LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ේදය බිඳ දැමීම සඳහා වැඩ කිරීමට පටන් ගනී. ලිපේස් තවදුරටත් අග්න්‍යාශය තුළ නිපදවනු ලබන අතර එහිදී මේද ආහාර දිරවීම දිගටම කරගෙන යාමට එය මුදා හරිනු ලැබේ. අග්න්‍යාශයේ ලිපේස් තවමත් වර්ධනය වී නොමැති කුඩා ළදරුවන් තුළ ලවණ ලිපේස් තිබීම ප්‍රධාන වශයෙන් වැදගත් වේ.ආහාර දිරවීමේ එන්සයිම සැපයීමේදී එහි කාර්යභාරය මෙන්ම, කෙළවලට දත් සහ මුඛය සඳහා පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවක් ඇත. එය immunoglobulin A වැනි පද්ධතියට ප්‍රතිදේහ සැපයීමේදී ප්‍රතිශක්තිකරණ භූමිකාවක් දරයි. මෙය ඛේඨ ග්‍රන්ථිවල ආසාදන වැලැක්වීම සඳහා ප්‍රධාන වන බව පෙනේ, විශේෂයෙන් පැරොටිටිස් ආසාදනය.කෙල වල හැප්ටොකොරින් නම් ග්ලයිකොප්‍රෝටීනයක් ද අඩංගු වන අතර එය විටමින් බී 12 සමඟ බන්ධන ප්‍රෝටීනයකි. එය ආමාශයේ ආම්ලික අන්තර්ගතය හරහා ආරක්ෂිතව රැගෙන යාම සඳහා විටමින් සමඟ බන්ධනය වේ. එය duodenum වෙත ළඟා වූ විට, අග්න්‍යාශයික එන්සයිම ග්ලයිකොප්‍රෝටීන් බිඳ දමා විටමින් නිදහස් කරයි, එය ආවේණික සාධකය සමඟ බන්ධනය වේ.දිවදිවේ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ කෙළ ස්‍රාවය වීමත් සමඟ ආහාර ජීර්ණ ක්‍රියාවලියේ පළමු අදියර සිදුවන මුඛයට ආහාර ඇතුල් වේ. දිව යනු මාංශපේශී සහ මාංශපේශී සංවේදී ඉන්ද්‍රි
යයක් වන අතර එහි මතුපිට ඇති පැපිලේවල ඇති රස අංකුර හරහා පළමු සංවේදී තොරතුරු ලැබේ. රසය එකඟ නම්, දිව ක්‍රියාත්මක වන අතර, ඛේට ග්‍රන්ථි වලින් කෙල ශ්‍රාවය උත්තේජනය කරන මුඛයේ ආහාර හසුරුවයි. කෙල වල දියර ගුණය ආහාර මෘදු කිරීමට උපකාරී වන අතර එහි එන්සයිම අන්තර්ගතය මුඛයේ තිබියදීම ආහාර බිඳ දැමීමට පටන් ගනී. ආහාරයේ පළමු කොටස කාබෝහයිඩ්රේට පිෂ්ඨය (කෙලවල ඇති ඇමයිලේස් එන්සයිම මගින්) බිඳ දැමිය යුතුය.දිව මුඛයේ බිමට සම්බන්ධ කර ඇත්තේ frenum නම් බන්ධන පටියක් මගින් වන අතර මෙය ආහාර (සහ කථනය) හැසිරවීම සඳහා විශාල සංචලතාවයක් ලබා දෙයි; හැසිරවීමේ පරාසය මාංශ පේශි කිහිපයක ක්‍රියාකාරිත්වය මගින් ප්‍රශස්ත ලෙස පාලනය වන අතර එහි බාහිර පරාසය තුළ frenum දිග ​​හැරීම මගින් සීමා වේ. දිවේ මාංශ පේශී කට්ටල දෙක, දිවෙන් ආරම්භ වන සහ එහි හැඩගැස්ම සමඟ සම්බන්ධ වන සහජ මාංශ පේශි හතරක් වන අතර අස්ථි වලින් ආරම්භ වන බාහිර මාංශ පේශි හතරක් එහි චලනය සමඟ සම්බන්ධ වේ.රසප්‍රධාන ලිපිය:Taste රසය යනු මුඛයේ රස අංකුර ලෙස හැඳින්වෙන ව්‍යුහයන් තුළ අඩංගු විශේෂිත රස ප්‍රතිග්‍රාහක තුළ සිදු වන රසායනික සංග්‍රහයේ ආකාරයකි. රස අංකුර ප්‍රධාන වශයෙන් දිවේ
ඉහළ මතුපිට (පෘෂ්ඨීය) වේ. හානිකර හෝ නරක් වූ ආහාර පරිභෝජනයෙන් වළක්වා ගැනීමට රස දැනීමේ කාර්යය අත්‍යවශ්‍ය වේ. එපිග්ලොටිස් සහ esophagus හි ඉහළ කොටසෙහි රස අංකුර ද ඇත. රස අංකුර නවීකරණය කරනු ලබන්නේ මුහුණේ ස්නායුවේ චෝර්ඩා ටිම්පනි සහ ග්ලෝසොෆරින්ජියල් ස්නායුවේ ශාඛාව මගිනි. රස පණිවිඩ මොළයට යවන්නේ මෙම හිස් කබල ස්නායු හරහාය. මොළයට ආහාරවල රසායනික ගුණාංග අතර වෙනස හඳුනාගත හැකිය. මූලික රස පහක් ලුණු, ඇඹුල්, තිත්ත, පැණි රස සහ උමාමි ලෙස හැඳින්වේ. ලුණු සහ ඇඹුල් බව හඳුනා ගැනීමෙන් ලුණු සහ අම්ල සමතුලිතතාවය පාලනය කිරීමට හැකියාව ලැබේ. තිත්ත බව හඳුනාගැනීමෙන් විෂ ගැන අනතුරු අඟවයි—ශාකයක ආරක්‍ෂාව බොහෝමයක් තිත්ත විෂ සහිත සංයෝග වේ. ශක්තිය සපයන ආහාර සඳහා පැණිරස මඟ පෙන්වයි; සරල සීනි පළමු ප්‍රති result ලය වන බැවින් ඛේටය ඇමයිලේස් මගින් ශක්තිය ලබා දෙන කාබෝහයිඩ්‍රේට් වල ආරම්භක බිඳවැටීම මිහිරි රසයක් ඇති කරයි. උමාමි වල රසය ප්‍රෝටීන් බහුල ආහාර සංඥා කරන බව සැලකේ. ඇඹුල් රස ආම්ලික වන අතර එය බොහෝ විට නරක ආහාරවල දක්නට ලැබේ. ආහාර අනුභව කළ යුතුද නැද්ද යන්න මොළය ඉතා ඉක්මනින් තීරණය කළ යුතුය. 1991 දී සොයාගත් සොයාගැනීම්, රසය පිළිබඳ පර්යේ
