LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ලීය පීඩනය අධි පීඩන 904 පමණ විය.ඕර්සන් ඩැම්පය අසලින් ගොඩ බිමට සේන්දු වීමට ප්‍රථම එහි තීව්‍රතාවය දින දෙකක් පමණ රදවා සිටි අතර ගොඩ බිමට ලගා වීමෙන් පසු වා සුළිය සීග්‍ර ලෙස දුර්වල වූ අතර ඊසාන දිගට වර්ධනය විය.අප්‍රේල් 24 [ඕස්ට්‍රේලියාව]ට ලගාවීමෙන් පසුව කුණා‍ටුව පහව යන ලදී.ඕර්සන් මගින් ඇතිවූ හානිය අඩුවූයේ, එහි බලපෑමට ලක්වූයේ ජනග්‍රහණයෙන් අඩු ප්‍රදේශයක් වූ බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවයි.වෙරළාසන්නයේ සිටි මිනිසුන් 5 දෙනෙක් මියගිය අතර හානිය ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් මිලියන 20ක් පමණ (ඇමරිකානු $ මිලියන 16.8 ක් පමණ) විය. තෙල් ආකර පිළිබද ගවේශණය කරන වායු බලාගාරයක් කුණා‍ටුවෙන් විනාශ වූ අතර තෙල් බැරල් ආසන්න වශයෙන් මිලියන 200 ක් පමණ අඩංගු වුයේ යැයි විශ්වාස කරයි.( 30,000,000 ඝන මීටර) මෙම හානිය එම ව්‍යාපෘතිය සති දෙකකින් පමණ ප්‍රමාද කිරීමට සමත් විය.පානාවොනිකා ප්‍රදේශයට දැඩි බලපෑම් අතිවූ අතර නිවාස 70 ක් පමණ විනශ විය.හානියට පසුව පිරිසිදු කිරීම් සදහා ගිය මුදල ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් මිලියන 5 ක් (ඇමරිකානු $ මිලියන 4.1 ක් ) පමණ විය.කුණා‍ටුවේ දැඩි බව නිසා "ඕර්සන්" යන නම ලැබුණි.කාලගුණ විද්‍යාත්මක විත්තිකැළඹුම් ප්‍රදේ
ශයඕස්ට්‍රේලියාවේ කාලගුණ විද්‍යාත්මක අංශයේ පාලනය යටතේ ඇති පහල නිවර්තන කලාපයේ මෙම ඕර්සන් වාසුලිය 1989 අප්‍රේල් 17 හට ගන්නා ලදී.මෙම ප්‍රදේශය ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඩාවින් ප්‍රදේශය වේ.එය බටහිර දිශාවෙන් ඇතිවී නිවර්ත්න කලාපීය වා සුළියක් බවට වර්ධනය විය.මේ අවස්ථාවේ එයට "ඕර්සන්" යන නම ලැබුණි.[2]සමූහ ටයිපුන් අනතුරු ඇගවීමේ මධ්‍යස්ථානයද මෙම සුළි සුළග 28 S නිවර්තන කලාපීය කුණා‍ටුවක් බව නිරීක්ෂණය කරන ලදී.[3]කුණා‍ටුවේ වර්ධනය සාමාන්‍යයෙන් අඩු මට්ටමක පැවති අතර අප්‍රේල් 19 වන දින ඕර්සන් ඕස්ට්‍රේලියානු නිවර්තන වා සුළිය තිව්‍රරතා මට්ටමේ 3 වන ප්‍රභේදය ලබා ගන්නා ලදී.ඉන් ඕර්සන් ප්‍රබල නිවර්තන වා සුළියක් යටතේ වර්ග කරණ ලදී.[1]පසු දින කුණා‍ටුව ප්‍රභේදතා මට්ටමේ 4 වන ස්ථානය දක්වා වර්ධනය විය.අප්‍රේල් 20 වන[2] දින ඕර්සන් නිරිත දිග දිශාවට ගමන් කරන ලදී.කැලඹීමේ තිව්‍රරතාව ප්‍රභේදතා මට්ටමේ 5 දක්වා වැඩිවූ අතර සුළග පැයට කි.මී. 210 (පැයට සැත්පුම් 130 මිනිත්තු 10 ක ධාරිතාව ) විය.[1]ඕර්සන් වා සුළිය අප්‍රේල් 21 තිව්‍රරතාවසමූහ ටයිපුන් අනතුරු අගවීමේ මධ්‍යස්ථානයද මෙම අවස්ථාවේදීම මෙහි සුවිශේෂී ප්‍රබලතාවය වාර්ථා කරන ලදී.ඔවුන්ගේ තක්සේර
ු කිරීම් අනුව ඕර්සන් වල තීව්‍රරතාවය සැෆරි-සැම්ප්සන් චන්ඩමාරුත ප්‍රමාණයේ 5 වන ප්‍රභෙදයේ චන්ඩමාරුතයක් බවට අප්‍රේල් 22 වන දින පත් විය.සුළගේ වේගය පැයට කි.මී. 260 ක් පමණ (පැයට සැතපුම් 160 ) විය.[3]මේ කාලයේදී කැළඹීම උතුරු "‍රැන්කින්" බලාගාරය හරහා ගමන් කරන ලදී.මෙම බලාගාරය කි.මී. 40 (සැතපුම් 25) පළල වන අතර, ඕර්සන් දළ වශයෙන් මිනිත්තු 40 කදී ඒ හරහා ගමන් කරන ලදී.කාළගුණික මධ්‍යස්ථානය, [4]වායුගෝලීය පීඩනය අධි පීඩන 904 ක් ලෙස සහ සුළගේ වේගය පැයට කි.මී. 250 ක් (පැයට සැතපුම් 155 ) ලෙස, මධ්‍යස්ථානය විනාශ වීමට ප්‍රථම වාර්ථාකරන ලදී.වාර්ථා කිරීම ආරම්භ කල දින සිට ඕස්ට්‍රේලියානු ප්‍රදේශයේ වාර්ථා වූ අවම පීඩනය මෙය විය.[4]එය පසුව ,1999 දී ඇති වූ ග්ලෙන්ඩා නිවර්තන වා සුළියෙන්,වායුගෝලීය පීඩනය අධි පීඩන 900 වාර්ථා කරමින් ඉක්මවා යන ලදී.[5]මේ කාලයේ ඕර්සන් වා සුළිය දල වශයෙන් කි.මී.55 (සැතපුම් 345 ) ක විශ්කම්භයකින් යුක්ත විය.[6]ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වෙමින් දකුණු දෙසට ගමන් කිරීමෙන් පසුව අප්‍රේල් 23 අලුයම 4.45 ට පමණ පැයට කි.මී 220 ක (පැයට සැතපුම් 140 ) වේගයෙන් ඩැම්පයර් අසලදී ගොඩබිමට සේන්දු විය. [4]සමූහ ටයිපුන් අනතුරු ඇගවීමේ මධ
