LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
අධ්‍යාපනික උපකරණ යනාදිය ඇතුළත් වේ. මෙම ක්ෂේත්‍රවලින් ඇතැම් ඒවා සංඛ්‍යාත්මක ආර්ථික විද්‍යාවටම අනන්‍ය වන අතර, අනෙක් ඒවා මගින් පරිඝනක නොමැතිව විසඳීමට අපහසු ගැටලු විසදීම මගින්, ආර්ථික විද්‍යාවේ සම්ප්‍රදායික ක්ෂේත්‍ර පුළුල් කරනු ලබයි. සංඛ්‍යාත්මක ආර්ථික විද්‍යා පර්යේෂකයින් විසින්, සංඛ්‍යාත්මක ආර්ථික විද්‍යා ආකෘතිකරණයට සහ විශ්ලේෂණාත්මක හා සංඛ්‍යාත්මකව සූත්‍රකරණය කරන ලද ආර්ථික විද්‍යාව ගැටලු සඳහා සංඛ්‍යාත්මක විසඳුම් ලබාගැනීම සඳහා සංඛ්‍යාත්මක උපකරණ භාවිතා කරනු ලැබේ.උදාහරණයක් ලෙස සංඛ්‍යාත්මක ආකෘති උපකරණ සලකන විට, නියෝජිත පදනමේ සංඛ්‍යාත්මක ආර්ථික විද්‍යාව (ACE) යනු අන්තර්ක්‍රියා කරන නියෝජිතයන් ගේ ගතිකක්‍රම ලෙස ආකෘතිකරණය කළ ආර්ථික ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව සංඛ්‍යාත්මක අධයනය වේ. මෙහි නියෝජිතයා යන්නෙන්, සංඛ්‍යාත්මකව ගොඩනගන ලද ලෝකයේ කොටසක් අඩංගු වස්තුවක් නිරූපණය කරන, දත්ත හා හැසිරීම් ක්‍රම කලඹක් යන්න අදහස්වේ. නියෝජිතයන්ට සමාජ, ජීව විද්‍යාත්මක හා,හෝ භෞතික වස්තූන් නිරූපනය කළ හැකිය. ආකෘතිකරණය කරන්නා විසින්, තීරණය කල මූලික තත්ත්වයන්ගෙන්, ආරම්භකර, නියෝජිත අන්තර් ක්‍රියා මගින් කාලය තුල සහමුලින්ම මෙහෙයවන AC
E ආකෘතිය ඉදිරියට ගොඩ නගයි.සංඛ්‍යාත්මක විසඳුම් උපකරණවලට උදාහරණ ලෙස, විවිධ න්‍යාස ගණනය (උදාහරණ න්‍යාස ප්‍රතිලෝමය) කිරීම සහ රේඛීය හා රේඛීය නොවන සමීකරණ විසඳීම සඳහාවන මෘදුකාංග දැක්විය හැකිය. රාජ්‍ය විෂයෙහි සංඛ්‍යාත්මක විසඳුම් උපකරණ සඳහා මෙය බලන්න.පහත සඳහන් සඟරා සංඛ්‍යාත්මක ආර්ථික විද්‍යාවෙහි විශේෂීකරණය වූ ඒවා වේ. සංඛ්‍යාත්මක ආර්ථීක විද්‍යාවව්‍යවහාරික ආර්ථික මිතිය සඟරාවආර්ථික ගතික විද්‍යාව සහ පාලනය සඟරා ලෙසින් එම සඟරා කිහිපයක් වේ.අමරපුර මහ නිකාය ශ්‍රී ලංකාව පාදක කරගත් ප්‍රධාන  භික්‍ෂු නිකායන් 3න් එකකි. ක්‍රි.ව. 1803 දී අමරපුර නිකාය  ආරම්භ විය.ආරම්භයේදී අමරපුර සමාගම නමින් සංඝ සංස්ථාවක් වශයෙන් පැවතුණද පසු කාලීනව ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය විවිධ වූ  උප පාර්ශවයන් 21 ක් දක්වා විකේන්ද්‍රගත විය. ඒම උප නිකායන් නිකාය යන වදන භාවිතාකිරීම හේතුකොටගෙන මවු නිකාය වර්තමානයේදී  ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකාය ලෙස හැඳින්වේ.  එම නිකායේ උපසම්පදාව පිහිටුවීමට මුල් වු බුරුමයේ පැරණි අගනගරය වන අමරපුර නගරය හේතුවෙන් එම නම යෙදී තිබේ. අමරපුර නිකායේ භික්ෂුන් අනුගමනය කරන්නේ  ථේරවාදී  බුදුදහමයි.වර්තමානයේ අමරපුර මහා නි
කායේ උත්තරීතර මහා නාය පදවිය උසුලන්නේ කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ ය .අයත් පාර්ශවමේ වන විට අමරපුර මහ නිකාය පාර්ශව 21 කින් සමන්විතවේ. මෙම සෑම නිකාය පාර්ශවයක්ම මහ නායක පදවියකින් , අනුනායක පදවියකින්, මහා ලේඛකාධිකාරී පදවියක්, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී පදවියකින්, ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝ නායක පදවියකින් සහ විංශත්වාර්ගික කාරක මහා සංඝ සභාවකින් ප්‍රතිසංවිධානගතව ඇත.මූලවංශික පාර්ශවයඋඩරට අමරපුර සාමග්‍රිඌව උඩුකිඳ පාර්ශවයඌව අමරපුර පාර්ශවයසිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවයඑක්නැළිගොඩ පාර්ශවයඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවයරාස්සගල පාර්ශවයඅමරපුර මූලවංශික පාර්ශවයඅමරපුර පාර්ශවයඅඹගහපිටිය පාර්ශවයශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවයසද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවයවජිරවංශ පාර්ශවයසිරි සුමන පාර්ශවයස්වේජින් පාර්ශවයභ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවයචූලගණ්ඨි පාර්ශවයඋඩරට අමරපුර නිකායසම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාවකළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවයඅතීතය18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍
ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ.ආරම්භයගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින්
පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය.මෙම කණ්ඩායම 1803 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන, පූජ්‍යතර අ
ත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ.නිල පිලිගැනීමකරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය.වැදගත්කමඅමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන්  වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 19 හා 18 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය.එය ශාසන ඉත
ිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය.ආශ්‍රිත වෙනත් ලිපිරාමඤ්ඤ නිකායසියම් නිකායසූත්‍ර යනුවෙන් බුදු දහමේ අදහස් වන්නේ ඛුද්දක නිකාය හැර ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර පිටකයට අයත් අනෙකුත් කොටස්වේ.ආශ්‍රිත ලිපිසතර මහා අපදේශ1945 ජුලි මස 06 වෙනි දින ගාල්ලේදි උපත ලැබු සෝමදාස අබෙවිකුම නළුවෙකු මෙන්ම තිර පිටපත් රචකයෙකු වේ.පෞද්ගලික දිවියබද්දේගම ගමි සභාපතිවරයෙකු, බද්දේගම මන්තිවරයෙකු, ගමනාගමන උප ඇමතිවරයෙකු හා රජයේ වැඩ ඇමතිවරයෙකු වු (බණ්ඩාරනායක හා දහනායක ආණ්ඩුවල) හෙන්රි අබෙවිකුම මහතාගේ පුත්‍රයෙකි.  ඔහුගේ මව, හල්ලල ,වැලිගම, සිමන් මැරූ පතිරණ මිසිනෝනා ය. බද්දෙගම කොටගොඩ කණිශ්ඨ විද්‍යාලයේ හා නියාගම පල්ලියෙ පාසැලේ ඉගෙනිම ලැබු ඔහු 1953 ඇල්පිටියේ ශාන්ත මරියා විදුහලේ නේවාසිකව ඉගෙනිම ලබා, 1961 වසර අවසානයේ ඉන් සමු ගත්තේ අපොස සා පෙල සමත්වෙමිනි. පාසැල් සමයේ විදුහල් සගරාවට ලිපි ලියු ඔහු, තම සංස්කාරකත්වයෙන්' කලා පියුම' නමින් සගරාවන්ද පවත්වා ගෙන ගියේය. හේ 1958 වසරේ සිංහල සාහිත්‍ය සදහා සර් සිත්තප්පලමි ගාඩිනර් මැතිතුමා අතින් තිළිණ ලැබීය. බාල දක්ෂ පෝතනයෙකු ලෙස 1955 එවකට ලෝක බාලදක්ෂ
නායක රෝලන් සාමිවරයා පිලිගැනිමෙ ආචාර පෙලපාලියටද සහභාගි විය. බාල දක්ෂයෙකු ලෙස කදවුරු ගණනාවකට සහභාගිවු ඔහු පදක්කමි ද දිනා ගත්තේය. විවාද කණ්ඩායමෙ සාමාජිකයෙකු වු ඔහු පාසැල වෙනුවෙන් විවාදවලටද සහභාගිවිය.පාසැලේ රග දරක්වු ' රෝහිණී' වෙදිකා නාටයේද ඔහු රගපැවෙය.                                        විදුහලෙන් සමුගත් ඔහු පියා සතුවු දංවල වත්තේද, බද්දේගම සීගිරි සිනමා හලේද, කටයුතුවලට සහය දුන්නේය. 1978 දි ජනාවාස කොමිසමටත් 1982 දි ශි ලංකා රාජ්‍ය වැවිලි සංස්ථාවටත් බැදි සේවය කල ඔහු ‍1991 දි පෙෘද්ගලික වතු සමාගමකට අනුයුක්ත කරණ ලදුව 1997 දි ඉන් සමු ගත්තේය. ඔහු වෘත්තිය සමිති නිලධාරියෙකු ලෙසද ,ශි ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවෙ නියෝජිතයෙකු ලෙසද කලක් සේවය කලේය.කලා දිවියඔහු 1967 දි ' කරණ කලට පවි' හා ' නැන්දයි ලේලියි' නමින් වෙදිකා නාටය දෙකක් අධ්‍යක්ෂනය කරමින් චරිතද රගපෑවෙය.  2004 වසරේ මොල්ලිගොඩ මෝසස් පෙරේරා පියතුමාගේ නත්තල් නාට්‍යයේද ඔහු රගපෑවෙය. 1973 ඔහු කලාපෙල චිතුපටි අධ්‍යක්ෂණය පිලිබද පාඨමාලාව හදාරා ' විරයෝ' නමින් මිලි මිටර් 16 වර්ණ චිතුපටියක්, අඩක් නිර්මාණය කලේය . හිම කුමාරි නමින් ඔහු ලියු ළමා චිතුපටි තිරනාට
