LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ිකදේශපාලන පක්ෂයඑක්සත් ජාතික පක්ෂයවෙනත් දේශපාලන සබැඳියාඑක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයරැකියාවදේශපාලඥවෘත්තියනිරූපිකාවක, නිලියකපාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී උපේක්ෂා ස්වර්ණමාලි (උපත ජුනි 26, 1984) ශ්‍රී ලාංකීය දේශපාලන, නිරුපිකාවක් හා රුපවාහිනී නිලියක් වේ. හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරියක් වන ඇය, ස්වාධීන රුපවාහිනී සේවය විසින් විකාශය කරන ලද "පබා" නාට්‍ය මාලාවෙන් ජනප්‍රියත්වයට පත් විය.[1]මුල් අවධියකුවේටය තුල ශ්‍රී ලාංකික යුවලකට දාව උපත ලැබූ උපේක්ෂා 2004 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමට පෙර වසර 20 ක පමණ කාලයක් කුවේටයේ ජීවත් වූවාය. ඇය සිය අධ්‍යාපන කටයුතු හැදෑරුවේ එහි තිබූ ඉන්දියානු ජාත්‍යන්තර පාසලෙනි. .[2]රංගනයඇය රංගනයට පිවිසීමට දොරටු විවර කර ගත්නේ නිරූපණ ක්ෂේත්‍රයට පැමිණීමත් සමගිනි. පසුව "චංචලා" ඇතුළු සිංහල ගීත කීපයක උපේක්ෂා පෙනී සිටියාය. ස්වාධීන රූපවාහිනී සේවයේ විකාශය වූ "පබා" ටෙලි නාට්‍ය මාලාව හරහා ඇය නිලියක් ලෙස විශාල ජනප්‍රියත්වයක් ලැබුවාය. 2008 වසරේ පැවැති සිරස ඩාන්සින් ස්ටාර් තරඟයේදීද ඇය සිය නර්ථන හැකියාව ප්‍රදර්ශනය කරමින් තව දුරටත් ප්‍රේක්ෂක අවධානය දිනා ගත්තාය. පසුව ස්වර්ණවාහ
ිනී නාලිකාවේ විකාශය වූ මෙගා ස්ටාර් රියලිටි වැඩසටහනටද ඇය එක් වූවාය.දේශපාලනයඋපේක්ෂා දේශපාලනිකව අවධානයට යොමු වන්නේ රජයේ නාලිකාවක් වූ ස්වාධීන රූපවාහිනී හි විකාශය කෙරුණු පබා ටෙලි නාට්‍යයෙන් ඇය මත භේදාත්මක ලෙස ඉවත් වීමත් සමගයි. ඊට හේතුව ලෙස දැක්වුනේ ඇය ප්‍රතිවාදී ජනාධිපති අපේක්ෂක වූ සරත් ෆොන්සේකා මහතා හට විවෘතව සහය පල කිරීම බව පැවසේ.2010 අප්‍රියෙල් 8 මැතිවරණයේදී එක්සත් ජාතික පක්ෂය නියෝජනය කරමින් ඡන්ද 81350 ලබා ගත් ඇය ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසියාය.[3] 2010 ජුනි මසදී , ටීවී දෙරණ සමග දේශපාලන වැඩසටහනකට එක්වූ උපේක්ෂා ගැන නැවත වතාවක් ජනතාව අතර කතා බහක් ඇතිවන්නේ එහිදී ඇයගේ දේශපාලනය පිළිබඳ පැවැති දැනුම අල්ප බව හෙලි වීම නිසයි.[4]මූලාශ්‍ර↑ Be prepared to welcome Paba Daily Mirror, July 10, 2007↑ New faces in Parliament↑ I support SF willingly: Upeksha ↑  Upeksha admits that she lacks political knowledge, http://www.lankachannel.lk/derana-tv/upeksha-swarnamali-talking-about-her-knowledge-video_100d17357.html, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2013-12-14 බාහිර සබැදි[ස
ංස්කරණය]Parliament profileSri Lanka Sinhala Films Database - Upeksha SwarnamaliUpeksha Swarnamali Photo Gallery සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2013-12-21 at the Wayback MachineUpeksha Swarnamali on SLMDb[permanent dead link]යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරුවේදය එසේත් නැත්නම් යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව (ඉංග්‍රීසි:  Mechanical engineering) යනු යාන්ත්‍රික පද්ධති නඩත්තුව, විශ්ලේෂණය සැලසුම් කිරීම, ගොඩ නැඟීම ආදියට භෞතික විද්‍යා මූලධර්ම සම්බන්ධ කර ගන්නා ඉංජි‍ෙන්රු විද්‍යාමය ආචාර ධර්ම පද්ධතියකි. මේ සඳහා යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, ප්‍රගති විද්‍යාව, තාප ගති විද්‍යාවසහ ශක්තිය යන විෂය ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රධාන සංකල්ප පිළිබඳ දළ අවබෝධයක් අවශ්‍ය වේ. යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරුවරුන් මෙම සංකල්ප සහ අනෙකුත් සංකල්ප මෝටර් රථ, ගුවන් යානා, තාපන සහ සිසිලන පද්ධත, බෝට්ටු ,කම්හල් ඉදි කිරීම , කාර්මික උපකරණ නිපදවීම, වෛද්‍ය උපකරණ නිපදවීම වැනි කටයුතු නිර්මාණය කිරීමට සහ විශ්ලේෂණය කිරීමට යොදා ගනී.යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරුවන් එන්ජින් සහ බල ශක්ති ඒකක සැලසුම් කිරීම සහ නිෂ්පාදනය කිරීම සිදු කරයි.ඕනෑම ප්‍රමාණයක ආකෘති සහ වාහනසහ චලනය වන යාන්ත්‍රණ, යන්ත්‍ර සහ රොබෝ
