LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
‍රසිද්ධ විස්වාසයක් වන්නේ පුරාණ නිධානයක් මෙම දිය ඇල්ල තුල සඟවා ඇති බවත් එය ලබා ගැනීමට මිනිස් ජීවිත 1000ක් බිලි දිය යුතු බවත්ය.මේවාද බලන්නශ්‍රී ලංකාවේ දිය mou tainsඇලියොමුවවිල් එයිස්නර් ගේ (Will Wishhner) "A contract with God (දෙවියන් සමඟ ගිවිසුමක්) නවකථාව, විචිත්‍රමත් නවකථා ලෙස හඳුන්වන ලද ප්‍රථම ග්‍රන්ථයයි. විචිත්‍රමත් නවකථාවක් යනු දිගු සහ සංකිර්ණ වු කථා වස්තුවකින් හෙබි, බො‍හෝ විට වැඩිහිටි පාඨක සමුහයක් අරබයා ලියැවුණු චිත්‍ර කථාවකි. සාමාන්‍ය චිත්‍ර කථා පොත් වලට වඩා කල් පැවතෙන අයුරින් මේවා තිබේ. මෙම නවකථාවන්, චිත්‍රකථා පොත් මෙන් පුවත් පත් වෙළෙඳ සැල් තුළ නොව පොත් හල් තුළද අලෙවි කෙරේ.අර්ථ දැක්විමතවමත් පරිණාමය වෙමින් පවතින මෙම විචිත්‍රමත් නවකථා (Graphic novels) සඳහා සාධාරණ අර්ථකථනයක් නොමැත.එබැවින් සමහර අවස්ථාවල චිත්‍රකථා වල ඇති වෙනස විදහා දැක්වීමට ද එහි පද්‍ය කොටස්ද භාවිතා වී ඇත. එනම් සාමාන්‍ය චිත්‍රකථා පොත් වලින් වෙනස් වු අංග වලින් යුත් වඩාත් ‍පරිණත ‍තේමා භාවිතා වන්නක් ලෙස මෙම පොත් හැඳින්විය හැක. එනමුත් මෙම අදහසට එකඟ වන පරිද්දෙන් කෘති ලියවුණ ද, ඒ
වා සම්ප්‍රදායික හාස්‍යෝත්පාදක නවකථා යටතේ වර්ග කෙරෙණි. මෙම පද්‍ය පොදුවේ භාවිතා වනුයේ හාස්‍යෝත්පාදක නවකථා වලින් මෙම කෘති වෙන් කිරිම පිණිසය. මෙම හේතුව පාදක කර ගනිමින් ප්‍රංශ පදයක් ‍වන 'Bande Dessinee' යන්න ඉතිහාසඥයන් විසින් භාවිතා කරන ලදි.පොත් ප්‍රකාශන කර්මාන්තයේ දී මෙම පද්‍ය “නවකථා” යන ගණයට නොවැටෙන්නා වු කෘති සඳහා භාවිතා වුණි. එකිනෙක හා ගැලපීමක් නොමැති හාස්‍යජනක කථා හා ප්‍රබන්ධ නොවන කෘති සඳහා ද නමම භාවිතා වුණි.සටහන්Graphic novelශ්‍රී ලංකා කැහිබෙල්ලාකැහිබෙල්ලා තෙත් කලාපයේවිද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයරාජධානිය:ඇනිමේලියා - සත්ත්වවංශය:කෝඩටාවර්ගය:ආවේස් - පක්ෂිකුලය:කෝවිඩා - කපුටු වංශයශ්‍රී ලංකා කැහිබෙල්ලා ශ්‍රී ලංකාවට ආවේනික පක්ෂියෙකි. ( ඉංග්‍රීසි: Sri Lanka Blue Magpie or Ceylon Magpie (Urocissa ornata) විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ක‍ඳුකර වනාන්තර අශ්‍රීතව වාසය කරයි. කපුටු පවුලට අයත් පක්ෂියෙකි. මොවුන් ජීවත් වන සදාහරිත වැසි වනාන්තර විනාශ වී යාමත් සමඟ වඳ වී ගෙන යාමේ තර්ජනයට වර්තමානයේදී ලක් වී තිබේ. සාමාන්‍යයයෙන් හය, හත් දෙනෙකුගෙන් සමන්විත කුඩා කණ්ඩායම් ල
ෙස සැරිසරන කැහිබෙල්ලන් අධික මාංශ භක්ෂක ලෙස කුඩා ගෙම්බන්, කටුස්සන්, කෘමීන් සහ අනෙකුත් අපෘෂ්ඨවංශීන් ආහාරයට ගන්නා අතර පළතුරුද ආහාරයට ගනී. යුරෝපීය කැහිබෙල්ලාට ප‍්‍රමාණයෙන් සමාන 42-47 cm  පමණ වන ශී‍්‍ර ලංකා කැහිබෙල්ලා ගසක හෝ පඳුරක සාදන ලද කෝප්පයක හැඩැති පුංචි කූඩුවක දුඹුරු පැහැ ලප සහිත සුදු පැහැ බිත්තර 3-5 අතර ප‍්‍රමාණයක් දමයි.වර්තමානය වනවිට කැහිබෙල්ලන්ගේ වදවීමේ ප්‍රවණතාව බොහෝ සෙයින් වැඩිවී තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ කැහිබෙල්ලාගේ ව්‍යාප්තියමෙම ලිපිය එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක විසින් 1956 දී පිහිටුවාගන්නා ලද දේශපාලන සංධානය පිලිබඳ වේ.  පිලිප් ගුණවර්ධන විසින් 1959දී ඇරඹුනු දේශපාලන පක්ෂය සඳහා, මහජන එක්සත් පෙරමුණ‍ බලන්න.මහජන එත්සත් පෙරමුණඉංග්‍රීසි නමMahajana Eksath Peramunaනායකයාඑස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායකආරම්භකඑස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායකආරම්භය1956මැතිවරණ ලාංඡනයඅතශ්‍රී ලංකාවේ  දේශපාලනයදේශපාලන පක්ෂමැතිවරණමහජන එක්සත් පෙරමුණ යනු 1956 දී පිහිටුවාගන්නා ලද මැතිවරණ සංධානයකි. එය සමන්විත වූයේ එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක විසින් නායකත්වය සැපයුණු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය,  පිලිප් ගුණවර්ධන  විසින්
