LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
මක වටිනාකමකින් යුතු දුර්ලභ උරුමයකි.උස්සන්ගොඩ පිළිබඳ ජනප‍්‍රවාද, පුරාවිද්‍යාත්මක නටඹුන් මෙන්ම සාහිත්‍යගත තොරතුරු ද රැසක් වෙයි. ඉන් සමහරක් මෙම භූමියේ පවතින සුවිශේෂී ලක්‍ෂණ හේතුවෙන් බිහි වී ඇත. නමුත් ඇතැම් ජනප‍්‍රවාද පවසන්නේ අතීතයේ සිදු වූ වෙනත් සිදුවීම් නිසා මෙම භූමිය සැකසුණු බවකි.උස්සංගොඩ ජාතික වනෝද්‍යානයඋස්සංගොඩ සහ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ ක්‍රි.ව.2010දී ජාතික වනෝද්‍යානයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කෙරිනි.මෙම ලිපිය සඳහා තවත්  ප්‍රවර්ග අවශ්‍ය වේ. කරුණාකර ප්‍රවර්ග එක්කිරීමෙන් සහායවන්න. එවිට මෙය, මීට සමාන තවත් ලිපි සමග ලයිස්තුගත වනු ඇත. (2011 අගෝස්තු)'ඇත්කඳ රජමහා විහාරය'කුරුණැගල දිස්ත‍්‍රික්කයට මානික්‍යයක් බදු වු එම නඟර මධ්‍යයේ ඇතුඟල පාමුල පිහිට මෙම ස්ථානයට ළඟා වීම සඳහා මහනුවර මාර්ගයේ සිට මීටර් 150 ක් පමණ ගමන් කළ යුතු වේ. අතිතයේ මෙම නඟරය හස්ති ශෛල්‍යපුර ලෙස හඳුන්වා දී ඇත. මෙම විහාරය අවට ප‍්‍රධාන ගල් කඳුවැටි කිපයක් ඇත. එනම් ඉබ්බාගල, ආදාගල , අංගංගල , එළුගල , කුරුමිණියාගල , යක්දෙස්සාගල ආදි වශයෙනි.අතීතයේ ඉන්දියාවේ කුරුරට සිට පැමිණී ඉන්දියානුවන් පදිංචි වී සිටි නිසා කුරුණෑගල ලෙස මෙම ප‍්‍ර‍
්‍රදේශයේ හැදින් වු බවද ඇතැම්හු පවසති.මහින්දාගමනයට පෙර සිටම මෙම ප‍්‍රදේශයේ ආදිවාසීන්ගේ ජනාවාස වූ බව ද ඔවුන් සූර්ය වන්දනාව කල බවද පැවසේ. මහින්දාගමනයෙන් පසු දෙවන පෑතිස්ස රජුගේ නියමයෙන් ඒ රජුගේ මයිලනුවෙකු වු සූරතිස්ස නම් රජතුමා ( ක‍්‍රි.පූ. 187 - 177 ) වකවානුවේ දී මෙම විහාරය කරවූ බව පැවසේ. මෙහි පිහිටි බෝධි වෘක්ෂය අනුරාධපුර යුගයට අයත් වේ. එසේම 1වන අග‍්‍රබෝධ් රජතුමා ක‍්‍රි.ව. 571 - 604 වකවානුවේ දී මෙම විහාරයට ප‍්‍රාසාදයක් ඉදිකරවා දුන් බව පැවසේ. එහි නටඹුන් ද අනුරාධපුර යුගයට අයත් සෙල්මුවා පිළිම දෙකක් ද දක්වට ඇත. ඒවා පිරියම් කරවා වර්ණගන්වා ඇත. මෙම විහාරයේ ප‍්‍රධාන ලෙන සමඟ තවත් කුඩා ලෙනක් ඇත. ඒ අනුව මෙම විහාරය ලෙන් විහාර ඝනයට අයත් වේ. මෙම ලෙන් විහාර දෙකෙහිම වියන් චිත‍්‍ර දර්ශනිය ලෙස සත් සතිය නිරූපනය කර ඇත. බිතු සිතුවම් මඟින් මහින්දගමනය- ප‍්‍රජාපතී ගෝතම්යගේ කඨින චිවර පූජාව- රජගහ නුවර පිඩුසිඟා වැඞීම ආදීය සිතුවම් කර මෙම විහාරස්ථානය තුළ පුරාවස්තු රැසක් ඇත. ඒ අතර විශේෂිත පාෂාණ වර්ගයකින් සාදන ලද ඩබරාව හෙවත් ජල පෙරනය වැදගත් තැනක් ගනී. එමෙන්ම මෙම විහාරයේ තැන්පත් කර ඇති ජාතක කතා පොත් වහන්සේ නම් ග‍්‍රන්ථය
ඇතුපිට තබා පෙරහරින් නඟරය වටා ප‍්‍රදක්ෂිණා කිරීම සිරිතකි. එය දඹදෙණියේ රජකළ පණ්ඩිත පරාක‍්‍රමභාහු රජතුමාගේ රාජ නියෝගයකි. ( ක‍්‍රි.ව. 1302 - 1326 * එමෙන්ම ක‍්‍රි.ව. 1815 න් පසු කුරුණැගල උසාවියේ නඩු කටයුතු වල දී මෙම විහාරයට පැමිණි සාක්ෂිකරුවන් උසාවි නිලධාරීන් ඉදිරිපිට දී ජාතක කතා පොත් වහන්සේට අතතබා දිව්රීමේ සිරිතක් පැවති බව කොඞ්රින්ටන් සහ ජෙරන් ඬේව් යන පුර විදඥයන් ගේ ලේඛණ වල සඳහන් වේ.ඇත් කඳ විහාරයට අයත් ගලේ බණ්ඩාර දේවාලය තුළ එම දෙවියන්ට අයත් ඇඳුම් ආ- යිත්තම් තැන්පත් කර ඇත. මෙම ගලේ බණ්ඩාර දෙව්යන් ජීවමාන ප‍්‍රාදේශීය දේව සංකල්පයකි. කුරුණෑගල අගනුවර යුගයේ කුරුණෑගල රජකළ දෙවන බුවනෙකභාහු රජුට සහ සිය මුස්ලිම් ජාතික බිසවකට දාව උපන් වත්හිමි බුවනකබාහු හෙවත් තුන්වන බුවනෙකභාහු කුමරු කුමන්ත‍්‍රණයක් මඟින් ඝාතනය වීමත් සමඟ මෙම ගලේ බණ්ඩාර දේව සංකල්පය ආරම්භ වි ඇත.දෙවන බුවනෙකබාහු රජුගේ ඇවෑමෙන් ඔටුන්න හිමි කුමරු ලෙස සිටි මුස්ලිම් ජාතික බිසවට උපන් වත්හිමි බුවනෙකබාහු කුමරුට රජකම උරුම වීමත් සමඟ අමාත්‍යවරු සහ වන්නි බුවනෙකබාහු කුමරු කුමන්ත‍්‍රණයක් සිදුකර යාගයක් සුදානම් කරවා ඇතුගල මුදුනේ රැුහැනින් එල්වන ලද යාග මණ්ඩප
