LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
", සහ "ඇමෙරිකාව" යනාදිය ඇතුලත් ය. කථා ව්‍යවහාරයේ දී "යූ.එස්. ඔෆ් ඒ." කියා ද, ජාත්‍යන්තර වශයෙන් "ස්ටේට්ස්" කියා ද භාවිතා වෙති. "කොලොම්බිය" යන නාමය 1700 ගණන් වල දී ගද්‍ය හා සිංදු වල ජනප්‍රිය වූවකි, එය පැවත එන්නේ ක්‍රිස්ටෝෆර් කොලොම්බස් නිසා ය. එය "කොලොම්බියා දිස්ත්‍රික්කය" හි දැක්වෙන්නකි.එක්සත් ජනපදයේ පුරවැසියක් හඳුන්වන සාමාන්‍ය භාවිතය නම් "ඇමෙරිකන්" යැයි කීමය. "එක්සත් ජනපදය" යන්න නිල වශයෙන් ඒකාන්ව පදවරහක් වුව ද, "ඇමෙරිකන්" සහ "යූ.එස්." යනාදිය රට ගැන කියන නාමවිශේෂණ භාවිතයේ දී වෙයි. උදාහරණ හැටියට "ඇමෙරිකන් අගැයුම්" සහ "ඇමෙරිකන් හමුදාවන්" දැක්විය හැකියි. එක්සත් ජනපදය හා සබැඳි නොවන විෂයයන්ට "ඇමෙරිකන්" යන්න යෙදීම ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ විරලය."එක්සත් ජනපදය" යන වගන්තිය මුල් භාවිතයේ දී බහුවචනයක් ලෙසින් සැලකිණ. ඊට උදාහරණයක් 1865 දී අපරානුමත කරන ලද එක්සත් ජනපද ව්‍යවස්ථාවේ දහතුන් වැනි සංශෝධනයේ දැක්වෙයි. සිවිල් යුද්ධය අවසානයෙන් පසු එය ඒකවචනයක් ලෙසින් භාවිතය සාමාන්‍යයක් ලෙසින් සිදුවිය. ඒකවචනයක් ලෙසින් භාවිතය අද සම්මතයයි. බහුවචනයක් ලෙසින් යෙදීම සිද්ධ වන්නේ "මේ එක්සත් ජනපද" කියා කියන රූඪියේ දී ය.ඉතිහාසය[
සංස්කරණය]ස්වදේශී ඇමෙරිකන් සහ යුරෝපීය ජනාවාසවසර 40,000 කට සහ 12,000 කට පෙර කාලයක් තුල දී එක්සත් ජනපද මහා භූමියේ නිපන් වාසීන්, ඇලස්කාවේ ස්වදේශිකයන් ද ඇතුළුව, ආසියාවෙන් සංක්‍රමණය වූවන් යැයි විශ්වස කෙරෙයි. පූර්ව-කොලොම්බියානු මිස්සිප්පියන් සංස්කෘතිය වැනි සමහර පිරිස් කෘෂිකාර්මික අතින්, විශිෂ්ට ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයෙන්, රාජ්‍ය මට්ටමින් වූ සමාජය වර්ධනය කර දියුණු කළහ. යුරෝපීයයන් ඇමෙරිකාවට අවුත් පදිංචි වීමත් සමඟ පිටතින් ගෙනා මසූරිකා වැනි බෝවෙන රෝග නිසා මිලියන ගණනින් ඇමෙරිකන් නිපන් වාසීන් මිය යන ලදැයි සැලක අද "යූ.එස්. මහා භූමිය" යනුවෙන් හැඳින්වෙන මුළු භූමිය එක කාලයක නිපන් වාසීන්ගේ භූමියයි.1492 දී ස්පාඤ්ඤ කිරුළ යටතේ වූ ගිවිසුමක සිටිය දී ක්‍රිස්ටෝෆර් කොලම්බස් විසින් කැරීබියන් දිවයින් කිහිපයක් සොයා ගැනේ. එහි දී නිපන් වාසීන් සමඟ මුල් හමුව සිදුවෙයි. 1613 අප්‍රේල් 2 වැනිදා හුවාන් පොන්සෙ ඩ ලියොන් නම් වූ ස්පාඤ්ඤ ගවේෂකයා ඔහු "ලා ෆ්ලෝරීඩා" නමින් හැඳින් වූ ස්ථානයට ගොඩ බසියි. ඔහු වාර්තාගත ඉතිහාසයේ එක්සත් ජනපද මහා භූමියට ගොඩවෙන මුල් ම යුරෝපීයයාය. වර්තමාන නිරිත දිග පෙදෙස් හි ජනාවාස හැදෙන්නේ මේ පළාතේ
ස්පාඤ්ඤ ජනාවාස වලින් අනතුරුව ය. සිනිඳු ලෝම ඇති සත්ව හම් ව්‍යාපාරයේ යෙදුනු ප්‍රංශ ජාතිකයන් මහා විල් වටා නව ප්‍රංශය නමින් වෙළඳ ගණුදෙනු වලට ස්ථාන ඉදි කළහ. මෙක්සිකෝ සමුද්‍රවංකය දක්වා පහළටත්, උතුරු ඇමෙරිකාවේ මැද පළාත් බහුතරයටත් අයිතිය වූයේ ප්‍රංශයටයි. ප්‍රථම සාර්ථක ඉංග්‍රීසි ජනාවාසය වූයේ 1607 දී ජේම්ස්ටවුන් හි වර්ජීනියා ජනවාසය සහ 1620 දී ප්‍රිල්ග්‍රිමස් ප්ලිමත් ජනාවාසයයි. සංක්‍රමණික රැල්ලක් පටන් ගැනමෙන් 1628 දී මැසචූසෙට්ස් බේ ජනාවාසය පිහිටුවන ලදි. 1634 වෙද්දී නව එංගලන්තය යැයි හැඳින්වෙන භූමි පෙදෙස් හි පියුරිටන් යැයි සැලකෙ වැසියන් 10,000 ක් පදිංචි වී සිටියහ. 1620 අග භාගයේ දී සහ ඇමෙරිකන් අරගලයේ දී, අපරාධකරුවන් 50,000 ක් බ්‍රිතාන්‍ය ඇමෙරිකන් ජනාවාසයන්ට නැව් මඟින් එවන ලදි. 1614 ආරම්භයේ දී, ඕලන්ද ජාතිකයන් හඩ්සන් ගඟ පහතින් සහ මෑන්හැටන් දූපතේ නිව් ඇම්ස්ටර්ඩෑම් හි පදිංචි වී සිටියහ.1674 දී ඕලන්ද ජාතිකයන් තම ඇමෙරිකන් භූමි පෙදෙස් එංගලන්තයට උත්ත්‍යක්ත කළහ. නිව් නෙදර්ලන්තය නමින් වූ දිස්ත්‍රික්කය නිව් යෝර්ක් යැයි නම් විය. 1630 සහ 1680 අතර රටට පැමිණි සංක්‍රමණිකයන් විශාල සංඛ්‍යාවක්, විශේෂයෙන් ම දකුණු පළාත්
