LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
මක් විසින් එහි ප්‍රතිවිරුද්ධයද සිදු කෙරෙන අතර, එහිදී එය විසින් පැකට්ටු-ස්විච්කරණ ජාලයක් හෝ සංග්‍රාහක පරිගණකයක් හෝ වෙතින් දත්ත රැගෙන ඒවා ටර්මිනල වෙත යළි යැවිය හැකි වන පරිදී ඒවා අනුලක්ෂණ ප්‍රවාහයක් වෙත ලැබෙන්නට සලස්වයි (මෙය විසංක්‍රමණය වෙයි). FRAD (රාමු ප්‍රතියෝජක සංග්‍රාහකය/විසංග්‍රාහකය) යනු, මෙය හා සමරූපී මෙවලමක් වන අතර,ඒවා විසින්  රාමු ප්‍රතියෝජක ජාල ප්‍රවේශය කරයි.බෙන් මූඩි (Ben Moody)මූඩිගේ බාසිලෝනා හි මැයි 29, 2003 පැවැත්වූ ප්‍රසංගයක්.පසුබිම් තොරතුරුඋපත් නාමයබෙන්ජමින් රොබට් මූඩි (Benjamin Robert Moody)උපතජනවාරි 22, 1981 (1981-01-22) (වයස 42)ලිට්ල් රොක්, ආකැන්සාස්, එක්සත් ජනපදයප්‍රභේදGothic metal, nu metal, alternative metalවෘත්තියසංගීතවේදී, ගායක-ගීත රචක, නිෂ්පාදක,වාද්‍ය භාණ්ඩගිටාරය, කටහඬ, පියානෝව, බෙර, ආතතසක්‍රීය වර්ෂ1995–වත්මනලේබලFNR, Wind-up, Bigwig Enterprises, The Universal Motown/Universal Republic Groupසම්බන්ධිත රඟපෑම්එවැනසෙන්ස්, Hana Pestle, We Are the Fallen, The Halo Methodවෙබ් අඩවියwww.benmoody.comබෙන්ජමින් රොබට් මූඩි (උපත 1981 දුරුතු 22, ලිට්ල් රොක්, ආකැන්සාස්, ඇ.එ.
ජ) යනු ගායක-ගීත රචකයෙක්, බහු සංගීත භාණ්ඩ වාදකයෙක්, ගීතපටි නිෂ්පාදකයෙක් මෙන්ම නළුවෙකි. ඔහුව හොඳින්ම හඳුනාගනු ලැබුණේ "ග්‍රැමී සම්මාන"ලාභී රොක් සංගීත කණ්ඩායමක් වන එවැනසෙන්ස් හි 1995 සිට 2003 වප්මස දක්වා සහ-නිර්මාතෘ, ගිටාර් වාදක සහ ගීත රචකයෙකු ලෙසය. එවැනසෙන්ස් හැරගිය පසු, මූඩි හඬින්, සංගීත භාණ්ඩවලින් හා ගී පදවැල්වලින් නේක ගායකයින්ට අත දී ඇත. ඔහු දැනට "ද හේලෝ මෙතඩ් (The Halo Method)" සහ "වී ආ ද ෆෝලන් (We Are The Fallen)" කණ්ඩායම්වල සාමාජිකයෙකු වේ.[1]වෘත්තියඑවැනසෙන්ස්ප්‍රධාන ලිපිය: එවැනසෙන්ස්1994දී මූඩි හට තරුණ කඳවුරකදී ඒමි ලී හමුවන අතර පසුකාලීනව දෙදෙනා මිතුරන් බවට පත්වෙති.[2] ඉන්පසු ඔවුන් දෙදෙනා ප්‍රදේශයේ කඩවීදිවල තම සංගීතය වාදනය කර ඇත.[3]  අවුරුදු කිහිපයකට පසු මෙම දෙපල ප්‍රාදේශීය ප්‍රදර්ශන වලදී "විස්තෘත සංගීත පටි" බෙදාහැරීම හේතුවෙන් Wind-up Records හි ආධාරයත්, එමනිසා ඔවුන්ගේ සාර්ථකම ඇරඹුම් ඇල්බමය වන ෆෝලන් 2003 දී එලිදැක්වීමත් සිදුවිය. නමුත් "නිර්මාණ්කරණයේ වෙනස්කම්" හේතුවෙන් මූඩි 2003 වප්මස ඔවුන්ගේ යුරෝපීය සංචාරයේදී කණ්ඩායම අත්හැර ගියේය.[4]ප්‍රධාන සහභාගීවීම්[සංස්
කරණය]එවැනසෙන්ස්ඔරිජින් (2000)ෆෝලන් (2003)කේවල"Everything Burns" (2005) - තනි/ගීත වීඩියෝවMutiny Bootleg වි.ප. (2008)All for This (2009)You Can't Regret What You Don't Remember (2011)වී ආ ද ෆෝලන්Tear the World Down (2010) - AlbumCirque Des Damnés (2012) - Albumආශ්‍රේය↑ "Carly Smithson to join forces with ex-Evanescence musicians to become the Fallen". LA Times. June 18, 2009. June 20, 2009 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය June 18, 2009. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)↑ D'Angelo, Joe (2004-02-27). "Evanescence - The Split". MTV News. 2006-11-13 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2006-11-07. {{cite news}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)↑ Bakker, Tiffany (2004-01-09). "Moody blues". Sydney Morning Herald. සම්ප්‍රවේශය 2006-11-07.↑ Finn, Natalie (2006-08-11). "Evanescence Brings Tour to Life". E! Online via
