LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
වෛතවාදී ආගමික ප්‍රවාහය ඇරඹීමට ආධාර විය. ඩේවිඩ් ගැට්ලිගේ Observations on Man ග්‍රන්ථයේ ප්‍රිස්ට්ලිගේ සංස්කරණය කියවූ දාර්ශනිකයින් , කවියන් සහ විද්‍යාඥයින් ආදී විවිධ ක්ෂේත්‍රවලට අයත් බොහෝ දෙනා ඉගෙනීමේ දී සිදු වන්නේ විවිධ කුඩා සරල අදහස් මනස තුල කැටි කිරීමෙන්ය යන මතය පිළිගැනීමට හේතු විය. මේ අතරට එරමස් ඩාවින් , කෝල්රිජ්, විලියම් වර්ඩ්ස්ටර්න්, ජෝන් ස්ටුවර්ට් මිල්, ඇලෙක්සැන්ඩර් බේන් සහ හර්බට් ස්පෙන්සර් ආදීහු අයත් වෙති. ඉම්මානුවල් කෙන්ට් 1781 පල කළ Critique of Pure Reason නම් ග්‍රන්ථය ඔස්සේ ආගම කෙරෙහි වූ ගරුත්වය සහ ඊට විරුද්ධභාසික ඉගැන්වීම් සම්මිශ්‍රණය කිරීමේ ප්‍රිස්ට්ලි සතු හැකියාව අගයා තිබේ. සත්‍ය වශයෙන්ම ප්‍රිස්ට්ලිගේ අභිප්‍රාය වූයේ විද්‍යාත්මක ක්‍රමයේ මූලික නීති රීතිවලට යටත්ව අවබෝධාත්මක අදහස් හේතුවාදී නමුත් ශාසනික නොවන ක්‍රිස්තියානි ආගමක් නිර්මාණය කිරීමයි.ප්‍රිස්ට්ලි සිදුකළ බලපෑම හා සසඳන කළ ඔහු සම්බන්ධව කර ඇති ක්‍රමවත් අධ්‍යයනයන් බව හැඟේ. 20 වැනි ශත වර්ෂයේ මුල් භාගයේ දී ප්‍රිස්ට්ලි හඳුන්වන ලද්දේ දේශපාලනික හා ආගමික ප්‍රතිසංස්කාරකයෙකු සේ ද ක්‍රියා කළ පරීක්ෂාකාරී එහෙත් සිය අදහස්වල තදින් එල්බ
සිටි විද්‍යාඥයකු ලෙසිනි. විද්‍යාව හා සම්බන්ධ ඉතිහාසය අධ්‍යයනය කරන ඉතිහාසඥ සයිමන් ෂේෆර් සිය ඉතිහාසය පරික්සන රචනාවෙහි දී ප්‍රිස්ට්ලිගේ චරිත නිරූපණයන් යුගලක් හඳුන්වා ‍දේ. ඉන් පළමු වැන්න අහම්බෙන් සොය‍ාගැනීම් සිදු කළ උද්‍යෝගිමත් අහිංසක චරිතයයි. දැවැන්ත අහිංසක උද්‍යෝගිමත් සහ පුදුම සහගත ලෙස තම සොයා ගැනීම්වලම ප්‍රතිඵල නියමාකාරයෙන් තේරුම් නොගත් චරිතයයි. ප්‍රිස්ට්ලිගේ කාර්ය භාරය අධ්‍යයනය ඔහුගේ කාර්ය භාරයේ විවිධත්වය නිසාම ඉතා අපහසු කරුණක් වී තිබේ. මේ හේතුවෙන් අධ්‍යයනයේ පහසුව පිණිස ප්‍රිස්ට්ලිගේ අධ්‍යාත්ම විද්‍යාව සහ ආගමික මතවාද ඇතුළත් ග්‍රන්ථ සහ ප්‍රකාශන ඔහුගේ විද්‍යාත්මක සොයා ගැනීම්වලින් වෙන්කර සලකනු ලැබේ. එහෙත් මෑත කාලීනව ජෝන් මැක්ඊවෝයි සහ රොබර්ට් ස්කොෆීල්ඩ් වැනි උගතුන් මෙම බෙදීමට අභියෝග කරන ප්‍රකාශන පල කර ඇත. මුල් කාලීනව ප්‍රිස්ට්ලි පිළිබඳ අධ්‍යයනය කළ අයගේ මතය වූයේ ප්‍රිස්ට්ලිගේ ආධ්‍යාත්ම විද්‍යාත්මක සහ ආගමික කටයුතු ඔහුගේ විද්‍යාත්මක කටයුතුවලට බාධාවක් වූ බවයි. නමුත් 1960,70 හා 80 දශකවල සිදු කළ අධ්‍යයනයන් මගින් ප්‍රිස්ට්ලිගේ අරමුණ වූයේ මෙම ක්ෂේත්‍ර එක් කරන තනි වාදයක් ගොඩ නැගීම බවට මතයක් ගෙන එන
ලදී. නමුත් ෂේෆර් පැහැදිලි කරන ආකාරයට ප්‍රිස්ට්ලි හා ඔහුගේ ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ පිළිගත හැකි අධ්‍යයනයක් සිදු වී නොමැත. වඩාත් මෑත කාලීනව (2001 දී) ඩෑන් එෂට් නම් විද්‍යාවේ ඉතිහාසය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන ඉතිහාසඥයා සාරාත්මවාදී මතයක් ගොඩ නැගීමට ගත් උත්සාහය නිසා සිදුව ඇත්තේ ප්‍රිස්ට්ලිගේ අදහස් අතර වූ ගැටුම්කාරී ස්වභාවය සාධාරණීකරණය වීම පමණක් බවයි. ප්‍රිස්ට්ලිගේ සොයාගැනීම් දාර්ශනික කාණ්ඩවලට බෙදා වෙන් කිරීම මගින් විද්‍යාත්මක මතවාද නිර්මාණ සමග ඇති වන සාමාජීය ගැටුම වළකාගෙන ඇති බව ඔහු‍ගේ අදහසයි.ප්‍රිස්ට්ලිගේ චින්තනය මගින් පෝෂණය ලද විද්‍යාත්මක සමාජ සහ ප්‍රිස්ට්ලි අධ්‍යාපනඥයෙකු හා දේව ගැතිවරයකු ලෙස ප්‍රතිසංස්කරණවාදී වැඩ පිළිවෙලක් ගෙන ගිය නගරවල නගරවාසීන් ද ප්‍රිස්ට්ලි අනුස්මරණය කිරීමට කටයුතු කර තිබේ. වොරින්ග්ටන්හි ඇති ප්‍රිස්ට්ලි විද්‍යාලය සහ ලීඩ්ස්හි ඇති ජෝසප් ප්‍රිස්ට්ලි විද්‍යාලය ප්‍රිස්ට්ලි සිහිවීම සඳහා නම් කරන ලද පාසැල් වේ. ලීඩ්ස් නාගරික චතුරස්‍රය, බ්‍රිස්ටල් හා බර්මින්හැම්හි ප්‍රිස්ට්ලිගේ පිළිරූ ඉදි කර ඇත. තවද 1952 වසරේ සිට ඩිකිත්සන් විද්‍යාලය විසින් මානව සුබසාධනයට දායකත්වය දක්වන සොයාගැනීමක් වෙනුව
