LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
්‍යාදී නියමය පදනම් කරගත හැක. ඉන් සඳහන් වන්නේ A හා B නැමැති පද්ධති දෙකක් එකිනෙක සමඟ තාපජ සමතුලිතයේ පවතී නම් ද තවත් සහ තෙවන C නම් පද්ධතියත්  සමග ද A  පද්ධතිය තාප සමතුලිතයේ පවතී නම්  ද එවිට B හා C  පද්ධති දෙක ද එකිනෙක තාප සමතුලිතයේ පවතී. (තාප සමතුලිතය යනු සංක්‍රාම්‍ය සම්බන්ධයක් වේ. තවදුරටත් එය සමතුලිත සම්බන්ධයකි) මෙය සිද්ධාන්තයන්ට වඩා නිරීක්ෂණ මත පදනම් වූ ප්‍රත්‍යක්ෂ මූල සිද්ධාන්තයකි. A , B හා C  අන්‍යෝන්‍යව තාප සමතුලිතයේ වන බැවින් එය මෙම සෑම පද්ධතියකම යම් පොදු ගුණාංගයක් පවතී යැයි සැලකීමට හේතු පවතී. මෙම ගුණාංගයට උෂ්ණත්වය යැයි කියනු ලැබේ.සාමාන්‍යයෙන් අභිමත පද්ධතීන් යුගලක් තාපජ සමතුලතතාවයේ පවති ද සහ ඒ අනුව ඒවා එකම උෂ්ණත්වයක් දරයි ද යන්න පරීක්ෂා කිරීමට එවන් පද්ධති යුගලක් අතර තාපජ සම්බන්ධයක් ඇති කිරීම ප්‍රායෝගික නොවේ. තවද එසේ වී නම් අපට තනා ගත හැක්කේ උෂ්ණත්වය සඳහා ක්‍රමාසූචක පරිමාණයක් පමණි.එමනිසා යම් සමුද්දේශ පද්ධතියක වූ ගුණාංගයක් මත උෂ්ණත්ව පරිමාණයක් ගොඩනැගීම වැදගත් වේ. එවිට එම සමුද්දේශ පද්ධතියේ වූ ‍ගුණාංගයන් පදනම් කරගෙන මිනුම් උපකරණයක් ක්‍රමාංකනය කළ හැකි අතර එය වෙනත් පද්ධතිවල උෂ්ණත්වය මැන
ීම සඳහා භාවිතා කළ හැක. එවැනි සමුද්දේශ   පද්ධතියක්  ලෙස නියත පරිමාවක් ගත හැක. සර්වත්‍ර වායු නියමය මගින් වායුවක පීඩනයේ හා පරිමාවේ ගුණිතය සෘජුව උෂ්ණත්වයට සමානුපාතික වන බව කියැවේ.P⋅V=n⋅R⋅T{\displaystyle P\cdot V=n\cdot R\cdot T} (1)මෙහි T  යනු උෂ්ණත්වය ද n යනු වායු මවුල සංඛ්‍යාව ද R  යනු වායු නියතය ද වේ.  ඒ අනුව වායුවේ අනුරූප  පීඩනය හා පරිමාව මත පදනම් වූ උෂ්ණත්ව පරිමාණයක් පහත ලෙස අර්ථ දැක්විය හැක. කෙල්වින්වලින් උෂ්ණත්වය 1m3  භාජනයක අඩංගු වායු මවුලයක පීඩනය 8.31 න් බෙදූ විට ලැබෙන අගයට සම වේ. ප්‍රායෝගික භාවිතයේ දී මෙවැනි වායු උෂ්ණත්ව මානයක් එතරම් සුදුසු නොවේ. නමුත් වෙනත් මිණුම් උපකරණ ක්‍රමාංකනය කිරීම සඳහා මෙවන් පරිමාණයක් යොදා ගත හැක.පීඩනය, පරිමාව හා ද්‍රව්‍ය මවුල සංඛ්‍යාව යන සියල්ල නෛසර්ගිකවම ශුන්‍යයට සමාන හෝ ඊට වඩා වැඩි බව මතකයේ තබා ගැනීම වැදගත් වේ. මින් හැගවෙන්නේ උෂ්ණත්වය ද ශූන්‍යයට සමාන හෝ විශාල විය යුතු බවයි. වායුවක උෂ්ණත්වය  ශූන්‍ය වීමට පෙර එය දියර බවට ඝනීභවනය වීමට පෙළඹෙන බැවින් ප්‍රායෝගික අවස්ථාවක දී නිරපේක්ෂ ශූන්‍යය මැනීම සඳහා වායු තාපමානය ප්‍රයෝජනයට ගැනීමේ හැකියාව
නොමැත. නමුත් පවතින උෂ්ණත්වයට කෙතරම් අංශක සංඛ්‍යාවක් පහළින් නිරපේක්ෂ ශූන්‍යය ඇත්දැයි (1) වන සමීකරණය ක්‍රියාත්මක වන උෂ්ණත්ව පරාසයේ සිට තක්සේරු  කර ගැනීමට හැකි වේ.උෂ්ණත්ව පරිමාණ සැසඳීමඋෂ්ණත්ව පරිමාණ භාවිතයේ නොමැති ඇති අතර ඓතිහාසිකව පමණක් වැදගත් වේ.සාමාන්‍ය මිනිස් ශරීර උෂ්ණත්වය 36.80C  +   0.70C  හෝ 98.20F +  1’30F  වේ. පොදු වශයෙන් දෙනු ලබන අගය මත 98.60F  යනු 19වන ශතවර්ෂයේ ජර්මානු සම්මතයට වූ 370C සඳහා වූ සරල පරිවර්තනයකි. ඒ සමඟම පිළිගත හැකි පරාසයක් සඳහන් කර නොමැති  බැවින් එය අනවශ්‍ය නිරවද්‍යතාවකින් යුතුව ප්‍රකාශ කර ඇතැයි කිව හැකිය. මෙහි විවිධාකාර මිනුම්වල ලැයිස්තුවක් ඇත.වායුවල උෂ්ණත්වයපරිපූර්ණ වායුවක් සඳහා වූ ගති විද්‍යා ප්‍රමේයන් වායු පද්ධතියේ පරමාණුවල මධ්‍ය‍ක චාලක ශක්තිය උෂ්ණත්වය අදාල කිරීමට සංඛ්‍යාන යාන්ත්‍ර විද්‍යාව භාවිතා කරයි. මෙම මධ්‍යක ශක්තිය අංශුවේ ස්කන්ධය මත රඳා නොපවතින අතර මෙය බොහෝ පුද්ගලයන්ට පහසුවෙන් තේරුම්ගත නොහැකි සේ පෙනේ. උෂ්ණත්වය වායුවක අංශුවල මාධ්‍යයක චාලක ශක්තියට පමණක් සම්බන්ධ වේ. සෑම අංශුවකටම මධ්‍යයකට අනුරූපවන හෝ නොවන ඊට ම අදාල වූ ශක්තියක් පවත