නායකත්වය සැපයුණු විප්ලවකාරී ලංකා සම සමාජ පක්ෂය සහ   විජයානන්ද දහනායක විසින් නායකත්වය සැපයුණු සිංහල භාෂා පෙරමුණ යන පක්ෂ වලිනි .මෙම සන්ධානය විසින් 1956 මැතිවරණය ජයගෙන රජයක් පිහිටුවන ලදි.‍1959 මැයි මසදී පිලිප් ගුණවර්ධන සහ විලියම් ද සිල්වා රජයෙන් ඉල්ලා අස්වීමත් සමගම මඑපෙ සන්ධානය බිඳ වැටුණි. විලංසසප පක්ෂය විපක්ෂයට එක් විය.1959දී  පිලිප් ගුණවර්ධන විසින් මහජන එක්සත් පෙරමුණ‍ නමින් නව දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවීමත් සමගින් මහජන එක්සත් පෙරමුණ යන නාමය නොනැසී පවත්වා ගෙන යන ලදි.vteශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ ප්‍රධාන පක්ෂශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණඑජාපෙ/එජායපෙඑක්සත් ජාතික පක්ෂයසමස්ත ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසයජාතික හෙළ උරුමයශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසයTPAප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනතා පෙරමුණජාතික කම්කරු සංගමයකඳුරට ජනතා පෙරමුණඑජනිසශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයලංකා කම්කරු කොංග්‍රසයශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වාමාංශික පෙරමුණදේශ විමුක්ති ජනතා පක්ෂයඊළාම් ජනතා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයඊළාම් විප්ලවවාදී ශිෂ්‍ය සංවිධානයලංකා සමසමාජ පක්ෂයමහජන එක්සත් පෙරමුණජාතික කොංග්‍රසයජාතික නිදහස් පෙරමුණ
ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂයදෙමළ ජනතා විමුක්ති කොටිතුන්වැනි පක්ෂවිශාලදෙජසඉලංගෙයි තමිළ් අරසු කච්චිඊලාම් ජනතා විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණදෙමළ ඊළාම් ජනතා විමුක්ති සංවිධානය (ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ)දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති සංවිධානයජනතා විමුක්ති පෙරමුණකුඩාලිබරල් පක්ෂය පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිටත පක්ෂබහුජන නිදහස් පෙරමුණබොදු ජන පෙරමුණලංකා කමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕ)ලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමගි සන්ධානයප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයප්‍රජාතාන්ත්‍රවාදී එක්සත් ජාතික පෙරමුණඊළාම් ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී විමුක්ති පෙරමුණඊළාම් ජනතා විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණවාමාංශික විමුක්ති පෙරමුණලංකා සම සමාජ පක්ෂයනව සම සමාජ පක්ෂයනව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයජනතා සේවක පක්ෂයමුස්ලිම් ජාතික සමගි සන්ධානයනව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණනව සිංහල උරුමයමහජන දෙමළ කොංග්‍රසයවිප්ලවවාදී කම්කරු පක්ෂයසිංහලයේ මහසම්මත භූමිපුත්‍ර පක්ෂයසමාජවාදී සමානතා පක්ෂයශ්‍රී ලංකාවේ සමාජවාදී පක්ෂයශ්‍රී ලංකා කම්කරු පක්ෂයද්‍රවිඩ ජාතික ජනතා පෙරමුණ (අකිල ඉලංකෙයි තමිල් කොංග්‍රස්)දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණඑක්සත් සමාජවාදී පක්ෂයSocialist Party
අතීත දේශපාලන පක්ෂසමස්ථ ලංකා ඉස්ලාමීය සමගි පෙරමුණසමස්ථ ලංකා මැලේ දේශපාලන සන්ධානයඅසීස් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කම්කරු කොංග්‍රසයBolshevik Samasamaja Partyබෞද්ධ ජනරජ පක්ෂයලංකා ජාතික කොංග්‍රසයලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයලංකා මහජන සභාලංකා සම සමාජ පක්ෂය (විප්ලවවාදී)සිංහල මහ සභාශ්‍රී ලංකා නිදහස් සමාජවාදී පක්ෂයශ්‍රී ලංකා සම සමාජ පක්ෂයඑක්සත් ලංකා කොංග්‍රසයවිප්ලවකාරී ලංකා සම සමාජ පක්ෂයඅතීත දේශපාලන සන්ධානප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජාතික සන්ධානයමහජන එක්සත් පෙරමුණජනතා සන්ධානයදෙමළ ජාතික විමුක්ති සන්ධානයද්වාරය:දේශපාලනයදේශපාලන පක්ෂ ලැයිස්තුවශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනයමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස කුර්ආන් සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)සාහිත්‍යමය උපයෝගීතාවයශුද්ධ වූ අල් කුර්ආනය පාරායනය කිරීම, ගායනා කිරීම හා වන පොත් කිරීම පහසු කිරීම සඳහා එය නොයෙක් ප්‍රමාණයෙන් යුත් කොටස්වලට බෙදා වෙන් කර ඇත. එය නොයෙකුත් දිග ප්‍රමාණයෙන් යුත් පරිච්ඡේදවලට වඩා වෙනස් හා අමතර වූවකි. එක සතියකින් හෝ මාසයකින් කියවා නිම කිරීමට හැකිවන සේ  සම්පූර්ණ අල්කුර්ආනයම අජිසා හෙවත් ජුස්උ තිහකට බෙදා වෙන්කර ඇත. එහි සමහර ‍කොටස්වලට නම් යොදා