ෙන් ප්‍රිස්ට්ලි ත්‍යාගය ප්‍රදානය කරනු ලැබේ.↑ "List of Fellows of the Royal Society 1660 – 2007, K – Z". royalsociety.org. The Royal Society. 12 December 2007 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 1 August 2019.↑ "Copley archive winners 1799–1731". royalsociety.org. The Royal Society. 11 January 2008 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 1 August 2019.↑ Schofield (1997), 2.මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)ස්ටාලින් වාදයට්‍රොට්ස්කි වාදය (Trotskyism)මාඕ වාදය (Maoism)මූලාශ්‍රNotesවැඩිදුර කියැවීම්Reason in Revolt: Marxism and Modern Science By Alan Woods and Ted GrantForman, James D., "Communism from Marx's Manifesto to 20th century Reality", New York, Watts. 1972. ISBN 978-0-531-02571-0Books on Communism, Socialism and TrotskyismF
uret, Francois, Furet, Deborah Kan (Translator), "The Passing of an Illusion: The Idea of Communism in the Twentieth Century", University of Chicago Press, 2000, ISBN 978-0-226-27341-9Daniels, Robert Vincent, "A Documentary History of Communism and the World: From Revolution to Collapse", University Press of New England, 1994, ISBN 978-0-87451-678-4Marx, Karl and Friedrich Engels, "Communist Manifesto", (Mass Market Paperback - REPRINT), Signet Classics, 1998, ISBN 978-0-451-52710-3Dirlik, Arif, "Origins of Chinese Communism", Oxford University Press, 1989, ISBN 978-0-19-505454-5Beer, Max, "The General History of Socialism and Social Struggles Volumes 1 & 2", New York, Russel and Russel, Inc. 1957Adami, Stefano, 'Communism', in Encyclopedia of Italian Literary Studies, ed. Gaetana Marrone - P.Puppa, Routledge, New York- London, 2006බාහිර සබැදිවිකිඋද්ධෘත සතුව පහත තේමාව සම්බන්ධයෙන් උද්ධෘත එකතුවක් ඇත: Communism communism , යන්න නිදහස් ශබ්දකෝෂය වන වික්ෂනරිය දී සොයා බලන
්න.In Defense of MarxismComprehensive list of the leftist parties of the world සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2019-07-01 at the Wayback MachineAnarchy Archives Includes the works of anarchist communists.Libertarian Communist LibraryMarxists Internet ArchiveMarxist.netThe Mu Particle in "Communism", a short etymological essay by Wu Ming.Open Society Archives සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2013-03-02 at the Wayback Machine, one of the biggest history of communism and cold war archives in the world.Islam and CommunismLinks to related articlesvteදේශපාලන මතවාද ලැයිස්තුවAnti-establishmentCentrismHardlineLeft-wing politicsReactionaryRevolutionaryRight-wing politicsThe EstablishmentAgrarianismAnarchismAuthoritarianismCapitalismCentrismChristian democracyCollectivismColonialismCommunalismCommunismCommunitarianismConservatismConstitutionalismDemocracyDistributismEnvironmentalismExtremismFamilialismFanaticismFascismFederalismFeminismFundamentalismGlobalismGreenHindu nationalis