Yahoo News. 2006-08-21 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2007-07-24. {{cite news}}: Italic or bold markup not allowed in: |work= (help)ලුවිස් ව්‍යුහයේ රූපමය ඉදිරිපත් කිරීම මගින් පෙන්ණූම් කරන මීතේන් වායුවේ ව්‍යුහය සහසංයුජ බැඳීමකදී නියුක්ලෙයික පරමාණු අතර ‍ඉලෙක්ට්‍රෝන හවුලේ තබා ගැනීම පෙන්ණූම් කරයි. කරුණාකර මෙහි නියම ස්වරූපය ද්විමාන වේ යැයි නිගමනයකට නොඑළඹෙන්න මන්දයත් එය ඒසේ නොවන බැවිනි.කාබනික සංයෝග සාමාන්‍යයෙන් සහසංයුජව බැඳී ඇත. දිගු කාබනික දාම සහ වළලු වැනි අද්විතීය ව්‍යුහයකට මෙය ඉඩ සලසයි. කාබන් අද්වීතිය ව්‍යුහයක් සැකසීමට දක්ෂ වීමට සහ කාබනික සංයෝග බොහෝ තිබීමට හේතුව වන්නේ කාබනික පරමාණු එකිනෙක සමග ඉතා ස්ථිර සහ සංයුජ බැඳීම් ඇති කරන නිසාය(ධන අයන සෑදීම). අකාබනික මූලද්‍රව්‍ය මෙන් නොව කාබනික මූලද්‍රව්‍ය සාමාන්‍යයෙන් දියවීම, වාෂ්ප කිරීම, ගිනිතැබීම හෝ වියෝජනය 3000C ට අඩු උෂ්ණත්වයකදී සිදු කළ හැක. අයන කාබනික සංයෝග පහළ අණුකභාරය සහිත මධ්‍යසාර සහ හයිඩ්‍රජන්  බන්ධන සිදුවන කාබොක්සිලික් අම්ලය යන විශේෂතා හැරුණු විට අකාබනික ලවණ වලට සමාන කළ විට උදාසීන කාබනික සංයෝග ජලයෙහි අඩුවෙන්
දිය වේ. කාබනික සංයෝග කාබනික රාවකවල පහසුවෙන් දිය වේ. කාබනික ද්‍රාවක යනු ඊතර් හෝ ඊතයිල් ඇල්කොහොල් වැනි ශුද්ධ සංයෝග හෝ ඛණිජ ඊතර හා සුදු ස්ප්‍රීතු වැනි ද්‍රාවණ ආදි වූ මිශ්‍රණ හෝ භෞතික වියෝජනයේ දී හෝ රසායනික පරිවර්තනවලදී ඛණිජ තෙල්වලින් හෝ තාර කොටස් වලින් ලබා ගනු ලබන නොයෙකුත් ආකාරයේ ශුද්ධ හෝ මිශ්‍ර සගන්ධ ද්‍රාවක වේ. නොයෙකුත් ද්‍රාවකවල ද්‍රාව්‍ය ගුණය ද්‍රාවක වර්ගය සහ ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩ පවත්නේ නම් ඒවා මත බලපැවැත්වේ. ද්‍රාවණ පිළිබඳ භෞතික රසායන විද්‍යාව මගින් අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. අකාබනික ලුණු මෙන් කාබනික සංයෝග ද ස්ඵටික සකස් කරයි. කාබනික සංයෝගවල කාබන්වල ඇති විශේෂ ලක්ෂණ වන්නේ වෙනත් මූලද්‍රව්‍යවල පරමාණූ මගින් එහි සංයුජතාවය ලබා නොගැනීමයි. එසේ නොකළ වි‍ට අසංතෘප්ත තත්වයේ පවතී. මෙවැනි අවස්ථාවලදී අප කාබන් කාබන් ද්විත්ව බන්ධන හෝ ත්‍රිත්ව බන්ධන පිළිබඳ විමසයි. දාමයක ඒකබන්ධන සමග ද්විත්ව බන්ධන මාරුවෙන් මාරුවට පවතින විට සංයුග්මක ද්විත්ව බන්ධන ලෙස හඳුන්වයි. මෙවැනි සංයුග්මක දාමයක් වැසුණු වළල්ලක් ලෙස පවතින විශේෂ අවස්ථාවකි ඇරෝමැටික ව්‍යුහය.ප්‍රතිශක්තිකරණවේදය යනු ජෛව වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි ශාඛාවක් වන අතර, එමගින් ස
ියළුම ජීවි විශේෂවල ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධති පිළිබදව අධ්‍යයනය කෙරේ. එමගින් නිරෝගි සහ රෝගී අවස්තාවන්හි දී ප්‍රතිශක්තිකරණයෙහි භෞතික ක්‍රියාකාරිත්වය ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග වලදී (ස්ව-ප්‍රතිශක්ති රෝග, අධි ආසාත්මිකතා, ප්‍රතිශක්ති ඌණතා, බද්ධ කල අවයව ප්‍රතික්ෂේප කිරීම වැනි) සහ ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතිය තුළ හා ඉන් පිටත රසායනික හා භෞතික ප්‍රතික්‍රියාවන් පිළිබදව හදාරයි. ප්‍රතිශක්තිකරණ විද්‍යාව වෛද්‍ය විද්‍යාව තුළ විවිධ යොදා ගැනීම් වල ප‍ාත්‍ර වී ඇත. තවද මෙය තවදුරටත් විවිද අංග වලට බෙදී පවතියි.සාම්ප්‍රදායික ප්‍රතිශක්තිකරණවේදයමෙය වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍ර හා බැදී පවතියි. එමගින් දේහ පද්ධති, ව්‍යාධි ජනකයින් සහ ප්‍රතිශක්තිය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය පිළිබද අධ්‍යයනය කෙරේ. ප්‍රතිශක්තිකරණ පිළිබද මුල් යුග වල දී රචිත ලේඛනයන් වනුයේ ක්‍රි.පූ. 430 දී ඇතැන්ස් නුවර පැවති මහාමාරිය වසංගතය පිළිබදව සදහන් වූවකි. මෙහි දී සදහන්වී ඇති අන්දමට රෝගය ඇතිවී සුව වූ පුද්ගලයන් හට නැවත රෝගය ඇති  නොවී රෝගි අයහට ප්‍රතිකාර කිරීමට හැකියාවක් ඇත. බොහෝ පුරාණ සමාජයන්හි පවා මෙම සංකල්පය පිළිබදව අවබෝධයක් තිබුණ ද 19 සහ 20 වන ශතවර්ශයෙහි ඉහත සදහන් කල සොයාගැ