ඇති අතර ඒවාට එම පරිච්චේද ආරමභ කරන මුල් අක්ෂරයන් උපයෝගී කරගෙන ඇත. එය නැවත කොටස් දෙකකට බෙදා ඇති අතර ඒවා අහ්සාබ් නම් වේ. එක් හිසාබයක් නැවත කොටස්  4 කටද, ඒවා රුබ්උල් අහ්සාබ් යනුවෙන්ද හඳුන්වා ඇත. එහි වෙනස් සැලැස්මක් රුකුඅත් ලෙස සපයා ඇති අතර ඒවා තවත් කුඩා කොටස් ලෙස වාක්‍යය දහයක් පමණ අඩංගු ඡේද වශයෙන් දක්වා  ඇත. තවත් අයුරකින් ශුද්ධ කුර්ආනයම මන්සීල් නමැති කොටස් 7 ට බෙදා ඒවා එක සතියකින් පාරායනය කර නිම කිරීමට හැකි සේ පහසු කර ඇත. පාරායනය කිරීමඅල් කර්ආන් යන පදයට පාරායනය කිරීම යන තේරුම දී ඇත්තේ එය සාමාන්‍ය අයුරින් කෙසේ පාරායනය කළ යුතුද යන්න පැහැදිලි කර ඇති නිසාය. එහි අර්ථය පැහැදිලි වන සේ සෙමින් ලාලිත්‍යමය ස්වරූපයකට පැහැදිලි උච්චාරණය සහිතව පාරායනය කළ යුතුය. එය පාරායනය කිරීමේ නිවැරදි පිළිවෙත “තජ්වීද්” යනුවෙන් හැඳින්වෙන අතර එහි භාෂාමය අගය තීව්‍රව ඉස්මතුවන සේ පාරායනය කළ යුතුය.  තවද, එහි අභ්‍යන්තර අගය වචනවලින් හෙළි දැක්විය යුතුය. “එයට ටිකක් වැඩියෙන් හෝ ( අඩකට ටිකක් වැඩියෙන් හෝ ) කුර්ආනය සමපද පාතයෙන් හදාරව”. (අක්ෂර භේදය, උච්චාරණ භේදය නොමැතිව, නවත්ව නවත්වා තොර නැතිව උස්පහත් ප්‍රමාණයෙන් හදාරව)(කුර්ආන් 7
3:4)නැමඳුම ඉටු කිරීම ඉස්ලාමයේ අනිවාර්ය වගකීමක්වන නිසා එක මුස්ලිමයෙක් අඩුම තරමින් මුල්ම පරිච්ඡේදය වන “ සුරතුල් ෆාතිහා” ඇතුළුව තවත් සුරතයන් හෙවත් පරිච්ඡේද කිහිපයක් දැන සිටිය යුතුය. “සුරතුල් ෆාතිහාව”නිතර නිතර පාරායනය කරන වාක්‍ය 7 ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඉන්පසු අවසානයට කෙටි පරිච්ඡේද පාරායනය කරන අනුපිළිවෙලට අවසන් විය යුතුය. නැමදීමේදී “ඔබම නමදිමු” යන පාඨය පාරායනය කිරීමට අවස්ථාව ලැබෙන්නේ මුස්ලිම්වරයෙක් “ෆාතිහාව වන පොත් කළ විට පමණි. යම් පුද්ගලයෙක් ශුද්ධ වූ අල් කුර්ආනය මිහිරිව පාරායනය කරන්නේ නම් ඔහුට “කාරී” යනුවෙන් ගෞරව නාමයක් ලැබෙන අතර ශුද්ධ වූ කුර් ආනය කටපාඩම් කළ අයට ලැබෙන ගෞරව නාමය “හාෆිස්” නම් වේ. එහි ස්ත්‍රී ලිංග පදය “හාෆොස්” නම් වේ. මෙහි තේරුම පාරායනය කරන්නා හෝ ආරක්ෂා කරන්නා වෙයි. ශුද්ධ වූ මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා මුල්ම කාරි ලෙස නම් ලබන අතර මුල්න්ම අල් කුර්ආන් පාඨ මිහිරිව පාරායනය කළේ ශුද්ධ වූ මුහම්මද් නබි තුමාය. මුස්ලිම් ලෝකයේ ඉතාමත් ප්‍රසිද්ධ කලාවක් ලෙස පිළිගැනෙන්නේ අල් කුර්ආනය පාරායනය කිරීමයි.මාඝගේ පාලන සමයෙහිදී ප්‍රහාරයට ලක් වුනු බොහෝ විසල් ස්තූප අතුරින් එකක් වන ජේතවනාරාමය.කාලිංග මාඝ
(දෙමළ: கலிங்க மாகன், ඉංග්‍රීසි: Kalinga Magha) සහ ක්‍රෑර මාඝ ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, මාඝ (රාජ්‍යත්වය 1215–1255), යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යතන යුගයේ රජෙකු වන අතර ඔහු සිහියට නැගෙන්නේ ප්‍රාථමික වශයෙන් ඔහුගේ ක්‍රෑර හා පීඩාකාරී පාලනය නිසාවෙනි. 1215දී නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ කාලිංග ප්‍රදේශයේ සිට මාඝ මෙහි පැමිණ මෙම රට ආක්‍රමණය කර වන අතර  පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය සිහසුනෙන් පහකර ලීය. ඔහුගේ රාජ්‍යත්වය තුලදී, දේශීය සිංහලයන් ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු හා බටහිර ප්‍රදේශයන්ටද, රට අභ්‍යන්තරයෙහි මධ්‍ය කඳුකරයටද  අතිමහත් වශයෙන් සංක්‍රමණය වූයේ ඔහුගේ පීඩාකාරී පාලනයෙන් මිදීමටය.[1] රජරට නමින් හැදුන්වුනු පුරාණ උතුරු ප්‍රදේශයේ බලය ලබා ගත් අවසාන රජු වුයේ මාඝයි. ඔහු උතුරේ සිංහල බලය විනාශ කිරීමට ගත් පෘථුල උත්සාහය කොතරම් ප්‍රබල වීද යත් රජරටින් බලයට පත් වු සෑම සිංහල රාජ්‍යවංශක්ම පැවතුනේ ප්‍රධාන වශයෙන් දිවයිනේ දකුණු දිශාවේය.කාලිංග මාඝගේ ආක්‍රමණයෙන් රජරට මුදවා ගැනීමවෙනසකට උත්ප්‍රේරකයක් වූ නමුදු මාඝ යනු ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයෙහි විවාදයට බඳුන් වූ සුවිශේෂී පාලකයෙකි. ඒ වන විට දිවයිනේ පාලන බලයේ හදවත බඳුව තිබූ රජරට රාජධානියට මාඝගේ ආක්‍රමණය ව