කය රාජ්‍ය චිතුපටි සංස්ථා බැංකුවට බාර ගක්තේය. ඔහු 'අයෝමා',' මාරුතය' හා' පෙමි කැකුළ' වැනි චිතුපටිවලද කුඩා චරිත රගපැවෙය.පාසැල් දරුවන් වෙනුවෙන් ඹහු නොමිලේ චිතුපටි කරණය  සිදුකරයි. බද්දෙගම ශාන්ත අන්තෝනි විදුහලේ දරුව් ලවා නිශ්පාදනය කරවු '' සත් කර්මය '' කෙටි චිතුපටිය 2013 වසරේ පාසැල් අංශයෙන් පුථම ස්ථානය දිනා ගත්තෙය. ලබුදුව සිරිධමිම විදුහලේ ළමුන් ලවා ඹහු '' සාවද්‍ය සංකල්පනා '' නමි කෙටි චිතුපටිය නිර්මාණය කරවුවෙය.                                     ' ජල රකුසා' ටෙලි කාටයේ රගපැමෙන් , ටෙලි නාට්‍ය රංගනයට පිවිසි සෝමදාස, දණ්ඩෙලු ගිනි, සංසාරේ පියසටහන්' කරණම', ආශක්ත ,අවුරුදු කුමාරිය, තෑග්ග, කණ්හා, මනුස්සයෙක් ඇවිත් ගියා ,සෙවන රගමඩල 'නාගයා ',කුරුසියේ මග, සුරගනන් ඇවිත්, වැනි ටෙලි නාට්‍ය 15 පමණ රගපෑවෙය.  ශි ලංකා රුපවාහිණි සංස්ථාව පැවැත්වු ,තිරනාටක පිටපත් තරගයෙන් සෝමදාස ලියු 'අපේම දරුවෙක්' නාටකයට කුසලතා සමිමානයක් හිමි විය. ඔහු අධ්‍යක්ෂණය කල පුථම ටෙලි නාට්‍ය ( ඒකාංකික)' පුතිචාරය' විය.කාන්තාවන් වෙනුවෙන් නිර්මාණය කල ඒය ජාත්‍යන්තර කාන්තා දිනය වෙනුවෙන් 2015 හා 2017 මාර්තු 08 වනදා උරුමය නාලිකාවෙන් Heritage TV (
Dialog No 16 )විකාශනය විය. ඔහු පාසැල් දරුවන් සදහා කෙටි චිතුපටි නිර්මාණය සදහා පාඨ මාලාද පවත්වයි.       2000 වසරේ පී.වැලිකල සමරු පදනම පැවැත්වු ගුවන් විදුලි කාට්‍ය රචනා තරගයෙන් දිවයිනේ පුථම ස්ථානය ඔහුට හිමි විය.   'දෘෂ්ටි මායාව' විද්‍යා පොත ලියා ගුන්ථ කරණයට පිවිසි ඔහු  භීෂණ යුගය, ගොරන ගහේ යකා ,කුමාරයා සහ යකා, තිර මුදුණය, විරාමය නිමාවිය,  නොදැවුනු හදවත,  දේශපාලඥයන්ගේ රස කථා,  1වන විමලධර්මසුරිය රජතුමා,  පුතිචාරය , ශි ලංකාවෙ අගුාණ්ඩුකාරවරු, උණ ගසින් ලැබිය හැකි පුයෝජන, විජය සහ කුවෙණි,  ලක්දිව තේ වගාව සහ ඒහි ඉතිහාසය, ලක්දිවට බලපෑ සුනාමි හා ගාල්ලේ අජන්ත වැනි පොත් මෙ වන විට පල කර ඇත.         පුථමයෙන් 'සත් දින' පුවත්පතට ලිපියක් ලියා, පුවත් පත් කරණයට පිවිසි ඔහු ,1995 පාදේශිය මාධ්‍යවෙදියෙකු ලෙස, ලේක් හවුස් නාකියදෙණිය සමුහ වාර්තාකරු ලෙසත්, පසුව බද්දේගම සමුහ වාර්තාකරු ලෙසත්, සේවය කලේය. දැන් ඔහු හික්කඩුව' දිවයින' හා' Island ' මාධයවෙදි‍යෙකු ලෙස සේවය කරයි. විශේෂාංග ලේඛකයෙකු ලෙස ,සියලු ජාතික පුවත් පත්වලට ලිපි ලියන ඔහු, ශි ලංකාවෙ පලමු පුවත් පත් කතුවරයාවු, ජෝර්ජ් වින්ටර්ගේ සොහොන් කොතද සොයා ගත්තේය. ඔහු ජායා
රුපශිල්පියෙකු ලෙසද සේවය කරයි. එල්ඩා ( විවාහයට කලින් ගුණවර්ධන ) සමග විවාහ වි සිටින ඔහුට දිනේශ්, සුභාෂ්, මහේෂ්, හිමාලි හා රොමෙෂ් යන පුතුන් 04 හා දියණියක්ද සිටි.ගිංගග අනාරක්ෂිත ඉඩමි හිමියන්ගේ සංගමය /ගගබඩ ජනමාධ්‍යවෙදි සංගමය අාදි සංගමිවල සබාපතිත්ය දැරු ඹහු දැනට රුහුණු කලා හවුලේ නියෝජ්‍ය සබාපතිත්වයද දරයි.2011 වසරේ ගාලු දිස්තිුක් ලේකමි කාර්්‍යාලය ඹහුට '' ස්වර්ණ කලා දීපණි'' සමිමානය පිදිය. 2015 දකුනු පලාත් සංස්කෘතික හා කලා කටයුතු අමාත්‍යංශය '' දක්ෂිණ පුභා '' සමිමාණය පිරිනැමිය.2016  ශුි ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව හා ගොඩගේ අායතනය '' ජේ‍යශ්ඨ ලේඛක '' සමිමානය පිදිය. 2016 දිම සංස්කෘත අමාත්‍යංශය ජෙශඨ කලාකරු '' කලා භුෂණ'' සමිමානය පිදිය.මෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteපරමාණුක න්‍යෂ්ටියක් යනු  නියුක්ලියෝන වර්ග දෙකක සුසංහිත පොදියකි:  ප්‍රෝටෝන (රතු) සහ නියුට්‍රෝන (නිල්). මෙම රූපයෙහි, ප්‍රෝටෝන සහ  නියුට්‍රෝන පෙනෙන්නේ එකිනෙකට ඇලුණු කුඩා බෝල ලෙසින් වුවද, සත්‍ය වශයෙන්ම නූතන  න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාවෙහි දැක්වෙන පරිදී නියම න්‍යෂ්ටියක් එලෙස දිස් නොවෙය
