේ ඇති ශෛලමය ඵලකය ගෞරව දක්වයි.[7]රෝස පුරයප්‍රධාන ලිපිය: ඔරෙගන්, පෝ(ර්)ට්ලන්තයෙහි අන්වර්ථ නාමයන්1905 දී, පෝ
(ර්)ට්ලන්ත නගරාධිපති හැරී ලේන් විසින් පවසා සිටියේ නගරයට "රෝස සැණකෙළියක්" අවශ්‍ය බවය.පෝ(ර්)ට්ලන්තය සඳහා නිල සහ වඩාත්ම පොදු අන්වර්ථ නාමය වනුයේ "රෝස සහිත නගරය" නොහොත් "රෝස පුරය" ලෙසය. 1888 දී බිෂොප්වරුන් පිළිබඳ වූ දේවස්ථාන ස්ම්මේලනයේදී, ආගන්තුකයන් විසින් පෝ(ර්)ට්ලන්තය සඳහා පළමුවන නිර්දේශය ලෙස "රෝස සහිත නගරය" නිර්මිත වූ බව, 1917 සිට 1950 තුළ පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ උද්‍යාන පාලකයකු වන, චාල්ස් පෝල් කේසර් විසින් පැවසිනි.[8]නගරයේ පළමුවන වාර්ෂික රෝස ප්‍රදර්ශනය ඊළඟ වර්ෂයෙහි පැවැත්වුණ අතර, 1904 දී පෝ(ර්)ට්ලන්ත රෝස සංවිධානය විසින් සැණකෙළි සමඟ ප්‍රදර්ශන පැවැත්වීමට අනුග්‍රහය දැක්වීම ආරම්භ කරන ලදී. අන්වර්ථ නාමයේ ජනප්‍රියභාවය වර්ධනය වීම සිදු වූයේ, 1905 න් පසු එනම් ලුවිස් සහ ක්ලාර්ක් ශතසංවත්සරය විභාවනයේදීය. එහිදී නගරාධිපති හැරී ලේන් යෝජනා කර සිටියේ නගරය සඳහා "රෝස සැණකෙළියක්"  අවශ්‍ය බවය.[9] පළමුවන පෝ(ර්)ට්ලන්ත රෝස සැණකෙළිය අවුරුදු දෙකකට පසුව පැවැත්වූ අතර, නගරයේ ප්‍රධාන වාර්ෂික සැණකෙළිය අවුරුදු සියයකට පසු ඉතිරිව පවතී. "රෝස වගාව" පිළිබඳ අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් පිරිනැමීම සහ භූමීන් තුළ රෝස වගාව භාවිතය වෙනුවෙන් පෙනී සි
ටීම, පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ රෝස සංවිධානය මගින් වර්තමානයේ ඉටු කරන කාර්යයන් වේ.[10]1906 දී ඔරෙගන් ජීවිත රක්ෂණ සමාගමේ ආරම්භකයා වන ලියෝ සැමුවෙල්, පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ අන්වර්ථ නාමය නිරන්තරයෙන් ආරෝපණය කර ගත්තේය. සැමුවෙල් විසින් ඔහුගේ නිවසින් පිටත රෝස වගා කල අතර, නිවසින් පිටත කතුරු යුගලයක් තබා, එමගින් ඔහුගේ උද්‍යානයෙන් රෝස මල් කපා මිනිසුන්ට ඔවුන්ගේ නිවෙස්වලට ගෙන යාමට ඉඩ සලස්වා දුන්නේය.[11]2003, ජුනි 18 වන දින නගර සභාව විසින් නගරයේ නිල අන්වර්ථ නාමය ලෙස "රෝස පුරය" යන යෝජනාව එකහෙළාම අනුමත කර ඇත.[12]උද්‍යාන2010 වර්ෂයේදී ජාත්‍යන්තර රෝස පර්යේෂණ උද්‍යානයපො(ර්)ට්ලන්තයෙන් බහුල වශයෙන් රෝස උද්‍යාන හමු වුවත්, ජාත්‍යන්තර රෝස පර්යේෂණ උද්‍යානය ප්‍රමුඛ වේ. 1909 දී පෙනිසියුලා උද්‍යානය, නගරයේ ප්‍රථම මහජන රෝස උද්‍යානය වූ අතර, 1908 දී ආධාර රැස් කිරීමත් සමඟ එය $60000(2014 දී $1,574,889[13])කට මිලට ගන්නා ලදී. එමනුඑල් එල්. මිෂේ විසින් නිර්මාණය කෙරුණු , අක්කර දෙකක පමණ (හෙ.යා. 0.81) උද්‍යානය විවිධ වර්ගයේ රෝස ප්‍රභේද හැටපහක් පමණ පැළ 8900 ක් අන්තර්ගත වේ. කැරලයින් මහත්මියගේ පරීක්ෂාවෙන් අනතුරුව, පෙනිසියුලා උද්‍යානයේ පො