ය සූදානම් කරවා පවත්වා මධ්‍යම රාත‍්‍රියේ දී රජු යාග මණ්ඩපයේ සිටිද්දීම රැුහැන කපා වත්හිමි රජු ඇතුගල පාමුල හෙලා ඝාතනය කරවා ඇත. අනතුරුව ප‍්‍රදේශයේ ජිවත් වූ මුස්ලිම් බ්සවගේ ඥාතීන් සහ වත්හිමි බුවනෙකබාහු කුමරුගේ හිතවතුන් ඇතුගල පාමුල තිබූ රජුගේ මල සිරුරු භූමිදානය කර එම ස්ථානයේම දේවාලයක් ඉදිකර පුදසිරිත් ඉටුකර තිබේ. ඒ අනුව අද දක්වාම ප‍්‍රදේශයේ මුස්ලිම් සිංහල බැතිමතුන් ද මෙම ගලේ බණ්ඩාර දේවාලයේ පුද පූජා වලට සහභාගී වනු දක්නට ලැබේ. රත් සදුන් ලීයෙන් කරන ලද අඩි 2ක්පමණ උසින් යුතු වූ ගලේ බණ්ඩාරදේව ප‍්‍රථිමාවක් ද මෙම දේවාලයේ තැන්පත් කර ඇත.සර්බියාව සහ මොන්ටිනිග්‍රෝව යනු අග්නිදිග යුරෝපයෙහි පිහිටි හා, යුගෝස්ලාවියාවේ ඉතිරිව තිබූ සමූහාණ්ඩු දෙක අනුසාරයෙන් පිහිටුවා තිබූ රටකි.ගොනුව:Yasushi akashi with president rajapaksha.jpg2008 ජනවාරි 14 දින ශ්‍රීලංකා ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා සමගයසුෂි අකෂි (明石 康 Akashi Yasushi, උපත ජනවාරි 19, 1931 අකිතා ප්‍රාන්තයේ හිනයි නගරය)  ජ්‍යෙෂ්ඨ ජපාන රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙක් සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිපාලකයෙකි. හෙතෙම එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් කාර්යාලයේ නිව්යෝක් නුවර මූලස්ථානය මගින්
දේශපාලනිකව අන්තර්ජාතික සිවිල් සේවකයෙක් ලෙස පත් කරන ලදී.මහජන තොරතුරු පිළිබඳ උප-ලේකම්-ජනරාල්, නිරායුධකරණය තොරතුරු පිළිබඳ උප-ලේකම්-ජනරාල් සහ  මානවවාදී කටයුතු හා හදිසි සහන පිළිබඳ උප-ලේකම්-ජනරාල් යන පදවි උසුලන ලදී.නොයෙක් අන්‍ය අතිරේක නියමයන් අතර යුද්ධයට පෙර යුගෝස්ලෝවියාවේ ලේකම්-ජනරාල්වරයාගේ පෞද්ගලික නියෝජිත ලෙස කටයුතුකරන ලදී.එසේම ඔහු  1993 කාම්බෝජියානු මැතිවරණයටපසු  සාම සාකච්ජා  අධීක්ෂණය කරනලදී. එතැනදී ඔහුගේ සාර්ථකත්වය ගැන නොසලකා බෝල්කනයේ පසුකාලීන ක්‍රියාකලාපය පිලිබඳව ඔහුව තරයේ විවේචනය කරන ලදී.ප්‍රධාන වශයෙන් ඊට හේතු වූයේ සර්බිනියානු සමූලඝාතනය වැලැක්වීමට නොහැකි වීමයි.ශ්‍රීලංකා රජය හා දෙමළ කොටි ත්‍රස්තවාදීන් අතර ගිවිසුමට පහසුකම් සැලසීම සඳහා 2006 සැප්තැම්බර් මස ශ්‍රීලංකාවට පැමිණියේය.2014 බොස්ටන් මැරතන් තරගයමැරතන් තරගය   2014 බොස්ටන් මැරතන් තරගයේ පිරිමි ශූරයාවූ මෙබ් කෆ්ලෙස්ගි සහ,  කාන්තා ශූරියවූ රීටා ජෙප්ටූ,  වෙලෙස්ලිහී තරගයේ මධ්‍ය අවධිය අසලදීතරග ස්ථානයබොස්ටන්, මැසචූසට්ස්දිනඅප්‍රේල් 21←20132015→බොස්ටන් මැරතන් ගමන් මග සිතියම[1]අප්‍රේල් 21 වන සඳුදා දිනදී  (දේශප්‍රේමීන්ගේ දිනය)  201
4 බොස්ටන් මැතන් තරගය පැවැත්වුනේ,   මැසචූසට්ස්හී, බොස්ටන්හීදීය.  මෙම තරගය,  මහජන-සහභාගීත්ව මැරතන් තරගයෙහි 118 වන වැන්න විය. මෙම දිවීම් තරගය සංවිධානය කර තිබුණේ  බොස්ටන් මලලක්‍රීඩා සංගමය විසිනි. 2013 බොස්ටන් මැරතන් තරග බෝම්බ ප්‍රහාරය නිසාවෙන්, අමතර ආරක්ෂක විධිවිධාන යෙදවිණි. 2014 මැරතන් තරගය සඳහා තරගකරුවන් 36,000 පමණ ලියාපදිංචිව සිටි අතර, සහභාගීවූ තරගකරුවන් සංඛ්‍යාව  පිළිබඳ සැලකීමේදී එය දෙවැනි වන්නේ  1996 තරගයට පමණි. [2]ආශ්‍රිත↑ "ඔෆීෂියල් බොස්ටන් මැරතන් කෝස් මැප්". සම්ප්‍රවේශය මාර්තු 23, 2014.↑  BAA ස්පෙක්ටේටර් ඉන්ෆොමේෂන් ෆෝ බොස්ටන් මැරතන්, http://www.baa.org/spectator-information.html, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2014-04-24 ජනගහනය මත පදනම්ව සෞඛ්‍ය කළමණාකරණයවසංගතවේදය පිළිබදව වූ ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකම් සහ ඒ පිළිබදව සිදු කළ අධීක්ෂණයන්හි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ජනගහනය මත පදනම්ව සිදු කරන සෞඛ්‍ය කළමණාකාරිත්වය ඇති වීමට කැපීපෙනෙන දායකත්වයක් ලබාදුණි. ජනගහනය මත පදනම්ව කරන සෞඛ්‍ය කළමණාකාරිත්වය මගින් , ඉලක්ක ජනගහනයක සෞඛ්‍ය අවශ්‍යතා සහ සෞඛ්‍ය තත්වය තක්සේරු කිරීමටඑම ජනගහනයෙහි සෞඛ්‍