ි. නියම න්‍යෂ්ටියක් නිරවද්‍යව විස්තර කල හැක්කේ ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව තුලින් පමණි. නිදසුනක් වශයෙන්, නියම න්‍යෂ්ටියක් තුල, එක් එක් නියුක්ලියෝනයක් එක විටෙක න්‍යෂ්ටිය පුරා පැතිරෙන ස්ථාන බහු ප්‍රමාණයක සිටියි.භෞතික විද්‍යාවේ දී ප්‍රෝටෝනය සහ නියුට්‍රෝනය යන උප පරමාණුක අංශූන් වලට පොදුවේ නියුක්‍ලියෝන යන නම වැහැරේ. පරමාණුක න්‍යෂ්ටියක් සෑදෙන්නේ නියුක්‍ලියෝන එකක් හෝ කීපයක් එකතු වීමෙනි. නියුක්ලියෝන අංශු දෙවර්ගම ම බැරියෝන සහ ෆර්මියෝන පවුලට අයත් වන අතර ස්කන්ධයෙන් ද ආසන්න වශයෙන් සමාන වේ.නියුක්ලියෝන වල ප්‍රතිඅංශූන් ප්‍රතිනියුක්ලියෝන නම් වේ. ප්‍රතිනියුක්ලියෝන වලට අයත් වන්නේ ප්‍රතිප්‍රෝටෝන සහ ප්‍රතිනියුට්‍රෝන ය.1960 ගණන් වන තුරු, නියුක්ලියෝන යනු එයින් එක එකක් එයට කුඩා කොටස් වලින් සැදී නොමැති මූලිකාංශු බවට සැලකුණි. ඊනියා දැඩි අන්තර්ක්‍රියාවෙන් එකට බන්ධනයවූ ක්වාක් අංශු තුනක්  වෙතින් සැදී ඇති ඒවා සංයුක්ත අංශූන් බව දැන් අවබෝධ වී ඇත.නිත්‍ය කර්‍ම වර්ගීකරණය අනුව සංඛ්‍යාවෙන් හතලිහක් වූ සස්කාරවල (Saskaras) ඇතුළත් වන පූජා  වර්‍ග ගණන  21 ක් වෙයි. මෙම පූජාවන් ජිවිත කාලය තුල අවම වශයෙන් එක් වරක් හෝ ‍ඉෂ්ඨ
කළ යුතු වේ. මෙම පූජා හත බැගින් කොටස් තුනකට බෙදා වෙන් කෙරේ. ඒවා සාක්‍ය යාඥා, හවිර්ය යාඥා සහ සෝම යාඥා වේ.සාක්‍ය යාඥාසාක්‍ය යාඥා යනු සුළු යාඥා වර්ගයක් වන අතර ඒවා නිවෙස් තුළ දීම ක්‍රියාත්මක කෙරේ. සාක්‍ය යාඥා සහ හවිර්ය යාඥා දින 14  ක්වන චන්ද්‍ර චක්‍රයේ සෑම පළමු දිනකම සිදුකරනු ලැබේ. (පිළිවෙලින්  Grhyagui සහ Shrautagui) මෙයින් පළමු වැනි ස්නාලිපාක  (Sthali) සාක ලෙස හැඳින්වේ. ස්නාලි යනු සහල් ඉසීමට ගන්නා භාජනයයි. මේ සඳහා තෝරා ගන්නා චාරු නමැති සහල්, විශේෂයෙන් පිළියෙල කරගනු ලබන ගින්දරකින් පිස ගත යුතුය. මෙසේ පිස ගත් සහල් එම ගින්නටම පිදිය යුතුය.හවිර්ය යාඥා  (Haviryajna)මෙම යාඥා විශේෂය ඉතා උත්කර්ෂමත් ලෙස සිදුකෙරේ. එම පූජාවන් ප්‍රමාණවත් සෝම යාඥා තරම් ව්‍යාප්ත ‍ව සිදු නොවේ. මෙම පූජාවන් සෑම ප්‍රථම දර්ශ පුර්‍ණ දිනයන්හිදි එනම් පුර පොහෝ දිනවල දී පැවැත් වේ. මෙම පුද පූජා දෙවර්ගය “ස්ති” නමින් ද හැඳින්වේ. දශපුර්ණ මාස  ස්තිනිය හවිර්ය යාඥාවන්ට විකල්පයක් ලෙසද පැවැත්වේ.  ආධාන, අග්නිගෝත්‍ර, දර්ශ පුර්‍ණ මාස සහ අග්‍රයාන යන පළමු හවිර්ය යාඥා සතර නිවෙස් තුළ සිදු කෙරේ. ද්‍රව්‍ය යාඥා තුන වු චත
ුර්මාස්‍ය, නිරෝධා, පශු බන්ධු සහ සෞත්‍රමනි පුජාවන් යාඥා ශාලා තුළදී සිදු කරනු ලබයි.සෝම  යාඥාමෙම පුජාව සඳහා යොදාගන්නා සෝම නම් ශාඛයේ යුෂ වර්ගය නිසා සෝම යාඥා නමින් හඳුන්වයි. මෙම යුෂ වර්ගයට දෙවියන් ප්‍රිය කරන බැවින් එය දෙවියන් වෙත පුජා කරනු ලබයි. මේ යාඥා පුජා අවස්ථා වලදී සාමන් (Samans) ගායනා කරනු ලබන අතර ඒ සඳහා ගෝත්‍ර, අද්වාර්ය, Udgatar සහ බුන්වත් යන සියළු ෂාරයුල(Sharaula) පූජකවරුන් සමඟ 12ක්  හෝ 13 බැගින් සහයකයෝද සහභාගී වෙති. මෙහිදී සෑම පූජකවරයෙකුටම ‍අනෙක් අය තිදෙනා බැගින් ආධාර කිරීමට සූදානම් ව සිටි. සෝම යාඥා වලින් පළමුවැන්න වන අග්නිසෝම යාඥාව මෙහි අනෙකුත් යාඥා 6 වර්ගයට වඩා විශේෂ වේ. මෙම යාඥා වර්‍ග නම්  අත්යාන්ගිසෝම, උක්ත්‍ය, සොදායි, වජ්‍යසේය, අත්රාත්තු සහ අස්තෝරයාස වේ. මේවායින් වජ්‍යසේය විශේෂ වැදගත්කමක් උසුලයි. පූජාව අවසානයේ දී පූජාව පවත්වනු ලැබු තැනැත්තා අවභාත්‍රා ස්තානයෙන් පසු නැවත පැමිණෙන විට රජතුමන් ඔහු විසින් ම සුදු චක්‍රයක් ඔසවා පිළිගනු ලබයි. දැනට භාවිතා කෙරෙන 'වජ' යන  වචනයෙහි අර්ථය සහල් නැතිනම් ආහාර වේ. මෙය එහි  පුරාණ අර්ථයෙන් වෙනස් අරුතකි. 