LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
alk හා ශ්‍රේනිගත  ATA  යමයට උදාහරණ වේ. වේගවත් ශ්‍රේණිගත නියාමන සදහා Muttictop  සැබැදුම් එතරම් හොදින් ක්‍රියා නොකරන නිසා බොහෝ නවීන ශේ්‍රනිගත නියමග සදහා යොදා ගන්නේ daisy chain හෝ  hab සැලසුම්ය.බොහෝ පරිගණක වල අභ්‍යන්තර හා බාහිර නියමග ‍යන දෙවර්ගයම ඇත. අභ්‍යන්තර නියමග මගින් පරිගණකයෙ සියුලුම අභයන්තර කොටස් මව් පුවරැවට සම්බන්ධ කෙරේ. (CPU හා අභ්‍යන්තර මතක ද ඇතුලත්ව) වෙනත් පරිගණක වල ඇති හෝ බාහිර උපකරණ සම්බන්ධ කිරමට නොව පෙදෙසි උපකරණ සම්බන්ධ කිරමට ඇති නිසා මෙම වර්ගයේ අනුමත පෙදෙසි අනුමත ලෙස ද හැදින්වේ. එසේම බාහිර පර්යන්ත සම්බන්ධ කිරිමට බාහිර නියමග යොදා ගනි.ප්‍ර‍ායෝගික වෙනසකට වඩා ඇත්තේ සංකල්පිත වෙනසක් වුවත Ethernet වැනි ජාල සබැදුම් සාමානයයෙන් නියමන ලෙස නොගැනේ.  Lnfiniband සහ Hyper Transport වැනි නව තාක්ෂණ වල සම්ප්‍රාප්තියටයත් සමග ජාල හා නියමග අතර ඇති වෙනස තවදුරටත් බොද වේ. අභ්‍යන්තර හා බාහිර නියමග අතර ඇති වෙනස පවා සමහර අවස්ථාවන්හි අනියත වන අතර අභ්‍යන්තර හෝ බාහිර නියමග මෙිදි Adccess.bus ලෙස හැදින්වේ. ලෙස භාවිතා කළ හැකි අතර  infiniband මගින් PCI වැනි අභ්‍යන්තර නියමග හා Fibre channel වැනි බාහිර අනුමග
යන දොකොටස ප්‍රතිස්තාපනය කරනු ඇත.සුගතපාල ද සිල්වාඋපතAvalikkara  Gallappattige Sugathapala De Silvaඅගෝස්තු 4, 1928(1928-08-04)මිදිගම, වැලිගම, මාතර, ශ්‍රී ලංකාවමිය යාමOctober 28, 2002(2002-10-28) (වයස 74)කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාවජාතිකත්වය ශ්‍රී ලාංකිකවෙනත් නම්සොඳුරු ආඥාදායකයාකලත්‍රයා(යන්)ශීලා ද සිල්වාදරුවන්Dimuthu  Prasada Gallappatti , Vanamali  Kaushalya Gallappatti , Sudesh Prabudda  Gallappatti , Harindra Pragathi Gallappattiසුගතපාල ද සිල්වා ( 1928 අගෝස්තු 04 – 2002 ඔක්තෝම්බර් 28 ) සුවිශිෂ්ට ශ්‍රී ලාංකීය නාට්‍ය කරුවෙකු හා නවකතාකරුවෙකි. සුගතපාල ද සිල්වා 1928 අගෝස්තු 04 වන දා ශ්‍රී ලංකාවේ [[වැලිගම]මිදිගම දේනුවල දී] උපත ලද්දේ කුඩා වෙළෙන්දෙකුගේ පුතෙක් ලෙසටය. ඔහු එහි සිංහල, දෙමළ හා මුස්ලිම් වෙළෙන්දන් අතර හැදී වැඩුණි. ඔහුගේ මෙම මුල් කාලීන ජීවිත අත්දැකීම් බිත්ති හතර ඉක්බිති සියල්ලෝම සතුටින් ජීවත් වූහ හා  එසේ වී නම්  මිනිසුනේ මෙය අසවු නවකතා ලිවීමට මගපාද‍න්නට ඇත. ද සිල්වා 1960 ගණන් වලදී කොළඹට පැමිණි අතර එම කාලයේදී තිබූ දේශපාලනික හා සංස්කෘතික ව්‍යාපාරවල නිරත වීමට පටන් ගත්තේය. සොඳුරු ආඥාදායකයා ල
ෙස සුරත්ල් නමකින් හැඳින්වූ ඔහු අපේ කට්ටිය ලෙස හැඳින්වූ නාට්‍යය කණ්ඩායමක් තනා ටිනීස් විලියම්ගේ හා පිරැන්ඩෙලෝගේ Cat on a Hot tin roof හා Six Characters in Search of an Author  වැනි නාට්‍යය පරිවර්තනය කර රඟ දැක්වීම සිදු කරන ලදී. මෙම නාට්‍යය සමගම ඔහු තට්ටු ගෙවල් හා බෝඩිං කාරයෝ වැනි එම කාලයේ මධ්‍යම පාන්තිකයන්ගේ ආකාරය ග්‍ර​හණය කරගත් නාට්‍යය ද ඉදිරිපත් කරන ලදී ඔහු‍ගේ අනෙකුත් නිර්මාණ අතර එකවල්ලෙ පොල් , හරිම බඩු හයක් , මුතු කුමාරි, ඇසළ සඳ හා මරාසාද් වේ. ද සිල්වාගේ හොඳම නාට්‍යය ලෙස බොහෝ දෙනෙක් සලකණු ලබන්නේ දුන්න දුනු ගමුවේ වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේත් 1971 කැරැල්ල අවසාන වනවාත් සමගම ලියන ලද්දකි. වෙළඳ ගැටුමක් මත පදනම් වුවත් එය   තාක්ෂණික ක්‍රම මගින් දේශපාලනය හා කලාව දක්ෂ ලෙස​ එකට මිශ්‍රකර යූ ආරියවිමල් හා ඩබ්ලිව් ජයසිරි  ගේ සුවිශිෂ්ඨ රංගනය සමග වූ සම්මිශ්‍රණයක් විය.එම දශකය අවසානයේ ඇති වූ දැඩි දේශපාලනික නාට්‍යය කරණයේ ආරම්භකයා වූයේ මොවුන් දෙදෙනාය.ද සිල්වා ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ නිෂ්පාදකවරයා ලෙස බොහෝ කාලයක් කටයුතු කළ අතර 1960 දශකයේ අග භාගයේදී සතිපතා වන රේඩියෝ නාට්‍යයවල හා කෙටි නාට්‍යය වැඩසටහන්වල
ප්‍රධානියා වීය. වර්තමානයේ ඉතා ජනප්‍රිය ලේකකයන්ගේ හා නාට්‍යය කරුවන්ගේ ප්‍රථම නාමකරණ භූමිය වූයේ මෙයයි. 1997 සිට ද සිල්වා ගේ ජීවිතය ඇඳට පමණක් සීමා වූ අතර රෝහලට ඇතුළත් කිරීමෙන් පසු 2002 ඔක්තෝම්බර් 28 වන දින අභාවප්‍රාප්ත විය.අක්මා බද්ධයමැදිහත්වීමමිනිස් අක්මාවICD-9-CM50.5MeSHD016031අක්මාව බද්ධ කිරීම යනු රෝගී අක්මාවක් නිරෝගී පුද්ගලයෙක්ගේ අක්මාවක් මගින් ප්‍රතිස්තාපනය කිරීමයි. මෙහිදී බහුලවම භාවිතා වන ක්‍රමය වන්නේ අදාල පුද්ගලයාගේ රෝගී අක්මාව ඉවත් කර දායකයකුගෙන් ලබාගන්නා නිරෝගී අක්මාවක් රෝගියාගේ අක්මාව පිහිටි ස්ථානයටම බද්ධ කිරීමයි. අක්මාව බද්ධ කිරීම අක්මා රෝග ඇති අසාධ්‍ය රෝගීන්ට සහ ක්ෂණිකව අක්මාව අක්‍රිය වූ පුද්ලයන් හට ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස අද දින ඉහළ පිලිගැනීමක් ඇත. ඉතිහාසයප්‍රථම මිනිස් අක්මා බද්ධ කිරීම සිදු කරන ලද්දේ 1963 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඩෙන්වර් සහ කොලරාඩෝ ප්‍රාන්තයන්හි වෛද්‍ය තෝමස් ස්ටාල් ඇතුළු වෛද්‍ය කණ්ඩායමක් විසිනි. වෛද්‍ය ස්ටාල් මීට අමතරව අක්මා බද්ධ කිරීම් ද ඊළග වසර කිහිපය තුළ සිදු කළ අතර 1967 දී ප්‍රථම වරට අක්මා බද්ධයකින් පසු රෝගියෙකු වසරක් ජීවත් වුණි.
