LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
zyum TrailLithuania MinorNemunas DeltaBalticBaltic SeaVyborg BayKareliaEast KareliaKarelian IsthmusLokhaniemiSoutheasternBalkansCrimeaNorth CaucasusGreater CaucasusKabardiaEuropean RussiaArcticArctic CircleTaman PeninsulaSouthern RussiaKola PeninsulaEast European PlainPontic–Caspian steppeRyn DesertCentralNorth European PlainBalticBaltic SeaAlpine statesAlpide beltVisegrád GroupRhinelandEastphaliaWestphaliaPrussiaLusatiaBohemiaMoraviaSilesiaCzech SilesiaPomeraniaPomereliaKashubiaBukovinaIstriaTransdanubiaPolesiaGermaniaGermania SlavicaWestBeneluxLow CountriesNorthwestBritish IslesEnglish ChannelChannel IslandsCotentin PeninsulaDoggerlandUpper Rhine PlainUpper RhineGaulGasconyNormandyBrittanySeptimaniaBataviaGulf of LionIberiaAl-AndalusBaetic SystemPyreneesAlpide beltSouthPo Valley (Padania)Italian PeninsulaTuscan ArchipelagoInsular ItalyAegadian IslandsOccitaniaIberiaAl-AndalusBaetic SystemGibraltar Arc
SoutheasternEpirusRumeliaBalkansAegean SeaAegean IslandsAtticaBoeotiaOpuntian LocrisPhocisMegarisPeloponneseChalkidikiAetoliaGulf of ChaniaIstriaMediterraneanAlpide beltGermanicRomanceCelticSlavic countriesEuropean PlainEurasian SteppePontic–Caspian steppeWild FieldsPannonian BasinGreat Hungarian PlainLittle Hungarian PlainEastern Slovak LowlandvteRegions of North AmericaNorth(i.e. Canada)EasternCentral CanadaAtlantic CanadaAtlantic NortheastThe MaritimesGreat Lakes regionWesternPacific NorthwestPrairie Pothole RegionNorthernArcticArctic CircleCanadian Arctic ArchipelagoGreenlandCanadian PrairiesThe MaritimesFrench CanadaEnglish CanadaAcadiaAcadian PeninsulaQuebec City–Windsor CorridorPeace River CountryCypress HillsPalliser's TriangleCanadian ShieldInterior Alaska-Yukon lowland taigaKodiak IslandNewfoundland (island)Vancouver IslandGulf IslandsStrait of GeorgiaLabrador PeninsulaGaspé PeninsulaAvalon PeninsulaBay de Ver
de PeninsulaBrodeur PeninsulaMelville PeninsulaBruce PeninsulaBanks Peninsula (Nunavut)Cook PeninsulaGulf of BoothiaGeorgian BayHudson BayJames BayCentral(i.e. United States)ArcticAleutian ArcAleutian RangeAlaska PeninsulaAleutian IslandsArcticArctic CircleBering StraitGulf of AlaskaEasternEast CoastNortheastAtlantic NortheastThe MaritimesNew EnglandMid-AtlanticCommonwealthSoutheastWesternWest CoastMountain statesIntermountain WestGreat BasinBasin and Range ProvinceNorthwestern United StatesInland NorthwestPacific NorthwestSouthwestOld SouthwestFour CornersCentralGreat LakesTallgrass prairieMidwestUpper MidwestSouth CentralGulf CoastSouthernDeep SouthOld SouthUpland SouthSanta Fe de Nuevo MéxicoPacific Coast RangesOregon TrailMormon CorridorCalumet RegionLlano EstacadoThird CoastBackcountryTrans-MississippiGreat North WoodsGreat PlainsInterior PlainsGreat BasinGreat Basin DesertAcadiaOzarksArk-La-TexWaxhawsSiouxland