ී. ඕනෑම වායුවක අංශුවල ශක්තියේ ව්‍යාප්තිය (සහ වේගයේ) මැක්ස්වෙල් බෝල්ට්ස්මාන් ව්‍යාප්තිය මගින් ලබාදේ. පරිපූර්ණ වායුවක උෂ්ණත්වය එහි මධ්‍යයක චාලක ශක්තියට සම්බන්ධවන ආකාරය පහත සමීකරණය මගින් පෙන්වයි. ගොනුව:Ek.JPGEk=32kBT{\displaystyle E_{\text{k}}={\frac {3}{2}}k_{\text{B}}T}මෙහි k = nR (n = මවුල ගණන R සර්වත්‍ර වායු නියතය)ඒක පරමාණුවක වායුවක දී  චාලක ශක්තිය වන්නේ ගොනුව:Ek2.JPGEk=12mvrms2{\displaystyle E_{\text{k}}={\frac {1}{2}}mv_{\text{rms}}^{2}}(අණු වැනි වඩා සංකිර්ණ ව්‍යුහවල චාලක ශක්තිය ගණනය කිරීම මදක් වැඩිපුරව ඇති බව සිහි තබා ගන්න. අතිරේක සුචලන අංකයක් (ස්වතන්ත්‍ර ප්‍රමාණය)  ඇති බැවින් අණුක භ්‍රමණය හෝ කම්පන ඇතුළත් විය යුතුය.)තාපගතික විද්‍යාවේ දෙවන නියමයෙන් කියා සිටින්නේ එකිනෙක අන්තර්ක්‍රියා සිදුකරමින් පවතින විට එම පද්ධති දෙකම එකම අංශුවක මධ්‍යනය ශක්තියකට ලඟාවේ. (එනම් එකම උෂ්නත්වයකට) විවිධ ස්කන්ධ සහිත අංශු මිශ්‍රණයක කුඩා අංශු වලට වඩා අඩු වේගයකින් බරම අංශු චලනය වන නමුත් එයට ද කුඩා අංශුවලට සමාන මධ්‍යයක ශක්තියක් ඇත. නියෝන් පරමා
ණුවක් ඒ හා සමානම චාලක ශක්තියකින් යුතු හයිඩ්‍රජන් අණුවකට සාපේක්ෂව සෙමින් චලනය වේ. වේගයෙන් චලිත වන ජල අණු අතර රේණු අංශු සෙමින් බ්‍රවුනීය චලිතයේ යෙදේ. ඔක්ලහොමා , (Oklahoma) රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලය මගින් සිදු කර ඇති මෙහි දෘශ්‍යමය නිරූපණය මෙය වඩාත් පැහැදිලි කරයි. වෙනස් ස්ක්නධවලින් යුතු අංශුවලට වෙනස් ප්‍රවේග ව්‍යාප්ති ඇත. නමුත් පරිපූර්ණ වායු නියමය නිසා මධ්‍යන්‍ය එකම අගයක් ගනී.අධිකාරී පාලනය: ජාතික පුස්තකාල SpainFrance (data)GermanyIsraelUnited StatesLatviaJapanCzech Republicඑරිස් Eris (centre) and Dysnomia (left of centre).Hubble Space Telescopeසොයාගැනීමසොයාගත් තැනැත්තේM. E. බ්‍රවුන්,C. A. ටෘජිලෝ,D. L. රොබිනොවිට්ස්[1]සොයාගත් දිනයJanuary 5, 2005[2][g]නිලනාමයන්MPC නිලනාමය136199 Erisශබ්දනැගීම/ˈɪərɪs/, or /ˈɛrɪs/ as in Greek Έρις [a]නම් කෙරුණේErisවිකල්ප නම්2003 UB313[3]සුළු ග්‍රහ වර්ගයdwarf planet,TNO,plutoid, and SDO[4][5]විශේෂණයEridianකක්ෂීය ලක්ෂණ[3] කාලාරම්භය March 6, 2006(JD 2453800.5)[6]විහේලිකය97.56 AU14.60×109 kmඅපහේලිකය37.77 AU 5.65×109 kmඅඩ-මහා අක්ෂය67.67 AU 10.12×109 km උත
්කේන්ද්‍රියතාවය0.441 77කක්ෂීය කාලාවර්තය203,600 days557 years සාමාන්‍යය කක්ෂීය වේගය3.436 km/sමධ්‍යන්‍යය විෂමතාවය197.634 27° ආනතිය44.187°ආරෝහණ මංසලෙහි දේශාංශකය35.869 6° පරිතාරාන්තිකයේ විස්තාරය151.430 5°චන්ද්‍රිකාDysnomiaභෞතික ගුණාංගමධ්‍යන්‍යය අරය1300+200−100 km (2007)[7] 1163 ± 6 km (2011)[8][9]මතුපිට පෘෂ්ඨීය වර්ගඵලය78,500,000 sq km (48,777,638.6 sq mi)ස්කන්ධය(1.67±0.02)×1022 kg[10]0.0028 Earths0.23 Moonsමධ්‍යන්‍යය ඝණත්වය2.52+-0.05 g/cm3[8][11]නිරක්ෂීය පෘෂ්ඨීය ගුරුත්වය0.827 m/s2මිදුම් ප්‍රවේගය1.384 km/sනක්ෂත්‍ර භ්‍රමණ කාලාවර්තය25.9 ± 8 hr[3]ප්‍රභානුපාතය0.96 +0.09 -0.04[8]පෘෂ්ඨීය උෂ්ණත්වයඅවමමධ්‍යන්‍යයඋපරිම(දළ වශයෙන්)30 K42.5 K55 Kවර්ණාවලී වර්ගයB-V=0.78, V-R=0.45[12]දෘශ්‍ය විශාලත්වය18.7[13] නිරපේක්ෂ විශාලත්වය (H)−1.19 ± 0.3[3]කෝණික විෂ්කම්භය40 milli-arcsec[14]ඒරිස්ගේ කක්ෂය (නිල්) සෙනසුරු, යුරේනස්, නෙප්චූන් හා ප්ලූටෝගේ කක්ෂ (සුදු හා අළු) වලට සංසන්දනාත්මකව, දක්වා ඇත. කක්ෂ තරලයට පහළින් වූ චාප අඳුරු පැහැයෙන් සටහන් කර ඇති අතර රතු පැහැති තිතකින් දක්වා ඇත්තේ සූර්යයායි. වමෙහි රූප සට