වලට සහ වර්ජීනියාවට පැමිණි තුනෙන් දෙකක් වූයේ ගිවිසුමකට බැඳී සිටි සේවකයන් ය. 18 වැනි ශ. ව. අවසන් වෙද්දී බොහෝ පෙදෙස් වල ඇපයට බැඳුනු ශ්‍රමිකයන් සඳහා මූලික ආකරය වූයේ අප්‍රිකානු වහලුන් ය. 1729 දී කැරලයිනා බෙදීමත්, 1732 දී ජෝර්ජියාව ජනාවාස වීමත් සමඟින් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ මුල් බ්‍රිතාන්‍ය උපනිවේෂ දහතුන පිහිටුවන ලදි. ඒ සියල්ලේ ම බහුතර නිදහස් පුරුෂයන්ට චන්ද අයිතිය තිබි පළාත් ආණ්ඩු තිබිණ. ජනරජවාදයට සහයෝගය ලබා ගැනීමට උත්ප්‍රේරකයක් ලෙසින් ස්ව-ආණ්ඩු හැදියාවකටත් පැරණි ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන්ගේ අයිතීන් වෙතට වැඩිවෙන කැමැත්තක් ද පැතිර ගියේය. අප්‍රිකානු වහල් ශ්‍රමය භාවිතය සියළු උපනිවේෂයන් හි නීතිගත වූවකි. ඉහළ උප්පත්ති අනුපාතයකින්, පහළ මරණ අනුපාතයකින්, සහ නොනවත්වා ඇදී එන සංක්‍රමණිකයන් නිසා උපනිවේෂ ජනගහණය ඉතා ඉක්මණින් ඉහළ ගියේය. 1730 ගණන් වල දී සහ 1740 ගණන් වල දී පැතිර ගිය ක්‍රිස්තියානි පුනර්වන ව්‍යාපාරය නොහොත් මහා පුබුදුවීම සිද්ධ වූ සමයේ ආගම ගැනත් ආගමික නිදහස ගැනත් මහත් උනන්දුවක් ජනිත විය. ප්‍රංශ සහ ඉන්දියානු යුද්ධයේ දී, බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවන් කැනඩාව ප්‍රංශයෙන් අල්ලා ගන්නට සමත් වූහ. එහෙත් ප්‍රංශ ආභාෂයෙන් වූ
ජනතාව දේශපාලනිකව දකුණු උපනිවේෂයන් වෙතින් ඈත් වී සිටින්නට සමත් වූහ. ගම් නියම් අහිමි වූ ස්වදේශී ඇමෙරිකන් ජනතාව හැරෙන්නට, ඒ උපනිවේෂ දහතුනේ ජනගහණය 1770 දී මිලියන 2.6 ක් විය. එය එවක බ්‍රිතාන්‍යයේ ජනගහණයෙන් තුනෙන් එකකි. සියළු ඇමෙරිකන් වැසියන් ගත් කල, සෑම පස් දෙනෙකු ගෙන් ම එක් අයෙක් කළු වහලෙක් විය. බ්‍රිතාන්‍ය බදු වලට යටත් වූවාට, ඇමෙරිකන් යටත්විජිත නායකයන්ට මහා බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජිතයන් වෙන්නට අවස්ථාවක් නොලැබිණ.ස්වාධීනත්වය සහ ව්‍යාප්තිය1760 කාලයේ සිට 1770 ගණන් වල මුල් කාලය දක්වා බ්‍රිතාන්‍යයත් ඇමෙරිකන් යටත්විජිත අතරත් පැවති නොසන්සුන් වාතාවරණය 1775 සිට 1781 දක්වා පැවැත්වෙන [ඇමරිකානු විප්ලවීය යුද්ධය|ඇමෙරිකන් විප්ලවීය යුද්ධය] ට හේතු විය. 1775 ජූනි 14 වැනි දා, ෆිලඩෙල්ෆියාවේ පැවැත්වුනු මහාද්වීප කොංග්‍රසය ජෝර්ජ් වොෂින්ටන් යටතේ මහාද්වීප හමුදාව පිහිටුවන ලදි. "සියළු මිනිසුන් එක හා සමාන ලෙසින් නිර්මාණය කරන ලදැයි" ප්‍රකාශයට පත් කර, ඔවුන්ට "අයින් කරනු නොහැකි යම් අයිතීන්" ඇතැයි පවරා දී, 1776 ජූලි 4 වැනි දා තෝමස් ජෙෆර්සන් ප්‍රමුඛත්වයෙන් ලියැවෙන නිදහස් ප්‍රකාශනය කොංග්‍රසය විසින් අපත
්‍යීකෘත කර ගනියි. මේ දිනය ඇමෙරිකාවේ නිදහස් දිනය ලෙස වාර්ෂිකව සැමරෙන්නකි. 1777 දී, ප්‍රාන්ත ඒකාබද්ධ ගිවිසුම පිහිටුවන ලද්දේ දුර්වල වූ පෙඩරලීකෘත වූ ආණ්ඩුවකි. එය 1789 දක්වා ක්‍රියාත්මක විය.ස්පාඤ්ඤ සහ ප්‍රංශ ආධාරය ඇතිව ඇමෙරිකන් හමුදාවට මහා බ්‍රිතාන්‍යය පරාජය කරන්නට හැකි වු පසු මහා බ්‍රිතාන්‍ය එක්සත් ජනපදයේ ස්වාධීනත්වය පිළිගති. එසේම ප්‍රාන්ත වලට මිසිසිපි ගඟේ බටහිරින් පිහිටි ඇමෙරිකන් භූමියට ස්වෛරී අයිතියක් කියන්නට හැකි යැයි ද පිළිගති. බදු අය කරන්නට හැකි බලයෙන් යුතු ශක්තිමත් ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවක් පිහිටුවන්නට අදහස් කළ අය, ව්‍යවස්ථා සමුළුවක් 1787 දී සංවිධානය කළහ. 1788 දී එක්සත් ජනපදයේ ව්‍යවස්ථාව අපරානුමතය විය. නව ජනරජයේ පළමු සෙනෙට් සභාව, මහජන මන්ත්‍රී සභාව, සහ ජනාධිපති -ජෝර්ජ් වොෂින්ටන්- 1789 දී නිල වශයෙන් සේවය පටන් ගත්හ. 1791 දී ඒකීය පුද්ගල නිදහස සහ තවත් නීතිමය ආරක්ෂා සමූහයක් තහවුරු කරන '''අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පත''' අපත්‍යීකෘත විය.වහල් සේවය ගැන තිබි අදහස් කෙමෙන් වෙනස් වන්නට පටන් ගැනිණ. ව්‍යවස්ථාවේ අන්තර්වාක්‍යයකින් අත්ලාන්තික වහල් වෙළඳාම ආරක්ෂාවට ඉඩ ලැබුනේ 1808 දක්වා පමණි. 1780 සහ 1804 අතර කා
