LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ster Emergency Service WikiProjectvteManagementOutline of managementIndex of management articlesBy type of organizationAcademicAssociationBusinessRestaurantHealthcareIntelligenceMilitaryPublicBy focus (within an organization)By scopeStrategic(top-level)CapabilityCapitalChangeCommunicationFinancialInnovationLegalPerformanceRiskSystemsBy componentFacilityProductProduct lifecycleBrandProgramProjectConstructionBy activity ordepartment managedLineMarketingOperations/productionProcessQualitySalesStaffAccountingOfficeRecordsBy aspect orrelationshipCustomer relationshipEngineeringLogisticsPerceptionSupply chainTalentBy problemConflictCrisisStressBy resourceEnvironmental resourceField inventoryHuman resourcesInformationInformation technologyKnowledgeLandMaterialsSkillsTechnologyTimeManagementpositionsInterimMiddleSeniorMethodsand approachesAdhocracyCollaborative methodDistributedEarned value managementEvidence-based ma
nagementFull Range of Leadership ModelManagement by objectivesManagement styleMacromanagementMicromanagementScientific managementSocial entrepreneurshipTeam buildingVirtual managementManagement skillsand activitiesDecision-makingForecastingLeadershipPioneers andscholarsPeter DruckerEliyahu M. GoldrattOliver E. WilliamsonEducationAssociation of Technology, Management, and Applied EngineeringBusiness schoolCertified Business ManagerChartered Management InstituteCritical management studiesDegreesBachelor of Business AdministrationMaster of Business AdministrationPhD in managementOtherAdministrationCollaborationCorporate governanceExecutive compensationManagement consultingManagement controlManagement cyberneticsManagement developmentManagement fadManagement systemManagerial economicsManagerial psychologyManagerialismOrganization developmentOrganizational behavior managementPointy-haired BossWilliamson's model of managerial discretion Systems s