වන් නිපදවයි.සංවර්ධනයයාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව ලෝකය පුරා පැතිර පැවතුණ බොහෝ මධ්‍යතන සමාජ තුළින් දැකග හැකිය. ආකිමිඩීස් (287BC – 212 BC) ගේ සහ ඇලෙක්‍සැන්ඩ්‍රියාවේ හේරොන්ගේ (10–70 AD) ක්‍රියාකාරකම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ බටහිර සංස්කෘතියට බොහෝ සෙයින් බලපෑවේය. පුරාණ චීනයේ ද ශැන්ග් හෙන්ග් (78–139 AD) සහ මා ජනුන් වැනි අයගේ ක්‍රියාකාරකම් ද යාන්ත්‍ර විද්‍යාවට බලපෑවේය. මධ්‍යතන චීනයේ ඔ‍රලෝසු නිපදවීමේ ශිල්පියෙක් සහ ඉංජිනේරුවරයෙක් ව සිටි සූ සොංග් තමාගේ නක්ෂත්‍ර ඔරලෝසු කුලුණ සඳහා පැන්නුම් යාන්ත්‍රණයක් සවි කරනු ලැබීය. මෙය යුරෝපය තුළ ප්‍රථම වරට පැන්නුම් යාන්ත්‍රණයක් ඔරලෝසු සඳහා යොදා ගැනීමට සියවස් දෙකකට පමණ එපිට දී සිදු වු අතර එය ලොව ප්‍රථම කෙළවරක් නොමැති ශක්ති සම්ප්‍රේශණ දම්වැල් යාන්ත්‍රණය ද විය. 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය තුළ යන්ත්‍ර සහ උපාංගවල සිදු වූ වර්ධනය සමඟ ඒවා නිපදවීම සහ ඒවාට බලය ලබා දීමට එන්ජින් නිපදවීම ආදිය‍ හේතුවෙන් යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව ඉංජිනේරු විද්‍යා ක්ෂේත්‍රය තුළ වෙනම ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස දියුණු විම ආරම්භ විය. බ්‍රිතාන්‍ය තුළ පිහිට වනු ලැබූ ප්‍රථම වාර්ථීය යාන්ත
්‍රික ඉංජිනේරුවරුන්ගේ සංගමය 1847 දී පිහිටවනු ලැබූ අතර ඒ අනුව එය ඊට වසර 30කට පෙර පිහිටවන ලද සිවිල් ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයට පසුව ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයේ බිහි වූ උප ක්ෂේත්‍රය බවට පත් විය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපය තුළ ප්‍රථම වාර්තීය යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව (1852) සහ කැනීම් සහ ලෝහ ඉංජිනේරු විද්‍යාව (1871) ට පසුව බිහි වූ පැරණිම ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රය විය.ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ ඉංජිනේරු විද්‍යා අධ්‍යපනයක් ලබා දීම සඳහා වූ ප්‍රථම ආයතනය වනුයේ 1817 දී පිහිට වූ එක්සත් ජනපද යුධ හමුදා පාසල, 1819 දී පිහිටුවා දැනට ‍නෝර්විච් විශ්ව විද්‍යාලය ලෙස හඳුන්වන ආයතනය සහ 1825 දී ආරම්භ කළ ,රෙන්ස්ලේරල් බහු තාක්ෂණික ආයතනය යන ආයතනයනුයි. යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යා අධ්‍යාපනය ‍ෛඑතිහාසික වශයෙන්ම විද්‍යාවේ සහ ගණිතයේ ප්‍රබල මූල දැණුමක් මත රඳා පවති. යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යා පාඨමාලාවන් මඟින් මෙම දැනුම ප්‍රායෝගික යෙදීම් අවධාරණය කරනු ලබන අතර ඉංජිනේරුවරයාට පුළුල් අවබෝධයක් ලබා දෙනු පිණිස සමාජ විද්‍යාව සහ මානව ශාස්ත්‍රය පිළිබඳව දැනුම ලබා දෙනු ලබයි.යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ නව ප්‍රවනතාවයක් ලෙස මෙකට්‍රොනික් ඉංජිනේරු විද්‍යා ‍ක්ෂේත්
‍රය හැඳින්විය හැකිය.ආශ්‍රිත ක්ෂේත්‍රනිෂ්පාදන ඉංජිනේරුවේදය, ගගන ඉංජිනේරුවේදය සහ රථවාහන ඉංජිනේරුවේදය, විටෙක යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරුවේදය සමඟ කාණ්ඩ ගත කරයි. මෙම ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රථම උපාධි බොහෝ විට විශේෂිත පන්ති කිහිපයක වෙනසක් පමණක් ඇත.ආශ්‍රිත ලිපිIndex of mechanical engineering articlesලැයිස්තුGlossary of mechanical engineeringList of historic mechanical engineering landmarksList of inventorsList of mechanical engineering topicsList of mechanical engineersList of related journalsList of mechanical, electrical and electronic equipment manufacturing companies by revenueසංගම්American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers (ASHRAE)American Society of Mechanical Engineers (ASME)Pi Tau Sigma (Mechanical Engineering honor society)Society of Automotive Engineers (SAE)Society of Women Engineers (SWE)Institution of Mechanical Engineers (IMechE) (British)Chartered Institution of Building Services Engineers (CIBSE) (British)Verein Deuts