m (Hindutva)ImperialismIndividualismIndustrialismIntellectualismInterculturalismInternationalismIslamismLeftismLegalismLiberalismLibertarianismMarxismMasculismMilitarismMonarchismMonoculturalismMulticulturalismNationalismNazismNihilismPacifismPolitical radicalismPopulismProgressive conservatismProgressivismReformismRepublicanismRightismRoyalismSecularismSeparatismSocial anarchismSocial creditSocial democracySocialismStatismSyncretismTechnocracyThird WayTotalitarianismUtilitarianismZionismසැකිල්ල:Communismමෙම ලිපිය කිසිදු මූලාශ්‍රයක් උපුටා දක්වන්නේ නැත. විශ්වාස කළ හැකි මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත ප්‍රකාශ අභියෝගයට ලක්වීමට සහ ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලාශ්‍ර සෙවීම: "මිනිසා‍‍ගේ මොළය" – news '• පුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස මිනිස් මොළය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)මිනිසාගේ මොළය කපාල කුහරය තුළ පිහිටයි
.මෙහි බර සාමන්‍යයෙන් දේහයේ බරෙන් 1/50 ක් පමණි.කලලයේ මොළය මුලික කොටස් තුනකින් සමන්විතය.1.පුර්ව මස්තිෂ්කය2.මධ්‍ය මස්තිෂ්කය.		        3.අපර මස්තිෂ්කය.පුර්ව මස්තිෂ්කය - මස්තිෂ්කය, තැලමස, හයිපොතැලමස, පාදිය ගැංග්ලියාමධ්‍ය මස්තිෂ්කය - රතු න්‍යෂ්ටි, සිව්බිඩි දේහ.අපර මස්තිෂ්කය - වැරෝලි සේතුව, අනුමස්තිෂ්කය, සුසුම්නා ශීර්ෂකය  යන ව්‍යුහයන්ගෙන් ව්‍යුත්පන්න වේ.මධ්‍ය මස්තිෂ්කයමස්තිෂ්කයට හා තැලමසට පහලළින් සහ අපර මස්තිෂ්කයේ වැරෝලි සේතුවට ඉහළින්  මධ්‍ය මස්තිෂ්කය පිහිටයි.මධ්‍ය මස්තිෂ්කයේ වැදගත් ස්නායු මධ්‍යස්ථාන 2කි.		*සිව්බිඩි දේහ			*රතු න්‍යශ්ටි	සිව්බිඩි දේහදෘෂ්ටි හා ශ්‍රවණ උත්තේජ වලට ප්‍රතිචාර ලෙස හිසේ,ගෙලේ,කඳේ හා ඇස්වල චලනයන් පාලනය කිරීම.රතු න්‍යෂ්ටි සිරුරේ කංකාල පේශිචලන සමායෝජනය කර දේහ චලන හා දේහ ඉරියව් පාලනය කිරීම.අපර මස්තිෂිකයඅපර මස්තිෂ්කය,	*වැරෝලි සේතුව	*අනුමස්තිෂ්කය	*සුසුම්නා ශීර්ශකය යන ව්‍යුහයන්ගෙන් සමන්විතය.වැරෝලි සේතුවඅනුමස්තිෂ්කයට ඉදිරියෙන්ස සුසුම්නා ශීර්ෂකය හා මධ්‍ය මස්තිෂ්කය අතර පිහිටයි.ස්නායු තන්තු ගොනුවකින් වැරෝලි සේතුව සමන්විත වේ. කාර්යය -
මොළය හා සුසුම්නාව අතර ස්නායු ආවේග සම්ප්‍රේෂණය කරන මධ්‍යස්ථානයක්ලෙස ක්‍රියා කිරීම.ශ්වසන ක්‍රියාව පාලනය කිරීම.අනුමස්තිෂ්කයමෙය මොළයේ පිටුපස ප්‍රදේශයේ මස්තිෂ්ක අර්ධ ගෝල වලට පහළින් පිහිටයි.අනුමස්තිෂ්කය ද අර්ධගෝල 2කින් සමන්විත වේ.ඒවා තව දුරටත් ඛණ්ඩිකාවලට බෙදේ. බාහිකය ලෙස හඳුන්වනු ලබන පර්යන්ත ප්‍රදේශයක් අනුමස්තිෂ්කයේද පිහිටයි.මෙම බාහිකය, නියුරෝනවල සෛල දේහ වලින් බහුලය.කාර්යය - දේහයේ සමතුලිතතාව රැක ගැනීම හා ඉරියව් පවත්වා ගැනීම.කංකාල පේෂි චලන සමායෝජනය කර දේහ චලන හා ඉරියව් පවත්වා ගැනීම.සුසුම්නාශීර්ෂකයමොළයේ පහතින්ම පිහිටි කොටස සුසුම්නා ශීර්ශකයයි.එය වැරෝලි සේතුව හා සුසුම්නාවේ ඉහළ කෙළවර අතර පිහිටයි.ශ්වසනය පාලනය කරන ශ්වසන මධ්‍යස්ථානයට අයත් ආශ්වාස ප්‍රදේශය හා ප්‍රශ්වාස ප්‍රදේශය මෙහි පිහිටනු ලබයි.හෘත් සනාල පාලක මධ්‍යස්ථානය ද මෙහි පිහිටයි.කාර්යය - ශ්වසන ක්‍රියාව පාලනය කිරීම.හෘද ස්පන්දන ක්‍රියාව පාලනය කිරීම.ආහාර ගිලීම,වමනය ඇති වීම,කිවිසුම් යාම වැනි ක්‍රියාවන් පාලනය කිරීම.පෘෂ්ටය වන්ශින්ගේ මද්‍ය ස්නායු පද්දතියට මොළය හා සුෂුම්නාව අයත් වන අතර, මානව කළලය, පුර්ව මොළය, මද්‍ය මොළය හා අපර මොළය
බවට විකසනය වී ඇති අතර අපර මොළය මගින් අනුමස්තිෂ්කය, වැරෝලිසේතුව හා සුෂුම්නා ශීර්ෂකය සාදයි.ඒ. එෆ්. මොලමුරේ ලෙසින් සාමාන්‍යයෙන් හැඳින්වෙන, ශ්‍රීමත් ඇල්ෆ්‍රඩ් ප්‍රැන්සිස් මොලමුරේ,යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයෙකු වූ අතර පාර්ලිමේන්තුවේ පළමු කථානායකද විය.ධාවන තරඟයේ ආරම්භයධාවන තරගයන්හි ආරම්භය සිදු වුයේ ස්වයංක්‍රීය පෙට්‍රල් වාහන සොයා ගැනීමත් සමගය. ඊට පෙර පැවතියේ අශ්වයන් හෝ ගවයන් විසින් ඇදගෙන යන තිරික්කල් තරග වැනිදෑය. පළමු තරගය 1894 දී සංවිධානය කරනු ලැබුවේ Le perit journal නම් පැරීසියේ සඟරාව විසිනි. එය හැකියාවන්ගේ විශ්වාසී බව මැන බැලීමටය. නමුත් ධාවන තරඟය පැරිස් වෙනුවට රෝචන් (Rouen) ලෙස 1894 මාරු විය . තරගකරුවන් වූයේ ‘කාල් බෙන්ස්’ (karl benz’s) බෙන්ස් ඇන්ඩ් සි (Benz and cie) Gottlieli daimler (ගොට ලෙයිබ් ඩෙම්ලර්) හා විල්හෙල්ම් මේබැච් යන කර්මාන්තවල වාහනය.ඊට වසරකට පසු එනම්,1895 දී ප්‍රථම නියම ධාවන තරගය ප්‍රංශයේදී පැවැත්වුණි. ඒ පැරිසියේ සිට බොර්ඩෙක්සි (Bordeaux) දක්වාය. එහිදී ප්‍රථමයා ලෙස Emili Levasser (එමිලි ලෙවැසර්) පැමිණි අතර ඔහු තරග නුසුදුස්සකු වූයේ ඔහුගේ වාහ