cience portalඅධිකාරී පාලනය ජාතික පුස්තකාලChileGermanyIsraelUnited StatesJapanCzech Republicවෙනත්NARAළමා සංවර්ධනයළමා සංවර්ධනය යනු උපෙත් සිට්ස් තරුණ විය දක්වා සිදුවන ෛජ්ව හා මනසික වෙනවීම්ය.මෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteඉන්දු යුරෝපීය භාෂා කුලයභූගෝලීයපැතිරීම:16වන සියවසට පෙර: යුරෝපය, බටහිර, මධ්‍යම හා දකුණු ආසියාව; වර්තමානය: ලොවපුරාබිලියන 3.2කගේ මවු භාෂාව යි.භාෂාමය වර්ගීකරණය:ලොව ප්‍රධානතම භාෂා කුලවලින් වලින් එකකි.මූල-භාෂාව:මුල්-ඉන්දු-යුරෝපීයඅතුරු බෙදීම්:ඇල්බේනියානුඇනටෝලියානු (අභාවයට ගිය)ආර්මේනියානුබෝල්ටික-ස්ලැවික (බෝල්ටික් සහ ස්ලැවික්)කෙල්ටිකජර්මානුකහෙලනිකඉන්දු-ඉරානීය (ඉන්දු-ආර්ය, ඉරානීය සහ නුරිස්ථාන)(රෝමානුක භාෂා ඇතුළු) ඉතාලීය භාෂාටොකරියානු (අභාවයට ගිය)ISO 639-2 සහ 639-5:ineයුරේසියාවේ පිහිටි ඒවායේ වාසභූමි ද සමග, වර්තමානයේ ඉන්දු-යුරෝපීය භාෂාවල පැතිරීම:  ඇල්බේනියානු  ආර්මේනියානු  බෝල්ටික-ස්ලැවික (බෝල්ටික)  බෝල්ටික-ස්ලැවික (ස්ලැවික)  කෙල්ටික්  ජර්මැනික්  හෙලනික (ග්‍රීක)  ඉන්දු-
ඉරානීය (ඉන්දු-ආර්ය, ඉරානීය හා නුරිස්ථාන)  ඉතාලීය (රෝමානුක)  ඉන්දු-යුරෝපීය නොවන භාෂාතිත් ලකුණු සහිත හෝ ඉරි වැටුණු ප්‍රදේශවල බහුභාෂා භාවිතය සුලබ ය.ඉන්දු යුරෝපා භාෂා යනු භාෂා හා උපභාෂා සිය ගණනකින් සමන්විත වූ භාෂා කුලයකි.එත්නොලොග් සඟරාවට අනුව, දැනට භාවිතයේ පවතින ඉන්දු යුරෝපා භාෂා 445ක් පමණ තිබෙන අතර, ඒවායෙන් තුනෙන් දෙකකට වැඩි ප්‍රමාණයක් (313) ඉන්දු ඉරානීය ශාඛාවට අයත් වේ. වැඩිම දෙනෙක් තම මවුබස ලෙස භාවිත කරන භාෂා ස්පාඤ්ඤ, හින්දුස්තානි (හින්දි-උර්දු), ඉංග්‍රීසි, ප්‍රංශ, බෙංගාලි, පන්ජාබ්, සහ රුසියානු භාෂා වන අතර ඒවා මිලියන 100කට වැඩි පිරිසක් භාවිතා කරති. ඒ අතර ම ඉතාලි, ජර්මානු, මාරති, පර්සියානු භාෂා භාවිත කරන විශාල පිරිසක් ද වෙති. අද වන විට, සම්පූර්ණ මිනිස් ජනගහනයෙන් 42% (බිලියන 3.2) ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවක් තම මවු බස ලෙස භාවිතා කරන අතර එය වැඩිම භාවිතයක් ඇති භාෂා කුලය ද වෙයි.යුරෝපයේ නූතන භාෂාවන්ගෙන් බොහොමයක් ඉන්දු යුරෝපා භාෂා වන අතර ඊට අමතරව හංගේරියානු, තුර්කි, ෆින්ලන්ත, එස්ටෝනියානු, බාස්ක්, හා මෝල්ටා භාෂා භාවිතා වේ. ඉන්දු යුරෝපා භාෂා නැගෙනහිර හා අග්නිදිග ආසියාවේ හැරුණු විට ආසියාවේ බොහෝ කොටස
