LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
5, 2007   අප්‍රේල් 25, 2007   අප්‍රේල් 18, 2007   සැප්තැම්බර් 28, 2007   ජුනි1, 2007    ධාවන කාලය  විනාඩි 86   රට  එක්සත් ජනපදය   භාෂාව  ඉංග්‍රීසි   අයවැය  ඩොලර් මිලියන 34   දළ ආදායම  $95,004,670   පූර්ව ගමනය  Teenage Mutant Ninja Turtles III   පසු ගමනය  Teenage Mutant Ninja Turtles V   ශ්‍රේණිගත කිරීම  කැනඩාව : PG, එක්සත් රාජධානිය: PG, එක්සත් ජනපදය : PG TMNT (සමහරක් විටෙක ටීනේජ් මියුටන්ට් නින්ජා ටර්ටල්ස්  ලෙස හැඳින්වෙන) යනු ටීනේජ් මියුටන්ට් නින්ජා ටර්ටල්ස් අධිකාරිය මත පදනම් වූ 2007 චිත්‍රපටියකි. එම චිත්‍රපටිය මඟින් ෂ්රෙඩර් ඉදිරියේ ඔවුන්ගේ පරාජයෙන් පසු මෙම සූර වීර ඉබ්බන් වෙන් වෙන්ව ජීවත් වන ආකාරය පෙන්නුම් කරයි. මේ අතරතුර නිව් යෝර්ක් නගරයේ යම් අසාමාන්‍ය දෙයක් සිදු වෙයි. පුරාතන සත්වයින්ගෙන් යුත් හමුදාවක් විසින් ලෝකය ආක්‍රමණය කිරීමට සැරසෙන අතර එය බේරා ගැනීම  සඳහා මෙම සූර වීර ඉබ්බන් නැවත එකතු විය යුතුය. මෙය පරිගණකය මඟින් නිෂ්පාදනය කරන ලද රූපවලින් යුත් (Imagi සජීවීකරණ ස්ටුඩියෝව මඟින්) ප්‍රථම Teenage Mutant Ninja Turtles චිත්‍රපටිය විය. මීට පෙර චිත්‍රපටි සජීවී ක්රියාදාම්වලින් යුක්ත විය. මෙ
ය මෙම කාණ්ඩයේ 4 වන චිත්‍රපටිය වූ අතර වසර 14 කට පසු ආ පළමුවැන්න විය. මීට පෙර චිත්‍රපටිය නිදහස් වූයේ 1993 දීය. කාලානුක්රමිකව චිත්‍රපටිය ප්රදර්ශනය වූයේ මුල් චිත්‍රපටිවලට පසුවය. මෙම චිත්‍රපටිය 2007 මාර්තු 23 වනදා නැඟෙනහිර යුරෝපානු රටවල් ගණනක හා ආසියානු රටවල්වල, 2007 මාර්තු 23 වනදා එක්සත් ජනපදයේ, කැනඩාවේ හා එක්සත් රාජධානියේ හා 2007 අප්රේල් 5 වනදා ඔස්ට්‍රලියාවේ දී නිකුත් කරන ලද අතර ඉන් පසුව අනෙකුත් රටවල් විශාල ප්රමාණයක ද නිකුත් කිරීම ද සිදු විය. එහි විවෘත කිරීමේ දී සති අන්තයේ දී එය එක්සත් ජනපදයේ #1 චිත්රපටිය විය. එමඟින් ගෙන එන ලද ආදායම ඩොලර් මිලියන 25.45ක් විය. එම චිත්‍රපටියේ ඉබ්බන් 4 දෙනා (ලියනාඩෝ, ඩොනටෙලෝ, රෆායෙල් හා මයිකල් ඇන්ජෙලෝ මෙන්ම ස්ප්ලිටර්, සැසී ජෝන්ස් හා ඒප්රිල් ඕනීල් පෙනී සිටී) එහි ප්‍රධාන දුෂ්ටයන් වන්නේ මැක්ස් වින්ටර්ස්, කරයි හා ෆුට් ක්ලෑන්ය. මෙහි කටහඬවල් ක්රිස් ඉවාන්ස්, සාරා මිචෙල් ජෙලර්, ෆ්රැට්රික් ස්ටූවර්ට් හා සිං ෂියි විසින් සපයනු ලැබේ. මෙය මාර්කෝ ඉවමට්සුගේ අවසාන චිත්රපටිය ද විය.මේවාත් බලන්න: ස්තූපයදාගැබ හෙවත් ස්ථූප ගොඩනැගුණේ බුදුන් වහන්සේ සිහිකිරීම සඳහාය. බෞද්ධ ස්ථූ
පයේ ආරම්භය ඈත අතීතයට විහිදී යයි. ‍බෞද්ධයන් ස්ථූපයක් ගොඩනැංවූයේ බුදුන් වහන්සේගේ පූජනීය නෂ්ටාවශේෂ හෝ උන්වහන්සේගේ පවිත්‍ර සලකුණු තැබූ ස්ථාන මුල්කරගෙනය. මෙසේ ගොඩනැංවූ  බෞද්ධ ස්ථූපවලට මහත් භක්තියකින් සැලකීමට බෞද්ධයෝ අමතක නොකළහ. ‍මේ තත්වය මැනවින් විද්‍යමානවූයේ ඉන්දියාවේය. ස්ථූප ගොඩනැගීම ආරම්භවූයේ බුදුන් වහන්සේ ජීවමාන කාලයේදීමය. ඒ බව ලංකාවෙන් ලැබෙන තොරතුරුවලින්ද තහවුරු වේ. උන්වහන්සේද චෛත්‍යය අගය කරඇත.	" රමණීයං වෝ ආනන්ද චාපාල චේතියං,රමණීයං එරන්දද චේතියං ........."යන බුද්ධ වචනයෙන් පැහැදිලි වන්නේ උන්වහන්සේ චාපාල,සාරන්දද ආදී චෛත්‍යය ස්ථාන රමණීයත්වයෙන් අගය කළබවය. බුදුන් ජීවමාන කාලයේදී බෞද්ධ ස්ථූප ගොඩනැංවුණු බවට ලංකාවෙන් ලැබෙන සාධක නම්,තපස්සු භල්ලුක වෙළෙඳ දෙබෑයන් බුදුන් වහන්සේට විළඳ හා මීපැණි පිළිගැන්වීමෙන් පසුව ලැබුණු කේශධාතු තැන්පත්කර ගිරිහඬුසෑය ඉදිකළබව සඳහන්වීමය. මෙය බුරුම මූලාශ්‍රවලද සඳහන් වේ. එනම් බුරුම ජාතිකයන් විශ්වාස කරන්නේ ඔවුන්ට ලැබුණු කේශධාතු තැන්පත්කර බුරුමයේ ස්වේදගොන් චෛත්‍යය ගොඩනැංවූ බවය. ඒ මගින් පැහැදිලි වන්නේ බුදුන් ජීවමාන කාලයේ බුරුමයේද බෞද්ධ ස්ථූප ගොඩනැංවීම ආරම්භ වූ බවය.මීට අමත
රව බුදුන්ගේ ලංකාගමනයේදී මහියංගණයට වැඩමකළ අවස්ථාව සිහිගැන්වීමට සුමන සමන් දෙවියන් විසින් මහියංගණ චෛත්‍යය ඉදිකිරීමද,කැළණියට වැඩමකළ අවස්ථාවේ හිඳගත් මැණික් පුටුව තැන්පත් කිරීමෙන් මණිඅක්ඛිත රජු විසින් ඉදිකරවන ලද කැළණි චෛත්‍යයද බුදුන් වහන්සේ ජීවමාන කාලය හා සම්බන්ධවන චෛත්‍යය වේ.එමෙන්ම ආනන්ද හිමියන් බුදුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ පසු දේහය පිළිබඳව කෙසේ කටයුතු කළ යුතුද යන්න ඇසූවිට උන්වහන්සේ පවසා සිටියේ තමන් වහන්සේගේ දේහය ආදාහනය කිරීමෙන් පසුව හතරමං හංදියක ස්ථූපයක් තනා පුදපූජාදිය පැවැත්විය යුතු බවයි.එයින් උන්වහන්සේ ප්‍රකාශ කළේ තමන් වහන්සේ ජීවමානව නොමැතිවිට ශාසනයේ පැවැත්ම සඳහා තමන් උදෙසා චෛත්‍යයට පුදසත්කාර කිරීම යෝග්‍ය බවයි.උන්වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් එසේ කළ අතර එම චෛත්‍යය වන්දනය අද දක්වාත් ක්‍රියාත්මක වේ.ඉන්දියාවේ බෞද්ධ චෛත්‍යය වඩාත් ප්‍රචලිත තත්වයට පත්වූයේ අ‍ශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ සමයේදීය. රජතුමා අසූහාරදහසක් වෙහෙර විහාර තැනවූ බව ජනප්‍රවාදයෙහි මෙන්ම වංශකථාවලද සඳහන් වේ. ඒ අනුව ලෝකයේ වැඩිම වෙහෙර විහාර සංඛ්‍යාවක් ගොඩකැංවූ පලකයා ලෙස සැලකෙන්නේ අශෝක අධිරාජ්‍යයාය.බෞද්ධ ස්ථූපයේ ප්‍රභවයබෞද්ධ ස්ථූපය