cher Ingenieure (VDI) (Germany)විකිපොත්Engineering MechanicsEngineering ThermodynamicsEngineering AcousticsFluid MechanicsHeat TransferMicrotechnologyNanotechnologyPro/Engineer (ProE CAD)Strength of Materials/Solid Mechanicsමූලාශ්‍රවැඩිදුර අධ්‍යයනය සඳහාLibrary resources about  යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව Resources in your libraryResources in other librariesBurstall, Aubrey F. (1965). A History of Mechanical Engineering. The MIT Press. ISBN 978-0-262-52001-0.Marks' Standard Handbook for Mechanical Engineers (11 ed.). McGraw-Hill. 2007. ISBN 978-0-07-142867-5.Oberg, Erik; Franklin D. Jones; Holbrook L. Horton; Henry H. Ryffel; Christopher McCauley (2016). Machinery's Handbook (30th ed.). New York: Industrial Press Inc. ISBN 978-0-8311-3091-6.භාහිර සබැඳිAt Wikiversity, you can learn more and teach others about යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව at the Department of යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව Mechanical engineering හා සබැඳි මාධ්‍ය ව
ිකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත Quotations related to යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව at WikiquoteMechanical engineering – MTU.eduvteඉංජිනේරු විද්‍යාව (Engineering)සිවිල් (Civil)ArchitecturalConstructionEnvironmentalEarthquakeGeotechnicalHydraulicMiningStructuralTransportationයාන්ත්‍රික (Mechanical)AcousticalAerospaceAutomotiveMarineMechatronicsRailwayElectricalපරිගණක (Computer)ControlElectromechanicsඉලෙක්ට්‍රොනික (Electronics)MicrowavesPowerRadio FrequencyTelecommunicationsChemicalBiochemicalBiologicalMolecularPetroleumProcessReactionThermodynamicsTransport phenomenaInterdisciplinarityAudioBiomedicalCeramicsEngineering mathematicsEngineering mechanicsFireIndustrialMaterials scienceMetallurgyMilitaryNanotechnologyNuclearOpticalPhotonicsPrivacyRoboticsSecuritySystemsList of engineering branches මෙයද බලන්න ප්‍රවර්ගය: Engineering  Engineering ද්වාරයvteතාක්‍ෂණය (Technology)ව්‍යවහාරිකවේද (Applied science) Archaeology ·  Artificial intelli
gence ·  Ceramic engineering ·  Computing ·  Electronics ·  Energy ·  Energy storage ·  Engineering geology ·  Engineering physics ·  Environmental Engineering Science ·  Environmental technology ·  Fisheries science ·  Materials science and engineering ·  Microtechnology ·  Nanotechnology ·  Nuclear technology ·  Optics ·  Particle physics ·  Zoography තොරතුරු (Information) Communication ·  Graphics ·  Information technology ·  Music ·  Speech recognition ·  Systematics ·  Visual technology කර්මාන්ත (Industry) Business informatics ·  Construction ·  Financial engineering ·  Fishing ·  Industrial technology ·  Machinery ·  Manufacturing ·  Mining හමුදා (Military) Military technology ·  Military technology and equipment ·  Ammunition ·  Bombs ·  Military engineering ·  Weapons engineering ·  Military communications ·  Army engineering maintenance Domestic Educational technology ·  Domestic appliances ·  Domestic technology ·  Food technology ඉංජිනේරුවේදය (Engineering) Aerospace ·