නයේ නියමිත ආසන ගණන නොතිබීම නිසාය.ජාත්‍යන්තර තරගයන් ආරම්භ වූයේ ‘ගෝර්ඩ්න්’ බෙනට් කුසලාන (gorden bennet cup auto recinz) තරගයත් සමගය.එක්සත් ජනපදයේ පැවති ප්‍රථම කාර් තරගය වූයේ ඉවැන්ස්මිත්, ඉල්ලි නොයිස් හිදීය. ඒ 1882 නොවැම්බර් 28 සැතපුම් 54 – 36 දක්වා (කි.මී 87 – 48) තරගයක් ලෙසිනි. එහිදී පැය 10 මිනිත්තු 23 ක් වාර්තා කරමින් ප්‍රෑන්ක් ඩුයේ ජය ගත්තේය. ඒ පෙට්‍රල් වාහන තුනක් හා එක් විද්‍යුත් කාරයක් පරදවමිනි. ප්‍රථම කුසලාන තරගය වූයේ ‘Vanderbilt cup’ වැන්ඩර් බිල්ට් කුසලානයයි.සිංහල රාජ්‍යයේ රාජ සභාවෙහි නිලයක්වූ  දියවඩන නිලමේ  වසර දෙදහසකට වඩා පැරණි ඉතිහාසයක පෝෂණය ලබමින් හා බුදුන්වහන්සේගේ දන්ත ධාතුන් වහන්සේලා හට පුරාතනයෙහි සිට පැවතෙන තේවාවන් ඉටු කරමින් පැවති තනතුරකි. 1815 දී සිංහල රාජ්‍යය යටත් විජිතයක් කරගත් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් ඉන් කලක‍ට පසු මහනුවර පිහිටි  ශ්‍රී දළදා මාලිගාව ප්‍රධාන කො‍ටගත් මාලිගා අංගයන්ගේ ප්‍රධාන ගිහි භාරකාර ධූරය, දියවඩන නිලමේ වෙත පැවරීය. වර්තමානයේදී ශ්‍රී දළදා මාලිගාවෙහි සමස්ත කටයුතු සම්භාරය පිළිබඳ පූර්ණ අධීක්‍ෂණය දියවඩන නිලමේ සතු වගකීමක් වෙයි. දළදා මාලිගාවේ වාර්ෂික දළදා ප
ෙරහැර මංගල්‍යය සංවිධානය කිරීම ඔහු වෙත පැවරෙන සම්ප්‍රදායික වගකීමකි. වත්මන් දියවඩන නිලමේ ප්‍රදීප නිලංග දෑලේ බණ්ඩාර වෙයි.  මහනුවර ශ්‍රී දළඳා මාළිගයේ  හිටපු කීර්තිමත් දියවඩන නිලමේවරු1815 ට පෙර, උඩරට රාජාණ්ඩු සමයෙහිදී, දියවඩන නිලමේ තනතුර ධාරියා, රජුට ජලය සැපයූ හා කලට වැසි ගෙන ඒම සඳහා පුරාතණ වතාවත් සිදු කල රාජ සභාවේ අමාත්‍ය ධූරයක් දැරූ තැනැත්තෙක් විය.[1][2] බුදුන්වහන්සේගේ අති පූජනීය දන්ත ධාතූන් වහන්සේ වෙනුවෙන් වත්මනෙහිද මෙම චාරිත්‍රය, ඇසල පෙරහැරෙහි අවසන් දිනෙහිදී සිදුකෙරෙන  දිය කැපීමේ මංගල්‍යය මගින්, දියවඩන නිලමේ විසින් සිදු කෙරෙයි.[3]දියවඩන නිලමේ පත්කරගැනීමේ ක්‍රියාවලියේ  ඉතිහාසයදියවඩන නිළමේ තෝරාගැනීම ට ගෞරවනිය මල්වතු සහ අස්ගිරි පාර්ශව වල මාහානායක තෙරුන් වහනසේලා, මහා භාරකාර මණ්ඩලයේ ලියාපදිංචි වාර්ෂික ආදායම  රු.1,000/- වැඩි බෞද්ධ විහාර භාරකරුවන් සහ මහනුවර ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශිය ආදායම් නිලධාරින් (නුතනයේ ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලයේම නිලධාරින්) විසින් සිදු කරනු ලැබේ. මෙම නිලධාරින් බෞද්ධ විය යුතුය. තෝරාගත් දියවඩන නිළමේගේ සේවා  කාලය අවු 10 වන අතර දෙවන වාරය සඳහා ද ඉදිරිපත් විය හැක. 1832 ව
න තුරු  මහනුවර පළාත පරිපාලනය කරනු ලැබුයේ කොමිෂන් සභාවක් මගිනි. රටෙහි පරිපාලනය එක්සත් කිරීම සම්බන්ධව කෝල්බෲක් සහ කැමරන් මෙසේ සඳහන් කරයි.කොමිසන් සභාවේ නියෝගයට අනුව බුදුන් වහන්සේගේ ධාතු ප්‍රදර්ශනය කිරීම සහ පෙරහර පැවැත්වීම නුවර පළාතේ ස්වදේශිකයන් සඳහා නුවර රජුගේ වරප්‍රසාදයක් ලෙස සලකන ලදි. ධාතුන් ප්‍රදර්ශනය ආරම්භ කළ විට සියලුම දුෂ්කර පළාත්වල, පන්තිවල මිනිසුන් එය නැරඹිමට අගනුවරට පැමිණේ. ක්‍රි.ව1828 AD දී අග්‍රාණ්ඩුකාර හා අනිකුත් බලධාරින් විසින් ධාතු ප්‍රදර්ශනය කරන ලදි. මෙම සිදුවීම මහත් උත්සවශ්‍රියකින් පවත්වනු ලැබු අතර තේරීම සහ පත් කිරිම පන්සලේ ප්‍රධානින් සහ පූජකයන් විසින් රජුගෙන් ලද වරප්‍රසාදය අනුව සිදු කරන ලදහ.  මෙම ක්‍රියාකාරකම් දැනට රජය මගින් සිදු කරනු ලබන අතර, පූජකයන් නම් කිරිමට නිර්දේශය කරනු ලබයි. දළදාව, අස්ගිරිය, මල්වත්ත, දේවාලය, නිලමේ ආදින් සම්බන්ධ කරණු පිලිබදව ක්‍රි.ව 1853 බ්‍රිතාන්‍ය කෑබිනට් මණ්ඩලය මගින් සවිස්තරව සාකච්ඡා කරන ලදි. යටත් විජිත රජයන් සඳහා ලේකම්වරයා වු නිව්කාස්වල අධිපාදවරයා (Duke of Newcastle) ලංකාවේ ආරණ්ඩුකාරව වු “සර් ජෝජ් ඇන්ඩර්සන්” වෙත 1853 අගෝස්තු 18 දින දළදාවේ ඉදිරි