ද මහා පුරුෂ ඇදහීම සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ සංකේතයකි. මහා පුරුෂ ගණයට සම්මා සම්බුද්ධ, පසේ බුද්ධ, අර්හත් ශ්‍රාවක, චක්‍රවර්තී රාජ යන සිව්දෙනා අයත් වේ. චක්‍රවර්තී රජුගේ ද ශරීරය දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විත ය. පරිනිර්වාණයෙන් පසු බුදුහු ධර්මකාය ස්වරූපයෙන් සදාකාලික වෙති. බෞද්ධ ස්ථූපය තුළ ඒ බුදුහු ජීවමාන ව වැඩ සිටිති. ස්ථූපය සියලු බුදුවරුන් වැඩ සිටින මණ්ඩලයක් ලෙස තාන්ත්‍රික බෞද්ධයෝ ද සලකති. බුද්ධ වංශයේ බුදුරදුන් ථූපයට සමාන ලෙස සලකා තිබීමෙන් මෙය තවදුරටත් තහවුරු වේ. මහායාන සම්ප්‍රදායට අනුව සම්භෝගය දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ හා අසීතානුව්‍යඤ්ජනවලින් සමන්විත ය. ධර්මකායේ සම්භෝග අවස්ථාව ඉන් දැක්වේ. මේ අනුව ධර්මකාය හෙවත් බුදුරදුන් හෝ එය මානවරූප ව සංකේතවත් කෙරෙන සම්භෝගකාය හෝ ධ්‍යානී බුදුවරු තැන්පත් කොට ස්ථූප තැනීම ‍ඓතිහාසික බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධාතු තැන්පත් කර ස්ථූප තැනීම ශ්‍රේෂ්ඨත්වයෙන් සලකන ලදී. ථෙරවාදීහු ‍ඓතිහාසික සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේ ඇතුළු පශ්චිම භවික මානුෂී බෝධිසත්වයන්ට ද මහා පුරුෂත්වය ආරෝපණය  කළහ. මෙසේ දෙපක්ෂය ම මහා පුරුෂ සංකල්පය පිළිගෙන ඇති බවත් මහා පුරුෂයන් සිටින ස්මාරකයන් ලෙස හෝ මහා පුරුෂ ස
ංකේතයක් වශයෙන් ස්ථූපය දෙපක්ෂය ම පිළිගෙන ඇති බව අනාවරණය ‍වෙයි. ‍මේ තත්ත්වය අනුව බෞද්ධ ස්ථූප වෛදික මහා පුරුෂ සංකල්පය බැඳි හිරණ්‍ය ස්ථූප ප්‍රභව කොට ඇති බව අග්‍රාවාලගේ මතය නිවැරදි සේ පෙනේ.බෞද්ධ ස්ථූපයේ ඉතිහාසයබෞද්ධ ස්ථූප ගොඩනැඟීම ආරම්භ වූයේ බුදුන් ජීවමාන ව සිටියදී ම ය. බුදුන් ජීවමාන ව සිටියදී ම පිරිනිවන් පෑ ශාරිපුත්ත, මොග්ගල්ලාන අගසව් දෙනමගේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කොට ස්ථූප තනන ලදී. ඒ සඳහා උපදෙස් දෙන ලද්දේ බුදු රජාණන් වහන්සේ ය. බුදුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑමට ප්‍රථම ආනන්ද හිමියන් විමසන ලදුව තමන් වහන්සේ පිරිනිවීමෙන් පසු ව මෘත දේහය සක්විති රජෙකුගේ මෘතදේහයට මෙන් සලකා ආදාහනය කොට සිව් මංසන්ධියක ස්ථූපයක් තනවා ප්‍රදක්ෂිණා කිරී‍මෙන් මල්දම් පැළඳවීමෙන් සුවඳසුණු ගැල්වීමෙන්  එය පූජා කරන ලෙස පැවසූ බව මහා වග්ගයෙහි සඳහන් වේ. මෙය ප්‍රාග් බෞද්ධ චක්‍රවර්තී වන්දනාව අනුගමනය කිරීමකි. මේ දෙකෙන් ම මහා පුරුෂ වන්දනාව අදහස් කෙරේ. සර්වාස්තිවාදි වි‍නයෙහි දැක්වෙන පරිදි අනාථ පිණ්ඩික ද බුදු රජාණන් වහන්සේගෙන් කෙස් හා නිය ලබා ගෙන ඒවා තැන්පත් කොට ස්ථූපයක් තැනීමට බුදු රජාණන් වහන්සේගෙන් අවසර ලබා ගෙන ඇත. එම ස්ථූපය බිත්ත
ි රතු, කළු, සුදු වර්ණ ආලේප කිරීමට ද මෛතුන රූප හැර වෙනත් ඕනෑ ම රූපයක් ඇඳීමට ද දොරටුවලට දොරවල් සවි කිරීමට ද දොරටු ඉදිරිපිට ‍වටේට ගරාදි වැට තැනීමට ද විමානවල කුඩා ස්ථූප තැනීමට ද කුළුණු යෙදීමට  හා ඒවා පාට කිරීමට ද ඔහු බුදුන්ගෙන් අවසර ලබා ගෙන ඇත.මහා සාංඝික විනයෙහි එන පරිදි බුදුරදුන් විසින් ම කාශ්‍යප බුදුරදුන් උදෙසා ස්ථූපයක් තනවන ලදී. ගඩොලින් තනන ලද එම ස්ථූපය රන් හා රිදී තහඩුවලින් වසන ලදී. එම ස්තූපය යොදුනක් උස ය. එහි අර්ධ විෂ්කම්භය යොදුන් භාගයකි. ලෝකඩවලින් ගරාදි වැට තනන ලදී. මේ ස්ථූපය තැනීම සඳහා අවුරුදු 7 දින 7 ක් ගත වී ඇත. ස්ථූපයේ හතර පැත්තේ විමාන සිංහ හා ඇත් රෑප ද විය. කාකි රජු විසින් කරවන ලද ස්ථූපයක් ගැන මහා සාංඝික විනයෙහි සඳහන් වේ. බුදුරදුන් උපන්, බුදු වූ, දම්සක් පැවැත් වූ, පිරිනිවන් පෑ තැන්වල ද චෛත්‍ය තනවනු ලැබී ය.සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේ බුද්ධත්ව‍ය ලබා සති හතක් ගිය තැන උන්වහන්සේට පළමු ආහාරය පිදූ තපස්සු හා භල්ලුක යන වෙළඳ සහෝදරයන් දෙදෙනා උන්වහන්සේගෙන් ලබා ගත් කෙස් ශ්‍රී ලංකාවට ගෙනැවිත් නැගෙනහිර වෙරළේ තිරියාය නමින් ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයේ ස්ථූපයක් කරවා එහි තැන්පත් කළ බවට සෙල්ලිපියක සඳහන් වේ.