්‍යස්ථානය ඕර්සන් දුර්වලවූ බව වාර්ථා කරන ලදී.ගොඩබිමට සේන්දු වූ ස්ථානයේ සුළගේ වේගය පැයට කි.මී 230 ක (පැයට සැතපුම් 145 ) පමණ විය.[1]දුර්වල වූ කුණා‍ටුව පැයට කි.මී 28 ක (පැයට සැතපුම් 17 ) වේගයෙන් "පැනවොනිකෝ" ව පහු කර යන ලදී.ගොඩ බිමට සේන්දු වීමෙන් පැය 12 කට පසුව කුණා‍ටුව ප්‍රභේදතා මට්ටමේ 3 න් පහල දක්වා දුර්වල විය.[1][7] [4]ඉන් පසුව සමූහ ටයිපුන් අනතුරු ඇගවීමේ මධ්‍යස්ථානය තවදුරටත් නිරීක්ෂණය නිකල අතර[7] අප්‍රේල් 24 පෙ.ව. 5.00 ට පමණ පහල නිවර්තන කලාපයට දුර්වල වූ ඕර්සන් ඕස්ට්‍රේලියාවේ නිරිත දිග ප්‍රදේශය හරහා ගමන් කරන ලදී.[1]වර්ධනය ආසන්න වශයෙන් පැයට කි.මී 50 ක (පැයට සැතපුම් 31 ) පමණ විය.අප්‍රේල් 24 ඕස්ට්‍රේලියානු වරායෙන්, කුණා‍ටුවෙන් ඉතිරි වූ අවශේෂ ගමන් කරන ලදී.[2]ඉන් ටික වේලාවකට පසුව කුණා‍ටුව පහව යන ලදී.[4]සූදානම් වීම සහ ඇති වූ බලපෑමස්ථානයවා සුළියසමයඅඩුම පීඩනයඅධි පීඩන1ජිවෙන්ඩා 1999900ඉන්ගො20039003ජිඕජ්20079024ඕර්සන්19899045තියැඩෝර්1994910වැනසි1999910ෆයි2004910ග්ලෙන්ඩා2006910මූලාශ්‍රය:ඕස්ට්‍රේලියානු කාලගුණවිද
්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවඕර්සන් වා සුළිය බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ අතිවීමත් සමග කුණා‍ටුවට සූදානම් වන ලෙස ප්‍රදේශ වාසීන්ට දැනුම් දෙන ලදී.ජනතාව පිරිසිදු කිරීමට සූදානම්ව සිටි අතර ඔවුන් එළිමහනේ පිහිටි භාණ්ඩ වල ආරක්ෂාව සැලසූ අතර ඔවුන්ගේ ආපදා කට්ටල සූදානම් කොට තබා ගන්නා ලදී.වෙරළ තීරයේ දී ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් බිලියන 1.5 ක් පමණ වූ වායු බලාගාරයේ සිටි 200 ක් පමණ ජනතාව කුණා‍ටුව නිසා එම ස්ථානය හැරයන ලදී. [8]අඩු ජනග්‍රහනයක් සහිත ප්‍රදේශයෙන් ඕර්සන් වා සුළිය ගොඩ බිමට සේන්දුවීමත් සමග එහි ප්‍රබල බවට වඩා ඉන් ඇතිවූ බලපෑම අඩු විය.[2]ධීවරයින් 20 ක් පමණ අතුරුදහන් වූ බව වාර්ථා විය.[9]ඕස්ට්‍රේලියානු කලාපයේ වා සුළිඅප්‍රේල් මස 23 වන දින අහස් යානා 3 ක් සමග දිවි බේරාගැනීමේ මෙහෙයුමක් ක්‍රියාත්මක වූ අතර ආසන්න වශයෙන් ධීවරයන් 20 ක් පමණ ගලවා ගන්නා ලදී.නමුත් එක් පුද්ගලයෙකු තවමත් අතුරුදහන්ව පවතී.[9]මහත් ලෙස කැලබුණ මුහුද ඉන්දුනීසියානු ධීවරයින් 4 දෙනෙකු මරණයට පත් කල අතර ඔවුන්ගේ නැව් කැලබීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මීටර් 20 (අඩි 69) ගැඹුරට ගිලා බසින ලදී.[2]උතුරු ‍රැන්කින් ගෑස් බලාගාරයත් සුළු හානි වාර්ථා කල අතර සුළගේ වේගය පැයට කි.මී. 27
0 ක් (පැයට සැතපුම් 165 ක් ) වූ අතර ජල තරංග මීටර 21 (අඩි 69) පමණ විය.[10]විශාල ලෙස නැගුන රළ මිලියන 200 (ඝන මීටර 32,000,000) පමණ තෙල් බැරල් සහිත තෙල් නිධි සෙවීම ප්‍රමාද කරන ලදී.[11]ජල තරංග විදුම් යන්ත්‍රය පැවති ස්ථානය වෙනස් කල අතර එය නැවත නිවැරදි ස්ථානයේ ස්ථාපිත කිරීමට දින කීපයක් ගතවන ලදී.සිදුවූ විනාශය තක්සේරු කල පසු හමුවූයේ,බලාගාරයේ සිට ආසන්න වශයෙන් කි.මී. 2 ක් (සැතපුම් 1.2) විදීමට ප්‍රථම විදුම් යන්ත්‍රය කඩාගෙන ගිය අතර නැංගුරමේ දම්වැල් දෙකද කැඩුණු බවයි.[12]විදුම් යන්ත්‍රය නැවත පිහි‍ටුවීම සහ පවිත්‍ර කිරීම් නිසා ව්‍යාපෘතිය දින 2 කින් පමණ ප්‍රමාද විය.[13]ඕර්සන් වා සුළියෙන් ඇතිවූ හානිය නිසා බලාගාරයේ සම්පූර්ණ වියදම ආසන්න වශයෙන් ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් මිලියන 20 ක් (ඇමරිකාණු ඩොලර් මිලියන 16.8 ක්) පමණ විය.[14]වෙරළට සේන්දු වීමෙන් පසුව ඕර්සන් මීටර් 3.1 (අඩි 10 ක් ) පමණ උසට[4]  ‍රැල්ල නැගුනු අතර මීටර 1.6 (අඩි 5.2) ට පමණ බාදිය ඇතිවිය.[2]වෙරළ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වල දැඩි ඛාදනයක් වාර්ථා විය. ආසන්න වශයෙන් මීටර් 20 ක් පමණ උස කදු විනශ විය.[2][15]ඩැම්පියර් වල සුළං පහර පැයට කි.මී. 183 (පැයට සැත්පුම් 114) පමණ වි