හන ධ්‍රැවීය පෙණුම වන අතර දකුණෙහි වූ රූප සටහන ධ්‍රැවීය පෙණුම වන අතර දකුණෙහි වූ රූප සටහන් කක්ෂ තලයේ සිට පෙනෙන විවිධ ආකාර වේ.එරිස් (සංකේතය: )[15] විධිමත්ව හඳුන්වනු ලබන්නේ නාමය වන්නේ 136199Eris ලෙසයි. ඊට පෙර එය 2003VB313 (ප්‍රාථමික ග්‍රහ නාමකරණය බලන්න) වශයෙන්ද හඳුන්වන අතර එය මෙතෙක් සොයාගෙන ඇති විශාලතම වාමන ග්‍රහලොව වන අතර එය සූර්යයා කේන්ද්‍ර කොටගත් කක්ෂයක සෘජුවම කක්ෂගතවී ඇති 9 වැනි විශාලතම ග්‍රහවස්තුව ද වේ. එහි විශ්කම්භය 2.500km පමණ වන අතර ප්ලුටෝට වඩා 27% විශාල වේ. එරිස් මුලින්ම නිරීක්ෂණය කරන ලද්දේ පැලොමාරා නිරීක්ෂණාගාරයේ මයික් බ්‍රවුන්ගේ නායකත්වය ලද කණ්ඩායමක් විසින් 2003 දීය. නමුත් එය 2005 වනතුරු හදුනා නොගන්නා ලදී.] එය කුපර් පටියට එපිටින් ඇති අකාබනික ට්‍රාන්ස් නෙප්චූනියානු වස්තුවකි(TNO). එරිස්ට එක් චන්ද්‍රයෙක් පවතින අතර ඩිස්නොමියා වශයෙන් හඳුන්වයි. වෙනත් උප ග්‍රහයින් ඒරිස්ට පවතින බව මෙතෙක් සොයා ගෙන නැත. එයට සූර්යයාගේ සිට දුර 96.7 AU පමණ වේ. එය දළ වශයෙන් සූර්යයාගේ සිට ප්ලුටෝට ඇති දුර මෙන් තුන් ගුණයකි. යම් ධුම කේතු කිහිපයක් හැරුණු විට සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ සිට ඈතින්ම ඇති ග්‍රහවස්තු‍ යුගල එය වේ.
එරිස් ප්ලූටෝට වඩා විශාල නිසා එය සොයාගත් අයන NASA ආයතනය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ දස වැන්නා ලෙසද නම්කරන ලදී. මෙවැනි විශාල වස්තූන් අනාගතයේ තවත් හමුවිය හැකි නිසා අන්තර්ජාතික අභ්‍යවකාශ සංගමය [IAU] විසින් “ග්‍රහලොව” යන වදනට අර්ථ දැක්වීමක් ගෙන එන ලදී. එම නව අර්ථ දැක්වීම 2006 අගොස්තු 24 දින සිට ක්‍රියාත්මක වූ අතර එතුළින් එරිස්, ප්ලුටෝ හා සිරිස් සමග වාමන ග්‍රහලෝක කාණ්ඩයට කාණ්ඩගත කරන ලදී.කක්ෂයඒරිස්ට දින 557ක කක්ෂීය ආවර්තීයක් ඇති අතර 2008 දී එය සූර්යයාගේ සිට යා හැකි උපරිම දුර වන නක්ෂත්‍ර ඒකක 96.7 ක දුරින් පිහිටයි. (එහි සූර්ය දුරකය 97.5AUකි) ඒරිස් උප‍හේලිකයට පැමිණුනේ 1698 – 1600 අතරතුරය, සූර්ය දුරකයට 1977 දීය. නැවත උපහේලිකයට පැමිණෙන්නේ 2256 හා 2258 අතරතුරය. දීර්ඝ කාලීන සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ දුරින්ම ඇති දන්නා වස්තු වන්නේ ඒරිස් හා එහි චන්ද්‍රයාය. කෙසේ නමුත් දන්නා TNO 40 ක් විශේෂයෙන් 2006 SQ372, 2000 OO67 හා සෙඩ්නා , වර්තමානයේ ඒරිස්ට වඩා හිරුට සමීප අතර ඒරිස්ගේ 67.7AU ක අඩ-මහා අක්ෂයට වඩා වැඩි සාමාන්‍ය කක්ෂීය දුරක් පවතී.මෙහි කක්ෂය අධික ලෙස විකේන්ද්‍රික වන අතර හිරුට 37.5AU තරම් ආසන්නයට ඒරිස් ගෙන එයි.
එය විසිරුණු වස්තු සඳහා අපේක්ෂිත උපහේලිකයකි. මෙය ප්ලූටෝහි කක්ෂය ‍තුළ වන නමුත් තවමත් නෙප්චූන් (28.8 – 30.4AU) සෘජු ගැටුමකින් ආරක්ෂා වී ඇත. අනෙක් අතින් ප්ලූටෝ , අනෙකුත් ප්ලූටෝනියන් මෙන් අඩු ආනතියකින් හා අඩු විකේන්ද්‍රිකතාවකින් යුත් කක්ෂයක් අනුගමනය කරන හෙයින් කක්ෂීය අනුනාදයෙන් ආරක්ෂාවන අතර නෙප්චූන්ගේ කක්ෂය ඡේදනය කළ හැක. භූ පෘථිවියේ කක්ෂය ඇති තලයේම කක්ෂ පිහිටා ඇති ග්‍රහලෝක හා වායු දැවැන්තයන් මෙන් ‍නොව, එරිස්ගේ කක්ෂය අධික ලෙස ආනත වී ඇත. එය කක්ෂ තලයට අංශක 44කින් පමණ ආනතවේ.දැනට එරිස්ට 18.7 ක දෘශ්‍ය විශාලත්වයන් ඇති අතර එමනිසා එය සමහරක් ආධුනික දුර දක්නවලට අනාවරණය විය හැකි තරම් දීප්තිමත්ය. නිසි තත්ව යටතේ දී CCD සහිත 200mm දුර දක්නයකට ඒරිස් අනාවරණය කර ගත හැක. එය මේ දක්වා අනාවරණය නොවීමට හේතුව එහි අධික කක්ෂීය ආනතියයි. බොහොමයක් පර්යේෂකයන් විශාල බාහිර සෞරග්‍රහ මණ්ඩල වස්තු සඳහා නිරීක්ෂණය කරන්නේ බොහොමයක් වස්තු හමුවන කක්ෂ තලයේ තලයයි.ඒරිස් දැන් සීටස් තාරකා මණ්ඩලය තුළ පවතී. 1876 සිට 1929 තෙක් එය ස්කල්ප්ටර් හින්, දළව 1840 සිට 1875 තෙක් ෆීනික්ස්හි ද පැවතුණි. 2036 දී මීන රාශිය වෙත ඇතුළු වන එය 2065 තෙක් එහි