තවද බුදුහු මුලින් ම ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි අවස්ථාවේ සමන්තකූටය වාස භවනය කරගත් මහා සුමන දෙවියෝ බුදුන්ගෙන් ලබාගත් කේශ ධාතු තැන්පත් කර මහියංගන චෛත්‍ය කර වූ බව මහා වංශයේ සඳහන් වේ.‍‍ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේට ජ්‍යෙෂ්ඨ සමකාලිකයෙක් වූ මහාවීර තුමන්ගේ නායකත්වයෙන් පහළ වූ ජෛන ආගමේ ද ස්ථූප වන්දනාව පිළිගෙන තිබේ. එම ස්ථූප බෞද්ධ ස්ථූපවලට සමාන බව සී.එස්.ෂා පවසයි. එම නිසා බෞද්ධයන් බුදුරදුන්ගේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කොට ස්ථූප තැනීමට පෙර ජෛනයන් මහාවීර තුමාගේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කර ස්ථූප තනන ලද බව සිතිය හැකි ය.බුදු රජාණන් වහන්සේ පිරිනිවීමෙන් පසු උන්වහන්සේගේ භෂ්මාවශේෂ කොටස් අටකට බෙදා රටවල් අටකට භාර දෙන ලදී. ඒ භෂ්මාවශේෂ ලබාගත් රජගහනුවර අජාසත්ත, වේසාලියෙහි ලිච්ඡවීහු, කපිලවස්තුවේ ශාක්‍යයෝ, අල්ලකප්පයෙහි බුලයෝ, පාචෙය්‍යයෙහි මල්ලවයෝ, කුසිනාරාවේ මල්ලවයෝ ශාරීරික ධාතු කොටස් තැන්පත් කොට ස්ථූප තනා පිදූහ. ධාතු බෙදූ බඳුන (කුම්භය) තැන්පත් කොට ස්ථූපයක් තනා පිදුවේ ය. පිප්ඵලී වනයේ මෞරවයෝ බුදුරදුන්ගේ මෘතදේහය දැවූ සෑයේ අඟුරු ලබා ගෙන ඒවා තැන්පත් කොට ස්ථූපයක් තනා පිදූහ. මේ අනුව බුද්ධ පරිනිර්වාණයට අනතුරුව බෞද්ධ  ස්ථූප දහයක් තනා පුදනු ලැබු
බව අනාවරණය වෙයි.රාමගාමයෙහි ස්ථූපයේ තැන්පත් කර තිබූ ධාතු පසු ව මාඤ්ජේරික නාග භවනයෙහි ඝරයක් සහිත ස්ථූපයක තැන්පත් කර තිබී ක්‍රි.පූ.2 වන සියවසේ දී ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය කළ දුට්ඨගාමිණී රජු විසින් ලබා ගෙන මහා ථූපයේ (රුවන්වැලි සෑයෙහි) තැන්පත් කරන ලද බව මහා වංශයේ සඳහන් වේ. ස්ථූප ඉන්දියාවෙන් ප්‍රභවය ලැබූවක් නොවිය හැකි ය. සුමේරියානු වාස්තු විද්‍යාවේ මෙම ස්මාරක විශේෂයට සමාන සිග්ගුරත් නමින් ගොඩනැඟිලි විශේෂයක් වෙයි. චන්චායු යන දෙවියන් වැඳීමට හා මළවුන් ඇදහීමට එය සම්බන්ධ වේ. පිරමිඩ්ස් ද ස්ථූප විශේෂයකි. ක්‍රි.පූ. යුගයට අයත් ස්ථූප රෝමයේ ඉටුය්කන්හි තිබේ. ඒවා බෞද්ධයන්ගේ වෘත්තාකාර ස්ථූපවලට බෙහෙවින් සමාන ය. මේ අනුව සලකන කල්හි ස්ථූපය නමැති ගොඩනැඟිලි වර්ගය අවුරුදු දහස් ගණනක් අතීතයට විහිදී ගිය පෙර අපර දෙදිග ම රටවලට උරුම වූවක් වේ.ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ස්ථූපයප්‍රධාන ලිපිය: ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ දාගැබ්ඉන්දියාවේ අ‍ශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ කාලයේදී ලංකාවේ පාලනය කළ දේවානම්පියතිස්ස රජ දවස එනම් ක්‍රි.පූ 3 වන සියවසේදී මෙරටට බුද්ධාගම ලැබුණේ මහින්දාගමනයත් සමගය. බුදු දහම ලැබීමෙන් පසු ලංකාවේ ගොඩනනංවන ලද ප්‍රථම චෛත්‍යය ලෙ
ස සඳහන් වන්නේ ථූපාරාම ත්‍යයයි.ඒ සඳහා මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ උපදෙස් ලැබුණු බව මහාවංශයේ සඳහන් වේ.මේ අනුව ථූපාරාමය ගොඩනැංවීමේදී භාරතීය ‍බෞද්ධ ආභාසය ඒ සඳහා ලැබෙන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. එහෙත් පසුකාලීනව ගොඩනංවන ලද බෞද්ධ ස්ථූප නිර්මාණයේදී ලංකාවේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පියා දේශියත්වයට ගැලපෙන පරිදි චෛත්‍යය නිර්මාණයට පෙළඹී ඇති බව විද්වතුන්ගේ මතය වේ. ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ විශිෂ්ට හැකියාවන් මෙන්ම සාමය, සහෝදරත්වය,සහයෝගය වැනි උතුම් ගුණාංගයන් මෙම චෛත්‍යය නිර්මාණයන් තුළින් පිළිබිඹු වන බව ඒ දෙස බලන ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට සිතේ.ඉනිදියාවේ සාංචි ස්ථූපය වැනි ස්ථූප දෙස බලන විට ලංකා ස්ථූපයේ වර්ධනය දේශීය ගෘහනිර්මාණශිල්පය අනුව යමින් අලංකාරත්වයෙන් හා දර්ශනීයත්වයෙන් ඉදිරියට ගෙනගිය බව පැහැදිලි කාරණයකි.රුවන්වැලි මහාසෑය,අභයගිරිය, ‍ජේතවනය වැනි චෛත්‍යය ලෝකයා මවිතයට පත්කරවන්නේ ඉහත ලක්‍ෂණයන්ගේ බලපෑමෙන් බව කිවහැකිය.දාගැබක ප්‍රධාන අංගමුල් යුගයමුල් කාලයේ චෛත්‍යයක තිබුණු අංග ක්‍රමයෙන් විකාශනය වී ඇතිබව පෙනේ.භාරතයේ සාංචි ස්ථූපය ගොඩනංවන ලද්දේ ගල්වැටකින් වටවුණු භූමි භාගයකය.චෛත්‍යයට ඇතුළුවීමට දොරටු සතරක් සතර දිශාවෙන් විය.