Agricultural ·  Architectural ·  Audio ·  Automotive ·  Biochemical ·  Biological ·  Biomechatronics ·  Biomedical ·  BioTech ·  Broadcast ·  Building officials ·  Ceramic ·  Chemical ·  Civil ·  Computer ·  Construction ·  Control ·  Cryogenics ·  Electrical ·  Electronic ·  Engineering Management ·  Engineering technology ·  Enterprise ·  Entertainment ·  Environmental ·  Food ·  Genetic ·  Hydraulics ·  Industrial ·  Materials ·  Mechanical ·  Mechatronics ·  Metallurgical ·  Mining ·  Naval ·  Network ·  Nuclear ·  Ocean ·  Ontology ·  Optical ·  Petroleum ·  Radio Frequency ·  Software ·  Structural ·  Systems ·  Technician ·  Telecommunications ·  Textile ·  Tissue ·  Traffic ·  Transport Health / safety Bioinformatics ·  Biomedical ·  Biotechnology ·  Cheminformatics ·  Fire protection engineering ·  Health technologies ·  Medical technology ·  Nutrition ·  Pharmaceuticals ·  Safety engineering ·  Sanitary engineering Transport Aerospace ·  Aerospace engineering ·  Automotive
engineering ·  Marine engineering ·  Motor vehicles ·  Naval engineering ·  Space technology vteGlossaries of science and engineeringAerospace engineeringAgricultureArchaeologyArchitectureArtificial intelligenceAstronomyBiologyBotanyCalculusCell biologyChemistryCivil engineeringClinical researchComputer hardwareComputer scienceDevelopmental and reproductive biologyEcologyEconomicsElectrical and electronics engineeringEngineeringA–LM–ZEntomologyEnvironmental scienceEvolutionary biologyGenetics0–LM–ZGeographyArabic toponymsHebrew toponymsWestern and South AsiaGeologyIchthyologyMachine visionMathematicsMechanical engineeringMedicineMeteorologyMycologyNanotechnologyOrnithologyPhysicsProbability and statisticsPsychiatryQuantum computingRoboticsScientific namingStructural engineeringVirologyvteතාපනය, සංවාතනය, සහ වා සමනයFundamental conceptsAir changes per hourBake-outBuilding envelopeConvectionDilutionDomestic energy consumptionEntha
lpyFluid dynamicsGas compressorHeat pump and refrigeration cycleHeat transferHumidityInfiltrationLatent heatNoise controlOutgassingParticulatesPsychrometricsSensible heatStack effectThermal comfortThermal destratificationThermal massThermodynamicsVapour pressure of waterTechnologyAbsorption refrigeratorAir barrierAir conditioningAntifreezeAutomobile air conditioningAutonomous buildingBuilding insulation materialsCentral heatingCentral solar heatingChilled beamChilled waterConstant air volume (CAV)CoolantCross ventilationDedicated outdoor air system (DOAS)Deep water source coolingDemand controlled ventilation (DCV)Displacement ventilationDistrict coolingDistrict heatingElectric heatingEnergy recovery ventilation (ERV)FirestopForced-airForced-air gasFree coolingHeat recovery ventilation (HRV)Hybrid heatHydronicsIce storage air conditioningKitchen ventilationMixed-mode ventilationMicrogenerationPassive coolingPassive daytime radiative
