LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
asturbineworld.co.uk/rovergasturbine.html සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2023-03-06 at the Wayback Machinehttps://netl.doe.gov/sites/default/files/gas-turbine-handbook/1-1.pdfhttps://publik.tuwien.ac.at/files/PubDat_240372.pdfhttps://freikolben.ch/en/gas-turbineshttps://www.energy.gov/fecm/how-gas-turbine-power-plants-workhttps://www.monografias.com/trabajos108/estudio-del-efecto-del-aislamiento-termico-turbina-gas/estudio-del-efecto-del-aislamiento-termico-turbina-gashttps://chemicalengineeringworld.com/gas-turbine-working-and-types/https://raigap.livejournal.com/1044444.htmlvteතාප එන්ජින්Carnot engineFluidyneවායු තල බමරයHot airජෙට්Minto wheelPhoto-Carnot enginePistonPistonless (Rotary)Rijke tubeRocketSplit-singleSteam (reciprocating)Steam turbineAeolipileStirlingThermoacousticManson engineBeale numberWest numberTimeline of heat engine technologyThermodynamic cycleඅධිකාරී පාලනය: ජාතික පුස්තකාල France (data)GermanyIsraelUnited StatesCzech Republic2මෙම ලිප
ිය නගරය පිලිබඳ වේ.  දිස්ත්‍රික්කය සඳහා, රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය බලන්න.රත්නපුරරත්නපුරය ඔරලෝසු කණුවCountry Sri Lankaපළාතසබරගමුව පළාතදිස්ත්‍රික්කයරත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයඋන්නතාංශය130 මී (430 අඩි)ජනගහණය(2001)[1] • මුළු46,183වේලා කලාපSLT (UTC+05:30)රත්නපුර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමු පාළාතේ පළාත් බද අගනුවරයි. එය රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබේ. නුතන නම බිහිවී ඇත්තේ මේම ප්‍රදේශයේ පරම්පරිකව නිශ්පාදනය කල තල් සුකිරි වන හකුරු සදහා වන පෘතුගිසි නම වන රාපඳුර යන වචනයෙන් ඛව සමහරෙක් කියති. නමුත් වඩාත් පිලිගත් මතය වන්නේ එය බිහිවි ඇත්තේ මැණික් යන අදහස ඇති "රත්න" සහ නගරය යන යන අදහස ඇති "පුර" යන වචන එකතුවිමෙන් බවයි. රත්නපුර යන්න ඉංග්‍රිසි භාෂාවේදි Ratnapura සහ Rathnapura ලෙස අක්ෂර විනය්‍යාසය දක්වයි. කොළඹ නගරයට කි.මි 100ක් පමන ගිනිකොනින් පිහිටා ඇති මෙම නගරය දීර්ඝ ඉතිහාසයක් සහිත කර්මාන්තයක් වන ආර්නුල් සහ රතු වැනි අගනා මැණික් වර්ග ලබා දෙන පතල්කර්මාන්තයේ කේන්ද්‍රස්ථානයයි. පතල්කර්මාන්තයට අමතරව මෙම නගරය වී සහ පලතුරු ගොවිතැන සදහා ප්‍රසිද්ධ නගරයකි. මෙම නගරය පුරා විශාල තේ සහ රබර් වගාවන් දැකිය හැක. මේම කලාපයේ තේ පහතරට
තේ නමින් හදුන්වයි. රත්නපුර නගරයේ ස්ථාපිත වූ සංචාරක කර්මන්තයක්ද දැකිය හැක. සිංහරාජ බ්නව්ක්ෂිතය, උඩවලව ජාතික වනෝද්‍යානය, කිතුල්ගල, සහ සිරිපාදය සංචාරකයන් අතර විශේෂයෙන් ජනප්‍රිය ස්ථාන වේ.1901 දි රත්නපුර නගරයේ ජනගහනය 4,084 වන අතර 2001 දි එය 46,309 දක්වා වර්ධනය විය. 2001 දි රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ ජනගහනය 1,008,164 විය. ඒයින් 86.42% ක් බෞද්ධ ජනතාවද සහ 9.88% ක් හින්දු ජනතාවද වු අතර අනිත් පිරිස කතෝලික සහ මුස්ලිම් ජනතාව විය.දේශපාලනයනගරාධිපති ප්‍රමුඛ මහ නගර සභාවක් මගින් මෙම නගරය පාලනය වේ. මන්ත්‍රණ සභාව  ප්‍රසිද්ධ ජන්දයකින් තෙරි පත්වන අතර ආසන සංඛ්‍යාව 15 කි.2006 ප්‍රදේශිය සභා මැතිවරණ සදහා ලියාපදිංචි වු ජන්ද දායකින් සංඛ්‍යාව 29159  විය. සෞඛ්‍ය සේවයසබරගමු පළාතේ විශාලතම රෝහල වන රත්නපුර මහ රෝහල ශල්‍ය අංශ දෙකක්, වෛද්‍ය අංශ දෙකක්, විකලාංග අංශයක්, ප්‍රසව හා නාරිවේද අංශ දෙකක්, ළමා අංශයක්, උගුරකන නාසය අංශයක්, ස්නායුවේද  අංශයක්, රක්තවාත අංශයක්, චර්ම රෝග අංශයක්, මනෝ රෝග අංශයක්, සහ හෘද රෝග අංශයකින් සමන්විතවේ. එය පශ්චාත් උපාධි පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක්ද වේයි.සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයීය වෛද්‍ය