නීම් අවශ්‍යවන තෙක් එය විද්‍යාත්මක සිද්ධාන්තයක් බවට සංවර්ධනය වී නොතිබුණි.ප්‍රතිශක්තිකරණ විද්‍යාවේ ප්‍රධාන අංගයන් වනුයේ ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතියෙහි සෛල කොටස්වල සහ අණුවල ක්‍රියාකාරිත්වයන් සහ කෘත්‍යයන් පිළිබදව අධ්‍යයනය කිරීමයි. ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියෙහි සෛල කොටස්වල සහ අණුවල ක්‍රියාකාරිත්වය සහ කෘත්‍යයන් පිළිබද අධ්‍යයනය කිරීමයි. සහජ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය හා (Innate immune System) අත්කරගත් හෝ අනුගත වන ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය (acquired or adaptive immune System) ලෙසයි. පසුව සදහන් කල පද්ධතිය නැවතත් 'ප්‍රතිදේහමය' සහ (humoral) 'සෛලමය' (cellular) ලෙසට කොටස් දෙකකට බෙදේ. ප්‍රතිදේහ මගින් පාලනය වන (humoral) ප්‍රතික්‍රියාවන් ප්‍රතිදේහ හා ප්‍රතිදේහ ජනක අතර අන්තර් ප්‍රතික්‍රියා සිදුවීමෙන් ඇතිවේ. ප්‍රතිදේහ යනු ප්‍රතිශක්ති සෛල (B වස‍ා සෛල) මගින් මුදා හරින විශේෂ ප්‍රෝටීන වර්ගයකි. ප්‍රතිදේහ ජනක යනු ප්‍රතිදේහ නිෂ්පාදනය කිරීමේ හැකියාව ඇති ඕනෑම ද්‍රව්‍යයන්ය. එබැවින් ප්‍රතිශක්තිකරණ විද්‍යාව යනු මෙම ජෛව විද්‍යාත්මක අංගයන් පිළිබදව අවබෝධයක් ලබාගන්නා විද්‍යාවකි. කෙසේ වුව ද මේ හා සමානවම වැදගත් අංගයක් වනුයේ සෛල මගින්
ඇති කරන ප්‍රතිචාරයන්ය (Cellular response). මෙමගින් ප්‍රතිදේහ මගින් වන ප්‍රතික්‍රියාවන් පාලනයට අමතරව ආසාදිත සෛල විනාශ කිරීමට උපකාරී වේ. මෙම පද්ධති දෙකම එකිනෙකා මත යැපෙමින් ප්‍රතික්‍රියා දක්වයි. 21 වන ශතවර්ෂයේ දී ප්‍රතිශක්තිකරණ විද්‍යාවේ සියලුම විශේෂ අවකාශයන්හි පර්යේෂණ ඇත්වීමත් සමග එහි නිම්වළලු පුළුල් විය. සෛල, අවයව සහ පද්ධතිවල ප්‍රතිශක්තීකරණ ක්‍රියාවලි පිළිබද අධ්‍යයනය කිරීම මෙහිදී සිදු කෙරිණ. තවද ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියෙන් පිට සිදුවන ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියා පිළිබදව  හැදෑරේ.සායනික ප්‍රතිශක්තිකරණවේදයසායනික ප්‍රතිශක්ති විද්‍යාව යනු ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතියේ අක්‍රමිකතා නිසා හටගන්නා රෝග පිළිබඳව සිදුකරන අධ්‍යයනයයි. (ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතිය නිසි පරිදි ක්‍රියාකිරීමට අපොහොසත් වන අවස්ථා, අමතර ක්‍රියාකාරීත්වයන් සහ එහි සෛල කොටස්වල අසාමාන්‍ය වර්ධනය) මෙමගින් අනෙකුත් පද්ධතියන්හි රෝග ලක්ෂණ ඇති කිරීම සඳහා ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරීත්වයන් මුල්වන අවස්තාවන් පිළිබඳව ද අධ්‍යයනය කෙරේ. ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතියේ අක්‍රමිකතා නිසා ඇති වන රෝග කොටස් දෙකකට පුළුල් වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදේ. ඒවානම් ප්‍රතිශක්ති
කරන පද්ධතියේ ඇතැම් කොටස් ප්‍රමාණවත් පරිදි ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාර දැක්වීම‍ට අපොහොසත් වන ප්‍රතිශක්තිකරණ ඌණතා තත්වයන් සහ (උදා - Chronic gramulomatous disease) අදාල පුද්ගලයාගේ සිරුර තුළ ඇති සෛලවලට එරෙහිව ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණයක් ඇතිවන ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ තත්වයයි. (උදා - Systemic lupus erythematosus, රුමටොයිඩ් හන්දි ප්‍රදාහය, හෂිමොටෝ රෝගය සහ උග්‍රපේශි දුර්වලතාවය හෙවත් මයස්තීනියා ග්‍රාවිස් නම් රෝග තත්වයයි. ප්‍රතිශක්ති පද්ධතියේ වෙනත් දුර්වලතා වනුයේ විවිධ ආසාත්මික තත්වයන්ය. මෙහි දී හානිකර නොවන නොයෙකුත් සංඝටකයන් වෙත ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතිය අසාමාන්‍ය ලෙස තදින් ප්‍රතිචාර දක්වයි. (උදා - ඇදුම සහ වෙනත් ආසාත්මික ද්‍රව්‍ය) ප්‍රතිශක්ති කරන පද්ධතිය කෙරෙහි බලපාන ප්‍රසිද්ධ රෝගයක් වනුයේ HIV වෛරසය මගින් ඇති කරන ඒඩ්ස් රෝගයයි. ඒඩ්ස් යනු CD4+(“උපකාර”) සෛල, T සෛල සහ මහාභක්ෂානු සෛල HIV වෛරසය මගින් විනාශයට පත් කරනු ලබන ප්‍රතිශක්ති කරන ඌණතා රෝගයකි. සායනික ප්‍රතිශක්ති වේදියෙකු බද්ධ කරන ලද අවයව සිරුර මගින් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම වැළක්වීම පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරයි.vteසෞඛ්‍යය  සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවවිශේෂත්ව සහඋප ශාඛාශල්‍ය