Twin TiersDriftless AreaPalousePiedmontAtlantic coastal plainOuter LandsBlack Dirt RegionBlackstone ValleyPiney WoodsRocky MountainsMojave DesertThe DakotasThe CarolinasShawnee HillsSan Fernando ValleyTornado AlleyNorth CoastLost CoastEmerald TriangleSan Francisco Bay AreaSan Francisco BayNorth BayEast BaySilicon ValleyInterior Alaska-Yukon lowland taigaGulf of MexicoLower Colorado River ValleySacramento–San Joaquin River DeltaYukon–Kuskokwim DeltaColville DeltaArkansas DeltaMobile–Tensaw River DeltaMississippi DeltaMississippi River DeltaColumbia River EstuaryGreat BasinHigh DesertMonterey PeninsulaUpper Peninsula of MichiganLower Peninsula of MichiganVirginia PeninsulaKeweenaw PeninsulaMiddle PeninsulaDelmarva PeninsulaAlaska PeninsulaKenai PeninsulaNiagara Peninsula"Belt" regionsBible BeltCorn BeltCotton BeltFrost BeltRice BeltRust BeltSun BeltSnow BeltSouth(i.e. Mexico)NorthernBasin and Range ProvinceBaja California Peninsul
aLerdo LandingSalton TroughIsla LlaveComarca LaguneraSierra de San FranciscoGulf of CaliforniaColorado River DeltaPimería AltaCentralTierra CalienteLa MixtecaLa HuastecaSierra GordaBajíoValley of MexicoMezquital ValleyTrans-Mexican Volcanic BeltTrans-Mexican Volcanic Belt pine–oak forestsRevillagigedo IslandsIslas MaríasSouthernSierra Madre de OaxacaYucatán PeninsulaKu-Maloob-ZaapPuucSierra Madre del SurTriangle of the SunIsthmus of TehuantepecSierra Madre de ChiapasChiapas HighlandsSoconuscoPetén BasinSierra Madre OrientalSierra Madre OccidentalGulf of MexicoCaribbeanAntillesGreater AntillesLesser AntillesLeewardLeeward AntillesWindwardLucayan ArchipelagoSouthern CaribbeanWest IndiesAridoamericaMesoamericaOasisamericaAngloMiddle AmericaLatinFrenchHispanicAmerican CordilleraRing of FireLAC North America ද්වාරයvteRegions of OceaniaAustraliaAustralian Capital TerritoryAustralian Capital TerritoryNew South WalesCentral CoastC
entral TablelandsCentral Western SlopesGreater Western SydneyHunterMid North CoastNorthern RiversNorth West SlopesNorthern TablelandsRiverinaSouth CoastSouth West SlopesSouthern TablelandsWestern PlainsNorthern TerritoryArnhem LandBarkly TablelandCentral AustraliaDarwinKatherineQueenslandCentral WestCentralDarling DownsFar NorthGulf CountryNorthSouth EastSouth WestWide Bay–Burnett South AustraliaAdelaide HillsBarossa Light and Lower NorthEastern AdelaideEyre WesternFar NorthFleurieu and Kangaroo IslandLimestone CoastMurray and MalleeNorthern AdelaideSouthern AdelaideWestern AdelaideYorke and Mid NorthTasmaniaCentral HighlandsEast CoastMidlandsNorth EastNorth WestNorthernSouth WestSouthernWest CoastVictoriaBarwon South WestGippslandGrampiansGreater MelbourneHume Loddon MalleeWestern AustraliaGascoyneGoldfields-EsperanceGreat SouthernKimberleyMid WestPeelPilbaraSouth WestWheatbeltMelanesiaIslands RegionBismarck Archip
