LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
කැනඩාවේ ඒකාබද්ධ ආණ්ඩුව හා පළාත්වලට සංස්ථාපිත ව්‍යවස්ථා පවතී. එම නිසා ව්‍යවස්ථාවට පළාත්මය හෝ ඒකාබද්ධ අධිකාරී පත්‍ර / ව්‍යවස්ථා පැවතිය හැකිය. පොදු සංස්ථා නීතිය හඳුන්වාදීමට පෙර කැනඩාවේ පැරණි සංස්ථා පාර්ලිමේන්තු මගින් සම්මත වූ පනත් මගින් පැවතුණි. කැනඩාවේ පැරණිම සංස්ථාව (ආයතනය) හඩ්සන්ස් බේ ආයතනයයි. එයි ව්‍යාපාරික කටයුතු කැනඩාව පදනම්ව  සිදු වූ නමුත් ඒ සඳහා රාජකාරී අධිකාරී පත්‍රය 1670 දී එංගලන්තයේ II චාල්ස් රජු විසින් නිකුත් කරන ලදී. 1970 දී එය කැනේඩියානු ප්‍රඥප්තියට පැමිණි අතර සංස්ථාවේ ප්‍රධාන ශාඛාව ලන්ඩන් සිට කැනඩාවට මාරු විය. ඒකාබද්ධව හඳුනාගත් සංස්ථා (රට තුළ එක් එක් ප්‍රදේශයේ පවතින ) කැනඩා ව්‍යාපාර සංස්ථා පනත මගින් පාලනය වේ. ජර්මන් භාෂාව කතා කරන රටවල් ජර්මනිය , ඔස්ටියාව, ස්විට්සර්ලන්තය සහ ලිතුවේනියාව දෙයාකාරයක සංස්ථා හඳුනා ගෙන ඇත. මින් එකක් අකිටීන්ජ්සෙල්ස්චැෆ්ට් වන අතර මෙම ඉංග්‍රීසි භාෂාව කතා කරන රටවල පොදු සංස්ථාවලට (සමාගම්) සමානය. අනෙක ජෙසෙල්ස්චැෆ්ට් මිට් බෙස්ක්රෑන්ක්ටර් හෆ්ටන්ග් වන අතර (අනුප්‍රාණයක්)එය නූතන සීමාසහිත වගකීමක් සහිත සමහාගමකට සමාන වේ. ඉතාලියඉතාලිය සීමා සහිත වගකීමක් (බැඳී
මක්) සහිත සමාගම් දෙවර්ගයක් හඳුනා ගෙන ඇත. (01)	S.R.I (සීමා සහිත වගකීමක් සහිතව සමාන වේ). (02)	S.P.A (ඇමරිකානු තොග සංස්ථාවට සමාන වේ).එක්සත් රාජධානියඑක්සත් රාජධානියේ සංස්ථාව ලෙස පොදුවේ අදහස් වන්නේ ව්‍යවස්ථාවකින් හෝ රාජකීය අධිකාරී පත්‍රයකින් ඇති කරන ලද මේ වන විට ඉතා ස්වල්පයක් පමණක් ඉතිරිව පවතින ප්‍රධාන සංස්ථා වේ. මේ අතරින් බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් විදුලිය තවමත් ඉතිරිව පවතින පැරණිම හා ප්‍රධානතම සංස්ථාව වේ. බ්‍රිතාන්‍යය වානේ සංස්ථාව වැනි අනෙක් ඒවා 1980 ගණන් වලදී පෞද්ගලීකරණය කෙරිණි. පෞද්ගලික අංශයේ සංස්ථා නීතියේදී සමාගම් ලෙසට අදහස් කරන අතර ඒවා 2006 සමාගම් පනත මගින් පාලනය වේ. ( නැතිනම් උතුරු අයර්ලන්ත සමතුලනය )පොදුවේ බොහෝ දුරට දක්නට ලැබෙන සමාගම් වර්ගය සීමාසහිත පෞද්ගලික සමාගම් වේ. මෙම සීමා සහිත පෞද්ගලික සමාගම් කොටසින් හෝ වගකීමෙන් සීමිත  සමාගම් විය හැකිය. අනෙක් සමාගම් වර්ග වන්නේ සීමා සහිත පොදු සමාගම් හා සීමා රහිත සමාගම් වේ. සංස්ථාමය / සංස්ථාපිත බදු අය කිරීමබොහෝ රටවල සංස්ථාමය ලාභ සංස්ථාපිත බදු අනුපාතයකට අනුව බදු අය වේ. කොටස් කරුවන්ට ගෙවන ලාභාංශයද වෙනම බදු අනුපාතයකට යටත් වේ. මෙවැනි ක්‍ර
මයක් සමහර විට ද්විත්ව බදුකරණයන් වේ. ඊට හේතුව කොටස්කරුවන්ට බෙද‍ා දෙනු ලබන ඕනෑම ලාභ සඳහා අවසානයේ දෙවරක් බදු අයවන බැවිනි. මීට එක් විසඳුමක් ලෙසට ( ඕස්ට්‍රේලියාව හා එක්සත් රාජධානියේ බදු ක්‍රම ) මුදල් නැවත ලැබීමකට, ලාභාංශ ලෙසට පවතින ලාභ සඳහා බදු අයකර ඇති බැවින් ලාභාංශ ලබන්නාට අවසරයක් ලැබේ. මේ නිසා ආයතනයේ ඊළඟ අයට යන ලාභය ( පවරන ලාභය ) පමණක් අවපාත ලාභාංශ ගෙවනු ලබන බදු අනුපාතයට අනුව බදුවලට යටත් වේ. අනෙකුත් ක්‍රමවල ලාභාංශ සඳහා අනෙක් ආදායමට වඩා අඩු අනුපාතයකට බදු අය කරයි. ( ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ) නැතිනම් කොටස්කරුවන් ඍජුවම ව්‍යාපාර ලාභය මත බදුවලට යටත්වන අතර ලාභාංශ සඳහා බදු අය නොකෙරේ. උදාඇමරිකා එක්සත් ජනදයේ S සංස්ථාReferenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Corporationවිලියම් සැල්ස්බරිගේ ක්‍රියාකාරකම්වලට කෙටි කලකට පසුව මොවුන් දිස් වන්නට විය. සැල්ස්බරි ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍රවාදියෙකු වූ අතර ඔහුගේ අධ්‍යයනයන් මහාද්වීපයේ නව ආගමික අදහස් සමඟ බද්ධ කළේය. අනෙක් අතින් ගෘෆර්ඩ් රොබට් කතෝලිකයෙකු වූ අතර එම ආකාරයෙන්ම ‍වැදගත් වේල්ස ව්‍යාකරණයන් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ඔහු 1567 දී මිලාන් නඟරයට පිටුවහල් කෙරිණි