විද්‍යාවනිර්වින්දන විද්‍යාව • හෘද ශල්‍යවේදය • උරස් ශල්‍යකර්ම • ශල්‍යව්දය (සාමාන්‍ය ශල්‍යකර්ම) • ස්නායු ශල්‍යව්දය • මුඛ සහ හනු ශල්‍යකර්ම • Orthopedic surgery (Hand surgery) • Otolaryngology (ENT) • ළමා ශල්‍යවේදය • ප්ලාස්ටික් සැත්කම් • Podiatry • Proctology • Surgical oncology • Thoracic surgery • Transplant surgery • Trauma surgery • මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාව (Urology) • Vascular surgeryඅභ්‍යන්තර සෞඛ්‍යහෘද විද්‍යාව (Cardiology) • අන්තරාසර්ගවේදය • Gastroenterology • Geriatrics • Hematology • Hepatology • බෝවන රෝග (Infectious disease) • Intensive care medicine • Nephrology • Oncology • Pulmonology • රක්තවේදයරෝග විනිශ්චයClinical laboratory sciences (Cellular pathology, Clinical chemistry, Hematology, Clinical microbiology, Clinical immunology, Transfusion medicine) • Radiology (Interventional radiology, Nuclear Medicine) • Pathology (Anatomical, සායනික) • Clinical neurophysiologyඅනෙකුත් විශේෂතතාAllergy and immunology • Andrology • චර්ම වෛද්‍ය විද්‍යා
ව (Dermatology) • Disaster medicine • Emergency medicine • Family medicine • General practice • Gynaecology/Obstetrics  • Neurology • Obstetrics and gynaecology (Fertility medicine) • Reproductive medicine • Occupational medicine • Ophthalmology • Palliative care • Pediatrics/Adolescent medicine • Physical medicine and rehabilitation (Physiatry) • Preventive medicine (Public health) • මනෝ චිකිත්සාව  • Sleep medicine • Sports medicineවෙනත්Biomedical research • වසංගතවේදය • History of medicine • Hospital medicine • වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය • Medical genetics • වෛද්‍ය විද්‍යාල සහ වෛද්‍ය පීඨ • Osteopathic medicine • Personalized medicine • Pharmacy • Physician (MD/MBBS and DO) • DPM • Physician assistant • Predictive medicinevteLymphocytic adaptive immune system and complementLymphoidAntigensAntigenSuperantigenAllergenAntigenic variationHaptenEpitopeLinearConformationalMimotopeAntigen presentation/professional APCs: Dendritic cellMacrophageB cellImmu
nogenAntibodiesAntibodyMonoclonal antibodiesPolyclonal antibodiesAutoantibodyMicroantibodyPolyclonal B cell responseAllotypeIsotypeIdiotypeImmune complexParatopeImmunity vs. toleranceAction: ImmunityAutoimmunityAlloimmunityAllergyHypersensitivityInflammationCross-reactivityCo-stimulationInaction: ToleranceCentralPeripheralClonal anergyClonal deletionTolerance in pregnancyImmunodeficiencyImmune privilegeImmunogeneticsAffinity maturationSomatic hypermutationClonal selectionV(D)J recombinationJunctional diversityImmunoglobulin class switchingMHC/HLALymphocytesCellularT cellHumoralB cellNK cellSubstancesCytokinesOpsoninCytolysinමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස කලාපීය සහයෝගිතාවය සඳහාවන දකුණු ආසියානු සංගමය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)80PXදකුණු ආසියාතික කලාපීයසහයෝගිතා සංවිධානයබෙංගාලි:দক্ষিণ এশীয় আঞ্চলিক সহযোগিতা সংস্থাඩාරි:اتحادیه همکاری‌های منطقه‌ای جنوب آسیاසොංඛා:༄ ལྷོ ཨེསིཨ་ རེ་གིཨོནལ་ ཅོཨོཔེརཏིཨོན་ ཀོ་མི་ཏི།හින්දි:दक्षिण एशियाई क्षेत्
रीय सहयोग संगठनමාලදිවයින්:ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ސަރަޙައްދީ އެއްބާރުލުމުގެ ޖަމިއްޔާනේපාලි:दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठनපශ්ටෝ:د سویلي اسیا لپاره د سیمه ایزې همکارۍ ټولنهසිංහල:දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානයදෙමළ:தெற்காசிய நாடுகளின் பிராந்தியக் கூட்டமைப்புඋර්දු:جنوبی ایشیائی علاقائی تعاون کی تنظیمගොනුව:SAARC Logo.svgලාංඡනයසාක් කලාපය  සාමාජික රටවල්   නිරීක්ෂක රටවල්මූලස්ථානයකත්මන්ඩු, නේපාලයනිල භාෂා(ව)ඉංග්‍රීසිජාති නාම(ය)දකුණු ආසියානුසාමාජික