elagoSolomon IslandsNorth Solomon IslandsSolomon IslandsFijiNew CaledoniaNew GuineaBonis PeninsulaPapuan PeninsulaHuon PeninsulaHuon GulfBird's Head PeninsulaGazelle PeninsulaVanuatuMicronesiaCaroline IslandsFederated States of MicronesiaPalauKiribatiMariana IslandsGuamNorthern Mariana IslandsMarshall IslandsNauruWake IslandPolynesiaEaster IslandHawaiian IslandsCook IslandsFrench PolynesiaAustral IslandsGambier IslandsMangareva IslandsMarquesas IslandsSociety IslandsTuamotusKermadec IslandsNew ZealandSouth IslandNorth IslandNiuePitcairn IslandsSamoan IslandsAmerican SamoaIndependent State of SamoaTokelauTongaTuvaluAsia-PacificRing of FirevteRegions of South AmericaEastAmazon basinAtlantic ForestCaatingaCerradoNorthCaribbean South AmericaWest IndiesLos LlanosThe GuianasAmazon basinAmazon rainforestGulf of PariaParia PeninsulaParaguaná PeninsulaOrinoco DeltaSouthTierra del FuegoPatagoniaPampasPantanalGran ChacoChiq
uitano dry forestsValdes PeninsulaTriple FrontierRío de la PlataRío de la Plata BasinWestAndesTropical AndesWet AndesDry AndesPariacaca mountain rangeAltiplanoAtacama DesertMiddleLatinHispanicBolivarianAmerican CordilleraRing of FireLACvteEarth's polar regionsAntarcticAntarctic PeninsulaEast AntarcticaWest AntarcticaEklund IslandsEcozoneExtreme pointsIslandsArcticArctic AlaskaBritish Arctic TerritoriesCanadian Arctic ArchipelagoFinnmarkGreenlandNorthern CanadaNorthwest TerritoriesNunavikNunavutRussian ArcticSakhaSápmiYukonNorth American Arcticvteපෘථිවියේ සාගර සහ මුහුදුArctic OceanAmundsen GulfBarents SeaBeaufort SeaChukchi SeaEast Siberian SeaGreenland SeaGulf of BoothiaKara SeaLaptev SeaLincoln SeaPrince Gustav Adolf SeaPechora SeaQueen Victoria SeaWandel SeaWhite SeaAtlantic OceanAdriatic SeaAegean SeaAlboran SeaArchipelago SeaArgentine SeaBaffin BayBalearic SeaBaltic SeaBay of BiscayBay of BothniaBay of Campech
eBay of FundyBlack SeaBothnian SeaCaribbean SeaCeltic SeaEnglish ChannelFoxe BasinGreenland SeaGulf of BothniaGulf of FinlandGulf of LionGulf of GuineaGulf of MaineGulf of MexicoGulf of Saint LawrenceGulf of SidraGulf of VenezuelaHudson BayIonian SeaIrish SeaIrminger SeaJames BayLabrador SeaLevantine SeaLibyan SeaLigurian SeaMarmara SeaMediterranean SeaMyrtoan SeaNorth SeaNorwegian SeaSargasso SeaSea of ÅlandSea of AzovSea of CreteSea of the HebridesThracian SeaTyrrhenian SeaWadden SeaIndian OceanAndaman SeaArabian SeaBali SeaBay of BengalFlores SeaGreat Australian BightGulf of AdenGulf of AqabaGulf of KhambhatGulf of KutchGulf of OmanGulf of SuezJava SeaLaccadive SeaMozambique ChannelPersian GulfRed SeaTimor SeaPacific OceanArafura SeaBanda SeaBering SeaBismarck SeaBohai SeaBohol SeaCamotes SeaCelebes SeaCeram SeaChilean SeaCoral SeaEast China SeaGulf of AlaskaGulf of AnadyrGulf of CaliforniaGulf of Carpentaria
Gulf of FonsecaGulf of PanamaGulf of ThailandGulf of TonkinHalmahera SeaKoro SeaMar de GrauMolucca SeaMoro GulfPhilippine SeaSalish SeaSavu SeaSea of JapanSea of OkhotskSeto Inland SeaShantar SeaSibuyan SeaSolomon SeaSouth China SeaSulu SeaTasman SeaVisayan SeaYellow SeaSouthern OceanAmundsen SeaBellingshausen SeaCooperation SeaCosmonauts SeaDavis SeaD'Urville SeaKing Haakon VII SeaLazarev SeaMawson SeaRiiser-Larsen SeaRoss SeaScotia SeaSomov SeaWeddell SeaEndorheic basinsAral SeaCaspian SeaDead SeaSalton Sea Book ප්‍රවර්ගයvteපෘථිවියේ අර්ධගෝලඋත්තර අර්ධ ගෝලය • දක්ෂිණ අර්ධ ගෝලය • නැගෙනහිර අර්ධ ගෝලය • බටහිර අර්ධ ගෝලය • භූමි අර්ධ ගෝලය • ජල අර්ධ ගෝලයvteDesignations for types of administrative divisionEnglish termsCommon English termsAreaInsular areaLocal government areaSpecial areaUnincorporated areaUnorganized areaBoroughCounty boroughMetropolitan boroughCantonHalf-cantonCapitalFederal capitalImperial capitalCityAutonomous city