චාරිත්‍ර සහ දියවඩන නිළමේ පත්කිරීම සම්බන්ධය මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි.“මම දළදාව හෙවත් ශුද්ධවු දන්ත ධාතුව සම්බන්ධයෙන් ඔබ කළ යුතු කරුණු, එසේම අනුමත කරන අතර කාටවත් 1847 මෙන් හැරදමන දේ නැවත ඇති කිරිම ගැන සතුටු වෙමි. මගේ විශ්වාසය අනුව ඔබ ධාතු ප්‍රදර්ශනය අභිමත  ලෙස පවැත්වු අතර එය භාර නිළධාරියා ලෙස අවධානයෙන් කටයුතු කිරිම ගැන සැකයක් නොමැත. ඔබ විසින් බස්නායක නිළමේ හා දේව නිලමේ (දියවඩන නිළමේ) යන ඓහික පාලන තනතුරු (secular superintendents) පත්කිරීම සම්බන්ධයෙන් ආගමකට සම්බන්ධ තැනි අධිකාරිවරුන් රජය මගින් පත්කරන ලද අතර ඒ සඳහා අවශ්‍ය කාර්ය කිරිමට කටයුතු සම්පාදනය කරනු ලබයි. බස්නායක නිලමේ හා ආදාළ දිස්ත්‍රික්ක වල ප්‍රදේශ වාසින්ගේ නායකයන් මෙන්ම, දියවඩන නිලමේ පත් කිරිම ඡන්දයකින් සිදුවේ.  සමහර අවස්ථාවලිදි ‍බස්නායක නිලමේ යන තනතුරද ඡන්දයකින් පත් කරන අතර, එවිට ප්‍රධාන පූජකයාට ලබා දෙන ආකාරයේ  සහතිකයක්  ඡන්ද කොට්ඨාශය මගින් ලබා දෙයි.”තවද දියවඩන නිළමේ සහ බස්නායක නිළමේ යන දුර තෝරාගැනීමද සිදුවේ. හඳුන්වා දුන් මැතිවරණ යාන්ත්‍රණය  ඇතැම්විට විරෝධතාවයට විවෘත වන නමුත් ඒ සඳහා කිසිවිට සුදානමක්  යෝජනා වී නැත. 1948 පෙබරවාරි 4 දි ලංක
ාවට බ්‍රිතාන්‍යයන් වෙතින් නිදහස ලැබීමෙන් මෙන් පසු ශ්‍රී දළදා මාලිගාව විශාල කාලයෙක් විජයරත්න පවුල මගින් පාලනය කල අතර දළදා මාලිගාවේ දියවඩන නිලමේ ලෙස දශක තුනක් සේවය කරන ලදහ.1814 සිට දියවඩන නිලමේ වරුන්දියවඩන නිළමේවරුවර්ෂයකපුවත්තේ අධිකාරම් නිළමේතුමා1814-1824දෙහිගම ලොකු බණ්ඩාර නිළමේතුමා1825-1827කුඩා මොල්ලිගොඩ නිළමේතුමා1827-1828කුඩා දෙහිගම නිළමේතුමා1828-1835මුල්ලේගම අධිකාරම් නිළමේතුමා1835-1842දුල්ලැව  අධිකාරම් නිළමේතුමා1842-1848ලොකු බණ්ඩාර දෙහිගම නිළමේතුමා1848-1862කුඩා බණ්ඩා දුනුවිල නිළමේතුමා1862-1882කුඩා මුදියන්සේ ගිරාගම නිළමේතුමා1882-1897සෙනවිරත්න රත්වත්තේ නිළමේතුමා1897-1901කුඩා බණ්ඩාර නුගවෙල නිළමේතුමා1901-1916පුංචි බණ්ඩා නුගවෙල නිළමේතුමා1916-1937ටිකිරි බණ්ඩා රත්වත්තේ නිළමේතුමා1937-1947කුඩා බණ්ඩා නුගවෙල නිළමේතුමා1947-1961හැරිස් ලෙව්කේ රත්වත්තේ නිළමේතුමා1961-1964හීන්බණ්ඩා උඩුරාවණ  නිළමේතුමා1964-1974නිශ්ශංක පරාක්‍රම විජයරත්න නිළමේතුමා1975-1985නෙරංජන් ප්‍රියදර්ශන දුල්ලැව විජයරත්න නිළමේතුමා
1985-2005ප්‍රදීප් නිලංග දෑල නිළමේතුමා2005 සිට1814 සිට වැඩබලන දියවඩන නිලමේවරුන්මල්වතු හා අස්ගිරි දේ පාර්ශවයයන්හි මහා නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා නිර්දේශය මත බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස්වරයා විසින් වැඩබලන දියවඩන නිලමේ පත්විම කරනු ලබයි.ජෙනරාල් අනුරුද්ධ රත්වත්තේඅනුරාධ දූල්ලෑව විජයරත්නරෝහාන් සාලින්ද පරණගමආශ්‍රිතදියවඩන නිලමේ↑ ඇසල පෙරහැර රිචුවල්ස් ඇන්ඩ් දෙයා සිග්නිෆිකන්ස්↑ දියවඩන නිලමේ - අ ක්‍රයිසිස්?↑  ට්‍රැවල්ලංකා.කොම්, http://www.travelonlanka.com/event.asp, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2008-11-18 මේ අඩවිත් බලන්නශ්‍රී දළදා මාලිගාවබාහිර සබැඳියන්ශ්‍රී ලංකා: ඔඩිසි ඔෆ් ද  'ටූත් රිලික් ඔෆ් ද බුද්ධා', පර්මනන්ට් මිෂන් ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා - ජිනීවා- ස්විට්සර්ලන්ඩ් සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-02-20 at the Wayback Machineඩිපාර්ට්මන්ට් ඔෆ් බුඩිස්ට් එෆෙයාර්ස්, මිනිස්ටර් ඔෆ් රිලිජස් අෆෙයාර්ස් ඇන්ඩ් මොරල් අප්ලිෆ්ට්මන්ට් සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-01-17 at the Wayback Machineසෙක්‍රඩ් ටූත් රිලික් ඉන් සෙංකඩගල  (කැන්ඩි) සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-03-24 at the Wayback Machineඇසල පෙර