රටවල් ඇෆ්ගනිස්තානය බංගලාදේශය භූතානය ඉන්දියාව මාල දිවයින් නේපාලය පකිස්ථානය ශ්‍රී ලංකාවනිරීක්ශක රටවල් 9: ඕස්ට්‍රේලියාව  චීනය  European Union  ඉරානය  ජපානය සැකිල්ල:Country data Mauritius  මියන්මාරය  දකුණු කොරියාව   එක්සත් ජනපදනායකයෝ• මහ ලේකම් ඇසල වීරකෝන්[1]පිහිටුවීම8 December 1985 (වසර 38  කට පෙර) (8 December 1985)වර්ග ප්‍රමාණය• සම්පූර්ණ5,099,611 km2 (1,968,971 sq mi) (7th)• ජලය (%)6.8ජනගහණය• 2015 ඇස්තමේන්තුව1,713,870,000[2] (1st)• ඝණත්වය336.1/km2 (870.5/sq mi)දදේනි (ක්‍රශසා)2021 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණUS$14.85 trillion[3][තහවුරු කර නොමැත]
(3rd)දදේනි (නාමික)2021 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$4.47 trillion[3][තහවුරු කර නොමැත] (4th)ව්‍යවහාර මුදලමුදල් වර්ග 8ඇෆ්ගනිස්තානය ඇෆ්ගානි (AFs) (AFN)බංග්ලාදේශය ටකා (৳) (BDT)භූතානය නුල්ටෘම් (Nu.) (BTN)ඉංදියාව රුපියල් (₹) (INR)මාල දිවයින් ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍රුෆියා (.ރ) (MVR)නේපාලය රුපියල් (रु) (NPR)පකිපකිස්ථානයරුපියල් (₨) (PKR)ශ්‍රී ලංකාව රුපියල් (රු) (LKR)වේලා කලාපයUTCUTC+4:30 to UTC+6 (AFT, PST, MVT, IST, SLST, NPT, BST, BTT)ඇමතුම් කේතයදුරකථන කේථයන් බංග්ලාදේශය   +880 ඉංදියාව        +91 පකිස්ථානය     +92 ඇෆ්ගනිස්තානය  +93 ශ්‍රී ලංකාව    +94 මාල දිවයින්     +960 භූතානය       +975 නේපාලය        +977 අන්තර්ජාල TLD8 ccTLDs .af .bd .bt .in .lk .mv .np .pk වෙබ් අඩවියsaarc-sec.org හැඳින්වීමදකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය (සාක්)දකුණු ආසියාතික භූගෝලීය කලාපය මුල්කොට ගෙන ඇති වූ කලාපීය සංවිධානය ‘සාක් ’ සංවිධානය යනුවෙන් හැඳින්වේ. එය ඉංග‍්‍රීසි භාෂාවෙන් සැකසුණු අන්වර්ථ නාමයකි.ර සංවිධානයේ කටුයතු සඳහා යොදාගත හැකිය.  SOUTH ASIAN ASSOCIATION FOR REGIONAL CO-OP
ERATION යන සංවිධාන නාමය සංක්‍ෂිප්ත නාමයක් වශයෙන් සාක් (SAARC) යනුවෙන් භාවිතයේ යෙදේ. භාවිතය එසේ වුවද සාක් යන අන්වර්ථ නාමයෙන් අදහස් වන්නේ දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය නැතහොත් කලාපීය සහයෝගිතාවය  යන්නයි. භූගෝලීය කලාපයක් මුල් කොටගන ජාත්‍යන්තර සංවිධාන බිහිවීම වූ කලී  දෙවැනි ලෝක සංග‍්‍රාමය කෙළවර පටන් ඇති වූ දේශපාලන ප‍්‍රවණතාවයකි. මෙම දේශපාලන ප‍්‍රවණතායට මූලික හේතුව වූයේ ජාත්‍යන්තර ක‍්‍රමය තුළ තනි රටක් වශයෙන් පැවැත්ම දුෂ්කර බව, එක් එක් රාජ්‍යයන් විසින් ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් අවබෝධ කර ගැනීමයි. අන්‍යෝන්‍ය රඳා පැවැත්මක්(Inter-Dependence)සහිත ලෝකයේ රාජ්‍යයන්හි ආරක්‍ෂාව උදෙසාත්, ආර්ථික සහයෝගිතාවය උදෙසාත් අන්තර් රාජ්‍ය සහයෝගිතාවය වඩාත් ඵලදායී බව ලෝක ප‍්‍රජාව පසක් කර ගන්නට වූයේ දෙවන ලෝක යුද්ධය කෙළවරදී ඇති වූ අනාරක්‍ෂිතභාවය තුළිනි.යුද්ධය නිමවීමේදී ඒතාක් ලෝකය හැසිර වූ අධීරාජ්‍යවාදී හා යටත්විජිතවාදී බලවේග බිඳවැටෙද්දී පහළ වූ නව සුපිරි බලවතුන් (Super Powers) නිසා හටගත් කඳවුරු වාදය නැතහොත් ‘කුෂ්ණි’ - යුද්ධය’(Cold -War) ලෝක දේශපාලනය තුළ අනාරක්‍ෂිත බවක්(Insecurity) ඇති කරනු ලැබීය. දේශපාලන වශයෙන් රාජ්
‍යයන්හි ආරක්‍ෂාවටත්, ආර්ථික වශයෙන් රාජ්‍යයන්හි සංවර්ධනයටත් ඇති වූ මෙම අනාරක්‍ෂිත බව පිළිබඳ අභියෝගයට මුහුණ දීමට පළමුව යුරෝපා කලාපයේ රටවලූත්, දෙවනුව සෙසු කලාපයන්හි රටවලූත් යොදාගත් විකල්ප මාධ්‍යයක් වූයේ අන්තර් රාජ්‍ය මට්ටමින් කිසියම් භූගෝලීය කලාපයක් ආවරණය වන ආකාරයේ ජාත්‍යන්තර සංවිධාන නැතහොත් කලාපීය සංවිධාන බිහි කිරීමයි. ඒ අනුව දකුණු ආසියාව නම් වූ උප භූගෝලීය කලාපයට අයත් ඉන්දියාව, පාකිස්ථානය, බංගලිදේශය, ශ‍්‍රී ලංකාව, නේපාලය, භූතානය සහ මාලදිවයින යන රටවල් හතෙහි සාමාජිකත්වයෙන් යුක්තව සාක් සංවිධානය පිහිටුවා ගනු ලැබීය.2007 අප්‍රේල් 03 වැනි දින ඇෆ්ගනිස්ථානය සාර්ක් සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය ලබා ගන්නා ලදී. මේ අනුව වත්මන් සාමාජිකයන් 8 දෙනෙකි.ගොනුව:සාර්ක් 4.jpegසාක් සංවිධානයේ ප‍්‍රභවයසාක් සංවිධානය යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය නිල වශයෙන් ආරම්භ වූයේ 1985 දෙසැම්බර් 08 වැනි දින සාක් රටවල රාජ්‍ය නායකයින්  විසින් අත්සන් කරනු ලැබූ සාක් ප්‍රඥප්තිය (අධිකාර පත‍්‍රය) ප‍්‍රකාශයට පත්කිරීමක් සමඟයි. එහෙත් එම සංවිධානයේ ප‍්‍රභවය ඊට වඩා පසු කාලය දක්වා දිවයයි. එනම් සාක් සංවිධා
