LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2014-05-09.↑ "ඇමරිකාව සිසුවියන් මුදා ගැනීමට සැරසේ". 7 මැයි 2014.↑ "නයිජීරියාවේ පැහැර ගැනීමට ලක්වූ පාසල් සිසුවියන් මුදා ගත යුතුයි. - මලාලා". 8 මැයි 2014.↑ "වතිකාන් කෝල්ස් ෆොර් රිලීස් ඔෆ් කිඩ්නැප්ඩ් නයිජීරියන් ගර්ල්ස්". 8 මැයි 2014.↑ "නයිජීරියා කිඩ්නැපිං: යූඑස්, යූකේ, ෆ්‍රාන්ස්, ජොයින් ෆොර්සස් ටු රෙස්කියු ගර්ල්ස් කිඩ්නැප්ඩ් බයි බෝකෝහරාම්". 9 මැයි 2014.↑ "නයිජීරියා'ස් ප්‍රසිඩන්ට් ප්ලෙජ් ටු ෆ්‍රී කිඩ්නැප්ඩ් ගර්ල්ස්". 9 මැයි 2014. 2014-05-09 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2014-05-09.↑ "ලංක‍ාවේදී නයිජීරියානුවන් විරෝධයේ....!". 9 මැයි 2014.↑ "ලෝක තරුණ සමුළුවට පැමිණි පිරිසක් කොළඹ දී උද්ඝෝෂණයක". 9 මැයි 2014.↑ "ලෝක තරුණ සමුළුවේ මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානය ඉදිරිපිට උද්ඝෝෂණයක්". 9 මැයි 2014. 2014-05-11 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2014-05-09.↑ "පැහැරගත් නයිජීරියානු පාසල් සිසුවියන් ගැන තොරතුරු රැසක් හෙළිවේ". 12 මැයි 2014.↑ "නයිජීරියා කිඩ්නැප්ඩ් ගර්ල්ස් ෂොවුන් ඉන් බෝකෝ හරාම් විඩියෝ'". 12 මැයි 2014.↑ "ඉස්ලාමීය අන්තව
ාදීන් මුදා හැරීම නයිජීරියාව ප‍්‍රතික්ෂේප කරයි". 13 මැයි 2014.↑ "අෆ්‍රිකන් කන්ට්‍රීස් ඩික්ලෙයාර් වෝර් ඔන් බෝකෝහරාම්". 17 මැයි 2014.බාහිර සබැඳි2014 චිබොක් පැහැරගැනීම හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.ද ෆොගොටන් වන්ස් ප්‍රොජෙක්ට් සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2014-05-02 at the Wayback Machine ෆීචර්ස් ඇන් ඇක්ටිවිස්ට්-ලෙඩ් කැම්පේන් ෆෝර් ද රෙස්කියු ඔෆ් ද ස්ටුඩන්ට්ස්@BringGirlsBack - අ ට්ව්ටර් චැනල් ඩිවෝටඩ් ටු ද කිඩ්නැප්ඩ් ස්ටුඩන්ට්ස්වයි ඉස් ද මීඩියා ඉග්නරිං 200 මිසිං ගල්ස්? (Salon.com)සැවැත් නුවර ධනවත් සිටුවරයෙකුගේ භාර්යාව වු කිසාගෝතමීගේ පුවත බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ සුප්‍රකට කථා පුවතකි. තමාගේ එකම දරුවා අහිමි වීමෙන් පසුව කිසා ගෝතමී බලාපොරොත්තු සුන්වු තත්ත්වයකට පත්වු අතර අන් අයගේ උදවු ඉල්ලා සිටියාය. ඇගේ වේදනාව ඉතා දරුණු වු බැවින් ඇය සිහිමද තත්වයකට පත්විය. යමෙක් ඇයට බුදුන් මුන ගැසෙන ලෙස දන්වා සිටියේය. බුදුරදුන් ඇයට පැවසුවේ කිසිවෙකු නොමැරුණු නිවසකින් අබ ඇට මිටක් රැගෙන එන ලෙසය. ඇගේ බලාපොරොත්තු සුන් කරමින් කිසිවෙකු නොමැරුණු ගෙදරක් සොයාගත නොහැකි විය. එමගින් ඇයට මරණයෙන් ගැලවීමක් නොමැති
බව වැටහිණි. ඇය යලිත් බුදුරදුන් වෙතට පැමිණියේය. බුදුරදුන් ඇයව සන්සුන් කොට සත්‍ය අවබෝධ කර වන ලදී. ඇය ප්‍රකෘති තත්ත්වයට පත්ව අරහත් භාවයේ පළමු අධියරට පත්විය. අවසානයෙද් ඇය අරහත් තත්ත්වයට පත් වෙයි. පහත ධම්ම පද ගාථාව ඇගේ චරිතය හා සම්බන්ධ වෙයි.  යො ච වස්සතං ඡීවඅපස්සං අමතං පදංඒකාහන් ඡීවිතං සෙයසපස්සෙතා අචං  පදංයමෙක් වසර 100 යක් වුවත් මරණයේ අර්ථය වටහා නොගනිමින් ජීවත් වුව ද වඩාත් අර්ථ වත් වන්නේ මරණයේ අර්ථය වටහා ගනිමින් ජීවත් වන එක් දිනයයි.ගෝතමී සුත්‍රයේදී කිසා ගෝතමී භික්ෂුණිය පවසන පරිදි අතීතයේදී මාගේ පුතුගේ මරණය අත්විදින්නට සිදුවිණ. එය මිනිසුන් පිළිබද සේවීමේ අවසානය විය මම පසු තැවිලි නොවෙමි. නොවැළපෙමි. සියල්ල විනාශ වී ඇත. මම විමුක්ති ලබා සිටිමු. අවිද්‍යාවේ අන්දකාරය පහව ගොස් ඇත. මාර සේනාව පරාජය කළේය. බැඳීම් වලින් තොරව මම වැජඹෙමි. මෙම කථාන්තරය ජීවත් වන්නන් අතලොස්සකි. මළමිනිසුන් බහුතරයකි යන්න ආප්ත පදයක හේතු විය.මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාව
ිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)රුම්මි යනු කාඩ් ක්‍රීඩාවකි. මේ සඳහා සම්මත කාඩ් කුට්ටම භාවිතා වේ.අප නැණසල මධ්‍යස්ථානය 2012 -11-15 දින තොරතුරැ හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ අමාත්‍ය ගරු රංජිත් සියඹලාපිටිය මැති තුමා විසින් ජනතා අයිතියට පත් කරන ලදී.අප නැණසල මධ්‍යස්ථානය මේ වන විට පරිගණක මධ්‍යස්ථානයක් - මුද්‍රණාලයක් හා ලිපිද්‍රව්‍ය අ‍ලෙවිසැලක් යන සේවා ස්ථාන තුනකින් සමන්විතය.- ← හයිඩ්‍රජන් → හීලියම්-↑H↓Li1Hආවර්තිතා වගුවමුහුණුවරඅවර්ණ වායුවක් සහිතව එහි ප්ලාස්ම විතයෙහි දම්පැහැති දීප්තියක් ඇත‍හයිඩ්‍රජන්වල වර්ණාවලී රේඛාප්‍රධාන ගුණනම, සංකේතය, ක්‍රමාංකයහයිඩ්‍රජන්, H, 1උච්චාරණය/ˈhaɪdrɵdʒɪn/[1] HYE-dro-jinමූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩයnonmetalකාණ්ඩය, ආවර්තය, ගොනුව1, 1, sසාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය1.00794(7) g·mol−1ඉලෙක්ට
්‍රෝන වින්‍යාසය1s1කවච වල ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව1ද්‍රව්‍යමය ගුණවර්ණයcolorlessඅවධියgasඝනත්වය(0 °C, 101.325 kPa)0.08988 g/Lද්‍රවාංකයේ දී ද්‍රව ඝනත්වය0.07 (0.0763 solid)[2] g·cm−3ද්‍රවාංකය14.01 K, -259.14 °C, -434.45 °Fතාපාංකය20.28 K, -252.87 °C, -423.17 °Fත්‍රික ලක්ෂ්‍යය13.8033 K (-259°C), 7.042 kPaඅවධි ලක්ෂ්‍යය32.97 K, 1.293 MPaවිලයන එන්තැල්පිය(H2) 0.117 kJ·mol−1වාෂ්පීභවන එන්තැල්පිය(H2) 0.904 kJ·mol−1විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව(25 °C) (H2) 28.836 J·mol−1·K−1වාෂ්ප පීඩනයපීඩ. (Pa)1101001 k10 k100 kඋෂ්. (K)1520පරමාණුක ගුණඔක්සිකරණ අංකය1, -1(amphoteric oxide)විද්‍යුත් ඍණතාව2.20 (පෝලිං පරිමාණයෙන්)අයනීකරණ ශක්ති1st: 1312.0 kJ·mol−1සහසංයුජ අරය31±5 pmවැන්ඩ වාල්ස් අරය120 pmප්‍රකීර්ණකස්එටික ආකෘතියhexagonalචුම්බකත්වයdiamagnetic[3]තාප සන්නායකතාව(300 K) 0.1805 W·m−1·K−1ධ්වනි වේගය(gas, 27 °C) 1310 m/sCAS ලේඛනගත අංකය1333-74-0ඉතාමත් ස්ථායී සමස්ථානිකප්
‍රධාන ලිපිය: හයිඩ්‍රජන් වල සමස්ථානිකසමස්.ස්.සු.අර්ධ ජීව කාලයක්.නිය.ක්.ශ. (MeV)ක්.නිශ්.1H99.985%1H is stable with 0 neutron2H0.015%2H is stable with 1 neutron3Htrace12.32 yβ−0.018613Hevteහයිඩ්‍රජන් වර්ණාවලි පරීක්ෂණයහයිඩ්‍රජන් වූකලී අවර්ණ ගන්ධයකින් හා රසයකින් තොර වායුවකි. එය විෂක් නොවන මුත් ස්වසනයට ආධාර නොවේ. එය දන්නා අඩුම ඝනත්වයකින් යුත් පදාර්ථයයි. සම්මත තත්ත්ව වලදි ඝනත්වය  ලිටරයකට ග්‍රැම් 0.08999 ක් පමණ වේ. සෙල්සියස් අංශක  -259.2 ක තපාංකයක්ද  -259.2 එය සුදු ස්ඵටිකරූපි  ඝනයක් ලෙස මිදෙයි.ඉතිහාසය1671 දී රොබට් බොයිල් යකඩ ගොනු කිරීම සහ තනුක අම්ල අතර ප්‍රතික්‍රියාව සොයාගෙන විස්තර කළ අතර එමඟින් හයිඩ්‍රජන් වායුව නිපදවනු ලැබේ. 1766 දී හෙන්රි කැවෙන්ඩිෂ් හයිඩ්‍රජන් වායුව විවික්ත ද්‍රව්‍යයක් ලෙස හඳුනාගත්තේ ලෝහ-අම්ල ප්‍රතික්‍රියාවකින් වායුව “ගිනි අවුලුවන වාතය” ලෙස නම් කිරීමෙනි. "ගිනි අවුලුවන වාතය" ඇත්ත වශයෙන්ම "ෆ්ලොජිස්ටන්" යන උපකල්පිත ද්‍රව්‍යයට සමාන බව ඔහු අනුමාන කළ අතර 1781 දී වායුව දහනය කිරීමේදී ජලය නිපදවන බව තවදුරටත් සොයා ගත්තේය.