ෂණය සඳහා උපකාර වූ පළමු ආඝ්‍රාණ ප්‍රතිග්‍රාහක විස්තර කරයි. ආඝ්‍රාණ ප්‍රතිග්‍රාහක නාසයේ සෛල මතුපිට පිහිටා ඇති අතර එමඟින් ගන්ධයන් හඳුනා ගැනීමට හැකි වන පරිදි රසායනික ද්‍රව්‍ය සමඟ බන්ධනය වේ. සංකීර්න ආහාර රසයන් පිළිබඳ අදහසක් ගොඩනැගීමට රස ප්‍රතිග්‍රාහකවල සංඥා නාසයෙන් එන සංඥා සමඟ එක්ව ක්‍රියා කරන බව උපකල්පනය කෙරේ.දත්ප්‍රධාන ලිපිය:Human teethදත් යනු ඒවාට විශේෂිත වූ ද්රව්ය වලින් සෑදූ සංකීර්ණ ව්යුහයකි. ඒවා සෑදී ඇත්තේ ශරීරයේ ඇති අමාරුම පටක වන එනමල් මගින් ආවරණය වන ඩෙන්ටින් නම් අස්ථි වැනි ද්‍රව්‍යයකිනි. ආහාර කැබලි කුඩා හා කුඩා කැබලිවලට ඉරා දැමීමේදී සහ හපන කිරීමේදී භාවිතා කරන මැස්ටික් කිරීමේ විවිධ අංශ සමඟ කටයුතු කිරීමට දත් විවිධ හැඩයන් ඇත. මෙය ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම වල ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා වඩා විශාල මතුපිට ප්‍රදේශයක් ඇති කරයි. දත් මැස්ටික් කිරීමේ ක්‍රියාවලියේදී ඔවුන්ගේ විශේෂිත භූමිකාවන් අනුව නම් කර ඇත - කෘන්තක ආහාර කැබලි කැපීම හෝ සපා කෑම සඳහා භාවිතා කරයි; සුනඛයින්, ඉරීම සඳහා භාවිතා කරනු ලැබේ, පෙරමෝලර් සහ මෝලර් හපන සහ ඇඹරීමට භාවිතා කරයි. කෙල සහ ශ්ලේෂ්මල ආධාරයෙන් ආහාර මැස්ටික් කිරීම මෘදු බෝලස
් සෑදීමට හේතු වන අතර පසුව එය ගිල දැමීමෙන් ඉහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාවෙන් ආමාශය දක්වා ගමන් කළ හැකිය. කෙල වල ඇති ආහාර දිරවීමේ එන්සයිම දත් තැන්පත් වී ඇති ආහාර අංශු බිඳ දැමීමෙන් දත් පිරිසිදුව තබා ගැනීමට උපකාරී වේ.එපිග්ලොටිස්ප්‍රධාන ලිපිය:Epiglottisඑපිග්ලොටිස් යනු ස්වරාලයේ දොරටුවට සවි කර ඇති ප්‍රත්‍යාස්ථ කාටිලේජ තට්ටුවකි. එය ශ්ලේෂ්මල පටලයකින් ආවරණය වී ඇති අතර මුඛය දෙසට මුහුණලා ඇති එහි භාෂා මතුපිට රස අංකුර ඇත. එහි ස්වරාලය මතුපිට ස්වරාලය තුළට මුහුණ ලා ඇත. එපිග්ලොටිස් ක්‍රියා කරන්නේ ග්ලෝටිස් දොරටුව, ස්වර නැමීම් අතර විවරය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ය. එය සාමාන්‍යයෙන් ස්වසනාලයේ කොටසක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන අතර එහි යටි පැත්ත හුස්ම ගැනීමේදී ඉහළට යොමු වී ඇත, නමුත් ගිලීමේදී එපිග්ලොටිස් වඩාත් තිරස් ස්ථානයකට නැමෙයි, එහි ඉහළ පැත්ත උගුරේ කොටසක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. මේ ආකාරයෙන් එය ආහාර ස්වසනාලයට යාම වළක්වන අතර ඒ වෙනුවට පිටුපස ඇති esophagus වෙත යොමු කරයි. ගිලීමේදී, දිවේ පසුගාමී චලිතය මගින් පෙනහළු කරා ගෙන යන ඕනෑම ආහාරයක් ස්වරාලය තුළට ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා ග්ලෝටිස් විවරය මත එපිග්ලොටිස් බල කරයි; මෙම ක්‍රිය
ාවලියට සහාය වීම සඳහා ස්වරාලය ද ඉහළට ඇදී යයි. ශරීරගත වූ ද්‍රව්‍ය මගින් ස්වරාලය උත්තේජනය කිරීම පෙනහළු ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ශක්තිමත් කැස්ස ප්‍රතීකයක් ඇති කරයි.ෆරින්ක්ස්ප්‍රධාන ලිපිය: Pharynxෆරින්ක්ස් යනු ශ්වසන පද්ධතියේ සන්නායක කලාපයේ කොටසක් වන අතර ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ කොටසකි. එය මුඛයේ පිටුපස ඇති නාසික කුහරයට පිටුපසින් සහ esophagus සහ ස්වරාලය ඉහළින් ඇති උගුරේ කොටසයි. ෆරින්ක්ස් කොටස් තුනකින් සමන්විත වේ. පහළ කොටස් දෙක - oropharynx සහ laryngopharynx ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියට සම්බන්ධ වේ. ලැරින්ගෝෆරින්ක්ස් esophagus හා සම්බන්ධ වන අතර එය වාතය සහ ආහාර යන දෙකටම ගමන් කරන මාර්ගයක් ලෙස සේවය කරයි. වාතය ස්වරාලය තුළට ඉදිරිපසින් ඇතුළු වන නමුත් ගිලින ඕනෑම දෙයකට ප්‍රමුඛත්වය හිමි වන අතර වාතය ගමන් කිරීම තාවකාලිකව අවහිර වේ. වාගස් ස්නායුවේ ෆරින්ජියල් ප්ලෙක්සස් මගින් ෆරින්ක්ස් නවීකරණය කර ඇත.  උගුරේ ඇති පේශී ආහාර esophagus තුළට තල්ලු කරයි. ෆරින්ක්ස් ක්‍රයිකොයිඩ් කාටිලේජයට පිටුපසින් ඇති esophageal ඇතුල්වීමේදී esophagus සමඟ සම්බන්ධ වේ.esophagusප්‍රධාන ලිපිය: esophagusආහාර නළය හෝ ගුලට් ලෙස පොදුවේ