රැඳී සිට මේෂ රාශිය වෙත ඇතුළු වනු ඇත. ඉන්පසු උතුරු ආකාශයට ඇතුල්වන මෙය 2128 දී පර්සියස් තුළටත් 2173 දී කැමලෝගඩලිස් (එය එහි උතුරු ක්‍රාන්තියට ළඟාවන ස්ථානය) තුළටත් ඇතුළු වනු ඇත. ඒරිස්ගේ කක්ෂය අතිශයින් ආනත නිසා සාම්ප්‍රදායික රාශි චක්‍රයේ තාරකා මණ්ඩල කිහිපයක් හරහා පමණක් යයි.ඩ්වෝප් ප්ලැනට් සොයාගැනීමජනවාරි 5, 2005 දී එරිස් නම් වු වාමන ග්‍රහයා පහත සදහන් විද්‍යාඥයින් විසින් සොයාගන්නා ලදී. මයික් බ්‍රවුන්, චැඩි ට්‍රැජිලෙප් හා ඩේවිඩ් /බිනොවිට්ස්, ඔක්තොම්බර් 21, 2003 දී ගත් ඡායාරූප වලින් මෙම ආකාශ වස්තුවේ උපස්ථිතිය හෙළි විය. මෙම විද්‍යාඥයින් කණ්ඩායම විසින් තවත් විශාල TNO සොයාගන්නා ලදී, 50 000 ක්වොදා, 90482 ඕකස් හා 90377 සෙඩ්නා මේවාට උදාහරණ වේ.	2003 ඔක්තෝම්බර් 21 දින, කැලිෆෝනියාවේ මවුන්ට් පැලෝමාර් නිරීක්ෂණාගාරයේ තිබෙන, 1200 mm ' සැමුවෙල් ඔස්වින් දුරදක්නය මගින් සිදුකල ගවේෂණ මගින් ගත් ඡායාරූප අතර එරිස්ගේ ඡායාරූපයක් සොයාගැනිමට අපොහොසත් වුණි, මීට හේතුව වූයේ එරිස් හි ගමන් වේගය මෘදුකාංගය මගින් පැයකට තත්පර (ආක්සෙකන්ඩ්) 1.5 ට වඩා අඩු වේගයෙන් යුත් ආකාශ වස්තුන් බැහැර කිරීමයි. 90377 සෙඩ්නා සොයාගැනී
මට හැකිවුයේ එහි වේගය පැයට ආක්තප්පර 1.75 පමණ වු නිසාය. ජනවාරි 2005 නැවත මෘදුකාංගය මගින් බැහැර කරන ලද ඡායාරූප විශ්ලේෂණය කිරීමේදී එරිස් සොයාගන්නා ලදී.මින් අනතුරැව, එරිස් හි කක්ෂය නිර්ණය කිරීමට නිරීක්ෂණ කරන ලදී. ' හමව්මියා' නමැති තවත් TNO වන උපස්ථිතිය වෙනත් විද්‍යාඥයින් කණ්ඩායමක් විසින් ලාවට හෙළිකර නිසා එරිස් හි උපස්ථිතිය හෙළිකිරීමට විද්‍යාඥයින් කණ්ඩායම විසින් පියවර ගන්නා ලදී.ඔක්තෝබර් 2005 දී 'එරිස්' ට 'ඩිස්නෝමියා' නම් චන්ද්‍රයෙකු ඇති බව හෙළිවිය. 'ඩිස්නෝමියා' හි කක්ෂය පිළිබද මිනුම් ගැනීමෙන් අනතුරැව 'එරිස්' හි ස්කන්ධය සොයා ගැනීමට විද්‍යාඥයින්ට හැකිවිය. මෙය 2007 ජුනි මාසයේ ගණනය කල අතර එහි අගය ( )  විය. මෙය ප්ලුටෝ ග්‍රහයාගේ ස්කන්ධයට වඩා 27% වැඩි අගයකි.මූලාශ්‍ර[2][5][8][14]↑ Staff (2007-05-01). "Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets". IAU: Minor Planet Center. සම්ප්‍රවේශය 2007-05-05.↑ 2.0 2.1 Brown, Mike (2006). "The discovery of 2003 UB313 Eris, the largest known dwarf planet". සම්ප්‍රවේශය 2007-05-03.↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 "JPL Small-Body Database Browser: 136
199 Eris (2003 UB313)". 2009-11-20 last obs. සම්ප්‍රවේශය 2009-01-21. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)↑ "List Of Centaurs and Scattered-Disk Objects". Minor Planet Center. සම්ප්‍රවේශය 2008-09-10.↑ 5.0 5.1 Buie, Marc (2007-11-06). "Orbit Fit and Astrometric record for 136199". Deep Ecliptic Survey. සම්ප්‍රවේශය 2007-12-08.↑  Asteroid Observing Services↑ John Stansberry, Will Grundy, Mike Brown, John Spencer, David Trilling, Dale Cruikshank, Jean-Luc Margot (2007). "Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope".  arΧiv:astro-ph/0702538 [astro-ph]. ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 Sicardy, B.; Ortiz, J. L.; Assafin, M.; Jehin, E.; Maury, A.; Lellouch, E.; Gil-Hutton, R.; Braga-Ribas, F.; Colas, F.; Widemann (2011). "Size, density, albedo and atmosphere limit of dwarf planet Eris from a stellar occultation" (PDF). European Planetary Science Congress Abstracts. 6: 137. Bibcode:2011epsc.conf..137S. සම්ප්‍රවේශය 2011-09-14. {{cit