(ර්)ට්ලන්ත රෝස වගා කෙරිණි. 1917 දී, ජාත්‍යන්තර රෝස පර්යේෂණ උද්‍යානය ලෙස[14]වොෂින්ටන් උද්‍යානය තෝරා ගැනුණු අතර, ඉන්පසුව 1913 දී වාර්ෂික රෝස ප්‍රදර්ශනයට ස්ථානයක් ලෙස එම පෙනිසියුලා උද්‍යානය තෝරා ගැනිණි. එම උද්‍යානය පො(ර්)ට්ලන්තයේ ප්‍රකට සංචාරක නවාතැනක් ලෙස පවතින අතර, 9500කට අධික රෝස පදුරු සහ ප්‍රභේද 600 කට වඩා නියෝජනය කරයි.[15][16]ලැඩ්ගේ දියමන්ති හැඩැති රෝස උද්‍යාන සතර ආරම්භයේදී නිර්මාණය වූයේ 1890 දී විලියම් සාජන් ලැඩ් විසිනි. 1909 දී එමනුඑල් මිෂේ විසින් උද්‍යානයේ භූමි ප්‍රදේශය නිර්මාණය කෙරිණි. මිෂේ විසින් වර්ණකාරක වීදුරුවක් මෙන් පෙනුමක්, දියමන්ති ආකාර උද්‍යාන වලට රෝස වගා කිරීම තුළින් ලබා දුන්නේය. එම උද්‍යානය 1981 දී පො(ර්)ට්ලන්ත උද්‍යාන සහ විනෝද ක්‍රීඩා ආයතනය මගින් අත්පත් කර ගන්නා ලද අතර, 20 වන ශතවර්ශයේ ප්‍රකට වූ 3000කට අධික රෝස ප්‍රභේදයන් 60ක් නියෝජනය කරමින් වර්තමානයේ පවතී.[17]පො(ර්)ට්ලන්ත පුරය අවටින් පිහිටි අනෙකුත් රෝස උද්‍යාන වන්නේ, වැන්කූවර්, වොෂින්ටන්හි පිහිටි ඒස්තර් කුඩා උද්‍යානයත්, කෝ(ර්)වලිස්හි ඇව(ර්)රි රෝස උද්‍යානයත්, ඉයුජින්හි ඕවන් රෝස උද්‍යානයත් සහ ශාන්ත පෝල්හි පිහිටි හෙය(ර්
)ලූම් රෝස උද්‍යානයත් ය.[18]සිදුවීම්පෝ(ර්)ට්ලන්ත රෝස සැණකෙළිය යනු, ජුනි මාසය තුළ පවත්වනු ලබන වාර්ෂික ප්‍රජා සැණකෙළියකි. එහි අන්තර්ගත වන ඉසව් වන බහුවිධ පෙළපාලි, නාවික බළඇණි සතිය, ක්‍රීඩෝත්සවයක් සහ රැජිනකට කිරුළු පැළඳීම,[19][20] ආදීන් සංවිධානය කරනු ලැබුවේ, පෝ(ර්)ට්ලන්ත ප්‍රදේශය දියුණු කිරීමේ අරමුණ සහිතව, ලාභ නොලබන ස්වෙච්ඡා සේවක, පෝ(ර්)ට්ලන්ත රෝස සැණකෙළි සංගමය විසිනි. සැණකෙළිය සහ වාර්ෂික වසන්ත රෝස ප්‍රදර්ශනය, දේශයේ විශාලතම සහ දීර්ඝ කාලයක් පැවැත්වෙන සැණකෙළි අතුරින් එකක් ලෙස සලකනු ලබයි. පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ උත්කෘෂ්ටතම රෝස උත්සවයේ අංගයක් සඳහා, අනුග්‍රහය දෙනු ලැබුවේ 1996 දී ආරම්භ වූ පෝ(ර්)ට්ලන්ත රෝස සමාජය විසිනි. උසස් ප්‍රභේදයන්හි ඉතා වැදගත් නොවන තරඟ සඳහා ද විනිසුරුකරුවන් සියයක් පමණ තරඟාවලියේ අන්තර්ගත වේ.[21][22]තරඟාවලියට දිනකට ප්‍රථමයෙන්, මහජනයාගේ කැමැත්ත මත කුසලානය ලැබිය යුත්තා තේරීම සඳහා, ඡන්දය ලබා දීමට මහජනයාට ආරාධනා කරයි.[23]ප්‍රාදේශීය සමාන නාමයන්ආගන්තුකයන්ගේ තොරතුරු මධ්‍යස්ථානයෙහි තිබෙන නියොන් රෝස සළකුණ2007 වර්ෂයේදී පෝ(ර්)ට්ලන්ත පුරෝගාමීන්ගේ නිවහන, රෝස උ
ද්‍යානයරෝස නගර උද්‍යානය යනු, 	ඊශාන දිග පෝ(ර්)ට්ලන්තයෙහි අසල්වාසි උද්‍යානයකි.[24] එය 1907 දී, එනම් පළමු වන පෝ(ර්)ට්ලන්ත රෝස සැණකෙළිය පැවැත් වූ වර්ෂයේදීම ආරම්භ විණි.[25][26] රෝස සැණකෙළියෙහි ප්‍රධාන කාර්යාල පිහිටා ඇත්තේ, ආගන්තුකයන්ගේ තොරතුරු මධ්‍යස්ථානයෙහි වන අතර, එය රෝස ගොඩනැගිල්ල යනුවෙන්ද හඳුන්වයි. එම ගොඩනගිල්ල නිර්මාණ කරනු ලැබුවේ 1948 දී ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී ජෝන් යෙඔන් විසින් වන අතර, ඔහු වාණිජ කාර්යාල මණ්ඩලයේ සහ ආගන්තුක මධ්‍යස්ථානයේත්, නගර කාර්යාලයන්හීත්, ආපන ශාලාවකත් තවද රෝස සැණකෙළි මූලස්ථානවලත් සේවය කොට ඇත.