හැඳින්වෙන esophagus සමන්විත වන්නේ, ආහාර උගුරේ සිට ආමාශය දක්වා ගමන් කරන මාංශ පේශි නලයකිනි. esophagus laringopharynx සමග අඛණ්ඩව පවතී. එය උරස් ප්‍රාචීරයේ පශ්චාත් මාධ්‍යස්ටිනම් හරහා ගමන් කරන අතර දහවන උරස් කශේරුකා මට්ටමින්  උරස් ප්‍රාචීරයේ සිදුරක් හරහා ආමාශයට ඇතුළු වේ. එහි දිග සාමාන්‍යයෙන් සෙන්ටිමීටර 25 ක් වන අතර එය පුද්ගලයාගේ උස අනුව වෙනස් වේ. එය ගැබ්ගෙල, උරස් සහ උදර කොටස් වලට බෙදා ඇත. ෆරින්ක්ස් ක්‍රයිකොයිඩ් කාටිලේජයට පිටුපසින් ඇති esophageal ඇතුල්වීමේ දී esophagus හා සම්බන්ධ වේ.විවේකයේදී esophagus ඉහළ සහ පහළ esophageal sphincters මගින් කෙළවර දෙකෙන්ම වසා ඇත. ඉහළ සුසුම්නාව විවෘත කිරීම ගිලීමේ ප්‍රතීකයක් මගින් අවුලුවන අතර එමඟින් ආහාර හරහා යාමට අවසර ලැබේ. esophagus සිට ෆරින්ක්ස් වෙත ආපසු ගලා යාම වැළැක්වීම සඳහා ද sphincter සේවය කරයි. esophagus තුළ ශ්ලේෂ්මල පටලයක් ඇති අතර ආරක්ෂිත කාර්යයක් ඇති epithelium esophagus ඇතුළත ගමන් කරන ආහාර පරිමාව හේතුවෙන් අඛණ්ඩව ප්රතිස්ථාපනය වේ. ගිලීමේදී, ආහාර මුඛයේ සිට ෆරින්ක්ස් හරහා esophagus වෙත ගමන් කරයි. එපිග්ලොටිස් වඩාත් තිරස් ස්ථානයකට නැමෙන්නේ ආහාර esophagus වෙ
තට යොමු කිරීම සඳහා සහ ශ්වාසනාලයෙන් ඉවතට ය.esophagus තුළට ගිය පසු, bolus රිද්මයානුකූල හැකිලීම සහ peristalsis ලෙස හඳුන්වන මාංශ පේශි ලිහිල් කිරීම හරහා ආමාශය දක්වා ගමන් කරයි. පහළ esophageal sphincter යනු esophagus හි පහළ කොටස වටා ඇති මාංශ පේශි sphincter වේ. esophagus සහ ආමාශය අතර ඇති gastroesophageal හන්දිය පාලනය කරනු ලබන්නේ පහළ esophageal sphincter මගින් වන අතර, ආමාශයේ අන්තර්ගතය esophagus තුළට ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා ගිලීමේදී සහ වමනය කිරීමේදී හැර අනෙකුත් සෑම අවස්ථාවකදීම සංකෝචනය වේ. esophagus ආමාශයේ ඇති අම්ල වලින් සමාන ආරක්ෂාවක් නොමැති බැවින්, මෙම sphincter හි කිසියම් අසමත් වීමක් අජීර්ණයට හේතු විය හැක.ප්රාචීරයප්රාචීරය ශරීරයේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ වැදගත් කොටසකි. මාංශපේශී ප්රාචීරය ආහාර ජීර්ණ අවයව බොහොමයක් පිහිටා ඇති උදර කුහරයෙන් උරස් කුහරය වෙන් කරයි. අත්හිටුවන ලද මාංශ පේශි ප්රාචීරය වෙත ආරෝහණ duodenum සම්බන්ධ කරයි. මෙම මාංශපේශී ආහාර දිරවීමේ පද්ධතියට උපකාරයක් ලෙස සැලකේ, එහි ඇමිණීම ජීරණ ද්‍රව්‍ය පහසුවෙන් ගමන් කිරීම සඳහා duodenojejunal flexure වෙත පුළුල් කෝණයක් ලබා දෙයි. ප්‍රාචීරය ද
අක්මාවට සම්බන්ධ වන අතර එහි හිස් ප්‍රදේශයේ නැංගුරම් දමයි. esophagus T10 මට්ටමේ ප්රාචීරයෙහි සිදුරක් හරහා උදරයට ඇතුල් වේ.ආමාශයප්‍රධාන ලිපිය: stomachආමාශය යනු ආමාශයික පත්රිකාවේ සහ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ප්රධාන අවයවයකි. එය J-හැඩැති ඉන්ද්‍රියයක් වන අතර එහි ඉහළ කෙළවරේ ඇති esophagus සහ එහි පහළ කෙළවරේ duodenum වෙත සම්බන්ධ වේ. ආමාශයේ නිපදවන ආමාශයික අම්ලය (අවිධිමත් ලෙස ආමාශයික යුෂ), ආහාර දිරවීමේ ක්‍රියාවලියේදී වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරන අතර ප්‍රධාන වශයෙන් හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය සහ සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් අඩංගු වේ. ආමාශයික ග්‍රන්ථිවල G සෛල මගින් නිපදවන පෙප්ටයිඩ හෝමෝනයක් වන ගැස්ට්‍රින්, ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සක්‍රීය කරන ආමාශයික යුෂ නිෂ්පාදනය උත්තේජනය කරයි. පෙප්සිනොජන් යනු ආමාශයික ප්‍රධාන සෛල මගින් නිපදවන පූර්වගාමී එන්සයිමයක් (සයිමොජන්) වන අතර ආමාශයික අම්ලය මෙය පෙප්සින් එන්සයිමය වෙත ක්‍රියාත්මක කරන අතර එය ප්‍රෝටීන දිරවීම ආරම්භ කරයි. මෙම රසායනික ද්‍රව්‍ය දෙක ආමාශයේ බිත්තියට හානි කරන බැවින්, ආමාශයේ ඇති අසංඛ්‍යාත ආමාශ ග්‍රන්ථි මගින් ශ්ලේෂ්මල ස්‍රාවය කරන අතර, ආමාශයේ අභ්‍යන්තර ස්ථරවලට රසායනික ද්‍රව්‍ය