ිශාල විනාශයක් කළේය. පුරාණ රජදරුවන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද මහා නගර වනයට බිලි විය. ඒවා පසුව සොයා ගන්නා ලද්දේ 19 වෙනි ශත වර්ෂයේදීය. දේශීය පාලන බලය ඉන් පසු දකුණට සහ ලංකාවේ මධ්‍යම පළාත්වලට මාරු වූයේ කැලිඩොස්කෝපයක දර්ශන මාරුවන පරිද්දෙනි. උතුරු ප්‍රදේශය අන්තිමට යාපනය රාජධානිය ලෙස විකාශනය වුවද 1619 දී පෘතුග්‍රීසීන් විසින් එය යටත් කරගන්නා ලදී.පුරාණයේ සිට ශ්‍රී ලංකාව බෙදී තිබුණේ රජරට, දක්ඛිණ දේශය සහ රුහුණ වශයෙනි. පළමුවෙන් ඒවා වෙනස් වූයේ රජරට - පතිතදේශ වශයෙන්ද දක්ඛිණ දේශය - මායා රටද වශයෙනි. එහෙත් පසුව එක විටම වාගේ මෙම භාවිතාවන් නතර වී ඒ නම් යල් පිනූ ඒවා බවට පත් විය. ඉන් පසු එම ප්‍රදේශවල බිහි වූ රාජධානි භූගෝලීය වශයෙන් කුඩා වූ අතර යාපහුව - ගම්පොල වැනි ආරක්ෂිත බලකොටු නගර කේන්ද්‍ර කොට ගත්තේය. ඒවා "සීතාවක" රාජ්‍යය මෙන්ම කෙටි කාලයකට පමණක් සීමා විය.මාඝගේ ආක්‍රමණයේ අමිහිරි මතක සටහන් නිසා සිංහලයින් සහ දකුණු ඉන්දීය චෝල, කේරළ සහ පාන්ඩ්‍යයන් අතර කලින් තිබූ කිට්ටු සම්බන්ධතාවයන් පලුදු විය. පෘථුල ලෙස ඉන්දියාවේ සහ ලංකාවේ ශාඛාවන් අතර ඇති වූ විවාහ සම්බන්ධතා සමග රජරට උසස් පවුල් නොවරදවාම රාජකීය සම්බන්ධයක් සහිත වූ
නිසා මධ්‍ය කාලීන රාජ්‍ය පවුල් වර්තමානයේ භාවිතා වන අර්ථයෙන්ම විශිෂ්ට සිංහලයෝ වූහ. කෙසේ වෙතත් ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයේ දකුණු ඉන්දීය බලපෑම නැති වී ගිය බවක් එයින් අදහස් නොකෙරේ. නුවර නායක්කර් රජ පරපුර ඊට සාක්ෂි වේ. කෙසේ වෙතත් මෞර්ය සහ ලම්බකර්ණ වැනි ඉන්දු ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨ වංශවල යුගය එයින් අවසාන විය.මාඝගේ ආක්‍රමණයට පෙර සිටම ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය පාලන බලය ක්‍රමයෙන් පිරිහෙමින් තිබුණි. එකී ආක්‍රමණයෙන් පසුවද ශත වර්ෂ 3 ක පමණ කාලයක් රට අරාජිකව මෙන් පැවැතුණේය. ශ්‍රී ලංකාවේ මෙම ඓතිහාසික යුගය අවසන් වන්නේ සතුරෙකුගේ පැමණීමත් සමගය. එම සතුරා පසුව දකුණු ඉන්දියාවේ මහා අධිරාජ්‍යය ද ලංකාවේ තිබුණු රාජ්‍යයන් ද තම අණසකට යටත් කර ගත්තේය. ඒ සතුරා අන් කවරෙකුවත් නොව යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදීන්ය.ආශ්‍රිත↑ චත්තෝපාධ්‍යය, හරප්‍රසාද්. එත්නික් අන්රෙස්ට් ඉන් මොඩර්න් ශ්‍රී ලංකා: ඇන් අකවුන්ට් ඔෆ් ටැමිල් -සිංහලීස් රේස් රිලේෂන්ස්. එම්.ඩී. ප්‍රකාශන පුද්ග සමාගම. http://books.google.lk/books?id=MRU6QKPBTFQC&pg=PA7&lpg=PA7&dq=migration+of+sinhalese+magha&source=bl&ots=V9KKkOkRTh&sig=bK57j_KLGrh_ThtcQbeDXRUgBj0&hl=en&sa=X&ei=SYZET4
KcN4HXrQe7qsy4Dw&ved=0CD8Q6AEwBQ%23v=onepage&q=migration_of_sinhalese_magha&f=false#v=onepage&q=migration_of_sinhalese_magha&f=false. Retrieved 24 පෙබරවාරි 2012. ආශ්‍රිත ලිපිසිංහලේ රාජාවලියFundamental theorem of algebra සමග වරදවා වටහා ගැනීමෙන් වළකින්න.In Disquisitiones Arithmeticae (1801) Gauss proved the unique factorization theorem [1] and used it to prove the law of quadratic reciprocity.[2]සංඛ්‍යා සිද්ධාන්තයේ දී, අංක ගණිතයේ මූලික ප්‍රමේයය (අනන්‍ය ප්‍රථමක සාධක සෙවීමේ ප්‍රමේයය) කියා සිටින්නේ 1ට වඩා වැඩි ඕනෑම ප්‍රකෘති සංඛ්‍යාවක් ප්‍රථමක සංඛ්‍යාවල අනන්‍ය ගුණිතයක් ලෙස ලිවිය හැකි බවයි.උදාහරණ ලෙස6936=23×3×172,{\displaystyle 6936=2^{3}\times 3\times 17^{2},\,\!}1200=24×3×52.{\displaystyle 1200=2^{4}\times 3\times 5^{2}.\,\!}6936 හෝ 1200 ප්‍රථමක සංඛ්‍යා බවට සාධක කිරීම් වෙන කිසිවක් නොමැත. ඉහත ඉදිරිපත් කිරීමේ දී හඳුනාගැනීමේ පහසුව උදෙසා නැවත නැවත භාවිතා වන ප්‍රථමක සාධක බල බවට පත් කර ඇත. ගුණ කිරීම න්‍යායාදේශ හා සංඝ
