LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
තීරණය පිළිබඳ උන්වහන්සේ වැඩිදුරටත් මෙසේ පවසා ඇත“රටේ අස්සක්, මුල්ලක් නෑර කුඩා දරුවාගේ පටන් මහල්ලා හෝ මැහැලිය දක්වා, ස්ත්‍රී-පුරුෂ, ගිහි-පැවිදි භේදයකින් තොරවම පැතිරී යන දුරාචාර වසංගතය නිසා සිංහල ජාතිය හා සම්බුදු සසුනත් තව අඩසිය වසක් ඇතුළත් ලක් දෙරණින් අතුරුදන් වීමට නියමව ඇත. එසේ වුවුද තෙරුවන් කෙරෙහි මනාව පිහිටා සැදැහැ ඇති අපට ඒ විනාශය ඉදිරිය් අන්ධයකු, ගොළුවකු, බිහිරෙකු සේ සිටීම කළ නොහැකිය.”මහානායක, නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා රටපුරාම සිටින්නාහ. නමුත් උන්වහන්සේලා සෝම හාමුදුරුවරුන් නොවන්නේ මන්ද? මෙම ප්‍රශ්නයට පිළිතුර සෝම හාමුදුරුවෝම වෙන්න පුළුවනපෙර සඳහන් සෝම හාමුදුරුවන්ගේ වදන් ලබා ගනු ලැබුවේ “දේශය සුරකින රන් අසිපත” යන උන්වහන්සේගේ ග්‍රන්ථයෙන්ය. මින් පසුවත් එම ග්‍රන්ථයෙන් කරුණු උපුටා දැක්වීමට බලාපොරොත්තු වෙමු.ජනතාව අවදි කළ හැක්කේ යම්කිසි ආගමකට හෝ දර්ශනයකටය. මානව ඉතිහාසයෙන් ඒ බව පැහැදිලි කොට ඇත. පසුගිය දෙසැම්බර් මාසයේදී මේ රටේ ඉතිහාසයට එක්වූ කාල පරිච්ඡේදයක් ඔප්පු කළේ මේ ටිකමය. සෝම හාමුදුරුවන් අවදි කළ බෞද්ධයින් ලක්ෂ ගණනින් උන්වහන්සේට ගරු බුහුමන් දැක්වූයේ උන්වහන්සේ ගොඩ නගා ගත් පැහැදිලි දර්ශනයක් න
ිසාය. බුද්ධ දර්ශනයෙන් උන්වහන්සේ බිහිකර ගත් ඒ දර්ශනය කුමක්ද? ඒ දර්ශනයට හසුවූ කරුණු මොනවාද?බුදු දහම පිළිබඳ සෝම හාමුදුරුවන් පෙන්නුම් කළ දැනුම, අවබෝධය මෙතරම් යයි කායා පෑමට නුපුළුවන. උන්වහන්සේ ලැබූ ඒ අවබෝධය ගිහියාට නව ආගමික අත්දැකීමක් විය. ඊට හේතු වූයේ ඉතා සරල අන්දමින් බුදු දහම පිළිබඳ උන්වහන්සෙගේ දැනුම සහ අවබෝධය සාමාන්‍ය දැනුමක් ඇත්තන්ට කියා දීමය.සෝම හාමුදුරුවන්ගේ දර්ශනය වත්මන් ලාංකීය සාමාජය සහ බෞද්ධයා මුහුණ දී ඇති තත්ත්වයට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස ගොඩ නැගුණ එකක් ලෙස සැලකුවත් වරදක් නැත. මේ බව උන්වහන්සේගේ වචනවලින්ද පැහැදිලි වේ. “භික්ෂුවක වශයෙන් මිථ්‍යා දෘෂ්ටි ග්‍රහණයෙන් බුදු සසුන බේරා ගැනීම පළමු වගකීම බව මගේ තීරණය විය.”මින් පෙර වුවුද ආගමික ශාස්තෘවරුන්, දාර්ශනිකයින්, චින්තකයින් බිහිවී ඇත්තේ සෝම හාමුදුරුවන් පවසා ඇති පරිදි සමාජයක්, රටක් හෝ ආගමක් පරිහී යන හෝ වියවුල් ඇති වකවානුවලදීය.අද අප පසුවන්නේ රට අරාජික තත්ත්වයක පවතින අවස්ථාවකය. ආගමික වශයෙන් ගත් කළ බුදු සසුන සහ බෞද්ධයින් නොයෙකුත් ප්‍රශ්නවලට මුහුණ පා ඇති අවස්ථාවකය. එවැනි තත්ත්වයක් පිළිබද අධ්‍යයනය කිරීම සහ ඒ අනුව ලබාගත් අව‍බෝධය දර්ශනයක් ලෙස විකාශනය
වෙයි. දර්ශනයක් ඇති අයෙක් සෝම හාමුදුරුවෝ පවසා ඇති පරිදි අන්ධයකු, ගොළුවකු හෝ බිහිරකු සේ සිටින්නේ නැත. ඉතිහාසය මේ බව පෙන්වා දී ඇත. සෝම හාමුදුරුවන්ට දාර්ශනිකත්වය ලැබෙන්නේ ඒ නියමය පරිදිය. උන්වහන්සේ දේශනා කොට නැවතුනේ නැත. ක්‍රියාවෙන්ද ඒ බව ඔප්පු කළහ.පෙර අපරදිග ඉතිහාසය සතුව ඇත්තේ අප දැනුවත් කළ හැකි තොරතුරු සම්භාරයකි. අප ඉන් ප්‍රයෝජනය ගත යුතුය. ආගමික සමාජයීය දේශපාලනමය වශයෙන් ගත් කළ මේ හැම ක්ෂේත්‍රයක් තුළම පැවැති, පවතින හානිකර ගති පැවතුම් පිළිවෙත් ආදියට විරුද්ධව දැඩි ලෙස නැගී සිටි අවස්ථාවලින් ඉතිහාසය ගහණය. යුක්තිය, සාධාරණය, විමුක්තිය, සමානාත්මතාවය, සදාචාරය යන මේවා දාර්ශනිකයින්ගේ, පූජකවරුන්ගේ, විමසිල්ලට භාජනය වූ සමහර කරුණුය. ඈත අතීතයේ සිට සෑම ආකාරයේම දූෂණවලට විරුද්ධව හඩක් නැගුණ බව ඉතිහාසය පෙන්වා දෙයි.පැවතුණු තත්ත්වයන්ට විරුද්ධව පැන නැගුණ විරෝධතා සියල්ල ගැනම ලිවීම මෙම ලිපියේ අරමුණට අදාල නොවන නිසා එක විරෝධතාවක් ගැන පමනක් කරුණු ස්වල්පයක් සටහන් කරන්නට කැමැත්තෙමු. 16 වැනි ශත වර්ෂයේදී කතෝලික ආගම් පූජකවරුන්ගේ, විශේෂයෙන්ම පාප් වහන්සේලාගේ පැවැත්මට විරුද්ධව මහා විරෝධයක් පැන නැගුණේය. ඒ වන විට කතෝලික පල්