coolingPassive housePassive ventilationRadiant heating and coolingRadiant coolingRadiant heatingRadon mitigationRefrigerationRenewable heatRoom air distributionSolar air heatSolar combisystemSolar coolingSolar heatingThermal insulationThermosiphonUnderfloor air distributionUnderfloor heatingVapor barrierVapor-compression refrigeration (VCRS)Variable air volume (VAV)Variable refrigerant flow (VRF)VentilationWater heat recyclingComponentsAir conditioner inverterAir doorAir filterAir handlerAir ionizerAir-mixing plenumAir purifierAir source heat pumpAttic fanAutomatic balancing valveBack boilerBarrier pipeBlast damperBoilerCentrifugal fanCeramic heaterChillerCondensate pumpCondenserCondensing boilerConvection heaterCompressorCooling towerDamperDehumidifierDuctEconomizerElectrostatic precipitatorEvaporative coolerEvaporatorExhaust hoodExpansion tankFanFan coil unitFan filter unitFan heaterFire damperFireplaceFireplace insertFr
eeze statFlueFreonFume hoodFurnaceGas compressorGas heaterGasoline heaterGrease ductGrilleGround-coupled heat exchangerGround source heat pumpHeat exchangerHeat pipeHeat pumpHeating filmHeating systemHEPAHigh efficiency glandless circulating pumpHigh-pressure cut-off switchHumidifierIcemakerInfrared heaterInverter compressorKerosene heaterLouverMechanical roomOil heaterPackaged terminal air conditionerPlenum spacePressurisation ductworkProcess duct workRadiatorRadiator reflectorRecuperatorRefrigerantRegisterReversing valveRun-around coilSail switchScroll compressorSolar chimneySolar-assisted heat pumpSpace heaterSmoke canopySmoke damperSmoke exhaust ductworkThermal expansion valveThermal wheelThermostatic radiator valveTrickle ventTrombe wallTurboSwingTurning vanesUltra-low particulate air (ULPA)Whole-house fanWindcatcherWood-burning stoveZone valveMeasurementand controlAir flow meterAquastatBACnetBlower doorBuilding autom
ationCarbon dioxide sensorClean air delivery rate (CADR)Control valveGas detectorHome energy monitorHumidistatHVAC control systemInfrared thermometerIntelligent buildingsLonWorksMinimum efficiency reporting value (MERV)OpenThermProgrammable communicating thermostatProgrammable thermostatPsychrometricsRoom temperatureSmart thermostatThermographic cameraThermostatThermostatic radiator valveProfessions,trades,and servicesArchitectural acousticsArchitectural engineeringArchitectural technologistBuilding services engineeringBuilding information modeling (BIM)Deep energy retrofitDuct cleaningDuct leakage testingEnvironmental engineeringHydronic balancingKitchen exhaust cleaningMechanical engineeringMechanical, electrical, and plumbingMold growth, assessment, and remediationRefrigerant reclamationTesting, adjusting, balancingIndustry organizationsAHRIAMCAASHRAEASTM InternationalBREBSRIACIBSEInstitute of RefrigerationIIRLEEDSMACNAUMCHealth and
safetyIndoor air quality (IAQ)Passive smokingSick building syndrome (SBS)Volatile organic compound (VOC)See alsoASHRAE HandbookBuilding scienceFireproofingGlossary of HVAC termsWorld Refrigeration DayTemplate:Home automationTemplate:Solar energyඅධිකාරී පාලනය ජාතික පුස්තකාලSpainFrance (data)UkraineGermanyIsraelUnited StatesJapanCzech Republic2Koreaවෙනත්FASTNARAමෙම ලිපිය විකිපීඩියාවෙහි ගුණාත්මක භාවය පිළිබඳ ප්‍රමිතිය සපුරාලීම සඳහා ශුද්ධ පවිත්‍ර කිරීම අවශ්‍ය විය හැක. මෙහි ශුද්ධ පවිත්‍ර කිරීම අවශ්‍ය කාරණය දක්වා නොමැත. ඔබට හැකි නම් මෙම වැඩි දියුණු කිරීමට ලිපිය කාරුණික වන්න. (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)මෙම ලිපිය ලියා ඇත්තේ පුද්ගලික අදහසක්, පුද්ගලික රචනාවක්, හෝ වාදාත්මක රචනාවක් ලෙස වෙයි. විශ්වකෝෂ උරුවට නැවත ලිවීම මගින්, ලිපිය වැඩිදියුණු කිරීමට සහාය වන්න. (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)ලිපි මාලාවක කොටසක්ඉස්ලාම්විශ්වාසයන්දෙවියන්ගේඒකත්වයඅනාගතවක්තෘවරුන්හෙළිදරව් වූ පොත්දේවදූතයන්නැවත නැඟිටීමේ දිනයපෙර නියමයපුරුදුඇදහිල්ලේ වෘත්තියයාච්ඤාද