'සේය' යනු පානය යන අර්ථයයි. එම න
ිසා ජයග්‍රහණයේ පාලනය යන අරුත දිව සඳහා වාජයෝය යන යෙදුම තෝරාගෙන ඇති බව පෙනේ. මෙම යාගය සෝම යුෂ, පශු හෝම (සතුන් 23 ක්) සහ 'අන්න' හෝ වජ හෝඩ යන අංගයන්ගෙන් සමන්විත වේ. තවද මෙහිදි පුජාව පවත්වනු ලැබූ ‍අය වත්කරන්නා සේ ඉතිරි වු සහලින් නාවනු ලබයි. එමනිසා වජපේය ලෙසින් මෙම පූජාව හැඳින්වීම යෝග්‍ය බව පෙනේ.සටහන්Yajna - Three kinds of Yajnasඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿48.86556°N 2.32111°E﻿ / 48.86556; 2.321118e Arrtප්ලාස් ඩි ලා කොන්කෝර්ඩ්ඇරොන්ඩිස්මෝ8වනකොටසලා මැඩලෙන්දිග359 m (1,178 ft)පළල212 m (696 ft)තැනීම1772නාමිකය1830පොන්ට් ඩි ලා කොන්කෝර්ඩ් වෙතින් ප්ලාස් ඩි ලා කොන්කෝර්ඩ් දිස්වන අයුරු; ඉදිරියෙන්, ඔබලිස්කය, පිටුපසින්, රු රොයයෙල් සහ මැඩලෙන් දේවස්ථානය; වම් පසින්, හොටේල් ඩි ක්‍රීලොං.ප්ලාස් ඩි ලා කොන්කෝර්ඩ් යනු, ප්‍රංශයේ,  පැරිසියේ පිහිටි ප්‍රධාන මහජන චතුරස්‍ර අතුරින් එකකි. 8.64 hectares (21.3 acres) ප්‍රමාණයක වර්ගඵලයක් සහිත වන මෙය, ප්‍රංශ අගනුවර තුල පිහිටි විශාලතම චතුරස්‍රය වෙයි. එය පිහිටා ඇත්තේ නගරයෙහි  අටවන ඇරොන්ඩිස්මෝ තුල වන අතර, චෝංස්-එලීසි හි නැගෙනහිර කෙළවරෙහි පිහිටයි.
චතුරි අනූකා දොඩම්පෙබදගිරිය රජ මහා විහාරයට අයත් ලෙනක්බදගිරිය ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතෙහි හම්බන්තොට පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයට අයත් ගම්මානයකි. ව‍ර්තමානයේදී යහංගල නැගෙනහිර, යහංගල බටහිර, බඳගිරිය, ජූල්ගමුව සහ තම්මැන්නාව යන ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාස පහකින් සමන්විත ජනපදයකි. චතුරි අනූකා දොඩම්පෙපිවිසීමකොළඹ-කතරගම ප්‍රධාන මාර්ගයෙහි හම්බන්තොට නගරයේ සිට තිස්සමහාරාම දෙසට කිලෝ මීටර් 11ක් ගමන් කළ විට හමු වන පල්ලෙමලල මංසන්ධිය බදගිරිය ග්‍රාමයට ප්‍රවිෂ්ට වන ප්‍රධාන පිවිසුම් මාර්ගය වෙයි. පල්ලෙමලල සිට කිලෝ මීටර් කිහිපයක් ගමන් කළ විට බඳගිරිය හමුවේ.ඉතිහාසයබදගිරියෙහි ඉතිහාසය ක්‍රි:පූ: 2වන සියවස (මහානාග යුව රජුගේ යුගය) දක්වා  දිවයයි. මෙය අතීතයේ ගෝත්‍රික ජනයාගේ වාස භූමියක්ව පැවති බව ජනප්‍රවාදයෙහි එන මතයකි. එම ඉතිහාසය රුහුණේ රජ කළ දසබෑ රජුන්ගේ යුගය දක්වා දිව යයි.  සියවස් ගණනක් වනයට යටවී තිබූ  මෙය 1956දී ගොවි පවුල් 100ක් පදිංචි කරවීමෙන් නව ජනපදයක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදුව වර්තමානයේ දී ඉතා සශ්‍රීක ගොවි ජනපදයක් බවට පත්ව ඇත.සංචාරක ආකර්ෂණබදගිරිය රජ මහා විහාරය - බඳගිරිය ජනපදයෙහි ‍ඓතිහාස