ලයේ දී උතුරු පෙදෙස් හි ප්‍රාන්ත විසින් වහල් ශ්‍රමය අහෝසි කරන ලදි. එයින් වහල් ශ්‍රමය භාවිතා කළ දකුණේ ප්‍රාන්ත මේ "අමුතු ආයතනය" ආරක්ෂා කරන අය ලෙසින් හංවඩු ගැසිණ. 1800 දී පමණ ආරම්භ වූ දෙවැනි මහා පුබුදුවීම, හේතුවෙන් පැතිර ගිය ඉවැන්ජලිකල්වාදය නිසා විවිධ සමාජයීය ප්‍රතිසංස්කරණ, වහල් ශ්‍රමය මුලිනුපුටා දැමීමට ද ඇතුළුව, සඳහා වූ ව්‍යාපාර රැසක් පටන් ගති.බටහිර පෙදෙස් කරා ව්‍යාප්ත වන්නට ඇමරිකන් කැමැත්ත දැඩි වූ නිසා එයින් ඉන්දියානු යුද්ධ රැසක් ද හට ගැනිණ. 1803 දී ජනාධිපති තෝමස් ජෙෆර්සන් යටතේ සිද්ධ වූ ප්‍රංශය අයිතිය කියූ ලුයිසියානා මිල දී ගැනීමෙන් රටේ ප්‍රමාණය දෙගුණයකින් පමණ විශාල විය. බ්‍රිතාන්‍යයට එරෙහිව ප්‍රකාශිත වූ 1812 යුද්ධයේ දී ජය පරාජයකින් තොරව නිමා වුව ද එයින් එක්සත් ජනපද දේශප්‍රේමීත්වය ශක්තිමත් කරන්නට සමත් විය. ෆ්ලොරීඩා දක්වා ගිය හමුදා ආක්‍රමණ රාශියක් නිසා 1819 දී ස්පාඤ්ඤය විසින් ෆ්ලොරීඩාව සමඟින් ගල්ෆ් වෙරළබඩ පෙදෙස ද උත්ත්‍යජනය කළහ. 1830 ගණන් වල දී ස්වදේශී ඉන්දියානුවන් ඔවුන් විසූ භූමි වලින් ඉවත් කරන්නට ගෙනා නීති පනත් වලින් වූ ප්‍රතිඵලය "කඳුළු අඩිපාර" යන්නෙන් පැහැදිලි වෙයි. 1845 දී එක්සත් ජන
පදය ටෙක්සාස් ජනරජය ඈඳා ගති. ඒ සමය "ඉරණම ප්‍රකාශයට"[4] පත් කිරීමේ සංකල්පය ජනප්‍රිය වෙමින් පැවති කාලයකි. 1846 දී බ්‍රිතාන්‍ය හා අත්සන් තබන ලද ඔරිගන් ගිවිසුමෙන් වර්තමානයේ ඇමෙරිකන් වයඹ ලෙස හැඳින්වෙන පළාත් අයත් කරගන්නට හැකිවුණි. මෙක්සිකන්-ඇමෙරිකන් යුද්ධයෙන් ජය ලැබීමත් සමඟ 1848 දී කැලිෆෝර්නියාව ලබා ගැනීමටත් වර්තමාන ඇමෙරිකාවේ නිරිත දිග පෙදෙස් වලට අයිතිය කියන්නටත් ලැබිණ. 1848-49 ගණන් වල දී කැලිෆෝර්නියා රත්තරන් සෙවුම් පටන් ගැනීම නිසා තව දුරටත් බටහිර පැත්තට සංක්‍රමණය පැතිර යාම සිද්ධ විය. දුම්රිය ගමනාගමනය පටන් ගැනීමෙන් නව පදිංචිකරුවන්ට ගමන් බිමන් පහසු විය. එහෙත් එයින් ස්වදේශී ඇමෙරිකානුවන් සමඟ වූ කළහ වැඩි විය. අර්ධ ශතකයක් පුරා, ඇමරිකන් බයිසන් නොහොත් කුළු හරක් වර්ගය මිලියන 40 ක් පමණ මරා දැමිණ. ඒ හම් ගන්නට, ආහාර පිණිස මස් ගන්නට සහ දුම්රිය මාර්ගය පහසුවෙන් ඉදි කරනු පිණිස ය. මිටියාවත්හි පදිංචි ස්වදේශී ඉන්දියානුවන්ගේ මූලික සම්පතක් වූ කුළු හරක් අහිමි වීම බොහෝ ගෝත්‍රික සංස්කෘතියන් හි පැවැත්මට වූ බලවත් පහරක් විය.සිවිල් යුද්ධය සහ කාර්මීකරණයවහලුන් සිටි ප්‍රාන්ත හා නිදහස් ප්‍රාන්ත අතර නොසන්සුන්තා
වර්ධනය වූයේ ප්‍රාන්ත ආණ්ඩු සහ ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව අතර සම්බන්ධය ගැන විවාද වලිනි. එසේම වහල් ශ්‍රමය නව ප්‍රාන්ත වලට ද පැතිරෙන්නට ගත් හෙයින් ඇති වූ ප්‍රචණ්ඩ කෝලාහල නිසා ය. වහල් විරෝධී ව්‍යාපාරයට පෙනී සිටි රිපබ්ලිකන් පක්ෂයෙන් චන්දය ඉල්ලූ ඒබ්‍රහම් ලින්කන් ජනාධිපතිවරයා වශයෙන් තේරී පත් වූයේ 1860 දී ය. ඔහු නිල වශයෙන් වැඩ බාරගන්නට පෙර වහල් ශ්‍රමය භාවිතා කළ ප්‍රාන්ත හතක් ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවෙන් ඉවත් වූ බව නිවේදනය කළහ. එය ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව නීති විරෝධී වූවක් සේ සලකන ලද්දකි. ඉවත් වූ ප්‍රාන්තයන් "ඇමෙරිකාවේ සමාබන්ධන ප්‍රාන්ත" නමින් සංවිධානය වූහ. සම්ටර් බලකොටුවට සමාබන්ධනයෙන් එල්ල වූ වෙඩි ප්‍රහාරයත් සමඟ සිවිල් යුද්ධය ආරම්භ විය. ඊට වහලුන් සිටි තවත් ප්‍රාන්ත හතරක් එක් වූහ. 1863 දී ලින්කන් විසින් වහල් සේවය අහෝසියට කරන ලද "විමුක්ති ප්‍රකාශනය" කියා සිටියේ සමාබන්ධනයේ සිටි සියළු වහලුන් නිදහස් බවයි. 1865 යුනියන් ජයක් අත්වීම සමඟ, එක්සත් ජනපද ව්‍යවස්ථාවට එකතු කරන ලද සංශෝධන තුනකින් මිලියන හතරකට පමණ ආසන්න වූ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකන් අයට නිදහස සහතික කරන ලදි. ඔවුන්ට පුරවැසිභාවයත් චන්ද ප්‍රකාශයට අයිතියත් ලැබිණ. යුද්ධය සහ එහි අවසන් තීරණය න