්වල භාවිතා වේ. මෙම ඉන්දු යුරෝපා භාෂා මධ්‍යතන තුර්කි හා මොන්ගෝලියානු ආක්‍රමණවලට පෙර අතීත අන්ටෝලියාවේ (වර්තමාන තුර්කිය), හා තරීම් ද්‍රෝණියේ (වර්තමාන ඊසානදිග චීනයේ) වැඩි වශයෙන් භාවිතා විය. සුමේරියානු, එලමිතීය, හරියානීය, හත්තියානීය, කසයිතීන, වැනි හුදකලා භාෂාවන්ගේ වඩා ඉපැරණි ලේඛන හමු වුව ද, අප්‍රිකා-ආසියානු භාෂා කුලයට පසුව දීර්ඝතම වාර්තාගත වී ඇති ඉතිහාසයක් ඇති භාෂා කුලය ලෙස ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවලට සැලකිය හැකි බව ලෝකඩ යුගයේ සිට  අන්ටෝලියානු භාෂා හා මයිසීනියානු ග්‍රීක ලේඛන හමු වීමෙන් සනාථ වේ.සෑම ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවක් ම නියෝතිලික යුගයේ දී භාවිත වූ, වර්තමානයේ දී ප්‍රතිනිර්මාණය කර තිබෙන මූලික ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවෙන් කැඩී ඇති ඒවා ය. එම බසින් ලියවුනු ලේඛන දැනට ඉතිරි වී නොතිබුන ද, ඉන්දු යුරෝපා භාෂා භාවිතා කරන්නන්ගේ අතීත හා වර්තමාන සංස්කෘතිකාංග හා ආගමිකාංග මඟින් එක් නිජබිමකින් සංක්‍රමණය වූ මූලික ඉන්දු යුරෝපා මිනිස් කොට්ඨාශයේ සංස්කෘතිකාංග හා ආගමිකාංග ද ප්‍රතිනිර්මාණය කළ හැක. යම් යම් කල්පිත ඉන්දු යුරෝපා භාෂා කුලය අනෙක් ප්‍රධාන භාෂා කුල හා සමඟද සම්බන්ද කරයි. පුරාන මැදපෙරදිග ඇසිරියානු බසින් ලියා තිබුන ද, කුල
්ටෙපේ ලේඛනවල ලියවී තිබෙන හිත්තීය නාම සහ තත්සම වචන ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවල පුරාණතම සටහන් වේ.ඉන්දු යුරෝපා වාග් මාලාව අධ්‍යනයේ ඉතිහාසයප්‍රධාන ලිපිය: ඉන්දු යුරෝපා අධ්‍යනග්‍රීක හා රෝම වාග් විද්‍යාඥයිනුත්, කෙල්ටික් හා ජර්මානු භාෂා භාවිත කරන්නනුත් ඔවුන්ගේ භාෂාවල සමානතා අත්දුටුව ද, ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවන්ගේ තිබූ ඍජු සමානතාවයන් නිසා සෑම මිනිස් භාෂාවක්ම එකකට එකක් සම්බන්ද බව ඔවුහු සිතූහ. මෙය 19වන සියවසේ ඉන්දු යුරෝපා වාග්මාලා හා අනෙකුත් භාෂා කුල අධ්‍යනය කරන තුරු ම එය බයිබලයේ එන බාබෙල් කොතේ කතාව ලෙස සිදු වූ බව පිළිගැනීම විය.16වන සියවසේ දී, ඉන්දියානු උපමහද්වීපයට පැමිණි යුරෝපා වෙළඳුන් ඉන්දු-ආර්ය, ඉරානීය, හා යුරෝපා