e journal}}: Unknown parameter |displayauthors= ignored (help)↑ Kelly Beatty – Former 'tenth planet' may be smaller than Pluto (November 2010) – SkyandTelescope.com/newscientist.com↑ Michael E. Brown and Emily L. Schaller (2007). "The Mass of Dwarf Planet Eris". Science. 316 (5831): 1585. Bibcode:2007Sci...316.1585B. doi:10.1126/science.1139415. PMID 17569855.↑ Kelly Beatty (2010-11-07). "Eris Gets Dwarfed (Is Pluto Bigger?)". Sky & Telescope (News Blog). සම්ප්‍රවේශය 2010-11-07.↑ Snodgrass, Carry, Dumas, Hainaut (16 December 2009). "Characterisation of candidate members of (136108) Haumea's family". The Astrophysical Journal. 511: A72. arXiv:0912.3171. Bibcode:2010A&A...511A..72S. doi:10.1051/0004-6361/200913031.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ "AstDys (136199) Eris Ephemerides". Department of Mathematics, University of Pisa, Italy. සම්ප්‍රවේශය 2009-03-16.↑ 14.0 14.1 doi: 10.1038/nature04494 This citation will be automatically completed in
the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand ↑ JPL/NASA (2015-04-22). "What is a Dwarf Planet?". Jet Propulsion Laboratory. සම්ප්‍රවේශය 2022-01-19.vteසෞරග්‍රහ මණ්ඩලයසූර්යයාබුධසිකුරුපෘථිවියඅඟහරුසෙරස්බ්‍රහස්පතිසෙනසුරුයු‍රේනස්නෙප්චූන්ප්ලූටෝහවුමේයාමාකේමාකේඑරිස්ග්‍රහලෝකභූමිෂ්ඨ ග්‍රහලෝකබුධසිකුරුපෘථිවියඅඟහරුයෝධ ග්‍රහලෝකබ්‍රහස්පතිසෙනසුරුයු‍රේනස්නෙප්චූන්වාමන ග්‍රහලෝකසෙරස්ප්ලූටෝහවුමේයාමාකේමාකේඑරිස්වළලුබ්‍රහස්පතිසෙනසුරු (රියා)චරික්ලෝකයිරන්යුරේනස්නෙප්චූන්හවුමේයානුචන්ද්‍රයෝභූමිෂ්ඨචන්ද්‍රයාවෙනත් පෘථිවි ආසන්න වස්තූන්අඟහරුගේෆෝබෝස්ඩෙයිමෝස්බ්‍රහස්පතිගේගැනිමේඩ්කැලිස්ටෝඅයෝයුරෝපාසියල්ල 79සෙනසුරුගේටයිටන්රියාඅයැපුටුස්ඩියෝන්ටෙතිස්එන්සිලේඩස්මීමාස්හයිපීරියන්ෆීබීසියල්ල 62යුරේනස්ගේටයිටේනියාඔබෙරන්අම්බ්‍රියල්ඒරියල්මිරන්ඩාසියල්ල 27නෙප්චූන්ගේට්‍රයිටන්ප්‍රෝටියස්නේරෙයිඩ්සියල්ල 14ප්ලුටෝගේකෙරන් නික්ස්හයිඩ්‍රාකර්බරෝස්ස්ටික්ස්හවුමේයා ගේහීයාකානමාකාමාකේමාකේ ගේS/2015 (136472) 1එරිස් ගේඩිස්නොමියාExploration  (outlin
e)සොයාගැනීම්තාරකා විද්‍යාවකාලරේඛාවඅභ්‍යවකාශ ඒෂණියන්ලැයිස්තුවකාලරේඛාවමිනිසුන් සහිත අභ්‍යවකාශ ගමන්අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්තානයන්ලැයිස්තුවජනාවාසකරණයබුධසිකුරුචන්ද්‍රයාඅඟහරුසෙරස්ග්‍රහකකැනීම්ධූමකේතුබ්‍රහස්පතිසෙනසුරුයුරේනස්නෙප්චූන්ප්ලූටෝගැඹුරු අභ්‍යවකාශයSmall SolarSystem bodiesPlanetesimalMeteoroidsMinor planetsmoonsCometsDamocloidsMercury-crossersVenus-crossersVenus trojansNear-Earth objectsEarth-crossersEarth trojansMars-crossersMars trojansAsteroid beltග්‍රහකසෙරස්PallasJunoVestafirst 1000familiesexceptionalKirkwood gapMain-belt cometsJupiter trojansJupiter-crossersCentaursSaturn-crossersUranus trojansUranus-crossersNeptune trojansCis-Neptunian objectsTrans-Neptunian objectsNeptune-crossersPlutoidsKuiper beltPlutinosCubewanosScattered discDetached objectsSednoidsHills cloudOort cloudHypotheticalobjectsVulcanVulcanoidsTheiaPhaetonPlanet VFifth giantPlanet XPlanet NineTycheNemesisSubsatellitesලැයිස්තුSolar System mo
delsSolar System objectsby sizeby discovery dateMinor planetsnamesGravitationally rounded objectsPossible dwarf planetsNatural satellitesCometsOutline of the Solar System ද්වාරසෞරග්‍රහ මණ්ඩලයතාරකා විද්‍යාවEarth sciencesMarsJupiterUranusCosmologyසෞරග්‍රහ මණ්ඩලය → Local Interstellar Cloud → Local Bubble → Gould Belt → Orion Arm → ක්ෂීර පථය → Milky Way subgroup → Local Group → Virgo Supercluster → Laniakea Supercluster → Observable universe → විශ්වයEach arrow (→) may be read as "within" or "part of".2019උද්ධමනය යනු අඛණ්ඩ සහ නිරන්තර සාමාන්‍ය මිල මට්ටමේ ඉහල යෑමක් ලෙස නිර්වචනය කල හැක. යම් කිසිකාල පරිචිඡේදයක් තුල ආර්ථිකයේ භාණ්ඩ හා සේවාවල සාමාන්‍යය මිල මටිටමේ අඛණ්ඩ වර්ධනය උද්ධමනය ලෙස හැදින් වේ. තාවකාලික ලෙස භාණ්ඩ හා සේවා මිල ඉහළ යාම උද්ධමනය ලෙස සලකනු ලබන්නේ තැත. උද්ධමනය රටින් රටට වේනස් වේ, දියුනු රටවල උද්ධමනය 2%- 3%ක මට්ටමක පවති, ඵය සාමාන්‍යය තත්වයකි නමුත් ඵය 8%- 9% පවති නම් ඵය උද්ධමනයේ සැලකිව යුතු තත්වයකි.උද්ධමනයෙ තිව්‍රතාමන්දගාමි උද්ධමනයමි