ගොනුව:New parts of stupa.jpgඑම දොරටුවල අලංකාර කැටයම් දක්නට ලැබේත ස්ථූපය ඉදිකරන ලද්දේ එම මළුවෙහි මැද පිහිටි වේදිකාවකය.මෙම වේදිකාවට නැඟීමට පියගැටපෙළක් විය.මෙම වේදිකාව මත ඉදිකරන ලද අර්ධ ගෝලාකාර දාගැබ ස්ථූපය විය.එම ගර්භය මුදුනෙහි තවත් මේදියක්ද ඒ මත හතරැස් කොටුවක්ද ඉදිවිය.ඒ හතරැස් කොටුව මත හරිමැද යෂ්ටියක් විය. එම යෂ්ටිය මත ඡත්‍රයක් විය.චෛත්‍යයට වැදගත්කම ගෙනදුන් ධාතු නිධානය කරන ලද්දේ අර්ධ ගෝලාකාර හැඩැති ධාතු ගර්භයෙහිය.පසුකාලීන යුගයපසුකාලයේදී මෙම චෛත්‍යයේ අංග වැඩිවිය. ඒ අනුව වැලිමළුවක් ,සලපතල මළුවක් හා පේසා වළලු එකතුවිය. ධාතුගර්භය ඉදිකළේ මෙම පේසා වළලු මතය.අද එය ස්ථූපයේ අලංකාරය සඳහා නිර්මාණය වූවක් බවට පත්ව තිබේ.එමෙන්ම ධාතුගර්භය මත ස්ථූප ආරම්භයේදී පැවති කුඩා මේදිය සතරැස් කොටුවක් බවට පත්විය.ඒ මත කලින් තිබූ ඡත්‍රය හා සම්බන්ධ යෂ්ටිය දේවතා කොටුව වශයෙන් හැඳින්වීය. දේවතා කොටුවේ පහළ සිට ඉහලට සිහින් හැඩයටකළ නිර්මාණය කොත්කැරැල්ල විය.කොත්කැරැල්ල මුදුනේ ස්ථූපය අලංකාර කරමින් කොතක් පැළඳූ අතර කොත මුදුනෙහි පළිඟුවක් විය. කාලයාගේ ඇවෑමත් සමඟම ස්ථූපයට තවත් අංග ඒකරාශි විය. දොරටු සතරෙහි තොරණ ස
තර හා සම්බන්ධ ම්‍ළුවට නැග එන ගල්පඩිපෙලද ඒ ආශ්‍රිතව කොරවක්ගල්,මුරගල් හා සඳකඩපහණක්ද එකතුවිය. මීට අමතරව චෛත්‍යය හා සම්බන්ධ කර ස්ථූපයේ හතර පැත්තෙහි සමාන්තර වාහල්කඩ සතරක්ද පසුකාලයේදී ඉදිවිය. එම වාහල්කඩ ඉදිකළේ චෛත්‍යයේ ශක්තිය වර්ධනය කිරීමටත් අලංකාරය ඇතිකිරීමට හා වන්දනාකරුවන්ට මල්පහන් ආදී තම පූජා භාණ්ඩද තැන්පත් කිරීමටය.ඒ සඳහා වාහල්කඩ ආශ්‍රිතව ශෛලමය මල් ආසනයක්ද විය.දාගැබ් වර්ගනිධන් වස්තුව අනුව දාගැබ් වර්ගශාරීක චෛත්‍ය දාගැබ්පාරිභෝගික චෛත්‍යය දාගැබ්පාරිභෝගික චෛත්‍යය දාගැබ්හැඩය අනුව දාගැබ් වර්ගප්‍රධාන ලිපිය: ශ්‍රී ලංකාවේ දාගැබ්බෞද්ධ ස්ථූප ගත්විට ඒවා විවිධාකාර හැඩයන්ගෙන් යුක්ත වේ. ස්ථූප ප්‍රධාන වර්ග කිහිපයකි.ඝණ්ඨාකාරඝඨාකාරබුබ්බුලාකාරධාන්‍යාකාරආමලාකාරපද්මාකාරඝණ්ඨාකාරඝණ්ඨාකාර චෛත්‍යය ඝණ්ඨාවක ස්වරූපය ගනී.මෙම චෛත්‍යය වර්ගය ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවන අතර බුදුදහම ලැබීමෙන් පසු ලංකාවේ ඉදිකළ ප්‍රථම දාගැබ ඝණ්ඨාකාර හැඩයෙන් යුක්ත වේ.එය ථූපාරාම දාගැබය.ථූපාරාම දාගැබඝඨාකාරඝඨාකාර චෛත්‍යය යනු කළයක හැඩයට නිර්මාණය කර ඇති
චෛත්‍යය වේ.පොළොන්නරු දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි සෝමාවතී චෛත්‍යයයත් මඟුල් මහාවිහාර ස්ථූපයත් ඝඨාකාර හැඩයෙන් යුක්තය.බුබ්බුලාකාරදියබුබුලක හැඩයගත් චෛත්‍යය මේ නමින් හැදින්වේ.ලෝකයා මවිතයට පත්කරන රුවන්වැලි මහාසෑය බුබ්බුලාකාර හැඩයගනී.එමෙන්ම තිස්සමහාරාම ස්ථූපය,පොළොන්නරුවේ කිරිවෙහෙර හා රන්කොත් වෙහෙර බුබ්බුලාකාර හැඩයෙන් යුක්තය.ඝණ්ඨාකාර චෛත්‍යය ලෙස ථූපාරාමය හැදින්වේරුවන්වැලි මහාසෑයධාන්‍යාකාරකැළණි චෛත්‍යයධාන්‍යාකාර චෛත්‍යය ධාන්‍ය ගොඩක හැඩයගනී.ශ්‍රී ලංකාවේ ධාන්‍යාකාර චෛත්‍යයකට කදිම උදාහරණය නම් කැළණි චෛත්‍යයයි. වී ගොඩක හැඩය අනුව සැලසුම් කර ඇති ස්ථූප ධාන්‍යාකාර නමින් හැඳින් වේ. ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවසේ දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා ථූපාරාමය කරවන ලද්දේ මෙම ආකෘතියට අනුව ය. පසු ව කරන ලද ප්‍රතිසංස්කරණවල දී වෙනස් වී වර්තමානය වන විට ඝණ්ඨාකර හැඩය ගෙන තිබේ. කැළණිය, කැබැල්ලෑ ලෙන, පණික්කින්කුලම යන ස්ථානවල පිහිටි ස්ථූප මේ වර්ගයට අයත් වේ.පද්මාකාරපද්මාකාර චෛත්‍යය නෙළුමක ස්වරූපය ගනී.පොළොන්නරුවේ දෙමළ මහාසෑයත් බුත්තල යුදගනා වෙහෙරත් පද්මාකාර හැඩයෙන් යුක්ත වන්නේය.ගොනුව:Demalamahas