[27] ටොම් මැකොල් ජලතීර උද්‍යානයත් සමඟම, 2010 දී එය ඓතිහාසික ස්ථාන පිළිබඳ ජාතික නාමලේඛනයට ඇතුළත් විය.[28][29][30] අනෙකුත් නාමයන් ඇතුලත්, පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ ගොඩනැගිලිවල පැතිවල රෝස බිතු සිතුවම් වලින් විස්තර කර ඇති අතර, 1956 සිට 1969 කාලය තුළ පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ ප්‍රධානතම මාර්ගස්ථ සේවාවන් සැපයූ ආයතනය, පෞද්ගලික රෝස නගර මාර්ගස්ථ  ව්‍යාපාරයද විය. [31]රෝස මල්, පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ ක්‍රීඩාවත් සමඟ දිගු කලක් මුළුල්ලේ එක්ව කටයුතු කර ඇත. ක්‍රීඩා හා විනෝදත්මක කේන්ද්‍රයක් වන ලොයිඩ් දිස්ත්‍රික්කයේ,[32] රෝස උද
්‍යානය යන නම ගෘහස්ත ක්‍රීඩාංගනය සඳහා යෙදුනේ,[33] රෝස මල් තිබීම හේතුවෙනි. අතළොස්සක් තරම් වූ මෙම ස්ථානය රැඳී පවතිනුයේ, ජාතික පැසිපන්දු සංගමය විසින් මෙය විකුණා නොදැමීමට පහසුකම් සලසන නිසාවෙනි.[34] මීට අමතරව 20 වන සියවසෙහි මැද භාගයෙදී, වෘත්තීමය ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් තුනක් පෝ(ර්)ට්ලන්ත රෝස් බඩ්ස් ලෙස නම් කළ අතර, පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ හිම අංගනයේ ක්‍රීඩා කළ වෘත්තීමය පිරිමි හිම හොකී කණ්ඩායම් සහ බටහිර වෙරළ බේස් බෝල් සංගමයේ, එක් නීග්‍රෝ බේස් බෝල් කණ්ඩායමක්ද හදුන්වනු ලැබුවේ, "පෝ(ර්)ට්ලන්තයේ රෝස" ලෙසිනි.[35][36] 1914-1918 කාලය තුළ, පළමු වන හොකී කණ්ඩායම, පැසිපික් වෙරළ හොකී සංගමය තුළින් ක්‍රීඩා කළේය.[37] 1915-1916 කාලය තුළ ස්ටැන්ලි කප් අවසාන තරඟාවලියට සුදුසුකම් ලැබූ, ප්‍රථම ඇමරිකානු හොකී කණ්ඩායම  රෝස් බඩ්ස් විය.[38] දෙවන හොකී කණ්ඩායම බටහිර හොකී තරඟාවලියෙහි පස්වන සහ අවසාන තරඟ වටයන් සඳහා තරඟ වැදිණි.(1925-1926).[39] අනෙකුත් කණ්ඩායම් තමන්ගේ සන්නම් නාමය සඳහා "රෝස පුරය" යන අන්වර්ථ නාමය අතුළත් කර ගත්හ. 2004 වර්ෂයේදී පිහිටවනු ලැබූ කාන්තා තුරඟ සංගමය විසින්, සියලු කාන්තා තුරඟ තරඟාවලීන් ඇතුළත් දේශීය කණ්ඩායම් සතරකට සහ  සංචා
රක කණ්ඩායම් දෙකකට සහයෝගය ලබා දුන්හ.[40][41] ඔවුන් සහයෝගය ලබා දුන් කනිෂ්ඨ තරඟාවලිය හදුන්වනු ලැබුවේ, "රෝස් බඩ්ස්" ලෙස ය.[42] කාන්තාවන් දෙදෙනකුගෙන් යුත් වෘත්තීමය පා පන්දු කණ්ඩායම්, රෝස පුර කැලෑ බළලුන් ලෙස නම් කරනු ලැබූ අතර, 2001 වර්ෂයේදී කාන්තා ඇමරිකානු පා පන්දු තරඟාවලිය වෙනුවෙන් ප්‍රථමයෙන් පිහිටුවීමත්,[43] 2011 වර්ෂයේදී කාන්තා වසන්ත පා පන්දු තරඟාවලිය වෙනුවෙන් දෙවන වරටත් පිහිටුවීම සිදු විය. [44]ආශ්‍රිත ලිපිපෝ(ර්)ට්ලන්ත ජපන් උද්‍යානය, වොෂින්ටන් උද්‍යානය තුළ පිහිටි තවත් උද්‍යානයක්පුහුණු කිරීමේ රෝස ක්‍රීඩාභූමියොමුව↑  Holman, Frederick V. (1908). "Where Rose Is Queen: How the City of Portland, Oregon, Decks Itself in Royal Array – The Annual Blossom Festival". Sunset (Southern Pacific Transportation Company) 21: 105–109. Retrieved August 20, 2012.