නය එකවර පහළ වූවක් නොවේ. එය වසර කිහිපයක් තිස්සේ දකුණු ආසියාතික රාජ්‍යයන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබූ ක‍්‍රියාවලියක ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙන් බිහිවූවකි.සාක් සංවිධානයේ නියමුවා වශයෙන් පිළිගනු ලබන්නේ හිටපු බංගලාදේශ ජනාධිපතිවරයෙකු වූ සියා - උර් - රහමන් නමැත්තාය. කලාපීය සහයෝගිතාවය උදෙසා සංවිධානයක් බිහි කිරීමේ අවශ්‍යතාවය දකුණු ආසියාතික රාජ්‍ය නායකයන්ට වඩාත් ආකර්ශනීය අයුරින් පෙන්වා දුන්නේ මොහුයි. ඔහු ගත් ක‍්‍රියා මාර්ගයේ ඵලය දකින්නට පෙර ඔහු ඝාතනය කරනු ලැබුවද බංගලාදේශ රජය සියා- උර්- රහමන්ගේ අදහස අනුව දිගින් දිගටම කටයුතු කිරීම නිසා සහයෝගිතාවය උදෙසා ‘සාක් ’ නම් වූ සංවිධානය බිහිකර ගත හැකි විය. එම නිසා සියා -  උර්- රහමන් සාක් සංවිධානයේ නිර්මාතෘවරයා ලෙස පිළිගැනේ.සියා - උර් - රහමන් කලාපීය සහයොගිතාවය උදෙසා ගත් පළමු ක‍්‍රියා මාර්ගය වූයේ දකුණු ආසියාතික රටවල් කිහිපයක රාජ්‍ය නිල චාරිකාවක යෙදෙමින් ඉන්දියාව, පාකිස්ථානය සහ ශ‍්‍රී ලංකාව යන රටවල රාජ්‍ය නායකයන් හමු වී සිය අදහස ඉදිරිපත් කිරීමය. පෞද්ගලික මට්ටමින් පැවැත් වූ මෙම ද්වීපාර්ශවික රාජ්‍ය තාන්ත‍්‍රික ක‍්‍රියා මාර්ගයේ දී සියා - උර් - රහමන්ට ඉතා යහපත් ප‍්‍රතිචාරයක්
දක්වා තිබුණි. එහෙයින් තවත් ඉදිරි පියවරක් තැබූ සියා - උර් - රහමන් තම යෝජනාව දකුණු ආසියාතික රාජ්‍ය නායකයන් වෙත දන්වමින් 1980 මැයි මාසයේ දී නිල ලේඛණයක් යවනු ලැබුණි. ඉන් යෝජනා කර තිබුණේ දකුණු ආසියාතික සහයෝගිතාවය සඳහා රාජ්‍ය නායක මට්ටමේ රැස්වීමක් කැඳවීම යෝග්‍ය බවයි. නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ මෙම යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාව හා පාකිස්ථානය දැක් වූ ප‍්‍රතිචාරය එතරම් දිරි ගන්වන සුළු එකක් නූවුව ද, ශ‍්‍රී ලංකාව, භූතානය, නේපාලය හා මාලදිවයින දැක් වූ ප‍්‍රතිචාරය ඉතා යහපත් එකක් විය. ඉන්දිවයාව හා පාකිස්ථානය දැරූ අදහස වූයේ රාජ්‍ය නායක මට්ටමේ සමුළුවාරයක් කැඳවීමට පෙර ඊට වඩා ප‍්‍රාථමික මට්ටමින් කලාපීය සහයෝගීතාවය සඳහා පියවර ගතයුතු බවයි. මේ අදහස සියා - උර් - රහමන් විසින් ද පිළිගත් හෙයින් කලාපීය සහයෝගීතාවය උදෙසා තවත් ක‍්‍රියාමාර්ගයට අවතීර්නවීමට බංගලාදේශ රජය පියවර ගති. නිව්යෝක්හි එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ වූ දකුණු ආසියාතික රටවල තානාපතීන් සමඟ 1980 ජුනි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා පැවැත්වූ සාකච්ඡා මාලාවක දී බංග්ලාදේශය ගත් තීරණය වූයේ කලාපීය සහයෝගීතාවය උදෙසා පළමු පියවර වශයෙන් විදේශ ලේකම්වරුන්ගේ මට්ටමින් සාකච්ඡා වා
රයක් කොළඹ දී පැවැත්වීමට තීරණය කිරීමයි. එකී තීරණය ක‍්‍රියාත්මක කිරීමට පෙර බංග්ලාදේශ රජය විසින් 1980 නොවැම්බර් 25 දාතමින් යුතුව කාර්ය සාධක පත‍්‍රිකාවක්(Working Paper) මගින් තම මූලික යෝජනාව නැවත සංශෝධන සහිතව දකුණු ආසියාතික රටවල අවධානයට යොමු කරනු ලැබුණි. එම කාර්ය සාධක පත‍්‍රිකාව මගින් පෙන්වා දී තිබුණේ අන්‍යෝන්‍ය අවබෝධය හා විශ්වාසය මත ක්‍ෂේත‍්‍ර 09 ක් යටතේ කලාපීය සහයෝගීතාවය ආරම්භ කළ යුතු බවයි.එම යෝජනාව අනුව 1981 අපේ‍්‍රල් 21-23 දකුණු ආසියාතික රටවල විදේශ ලේකම්වරුන් පළමු වටයේ සාකච්ඡා සඳහා කොළඹ දී රැස්වූහ. මෙම සමුළුව කලාපීය සහයෝගිතාවයට හොඳ පදනමක් සැකසීය. මන්ද කලාපයට අදාල  පොදු ප‍්‍රශ්නයන් විසඳීමෙහිලා පොදු පරමාර්ථයකින් යුතුව කලාපීය පදනමක් යටතේ එකඟතාවය මත තීරණයන් ගැනීමට සමුළුවට සහභාගී වූ දකුණු ආසියාතික රටවල් සියල්ල විසින් තීරණය කිරීම නිසාය. තවද කොළඹ සාකච්ඡා වටයේදී ගත් තවත් තීරණයක් වූයේ යෝජිත සහයෝගීතා ක්‍ෂේත‍්‍ර 09 න් 05 ක් පිළිබඳව අධ්‍යයක් සිදු කිරීමට ශ‍්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, පාකිස්ථානය, බංග්ලාදේශය හා නේපාලය යන රටවල පුරෝගාමිත්වයෙන් අධ්‍යයන කවයන්(Study Circles ) පහක් පත් කිරීමයි. සහයෝගීතාවය පල කළ