. විලියම් මෝගන් විසින් බයිබලයේ සම්පූර්ණ පරිවර්තනයක් 1588 දී ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ වේල්ස භාෂාවේ හා සාහිත්‍යයේ විශාල ඉදිරි පියවරක් ඇති වේ. Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Welsh_literature#Other_humanists_and_scholarsසිංහල නව කතා රචකයන්  Sri Lankan novel literature"ඩබ්ලිව් ඒ සිල්වාෙදයන්ගේ  රට            1927කතරත්නකරය           1930ලේන්සුව                      1947 සක්විතිරාජ                 1948අමුර්තහස්තය            1952දල කුමාර                    1957ි හෙමපාල මුනිදාසවහල්  වෙන්දේසිය1946සිත්රී  රත්නය1947යකා බාස්1947නරි ගැටය1948කින්නර පිස්සුව1955රතුකැටය1955ටි ජි  ඩබ්ලිව්  ද සිල්වාපත්පදගම්1955පුදුම දොස්තර1956හොද ඔලුව1958රුප රජනිය1959තහනම්  කවිය1960දවල් හීනය1961දේශපාලන කෙටිකථා1962සිකුරු මගුල1962අවංක මනිසා1963යක්ෂගෙදර1963ප්‍රගතිශීලි බර්යාව1966දේශපාලන උපහාසය1967කසාද බැම්ම 1967ජි  බි ේසනානායක    දුප්පතුන්  නැති ලෝකය1945පලිගැනීම1946මිතුරිය1961ගමන1983මුලාව1990ගුණදාස අමරසේකරරතුරෝස මල1953ජිවන සුවද1956එකම කතාව1969එක්ටමෙන් පොලවට197
2කතා පහක්1983ගල් පිළිමය හා බෝල් පිළිමය1989 මාර්ටින් වික්්ක්රමසිoහවහල්ලු 1959කේ  ජයතිලක පුනුරුප්පත්තිය1955කටු හා මල්1959වජිර බබත1961අතිරණය1966එක ගයේ  අවූරුද්ද1971නොනිමි සිත්තම 1984මඩවල s රත්නායක බුදු හිනාව1957අක්කරපහ1959නොමල මල්1967තවලම් කාරයෝ1965සුවද පිරුණු අතීතයක්1985උපන් දසිට කරපු පවු  1986අජිත් තිලකසේන සතුරෝ1960පිටුවහල් කර සිටියද1964ීසුන්නද්දුලි1970රාත්‍රියේ පුරවා බග1976සුබ රාත්‍රියක් අහවරි1984සුසුම්  හා පීඩා2000අරුණැල්ල වැටෙනකොට විතර2005සයිමන් නවගත්තේගම ඔහුගේ  කතාව 1960    සාගරය මදි හැදුව ඔබ හන්න්දා1971බාවනා1990සංකාව 1993ඇරැව්වල නන්ද්රිමිත කය මිස සිත නැති දන1967රෝසමලේ  රේණු සලේ  1978සුදු කොඩි1983සීතී1985සුදෝ හා කොඉන් මැණිකේ1988පුංචි කුමාරි හාමි1990රත්රන් නෙලුම් මල්1993සොයා එනුමනවී1995නංගි1998මම සමු නොගනිම2001ිඅම දොරටුව 2005සෝමරත්න බාලසුරිය පදුරුගසා කිරිවදිලා1966කරත්තය1991සිහින ෙදකක් 2004අදිරිවීර සරත්චන්ද්‍ර කාලයාගේ  අවෙමෙන1969්මය රුප1974රුප සුන්දරී 1984A  V සුරවීර  කටත් මා එපාවෙලා1969ගොදුරු ලොබ1973පදිදියට බොරදිය1974බවතිමිර 198
4මිනුවන p තිලකරත්නේ අද හුගක් දිග දවසක1972්කියත1984කුඩා දොස්තර මහා දිසාපති1985තුස්නාබරණ 1997රන්ජිත් දර්මකිර්ති තුවෙනි ලෝකයේ කතාව1972ප්‍රදීපාගාරය1985හරස් පාර1988හුදකලා උ මිනිස්ස1994ු මදුරසින්ග්හේ  ගුණතිලක මායා  යානය1977තාප පටලය1980තිත්තවත1982ජයාමත්ත 1984පියසීලි විජේමාන්න පිබිදෙන ජිවිත1984වංක ගිරිය1987පටුමගක වැසියෝ1994ජයතිලක කම්මලවීර කළු සපත්තු1985දෙවියෝ  සහ යක්ක1986ුතවත්  කමලවියක්1990මාංචු1992අන්තිමකැමැත්ත1984ේල2002පස්වෙනි ජවනිකාව2004   දයාසේන ගුනසින්ග්හේ කෙනල් පාරේ නිසාචරයො1986කේතුමතී හෝටලයේ රත්තියක්1990සුනේන්ද්‍ර මහේන්ද්‍ර හෙට සුන්දර දවසක්1962රතු ලන්තරුම1966බිරිද හා මිතුරිය  1985H A සෙනෙවිරත්න නිදා ගීතය1966පුතෙක් උපන්නා1968එක්තරා ප්‍රේම කතාවක1974්සොහොන් පල්ලාගේ දියණිය1979දිවිනසගනිමට පෙර 1975කරුණ පෙරේරා  අදුරට එළියක්1972එකෝමත් එක රටක1973සම්මානයෙන් උපන් කදුලක1984් ගුණසේන විතානපොළොවෙ ගීතය1974අයිය වේග  ෙකෙනක් 1971සිංහල  පිෙයකු  දාව සිහල මවකගේ  +කුසෙන් උපන් පුතෙකු ගේ  කතාව1984සජීවී චිත්‍රයක්1989හරීන්ද්‍රනාත් චන්ද්‍රසිරිහිතුවක්කාරයා 1991