ටන වන නිසා සාධකයේ පිළිවෙල නොවන අතර සාමාන්‍යයෙන් ආරෝහණ ආකාරයට පිළියෙල කරනු ලැ‍බේ.බොහොමයක් නිර්මාණකරුවන් ප්‍රකෘති සංඛ්‍යාවල ආරම්භය ලෙස ගන්නේ ප්‍රථමක සාධක කරණයක් නොමැති 0 යි. ඒ අනුව හාර්ඩි හා රයිට් (1979) ගේ 1 වන ප්‍ර‍මේයය කියා සිටින්නේ “1 හැර සියලු ධන නිඛිල ප්‍රථමක සංඛ්‍යාවල ගුණිත වේ” යන්නයි. 2වන ප්‍රමේයය (ඔවුන්ගේ මූලිකය) අනන්‍යතාව ප්‍රකාශ කරයි. අංක 1 ප්‍රථමකයක් නොවේ. නමුත් එය කිසිදු සංඛ්‍යාවක ගුණිතයක් නොවන නිසා එය හිස් ගුණිත නීතිය මඟින් ප්‍රමේයයට ඇතුළත් කිරීම යෝග්‍ය වේ. (උදාහරණ ලෙස මහා පොදු සාධකය  ගණනය කිරීම බලන්න)හාර්ඩි හා රයිට් අනන්‍ය ප්‍රථමක සාධක කිරීමක් නොමැති අසාමාන්‍ය සංඛ්‍යායක් , කල්පිත සංඛ්‍යාවක්  ලෙස අර්ථ දැක්වීය. ඔවුන් අසාමාන්‍ය සංඛ්‍යායක් , නොමැති බව පෙන්වා දෙමින් අංක ගණිතයේ මූලික ප්‍රමේයය ඔප්පු කරන ලදී. ආශ්‍රිත ලිපිInteger factorizationPrime signatureසටහන්↑ Gauss (1986, Art. 16)↑ Gauss (1986, Art. 131)මූලාශ්‍රThe Disquisitiones Arithmeticae has been translated from Latin into English and German. The German edition includes all o
f his papers on number theory: all the proofs of quadratic reciprocity, the determination of the sign of the Gauss sum, the investigations into biquadratic reciprocity, and unpublished notes.Gauss, Carl Friedrich (1986), Disquisitiones Arithemeticae (Second, corrected edition), New York: Springer, ISBN 978-0-387-96254-2, https://www.springer.com/mathematics/algebra/book/978-0-387-96254-2 Gauss, Carl Friedrich (1965) (in de), Untersuchungen über hohere Arithmetik (Disquisitiones Arithemeticae & other papers on number theory) (Second edition), New York: Chelsea, ISBN 0-8284-0191-8 The two monographs Gauss published on biquadratic reciprocity have consecutively numbered sections: the first contains §§ 1–23 and the second §§ 24–76. Footnotes referencing these are of the form "Gauss, BQ, § n". Footnotes referencing the Disquisitiones Arithmeticae are of the form "Gauss, DA, Art. n".Gauss, Carl Friedrich (1828), Theoria residuorum biquadraticorum, Commentatio prima, Göttingen: Comment.
Soc. regiae sci, Göttingen 6 Gauss, Carl Friedrich (1832), Theoria residuorum biquadraticorum, Commentatio secunda, Göttingen: Comment. Soc. regiae sci, Göttingen 7 These are in Gauss's Werke, Vol II, pp. 65–92 and 93–148; German translations are pp. 511–533 and 534–586 of the German edition of the Disquisitiones.Euclid (1956), The thirteen books of the Elements, 2 (Books III-IX), Translated by Thomas Little Heath (Second Edition Unabridged ed.), New York: Dover, ISBN 978-0-486-60089-5, https://archive.org/details/thirteenbooksofe00eucl Hardy, G. H.; Wright, E. M. (2008) [1938], An Introduction to the Theory of Numbers, Revised by D. R. Heath-Brown and J. H. Silverman.  Foreword by Andrew Wiles. (6th ed.), Oxford: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-921986-5, MR 2445243, Zbl 1159.11001Long, Calvin T. (1972), Elementary Introduction to Number Theory (2nd ed.), Lexington: D. C. Heath and Company .Pettofrezzo, Anthony J.; Byrkit, Donald R. (1970), Elements of Number Theory, Eng
lewood Cliffs: Prentice Hall .Riesel, Hans (1994), Prime Numbers and Computer Methods for Factorization (second edition), Boston: Birkhäuser, ISBN 0-8176-3743-5 Weil, André (2007), Number Theory: An Approach through History from Hammurapi to Legendre, Modern Birkhäuser Classics, Boston, MA: Birkhäuser, ISBN 978-0-817-64565-6 භාහිර සබැඳිWhy isn’t the fundamental theorem of arithmetic obvious?GCD and the Fundamental Theorem of Arithmetic at cut-the-knot.PlanetMath: Proof of fundamental theorem of arithmeticFermat's Last Theorem Blog: Unique Factorization, a blog that covers the history of Fermat's Last Theorem from Diophantus of Alexandria to the proof by Andrew Wiles."Fundamental Theorem of Arithmetic" by Hector Zenil, Wolfram Demonstrations Project, 2007.Grime, James, "1 and Prime Numbers", Numberphile (Brady Haran), https://www.youtube.com/watch?v=IQofiPqhJ_s vteDivisibility-based sets of integersOverviewInteger factorizationDivisorUnitary divisorDivisor functi