ලියේ පූජකවරුන්ගේ පැවැත්ම ගැන දැඩි කලකිරීමක් ඇති වී තිබුණි. නොයෙකුත් චින්තකයෝ ඊට විරුද්ධව ලීවා පමණක් නොව ක්‍රියාකාරී ලෙසද ඔවුනගේ කලකිරීම ප්‍රකාශ කළහ.මේ සමයේදී ආගමික කටයුතු ඉබේ මෙන් පුරුද්ද අනුව සිදු කෙරිණි. පූජකවරුන් බුද්ධිමය වශයෙන් වැදගත් බලවේගයක් නොවීය. බුද්ධිමය වශයෙන් ඔවුන්ගේ අනුගාමිකයින්ගේ මනස කෙරෙහි කිසි බලපෑමක් කරන්නට නුපුළුවන් වූවා මෙන්ම ඔවුනගේ ආගම ධර්මයේ විකාශනය උදෙසා කිසිම අලුත් දෙයක් ඔවුන්ට ඉදිරිපත් කරන්නට බැරි විය. එම පූජකවරුන්ට තමන්ගේ බුද්ධිමය ශක්තිය කෙරෙහි කිසිවකුගේ ගරුත්වය ආකර්ශනය කර ගැනීමට බැරි විය. පූජකවරුන්ගේ අනුගාමිකයින් දුටුවේ මොවුන් නිර්ර්ථක දේශනා කරමින් බාහිර සැප සම්පත් ඇතුව ජීවත් වූ බවයි.The Praise of Folly නමැති ග්‍රන්ථයකින් ඉරාස්මස් නමැති පූජකවරයාද ඒ සමයේදී පූජකවරුන්ගේ බාහිර චාරිත්‍රාදීන්ට දැක්වූ සැලකිල්ල සහ ඔවුන්ගේ තණ්හාව සහ මෝඩකම් දැඩි ලෙස විවේචනයට ලක් කළේය. රෝමයේ සිට ආණ්ඩු කරන පාප් වහන්සේගේ පාලනය ඒ සමයේදී පැවති ආකාරයට ක්‍රිස්තියානි ලෝකයට විනාශකාරී එකක් වූ බව ඉරාස්මස් එක් අවස්ථාවකදී සිය මිතුරෙකුට යැවූ ලිපියක සඳහන් කලේය.  මෙවැනි තත්ත්වයක් යටතේ පූජකවරුන්ට සිය අ
නුගාමිකයින් කීකරු බවක් දැක්වූ නමුත් ඔවුන් කෙරෙහි නිසි ගෞරවයක් දැක්වූයේ නැති බව ඉතිහාසඥයින් පෙන්වා දී තිබේ.මේ තත්ත්වය පුළුල් ලෙස අධ්‍යයනය කළමාර්ටින් ලූතර් නමැති පූජකවරයෙක් සහ විශ්ව විද්‍යාල අචාර්යවරයෙක් සිය ප්‍රතිචාරය මෙසේ දැක්වීය. “‍මම නිදහස්ව ජීවත් වෙන්නට කැමැත්තෙමි. කිසිම බල අධිකාරයක, මණ්ඩලයක වේවා, වෙන අන් කිසි බලයක් වේවා, විශ්ව විද්‍යාලයේ වේවා, පප්තුමාගේ වේවා, මෙවැනි කිසිම බල අධිකාරියක වහලෙක් වීමට මම නොකැමැත්තෙමි. සත්‍ය යයි මම විශ්වාස කරන දේ නොබියව විශ්වාසයක් ඇතුව ප්‍රකාශ කර සිටින්නෙමි.”මොහුගේ මේ විරෝධය පැන නැගුණේ පෙර සඳහන් කළ පරිදි පල්ලියේ පැවැති සුඛෝපභෝගී පැවැත්ම සහ පල්ලියේ අනුගාමිකයින්ගේ අවශ්‍යතාවයන්ට කන් නොදීම සහ ඒවා පිළිබඳ ක්‍රියා නොකිරීම නිසාය. පූජකවරුන්ගේ සහ කාර්දිනල්වරුන්ගේ දුරාචාර ජීවිත පිළිබඳ ඔහු කම්පනයට පත්විය. මේ පූජකවරුන් තමන් ඉටු කරන්නාවූ නොයෙකුත් ආගමික වතාවත් කෙරෙහි නින්දාශීලී සහ සමච්චල්කාරී ආකල්පයක් දැක්වීම ඔහුගේ කෝපයට හේතු විය.මුදල් ගෙවා පවු සමා කර ගැනීමේ ක්‍රමයක් මුදල් ඉපයීමේ මාර්ගයක් කරගැනීම සාමාන්‍ය ජනයාගේ දැඩි විරෝධයට ලක් විය.සාමාන්‍ය වශයෙන් ගත් කළ ඒ අවදියේ
පාප්වරු බවට පත්වූ අය ඒ තනතුරුවලට සුදුස්සෝ නොවූහ. 1492 සිට 1503 දක්වා පාප් තනතුරේ කටයුතු කළ ඇලෙක්සැන්ඩර් බෝගිය පාප්තුමා ඒ පදවියට පත්වූයේ විශාල වශයෙන් අල්ලස් දීමෙන් බව ඉතිහාස පොත්වල සඳහන් වේ.පූජකවරුන්ගේ දුරාචාර හෙළා දැක ඊට විරුද්ධව නැගී සිටි ලූතර්ට සාමාන්‍ය ලබ්ධිකයින්ගේ සහයෝගය ලැබුණි. දෙවියන් වහන්සේ සහ බයිබලය කෙරෙහි විශ්වාසය තැබීම ප්‍රමාණවත් වේ යයි ලූතර් ලබ්ධිකයින් සහ දෙවියන්වහන්සේ අතර අතරමැදියන් අවශ්‍ය නොවන බවද ප්‍රකාශ කළේය.ලූතර්ගේ විරෝදය පුළුල් ව්‍යාපාරයක් බවට පත්ව 16 වැනි හත වර්ෂයේදී ඇතිවූ ක්‍රිස්තියානි ආගම පිළබඳ මහා ප්‍රතිසංස්කරණයට මග පෑදුවේය.පවතින ක්‍රම හා පැවතුම් සාමාන්‍ය ජනයාගේ අනුමැතියට හේතු නොවන පරිදි සිදුවේ නම් ඊට විරුද්ධව නැගී සිටීම වැළැක්විය නොහැක. එවැනි අවස්ථාවලදී ජනතාව මෙහෙයවීමට සමත් නායකයින් පෙරට ඒම අනිවාර්යයෙන්ම සිදුවන්නකි. ආගමික පමණක් නොව දේශපාලන වශයෙන් ගත් කළද සිදුවන්නේ මෙපමණය. රට කුමක් වුවත් ක්‍රියාත්මක වන්නේ එකම න්‍යාය බවද පැහැදිලිය.යමිකිසි සංස්ථාවක්, සංවිධානයක් දූෂිත වූ කළ එහි පැවැත්ම කෙටි වන්නට පුළුවන. එසේම එවැනි සංස්ථා අරමුණුවලින් පලා යන විට හෝ ඒවායේ අනුගාමිකයි