පීඨය ආරම්භ කිරීම හා සමගාමීව රත්නපුර මහරෝහල ශික්ෂණ ⁣රෝහලක් බවට මේවන විට යාවත්කාලීන කර ඇත.අර්ථිකයමැණික් ව්‍යාපාරයනගරයේ ජනතාව මැණික් වෙළෙඳාම මත යැපෙති. මැණික් පතල් සුලබව දැකිය හැක. මහා පරිමාන මැණික්  වෙළඳූන් බහුතරයක් රත්නපුර නගරයේ සිට ක්‍රියාත්මකවේ. විදේශිය මැණික් වෙළඳූන් සැලකියයුතු සංඛ්‍යාවක් නගරයේ සිටිති. ඔවුන්ගෙන් බහුතරයක් තායි ජාතිකයන් වේ. දිනපතා නගරාසන්න සහ වෙනත් නගර වල මැණික් වෙළඳූන් විශාල සංඛ්‍යාවක් මැණික් ගල් විකිනිමට සහ මිලදි ගැනිමට සදහා නගර මධ්‍යට එකතුවේ. මහා පරිමාන මැණික්  වෙළඳූන් ප්‍රදේශිය මැණික්  වෙළඳූන් ගෙන් මැණික් ගල් ලබා ගෙන ජාත්‍යන්තර  වෙළඳපොලෙහි අලෙවි කරති.    සමහර වෙළඳූන් මැණික් මිලදි ගැනිමට නගරයෙන් පිටතට යති. මෙහිදි ආසන්න නගර වන කලවාන,නිවිතිගල බොගවන්තලාව සහ ඇල හැර වැනි නගර විශේෂ වේ. ඉතාම උසස් දියඵ ආර්නුල් තැන්පතූ මැඩගස්කර් වල ලලාකාකා නිම්නයෙන් සොයාගැනිමත් සමග වෙළඳූන් විශාල සංඛ්‍යාවක් මැණික් මිලදි ගැනිමට මැඩගස්කර්  බලා රටින් පිටවි යති.වගාව සහ ගොවිතැනනගරයේ කෘෂිකර්මාන්තයත් හොදින් දියුනුවි ඇත. නගරය  පුරා විශාල  තේ සහ රබර් වගාවන් දැකිය
හැක. නගරය පුරා  කුඹුරු  සුලභව දැකිය හැකි දසුනක් වුවත් වර්ථමානයේදි බොහෝ ගොවියන් ගොවිතැන අතහැර  සාර්ථක  මුදල් ඉපැයිමේ මගක් වන මැණික් ගැරිම සදහා යොමුවිම නිසා ගොවිතැන අවිනිශ්චිත අනාගතයකට මුහුනපා ඇත. අඔ සහ පැපොල් වැනි රසවත් පලතුරැ වර්ග ගනනාවක් වෙළඳ බෝග ලෙස වගාකෙරේ.ප්‍රවාහනයරත්නපුර, අගනුවර වු කොළඹ  හා නැගෙනහිර පාළාතේ කල්මුනේ සම්බන්දකරන  ඒ -4 මහාමර්ගයේ පිහිටා ඇත. තවත් මහාමර්ගයක් වු ඒ -8, නගරය  ශ්‍රී ලංකාවේ බටහිර වෙරළේ පානදුර හා සම්බන්ධ කරයි. බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතයක්ව පැවැති කාලයේදි කොළඹ -අවිස්සාවේල්ල -රත්නපුර -ඔපනායක සම්බන්ධ කරමින් 1912දි පටු දුම්රිය  මාර්ගයක් ඉදිකරන ලදි. 1976 පසුව එය කොළඹ සිට අවිස්සාවේල්ල දක්වා පමනක් සිමාකරන ලද අතර   2006දී මහාමාර්ගයේ තදබදය අඩු කිරීම සඳහා පළල් දුමිරිය මාර්ගයක්  ලෙස ප්‍රතිසංස්කරනය කරන ලදි. කොළඹ රත්නපුර යා කරමින් රුවන්පුර අධිවේගි මාර්ගය ඉදි කිරිමට යෝජිතව ඇත.දේශගුණයරත්නපුර ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු බටහිර  කොටසේ හෙවත් තෙත් කලාපයේ පිහිටා ඇත. මැයි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා කලයේදි නගරයට ප්‍රධාන වශයෙන්  නිරිතදිග මෝසම් සුලං මගින්  වර්ශාපතනය ලැබේ. වර්ෂ
යේ ඉතිරි මාස වලදි සංවහන වැසි නිසා සැලකියයුතු වර්ශාපතනයක් ලැබේ. වාර්ශික සමාන්‍ය වර්ශාපතනය මිලිමිටර්  4,000 ත් 5,000 අතර වේ. වාර්ශික  සමාන්‍ය  උෂ්ණත්වය 24- 35 °C පරාසය තුල විවිධ වේ. අධික ආර්ද්‍රතා මට්ටම් දැකිය හැක. මුහුදු මට්ටමේ සිට මිටර් 21 ක් ඉහලින් මේම නගරය පිහිටා ඇත. ‍‍මාසයජනපෙබමාර්අප්‍රේමෑයිඡුනිඡුලිඡුලිසැප්ඔක්නොවදෙසඅවුරුද්දදෛනික මධ්‍යනය සෙල්සියස්(‍ෆාරන්හයිට්)27(81)28(82)29(84)28(82)28(82)27(81)27(81)27(81)27(81)27(81)27(81)27(81)27(81)වර්ෂෘපතනය සෙන්ටිමිටර්(අගල්)13(5.1)12(4.7)23(9.1)36(14.2)45(17.7)34(13.4)30(11.8)22(8.7)35(13.8)50(19.7)38(15)21(8.3)359(141.3)ගංවතුරරත්නපුර නගරය  ගංවතුරෙන්  යටවන කඵ ගං  නිම්නයේ පිහිටා ඇත. කඵ ගංගාව හරහා විශාල වේල්ලක් නොමැති නිසා මෙම නගරය මැයි මාසයේදි නිරන්තර ගංවතුර තත්වයන්ට මුහුණපායි. ගංවතුර තත්වය මැඩ පැවැත්විම සදහා යෝජනාක්‍රම කිහිපයක් යෝජනාවී තිබුනද තවමත් ඒවා ක්‍රියාත්මකවී නැත. 2003මැයි මාසයේදි මුහුණ පෑ ගංවතුර තත්වය 1947දි ශ්‍රී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් නිදහස ලැබු පසු   මුහුණ පෑ විශාලතම ගං