ය තත්වය වැඩි දියුණු කර ගැනීම සදහා අතර මැදි වැඩ සටහන් ඇති කිරීමට සහප්‍රජාවෙහි සංස්කෘතිමය සහ සෞඛ්‍ය පිළිබදව වූ සම්පත් අනුව යමින් එකී ජනගහනයෙහි සාමාජිකයන් හට කාර්යක්ෂම සහ සුක්ෂම ලෙස සේවාවන් සැපයීම සිදුකළ හැකිය. ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍නූතන ජනගහනය මත පදනම්ව සිදුකරන සෞඛ්‍ය කළමණාකාරිත්වය ඉතා සංකිර්ණ වූවකි. ඒ සදහා වසංගතවේදය පිළිබදව ප්‍රායෝගික දැනුම සහ අධීක්ෂණය කිරීමේ හැකියාව ඉතා වැදගත් වේ. (වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක, දේශපාලනික, කාර්මික සහ ගණිතය පිළිබදව ඇති දැනුම ඉතාවැදගත්ය) එමගින් ඵලදායී සහ කාර්යක්ෂම සෞඛ්‍ය සේවාවක් ජනගහනය වෙත සැපයීමට හැකිය. මෙම කර්තව්‍ය සදහා නූතන අවධානම් කළමණාකාරිත්වය පිළිබදව දුරදක්නා දෘෂ්ටියක් සහ මරණ අනුපාතය පිළිබද සංඛ්‍යාන දත්තවල සිදුවීම සහ ව්‍යාප්තිය පිළිබදව දැනීමක් නූතන ජනගහනය මත පදනම් වූ සෞඛ්‍ය අවශ්‍යතාවයන් කලමණාකාරිත්වය සදහා අත්‍යවශ්‍ය වේ. තවද මෙමගින් අනාගතයේදී ජනගහනය තුළ ඇති වූයේයැයි අනුමාන කළ හැකි සෞඛ්‍ය ගැටළු පිළිබදව යහපත් ප්‍රතිචාර දැක්වීමට සහ නිසි පරිදි කළමණාකරණය කිරීමට හැකියාව ලැබේ. මෙලෙස ජනගහනය මත පදනම්ව සෞඛ්‍ය කළමණාකාරිත්වය සිදුකරන සහ එහි කර්තව්‍යයන් මගින් වසංගතවේදය පිළිබ
දව ප්‍රායෝගික ප්‍රතිඵල ලබාගන්නා සංවිධාන වනුයේ Canadian Strategy for Cancer Control , Health Canada Tobacco Control Programs , Rick Hansen Foundation සහ Control  Research Initiative ය. මෙම සංවිධාන මගින් අවධානමට ලක් වූ ජීවිත පිළිබදව ජනගහනය මත පදනම් වූ සෞඛ්‍ය කළමණාකාරිත්ව වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දී ජන ගහන විද්‍යාව, සෞඛ්‍ය ඒජන්සි මෙහෙයුම් පර්යේෂණ සහ ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබද දැනුම ප්‍රමාණාත්මක ලෙස දත්ත අධීක්ෂණය කිරීමේදී යොදා ගනී. ජනගහයෙහි ජීවිත කෙරෙහි ඇති බලපෑම පිළිබදව අධ්‍යයනය කිරීම :  ජනගහනයෙහි අළුතෙන් ඇති වන රෝග තත්වයන් ඒවායේ ව්‍යාප්තිය , අඩු වයසකදී සිදුවන මරණ සංඛ්‍යාව සහ ආබාධිත තත්වය හා මරණය මගින් ජීවිතකාලයෙන්  අහිමිවන වසර සංඛ්‍යාව පිළිබදව අධ්‍යයනය කිරීම මගින් අනාගතයේදී රෝග තත්වයන් මගින් ජනගහනය වෙත ඇති කරන බලපෑම පිළිබදව අවබෝධයක් ලබාගැනීම.ශ්‍රම බලකාය මගින් ජීවිතයට ඇති වන බලපෑම අධ්‍යයනය කිරීම : මෙහිදීද ශ්‍රමබලකායෙහි අළුතෙන් ඇති වන රෝග තත්වයන් ඒවායේ ව්‍යාප්තිය, අඩු වයසකදී සිදුවන මරණ සංඛ්‍යාව සහ ආබාධිත තත්වය හා මරණය මගින් ජීවිත කාලයෙන් අහිමි වන වසර සංඛ්‍යාව පිළිබදව සොයා බැලේ.රෝග මගින
් ආර්ථිකයට ඇති කරන බලපෑම පිළිබදව සොයා බැලීම : මෙමගින් අනාගතයේදී ඇති විය හැකි රෝග තත්වයන් මගින් පෞද්ගලික අංශයෙහි ආදායම් මාර්ග කෙරෙහි ඇති කරන ලබපෑම් පිළිබදව සොයා බැලීම් සිදු කරනු ලබයි. (වේතන, සෞඛ්‍ය සේවාවන් සැපයීම සදහා සිදුවන වියදම් සහ අනෙකුත් වියදම්)ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා - ඉතිහාසයශ්‍රීමත් ලූඩ්විග් ගථමන් 1948 වර්ෂයේදී ක්‍රීඩා තරඟයක් සංවිධානය කරන ලදී. මෙම තරඟ ස්ටෝක් මැන්ඩවිල් තරඟ ලෙස හඳුන්වන අතර දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී සුෂුම්නාව ආබාධිත වූ අයත් 1952 දී නෙදර්ලන්ත තරඟ කරුවනුත් සහභාගී වීම නිසා අන්තර්ජාතික තත්වයට පත්වන ලදී. පළමු ලෝක ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා උළෙල 1960 දී රෝමයේ ආබාධිත වූ මලල ක්‍රීඩා කරුවන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් පවත්වන ලද අතර එය 9 වන ස්ටෝක් මැන්ඩවිල් තරඟාවලියද වේ. පළමු ශීත සෘතු ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා තරඟාවලිය ස්විඩනයේ ඕර්න්ස්කොල්ඩ්ස්වික් හිදී 1976 දී පවත්වන ලදී.1988 දී, ග්‍රීෂ්ම ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා උළෙල එම වසරේ ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාවලට සමගාමීව පවත්වන ලදී. මෙම ක්‍රියාමාර්ගය අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කොමිටියේ 2001/6/21 සම්මුතියෙන් අනතුරුව නිල ප්‍රතිපත්තියක් බවට පත්විය. මෙම ක්‍රීඩා ඔලිම්පික් තරඟ අවසානයෙන් දින