න්ගේ අදහස් උදහස්වලට කන් නොදී සිටින විට හෝ ඔවුනගේන් ඈත් වන විට හෝ ඒවා නිවැරදි කරගන්නා බලාපොරොත්තුවෙන් ඇතිවෙන ප්‍රතිචාර ව්‍යාපාර වැළැක්වීමට නුපුළුවන.දැන් අප අපේ රට ගැන සලකා බැලිය යුතුය. අපේ ර‍ට දැඩි වියවුල් තත්ත්වයක පවතින බවට තර්කයක් නැත. ආගමික, දේශපාලන, ආර්ථික, සාමාජයීය වශයෙන් ගත් කළ මේ රටේ කිසිවකුට සතුටු විය හැකි තත්ත්වයක් නැත.සෝම හාමුදුරුවන් ඉටු කළ, ඉටු කරන්නට බලාපොරෝත්තු වූ කාර්යභාරය මැනිය හැක්කේ මේ පසුබිම් තුළය. සෝම හාමුදුරුවන්‍ අපවත්වූ දින සිට ආදාහනය සිදුකළ අවස්ථාව වෙන තෙක් මෙරට අත්දුටු දේ පෙර සඳහන් තත්ත්වයට විරුද්ධව නැගීසිටි පුළුල් නිහඩ විප්ලවයකි. අප රටවාසීන් කිසිදාක නොදුටු විප්ලවයක් ලෙස හඳුන්වා දීමටද පුළුවන. “ඇයි මෙතරම් මහා ජනකායක්?” කියා මේ රටේ දේශපාලන නායකයන් ඇසුවේ ඒ නිසාය. “ඒ වෙන නායකත්වයක් නොතිබූ නිසාය” යන පිළිතුර අද රට මුහුණ පා තිබෙන ලොකුම ප්‍රශ්නය කුමක්දැයි පෙන්නුම් කරයි. “සිදුවෙමින් පවතින ජාතික හා ශාසනික විනාශයද පැහැදිලිව ප්‍රකට වෙද්දී මුනිවත රැකීම කුහක භික්ෂු ප්‍රතිපදාව නොවන්නේ දැයි මගේ සිත මටම දොස් නගන්නට විය.” සෝම හාමුදුරුවන්ගේ මේ වදනෙන් උන්වහන්සේ කරන්නට බලාපොරොත්තු ව
ූයේ කුමක්දැයි මනාවට විස්තර වේ.සෝම හාමුදුරුවන්ගේ මේ මෙහෙය ඉටු කිරීමට උන්වහන්සේ අවිය කර ගත්තේ බුදු දහමයි. උන්වහන්සේගේ ආගමික, සාමජයීය, දේශපාලන සහ ආර්ථික දර්ශනය බිහි වුයේ බුදු දහමෙන්ය. එය ඉතා බලසම්පන්න දර්ශනයක් විය. උන්වහන්සේගේ දේශනාවල කිසිම පටහැනි බවක් හෝ ප්‍රතිවි‍රෝධී බවක් නොදුටුයේ මේ නිසාය. සෝම හාමුදුරුවෝ මෙන් සෑම ක්ෂේත්‍රයක් සඳහාම බුදු දහම අර්ථවත් යයි පෙන්වා දෙන ඒකාබද්ධ දර්ශනයක් වෙන කිසිවකුගෙන් මෑත ඉතිහාසයේ දකින්නට නොලැබුණු බව උන්වහන්සේගේ අපවත් වීම හේතුකොට ගෙන අප අත්දුටු සිද්ධීන්ගෙන් පැහැදිල වේ.අද ලංකාවට අවශ්‍යව ඇත්තේ දැඩි විනය, දැඩි නීතිගරුක බව, දැඩි ප්‍රතිපත්ති ගරුක බව සහ හැම දෙයක්ම මැනීම සඳහා මිණුම් දණ්ඩක් සහ බලවත් දර්ශනයකි. මේ සියල්ලම බුදු දහම විසින් මිනිසාට ලබා දෙනු ලැබ ඇත. අප අද මුහුණ පා සිටින සියළුම ප්‍රශ්නවලට පිළිතුර සෝම හාමුදුරුවෝ බුදු දහමින් ලබා දුන්හ.මහවැලිගඟ ගම්පොල හරහා ගලා බසින මහවැලි ගඟ Sourceමධ්‍යම පළාතMouthබෙංගාල බොක්ක - elevationLength335 km (208 mi)මහවැලි ගඟ (ඉංග්‍රීසි: Mahaweli River; දෙමළ: மகாவலி ஆறு) ශ්‍රී ලංකාවේ ද
ිගම ගඟ වේ. එය කිලෝ මීටර 335 හෙවත් සැතපුම් 208 ක දිගකින් සමන්විත වේ. ශ්‍රී ලංකාව තුල විශාලතම පෝෂණ පෙදෙසකට, එනම් 10,448km2 ක ජලාපවහන ද්‍රෝණියකට උරුම කියන මෙම ගංගාව ශ්‍රී ලංකාවේ මුලු භූමි පරිමාණයෙන් පහෙන් එකක වපසරියක් ආවරණය කරයි. මෙම ගංගාව ලංකාවේ ඊසාන දිගින් පිහිටි ත්‍රිකුණාමලයේ කින්නියා පෙදෙසෙන් බෙංගාල බොක්ක කරා පිවිසෙයි.[1] එය සමනල කන්ද මුදුනෙන් ආරම්භ වන බව පැවසුවත්, එහි සැබෑ ආරම්භය පොල්වතුරෙහි (මහවිල ප්‍රදේශය අසල) පිහිටා ඇත.[2] මහවැලි ගඟට එහි මූලාශ්‍ර ජලය ලැබෙන්නේ කිරිගල්පොත්තේ හෝටන් තැන්නෙන් සහ තොටුපොළ කඳුවැටියෙනි.[3]මහවැලි ගංගාව ලංකාවේ ජල විදුලිය නිෂ්පාදනය සහ ජල සම්පාදනය සඳහා සුවිශාල දායක්ත්වයක් සපයන අතර වර්ග කිලෝ මීටර 1000 කට වැඩි භුමි ප්‍රදේශයක් මෙහි ජලයෙන් පෝෂණය වේ.[4] විශාල වැලි යන අර්ථයෙන් මෙම ගඟට මහවැලි යන නාමය ලැබී ඇත. මහවැලි පාලම පොලොන්නරුවේ පිහිටා ඇත.අතු ගංගාකොත්මලේ ඔයහැට්න් ඔයහුලු ගඟලොක්ගල් ඔයඋමා ඔයබදුලු ඔයඅබන් ගඟනානු ඔයබෙලි උල් ඔයමෙම අඩවිත් බලන්නශ්‍රී ලංකාවේ නදී ලැයිස්තුවමූලාශ්‍ර↑ https://www.britannica.com/place/Mahaweli-Ga