වතුර තත්වයයි.සංචාරක ආකර්ෂණනගරය පුරා සංචාරක ආකර්ෂණ ස්ථාන විශාල සංඛ්‍යාවක් දක්නට ලැබේ. එයින් බහුතරයක් බෞද්ධ පුජනිය ස්ථාන වන අතර එම ප්‍රදේශයේ ජනගහනයෙන් බහුතරයක් බෞද්ධයින් වීම එයට හේතු වී ඇත.  අන්‍ය ආගම්වල පුජනිය ස්ථාන කිහිපයක්ද දක්නට ලැබේ. පහත සඳහන් වන්නේ වැදගත් ස්ථාන සඳහා උදාහරණ වේ.පුජනිය ස්ථානසමනල කන්දශ්‍රීපාද කන්ද - මිටර් 2243ක් සමනල කන්දේ ශ්‍රී පාදය පිහිටා ඇත. බුදුරජානන් වහන්සේ වැඩමකල අවස්ථාවේදි උන් වහන්සෙගේ ශ්‍රී පතුල එහි සලකුනු කරන ලද බව විශ්වාස කෙරේ. මෙම  කන්ද හාස්කම් සහිත ස්ථානයක් ලෙස හදුන්වන අතර බැතිමතුන් කයෙන් සහ වචනයෙන් සංවර විය යුතුයි. රත්නපුර ගිලිමලේ සහ කාර්නිය වතුයාය හරහා  ශ්‍රීපාද කදු මුදුනට වැටි ඇති සාම්ප්‍රදායික දුෂ්කර මාර්ගයේ අරම්භක ස්ථානයක්ද වන්නේය. වන්දනාමාන කරන වාරය ඇරඹෙන්නෙ දෙසැම්බර මාසයේ පසලොස්වක පෝය දිනයෙන් වන අතර අප්‍රේල් මාසයේ නිරිතදිග මෝසම් ආරම්භ විමත් සමග එම  වාරය අවසන් වේ. අවුරුදු දහස් ගනනක සිට ශ්‍රීපාද කන්ද වන්දනාමාන කරන ස්ථානයකි. මහා පරාක්‍රම බාහු රජතුමා සහ නිශ්ශංකමල්ල රජතුමා  විසින් කදු මුදුනට යන මග දිගේ වෙහෙසට පත් වන්දනා මානකරුවන
්ට අම්බලම් ඉදිකරන ලදි. අනික් වඩාත් ජනප්‍රිය මග වන්නේ දික් ඔයට සමිපයෙන් ඇති ඩේල් හවුස්  වතුයාය හරහා වැටි ඇති මාර්ගයයි.රත්නපුර මහා සමන් දේවාලය - මෙම සිද්ධස්ථානය සමන්දෙවියන් උදෙසා ඉදිකරන ලද්දකි. සමන්දෙවියන් බෞද්ධ දෙවියෙකු වන අතර රත්නපුර අඩවිය භාර දෙවියන් ලෙස සලකයි. පෘතුගිසින් විසින් රත්නපුර යටත් කර ගත්පසුව ඔවුන් විසින් මෙම ස්ථානයේ තිබු පැරණි සිද්ධස්ථානය ඉවත් කර ඔවුන්ගේ පල්ලියක් ඉදිකරන ලදි. සෙංකඩගල රාජධානිය විසින් රත්නපුර නිදහස් කර ගත් පසුව එම පල්ලිය ඉවත් කර වත්මන් සිද්ධස්ථානය ඉදිකරන ලදි. පැරණි සිද්ධස්ථානයේ නටබුන් කිසිවක් වර්ථමානයේදි දක්නට නොලැබුනත් එය හින්දු කෝවිලක ස්වරැපය ගත් බව සදහන්වේ. වර්ථමානයේදි මෙම සිද්ධස්ථානය බෞද්ධයන්ගේ වැදගත් පුජනිය ස්ථානයකි.දිවා ගුහාව (බෞද්ධ) - බුදුරජානන්වහන්සේ  ශ්‍රීපාද කන්ද ට වැඩමකල අවස්ථාවේදි උන් වහන්සේ මෙම ස්ථානයේ පන්සියක් භික්ෂුන් වහන්සේලා සමග විවේක සුවයෙන් වැඩ හිටි බව සදහන්වේ. මේය මහාවංශයේ සදහන් වන පරිදි  බුදුරජානන්වහන්සේගේ තුන්වන ලංකාගමනයේදි  උන් වහන්සේ වැඩමකල ස්ථාන නමයෙන් එකක් වෙයි. මේම ස්ථානයට සමනල කන්ද දිස්වන ආකාරය සහ  මේම ගුහාව එකවර පන්සියක් පිරිසකට
සිටිය හැකි තරම් විශාලත්වයකින් යුක්ත විම නිසා මෙම ස්ථානය දිවා ගුහාවම බව විස්වාස කරයි. රත්නපුර සිට  කිලෝමිටර් 10 ක් පමන කොළඹ දෙසට පිහිටා ඇති කුරුවිට නගරයේ සිට කිලෝමිටර් 5ක් පමන  ඇතින් දිවා ගුහාවට ප්‍රවේශය  ලබා දෙන සමනල කන්දට  වැටි ඇති ඉපැරණි  මාර්ගයක් වන ඒරත්න මාර්ගයේ පිහිටා ඇත.දෙල්ගමුව රජ මහා විහාරයපොත්ගුල් විහාරයරත්නපුර ශාන්ත පාවුළු පේදුරු ආසන දෙව්මැදුර (කතෝලික පල්ලිය) - රත්නපුර නගරයට කතෝලිකයන් පැමිණ ඇත්තේ පෘතුගිසි පාලන සමයේදිය. 17 වන ශතවර්ශයේදි කතෝලිකයන් කිහිපදෙනෙකු නගරයේ ජිවත්ව සිට ඇත. එම  කතෝලිකයන්  ගෙන් බහුතරයක්  පෘතුගිසින් සහ ඔවුන් සමග  විවාහ වු දේශිය පුද්ගලයන්ගේ දරු මුනුබුරෝ වේති. ඔවුන් විසින් පැරණි බෞද්ධ සිද්ධස්ථානය  ඉවත් කර ඔවුන්ගේ පල්ලියක් ඉදිකරන ලද බවට සාක්ෂි දක්නට ලැබේ. සෙංකඩගල රාජධානිය විසින් රත්නපුර නිදහස් කර ගත් පසුව එම පල්ලිය ඉවත් කර න ලදි. වත්මන් පල්ලිය නගරය තුල ප්‍රධාන විදිය  අසල පිහිටා ඇත. 17වන ශත වර්ශයේදි සබරගමු පළාතේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා පැමිණි  ශුද්ධවන්ත ජෝසප් වාස්  නොහොත් සිලෝන් හි ධර්ම දුතකයාගේ මැදිහත් විමෙන් ඉදිකරන ලද්දකි. 1955 නොවැම්බර් දෙවනිදා සබරගමු ප