ානයඋපවාසයවන්දනාවලේඛනපදනම්කුරානයසුන්නාහ් (හදිත්, සිරාහ්)ටෆ්සිර් (විග්‍රහය)අකීදාහ් (ඇදහිල්ල)ෆිඛ් (නීති විද්‍යාව)ශරියා (නීතිය)ඉතිහාසයකාල රේඛාවමුහම්මද්අහ්ල් අල්-බයිත්සහබාරෂිදුන්කලිෆේට්ඉමාමේට්මධ්‍යකාලීන ඉස්ලාමීය විද්‍යාවඉස්ලාම් ව්‍යාප්තියමුහම්මද්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයCulture and societyAcademicsAnimalsArtCalendarChildrenCircumcisionDemographicsDenominationsEconomicsEducationEthicsExorcismFeminismFestivalsFinanceLGBTMadrasaMoral teachingsMosqueMusicMysticismPhilosophyPoetryPoliticsProselytizingScienceSlaverySocial welfareWomenRelated topicsApostasyCriticismMuhammadQuranHadithOther religionsIslamismViolenceterrorismwarIslamophobiaJihadJihadismLaws of warGlossary Islam ද්වාරයvteඉස්ලාම් (අරාබි: اَلْإِسْلَامُ) යනු [[ඒක දේවවාදය|වේ.මුහම්මද් යනු දෙවියන්ගේ පණිවුඩකරු බව ඉස්ලාමයේ උගන්වයි. ලෝකයේ දෙවැනියට විශාලම ආගම වන මෙයට බිලියන 1.9 ක (ලෝක ජනගහණයෙන් 24.9% ක) අනුගාමිකයන් පිරිසක් ඇත. ඉස්ලාම් අනුගාමිකයන් මුස්ලිම්වරු ලෙස හැඳින්වෙයි. මුස්ල
ිම්වරු රටවල් 47 කම බහුතර ජන කොට්ඨාශය වෙයි. ඉස්ලාම් හි මූලික ඉගැන්වීම් වන්නේ දෙවියන් දයානුකම්පිත, සර්වබලධාරී සහ අද්විතීය බවත් සහ දෙවියන් පණිවුඩකරුවන් ඔස්සේ මනුෂ්‍යයින්ට මග පෙන්වා ඇති බවත් ය. ඉස්ලාම් හි ශුද්ධ වූ ග්‍රන්ථය වන්නේ කුරානය යි. කුරානය සහ මුහම්මද්ගේ ඉගැන්වීම් (සුන්නාහ් ලෙස හැඳින්වෙන) දෙවියන්ගේ වචනය යැයි විශ්වාස කරනු ලැබේ.අනෙකුත් ඒබ්‍රහමීය ආගම් මෙන් ඉස්ලාමයේත් අවසාන විනිශ්චයක් ගැන කියවේ. එනම් ධර්මිෂ්ඨ මිනිසුන් අවසානයේදී පාරාදීසයකට යැවෙන බවත් අධර්මිෂ්ඨ මිනිසුන් අපායකට යවා දඬුවම් කෙරෙනු ඇති බවත් ය. ඉස්ලාම් ආගමික සංකල්ප අතරින් ඉස්ලාම් හි පංචස්තම්භ සහ ඉස්ලාම් නීතිය (ශරියා) දැක්විය හැක.ඉස්ලාම් පරිපූර්ණ දහමකිඅසීමිත කරුණාව සහ අසීමිත දයාබර අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් ආරම්භ කරමි.සියලු ප්‍රශංසා අල්ලාහ්ට හිමිය. කරුණාව සහ ශාන්තිය අපගේ නබි මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ට, එතුමාණන්ගේ ඥාතීන් සහ සහාබාවරුන් සහ අනුගාමිකයින්ට හිමි වේවා.මෙලොව හා මතු ලොවේ යහපත් ජීවිතයක් ලබනු පිණිස මිනිසාට දහමක් සහ යහමඟ පෙන්වීමක් අවශ්‍ය වනු ඇත. මිනිසාගේ දැනුම සහ සිතුම් පැතුම් කෙතරම් වර්ධනය වුවත් එය පරිපූර්ණත්වය ලබන්නේ
නැත. ඒවායේ යම් කිසි දෝෂයක් තිබීම වැළැක්විය නොහැක. මිනිසාගේ විමුක්තිය සඳහා මිනිසාම යොදා ගන්නා මාර්ගයන්හි අඩුපාඩු සහ වැරදි තිබීම ද වැළැක්විය නොහැක.සියලු දැනුම, පරිපූර්ණ ප්‍රඥාව, හැකියාව සහ ශක්තිය තිබෙන්නේ අල්ලාහ්ට පමණි. මිනිසාගේ අවශ්‍යතා සියල්ල පිළිබඳ දැනුම ඇත්තේ ඔහුට පමණි. එබැවින් මිනිසාව මැවූ අල්ලාහ් මිනිසා ව අතරමං කළේ නැත. ඒ වෙනුවට මිනිසාට යහමඟ පෙන්වීම සදහා දහමක් සහ යහ මඟ පෙන්වන ගුරුවරුන්ද පත් කර ඇත. තම දහමක් වශයෙන් ඉස්ලාම් දහමද මඟ පෙන්වන්නන් වශයෙන් රසූල් වරුන්වද තෝරා ගත්තේය. ඔවුන් අතර අවසාන රසූල් වරයා ලෙස මුහම්මද් (සල්) තුමාණන් තොරා ගත්තේය. තවද, එතුමාණන්ගේ මාර්ගයෙන්, එම වකවානුව දක්වා ආගම්හි පිරී පැවති අඩුපාඩු සියල්ල සම්පූර්ණ කර, පරිපූර්ණ දහමක් වශයෙන් ඉස්ලාම් දහම පත් කළේය. මෙයට එකඟ ව මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ගේ අභාවයෙන් පසු ව නබි වරුන්ගේ පැමිණීම අවසන් විය. මින් මතුවට තවත් නබි වරයෙක් හෝ තවත් ආගමක් හෝ පැමිණීමේ අවශ්‍යතාව අහෝසි විය.ශත වර්ෂ 14ක් මුළුල්ලේ පැවත එන ඉස්ලාම් දහම සහ එහි නබිවරයා වන මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ට එරෙහි ව මඩ ගැසීමේ ව්‍යාපාරයේ ඉස්ලාම් විරෝධි බලවේගය දිගින් දිගට යෙදී සිටින නම