↑  Holman, Frederick V. (1910). "Where Roses Run Roit". In Leonard Barron. Garden & Home Builder (Doubleday, Page and Company) 11: 228–229. Retrieved August 18, 2011↑  Dresbeck, Rachel (2011). Insiders' Guide to Portla
nd, Oregon. Globe Pequot. p. 4. ISBN 978-0-7627-6475-4. Retrieved August 18, 2011.↑  "International Rose Test Garden – Washington Park". Portland Parks & Recreation. Retrieved July 29, 2011↑  Flores, Trudy; Griffith, Sarah (2002). "Portland Rose Festival, 1910". Oregon History Project. Oregon Historical Society. Retrieved August 19, 2012.↑  Chasing The Rose, Andrea di Robilant, Knopf, 2014, p. 91↑  "International Rose Test Garden – Washington Park". Portland Parks & Recreation. Retrieved July 29, 2011.↑  Stern, Henry (June 19, 2003). "Name comes up roses for P-town: City Council sees no thorns in picking 'City of Roses' as Portland's moniker". The Oregonian (Portland, Oregon: Advance Publications). p. D1.↑  "City Flower". City of Portland Auditor's Office. Retrieved July 29, 2011.↑  "International Rose Test Garden – Washington Park". Portland Parks & Recreation. Retrieved July 29, 2011↑  Fodor's Travel Publications (1997). The Pacific Northwest's Best Bed & Breakfasts (
3rd ed.). Fodor's Travel Publications. p. 55. ISBN 978-0-679-03265-6.↑  "City Flower". City of Portland Auditor's Office. Retrieved July 29, 2011.↑  "Consumer Price Index (Estimate) 1800-". Federal Reserve Bank of Minneapolis. Retrieved July 4, 2012.↑  "Peninsula Park & Rose Garden". Portland Parks & Recreation. Retrieved July 29, 2011.↑  "International Rose Test Garden – Washington Park". Portland Parks & Recreation. Retrieved July 29, 2011↑  Cheesman, Shannon L. (July 8, 2011). "'Portland's hooked on roses'". Portland, Oregon: KATU. Retrieved July 29, 2011.↑  "Ladd Circle Park & Rose Gardens". Portland Parks & Recreation. Retrieved July 29, 2011↑  Pokorny, Kym (May 27, 2011). "Roses are a no-show for Portland Rose Festival". The Oregonian. Retrieved August 18, 2011↑  Dresbeck, Rachel (2011). Insiders' Guide to Portland, Oregon. Globe Pequot. p. 4. ISBN 978-0-7627-6475-4. Retrieved August 18, 2011.↑  Fong, Dominique (June 11, 2011). "Rose Festival events preview: Por