භාෂා අතර තිබූ සම්බන්දතාවය දුටුවෝය. 1583 දී, ගෝවේ සිටි ඉංග්‍රීසි ජේසු නිකායික පියතුමෙකු හා කොන්කානි උගතෙකු වූ තෝමස් ස්තෙපන් පියතුමා තම සොහොයුරාට යැවූ ලිපියක එතුමා ඉන්දීය භාෂා, ග්‍රීක, හා ලතින් භාෂාවල සමානතා දුටු බව සඳහන් කර ඇත. (මෙම ලිපිය 20වන සියවස තෙක් ප්‍රසිද්ධ නොවීය)ඉන්දියාවට පැමිණි ෆ්ලොරන්ස් හී 1540 දී උපත ලද පිලිප්පෝ සසෙට්ටි නම් වූ වෙළෙන්දෙකු, 1585 දී ඔහු සංස්කෘත හා ඉතාලි භාෂ
ාවන්ගේ සමානතා අත්දුටු බව ලිපියක සඳහන් කර ඇත (දෙවියන් ට සංස්කෘත බසින් "දේවඃ", හා ඉතාලි බසින් "දියෝ" කීම / සර්පයා ට සංස්කෘත බසින් "සර්පඃ", හා ඉතාලි බසින් "සෙර්පෙ" කීම / හත, අට, නවය යන සංඛ්‍යාවලට පිලිවෙලින් සංස්කෘත බසින් "සප්ත, අෂ්ඨ, නව" හා ඉතාලි බසින් "සෙත්තෙ, ඔත්තෝ, නෝවේ" කීම ඒ අතර විය). කෙසේ වෙතත් මේ එකක්වත් අධ්‍යනයට භාජනය නොවී ය.1647 දී, ලන්දේසි වාග් විද්‍යාඥ හා උගතෙකු වූ මාකස් සුවෙරියස් වෑන් බොක්ස්හෝන් මෙම ආසියානු හා යුරෝපීය භාෂාවන්ගේ ඇති සමානතාවය සලකා බලා ඒ සියලුම භාෂා සයිතියානු නම් වූ භාෂාවකින් බෙදුණු බවට කල්පිතයක් ඉදිරිපත් කලේ ය. ඔහු ඔහුගේ කල්පිතයට ලන්දේසි, ඇල්බේනියානු, ග්‍රීක, ලතින්, පර්සියානු, ජර්මානු, හා කලකට පසු ව ස්ලැවික්, කෙල්ටික්, හා බෝල්ටික් භාෂාවන් ද එක් කලේ ය. කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ කල්පිතයන් ජනප්‍රිය වූයේවත් තවදුර අධ්‍යනයටවත් ලක් වුයේ නැත. ෆ්‍රාන්ස් බොප්, සංසන්දනාත්මක වාග්විද්‍යාත්මක අධ්‍යනයන්ගේ පුරෝගාමියෙකි.ඔටෝමන් තුර්කි ගවේශකයෙකු වූ එවිල්‍යා සෙලෙබි (මෙහ්මෙඩ් සිලී) 1655ත් 1666ත් අතර දූත කාර්යයක් සඳහා වියානා නුවරට ගිය අතරතුර ජර්මානු හා පර්සියානු භාෂා අතර තිබූ සමානතාවයන්
දැක ඇත. ගැස්ටන් ලොරෙන්ට්, හා තවත් කිහිපදෙනෙක් ද මෙම නිගමනයට ම පැමිණ ඇත. ගැස්ටන් සංස්කෘත, ලතින්, ග්‍රීක වරනැඟුම්වල සමානතා සලකා බලා ඒවා එකකට එකක් සම්බන්ද බව 1760 දී පළ කර ඇත. ඒ අතර මිඛායිල් ලොමොනොසොවූ ස්ලැවික්, බෝල්ටික් (කුර්ලෑන්ඩික්), ඉරානියානු (මෙඩික්), ෆින්ලන්ත, චීන, "හෝටෙන්ටොට්", සහ අනෙකුත් භාෂා සසඳමින්, එක හා සමාන භාෂා (ලතින්, ග්‍රීක, ජර්මානු, රුසියානු ඇතුළුව) එක් භාෂාවකින් බෙදී ඇති බව පළ කර ඇත. මෙම කල්පිතය නැවත සැලකිල්ලට භාජනය වූයේ 1786 දී ශ්‍රීමත් විලියම් ජෝන්ස් පළමු