ුත්, ඉස්ලාම් දහම ව්‍යාප්ත වීම නවත්වන්නට ඔවුන්ට කිසිසේත්ම නොහැක. ඒ වෙනුවට කිසි කලක නොවු අයුරින් ඉස්ලාම් දහම ලොව සෑම පළාතකම ඉතා වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වන බව සත්‍යයකි. ඉස්ලාම් පරිපූර්ණ දහමක් බවට මෙය ඉතාමත් කදිම නිදසනකි.මිනිසාගේ ප්‍රශ්න සහ ඔහුගේ අවශ්‍යතාවන් කුමක් දැ යි ඉස්ලාම් නිසියාකාර ව හඳුනා ගෙන ඇත. එ අනුව, ඒවාට අවශ්‍ය විසඳුම් ඉස්ලාමිය ග්‍රන්ථ වන අල් කුර්ආනයේ ඇතුළත් කරනු ලැබ ඇත.1. අල්ලාහ් : ප්‍රධාන ලිපිය - අල්ලාහ්ألا إله إلا الله (නැමදීමට සුදුස්සා අල්ලාහ් හැර වෙන දෙවියෙක් නොමැත) යනුවෙන් ප්‍රකාශ කිරීමද, විශ්වාස කිරීමද පළමු අංගයයි. එනම් මැවුම්කරු අල්ලාහ් විශ්වාස කිරීම පමණක් නොව ඔහුගේ ගුණාංග (ෂිෆත්), ඔහුගේ නාමයන් (අස්මාඋල් හුස්නා) යනාදී සෑම කරුණක්ම දේව විශ්වාසයේ අඩංගු ය. 2. මලාඉකාවරු : ප්‍රධාන ලිපිය - මලාඉකාවරුමලාඉකාවරුන් යනුවෙන් අරාබියෙන් හැදින්වෙන්නේ දේවදූතයන් ය. දෙවියන් විසින් මේ අය ආලෝකයෙන් මවන ලදි. මනුෂ්‍යයින්ට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් මොවුන් සදා අල්ලාහ්ට සේවය කරමින් සිටිති. 3. ජේසුස්ඉස්ලාමය මුහම්මද් ස ධර්මයේ ආරම්භක යුගවල සිට දහම විවේචනය කළ පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා ව
ේ. මුල්ම ලිඛිත විවේචන කිතුනුවන් විසින් ක්‍රි.ව 1200 ට පෙර ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව ඉස්ලාම් දහම යනු රැඩිකල්වාදි ක්‍රිස්තියානි ධර්මයක් වේ. පසුව කය තුළින් ද, යුදෙව් ලේඛකයන්ගෙන් ද, කිතුනුවන්ගෙන් ද විවේචන එල්ල වී ඇත. වර්තමානයේ එම විවේචන විවිධ මාතෘකා පදනම් කරගෙන ඉස්ලාමිය හා ඉස්ලාමිය නොවන අයගෙන් එල්ල වී ඇත. ල්ලල්ලාහු අලෛහිවසල්ලම් තුමාණන්ට ෆුර්කාන් යන පදනම යටතේ අල්ලාහ් ලබාදුන්නේ ය. මීට පෙර වක්තෘවරුන් තිදෙනෙකුට ඉස්ලාමය විවිධ පදනම් යටතේ ලබාදෙනු ලැබිය. ඒවා නම්,ඉස්ලාමීය ඉතිහාසයේ සංවර්ධනයේ ප්‍රතිඵලය ප්‍රධාන වශයෙන් දේශපාලනික , ආර්ථික , ආරක්‍ෂක අංශවල දියුණුව ඉස්ලාමීය ලෝකයාට මෙන්ම එයින් එපිටටද බලපෑම් ඇති කළේය. මුහම්මද් නබි තුමාට මුල්වරට අල් කුරානය අනාවරණය වී සියවසක් ඇතුළත ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය බටහිරින් අත්ලාන්තික් සාගරයේ සිට නැගෙනහිරින් මධ්‍යම ආසියාව දක්‍වාම ව්‍යාප්ත විය. මෙම අළුත් මතය ඉක්මණින්ම සරළ යුධමය තත්වයන් රාජ්‍යයේ අභ්‍යන්තර මට්ටමින්‍ද බාහිරව බලපෑවේය. කෙසේ වෙතත් ඉස්ලාමීය ව්‍යාප්තිය අප්‍රිකානු  ප්‍රාන්තවලද , ඉන්‍දියානු ප්‍රාන්තවලට හා ගිනිකොණ දිග ආසියාතික රටවලටද ප්‍රචාරය මගින්  නෙ‍ාකඩවා සීග්‍රයෙන
් පැතිරී ගියේය. එය යුරෝපයෙන් එපිට ආර්ථික හා ආරක්‍ෂක අතින් වර්ධනයක්ද සමගින් අතීතයේ කිසිකලෙකත්  නොවූ 	කි‍්‍ර.ව ජේසුස් ආගමේ ආරම්භය ලෙස සලකන අතර, එය  දින දර්ශනයේ පළමු වසර ලෙස සටහන් වේ. මෙය කැලිෆ් උමාර් විසින් නිර්මාණය කරන ලද වසර තිහක චක‍්‍රයකින් සමන්විත දින දර්ශනයකි. මෙම වසර තිහ දවස් 354 සහිත සාමාන්‍ය අවුරුදු දහනවයකින් ද දවස් 355 සහිත අධික අවුරුදු එකොලහකින්‍ද සමන්විතවේ. මෙම දිනදර්ශනයේ ශතවර්ෂයක් කි‍්‍රස්තියානු දිනදර්ශනයක අවුරුදු 97 කට සමානය.කි‍්‍රස්තියානුය දින දර්ශනය චන්‍ද්‍ර මාස ක‍්‍රමයද අනුව සකස් වූවක් බැවින් එහි  කි‍්‍රස්තියාආගමික දිනයන් සඳහා නියමිත වූ දිනයන් දක්නට නැත. ධර්මයේ ආරම්භක යුගවල සිට දහම විවේචනය කළ පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා වේ. මුල්ම ලිඛිත විවේචන කිතුනුවන් විසින් ක්‍රි.ව 1200 ට පෙර ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව ඉස්ලාම් දහම යනු රැඩිකල්වාදි ක්‍රිස්තියානි ධර්මයක් වේ. පසුව කය තුළින් ද, යුදෙව් ලේඛකයන්ගෙන් ද, කිතුනුවන්ගෙන් ද විවේචන එල්ල වී ඇත. වර්තමානයේ එම විවේචන විවිධ මාතෘකා පදනම් කරගෙන ඉස්ලාමිය හා ඉස්ලාමිය නොවන අයගෙන් එල්ල වී ඇත. කිතුනුවන්,කි‍්‍රස්තියානු ඉතිහාසය - ස්වර්ණමය යුගය