ිසා ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවේ බලය සැලකිය යුතු තරමකින් වැඩි විය. සොල්දාදුවන් 620,000 ක් මිය ගිය මේ යුද්ධය තවමත් ඇමෙරිකන් ඉතිහාසයේ දරුණු ම වූ යුද්ධය ලෙසින් සැලකේ.යුද්ධයෙන් පසුව, ඒබ්‍රහම් ලින්කන් වෙඩි තබා මරා දැමීම නිසා රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රතිපත්ති රැඩිකල්වාදී ලෙසින් මෙහෙයවීම පටන් ගැනිණ. අලුතින් නිදහස් වූ වහලුන්ගේ අයිතීන් ආරක්ෂා කරන අතර යුද හානියට ලක් වූ දකුණු ප්‍රාන්ත යළි ගොඩනැඟීම සහ ඒ ප්‍රාන්ත අතර කටයුතු ඒකාබද්ධ කිරීම් පටන් ගැනිණ. 1876 ජනාධිපතිවරණය ගැන ඇති වූ මතභේදයන් සමථයකට පත් කිරීම1877 සමගි සම්මුතියෙන් සිදු කරන ලදි. ඉන්පසුව සියළු ප්‍රතිසංස්කරණ නවතා දැමිණ. අනතුරුව ගෙන එන ජිම් ක්‍රෝ නීතිය බොහෝ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකන්ට චන්ද අයිතිය අහිමි විය. උතුරේ නාගරීකරණය වීම පටන් ගැනිණ. දකුණු හා නැගෙනහිර යුරෝපීය රටවල් වලින් විශාල සංක්‍රමණික ජනගහණයක් ඇදී ආහ. ඔවුන් රටේ කාර්මීකරණය ඉක්මන් කළහ. එසේ ඇදී ආ සංක්‍රමණික රැල්ල 1929 දක්වා පැවතිණ. එය ශ්‍රමය සැපයූ අතර ඇමෙරිකන් සංස්කෘතිය වෙනසකට භාජනය කරන්නට සමත් විය. ජාතික යටිතල පහසුකම් සංවර්ධන ව්‍යාපෘති නිසා ආර්ථික වර්ධනයට ජවයක් ලැබිණ. 1867 දී රුසියාවෙන් ඇලස්කාව
මිල දී ගැනීම නිසා රටේ මහා භූමියේ ව්‍යාප්තිය සම්පූර්ණ විය. 1890 දී සවුත් ඩකෝටා හි වූන්ඩඩ් නී නම් ගඟ අසලබඩ සිද්ධ වූ සමූල ඝාතනය ඉන්දියානු යුද්ධ වල අවසන් ප්‍රධාන සටන සේ සැලකේ. 1893 දී එහි වාසය කරන ලද ඇමෙරිකන් වැසියන් විසින් පැසිෆික් හි හවායි රාජ්‍යයේ ආදීවාසී රාජාණ්ඩුව කුමන්ත්‍රණයකින් බලයෙන් පහ කරන්නට සමත් වූහ. 1898 දී හවායි දූපත් එක්සත් ජනපදයට ඈඳා ගන්නා ලදි. එම වසරේ දී ම ස්පාඤ්ඤ-ඇමෙරිකන් යුද්ධයේ ජයග්‍රහණයෙන් ඇමෙරිකාව ලෝක බලයෙන් යුතු රටක් ලෙසින් සැලකිල්ලට ලක්වුණි. එයින් පසු පුවෙර්තො රීකෝ, ගුවාම් සහ පිලිපීනය ද ඈඳා ගන්නා ලදි. අර්ධ ශතකයකට පසුව පිලිපීනය ස්වාධීනත්වය ලබා ගත්තේ ය. පුවර්තො රීකෝ සහ ගුවාම් තමවත් එක්සත් ජනපද භූමියට අයිති වූ රටවල් ය.පළමු ලෝක යුද්ධය, මහා අවපාතය, සහ දෙවැනි ලෝක යුද්ධය1914 දී පළමු ලෝක යුද්ධය පටන් ගැනෙද්දී එක්සත් ජනපදය අපක්ෂපාතී විය. බ්‍රිතාන්‍ය සහ ප්‍රංශ රජයන් සමඟ බොහෝ ඇමෙරිකන් වැසියන් දුක ප්‍රකාශ කළත් බහුතරය මැදිහත්වීමට විරුද්ධ වූහ. 1917 දී එක්සත් ජනපදය මිත්‍රරාජ්‍යයන්ට එකතු විය. ඇමෙරිකන් සොයාබැලීමේ හමුදාවක් මධ්‍යගත බලයන්ට එරෙහිව අනිත් පැත්තට යුද්ධය හරවන්නට ස
මත් විය. යුද්ධයෙන් පසුව, "ජාතීන්ගේ සංගමය" පිහිට වූ "වාසෙයි හි ගිවිසුම" සෙනෙට් සභාව අපරානුමත කළේ නැත. රට සොයා ගියේ ඒක පාර්ශවීය වූ ප්‍රතිපත්තියකි. එය ඒකලනවාදයකට ඔන්න මෙන්න තිබියකි. 1920 දී කාන්තා අයිතීන් සංවිධාන විසින් ව්‍යවස්ථාව ප්‍රතිසංශෝධනයෙන් කාන්තාවට චන්ද ප්‍රකාශයට බලය දිනා ගති. "සීඝ්‍රගාමී විසි ගණන්" යැයි හැඳින්වෙන යුගය අවසන් වෙන්නේ 1929 දී වෝල් වීදියේ ආර්ථික පරිහානියත් සමඟිනි. එයින් ඇරඹුනේ මහා අවපාතයයි. 1932 දී ජනාධිපතිවරයා වූ ෆ්‍රෑන්ක්ලින් ඩී. රූසවෙල්ට් විසින් "නව ප්‍රදත්තය" ඉදිරිපත් කළේය. එහි ප්‍රතිපත්ති වලින් ආර්ථිකයට ඇඟිලි ගහන ආණ්ඩුවේ මැදිහත්වීම් රාශියක් පටන් ගැනිණ. ඉන් එකක් වූයේ සමාජ ආරක්ෂක සැලැස්මයි. "දුහුවිලි කුණාටුව" නොහොත් "දුහුවිලි පාත්‍රය" නමින් හැඳින්වෙන 1930 ගණන් මැද දී පැතිර ගිය ස්වභාවික ව්‍යසනයන් කෘෂිකාර්මික සමාජයන් බොහොමයක් අඩපණ කරන ලදි. රටේ බටහිර පළාත් වලට ඇදී යන සංක්‍රමණික රැල්ලක් පටන් ගති.එක්සත් ජනපදය දෙවැනි ලෝක යුද්ධය පටන් ගත් කාලයේ ද අපක්ෂපාතීව ඉන්නට සමත් විය. 1939 සැප්තැම්බර් මාසයේ දී නාට්සි ජර්මනිය විසින් පෝලන්තය ආක්‍රමණය කළ පසුව මිත්‍රරාජ්‍යයන්ට භාණ්ඩ සපයන
්නට පටන් ගත්තේ 1941 මාර්තුවේ දී ලෙන්ඩ්-ලීස් නම් වැඩසටහන යටතේ ය. 1941 දෙසැම්බර් 7 වැනිදා ජපන් අධිරාජ්‍යය විසින් පර්ල් වරායට හදිසි ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන්නට සමත් විය. එයින් එක්සත් ජනපදය මිත්‍රරාජ්‍යයන්ට එකතු වී අක්ෂ බලයන්ට එරෙහිව කටයුතු කරන්නට පටන් ගති. ජපන් ඇමෙරිකන් වැසියන් දහස් ගණනින් කඳවුරු වල වාසයට සීමා පනවන ලදි. යුද්ධයට සහභාගී වීමෙන් කාර්මික ධාරිතාවට සහ මූල්‍ය ආයෝජනයට ජවයක් ලැබිණ. සටන් වැදි ප්‍රධාන රාජ්‍යයන් අතරින් යුද්ධය අවසානයේ දී ධනවත් වෙන්නට හැකියාව ලැබුනු එකම රට එක්සත් ජනපදයයි. යුද්ධය