තුනකට පසුව එම සත්කාරක නරගයේම එම පහසුකම් යටතේම පවත්වනු ලබයි‍. ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා පැවැත්වීමට අවසර ඉල්ලන නගර, තම ඉල්ලීමට මෙම ක්‍රීඩාද ඇතුලත්කල යුතු අතර ක්‍රීඩා දෙකම එකම සංවිධායක මණ්ඩලයකින් පාලනය කරනු ලබයි.කලා වැවකලා වැවේ දර්ශනයක්කලා වැවස්ථානයඅනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයCoordinates﻿ / ﻿8.017°N 80.517°E﻿ / 8.017; 80.517ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿8.017°N 80.517°E﻿ / 8.017; 80.517වර්ගයවැවPrimary outflowsජය ගඟකලා වැව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු මැද පළාතේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති පුරාණ ජලාශයක් වේ. කලා-බලලු වැවු යුග්මයේ ප්‍රධාන වැව මෙය වන අතර තිසා වැවට ජලය ගෙනයනු ලබන සැතපුම් 54 (86.9 කි.මි) පමණ දිගු පුරාණ ඇල මාර්ගයක් වූ ජය ගඟ නැතහොත් යෝධ ඇළ මාර්ගය ආරම්භවන්නේද මෙම කලා වැවෙන් වේ. ශෙෙලමය හිටි බුද්ධ ප්‍රථිමාවක් වූ අවුකන බුදු පිළිමය ද කලා වැවට ආසන්නයේ පිහිටා තිබේ.[1]ගමන් මාර්ගයදඹුල්ල හරහා අනුරාධපුර මාර්ගයේ කැකිරාව ප්‍රදේශීය ලේකම් කාර්යාලයට (9.7 කි.මි.) දුරින් මෙම වැව පිහිටා ඇත.[1]ඉතිහාසයකලා වැවක්‍රි.ව. පස්වන ශතවර්ශයේ රජකම් කල ධාතුසේන රජු විසින් කලා වැව ඉදිකරන ලදී.[2] කලා
වැවේ ඉදිකිරීම් වලින් අනතුරුව රජු විසින් ඊට ආසන්නයේම බළලු වැව නමින් තවත් වැවක් ඉදිකරනු ලැබූ අතර එම වැව් දෙක එක්කිරීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම වැව නිර්මාණය කෙරිණි. ධාතුසේන රජුගෙන් අනතුරුව දෙවන මහින්ද රජු (ක්‍රි.ව. 777-797) විසින්ද තවදුරටත් මෙම වැව පුළුල් කරනු ලැබීණි.අතීත සබැඳිකලා වැව ඉදි කෙරෙමින් පවතින කාලයේ කාල නම් කොළුගැටයෙක්ද මේ හා සම්බන්ද වෙමින් කටයුතු කල බව පැවසෙයි.මොහු ගේ පියා කලා වැව තමන්ගේ ජීවිතය මෙන් ආරක්ෂා කළ බව කියැවේ. ඔහු එකල කලා වැව පිටාර ගලා මහා විනාශයක් වීමට යන අවස්ථාවේදී මාගේ ජීවිතය ගෙන මෙම වැව සැමදාකම ජනතාවගේ පරිහරණය සඳහා ආරක්ෂා කර දෙන ලෙසින් දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලා කලා වැවට පැන බිලි වූ බවත්, මොහු ඉන්පසුව යක්ෂ සේනාඅධිපති දෙවියකු වශයෙන්ද දේව මණ්ඩලයේ ආරක්ෂකයා ලෙසින්ද කඩවර දිව්‍ය රාජඔත්තමයානන් වහන්සේ වශයෙන් දිව්‍ය සැප සමිපත්ති ලබා දිව්‍යලෝකයේ උපත ලද බව කියැවේ.පිළිසකර කිරීම්කලා වැව 12 වන ශතවර්ෂයේ සිටි පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් ප්‍රථිසංස්කරණය කෙරූ බව ප්‍රකාශ වේ.[3] මෙරට සිටි බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරුන් වූ සර් විලියම් හෙන්රි ගෙග්‍රරි (1872-1877)[2] සහ සර් ආතර් හැමිල්ටන් - ගෝඩන් (188
3-1890) [4] සිටි සමයේදීද කලා වැව කිහිපවරක් පිලිසකර කොට ඇත. රට තුල බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් පසුව 1958 දී, වැව් බම්ම බලලු වැව හා සම්බන්ද කර නැවත ගොඩනගා තිබේ.[5]වැවෙහි ප්‍රමාණයවැවෙහි වට ප්‍රමාණය සැතපුම් 40ක් (කි.මි. 64.4) පමණ වන අතර මුළු වර්ගඵලය වර්ග සැතපුම් 7 ක් (වර්ග කි.මි. 18.1) පමණ වේ.[2] අමුණේ දිග අඩි 22,572 ක් (6,879.9 මි) හා එහි උස අඩි 48 ක් (14.6 මී) පමණ ව.[6] පිටවාන අඩි 216 පළලකින්ද අඩි 170 දිගකින්ද යුක්ත වේ. කලා වැවේ ඉවුර උසින් අඩි 60ත් 80ත් අතර අගයක් වන අතර පළල අඩි 200ක් පමණ වේ. එය දිගින් සැතපුම් 3ක් පමණ වේ.අරමුණුපුරාණයේ පැවති විශාලතම වැවක් සේ සලකණු ලබන මෙම වැව මගින් ඊට ආසන්නයේ පිහිටි කුඩා වැව් සදහාද ජලය සපයා තිබේ. අනුරාධපුර අගනගරයේ පිහිටි ජනතාවට ජලය සැපයීමට කලා වැවේ සිට ජලය ජය ගඟ හරහා තිසා වැවට රැස් කර ඇත. මහවැලි ජලාප්‍රවාහන යොජනා  ක්‍රමයේ ප්‍රධාන රැදවුම් ස්ථානයක් වන මෙම වැව 1976 සිට ශ්‍රී ලංකාවේ[5] උතුරු මැද පළාතේ ජනතාවට ජලය සපයා ඇත. මිරිදිය මත්ස්‍ය කර්මාන්තය, වෘක්ෂලතා සදහා විශේෂයෙන්ම මිටියාවත් පිහිටි තණකොළ සදහා ජලය සැපයීම ආදිය සඳහා වැවෙහි ජලය භාවිතා කරයි.[2]කලා වැව ඉදික