/ දෙවන මුද්‍රණය 2005 (1984 ජගත් යොවුන් වසරේ යෞවන සම්මානයට පාත්‍ර වූ හොඳම නවකතාව)බු.ව. 1 වන සියවස යනු,   බෞද්ධ දිනදසුන ප්‍රකාර,  බු.ව. 1  සිට බු.ව. 100 වසර දක්වා පැවති සියවස විය.නුවරගල ගම්මානය ශ්‍රී ලංකාවේ පොලොන්නරුව දිස්ත්‍රීක්කයේ පිහිටා ඇත. ගම්මානය කෙළවරින් මහවැලි ගඟ ගලාබසින අතර ඉන් එපිට වස්ගමුව ජාතික උද්‍යානය පිහිටා ඇත. ගම වටා පිහිටි සුන්දර කුඹුරු යායවල්ද එ සඳහා ජලය ගෙන යන වාරි ඇලමාර්ගයන්ගෙන්ද සමන්විත වූ මෙම ගම්මානය වටා දමනේවැව, පිහිටි වැව, මැදගම්පිටිය යන ගම්මානයන් ඇත.බාහිර සබැදිhttps://maps.google.com/maps/myplaces?vpsrc=6&ctz=-360&ie=UTF8&ll=7.803997,80.996339&spn=0.001289,0.002642&t=h&z=19කෙරී පැකර්උපතකෙරී ෆ්‍රැන්සිස් බුල්මෝර් පැකර්17 දෙසැම්බර් 1937(1937-12-17)සිඩ්නි, නිව් සවුත් වේල්සය, ඕස්ට්‍රේලියාවමිය යාම26 December 2005(2005-12-26) (වයස 68)සිඩ්නි, නිව් සවුත් වේල්සය, ඕස්ට්‍රේලියාවනිවහනබෙල්යූ හිල්, නිව් සවුක් වේල්සය, ඕස්ට්‍රේලියාවජාතිකත්වයඕස්ට්‍රේලියානුසංගණ්‍ය වන්නේමාධ්‍ය ලැදිකම්, වර්ල්ඩ් සීරීස් ක්‍රිකට්ශුද්ධ වත්කමA$6.5 බිලියන (2004)උස1.90 මී (6 අඩි 3
අඟ)[1]කලත්‍රයා(යන්)රොස්ලින් රෙඩ්මන් පැකර් (විවාහයට පෙැ වීඩන්) AOදරුවන්ජේම්ස් පැකර්, ග්‍රේට්ල් පැකර්දෙමව්පියන්(s)ශ්‍රීමත් ෆ්‍රෑන්ක් පැකර්ඥාතීන්ක්ලයිඩ් පැකර් (සොහොයුරා)හර්බර්ට් බුල්මෝර් (සීයා)කෙරී ෆ්‍රැන්සිස් බුල්මෝර් පැකර්, AC (17 දෙසැම්බර් 1937 – 26 දෙසැම්බර් 2005) යනු ඕස්ට්‍රේලියානු,  ධනවත් මාධ්‍ය ව්‍යාපාරිකයෙක් විය.  ආශ්‍රිත↑ 1.0 1.1 "ඕස්ට්‍රේලියා ලූසස් මීඩියා මෝග්ල් කෙරී පැකර්". ලැටින් ඇමරිකන් හෙරල්ඩ් ට්‍රිබියුන්. සම්ප්‍රවේශය 8 ජූලි 2013.මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස මහින්ද තෙරණුවෝ සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)දේවානම්පියතිස්‌ස[permanent dead link] රජුගේ රාජ්‍ය කාලයේදී මිහිඳු මා හිමියන් ලංකාවට වැඩම කළ බව නොදන්නේ කවරහුද? ඇත්තටම මුටසීව රජුගේ දෙවැනි පුත්‍රයා වූ "දේවානම්පියතිස්‌ස" රජතුමාගේ කාලයේදී මහින්දාගමනය සිදුවීද? මුළුමහත් සිංහල බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයේම පදනම වන්නේ දේවානම්පියතිස්‌ස රාජ්‍ය කාලයේදී සිදුවූ බව කියන මහින්දාගමනයයි. එහෙත් ඇත්ත වශයෙන්ම මහින්දාගමනය සිදුවූයේ එකී දේවානම්පියතිස්‌ස යුගයේදී ද? මහින්දාගමනය පිළිබඳව සාහිත්‍යමය කරුණු හා පුරාවිද්‍යාත්මක කරුණු තුලනාත්ම
කව පරීක්‍ෂා කළ විට එය තිස්‌ස රජුගේ කාලයේ සිදු වී ඇති බවට මානව තහවුරු වන තොරතුරුද හමුවිය. මේ සටහන එම වංශකතා[permanent dead link] මූලාශ්‍රවල තොරතුරු සහ ශිලා ලේඛනවල තොරතුරු තුලනාත්මකව සැසඳීමෙන් මහින්දාගමනයේ සැබෑම තත්ත්වය හෙළිකිරීම පිණිසයි.වංශකතා සහ ශිලා ලේඛන යන මූලාශ්‍ර වර්ග දෙකින්ම තිස්‌ස රජු හෝ වෙනත් රජ කෙනකු මහින්දාගමනයට සම්බන්ධ රජු ලෙස තහවුරු වේද, ඔහු සැබවින්ම මහින්දාගමනයට සම්බන්ධ රජු ලෙස පිළිගත හැකිය. එබැවින් අප තහවුරු කරගත යුත්තේ,01. වංශකතා අනුව මහින්දාගමනය[permanent dead link]ට සම්බන්ධ රජු කවුද?02. ශිලා ලේඛන අනුව මහින්දාගමනයට සම්බන්ධ රජු කවුද?එලෙස සාහිත්‍යමය මූලාශ්‍ර සහ පුරාවිද්‍යා මූලාශ්‍ර වෙන් වෙන්ව සහ තුලනාත්මකව විග්‍රහ කර නිගමනයකට පැමිණිය යුතුය.01. වංශකතා අනුව මහින්දාගමනයට සම්බන්ධ රජු කවුද?පැරැණිම වංශකතාවල මහින්දාගමනය වන විට ලංකාවේ සිටි පාලකයා කවුද? දැනට හඳුනාගෙන ඇති පැරැණිම වංශකතා දෙක වූ දීපවංශයේ සහ මහාවංශයේ මිහිඳු මා හිමියන් වඩින විට ලංකාවේ සිටි රජු ලෙස සහ ශිලා ලිපි වල අදාළ යුගයේ පාලකයා එක්‌ අයෙක්‌දැයි බලමු. මහින්දාගමනය සිදුවන විට ලංකාවේ සිටි පාලකයා මුටසීව රජුගේ අනුප්‍ර