නිසා දුප්පත් වෙනවාට වඩා ඉතා ධනවත් වන්නට හැකිවුණි. මිත්‍රරාජ්‍යයන් හි සම්මේලන පැවැත්වුන බ්‍රෙන්ටන් වුඩ්ස් සහ යාල්ටා හි දී අන්තර්ජාතික සබඳතා සඳහා වූ නව සංවිධාන සැලසුමක් යෝජනා විය. ඒවායෙන් එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් යුනියනය ලෝක සබඳතා මැද්දට ගෙන යන ලදි. යුරෝපයේ ජයග්‍රහණයත් සමඟින් 1945 දී ජාත්‍යන්තර සමුළුවක් සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝවේ දී පැවැත්වින. එහි ඵලය එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියයි. එය යුද්ධයෙන් පසුව ක්‍රියාවට නැඟුණි. පරමාණු අවි ලෝකයේ මුල් වරට නිෂ්පාදනය කළ එක්සත් ජනපදය අගෝස්තුවේ දී ඒවා හිරෝෂීමා සහ නාගසාකි යන ජප
න් නගර වල දී ඒවා භාවිතා කළේය. සැප්තැම්බර් 2 වැනිදා ජපානය යටත්වීමෙන් පසු යුද්ධය අවසන් විය.සීතල යුද්ධය සහ විරෝධතා දේශපාලනයදෙවැනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසු බලය සඳහා තරඟ කිරීම එක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් යුනියනය අතර සිද්ධ වෙන්නේ සීතල යුද්ධය සමයේ ය. නේටෝ සංවිධානය සහ වෝර්සොව් එකඟතාවයත් මඟින් යුරෝපයේ හමුදාමය කටයුතු වල වැඩියෙන් යෙදෙන්නේ මේ රටවල් දෙකය. පෙරකලාසි යුද්ධයන්හි නිරත වෙන ඔව්හු බලවත් පරමාණු අවි ගබඩා නිෂ්පාදනයේ යෙදුනහ. මේ රටවල් දෙක කෙළින් ම එකිනෙකා හා සටන් කිරීමට ඉදිරිපත් නොවූහ. එක්සත් ජනපදය සෝවියට් අනුග්‍රහයෙන් සිද්ධ වූවා සේ දැකි තුන්වැනි ලෝකයේ රටවල වාමාංශික ව්‍යාපාරයන්ට විරුද්ධ විය. 1950-53 පැවැති කොරියන් යුද්ධ වල දී ඇමෙරිකන් හමුදා කොමියුනිස්ට් චීන සහ උතුරු කොරියන් හමුදාවන්ට එරෙහිව සටන් වැදුනහ. මහජන මන්ත්‍රී සභාවේ වූ ඇමෙරිකන්-නොවන හැදියාවෙන් කටයුතු කරන අය ගැන විමසන කමිටුවක් මඟින් වාමාංශික පෙරළිකාරයන් ගැන සොයන්නට විභාගයන් පවත්වන ලදි. කොමියුනිස්ට් විරෝධයට මූලිකත්වය ගත්තේ සෙනෙට් සභිකයෙකු වූ ජෝසෆ් මැක්කාර්ති විසිනි.1961 දී සෝවියට් යුනියනය ලොව ප්‍රථම වරට මිනිසෙක්ව අභ්‍යාවකාෂයට යවන්නට සමත
් වුණි. ඒ නිසා ජනාධිපති ජෝන් එෆ්. කෙනඩි ඇමෙරිකන් වැසියන් ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ප්‍රථමයෙන් මිනිසෙක් ව සඳ මතට බස්සවන්න කියාය. එය ඔවුන් 1969 දී සාක්ෂාත් කරගත්හ. කෙනඩිට පරමාණු අවි අර්බූදයකට ද මුහුණ පාන්නට සිදුවිය. ඒ සෝවියට් හමුදා කියුබාවට ඇතුල් වෙන්නට උත්සාහ කළ අවස්ථාවේ දී ය. මේ අතර තුරේ දී ඇමෙරිකාව දිගින් දිගට ම ආර්ථික ව්‍යාප්තිය පවත්වා ගෙන යන්නට සමත් විය. අප්‍රිකානු ඇමරිකන් ජන සමාජයේ රෝසා පාර්ක්ස් සහ මාටින් ලූතර් කින්ග්, ජූනියර් වැනි අයගේ මුලිකත්වයෙන් සංකේතවත් වූ සිවිල් අයිතීන්ගේ පෙරමුණක ආරම්භය මෙකල සිද්ධ විය. එය පරිහාරිය නොහොත් වෙනස් සේ සැලකීම යන්නටත් විසංගනය නොහොත් වෙන් කර තැබීමටත් විරුද්ධ වූ හිංසනයෙන් තොර විරෝධතා පෙළපාලි ලෙසින් පටන් ගැනිණ. 1963 දී කෙනඩි ඝාතනය සිද්ධ විය. 1964 දී සිවිල් අයිතීන් පනත සහ 1965 දී චන්ද අයිතීන් පනත ජනාධිපති ලින්ඩන් බී. ජොන්සන් යටතේ සම්මත වූහ. එසේම ඔහු මෙඩිකෙයාර් සහ මෙඩිකේඩ් යන සෞඛ්‍ය වැඩසටහන් නීතිගත කළේය. ජොන්සන් සහ ඔහුට පසු බලයට පැමිණි රිචඩ් නික්සන් යන දෙදෙනා ම නිරිත දිග ආසියාවේ පෙරකලාසි යුද්ධය අසාර්ථක වූ වියට්නාම් යුද්ධය දක්වා ව්‍යාප්ත කරන ලද්දහ. යුද විරෝධී, කළ
ු ජාතිකත්වය සහ ලිංගික විප්ලවය යන හැඟීම් වලින් අනු සංස්කෘතියක් පැතිර යන්නට පටන් ගැනිණ. බෙටී ෆ්‍රීඩන්, ග්ලෝරියා ස්ටයිනම් සහ තවත් අය කාන්තාවාදයක පෙරමුණ ගත්හ. ඔවුන් දේශපාලන, සමාජයීය හා ආර්ථක සාමානාත්මතාවයන් කාන්තාව වෙනුවෙන් ඉල්ලා සිටියහ.1974 දී වෝටර්ගේට් නම් වූ ලෝකාපවාදයට හසුවෙන නික්සන් ඇමෙරිකන් ජනාධිපතිවරු අතරින් ප්‍රථමයෙන් සිය තනතුරින් ඉල්ලා අස් වෙන ජනාධිපතිවරයා විය. නීතියට ඉඩක් නොදීම සහ බලය අපහරණයට ඔහුට එල්ල වූ චෝදනා වලට වැරදිකරු වෙන්නට පෙර ඔහු එසේ ඉල්ලා අස්වූයේය. 1970 ගණන් අග දී ජීමී කාටර් පාලන සමය ඉල්ලුම හා රැකියා අවස්ථාවන් හි අනුරූපී වැඩිවීමක් රහිත උද්ධමනයක් තිබි කාලයක් විය. එය ඉරාන ප්‍රාණ ඇපකරු අර්බූදය ද සිදු වූ කාලයයි. 1980 දී රොනල්ඩ් රේගන් ජනාධිපතිවරයා වී ඇමෙරිකන් දේශපාලනයේ දක්ෂිණාංශ මුහුණුවරක් කරා යයි. බදු සහ ආණ්ඩුවේ වියදම් ප්‍රමුඛතා වල වෙනස්කම් ඇතිවෙයි. ඔහුගේ නිල කාලයේ දෙවන වාරය ඉරාන්-විරුද්ධ ලෝකාපවාදයත්, එසේම සෝවියට් යුනියනය සමඟ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතා වර්ධනය වීමත් සිද්ධ විය. සෝවියට් යුනියනය කඩා වැටිමත් සමඟ සීතල යුද්ධය අවසන් විය.වර්තමානයජනාධිපති ජෝර්ජ් එච්. ඩබ්ලිව්