eya.jpgරන්කොත් වෙහෙරආමලාකාරනෙල්ලි ගෙඩියක ස්වරූපය ගත් චෛත්‍යය ආමලාකාර චෛත්‍යය වන්නේය. මෙවැනි ස්ථූප වර්තමානයේ දක්නට නැත.මෙම ස්ථූප වර්ග හැරෙන්නට බෞද්ධ රටවල තවත ස්ථූප වර්ග දැකිය හැක. ● අණ්ඩාකාර(බිත්තරයක හැඩය)● පලාණ්ඩිවාකාර(ලූනුගෙඩියක හැඩය)● චතුරස්‍රාකාර(හතරැස් හැඩය)● අෂ්ටස්‍රාකාර(අටපට්ටම් හැඩය)● සිලින්ඩරාකාර(සිලින්ඩරයක හැඩය)චේතියඝරයස්ථූපයක ආරක්‍ෂාව සඳහා කරවන ලද ගෙය චේතියඝරය වේ.එය ථූපඝරය ලෙසද හැදින්වේ.ථූපඝරය ඉදිකරන ලද්දේ ථූපය වටා ඇති කවාකාර බිමෙහි ස්ථූපය වටා කළුගල් කණු පේළි දෙකක් සිටුවා ඒ මත කවාකාර වහලක් ඉදිකිරීමෙනි.චේතියඝරයක් ඉදිකිරීමේ මූලික පරමාර්ථය වූයේ අව්වෙන් වැස්සෙන් චෛත්‍යය ආරක්‍ෂාකර ගැනීමය.එසේම චෛත්‍යය වන්දනාකරුවන්ට සෙවණ සැලසීමද චේතියඝර ඉදිකිරීමෙහි තවත් පරමාර්ථයක් විය. ලංකාවේ ප්‍රථමවරට චේතියඝරයක් ඉදිකිරීම පිළිබඳව සඳහන් වන්නේ අනුරාධපුර යුගයෙහි දේවානම්පියතිස්ස රජ දවසය.  දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා ථූපාරාම චෛත්‍යය ආවරණයකොට චේතියඝරයක් ඉදිකළ බව මහාවංශයේ සඳහන් වේ. එම චේතියඝරය තිබුණු බවට ඒ වටා ඇති ගල්කණු සාක්‍ෂි වශයෙන් අදද දක්නට ලැබේ.පසුකාලීනව වසභ රජතුමාද ථූ
පාරාමයට ථූපඝරයක් කරවූ බව වංශකථාවල සඳහන්ය.මීට අමතරව වසභ රජතුමාගේ බිසවක වූ පොත්තා කුමරිය ශ්‍රී මහා බෝධි මළු‍වෙහි චෛතයයක් කරවා එයට චේතියඝරයක්ද කරවූ බව මහාවංශයේ සඳහන් වේ.මේ අනුව චේතියඝරය චෛත්‍යයට ආරක්‍ෂාවක් මෙන්ම අලංකාරයක්ද ගෙනදුන් බව පැහැදිලි වේ. දාගැබ් ඇති රටවල්සාංචි ස්තූපය,ඉන්දියාවසාංචි ස්තූපය-2,ඉන්දියාවWan song monk චීන ස්තූපයසෙන්සෝජී ස්තූපය තෝකියෝ,ජපානයබුරුමයේ ස්වේදගොන් ස්තූපයශ්‍රී ලංකාවකොරියාවතායිලන්තයකාම්බෝජයලාඕසයතායිවානයවියට්නාමයපිලිපීනයහොංකොංසිංගප්පූරුවමලයාසියාවඉන්දුනීසියාවමොන්ගෝලියාවඉන්දියාවනේපාලයභූතානයබංග්ලාදේශයචීනයජපානයබුරුමයමේ අනුව බෞද්ධ ස්ථූපය සිංහල බෞද්ධයාගේ මෙන්ම සෙසු බෞද්ධ රටවල්වල බෞද්ධ ජනතාවගේ සංස්කෘතියේ ප්‍රධාන ලක්‍ෂණයක් බව අවිවාදයෙන් පිළිගතයුතු වේ.පිංතූර එකතුවශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ස්ථූප කිහිපයක්Abayagiriya AnuradapurayaThuparamaya  AnuradapurayaDemalamahaseya PolonnaruwaDemalamahaseya PolonnaruwaMirisawetiya AnuradapurayaJethavanaramaya AnuradapurayaKirivehera KataragamaMihinthale A
nuradapurayaRuwanweliseya  Anuradapurayaවිවිධ රටවල බෞද්ධ ස්ථූපBoudnanath Stupa in Kathmandu, NepalBorobudur Stupa, Java, IndonesiaChedi Phra Sri Rattana, Bangkok, ThailandSwayambhunath Stupa in Kathmandu, NepalSanchi Stupa in IndiaMankiala Stupa near Rawalpindi, PakistanSaranath stupa in IndiaShwedagon in Yangon, MyanmarPhra Pathom Chedi, Nakhon Pathom, ThailandStupa of King Norodom Suramarit in Phnom Penh, CambodiaThat Louang in Vientiane (Laos)Dhammakaya stupa, Wat Phra Dhammakaya, Thailandආශ්‍රිත ලිපිඅනුරාධපුර යුගයේ ලක්දිව ඉදිකල දාගැබ්අඩවියෙන් බැහැර පිටුTHE BUDDHIST STUPA: ORIGIN AND DEVELOPMENTZoo in  කෑගල්ල, ශ්‍රී ලංකාසැකිල්ල:SHORTDESC:Zoo in කෑගල්ල, ශ්‍රී ලංකාපින්නවල අලි අනාථාගාරයපින්නවල අලි රංචුවවිවෘත කල දිනය1975පිහිටීමපින්නවල, කෑගල්ල, ශ්‍රී ලංකාඛණ්ඩාංක﻿ / ﻿7.29778°N 80.38528°E﻿ / 7.29778; 80.38528ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿7.29778°N 80.38528°E﻿ / 7.29778; 8