ර රජතුමාධාතුසේන රජුමූලාශ්‍ර↑ 1.0 1.1 "කලා වැව". කිරිගල්පොත්ත. සම්ප්‍රවේශය 5 අප්‍රේල් 2012.↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 "තිංග්ස් ටු ඩූ - එක්ස්කර්ෂන්ස්: කලා වැව". ද එලිෆන්ට් කොරිඩෝර්. සම්ප්‍රවේශය 5 අප්‍රේල් 2012.↑ "කුරුණෑගල, යාපහුව ඇන්ඩ් කලාවැව". TourismSriLanka.org. සම්ප්‍රවේශය 20th අප්‍රේල් 2012. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= (help)↑  "ඒන්ෂියන්ට් සිංහලීස් ඉරිගේෂන්". mysrilankaholidays.com. සම්ප්‍රවේශය 5 April 2012.↑ 5.0 5.1 "කලා වැව". ශ්‍රී ලංකා මහවැලි අධිකාරිය. සම්ප්‍රවේශය 5 අප්‍රේල් 2012.↑  ලංකා ලයිබ්‍රරි ෆෝරම් :: වීව් ටොපික් - කලා වැව (රිසවයර්) - 470 AD, http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=718, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2016-01-08 vteInland waters of Sri Lankaගංගා≥100kmදැදුරු ඔයගල් ඔයGin Gangaකලා ඔයකළු ගඟ (Kukule Ganga)කැළණි ගඟ (Kehelgamu OyaMaskeliya OyaPusweli Oya)Kirindi OyaKumbukkan OyaMaduru Oyaමහ ඔයMahaweli River (Amban Gangaකොත්මලේ ඔයNanu Oya)මල්වතු ඔයමැණික් ගඟමී ඔයවළවේ ගඟ (Belihul Oya)යාන් ඔය<100kmAkkarayan AruKanakarayan Ar
uKodalikkallu AruMadu GangaMandekal AruMavil AruNay Aru (Mannar)Nay Aru (Mullaitivu)Netheli AruNilwala RiverPali AruPallavarayankaddu AruParangi AruPer AruPiramenthal AruTheravil AruValukkai AruVerugal Aruවේලි සහජලාශWith hydroelectriccapabilitiesBowatennaBroadlandsCanyonCastlereighDeduru OyaDyraabaGal OyaKotmaleKukule GangaLaxapanaMaskeliyaMoragahakandaMoragollaNilambeNortonPolgollaRandenigalaRantembeSamanalaUdawalaweUpper KotmaleVictoriaIrrigation-only(incl. ancient tanks)Beira LakeDiyawannaGiant's Tankගිරිතලේ වැවInginimitiyaIranamadu Tankකලා වැවKalu GangaKandalamaKandy LakeKantaleLake GregoryLunugamweheraMaduru OyaMinneriya TankMuthuiyankaddu KulamPuhulpolaRajanganayaRambakan OyaRatkindaTissa Wewa (Anuradhapura)Tissa Wewa (Tissamaharama)UlhitiyaVavuni KulamකළපුEast coastBatticaloa LagoonChalai LagoonChundikkulam LagoonKokkilai LagoonKokkilai LagoonNai Aru LagoonNanthi LagoonUllackalie LagoonUpaar LagoonVadamar
achchi LagoonValaichchenai LagoonWest coastJaffna LagoonMundal LagoonNegombo LagoonPuttalam LagoonUppu Aru LagoonSouthern coastKoggala LagoonRekawa LagoonMalala-Ambilikala LagoonsRathgama Lakeඇල මාර්ගහැමිල්ටන් ඇලයෝධ ඇළආශ්‍රිත ආයතනMahaweli AuthorityMinistry of Irrigation and Water Resources ManagementList of dams and reservoirs in Sri LankaList of rivers of Sri Lankaමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස අංගම්පොර සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)ඇම්බැක්කේ පැරණි සටන් කැටයමක්ලෝකයේ විවිධ රටවල ඒ ඒ රටවලට ආවේණික සටන් ක්‍රමයක් පවතී. ඇතැම් සටන්කුම ආත්මාරක්ෂක සටන් ක්‍රම වශයෙන්ද ඇතැම් ඒවා යුධ සටන් ක්‍රම වශයෙන්ද අතීතයේ පැවතී තිබේ. ඒ ඒ රටවල් තම රටවල අනන්‍යතාව පෙන්වීම සඳහා මෙම සටන් කුම භාවිතයට ‍ගනියි. චීනය - වූෂූජපානය - කරාතේකොරියාව - ටයිකොන්ඩෝතායිලන්තය - මුවායි තායිබ්‍රසීලය - කැෂේරාඉන්දියාව - කලරි ,රශී (තවත් බොහෝ සටන්ක්‍රම පවතී)ලංකා ඉතිහාසය දෙස බැලීමේ දී එය පූර්ණ වශයෙන්ම යුධ ඉතිහාසයක් බව මැනවින් පැහැදිලි වේ. පෙරදිග මෙන්ම අපරදිල ජාතින්ගේ නිරන්තර පීඩාවන්ට ලක් වීම හේතුවෙන් නිරන්ත