onPrime factorFundamental theorem of arithmeticFactorization formsPrimeCompositeSemiprimePronicSphenicSquare-freePowerfulPerfect powerAchillesSmoothRegularRoughUnusualConstrained divisor sumsPerfectAlmost perfectQuasiperfectMultiply perfectHemiperfectHyperperfectSuperperfectUnitary perfectSemiperfectPracticalErdős–NicolasWith many divisorsAbundantPrimitive abundantHighly abundantSuperabundantColossally abundantHighly compositeSuperior highly compositeWeirdAliquot sequence-relatedUntouchableAmicable (Triple)SociableBetrothedBase-dependentEquidigitalExtravagantFrugalHarshadPolydivisibleSmithOther setsArithmeticDeficientFriendlySolitarySublimeHarmonic divisorDescartesRefactorableSuperperfectඑක්ස් ෆයිල්ස්ප්‍රභේදයවිද්‍යා ප්‍රබන්ධ  නාට්‍ය  අභිරහස්තැනුවේක්‍රිස් කාටර්රඟපෑමඩේවිඩ් ඩචෝව්නි ගීලියන් ඇන්ඩර්සන්රොබට් පැට්‍රික්ඇනබත් ගිෂ්  මිට්ච් පිලෙගිComposer(s)මාර්ක් ස්නොව්සම්භව රටඇමෙරිකාවභාෂාව(න්)ඉංග්‍රීසිකථාවාර සංඛ්‍යාව11කථාංග ගණන202එ
ක්ස් ෆයිල්ස් X-Files යනු සම්මානලාභි ඇමරිකානු විද්‍යාප්‍රබන්ධමය ටෙලිවෘතාන්තයකි. මෙය ක්‍රිස් කාටර්ගේ නිර්මාණයක් වන අතර 1993 සිට 2003 දක්වා ඇමරිකානු Fox රූපවාහිනී ජාලය ඔස්සේ විකාශනය විය.මෙහි චරිත හා ඇතැම් වැකි ජනප්‍රිය සංස්කෘතියක් බිහිකිරීමට මුල් වූ අතර රසිකයන් තුල නොමැකෙන මතකයන් තැබීමට සමත් විය. 'එක්ස් ෆ්යිල්ස්' රූපවාහිනි කතාමාලාව චිත්‍රපටි දෙකකටත් (The X-Files හා I Want To Believe) වෙනත් ටෙලිවෘතාන්තයකටත් (ලෝන් ගන් මෙන් The Lone Gunmen) පාදක විය.එෆ්.බී.අයි. පරීක්ශකයන් වන ෆොක්ස් මෝල්ඩර්(ඩේවිඩ් ඩචොව්නි ) හා ඩේනා ස්කලී(ගීලියන් ඇන්ඩර්සන්) මෙහි ප්‍රධාන චරිත වන අතර ඔවුන් එෆ්.බී.අයි. ආයතනයේ 'එක්ස් ෆ්යිල්ස්' ලෙස නම්කර ඇති අංශයේ කටයුතු කරයි.මෙම අංශයට ලැබෙනුයේ විසඳීමට නොහැකිවූ අසාමාන්‍ය සිද්ධි හා අපරාධ වේ.නළු නිලියන්ඩේවිඩ් ඩචොව්නිගීලියන් ඇන්ඩර්සන්අර්ධ කාලීනව ශ්‍රී ලංකාවේ වාසයකරයි.මිනිස් ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය සමන්විත වන්නේ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව සහ ආහාර දිරවීමේ අමතර අවයව (දිව, ලවණ ග්රන්ථි, අග්න්යාශය, අක්මාව සහ පිත්තාශය) ය. ආහාර ජීර්ණයට ඇතුළත් වන්නේ ආහාර අවශෝෂණ
ය කර ශරීරයට අවශෝෂණය කර ගන්නා තෙක් කුඩා හා කුඩා කොටස් වලට බෙදීමයි. ආහාර දිරවීමේ ක්‍රියාවලියට අදියර තුනක් ඇත: සීෆාලික් අවධිය, ආමාශයික අවධිය සහ බඩවැල් අවධිය.පළමු අදියර, ආහාර දිරවීමේ cephalic අදියර, ආහාර පෙනීම සහ සුවඳ ප්රතිචාර වශයෙන් ආමාශයික ස්රාවයන් සමඟ ආරම්භ වේ. මෙම අදියරට හපන ආහාර යාන්ත්‍රික බිඳවැටීම සහ මුඛයේ සිදුවන ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම මගින් රසායනික බිඳවැටීම ඇතුළත් වේ.කෙල වල ඇමයිලේස් නම් ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සහ දිවේ ඇති ඛේට ග්‍රන්ථි සහ සේරස් ග්‍රන්ථි මගින් ස්‍රාවය වන lingual lipase අඩංගු වේ. එන්සයිම මුඛයේ ඇති ආහාර බිඳ දැමීමට පටන් ගනී. ආහාර ඛේටය සමඟ මිශ්‍ර කර ඇති චුවින්ග්, ආහාර දිරවීමේ යාන්ත්‍රික ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කරයි. මෙමඟින් බඩට ඇතුළු වීමට esophagus හරහා ගිල දැමිය හැකි බෝලස් නිපදවයි.මෙලෙස ආහාර ආමාශ ගත වීමේ ක්‍රියාවලිය ක්‍රමාකුංචන ක්‍රියාවලිය ලෙස හදුනවනවා.ආහාර දිරවීමේ දෙවන අදියර පසුව ආමාශයේ ආමාශයේ ආහාර දිරවීමේ අදියර සමඟ ආරම්භ වේ. මෙහිදී කුඩා අන්ත්‍රයේ පළමු කොටස වන duodenum තුළට යන තෙක් ආමාශයික අම්ලය සමඟ මිශ්‍ර වීමෙන් ආහාර තවදුරටත් කැඩී යයි.තුන්වන අදියර ආරම්භ වන්නේ duodenum වල ආහාර දි