. බුෂ් යටතේ එක්සත් ජනපදය විසින් එක්සත් ජාතීන් අනුමත කරන ලද ගල්ෆ් යුද්ධයේ මූලිකත්වය ගනියි. 1991 මාර්තු සිට 2001 මාර්තු දක්වා නූතන ඇමෙරිකන් ඉතිහාසයේ දීර්ඝ කාලීන වූ ආර්ථික ව්‍යාප්තිය සිදුවේ. එම කාලයට ජනාධිපති බිල් ක්ලින්ටන් පාලන සමය ද අයිති වෙයි. ඊට ඩොට් කොම් බුබ්බුලය පුපුරා යෑම ද අයිති වෙයි. 1998 දී සිවිල් නඩුවකින් සහ ලිංගික ලෝකාපවාදයකින් ක්ලින්ටන් ද්යෝෂාභියෝගයට ලක් වූවත් ඔහු නිලයේ රැඳී සිටියි. 2000 දී ඇමෙරිකන් ඉතිහාසයේ ජනාධිපතිවරණයක දී චන්ද සංඛ්‍යාව දෙපැත්තට ම ඉතා සමාන වූ ආකාරයකින් බෙදී ගිය මැතිවරණය පැවැත්වෙයි. එක්සත් ජනපද සුපිරි උසාවි තීරණයකින් ජයග්‍රාහකයා කවුදැයි තීරණය වෙන එම මැතිවරණයේ ජය අත් වෙන්නේ ජෝර්ජ් ඩබ්ලිව්. බුෂ් ට ය. ඔහු ජනාධිපතිවරයා වෙයි.2001 සැප්තැම්බර් 11 වැනි දා, නිව් යෝර්ක් නගරයේ ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයට සහ වොෂිංටන් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටන පෙන්ටගනයට ඇල්-කයිඩා ත්‍රස්තවාදීන් වෙතින් ප්‍රහාර වැදෙයි. එහි දී තුන්දහසක ජනතාව මිය යති. ඊට පිළිතුරක් වශයෙන් බුෂ් ආණ්ඩුව ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව ගෝලීය මෙහෙයුමක් අරඹයි. ඇෆගනිස්තානය ආක්‍රමණය කරයි. තලිබාන් ආණ්ඩුව සහ ඇල්-කයිඩා පුහුණු කඳවුරු ඉවත් කරය
ි. තලිබාන් ත්‍රස්තවාදීන් ගරිල්ලා යුද්ධයක නිරත වීම කරගෙන යති. 2002 දී බුෂ් ආණ්ඩුව ඉරාකයේ ආණ්ඩුව වෙනස් කරනු පිණිස පෙරැත්ත කරන්නට පටන් ගති. එයට ඉදිරිපත් කරන ලද හේතු විවාදයට ලක්වුණි. 2003 දී ඇමෙරිකාව ඉරාකය ආක්‍රමණය කරයි. සදාම් හුසේන් බලයෙන් පහ කරන ලදි. 2005 දී කත්රීනා නම් වූ චණ්ඩමාරුතයෙන් ගල්ෆ් වෙරළබඩ පෙදෙස් වලට දරුණු හානි සිද්ධ වේ. නිව් ඔර්ලියන්ස් විනාශයට පත් වෙයි. 2008 ගෝලීය ආර්ථික අවපාතයක් මැද ඇමරිකාවේ ප්‍රථම අප්‍රිකානු ඇමරිකන් ජනාධිපතිවරයා වන බරක් ඔබාමා තේරී පත් වෙයි. වසර දෙකකට පසුව දැවැන්ත සෞඛ්‍ය පහසුකම් සහ මූල්‍යමය සැලසුම් ගෙන එයි. 2011 දී නේවි සීල්ස් හමුදා සේනාංකය විසින් පාකිස්තානයේ දී ඇල්-කයිඩා නායක ඔසාමා බින් ලාඩන් ඝාතනය වෙයි. 2011 දෙසැම්බර් මාසයේ දී ඉරාක යුද්ධය නිල වශයෙන් අවසන් වී සියළු ඇමෙරිකන් හමුදාව රටෙන් ඉවත් කරයි.මූලාශ්‍ර↑ "U.S. POPClock Projection". U.S. Census Bureau. Figure updated automatically.↑ ජෝර්ජ් වොෂිංටන්, නයනි මැලගොඩ, 2006, 174 පිටුව↑ www.en.wikipedia.org/wiki/Louisiana_Purchase↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Manifest_Destinyhttp://en.wikip
edia.org/wiki/United_Statesමෙය ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ සටහන ඇසුරින් කරන ලද අනුවාදයයි. සිංහල යෙදුම් සඳහා ආශ්‍රය කරන ලද ග්‍රන්ථ: ඇමෙරිකානු සිවිල් යුද්ධය 1861-1865, නයනි මැලගොඩ, 2004; බෙන්ජමින් ෆ්‍රෑන්ක්ලින්, නයනි මැලගොඩ සහ අරුණි ශපීරෝ, 2004; ජෝර්ජ් වොෂිංටන්, නයනි මැලගොඩ, 2006.හපුතලේ මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ  ඌව පළාතේ  බදුල්ල  දිස්ත්‍රික්කයේ,  හපුතලේ නගරය අනුව යමිනි . ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්   පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි . එවිට පැවැති බොහෝ දුරට  ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි.[1] සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු  පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  හපුතලේ මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  බදුල්ල  බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස හපුතලේ දිගටම පවතියි.1947 ප
ාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු   පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:[2]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%ජේ. ඒ. රඹුක්පොතයතුර2,12431.38%ඒ.ඩී. සෙංගමලෙයිගෙය1,75325.89%ආර්.ඒ. නඩේසන්කුඩය1,33719.75%ඒ. පචමුතුඅලියා1,22918.15%ජේ.ජී. රාජකුලේන්ද්‍රම්අත3274.83%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව6,770100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව127මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව6,897ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව11,123ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය62.01%1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු   දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:[3]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%විල්ෆ්‍රඩ් ඒ. රත්වත්තේලාම්පුව2,44449.29%බුලත්සිංහලගේ ජයසේන පෙරේරායතුර82016.54%ඩබ්. පී. ජී. ආරියදාසතරුව65013.11%ඊ. එච්. ද මැල්අත51810.45%ඩබ්. ආතර් ද සිල්වාඅලියා4328.71%කේ. සි
වසාමිකණ්ණාඩි කූට්ටම941.90%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව4,958100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව55මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව5,013ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව7,051ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය71.10%1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු   තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:[4]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%ඩබ්.පී.ජී. ආරියදාසඅත4,67877.91%ඩබ්.ඒ. රත්වත්තේඅලියා1,32622.08%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව6,004100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව41මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව6,045ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව9,442ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය64.02%1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු   සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:[5]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%ඩබ්.පී.ජී. ආරියදාසඅත3,65547.83%පී.බී. සන්නස්ගලඅලියා1,98425.96%විජේසිරි නානායක්කාරයතුර83710.95%ඩී.එල්.ඩබ්
. රාජපක්ෂහිරු4826.31%එම්. අරුණාසලම්ගස4285.60%බර්ට්‍රම් ජයසිංහකරත්ත රෝදය2563.35%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව7,642100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව104මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව7,746ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව10,344ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය74.88%1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු   පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:[6]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%ඩබ්.පී.ජී. ආරියදාසඅත4,33559.19%එන්.ජී.එස්. පණ්ඩිතරත්නඅලියා2,86039.05%නානායක්කාරගේ විජේසිරිකරත්ත රෝදය1291.76%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව7,324100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව66මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව7,390ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව10,344ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය71.44%1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය22 මාර්තු 1965  දිනදී පැවැත්වුණු   හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:[7]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%ඩබ්.පී.ජී. ආරියදාසඅත5,74050.49%