ර අරගලවලින් පිරුණු ඉතිහාසයක් දැකිය හැකි ය. චෝල, පාණ්ඩ්‍ය, දෙමළ මෙන්ම චීන ආක්‍රමණයන්ද පරංගි, ලන්දේසි හා ඉංග්‍රීසි ආදි බරහිර ජාතීන්ගේ ආක්‍රමණයන්ද නිරන්තරයෙන් දැකිය හැකි ය. මෙම විවිධ ආක්‍රමණ සිදුවන අවස්ථාවලදී ලංකාවේන පැන නැගුණ දක්ෂ ජන නායකයෙකු විසින් සියලු සේනා සංවිධානය කර යුධ කරන ලද බවත් එසේ සිදු කර පරසතුරු ආක්‍රමණ මැඩ පවත්වා රට නිදහස් කරන ලද බවත් දැකිය හැකි ය.අදටත් අප සමාජය තුළ දැකිය හැකි හේවාගම් කෝරළය, හේවා හැට, කඩුවෙල, දුණු ගමුව වැනි ග්‍රාම හා ප්‍රදේශ නාම වලින් මෙන්ම රණසිංහ මුදියන්සේ, සේප්පු ආරච්ච,පත්තිනිගේ,අංකුඹුරේ පත්තිනිගේ වැනි පුද්ගල පෙලපත් නාම වලින්ද එම රණකාමී ඉතිහාසය මනාවට ගම්‍ය වේ.අංගම් සටන් කලාවපැරණි ඉතිහාස අධ්‍යයනය කිරීමේදී විවිධාකරා ආක්‍රමණ හමුවේ අපරාජිතව සිටීමට නම් යම් කිසි නිසියාකාරව සකස් කරන ලද සටන් ක්‍රමයක් පැවතිය යුත්‍ර බවට නිගමනයකට එලැඹීමට අපහසු නැත. එසේ නොමැති නම් මෙවන් ආකාර ආක්‍රමණයන්ට මුහුණ දීමට හැකියාවන් තිබිය නොහැකි ය. මුල් කාලීනව පැවති සටන් ශිල්පය කුමක්ද යන්න සොයා බැලීමට අවශ්‍ය සාක්ෂි ඇත්තේ ඉතා අල්ප වශයෙන් වුවත් කැටයම් සිතුවම් ආදියේ පවතින සටන් ශා
ස්ත්‍රය පිළිබඳ ඉඟිවලින් යම් නිගමනයකට එළැඹිය හැකි ය.කෙසේ වෙතත් දැනට වර්තමානයේ ප්‍රකටව පවතින අංගම්පොර යනුවෙන් ප්‍රකට සටන් ක්‍රමය පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ යුතු ය. එසේම ලංකාවේ යම් ප්‍රමාණයකට ප්‍රකටව පැවති වෙනත් සටන් ක්‍රමයන් කීපයක් කෙරෙහිද අවධානය යොමු කිරීම තුළින් අංගම් කලාවේ අනන්‍යතාව ආරක්ෂා කළ යුතු වේ.හේවාකම් අංගම්පොර යුදයේදූ කෙළි අං කෙළි මේ හැම යුදයේපංච කලා පස් දෙන ජය ගනියේතුන් ලොවටම ඇවු ලී මෙම දිපයේ(පැරණි ජන කවියක්...)[1]මහාසම්මත මනු යුගයෙන් එපිටදී සට මෙම සටන් ශාස්ත්‍රය පැවතුන බවට සාක්ෂි ඇත. එනම් අවුරැදු 33,000 කට එපිට යුගයයි. මෙම ශාස්ත්‍රය නිර්මාණය කරන ලද්දේ යක්ක (යක්ෂ) ගෝත්‍රික සෘජිවරැන් යයි පාරම්පරික සටන් ශිල්පීන්ගේ විශ්වාසයයි. ලංකාවේ රදල පෙළපතට ආවේණික වූ ශාස්ත්‍රයකි. රාවණා යුගය යනු සටන් ශාස්ත්‍රයේ ස්වර්ණමය යුගයකි. මෙය රාම රාවනා යුද්ධයේදී භාවිතා විය. මෙයට අමතරව පණ්ඩුකාභය, එලාර දුටුගැමුණු යුද්ධය, විජයබාහු රජු, ගජබා රජු, නීලමහා යෝධයා, ටිකිරි කුමාරයා (සීතාවක රාජසිහ රජු), වීදිය බණ්ඩාර, කොනප්පු බණ්ඩාර, දෙවන රාජසිංහ, ලෙව්කේ දිසාව, රත්වත්තේ දිසාව, ගලබඩ දිසාව, බූටෑවේ රටේ රාළ, කොහුකුඹු
රේ රටේ රාළ, කැප්පෙටිපොල දිසාව,  කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාල, ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩා, වීර පුරන්අප්පු වැනි යුගයන් හා සටන් ශිල්පීන් මෙම පූජනීය ශාස්ත්‍රය භාවිතා කළ ප්‍රස්තූතයන් ලෙස ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. මෙම සටන් ශිල්පය ඉංග්‍රීසි අධිරාජ්‍යවාදය තුළ දී තහනමට ලක් වෙයි.අංගම්පොර තහනමට ලක් වීමලංකා ඉතිහාසයේ එන සොලී ආක්‍රමණ, පෘතුගීසි ආක්‍රමණ, ලන්දේසි ආක්‍රමණ වැනි අවස්ථාවලදී දස දහස් ගණනින් අංගම්පොර සටන් ශිල්පීන් මරා දමා ඇති අතර  පෘතුගීසීන් හා ඉංග්‍රීසීන් වැනි පරදේශක්කාර ආක්‍රමණිකයින් අංගම්මඩු, වෙහෙර විහාර, පොත්පත් ආදිය මහා පරිමාණයෙන් විනාශ කළ බවට ද අපේ ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. කෙසේවෙතත් ඉංග්‍රීසීන් 1818 දී අංගම්මඩු ගැසට් නිවේදනයක් මගින් තහනම් කරන ලදී.කෙසේවෙතත් ඉංග්‍රීසීන් මෙම ශිල්පය තහනම් කිරීමෙන් පසුව පාරම්පරික රහස්‍ය ශිල්පයක් ලෙස  පවත්වාගෙන යාමට පාරම්පරික සටන් ශිල්පීන්ට සිදු විය. එම හේතුව නිසා මෙය අප්‍රකට රහස් ශිල්පයක් බවට පත් වී තම පරම්පරාවට පමණක් උගන්වට තත්ත්වයට පත් විය. එපමණක් නොව, මෙම ශිල්පීය කුසලතා තවදුරටත් ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා නර්තනය තුළට මෙම සටන් ශිලීපීය ලක්ෂණ බද්ධ කොට නර්තන අංග ලෙස පවත්වාගෙන එනු
ලැබීය. එවාට උදාහරණ අදටත් නර්තනය තුළ දක්නට ලැබේ. වැදි නැටුම, සිංහ නැටුම, වලස් නැටුම, කොටි නැටුම වැනි නර්තන අංගවල අංගම්පොර සටන් ශීල්පීය ක්‍රමවේදයන් දක්නට ඇත.තහනම් සමයේ වෙනත් සටන් ක්‍රම පැමිණීම19 වන සියවසේ චීනඩි පිංතූරයක්ඉංග්‍රීසීන් මෙම ශිල්පය තහනම් කිරීමත් සමඟ රටේ සටන් ශිල්පීන්ගේ දැඩි නිහඬතාවයක් ඇතිවන්නට වීමත් සමඟ සටන් ශාස්ත්‍රයක් හැදෑරීමට අවශ්‍ය අයෙකුට සටන් ශිල්පයන් නොමැතිවීමේ රක්තකය තුළට වෙනත් සටන් ක්‍රම ආගමනය වීමට පටන් ගනී. මෙහිදී විශේෂයෙන් කොළඹ කොටුව ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල තිබූ දැඩි මිශ්‍ර සමාජ ක්‍රමය තුළට ඉතාමත් ලෙහෙසියෙන් විදේශීය සටන් ක්‍රමවල අනුගාමිකන් සංක්‍රමණය විය. එවැනි සටන් ක්‍රම ලෙස පහත ඒවා දැක්විය හැකි ය.චීන චෙම්පූඉන්දියාවේ මාත්තියාර් මිනිසුන්ගෙන් ලැබුණ මලයාලම් සටන් ක්‍රමඉහත දෙක එකත්‍රවී සෑදුණු චීන පුඩි හෙවත් චීනඩි සටන් ක්‍රමයමලයාඩි නැතිනම් වත්මන සිලාට් නැමැති මැලේ සටන් ක්‍රමයඉන්දියාවේ සිලම්බාඩි හා කලරි පයාට්ටු සටන් ක්‍රමනූතන කරාටේ, වූෂු, ටයිකොන්ඩෝ ප්‍රධාන චීන හා ජපන් සටන් ක්‍රමමෙවැනි සටන් ක්‍රම කීපයක් මෑත කාලීන ලංකාවේ පැවති බව පෙනේ. මෙම සටන් ක්‍රම පිළිබඳ