Charter cityIndependent cityIncorporated cityImperial cityFree imperial cityRoyal free cityCommunityAutonomous communityResidential communityCountyAdministrative countyAutonomous countyConsolidated city-countyCounty seatCounty townMetropolitan countyNon-metropolitan countyRegional county municipalityViscountyCountryOverseas countryDepartmentOverseas departmentDistrictCapital districtCity districtCongressional districtElectoral districtFederal districtIndian government districtLand districtLocal government districtMetropolitan districtNon-metropolitan districtMilitary districtMunicipal districtPolice districtRegional districtRural districtSanitary districtService districtEducational service districtLocal service districtSchool districtIntermediate school districtSpecial districtin the USUrban districtDivisionCensus divisionPolice divisionSubdivision of IndiaIndian reserve/reservationIndian reservation (United States)Indian reserve (C
anada)MunicipalityCity municipalityCounty municipalityDirect-controlled municipalityDistrict municipalityNeutral municipalityRegional municipalityResort municipalityMountain resort municipalityRural municipalitySpecialized municipalityPrefectureAutonomous prefectureSubprefectureSuper-prefecturePraetorian prefectureProvinceAutonomous provinceOverseas provinceRoman provinceRegionAdministrative regionSpecial administrative regionAutonomous regionCapital regionNational capital regionDevelopment regionMesoregionMicroregionOverseas regionSubregionReserveBiosphere reserveEcological reserveGame reserveNature reserveStateProto-stateCity-stateFederal stateFree stateSovereign stateTerritoryCapital territoryFederal capital territoryNational capital territoryDependent territoryFederal territoryIncorporated territoryOrganized incorporated territoryOverseas territoryUnion territoryTownCensus townMarket townTownshipCharter townshipCivil townshi
pPaper townshipSurvey townshipUrban townshipUnitRegional unitTerritorial unitAutonomous territorial unitZoneEconomic zoneExclusive economic zoneFree economic zoneSpecial economic zoneExclusion zoneMilitary exclusion zoneFree speech zoneNeutral zoneSelf-administered zoneTrade zoneFree-trade zoneOther English termsCurrentAlpine resortBailiwickBannerAutonomousBlockCadastreCircleCircuitColonyCommuneCondominiumConstituencyDuchyEldershipEmirateFederal dependencyGovernorateHamletManorRoyalMuftiateNeighbourhoodParishPrecinctPrincipalityProtectorateQuarterRegencyAutonomous republicRidingSectorAutonomousShireSultanateSuzeraintyTownlandVillageSummerWardHistoricalAgencyBaronyBurghExarchateHideHundredImperial CircleMarchMonthonPresidencyResidencyRoman dioceseSeatTenthTithingNon-English terms or loanwordsCurrentAmtApskritisBakhshBarangayBezirkRegierungsbezirkComuneFrazioneFreguesiaFuGemeindeAustriaGermanySouth