ය. ඕර්සන් ගොඩබිමට සේන්දු වූ ප්‍රදේශයේ මධ්‍යස්ථානයක සුළගේ වේගය පැයට කි.මී. 211 (පැයට සැත්පුම් 131) ලෙස සටහන් විය.[4]වරායෙන් දන්වා සිටි ලෙස නැව් කීපයක්ම ගැටගසා තිබූ ස්ථානයෙන් ගැලවී වෙරලට ගසාගෙන විත් ඇත.[15]"කරාත" වල, ආසන්න ලෙස ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් 900,000 (ඇමරිකානු ඩොලර් 760,000) පමණ[8] වන දේශීය කාලගුණ රේඩාර් කිරණ විනාශවී තිබුණි.ආසන්නයේ පිහිටි ගුවන් තො‍ටුපලටද අලාභ ඇති විය.[15]සැම්සන් තුඩුවෙ ජැටිය විශාල ලෙස විනාශ විය.[16]කැණීම් නගරයක් වන "පැනනාවොනිකා" වල විශාල ලෙස අලාභහානි ඇතිවූ අතර නිවාස 70 ක් පමණ කුණා‍ටුවෙන් විනාශ විය.බොහෝ ශාක සහ විදුලි ‍රැහැන් කුණා‍ටුව ගිය මග ඔස්සේ බිම පතිත විය. තවත් එක් මිනිසෙක් කුඩා යාත්‍රව සමග විනාශ කරමින් කුණා‍ටුව පහව යන ලදී.පසුව මිනිසා දිය සුළියේ ගිලුන බව වාර්ථා විය.[15]කුණා‍ටුව අතර තුර මිනිසුන් 20 ක් පමණ තුවාල ලැබ ඇති අතර 60 කට පමණ නිවාස නැතිවී 1000 ක් පමණ එයට මුහුණදී ඇත.[17][18]මුළු අලාභහානිය ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් මිලියන 20 ක් (ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 16.8 ක් ) සහ පිළිසකර කිරීම් සදහා ගිය වියදම ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් මිලියන 5 ක් (ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 4.1 ක් ) පමණ වි
ය.[2][19]කුණා‍ටුවේ ප්‍රබලතාවය අනුව "ඕර්සන්" යන නම ලැබුණි.[20]මේවාත් බලන්න1985 - 90 නිවර්තන වා සුළිය සමයේ දකුණු අර්ධගෝලයබටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ වා සුළිවඩා තීව්‍රර නිවර්තන වා සුළියොමුව↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 "Australian Region Tropical Cyclone Best Tracks". Bureau of Meteorology. 2008. සම්ප්‍රවේශය 6 August 2009.↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 Hanstrum, B.; Foley, G (1992). Report on Tropical Cyclone Orson (PDF) (Report). Australian Bureau of Meteorology. 20 March 2012 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 12 April 2012. {{cite report}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)↑ 3.0 3.1 Joint Typhoon Warning Center, Naval Western Oceanography Center (1990). 1989 Annual Tropical Cyclone Report (PDF) (Report). United States Navy, United States Air force. 6 June 2011 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 6 August 2009.↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 Drosdowsky L.; Woodcock F. (March 1991). "T
he South Pacific and southeast Indian Ocean tropical cyclone season 1988-89" (PDF). Australian Bureau of Meteorology. සම්ප්‍රවේශය 6 August 2009.↑ Perth Tropical Cyclone Warning Centre (29 April 2009). Severe Tropical Cyclone Gwenda (PDF) (Report). Australian Bureau of Meteorology. සම්ප්‍රවේශය 12 April 2012.↑ Zhang, Q.P.; Lai, L.L.; Sun, W.C. (2006). "Location of Tropical Cyclone Center with Intelligent Image Processing Technique". Springer Berlin/Heidelberg: 898–907. සම්ප්‍රවේශය 7 August 2009. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)[permanent dead link]↑ 7.0 7.1 "Tropical Cyclone 28S (Orson) Best Track". Joint Typhoon Warning Center, Naval Western Oceanography Center. United States Navy, United States Airforce. 2002. සම්ප්‍රවේශය 6 August 2009.↑ 8.0 8.1 "West Stays On Alert As Cyclone Tracks Inland". Courier-Mail. 24 April 1989. (Accessed via Lexis-Nexis)↑ 9.0 9.1 "Search and Rescue Finds 20 Fishermen". Sunday Tasmanian. 23 April 1989.↑ Fahey, Martin (2005).