ික අගය රැඳී පවතිනුයේ මෙම විහාරස්ථානය කේන්ද්‍ර කොට ගෙනය. විහාරස්ථානය උපස්ථම්භකව ස්ථාපිත වූ ලෙන්, පොකුණු, ශිලා ලේඛන, සඳකඩ පහණ, පියගැට පෙළ, පුරාණ විහාර මන්දිරය, ඓතිහාසික දාගැබ් ද්වය සහ බඳගිරිය මහ වැව යන සංස්කෘතිකාංග ගම්මානයෙහි ඓතිහාසික ප්‍රෞඪත්වයට සාක්ෂ්‍ය සපයයි.බදගිරිය මහ වැව - සමනළ අඩවියේ සිට ගලා එන "මලල ආර" හරස් කොට තනන ලද බදගිරිය වැවෙහි ජල ප්‍රමාණය වර්ග සැතපුම් 12ක පමණ ප්‍රදේශයක පැතිරී ඇත. බදගිරි ගල් පව්ව ස්වාභාවික ඉවුරක් කොට ගෙන නිර්මාණය වී ඇති මෙහි කණ්ඩියේ දිග සැතපුමක් පමණ වේ. කෘෂි කර්මාන්තය ප්‍රධාන ජීවනෝපාය කොට ගත් ජනපදවාසීන් සිය වගා ක‍ටයුතු සඳහා ජලය ලබා ගන්නේ මෙම වැවෙනි. මෙහි ජල ධාරිතාව අක්කර අඩි 9050ක් වන අතර ඉන් ‍පෝෂණය වන වගා ප්‍රදේශය අක්කර 2100ක් පමණ වේ. කුඹුරු ගොවිතැන් මෙන්ම හේන් ගොවිතැන් සඳහා ද මෙම වැවෙන් ජලය ලබා ගනී.බදගිරිය හා ආශ්‍රිත ගම්වල ඓතිහාසික අගයබදගිරිය විහාරස්ථානය කේන්ද්‍ර කොට ගත් පෞරාණික වටිනාකමකින් යුතු ගම්මාන කිහිපයක්වේ. ඒවා නම් බදගිරිය, යහංගල, කෑළියවැලෑන, මලලආර හා ගොන්නොරුව යි. යහංගලයහන් සඳහා භාවිත කරන ලද ගල් තලාවක් මෙහි වූ බැවින් මෙම නම
යෙදී ඇති අතර මෙම ගල් තලාව ඇසුරේ නිර්මාණය වූ ‍යහංගල පුරාණ රජමහා විහාරය, පල්ලෙමලල මංසන්ධියේ සිට බදගිරිය දක්වා වන මාර්ග‍‍යේ අතර මඟදී හමුවේ. මෙම විහාරසථානය කේන්ද්‍ර කොට ගෙන බිහි වූ යහංගල ගම්මානය, බදගිරිය ජනපදය යටතේ පවතින තවත් ගම් ඒකකයක් බවට පත්වී ඇත.‍කෑළියවැලෑනකෑළියවැල්+ආන යන පද එක් වීමෙන් මෙම නම සෑදී ඇත. කෑළිය වැල් යනු ගවයන්ගේ ප්‍රියතම තෘණ වර්ගයක් වන අතර ආන යන්න කැලය සඳහා ව්‍යවහාර වී ඇති නමකි. මෙහි ජනතාව වර්තමානයේදී මෙන්ම අතීතයේදී ද කෘෂි කර්මාන්තයෙන් හා ගව පාලනයෙන් ජීවනෝපාය සකසා ගත් බවට එම සාක්ෂය්‍ය ප්‍රමාණවත්ය.මලලආරඅතීතයේදී බදගිරි විහාරය අසලින් ගලා ගිය ආර (දිය පහර), ‍මල්වලින් ‍ගැවසී ගත් නිසා එය මල් ආර හෙවත් මලල ආර ලෙස හඳුන්වා ඇත. මෙම ආර ආශ්‍රිතව නිවාස තනා ගත් ජානපදිකයන්විසින් ‍‍‍‍‍‍‍ගොඩනඟා ගන්නා ලද නව ජනපදය මල් ආර ලෙස හඳුන්වා ඇත.ගොන්නොරුවගෝනුන් සැඟවී සිටි කැළයක් වූ බැවින් ද, ‍ගොනෙකුගේ රුවක් ගලක කොටා තිබූ බැවින් ද මෙය මෙනමින් ව්‍යවහාර කොට ඇත. බදගිරි විහාරයෙන් ඔබ්බට විහිදී ගිය ගන කැළෑවක් ලෙස පැවති මෙය අතීතයේදී අලි ඇතුන්, ගෝනුන්, මුවන්, දිවියන්, වලසුන
් වැනි  සතුන්ගේ වාස භූමියක්ව පැවතී ඇත.මේවාද බලන්නබදගිරිය රජ මහා විහාරයමෙම ලිපියෙහි අන්තර්ගතය විශ්වකෝෂයක් සඳහා යෝග්‍ය නොවිය හැක. කරුණාකර මේ පිළිබඳව සාකච්ඡා පිටුව විමසන්න.මිනිසුන් 8000 ක් පමණ යොදාගෙන කරන ලද සමීක්ෂණයකින් හෙලි වූයේ කාල කළමණාකරණ ක්‍රියාවන් වලදී පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් ඉක්මන් බවයි. මෙහිදී පිරිමි පාර්ශවයට වැයවූ කාලය සහ කාන්තා පාර්ශවයට වැයවූ කාලය අතර වැඩිම වෙනසක් පෙන්නුම් කලේ නවයොවුන් වයසේ සිට තරුණ අවධිය දක්වා“යම්කිසි කාලයක් ඇතුලත කිසියම් වූ කාර්යයක් ඉතාමත් මැනවින් හා ඉක්මණින් කිරීමේ හැකියාව ගැන සැලකූ විට කාන්තාවන්ට නිතැතින්ම වාසියක් ලැබෙනවා“ මෙසේ පවසන්නේ “වැන්ඩරබිල්ට්“ විශ්ව විද්‍යාලයේ “ස්ටෙෆාන් කැමරටා“ විසින්. කෙසේ වෙතත් මෙම සමීක්ෂණය මගින් ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය අනුව ඇති සුවිශේෂී වූ විවිධ හැකියාවන් ගැන එළිදරව් කිරීමක් සිදුවන්නේ නෑ.ඇත්ත වශයෙන්ම පුද්ගලයෙකුගේ සමස්ථ හැකියාවම මැන බැලීමට නම් කාලානුරූප නොවන කාර්යයන් කිරීමේදී එම පුදගලයා දක්වනු ලබන දක්ෂතා කෙරෙහිද අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වෙනවා. කැමරටා පවසන ආකාරයට පාසලේදී ගැහැණු ළමයෙකු පිරිමි ලමයෙකුට වඩා කිසියම් කාර