nga↑ https://lk.lakpura.com/pages/mahaweli-river↑ https://www.dailymirror.lk/article/The-story-of-Mahaweli-an-unending-cascade-from-one-generation-to-another-133494.html↑ Barry, D. (2001-06-07). Knowledge of the Land. Oxford University Press. ISBN 0-19-829601-0.vteInland waters of Sri Lankaගංගා≥100kmදැදුරු ඔයගල් ඔයGin Gangaකලා ඔයකළු ගඟ (Kukule Ganga)කැළණි ගඟ (Kehelgamu OyaMaskeliya OyaPusweli Oya)Kirindi OyaKumbukkan OyaMaduru Oyaමහ ඔයMahaweli River (Amban Gangaකොත්මලේ ඔයNanu Oya)මල්වතු ඔයමැණික් ගඟමී ඔයවළවේ ගඟ (Belihul Oya)යාන් ඔය<100kmAkkarayan AruKanakarayan AruKodalikkallu AruMadu GangaMandekal AruMavil AruNay Aru (Mannar)Nay Aru (Mullaitivu)Netheli AruNilwala RiverPali AruPallavarayankaddu AruParangi AruPer AruPiramenthal AruTheravil AruValukkai AruVerugal Aruවේලි සහජලාශWith hydroelectriccapabilitiesBowatennaBroadlandsCanyonCastlereighDeduru OyaDyraabaGal OyaKotmaleKukule GangaLaxapanaMaskeliyaMoragahakandaMoragollaNila
mbeNortonPolgollaRandenigalaRantembeSamanalaUdawalaweUpper KotmaleVictoriaIrrigation-only(incl. ancient tanks)Beira LakeDiyawannaGiant's Tankගිරිතලේ වැවInginimitiyaIranamadu Tankකලා වැවKalu GangaKandalamaKandy LakeKantaleLake GregoryLunugamweheraMaduru OyaMinneriya TankMuthuiyankaddu KulamPuhulpolaRajanganayaRambakan OyaRatkindaTissa Wewa (Anuradhapura)Tissa Wewa (Tissamaharama)UlhitiyaVavuni KulamකළපුEast coastBatticaloa LagoonChalai LagoonChundikkulam LagoonKokkilai LagoonKokkilai LagoonNai Aru LagoonNanthi LagoonUllackalie LagoonUpaar LagoonVadamarachchi LagoonValaichchenai LagoonWest coastJaffna LagoonMundal LagoonNegombo LagoonPuttalam LagoonUppu Aru LagoonSouthern coastKoggala LagoonRekawa LagoonMalala-Ambilikala LagoonsRathgama Lakeඇල මාර්ගහැමිල්ටන් ඇලයෝධ ඇළආශ්‍රිත ආයතනMahaweli AuthorityMinistry of Irrigation and Water Resources ManagementList of dams and reservoirs in Sri LankaList of rivers of Sri Lankaඛණ්ඩා
ංක: ﻿ / ﻿41.57434°N 74.1811°W﻿ / 41.57434; -74.1811වෝල්ඩන්-වෝල්කිල් දුම්රිය පියමඟශාවාගුන්ක් නගරය හරහා ඇති වෝල්ඩන්-වෝල්කිල් දුම්රිය පියමඟෙහි කොටසක්දිග3.22 සැත (5.2 කිමී)පිහිටීමඔරේන්ජ් ජනපදය, නිව් යෝර්ක්අල්ස්ටර් ජනපදය, නිව් යෝර්ක්පියමඟේ අන්තවෝල්ඩන්වෝල්කිල්භාවිතඇවිදීම, ව්‍යායාම සඳහා දිවීම, පාපැදි පැදීම සහ සුනඛයන් ඇවිද්දවීමපියමඟේ විස්තරදර්ශනශාවාගුන්ක් වැටියවොස්ටර් අරඹ උද්‍යානයබොර්ඩන් වතුයායඅනතුරුගඩොල් ඇතිරූ බිම අශ්වයින් පිට යෑම සඳහා නුසුදුසුයිජෙසී මැක්හර් දුම්රිය පියමඟ  නමින්ද හඳුන්වනු ලබන වෝල්ඩන්-වෝල්කිල් දුම්රිය පියමඟ යනු මොන්ට්ගමරි නගරයෙහි වෝල්ඩන් ග්‍රාමය සහ ෂාවන්ගන්ක් නගරයේ  වෝල්කිල් ග්‍රාමය අතර පිහිටි දිගින් 3.22 කිලෝමීටර (2.00 සැත) වන දුම්රිය පියමඟකි. ඔරේන්ජ් සහ අල්ස්ටර් යන ජනපද පිහිටා ඇත්තේ ඉහලඉහල නිව් යෝර්ක්  නිව් යෝර්ක්ප්‍රාන්තයේය.මෙම පියමඟ, උතුරින් පිහිටි වෝල්කිල් නිම්න දුම්රිය පියමඟ  මෙන්ම කලින් වෝල්කිල් නිම්න දුම්රිය මාර්ගයේ පිළකි. ශවාන්ගන්ක් සහ මොන්ට්ගොමරි යන නගර මගින් මෙම ඉඩම් මිලට ගැනීම 1985 දී සිදුවූ අතර ඉන්පසුව පොදු මඟක් බවට පත් කරන ලදී.