tland's best rose, milk carton boat races". The Oregonian. Retrieved August 18, 2011.↑  Pokorny, Kym (May 27, 2011). "Roses are a no-show for Portland Rose Festival". The Oregonian. Retrieved August 18, 2011↑  "Portland's Best Rose". Portland Rose Society. Retrieved August 18, 2011↑  Pokorny, Kym (May 27, 2011). "Roses are a no-show for Portland Rose Festival". The Oregonian. Retrieved August 18, 2011.↑  Woolsey, Matt (July 29, 2008). "In Depth: America's Most Overpriced ZIP Codes". Forbes. Retrieved July 29, 2011↑  Weisensee, Erika. "Portland Rose Festival". The Oregon Encyclopedia. Portland State University. Retrieved November 25, 2011.↑  "Rose City Park Neighborhood Association". City of Portland, Office of Neighborhood Involvement. Retrieved November 25, 2011↑  "Site Information". Oregon Historic Sites Database. September 24, 2010. Retrieved July 7, 2012.↑  "Weekly List of Actions Taken on Properties: 9/20/10 through 9/24/10". National Park Service. October 1, 2010.
Retrieved July 29, 2011.↑  "Rose Building Open House". Portland Rose Festival Foundation. Retrieved July 29, 2011↑  Theriault, Denis C. (October 13, 2010). "It's Historic—Even With Randy Leonard's Neon Rose". The Portland Mercury. Index Publishing. Retrieved July 29, 2011↑  Friesen, Mark. "Rose collage". OregonLive.com. Retrieved August 1, 2012↑  "Portland neighborhoods, locations and districts (Portland, Oregon - OR, USA)". World Guides. July 22, 2012. Retrieved July 27, 2012↑  Morgan, Jon (September 17, 2002). "Naming stadium for Unitas costly, not unprecedented". Baltimore Sun (Tribune Company). Archived from the original on October 10, 2004. Retrieved July 29, 2011.↑  "Sports Facility Reports (National Basketball Association)" (PDF). Sports Facility Reports. Marquette University Law School National Sports Law Institute. p. 25. Retrieved November 25, 2011.↑  "Portland, Seattle Colored Nines Tangle Tonight at Bengal Field". Lewiston Morning Tribune. June 16, 1946. p. 4