වල හානිකර බලපෑම් වලට එරෙහිව සෙම සහිත ආරක්ෂිත තට්ටුවක් සපයයි.ප්‍රෝටීන් ජීර්ණය වන අතරම, ආමාශයේ බිත්තිය දිගේ චලනය වන පෙරිස්ටල්සිස්, මාංශ පේශි හැකිලීමේ තරංග මගින් යාන්ත්‍රික කැසීම සිදු වේ. මෙය ආහාර ස්කන්ධය ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සමඟ තවදුරටත් මිශ්‍ර කිරීමට ඉඩ සලසයි. ආමාශයේ ආමාශයික ශ්ලේෂ්මලයේ ඇති ෆන්ඩික් ග්‍රන්ථිවල ප්‍රධාන සෛල මගින් ස්‍රාවය කරන ආමාශයික lipase, ක්ෂාරීය අග්න්‍යාශයික lipase වලට වඩා වෙනස්ව ආම්ලික lipase වේ. මෙය අග්න්‍යාශයේ lipase තරම් කාර්යක්ෂම නොවන නමුත් මේදය යම් ප්‍රමාණයකට බිඳ දමයි.පයිලෝරික් ඇල හරහා duodenum වෙත සම්බන්ධ වන ආමාශයේ පහළම කොටස වන pylorus හි ගැස්ට්‍රින් ඇතුළු ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම ස්‍රාවය කරන ගණන් කළ නොහැකි ග්‍රන්ථි අඩංගු වේ. පැයක් හෝ දෙකකට පසු, චයිම් නම් ඝන අර්ධ ද්රවයක් නිපදවයි. pyloric sphincter හෝ කපාටය විවෘත වූ විට, chyme duodenum තුළට ඇතුළු වන අතර එහිදී එය අග්න්‍යාශයේ ඇති ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සමඟ තවදුරටත් මිශ්‍ර වී කුඩා අන්ත්‍රය හරහා ගමන් කරයි, එහිදී ආහාර දිරවීම දිගටම සිදු වේ.ආමාශයේ පාදයේ ඇති ප්‍රාචීර සෛල, විටමින් බී 12 අවශෝෂණය කර ගැනීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන අභ්‍යන්තර
සාධකය නම් ග්ලයිකොප්‍රෝටීන් නිපදවයි. විටමින් B12 (cobalamin), ඛේඨ ග්‍රන්ථි මගින් ස්‍රාවය කරන ග්ලයිකොප්‍රෝටීනයකට බන්ධනය වන අතර ආමාශය හරහා ගෙන යනු ලැබේ - ට්‍රාන්ස්කොබලමින් I ද හැප්ටොකොරින් ලෙස හැඳින්වේ, එය අම්ල සංවේදී විටමින් ආම්ලික ආමාශයේ අන්තර්ගතයෙන් ආරක්ෂා කරයි. වඩාත් උදාසීන duodenum තුළ වරක් අග්න්‍යාශයික එන්සයිම ආරක්ෂිත glycoprotein බිඳ දමයි. නිදහස් කරන ලද විටමින් බී 12 ඉන්ද්‍රිය සාධකයට බන්ධනය වන අතර එය ඉලියම් තුළ ඇති එන්ට්‍රොසයිට් මගින් අවශෝෂණය වේ.ආමාශය ආඝ්‍රාණය කළ හැකි ඉන්ද්‍රියයක් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් ආහාර ලීටරයක් ​​පමණ රඳවා තබා ගැනීමට ප්‍රසාරණය විය හැක.[22] මෙම ප්‍රසාරණය ආමාශයේ අභ්‍යන්තර බිත්තිවල ඇති ආමාශයික නැමීම් මාලාවකින් සක්‍රීය වේ. අලුත උපන් බිළිඳකුගේ ආමාශය මිලි ලීටර් 30 ක් පමණ රඳවා තබා ගැනීම සඳහා පමණක් පුළුල් කිරීමට හැකි වනු ඇත.ප්ලීහාවප්‍රධාන ලිපිය: ප්ලීහාවප්ලීහාව යනු ශරීරයේ ඇති විශාලතම ලිම්ෆොයිඩ් ඉන්ද්‍රිය වන නමුත් වෙනත් ක්‍රියාකාරකම් ඇත. එය වියදම් කරන රතු සහ සුදු රුධිරාණු දෙකම බිඳ දමයි. මේ නිසා එය සමහර විට 'රතු රුධිර සෛලවල සොහොන් බිම' ලෙස හැඳින්වේ. මෙම ආහාර ද
ිරවීමේ නිෂ්පාදනයක් වන්නේ බිලිරුබින් වර්ණකය වන අතර එය අක්මාව වෙත යවන අතර පිත්තාශයේ ස්‍රාවය වේ. තවත් නිෂ්පාදනයක් වන්නේ ඇටමිදුළුවල නව රුධිර සෛල සෑදීම සඳහා භාවිතා කරන යකඩයි. වෛද්‍ය විද්‍යාව ප්ලීහාව තනිකරම වසා පද්ධතියට අයත් එකක් ලෙස සලකයි, නමුත් එහි වැදගත් ක්‍රියාකාරකම්වල සම්පූර්ණ පරාසය තවමත් වටහාගෙන නොමැති බව පිළිගෙන ඇත.අක්මාවප්‍රධාන ලිපිය: අක්මාවඅක්මාව දෙවන විශාලතම ඉන්ද්‍රිය (සමට පසු) වන අතර එය ශරීරයේ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියේ කාර්යභාරයක් ඉටු කරන අමතර ආහාර ජීර්ණ ග්‍රන්ථියකි. අක්මාවට බොහෝ කාර්යයන් ඇත, ඒවායින් සමහරක් ආහාර දිරවීමට වැදගත් වේ. අක්මාව විවිධ පරිවෘත්තීය විෂ ඉවත් කළ හැකිය; ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය කර ආහාර දිරවීමට අවශ්‍ය ජෛව රසායන නිෂ්පාදනය කරයි. එය ග්ලූකෝස් (ග්ලයිකෝජෙනිසිස්) වලින් සෑදිය හැකි ග්ලයිකෝජන් ගබඩා කිරීම නියාමනය කරයි. අක්මාවට ඇතැම් ඇමයිනෝ අම්ල වලින් ග්ලූකෝස් සංස්ලේෂණය කළ හැකිය. එහි ආහාර දිරවීමේ කාර්යයන් බොහෝ දුරට කාබෝහයිඩ්රේට් බිඳවැටීම සමඟ සම්බන්ධ වේ. එය එහි සංස්ලේෂණය හා ක්ෂය වීමේදී ප්‍රෝටීන් පරිවෘත්තීය ද පවත්වා ගනී. ලිපිඩ පරිවෘත්තීය තුළ එය කොලෙස්ටරෝල් සංස්ලේෂණය කරය