ශවාන්ගන්ක් කොටස නිල වශයෙන් විවෘත වූයේ 1993 දී වන අතර එය නම් කරන ලද්දේ හිටපු නගර අධීක්ෂක කෙනෙකු වූ ජෙසී මැක්හියු සිහිවනු පිණිසය. වෝල්ඩන් සහ වෝල්කිල්ල් අතර කොටසෙහි ගඩොල් ඇතිරීම 2001 දී සාකච්ඡාවට බඳුන් වූ අතර එය සිදු කරන ලද්දේ 2008 සහ 2009 අතරදීය. උතුරු වෝල්කිල් දක්වා වූ සංවර්ධනය නොකරන ලද කොටසක්ද මෙම පියමඟට අයත් වන අතර එහි සීමා වන්නෙ NY 52 සහ NY 208 මාර්ගයි.ඉතිහාසයThe original Wallkill Valley rail line, stretching from Montgomery to Kingston1866 [1]  සිට 1977 දෙසැම්බර් 31 [2] දක්වා ක්‍රියාත්මකව පැවති වෝල්කිල් නිම්න දුම් රිය මාර්ගය මොන්ට්ගෝමරි සිට කිංස්ටන්,[3] දක්වා 33 සැතපුමs (53 කිමී)[4]  පුරා වැටී තිබුනි. 1980 ගණන්වලදී එවකට වෝල්කිල් නිම්න දුම් රිය මාර්ගයේ අයිතිය පැවති කොන් රේල් නැමැති සමාගම විසින් මෙම දුම් රිය මාර්ගය විකුනා දැමීමට උත්සාහ කරන ලදී. මේ අවස්තාවේ ශවාන්ගන්ක් සහ මොන්ට්ගෝමරි [5] යන නගර මගින් තම තමන්ගේ නගර වලට අයත්ව තිබූ කොටස් මිලට ගත් අතර එමගින් ප්‍රාදේශීය වැවක "වානිජ සහ උපයෝගීතා ප්‍රවේශය ඇතිකිරීම හා වැඩිකිරීම " අරමුණු කර ගන්නා ලදී.[6]දුම්රිය මාර්ගයේ මොන්ට්ගෝමර
ි කොටස වෝල්ඩන් රාමයේ සිට ශවාන්ගුන්ක් දක්වා 2 සැතපුමs (3.2 කිමී)  කුත් , ශවාන්ගුන්ක් කොටස ශවාන්ගුන්ක් සිට උතුරු දෙසින් පිහිටි බර්ච් මාවත දක්වා 2.3 සැතපුමs (3.7 කිමී) කුත් ය. ඉඩම් මිලදී ගැනීමේ කටයුතු ඒ ඒ කොටස් සඳහා පිලිවෙලින්  1985 අගෝස්තු සහ ඔක්තෝබර් මාස වලදී අවසන කරන ලදී. [7] එම වසරේම නොවැම්බර් වලදී  ශවාන්ගුන්ක් හි වෝල්කිල් ග්‍රාමයට ආසන්නව පිහිටි  ක 1.4 සැතපුමs (2.3 කිමී)පිල් ප්‍රමාණයක් (වෝල්කිල් ශෝධන මධ්‍යස්ථානය   අසල ),   නිව් යෝර්ක් ශෝධන සේවා දෙපාර්තුමේන්තුව විසින් මිලට ගන්නා ලදී. මෙම කොටස බර්ච් මාවතේ සිට  ගාර්ඩිනර් සමඟ නගර මාර්ගය දක්වා විහිදේ. [8] ශාවගුන්ක් ශෝධන මධ්‍යස්ථානය  එම ස්ථානයේ ඉදිකරන ලදී.[9] වෝල්ඩන් නගරයට දකුනින්, |නෝෆොර්ක් දකුනු දුම් රිය සේවය මගින්  එම කොරිඩෝව තවමත් ක්‍රියාත්මකව පවතී.[6][10]මෙම සිරගෙවල් වලට උතුරින් මුලින් පැවති කොරිඩෝව තවමත් වෝල්කිල්ල් නිම්න දුම් රිය පියමඟ ලෙස පවතියි.[5]  දුම්රිය පියමං ලෝලීන් 1990 ගණන් වල සිට මෙම මං ද්විත්වය එකාබද්ධ කිරීමට උත්සාහ කරන අතර,[11]  2004 දී එවැනි මඟක් තැනීමේ හැකියාව ගැනවිවෘත අවකාශ අධ්‍යනය කිරීමක් ශාවගුන්ක් නගර මගින් සිදුකරන ල
දී.[12] 2008 දී අල්ස්ටර් ජනපදයේ ගමනාගමන සැලසුම් වල මේ මං ද්විත්වය එකාබද්ධ කිරීම සඳහා ව්‍යාපෘති සැලැස්මක් තිබූ අතර ,[13] වර්තමානයේ ශාවගුන්ක් නගරයද බර්ච් මාවත් ඔස්සේ කොරිඩෝව හරවා මෙවැනි ඒකාබද්ධ කිරීමක් ගැන සලකාබලමින් පවතියි. මෙම කොරිඩෝවේ මුල් මාර්ගය පැවතියේ සිරගෙදර පරිමිති වැටට  40 අඩි (12 m)ඇතුලතින්ය .[14]දඟර ගැසුනු නමුත්  ආබාධිතයින්ටත් විවෘත වූ වෝල්ඩන් සිට පියමඟ පාමුලට වූ මාර්ගය වෝල්කිල් හරහා වැටී තිබූ පැරණි කොරිඩෝවේ කොටස, දුම්රිය මං මාවත ලෙස   මහා මාර්ගයක් බවට පරිවර්තනය කරන ලදී.[11][6] මොන්ට්ගෝමරි -ශවාන්ගුන්ක් මාර්ගයේ සිට වෝල්කිල් දක්වා වූ මාර්ගයේ දකුනු කොටස, ජෙසී මැක්හර් දුම්රිය පියමඟ ලෙස 1993 ජුනි 5 වැණි දින [11] විවෘත කරන ලදී.[15] ජෙසී මැක් හර් යනූ ශවාන්ගුන්ක් හි හිටපු නගර අධීක්ෂක වරයෙකි.[6] සිරමැදිරි වල මායිම තෙක් දිවෙන ශවාන්ගුන්ක් කාණ්ඩයේ උතුරු කොටස නගරය මගින් නඩත්තු කලද නිළ වශයෙන් දුම්රිය පියමගේ කොටසක් නොවේ.[11]2001 දී ශාවගුන්ක්, මොන්ට්ගෝමරි සහ වෝල්ඩන් යන නගර විසින් වෝල්ඩන් සහ වෝල්කිල්ල් අතර ගඩොල් ඇතිරූ පියමඟක් සඳහා $600,000 [16] ක TEA-21 දීමනා සඳහා ඉල්ලුම් කරන ලදී. [6] මුලදී