. Retrieved August 18, 2011↑  "Negro Nines Set for Tilts Here". The Spokesman-Review (Spokane, Washington: Cowles Publishing Company). June 12, 1946. Retrieved August 18, 2011.↑  Mancuso, Jim; Petterson, Scott (August 15, 2007). Hockey in Portland. Arcadia Publishing. p. 9. ISBN 978-0-7385-4804-3.↑  Mancuso, Jim; Petterson, Scott (August 15, 2007). Hockey in Portland. Arcadia Publishing. p. 9. ISBN 978-0-7385-4804-3.↑  Mancuso, Jim; Petterson, Scott (August 15, 2007). Hockey in Portland. Arcadia Publishing. p. 9. ISBN 978-0-7385-4804-3.↑  "About the Rose City Rollers". Rose City Rollers. Retrieved July 27, 2012.↑  "FAQ". Rose City Rollers. Retrieved July 27, 2012↑  "Rose City Rollers Youth League and Partners Celebrate Global Youth Day". Rose City Rollers. Retrieved July 27, 2012.↑  Evans, Jayda (July 10, 2001). "Get ready for pro women's football". The Seattle Times (The Seattle Times Company). ISSN 0745-9696. OCLC 9198928. Retrieved July 27, 2012.↑  "Rose City Wildc
ats". OurSports Central. Retrieved July 27, 2012තවදුරටත් කියවන්නමැක් ෆා(ර්)ලන්ඩ්, ජේ.හොරාස්,(1920).ඇමරිකානු රෝස සංගමයප(ර්)ඩි, රූබි ෆේ (1947). ලෝකයේ රෝස පුරය:පො(ර්)ට්ලන්තය,ඔරෙගන්. බින්ෆ(ර්)ඩ් සහ මෝ(ර්)ට්විල්ස්න්,ජැනට් එල්.(2006)පො(ර්)ට්ලන්තයේ රෝස රැජින:ජෝ(ර්)ජියානා බර්ට්‍රන් පිටොක්ගේ ජීවිතය.පැනප්ලි 	මුද්‍රණාලය  ISBN 1882877381.ලිංගාශ්‍රිත රෝග හෝ සමාජ රෝග යනු මිනිසුන් හෝ සතුන් සමග මුඛමාර්ගයෙන්, ගුදමාර්ගයෙන් හෝ යෝනි මාර්ගයෙන් සිදු කරන ලිංගික එක් වීමකදී බෝවීමේ හැකියාව ඇති රෝගයන්ය. මෙහිදී බහුලව ලිංගාශ්‍රිත රෝග (Sexually transmitted infection – STI) යන වචනය භාවිතා කෙරුනද ඒ සඳහා පුළුල් තේරුමක් ඇත. මෙහිදී පුද්ගලයෙකු ආසාදනය වී ඇති අතර ඔහුට තවත් පුද්ගලයින් වෙත රෝග ලක්ෂණ නොමැතිව වුවද රෝගය ව්‍යාප්ත කිරීමේ හැකියාව ඇත. ඇතැම් ලිංගාශ්‍රිත රෝග සිප ගැනීමකදී, ආසාදිත රෝගියෙකු භාවිත‍ා කරන ලද ඉදි කටු මගින්, දරුප්‍රසුතියේදී හෝ මව්කිරී දීමේදි බෝවිය හැකිය. ලිංගාශ්‍රිත රෝග වසර සියගණනක් තිස්සේ ඉතිහාසය තුළ පැවත ඇත. ලිංගික රෝගවල ව්‍යාධි විද්‍යාවබොහෝමයක් ලිංගික රෝග ශිෂ්ණය,යෝනි මාර්ග
ය හා මුඛය වැනි අවයවවල ආස්තරන පටල හරහා වඩාත් පහසුවෙන් බෝවේ. ශිෂ්ණයෙහි හිස කොටස ආස්තරණය කරනු ලබන පටලය ද ඉහත ආකාරයේ ආස්තරණ පටලයක්වන අතර එමගින් ස්‍රාවයන් නිකුත් කරනු නොලබයි. (මුඛෙයහි තොල්වලින් ද මේ හා සමාන ව්‍යුහයක් ඇත.) මේකී ආස්තරණ පටල (mucous Membranes) සමෙන් වෙනස් වන්නේ එමගින් නොයෙකුත් ව්‍යාධිජනකයින්ට සිරුර තුළට ඇතුළු වීම සදහා ඉඩ ප්‍රස්තා ලබාදෙන බැවිණි. මෙලෙස බොහෝ රෝග තත්ත්වයන් ලිංගික නොවන ස්පර්ශයන් වැනි (සිපගැනීම, ස්පර්ශය අතට අත දීම) වෙනත් ක්‍රමවලට වඩා ලිංගික ක්‍රියාකාරකම්වලින් බෝවීම සඳහා වැඩි ප්‍රවණතාවයක් තිබීමට එය එක් හේතුවකි. ස්‍රාවී ද්‍රව්‍යයන් නිකුත් කරන ආස්තරණ පටල ලිංගික අවයවවල මෙන්ම මුඛයෙහි ද පිහිටා ඇති බැවින් බොහෝ ලිංගික රෝග තදින් සිපගැනීමකට වඩා මුඛයෙන් සිදු කරන ලිංගික එක් වීමකදී වඩා පහසුවෙන් ව්‍යාප්ත වේ. දක්වා ඇති වගුවට අනුව මුඛ මාර්ගයෙන් ලිංගික අවයවවලට හෝ, ලිංගික අවයවවලින් මුඛයට පහසුවෙන් ව්‍යාප්ත වන ආසාදන ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ මුඛයෙන් වෙනත් පුද්ගලයෙකුගේ මුඛය වෙතට බෝවීම දුෂ්කර කාර්යයකි. එච්.