මූලද්‍රව්‍යයක් ලෙස හයිඩ්‍රජන් සොයා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ඔහුට සාමාන්‍යයෙන් ගෞරවය හිමි වේ. 1783 දී ඇන්ටොයින් ලැවොසියර් විසින් මූලද්‍රව්‍යයට හයිඩ්‍රජන් යන නම ලබා දෙන ලදි (ග්‍රීක ὑδρο- හයිඩ්‍රෝ යන්නෙහි අර්ථය “ජලය” සහ “ජාන” යන්නෙහි අර්ථය “මැවුම්කරු” යන්නයි) ඔහු සහ ලැප්ලේස් විසින් කැවෙන්ඩිෂ් විසින් හයිඩ්‍රජන් දහනය කරන විට ජලය නිපදවන බව සොයා ගන්නා ලදී. [5]ඇන්ටොයින්-ලෝරන්ට් ඩි ලැවොසියර්ලැවොසියර් මහා සංරක්ෂණය පිළිබඳ සිය අත්හදා බැලීම් සඳහා හයිඩ්‍රජන් නිපදවූයේ ගින්නකින් රත් වූ තාපදීප්ත යකඩ නළයක් හරහා ලෝහමය යකඩ සමඟ වාෂ්ප ප්‍රවාහයක් ප්‍රතික්‍රියා කිරීමෙනි. ඉහළ උෂ්ණත්වයේ ඇති ජල ප්‍රෝටෝන මගින් යකඩ නිර්වායු ඔක්සිකරණය කිරීම පහත ප්‍රතික්‍රියා සමූහය මඟින් ක්‍රමානුකූලව නිරූපණය කළ හැකිය:  Fe + H2O → FeO + H22 Fe + 3 H2O → Fe2O3 + 3 H23 Fe + 4 H2O → Fe3O4 + 4 H2සර්කෝනියම් වැනි බොහෝ ලෝහ හයිඩ්‍රජන් නිපදවීමට තුඩු දෙන ජලය සමඟ සමාන ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදු කරයි.පුනර්ජනනීය සිසිලනය සහ ඔහුගේ නව නිපැයුම වන රික්තක නළය භාවිතා කරමින් 1898 දී ජේම්ස් දේවර් විසින් හයිඩ්‍රජන් ප්‍රථම වරට ද්‍රවකරණය කරන ලදී. ඔහු ඊළඟ වසරේද
ී hydrogen හෙවත් හයිඩ්‍රජන් නිපදවීය. 1931 දෙසැම්බරයේ හැරල්ඩ් යූරි විසින් ඩියුටීරියම් සොයා ගන්නා ලද අතර 1934 දී අර්නස්ට් රදෆර්ඩ්, මාක් ඔලිෆන්ට් සහ පෝල් හාර්ටෙක් විසින් ට්‍රිටියම් සකස් කරන ලදී. සාමාන්‍ය හයිඩ්‍රජන් වෙනුවට ඩියුටීරියම් වලින් සමන්විත අධික ජලය 1932 දී යුරේගේ කණ්ඩායම විසින් සොයා ගන්නා ලදී. 1806 දී ෆ්‍රැන්කොයිස් අයිසැක් ඩි රිවාස් විසින් පළමු ද රිවස් එන්ජිම හයිඩ්‍රජන් හා ඔක්සිජන් මිශ්‍රණයකින් බල ගැන්වෙන අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම නිපදවන ලදී. එඩ්වඩ් ඩැනියෙල් ක්ලාක් විසින් 1819 දී හයිඩ්‍රජන් ගෑස් පුපුරායාම සොයා ගන්නා ලදී.පළමු හයිඩ්‍රජන් පිරවූ බැලූනය 1783 දී ජැක් චාල්ස් විසින් සොයා ගන්නා ලදී. [5] හෙන්රි ගිෆාර්ඩ් විසින් 1852 දී පළමු හයිඩ්‍රජන් එසවූ ගුවන් යානය සොයා ගැනීමෙන් පසුව හයිඩ්‍රජන් විසින් පළමු විශ්වාසදායක ගුවන් ගමන් සඳහා සෝපානය සපයන ලදී. ජර්මානු ගණන් කළ ෆර්ඩිනන්ඩ් වොන් සෙප්පලින් හයිඩ්‍රජන් විසින් ඔසවන ලද දෘඩ ගුවන් යානා පිළිබඳ අදහස ප්‍රවර්ධනය කළේය. එහි පළමු ගුවන් ගමන 1900 දී සිදු විය. නිතිපතා නියමිත ගුවන් ගමන් 1910 දී ආරම්භ වූ අතර 1914 අගෝස්තු මාසයේදී පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමය ආරම්භ වන
විට ඔවුන් බරපතල සිදුවීමකින් තොරව මගීන් 35,000 ක් රැගෙන ගොස් තිබුණි. හයිඩ්‍රජන් ඔසවන ගුවන් යානා යුධ සමයේදී නිරීක්ෂණ වේදිකා සහ බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානා ලෙස භාවිතා කරන ලදී.ආශ්‍රිත ලිපිමූලාශ්‍ර↑ Simpson, J.A.; Weiner, E.S.C. (1989). "Hydrogen". Oxford English Dictionary. Vol. 7 (2nd ed.). Clarendon Press. ISBN 0-19-861219-2.↑ Wiberg, Egon; Wiberg, Nils; Holleman, Arnold Frederick (2001). Inorganic chemistry. Academic Press. p. 240. ISBN 0123526515.{{cite book}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". [[CRC Handbook of Chemistry and Physics]] (PDF) (81st ed.). CRC Press. {{cite book}}: URL–wikilink conflict (help)බාහිර යොමුතරංග යාන්ත්‍ර විද්‍යාවෙහි මූලික හයිඩ්‍රජන් ගණනය කිරීම්හයිඩ්‍රජන් (නොටින්හැම් සරසවිය)හයිඩ්‍රජන් කලා සටහන සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2010-02-27 at the Wayback Machineහයිඩ්‍රජන්වල තරංග ශ්‍රිතයකක්ෂය හා පෘථිවියට ඇති සම්බන්ධතාවඇපලෝ 8 මෙහෙයුම ක්රි ස්මස් ඊව් 1968