ාළාත  නායක දේවගැතිවරයෙකුගේ පාලනයට යටත්විමත් සමග  මෙම පල්ලිය මහ පල්ලිය බවට පත්විය.සිව කෝවිල(හින්දු)සාන්ත ලුක්ස් පල්ලිය (එංගලන්ත සභාව)නැරඹිය හැකි පාරිසරික ස්ථානදිය ඇලිබෝපත් ඇල්ල  - මෙය කොළඹ රත්නපුර අලුත් පාරට සැතපුම් කිහිපයක් ඇතින් කූරුවිට පිහිටා ඇති අතර වාහන වලින් මේම ස්ථානයට පහසුවෙන් ප්‍රවේශ විය හැක. මේය  රත්නපුරට දිවයින පුරා  සංචාරකයින් ආකර්ශයකර ගැනිමට  දායක වේ. දියනැමට සංචාරකයින්ට අවස්ථා ලබාදි ඇති නමුත් ක්ෂණික ගංවතුර  තත්ව ඇතිවිමේ අවධානමක් පවති. කොළඹ රත්නපුර අලුත් පාරේ සිට  කුරුවිටට සමිපයෙන් ඇති හිග්ගස්හෙනේදි වමට හැරි කිලෝමිටර් දෙකක් පමන යායුතුයි. මෙම දිය ඇල්ල බෝ කොලයක හැඩැති නිසා මේම නම ලැබි ඇත.කටුගස් ඇල්ල - රත්නපුර නගරයේ සිට කිලෝමිටර් තුනක් ඇතින් පිහිටි මහවලවත්තේ පිහිටා ඇති දේශිය ජනතාව අතර ජනප්‍රය දිය ඇල්ලකි.කිරිඳි ඇල්ල  - ශ්‍රී ලංකාවේ සත්වේනි උසම දිය ඇල්ලයි. රත්නපුර සිට පැල්මඩුල්ල නගරයට පැමිණ පැල්මඩුල්ල නගරයේ සිට කුට්ටපිටිය මාර්ගය ඔස්සේ කිලෝමිටර් හතරක් පමණ පැමිණිය පසු මාර්ගයේ දකුණු පසු කිරිදි ඇල්ලට යන මාර්ගය හමුවේ.එතැන් සිට මීටර් 500 පමණ ඳුරක් පා ගමනින්
ගිය පසු කිරිදි ඇල්ලට ලගා විය හැකිවේ.රජනාව ඇල්ල - මාරපන ගම්මානයේ රත්නපුර කලවාන ප්‍රධාන මාර්ගයට යාබදව පිහිටා ඇත. මේම සුන්දර දර්ශනය ජනප්‍රිය සිංහල චිත්‍රිපට කිහිපයකම දැකිය හැක.මාපලාන ඇල්ල - රත්නපුර පලාබද්දල ප්‍රදේශයේ පිහිටි මෙම දිය ඇල්ල ශ්‍රී ලංකාවේ උසින් 4 වන ස්ථානය හිමි කර ගන්නා අතර රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ උසින් වැඩිම දිය ඇල්ලද වේ.මැණික් පතල්ප්‍රදේශය පුරාවටම මැණික් පතල් බොහෝමයක් දැකිය හැක.විශේෂයෙන් පහත් භුමි වල ඇති කුඹුරු යායවල්වල දැකිය හැක.මේවායේ ගැඹුර මිටර 10-50   අතර වේයි. සවල  සහ උණ ශාඛයෙන් සාදන ලද  කුඩ වැනි සරල උපකරන පතළ් කැපිම සදහා යොදාගනි. පතලෙන් පස් ඉවත් කර ගෙන ජලයෙන් සෝදයි .එවිට අනෙකුත් ගල්වලට වඩා බර මැණික් ගල් කුඩයේ පතුලේ ඉතුරු වි මඩ සහ කුණු ඉවත් වේ.ඇහැලේපොල නිලමේඇහැලේපොල නිලමේ ශ්‍රීලංකාවේ අවසන් රජු වු ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජතුමාගේ කාලයේ  සබරගමුවේ දිසාවේ නොහොත්  දේශිය පාලකයා විය. දේශිය කෘෂිකර්මාන්තයට සහාය දිමට මොහු විසින් කුඩා ජලාශයක් සහ ඇළක් ඉදිකරනලදි. මේම විරයා විසින් කරන ලද සේවාව අද වුවත් රත්නපුර ප්‍රදේශය පුරා දැකිය හැකි අතර තවමත් එම සේවාවන්ගේ යහ
පත් ප්‍රතිඵල රත්නපුර ජනතාව භුක්ති විදිති. නගර මධ්යයේ පිහිටා ඇති එතුමාගේ නිවස වර්ථමානයේදි දේශිය කෞතුකාගාර ගොඩනැගිල්ල ලෙස භාවිතා කරයි.සිතියම්Detailed map of Ratnapura and Sri Lankaමූලශ්‍ර↑ Census July 17, 2001 (via citypopulation.de)ආශ්‍රේයජනලේඛනය  2001 ජුලි 17 (http://www.citypopulation.de/ SriLanka.html)එංගලන්තයේ ශ්‍රී ලංකා මැණික් සංගමයේ සභාපති වන ඩී එචි ආරියරත්න  විසින් රචිත  ශ්‍රීලංකාවේ මැණික්  නම් ග්‍රන්ථයේ සයවෙනි සංශෝධිත සංස්කරනයබාහිර සබැඳි2001 ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛනයේ සංඛ්‍යා ලේඛනරත්නපුර කතෝලික දියෝකීසියරත්නපුර  කාලගුණ වාර්ථාවශ්‍රී ලංකා මැතිවරණ දෙපාර්තුමේන්තුවශ්‍රී ලංකාවේ පෘතුගිසි සංස්කෘතිය මුලබැසගැනිමශ්‍රී ලංකාවේ පෘතුගිසින්මැඩගස්කර් , ලලාකාකා ,භුගෝලිය දත්ත සහ ඉතිහාසය, ආර්නුල්රත්නපුර ,මැණික් නගරයvteශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් අගනගරකොළඹමහනුවර(සෙංකඩගල)ගාල්ලයාපනයත්‍රිකුණාමලයකුරුණෑගලඅනුරාධපුරබදුල්ලරත්නපුරයvteශ්‍රී ලංකාවේ මහ නගරජාතික අගනගරශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ (පරිපාලන අගනගරය)කොළඹ (වාණිජ අගනගරය)මහනගර ප්‍රදේශමහනුවරඅනුරා
ධපුරගාල්ලයාපනයරත්නපුරබදුල්ලකුරුණෑගලකඩුවෙලදෙහිවල-ගල්කිස්සමොරටුවමීගමුවකල්මුණේමඩකලපුවමාතරගම්පහමාතලේඅක්කරපත්තුවබණ්ඩාරවෙලනුවරඑළියදඹුල්ලහම්බන්තොටනගර සභා වලට අයත් නගර සීමාත්‍රිකුණාමලයඅම්බලන්ගොඩඅම්පාරබලංගොඩබේරුවලබොරලැස්ගමුවචාවකච්චේරිහලාවතඇඹිලිපිටියඑරාවුර්ගම්පොළහපුතලේහැටන්-දික්ඔයහික්කඩුවහොරණජා-ඇළකඩුගන්නාවකළුතරකාත්තන්කුඩිකටුනායක-සීදූවකෑගල්ලකැස්බෑවකින්නියාකොළොන්නාවකුලියාපිටියමහරගමමන්නාරමමිනුවන්ගොඩනාවලපිටියපානදුරපෑලියගොඩපේදුරු තුඩුවපුත්තලමසීතාවකපුරතලවාකැලේ-ලිඳුලතංගල්ලවැල්වැටිතුරෙයිවවුනියාවවත්තලවත්තේගමවැලිගමපේදුරු තුඩුව මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ  උතුරු පළාතේ  යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  පේදුරු තුඩුව නගරය අනුව යමිනි.  මාර්තු 1960 දී කොට්ඨාශයෙහි බස්නාහිර කොටස කඩා වෙන් කිරීමෙන් උඩුප්පිඩි මැතිවරණ කොට්ඨාශය තනන ලදි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්   පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ
ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි . එවිට පැවැති බොහෝ දුරට  ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි.[1] සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ  පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  පේදුරු තුඩුව මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස පේදුරු තුඩුව දිගටම පවතියි.ආශ්‍රිත↑ "ද ඉලෙක්ටරල් සිස්ටම්". ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව.vteශ්‍රී  ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ නැගෙනහිර පළාතඅම්පාර ·   මඩකලපුව ·   කල්කුඩා ·   කල්මුනෙයි ·   මුත්තූර් ·   නින්තවූර් ·   පද්දිරුප්පු ·   පොතුවිල් ·  සමන්තුරෙයි ·   සේරුවිල ·   ත්‍රිකුණාමලය උතුරු පළාත චාවකච්චේරි ·   යාපනය ·   කන්කසන්තුරෙයි ·   කයිට්ස් ·   කිලිනොච්චි ·   කෝපායි ·  මනිපෙයි ·  මන්නාරම ·   මුලතිව් ·   නල්ලූර් ·   පේදුරු තුඩුව ·   උඩුප්පිඩි ·   උඩුවිල් ·   වඩුක්කොඩෙයි ·   වවුනියාවබස්නාහිර පළාත අත්තනගල්ල ·   අවිස්සාවේල්ල ·   මැද කොළඹ ·   නැගෙනහිර කොළඹ ·   උතුරු කොළඹ ·   දකුණු කොළඹ ·   බටහිර කොළඹ ·  ගම්පහ
·  හොරණ  ·  ජාඇල ·  කළුතර ·  කැලණිය ·  කෝට්ටේ ·  මීරිගම ·  මොරටුව ·  මීගමුව ·  පානදුර ·  වැල්ලවත්ත-ගල්කිස්ස ·  දෙහිවල-ගල්කිස්ස ·  දෙහිවල ·  රත්මලානදකුණු පළාතඅම්බලන්ගොඩ - බලපිටිය ·  බද්දේගම  ·  උඩුගම · වැලිගම ·  අකුරැස්ස ·  මාතර ·  හම්බන්තොට · බෙලිඅත්ත  · හක්මන · දෙනියාය · ගාල්ලසබරගමුව පළාතබලන්ගොඩ · නිවිතිගල  · රත්නපුරය  · කිරිඇල්ල  · දෙහිඕවිට  · රුවන්වැල්ල · දැදිගම · කෑගල්ල · මාවනැල්ලමධ්‍යම පළාතදඹුල්ල  · මාතලේ  · මිනිපේ  · වත්තේගම  · කඩුගන්නාව  · මහනුවර  · ගලහ  · ගම්පොළ  · මතුරට  · නුවරඑළිය  · තලවකැලේ  · කොටගල  ·  නාවලපිටිය  · මස්කෙලියවයඹ පළාතපුත්තලම  · නිකවැරටිය  · දොඩන්ගස්ලන්ද  · කුරුණෑගල  · දඹදෙණිය  · වාරියපොල  · දඞගමුව  · බිංගිරිය  · හලාවත  · නාත්තන්ඩිය උතුරු මැද පළාතමැදවච්චිය · අනුරාධපුරය  · කලාවැව  · හොරාව්පතාන  · පොළොන්නරුව ඌව පළාතඅලුත්නුවර  · බදුල්ල  · බණ්ඩාරවෙල  · වැලිමඩ  · හපුතලේ  · බුත්තල ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿9.81667°N 80.23333°E﻿ / 9.81667; 80.23333වින්ඩෝස් 8මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පවුලේ සාමාජිකයෙකිගොනුව:Windows 8 Start Screen.pngවින්ඩෝස් 8 ආරම්භක තිරයෙහි ත
ිරරූපකයක්විකාශකයාමයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාවවෙබ් අඩවියwindows.microsoft.comනිකුතුනිකුත්වූ දිනයඔක්තෝබර් 26, 2012; වසර 11  කට පෙර (2012-10-26) (info)වත්මන් සංස්කරණය6.2 (9200 තැනුම) (අගෝස්තු 1, 2012; වසර 11  කට පෙර (2012-08-01)) (info)බලපත්‍රයහිමිකාර commercial softwareකර්නල් වර්ගයදෙමුහුන්යාවත්කාලීන ක්‍රමයWindows Updateකරළි සහයIA-32, x64, and ARM[1]පූර්වගමනය කළේවින්ඩෝස් 7 (2009)සහය දැක්වීමේ තත්වයආරම්භක දිනය: 2012 ඔක්තෝබර් 30[2]මුඛ්‍යධාරා සහය: 2018 ජනවාරි 9 දක්වාදීර්ඝ කල සහය: 2023 ජනවාරි 10 දක්වාතවදුරටත් කියවීමටවින්ඩෝස් 8 සතුව ඇති නව ගුණාංගList of features removed in Windows 8Windows 8 editions Windows Storeවින්ඩෝස් 8 යනු වින්ඩෝස් 7 මෙහෙයුම් පද්ධතිය පසු කරමින් එන මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් හී යෝජිත මීලඟ අනුවාදයයි.[3] එහි තිබෙන නවතම ගුණාංගය වනුයේ ටච්ස්ක්‍රීන් යෙදවුම සඳහා නිමවා ඇති මෙට්‍රෝ- ශෛලියේ අතුරුමුහුණතයි.අදාළ↑ "Microsoft Announces Support of System on a Chip Architectures From Intel, AMD, and ARM for Next Version of Windows". Microsoft. ජනවාරි 5, 2011. සම්ප්‍රවේශය ඔක්තෝබර්