0.38528වපසරියඅක්කර 25සතුන්84 (2008)විශේෂයන්1 (2009)අනාථවන අලි ඇතූන් රැක බලාගනු ලබන ශ්‍රී ලංකාවේ එකම මධ්‍යස්ථානය පින්නවල අලි අනාථාගාරයයි. මෙය කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ රඹුක්කන නගරයේ පින්නවල ප්‍රදේශයේ පිහිටුවා තිබේ. මාර්ග අංක A 01 දරන කොළඹ නුවර මහා මාර්ගයේ කෑගල්ලේ සිට 82km කණුව අසලින් හැරී උපරිම වශයෙන් 10km ගිය විට පින්නවල හමුවේ. දුම්රියෙන් ගමන් කිරීමේදී රඹුක්කන දුම්රිය ස්ථානයේ සිට කෑගල්ල  දෙසට 2km පමණ ගිය විට අලි අනාථාගාරය හමුවේ. අලි ඇතුන් සම්බන්ධව ඡීවී කෞතුකාගාරයක්, ප්‍රදර්ශනාගාරයක් මෙන්ම සංරක්ෂනාගාරයක් ලෙස සුවිශේෂී වැදගත්කමක් දැරීම හේතුකොටගෙන පින්නවල අලි අනාථාගාරය දේශීයව මෙන්ම විදේශීයව ද ඉමහත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුළයි. සත්වෝද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වන මෙම පින්නවල අලි අනාථාගාරය අලි ඇතුන් සම්බන්ධව සිදුකරන සේවාව හැරුණු විට දේශීය හා විදේශීය සංචාරකයන් ඇදී එන ප්‍රධාන සංචාරක කේන්ද්‍රස්ථානයක් ද වේ. එමනිසා පින්නවල අලි අනාථාගාරය ලංකාවට විදේශ විණිමය ලබා දෙන සංචාරක කේන්ද්‍රයක් ලෙසද වැදගත් තැනක් ගනී.පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ ආරම්භය හා වර්ධනයවනයේ හමුවන අනාථ වූ අලි ඇතුන්ගේ ජීවත්වීමේ අවස්
ථාව තහවුරු කිරීම පිණිස 1975 දී වනඡීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අක්කර 25 ක භුමි භාගයක පින්නවල අලි අනාථාගාරය ආරම්භ කරන ලදී. 1987 වසරේ දී මෙය ජාතික සත්වෝද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුවට පවරාගත් අතර 1982 දි  සත්ව අභිජනන වැඩසටහන ආරම්භ කරන ලදී. අලි අනාථාගාරයක් ලෙස මෙය ආරම්භ කිරීමේදී අලි ඇතුන්ගේ වාසයට සුදුසු වූ දේශගුණික ස්ථානයක් තෝරාගනු ලැබුණි. තෙත් භූගෝලීය කලාපයට අයත් වන මෙම ප්‍රදේශය ඝර්ම කලාපීය වනාන්තර වලින් යුත් කඳු වලල්ලකින් වටවී තිබීම දැකගත හැකි වෙයි. හෙක්ටයාර 9කින් යුත් පොල් වගා බිමක් තුල මෙය ස්ථාපිත කර ඇති අතර ආරම්භයේදී අලි 5 දෙනෙකුගෙන් සමන්විතව මෙය ආරම්භ කරන ලද්දේ අලි අනාථාගාරයක් මෙන්ම ප්‍රදර්ශනාගාරයක් ද වශයෙනි. නමුත්ආරම්භයේ දී තිබූ ප්‍රධාන ගැටළුව වූයේ සංචාරකයින් මෙය නැරඹීමට එයිද? යන්නයි.  ප්‍රධාන මාර්ගයට තරමක් ඈතින් පිහිටා තිබීම ඊට හේතු විය. නොයෙක් හේතු සාධකයන්හි බලපෑමෙන් අනාථභාවයට පත්වූ අලි ඇතුන්ට රැකවරණය සැලසීම මෙම මධ්‍යස්ථානයේ මුඛ්‍ය පරමාර්ථය බවට පත්ව තිබේ . මෙහි ගෙන එන්නට හේතු වන්නාවූ අලි ඇතුන් අනාථභාවයට පත්වූ ආකාර කිහිපයක් හඳූණාගත හැකි වෙයි.ස්වාභාවික හේතු නිසා කුඩා කල අනාථභාවයට පත්
වීමමව් ඇතින්නිය මියයාමමිනිසුන්ගේ අකාරුණික භාවය හා කෲර ක්‍රීයාකාරකම්ගොනුව:බට්ටකු පෑගී කකුලක් අහිමි වූ අලි පැටවෙක්.jpgලෝකයේ ඇතිදැඩිවන විශාලතම අලි රංචුවේ නිවහන ලෙස පින්නවල වැදගත් වන අතර විවිධ වයස් ප්‍රමාණ වලට අයත් විශාල අලි ප්‍රමාණයක් එකවර දැකගත හැකි ලෝකයේ එකම ස්ථානය වශයෙන් මෙය සුවිශේෂී වේ. ඉහත දැක්වූ පරිදි විවිධ හේතූන් නිසා අනාථවන අලි ඇතුන් වනඡීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්ත මේන්තුව විසින් මෙම ස්ථානයට භාරදීමෙන් අනතුරුව ඔවුන් රැක බලා ගන්නට කටයුතු කරන අතර‍ම මහඡනයාට නැරඹීමට ද ඉඩකඩ සලසා දෙයි. පින්නවල අලි අනාථාගාරය ඡීවීකෞතුකාගාරයක් ලෙස දැක්විය හැකි අතරම පර්යේෂණාගාරයක් වශයෙන්ද වැදගත් වේ. තවද මෙහි කලින් කලට අලිි ඇතුන් උප්පත්තිය ලබන බැවින් අලි අභිජනනය කරන මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් ද මෙය වැදගත් වේ. පරිභාහිර සත්ව සංරක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන පින්නවල අලි අනාථාගරය 1982  වර්ෂයේදී  සත්ව අභිජනන වැඩසටහන ආරම්භ කළ අතර මෙම වැඩසටහන සාර්ථකත්වයට පත්කරමින් 1984 වර්ෂයේදී පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ ප්‍රථම අලි උපත ලෙස විජය අලියාට හා කුමාරි  කෙනෙරට දාව සුකුමලී  පැටවා බිහි විය. එමෙන්ම  මෑතකදී පින්නවල  අලි අනාථාගාර‍ ඉතිහ