රවීමේ ආන්ත්‍රික අවධිය සමඟ වන අතර එහිදී අර්ධ වශයෙන් ජීර්ණය වූ ආහාර අග්න්‍යාශය මගින් නිපදවන එන්සයිම ගණනාවක් සමඟ මිශ්‍ර වේ. මස්තිෂ්කයේ මාංශ පේශී, දිව සහ දත් මගින් සිදු කරන ආහාර හපන අතර, peristalsis සංකෝචනය සහ ඛණ්ඩනය මගින් ආහාර දිරවීමට උපකාරී වේ. ආමාශයික අම්ලය සහ ආමාශයේ ශ්ලේෂ්මල නිපදවීම, ආහාර දිරවීම අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීම සඳහා අත්යවශ්ය වේ.Peristalsis යනු esophagus වලින් ආරම්භ වන මාංශ පේශිවල රිද්මයානුකූල හැකිලීමයි, එය ආමාශයේ බිත්තිය දිගේ සහ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාවේ ඉතිරි කොටස දිගටම පවතී. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් මුලින්ම චයිම් නිෂ්පාදනය සිදු වන අතර එය කුඩා අන්ත්‍රය තුළ සම්පූර්ණයෙන් කැඩී ගිය විට වසා පද්ධතියට චයිල් ලෙස අවශෝෂණය වේ. ආහාර ජීර්ණයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් කුඩා අන්ත්‍රය තුළ සිදු වේ. ජලය සහ සමහර ඛනිජ ලවණ නැවත විශාල අන්ත්‍රයේ මහා බඩවැලේ රුධිරයට අවශෝෂණය වේ. ආහාර දිරවීමේ අපද්‍රව්‍ය (මල) ගුද මාර්ගයෙන් ගුද මාර්ගයෙන් මලපහ කරනු ලැබේ.මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස මිනිස් ආහාර ජීරණ පද්ධතිය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)Contentsසංරචකආහාර ජීර්ණයට සම්බන්ධ අවයව කිහිපයක් සහ අනෙකුත් සං
රචක ඇත. අමතර ආහාර ජීර්ණ අවයව ලෙස හඳුන්වන අවයව වන්නේ අක්මාව, පිත්තාශය සහ අග්න්‍යාශයයි. අනෙකුත් සංරචක වලට මුඛය, ඛේඨ ග්‍රන්ථි, දිව, දත් සහ එපිග්ලොටිස් ඇතුළත් වේ.ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ විශාලතම ව්යුහය වන්නේ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව (GI පත්රිකාව) ය. මෙය මුඛයෙන් ආරම්භ වී ගුද මාර්ගයෙන් අවසන් වන අතර මීටර් නවයක් පමණ දුරක් ආවරණය කරයි.GI පත්රිකාවේ විශාලතම කොටස වන්නේ මහා බඩවැලේ හෝ මහා අන්ත්රයයි. මෙහි ජලය අවශෝෂණය කර ඉතිරි අපද්‍රව්‍ය මළපහ කිරීමට පෙර ගබඩා කර තබයි.ආහාර ජීර්ණයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සිදු වන්නේ GI පත්‍රිකාවේ දිගම කොටස වන කුඩා අන්ත්‍රය තුළය.ආහාර දිරවීමේ ප්‍රධාන අවයවයක් වන්නේ ආමාශයයි. එහි ශ්ලේෂ්මල පටලය තුළ ආමාශයික ග්‍රන්ථි මිලියන ගණනක් ඇත. ඔවුන්ගේ ස්‍රාවයන් ඉන්ද්‍රියයේ ක්‍රියාකාරිත්වයට අත්‍යවශ්‍ය වේ.GI පත්රිකාවේ විශේෂිත සෛල බොහොමයක් තිබේ. මේවාට ආමාශයික ග්‍රන්ථිවල විවිධ සෛල, රස සෛල, අග්න්‍යාශයේ නාල සෛල, enterocytes සහ microfold සෛල ඇතුළත් වේ.ආහාර දිරවීමේ පද්ධතියේ සමහර කොටස් ද මහා අන්ත්‍රය ඇතුළුව බැහැර කිරීමේ පද්ධතියේ කොටසකි.මුඛයමුඛය ඉහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාවේ පළමු කොටස වන අතර ආ
හාර දිරවීමේ පළමු ක්රියාවලීන් ආරම්භ කරන ව්යුහයන් කිහිපයකින් සමන්විත වේ. මේවාට කෙළ ග්‍රන්ථි, දත් සහ දිව ඇතුළත් වේ. මුඛය කලාප දෙකකින් සමන්විත වේ; ආලින්දය සහ මුඛ කුහරය නිසියාකාරව. ආලින්දය යනු දත්, තොල් සහ කම්මුල් අතර ප්‍රදේශය වන අතර,  ඉතිරි කොටස නිසි මුඛ කුහරය වේ. මුඛ කුහරයේ වැඩි කොටසක් ලිහිසි ශ්ලේෂ්මල නිපදවන ශ්ලේෂ්මල පටලයක් වන මුඛ ශ්ලේෂ්මලයෙන් ආවරණය වී ඇති අතර එයින් කුඩා ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වේ. ශ්ලේෂ්මල පටල ශරීරයේ විවිධ ප්‍රදේශවල ව්‍යුහයෙන් වෙනස් වන නමුත් ඒවා සියල්ලම ලිහිසි ශ්ලේෂ්මලයක් නිපදවයි, එය මතුපිට සෛල මගින් හෝ සාමාන්‍යයෙන් යටින් පවතින ග්‍රන්ථි මගින් ස්‍රාවය වේ. මුඛයේ ඇති ශ්ලේෂ්මල පටලය තුනී ශ්ලේෂ්මලයක් ලෙස දත්වල පාදම රේඛා කරයි. ශ්ලේෂ්මලයේ ප්‍රධාන සංඝටකය වන්නේ මුසින් නම් ග්ලයිකොප්‍රෝටීන වන අතර ස්‍රාවය වන වර්ගය සම්බන්ධ කලාපය අනුව වෙනස් වේ. Mucin දුස්ස්රාවී, පැහැදිලි සහ ඇලෙන සුළුය. මුඛයේ ඇති ශ්ලේෂ්මල පටලයට යටින් සිනිඳු මාංශ පේශි පටක තුනී ස්ථරයක් ඇති අතර පටලයට ඇති ලිහිල් සම්බන්ධතාවය එහි විශිෂ්ට ප්‍රත්‍යාස්ථතාව ලබා දෙයි. එය කම්මුල්, තොල්වල අභ්‍යන්තර පෘෂ්ඨයන් සහ මුඛයේ බිම් ආවරණය කරයි, සහ නි