අධ්‍යයනය කිරීමකදී අංගම්පොර ලංකාවේ සටන් ක්‍රමයක් බවත් චීනඩි චීන වෙළෙදුන් මාර්ගගයන් පැමිණි යටන් ක්‍රමයක් බවත් මලයාලම් ඉන්දියාවෙන් පැමිණි සටන් ක්‍රමයක් බවත් හදුනාගත හැකි ය.ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ හා ලිපි↑ ශ්‍රී ලංකාවේ ජනක්‍රීඩා, ශ්‍රී ලංකාවේ ජනක්‍රීඩා - පී.එම්. සේනාරත්නangamhoru.blogspot.comසිංහල ත්‍රාසජනක ක්‍රීඩා - ප. එ. ප. දැරණියගල (අනුවාදක හේරත් ම. අභයරත්න)ගම්පොලනගරයගම්පොලඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿7.16472°N 80.57667°E﻿ / 7.16472; 80.57667ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿7.16472°N 80.57667°E﻿ / 7.16472; 80.57667රටශ්‍රී ලංකාවපළාතමධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාවDivisional SecretariatUdapalatha DivisionDistrictKandy Districtරජය • Urban CouncilGampola Urban Council • සභාපතිH.L.M.Furkhanසරිය • නගරය94.0 කිමී2 (36.3 සතරැස් සැත)ජනගහණය(2012) • නගරය24,283 (Urban Area) • ඝණත්වය975.7/කිමී2 (2.527/වර්ග සැත) • පුරවර91,716 (Udapalatha DS)වේලා කලාපශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලා කලාපය (UTC+5:30)ගම්පොල  ශ්‍රී ලංකාවේ, මධ්‍යම පළාතේ, මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති නගරයකි. නගර සභාවක් මගින් පාලනය කරනු
ලබයි.ගම්පල රාජධානි අතීතයප්‍රධාන ලිපිය: ගම්පොල රාජධානියදාහතර වන ශතවර්ශයේ මැදභාගයේ වසර හතරකට රට පාලනය කළ සිවුවන බුවනෙකබාහු රජතුමා විසින් ගම්පොල අගනුවර කරගන්නා ලදි. ගම්පොල අවසාන රජු වූයේ, පස්වන බුවනෙකබාහු රජතුමාය. එතුමා විසින් වසර 29ක් රට පාලනය කරන ලදි. මෙම කාලය අතරතුර අලගක්කෝනාර නැමැති වංශවතෙකු විසින් වෙනම නගරයක් කෝට්ටේ ඉදිකරන ලදි. දකුණූ ආසියාවේ දිගම සැතපෙන බුද්ධ ප්‍රතිමාව ගම්පොල සාලියලාපුර විහාරයේ වැඩ හිඳීයි.ගම්පොළ නගරය පැරණි සමයේ ගග සිරි පුර ලෙසද හදුන්වා ඇත. ගම්පොළ රාජධානිය සමයේ බොහෝ සංදේශ කාව්‍ය ලියවී ඇති අතර සිංහලෙන් ලියවූ මුල්ම සංදේශ වන මයුර සංදේශයට ප්‍රධාන තැනක් හිමි වේ. එසේම ගම්පොළ යනු   ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුග නාමාවලිය ට පවා ඇතුළත් වන නගරයකි. ඇම්බැක්කේ දේවාලය, අම්බලම ආදී කලාත්මක නිර්මාණ ගම්පොළ රාජධානිය සමයේ ඉදි කරඇත. අම්බුලුගල කුමරු කලක් අම්බුලුවාව කන්දේ සිට ගම්පොළ පාලනය කර ඇත.සංචාරක ආකර්ශණඇම්බැක්ක දේවාලයේ ලී කැටයම්අම්බුලුවාව - කන්ද මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 3,567ක් උසින් පිහිටා ඇති අතර, පාරිසරිකවේදයට හා සංස්කෘතික හා ආගමික විවිධත්වයට ගරු බුහුමන් දක්වමින් සං
චාරකයින් සඳහා ජෛව විවිධත්ව සංකීර්ණයක් මෙහි ගොඩනගා ඇත. මෙම සංකීර්ණයේ සැලකිය යුතු අංගයක් වන්නේ, විශාල බුද්ධ ස්ථූපයක් හා සමාන වක්මං කුළුණක් කඳු මුදුනේ පැවතීමයි.ඇම්බැක්කේ දේවාලය - ගම්පළ රාජධානි සමයේදී එනම් 14 වන ශතවර්ෂය අග භාගයේදී 3 වන වික්‍රමබාහු රජු (ක්‍රි.ව 1360-1374) විසින් ඇම්බැක්කේ දේවාලය ඉදිකරවා ඇත. මෙම දේවාලය වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ ලී කැටයම් සම්බන්ධයෙනි. ශ්‍රී ලංකාවේ වෙනත් කිසිදු විහාරයක නොමැති ආකාරයේ විශාල ලී කැටයම් එකතුවක් ඇම්බැක්ක දේවාලය සතුවේ.ලංකාතිලක විහාරය - ලංකාතිලක විහාරයේ ඉපැරණි ශිලා ලේඛන, ගම්පොල යුගයේ වැදගත් තොරතුරු රැසක්ම සොයාගැනීමට උපකාර වී ඇත. විහාරයේ ඇති බුද්ධ ප්‍රතිමාව දකුණු ඉන්දීය කලා විලාසය නිරූපණය කරයි.ගඩලාදෙණිය විහාරය - ගම්පොළ යුගයේ 4 වැනි බුවනෙකබාහු රජු විසින් ගඩලාදෙණිය විහාරය ඉදිකොට තිබේ.දේශගුණයගම්පොල නගරය ශ්‍රී ලංකාවේ මධයම කඳූකරයේ පිහිටා ඇති නිසාම වසර පුරාම සෞම්‍ය කාලගුණයක් පවතියී.ජනගහණයගම්පොල නගරයේ බහුතරයක් සිංහල ජනතාව වන අතර සැලකිය යුතු මුස්ලිම් ජනතාවක්ද, කුඩා ප්‍රමාණයක් ඉන්දියානු දමිළ ජනතාවද පදිංචිව සිටියී.චිත්‍රාගාරය[සං