ාසයට නව්‍ය පරිච්ජේදයක් එක් කරමින්  අගෝස්තු මස 31 වන දින අවුරුදු 25 වියේ පසු වන සුරංගි කෙනෙර නිවුන් අලි පැටවුන්  දෙදෙනකු බිහි කළ අතර එය පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ  ප්‍රථම නිවුන් උපත ලෙස සනිටුහන්වේ. එමෙන්ම ආසියාවේ සාර්ථක අභිජනන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස කැපී පෙනෙන පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ මේ වන විට අලි උපත් 75ක් සිදුව ඇති අතර පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ රැකවරණය ලබන මෙම අලි ඇතුන් වෙත ස්වභාවික පරිසරයට සමාන පරිසරයක් පැවතීම  මෙයට හේතු සාධක වී ඇත.  මෙවැනි විවිධ හේතු සාධක නිසා පින්නවල අලි අනාථාගාරය පිළිබඳව සැලකිය යූතු පරිදි පර්යේෂණ වාර්තා ගණනාවක් හා පොත්පත් විශාල ප්‍රමාණයක් විවිධ භාෂා ඔස්සේ ලියවී තිබේ. අනාථාගාරයේ දී සත්ත්ව සුභසාධනය නැමති ප්‍රශ්නයට අදාලව ලියවුණු "Born Free Foundation" නැමති වාර්තාවට විෂය වූයේ පින්නවල අලි අනාථාගාරය වේ. [1]ගොනුව:අභ්‍යන්තර භූමි සැලැස්ම.jpgදෛනික කාලසටහනවේලාවකාර්යයපෙ.ව. 	    8.30සංචාරකයන් සඳහා විවෘත කිරීමපෙ.ව.	   10.00අලිරංචුව දියනෑම පිණිස මා ඔයට ගෙන යාමමධ්‍යහ්න 	  12.00මා ඔයෙන් නැවත අලි සුරැකුම් ස්ථානයට ගෙන ඒමප.ව. 	  2.00අලි ඇතුන් නැවත ඔය
ට ගෙන යාමප.ව.	  4.00ඔයේ සිට අලි ඇතුන් නැවත රැගෙන ඒමප.ව.	 5.30නැරඹීම සඳහා ප්‍රවේශ පත්‍ර නිකුත් කිරීම නැවැත්වීමප.ව.	 6.00අලි අනාථාගාරය නැරඹීම වසා දැමීමගොනුව:විවේකයෙන් සිටින අලි රංචුවක්.jpgදෛනික කාලසටහන ක්‍රියාත්මක වන ආකාරයඋදෑසන 8.30 ට නරඹන්නන් සඳහා විවෘත කරනු  ලබන අලි අනාථාගාරය තුල මුලින්ම සිදුකරනු ලබන්නේ  අලි ඇතුන් ඛගාල් තුල සිටියදීම ඔවුන්ට ආහාරසැපයීමයි. මෙහිදී කුඩා පැටවුතන්ටකිරි පෙවීම පෙ.ව.9.15ට ආරම්භ කෙරෙන අතර වැඩුණු අලින්ට ආහාර සඳහා කොළ අතු ගාල් තුලට සපයා දෙයි. පෙ.ව.10.00ටඅලින් දිය නෑම පිණිස මහ ඔයට ගෙනයාම සඳහා ඇති විශේෂ මාර්ගයෙන් නරඹන්නන්  ඉවත් කරනු ලැබේ.අලි ඇතුන් එකා පිටුපස එකා වශයෙන් ගමන් කරමින් මහ ඔය වෙත යති.යම් අවස්ථාවක අලියෙක් පේලියෙන් ඉවත් වුවහොත්නැවත පෙර සිටි ස්ථානයටම පැමිණීම දක්නට ලැබෙ. හොඳින් හීලෑ වූ අලි ඇතුන් මෙසේ ගෙනයනු ලැබුව ද සමහර ප්‍රචණ්ච කාරී අලින් ගෙන යනු ලබන්නේ රංචුවම ගෙන යාමෙන් අනතුරුව පාද වලට විලංගු දැමීම වැනි ආරක්ෂක  පියවරයන් අනුගමනය කරමිනි.අලි රංචුව දිය නෑම පිණිස  ගෙනයනු ලබන්නේ මහ ඔය වෙතය. විශාලත්වයෙන් හා ඡල ප්‍රමාණයෙන් ල
ංකාවේ ගංගා අතර 3 වන ස්ථානය හිමිකරගන්නා මහ ඔයේ පතුල ගල් තලාවකින් යුක්ත වන අතර එය අලින්ට දිය නෑම සඳහා කදිම තටාකයකි.නොවැම්බර් හා ඡූනි මාසවල දින කිහිපයක් හැරුණුවිට මහ ඔයෙහි ඡල මට්ටම 1/2 m ක් පමණ වේ.මෙය අලින්ට සුදුසු මට්ටමයි. පෙබරවාරි , ඡූලි , අගෝස්තු  වැනි වියලි මාසවල පවා අලින්ට උවමනා තරම් ඡල ප්‍රමාණයක් මහ ඔයේ ඇත. ඔයට ගෙනයනු ලබන අලින් එකවර ඡලයට මුදාහරිනු ලබන අතර උන් සියලු දෙනා එකම ස්ථානයක රඳවා ගැනීමටත් රංචුවෙන් ඉවත් වී ඈතට යාම වැලැක්වීමටත් අලි බලන්නන් ඔයේ තැනින් තැනසිටිති.  පැය 1 1/2ක් පමණ කාලයක් අලින්ට උවමණා පමණ ඡලයේ සිටීමට ඉඩ දීමෙන් අනතුරුව ඇත් ගොව්වන් විසින් උන් නාවනු ලබති.  දිය නෑවීමෙන් අනතුරුව ප.ව.12.00 ට පමණ සියලුම අලි ඇතුන් නැවත රැගෙනයනු ලබන අතර දිවා කාලය තුල උන් ගාල් කරනු ලබන්නේ අලි අනාථාගාරය තුල පහිටි පොල්වත්ත තුලය. මෙහිදී නැවතත් අලි ඇතුන්ට ආහාර ද්‍රව්‍ය සපයනු ලැබේ. අලිඇතුන් වැඩිපුර ඡලයට ප්‍රිය කරන්නාවූ සත්ව කොට්ටාශයකි.  එමසා දිනකට දෙවරක් උන් මහඔය වෙත ගෙනයනු ලබති. එමගින් උන්ට දහවල් කාලයේදී  දැනෙන උෂ්ණත්ව ය අවම කර ගත හැක.  මෙසේ ප.ව  2.00 ට නැවත අලි රංචුව මහ ඔය වෙත ගෙන යාමෙන්