TyrolSwitzerlandGemeenteGminaHromadaJudețKampongKommun/kuntaFinlandSwedenLän (Sweden)Landskap (Finland)LocalitàMaakuntaMegyeMubanMukimOblastAutonomousOkrugOstānPoblacionPurokRaionSavivaldybėSeniūnijaShahrestānSumSum (China)SýslaTehsilVingtaineHistoricalCommoteGauHeerlijkheidKöpingKoraleLän/lääniLandskap (Sweden)LandskommunMaalaiskuntaNomeEgyptGreecePagusParganaPlasăSatrapySockenSubahSysselZhouUsed by ten or more countries or having derived terms. Historical derivations in italics.See alsoCensus divisionElectoral districtList of administrative divisions by countrySlavic administrative divisionsඅධිකාරී පාලනය: ජාතික පුස්තකාල France (data)GermanyIsraelUnited Statesව්‍යාකරණ, ‍ශෛලිය, සංගතිය, ස්වාස්ථය හෝ අක්ෂර වින්‍යාසය අරභයා මෙම පිටුව විෂයයෙහි පිටපත-සංස්කරණය සිදු කිරීම අවශ්‍ය බව පෙනේ. එය සංස්කරණය කිරීමෙන්  ඔබ හට උපකාර විය හැක. (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ වෘත්තියමය පත්රකලාවේදන බිහි වීමත් සම
ග, පත්රකලාවේදානට දැඩි විනය නිති සංග්රහයකට අනුකූල වීමට සිදුව අැත.මේ හරහා පහත ඔවුන්ගෙන් බලා පොරොත්තු වේ. සම්භාව්ය තොරතුරු මූලාස්ශ්ර භාවිතා කිරීම.උදාහරණ- සද්ධියට සෘඡුව සම්බන්ද පුද්ගලයන් සමග සම්මුක සාකච්ඡා, ලේඛණ වල මුල් පිටපත් සහ වෙනත් සෘඡු තොරතුරු.මූලාස්ශ්ර භාවිතා කිරීම සහ එම මූලාස්ශ්ර වාර්තා වල දැක්වීම.ප්රකාශිත  මූලාස්ශ්ර වලින් ලබා ගත් තොරතුරු පැහැදිලව දැක්වීම. උදාහරණ රචනා සොරකමේ නොවෙදීම.සම්භාව්ය තොරතුරු මූලාස්ශ්ර ගණනාවක් යොදා ගැනිම. විශේෂයෙන් ආන්ෙදා්ලනාත්මක සිදුවීම් සදහා.වාර්තා ගත කරුණු නැවත පරීක්ෂණය.සිද්ධියක සියලු පැති සොයාබලා වාර්තා කිරීම.නැබුරුවකින් තොරව වාර්තා කිරීම - ගැටුම පක්ෂග්රාහිනොවී සියළු අංශ දැක්වීම.වාස්තවිකත්වය සහ සංශයවාදය සහිත වාර්තා කිරීම.තොරතුරු සංවිධානය කිරීමේ දී හා වාර්තා කිරීමේ දී සුපරීක්ෂාකාරී විනිශ්චයම යොදා ගැනිම.මූලාස්ශ්රවල රහස්ය භාවය සුරකිම. සාමාන්යෙන් මේ සදහා මද්ය ආයතන වල නිති පවති.සද්ධියකට සම්බන්ධ පාර්ශව වලින් ත්යාග හෝ උදව් ප්රතික්ෂේප කිරීම. බලපෑමකට ලක් නොවීම සදහා.වාර්තා කරුට පෘද්ගලික සම්බන්දයක් ඇති පුවත්වාර්තා කිරීමෙන් හෝසහභාගිවීමෙන් වැලකිම.
20 වන සියවසට පෙරත්වය මෙයට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් විය. එකල මාධ්ය වෙළද ෙපාලේ අාදිපතත්වය දැරූයේ තූලනය වාස්තවිමතවය පිළිබද අවධානය ෙයාමු ෙනකල කුඩා පුවත් පත් ආයතන මගනි.පත්රකලාවේදීන් ගේ ඇගයිම.එක්සත්ජනපදය තුල පත්රකලාවේදීන් අගය  වෘත්තිමය සංවිධාන,විශ්ව විද්යාල මෙන්ම විවිධ පදනචම් ගනනාවක්  ඇත. නව්යෝක් හි කොලොම්බියා විශ්වවිද්යාලය විසින් ලබාදෙන පුලිට්සර් තග්ය ප්රධනය කරන්නේ පුවත්, සගරා  සහ විකාශන මාධ්ය ඇගයිම සදහාය. කොලොම්බියා විශ්ව විද්යාලයේ පත්රකලාවේදය පිළිබදේ උපාදි පාසලෙන් ඇල්ප්රඩ් එක,ඩිවුපෝන්ට් --- කොලොම්බියා යුනිවර්සිටි සම්මානය පරි නැමෙන්නේ ගුවන් විදුලි සහ රූපවාහින ජන මාධ්යවේදණ සදහාය.  ස්ක්රීප්ස් හෝවාට් පදම මගින් අංශ 17 සදහා ජාතික පත්රකලාවේදී සම්මානය පරිනැමිය. වෘත්තිය පත්රකලාවේදානගේ, සංගමය පත්රකලාවේදය ඇගයිම සදහා “ සග්මා ඩෙල්ටාචි ”  සම්මානය ලබන දේයි.  රූපවාහනි කර්මාන්තය තුල “රූපවාහනි කලා සහ විද්යා සදහා ම වන ජාතික ඇකඩමිය ‘ ඇගයිම් සම්මානයක් පරිනැමීය. සම්මතයන් පිළි පැදීමට නොහැකයාව.මෙවන් විනය නිත සංග්රහයක් ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක කිරීම අපහසු විය හැකිය. තමන් සාධාරන හා වාස්තවික වන්නේ යැය විශ්වාස