අයි.වී. වෛරස මගින් ආසාදිත ලිංගික ස්‍රාවයන්වල ඛේටයට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් ව්‍යාධිසන්නකයින
් අන්තර්ගත වේ. ඇතැම් ලිංගික රෝග සම හා සෘජුව ස්පර්ශ වීමෙන් බෝවිය හැකිය. හර්ප්ලෙක්ස් හා HPV මේ සඳහා උදාහරණ වෙයි. KSHV තදින් සිපගැනීමකදී සහ සම ලිංගික පිරිමින් ගුද මාර්ගයෙන් සිදු කරන ලිංගික එක්වීම්වල දී ලිහිසි ද්‍රව්‍යයක් ලෙසට ඛේටය භාවිතා කරන අවස්ථාවලදී බෝවීම සිදු වේ. එක් එක් ලිංගික රෝග අනුව අදාල ආසාදිත පුද්ගලයාට රෝග ලක්ෂණ නොමැති වුවද ඔහුට තවදුරටත් අන්‍යයන් හට රෝගය බෝ කලහැක. HIV / AIDS රෝගියෙකු රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන අවස්ථාවන්හිදී ඔහුට රෝගය බෝ කිරීමට පහසුවෙන් පිළිවන.කිසියම් පුද්ගලයෙකුගේ සිරුරෙන් නිකුත් කරන ස්‍රාවයන් හා ස්පර්ශයක් ඇති කරනු ලබන සියළුම ලිංගික ක්‍රියාකාරකම්වලදී ලිංගික රෝග ඇතිවීම සඳහා අවධානමක් ඇතැයි සැළකේ. මෙහිදී බොහෝ විට අවධානයයොමු වී ඇත්තේ HIV / AIDS රෝගය පාලනය කිරීම සඳහාය.ලිංගිකව බෝවන රෝග වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් මගින් එක් පුද්ගලයෙකුගෙන් තවත් පුද්ගලයෙකුට ව්‍යාප්ත වේ. බැක්ටීරියා, දීලිර, ප්‍රොටොසෝවාවන් හා වෛරස මෙම රෝග කාරක ද්‍රව්‍යයන් වේ. ලිංගික රෝගයක් ඇති පුද්ගලයෙකුගෙන් මිස තවත් අයෙකුට එවන් රෝගයක් වැළඳිය නොහැක. වෙනත් ආකාරයකට පැවසුවහොත් ලිංගික රෝගයක් සහිත ප
ුද්ගලයෙකුට එය උරුම වී ඇත්තේ තවත් එවන්ම වූ පුද්ගල‍යෙකුගේ දේහ ස්‍රාවයන් මගිනි. HIV වැනි ඇතැම් ලිංගික රෝග ගර්භණී සමයේදී හා මවුකිරී දිමේදී මවගෙන් දරුව‍ාට ගමන් කළ හැකිය. විවිධාකාර වූ ක්‍රියාකාරකම්වලින් විවිධ ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් වලින් විවිධ ලිංගික රෝග ව්‍යාප්ත වීම විවිධාකාර වුවද පුද්ගලයන් දෙදෙනකු අතර සිදුවන සියළුම ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් පොදුවේ ගත් කළ ලිංගික රෝග බෝවීම දෙපසටම ක්‍රියාකාරී වන මාර්ගයක් ලෙසට හැදින්වේ. උදා - “රෝගය ලබාදෙන්නා” හා “රෝගය ලබාගන්නා” යන දෙපිරිසම අවධානම් තත්ත්වයකට මුහුණ පාති. සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයන් කොන්ඩම් භාවිතා කිරීම වැනි ආරක්ෂිත ලිංගික එක්වීම් ක්‍රම භාවිතා කිරීම මගින් ලිංගික රෝග ඇතිවීමේ අවධානම අවම කල හැකි බවට යෝජනා ඉදිරිපත් කර ඇත. නමුත් ආරක්ෂිත ලිංගික එක්වීම්වලින් සියයට සියයක්ම ලිංගික රෝගවලින් ආරක්ෂා වීමට හැකියාව නොමැත. දේහ තරල මගින් , රුධිර පාරවිලනය මගින්, එන්නත් කටු හවුලේ භාවිතා කිරීම මගින්, එන්නත් කටු ඇනීම මගින් (වෛද්‍ය පරීක්ෂණවලදී රෝහල් කාර්යය මණ්ඩලය මෙකී අනතුරු වලට භාජනය වේ.)පච්චා කෙටීම් සදහා භාවිතා කරන ඉදිකටු හවුලේ භාවිතා කිරීම මගින් හා දරු ප්‍රසූතියේදී ලිංගික රෝග බෝව