ඩොලර් $ 750,000 [16] ක් පමණ ඇස්තමේන්තු කර තිබුනද, මෙහි අපේක්ෂිත වියදම් ඩොලර් මිලියන 1.5ක්  වෙතැයි ගණන් බලා තිබුනි.[17] මෙම තීරණයට අසුපිට යන්නන් දැඩිව විරුද්ධ වූයේ එය ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් වන බව පවසමිනි.[18] මේ ගැන විරෝධතා මධ්‍යම හඩ්සන් අශ්ව පියමං සංගමයේ පොදු රැස්වීම් කිහිපයකදීම දක්වන ලදී.[19] එමෙන්ම පියමඟේ භාවිතය වැඩිවීමෙන් තම පෞද්ගලිකත්වයට හානි වෙතැයි සිතූ අවට ප්‍රදේශවාසීන් කිහිපදෙනෙක්ද මෙයට විරුද්ධත්වය දක්වන ලදී.[20]වෝල්ඩන්, ශවාන්ගුන්ක් සහ මොන්ට්ගෝමර්ය් නගර වලට අවශ්‍ය වූ ඩොලර් 600,000ක ප්‍රතිපාදනය 2003 ඔක්තෝබර් මාසයේදී ලැබුනි.[21] මීට  මාස දෙකකට පසු, මොන්ට්ගෝමරි හි පදිංචි යුවලක් වන බොබ් සහ ඩොරිස් කිම්බෝල් විසින් පියමඟට ආසන්නයෙන්, ඔසිරිස් ජලාශය අසලින් උද්‍යානයක් තැනීම සඳහා අක්කර 20 acres (8.1 හෙක්) ක භූමි ප්‍රමාණයක් තෑගි කරන ලදී..[22] අවශ්‍ය ප්‍රතිපාදන ලැබුනු විගසම මෙම උද්‍යානයේ වැඩකටයුතු ද ආරම්භ වීමට නියමිතයි.[23] මෙම ව්‍යාපෘතියට ලබෙන්නට තිබූ මුදල්වලින් ඩොලර් 200,000ක් පමණ 2006  අයවැය පනතට 109 වෙනි කොන්ග්‍රසයේ අනුමැතිය නොලැබීම නිසා නැතිවී ගියේය..[24] 2008 පෙබරවාරියේදී කොන්ග්‍රස
් සභික මවුරිස් හින්චි විසින් මෙම ව්‍යාපෘතිය සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ඩොලර් 351,000 ක් මුදලක් අනුමත කරන ලදී.[25] ඉදිකිරීම් කටයුතු 2008 සැප්තැම්බර් 22 [26] දින ඇරඹුනු අතර, නිමාවූ 3.22 කිලෝමීටර (2.00 සැත) km ක දිගින් යුතු ගඩොල් ඇතිරූ පියමඟ 2009 මැයි 2 වැනිදා විවෘත කරන ලදී.[27] [6]මාර්ගයපියමඟේ ආරම්භයඅක්කර 9.4 ක් වූ වෝල්ඩන් හි වෝස්ටර් ග්‍රෝව් උද්‍යානයෙන්,NY 52 මාර්ගය අසලින් පියමඟ ආරම්භ වේ.[15][27][28] පියමඟ භාවිතා කරන්නන් සඳහා තොරතුරු මධ්‍යස්ථානයක් මේ උද්‍යානයේ ඇත. එසේම විනෝද ස්ථානයක් ලෙස නැවත නවීකරණය කල වෝල්ඩන් හි පැරණි දුම්රිය පොළද  මෙම උද්‍යානයේ පිහිටා ඇත.[27]ආරම්භක ස්ථානයෙන් 1 km උතුරට ගිය පසු ඕසිරිස් ජලාශ මාවත හමුවන අතර තවත්  1.25 සැතපුමs (2.01 කිමී)ක් ගියපසු මොන්ට්ගෝමරි-ශාවගුන්ක් දුම්රිය මාර්ගය හමුවේ.[15]ශාවගුන්ක් වලට පැමිණි පසු ගේයිල් බෝර්ඩන් ගේ මිනිපිරිය විසින් 1906 දී ඉදිකල බෝර්ඩන් වතුයාය [29] හමුවේ. උකුකල කිරි නිපදවීමේ ක්‍රියාවලිය බෝර්ඩන් පවුල විසින් සොයාගන්නා ලද අතර ඒ සඳහා ඔවුන්ට පේටන්ට් බලපත්‍රයක්ද තිබී ඇත. බෝර්ඩන් පවුල සතුව කිරි සමාගම් කිහිපයක්ද පැවතුනි. බෝර්ඩ
න් මන්දිරය දැන් ප්‍රායෝගික දර්ශනවාදය පිලිබඳ පාසල මගින් දර්ශනවාද පන්ති පැවැත්වීම සඳහා යොදාගනු ලැබේ.[30]වෝල්කිල් අසලින් පියමගෙහි ආරම්භයනගර දුම්රිය මාර්ගයෙන් 3⁄4 සැතපුම (1.2 කිමී) කින් පමණ වෝල්කිල්හි NY 208 ට ආසන්නයේ ඇති පියමඟෙහි ආරම්භයට පැමිණෙනු ලැබේ.මෙය ශාවාගුන්ක් [15] පොලිස් ස්ථානය ඉදිරිපස පිහිටා ඇත.   මෙම ගඩොල් ඇතිරූ පෙදෙස ඉතා පැතලි වන අතර ආනතිය 3% පමණ වේ. කෙසේවුවද මධ්‍යම වෝල්කිල්හි ඇති මෙම කොරිඩෝවෙන් කොටසක් වසාදමා මහා මාර්ගයක් බවට පත්කර ඇත.[6] [11]තවමත් අලුත්වැඩියා කර නොමැති වෝල්කිල් හි උතුරු කොටස, රේල් රෝඩ් මාවත සහ සී. ඊ. පෙනී මාවත බර්ච් පාරට අන්තර්ඡේදනය වන තැන [5]  සිට 1.5 සැතපුමs (2.4 කිමී)ක් විහිදෙයි.මුලින් පැවති දුම් රිය කොරිඩෝවේ සහ සිර මැදිරි සංකීර්ණ ද්විත්වයෙහි මායිම බර්ච් මාවතයි.[11] මෙම කොටස පෞද්ගලික දඩයම් බිමක් හරහා වැටී ඇති නමුදු "මෙහි කිසිදු සලකුනක් හෝ  නිවේදනයන් නැත."[15] "විවාදාත්මකව ... පියමඟේ දර්ශනීයම කොටස මෙය වෙයි."[5] බටහිර පසට වන්නට ඇති ශාවගුන්ක් වැටියේ මනරම් දසුන් මෙම කොටසේදී දැකගතහැක. පියම්ඟෙහි සම්පූර්ණ දුර ප්‍රමාණය  3 සැතපුමs (4.8 කිමී),[27]පමණ වන නමුත් උත