"North Rankin 'A' Platform, North West Shelf". The University of Western Australia. සම්ප්‍රවේශය 6 August 2009.↑ Christopher C. Burt and Mark Stroud Extreme Weather p. 219↑ "Cyclone Delays News of 'Major Oil Find'". Sydney Morning Herald. 25 April 1989. p. 23.↑ Luker, Paul (9 May 1989). "Woodside faces further delay in WA oil tests". The Age. සම්ප්‍රවේශය 7 August 2009. {{cite web}}: Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (help)↑ Hextall, Bruce (16 May 1989). "First Shelf gas shipment to Japan likely in July". The Sydney Morning Herald. සම්ප්‍රවේශය 7 August 2009. {{cite web}}: Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (help)↑ 15.0 15.1 15.2 15.3 "Cyclone Orson Was Nation's Strongest Ever". Holbart Mercury. 25 April 1989. (Accessed via Lexis-Nexis)↑ "Point Samson". Karratha and Districts Tourist Information Centre. 2009. සම්ප්‍රවේශය 13 December 2011. (Accessed via Lexis-Nexis)↑ "North-western coast, WA: Cyclone". Australian Emergency Management Agency. 13
September 2006. සම්ප්‍රවේශය 13 December 2011.↑ "Cyclone Death". Sydney Morning Herald. 23 April 1989. (Accessed via Lexis-Nexis)↑ "Cyclone Orson's bill may top $20M". Courier-Mail. 25 April 1989. (Accessed via Lexis-Nexis)↑ RA V Tropical Cyclone Committee (2008). "Tropical Cyclone Operational Plan for the South Pacific and South-East Indian Ocean" (PDF). World Meteorological Organization. සම්ප්‍රවේශය 6 August 2009.බාහුර යොමුඕස්ට්‍රේලියානු කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවසමූහ යයිපුන් අනතුරු ඇගවීමේ මධ්‍යස්ථානය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2015-08-09 at the Wayback Machineඕර්සන් වා සුළියේ ගමන් මගමෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteශ්‍රී ලංකාවෙ භාවිත කරන සුබ පැතීමෙ ක්‍රම:-සුබ උදෑසනක්!!      - Good Morning!!     - Bon matin!!සුබ රාත්‍රියක් !!       - Good Night!!       - Bon nuit!!සුබ සන්ධ්‍යාවක්!!     - Good Evening!!     - Bon soir!!සුබ දවසක්!!        - Good Day!!         - Bonjour!!සුබ උපන්දිනයක්!!    - Happy Birthda
y!!   - Bon Anniversaire!!සුබ අලුත් අවුරුද්දක්!!  - Happy New Year!!   - Bonne Anéeසුබ නත්තලක්!!      - Merry Christmas!!  - Joyeux Noël!!ගිහින් එන්නමි !!     - Good Bye!!          - Aurevoir!!සමාවෙන්න                        - Sorry               - Pardon!ස්තූතියි                                - Thank You!!         - Merciහමුවීම සතුටක්!!     - Nice to meet you!!  - Enchantéකරුණාකර                        - Please              - S'il vous plaîtසුබ ගමන්!!        - Happy Journey!!     - Bonne Voyage!!සුබ නිවාඩුවක්!!     - Happy Holidays!!    - Bonnes vacances!!සබරගමුව ශ්‍රී ලංකාවේ පිහියටි පරිසරමය සහ සංස්කෘතිමය සුවිශේතතාවක් ඇති ප්‍රදේශයකි. සබරගමුව දළ වශයෙන් වත්මන් රත්නපුර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය හා සමරූපීවේ.කලා අංගසබරගමු නැටුම්ප්‍රධාන ලිපිය: සබරගමු නැටුම්ආශ්‍රිත ලිපිසබරගමුව පළාතසබරගමු කඳුමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස නීතිගත සංස්ථා සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)හිමිකාරීත්වය සහ පාලනයපුද්ගලයන්ගෙන් සමන්විත පුද්ගල සහ වෙනත් නෛතික ආයතනවලට (සං