හරදි අන්ෆොගෙටබල් හීන් බන්ඩා උඩුරාවණ දියවඩන නිලමේහීන්බණ්ඩා උඩුරාවන නිළමේතුමාමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස ව්‍යාකරණ සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)ඕනෑ භාෂාවක පැවැත්ම රඳා පවතින්නේ ඒ භාෂාව සම්බන්ධයෙන් ඇති නීති රීති, සම්මතයන් මතයි. ඒ නීති රීති සම්මත විනාශ වුවහොත්, එහෙමත් නැතිනම් භාෂාව භාවිත කරන අයගෙන් ඒ නීති රීති අතහැරුණොත් ඒ භාෂාව විනාශ වී යනවා.ඉතින් මේ නීති රීති, සම්මතයන් හඳුන්වන පොදු නාමය තමයි වියරණ හෙවත් ව්යාාකරණ කියා නම් කරන්නේ. භාෂාවේ විවිධ අංග, විවිධ රටා භාවිතා කළ යුතු නිවැරදි ක්රාමය නම් මේ යැයි පෙන්වා දෙන්නේ වියරණ මගින්. එබැවින් භාෂාව  නිවැරදිව භාවිතා  කිරීමට නම් භාෂාවේ ඇති වියරණ හොඳින් අවබෝධ කරගත යුතු වෙනවා. අවබෝධ කරගත් වියරණ භාෂා භාවිතයේ දී යොදා ගැනීමට පුරුදු වීමත් අනිවාර්යයි.වින්ඩ්සර් මැකේගේ ලිට්ල් මෙමෝ : - මෙය ඉරු දින කාටුන්තීරු අතර පෙර සිට බොහෝ දෙනා දන්නා එක් කාටුන් තීරුවකි. මෙහි සජීවීකරණ රූපමාලාවක් ඉහළින් ඇති අතර ඊට යටින් යථාර්ථවාදී වූත් සිතින් මවා ගත් සිහිනාකාර  නාට්‍යාකාර සිදුවීම් මාලාවක් සේ ලියැවුණු වදන් ඊට යටින් සටහන් වේ.තවද මේ හාස්‍ය ජනක කාටුන් තීරු චිත්‍ර හෝ චි
ත්‍ර මාලාවක් වන අතර ඉන් කතාවක් පිළිබිඹු වේ. පුවත්පත්වල හෝ අන්තර්ජාලයේ නැවත නැවත පලවන පදනම යටතේ (දිනපතා හෝ සතිපතා) මෙවැනි තීරු පලවන අතරේ ඒවා ලියැවෙන්නේ හා චිත්‍රගත කරන්නේ කාටුන් ශිල්පියෙකි. එක්සත් රාජධානියේ සහ සමහර යුරෝපීය රටවල ද, පිටු තුනකින් පටන් ගෙන එකිනෙක හා බැ‍ඳෙන තීරු කතාංග, විකට කාටුන්, සඟරා (කාණ්ඩ ගතකර) පල වේ. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සඟරාවලද “ බෝයිස් ලයිෆ්” වැනි විකට කාටුන් කතා දැකිය හැක. චිත්‍ර භාවිතයෙන්  කතා කීමේ හෝ ලිවීමේ හැකියාව පුරාණ ඊජීප්තු වරුන්ගේ කාලයේ සිට පැවතෙන අතර උදාහරණයක් ලෙස ජර්මනියේ සහ එංගලන්තයේ 19 වන ශතවර්ෂයේ සිට විද්‍යාමාන වේ.ඇමරිකානු විකට කාටුන් තීරු මෙම ආකෘතිය 20 වන ශත වර්ෂය වන විට වැඩි දියුණු කරගෙන ඇත. එය මෙවැනි අංග සහිත කතා (වර්ඩ් බැලූන්) බැලූනයක් තුළ ලියන වචන කතා කරන ඒවාද, තොප්පිය ඉහළ යන විට ‘පුදුමය’ හඟවන සේද නොයෙකුත් විශේෂ අඟවන පද , පින්තූර මගින් කේන්තිය, ශාප කිරීම වැනි දේද විදහා දැක්විණ. ප්‍රථම කාටූන් විකට පොත් පුවත්පත්වල පල වූ කාටුන් තීරු එකතු කර සාදාගත් එකතුවකි. නම දුටු සැණින් කාටුන් තීරුවලට සිනහ උපදවිය හැක. (බ්ලෙන්ඩ්, බ්‍රින්ගින් අප් ෆාදර් පර්ල් බිෆෝ ස්ව
යින්) 1930 - මුල් අවධියෙන් ආරම්භ වූ කාටුන් තීරු වික්‍රමාන්විත කතාද සහිත විය.බක්රොජස්, ටාසන් සහ ටින් ටින්ගේ වික්‍රම මින් ප්‍රථම ඒවායින් සමහරකි. සෝප් ඔපෙරා නම් දිගින් දිගට බැ‍ඳෙන කතා ජජ් පාකර්, මේරි වර්ත් වැනි ඒවා 1940 ගණන්වල ඉතා ජනප්‍රිය බවක් ලබා ගති. විල් එයිස්නර්  නම්  ප්‍රසිද්ධ කාටුන් තීරු ශිල්පියා මෙය අනුක්‍රමික කලාව (sequential) ලෙස ද හැඳින්වීම වඩාත් සුදුසු යැයි යෝජනා කරන ලදී.මුද්‍රණය යනු තීන්ත යොදාගෙන, මුද්‍රණය  යන්ත්‍ර ආධාරයෙන් කඩදාසි මත අකුරු සහ රූප ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ක්‍රියාවලි යයි. සාමාන්‍යෙන් මහා පරිමාන කර්මාන්තයක් ලෙස සිදු කෙරෙන අතර ප්‍රකාශනයේ අත්‍යවශ්‍ය කොටසකි.ඉතිහාසයයුරෝපයචීනයේ ටැන්ග් රාජවංශයේ මුද්‍රණය කරන ලද සංකීර්ණ මුඛ චිත්‍රයකිවර්ෂ 1300දී අච්චු මුද්‍රණ කලාව යුරෝපයට පැමිණියේ රෙදි මත මුද්‍රණ කටයුතු සිදුකිරීම සඳහා ය. ආගමික අරමුණු සඳහා විශාල වශයෙන් අලංකාර ලෙස පින්තාරු මුද්‍රණය කරන ලදී. වර්ෂ 1400 පමණ වන විට කඩදාසි පහසුවෙන් ලබාගත හැකි වූ නිසා, ධර්මයානුකූල ලී කැටයම් අච්චු මගින් මුද්‍රණය කරන ලද කඩදාසි හා ක්‍රීඩා කිරීමට භාවිතා කරන කඩදාසි කුටිටම්, වැ