ාත්තිකයා වූද, මහින්දාගමනයට පෙර දෙවැනි වරද අභිෂේක වූද, මිහින්තලේ ඇටසැට ලෙන් පූජා කළා වූද, මහා විහාරය පූජා කළා වූද, දෙවනපිය නමැති විරුද පදයක්‌ මුලින්ම භාවිත කළ රජුය. එසේනම් අප කළ යුත්තේ මේ එක්‌ එක්‌ කාර්යන් කළ රජු වංශකතාවලින් හඳුනාගෙන ඔහු සහ දේවානම්පියතිස්‌ස රජු එක්‌ අයෙක්‌ දැයි බැලීමයි.ද්විතීය අභිෂේකය පවත්වා ඇත්තේ කුමන රජුටද?දීපවංශය,"දුතියං අභිසිඤත්ථ රාජානං දේවානමපියං - අභිසත්තෝ දුතියාභිසෙකො විසාඛමාසේ උපොසථෙ(දීපවංශය ( 11 පරි ( 40 ගාථාව)අදහස, මෙසේ දෙවැනි වරද ලක්‌දිව්හි "දෙවනපිය" අභිෂේක කළේය. වෙසක්‌ මස පෞර්ණමී පෞෂිත දිනයෙහි උහු ද්විතීයාභිෂෙක කරන ලද්දේයෑයි දත යුතුය.මහාවංශය,"දේවානම්පිය යන උපපද නම්කොට ඇති ජනයාට සැප දෙන්නා වූ ඒ නරේන්ද්‍රයා වෙසක්‌ මස පුණු පොහෝදා ලක්‌දිවිහි ඉතා ප්‍රසිද්ධ සම්පූර්ණ උත්සවයකදී මෙසේ තමන් (නැවත) අභිෂේක කළේය.(මහාවංශය 11( පරි( 42 ගාථාව)දීපවංශය අනුව, දෙවන වරද "දෙවනපිය" අභිෂේක කළ බව සඳහන්ය. මහාවංශයේ "දේවානම්පිය" යන උපපද නම් කර ඇති ලෙස අදාළ රජු හඳුන්වා ඇත. උපපද යනු විරුදයකි. අභිධ්‍යානයකි. කෙනකුගේ නමක්‌ නොවේ. වංශකතා අනුව දීපවංශයේ සහ මහාවංශයේ බුදු දහම වැළඳ ගැනීම සම
්බන්ධ රජුට දෙවනපිය අභිධානය ලබා දී ඇත්තේ වෙසක්‌ පොහෝ දිනෙක විශේෂ උත්සවයකදීය. මහාවංශයේ ඉතාමත් පැහැදිලිවම දෙවනවර අභිෂේකය ලැබූ රජු "දේවානම්පිය යන උපපද නම් කොට ඇති" බව කීමෙන් දෙවනපිය කිසියම් කෙනකුගේ පුද්ගල නමක්‌ නොවන බව වැඩිදුරටත් තහවුරු වෙයි.  මේ පරිච්ඡේදයේ දේවානම්පියතිස්ස රජු ගැන බව පරිච්ඡේදය ආරම්භයේ සඳහන් වන බැවින් මේ දෙවනපිය අභිධානය ලබා දුන්නේ දේවානම්පියතිස්ස රජුට බව තහවුරු වෙයි. "දේවානම්පිය" යන්නෙහිම "තිස්‌ස" අන්තර්ගත බවත් රජු පින්කම්හි ඇලුනෙකු බැවින් මහජනයා ඔහු දේවත්වයට ළඟා කර තිස්‌ස යන නාමය අතහැර දෙවනපිය රජු ලෙස හැඳින්වූ බව ටීකාවේ අදහසයි. රජු අසීමිත ලෙස බුදු දහමට අනුග්‍රහ කළ නිසා ඔහුගේ පුද්ගල නාමය කුමක්‌ වුවත්, එය අතහැර උප පදය හෙවත් අභිෂේකයේදී ලැබුණු නිල නාමය (විරුදය) වූ දෙවනපිය රජු ලෙස හඳුන්වා ඇත. මහින්දාගමනයෙන් වසර හයසියකට වඩා පසුව වංශකතා ලියා ඇති නමුත්, ශිලා ලේඛන එම යුගයේදීම ලියන ලද්දක්‌ නිසාත්, වරින් වර වෙනස්‌ නොකර ඇති නිසාත් වඩාත් විශ්වසනීය මූලාශ්‍රය වෙයි. ක්‍රි. පූ. 3 වැනි සියවසට අයත් බ්‍රාහ්මී ශිලා ලිපිවලද "දෙවනපිය" නමැති නිර්නාමික රජ කෙනකු පිළිබඳව සඳහන්ය. මේ මිහින්තලෙන් හම
ුවූ එවැනි එක්‌ ශිලා ලිපියකි. මේ සෙල් ලිපිය පිළිබඳව විමර්ශනය කරන සෙනරත් පරණවිතාන මහතා සිය Inscription of ceylon volume one කෘතියේ මේ පැහැදිලිවම දේවානම්පියතිස්ස ලෙස වංශකතා වල හදුන්වන රජු බවට තහවුරු කරයි.මේ දෙවනපිය නමැති විරුද පදයෙන් හඳුන්වන ලද පාලකයා කවුද? මුටසීව රජුගේ පුත් තිස්‌සද? නැතිනම් වෙනත් අයෙක්‌ද?03. ශිලා ලේඛන අනුව [1]ට සම්බන්ධ රජු කවුද?"දෙවනපිය" යනු කුමක්‌ද? අතීත ලංකාවේ රජවරු "ගාමිණී මහරජ", මහරජ ගාමිණී දෙවනපිය "බුද්ධදාස, ත්‍රී සිංහලේශ්වර ආදී විවිධ විරුද පද භාවිත කර ඇත. "දෙවනපිය" ආදී වචන පුද්ගල නමට මුලින් යෙදූ ගෞරවාන්විත පද මිස රජවරුන්ගේ පුද්ගලික නම් නොවේ. දෙවනපිය" ලෙස අප දන්නා සුප්‍රකට දේවනපිය තිස්‌ස රජු වුවත් උත්තිය රජුගේ සිට අමණ්‌ඩ ගාමිණී අභය" රජු දක්‌වා රජවරු විශාල ගණනක්‌ "දෙවනපිය" පදය විරුද පදයක්‌ ලෙස පුද්ගල නමට එකතු කර භාවිත කර ඇති බවට බ්‍රාහ්මී ශිලා ලේඛන වලින්ම තහවුරු වෙයි. රජවරුන් භාවිත කළ විරුද නැතහොත් ගෞරවනාම පදවල ඉතිහාසය පරීක්‍ෂා කළ විට විරුද පද භාවිතයේ ප්‍රධාන පරිණාමීය අවධි කීපයකි. ඒවා ඉපැරැණි ආර්ය ජනාවාස නාගරීකරණය වී රාජ්‍යයන් ලෙස ක්‍රමයෙන් දේශපාලන සංකල්ප දියුණු