යුතු එම ක්‍ෂේත‍්‍ර පහ ලෙස පිළිගැනුණේ කෘෂිකර්මය, ග‍්‍රාමීය සංවර්ධනය, විදුලි සංදේශ, කාලගුණ විද්‍යා, සෞඛ්‍ය හා ජනගහණ යන ක්‍ෂේත‍්‍රයන්ය. 1981 නොවැම්බර් මස 2- 4 දිනවලදී යලිත් වරක් විදේශ ලේකම් මට්ටමේ සාකච්ඡා වටයක් කැඳවණු ලැබිණි. සහයෝගීතාවය පල කළ යුතු තවත් ක්‍ෂෙත‍්‍ර 03 ක්, එනම් ගමනාගමනය, තැපැල් සේවා, විද්‍යාත්මක හා තාක්‍ෂණික සේවා එහිදී හඳුනා ගනු ලැබුණි. 1982 අගෝස්තු 7 - 8 දෙදින තුළදී පකිස්ථානයේදී ඉස්ලාම්බාද් අගනුවරදී පැවැත් වූ විදේශ ලේකම්වරුන්ගේ සමුළුවාරයේ දී තවත් සහයෝගීතා ක්‍ෂේත‍්‍ර 03 ක් හඳුනා ගනු ලැබිණි. එනම් ක‍්‍රීඩා, කලා සහ සංස්කෘතික යන ක්‍ෂේත‍්‍රයන්ය. මෙම සමුළුවාරයේදී ගත් වැදගත් තීරණයක් වූයේ ඉන් පෙර ඇති කරන ලද අධ්‍යයන කවයන් (Study Circles) වැඩ කණ්ඩායම් (Working Groups) බවට පත්කිරීමත් ය. 1983 ජනවාරි 10-13 කොළඹට රැස් වූ සියලූ අධ්‍යයන කවයන් හා වැඩ කණ්ඩායම් විසින් කලාපීය සහයෝගීතාවය උදෙසා ඒකාබද්ධ ක‍්‍රියාත්මක වැඩ පිළිවෙලක් (Integrated Programme of Action) සඳහා සැලසුම් සකස් කරනු ලැබූහ. එම සැලසුම පිළිබඳව බංග්ලාදේශ අගනුවර වූ ඩකාහි රැස්වූ විදේශ ලේකම්වරු 1983 මාර්තු මාසයේදී පැවැත් වූ සාකච්ඡාව
ලට අනතුරුව ගත් වැදගත් තීරණයක් වූයේ දකුණු ආසියාතික රටවල විදේශ අමාත්‍යවරුන්ගේ මට්ටමේ රැස්වීම් වාරයක් එම වසරේ අගෝස්තු මාසයේ දී පැවැත්විය යුතු බවයි. එම රැස්වීමට පෙර යළිත් වරක් විදේශ ලේකම්වරුන් 1983 ජූලි මාසයේදී නව දිල්ලියට රැස්විය යුතු බවද තීරණය කෙරුණි.ඒ අනුව 1983 ජූලි මාසයේ නව දිල්ලියට රැස් වූ විදේශ ලේකම්වරුන් විසින් සහයෝගීතාවය පළ කිරීමට එකඟ වූ ක්‍ෂේත‍්‍ර 09 ක් අලලා ක‍්‍රියාත්මක කිරීමට බලාපොරොත්තු වූ සහයෝගීතා සැලැස්මක ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබීය. ‘නවදිල්ලි ප‍්‍රකාශනය’ නම් වූ එම ප‍්‍රකාශනය දකුණු ආසියාතික රටවල සහයෝගීතාවයේ තවත් එක් වැදගත් අවස්ථාවක් සලකණු කරනු ලැබීය.දකුණු ආසියාතික සහයෝගීතාවය පිළිබඳව විදේශ අමාත්‍ය මට්ටමින් පැවති පළමු රැස්වීම 1983 අගෝස්තු 1-2 දින වලදී නවදිල්ලියේදී පවත්වනු ලැබුණි. දකුණු ආසියාතික රටවල සහයෝගීතාවය පිළිබඳ පූර්ණ නුවූ නිල ප‍්‍රකාශයක් ඔවුහු නිකුත් කරනු ලැබූහ. එම ඒකාබද්ධ ප‍්‍රකාශනයෙන් අවධාරණය කළ එක් වැදගත් කරුණක් වූයේ කලාපීය සහයෝගීතාවය තුළින් බලාපොරොත්තු වන්නේ දැනට එම සබඳතාවලට ආශීංසනයක්( Complimentary)කිරීමට බවයි. එනම් දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගීතා සංවිධානයට සම්බන්ධ වීමේ
හේතුවෙන් කිසිම රටක් වෙනත් ජාත්‍යන්තර සංවිධාන වලට හෝ කණ්ඩායම් වලට බැඳීමට බාධාවක් නොමැති බවයි. නවදිල්ලි නුවරදී විදේශ අමාත්‍යවරුන් ගත් තවත් තීරණයක් වූයේ කලාපීය සහයෝගීතාවය උදෙසා ආයතනික වැඩ පිළිවෙලක් (Institutional Machinery)ඇති කිරීමේ අවශ්‍යතාවයයි.නවදිල්ලි සමුළුවට පසුව තවත් සමුළු වාර දෙකක් පැවැත්වීය. ඉන් පළමු වැන්න 1984 ජූලි මස 10-11 දිනවල දී මාලදිවයින් අගනුවර වූ මාලේහි දී පැවැත්විණි. එහිදී ගත් වැදගත්ම තීරණය වූයේ රාජ්‍ය නායක මට්ටමේ සමුළු වාරයක් 1985 අගභාගයේදී බංග්ලාදේශ අගනුවර වූ ඩකාහි දී පැවැත්විය යුතු බවයි. ඉන් අනතුරුව 1985 මැයි 13-14 දෙදින තුළ අනෙක් සමුළුව භූතානයේ තිම්පු අගනුවරදී පැවැත්විණි. මෙම සමුළු වාරයේදී රාජ්‍ය නායක මට්ටමේ සමුළුවට අදාල න්‍යාය පත‍්‍රය පිළිබඳව අවසන් තීරණයක් කරනු ලැබූ අතර පළමු සමුළුවාරයට අදාල ප‍්‍රාරම්භක කටයුතු ද අධීක්‍ෂණය කෙරුණි.රාජ්‍ය නායක මට්ටමින් 1985 දෙසැම්බර් පැවැත්වීමට නියමිත වූ පළමු රැස්වීම් වාරයට පෙර නැවත වරක් විදේශ අමාත්‍යවරුන් ඩකා නුවරට රැස්වූහ. දෙසැම්බර් 5 වන දින පැවති එම රැස්විමේදී රාජ්‍ය නායක සමුළුවේදී පිළිගත් කරුණු 03 ක් පිළිබඳව නිර්දේශයන් කරනු ලැබූහ.