විධාන සහ වෙනත් සංස්ථා වැනි) ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කිරීමට සහ සංස්ථාවේ කොටස්වලින් ලබෙන ලාභය බෙදාගනීමට අයිතියක් ඇත. ඒ අනුව ලාභය මුල්කරගත් සංස්ථාවල කොටස් තොග පවත්වාගෙන යන මෙම ඡුන්දහිමියන් කොටස් හිමියන් හෝ තොග හිමියන් ලෙසට හඳුන්වයි. තොග හිමියන් නොමති විට සංස්ථාවක්, තොග නොවන සංස්ථාවක් ලෙසට පැවතිය හැකිය. ඒ වගේම එවන් වූ අවස්ථාවක තොග හිමියන් වෙනුවට, සංස්ථාවේ කටයුතු සඳහා ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කිරීමට අයිතිය ඇති සාමාජිකයන් පිරිසකගෙන් සංස්ථාව සමන්විත වේ. තොග නොවන සංස්ථාව ලාභය ලබීමේ අරමුණකින තොරව කටයුතු කරන්නේ නම් එය ලාභ නොලබන සංස්ථාවක් ලෙසට හඳුන්වනු ලබේ. නොඑසේ නම් ලාභය අරමුණු කර නොගත් සංස්ථා ලෙසට හඳුන්වනු ලැබේ. 	වෙනත් ආකාරයකින් සංස්ථාව යන්න හඳුනාගැනීමේදී, සංස්ථාව වූ කලී නිශ්චිත වූ නීතිමය තත්ත්වයක් සහිත සහ වෙනත් ස්ථාපිත නොවූ සාමාන්‍ය ව්‍යාපාරයකට, පුද්ගල කණ්ඩායමකට හෝ ස්වේච්ඡා සමාගමකට නොලැබෙන ආකාරයේ විශේෂ වරප‍්‍රසාදයන් ලැබෙන පුද්ගල සමූහයකි. 	ඊළඟ ඡේදවලින් කියවෙන කරුණුවලදී තොග සංස්ථාවල තොග හිමියන් හැඳින්වීමටත් තොග නොවන සංස්ථාව සාමාජිකයන් හැඳින්වීමටත් ”සාමාජිකයන්” යන පදය භාවිත කරනු ලැබේ. ලෝකය තුළ සංස්ථාපිත පාලන රටා
වලියේ පුළුල්වූ පංති දෙකක් දක්නට ලැබේ. ලොව වැඩි ප‍්‍රමාණයක් තුළ, සංස්ථා පාලනය සිදුකරන්නේ එහි කොටස් හිමියන් විසින් ඡුන්දයෙන් පත්කරගන්නා ලද අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයක් විසිනි. ජර්මනිය වැනි රටවල සංස්ථාවේ පාලනය කොටස් දෙකකට බෙදනු ලැබේ. එහිදී නෛතිකමය හෝ වෙනත් බල අධිකාරිමය බලයකින් තෝරා පත්කරනු ලබන අධීක්ෂක මණ්ඩලයක් සහ එම අධීක්ෂක මණ්ඩලය විසින් තෝරාගනු ලබන කළමනාකරණ මණ්ඩලයක් වශයෙන් කොටස් දෙකක් දක්නට ලැබේ. තවද ජර්මනියේ එයටම ආවේණික වූ පාලන ක‍්‍රමයක්ද දක්නට ලැබේ. භාගයක් සේවක නියෝජිතයන්ගෙන් සමන්විත අධීක්ෂක මණ්ඩලයක් මගින් පාලනය කරනු ලබන එම ක‍්‍රමවේදය සම නීර්ණය (කෝ ඩිටර්මිනේෂන්) යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. සංස්ථා සම්බන්ධතා කළමණාකරණය සඳහා ප‍්‍රධාන විධායක නිලධාරි, සභාපති, භාණ්ඩාගාරික සහ වෙනත් පදවිලත් තනතුරු සාමාන්‍යයෙන් තෝරාගනු ලබන්නේ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයක් විසිනි. කොටස් හිමියන්ගේ බලපෑම්වලට අමතරව බංකුවල සිදුවන ආකාරයට ණය හිමියන්ද සංස්ථා කොටස් වශයෙන් පාලනය කිරීමට හැක. නැවත ලබාගැනීමේ අරමුණින් සංස්ථාවකට ණය මුදල් දීමෙන් පසුව, අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලයේ එක් අයෙක් හෝ වැඩි ගණනක් ඇතුළත්ව තමාටද සංස්ථාවේ සාමාජිකයෙකු ලෙසට එහි පොලී අනුපාතය සමාන
ලෙස පාලනය කිරීමට ණය හිමියාට ඉල්ලූම් කළ හැක. සමහර නෛතිකමය හෝ වෙනත් බල අධිකාරිමය සාධකයන් තුළින් ජපානය, ජර්මනිය වැනි රටවල විශේෂයෙන් බැංකු තමන්ගේ කොටස් සංස්ථාව තුළම රඳවා තබාගැනීමට කටයුතු කර තිබේ. අනෙත් අතට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය වැනි රටවල බැංකු, වෙනත් නෛතිකමය සාධකයන් හරහා තමන්ගේ කොටස් බාහිර සංස්ථාවලට ලබාදීම තහනම් කොට තිබේ. සමහර අය සංස්ථාවල සාමාජිකයන්ට (ලාභය අරමුණු කර නොගත් සංස්ථා) අවශේෂ පොලියක් ලබාගන්නට යැයි ද කියනු ලැබේ. තවද සංස්ථාවක පැවැත්ම අවසාන වන විට එහි ණය හිමියන්ට සහ සෙසු අයට අදාල පොලී ආදිය ගෙවා දැමීමෙන් අනතුරුව සංස්ථාවේ වත්කම් එහි සාමාජිකයන්ට ලැබිය යුතුයි. මේ ආකාරයට සංස්ථාවක් තුළ පමණක් ආයෝජනය කිරීම අවදානමක් සහිත විය හැකියි. නමුත් විවිධ ලෙසට විවිධ තැන්වල කරනු ලබන ආයෝජන කළඹක් තුළින් එම අවධානම අඩුකර ගත හැකිය. ඊට අමතරව වගකීම් සීමාසහිත නීති රීති පද්ධතියක් යටතේ කොටස් හිමියන්ට වාසි ලැබේ. තවද කොටස් හිමියන් වගකිව යුතු වන්නේ ඔවුන් විසින් දායකවී තිබෙන කොටස්වල වටිනාකමට පමණි. කෙසේ වුවද මෙම ක‍්‍රමය යොදාගත හැක්කේ ලාභය අරමුණු කරගත් සංස්ථාවලට පමණි. ලාභය මුල්කර නොගත් සංස්ථාවල සාමාජික