ස්කරණය]ගම්පොල අවට පිහිටි දිය ඇල්ලක්ගම්පොල අසබඩින් ගලා බසින මහවැලි ගඟසිතියම්ගම්පොල හා ශ්‍රී ලංකාව, විස්තරාත්මක සිතියමගම්පොල සිතියම හා විස්තර[permanent dead link]බාහිර සබැදිගම්පොල යුගය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2004-12-17 at the Wayback Machineගම්පොල ගැන හැමදේම[permanent dead link]vteශ්‍රී ලංකාවේ මහ නගරජාතික අගනගරශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ (පරිපාලන අගනගරය)කොළඹ (වාණිජ අගනගරය)මහනගර ප්‍රදේශමහනුවරඅනුරාධපුරගාල්ලයාපනයරත්නපුරබදුල්ලකුරුණෑගලකඩුවෙලදෙහිවල-ගල්කිස්සමොරටුවමීගමුවකල්මුණේමඩකලපුවමාතරගම්පහමාතලේඅක්කරපත්තුවබණ්ඩාරවෙලනුවරඑළියදඹුල්ලහම්බන්තොටනගර සභා වලට අයත් නගර සීමාත්‍රිකුණාමලයඅම්බලන්ගොඩඅම්පාරබලංගොඩබේරුවලබොරලැස්ගමුවචාවකච්චේරිහලාවතඇඹිලිපිටියඑරාවුර්ගම්පොළහපුතලේහැටන්-දික්ඔයහික්කඩුවහොරණජා-ඇළකඩුගන්නාවකළුතරකාත්තන්කුඩිකටුනායක-සීදූවකෑගල්ලකැස්බෑවකින්නියාකොළොන්නාවකුලියාපිටියමහරගමමන්නාරමමිනුවන්ගොඩනාවලපිටියපානදුරපෑලියගොඩපේදුරු තුඩුවපුත්තලමසීතාවකපුරතලවාකැලේ-ලිඳුලතංගල්ලවැල්වැටිතුරෙයිවවුනියාවවත්තලවත්තේගමවැලිගමඋතුර
ු සහ දකුණු ධ්‍රැවයන්හී හිම ආවරණය හා මුහුදු අයිස් දර්ශණය වන අයුරු.ශීත කලාප ලෙසින්ද හැඳින්වෙන පෘථිවියෙහි ධ්‍රැව පෙදෙස් යනු ලෝක ගෝලයෙහි ධ්‍රැව වට කොට පිහිටි පෙදෙස් වෙති. ප්‍රධාන වශයෙන්   ධ්‍රැව කැටි අයිස් වලින් සමන්විත හා උත්තර ධ්‍රැවය සහ දක්ෂිණ ධ්‍රැවය මැදි කොට පිහිටා ඇති මෙම පෙදෙස් පිළිවෙලින් පිහිටා ඇත්තේ ආක්ටික් සාගරයෙහි සහ ඇන්ටාක්ටිකා මහාද්වීපයෙහිය. ධ්‍රැව මුහුදු අයිස් වර්තමානයෙහිදී හීන වෙමින් යන අතර එය බොහෝ විට  ගෝලීය උණුසුම් වීමෙහි ප්‍රතිඵලයක් විය හැක.මොරටු මහා විද්‍යාලයආරම්බය:1934.ජනවාරි 19 වෙනිදින.ආදි කතෘතුමා:M.J.C.ප්‍රනාන්දු මැතිතුමා.‍‍‍‍මොරටුව නගරය තුල පිහිටි ප්‍රධාන හා බොදු පාසලකි.මෙහි සිසුන් 2000 පමන අධ්‍යාපනය ලබයි.එහි වර්ථමාන(2010)විදුහල්පතිතුමා වනුයේ E.H.අතාඋදගේ  මහතාය.විද්‍යාලීය ක්‍රිකට් කන්ඩායම 2008 හොදම පිටපලාත් කන්ඩායම වශයෙන් තේරී පත්ව ඇත.Web:http://[www.moratuwamv.net]නිර්මානය:කළිදු වසුක.මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කළයුතුව ඇත. ඔබ මෙම මාතෘකාව පිලිබඳව දැනුවත්නම්, නව කරුණු එක්කිරීමට දායකවන්න.A map showing the unitary states of the world (in blue).ඒ
කීය රාජ්‍යයක් යනු, අත්‍යන්තයෙහිදී   මධ්‍යම රජය උත්තරීතර වන්නාවූ සහ මධ්‍යම රජය විසින් පවරා දීමට අභිමත බලයන් පමණක් ඕනෑම පරිපාලන කොට්ඨාශයක්  (උප-ජාතික ඒකක) විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන්නාවූ  පරිදී එක් බලාධිකාරියක් විසින් පාලනය කෙරෙන රාජ්‍යයකි.ඒකීය රාජ්‍යයන් ලැයිස්තුවඇලකුරු විසින් දැක්වෙන රාජ්‍යයන් සඳහා සීමිත පිළිගැනුමක් ප්‍රදානය කර ඇත ඒකීය ජනරජයන් අබ්ගාසියාව ඇෆ්ගනිස්තානය ඇල්බේනියාව ඇල්ජීරියාව ඇන්ගෝලාව ආර්මේනියාව අසර්බයිජාන් බංග්ලාදේශය බෙලාරූස් බෙනින් බොලිවියාව බොට්ස්වානා බල්ගේරියාව බර්කිනා ෆාසෝ මහා බ්‍රිතාන්‍යය බුරුන්ඩි කැමරූන් කේප් වර්ඩ් මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජය චෑඩ් චිලි චීනය, මහජන සමූහාණ්ඩුව[1] චීනය, ජනරජය (තායිවානය) කොලොම්බියාව කොන්ගෝව කොස්ටා රිකා ක්‍රොඒෂියා කියුබාව සයිප්‍රස් චෙක් ජනරජය ජිබුටි ඩොමිනිකා ඩොමිනිකන් ජනරජය කොන්ගෝ ප්‍රජාතාන්ත්‍රීක ජනරජය නැගෙනහිර ටිමෝරය ඉක්වදෝරය ඊජිප්තුව එල් සැල්වදෝරය නිරක්‍ෂීය ගිනි රාජ්‍යය එරිත්‍රියාව එස්ටෝනියා ෆිජී ෆින්ලන්තය ප්‍රංශය ගැබෝන් ගැම්බියාව ජෝර්ජියාව ඝානාව ග්‍රීසිය ගෞතමාලාව