ි. ලිපොජෙනසිස් ක්‍රියාවලියේදී මේද නිපදවනු ලැබේ. අක්මාව ලිපොප්‍රෝටීන් විශාල ප්‍රමාණයක් සංස්ලේෂණය කරයි. අක්මාව පිහිටා ඇත්තේ උදරයේ දකුණු පස ඉහළ කොටසේ සහ එය සවි කර ඇති ප්රාචීරයට පහළින්, අක්මාවේ හිස් ප්රදේශයේ එක් කොටසක ය. මෙය ආමාශයේ දකුණු පසින් වන අතර එය පිත්තාශය ඉක්මවා යයි. අක්මාව මේදය දිරවීම ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා බයිල් අම්ල සහ ලෙසිතින් සංස්ලේෂණය කරයි.පිතඅක්මාව මගින් නිපදවන පිත සෑදී ඇත්තේ ජලය (97%), පිත ලවණ, ශ්ලේෂ්මල සහ වර්ණක, 1% මේද සහ අකාබනික ලවණ වලින්ය. Bilirubin එහි ප්රධාන වර්ණකය වේ. ද්‍රව දෙකක් හෝ ඝණ සහ ද්‍රවයක් අතර පෘෂ්ඨික ආතතිය අඩු කරන සහ චයිමයේ ඇති මේද ඉමල්සිෆයි කිරීමට උපකාරී වන පෘෂ්ඨීය ද්‍රව්‍යයක් ලෙස බයිල් අර්ධ වශයෙන් ක්‍රියා කරයි. පිත ක්‍රියාවෙන් ආහාර මේදය මයිකල් ලෙස හඳුන්වන කුඩා ඒකක වලට විසිරී යයි. මයිසෙල් වලට කැඩීම අග්න්‍යාශයික එන්සයිම, ලයිපේස් ක්‍රියා කිරීම සඳහා වඩා විශාල මතුපිටක් නිර්මාණය කරයි. ලිපේස් මේද අම්ල දෙකකට සහ මොනොග්ලිසරයිඩ් වලට බෙදෙන ට්‍රයිග්ලිසරයිඩ ජීර්ණය කරයි. ඉන්පසු ඒවා බඩවැල් බිත්තියේ විලී මගින් අවශෝෂණය කර ගනී. කුඩා අන්ත්‍රයේ මේ ආකාරයට මේදය උරා නොග
තහොත් පසුකාලීනව මේදය අවශෝෂණය කර ගැනීමට හැකියාවක් නොමැති මහ බඩවැලේ ගැටලු මතු විය හැකියි. පිත ආහාරයෙන් විටමින් K අවශෝෂණය කර ගැනීමට ද උපකාරී වේ. පිත්තාශය එකතු කර ලබා දෙන්නේ පොදු රක්තපාත නාලය හරහා ය. මෙම නාලය පිත්තාශය සමඟ පොදු පිත නාලිකාවකට සම්බන්ධ කිරීම සඳහා සිස්ටික් නාලය සමඟ සම්බන්ධ වේ. ආහාර duodenum තුළට මුදා හරින විට සහ පැය කිහිපයකට පසු මුදා හැරීම සඳහා පිත්තාශයේ පිත්තාශය ගබඩා වේ.පිත්තාශයපිත්තාශය යනු පිත්තාශයේ කුහරයක් වන අතර එය අක්මාවට යටින් පිහිටා ඇති අතර පිත්තාශයේ ශරීරය කුඩා අවපාතයක පිහිටයි. එය අක්මාව මගින් නිපදවන පිත කුඩා අන්ත්‍රයට මුදා හැරීමට පෙර ගබඩා කර ඇති කුඩා අවයවයකි. අක්මාවේ සිට පිත්තාශයේ සිට පිත්තාශය හරහා පිත්තාශය තුළට ගබඩා කිරීම සඳහා ගලා යයි. duodenum වලින් නිකුත් වන පෙප්ටයිඩ හෝමෝනයක් වන cholecystokinin (CCK) වලට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස පිත නිකුත් වේ. CCK නිෂ්පාදනය (duodenum හි අන්තරාසර්ග සෛල මගින්) duodenum තුළ ඇති මේදය මගින් උත්තේජනය වේ.එය කොටස් තුනකට බෙදා ඇත, ෆන්ඩස්, ශරීරය සහ බෙල්ල. බෙල්ල සිහින් වී සිස්ටික් නාලිකාව හරහා පිත්තාශයට සම්බන්ධ වන අතර එය පොදු රක්තපාත නාලයට
සම්බන්ධ වී පොදු පිත නාලය සාදයි. මෙම හන්දියේ Hartmann's pouch නමින් හැඳින්වෙන ශ්ලේෂ්මල පටලයක් ඇත, එහිදී පිත්තාශයේ ගල් සාමාන්‍යයෙන් සිරවී ඇත. ශරීරයේ මාංශ පේශි තට්ටුව සිනිඳු මාංශ පේශි පටක වලින් සමන්විත වන අතර එය පිත්තාශය හැකිලීමට උපකාරී වන අතර එමඟින් පිත්තාශය පිත නාලයට මුදා හැරිය හැක. පිත්තාශය සෑම විටම ස්වභාවික, අර්ධ දියර ආකාරයෙන් පිත්තාශය ගබඩා කිරීම අවශ්ය වේ. පිත්තාශයේ අභ්‍යන්තර ආස්තරණයෙන් ස්‍රාවය වන හයිඩ්‍රජන් අයන මගින් පිත දැඩි වීම වැලැක්වීමට ප්‍රමාණවත් තරම් ආම්ලිකව තබා ගනී. පිත තනුක කිරීම සඳහා, ආහාර දිරවීමේ පද්ධතියෙන් ජලය සහ ඉලෙක්ට්රෝලය එකතු කරනු ලැබේ. එසේම, ලවණ ස්ඵටිකීකරණය වීම වැළැක්වීම සඳහා පිතවල ඇති කොලෙස්ටරෝල් අණු වලට සම්බන්ධ වේ. පිත්තාශයේ අධික කොලෙස්ටරෝල් හෝ බිලිරුබින් තිබේ නම් හෝ පිත්තාශය නිසි ලෙස හිස් නොවන්නේ නම් පද්ධති අසමත් විය හැකිය. කුඩා කැල්සියම් කැබැල්ලක් කොලෙස්ටරෝල් හෝ බිලිරුබින් සමඟ ආලේප කර පිත්තාශය ස්ඵටික වී පිත්තාශයේ ගලක් සෑදෙන විට පිත්තාශයේ ගල් සෑදෙන්නේ එලෙස ය. පිත්තාශයේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ පිත හෝ පිත්තාශය ගබඩා කර මුදා හැරීමයි. විශාල අණු කුඩා ඒවා බවට බිඳ දැමීමෙන් මේ