වතාවට ඒ වන විට දැන තිබූ ආකාරයට තිබූ පුරාණතම භාෂාවන් වූ ලතින්, ග්‍රීක, සංස්කෘත, හා ඔහු තාවකාලික වශයෙන් ගොතික්, කෙල්ටික්, පර්සියානු යන භාෂාවල තිබූ සමානකම් පිලිබඳ දේශන පැවැත්වීම සමඟ යි. එහෙත් මෙම කල්පිතයේ යම් යම් අඩුපාඩු තිබුණි. තෝමස් යං පළමු වතාවට 1813 දී මෙම භාෂා කුලය භාවිතා වූ භූගෝලීය ප්‍රදේශ හෙවත්: බටහිර යුරෝපයේ සිට උතුරු ඉන්දියාව දක්වා ප්‍රදේශ සැලකිල්ලට ගෙන ඉන්දු යුරෝපා යන පදය භාවිත කලේ ය. ඊට අමතරව ඉන්දු ජර්මානු (Idg. හෝ IdG.) යන පදය අග්නිදිගතම හා වයඹතම ශාඛා සලකා බලා යොදා ඇත. මෙම පදය පළමු වරට භාවිත වුයේ 1810 දී ක
ොනාර්ඩ් මොල්තේ බ්‍රන් විසින් ප්‍රංශ භාෂාවෙන් ලියූ පොතක ය (indo-germanique). බොහොමයක් භාෂාවල මෙය භාවිතයෙන් ඉවත් කර හෝ අඩුවෙන් භාවිතා වෙයි. නමුත් ජර්මානු බසින් ඉන්ඩොජර්මැනිෂ් (indogermanishch) යන නම තවමත් භාවිත වන විද්‍යාත්මක නාමය වේ. තවත් පද බොහොමයක් මෙය හැඳින්වීමට යොදා ඇත.  ෆ්‍රාන්ස් බොප්, 1816 දී "සංස්කෘත භාෂාවේ වරනැඟුම් රීතිය ග්‍රීක, ලතින්, පර්සියානු හා ජර්මානු රීතීන් හා සැසඳුම" (Sanskrit language compared with that of Greek, Latin, Persian and Germanic), හා 1833ත් 1852ත් අතර "සංසන්දනාත්මක ව්‍යාකරණය" (Comparative Grammar) යන ප්‍රකාශනවල මේ පිළිබඳව සඳහන් කර ඇත. ඒ සමඟ ම ඉන්දු යුරෝපා අධ්‍යන ශාස්ත්‍රාලීය පාඨමාලාවක් බවට පත් විය. ඉන්දු යුරෝපා සංසන්දනාත්මක වාග්විද්‍යාවේ ශාස්ත්‍රීය අවධිය මින් ආරම්භ වී, 1861 දී ඕගස්ට් ශ්ලීචර් ලියූ "සංක්ෂේපය" (Compendium) හරහා 1880 දශකයේ දී පළ වූ කාල් බෘග්මන්ගේ "ගෘන්ඩ්‍රිස්" (Grundriss) දක්වා පැවත ගියේ ය. බෘග්මන්ගේ මේ පිලිබඳ නවක වාග්විද්‍යාඥ ඇගයීම සහ ෆර්ඩිනන්ඩ් ඩි සෞස්සුරේගේ ස්වරාල න්‍යායේ වැඩිදියුණු කිරීම නූතන ඉන්දු යුරෝපා අධ්‍යනයේ ආරම්භය ලෙස සැලකිය හැක. ඉන්ද
ු-යුරෝපාඥයන්ගේ 20වන සියවසේ අවසාන තෘතීයේ සක්‍රීය පරපුර (කැල්වර්ට් වොට්කින්ස්, ජෝකෙම් ශින්ඩ්ලර්, සහ හෙල්මුට් රික්ස් වැන්නවුන්) නිසා පද විචාරය හා 1927 දී හිත්තීය ḫ ගතකුරේ පැවැත්ම පෙන්වා දුන් කුරිලොවිච්ස්ගේ 1956 "ඉන්දු යුරෝපා වාචකනිශ්චවාදය" (Apophony in Indo-European) නම් වූ පොතේ ස්වර අනම්‍යය පිලිබඳ අවදි කිරීම ගැන මනාවබෝධයක් ඇති විය.   