ීමේ අවස්ථාවන් ඇත. වෛද්‍යවරුන්, හිමෝෆීලියා [1] රෝගීන් සහ මත්ද්‍රව්‍යය භාවිතා කරන්නන් මෙලෙස අවධානමට ලක් වූ පිරිස් ලෙසට වර්ගීකරණය කර ඇත. නූතනයේදී සිදු කරනු ලැබූ වසංගතවේදය පිළිබඳව වූ අධ්‍යයනවලින් පුද්ගලයන් අතර පවත්නා ලිංගික සම්බන්ධතා ජාලයක් පිළිබඳව හදාරා ඇත. මෙලෙස වූ ලිංගික සබඳතා ජාලයන් එම රෝග බෝ කිරීම සඳහා තීරණාත්මක වේ. මෙලෙස ලිංගික සහකරුවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් සිටින පුද්ගලයන් අතර ඇතිවන සම්බන්ධතා ජාලයක් මගින් එම රෝග බෝ කිරීම සඳහා වැඩි අවදානමක් ඇත. ලිංගිකව බෝවන රෝගයක් සහිත ප්‍රද්ගලයෙකුට රෝග ලක්ෂණ නොමැති වාහකයකු ලෙසට රෝගය බෝකිරීමේ හැකියාව ඇත. ලිංගික රෝගයක් සහිත කාන්තාවකට ඇයගේ ශ්‍රෝණි ප්‍රදේශය (උකුළු ප්‍රදේශය) ආසාදනයට පත්වීමෙන් ඇති වන භයානක තත්ත්වය උදාවිය හැකිය. (Pelvic inflammatory disease)වළක්වා ගැනීමලිංගික රෝග ‍බෝවීම වැළැක්වීම සදහා වඩාත් ඵලදායී ක්‍රමය වන්නේ රෝග ව්‍යාප්තිය සිදුවිය හැකි අන්දමට ආසාදිත තරලය ස්පර්ශය ඇති නොවීමට වග බලා ගැනීමයි. මෙහිදී ආසාදිත සහකරුවෙකු සමග ලිංගික ක්‍රියාකාරකමක් ඇතිවීම අත්‍යාවශ්‍යම නොවේ. එලෙස ස්පර්ශයක් නොමැතිවීම මගින් අවධානමක් ඇතිවීම වළක්වාගත හැකිය. සි
යළුම ලිංගික චර්යාවන්වලදී ස්පර්ශය සිදුවීම අත්‍යාවශ්‍ය නොවේ. අන්තර්ජාලය , දුරකථන මාර්ග මගින් සිදු කරන ලිංගික චර්යාවලදී , ස්වයං වින්දනය සිදු කිරීමේදී හා ලිංගික එක්වීමක් සිදුනොවන අවස්ථාවන්හිදී මෙලෙස ස්පර්ශවීමක් සිදුනොවේ. ලිංගික එක්වීමකට පෙර දී හෝ තම සහකරු වෙනත් පුද්ගලයින් සමග සබදතා පවත්වා ඇති නම් හෝ සහකරුවන් ‍දෙදෙනාම තමාට ලිංගික රෝගයක් ඇති දැයි පරීක්ෂා කරවා ගත යුතුවේ. නමුත් එසේ කළ ද HPV  වැනි ඇතැම් වෛරස නූතන වෛද්‍ය උපක්‍රම මගින් හදුනා‍ගත නොහැක්කේ එම රෝගීන් රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන බැවිණි. HIV හා හර්පීස් යන රෝග සුව කළ නොහැකි බැවින් ඒවා බෝවීමෙන් වැළකීම ප්‍රධාන ඉලක්කය වී ඇත. බොහොමයක් ලිංගික රෝග සිරුර තුළ පූර්ණ කාලීනවම ඇතිවී ප්‍රති ශක්තිකරණ පද්ධතියට හානි කරන බැවින් වෙනත් රෝග පහසුවෙන් බෝවීමේ හැකියාව ලැබී ඇත.හෙපටයිටිස් B  හා ඇතැම් HPV ආසාදන වළක්වා ගැනීම සදහා එන්නත් නිෂ්පාදනය කර ඇත. උපරිම ආරක්ෂාවක් තහවුරු කිරීම සදහා ලිංගික එක් වීමක් සිදු කිරීමට ප්‍රථම මෙම එන්නත් වර්ග ලබා ගැනීම නිර්දේශ කෙරේ.දේහ ගත වූ HIV වෛරස සංඛ්‍යාව ඉතා කුඩා නම් සහජ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට HIV රෝගය ඇතිවීම පාලනය කළ හැකිය. නමුත් වෛරස