එනම් කලාපීය සහයෝගීතාවය පිළිබඳ දකුණු ආසියාතික සංගමයේ ප‍්‍රඥප්තිය, ඩකා ප‍්‍රකාශනය හා සාක් සංඛේතයයි. (Emblem)1985 දෙසැම්බර් 05 වන දින ඩකාහි පැවති විදේශ අමාත්‍යවරුන්ගේ රැස්වීමට අනතුරුව දෙසැම්බර් 7-8 දිනවල දකුණු ආසියාතික රටවල රාජ්‍ය නායකයින්ගේ ප‍්‍රථම රැස්වීම පැවැත්විණි.එම රැස්වීමට  පහත සඳහන් රටවල රාජ්‍ය නායකයින් සහභාගී වූහ.	බංගලාදේශය	-	හුසේන් මොහොමඞ් එර්ෂාඞ්	මාලදිවයින	-	මයුම් අබ්දුල් ගයුම්	භූතානය	        -       ජිග්වේ සින්ග් යේ වැන්චූන්	නේපාලය	-	බිරේන්ද්‍ර බීර් බික්රම්ෂා	ඉන්දියාව	        -       රජීව් ගාන්ධි	පාකිස්ථානය	-	මොහොමඞ් සියා උල්හක්	ශ‍්‍රී ලංකාව	-	ජුනියස් රිචඞ් ජයවර්ධනමෙම සමුළු වාරයේදී ගත් වැදගත්ම තීරණ වූයේ සාක් ප‍්‍රඥප්තිය පිළිගැනීමය. 1985 දෙසැම්බර් මස 08 වැනි දින ඉහත කී රාජ්‍ය නායකයන්ගේ අත්සනින් යුතුව කලාපීය සහයෝගීතාවය පිළිබඳ දකුණු ආසියාතික සංගමයේ (සාක්) ප‍්‍රඥප්තිය ප‍්‍රකාශයට පත් කෙරුණි. සාක් සංවිධානය නම් වූ දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගීතා සංවිධානය ප‍්‍රභව වූයේ ඒ අයුරිනි.සාමාජික රාජ්‍යයන්ශ්‍රී ලංකාවනිල නාමය	-	ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී
ජනරජයභූමි ප්‍රමාණය	-	වර්ග කිලෝ මීටර් 65610ජනගහනය 2010000මුදල්		-	රුපියලභාෂාව		-	සිංහල,දෙමළ,ඉංග්‍රීසි(සන්ධාන භාෂාව)පිහිටීම		-	ඉන්දියන් සාගරයේ පිහිටි දුපතකි.උතුරින් ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයෙන් 			වෙන් වී ඇත.ගිනිකොනින් අරාබි මුහුද හා නිරිත දෙසින් බෙංගාල 			බොක්ක වේ.අගනුවර	-	ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේඉන්දියාවනිල නාමය	-	ඉන්දීය ජනරජයභූමි ප්‍රමාණය	-	වර්ග කිලෝ මීටර් 3,287,590ජනගහනය	-	1,132,446,000මුදල්		-	ඉන්දීය රුපියල්භාෂාව		-	හින්දි හා ඉංග්‍රීසිපිහිටීම		-	උතුරු දේශ සීමා‍වෙන් හිමාල කඳුවැටිය ,ඉන්දු හා බ්‍රහ්ම පුත්‍ර ගංගා නිම්න,ඝට් කඳු වළල්ලඅගනුවර		-	දිල්ලිමාලදිවයිනනිල නාමය	-	මාලදිවයින්  ජනරජයභූමි ප්‍රමාණය	-	වර්ග කිලෝ මීටර් 298ජනගහනය	-	350,000මුදල්		-	රු‍ෆියාභාෂාව		-	දිවෙහි,ඉංග්‍රීසි,අරාබිපිහිටීම		-	ඉන්දියානු සාගරයේ පිහිටි දුපත් 1196කින් සෑදුණු රාජ්‍යයකි.ශ්‍රී ලංකාවේ සිට නිරිතදෙසින් පිහිටා ඇත.අගනුවර		-	මාලේභූතානයනිල නාමය	-	භූතාන රාජධානියභූමි ප්‍රමාණය	-	වර්ග කිලෝ මීටර් 47000ජනගහනය	-	672,425මුදල්		-	නගුල්ටුම් හා ඉන්දියානු රුපියල්භාෂාව		-