විවිධ ශෛල්‍ය උපක්‍රම හමුවේ අක්මා බද්ධ කිරීම 1970 දී පරීක්ෂණාත්මක මට්ටමක පැවතුණු අතර සැත්කමකින් පසු රෝගියෙකු වසරක් ජීවත් වීමේ සම්භාවිතාව එවකට සියයට 25 ක් වුණි. සර් රෝයි කානි විසින් සයික්ලොස්පොරීන් නම් ඖෂධය හදුන්වා දීමෙන් පසු සැත්කමට ලක් වු රෝගීන් කෙරෙහි යහපත් ප්‍රතිඵල ලබාදුනි. 1990 දී වැඩිහිටියන් සහ කුඩා ළමුන් සදහා ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස හදවත් බද්ධය යොදා ගැනේ. මේ වන විට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි 100 කටත් වඩා ස්ථානයක සහ යුරෝපයෙහි බොහෝ ස්ථාන වල අක්මා බද්ධ කිරීම් සිදු කෙරේ. අක්මා බද්ධ කිරීම් මගින් නිරතුරු ව ම සංකූලතා ඇති වුවද මේ වන විට සැත්කමින් පසුව රෝගියකු වසරක් ජීවත් වීමේ සම්භාවිතාව සියයට 85 සිට 90 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. අවාසනාවකට මෙන් මරණයට පත් වු පුද්ගලයන්ගෙන් ලැබෙන අක්මාවන් ප්‍රමාණයෙහි හිගතාවක් දක්නට ඇති නිසා දැනට කෙරෙන අක්මා බද්ධ කිරීම් සදහා ඒවා ලබාගනුයේ ජීවත් වන පුද්ගලයන්ගේ අක්මාවෙනි.බද්ධ කිරීමේ ක්‍රමෝපායන්බද්ධ කිරීමකට ප්‍රථම අක්මාව වෙතට ආධාරයක් ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදීම අත්‍යාවශ්‍යවේ. කෘතිමව අක්මාව සදහා ආධාරයක් ලබාදීම හෝ වෙනත් කෘතිම ක්‍රම මගින් ආධාර සැපයීම තවමත් සායනික
මට්ටමෙන් අධ්‍යයනය වෙමින් පවතී. අවසානයේදී සියළුම අක්මා බද්ධ කිරීම් වලදී ස්වභාවිකවම ඇති අක්මා ඉවත් කර එය පෙර පිහිටි ස්ථානයේම නව අක්මාවක් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි. මෙම බද්ධ කිරීමේ සැත්කම අක්මාව ඉවත් කිරීමේ අදියර, සැත්කමෙන් පසු අක්මාව මුළු මනින්ම ඉවත් කළ අදියර සහ බද්ධ කිරීමෙන් පසු අදියර ‍ලෙස අදියර තුනකි. මෙම සැත්කම සිදු කරනුයේ උදර කුහරයේ ඉහළ කොටස මත යොදන විශාල කැපුමක් මගින‍ි. අක්මාව ඉවත් කිරීමේ දී අක්මාව හා සම්බන්ධ සියළුම තන්තු හා පටක කොටස්, පොදු පිත්ත ප්‍රනාලය, යාකෘතික ධමනිය හා යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව කපා වෙන් කරනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් අපරමහා ශිරාවෙහි අක්මාවට පිටුපසින් ඇති කොටස අක්මාව සමග ඉවත් කෙරෙන අතර වෙනත් සැත්කම් ක්‍රමයක් මගින් ප්‍රතිග්‍රාහකයාගේ අපර මහා ශිරාව සංරක්ෂණය කර ගත හැකිය. බද්ධ කරනු ලබන අක්මාවෙහි ඇති දායකයාගේ රුධිරය UW (Viaspan) හෝ HTK වැනි ශීත කරන ලද අවයව තැන්පත් කරනු ලබන ද්‍රාවකයක් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරනු ලබයි. බද්ධ කිරීමේදී අපරමහා ශිරාව, යාකෘතික ප්‍රතිහාර්ය ශිරාව සහ යාකෘතික ධමනිය එකිනෙක සම්බන්ධ කරනු ලැබේ. අළුතින් බද්ධ කරන ලද අක්මාවට නව රුධිර සංසරණයක් ලැබුනු පසු පිත්ත ප්‍රනා
ලය ප්‍රතිග්‍රාහකයා පිත්ත ප්‍රනාලයට හෝ කුඩා අන්ත්‍රයට සම්බන්ධ කරනු ලැබේ. මෙම සැත්කම සිදු කිරීමට සාමාන්‍ය යෙන් පැය 5 ක් ‍ හෝ 6 ක් ගත වන අතර ‍ෛශල්‍ය වෛද්‍ය වරයාගේ අත් දැකීම් හා දක්ෂතා අනුව ගත වන කාලය අඩු හෝ වැඩි වියි හැකිය. අක්මා බද්ධ කිරීම් බොහොමයකගේ මිය ගිය දායකයෙකුගේ සම්පුර්ණ අක්මාවම ප්‍රතිග්‍රාහකයාට බද්ධ කරනු ලැබේ මෙය බොහෝ විට සිදු කරනුයේ වැඩිහිටි ප්‍රතිග්‍රාහකයන් සදහාය. කුඩා ළමුන් වෙත අක්මාව බද්ධ කිරීමේ දී වැඩිහිටියෙකුගෙන් ගන්නා අක්මාවෙන් කොටසක් අද‍ාල ළදරුවා‍ෙග් අක්මාවට සමාන ප්‍රමාණයකින් පිහිටන පරිදි කපා ඉවත් කරනු ලැබේ. මෙම ක්ෂේත්‍රයෙහි ඇති තවත් විශේෂ අංගයක් වනුයේ එක් දායකයෙකුගේ අක්මාවක් දෙකට කැපීම මගින් ප්‍රතිග්‍රාහකයන් දෙදෙනෙකුට බද්ධ කිරීම සදහා යොදා ගැනීමට හැකි වීමයි.  තවද ජීවත් වන නිරෝගී දායකයෙකුගේ අක්මාවෙන් කොටසක් ප්‍රතිග්‍රාහකයෙකුට බද්ධ කල හැකිය. මෙලෙස කුඩා ළමයෙකුට අක්මා බද්ධ කිරීමක් සිදු කරන විට ජීවත් වන දායකයාගේ අක්මාවෙන් 20% ක ප්‍රමාණයක් කපා ඉවත් කරගත යුතුය.මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කළයුතුව ඇත. ඔබ මෙම මාතෘකාව පිලිබඳව දැනුවත්නම්, නව කරුණු එක්කිරීමට දායකවන්න.(Aberdeen) ඊසාන ද