යන් හට අවශේෂ වාසීන් ලැබීමට අවසරයක් නොලැබේ. Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Corporation#Ownership_and_controlසැප්තැම්බර් 11 ප්රවහාරය පිළිබද කුමන්ත්රකණ අදහස මුල් වරට ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ 1996 කලිඩ් ෂෙයික් මොහොමඩ් විසින්ය. ඒ අවස්ථාවේදී බින් ලාඩන් ස හ අල්කයිඩා සංවිධානය නැවත ප්රරතිව්යුරහගත වෙමින් සුඩානයේ සිට ඇෆ්ගනිස්තානයට සංක්රවමණය වීම සිදුවෙමින් තිබුණි. 1998 තීරණාත්මක ඇමරිකානු තානාපති කාර්යයයාල බෝම්බ ප්රසහාරය ඇ.එ.ජ.ප්රවහාරයක් එල්ල කිරිමට බින් ලාඩන්ට මග සෑදු ප්රෙහාරයකි. 1998 අගභාගයේ දී හෝ 1999 මුල් භාගයේදී බින් ලාඩන් විසින් මොහොමඩ් හට ප්රාහාරය සැලසුම් කිරිමට අවසර ලබා දෙන ලදී. කලිඩ් ෂෙයික් මොහොමඩ්, ඔබාමා බින් ලාඩ්න් සහ ඔහුගේ උප ප්රරධානි  මොහොමඩ් අටෙන් අතර 1999 දී සාකජ්ජා වට කිහිපයක් පවත්වන ලදී. නායකත්වය සහ මුල්යේමය ආධාර බින් ලාඩන් විසින් දරනු ලැබීය.  මොහොමඩ් ඇමිටා  ප්ර්ධාන ගුවන් කොල්ලකරැ  ලෙස තෝරා ගැනීමත් සදහා බින් ලාඩන් සහභාගී විය. අල්කයිඩා සාමාජිකයින් 27ක් පමණ ඇ.එ. ජනපදයට ඇතුල් වී ඇත. මොහොමඩ් විසින් ක්රිොයාන්විතය සදහා සහය මෙන්ම ඉල්ක්ක හදුන ාගැනීඹට උපකාර ක රඇත. මොහොමඩ
් විසින් ඉලක්ක ලෙස තෝරා ගනු ලැබු ඇ.එ.ජ. ලොස් ඇන්ජලිස් හී බැංකු කුළුණ බින් ලාඩන් විසින් ඇසැස්මෙන් ඉවත් කරන ලදී. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට එල්ල වන ත්ර්ස්ත ප්රුහාර පිළිබද ජාතික කොමිෂම ඇ.එ.ජ. රජය විසින් ස්තාපනය        කරනු ලදුව වර්තමානයේ දී 9/11 කොමිෂම ලෙස හදුන්වනු ලබයි.2004 ජුලි 22 වන දින ඉදිරිපත් කරන ලද වාර්තාවකට අනුව ප්රාහාරය සැලසුම් කර ඇත්තේ සහ ක්රිසයාත්මක කර ඇත්තේ අල් කයිඩා ත්ර ස්තවාදීන් විසින්ය. කොමිෂම සදහන් කරන පරිදි මෙම ප්රුහාරය සදහා ඩොලර් 400,000 – 500,000 අතර මුදලක් වැය කර ඇති අතර එම ආධාර ලැබුණේ කෙසේද යන්න පිළිබදව හෙළිදරව් වී නොමැත.  නව කාර්මීකරණය වූ රටවල්   වෙනත් නැගී එන වෙළඳ පොළ   වෙනත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ආර්ථිකයන්ආර්ථික සංවර්ධනය යනු රටක නිමවුමේ ප්‍රමාණාත්මක හා ගුණාත්මක වර්ධනය වීමයි. කලාපයක, රට වාසීන්ගේ සුභ සාධනය වෙනුවෙන් ඇති ආර්ථික ධනයයි. ප්‍රතිපත්ති දර්ශනයන්ගේ සිට බැලූ විට ආර්ථික සංවර්ධනය, රැකියා නිර්මාණය සහ රැකියා අවස්ථා රඳවා ගැනීම සහ ආදායම් වර්ධනය හෝ වර්ධනයට උදව් කිරීම සහ බදු පදනම මඟින් ජීවිතයේ ගුණාත්මක බව සහ ආර්ථික සුභ සාධනය දියුණු කිරීමට සොයාගත් උත්සාහයක් ලෙස නිර්වච
නය කළ හැකිය.ආර්ථික වර්ධනයත් සහ ආර්ථික සංවර්ධනයක් අතර කැපී පෙනෙන වෙනස්කම් ඇත. ආර්ථික වර්ධනය, ජාතික ආදායම, දළ දේශීය නිෂ්පාදනය හෝ ඒක පුද්ගල ආදායම වැනි නිශ්චිත මිනුම් දඬුහි වැඩිවීමක් මඟින් පෙන්නුම් කරන බවයි. ජාතික ආදායම හෝ නිෂ්පාදනය යනුවෙන් පොදුවේ ව්‍යවහාර කරනුයේ ගෘහස්ථ ආර්ථිකයෙහි මුළු වටිනාකම් එකතු කිරීමේ නිෂ්පාදනය මිනුම් පදයෙන් එය දළ දේශීය නිෂ්පාදනය යනුවෙන් ද හඳුන්වයි. (GDP) ජාතියක GDP (දළ දේශීය නිෂ්පාදනය) හි නැඟීම ආර්ථික විද්‍යාවේ දී, ආර්ථික වර්ධනය ලෙස නම් කරයි.බොහෝවිට ආර්ථික සංවර්ධනය මඟින් ඊට වඩා වැඩි යමක් අදහස් කරයි. එය සත්‍ය වශයෙන්ම සාක්ෂරතා අනුපාතය, ආයු අපේක්ෂාව, දරිද්‍රතා අනුපාතය වැනි විවිධ වූ දර්ශකයන්ගේ වර්ධනයක් යොමු කරයි. GDP යනු ආර්ථික සුභ සාධනයේ නිශ්චිත මිනුමක් වුවත් එයට සමාජ සාධාරණත්වය, නිදහස, පාරිසරික ගුණාත්මක බව යන වැදගත් දෘෂ්ටීන් ඇතුළත් නොවේ. ආර්ථික වර්ධනයෙන් ඇති එකතු නිශ්චිත මිනුමකින්වත් ආර්ථික සංවර්ධනයට ප්‍රමාණවත් නිර්වචනයක් ලබා ගත නොහැක.‍අනෙකුත් දේවල් අතරින්, ආර්ථික සංවර්ධනයෙහි තාවකාලික සමාජ විද්‍යාත්මක අධ්‍යනයන් කාර්මික ආර්ථික නවීකරණය වඩා ඉහල සංවිධානාත්මක හේතූන්හි ප්