අතරතුර දී ස‍ඳෙහි සිට නිරීක්ෂණය කරන ලද පෘථිවියචන්ද්රහයා ස්ථාවර තාරකාවලට සාපේක්ෂව (තාරකා පිළිබඳ වූ ආවර්තය) සෑම දින 27.3කට වරක්ම පෘථිවිය වටා කක්ෂයක් සම්පූර්ණ කරයි. කෙසේ නමුත් එම කාලය තුළ දීම පෘථිවිය සූර්යා වටා එහි කක්ෂය වටා චලනය වන නිසා සඳට එහි එකම කලාව පෘථිවියට පෙන්වීමට කුඩා කාලයක් වැඩිපුර යයි. එනම් එය දින 29.5ක් පමණ වේ. (චන්ද්ර  මාස ආවර්තය) අනෙකුත් ග්රාහ ලෝකවල බොහොමයක් උප ග්ර්හයින් මෙන් නොව චන්ද්රමයා සමකය ක්රාරන්තිවලය ආසන්නයේ කක්ෂගත වී ඇති අතර එය පෘථිවියෙහි සමක තලයේ නොවේ. චන්ද්රමයා එහි ග්ර්හලෝකය හා සසඳන විට සෞර ග්රිහ මණ්ඩලයේ විශාලතම චන්ද්රරයාය. (කුරු ග්රතහලොවක් වන ප්ලූටෝට සාපේක්ෂව චාරෝන් වඩා විශාල වේ) පෘථිවියේ චන්ද්රචයා පසුව යමින් අනෙකුත් ග්රූහලෝක වටා කක්ෂගත වී ඇති ස්වාභාවික උප ග්රවහයින් චන්ද්රයයන් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. පෘථි‍වියෙහි දක්නට ඇති බොහොමයක් වඩදිය බාදිය ආචරණ ඇති වන්නේ චන්ද්ර්යාගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ ඇඳීම හේතුවෙනි. එයට සූර්යා ගෙන් ලැබෙන්නේ අඩු දායකත්වයකි. මෙම වඩදිය බාදිය ආචරණ පෘථිවි චන්ද්ර් දුර ශත වර්ෂයකට 3.8m පමණ හෝ වසරකට 3.8cm හෝ වැඩි කිරීමට හේතු වේ. කෝණික ගම්යටතා සංස්ථිතියේ ප්රඩතිඵ
ලයක් ලෙස සඳෙහි අර්ධ ප්රිධාන අක්ෂය වැඩි වීමත් සමඟ පෘථිවි භ්රනමණය ක්රයමානුකූලව මන්දගාමී වේ. එනම් එය ශත වර්ෂයකට දිනකට තත්පර 0.002ක් පමණ අඩු වේ. සමහරක් විට පෘථිවි චන්ද්ර0 පද්ධතියේ ග්ර්හලෝක චන්ද්රව පද්ධතියක් ලෙස නොව ද්විත්ව ග්රරහලොවක් ලෙස සලකනු ලැබේ. මෙය මෙසේ වන්නේ ආදායක ග්රරහලොවට සාපේක්ෂව ‍ස‍ඳෙහි අතිශය විශාල වූ ප්රදමාණය නිසාය. සඳ පෘථිවි විෂ්කම්භයෙන් ¼ ක් වන අතර පෘථිවි ස්කන්ධයෙන් 1/81 වේ. කෙසේ නමුත් මෙම අදහස සමහරෙක් විසින් විවේචනයට ලක් කරයි. එසේ කරන්නේ පද්ධතිය සඳහා වූ ස්කන්ධ කේන්ද්ර ය පෘථිවි මතුපිටට 1700km පමණ යටින් හෝ පෘථිවි අ‍රයෙන් ¼ක් පමණ යටින් පිහිටා තිබීම නිසාය. චන්ද්රණ මතුපිට පෘථිවි මතුපිටෙන් 1/10කට වඩා කුඩා වන අතර පෘථිවියේ ගොඩ බිම් ප්රතදේශයෙන් ¼ක් පමණ වේ. (හෝ රුසියාව, කැනඩාව හා ඇමරිකාව එකට සම්බන්ධ කළ විට ඇති වන විශාලත්වය තරම්) 1997 දී 3753 Cruithne උල්කාෂ්මයට අසාමන්යත පෘථිවියට සම්බන්ධ වූ Horseshoe කක්ෂයක් පවතින බව සොයා ගන්නා ලදී.  කෙසේ නමුත් තාරකා විද්යාටඥයින් එය පෘථිවියෙහි දෙවන චන්ද්රබයා ලෙස නොසලකන අතර එහි කක්ෂය දීර්ඝ කාලීනව ස්ථායී නොවේ. එතැන් සිට පෘථිවිය අසල වූ Cruithne ගේ කක්ෂයට
සමාන කක්ෂ ඇති උල්කාෂ්ම 3ක් වූ (54509) 2000 PH5, (85770) 1998 UP1 හා 2002 AA29 සොයා ගන්නා ලදී. සාපේක්ෂ ප්ර මාණ හා පෘථිවි චන්ද්ර  පද්ධතියේ වෙන්වීම පරිමාණයකට අනුව ඉහත දක්වා ඇත. ආලෝකය පෘථිවිය හා චන්ද්රණයා අතර ගමන් කරන බව දක්වා ඇති අතර ඒවා අතර සත්යන දුර නිර්ණය කිරීම සඳහා සත්යර වශයෙන් ද යොදා ගන්නේ ද ආලෝකයයි. මධ්ය් කක්ෂ දුරේ දී එම කාලය තත්පර 1.255ක් වේ. ආලෝක කදම්භය සූර්යයාට ‍සාපේක්ෂව පෘථිවි චන්ද්රක පද්ධතියේ පරිමාණය ගැන වැටහීමක් ලබා ගැනීමට උදව් වේ. සූර්යා පවතින්නේ අ‍ලෝක මිනිත්තු 8.28ක් දුරිනි. http://en.wikipedia.org/wiki/Moon#Orbit_and_relationship_to_Earthමොනාලිසා (මෙය ලා ජියොකොන්ඩා ලෙස ද හැඳින්වේ) යනු 16 වන ශත වර්ෂයේ දී ලියනාඩෝ ඩා වින්සි විසින් අඳින ලද සිතුවමක් වන අතර ‍එය පොප්ලර් දැව පුවරුවක් මත තෙල් සායම් භාවිතයෙන් නිර්මාණය කරන ලද්දකි. මෙම චිත්‍රය නිර්මාණය කරන ලද්දේ ඉතාලියානු පුනරුද සමයේ වේ. මෙම චිත්‍රයේ අයිතිය ප්‍රංශ රජය සතු වන අතර දැනට මෙය ෆ්‍රැන්සෙස්කෝ ඩෙල් ජියොකොන්ඩොගේ බිරිඳගේ චිත්‍රය වන ලීසා ජෙරඩීනි නම් චිත්‍රය සමඟ ප්‍රංශයේ පැරීසියේ මුසේ ඩි ලූවර් කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට ත