ිග ස්කොට්ලන්තයේ ප්රධානතම වරාය හා ඒරට තෙවන ලොකුම නුවරයි. ඩී සහ ඩොන් යන ගංගා දෙකට මැදිව පිහිටි මෙ නුවර 1991 වසරේදී 201,100ක් ජනයා විසූහ.එච්. ඩී ගුණවර්ධනඋපත23  අගෝස්තු 1945කලුබෝවිල ශ්‍රී ලංකාවජාතිකත්වය ශ්‍රී ලාංකිකඅධ්‍යාපනයනාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹරැකියාවමහාචාර්යසංගණ්‍ය වන්නේරසායනන විද්‍යා පීඨ ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්යආගමබෞද්ධමහාචාර්ය එච්. ඩී ගුණවර්ධන (ඉංග්‍රීසි: H.D Gunawardhana) යනු  කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය රසායනන විද්‍යා පීඨ ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය වරයා හා, හිටපු කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය රසායනන විද්‍යා පීඨාධිපති වරයායි. එච්. ඩී ගුණවර්ධන  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. ආශ්‍රිතමහාචාර්ය එච්. ඩී ගුණවර්ධනගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුවකොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු මහාචාර්ය වරුන්නිව්ස් ලයිව්News Liveගොනුව:News live logo .pngNews Live Logoදියත්කල දිනය2008 ජනවාරි 21අයිතිකරුවෝPride East Entertainments Pvt. Ltd.ප්‍රචාරණ උද්‍යෝග පාඨයPushing Northeast 24X7රට ඉන්දියාවභෘෂාවඇසෑම්, ඉංග්‍රීසිමූලස්ථානයගුවහාටි , ඇසෑමය, ඉන්දියාව,සහෝදර නාලිකා(ව)RangRam
dhenuවෙබ් අඩවියwww.newslivetv.orgඋපයෝජ්‍යතාවචන්ද්‍රිකාAirtel digital TV (India)Channel 621Sun Direct DTH (India)Channel 695Dish TV (India)Channel 853Tata Sky (India)Channel 894Big TV (India)Channel 967Videocon d2h (India)Channel 769නිව්ස් ලයිව් යනු උතුරු ඉන්දියාවේ ඇසෑමය පදනම් කරගත්, පැය 24 පුරා විකාශය වන සැටලයිට් ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි.[1] මෙය උතුරු ඉන්දියාවේ ආරම්භ කරන ලද දෙවන සැටලයිට් ප්‍රවෘත්ති නාලිකාව වන අතර ඇසෑම සහ ඉංග්‍රීසි යන භාෂා වලින් සිය වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරනු ලබයි. නාලිකාවේ විකාශන කටයුතු 2008 ජනවාරි 21 දින ආරම්භ කරන ලදී.මෙහෙයුම් කාර්යාලනිව්ස් ලයිව් සිය කාර්යාලයන් ඉන්දියාවේ Bongaigaon, නව දිල්ලිය, Dibrugarh, ජෝර්හාත්, Kokrajhar, ලඛිම්පූර්, Nagaon, Nalbari, Silchar, ටෙස්පූර්, Mangaldai, දිපු, සිවාසගර්, Dhubri, Tinsukia යන නගර වල පිහිටුවා තිබෙයි.මේවාද බලන්නජාත්‍යන්තර ප්‍රවෘත්ති නාලිකාමූලාශ්‍ර↑ newslivetv.orgභාහිර සබැදිOfficial websiteNews Live - 24 hour satellite channel of Assam සං
රක්ෂණය කළ පිටපත 2013-12-25 at the Wayback Machinevteජාත්‍යන්තර ප්‍රවෘත්ති නාලිකාඅප්‍රිකාවඅල් නයිල්ඒඑන්එන්7ඊඑන්සීඒනයිල් ටීවී ඉන්ටර්නැෂනල්ප්‍රවෘත්ති සඳහාමසීඑන්බීසී අප්‍රිකාආසියාවආජ් නිව්ස්ආජ් තක්ආජ් ටීවීඒබීපී නිව්ස්අල් ජසීරාඒටීඑන් නිව්ස්සීජීටීඑන්චැනල් නිවුස්ඒෂියාසීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් ඒෂියා පැසිපික්සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් සවුත් ඒෂියාසීඑන්එන්-අයිබීඑන්ඊටීටීවී නිව්ස්හෙඩ්ලයින්ස් ටුඩේi24නිව්ස්කොල්කටා ටීවීලෝටස් නිව්ස්එම්එන්සී නිව්ස්එන්ඩීටීවී 24x7එන්ඩීටීවී ප්‍රොෆිට්නිව්ස් ලයිව්නිව්ස් වන්නිව්ස් ටයිම්එන්එච්කේ වර්ල්ඩ්ෆීනික්ස් ඉන්ෆොනිව්ස් චැනල්ප්‍රෙස් ටීවීටයිම්ස් නව්ප්‍රවෘත්ති සඳහාමසීඑන්බීසී අවාස්සීඑන්බීසී පාකිස්තාන්ඊටී නව්ෆොක්ස් ස්පෝර්ට්ස් නිව්ස් (ඒෂියා)නිකී සීඑන්බීසීපීටීවී නිව්ස්සී බිස්නස්යුරෝපයබීබීසී නිව්ස්බීබීසී වර්ල්ඩ් නිව්ස්එන්ටීවී (තුර්කිය)යුරෝනිව්ස්ස්කයි නිව්ස්උතුරු අමෙරිකාවඒටීඑන් ටයිම්ස් නව්සීබීසී නිව්ස් නෙට්වර්ක්සීඑන්එන්සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල්ෆොක්ස් නිව්ස් චැනල්වොයිස් ඔෆ් අමෙරිකාඕෂනියාවස්කයි නිව්ස් ඕස්ට්‍රේලියාප්‍රවෘත්ති සඳහාමෆොක්ස්