ආර්.එම්. අප්පුහාමිලාම්පුව4,66141.00%බී. ජයසේන පෙරේරාපුටුව6675.87%ඩබ්. ගවරම්මනඅහස්යානය3002.64%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව11,368100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව137මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව11,505ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව14,457ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය79.58%1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු   සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:[8]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%ඩබ්.පී.ජී. ආරියදාසඅත8,33954.74%ඩබ්.ජී.එම්. ජයවික්‍රමඅලියා6,89645.26%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව15,235100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව92මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව15,327ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව17,821ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය86.01%1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු   අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:[9]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%ඩබ්.ජේ.එම්.ලොකුබණ්ඩාරඅලියා10,81857.65%එච්.එම්.සී.දිසානායකඅත7,44639.
68%එල්.ඒ. ගුණවර්දනයතුර2741.46%එස්. හේමදාසලාම්පුව2261.20%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව18,764100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව81මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව18,845ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව22,166ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය85.02%ආශ්‍රිත↑ "ද ඉලෙක්ටරල් සිස්ටම්". ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1947" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1952" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1956" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1960-03-19" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1960-07-20" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1965" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1970" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ල
ංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1977" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.vteශ්‍රී  ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ නැගෙනහිර පළාතඅම්පාර ·   මඩකලපුව ·   කල්කුඩා ·   කල්මුනෙයි ·   මුත්තූර් ·   නින්තවූර් ·   පද්දිරුප්පු ·   පොතුවිල් ·  සමන්තුරෙයි ·   සේරුවිල ·   ත්‍රිකුණාමලය උතුරු පළාත චාවකච්චේරි ·   යාපනය ·   කන්කසන්තුරෙයි ·   කයිට්ස් ·   කිලිනොච්චි ·   කෝපායි ·  මනිපෙයි ·  මන්නාරම ·   මුලතිව් ·   නල්ලූර් ·   පේදුරු තුඩුව ·   උඩුප්පිඩි ·   උඩුවිල් ·   වඩුක්කොඩෙයි ·   වවුනියාවබස්නාහිර පළාත අත්තනගල්ල ·   අවිස්සාවේල්ල ·   මැද කොළඹ ·   නැගෙනහිර කොළඹ ·   උතුරු කොළඹ ·   දකුණු කොළඹ ·   බටහිර කොළඹ ·  ගම්පහ ·  හොරණ  ·  ජාඇල ·  කළුතර ·  කැලණිය ·  කෝට්ටේ ·  මීරිගම ·  මොරටුව ·  මීගමුව ·  පානදුර ·  වැල්ලවත්ත-ගල්කිස්ස ·  දෙහිවල-ගල්කිස්ස ·  දෙහිවල ·  රත්මලානදකුණු පළාතඅම්බලන්ගොඩ - බලපිටිය ·  බද්දේගම  ·  උඩුගම · වැලිගම ·  අකුරැස්ස ·  මාතර ·  හම්බන්තොට · බෙලිඅත්ත  · හක්මන · දෙනියාය · ගාල්ලසබරගමුව පළාතබලන්ගොඩ · නිවිතිගල  · රත්නපුරය  · කිරිඇල්ල  · දෙහිඕවිට  · රුවන්වැල්ල · දැදිගම ·