බා ඇත. මෙම උඩුකය ආලේඛ්‍ය චිත්‍රයක් වන අතර එහි දැක්වෙන්නේ ගුප්ත හැඟීම් සහිත මුහුණුවරකින් යුත් කාන්තා රුවකි. චිත්‍රයේ දැක්වෙන කාන්තාවගේ මුහුණේ පවතින හැඟීමෙහි ඇති ගුප්ත බවත් ඇගේ රුව ඉතා ආකර්ශනීය ලෙස නිර්මාණය‍කොට ඇති ආකාරයත් සියුම් ලෙස චිත්‍රය තුළ විවිධ හැඩතල සහ අවකාශය නිර්මාණය කොට ඇති ආකාරයත් මෙම චිත්‍රය මෙතරම් සුප්‍රසිද්ධ සහ ආකර්ශනීය එකක් වීමට හේතු වී ඇත. මෙතරම් සියුම්ව අධ්‍යයනයට ලක් කරන ලද එමෙන්ම විවිධ පුරාණෝක්ති නිර්මාණයට හේතු වූ සහ එමෙන්ම හාස්‍යානුකරණයට ලක් වූ කලා කෘති ඇත්තේ ඉතා සුළු සංඛ්‍යාවකි.ක්‍රිස්තු වර්ශ 1500 දී ෆ්ලොරන්ස් නුවරට පැමිනි ඩා වින්සි මොනාලිසා නම් තම ජීවිතයේ කල අසහාය කලා නිර්මානය වු මෙම මොනාලිසා ච්ත්‍රය බිහි කලේය.මිනිස් ඇසට ඉනාවක් බදු මෙම මහා කලා නිර්මානය නිම කිටරීම සදහා ඩා වින්සීට වසර 4ක් ගත වූ බව කියවේ.මොනාලිසා යනු ෆ්ලොරන්හී විසූ ෆ්‍රැන්සෙස්කෝ ඩෙල් ජියොකොන්ඩො නම් වෙලෙද වියාපාරිකයාගේ තෙවන බිරිදගේ උඩුකය රුවයි.ලාජියො කොන්ඩා යනුවෙන් හදුන්වන මෙය මොනාලිසා යනුවෙන් ප්‍රසිද්දය.ඇගේ ගුප්ත මද සිනහව හා පසුබිමේ මායා හුරු බව චිත්‍රයට අලන්කාරයක් එක් කරයි.තාත්වික ලක්ශන මතු වී පෙනෙන
අයුරින් සිතුවම ගොඩ නැගීමට ශිල්පියා සමත් වී ඇත.සිතුවම තුලින් කාවයයමය බවක් පෙන්වයි.ඩා වින්සිගේ ප්‍රතිබාවේ හා තෙලිතුඩේ මහිමය පෙන්වන මෙම සිතුවම දැනට ප්‍රංශ රජය සතු වන අතර  දැනට ප්‍රංශයේ පැරීසියේ මුසේ ඩි ලූවර් කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.මුද්දර නාමාවලියක් ( Stamp catalog ) යනු  තැපැල් මුද්දරයන් පිළිබද විස්තරත් එවායේ වටිනාකම් පිළිබදවත් සදහන් වන නාමාවලීන්ය.1868 ස්කොට් මුද්දර නාමාවලියේ මුල් කවරය, මෙහි ලොව පුරා මුල් වසර 28 දි නිකුත් කල මුද්දර පිළිබද විස්තර සදහන්යමිචෙල් මුද්දර නාමාවලි මාලාවමුද්දර නාමාවලිවල ඉතිහාසයපළමු මුද්දර නාමාවලිය එළි දැක්වුයේ වර්ෂ 1861 සැප්තැම්බර් මස 17 වෙනි දිනය. එ ප්‍රංශ ජාතික ඔස්කර් බර්ගර් ලෙව්රඋල්ට් ( Oscar Berger-Levrault ) විසිනි.   මුද්දර නාමාවලිලොව පුරා ආවරණයක් සහිත මුද්දර නාමාවලිමිචෙල් මුද්දර නාමාවලිය ( Michel )ස්කොට් මුද්දර නාමාවලිය ( Scott )ස්ටැන්ලි ගිබ්සන් මුද්දර නාමාවලිය ( Stanley Gibbons )ය්වෙර්ත් එට් ටෙල්ලීර් මුද්දර නාමාවලිය ( Yvert et Tellier )සැලකිය යුතු රටවල්වල මුද්දර නාමාවලිABDA මුද්දර නාමාවලිය
( පිලිපීනය )Aerophil මුද්දර නාමාවලිය ( ස්විට්සර්ලන්තය )AFA මුද්දර නාමාවලිය ( ඩෙන්මාර්කය )AFINSA මුද්දර නාමාවලිය ( පෘතුගාලය )Brusden-White මුද්දර නාමාවලිය ( ඕස්ට්‍රේලියාව )Edifil මුද්දර නාමාවලිය (ස්පාඤ්ඤය සහ පැවති ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිත )Facit මුද්දර නාමාවලිය ( ස්කැන්ඩියානු රටවල් )Fischer මුද්දර නාමාවලිය ( පෝලන්තය )Hellas මුද්දර නාමාවලිය ( ග්‍රීසිය )Hibernian මුද්දර නාමාවලිය සහ අත් පොත ( අයර්ලන්තය )JB මුද්දර නාමාවලිය (මෝල්ටාව)Lamy and Rinck / Lamy මුද්දර නාමාවලිය (පෙරූ )Ma ( චීනය )Phila India - Manik මුද්දර නාමාවලිය ( ඉන්දියාව )Sassone මුද්දර නාමාවලිය ( ඉතාලිය )Sakura මුද්දර නාමාවලිය ( ජපානය )Yang මුද්දර නාමාවලිය ( හොං කොං )Zumstein මුද්දර නාමාවලිය ( ස්විට්සර්ලන්තය )අන්තර්ජාල මුද්දර නාමාවලිThe WikiBooks Worldwide Stamp Catalogueසමහරක් මුද්දර නාමාවලි අන්තර්ජාලේ අඩංගු අතර සියල්ලම බැලීමට නොමිලේ නැත.  Stamp World නොමිලේ.StampData නොමිලේ.Stamps of the World Wiki වටිනාකම් නැතිව.Colnect Worldwide Stamp Catalogue වටිනාකම් නැතිව.AllWorlStamps නොමිලේ, වටිනාකම් ඇති
ව, පින්තූර නැතිව.Find Your Stamps Value - US, GB, Russia, Germany සාමාජිකත්වයට ගාස්තුවක් අය කරයි.Italian Stamps CatalogueNew Zealand Online Catalogueආශ්‍රිත ලිපිමුද්දර එකතුකිරිමමූලාශ්‍රPhillips, Stanley. Stamp Collecting: A guide to modern philately, revised edition, Stanley Gibbons, London, 1983, p.243. ISBN 0-85259-047-4.John Edward Gray, A hand catalogue of postage stamps for the use of collectors, London, Robert Hardwicke, 1862"Early Postage Stamp Catalogs" by George B. Sloane in Stamps, 13 July 1946.Herbert A. Trenchard and George T. Turner, "John William Kline America's First Philatelic Author", in Philatelic Literature Review, Vol. 42, No. 1, pp. 24-41, 1993Phila India 2011-12 Guide Book,PHILATELIA,KOLKATA,INDIA  පටබැඳි නම්  පිස්ටල් පීට්, King of Swing   රට	   එක්සත් ජනපදය   පදිංචිය  ලොස් ඇන්ජලීස්, කැලිෆෝනියාව ,ඇ.එ.ජ   උපන්දිනය  අගොස්තු 12, 1971   උපන් ස්ථානය  වොෂින්ටන්, D.C., එක්සත් ජනපදය   උස  1.85 m (6 ft 1 in)   බර  රාත්තල් 170 (77 kg)   වෘ