ස්පෝර්ට්ස් නිව්ස් (ඕස්ට්‍රේලියා)ස්කයි නිව්ස් බිස්නස් චැනල්දකුණු අමෙරිකාවබෑන්ඩ්නිව්ස් ටීවීසීඑන්එන් චිලීග්ලෝබො නිව්ස්රෙකෝඩ් නිව්ස්ප්‍රක්‍රිට් සාහිත්‍යයවඩාත් අවධානයට ලක්වන ප්‍රක්‍රිට් භාෂාව වන්නේ පාලිය. අශ්ඝෝෂගේ බොහොමයක් නාට්‍යය  ශවුර්සෙනි ප්‍රක්‍රිට්  ලියා ඇත. ශවුනි වලින් ලියන ලද තවත් විශාල සාහිත්‍යය අංගයක් වන්නේ කවමංජාරීය. කාලිදාස, හර්ෂ හා හාල් ඔවුන්ගේ සමහරක් නාට්‍යය හා පද්‍යය වලදී මහාරාෂ්ටීය රාකි භාවිතා කරන ලදී. ශෙම්බාර් ජේන්ගේ බොහොමයක් කටයුතුද මහාරාෂ්ට ප්‍රක්‍රිට්වලින් ලියා ඇත. බොහොමයක් නාට්‍ය( අශ්වඝෝෂගේ වැනි ) හා ජේන්ගේ කාර්යන් ආර්ද මගඩි ප්‍රක්‍රිට් මගින් ලියා ඇත.http://en.wikipedia.org/wiki/Indian_literature#Prakrit_literatureසඳකඩපහ‍ණේ ඓතිහාසික පසුබිමකැටයම් කලාව යනු මහින්දාගමනයෙන් පසුව ලංකාවට ලැබුනු දායාදයකි. ලාංකේය කැටයම් කලාව පිළිබඳ හැදෑරීමේදී වාහල්කඩ, කොරවක්ගල,මුරගල, පියගැටපෙළ මෙන්ම සඳකඩපහණට ද හිමිවන්නේ අද්විතීය ස්ථානයකි.පැරණි විහාර දොරටුවක අංගයක් වන සඳකඩපහණ පසුකාලීනව රජමාලිගා වැනි ප්‍රභූ ගොඩනැගිලි ආශ්‍රිතවද දක්නට ලැබේ. විහාරයකට ඇතු
ලු වීමේදී පළමුව පයගැටෙන කැටයම් සහිත වූ අර්ධ කවාකාර ගල් පඩිය "සඳකඩපහණ" ලෙස හදුනාගැනේ. සශ්‍රීකත්වය සහ අභිවෘද්ධිය පිළිබඳ විශ්වාසයන් සමඟ බැදී ඇති සංකේතයක් ලෙස එය මුලදී ගොඩනැගිලි දෙරටු අලංකාරකයක් විය.මුල් යුගයේ නිර්මාණය වූ සඳකඩපහණ් කැටයමින් තොර වූ අතර පසු කාලීනව හෙළ කලාකරුවාගේ විස්මිත හැකියාවන් මෙම ශෛලමය නිර්මාණය හැඩකරන්නට ඇත. කෙසේවෙතත් සඳකඩපහණ ආශ්‍රිතව සිදුකල පුරාවිද්‍යාත්මක පර්යේෂණ වලට අනුව එය බෞද්ධ පදනමක් සහිතවූත්, දාර්ශනික අගයකින් යුක්තවූත්, විශිෂ්ට නිර්මාණයක් හා ලෝක උරුමයක් ලෙස ද නම්කර ඇත."අඩ්ඩචන්දකපද ගණ්ඨිකා" යන පාලි පදයෙන් බිදී මුල් යුගයේදී  "අඩසඳ පහණ" ලෙස හැදින්වූ අතර පසුකාලීනව සඳකඩපහණ ලෙස භාවිතා වී ඇත. සඳකඩපහණේ විකාසනය යුග තුනක් ඔස්සේ දැක්විය හැකිය. එනම් අනුරාධපුර යුගය, පොළොන්නරු යුගය හා පොළොන්නරු යුගයේ සිට මහනුවර දක්වා වූ යුගය වශයෙනි.අනුරාධපුර යුගයේ සඳකඩපහණඅනුරාධපුර යුගය යනු බුදු දහමේ ආලෝකය ලංකාවට ලැබුණු හා සීග්‍ර වර්ධනයක් ඇති වූ රජරට කේන්ද්‍ර කරගත් පළමු රාජ යුගයගි. කැටයම් කලාව ඇතුළු අනෙකුත් ශිල්ප ක්‍රම බොහෝමයක වාගේම සඳකඩපහණේ ආරම්භයද මෙම යුගයේ දී සිදුවේ. තවද එහි වර
්ධනයේ උපරිම අවස්ථාවද මෙම යුගයේදීම සිදුවීම වි‍ශෙෂ ලක්‍ෂණයකි. විහරදොරටුවක් ආශ්‍රිතව පියගැ‍ට පෙළට යාබදව කැටයම් රහිත වූ හතරැස් පාටිකාව සඳකඩපහණේ ආරම්භක අවස්ථාවයි. අභයගිරියේ සන්නිපාත ශාලාවේ පිහිටි පාටිකාව මෙන්ම ‍ජේතවන විහාර භූමියේ ඇති පාටිකාව ඉහත කරුණට නිදසුන් සපයයි. පසුව මෙහි හතරුස් හැඩය වෙනස්වී අර්ධ කවාකාර කැටයමි රහිත ගල් පුවරුවක් ලෙස සකස් වී ඇත. එවැනි සඳකඩපහණ් ජේතවන විහාර භූමියේ ස්ථාන කීපයකම දක්නට ඇත. එහෙත් තවත් නොබෝ කලක් ගත වනවිට ක්‍රම ක්‍රමයෙන් සඳකඩපහණ කැටයම් කර තිබේ. පළමුව අර්ධ පද්මයද, පසුව සත්ව රූපාවලියද, ඉන් පසුව ලියවැල් ආදී අනෙක් කැටයම් මෙයට ආරෝපනය වී තිබේ.සඳකඩපහණ හා ඒ ආශ්‍රිත කැටයම් පිළිබඳ අධ්‍යනය කිරීමේ දී අනුරාධපුර යුගයේ කැටයම් කරුවාට අද්විතීය ස්ථානයක් හිමි වේ. ඉතා සරල ලෙසත්, චාම් ලෙසත් කැටයම් කිරීම නිසා සඳකඩපහණ මෙම යුගයේදී  දැකුම්කළු උසස් නිර්මාණයක් බවට පත් වී තිබේ. තවද ඇත්, අස්, සිංහ, ගව, හංස ආදී සත්ව රූප පිටතට නෙරා එන පරිදි ජීවමාන ස්වරූපයෙන් නිමවා ඇත.අනුරාධපුර යුගයේ විශිෂ්ටතම සඳකඩපහණ ලෙස සලකනු ලබන්නේ බිසෝමාලිගයේ ඇති සඳකඩපහණයි. එහි කැටයම් ඉතා ගැඹුරින් හා සියුම්ව නිර්මාණය කර ඇ