ද ජීර්ණය කිරීමට උපකාර කිරීම සඳහා පිත කුඩා අන්ත්රය තුළට මුදා හරිනු ලැබේ. මේදය අවශෝෂණය කිරීමෙන් පසුව, පිත ද අවශෝෂණය කර නැවත භාවිතය සඳහා අක්මාව වෙත ප්රවාහනය කරයි.අග්න්යාශයඅග්න්‍යාශය යනු ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ අමතර ආහාර ජීර්ණ ග්‍රන්ථියක් ලෙස ක්‍රියා කරන ප්‍රධාන ඉන්ද්‍රියයකි. එය අන්තරාසර්ග ග්‍රන්ථියක් සහ බාහිර ග්‍රන්ථියක් වේ. රුධිරයේ සීනි මට්ටම ඉහළ යන විට අන්තරාසර්ග කොටස ඉන්සියුලින් ස්‍රාවය කරයි; ඉන්සියුලින් ශක්තිය ලෙස භාවිතා කිරීම සඳහා රුධිරයේ ඇති ග්ලූකෝස් මාංශ පේශි සහ අනෙකුත් පටක වලට ගෙන යයි. රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු වන විට අන්තරාසර්ග කොටස ග්ලූකොජන් නිදහස් කරයි; ග්ලූකොජන් සීනි මට්ටම නැවත සමතුලිත කිරීම සඳහා ගබඩා කළ සීනි අක්මාව මගින් ග්ලූකෝස් බවට බෙදීමට ඉඩ සලසයි. අග්න්‍යාශය අග්න්‍යාශයේ යුෂ වල වැදගත් ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම නිපදවා නිකුත් කරයි, එය duodenum වෙත ලබා දෙයි. අග්න්‍යාශය ආමාශයේ පහළින් සහ පිටුපස පිහිටා ඇත. එය අග්න්‍යාශ නාලය හරහා duodenum වෙත සම්බන්ධ වන අතර එය පිත නාලයේ සම්බන්ධතාවයට ආසන්නව සම්බන්ධ වන අතර එහිදී පිත සහ අග්න්‍යාශයික යුෂ ආමාශයේ සිට duodenum වෙත මුදා හරින චයිමයට ක්‍රියා
කළ හැකිය. අග්න්‍යාශයේ නාලිකා සෛල වලින් නිකුත් වන ජලීය අග්න්‍යාශයේ ස්‍රාවයන් බයිකාබනේට් අයන අඩංගු වන අතර ඒවා ක්ෂාරීය වන අතර ආමාශයෙන් පිටවන ආම්ලික චයිම උදාසීන කිරීමට පිත සමඟ උපකාරී වේ.අග්න්‍යාශය මේද හා ප්‍රෝටීන් ජීර්ණය කිරීම සඳහා එන්සයිම වල ප්‍රධාන ප්‍රභවය ද වේ. මේවායින් සමහරක් duodenum හි CKK නිෂ්පාදනයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් නිකුත් වේ. (පොලිසැකරයිඩ දිරවන එන්සයිම, ඊට වෙනස්ව, මූලික වශයෙන් නිපදවනු ලබන්නේ බඩවැල්වල බිත්ති මගිනි.) සෛල පූර්වගාමී ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම අඩංගු ස්‍රාවය කරන කැටිති වලින් පිරී ඇත. ප්‍රෝටීන මත ක්‍රියා කරන අග්න්‍යාශයික එන්සයිම වන ප්‍රධාන ප්‍රෝටීස් වන්නේ ට්‍රිප්සිනොජන් සහ චයිමොට්‍රිප්සිනොජන් ය. Elastase ද නිපදවනු ලැබේ. ලිපේස් සහ ඇමයිලේස් කුඩා ප්‍රමාණයක් ස්‍රාවය වේ. අග්න්‍යාශය ෆොස්ෆොලිපේස් ඒ 2, ලයිසොෆොස්ෆොලිපේස් සහ කොලෙස්ටරෝල් එස්ටරේස් ද ස්‍රාවය කරයි. පූර්වගාමියා zymogens, එන්සයිමවල අක්රිය ප්රභේද වේ; ස්වයංක්‍රීයව පිරිහීම නිසා ඇතිවන අග්න්‍යාශයේ ආරම්භය වළක්වයි. බඩවැලේ මුදා හැරීමෙන් පසු, බඩවැලේ ඇති ශ්ලේෂ්මල පටලයේ ඇති එන්සයිම එන්සයිම ට්‍රයිප්සිනොජන් සක්‍රීය කර එය ට්‍රයිප්සින් සෑදීම
ට සිදු කරයි; තවදුරටත් කැඩී යාමෙන් චයිමොට්‍රිප්සින් ඇතිවේ.පහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාවපහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව (GI), කුඩා අන්ත්රය සහ සියලුම මහා අන්ත්රය ඇතුළත් වේ.[30] අන්ත්රය අන්ත්රය හෝ බඩවැල් ලෙසද හැඳින්වේ. පහළ GI ආමාශයේ pyloric sphincter වලින් ආරම්භ වන අතර ගුද මාර්ගයෙන් අවසන් වේ. කුඩා අන්ත්රය duodenum, jejunum සහ ileum ලෙස බෙදී ඇත. cecum කුඩා හා විශාල අන්ත්රය අතර බෙදීම සලකුණු කරයි. මහා අන්ත්‍රයට ගුද මාර්ගය සහ ගුද මාර්ගය ඇතුළත් වේ.කුඩා අන්ත්රයඅර්ධ වශයෙන් දිරවන ලද ආහාර කුඩා අන්ත්‍රය තුළට අර්ධ ද්‍රව චයිමයක් ලෙස පැමිණීමට පටන් ගනී, එය අනුභව කිරීමෙන් පැයකට පසුවය. පැය හතරක් හෝ පහකට පසු බඩ හිස් වී ඇත.කුඩා අන්ත්රය තුළ pH අගය තීරණාත්මක වේ; ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සක්රිය කිරීම සඳහා එය මනාව සමතුලිත විය යුතුය. චයිම් ඉතා ආම්ලික වන අතර, අඩු pH අගයක් සහිතව, ආමාශයෙන් මුදා හැර ඇති අතර එය වඩාත් ක්ෂාරීය කළ යුතුය. අග්න්‍යාශ නාලයෙන් බයිකාබනේට් ස්‍රාවයන් සමඟ ඒකාබද්ධව පිත්තාශයේ පිත එකතු කිරීම සහ බ්‍රනර්ස් ග්‍රන්ථි ලෙස හැඳින්වෙන duodenal ග්‍රන්ථි වලින් බයිකාබනේට් බහුල ශ්ලේෂ්මල ස්‍රාවය