ත්තීමය පිවිසීම  1988   විශ්‍රාම ගැනීම  2002   තරඟ කිරීම  දකුණත්; තනි අත් පසු අත   ක්‍රීඩා මුදල් ත්‍යාගය  ඇමරිකන් ඩොලර් 43,280,489(වාර්තාගත වැඩිම)   තනි වෘත්තීය වාර්තා	76  222   තනි වෘත්තීය ශූරතා  64   ඉහලම වාර්තාව	(තනි)  අංක 1 (1993 අප්‍රේල් 12)   ග්‍රෑන්ඩ් ස්ලෑම් ප්‍රතිඵල (තනි)  ඕස්ට්‍රේලියා විවෘත	W (1994, '97),ප්‍රංශ විවෘත	SF (1996),විම්බල්ඩන් 	W (1993, '94, '95, '97, '98, '99, '00),එකසත් ජනපද විවෘත	W (1990, '93, '95, '96, '02)   යුගල වෘත්තීය වාර්තා  70   යුගල වෘත්තීය ශූරතා  2   ඉහලම වාර්තාව (යුගල)  අංක 27 (1990 පෙබරවාරි 12) පෙට්‍රොස් “පීට්” සම්ප්‍රාස් (1971 අගෝස්තු 12වන දින උපත ලැබීය) ග්‍රීක සම්භවයකින් යුත් ලෝකයේ හිටපු අංක ‍එකේ ඇමරිකානු ජාතික ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහුගේ අවුරුදු 15ක ක්‍රීඩා ඉතිහාසයේ දී, ඔහු විසින් තරඟ 52 දී ග්‍රෑන්ඩ් ස්ලෑම් පිරිමි තනි ශූරතා 14ක් ජයග්‍රහණය කර වාර්තාවක් තබා ඇත. සම්ප්‍රාස් එක දිගට අවුරුදු 6ක්ම ලෝකයේ අංක ‍ලෙස ATP වාර්තාවන්හි ඇතුළත් වූ අතර, මෙය “ඕපන් ඊරා” සඳහා වාර්තාවක් වන අතර සම 3වන ස්ථානය ලබා ගත්තේය. සැම්ප්‍රාස් විම්බ්ලිඩන් තනි ශූරතාවය සත් වාරයක් ජයග්‍රහ
ණය කළ අතර, එය විලියම් රෙන්ෂෝ සමඟ පිහිටුවා ඇති වාර්තාවකි. ඔහු එක්සත් රාජධානි විවෘත තරඟයේදී ද තනි ශූරතා 5ක් ජයග්‍රහණය කළ අතර, එය ජිමි කොනර්ස් සමඟ පිහිටුවා ඇති “ඕපන්ඊරා” වාර්තාවකි. බඩ් කොලින්ස් විසින්, සම්ප්‍රාස් මෙතෙක් විසූ හොඳම පිරිමි ටෙනිස් ක්‍රීඩකයන් 5 දෙනා අතුරෙන් එක් අයකු ලෙස නම් කර ඇත. එමෙන්ම ටෙනිස් සඟරාව විසින් ඔහු 1965 සිට 2005 කාල වකවානුව අතරතුර සිටි විශිෂ්ටතම ක්‍රීඩකයා ලෙස සඳහන් කර ඇත. 2007 ජුලි මස 17 වන දින, සම්ප්‍රාස් “සුප්‍රසිද්ධ ජාත්‍යන්තර ටෙනිස් කමිටුව” (International Tennis Hall of Fame) ඇතුළත් කර ගන්නා ලදී.මූලාශ්‍රලෙසොතෝ රාජධානියNaha ea Lesotho  (Sotho)කොඩියරාජ්‍ය ලාංඡනයඋද්යෝග පාඨය: "Khotso, Pula, Nala""සාමය, වර්ෂාව, සමෘද්ධිය"ජාතික ගීය: Lesōthō Fatše La Bo-Ntat'a Rōna(සිංහල: "ලෙසොතෝ, අපේ පියවරුන්ගේ දේශය")ලෙසොතෝ හි පිහිටීම (තද කොළ)අගනුවරසහ විශාලතම නගරයමසරු﻿ / ﻿29.467°S 27.933°E﻿ / -29.467; 27.933නිල භාෂා(ව)සෝතෝ භාෂාවදකුණු අප්‍රිකානු ඉංග්‍රීසිජනවාර්ගික කණ්ඩායම්  (2020)99.7% සෝතෝ ජනතාව0.3% වෙනත් අයආගම  (2020)[1]92.1% ක්‍රිස්තියානි ධර
්මය6.6% සාම්ප්‍රදායික ඇදහිලි1.0% ආගමක් නැත0.3% වෙනත්ජාති නාම(ය)මොසෝතෝ (ඒක වචන)බසෝතෝ (බහුවචන)රජයඒකීය, පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමය, ව්‍යවස්ථාමය රාජාණ්ඩුව• රාජාණ්ඩුව III වන ලෙට්සි• අගමැති සෑම් මාටකේන්ව්‍යවස්ථාදායකයපාර්ලිමේන්තුව• උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලයසෙනෙට් සභාව• පහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයජාතික සභාවඑක්සත් රාජධානිය වෙතින් නිදහස• නිදහස ප්‍රකාශ කළේ 1966 ඔක්තෝබර් 4වර්ග ප්‍රමාණය• සම්පූර්ණ30,355 km2 (11,720 sq mi) (137 වෙනි)• ජලය (%)0.0032%ජනගහණය• 2023 ඇස්තමේන්තුව2,210,646[2] (147 වෙනි)• ඝණත්වය68.1/km2 (176.4/sq mi) (138 වෙනි)දදේනි (ක්‍රශසා)2023 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ ඇ.ඩො. බිලියන 6.915[3] (168 වෙනි)• ඒක පුද්ගල ඇ.ඩො. 3,234[3] (164 වෙනි)දදේනි (නාමික)2023 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ▼ ඇ.ඩො. බිලියන 2.373[3] (184 වෙනි)• ඒක පුද්ගල▼ ඇ.ඩො. 1,110[3] (169 වෙනි)ගිනි (2017) 44.9[4]මධ්‍යමමාසද (2021)▼ 0.514[5]පහළ · 168 වෙනිව්‍යවහාර මුදලලෙසෝතෝ ලෝටි (LSL)දකුණු අප්‍රිකානු රැන්ඩ් (ZAR)වේලා කලාපයUTC+2 (දකුණු අප්‍රිකානු සම්මත වේලාව)දින ආකෘතිවවවව-මාමා-දිදිදිදි/මාමා/වවවව[a]රිය ධාවන මං තීරුවවමඇමතුම් කේතය+266අන්තර්ජාල TLD.ls↑  සෝතෝ භාෂාව