ත. ඒවායේ ප්‍රාණවත් බවක්ද, සතුන්ගේ ගමන් විලාසයෙන් සංසාර ගමන වේගවත් කර පෙන්වයි. එතරම් තාත්වික වෙනත් සඳකඩපහණක් දැකිය නොහැක. අනුරාධපුර යුගයේ සදකඩපහණ විශිෂ්ට කලා නිර්මාණයක් වීමට බලපෑ කරුණු අතර කැටයම් සීමිත කිරීමත් ඒවාට ජීවමාන ස්වරූපයක් හා ප්‍රාණවත් බවක් ආරෝපණය කිරීමත් දැක්විය හැකිය.පොළොන්නරු යුගයේ සඳකඩපහණඅනුරාධපුර යුගයෙන් පසු එනම් පොළොන්නරු යුගය වනවිට සදකඩපහණ නම් වූ ශෛලමය නිර්මාණයේ මූලික වෙනස් කම් කිහිපයක් සිදුවී ඇත. වැදගත්ම ලක්‍ෂණය වන්නේ කැටයම් බාහුල්‍යයයි. එනම් පොළොන්නරු කැටයම් කරුවා සඳකඩපහණට බොහෝ කැටයම් ආරෝපනය කර ඇත. මුල් යුගයේදී මෙන් නොව සත්ව රූප වෙන   වෙනම පේළිවල නිරූපණය කර ඇත. තවද ලියකම් ද විශාල වශයෙන් වැඩි වී තිබේ. මෙම කැටයම් බාහුල්‍යය නිසා සඳකඩපහණේ පෙර තිබූ චාම්බව හා ප්‍රසන්න බව හීන වී ඇත.පොළොන්නරු සඳකඩපහණහි දක්නට ලැබෙන මීලඟ සුවිශේෂී ලක්‍ෂණය වන්නේ ගව රූපය ඉවත් කිරීමයි. මේ සදහා හින්ඳු ආගමික බලපෑම් හේතු වී ඇත. ගවයා හින්ඳු ආගමේ පූජනීය සත්වයෙකි, පයට පෑගීම වැලැක්වීම සඳහා ගවයා සඳකඩපහණෙන් ඉවත් කරන්නට ඇත. තවද මෙම යුගයේ ඇතැම් සඳකඩපහණ් වල සිංහ රූපයද ඉවත්කොට ඇත. ඒ වෙනුවට රටා මෝ
ස්තර, ලියවැල් ආරෝපනය වී ඇත. මෙම යුගයේ කැටයම් කරුවා ගල් බිංදු මෝස්තරය, රටා ‍මෝස්තරය ආදී වශයෙන් තවත් තීරු කිහිපයක් සඳකඩපහණට එකතුකර ඇත.පොළොන්නරු යුගයේ සඳකඩපහණ සීමාඝරය හා වටදාගෙය නම් ස්ථානවල පාටිකා ස්ථානවල පාටිකා ස්වරූපයෙන් පවතින නිර්මාණ හමු වේ. විශේෂත්වය වන්නේ අනුරාධපුර යුගයේ ආගමික ස්ථානවල දක්නට ලැබුනු සඳකඩපහණ පොළොන්නරු යුගයේදී බොහෝ විට රජ මාලිගා අසලද දක්නට ලැබීමයි. මෙම යුගයේ විශිෂ්ටතම සඳකඩපහණ ලෙස හදුනාගෙන ඇත්තේ පොළොන්නරු වටදාගෙය ආශ්‍රීතව ඇති සඳකඩපහණයි. මීට අමතරව පොළොන්නරු සඳකඩපහ‍ණේ දැකියහැකි තවත් සුවිශේෂී ලක්‍ෂණයක් වන්නේ සත්ව රූප අර්ධ උන්නත ලෙස කැටයම් කර තිබීමයි.පොළොන්නරු යුගයෙන් පසු මහනුවර යුගය දක්වාපොළොන්නරු යුගය වනවිට කැටයම් බාහුල්‍යය නිසා අර්ධ කවයකට වඩා විශාල වූ සඳකඩපහණ, මහනුවර යුගය වනවිට ඊටත් වඩා වෙනස් හැඩයක් ගනී. එනම් මෙතෙක් පැවති අර්ධ වෘත්තාකාර ස්වරූපය වෙනස් වී ක්‍රමයෙන් ඉදිරියට නෙරාගිය ආකාරයක් දක්වයි. මහනු‍වර යුගය වනවිට  සඳකඩපහණෙහි අර්ධ පත්මය සම්පූර්ණ පියුමක් ලෙස නිර්මාණය කොට ඇත. ලියකමින් හා මල් කමින් අලංකරණය වූ නිසා සත්ව රූප ඉවත්ව ගොස් ඇත. ත්‍රිකෝණාකාර ස්වරූපයක් දක
්වන මහනුවර යුගයේ හොදම සඳකඩපහණ හමුවන්නේ දළඳා මාළිගයෙනි.තවද  ගංගාරාමය, මහනුවර විෂ්ණු දේවාලය, දෙගල් දෙරුව, ගඩලා දෙනිය, ලංකා තිලක, අස්ගිරි විජය සුන්දරාරාමය වැනි විහාරාරාම වලද මහනුවර යුගයට අයත් සඳකඩපහණ දක්නට ලැබේ. සඳකඩපහණේ නිරූපිත දාර්ශනික අගයසඳකඩපහණ විශිෂ්ඨ කලා නිර්මාණයක්  ලෙස හැදින්වීමට හේතු වන්නේ එහි ඇති කැටයම් වලින් නිරූපණය වන භාවය හා දාර්ශනිකමය වටිනා කම නිසාවෙනි. මෙහි දාර්ශනික වටිනාකම පිළිබඳ විවිධ මත පලකල උගතුන් අතර මහාචාර්ය පරණ විතාන, මහාචාර්ය එච්. සී. පී. බෙල්, මහාචාර්ය හොකාර්ට්, මහාචාර්ය විනී විතාරණ හා සී. ටී. දේවේන්ද්‍ර යන විද්වතුන් ප්‍රමුකස්ථානයක් ගනී.සිංහල බෞද්ධ කලා ශිල්පියාගේ කලා කෞශල්‍යය ප්‍රකට කිරීම සඳහා නිරූපිත හොදම නිර්මාණය සඳකඩපහණ බව " හොකාර්ට් මහතාගේ" මතයයි. තවද ඔහු පවසන පරිදි කලා නිර්මාණයක තිබිය යුතු නිර්මලත්වය හා චාම් සුන්දරත්වය සඳකඩපහණෙහි අන්තර් ගත වී ඇත.ඇත්, අශ්ව, හංස, ගව යන සතුන් හතර දෙනාගෙන් සැඳුම්ලත් අලංකාර සත්ව පේලිය පමණක් විග්‍රහ කරණ එච්. සී. පී. බෙල් නම් වු පුරා විද්‍යාඥයා මීට වෙනස් වූ අදහසක් ප්‍රකාශ කරයි. ඔහුගේ මතයට අනුව මෙම නොනැවතී ගමන් කරණ සිවු