ුරු කොටස එකාබද්ධ කල පසු එහි දිග 4.5 සැතපුමs (7.2 කිමී)[31] පමණ වනු ඇත. මෙම පියමඟ ඇවිදීම, දිවීම, බයිසිකල් පැදීම සහ සුනඛයින් ඇවිද්දවීමට භාවිතා කරයි.[5]මේවාත් බලන්නවෝල්කිල් නිම්න දුම් රිය මාර්ගය – පෙර පැවති දුම් රිය කොරිඩෝවේ උතුරු දිගුවමූලාශ්‍ර↑ Mabee 1995, පිටු අංකය: 10.↑ Mabee 1995, පිටු අංකය: 135.↑ Mabee 1995, පිටු අංක: 50–51.↑ Mabee 1995, පිටු අංකය: 40.↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 Perls 2003, පිටු අංකය: 343.↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;official-montgomery නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ Mabee 1995, p. 142↑ Mabee 1995, pp. 140, 142↑ Bosch, Adam (2009-06-01). "Wallkill Rail Trail could double in size". en:Times Herald-Record. Middletown, NY: Dow Jones Local Media Group. 2011-06-17 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2010-11-01.↑ "Railroads in New York State – 2010" (PDF). New York State Department of Transportation. 2010-02-05. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-28.↑ 11.0 11.1 11.2 11.3 11
.4 11.5 Mabee 1995, පිටු අංකය: 144.↑ Sisson, Angela; Hitchings, Crystal; Clague, Joshua (March 2004). "Town of Shawangunk Open Space Inventory and Analysis" (PDF). Conway, MA: Conway School of Landscape Design. pp. 68–69. සම්ප්‍රවේශය 2010-11-01.↑ "Ulster County Non-Motorized Transportation Plan" (PDF). Kingston, NY: Ulster County Transportation Council. December 2008. p. 25. සම්ප්‍රවේශය 2010-11-07.↑ Rowley, Chris (2010-08-12). "A New Use for Prison Farmlands: Can Prison Lands Serve to Connect the Rail Trail System?". Shawangunk Journal. Ellenville, NY: Electric Valley Media LLC. සම්ප්‍රවේශය 2011-02-21.↑ 15.0 15.1 15.2 15.3 15.4 Perls 2003, පිටු අංකය: 344.↑ 16.0 16.1 Snel, Alan (2001-11-23). "Towns paving the way for rail trail". Times Herald-Record. Middletown, NY: Dow Jones Local Media Group. 2011-06-16 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2011-01-26.↑ Murphy, Meghan E. (2008-02-13). "Funds in hand for completion of Walden Rail Trail". Times Herald-Record. M
iddletown, NY: Dow Jones Local Media Group. 2011-06-16 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-26.↑ Snel, Alan (2001-11-30). "Group would derail plan to pave trail". Times Herald-Record. Middletown, NY: en:Dow Jones Local Media Group. 2011-06-16 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2011-01-26.↑ Snel, Alan (2001-12-25). "Horse-backers oppose paving rail trail". Times Herald-Record. Middletown, NY: Dow Jones Local Media Group. 2011-06-16 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2011-01-26.↑ Sausa, Bianca (2003-01-25). "Walden rail trail opponents gathering steam". Times Herald-Record. Middletown, NY: Dow Jones Local Media Group. 2011-06-16 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2011-01-26.↑ Sausa, Bianca (2003-10-07). "Formalities stunt Walden trail work". Times Herald-Record. Middletown, NY: Dow Jones Local Media Group. 2011-06-16 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2011-01-26.↑ "Family donates property