14, 2011.↑ "Microsoft Product Lifecycle". Microsoft Support. Microsoft Corporation. සම්ප්‍රවේශය ඔක්තෝබර් 10, 2012.↑ "Sinofsky shows off Windows 8 at D9". CNET. සම්ප්‍රවේශය ජූනි 2, 2011.vteමයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපතසංස්කරණ · සැසඳිලි · සංරචක · ඉතිහාසය · කාලරේඛාව · විමර්ශනDOS-මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් 1.0 · වින්ඩෝස් 2.0 · වින්ඩෝස් 2.1x · වින්ඩෝස් 3.0 · වින්ඩෝස් 3.1xවින්ඩෝස් 9xවින්ඩෝස් 95 · වින්ඩෝස් 98 (ප්‍රවර්ධනය) · වින්ඩෝස් Meවින්ඩෝස් NTකලින් සංස්කරණවින්ඩෝස් NT 3.1 · වින්ඩෝස් NT 3.5 · වින්ඩෝස් NT 3.51 · වින්ඩෝස් NT 4.0 · වින්ඩෝස් 2000අනුග්‍රාහක නිකුත් කිරීම්වින්ඩෝස් එක්ස්පී (සංස්කරණ [x64 · මේඩියා සෙන්ටර්] · ප්‍රවර්ධනය) · වින්ඩෝස් විස්ටා (සංස්කරණ · ප්‍රවර්ධනය) · වින්ඩෝස් 7 (සංස්කරණ · ප්‍රවර්ධනය)වින්ඩෝස් සර්වර්සර්වර් 2003 · සර්වර් 2008 (සර්වර් 2008 R2 · HPC සර්වර් 2008) · හෝම් සර්වර් (හෝම් සර්වර් 2011) · එසන්ටියල් බිස්නස් සර්වර් · මල්ටිපොයින්ට් සර්වර් · ස්මෝල් බිස්නස් සර්වර්විශේෂිතවින්ඩෝස් එම්බඩඩ් (POSරෙඩී) · වින්ඩෝස් පෙරපිහිටුවීම් වටපිටාව · උරුමකම් හිමි මුලික පද්ධති සදහා වින්ඩෝ
ස්වින්ඩෝස් CEවින්ඩෝස් CE 3.0 · වින්ඩෝස් CE 5.0 (වින්ඩෝස් මොබයිල්) · වින්ඩෝස් CE 6.0 (වින්ඩෝස් දුරකතනය 7) · වින්ඩෝස් CE 7.0අනාගතවින්ඩෝස් 8අවලංගු කලකයිරෝ · නැෂ්වයිල් · නෙප්චූන් · ඔඩිස්සෙයිආශ්‍රිත මාතෘකාOS/2 · වින්ඩෝස් පිහිටු වීමPhysician"The Doctor" by Luke Fildes (detail)[1]Occupationනම්Physician, medical practitioner, doctor of medicine, medical doctor or simply doctorTypeProfessionActivity sectorsMedicine, Health careDescriptionCompetenciesthe ethics, art and science of Medicine, Analytical skills, Critical thinkingඅවැසි අධ්‍යාපනයsee Medical educationFields of employmentClinics, HospitalsRelated jobsGeneral practitioner or Family physician, Surgeon, other Medical specialistsසමාජයීය භූමිකාවසම්ප්‍රදායිකව වෛද්‍යවරයෙකු සලකන්නේ උගත් වෘත්තිකයන්ගේ සාමාජිකයෙකු වශයෙනි. එසේ වීමට හේතුව වන්නේ ඔවුන් ලබන අතිදුෂ්කර  පුහුණුව නිසාවෙන් සහ ඔවුන්ගේ වෘත්තිය හා සම්බන්ධ විශේෂ ආචාර ධර්ම සහ  නෛතික වගකීම් හේතුවෙනි. වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි ප්‍රාය
ෝගික ක්‍රම අතීතයේදී ආගම සහ විවිධ ඉන්ද්‍රජාලක්‍රම සමග සම්බන්ධතාවයක් පැවතිණි. (වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඉතිහාසය නම් ලිපිය බලන්න) වෛද්‍යවරුන් පොදුවේ ඉහළ සමාජීය තත්වයක් අත් දකින අතර ඒ සදහා ඔවුන්ගේ ඉහළ සහ ස්ථාවර ආදායම් මාර්ගය හා වෘත්තීමය ආරක්ෂාව බලපානු ලබයි. කෙසේ නමුත් වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් බොහෝ අවස්ථාවලදී දවසේ වැඩි කාලයක්  දීර්ඝ, අසීරු සේවා මුරයන් සිදු කරන අතර ඔවුන් තමන් තරම් අධ්‍යාපන මට්ටමක් නොලැබූ අනෙකුත් වෘත්තිකයන්ට වඩා අඩු මුදල් ප්‍රමාණයක් ඇතැම් අවස්ථාවල දී උපයති.අධ්‍යාපනය සහ පුහුණුවවෛද්‍යවරුන්ගේ වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය සහ වෘත්තීය ගමන් මග ලොව පුරා සැලකිය යුතු අන්දමට විවිධ වේ. සියළුම වෛද්‍යවරුන්සියළුම සංවර්ධනය වූ රටවල ඇතුළත් වීමේ මට්ටමෙන් වෛද්‍ය අධ්‍යාපන වැඩ සටහන් තෘතීයික මට්ටමේ පාඨමාලාවන් වන අතර ඒවා විශ්ව විද්‍යාල හා අනුබද්ධ වෛද්‍ය විද්‍යාල මගින් සිදු කරනු ලබයි. අධිකරණ බලය සහ විශ්ව විද්‍යාලය මත පදනම්ව වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය සදහා ඇතුළු වීම සදහා සෘජුවම ද්විතීක විද්‍යාලයක් මගින් හෝ උපාධි ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස අධ්‍යාපනයක් අවශ්‍ය වේ. ද්විතීක විද්‍යාලයක පුහුණුව සම්පුර්ණ කිරීම සදහා පොදුවේ  වසර 5 ක