්යයකදී ඉදිරයෙන් සිටින අවස්ථාවන් වලදී අධ්‍යාපනඥයින් මීට වඩා අවධානය යොමු කල යුතු බවයි.පරීක්ෂණද ඇතුලත්ව විවිධ වූ පන්ති කාමර ක්‍රියාකාරකම් ගැන සැලකීමෙන් පසුව කැමරටා ඇතුලු කණ්ඩායම “Richard Woodcock“ විද්‍යා සඟරාවට පවසා සිටියේ සෘජුවම හෝ වක්‍රව මෙවැනි ක්‍රියාකාරකම් වේගය සැකසීමට උපකාරී වන බවයි. ගැහැණු දරුවන්ගේ මෙම ඉහල දක්ෂතා දැක්වීම නිසා ඔවුන්ට පන්ති කාමරයේදී කිසියම් අනුග්‍රහයක් ලැබෙනවා. ඇත්තටම එය ගුරුවරුන් පක්ෂග්‍රාහී වීමක් නොවෙයි. ලිංගික වෙනසට ආවේණික වූ ලක්ෂණයක්.නමුත් මෙවැනි සැකසුම් වේගයන් ගැන සැලකීමේදී ගැහැණු පිරිමි පාර්ශව දෙක අතර ඇති වෙනස, වීඩියෝ ගේම් එකක් ක්‍රීඩා කිරීමෙදී ප්‍රතිචාර දක්වන කාලයන් සමග කිසිදු සම්බන්ධයක් නෑ. ඇත්තටම මෙම හැකියාව රඳා පවතින්නේ කිසියම් කාර්යයක් කිරීමේදී එහි ඵලදායීතාවය, කාර්යක්ෂමතාවය සහ නිරවද්‍යතාවය යන කරුණු මතයි. කැමරටා පවසන්නේ එහෙමයි.තවද මෙම සමීක්ෂණයෙන් එළිදරව් වූ තවත් කරුණක් වනුයේ වස්තූන් හඳුනාගැනීම, විරුද්ධාර්ථ පද සහ සමානාර්ථ පද දැන සිටීම වැනි කරුණු වලදී පිරිමි ලමයින් විසින් ගැහැණු ලමයින්ව අභිබවා යන බවයි. එමනිසා පිරිමි ළමයින් යනු හැමවිටම ගැහැණු ළමයින්ගේපිටිපස
්සෙන් සිටින කොටසක් නොවෙයි.සඳෙහි භූ විද්‍යාත්මක ලක්ෂණචන්ද්‍රයාගේ භූ විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ ලේසර් උන්නතාංශ මිතික ක්‍රම සහ ත්‍රිමාන ඡායාරූප විශ්ලේෂණ ක්‍රම ඇසුරින් මිනුම්කරණය කොට ඇත. මේ සම්බන්ධ වඩාත් නූතන උදාහරණය ක්ලෙමන්ටයින් (Clementine) මෙහෙයුම අතරතුර ලබාගත් දත්ත වලින් පෙන්වා දිය හැකිය. චන්ද්‍රයාගේ වඩාත් පහසුවෙන් දැකිය හැකි භූ විද්‍යාත්මක ලක්ෂණය වනුයේ එහි ඈත අර්ධයේ වන දක්ෂිණ ධ්‍රැව ඇට්කින් (Aitken) ආවාටයයි. චන්ද්‍රයා මතුපිට පිහිටි අවම උන්නතාංශය මෙම ආවාටයට අයත් වෙයි. සඳ මත පිහිටි ඉහළම උන්නතාංශයන් මෙම පෙදෙසට මදක් ඊශාන දිශාවෙන් පිහිටයි. මේ හේතුවෙන් එම ප්‍රදේශය දක්ෂිණත් ධ්‍රැව ඇට්කින් ආවාටය නිර්මාණය වීමට හේතු වු ආනත ගැටුමෙන් නිකුත් වු පාෂාණ එක් රැස්වීමෙන් සකස් වී ඇතැයි යෝජනා වී ඇත. අනෙකුත් විශාල ආවාටයන් වන මාරියා ඉබ්‍රියම්, සෙරෙනිටාටිස්, ක්‍රිසියම්, ස්මිතී සහ ඔරියටේල් වැනි ආවාට ආශ්‍රිතවද ප්‍රාදේශීය පහත් උන්නතාංශ සහ ඒ වටා පිහිටි උස් ගැටි පිහිටයි.සඳෙහි හැඩය පිළිබද තවත් කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයක් වන්නේ සඳෙහි ඈත භාගයේ උන්නතාංශයන් අනෙක් පෙදෙසට සාපේක්ෂව 1.9 km ප්‍රමාණයකින් ඉහළ යෑමයි. සඳෙහි කබොල සමස්ථිත
ික සමතුලිතතාවයක පවතින බවත්, එහි සෑම ස්ථානයකම ඝනත්වය එකම වන බවත් උපකල්පනය කෙරෙයි නම් එවිට ඉහළ උන්නතාංශයන් ඝණකමින් වැඩි කබොල සමග සම්බන්ධ වෙයි. ගුරුත්වාකර්ෂණ, භූ විද්‍යාත්මක සහ භූ කම්පන පිළිබද දත්ත භාවිතයෙන් කබොලෙහි මධ්‍යන්‍ය ගණකම කිලෝමීටර් 50 ± 15 ක් වන බව නිර්ණය කොට ඇත. එහිදි වඩාත් ඈතින් පිහිටි අර්ධයේ කබොල අනෙක් අර්ධයට සාපේක්ෂව කිලෝමීටර් 15 කින් පමණ ඝනකමින් වැඩි බව නිර්ණය කොට ඇත. [1]ආශ්‍රිත↑ Mark Wieczorek and 15 coauthors, M. A. (2006). "The constitution and structure of the lunar interior". Reviews in Mineralogy and Geochemistry. 60: 221–364. doi:10.2138/rmg.2006.60.3.{{cite journal}}:  CS1 maint: numeric names: authors list (link)ජිහාද්’ යන අරාබි වචනයේ මුල් පද අක්ෂර වන්නේ ජ-හ-ද යන්නය. ප‍්‍රයත්නය, වෑයම, ආයාසය, උත්සාහය යන තේරුම් ගෙන දේ. ජිහාදයේ අනු ප‍්‍රභේද කිහිපයක් ඉස්ලාමීය විද්වතුන් විසින් විස්තර කොට ඇතත් බහුතරයේ මතය අනුව එහි ප‍්‍රභේද තුනක් ඇති බව පිළිගෙන ඇත.චෛතසිකයෙන් කරන්නාවූ ජිහාදය (චිත්ත පාරිශුද්ධිය උදෙසා අකුසලයට නැඹුරුවූ හැඟීම් සමඟ කරන්නාවූ චෛතිසික අරගලය.