දී වවවව-මාමා-දිදි; ඉංග්‍රීසි භාෂාව දී දිදි/මාමා/වවවවලෙසොතෝ  (i/lɪˈsuːtuː/ lih-SOO-too,[6][7] st), විධිමත් ලෙස ලෙසොතෝ රාජධානිය, දකුණු අප්‍රිකාවෙන් පමණක් වටවූ ගොඩබිම් සහිත රටකි. එය කිලෝමීටර් 1,106 ක මායිමක් දකුණු අප්‍රිකාව සමග බෙදා ගනී,[8] එය ඉතාලි අර්ධද්වීපයෙන් පිටත එසේ එකම රටකින් පමණක් වටවූ ලෝකයේ එකම ස්වෛරී වාසස්ථානය වේ. එය මලෝති කඳුකරයේ පිහිටා ඇති අතර දකුණු අප්‍රිකාවේ උසම කඳු මුදුන අඩංගු වේ.[9]එය 30,000 km2 (වර්ග සැතපුම් 11,600) කට වඩා වැඩි භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වන අතර මිලියන 2 ක පමණ ජනගහනයක් ඇත. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය මසරු වේ.සොතෝ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම (බසෝතෝ ලෙසද හැඳින්වේ), රට එහි නම ලබාගෙන ඇති අතර, රටේ ජනගහනයෙන් 99.7% ක් සමන්විත වන අතර එය ලෝකයේ වඩාත්ම ජනවාර්ගික වශයෙන් සමජාතීය එකක් බවට පත් කරයි. ඔවුන්ගේ මව් භාෂාව වන සෙසෝතෝ ඉංග්‍රීසි සමඟ නිල භාෂාව වේ. ලෙසොතෝ යන නම "සෙසෝතෝ කථිකයන්ගේ දේශය" ලෙස පරිවර්තනය වේ.[10][11]ලෙසොතෝ 1822 දී පිහිටුවන ලද්දේ I වන මොෂෝෂෝ රජු විසිනි. ලන්දේසි පදිංචිකරුවන්ගේ අඛණ්ඩ ආක්‍රමණයන් 1868 දී ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශයක් බවට පත් කිරීමට සහ 1884 දී ඔටුන්න හිමි ජනපදයක
් බවට පත් කිරීමට රජු බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය සමඟ ගිවිසුමකට එළඹීමට හේතු විය. 1966 දී එය නිදහස ලබා ගත් අතර, පසුව දශක දෙකක කාලයක් බසෝතෝ ජාතික පක්ෂය (BNP) විසින් පාලනය කරන ලදී. වසර හතක හමුදා පාලනයකින් පසු 1993 දී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය රජය යළි පිහිටුවන ලදී. II වන මොෂෝෂෝ රජු 1990 දී පිටුවහල් කරන ලද නමුත් 1992 දී ආපසු පැමිණි අතර 1995 දී නැවත පිහිටුවන ලදී. වසරකට පසුව, II වන මොෂෝෂෝ මිය ගිය අතර ඔහුගේ පුත් III වන ලෙට්සි සිංහාසනය ලබා ගත් අතර, ඔහු තවමත් දරයි.[8]ලෙසොතෝ සැලකිය යුතු සමාජ ආර්ථික අභියෝග සහිත පහළ මැදි ආදායම් රටක් ලෙස සැලකේ. එහි ජනගහනයෙන් අඩක් පමණ දරිද්‍රතා රේඛාවට පහළින් සිටින අතර රටේ HIV/AIDS ව්‍යාප්තිය අනුපාතය ලෝකයේ දෙවැනි ඉහළම අගයයි. කෙසේ වෙතත්, එය විශ්වීය ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනයේ ඉහළ අනුපාතයක් ද ඉලක්ක කරන අතර අප්‍රිකාවේ ඉහළම සාක්ෂරතා අනුපාතයක් ඇත (2021 වන විට 81.02%). ලෙසොතෝ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ, නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ, අප්‍රිකානු සංගමයේ සහ දකුණු අප්‍රිකානු සංවර්ධන ප්‍රජාවේ සාමාජිකයෙකි. 2023 V-Dem ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දර්ශක අනුව ලෙසොතෝ ලොව පුරා 64 වන මැතිවරණ ප්‍
රජාතන්ත්‍රවාදය සහ අප්‍රිකාවේ 7 වන මැතිවරණ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ශ්‍රේණිගත කර ඇත.[12]ඉතිහාසයබසුටෝලන්ඩ්පළමුවන මොෂෝෂෝ රජු ඔහුගේ අමාත්‍යවරුන් සමඟ1822 දී බසුටෝලන්ඩ්, 1 වන මොෂෝෂෝ රජු යටතේ තනි රාජ්‍යයක් ලෙස මතු විය. බකෝටේලි පරම්පරාවේ සුළු ප්‍රධානියෙකු වූ මොඛාචනේ ගේ පුත්‍රයෙකු වන මොෂෝෂෝ ඔහුගේම වංශයක් පිහිටුවාගෙන 1804 දී පමණ ප්‍රධානියා බවට පත් විය. 1820 සහ 1823 අතර ඔහු සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් එහි පදිංචි විය. බුතා-බුතේ කන්ද, 1818 සිට 1828 දක්වා ෂකා සූලූගේ පාලන සමය හා සම්බන්ධ ලිෆකානේට එරෙහි ප්‍රතිරෝධයේ හිටපු විරුද්ධවාදීන් සමඟ සම්බන්ධ විය. 1795 දී ප්‍රංශ මිත්‍ර ලන්දේසීන්ගෙන් බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසුව කේප් ජනපදයෙන් ඉවත් වූ බ්‍රිතාන්‍ය සහ ලන්දේසි ජනපදිකයන් අතර ගැටුම් වලින් රාජ්‍යයේ තවදුරටත් පරිණාමය මතු විය. 1 වන මොෂෝෂෝ විසින් ආරාධනා කරන ලද පැරිස් ඉවැන්ජලිකල් මිෂනාරි සංගමයේ මිෂනාරිවරුන් වන තෝමස් අර්බුසෙට්, ඉයුජින් කැසාලිස් සහ කන්ස්ටන්ට් ගොස්ලින්, මොරිජාහි තැන්පත් කරන ලද අතර, සෙසෝතෝ අක්ෂර වින්‍යාසය සහ සෙසෝතෝ භාෂාවෙන් මුද්‍රිත කෘති සංවර්ධනය කිරීම 1837 සහ 1855 අතර