පාවුන් හතර දෙනා මගින් සිවු දෙසින් එන භික්‍ෂූණ් වහන්සේලාට එකී ආරාමය විවෘතව ඇති බව ප්‍රකාශ වේ.සඳකඩපහණ හා ඒ ආශ්‍රිත කලා නිර්මාණ වල ඇති සෞන්දර්යාත්මක බව අභිබවා, වෙනස් ආරයකින් පරීක්‍ෂණ පැවත් වූ මහාචාර්ය විනී විතාරණ මහතා මෙහි කැටයම් සම්භන්ධයෙන් විශේෂිත වූ අදහස් ප්‍රකාශ කරයි. ඔහුගේ මතයට අනුව සඳකඩපහණ සූර්ය හා චන්‍ද්‍ර යන දෙවි වරුන් දෙදෙනා හා සශ්‍රීකත්වය ඇදහීම සඳහා නිර්මාණය කරණ ලද්දකි. ඔහුට අනුව පද්මය සෞඛ්‍ය හා වාසනාව නිරූපනය කරයි, ලියවැල සියළු වෘක්‍ෂලතා වල ජීවය සංකේතවත් කරයි. තවද මෙහි දැක්වෙන සත්ව රූප විවිධ දෙවිවරුන්ගේ වාහන සංකේතවත් කරයි. නිදසුනක් ලෙස හංසයා බ්‍රහ්මගේ ආසනයද, ඇතා ඉන්‍ද්‍රගේ අසනය බවද දක්වයි.සී. ටී. දේවේන්‍ද්‍ර මහතා සියළු සඳකඩපහණ් පිළිබඳ පොදු මතයක් දක්වයි. ඒනම් " සඳකඩපහණ යනු විහාර හා ගෙඩනැගිලි දෙරටු අලංකාර කිරීම සඳහා යෙදාගත් සාර්ථක උපායක්" ය යන්නයි.මෙම සියළු විද්වත් මතවාද අභිබවමින් සමස්ථ බෞද්ධ මතයට සාපේක්‍ෂ වන පරිදි හරවත් හා සාධාරණ මතයක් ඉදිරිපත් කිරීමට මහාචාර්ය පරණ විතාන මහතට හැකිවිය. ලංකාවේ සියළු සඳකඩපහණ් පිළිබඳ අධ්‍යනය කිරීමෙන් පුසුව "අනුරාධපුර බිසෝ මාලිගයේ සඳකඩපහණ" විශිෂ්ටත
ම සඳකඩපහණ ලෙස එම මහතා විසින් නම් කරනු ලැබීය. ලංකාවේ පමනක් නොව දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සඳකඩපහණ ලෙසද මෙය සලකනු ලබයි. පරණ විතාන මහතා එම සඳකඩපහණ ආශ්‍රිතව තම විග්‍රහය ඉදිරිපත් කරයි.පළා පෙති මෝස්තරය, නොනැවතී ගමන් කරන සිවුපා රූප පේලිය, විශාල ලියවැල, හංසා වලිය, කුඩා ලියවැල, අර්ධ පද්මය යනාදී වශයෙන් ප්‍රධාන කැටයම් ඔස්සේ පරණ විතාන මහතා අදහස් ඉදිරිපත් කරයි. ගිනිසිළුවන් පිටතට විහිදෙන පළා පෙති මෝස්තරයෙන් දැක්වෙන්නේ, රාග, ද්වේශ, මෝහ ගින්නෙන් සත්වයා දැවෙන බවයි. නොනැවතී ගමන් කරන  ඇත්, අශ්ව, සිංහ හා ගව සත්ව රූප පේළියෙන්, ජාති, ජරා, වියාධි, මරණ, යනාදී ඉපිද ඉපදී මැරි මැරී යන භව චක්‍රය නිරූපණය කරයි. විශාල ලියවැල තන්හා ලතාවයි මෙලොව උපදින සියළු සත්වයෝ එකී තෘෂ්ණා ලතාවෙන් වෙලී බැදී පැටලී සිටින බව දක්වයි. හංසාවලිය මගින් පෙර කී තෘෂ්ණා ලතාවෙන් මිදීම සඳහා ආර්ය මාර්ගයට පිළිපන් අර්ය ශ්‍රාවකයන් නිරුපනය කරයි.කුඩා ප්‍රමාණයේ ලියවැල ආර්ය මාර්ගයේ හැසිරීම නිසා තුනී කරගෙන ඇති තෘෂ්ණාව නිරූපණය කරයි. විකසිත අර්ධ පද්මය බ්‍රහ්ම ලෝකය හෝ නිර්වාණය නිරූපණය කරයි.සඳකඩපහණේ රූකම්වලට නිදසුන්මෙම බෞද්ධ දාර්ශනික සිද්ධාන්තය අනුරාධපුර බිස
ෝමාලිගයේ සඳකඩපහණ සේම තවත් බොහෝ සඳකඩපහණ් වලට තේමාව වූ බව සඳහන් කල හැකිය. නමුත් මෙය සියළු සඳකඩපහණ් වල තේමාව ලෙස ගත නොහැකිය. මන්ද යත් මෙම තේමාවෙන් තොර සඳකඩපහණ් ලංකාවේ මෙන්ම ඉංදියාව, චීනය වැනි වෙනත් රට වලද දැකිය හැකි නිසාවෙනි. නමුත් සඳකඩපහණ මගින් සංසාරයත් නිවණත් සංකේතවත් කර ඇත්තේ සිංහල කලා කරුවා පමණි.සමාලෝචනයඅනුරාධපුර යුගයෙන් ඇරබෙන සඳකඩපහණේ හැඩය පවා පසු කාලයේ දී වෙනස් වි ඇත. මුල් යුගයේ දී කැටයම් රහිත පාටිකා ලෙස තිබිනි. පසුව ක්‍රමයෙන් අර්ධ කවාකාර හැඩයක් ගෙන කැටයම් වලින් අලංකාරවත් විය. ඒ ඒ යුගයන් අනුව කැටයම් වල ස්වරූපය වෙනස් වෙමින් පැවත ආවේය. භාරතයෙන් බුදු දහමත් සමඟ ලංකාවට පැමිණි කැටයම් කලාවේ එක් අංගයක් වූ සඳකඩපහණ අනුරාධපුර, පොළොන්නරු, මහනුවර ආදී යුග ඔස්සේ විකාසනය වී පසුව එය චීනය, ජපානය, බුරුමය, තායිලන්තය වැනි රටවල් කරා ද ව්‍යාප්ත වී ඇත.ඡායාරූප ගැලරියසඳකඩපහණක සැලැස්ම හා පිහිටීමඅනුරාධපුර යුගයඅභයගිරියේ සන්නිපාත ශාලාවේ පිහිටි පාටිකාවපාටිකාව අඩ කවයකට පරිවර්ථනය වීමේඅවස්ථාවක්අඩ කව ආකාරය ගත් කැටයම් රහිත සඳකඩපහණක්දාර සහිත සඳකඩපහණක්