වීමට සමාන්තරව විරුද පද සංවර්ධනය වීම සිදු වී තිබේ. මෙකී විරුද පදවල සංවර්ධනය පරීක්‍ෂා කර "දෙවනපිය" විරුදය ආරම්භ කළ රජු හෙවත් මිහිඳු හිමි වඩින විට සිටි ලංකාවේ පාලකයා හඳුනාගත හැකිය. එනම් අශෝක රජුගේ සමාන්තර කාලයේ ලංකාව පාලනය කළ දේවානම්පියතිස්ස රජු බවත් දෙවන පිය යන අභිධානය පමණක් අශෝක රජු අනුගමනය කරමින් භාවිත කළ රජු බවත් මහාචාර්ය සෙනරත් පරණ විතාන මහතා සඳහන් කරයි.එනම් දෙවනපිය අභිධානය පළමුව භාවිතා කළ දෙවනපෑතිස් රජු පමණක් එම අභිධානය සමග මහරජ ලෙස සෙල් ලිපිවල හඳුන්වා ඇති බවයි. අනුරාධපුර රජු පමණක්‌ ගාමිණී මහ රජ ලෙස හඳුන්වා ඇති බව ශිලා ලේඛන මගින් තහවුරු වෙයි. එම නිසා විරුද පදවලින් රජවරුන්ගේ බලවත්කම කොතෙක්‌දැයි නිරූපණය කරයි. දෙවියන්ට ප්‍රිය යන අරුතින් "දෙවනපිය" අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් භාවිත කළ විරුද පදය ලංකාවට හඳුන්වා දී ඇත්තේ මිහිඳු හිමියන්ය. ධාර්මික රජු මහජනයා සතුටින් තබන බැවින් ඔහු දෙවියන්ට ප්‍රියවෙයි. වංශකතා අනුව "දෙවනප්‍රිය" විරුදය මහින්දාගමනය හා සම්බන්ධ රජතුමා පළමුවරට භාවිත කළ බව නොඅනුමානය. මහාචූලී මහ රජුගේ ශිලා ලිපිවල එතුමා හඳුන්වා ඇත්තේ තමන් "දෙවනපිය කුලයෙන් පැවත එන බවයි. ලඡ්ජිතිස්‌ස, භාති
කාභය, අමණ්‌ඩගාමිණී අභය වැනි රජවරුන්ගේ ලිපිවල ඔවුන්ගේත්, පිය රජවරුන්ගේත් නම් සමඟ දෙවනපිය විරුදය ලියා ඇත. මේ නිසා ඔවුන්ගේ එකම ශිලා ලේඛනයේ "දෙවනපිය" රජවරු දෙදෙනකුගේ නම් දක්‌නට ඇත. එසේම දෙවනපිය විරුදය යම් රජ කෙනකු ආරම්භ කළේද, එය එතැන් සිට අමණ්‌ඩගාමිණී රජ දක්‌වා අඛණ්‌ඩව භාවිත කළ බවට ශිලා ලේඛනමය සාධක ඇත. මෙලෙස විරුද පද සංවර්ධනය වීමේ ඉතිහාසය අනුව මහින්දාගමනය සිදු වූ කාලය මෙරට සිටි පාලකයාද සහ මුල්වරට දෙවනපිය විරුදය භාවිත කළ පාලකයා ද එක්‌ අයකු විය යුතුය.කෙසේද යත්, "දෙවනපිය" විරුදය හඳුන්වා දීමට පෙර අනුරාධපුර රජු භාවිත කළ ඉහළම විරුදය වූයේ "ගාමිණී මහරජ" නමැති විරුදයයි. එබැවින් "ගාමිණී මහරජ" විරුදය පමණක්‌ භාවිත කළ අවසන් රජතුමා සහ "දෙවනපිය" විරුදය මුලින්ම භාවිත කළ යම් රජෙක්‌ වේද, එම රජුගේ කාලයේදී මහින්දාගමනය සිදු වී තිsබිය යුතුය. ගාමිණී මහරජ" විරුදය අවසානයට භාවිත කළ රජුත්, "දෙවනපිය" පළමුවෙන්ම භාවිත කළ රජුත්, වංශකතාවල මහින්දාගමනයට සම්බන්ධ "දෙවනපිය" රජුත් එක්‌ අයකු විය යතුය. එනම් දෙවනපිය ගාමනී තිස ලෙස හඳුන්වා ඇත්තේ ද දෙවනපිය මහරජ ලෙස හඳුන්වා ඇත්තේ ද දේවානම්පියතිස්ස රජු බව තහවුරු වන බව සෙනරත් පරණවිතා
න මහතා සඳහන් කරයි.මෙම කරුණු අනුව ලක්දිවට බුදු දහම ගෙන එන සමයේ ලක්දිව පාලනය කළේ දේවානම්පියතිස්ස රජු බව සෙල් ලිපි හා වංශකතා සාධක අනුව තහවුරු වෙයි.මිහින්තලා ඉතිහාසයභෞතික වශයන් මිහින්තලයේ වැදගත්කමභෞතික වශයෙන් මිහින්තලය අපට ඉතා වැදගත් වේ.සිංහල බෞද්ධයාගේ ඓතිහාසික උරුමයන් එමෙන්ම සිංහල කලා ශිල්පියා ගේ හැකියා දක්ෂතා නැණ නුවණ විදහා දක්වන ස්ථානයක් වශයෙන් ද මිහින්තලය දැක්විය හැකය.මිහින්තලා පුඡා භුමියේ පිහිටි ගොඩනැඟිලි ගත්විට ඒවා කොටස් කර අධ්‍යනය කිරිම ඉතාමත් පහසු වේ.මූර්ති,පොකුණු,චෛත්‍ය ද ඊට අමතරව වෙනත් මූර්ති හා කැටයම් ද දක්නට ලැබේ.මේ සියල්ල අපට මහින්දාගමනය තුලින් ලැබුණු සංස්කෘතික දායාදයක් වේ.ගෘහ නිර්මාණමිහින්තලයේ ගෘහ නිර්මාණ අතර ආරාම ද ඉඳිකර තිබුණි.වෙදහලටත් කඳු පාමුල පියගැට පෙළටත් අතර ප්‍රාකාරයකින් සමන්විත වු පැරණි ආරාම ගොඩනැඟිල්ලක නෂ්ටාවශේෂ දක්නට පුළුවන.චතුරාශ්‍රකාර මෙම ආරාම ගොඩනැඟිල්ල වර්ග අඩි 125ක් පමණ ‍වේ. මෙම චතුරශ්‍රය මැද ප්‍රාසාදයකි. එයට නිරිත හා ගිණිකොන දිගින් තවත් අතුරු ප්‍රාසාද දෙකකි. ආරාමයට ඇතුළු වන තැන දොරටු පාල රූප ,මකර කොරවක්ගල හා නාග ‍දොරටුපා