ඩි වශයෙන් දක්නට හැකි විය. 1425 සිට මෙම මුද්‍රණ කටයුතුවල සීග්‍ර වැඩිවීමක් දක්නට ලැබුණි.පහළොස්වන සියවසේ මැද භාගය පමණ වනවිට ලී කැපුම් පොත් හා බ්ලොක් පොත්, විස්තර හා පින්තූර දෙකම ඇතුලත් කොට නිර්මාණය විය. පොත් හා අත් පිටපත් එහා මෙහා ගෙනයා හැකි ලෙස සකසන ලදී. විද්‍යාර්ථීන් අතර මේ පිළිබඳව විවිධ මත වාද ඇති විය. ඔවුන්ගේ හඳුන්වා දීම් කලින් සිදු කරනවාද යන්න පිළිබඳව බොහෝ දෙනාගේ මතය වුයේ එම හඳුන්වා දීම් ජංගම ආකාරයෙන් සිදු කිරීම සුදුසු බවයි.(1440-1460)මුද්‍රණ ක්‍රියාවලිය සඳහා කඩදාසි අවශ්‍ය වූ අතර ඒවා යුරෝපයට ගෙන එන ලද්දේ  චීනයෙනි. ඉතිහාසඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ කඩදාසි චීනයෙන් ගෙන්වනු ලැබුවත් ඒවායේ මුද්‍රණය කිරීමේ හැකියාව නොතිබුණු බවයි. ඇතැම් සාක්ෂි වලින් මුද්‍රණ ශිල්පයයේ ආභාෂය ලද්දේ ආසියාවෙන් සහ යුරෝපයෙන් ලැබුණු බව තහවුරු වේ.අතින් පිටපත් කිරීම හෝ අච්චු මඟින් මුද්‍රණයට සාපේක්ෂව ජංගම ආකාරයේ  මුද්‍රණ ක්‍රියාවලිය  මඟින් එම කේෂ්ත්‍රයේ  වෙනස්කම් රැසක් සිදු කරයි.පරාශ්‍රොතදාහය යනු, මානවයන්ගේ මුහුණේ දෙපස පිහිටි ප්‍රධාන ඛේට ග්‍රන්ථීන් වන, කර්ණමූල ග්‍රන්ථීන් එකක හෝ දෙකෙහිම හෝ, ඇතිවන්නාවූ ප්‍රදාහයකි. ප්‍රදාහය
නිසා අතිශය බහුල ලෙසින් බලපෑමට ලක්වන ඛේට ග්‍රන්ථිය වන්නේ පැරොටිඩ් ග්‍රන්ථියයි.හේතූන්බෝවෙන  පරාශ්‍රොතදාහයඋග්‍ර බැක්ටීරියාමය පරාශ්‍රොතදාහය:  බොහෝ විට ඇති වන්නේ,  ස්ටැෆිලොකොකස්  ඕරියස් වෙතින්  වන බැක්ටීරියාමය ආසාදනයෙන් වුවද,  ඕනෑම  සහයෝජී බැක්ටීරියාවක් මගින් එය ඇති විය හැක. [1] බහිර්පුප්ඵුසීය ක්ෂයරෝගය ලෙසින් පරාශ්‍රොතදාහය:ක්ෂයරෝගය ඇති කරන මයිකොබැක්ටීරියාව විසින්  පරාශ්‍රොතදාහය ආසාදනයද ඇති කළ හැක. විස්තාරණයවූ, මෘදුනොවන, හා මධ්‍යස්ථ ලෙසින් වේදනාදෙන ග්‍රන්ථීන්,  ආසාදිතයන් සතුව තිබිය හැක. රෝග විනිශ්චය  සිදුකරන්නේ, දර්ශීය ලය විකිරණ රේඛක, රෝපණ නිර්ණයන්, හෝ  ග්‍රන්ථිය ඉවත් කළ පසු සිදු කෙරෙන පටක විද්‍යාත්මක රෝග විනිශ්චය  තුලිනි. රෝගය විනිශ්චය කොට සහ ක්ෂයරෝගය වළක්වන බෙහෙත් ලබා දුන් කළ, මාස  1–3 දක්වා කාලයකදී ග්‍රන්ථිය සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත් වෙයි.[1]උග්‍ර වයිරසීය පරාශ්‍රොතදාහය (කම්මුල්ගාය):  පරාශ්‍රොතදාහය සඳහා වඩාත් බහුල වයිරසීය හේතුව කම්මුල්ගාය වෙයි. නිත්‍ය එන්නත්කිරීම් තුලින් කම්මුල්ගාය ඇතිවන වාර ගණන ඉතා පහළ මට්ටමක පවත්වාගෙන යයි. දින දහයක පමණ කාලයකදී, කම්මුල්ගාය,  එය ව
ිසින්ම සුව කර දෙයි.HIV පරාශ්‍රොතදාහය: සාමාන්‍යකෘත ලෙසින් වසා ගැටිති ඉදිමුම එච්අයිවී ආසාදනයකදී දක්නට ලැබුනද, විශේෂීත ස්ථානගත ලෙසින් පැරොටිඩ් (කර්ණමූල) ග්‍රන්ථීන් විස්තාරණය වීම (ඉදිමුම) ඇති වීම එතරම් ප්‍රකට නොවේ[උපහරණ ඇවැසිය].ස්වයං ප්‍රතිශක්ති හේතූන්මේවා සාමුහිකව හැඳින්වෙන්නේ,  නිදන්ගත විරාමීය පරාශ්‍රොතදාහය හෝ නිදන්ගත ස්වයං ප්‍රතිශක්ති පරාශ්‍රොතදාහය ලෙසිනි.ෂෝග්‍රන්ගේ සින්ඩ්‍රෝමය:  ඛේට ග්‍රන්ථීන්ගේ උග්‍ර ඉදිමුම, ෂෝග්‍රන්ගේ සින්ඩ්‍රෝමය ලෙසින් හැඳින්වෙන ස්වයං ප්‍රතිශක්ති රෝගයක් හෝ විය හැක. අවුරුදු 40–60 වයස්ගත පුද්ගලයින් අතර මෙම රෝගය සාමාන්‍යයෙන් ඇතිවුවද, කුඩා දරුවන් විෂයයෙහිද මෙය ඇතිවිය හැක. ෂෝග්‍රන්ගේ සින්ඩ්‍රෝමයෙහිදී, පරාශ්‍රොතදාහය පැවතීම පිළිබඳ ගැහුණු හා පිරිමි අතර අනුපාතය, දළ වශයෙන් 9:1 වෙයි. සම්බන්ධිත කර්ණමූල ග්‍රන්ථිය, ඉදිමීම දක්නට ලැබෙන අතර විටෙක මෘදු බවක් දක්වයි. මෙයට හේතුව නොදනී. බොහෝවිට මෙම සින්ඩ්‍රොමයෙහි ලක්ෂණ ලෙසින්, ඇස්වල, මුඛයෙහි, නාසයේ, යෝනි මාර්ගයේ සහ සමෙහි අධික වියලි බවක් ඇතිවෙයි.[1]මීකුලිච් රෝගය: ක්ෂයරෝගය, ලියුකේමියාව, හෝ වෙනයම් හඳුනාගතහැකි රෝගයක් නොවන,