කරන ජනමාධ්ය වේදීන් නැබුරුවකින් යුතුව වාර්තා තේරීම හෝ පැහැදිලි කිරීම සිදු කල හැක. එදිනෙදා වාර්තා කරනයේ පවා කරුණු සාරාංශ කරනය,ප්රමාණවත් තරමක් මූලාශ්රතර ඇතුල කර නොගෙනිම ආදිය හරහා නැබුරුවක් ඇති විය හැක. සමහර අවස්ථාවලදී වාර්තා කරුවන් සිය නැබුරුවන් ඉවත් කිරීමට උත්සාහ කලද ඇතැම් නැඔුරුවන් පවතින්නේ යැයි ඔවුන් නොදැනුවත් විය හැක. සමහර විට ඔවුන් මහජන සම්බන්ධතා, ප්රචාරණ සහ වැරදි ෙතාරතුරැ වල ගොදුරු බවට පත් විය හැක.සමහර මාධ්ය සංවිධාන විවිධ මට්ටම් වලදී වාර්තා පරීක්ෂා කිරීම සදහා පුද්ගලයන් පත් කරයි. එහෙත් ෙමෙවුන්ද වෙහෙස  හෝ නැඔුරුව සහිත ව  කටයුතු කල හැක.එසේ නැතිහොත් සිය ප්රියතම වාර්තාකරුගේ වැරදි හෝ මිත්යා ඔහුට නොපෙනියා හැක. දුර ස්ථානයකට සිට වාර්තා කරන පුද්ගලයෙකු ගේ නිවරදි බව පරීක්ෂා කිරීමට අපහසුවි ඇත. කුමන පුවත්, කුමන ප්රදේශයක් තුල , කුමන අාකාරයට වාර්තා කරනන්නේද යන්න පුවත් පතේ මූල්යහැකියාව මත තිරනය වේ. මෙහිදීද දැනුවත් හෝ නොදෙනුවත් නැඔුරුවක් ඇති වී ඇත. අය වැය අඩුකෙරෙන විට දුර පලාත් මාධ්ය සේවා , අඩු ආදායම් ලාබී ප්රදේශ වල වාර්තා කරන අාදිය කපා හැරේ. ප්රකාශකයන්ට අයිතිකරුවන් සහ විධායක නලධාරීන් සිය
බල පෑම හරහා පුවත් පත් වාර්තා කරනය සහ ප්රකාශනය පිළිබද නැඔුරුවක් ඇත කලහැක. මේ නිසා ඉහල කලමනාකරනය විසින් වාර්තා කරුවන් හා අනෙකුත් කාර්යමන්ඩලය අතර බැම්මක්  ඇති කරනු ලැබේ. කොලොම්බියා ජර්නිලිසන් රිවිව්  අන්තර්ජාල සගරාව, පත්රකලාවේදයට බලපෑම් එල්ල කරන විධායකයන්ව , බලපෑම් නොකරන විධායකයන්ව මෙන්ම බලපෑමයටත් නොවන මාධ්ය වේදීන්වද හෙලි  කරයි. විශේෂයෙන් මාධ්ය නිදහස සීමිත රට වල ,සොයන්වාරනය පිළිබදව ගැටලුවක් පැනනැගෙමින් පවති. මාධ්ය මත එල්ලවන වෙළද බපෑම ඉහල යන විට, දනවත් රටවල් වලට ආකර්ශනිය පුවත් ලබාදීමට ඔහු පෙලබෙති.උදාහරනයක් ලෙස CNN සේවය සදහ කලේ ඉරාකයේ සදාම් හුසේන්ගේ පාලනය ජුලි තමන් සොවං වාරණයක් අනුගනමනය කල බවත් එනිසා අනෙකුත් මාධ්ය පිටුවහල් කරනු ලැබූවද තමන්ට එසේ නොවනු බවත්ය. චචනන වාර්තා කරණ ක්රිස්ටීන් අමන්දෝර්ද මේ පිළීබදව ප්රකාශ කල ඇත. ඉරාකය තුල තව දුරටත් රැදීම සිටිම සදහා මානව හිමිකම් කඩවීඅාදිය පිළිබදව වාර්තා කිරීමෙන් මාධ්ය ආයතන වැලකෙන බවට ද රාවයක් පැවත.ගණිතයේ දී හා තර්ක ශාස්ත්‍රයේ දී සෘජු සාධනය යනු සෘජු සනාථ කරන ලද කරුණු සමූහයකින් දෙන ලද ප්‍රකාශනයක සත්‍ය හෝ අසත්‍යතාව පෙන්වීමේ ක්‍රමයකි. එනම් කිසිදු
වැඩිපුර උපකල්පන සිදු නොකර පවතින උප සාධ්‍යය හා නියමයන් මගින් එය සිදු කිරීමයි. p නම් එවිට q, ආකාරයේ අවස්ථික ප්‍රකාශනයක් සෘජුවම සනාථ කිරීම සදහා p  ප්‍රකාශනය සත්‍ය වන අවස්ථා පමණක් සැලකීම ප්‍රමාණවත් වේ. උපකල්පන සිට නිගමනයන් දක්වා හේතු දැක්වීමට තර්කානුකූල අපෝහණයක් යොදනු ලබයි. යොදනු ලබන තර්ක බොහෝ විට අවිචල්‍ය පළමු ගණයේ තර්ක වන අතර සියල්ල සදහා හා එහි පවත්නා , පරිච්ඡේදක යොදනු ලබයි. අස්ති ප්‍රකාරය හා සර්වත්‍ර අන්‍යෝන්‍යතාව පොදුවේ භාවිත සාධන නියමයන්ය.ඊට වෙනස් වූ වක්‍ර සාධනයක් කල්පිත තත්වයන් සමග ආරම්භ වන අතර ඉන්පසුව නිගමනයක් ලැබෙන තුරු එක් එක් තත්වවල අවිනිශ්චිතතා ඉවත් කිරීම සිදු කරයි. නිදසුනක් ලෙස p        q  ලෙස සෘජුව පෙන්වනවා වෙනුවට එහි පර්ස්ථාපී  ~q ⇒ ~p  (~q ලෙස උපකල්පනය කර ~p එය එළඹේ) යන්න සනාථ කරයි. p        q  හා q         p  අධිස්ථාපන මූලධර්මයෙන් තුල්‍ය වන බැවින් p    q  යන්න වක්‍රව සාධනය වේ. මෙවන් සෘජු නොවන සාධන ක්‍රමවලට පරස්පරතාවයෙන් සාධනය , නිරවශේෂණය මගින් සාධනය , අපරිමිත අවරෝහණයෙන් සාධනය හා අභ්‍යුහනයෙන් සාධනය ඇතුළත් වේ.ව්‍යවස්ථාදායකමණ්ඩලඒකමණ්ඩලත්වයMulticameralismද්විමණ්ඩලත