ල රූප සහිත සෝපාන මාලාවෙන් සමන්විතය එමෙන්ම පාරේ වම්පසද එවැනි ආරාම ගොඩනැඟිල්ලක නෂ්ටාවශේෂ හමුවේ. මෙම ආරාම සිමාමැද පිළිම ගෙයක් හා ඒ පිළිබඳ ගෙයි සතරකොණ පිරිවෙන් සතරක්ද දක්නට පුළුවන.මේ අයුරින් ආරාම කිහිපයක් ද මිහින්තලා ගෘහ නිර්මාණ අතර දක්නට ලැබේ. පුරාණ ලංකාවේ භික්ෂුන් වහන්සේ ජිවත් වු ආරාමවල කටයුතු සංවිධානය හා භික්ෂු ජිවිතයට අදළ වෙනත් පොදු කරුණු ද සාකච්ඡා කිරිම පිණිස සංඝයා වහන්සේ එක්තැන් වු ස්ථානය සන්නිපාත ශාලාව නම් විය.එය නුතන රැස්විම් ශාලාවක ස්වරුපය ගත්තේය.සන්නිපාත ශාලාව පිහිටියේ මිහින්තලා විහාරයේ මැද කාහටත් පහසුවෙන් ළාගාවිය හැකි භුමි භාගයකය.සමචතුරාශ්‍රාකාර එම ගොඩනැඟිල්ල එක් පැත්තකින් අඩි 63ක් පමණ වේ.මෙම ශාලාව ස්වරුපය ගත්තේය.දාගෙය නම් චතුරාශාකාර ගොඩනැඟිල්ලක් ඇත.එය සමහර විටක ඉහළ මාලයකින් ද සමන්විත වුවා විය හැක.එසේ නම් ඉහළ මාළය දැවෙන් නිර්මිතව තබි කාලයාගේ ඈවැමෙන් විනාශවී යන්නට ඇත.එම මාලය දරා සිටි ගල් කණුවලින් කිහිපයක් හෝ අද දින දැක ගත හැකිය.දාගෙයි පහත මාලය පිළිම ගෙයක් වශයෙන් සකස් වී ඇත.දාගෙය ද මිහින්තලා ගෘහ නිර්මාණ අතර විශේෂ ස්ථානයක් ගනී.මිහින්තලයේ 2වෙනි සේන රඡු විසින් ආරෝග්‍ය ශාලාවක් කරවු
බව මහාවංශයේ සඳහන් වෙයි.5වෙනි කාශ්‍යප රඡු හා සේන නැමැති අමාත්‍යවරයෙකු විසින් තවත් ආරෝග්‍ය ශාලා දෙකක් කරවු බවද කිය වේ.අනුරාධපුර යුගයේ දී ආරෝග්‍යශාලා සේවය හා වෛද්‍ය වෘත්තිය ඉතාම උස්සව පැවති බව මිහින්තලයේ දක්නට ලැබුණු මෙම ආරෝග්‍යශාලාවේ මිනිසෙකුගේ ප්‍රමාණයේ බෙහෙත් ඔරුවක් දක්නට ලැබේ මෙම ආරෝග්‍යශාලාව විහාරයට ගිණිකාණින් පිහිටා ඇත.මෙහි දිග 6ක්ද වෙයි.පිටතින් තාප්පයක් දිගේ එක හා සමාන කාමර 27ක් තිබු බව පේනේ. ගොනුව:Mihinthalaya dagoba.jpgමිස්සක දාගැබ‍චෛත්‍යමිහින්තලය නම් වු ඇති උත්තම ස්ථානයේ චෛත්‍ය කිහිපයක්ද පිහිටා ඇත.ඒ අතර කණ්ඨක චේතිය,මහා සෑය,මිහිඳු    සෑය ,ඇත්වෙහෙර,ඉඳිකටු සෑය ආදී චෛත්‍ය ප්‍රධාන තැනක් ගනී.මිහින්තලයේ පළමුවෙනි පඩි පේළිය අවසන් වු තැන දකුණු පසින්වු විසිතුරු සේවනේ මෙම කණ්ඨක ථුපය පිහිටා ඇත.මෙම ථුපය කිරිබඩපවු දාගැබ නමින්ද ව්‍යවහාරයේ පැවති ඇත.මෙම ථුපයේ බාහිර බැම්මට තරමක් දුරින් ඇතුළු බැම්ම පිහිටා තිබු අතර තවත් හරස් බැම්ද පිහිටා ඇත.මෙම ථුපය ඉතා වැදගත් වන්නේමෙහි පිහිටා ඇති වාහල්කඩ හේතුවෙනි.දැනට හමු වී ඇති ඉතා සුරක්ෂිතම වාහල්කඩ වේ මේ අයුරින් කණ්ඨක චේතිය පෞරානික වශයෙන් අපට ඉතා ව
ැදගත්වේ.මිහින්තලා කඳු මුදුනේ සුදෝ සුදට බැබළෙන මහා සෑය නෙතට හමුවන්නේ ඈත සිටය.මිහින්තලාව හඳුනාගත හැකි සංකේතය මහා සෑයයි. මහාදාඨික මහානගරඡු විසින්මෙම ස්ථුපය ගොඩනඟන ලදී.ජන විශ්වාසය අනුව බුදුන්වහන්සේගේ ඌර්ණ රෝම ධාතුන් වහන්සේ නිදන්කොට බඳනා ලදැයි කියන මෙම මහාසෑය පුඡාවලියේ හා සතරවන මිහිදුරඡුගේ මිහිදු පුවරු ලිපියේද හැඳින්වෙන්නේ අම්බුළු දාගැබ් පාදයේ විශ්කම්භය අඩි 136ක්වන අතර,උස අඩි 45ක් පමණවේ.ස්තූපයේ පේසා වළලු තුනකි.සුදෝ සුදට බැබළෙන මෙම මහා සෑය නෙතට හමුවෙත්ම සිංහල බෞද්ධයා ගේ සිත ශ්‍රද්ධාවෙන් පිරි ඉතිරි යන්නෙය.			මිහින්තලයේ හමු වු චෛත්‍ය අතර තවත් වැදගත් චෛත්‍යයක් වන්නේ ඉඳිකටු සෑයයි.මෙය ලංකාවේ දක්නට ලැබෙන ඉතාම දුර්ලභ ගනයේ ථුපයකි.මෙම ථුපය දිගටි ගර්භයකින් යුතු එකකි.මෙහි පාදමේ ශෛලමය නෙළුම් පෙති බොරදම් යොදා තිබේ.මෙහි පාදම අටපට්ටම් එකකි.පැත්තක දිග අඩි දහයයි අඟල් හයකි විෂ්කම්භය අඩි විසිහතයි අඟල් හයකි අඩිතාලම බොරදම් සහිතව ගලින් නිමවා ඇති අතර ගර්භවල පාදය තනි කළු ගලින් නිමවා ඇති බව දක්නට ලැබේ.ගොනුව:Mihinthalaya2.jpgකඑදිය පොකුණ	ගල්බැම් බැඳ නයි පෙන පහකින් අලංකාර කොට ඉහළ කඳු මතින් ගලා එන දියපාර එක්රැස් ක