බිසෝ මලිග‍යේ පිළිමගෙයි සඳකඩපහණමහසෙන් මාලිගාවේ පිළිමගෙයි සඳකඩපහණසිංහ රූපය රහිත අභයගිරියේ සඳකඩපහණපොළොන්නරු යුගයසීමාඝරයේ පාටිකාව -පොළොන්නරුව-බද්ධ සීමා ප්‍රාසාදයේ උතුරු පැත්තෙහි සඳකඩපහණබද්ධ සීමා ප්‍රාසාදයේ දකුණු පැත්තෙහි සඳකඩපහණවටදාගෙයි සඳකඩපහණමහනුවර යුගයමහනුවර දළදා මාලිගයේ සඳකඩපහණක්මහනුවර දළදා මාලිගයේ සඳකඩපහණක්මහනුවර ගංගාරාමයේ සඳකඩපහණදෙවුන්දර විහාරයේ සඳකඩපහණවිශේෂ සඳකඩපහණ්බෙලිගල සඳකඩපහණමුතියංගනයේ සඳකඩපහණ බදුල්ලමිහින්තලේ සෙල්ලිපි සහිත සඳකඩපහණමේ අඩවිත් බලන්නසඳකඩපහණආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය01. සීලානන්ද හිමි ජී. , ජයසේකර සී. පී. , 2000; සඳකඩපහණ; සරස්වතී ප්‍රකාශකයෝ, දිවුලපිටිය.02. ප්‍රේමරත්න කේ. බී. 2001 අප්‍රියෙල්; පුලතිසි කලා ඉතිහාසය; නිශාන්ත ප්‍රකාශකයෝ, ගනේමුල්ල.03. වික්‍රමගේ චන්ද්‍රා 1995; ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි ගොඩනැගිලි දොරටු; ශ්‍රී ලංකා සංස්කෘතික ශාස්ත්‍රායනය.04. බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්ථමේන්තුව 2002; බෞද්ධ සංස්කෘතිය.මහා යෙලෝස්ටෝන්
පරිසර පද්ධතිය යනු පෘථිවියේ උතුරු සෞම්‍ය කලාපයේ අවසානයට ඉතිරිව පවතින විශාල, බොහෝදුරට යථාස්ථ පරිසර පද්ධතීන්  අතුරින් එකකි. එහි කොටසක් යෙලෝස්ටෝන් ජාතික වන උද්‍යානයේ පිහිටා ඇත. කළමණාකරනය පිළිබඳ පවතින විරෝධයන් විවාදාත්මක වී ඇත. පරිසර පද්ධති කළමණාකරණය ප්‍රචලිත කරන සංරක්ෂණ කණ්ඩායම් වල ප්‍රධාන භූමි භාගයකි යෙලෝස්ටෝන් පරිසර පද්ධතිය  යනු භූදර්ශන පරිසර විද්‍යාව සහ භූ විද්‍යාව සඳහා ලෝකයේ අග්‍රගන්‍ය විද්‍යාගාරයක්  වන අතර ලෝකයේ  කීර්තිමත් විනෝදය සඳහා වූ භූමි භාගයක්ද වේ. එමෙන්ම එය යෙලෝස්ටෝන්හි වෙසෙන සතුනට නිවසකි යෙලෝස්ටොන් ජාතික උද්‍යානයේ, ගිබන් නදිය අසබඩ ගැවසෙන බයිසන් ගවයින්.ඉතිහාසයයෙලෝස්ටෝන් ජාතික  වනෝද්‍යානයේ මායිම්  1872දී ප්‍රදේශයේ සියලු භූතාප ද්‍රෝණි ඇතුලත් කිරීමේ අදහසින් අභිමතානුකූල ලෙස අඳින ලද අතර වෙනත් භූ දර්ශණ කිසිවක් ඇතුලත් කර නොනන්නා ලදී. කෙසේ උවත් 1970 දශකයේදී අලු පැහැ වලසුන්ගේ(Ursus arctos) හැසිරීමේ සීමාව සළකුණු කිරීම මහා යෙලෝස්ටෝන්  වනෝද්‍යානයේ ප්‍රථම අවිධිමත්,අවම, සීමා සළකුණු කිරීමයි. එය අවම වශයෙන් 16000km2 (අක්කර 4000000 ) ක් විය . එතැන් සිට මේ මහා පරිසර පද්ධතියේ ප්‍ර
මාණය ක්‍රමයෙන් විශාල විය.  වර්ෂ  1994දී කරන ලද අධ්‍යයනයකින් එහි ප්‍රමාණය 768890km2 (අක්කර 1900000 )ක් ලෙස වර්තා විය. සමස්ථයක් ලෙස මහා යෙලෝස්ටෝන් වනෝද්‍යානයේ ඒකාබද්ධ පාලක මණ්ඩල ප්‍රදානීන් කියන පරිදි එහි ප්‍රමාණය 80000 km2 (අක්කර 20000000 ) දක්වා වැඩිවී ඇත. එක්සත් ජනපදයේ පොදු ඉඩම්, වනෝද්‍යාන හා විනොඅදාත්මක කටයුතු පිළිබඳ මන්ත්‍රී මණ්ඩල නියෝජිතයින්ගේ අනුකාරක සභාවන් 1985දී යෙලෝස්ටෝන් වනෝද්‍යානය පිළිබඳව ඒකාබද්ධ අනුකාරක සභාවක් පවත්වන ලදී.එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1986දී පර්යේෂණ සේවය පිළිබඳ සම්මේලනය හා  නියොජිත ආයතන අතර සමායෝජනයේ අඩු ලුහුඬුකම් සහ ප්‍රදේශයේ අත්‍යාවශ්‍ය අගයන් අන්තරාදායක තත්වයක පවතින බවට වර්තාවක් ඉදිරිපත් කලේය.ගැලටින්, කස්ටර්, කරිබුටාර්ගී, බ්‍රිජර් ටෙටන් සහ ශොෂොන් යනු සාමූහිකව කළමණාකරනය කරන යෙලෝස්ටෝන් පරිසර පද්ධතිය තුල ඇති වේනත් ජාතික වනාන්තරවේ. යෙලෝස්ටෝන් පරිසර පද්ධතියට පෞද්ගලිකව පවත්වාගන්නා ඉඩම් කිහිපයක් වටවී ඇති අතර ඒවා කළමණාකරනය කරන්නේ එ.ජ. රජය විසිනි.සාමාන්‍යයයෙන් නියෝඅග කර ඇති ප්‍රමණයටත් වඩා හොඳ මට්ටමකින් වාසස්ථාන ආරක්ෂා වීම සහතික කිරීමට යෙලෝස්ටෝන් වනෝද්‍යානයේ පිටතින් ජාතික වනා