‍රකට න්‍යායන් සහ එයට සම්බන්ධ නූතන සමාජයෙහි ව්‍යාපාරික සංවර්ධන දෘෂ්ටීන් ආවරණය කරයි. එය ඓතිහාසික සහ සන්සන්දනාත්මක කෝණයන්ගේ සිට සමාජ විද්‍යාත්මක වර්ගයේ ගවේෂණයන් සම්බන්ධ ව්‍යාපාර සංවිධාන සහ ව්‍යාපාර සංවර්ධනයන් අනුගමනය කරයි. වෙළඳපොළ සහ කළමණාකරණ සේවක සම්බන්ධතාහි නිශ්චිත අයිතීන්හි විප්ලවය (වර්ධනය, නවීකරණය) සහ සංස්කෘතික වෙනත් ජාතීන් සම්බන්ධ සමානතා සහ අසමානතා පවතින තාවකාලික බටහිර සමාජයන්හි කාර්මික සංවිධාන, කාර්මික ආර්ථික වර්ධනයේ මට්ටමේ සහ ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පෙන්නුම් කරන සැලකිය යුතු වෙනස්කම් හි ස්වභාවය සහ හේතූන් යන විෂය සම්බන්ධයෙන් එය “විදේශීය ආයෝජන සහ ශ්‍රම නිෂාපදන මට්ට‍ම්හි කැපී පෙනෙ‍න ලෙස සමහර රටවල්වලට වඩා අනෙකුත් රටවල් ඉහලින් සිටින්නේ මන්ද?”ආර්ථික සංවර්ධනයේදි අධික බදු අය කිරීමමෙය ප්‍රධාන වශයෙන් බදු දිමනා අවකරණ (abetment),මුදල් ආපසු දීහ හා ප්‍රතිපාදනයන් ආරක්ෂනයට පවතී. අධික බදු  (Devbeclos) නැවත ගෙවීම් හා ආපසු මුදල් දිම යනාදි ගෙවීමට අමතරව දඩයක් අඩංගු ක්‍රමයන්ගෙන් වෙනස් වේ. බදු සහන පෙන්වා රැකියාවකට හෝ ආයෝජනයක් ආකර්ෂනය කර ගැනිමේ ක්‍රමය වසර විස්සකට වැඩි කාලයක් පුරා වර්ධනය වී ඇත. ආයතන
යේ වර්ධනය මනින විවිධ පිමානයන් අඩංගු කර ඒ අනුව බදු සහන පබා දේ. ‍මෙම මිනුම් නම්,1. වසර 5-10 අතර ඇතිකප නව රැකියා අවස්ථා2. වාර්ෂික පඩි3. යම් කාලපරිච්ඡේදයක සිදුකල ප්‍රාග්ධනය ආයෝජනයන්4. යම් කාලපරිච්ඡේදයක සිදුකල වත්කම් වල ක්ෂය කිරීම්අනෙකුත් මිනුම් ලෙස ප්‍රධාන කාර්යාලය එක් තැනක යම් කාලයක් තබා ගැනීම, නිෂ්පාදනයේ වර්ධය හෝ නිෂ්පාදිතයක වියදමේ අඩුවීම, වෙලඳපොලට යම් තාක්ෂනයක් ගෙන්විමේ අවශ්‍යතාවය ආදී කරැණු අඩංගු වේ. යම් ආයතනයක් ඉහත මිනුම් වල නියමිත අංගයන් සපුරාලීමට අසමත් වුවහොත් එම ආයතනයට අධික බද්දක් අයකර බදු සහන අවලංගු කිරීම බලධාරින්ට කල හැක. මෙහිදි ආයතනයට අදාල සහනය නැවත ගෙවිමටත්, තව අමතර දඩයක් බදු අධිකාරියට ගෙවිය යුතුවේ. බදු සහනයක් දී ඇති බැවින් අඩු ක්‍රියාකාර ආයතනයන්ට අධික බද්ධක් අයකිරීම සාර්වත්‍ර වේ.අධි (Devbeclos) යනු ආර්ථික වර්ධනය හා සමජ වර්ධනය හා සමජ සුබසාධනය අතර පවතින ගිවිසුමකි.අධි බදු තද මත භේදයට තුඩු දෙන කරුණක් වන නමුත් සමාජයට ප්‍රයෝජනයක් සහිත ක්‍රියාකාරිත්වයක් ගැන සහතිකයක් වේ.ආර්ථික සංවර්ධන ආකෘතිබොහෝ ආර්ථීක වර්ධන ආකෘති ගොඩ නැගී ඇති පධාන කොටස් තුන නම්: (1) නිෂ්ප
ාදන ශ්‍රිතය  (2) ඉතිරිකිරීම් ශ්‍රිතය (3) ශ්‍රම සැපයුම් ශ්‍රිතය (ජනගහන වර්ධනයට සම්බන්ධවූ)ඉතිරිකිරීම් ශ්‍රිතය සමග, ආර්ථික වර්ධන අනුපාතය,  S/β යන්නට සමාන වේ. (S යනු ඉතිරිකිරීම් අනුපාතයද, β යනු ප්‍රාග්ධන-නිමවුම් අනුපාතයද, වේ.)  තාක්ෂණය මගින් ප්‍රාග්ධන-නිමවුම් අනුපාතය කෙටිකාලයේදී ස්ථාවරව තබාගන්නේ යයි උපකල්පනය කල විට, ඉතිරි කරණ ලද සියලුම දේ ආයෝජනය කරන්නේය යන පදනම මත, ආර්ථික වර්ධන අනුපාතය, ඉතිරිකිරීම් අනුපාතය මගින් සම්පූර්ණයෙන්ම තිරණය වේ.  හැරඩ්-ඩෝමා ආකෘතියදළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ වර්ධන අනුපාතිකය (g), ජාතික ඉතිරිකිරීම් අනුපාතය (s) මත ඍජුවමද, ජාතික ප්‍රාග්ධන නිමවුම් අනුපාතය (k) මත පථිලෝමවද, රඳා පවතින අතර එම නිසා එය, g = s/k, ලෙස ලියනු ලැබේ. මෙම ශිතාත්මක සම්බන්ධතාවය හැරඩ්-ඩෝමා ආකෘතිය මගින් නිරූපණය කරණු ලබයි. ආර්ථික විදඥයන් දෙදෙනෙකු විසින් සිදුකල වර්ධන ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ විශ්ලේෂණයන්ගේ සංකලනයකින්,  සමීකරණයට මේ නම ලැබී ඇත (බ්‍රිතාන්‍යයේ ශ්‍රිමත් රෝයි හැරඩ් හා එක්සත් ජනපදයේ ඉව්සි ඩෝමා). පශ්චාත් යුධ සමය ආරම්භයේදී, ආර්ථික සැලසුම්කරණයේදී සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්, හැරඩ් ඩෝමා ආකෘතිය සුලභ