)[1]ශරීරය හා වස්තුව උපයෝගි කරගෙන කරන්නාවූ ජිහායද. (සාමය හා යුක්තිය ස්ථාපිත කිරීම වැනි යහ අරමුණකින් කරන්නා වූ සටනකට සහභාගිවීම, තම ශරීරය වෙහෙසා අල්ලාහ්ගේ තෘප්තිය වෙනුවෙන් කටයුතු කිරීම, තම වස්තුව අල්ලාහ්ගේ මඟෙහි යහ විපාක අපේක්ෂාවෙන් වියදම් කිරීම. මෙහි සඳහන් සටන ජිහාදයක් බවට පත්වන්නේ ලිපියකින් තව තම මතයට පටහැනි අයෙකුට මරණ තර්ජන ඉදිරිපත්වීම නොවේ. එය ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයක් හෝ ඉස්ලාමීය නායකයෙකුගේ හෝ මුලිකත්වයෙන් අයුක්තියර එරෙහිව සාමුහිකව කරන්නාවූ ක්‍රියාවකි.)දිව උපයෝගි කරගෙන කරන්නාවූ ජිහාදය. (සත්‍යය අන් අයට පැහැදිලි කරදීමට හා යහමඟට ජනයාව ආරාධනා කරන්නට කරන්නා වූ පැහැදිලි කිරීම් ආදිය.)[2]ජිහාඩ් වදනේ උපත සහ අර්ථයජිහාඩ් වදනේ භාවිතයන්කුඩා හා විශාල ජිහාඩ් අතර වෙනසශේෂ්තටම ජිහාඩයඅධ්‍යාත්මික ජිහාඩයවිවිධ මුස්ලිම් කණ්ඩායම් විසින් ජිහාඩ් දකින අයුරුඅහමඩියාකුරාණවාදීන්සුන්නිසුෆික්අතීතයමුල්කාලීනමුස්ලිම් සහෝදරත්වයසැඳහුමඋපුටා දැක්වීම↑ Morgan, Dia
ne (2010). Essential Islam: A Comprehensive Guide to Belief and Practice. ABC-CLIO. p. 87. ISBN 0-313-36025-1. සම්ප්‍රවේශය 5 January 2011.↑ John L. Esposito, Dalia Mogahed, Who Speaks for Islam? What a Billion Muslims Really Think (Gallup, 2007) p. 20 f.ඇපලෝ 11මෙහෙයුම් සලකුනමෙහෙයුම් දත්තමෙහෙයුමේ නමඇපලෝ 11අණදීමේ ඒකකයකොලොම්බියා (CM-107)5,560 kg (12,260 රාත්)සේවා ඒකකයSM-10723,243 kg (51,242 රාත්)චන්ද්‍ර යානයඊගල් (LM-5)15,095 kg (33,279 රාත්)ගගනගාමීන් ගණන3සංඥා නාමයCSM: කොලොම්බියා LM: ඊගල්  ; චන්ද්‍ර  පෘෂ්ථය මතුපිට නිසල මුහුදේ මධ්‍යස්ථානයවිදිනයසැටර්න් V (SA-506)ගුවන්ගතකිරීමේ පීඨිකාවLC39A,කෙනඩි අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානය, ‍ෆ්ලොරීඩා ,,ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයගුවන්ගතකල දිනයජූලි 16, 1969 (1969-07-16)13:32:00 UTCසඳෙහි ගොඩබැස්වීමජූලි 20, 1969   20:17:40 UTCනිසල මුහුද﻿ / ﻿0.6740806°N 23.4729694°E﻿ / 0.6740806; 23.4729694(IAU මධ්‍ය’ පෘථිවි ධ්‍රැව අක්ෂ ඛණ්ඩාංක පද්ධතිය මත පදනම්ව)සඳෙහි යානාවෙන් බාහිර ක්‍රියාකාරකම් (EVA) කාලය.පැය 2 මිනිත්තු 36 තප්පර 40සඳෙහි මතුපිට ගතකල කාලය.පැය
21 මිනිත්තු 31 තප්පර 20චන්ද්‍ර පාෂාන  වල බර21.55 kg (47.5 රාත්)සඳ වටා කක්ෂීය චලිත ගනන30සම්පූර්ණ අණදීමේ/සේවා  ඒකක සඳ වටා කක්ෂයෙහි  ගතකල කාලයපැය 59 මිනිත්තු 30 තප්පර 25.79ගොඩබැසීමජූලි 24, 196916:50:35 UTCඋතුරු පැසිෆික් සාගරය﻿ / ﻿13.317°N 169.150°W﻿ / 13.317; -169.150﻿ (Apollo 11 splashdown)මෙහෙයුම් කාලයදින 8 පැය 03 මිනිත්තු 18 තප්පර 35ගගනගාමීන්ගේ ඡායාරූපයවමේ සිට දකුණට: නීල් ආම්ස්ට්‍රෝන්, මයිකල් කොලින්ස්, එඩ්වින් ඕල්ඩ්‍රින්ආශ්‍රිත මෙහෙයුම්පෙර මෙහෙයුමපසු මෙහෙයුම ඇපලෝ 10 ඇපලෝ 12ඇපලෝ 11 මෙහෙයුම සඳ මත මිනිසුන් ගොඩ බැස්වූ ප්‍රථම මෙහෙයුම විය. එය ඇපලෝ මෙහෙයුමෙහි පස් වන මිනිසුන් සහිත අභ්‍යවකාශ ගමන වූ අතර තෙවන මිනිසුන් සහිත සඳ ගමන විය. 1969 ජුලි 16 නිකුත් කරන ලද මෙහි අණ දෙන නීල් ආම්ස්ට්‍රෝන්, අණ දෙන මොඩියුලයේ නියමු මයිකල් කොලින්ස් හා චන්ද්‍ර මොඩියුලයේ නියමු එඩ්වින් ඕල්ඩ්‍රින් ඇතුළත් විය. ජූලි 20 වනදා ආම්ස්ට්‍රෝන් සහ ඕල්ඩ්‍රින් සඳ මත පා තැබූ ප්‍රථම මිනිසුන් බවට පත් වූ අතර කොලින්ස් ඉහලින් කක්ෂගත විය.මෙම මෙහෙයුම ඇමරිකානු ජනාධිපති ජෝන් එෆ් කෙනඩිගේ 1960 දශකය ඉවර වීමට පෙර සඳ ම