් හෝ 6 ක කාලයක් ගත වන අතර උපාධි ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස අධ්‍යාපනයක් ලබන්නේ නම් වසර 3 ක හෝ 4 ක කාලසීමාවක් ගත වේ.  එමනිසා මූලික වෛද්‍ය උපාධියක් ලබාගැනීම සඳහා සාමාන්‍යයෙන් අධිකරණ නීතිය හා විශ්ව විද්‍යාලය මත පදනම්ව වසර 5 හේ සිට 8 ක් අතර කාලයක් ගත වේ. මෙලෙස ලැබූ මූලික පුහුණුව සම්පුර්ණ කිරීමෙන් පසුව අළුතින් උපාධි ලැබූ වෛද්‍යවරුන් සම්පුර්ණ වශයෙන් ලියා පදිංචි වීමට ප්‍රථම වසර 1 ක් හෝ 2  ක කාලයක් අධීක්ෂණය යටතේ සේවය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙම කාලසීමාව “සීමාවාසික”  හෝ “කොන්දේසි සහගත ලියාපදිංචි වීම” ලෙස හැදින්වේ. වෛද්‍යවරුන් ඔවුන් උපාධි ලබන විශ්ව විද්‍යාලයට විශේෂිත වූ වෛද්‍ය උපාධියක් දරති. මෙම උපාධිය මගින් අදාල වෛද්‍යවරයා අදාල රටෙහි හෝ රටවල් කිහිපයක නීතියට අනුව ලියාපදිංචි වීම හෝ බලපත්‍ර ලබාගැනීමට සුදුසුකම් ලබයි. එහිදී ඔවුන් සීමාවාසික හෝ කොන්දේසි සහගත ලියාපදිංචි වීම යන පුහුණුව ලබාගත යුතු වේ. වෛද්‍ය විද්‍යාවේ විශේෂඥයින්උපාධි ලබාගැනීමෙන් පසුව වෛද්‍ය වෘත්තිකයින් බොහෝ අවස්ථාවලදී විශේෂඥවරුන් වීම සදහා යම්කිසි ක්ෂේත්‍රයක වැඩි දුර පුහුණුව ලබා ගනිති. උතුරු ඇමරිකාවෙහි මෙය නේවාසික පුහුණුව නමින් හදුන්වන අතර
පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල රටවල මෙලෙස පුහුණුවන වෛද්‍යවරුන් “රෙජිස්ටාර්” ලෙස හැදින්වේ. මෙලෙස ලබාගන්නා වැඩි දුර පුහුණුව සඳහා සාමාන්‍යයෙන් වසර 3 ක් හෝ 6 ක් ගත වන අතර එම කාල සීමාව හදාරන ක්ෂේත්‍රය අනුව සහ අධිකරණ නීතිය අනුව වෙනස් වේ. ප්‍රාථමික සත්කාරය විශේෂ ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස බහුලවම හදුනාගෙන ඇති අතර මේ පිළිබඳව ලබාදෙන නේවාසික වැඩසටහන් ද ප්‍රචලිතව පවතී. මෙම විශේෂ ක්ෂේත්‍රයන්හි පුහුණුව සම්පුර්ණ කරන වෛද්‍යවරයෙකු විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු නම් වේ. ඇතැම් අවස්ථාවල දී විශේෂඥ පුහුණුව ලබාගැනීම ඇතුළත් වීමට අවශ්‍ය පුහුණුව සම්පුර්ණ කළ වහාම හෝ ඊට පෙර ආරම්භ කරනු ලැබේ. ඇතැම් නීතිවලට අනුව කණිෂ්ඨ වෛද්‍යවරුන් විශේෂඥ උපාධි ලබාගැනීමට ප්‍රථම වසරක හෝ දෙකක කාලයක් පොදුවේ පුහුණුවක් ලබාගත යුතුය. එබැවින් පවත්නා නීතියට අනුව වෛද්‍යවරයෙකු විශ්ව විද්‍යාලයක් තුළ වසර 5 හේ සිට 8 දක්වා කලයක් මූලික වෛද්‍ය පුහුණුව ලබා තවත් වසර 6 ක කාලයක් විශේෂඥවරයෙකු වීමට පුහුණුව ලබාගත යුතු බැවින් අවම වශයෙන් වසර 12 ක වත් කාලයක් ගත වීමෙන් පසුව ඔහු විශේෂඥවරයෙකු බවට පිළිගනු ලැබේ.මූලාශ්‍ර↑ In 1949, Fildes' painting The Doctor was used by the American
Medical Association in a campaign against a proposal for nationalized medical care put forth by President Harry S. Truman. The image was used in posters and brochures along with the slogan, "Keep Politics Out of this Picture" implying that involvement of the government in medical care would negatively affect the quality of care. 65,000 posters of The Doctor were displayed, which helped to raise public skepticism for the nationalized health care campaign.|http://correspondents.theatlantic.com/abraham_verghese/2009/06/the_ama_conflicted_in_its_interests.ph>vteසෞඛ්‍යය  සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවවිශේෂත්ව සහඋප ශාඛාශල්‍ය විද්‍යාවනිර්වින්දන විද්‍යාව • හෘද ශල්‍යවේදය • උරස් ශල්‍යකර්ම • ශල්‍යව්දය (සාමාන්‍ය ශල්‍යකර්ම) • ස්නායු ශල්‍යව්දය • මුඛ සහ හනු ශල්‍යකර්ම • Orthopedic surgery (Hand surgery) • Otolaryngology (ENT) • ළමා ශල්‍යවේදය • ප්ලාස්ටික් සැත්කම් • Podiatry • Proctology • Surgical oncology • Thoracic surgery • Transplant surgery • Trauma surgery • මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාව (Urolo