සිදු කරන ලදී. කැසාලිස්, පරිවර්තකයෙකු ලෙස ක්‍රියා කරමින් උපදෙස් ලබා දුන්නේය. විදේශ කටයුතු, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික නාලිකා පිහිටුවීමට සහ ආක්‍රමණය කරන යුරෝපීයයන්ට සහ ග්‍රික්වා ජනතාවට එරෙහිව භාවිතය සඳහා තුවක්කු ලබා ගැනීමට උපකාර විය.කේප් ජනපදයේ ට්‍රෙක්බෝර්ස් බසුටෝලන්ඩ් හි බටහිර මායිම්වලට පැමිණ එහි ඉඩමට හිමිකම් කීවේය, ඉන් පළමුවැන්නා 1838 දී මැට්ලැකේං ප්‍රදේශයේ පදිංචි වූ ජැන් ද වින්නාර් ය. එන බෝයර්වරු ගංගා දෙක අතර සහ උතුරට උතුරින් පිහිටි ඉඩම ජනපද කිරීමට උත්සාහ කළහ. කැලිඩොන්, එය සෝතෝ ජනතාව විසින් අත්හැර දමා ඇති බව පවසමිනි. මොෂෝෂෝ පසුව කේප් ජනපදයේ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාර ශ්‍රීමත් ජෝර්ජ් තෝමස් නේපියර් සමඟ ගිවිසුමක් අත්සන් කළ අතර එය බෝයර්ස් පදිංචි වූ ඔරේන්ජ් ගංගා ස්වෛරීභාවය ඈඳා ගත්තේය. 1848 දී ඇති වූ ගැටුමකින් මෙම කෝපාවිෂ්ඨ බෝයර්වරුන් මර්දනය කරන ලදී. 1852 දී තවත් බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රහාරයක් මැඩපැවැත්වීමෙන් පසු, මොෂෝෂෝ බ්‍රිතාන්‍ය ආඥාපතිවරයාට අභියාචනයක් යවා ආරවුල රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකව සමථයකට පත් කළ අතර පසුව 1853 දී බට්ලෝකෝවා පරාජය කළේය. 1854 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් කලාපයෙන් ඉවත් වූ අතර 1858 දී මොෂෝෂෝ සටන් මාලාවක් සමඟ
සටන් කළේය. නිදහස් රාජ්‍ය-බසෝතෝ යුද්ධය ලෙස හැඳින්වෙන බෝයර්වරුන් සමඟ යුද්ධයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, මොෂෝෂෝට බටහිර පහත් බිම් කොටසක් අහිමි විය. 1868 දී බසුටෝලන්ඩ් බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශයක් බවට පත් කිරීමට එකඟ වූ වික්ටෝරියා රැජිනට මොෂෝෂෝ ආයාචනා කිරීමත් සමඟ බෝයර්වරුන් සමඟ අවසන් යුද්ධය 1867 දී අවසන් විය.1959 බාසුටෝලන්ඩ් ජාතික සභාව සඳහා මුද්දර1869 දී, බ්‍රිතාන්‍යයන් බසුටෝලන්ඩ් දේශසීමා නිර්වචනය කරන ලද බෝයර්වරුන් සමඟ අලිවාල් උතුරේ ගිවිසුමක් අත්සන් කළහ. මෙම ගිවිසුම බටහිර ප්‍රදේශ පවරා දීමෙන් මොෂෝෂෝගේ රාජධානිය එහි පෙර ප්‍රමාණයෙන් අඩකට අඩු කළේය. ඉන්පසුව, බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් තාබා බොසියු හි මොෂෝෂෝගේ අගනුවර සිට වයඹ දිග මායිමේ පිහිටි පොලිස් කඳවුරකට, මසෙරු වෙත පැවරූ අතර, අවසානයේදී බසුටෝලන්ඩ් පරිපාලනය 1871 දී කේප් ජනපදයට මාරු කරන ලදී. මොෂෝෂෝ 1870 මාර්තු 11 වන දින මිය ගියේය, එය ආරම්භය සනිටුහන් කළේය. බසුටෝලන්ඩ් යටත් විජිත යුගය. 1871 සහ 1884 අතර කේප් කොලනි යුගයේදී, බසුතෝලන්ඩ් බලහත්කාරයෙන් ඈඳාගත් අනෙකුත් භූමි ප්‍රදේශ වලට සමානව සලකන ලද අතර, එය බාසෝතෝට නින්දාවට පත් වූ අතර, 1880-1881 දී බසුටෝ තුවක්කු යුද්
ධයට මග පෑදුණි.[13][14] 1884 දී, භූමිය මසරු එහි අගනුවර වන බසුටෝලන්ඩ්  නමින් ඔටුන්න හිමි ජනපදයක් බවට පත් විය. එය ආණ්ඩුකාරවරයෙකුගේ සෘජු පාලනය යටතේ පැවති අතර, ඵලදායී අභ්‍යන්තර බලය ගෝත්‍රික ප්‍රධානීන් විසින් භාවිතා කරන ලදී. 1905 දී දකුණු අප්‍රිකාවේ දුම්රිය ජාලයට මසරු සම්බන්ධ කිරීම සඳහා දුම්රිය මාර්ගයක් ඉදිකරන ලදී.ස්වාධීනත්වයබසුටෝලන්ඩ් එක්සත් රාජධානියෙන් නිදහස ලබා 1966 දී ලෙසොතෝ රාජධානිය බවට පත් විය.[15] බසෝතෝ ජාතික පක්ෂය (BNP) 1966 සිට 1970 ජනවාරි දක්වා පාලනය කළේය. පසුව ඇතිවූයේ ලියබුවා ජොනතන් ගේ නායකත්වයෙන් යුත් තථ්‍ය රජයකි. 1970 ජනවාරියේදී, පාලක BNP නිදහසින් පසු පැවති ප්‍රථම මහා මැතිවරණයෙන් පරාජයට පත් වූ අතර, බසෝතෝ කොන්ග්‍රස් පක්ෂයට (BCP) ආසන 36න්ක් 23 හිමි විය. BCP කැරැල්ලක් ආරම්භ කළ අතර පසුව පෑන් අප්‍රිකානු කොංග්‍රසයේ (PAC) අසේනියානු මහජන විමුක්ති හමුදාවේ සොල්දාදුවන් ලෙස පෙනී සිටිමින් එහි ලෙසොතෝ විමුක්ති හමුදාව (LLA) සඳහා ලිබියාවේ පුහුණුව ලබා ගත්තේය. 1978 දී PAC හි ඩේවිඩ් සිබෙකෝ කන්ඩායම විසින් ආයුධ සහ සැපයුම් අහිමි කරන ලද අතර, 178-ශක්තිමත් LLA මාඕවාදී PAC නිලධාරියෙකුගේ මූල