කර්ණමූල ග්‍රන්ථියේ ඕනෑම ඉදිමුමක් සඳහා යල්පැනගිය නම මෙය වෙයි.ගොඩ්වින්ගේ වසාගැටිතිමය තුවාලය: ෂෝග්‍රන්ගේ සින්ඩ්‍රෝමයේ පටක විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ සහිත පරිගත ගෙඩියක්, බොහෝවිට මෙය සමග ඇතිවෙයි.  මෙම නාමකරණයද භාවිතයෙන් ගිලිහී ඇත.අවහිරයප්‍රධාන කර්ණමූල ග්‍රන්ථි නාලය හෝ එහි ශාඛා හෝ අවහිරවීම, බොහෝවිට උග්‍ර පරාශ්‍රොතදාහයේ ප්‍රාථමික හේතුවක් වන අතර, මෙය නිසා ද්වීතියික බැක්ටීරියාමය අත්‍යාසාදනය නිසා තවදුරටත් ඉදිමුම ඇතිවෙයි. ඛේටාශ්මයක්, ශ්ලේෂ්මල ඇබයක්, හෝ, ඉතා විරල වශයෙන්, සාමාන්‍යයෙන් මෘදු ගෙඩියක් වෙතින්, මෙම අවහිරය ඇතිවිය හැක.  ඛේට නාල අශ්මය ලෙසින් හැඳින්වෙන, ඛේටාශ්ම,   ප්‍රධාන වශයෙන්  කැල්සියම් වලින් තැනී තිබුණද, කිසියම් ආකාරයක කැල්සියම් ව්‍යාබාධයක් එමගින් නොහැඟේ.සටහන්↑ 1.0 1.1 1.2 [1] ටෙම්ප්ලර් ජේඩබ් , එම්ඩී, කන, නාසය හා උගුර පිළිබඳ මහාචාර්ය, කොළොම්බියාවේ මිසූරි විශ්වවිද්‍යාල වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය. පැරටයිටිස්: ඕවර්විව්, සම්ප්‍රෙව්ශය 03/04/2009බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනය  ලොවට දේශනා කිරීමබෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනයෙහි ධනයට හිමිවන්නේ වැදගත් ස්ථානයකි. ධනයේ උදව්වෙන් පුද්ගල ජීවිතය සැපවත් කරග
තයුතු බව, බුදුසමය පිළිගනියි. යහපත් ආර්ථිකයක් ඇත්තාට  දෙමව්පිය, අඹුදරු,නෑදෑහිතමිතුරන්ට, අසල්වාසීන්ට තම සිතැඟිලෙස සංග්‍රහකළ හැකිබව දක්වයි.යහපත් ආර්ථිකයක් නොමැති තැනැත්තාට නිරන්තරවම  ශෝකයෙන් , කාන්සියෙන් කාලය ගෙවීමට සිදුවේ. යහපත් ආර්ථිකයක් ඇත්තාගේ ඡීවිතය සුරක්‍ෂිත වෙයි. යම්කිසි  කරදරයක්, විපතක් ආවිට ඔහුට තමාට ධනය ඇතැයි සතුටු වියහැක. එ‍හෙත් යහපත් ආර්ථිකයක් නැති තැනැත්තාට  ලෙඩක්, දුකක්, උපද්‍රවයක් පැමිණි කල්හි ඵයින් මිරිකී ගැලවීමේ ක්‍රමයක් නොමැතිව දුක්විඳීමට සිදුවේ.බුදුදහම සෑමවිටම යහපත් ආර්ථිකයක් සකසා ගතයුතු බව දක්වයි.බුදුදහම ආර්ථික සුරක්‍ෂිතතාවෙහි අගය දන්නා දහමකි. එයහුදු පරලොවම සලකා දේශනා කරන ලද දහමක් නොවේ. ‍මෙලොව පරලොව උභයාර්ථයම අරමුණු කරගෙන දේශනා කරන ලද දහමකි.බුදුදහමේ පරලොව යහපත සඳහා මෙලොව යහපත පූඡා කළ යුතු බවක් කිසිවිටෙක නොඋගන්වයි. ආර්ථික සුරක්‍ෂිත තාවයකට හිමිකම් නොකියන තැනැත්තා නිතරම අසහනකාරීව ඡීවත් වෙයි. ඔහුට "කුසල් දහම්" කිරීමටවත් අවශ‍්‍ය "මානසික සන්සුන් බවක්" නැත. එසේම සමාඡ වගකීම් ඉටුකිරීමටවත් සරිලන ආර්ථික ශක්තියක් නැත. එනිසා ඔහුගේ දිවිය අතිශයින් කටුක වෙයි. මේ හේතු සාධක නිසා "ද
ුප්පත්කම" ගිහි ඡනයාට දුකට කාරණයක් බව බුදු දහම පෙන්වාදෙයි.එය,"දාළිද්දියං භික්‍ඛවේ දුක්ඛං ලෝකස්මිං ගිහීනා කාම භෝගිනෝ"යනුවෙන් දක්වා ඇත.මෙයින් අදහස් වන්නේ, ධනය මිනිසාගේ ඡීවිතයේ වැදගත්  බව අවධාරණය කළ යුතුව ඇත. ධනය නිෂ්ටාවක් (Goal) නොව, යම් නිෂ්ටාවක් සාධනය කර ගැනීමට ඇති මාධ්‍යයක් (Means) පමණි. හුදු ධනය පමණක් ගොඩගසා ගැනීමෙන් ප්‍රීතිය ළඟා කරගැනීමට නොහැකිය. ධනය ඇති තැනැත්තා තමා කාබී ප්‍රීති වෙයි. එය "අත්තානං සුඛේති පීණේති" යනුවෙන් හැඳින්වේ. එසේම තම දෙමාපියන්, අඹුදරුවන්, ඥාතිමිත්‍රාදීන්, සේවක සේවිකාවන්ද පිනවයි. එසේම ආගමික උතුමන්ටද සංග්‍රහ කරයි. බුදු දහමට අනුව තමා ලද ධනයෙන් තමනුත් සැපවත් වී, අන් අයත් සැපවත් කිරීමට අනුදැන වදාළයි. ධනය යනු මිනිසාගේ උපකරණයකි, සේවකයෙකි. මිනිසා එහි ස්වාමියාය. ධනයට ගැතිව, දාසව, සමාඡයට අනර්ථකාරීව ඡීවත්වීම බුදුදහම අනුමත නොකරයි. එය,"භෝගේ අගථි‍තෝ අමුච්ඡිතෝ අනඡ්ඣාපන්නෝ ආදිනව දස්සාවි" යනුවෙනි.බෞද්ධ ආර්ථික දර්ශනයට අනුව ධනය ඉතා හොඳ දෙයකි. ධනය කොතරම් හොඳ වුවත් නරක පුද්ගලයා අතට  ඒ ධනය පත්වූ කළ ඒ ධනයම භයානක දෙයක් බවට පත් වෙයි. මිනිසාට හානිකර දෙයක් බවට පත්වෙයි. මේ  හේතු නිසා