කිරීම මගින් මෙය duodenum තුළ සාක්ෂාත් කරගනු ලැබේ. පයිලෝරික් සුසුම්නාවේ විවරය හරහා ආමාශයේ සිට මුදා හරින ලද චයිම් බඩවැල් වෙත පැමිණේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ක්ෂාරීය තරල මිශ්‍රණය ආමාශයික අම්ලය උදාසීන කරන අතර එමඟින් බඩවැලේ ආස්තරණයට හානි වේ. ශ්ලේෂ්මල සංරචකය අන්ත්රයේ බිත්ති ලිහිසි කරයි.දිරවන ලද ආහාර අංශු ප්රමාණයෙන් හා සංයුතියෙන් ප්රමාණවත් තරම් අඩු වූ විට, ඒවා බඩවැල් බිත්ති මගින් අවශෝෂණය කර රුධිරයට ගෙන යා හැක. මෙම චයිමයේ පළමු භාජනය වන්නේ duodenal බල්බයයි. මෙතැන් සිට එය කුඩා අන්ත්‍රයේ කොටස් තුනෙන් පළමු කොටස වන duodenum වෙත ගමන් කරයි. (ඊළඟ කොටස jejunum වන අතර තුන්වන කොටස ileum වේ). duodenum යනු කුඩා අන්ත්‍රයේ පළමු හා කෙටිම කොටසයි. එය ආමාශය ජෙජුනම් වෙත සම්බන්ධ කරන හිස්, සන්ධි C-හැඩැති නලයකි. එය duodenal බල්බයෙන් ආරම්භ වන අතර duodenum හි අත්හිටුවන ලද මාංශ පේශි වලින් අවසන් වේ. ප්‍රාචීරය වෙත අත්හිටුවන ලද මාංශ පේශි ඇමිණීම, එහි ඇමිණීමේදී පුළුල් කෝණයක් සාදා ආහාර ගමන් කිරීමට උපකාරී වේ යැයි සැලකේ.බොහෝ ආහාර ජීර්ණය කුඩා අන්ත්රය තුළ සිදු වේ. ඛණ්ඩන හැකිලීම් කුඩා අන්ත්‍රය තුළ චයිම වඩාත් සෙමින් මිශ්‍ර කර චලනය ක
ිරීමට ක්‍රියා කරයි, අවශෝෂණයට වැඩි කාලයක් ලබා දෙයි (සහ මේවා විශාල අන්ත්‍රය තුළ දිගටම පවතී). duodenum තුළ, අග්න්‍යාශයේ lipase සම-එන්සයිමයක්, colipase සමඟ එක්ව ස්‍රාවය කරනුයේ චයිමයේ මේද ප්‍රමාණය තවදුරටත් ජීර්ණය කිරීම සඳහා ය. මෙම බිඳවැටීමෙන්, chylomicrons ලෙස හඳුන්වන ඉමල්සිෆයිඩ් මේදවල කුඩා අංශු නිපදවයි. බඩවැල් ආශ්‍රිතව එන්ටරොසයිට් නම් ආහාර දිරවීමේ සෛල ද ඇත (බහුතරයක් කුඩා අන්ත්‍රයේ පවතී). ඒවා අසාමාන්‍ය සෛල වන අතර ඒවායේ මතුපිට විලී ඇති අතර ඒවායේ මතුපිට ගණන් කළ නොහැකි මයික්‍රොවිලි ඇත. මෙම සියලු villi විශාල පෘෂ්ඨීය ප්රදේශයක් සඳහා, චයිම් අවශෝෂණය සඳහා පමණක් නොව, microvilli මත ඇති ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම විශාල සංඛ්යාවක් මගින් එය තවදුරටත් ජීර්ණය කිරීම සඳහා ද සිදු කරයි.chylomicrons enterocyte villi හරහා සහ lacteals ලෙස හඳුන්වන වසා කේශනාලිකා තුළට යාමට තරම් කුඩා වේ. ප්‍රධාන වශයෙන් චයිලොමික්‍රෝන වල ඉමල්සිෆයිඩ් මේද වලින් සමන්විත චයිල් නම් කිරි දියරයක්, ලැක්ටේල් වල වසා ගැටිති සමඟ අවශෝෂණය කරන ලද මිශ්‍රණයේ ප්‍රතිඵලයක් වේ.අත්හිටුවන ලද මාංශ පේශි duodenum හි අවසානය සහ ඉහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව සහ පහළ GI පත්රි
කාව අතර බෙදීම සලකුණු කරයි. ආහාර ජීර්ණ පත්රිකාව ජෙජුනම් ලෙස දිගටම පවතින අතර එය ඉලියම් ලෙස පවතී. කුඩා අන්ත්‍රයේ මැද කොටස වන ජෙජුනම් වල චක්‍රාකාර නැමීම්, ද්විත්ව ශ්ලේෂ්මල පටලවල පියනක් අඩංගු වන අතර එය බඩවැලේ ලුමෙන් අර්ධ වශයෙන් වට කරන අතර සමහර විට සම්පූර්ණයෙන්ම වට කරයි. විලී සමඟ මෙම නැමීම් ජීජුනම් මතුපිට ප්‍රමාණය වැඩි කිරීමට උපකාරී වන අතර එමඟින් ජීර්ණය වූ සීනි, ඇමයිනෝ අම්ල සහ මේද අම්ල රුධිරයට අවශෝෂණය කර ගැනීමට හැකි වේ. වෘත්තාකාර නැමීම් මගින් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ අවශෝෂණය කර ගැනීමට වැඩි කාලයක් ලබා දෙමින් ආහාර ගමන් කිරීම මන්දගාමී වේ.කුඩා අන්ත්‍රයේ අවසාන කොටස ඉලියම් වේ. මෙය ද villi සහ විටමින් B12 අඩංගු වේ; බයිල් අම්ල සහ ඕනෑම අවශේෂ පෝෂක මෙහි අවශෝෂණය වේ. චයිම් එහි පෝෂක වලින් අවසන් වූ විට ඉතිරි අපද්‍රව්‍ය මලපහ නමින් හැඳින්වෙන අර්ධ ඝණ බවට වෙනස් වේ, එය මහා අන්ත්‍රය වෙත ගමන් කරයි, එහිදී බඩවැලේ ඇති බැක්ටීරියා අවශේෂ ප්‍රෝටීන සහ පිෂ්ඨය තවදුරටත් බිඳ දමයි.කුඩා අන්ත්රය හරහා ගමන් කරන කාලය සාමාන්යයෙන් පැය 4 කි. ආහාර ගැනීමෙන් පසු සාමාන්‍යයෙන් පැය 5.4 කින් කුඩා අන්ත්‍රයෙන් ආහාර අවශේෂවලින් අඩක් හිස් වී ඇත. සාමාන්‍ය