for park along Walden rail trail". Times Herald-Record. Middletown, NY: Dow Jones Local Media Group. 2003-12-24. 2011-07-15 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-26.↑ "Rail Trail". Town of Montgomery. 2011-07-26 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-26.↑ Brooks, Paul (2007-01-09). "Late budget bills cost region $3M-plus in project funding, Hinchey says". Times Herald-Record. Middletown, NY: Dow Jones Local Media Group. 2011-06-16 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-26.↑ "Hinchey Secures Final Approval Of $351,000 In Federal Funding For Paved Trail Between Walden & Wallkill" (Press release). 2008-02-11. 2010-12-05 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-26.↑ "Shovels dig in on Walden Rail Trail". Times Herald-Record. Middletown, NY: en:Dow Jones Local Media Group. 2008-09-16. 2011-06-16 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-26.↑ 27.0 27.1 27.2 27.3 "Park Description a
nd Program Schedules" (PDF). Walden, NY: Village of Walden Recreation and Parks. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-26.↑ "Hit the bike trail". Hudson Valley Parent. The Professional Image Marketing & Public Relations. සම්ප්‍රවේශය 2011-01-07.↑ "Business and Resource Directory" (PDF). Town of Shawangunk. 2008-11-26. p. 35. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-26.↑ "A Brief History of the Wallkill Property". School of Practical Philosophy. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-26.↑ "Guide to area multi-use trails". en:Times Herald-Record. Middletown, NY: Dow Jones Local Media Group. 2009-03-06. 2011-06-16 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2010-12-26.ග්‍රන්ථ නාමාවලියMabee, Carleton (1995). Listen to the Whistle: An Anecdotal History of the Wallkill Valley Railroad. Fleishmanns, NY: Purple Mountain Press. ISBN 0-935796-69-X. {{cite book}}: Invalid |ref=harv (help)Perls, Jeffrey (2003). Shawangunks Trail Companion: A Complete Guide to Hiking, Mountain Biking, Cross-Country Skiing, and More Only 90 Mi
les from New York City. Woodstock, VT: Countryman Press. ISBN 978-0-88150-563-4. {{cite book}}: Invalid |ref=harv (help)පිටස්තර ඇමුණුම්වෝල්ඩන්-වෝල්කිල් දුම්රිය පියමඟ හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.Route of the trailVideos30 Seconds on the Walden-Wallkill Rail Trail යූ ටියුබ් වෙතAnother 30 Seconds on the Walden-Wallkill Rail Trail යූ ටියුබ් වෙතAscending the Switchbacks, South End of Walden-Wallkill Rail Trail යූ ටියුබ් වෙතDescending the Switchbacks, South End of Walden-Wallkill Rail Trail යූ ටියුබ් වෙතසැකිල්ල:Rail trails in New Yorkමනු(සංස්කෘත:मनु) යනු හින්දු ධර්මය තුළ මනුශ්‍ය වර්ගයා ව්‍යාප්ත කරන පළමු මනුශ්‍යා හැඳිවීමට යොදා ගත් නාමයකි. සංස්කෘත භාශාවේ මානව යන්නෙහි විස්තරාත්මක අර්ථය වන්නේ මනුගේ දරුවන් යන්නයි.[1] පසුකාලින ලියවිලි තුළ මනු යනු පෘථිවිය පාළනය කෙරූ ගුප්ත ක්ෂත්‍රීය පාළකයන් 14 දෙනෙකුගේ පටබැඳිනාමය ලෙස යොදාගෙන තිබේ. මනුස්මෘති නම් සංස්කෘත ලියවිල්ලට අනුව මෙම කල්පයේ පළමුවෙනි මනු වන ස්වායම්භුව මනු බ්‍රහ්ම දෙවියන්ගේ ආධ්‍යාත්මික පුත්‍රයා ලෙස දක්වා ති