අනතුරුව නැවත උන් ගාල් වෙත ගෙන එනු ලබන්නේ ප.ව. 4.00 ටය අලිඇතුන් සෑම එකෙක්ම තමාට නියමිත කුටිය හඳුනති. ප.ව. 5.00 ට  ගාල් වෙත ගෙන එනු ලැබූ අලින්ට ආහාර ලබා දීමට කටයුතු කරන අතර පව 5.30ට නරඹන්න් සඳහා ප්‍රවේශ පත්‍ර නිකුත් කිරීම නවත්වනු ලැබේ.  ප.ව.  6.00 ට නරඹන්නන් සඳහා අලි අනාථාගාරය වසා දමනු ලබයි.අලි අනාථාගාරයේ ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරකම්අලි ඇතුන් රැක බලා ගනීමපින්නවල අලි අනාථාගාරයේ සිටින අලි ඇතුන් වර්ග 2 කට  වෙන්කර දැක්විය හැක. මෙහිම උපත ලද අලි ඇතුන්අනාථ වී ගෙන එනු ලැබූ අලි ඇතුන්මෙම  දෙකොටසටම අයත් අලින් සඳහා යොදනු ලබන අවධානය එකිනෙකට වෙනස් ය. මෙහිම උපත ලබන අලින්ට මව් සෙනෙහස හා මවගේ ආරක්ෂාව ලැබෙන නිසා එවැනි අලින්ට වඩා විශේෂ අවධානයක් යොමුකරනු ලබන්නේ අනාථ වී ගෙන එනු ලබන අලි ඇතුන් කෙරෙහිය. මේ අතුරින් ආභාධිත තත්වයට පත්වූ අලින්ට සුවිශේෂී අවධානයක් යොමු කරනු ලැබේ. අනාථ වී අලි පැටවෙක්ගෙන ආ විට ඇත් ගොව්වන් දෙදෙනෙක් වෙන්කර පැටවා හුරු කරවීමසිදු කරයි. මෙම දෙකොටසටම අයත් අලින් හීලෑ කිරීම උදෙසා වචන  මඟින් හැසිරවීමේ  සංඥා ක්‍රමයකට හුරු කරවනු ලැ‍‍බේ.අලි ඇතුන් රැක බලා ගැනීමේ දීආහාර ද්‍රව්‍ය
සැපයීම දවැගත් වේ. අලින්ගේ ප්‍රධාන ආහාරය වන්නේකිතුල් ගසේ කොටස් ය. කිතුල් ගසේ බොඩය සහ අතු යන කොටස් දෙකම අලින් ආහාරයට ගනිති. මීට අමතරව පොල් අතු, කොස් අතු වැනි අතු වර්ග ද ආහාර වශයෙන් සපයනු ලබයි.අලි ඇතුන් ආහාර වශයෙන් කොළ අතු වලට පමණක් සීමා නොවෙති. කෙසෙල් ගෙඩි උක් දඞු පැණි කොමඩු අන්නාසි වැනි පළතුරු වලට ද කැමැත්තක්  දක්වති. පින්නවල අලි අනාථාගාර යේ වසන අලිඇතුන් සඳහා කොළ අතු සපයාගනු ලබන්නේ ටෙන්ඩර් ක්‍රමයක් මගිනි.ටෙන්ඩර් කැඳවා වාර්ෂික සැපයුම් කරුවකු තෝරා ගන්නා අතර ඔහු විසින් මුළඵවර්ෂය පුරාම කොළඅතු සැපයිය යුතුය.සැපයුම් කරු විසින්  මෙම ආහාර ද්‍රව්‍ය නියමිත ප්‍රමාණයෙතන් හා නියමිත වේලාවට ලබා දිය යුතුය.ඔහුට ගෙවීම් කරනු ලබන්නේ චෙක්පත් මගිනි.අලි ඇතුන් රැක බලා ගැනීමේදී ආහාර ලබාදීම හැරුණුවිට රෝග වලට ප්‍රථිකාර සැපයීම ද වැදගත් වේ. අලි ඇතුන්ට බහුලව වැලඳෙන්නේ ආහාර මාර්ගය ආශ්‍රිත රෝගයන්ය. මෙහිදී කොකු පණු රෝග හාවට පණු රෝග ප්‍රධාන තැනක් ගනීමීට අමතරව බැක්ටීරියා ආසාධන,  ඇස්වල ආසාධන ආදිය හේතුකොටගෙන සෑදෙන රෝග දැකිය හැකි වේ. වෛරස මගින් ඡලභීතිකාව වැනි රෝග ද බැක්ටීරියා මගින් ක්ෂය රෝගය ද බැක්ටීරීයා, දිලීර, ප්‍රො
ටොසෝවා මිශ්‍ර රෝග කාරකයන් මගින් පාදවල ඇඟිලි කුණුවීම වැනි රෝගී තත්ව ඇතිවේ. අලි ඇතුන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්වය නිසි පරිදි පවත්වා ගැනීම සඳහා අලි අනාථාගාරය විිධිමත් පියවර ගෙන තීබේ. මේ සඳහා අලි අනාථාගාරයෙහි විශේෂ වෛද්‍ය වරයෙක් පත්කර තිබේ. බොහෝ දුරට මිනිසුන් සඳහා භාවිත කරනු ලබන ඖෂධ වර්ග අලි ඇතුන් සඳහා ද භාවිත කරනු ලැබේ.අවශ්‍ය ඖෂධ ගබඩා කොට තබාගෙන ප්‍රයෝඡනයට ගැනේ.සෞඛ්‍ය සම්බන්ධව කතා කිරීමේ දී ප්‍රඡනනය ද වැදගත් වේ. අලින්ගේ මද කිපීම මාස 2ත් 3ත් අතර කාලයක් පුරා පවතී. බොහෝ විට නොවැම්බර්,  දෙසැම්බර් මාසවල මෙය සිදුවේ. ඇතින්නියකගේ ගැබ් කාලය මාස 22කි. පැටව් ලැබීමට ආසන්න ඇතින්නියකගේ සෞඛ්‍යය පිළිබඳව වැඩි සැලකිල්ලක් දක්වනු ලබන අතර එවැනි ඇතින්නියන් අසල දිවා රෑ දෙකෙහිම සේවකයන් තබනු ලැබේ. පැටවා ලැබී දින කිහිපයක් යන තුරුම ආරක්ෂාව එලෙසම සැපයෙයි.ගොනුව:පැටවුන් බිහි කිරිම.jpgගොනුව:අලුත උපන් ඇත් පැටවෙක්.jpgඅලි ඇතුන් අවුරුදු 60-70 අතර කාලයක් ඡීවත් වන අතර වැඩි වශයෙන් මරණයට පත් වන්නේ වයසට යාමෙන් අනතුරුවය. නමුත් රෝගාතුර වීම නිසා ද මියයාම් දැකියහැකි වෙයි.සංචාරක කටයුතුපින්නවල නැරඹීම සඳහා දේශීය මෙන්ම විදේශීය යන