්වයTricameralismTetracameralismUpper house (Senate)Lower houseපාර්ලිමේන්තුවපාර්ලිමෙන්තු ක්‍රමයParliamentary groupපාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීInternational parliamentParliamentary procedureCommitteeQuorumMotion (no-confidence)TypesCongress (Member of Congress)City council (Councillor)The EstatesLegislatures by countryvteව්‍යවස්ථාදායකය යනු නිති සකස්කරීමට වෙනස් කිරීමට සහ සම්මත කිරීමට බලය ඇති සාකච්ඡා කිරීම සදහා වූ නියෝජිත සහාවකි.ව්‍යවස්ථාදායකයන්ට විවිධ නම් ඇත. සුලබව යෙදෙන්නේ පාර්ලිමේන්තුව, කොංග්‍රසය වැනි වදන්ය. ව්‍යවස්ථාදායකයේ ප්‍රධාන කාර්ය වන්නේ නිති සෑදීම සහ වෙනස් කිරීමය. පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩු ක්‍රමයක ව්‍යවස්ථාදායකය උත්තරීතර වන අතර එය මගින් විධායකය පත් කෙරේ. ජනපති ක්‍රමයකදී ව්‍යවස්ථාදායකය යනු විධායකයට සමාන හා ඉන් පරායත්තව බල සහිත ආයතනයකි. නීති සම්මත කිරීමට අමතරව බදු එකතු කිරීමට, අය වැය සහ අනෙක් මූල්‍යයනත් සම්බන්දයෙන් ද ව්‍යවස්ථාදායකයට බලය ඇත. ව්‍යවස්ථාදායකයක මණ්ඩලව්‍යවස්ථාදායකයක ප්‍රධාන අංගය වන්නේ මණ්ඩලය. මේවා පනත් පළිබද විවාද කරන සහ ඡන්ද විමසන සහාවන්ය. එක් ම
ණ්ඩලයක් සහිතව ව්‍යවස්ථාදායකයක් “ ඒක මණ්ඩලය ” ලෙස හැදින්වේ. “ ද්වී මණ්ඩලය ” ව්‍යවස්ථාදායකයක උත්තර හා පහල මණ්ඩල ලෙස මණ්ඩල දෙකකි. මේවායේ බල තල සහ ඒවායේ සාමාජිකයන් පත් කරන ආකාරය එකනෙකට වෙනස්ය. “ත්රෛ මණ්ඩලය ” ව්‍යවස්ථාදායකයන් දුබලය. එවැන්නක් සුඑතර සුදු පාලනය අවසාන භාගයේ දකුණු අප්‍රිකාවේ පැවතුනි. බොහෝ පාර්ලමේන්තු ක්‍රම වල පහල මණ්ඩලය වඩා බලවත්වන අතර ඉහල මණ්ඩලය උපදේශාත්මක කාර්යයක් ඉටුකරයි. ජනාධිපති ක්‍රමවලදී බොහෝවිට මණ්ඩල දෙක බල තල සාමාන්‍ය සමූහ ආණඩුවලදී ඉහල මණ්ඩලය සංයුත්ත රාජ්යන් නයෝජනය කරයි. යුරෝපා සංගමයද මේ හා සමානය. ඉහල මණ්ඩලයේ  ෆෙඩරල් රාජ්යන් හි නයෝජිතයන් ( යුරෝපා සංගමය, ජර්මනිය 1913 ට පෙර එක්සත් ජනපදය) හෝ සුලුජාතින්ට නියෝජනය සලසන ආකාරයට පත් කල ගත් නියෝජිතයන් (ඕස්ට්‍රේලියාව හා නූතන එක්සත් ජනපදය) සටිය හැක.ව්‍යවස්ථාදායක සඳහා වන කැපී පෙනෙන උදාහරණයන් වන්නේ ලන්ඩනයේ පාර්ලිමේන්තු මණ්ඩල, වොෂින්ටන් ඩී. සී. හි කොංග‍්‍රසය, බර්ලින්හි බුන්ඩෙස්ටර්ග්, මොස්කවුහි ඩූමා සහ පැරීසියේ ඇසෙම්බ්ලි නැෂනාලෙ ය. නියෝජිතත්ව පාලනය යන මූලධර්මය යටතේ ජනතාව සිය අභිලාෂයන් ඉටුකරනුවස් දේශපාලඥයින්ට ඡන්දය දෙති. කෙසේනමුත් ඊශ‍
්‍රායලය, ගී‍්‍රසිය, ස්වීඩනය සහ චීනය යන රටවල් තනි මණ්ඩලයකින් යුතු ව්‍යවස්ථාදායකයකට හිමිකම් කියන අතර බොහොමයක් රට ල්වල වෙන වෙනම තෝරාපත්කරගනු ලැබු ව්‍යවස්ථාදායක සභාවන් දෙකක් පවතී. ‘පහල මන්තී‍්‍ර මණ්ඩලයේ’ දේශපාලඥයෝ කුඩා ඡන්ද බලප‍්‍රදේශයන් නියෝජනය කිරීම සඳහා තෝරා පත්කර ගැනෙන අතර ‘උත්තර මන්තී‍්‍ර මණ්ඩලය’ පෙඩරල් පාලනය ( ඕස්ටේ‍්‍රලියාව ජර්මනිය හෝ එක්සත් ජනපදය මෙන්) හෝ ඒකීය පාලනයක වෙනස් ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කිරීමේ ආකෘතියක් නියෝජනය කිරීම (ප‍්‍රංශයේ මෙන්) සඳහා තෝරාගනු ලැබෙත්. මෙම ද්විමණ්ඩල ක‍්‍රමය සම්බන්ධයෙන් වන එක් විවේචනයක් වන්නේ උත්තර හා පහල මන්තී‍්‍ර මණ්ඩලයන් එකක් අනෙකේ පිලිබිඹුවක් බවට පත්වන බවයි. සාම්ප‍්‍රදායිකව මෙම ද්වි මණ්ඩල ක‍්‍රමය සාධාරණීකරණය කරනු ලබන්නේ උත්තර මන්තී‍්‍ර මණ්ඩලය විමර්ෂනාත්මක මණ්ඩලයක් ලෙසින් කි‍්‍රයාකරන බව දක්වමිනි. මෙමඟින් රජයේ කි‍්‍රයාකාරීත්වයෙහි හිතුවක්කාරී ස්වභාවය අවම කළහැකි වනුඇත.නීතියක් සම්මතවීම සඳහා පාර්ලිමේන්තුවේ බහුතරය මන්තී‍්‍ර මණ්ඩල දෙකෙහිදීම පනත් කෙටුම්පත වැඩි ඡන්දයෙන් සම්මත කළයුතු වෙයි. සාමාන්‍යයෙන් පනත් කෙටුම්පත වාර කිහිපයක් කියවනු ලබන අතර විවිධ දේශපාලනික පක්‍ෂයන් ව