ළ ගනන් සෙමෙන් වැඩිවන මෙය ආකාරයේ උද්ධමනයක් ඇති වේ. උදාහරණයක් ලෙස ලංකාවේ 1970 ගනන්වල  මෙවැනි තත්වයක් පැවතිනජවන උද්ධමනයසියයට 20,100,200,අගය කින්  උද්ධමන වේගය වැඩි නම් ජවන උද්ධමනය ඇති වේ. උදාහරණයක් ලෙස ආර්ජන්ටිනාව,බ්‍රසිලය වැනි රටවල 1980 ගනන්වල මෙවැනි තත්වයක් පැවතින.අතිධාවන උද්ධමනයඉතා ඉහළ අගයක් සහිතව මෙය පවති. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ජර්මනිය තුල මෙය දක්නට ලැබින.උද්ධමනය මනින ලබන ප්‍රධාන ක්‍රමමිල දර්ශක භාවිතා කරඋදා-පාරි‍භෝගික මිළ දර්ශකය, නිෂ්පාදන මිළ දර්ශකයG.D.P අවධමනකය භාවිතා කරඋද්ධමනයේ ප්‍ර‍භේදඋද්ධමනය යන්න ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකි ය.ඉල්ලුමෙන් ඇදුනු උද්ධමනයපිරිවැයෙන් තල්ලු වු උද්ධමනයඉල්ලුමෙන් ඇදුනු උද්ධමනයකේන්සියානු න්‍යායට අනුව සමස්ත ඉල්ලුම ඉහළ යනවිට  ඉල්ලුම් වක්‍රය දකුනට විතැන් විම නිසා ඉල්ලුමෙන් ඇදෙන උද්ධමනය ඇති වේ.එනම් සමස්ත ඉල්ලුම ඉහළ යන නිසා සේවා නියුක්තිය ඉහළ යයි .සේවා නියුක්තිය ඉහළ යන විට සමස්ත ඉල්ලුම ඉහළ යයි මෙහි දි මිලට ඇති වන බලපැම තිරනය කරනුයේ සමස්ත සැපයුම් වක්‍රයේ හැඩ යයි.ඉල්ලුමෙන් ඇදුනු උද්
ධමනය ඇති විමට බලපාන හේතුරාජ්‍යය හා පෞද්ගලික අංශයේ පරිභෝජන වියදම් ඉහළ යාමරාජ්‍යය හා පෞද්ගලික අංශයේ ආයෝජන වියදම් ඉහළ යාමමුදල් සැපයුම වැඩිව විමවිදෙශිය ඉල්ලුම ඉහළ යාමසේවා නියුක්තිය ඉහළ යාමමෙම හේතු සාදක මත සැපයුම වක්‍රය ස්ථාවරව තිබිය දි ඉල්ලුම වැඩි වි ඉල්ලුම් වක්‍රය දකුනට විතැන්වේ.එනම් ඉල්ලුම වැඩි නිසා,භාණ්ඩ හා සේවා මිල ඉහළ ගොස්   උද්ධමනය ඇති වේ.ඉල්ලුමෙන් ඇදුනු උද්ධමනය දෙයාකාරයේන් වෙනස් වේඑනම්,මුර්ත සාදක ආශ්‍රයේන්මුල්‍යය සාදක ආශ්‍රයේන්මුර්ත සාදක ආශ්‍රයේන්AD=C+I+G+NX              NX=(X-M)AD-සමස්ත ඉල්ලුමC-පරි‍භෝජනයI-අයෝජනයG-රාජ්‍යය වියදම්NX-ශුද්ධ නිර්යාතමෙහි එක් විචල්‍යයක් වෙනස් විමෙන් සමස්ත ඉල්ලුමට බලපානු ලැබේ.එය උද්ධමනය සදහා හේතු සාධක වෙනු ලැබේමුල්‍යය සාධක ආශ්‍රයෙන්සමස්ත ඉල්ලුම ඉහළ යන්නෙ මුදල් සැපයුම ප්‍රසාරනය විමේදිය.මෙහි දි   මුදල් සැපයුම ඉහළ ගොස් මුදල් ඉල්ලුම නොවෙනස්ව පැවතිය හොත් පොලිය පහළ යයි.මෙහි දි අයෝජනය මෙන්ම පරිභෝජනය ද ඉහළ ගොස් සමස්ත ඉල්ලුම ඉහළ යාම තුලින් උද්ධමනය හට ගනි.පිරිවැයෙන් තල්ලු වු උද්ධමනයපිරිවැයේන් තල්ලු වු
උද්ධමන තත්වයක දි නිශ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යයි එවිට භාණ්ඩ හා සේවා සැපයුම පහළ ගොස් සාධක ඉල්ලුම ද පහළ යයි.මේ නිසා සමස්ත සැපයුම් වක්‍රය වමට විතැන් වේ.  පිරිවැයේන් තල්ලු වු උද්ධමනය ආකාර  04කි.වැටුපෙන් තල්ලු වු උද්ධමනයලාභ තල්ලු වු උද්ධමනයඅමු ද්‍රව්‍ය හා අතර මැදි භාණ්ඩ වල මිල ඉහළ යාමෙන් හට ගැනෙන උද්ධමනයවිනිමය අව ප්‍රමානය විම හේතුවෙන් හට ගැනෙන උද්ධමනයවැටුපෙන් තල්ලු වු උද්ධමනයමෙහි දි උපකල්පනය කරන්නේ වැටුප් ඉහළ ගියත් ඵලදායිතාවය නොවෙනස්ව පවති  යන්නය.  ඉහළ වැටුප් සමඟ ඵළදායිතාවය ඉහළ ගියහොත් භාණ්ඩ ප්‍රමානයන් ඉහළයාම හේතුවෙන් මිළ ඉහළ නොයයි.ලාභ තල්ලු වු උද්ධමනයඒකාධිකාරි වෙළඳපොල ස්වරුපයක් හෝ ද්වි අධිකාරි තත්වයක් හෝ සමාගම් කිපයක් පවතින අවස්ථාවක මෙවනි තත්වයක් ඇති වේ.ද්වි අධිකාරි හා කතිපයාධිකාරි සමාගම් අතර තරගයක් නම් ලාභ ලැබිය නොහැක එහිදි රහස් ගිවිසුම් වලට එළඹිමෙන් මිළ ඉහළ මට්ටමක පවත්වා ලාභ තල්ලු වු උද්ධමනය ඇති කල හැක.ඉල්ලුමෙන් ඇදුනු උද්ධමනයඋද්ධමනය ගැන සලකා බැලීමේදී එහි ප්‍රධාන අංශයක් ලෙස ඉලුමෙන් ඇදුනු උද්ධමනය ‍පෙන්වා දිය හැක.එය පහත ප්‍රස්ථාරයෙන් පෙන්විය හැක.එය