(750 -1258)ධර්මයේ ආරම්භක යුගවල සිට දහම විවේචනය කළ පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා වේ. මුල්ම ලිඛිත විවේචන කිතුනුවන් විසින් ක්‍රි.ව 1200 ට පෙර ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව ඉස්ලාම් දහම යනු රැඩිකල්වාදි ක්‍රිස්තියානි ධර්මයක් වේ. පසුව කය තුළින් ද, යුදෙව් ලේඛකයන්ගෙන් ද, කිතුනුවන්ගෙන් ද විවේචන එල්ල වී ඇත. වර්තමානයේ එම විවේචන විවිධ මාතෘකා පදනම් කරගෙන ඉස්ලාමිය හා ඉස්ලාමිය නොවන අයගෙන් එල්ල වී ඇත.සලාදින් අයියුබිද්ගේ හමුදාව ජෙරුසලම නැවත ලබා ගැනීමට සිදු කළ හතින් යුද්ධය 1187, චිත්‍ර ශිල්පියෙකුගේ ඇසින්,9 වන සියවසෙහි අගභාගයෙහි විවිධ පළාත් ස්වයං පාලනයක් කරා යාම හේතුවෙන් අබ්බාසිද් කලීෆා රාජධානිය බිඳ වැටෙමින් පැවතිණ. පළාත් කැඩී යාමත් සමඟම උතුරු අප්‍රිකාව, පර්සියාව සහ මධ්‍යම ආසියාව පුරා එමිර් රාජ්‍යයන් බිහි විය. දැඩි ලෙස  ඒකශ්මිකව තිබු අරාබි රාජධානිය ආගමික වශයෙන් සමජාතීය මුස්ලිම් ලෝකයක් දක්‍වා වෙනස් විය.එමනිසා කලීෆාවරයාගේ ආගමික අධිකාරියට පවා විරුද්ධ විය හැකි තත්ත්වයක් ෂියා ෆතිමිදි වරුන්ට හිමිවිය. ක්‍රි.ව.1055 වන විට සෙල්ජුක් තුර්කිවරුන් විසින් අබ්බාසිද්වරුන්ගේ හමුදාමය බලය දුර්වල කරනු ලැබ තිබුණද, ඔවුන්
කාලී‍ෆාවරයාගේ නාමමාත්‍ර අධිකාරියට ගෞරව කළහ. මේ වනවිට ඉස්ලාම් ධර්මය සහ මුස්ලිම් වෙළඳ ජාලයන් සහරාව, බටහිර අප්‍රිකාව, මධ්‍යම ආසියාව, බල්ගේරියාව සහ මැලේ දුපත් කරා පැතිරි තිබුණද, ආක්‍රමණ සහ සාමකාමීව ආගමට හරවා ගැනීම් මඟින් මුස්ලිම් රාජධානිය තවදුරටත් ප්‍රසාරණය වෙමින් පැවතුණි.ස්වර්ණමය යුගය නව නීතිමය, දාර්ශනික සහ ආගමික සංවර්ධනයන්ගේ ආරම්භය විය. ප්‍රධාන හදීස එකතුන් සම්පාදනය වුයේ ද, නුතන සුන්නි මද්හබ් සතර පිහිටවුයේ ද, මෙම කාල වකවානුවේදීය. 9 වැනි සියවසෙහි මුල් භාගයේ විසු නීතිවේදීයෙකු වන අල් - ෂාෆි විසින් ඉස්ලාමීය නීතියේ දියුණුවට සිදුවු සේවය අති මහත්ය. එකළ මුස්ලිම් විද්වතුන් අතර දැඩි මතභේදයකට තුඩු දුන් මාතෘකාවක් වන හදීස් වල විශ්වාසනීයත්වය තහවුරු කරගත හැකි ක්‍රමවේදයක් අල් - ෂාෆි විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී. ඉබ්නු සිනා (අවිසින්නා) සහ අල් - ෆරාබි වැනි විද්වතුන් ඉස්ලාමීය දේව ධර්මය තුළ ග්‍රීක මුලධර්ම අන්තර්ගත කිරීම පිළිබඳ සොයා බැලුහ. මෙයට විරුද්ධ තර්කයන් ඉදිරිපත් කළ 11 වැනි සියවසෙහි විසු දේවධර්මධරයෙකු වන අබු හමීඩ් අල් ගසාලි, අවසානයේදී ජය ගත්තේය. 9 වන සියවස තුළදී සුෆි වාදය සහ ෂි’වාදය විශාල වෙනස්කම් රැසකට භාජ
නය විය. සුෆි වාදය එහි මුල්ම පැවිදි ප්‍රතිපත්ති වලින් ඈත් වී සම්පුර්ණයෙන්ම ගුඩ වාදය පදනම් කරගත් එක්ක බවට පත් විය. ෂි’වාදය, ඉමාම්වරුන්ගේ අනුප්‍රාප්තිය පිළිබඳ මතු වු ගැටළු හේතුවෙන් බෙදී ගියේය. ඉස්ලාම් ආධිපත්‍යය පැතිර යාම මධ්‍යතනික පූජ්‍යයාතන වල සිටි කතෝලික කතෘන් අතර සතුරුකම් ඇති වීමට හේතුවක් විය. පිරිස් විශාල ගණනින් ඉස්ලාම් ධර්මය වැළඳගැනීම ඔවුන් දුටුවේ එදිරිවාදිකමක් හැටියටයි. මෙම විරුද්ධත්වය, ඉස්ලාම් ධර්මය ක්‍රිස්තු විරෝධී ආගමත් බවටත්, මුස්ලිම්වරු කාමයෙන් මත් වු නොමිනිසුන් ලෙසත්, නිරූපණය වන විවාදාත්මක නිමන්‍ධන රැසකට මුල් විය. මධ්‍යතන යුගයේ විසු අරාබි දාර්ශනිකයෙකු වන අල් ම:අරි වැනි අය ඉස්ලාමය කෙරෙහි විචාරාත්මක ප්‍රවේශයක් ඇති කරගත් අතර, යුදෙව් දාර්ශනිකයෙකු වන මයිමොනිදස් විසින් යුදෙව් දහමේ එන සදාචාරයත්, ඉස්ලාම් දහ‍මේ එන සදාචාරයත් අතර ඇති වෙනස පෙන්වා දෙනු ලැබීය.කි‍්‍රස්තියානු සහ ඉන්‍දියාවේ කි‍්‍රස්තියානු රාජධානි (1258-1918)සෙල්ජුක් තුර්කිවරු අබ්බාසිද් භූමිය යටත් කර ඉස්ලාම් ධර්මයද පිළිගෙන කලීෆා රාජධානියේ පාලකවරු බවට පත් විය. ඔවුන් මෑන්සිකර්ට් යුද්ධයේ දී ඇන්ටෝලියාව අල්ලාගෙන නැගෙනහ