ළ මෙම පොකුණ හඳුන්වන්නේ නාග පොකුණ නමිනි එය වංශ කථාවේ නාග සොන්චි කියා හැදින්වේ.මිහිඳුමාහිමියන් අනුරාධපුරයේ සිට වස් වැසිම පිණිස සෑගිරියට පැමිණ මොහොතේ මෙම පොකු‍ණේන් නාගත් බව මහාවංශය කියයි නාග පොකුණ ප්‍රමාණයෙන් මිටර් දොළහක් පමණ දිගවන අතර පළලින් එය මිටර් පහක් පමණ වේ. රාජගිරිය ලෙණෙන් නැගෙනහිර පැත්තට වන්නට කඑ දිය පොකුණ පිහිටා ඇත.නිසංසල පරිසරයක පිහිටි මෙම පොකුණ අවට ඇත්තේ ගල්ලෙන් ස්නානාගාර,භාවනා ශාලා,දාගැබ් පිරිවෙන් ආදියෙන් පිරි පුරාණ ආරාමයක නටබුන්ය.මෙම පොකු‍ණේ දිය කඑ පාට නිසාම මේ නම ලැබි ඇති බව පෙනේ.බැඩි කල කන්දෙන් ගලන දිය එකතු කොට සැදු මෙම පොකුණ පරිසරයට අමුතුම සිරියාවක් ගෙනදෙයි.අඩි 200ක් පමණ දිගින්ද අඩි 70ක් පමණ පළලින්ද යුත් කඑ දිය පොකුණ නිමවා ඇති අයුරින් පරිසරය ස්වාභාවික ලක්ෂණ වඩාත් ඔපවත් වෙයි. ගොනුව:මිහින්තලය.jpgඅභෞතික වශයෙන් මිහින්තලයේ වැදගත්කමමිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ ලක්දිවට පැමිණ මුල්ම ධර්මදුත මෙහය ආරම්භ කරනු ලැබුවේ මිහින්තලා කදු මුදුනෙදිය ඒ බැවින් සිංහල බෞද්ධයාට මිහින්තලය ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් වන්නේය.මේ අනුව මිහින්තලා පුඡා භුමිය අභෞතික වශයෙන්ද අපට ඉතා  වැදගත්වේ.දඹදිව ආශෝක මහා අ
ධිරාඡයාගේ රාඡ්‍ය කාලයේ පැවති තුන්වෙනි ධර්ම සංගායනාව අවසානයේ ද විවිධ ප්‍රදේශවලට ධර්ම දුතයන් වහන්සේලා යන ලද බව සඳහන් වේ.මේ අනුව අශෝක අධිරාඡයාගේ පුත්‍ර මිහිදු මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ දුත පිරිස ලක්දිව මිහින්තලා කඳු මුදුනට වැඩම කළහ.එහිදි මිහිදු මහරහතන් වහන්සේට දේවානම්පියතිස්ස රඡතුමා හමුවුහ.මහ රඡාණෙනි අපි ධර්ම රාඡානන්වු බුදුන් සචි ශ්‍රමණයම්හ තොපට අනුකම්පා පිණිසම දඹදිවින් මෙහි ආම්හ මිහිදු මහරහතන් වහන්සේ ගේ බස අසා රඡතෙමේ පහ වු බිය ඇතිව තම යහඑ ධාර්මාශෝක මහ රඡුගේ හසුන් මෙනෙහි කොට ශ්‍රමණයෝයි විනිශ්චය කරන ලද්දේය.දෙදෙනා අතර කෙටි පිළිසදරකින් පසුව මහණුවණැති ස්ථවිර තෙමේ රඡු පණ්ඩිත යැයි දැන රඡහට චුල්ලහත්ථිපදෝම සුත්‍රය දේශනා කළ සේක.දේශනා කෙළවර රඡතෙමේ තිසරණ ශිලයෙහි පිහිටියේය.මෙම අවස්ථාවේ සිට සිංහල ශිෂ්ටාචාරයේ නව උදාවක් ඇතිවුවේය.සිංහලයින්ට සියලු සංස්කෘතික දායාදයන් හිමිවුයේ මහින්දාගමනය ඇසුරෙනි.මිහිදුහිමියන්ගේ ලංකාගමනෙන් සිදු වු ප්‍රතිඵලය ඉතා විශිෂ්ටය.ඒ පිළිබඳ ඉතිහාසඥායින් සඳහන් කරන්නේ "බුදු සමයෙහි ආභාසයට ලක්වුයේ සිංහල ජනයාගේ හුදු ආගමික ඡිවිතය පමණක් නොවේ.එහි බලපෑම ඊට බෙහෙවින් තියුණු එකක් විය. බුදු සමය සිංහ
ල ජනයාගේ සංස්කෘතික ජිවිතයේ පැවති විශාල අඩුවක් පිරිමසාලිය.එබැවින් එය බලපෑම කලාත්මක හා සාහාත්‍ය කෘතින්ද පිළිබිඹු විය.සිංහලයින්ට අලුත් ජිවන මාර්ගයක් ද ජිවත්විවේ අලුත් පරමාර්ථයක්ද බුදු සමය නිසා ලැබුනේය.සබැඳි පිටුමිහින්තලයආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය01.දිසානායක ඡෙ.බි		- මිහින්තලේ			  මුද්‍රණය 2001			   ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ02.උදය මල්ලවාරච්චි		- මිහිදු සංස්කෘතිය හා මිහින්තලය03.සුරවිර ඒ.බි.		- කතිකාවත හා භික්ෂු සමාඡය04.විඡෙතුංග නවනැලියේ	- අපේ දායාද↑ මහින්දාගමනයමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස අප්‍රිකානුවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය වෙතට ඒකාබද්ධ කෙරුමට යෝජිතය. (සංවාදය)රොබට් හැරිස් (කණිෂ්ට) ට අනුව අපරිපැමකානු අධ්යඇයන වර්ධනය අදියර හතරකින් සිදුවිය.  1890 සිට දෙවන ලෝක යුද්ධය දක්වා වූ කාලයේ දී අපරි‍ශනකානු ජනතාවගේ සංස්කෘතිය සහ ඉතිහාසය පිළිබඳ අධ්යසයනයට බොහෝ සංවිධාන බිහිවිය. දෙවන අදියරේ දී මෙහි අවධානය කළු ඇමෙරිකානුවන් වෙත යොමුවිය. තුන්වන අදියරේදී අපරි ටdකා කේන්ද්රි ක අධ්ය යන කළු අධ්යියන ලෙස සංවිධානගත වන්නට විය. හතරවන අදියර ලෙස වඩා විධිමත් ෙසෙද්ධාන්තික විමර්ශනයක් ඇෆරි‍වධකානා ස්ටඞීස් නමින් බ