සාමාන්‍ය සමාහාර අධි ඉල්ලුමක් නිසා ඇති වන්නකි.සරලව කිවහොත් භාණ්ඩ සුළු ප්‍රමාණයක් පසු පස විශාල මුදල් සම්භාරයක් හඹා යෑම මීට හේතුවයි.මෙම විස්තරය කිරීමට අනුව භාණ්ඩ හා සේවා සදහා ඇති ඉල්ලුම,ඒවායේ සැපයුමට වඩා ඉහල යෑම නිසා මිල මට්ටමේ ඉහල යෑම ඉල්ලුමෙන් ඇදුනු උද්ධමනය ඇති  වීමට බලපායි.මෙම උද්ධමන තත්වය විස්තර කිරීම සදහා න්‍යායන් දෙකක් ඉදිරිපත් වී ඇත.-ප්‍රමාණාත්මක න්‍යාය-කෙන්සියානු න්‍යාය-ප්‍රමාණාත්මක න්‍යායමෙය මිල මට්ටම්වල හා සමාහාර ඉල්ලුමේ සම්බන්ධ න්‍යායක් ලෙස හැදින්විය හැක.මුදලේ සංසරණ ප්‍රවේගය ස්ථාවර අනුපාතයක පවතින විට,මුදල් සැපයුම වැඩිවීමත් මුළු වියදම් කිරීම් වැඩිවීමට හේතු වේ.ආර්ථිකය පුර්ණ සේවා නියුක්ති මට්ටමක පවතින විට භාණ්ඩ හා සේවා මත වියදම් වැඩිවීම,මිල මට්ටම වැඩි වීමට හේතු වේ.මෙම මිල මට්‍ටම වැඩි  විම අඛණ්ඩව හා නිරන්තර සිදුවන විට,ඉහත දැක්වු නිර්වචනයට අනුව ආර්ථිකය තුල උද්ධමනයක් පවතී.ඒනිසා මුදල් සැපයුම ඉහල යන ප්‍රමාණයක් පාසා උද්ධමනය ඉහල යයි.මුදල් සැපයුසමේ ප්‍රමාණය නැවතුන විට උද්ධමනය ඉහල යෑම නවතී.-කෙන්සියානු න්‍යායකෙන්සියානු න්‍යායට අනුව ආයෝඡනයේ ආන්තික කාර්යක්ෂමතාව හා
ආන්තික පරිභෝඡන නැමියාව ආදායම් ප්‍රමාණය තීරණය කරයි.නව ප්‍රමාණවාදීන් විසින් කියන්නේ මෙම සාධකයලට බලපාන ප්‍රධාන සිද්ධාන්තය නම්,සත්‍ය හා අපේක්ෂිත මුදල් සැපයුම වෙනස්වීම බවයි.පිරිවැයෙන් තල්ලු වු උද්ධමනයනිෂ්පාදන පිරිවැය වැඩි වීම නිසා ඇතිවුණු සැපයුමේ අඩුවීම මගින් මිල මට්ටම ඉහල යන බව මෙම න්‍යාය මගින් පෙන්වා දෙයි.එය පහත ප්‍රස්ථාරයෙන් පෙන්විය හැක.සමාහාර සැපයුම් ශ්‍රිතයට බලපෑම් කරන ප්‍රධාන අංශ දෙකකි.මේ අංශ දෙකටම ඉතා විශාල වෙළදපල ශක්තියක් හා බලපෑමක් ඇත.ඔවුන්ගේ ක්‍රියා කලාපයේ හේතුවෙන් උද්ධමනකාරී තත්වයක් ඇතිවේ.වෘත්තීය සමිති මගින් ඉහල වැටුප් ඉල්ලා කරනු ලබන උද්ඝෝෂණඉහල මිල මට්ටම් පව‍ත්වාවගෙන යන ව්‍යාපාර ආයතන ඒකාධිකාරී  වෙළදපලවල් නිසා ඔවුන්ට ඉහල මිල මට්ටන් පවකත්වා ගත හැක.මෙම අංශ දෙකම සැපයුම් අංශයට බලපෑම් කරයි.ඒවා වැටුපෙන් තල්ලුවු සහ ලාභයෙන් තල්ලු වු සාධක ලෙස හදුන්වයි.-වැටුපෙන් තල්ලුවු උද්ධමනයඵලදායීතාවය ඉහල යන වේගයට වඩා වැඩි වේගයකින් වැටුප් ඉහල යන වි‍ට සැපයුම් ශ්‍රිතයට උද්ධමනකාරී බලපෑම් ඇතිවේ.වැටුප් රේටයන් වැඩිවීමට එක් හේතුවක් ලෙස ශ්‍රමයට ඇති අධි ඉල්ලුම දැක්විය හැක.පූර්ණ
සේවා නියුක්ති මට්ටමේ ආර්ථිකය පවතින වි‍ට,මුදල්  ආදායමේ වැඩිවීමක් උද්ධමනය වැඩි වීමට හේතු සාධක වේ.  -ලාභයෙන් තල්ලු වු උද්ධමනයසැපයුම් අංශයේ තවත් එක් උද්ධමනකාරී සාධකයකි.මෙය ශ්‍රමිකයන් වැටුප් රේටයන් වැඩි කරගැනීමට ක්‍රියාකරන සේම සමහර ඒකාධිකාරී හා කතිපයාධිකාරී ආයතන පිරිවැය වැඩිවනවාට වඩා වැඩි වේගයකින්,මිල වැඩි කරගැනීමට උත්සාහ කරයි.පොදු වැටුප් උද්ධමනයක් සදහා සංවිධිත වෘත්තීය සමිති පැවතිය යුතු සේම ලාභයෙන් තල්ලුවු උද්ධමනයක් ඇති වීම සදහා අසම්පුර්ණ වෙළදපලවල් පැවතීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.ගැනුම්කරැවන්ගේ හා විකුණුම්කරැවන්වගේ තරගයක් තුලින් මිල තීරණය වීමකදී,විකුණුම්කරුට මිල ඉහල දැමීමේ අවස්ථාවක් උදා නොවේ.නමුත් බොහෝ භාණ්ඩවලට මෙවැනි පුර්ණ තරඟයක් ඇති නොවේ.එහිදී මිල තීරණය කරීම සිදු කරනුයේ විකුණුම්කරු විසිනි.මෙවැනි ‍වෙළ‍දපල තත්වයක් පවතින රටක,විකුණුම්කරැවන් විසින් පිරිවැය ඉහල යන වේගයට වඩා වැඩියෙන් මිල ඉහල දමා,අධික ලාභයක් ඉපයීමට උත්සුක වේ.එහිදී ලාභයෙන් තල්ලුවු උද්ධමනයක් ඇති වේ.උද්ධමනයේ ප්‍රතිවිපාකඋද්ධමනය නිසා ආර්ථික දුර්විපාක එයට එක්වන සමාඡ දුර්විපාක වලින් තවත් තීව්‍ර වේ.අ‍දායම් රටාවන්වල ඇතිවන