gy) • Vascular surgeryඅභ්‍යන්තර සෞඛ්‍යහෘද විද්‍යාව (Cardiology) • අන්තරාසර්ගවේදය • Gastroenterology • Geriatrics • Hematology • Hepatology • බෝවන රෝග (Infectious disease) • Intensive care medicine • Nephrology • Oncology • Pulmonology • රක්තවේදයරෝග විනිශ්චයClinical laboratory sciences (Cellular pathology, Clinical chemistry, Hematology, Clinical microbiology, Clinical immunology, Transfusion medicine) • Radiology (Interventional radiology, Nuclear Medicine) • Pathology (Anatomical, සායනික) • Clinical neurophysiologyඅනෙකුත් විශේෂතතාAllergy and immunology • Andrology • චර්ම වෛද්‍ය විද්‍යාව (Dermatology) • Disaster medicine • Emergency medicine • Family medicine • General practice • Gynaecology/Obstetrics  • Neurology • Obstetrics and gynaecology (Fertility medicine) • Reproductive medicine • Occupational medicine • Ophthalmology • Palliative care • Pediatrics/Adolescent medicine • Physical medicine and rehabilitation (Physiatry) • Preventive medici
ne (Public health) • මනෝ චිකිත්සාව  • Sleep medicine • Sports medicineවෙනත්Biomedical research • වසංගතවේදය • History of medicine • Hospital medicine • වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය • Medical genetics • වෛද්‍ය විද්‍යාල සහ වෛද්‍ය පීඨ • Osteopathic medicine • Personalized medicine • Pharmacy • Physician (MD/MBBS and DO) • DPM • Physician assistant • Predictive medicineරසායනික පෝෂිතයෝ යනු ඔවුන්ගේ පරිසරයෙහි ඉලෙක්ට්‍රෝන දායකයන් ඔක්සිකරණය කිරීමෙන් ශක්තිය ලබා ගන්නා ජීවීන් වෙති. මෙම අණු කාබනික (රසායනික කාබනිකපෝෂීන්) හෝ අකාබනික (රසායනික විෂමපෝෂින්) හෝ විය හැක.  රසායනික පෝෂිත නාමෝද්දිෂ්ටය, සූර්ය ශක්තිය උපයෝගී කර ගන්නා ප්‍රකාශ පෝෂීන්ගෙන් වෙනස් වෙයි.ඒක පරමාණුක උච්ච වායුවක උෂ්ණත්වය යනු එහි පරමාණු චලිතයේ මධ්‍යන්‍ය චාලක ශක්තියට අදාල මිණුමකි. මෙහි දැක්වෙන සලරූ සටහනේ පරිදි හීලියම් පරමාණුවල විශාලත්වය ඒවායේ අවකාශයට සාපේක්ෂව වායු ගෝලීය 1950 ක පීඩනයක් යටතේ පරිමාණයකට පෙන්වනු ලබයි. මෙම කාමර උෂ්ණත්වයේ ඇති පරමාණුවලට නිශ්චිත මධ්‍යන්‍ය වේගයක් (ට්‍රිලියන දෙවාරයකින් අඩු වූ මධ්‍යන්‍ය වේගයක් ) පවතී.
උෂ්ණත්වය උණුසුම හා සීතල හඟවන පද්ධතියක වූ භෞතික ගුණයකි. උණුසුම් දේවල්වල සාමාන්‍යයෙන් වඩා ඉහළ උෂ්ණත්වයක් පවතී. විශේෂයෙන් උෂ්ණත්වය යනු ද්‍රව්‍යයකට අදාල ගුණාංගයකි. උෂ්ණත්වය යනු තාප ගති විද්‍යාවේ ප්‍රධාන පරාමිතීන්වලින් එකකි. අන්වීක්ෂීය පරිමාණය මත උෂ්ණත්වය අර්ථ දක්වනුයේ සුචලන අංකයට පද්ධතියේ තනි අංශුවක අන්වීක්ෂීය චලිතයේ සුචලනය අංක 1ට මධ්‍යන්‍ය චාලක ශක්තිය ලෙසයි. මහේක්ෂ පරිමාණයේ දී උෂ්ණත්වය යනු අද්විතීය භෞතික ගුණයක් වන අතර එය තාපජ ස්පර්ශක තබා ඇති වස්තු දෙකක් අතර තාපය ගැලීමේ දිශාව නිර්ණය කරයි. තාප ගැලීමක් සිදු නොවේ නම් වස්තු දෙකට සමාන උෂ්ණත්වයන් පවතී. එසේ නොමැති නම් උණුසුම් වස්තුවේ සිට සිසිල් වස්තුව දෙසට තාපය ගලා යයි. මෙම මූලික සංකල්පයන් දෙක පිළිවෙලින් තාපගති විද්‍යාවේ ශුන්‍යාදී නිය‍මයේ සහ තාප ගති විද්‍යාවේ දෙවන නියමයේ සදහන් කෙ‍ෙරයි. ඝන සදහා මෙම අන්වික්ෂීය චලිතයන් යනු ප්‍රධාන වශයෙන් ඝනය තුළ ඒවායේ පරමාණු ඒවායේ මධ්‍ය පිහිටීම වටා සිදුකරන කම්පනයයි. ඒක පරමාණුක උච්ච වායු සදහා අන්වීක්ෂීය චලිතයන් යනු සංඝටක වායු අංශුවල උත්තාරණ චලිතයන් වේ. බහු පරමාණුක වායු සදහා කම්පන හා වෘත්තයක චලිතයන් දෙකම ඇතුළත් විය යු