ිහිවිය.ඇෆරිරන/කානා ස්ටඞීස් යන වදන පැමිණ ඇතැයි සැළකිය හැක්කේ මානව හිමිකම් ව්යාවපාරයේ පර්ය ථිඵලයක් ලෙස ජේම්ස් ටර්නර් විසින් 1969 දී පිහිටුවන ලද ඇෆරිහැකකානා ස්ටඞීස් ඇන්ඞ් රිසර්ච් සෙන්ටර් අනුසාරයෙනි.http://en.wikipedia.org/wiki/Black_studies#Historyපිහිටීමබස්නාහිර පළාතේ කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පානදුර නගරය තුළ පිහිටා ඇත.ඉතිහාසය1923 වසරේදී ඉදිකරන ලද කේතුමති මන්දිරය පොන්නහැන්දිගේ චාල්ස් හෙන්රි දියෙස් හා වරුෂ හැන්දිගේ ඇන්ජලා ඇලන් ප්‍රනාන්දු දෙපළට අයත් වුවකි.දෙල්දූ‍වේ ඥනරතන හිමියන් විසින් සාදන ලද නැකත් අනුව මෙහි ඉදිකිරීමේ කටයුතු සිදුවිය.කොටස් 99යුත් සුවිසල් මන්දිරයක් වු මෙහි කාමර 32ක් අන්තර්ගත විය.මෙහි සේවය සඳහා සේවකයින් 12ක් එකළ සේවයේ නිරත විය.1931 වසරේදී දියෙස් මැතිතුමා අභාවප්‍රාප්ත වීමෙන් අනතුරුව සුවිසල් කේතුමති මන්දිරය නඩත්තු කිරීම අසීරු වු නිසා තම මරණයෙන් පසුව කේතුමතිය රෝහලක් ඉදි කිරීම සඳහා රජයට බාර දීම ඇලන් ප්‍රනාන්දු මහත්මියගේ කැමැත්ත විය.1967 වසරේදී ඇලන් ප්‍රනාන්දු මහත්මිය අභාවප්‍රාප්ත වීමෙන්  වසර 5කට පසුව මෙම මන්දිරය රජයට පවරා දෙන ලදී.වසර කිහිපයක් යනතුරුම
එය කිසිදු කටයුත්තක් සඳහා භාවිතා නොවීය.එහෙත් 1977 ශ්‍රී ලංකාවේ 8වැනි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පානදුර නියෝජනය කරමින් පාර්ලිමේන්තුවට තේරීපත් වු දොස්තර නෙවිල් ආතර් ප්‍රනාන්දු  මහතා තම ඡන්ද පොරොන්දුව සඵල කරමින් 1979 ඔක්තෝබර් 17 ජනාධිපති ජේ.ආර්.ජයවර්ධනයන්ගේ හා අගමැති රණසිංහ ප්‍රේමදාසයන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් කේතුමති කාන්තා රෝහල විවෘත කෙරිණි.වර්තමානයප්‍රදේශයේ විසු දානපතියන්ගේ නොමඳ අනුග්‍රහය ලත් කේතුමතිය දිනෙන් දින දියුණුවෙන් දියුණුවටම පත් විය.රෝහලට තව තවත් අංගෝපාංග රැසක් එක්විය.එතැන් පටන් කේතුමතිය මාතෘ රෝහලක් ලෙසින් කටයුතු කරන්නට විය.අද වන විට ඇඳන් 52කින් යුත් කේතුමතිය වසරකට ළදරු උපත් 400-450 අතර දැයට දායාද කිරීමට සමත්ය.1980 සිට 2012 දක්වා වු කාල පරාසය තුළ ළදරු උපත් 172,800ක් පමණ පිරිසක් දැයට දායාද කළ ‍කේතුමති කාන්තා රෝහල කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ  එකම කාන්තා රෝහල ලෙසින් දැයට ඉටුකරන මෙහෙය අතිමහත්ය.'සමුදය' යන්නෙන් ලබා දෙන සරළම අර්ථය හේතූන්ගේ එකතුවෙන් දුක් ඇති වන බවයි. සමුදය යන්න 'සං- උ- අය' යන කොටස් වලින් සැකසී ඇත.'සං'= එක් කිරීම, 'උ' = හට ගැනීම, 'අය' = හේතුව යන ලෙස වේ.මේ අනුව සමුදය  ය
න්නේ හේතු ප්‍රත්‍යයන්ගේ බලපෑමෙන් (දුක්) හට ගැනීම සිදුවන බව ඉගැන්වෙයි. දුක් හට ගැනීමට හේතුව නම් තෘෂ්ණාවයි."............තත්ථ කතමං දුක්ඛ සමුදය අරිය සච්චං? යායං තණ්හා පෝනොභවිකා නන්දිරාග සහගතා තත්‍ර තත්‍රාභි නන්දිනී , සෙය්‍යථීදං? කාම තණ්හා භවතණ්හා  විභවතණ්හා ඉදං වුච්චතී භික්ඛවෙ දුක්ඛ සමුදය අරිය සච්චං..........."(විභංගප්‍රකරණයේ සච්ච විභංගය)(දුක්ඛ සමුදයයාර්‍ය්‍ය සත්‍යය යනු කවරේද යත්? යම් තණ්හාවක් නැවත නැවත භවගාමී තත්වයක් (  පෝනොභවිකා) ඇති කෙරේද? සකන්ධ පිළිබඳ සතුට ‍හා ඇලීම(නන්දිරාග සහගතා) ඇති කරයිද? ඒ ඒ භවයන්හි ඇලීම (තත්‍ර තත්‍රාභි නන්දිනී) ඇති කෙරේද? කාම තණ්හා භවතණ්හා  විභවතණ්හා යනුවෙන් ත්‍රිවිධාකාර වූ එම තෘෂ්ණාව දු:ඛසමුදයාර්‍ය්‍ය සත්‍යය නම් වේ.)තෘෂ්ණාව ප්‍රධාන කොටස් 03 කි..කාම තණ්හා.භවතණ්හාවිභවතණ්හාකාම තණ්හාකාම වස්තූන් පිළිබඳව ආශාවයි.කාම වස්තූන් යනු පඤ්ච කාමයන්ය. එනම්, රූප,ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ යනාදියයි.චක්ඛු, සෝත, ඝාණ, ජිව්හා, කාය, මන යන ෂඩ් ඉන්ද්‍රියයන් පිනවීමට ඇති කැමැත්තයි.රූප,ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ,ධර්‍ම යනුවෙන් ගත් කළ එය සය වැදෑරැම් වේ. අතීත වර්තමාන අනාගත යන තුන් ක