පැය 8.6කට පසුව කුඩා අන්ත්‍රය හිස් කිරීම සම්පූර්ණ වේ.Cecumcecum යනු කුඩා අන්ත්‍රය සහ මහා අන්ත්‍රය අතර බෙදීම සලකුණු කරන මල්ලකි. එය උදරයේ පහළ දකුණු චතුරස්‍රයේ ileocecal කපාටයට පහළින් පිහිටා ඇත. cecum කුඩා අන්ත්‍රයේ අවසාන කොටස වන ileum වලින් චයිම ලබා ගන්නා අතර මහා බඩවැලේ ආරෝහණ මහා බඩවැල හා සම්බන්ධ වේ. මෙම හන්දියේ සුසුම්නාවක් හෝ කපාටයක් ඇත, ileocecal කපාටය ileum වලින් චයිම් ගමන් කිරීම මන්දගාමී කරයි, එය තවදුරටත් ජීර්ණය කිරීමට ඉඩ සලසයි. එය උපග්‍රන්ථ ඇමුණුමේ අඩවිය ද වේ.විශාල අන්ත්රයමහා බඩවැලේ, මහා බඩවැලේ දිරවන ආහාර ගමන් කිරීම බොහෝ සෙමින් සිදු වන අතර, එය මලපහ කිරීම මගින් ඉවත් කරන තෙක් පැය 30 සිට 40 දක්වා ගත වේ. බඩවැලේ ප්‍රධාන වශයෙන් ආහාර දිරවිය හැකි ද්‍රව්‍ය පැසවීම සඳහා ස්ථානයක් ලෙස සේවය කරයි. ගතවන කාලය පුද්ගලයන් අතර සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ. ඉතිරි අර්ධ ඝණ අපද්‍රව්‍ය අසූචි ලෙස හඳුන්වන අතර බඩවැල් බිත්තිවල සම්බන්ධීකරණ හැකිලීම් මගින් ඉවත් කරනු ලැබේ, එය පෙරිස්ටල්සිස් ලෙස හැඳින්වේ, එමඟින් අසූචි ගුද මාර්ගයට ළඟා වීමට සහ ගුද මාර්ගයෙන් මලපහ කිරීම හරහා පිටවීමට ඉදිරියට යයි. බිත්ත
ියේ කල්පවත්නා මාංශ පේශිවල පිටත තට්ටුවක්, taeniae coli සහ අභ්‍යන්තර වෘත්තාකාර මාංශ පේශි තට්ටුවක් ඇත. චක්‍ර මාංශ පේශී ද්‍රව්‍ය ඉදිරියට ගෙන යන අතර අපද්‍රව්‍ය ආපසු ගලා යාම වළක්වයි. පෙරිස්ටල්සිස් ක්‍රියාවට උපකාර වන්නේ හැකිලීමේ වාර ගණන තීරණය කරන බාසල් විද්‍යුත් රිද්මයයි. taeniae coli දැකිය හැකි අතර බඩවැලේ ඇති බල්ගේස් (haustra) සඳහා වගකිව යුතුය. GI පත්‍රිකාවේ බොහෝ කොටස් සේරස් පටල වලින් ආවරණය වී ඇති අතර මැදපෙරදිග ඇත. අනෙකුත් මාංශපේශී කොටස් adventitia සමග පෙලගැසී ඇත.රුධිර සැපයුමආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය සපයනු ලබන්නේ සෙලියාක් ධමනි මගිනි. celiac ධමනිය උදර aorta සිට පළමු ප්රධාන ශාඛාව වන අතර, ආහාර දිරවීමේ අවයව පෝෂණය කරන එකම ප්රධාන ධමනි වේ.ප්රධාන කොටස් තුනක් ඇත - වම් ආමාශයික ධමනිය, පොදු රක්තපාත ධමනිය සහ ප්ලීහාව ධමනිය.celiac ධමනිය අක්මාව, ආමාශය, ප්ලීහාව සහ duodenum හි ඉහළ 1/3 (Oddi හි sphincter වෙත) සහ අග්න්‍යාශයට ඔක්සිජන් සහිත රුධිරය සපයයි. රක්තපාත ශිරා හරහා පද්ධතිමය සංසරණයට නැවත පැමිණීමට පෙර වැඩිදුර සැකසීම සහ විෂහරණය කිරීම සඳහා බොහෝ රුධිරය ද්වාර ශිරා පද්ධතිය හරහා අක්මාව වෙත ආපසු යවනු ලැබේ.
උදරීය ධමනියේ මීළඟ ශාඛාව වන්නේ, duodenum, jejunum, ileum, cecum, appendix, ascending colon සහ ආරෝහණ මහා බඩවැල සහ උදර කුහරයේ දුරස්ථ 2/3 ඇතුළත් වන මැද බඩවැලේ සිට ව්‍යුත්පන්න කරන ලද ආහාර ජීර්ණ පත්‍රිකාවේ ප්‍රදේශ සපයන සුපිරි මෙසෙන්ටරික් ධමනියයි. තීර්යක් බඩවැලේ ආසන්න 2/3.ආහාර දිරවීමේ පද්ධතිය සඳහා වැදගත් වන අවසාන ශාඛාව වන්නේ තීර්යක් බඩවැලේ, අවරෝහණ මහා බඩවැලේ, sigmoid මහා බඩවැලේ, ගුදමාර්ගය සහ තීර්යක් බඩවැලේ ඇති දුරස්ථ 1/3 ඇතුළත් වන hindgut වලින් ව්‍යුත්පන්න වූ ආහාර ජීර්ණ පත්‍රිකාවේ ප්‍රදේශ සපයන බාල මෙසෙන්ටරික් ධමනියයි. පෙක්ටිනේට් රේඛාවට ඉහළින් ගුදය.ආහාර ජීර්ණ පත්රිකාවට රුධිර ප්රවාහය ආහාර වේලකට පසු විනාඩි 20-40 කට පසුව උපරිමයට ළඟා වන අතර පැය 1.5-2 අතර කාලයක් පවතී.ස්නායු සැපයුමවැඩිදුර තොරතුරු: Neurogastroenterology සහ Gut-මොළයේ අක්ෂයආන්ත්‍රික ස්නායු පද්ධතිය නියුරෝන මිලියන සියයකින් සමන්විත වන අතර ඒවා පෙරිටෝනියම් තුළ තැන්පත් වී ඇති අතර එය esophagus සිට ගුදය දක්වා විහිදේ. මෙම නියුරෝන ප්ලෙක්සස් දෙකකට එකතු කර ඇත - කල්පවත්නා සහ සිනිඳු මාංශ පේශි ස්ථර අතර පිහිටා ඇති myenteric (හෝ Auerbac