න්තර තුල වෙන් වෙන් වශයෙන් නොඉඳුල් වනාන්තර ප්‍රදේශ 10ක් පිහිටුවන ලදී.මිනින්දෝරුවෙක් මට්ටම් කිරීමේ උපකරණ සමඟ වැඩ කරයි.බිම් මැනුම් පිළිබඳ වගුව, 1728 විශ්ව කෝෂය.මිනින්දෝරු ශිල්පය යනු විවිධ ලක්ෂ්‍යවල භූ ගෝලීය හෝ ත්‍රිමාන අවකාශ පැවැත්ම සහ එම ලක්ෂ්‍ය අතර පවතින දුර සහ ආනතිය සාමාන්‍ය වශයෙන් පෘථිවියේ මතුපිට ස්ථාන සමඟ බැඳී පවතී. මේවා බහුල වශයෙන් සිතියම් පිළියෙල කිරීමට සහ හිමිකාරිත්වය හෝ රජයේ කටයුතුවලට අවශ්‍ය මායිම් නිර්ණය කිරීමට යොදා ගනී. තමාගේ අරමුණු ඉටු කර ගැනීම සඳහා මිනින්දෝරුවෙක්, භූගෝල විද්‍යාව, ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ත්‍රිකෝණමිතිය, ගණිතය, භෞතික විද්‍යාව සහ නීතිය යන විෂයන්ගේ කොටස් ප්‍රයෝජනයට ගනු ලබයි.මිනින්දෝරු ශිල්පය සහ සිතියම්කරණය පිළිබඳ ඇමරිකානු කොංග්‍රසය අනුව වෙනස් විදියකින් පවසතොත් මිනින්දෝරු ශිල්පය යනු ලක්ෂ්‍යවල සාපේක්ෂ පිහිටුම පිළිබඳ සියලු අත්‍යවශ්‍ය මිනුම් ලබාගන්නා සහ/හෝ විස්තර ස්ථානගතකරණ විද්‍යාව සහ කලාවයි.වැඩි වශයෙන් සඳහන් කරතොත් ඉහතින් දක්වා ඇති පරිදි “භූමි මිනින්දෝරු ශිල්පය” මිනින්දෝරු අංශයේ විශේෂ කොටසක්ව පවතී. එය, වැඩ බිමේ දී නිරීක්ෂණ සහ මිනුම් මඟින් ද සහ නීතිමය ප්‍රශ්නාවලි
මඟින් සහ පරීක්ෂණ මඟින් දත්ත එක් රැස් කිරීම තුළින් සිදු කරනු ලබන සවිස්තරාත්මක අධ්‍යයනය හෝ පරීක්ෂණයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. මෙම දත්ත විශ්ලේෂනය සැලසුම් කිරීම, නිර්මාණ කටයුතු, දේපල මායිම් ස්ථාපිත කිරීමේ දී ප්‍රයෝජනවත් වේ.ඇල්බේනියාවෙහි වූ බංකර, ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල මෙවැනි ඉදි කිරීම් 750000 පමණ ඇත.නෙදර්ලන්තයේ වූ ජර්මානු බංකරයක්මෙම ලිපියෙන් විස්තර වන්නේ බෝම්බවලින් ආරක්ෂා වීම සඳහා වූ බංකර වර්ගයක් ගැනය. අනෙකුත් භාවිත සඳහා බංකර බලන්න.බංකරයක් යනු ආරක්ෂාකාරී යුධමය බලකොටුවකි. බොහොමයක් බංකර පොළව උඩ පිහිටා ඇති බ‍ලකොටු හා සසඳන විට පොළවට යටින් පිහිටයි. මේවා පළමු හා දෙවන ලෝක යුද්ධවලදී වඩා උපායශීලී මට්ටම්වලින් භාවිතා කරන ලදී. සීතල යුද්ධය අතරතුර දී යුධෝපායන් සම්බන්ධ වූ (අණ දීම් හා පාලනය) යටිතල පහසුකම් මෙන්ම රජයේ නියෝජිතයින් ආරක්ෂා කිරීමට හා න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් ඇති වීමක දී ගබඩා කිරීම සඳහා අති විශාල බංකර සංකීර්ණ සාදන ලදී.ආශ්‍රිතබංකර භූපාලි රාගය හින්දුස්ථානි සංගීතයට අයත් ද්විතීයික මට්ටමේ රාගයකි. ද්විතීයික ආධුනිකයන්ට සුවිශේෂී වේ. මෙය 2007 වසරේ සිට ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජන
රජයේ අ.පො.ස. (සා.පෙ.) සඳහා වූ නව විෂය නිර්දේශය යටතේ සිසුනට ද නිර්දේශිත ය. අන් රාග සේ ම මීට ද සර්ගම්, ලක්‍ෂණ හා මධ්‍යලය ගීත ඇතුලත් වේ.කර්නාඨක සංගීතයේ එන මෝහනා රාගය මෙයට බෙහෙවින් සමානය.හින්දුස්තානී ශාස්ත්‍රීය සංගීතයසංකල්පස්‍රැතිස්වරරාගඅලංකාරතාලඝරණසංගීත භාණ්ඩප්‍රභේදධ්‍රැපද්ධමාර්ඛ්‍යාල්තරාණාඨුම්රිධද්‍රාකව්වාලිඝසල්ථාටබිලාවල්ඛමාජ්කාෆිආශාවරීභෛරවභෛරවීතෝඩිපූර්විකළ්‍යාණමාර්වාතාලදාදරාත්‍රිතාල්කෙහෙර්වාඣප්දීප්චන්‍දිලාවණීඒක්රාගබිලාවල්ඛමාජ්කාෆිආශාවරීභෛරවභීම්පලාශ්‍රීයමන්භෛරවීතෝඩිපූර්විමාර්වාභූපාලිvteරාග විස්තරයභූපාලි රාගයරාග විවරණයථාටය (මේලය)කළ්‍යාණආරෝහණස, රි, ග, ප, ධ, සඅවරෝහණස, ධ, ප, ග, රි, සජාතියඖඩව ඖඩවවාදී ස්වරයගසංවාදී ස්වරයධමුඛ්‍යාංගයගරිසධ සරිස පග ධපග රිසගායන සමයරාත්‍රි ප්‍රථම ප්‍රහරයරසවීර, අද්භූත හා ශාන්තසර්ගම් ගීතයභූපාලි රාගය සඳහා වූ එක් සර්ගම් ගීතයක් පහතින් දැක්වේ.තාලය- ත්‍රි තාලයස්ථායිO       | 3       | X       | 2S S D P | G R S R | G - P G | D P G -G P D S