පදවන මුසින් දත් දිරායාමට එරෙහිව ඉහළ ආරක්ෂාවක් සපයයි.මුඛයේ වහලය තලය ලෙස හඳුන්වන අතර එය නාසික කුහරයෙන් මුඛ කුහරය වෙන් කරයි. ඉහළ ශ්ලේෂ්මල පටලය අස්ථි තහඩුවක් ආවරණය කර ඇති බැවින් තාල මුඛයේ ඉදිරිපස දැඩි වේ; එය මාංශපේශී සහ සම්බන්ධක පටක වලින් සෑදී ඇති පිටුපස මෘදු හා වඩා නම්යශීලී වන අතර, එය ආහාර සහ දියර ගිල දැමීමට ගමන් කළ හැකිය. මෘදු තල්ල උවුලෙන් අවසන් වේ. දෘඩ තාලයේ මතුපිට ආහාර ගැනීමේදී අවශ්‍ය පීඩනය, නාසික ඡේදය පැහැදිලි ලෙස තැබීමට ඉඩ සලසයි. තොල් අතර විවරය මුඛ විවරය ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර උගුරට විවර වීම ෆැසස් ලෙස හැඳින්වේ.මෘදු තාලයේ දෙපස දිවේ ප්‍රදේශ කරා ළඟා වන පලාටොග්ලොසස් මාංශ පේශි ඇත. මෙම මාංශ පේශි දිවේ පිටුපස ඉහළට ඔසවන අතර ආහාර ගිල දැමීමට හැකි වන පරිදි කරාම දෙපස වසා දමයි. ශ්ලේෂ්මල මගින් ආහාර මෘදු කිරීමට සහ බෝලස් සෑදීමේදී ආහාර එකතු කිරීමට හැකියාව ඇත. .ලවණ ග්රන්ථිප්‍රධාන ඛේඨ ග්‍රන්ථි යුගල තුනක් සහ කුඩා ඛේට ග්‍රන්ථි 800 ත් 1000 ත් අතර ප්‍රමාණයක් ඇත, ඒ සියල්ල ප්‍රධාන වශයෙන් ආහාර දිරවීමේ ක්‍රියාවලියට සේවය කරන අතර දන්ත සෞඛ්‍යය සහ සාමාන්‍ය මුඛය ලිහිසි කිරීම සඳහා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු
කරයි, එසේ නොමැතිව කථනය කළ නොහැකි වනු ඇත.  ප්‍රධාන ග්‍රන්ථි සියල්ලම එක්සොක්‍රීන් ග්‍රන්ථි වන අතර ඒවා නාලිකා හරහා ස්‍රාවය වේ. මෙම ග්‍රන්ථි සියල්ලම මුඛයෙන් අවසන් වේ. මේවායින් විශාලතම වන්නේ පැරොටයිඩ් ග්‍රන්ථි - ඒවායේ ස්‍රාවය ප්‍රධාන වශයෙන් සේරස් ය. ඊළඟ යුගලය හකුට යටින් ය, උපමණ්ඩිබුලර් ග්‍රන්ථි, මේවා සේරස් තරලය සහ ශ්ලේෂ්මල යන දෙකම නිපදවයි. මෙම ඛේට ග්‍රන්ථිවල ඇති සේරස් ග්‍රන්ථි මගින් සේරස් තරලය නිපදවන අතර එමඟින් භාෂා ලිපේස් ද නිපදවයි. ඔවුන් මුඛ කුහරයේ කෙළවලින් 70% ක් පමණ නිපදවයි. තුන්වන යුගලය දිවට යටින් පිහිටා ඇති උපභාෂා ග්‍රන්ථි වන අතර ඒවායේ ස්‍රාවය ප්‍රධාන වශයෙන් ශ්ලේෂ්මලයෙන් කුඩා ප්‍රතිශතයක් වේ.මුඛයේ ශ්ලේෂ්මල පටලය තුළ, දිව, තාල සහ මුඛයේ බිම, කුඩා ලවණ ග්‍රන්ථි වේ; ඔවුන්ගේ ස්‍රාවයන් ප්‍රධාන වශයෙන් ශ්ලේෂ්මල වන අතර ඒවා මුහුණේ ස්නායු (CN7) මගින් නවීකරණය කර ඇත. පිෂ්ඨය මෝල්ටෝස් බවට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා ආහාරවල ඇති කාබෝහයිඩ්‍රේට් මත ක්‍රියා කරන ආහාර බිඳවැටීමේ පළමු අදියර ලෙස ග්‍රන්ථි ඇමයිලේස් ස්‍රාවය කරයි. දිවේ පිටුපස කොටසේ රස අංකුර වට කරන වෙනත් සේරස් ග්‍රන්ථි දිවේ මතුපිට ඇති අතර මේවායින් ද භාෂා ල
ිපේස් නිපදවයි. Lipase යනු ලිපිඩ (මේද) වල ජල විච්ඡේදනය උත්ප්‍රේරණය කරන ආහාර ජීර්ණ එන්සයිමයකි. මෙම ග්‍රන්ථි Von Ebner's glands ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, එය දිවේ පටක මත මෙම ග්‍රන්ථි සමඟ ස්පර්ශ වන විට ආහාරවල ඇති ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට එරෙහිව මුල් ආරක්ෂාව (ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියෙන් පිටත) ලබා දෙන histatins ස්‍රාවය කිරීමේ තවත් කාර්යයක් ඇති බව පෙන්වා දී ඇත.  සංවේදී තොරතුරු මගින් කෙල ස්‍රාවය කිරීම උත්තේජනය කළ හැකි අතර, දිවට ක්‍රියා කිරීමට අවශ්‍ය තරලය සපයන අතර ආහාර ගිලීම පහසු කරයි.කෙලප්‍රධාන ලිපිය: Slivaකෙල ආහාර තෙත් කර මෘදු කරයි, දත් වල චුවිංග් ක්‍රියාවත් සමඟ ආහාර සුමට බෝලස් බවට පරිවර්තනය කරයි. මුඛයේ සිට esophagus දක්වා ගමන් කිරීමේදී කෙළ මගින් සපයන ලිහිසි තෙල් මගින් බෝලස් තවදුරටත් උපකාරී වේ. එසේම වැදගත් වන්නේ ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම ඇමයිලේස් සහ ලයිපේස් වල ලවණ වල පැවතීමයි. ඇමයිලේස් කාබෝහයිඩ්රේට පිෂ්ඨය මත වැඩ කිරීමට පටන් ගනී, එය කුඩා අන්ත්රය තුළ තවදුරටත් බිඳ දැමිය හැකි මෝල්ටෝස් සහ ඩෙක්ස්ට්රෝස් වල සරල සීනි බවට බිඳ දමයි. මෙම ආරම්භක පිෂ්ඨය ජීර්ණයෙන් 30% කට හේතු විය හැක්කේ මුඛයේ ඇති කෙල වලටය. Lipase ම