වෙනස්කම් ,සේවා වියුක්තිය ඉහල යෑම ආදිය නිසා සමාඡ දුර්විපාක උද්ධමනය නිසා ඡනිත වේ.තවද සීඝ්‍ර ලෙස පහත වැටෙන ඡනතා ඡීවන තත්වය නිසා දේශපාලන කරලිය තුලද මහා ඝට්ඨනයක් හා කැලඹීම් ඇති වේ.මේ නිසා ආර්ථික විද්වතුන්ගේ ඒකමතික අදහසනම්,තිරසාර ආර්ථික  සංවර්ධනයක් ලගාකර ගැනීම සදහා අත්‍යාවශ්‍ය මුලික සාධක‍යක් ලෙස මිල ම‍ට්ටම්වල ස්ථායීතාවය පෙන්වාදිය හැකි බවයි.උද්ධමනයේ ආර්ථික ප්‍රතිවිපාක විවිධ වේ.ඒවා එකක‍ට එකක් වශයෙන් සම්බන්ධව පවතී.එක් උද්ධමන විචල්‍යයක ඇතිවන වෙනසක් තවත් විචල්‍යයක වෙනසකට හේතු වේ.උද්ධම‍න ප්‍රතිවිපාක කිහිපයක් පහත දැක්වේ.ආදායම් නැවත බෙදීයාමක් ඇති වීම.උද්ධමන කාලයකදී ස්ථිර ආදායම්(වැටුප්) ලබන අයගේ මුර්ථ ආදායම්,විචල්‍ය ආදායම් ලබන අයට සාපේක්ෂව අඩුවේ.ස්ථිර ආදායම් ලබන අයගේ සිට විචල්‍ය ආදායම් ලබන අයට ආදායම් ප්‍රති බෙදීයාමක් හා ගලා යෑමක් දක්න‍ට ලැබේ.ණය ගැතියන් විසින් ගෙවන වාරික පොලී වල නාමික අග‍ය වෙනස් නොවුවත් ඒවා‍යේ මුර්ත අගය අ‍ගය අඩු වේ.එ‍ය මගහැරීමට තරම් අවශ්‍ය ප්‍රමාණයකට පොලී අනුපාත වැඩි නොවේ.උද්ධමනය මුල්‍ය වෙළදපලට අහිතකර බලපෑම් එල්ල කරයිමුල්‍ය වත්කම් වල ආයෝඡනය හා ඉතිරිකිරීම් කිරීම සදහා කිසිම දිරිගැ
න්වීමක් උද්ධමන කාලයකදී ඇති නොවේ.ආයෝඡනය හා ඉතුරැම් අධෛර්යමත් වේ.සමහර අවස්ථාවලදී ඉතුරැම් සදහා ලැබෙන සත්‍ය ඵලදායී පොලිය සෘණ(-) අගයක් ගනී.එ‍සේ වන්නේ පොලී අනුපාත වල ඇති දැඩි බව නිසයි.පොලී අනු‍පාත උද්ධමන අනුපාතයට වඩා අඩු වන විට ණය සදහා විශාල අධි ඉල්ලුමක් ඇති වේ.එනිසා විශාල මුල්‍ය ප්‍රසාරණයක් ඇති වන බැවින් අධිකාරි විසින් ණය පාලනය කිරීමට උත්සුක වේ.ආර්ථිකය තුල නිෂ්පාදන රටාව වෙනස් වීමඋද්ධමනකාරී තත්වයක් මැඩ පැවැත්වීම සදහා රඡයක් විසින් කරනු ලබන සමාඡ පොදු කාර්යය,ආයෝඡන අඩු කිරීම් කරනු ලබයි.මෙම පොදු කාර්යය ආයෝඡනයක් කරනු ලබන්නේ ආර්ථික සංවර්ධනය උත්තේඡනය කිරීමටයි.ප්‍රමාණාත්මක පාලනයක් මගින් ආනයන සීමා කිරීම නිසා මෙම භාණඩ සදහා දේශීය වෙළදපල තුලට නැඹුරැ වීමක් දක්නට ලැබේ.‍දේශීය වෙළදපලේ එවැනි භාණඩ වර්ගයන්ට ලැබෙන ඉහල මිල ගනන් නිසා ආයෝඡකයින් මෙම ක්ෂේත්‍රවලට යොමු වීමක් දක්නට ලැබේ.තවද අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රවලින් මෙම ක්ෂේත්‍රවල‍ට සම්පත් මාරැ කිරීමද දක්නට ලැබේ.මේනිසා ආයෝඡන ව්‍යුහය සහමුලින්ම අවුල් තත්වයට පත්වේ.උද්ධමනය නිසා මිල ක්‍රමයත් සම්පත් වෙන් කිරීමත් අවුල් වේ.උද්ධමනකාරී තත්වයකදී සෑම මිලක්ම එක ලෙස ඉහල නොයයි.රඡයක්
විසින් වැදගත් පාරිභෝගික භාණ්ඩ මෙම උද්ධමනකාරී ප්‍රවනතාවෙන් මුදවා ගැනීමට,මිල පාලනයන් ක්‍රියාත්මක කරයි.එනිසා සාපේක්ෂ මිල ගණන් හා සම්පත් වෙන් කිරීම ව්‍යාකූල වේ.පොදු මිල මට්ටම් සමග වැඩි වීමට ඉඩ නොදෙන භාණ්ඩ සදහා,ආයෝඡනය කිරීමට ආයෝඡකයන් අධෛර්මත් වේ.අති උද්ධමන ආර්ථිකයක්අති උද්ධමන සමයේදි රත්‍රන් ඉතා වටිනා තැන්පතුවකිkrugerrond කාසියක් හා Sovereign කාසි 3 ක් මෙහි ඇත උද්දධමනය සමයන්හි රන්මිල, නෝට්ටුවල වටිනාකමට වඩා ශිග්‍රයෙන් ඉහළ යයි.අති උද්ධමයකට මුහුණ දෙන රටවල බැංකු විසින් විශාල වටිනාකම් ඇති නෝට්ටු හඳුන්වාදිම සිදුකරයි. කුඩා අගයක් ඇති නෝට්ටුවල වටිනාකම ඉතා අඩුවීයාම ඊට හේතුවයි. මෙහිදි ඉතා විශේෂ නෝට්ටු නිපදවේ. 1 000 000 000 (බිලියන 1) හා ඊට වැඩි නෝට්ටු මීට ඇතුළත්ය.1923 අගභාගයේ වෙයිමාර් සමුහාන්ඩුව විසින් මිලියන පනහක අගයක් ඇති නෝට්ටුවක් හා මුද්දර නිකුත් කරන ලදී. වැඩිම අගයක් ඇති නෝට්ටුව මාර්ක් ට්‍රිලියන 100 නෝට්ටුවයි. මෙම නෝට්ටු මුද්‍රණය කරන රිච් බැංකුවට (Reichboke) 32,776,899,763,734,490,417.05 ක (මිලියනයේ අගයන් මිලියන 33 ක් පටන් ගෙන හෝ Qwrtrillion ක්වින්ට්‍රිලියනය 33 ක් )මෙතෙක් නිකුත් ක