ව භාවිතා කරණ ලදී. මෙහිදී ඉලක්කගත වර්ධන අනුපාතයක් ඇතිවිට අවශ කරණු ලබන ඉතිරිකිරීම් අනුපාතය පසක්වේ. බහිර්ජන වර්ධන ආකෘතියරොබට් සෝලෝ හා අනෙකුත් අයගේ  බහිර්ජන වර්ධන ආකෘතිය (හෝ නව සම්භව වර්ධන ආකෘතිය) මගින්, තාක්ෂණික වෙනසේ කාර්භාරය පිළිබඳව අවධාරණය ඇති කරණ ලදී. හැරඩ් ඩෝමා ආකෘතියේදී මෙන් ‍නොව, මෙහිදී ඉතිරිකිරීම් අනුපාතය මගින් ආදායම් මට්ටම පමණක් තිරණය කරණු ලබන නමුත් ආර්ථික වර්ධනය තීරණය කරණු නොලැබේ. ‍‍මෙම ආකෘතිය මගින් ලබාගත් වර්ධන මිණුමේ මූලාශ්‍ර මගින්  ආර්ථික වර්ධනයේදී, ප්‍රාග්ධන සම්පාදනයේ (හැරඩ් ඩෝමා ආකෘතියේදී මෙන්) හා තාක්ෂණික වෙනසේ (නව සම්භව ආකෘතියේදී මෙන්) සාපේක්ෂ වැදගත්කම ඉස්මතු කරණ ලදි.  19 වන සියවස අවසානයේ හා 20 වන සියවස ආරම්භයේදී, එක්සත් ජනපද ආර්ථික වර්ධනයෙන් සියයට 90 ක් පමණ තාක්ෂණික වෙනස මගින් ඇතිවූ බව සෝලෝ (1957) මූලික අධනයෙන් පෙන්වා දෙන ලදී.  සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල සිදුකල ප්‍රතක්ෂමූල අධනයන් මගින් ‍මෙයට වඩා වෙනස් ප්‍රථිඵල පෙන්වා ඇත.  (චෙන් ඊ.කේ.වයි., 1979 ආසියානු රටවල අතිවර්ධනය) නැගෙනහිර ආසියාවේ ආර්ථික වර්ධනය, අනුපාණය (නවෝත්පාදන) මත නොව, වෙහෙසීම (වැඩියෙන් යෙ
දවුම් භාවිතය) මත පදනම් වේය, යන මතය දැරූ කෘග්මන් (1994) බලන්න.  (ක්රූග්මන්,  පී; 1994  ආසියානු හාස්කමේ මිථව, විදේශ සම්බන්ධතා, 73)එසේද වුවත්, නැගී එන රටවල් ඇතුළු, අපගේ පශ්චාත් කාර්මික ආර්ථිකයන්වලද, වර්තමානයේ, ආර්ථික සංවර්ධනය, නවෝත්පාදනය හා දැණුම මත බෙහෝදුරට පදනම් වේ.  වපාර කලඹ නිර්මාණය කිරීම මෙහිදී භාවිතා වන උපායන්ගෙන් එකකි.  ඉතා ප්‍රචලිත උදාහරණයක් ලෙස, රජය විසින් මෘදුකාංග තාක්ෂණික උදන ඇතුළු මෘදුකාංග කර්මාන්තය ධෛමත්කරණු ලබන, ඉන්දියාවේ බැංග්ලෝර් දැක්විය හැකිය.ප්‍රාදේශීය ප්‍රතිපත්තිDiagram of key components of a strong regional cluster, U.S. Economic Development Administration [1]ආර්ථික සංවර්ධන ප්‍රථිපත්ති එහි පුළුල් අර්ථයෙන් ගත් කල, ප්‍රධාන අංශ 3 ක් ආවරණය කරනු ලබයි.  •	මිල ස්ථායීතාවය, ඉහළ සේවා නියුක්තිය හා තිරසාර වර්ධනය, වැනි පුළුල් ආර්ථීක අරමුණු ඉටුකර ගැනීමට රජයන් පොරොන්දුවේ. එවැනි ප්‍රයත්නයන්ට මූල හා ෆිස්කල් ප්‍රතිපත්ති, මූල ආයතන රෙගුලාසි, වෙළඳ හා බදු ප්‍රතිපත්ති අයත්වේ. • මහාමාර්ග, උදන, පහසු මිලට නිවාස, අපරාධ මැඩලීම හා K-12 අධපනය වැනි පාදක වහමය පහසුකම් හා සේවා
ලබාදෙන වැඩසටහන්. •	වපාර මූලයනය, අලෙවි කළමනාකරණය, අවට සංවර්ධනය, සුළු පරිමාණ වපාර සංවර්ධනය, වපාර සුරක්ෂිත කිරීම හා පුළුල් කිරීම, තාක්ෂණය හුවමාරුව, හා තත්‍ය දේපල සංවර්ධනය මගින් ගන්නා විශේෂ උත්සාහයන් තුලින්, රැකියා නිර්මාණය කිරිම හා සුරක්ෂිත කිරීම. මෙ‍ම තුන්වන වර්ගය ආර්ථික සංවර්ධන වෘත්තිකයන්ගේ මූලික අවධානය යොමුවූ කරුණකි.  ආර්ථික සංවර්ධකයන් ආර්ථික සංවර්ධන ප්‍රතිපත්ති එහි පුළුල් අර්ථයෙන් ගත් කල, ප්‍රධාන අංශ 3 ක් ආවරණය කරනු ලබයි.මිල ස්ථායීතාවය, ඉහළ සේවා නියුක්තිය හා තිරසාර වර්ධනය, වැනි පුළුල් ආර්ථීක අරමුණු ඉටුකර ගැනීමට රජයන් පොරොන්දුවේ. එවැනි ප්‍රයත්නයන්ට මූල හා ෆිස්කල් ප්‍රතිපත්ති, මුල්‍ය ආයතන රෙගුලාසි, වෙළෙඳ හා බදු ප්‍රතිපත්ති අයත්වේ.මහාමාර්ග, උද්‍යාන, පහසු මිලට නිවාස, අපරාධ මැඩලීම හා K-12 අධ්‍යාපනය වැනි පාදක ව්‍යුහමය පහසුකම් හා සේවා ලබාදෙන වැඩසටහන්.ව්‍යාපාර මූල යනය, අලෙවි කළමනාකරණය, අවට සංවර්ධනය, සුළු පරිමාණ ව්‍යාපාර සංවර්ධනය, ව්‍යාපාර සුරක්ෂිත කිරීම හා පුළුල් කිරීම, තාක්ෂණය හුවමාරුව, හා නිත්‍ය දේපල සංවර්ධනය මගින් ගන්නා විශේෂ උත්සාහයන් තුළින්, රැකියා නිර්මාණය කිරිම හා සුරක්ෂ