ිසින් යෝජනා කරනු ලබන සංශෝධනයන්ද ඊට ඇතුලත් කරනු ලැබිය හැක. යම් රටක ව්‍යවස්ථාව අනම්‍ය එකක් වන්නේ නම් ආණ්ඩු ක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ වෙනස්කම් සිදුකිරීම සඳහා විශේෂ බහුතරයකගේ ඡන්දය අවශ්‍ය වනු ඇත. එනම් වෙනස්කම් සිදුකිරීම වඩා අසීරු වෙයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙම කාර්යයේදී පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජිතයන්ගෙන් සැදුම්ලත් රජය (උදා. එක්සත් රාජධානිය හෝ ජර්මනිය) ප‍්‍රධානත්වය ගනියි. ජනාධිපති ක‍්‍රමයක් තුල විධායකය විසින් සිය දේශපාලන කටයුතු මෙයෙවීම සඳහා කැබිනට් මණ්ඩලයක් පත් කරනු ලබයි. මෙම පිරිස තෝරාගනු ලැබූවන් හෝ එසේ ඡන්දයකින් තෝරාගනු නොලැබූ පිරිසක්ද (උදා. එක්සත් ජනපදය බ‍්‍රසීලය) වියහැක. එවිට ව්‍යවස්ථාදයකයේ භූමිකාව නිවැරදි කිරීමේ හෝ නිශේධ බලය යෙදීමේ බලයකට සීමාවෙයි.පශු සම්පත් ගොවිපල භාවිතපශු සම්පත් ගොවිපල භාවිත සත්ව වර්ගය මත හා රටවල් මත වෙනස් ආකාරයන් ගනී.පශු සම්පත් සාමාන්‍යයෙන් වැසුණු තැන්වල මිනිසුන්ගේ ආහාර සැපයිමෙන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.පශු සම්පත් ඇතිකිරීම ඓතිහාසිකව සංචාරක හා ගම්බද වර්ගයේ භෞතික සංස්කෘතියකි. ඔටුවන් හා පිනිමුවන් රංචු ලෙස ඇතිකිරීම ලොව සමහර රටවල කෘෂිකර්මාන්තයට සම්බන්ධකමක් නැතිව කරගෙන යනු ලබයි. පශු සම්පත
් ධාන්‍යය ගබඩා හා තණබිම් වල කොටකර පවත්වාගෙන යාම කෘෂිකර්මාන්ත ඉතිහාසයේ අලුත්ම දියුණුවකි. මෙහිදී ලබාදෙන ආහාර ස්වභාවික තණකොල සිට දියුණුලෙස සැකසූ ‍පෝරක ආහාර දක්වා වෙනස් විය හැක. සත්වයන් බෝකිරීම කෘතිම සිඤ්චනයක් මගින් හෝ අධීක්ෂණය කරන ලද සංසර්ගයක් මගින් සිදුකරයි.ගෘහස්ථ නිෂ්පාදනය කරන පද්ධති සාමාන්‍යයෙන් යොදාගන්නේ ඌරන් කුකුළුන් හා වහු රංචු වෙනුවෙනි. ගෘහස්ථ සත්වයන් සාමාන්‍යයෙන් ඉතා කඩිනමින් සිදුකරනු ලබයි. එනමුත් මෙම ක්‍රමයේ ප්‍රශ්න රාශියක් ඇත. ඒවා නම් ඒවායේ නිපදවෙන අපද්‍රව්‍යය ප්‍රමාණය, අප්‍රසන්න ගන්ධයන්, භූගත ජලය දුෂණය වීම හා සත්ව සුභසාධනය සම්බන්ධ ගැටළු වැනි දෑය. අනිකුත් වර්ගයේ පශු සම්පත් එළිමහනේ පවත්වා‍ ගෙන යනු ලබයි. මේවායේ ඇසුරුම් ප්‍රමාණය හා අධීක්ෂණ මට්ටම වෙනස්විය හැක. විශාල විවෘත සත්ව පරාසවල සත්වයන් ඉඳහිට පමණක් පිරික්සිම සිදුවිය හැක. මෙම සත්වයන් පාලනය කිරීමට ‍ගොපල්ලන්, අශ්වයන්. වැඩකාරයන්ට අමතරව බැටළු බල්ලන් හා ගව බල්ලන්ද යොදාගත හැක.නූතන ගොවිපල ක්‍රමවේද මිනිස් දායකත්වයෙන් අඩු අතර, අස්වැන්න වැඩකිරීමේ හා සත්ව සෞඛ්‍ය වර්ධනය කිරීමේ උපාය මාර්ග වලින් යුක්තය. ආදායම, තත්වය හා පාරිභෝගික ආරක්ෂාව යන
සියලු කාරණාවලට වැදගත්කමක් දැන් හිමිවී තිබේ. පාරිභෝගික සෞඛ්‍යය, ආරක්ෂාව සත්ව සුභසාධනය යන කාරණා සැලකිල්ලට ගැනිමෙන් ඖෂධ පාවිච්චිය හා පෝෂක අතිරේක පාවිච්චිය පාලනය කිරිම හා තහනම් කිරිම සිබුදුදහමට අනුව වත් පිළිවෙත් පුරන්නකු තුළ පහළ වන විශේෂිත ඤාණ අතුරෙන් භයතුපට්ඨාන ඤාණය තුළින් චිත්ත අභ්‍යන්තරයේ පහළ වන අකුසල චේතනා, පාප ක්‍රියා බවට පරිවර්තනය වීම වළක්වයි.පාප ක්‍රියා කිරීමට ලැජ්ජා හෝ බිය නැති නිසාම මිනිස්සු සිත, කය, වචනය යන තිදොරින් අකුසල් රැස් කර ගනිති. පව් කිරීමට ලැජ්ජා හෝ බිය නැති පුද්ගලයකු බවට පත්වන්නේ ධර්මතා පිළිබඳ ඔවුන්ගේ අනවබෝධය හා නොදන්නාකමයි. එවැනි අය බුදුරජාණන් වහන්සේ නම් කර ඇත්තේ බාලයන් ලෙස ය. මහාමංගල සූත්‍රයේ දී බාලයන් ඇසුරු කිරීමෙන් වළකන ලෙස 'අසේවනාච බාලානං' යනුවෙන් දේශනා කොට ඇත. ප්‍රාණඝාතය, හොරකම් කිරීම, වැරැදි කාම සේවනය, බොරු කීම, කේලාම් කීම, පරුෂ වචන කීම, හිස්වචන කීම, මිථ්‍යා දෘෂ්ඨි අභිධ්‍යා, ව්‍යාපාද යන දස අකුසල් කිරීමට යොමු වන්නේ භයතු පට්ඨාන ඤාණය නැතිවීම නිසා ය. දඬුවම් හා අපකීර්ති අවලාද ඇති වෙතැයි යන හැඟීමෙන් පව්කම් වලින් වැළකී සිටීමකි. එවැනි සිත් ඇති අය බොහෝ විට අන් අයට