කුර්ලොවිච්ස්ගේ සොයාගැනීම ෆර්ඩිනන්ඩ් ඩි සෞස්සුරේගේ 1879 දී coefficients sonantiques හි පැවැත්ම පිලිබඳ ඉදිරිපත් කිරීමට හා ඩි සෞස්සුරේ ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවන්ගේ ප්‍රාණාක්ෂරවල ආයාමයේ වෙනස ගණනය කිරීමට ප්‍රතිනිර්මාණය කළ ධාතූන් සනාත කිරීමට ද උපකාරී වේ. මෙය ඉන්දු යුරෝපා වාග්විද්‍යාවේ ප්‍රධාන පියවරක් හා ඩි සෞස්සුරේගේ න්‍යාය සනාත කිරීමට උපකාරී වූ ස්වරාල න්‍යායට මඟ පෑදීය.වර්ගීකරණයමේවාත් බලන්න: ඉන්දු යුරෝපා සංක්‍රමණ සහ පළමුව ලියැවුණු ලේඛන අනුව භාෂා ලැයිස්තුවඉන්දු යුරෝපා භාෂා කුලයේ විවිධ ඛාණ්ඩවල ශාඛා දහයක් තිබේ. ඒවා පහත අකාරාදී පිළිවෙලට පෙළගස්වා ඇත:ආර්මේනියානු භාෂා : ක්‍රි.ව. 5වන සියවසේ සිට තිබූ බවට සාක්ෂි හමු වන භාෂා ඛාණ්ඩයකි.ඇනටෝලියානු භාෂා : පසුකාලීන පු
රාතන යුගයේ දී ව්‍යවහාරය නැති වී ගිය, සුළු ආසියාවේ භාවිත වූ, ලුවියානු/හිත්තීය භාෂාවලින් ලියවුනු ක්‍රි.පූ. 19වන හා 20වන සියවස්වල සෙමිටික් පුරාණ ඇසිරියානු ලේඛනවල හා ක්‍රි.පූ. 1650 දී පමණ ලියවුනු හිත්තීය ලේඛනවල ඇති තනි වූ පදවලින් සාක්ෂි හමු වන භාෂා ඛාණ්ඩයකි.ඇල්බේනියානු භාෂා : ක්‍රි.ව. 13වන සියවසේ සිට පවතී බවට සාක්ෂි හමු වන භාෂා ඛාණ්ඩයකි. මූලික ඇල්බේනියානු පුරාණ පැලියෝ-බෝල්කනික භාෂාවෙන් විකාශනය වූ භාෂාවකි (සාම්ප්‍රදායිකව ඉලිරියානු භාෂාවෙන් ලෙස සිතා ඇත). කෙසේ වෙතත් මෙය තහවුරු කිරීමට හමු වී ඇති සාක්ෂි ප්‍රමාණවත් නොවේ.ඉතාලීය භාෂා (මූලික ඉතාලීය භාෂාවෙන් විකාශනය වී ඇත): ක්‍රි.පූ. 7වන සියවසේ පටන් තිබූ බවට සාක්ෂි ඇති භාෂා ඛාන්ඩයකි. එයට ඔස්කෝ-අම්බ්රියානු, ෆැලිසියානු භාෂා, මෙන්ම ලතින් හා ඉන් විකාශනය වූ භාෂා ද (රෝමානුක භාෂා) ඇතුලත් වේ.ඉන්දු-ඉරානීය භාෂා : ක්‍රි.පූ. 1400 පමණ සිට තිබූ බවට සාක්ෂි හමු වේ. මූලික ඉන්දු ඉරානීය භාෂාවෙන් විකාශනය වූ ඛාන්ඩයකි (ක්‍රි.පූ. 3වන සහශ්‍රයේ අග භාගයේ දී පමණ භාවිත වී ඇත)ඉන්දු-ආර්ය භාෂා (දාර්දික භාෂා ද ඇතුලත් ව) : ක්‍රි. පූ. 1400 පමණ සිට තිබූ බවට සාක්ෂි සුළු ආසියාවේ හි
ත්තීය ලේඛනවල තිබී හමු වූ ඉන්දු ආර්ය වචනවල ඛණ්ඩවලින් හමු වේ. ක්‍රි.පූ. 3වන සියවසේ සිට පමණ ශිලා ලේඛනවල ප්‍රාකෘත භාෂාවෙන් ලියූ ලේඛන හමු වේ (අශෝක අධිරාජයාගේ ආඥා). ඍග්වේදයේ ක්‍රි.පූ. 2වන සහශ්‍රයේ මැද භාගයේ පටන් වේදීය සංස්කෘත බසින් තිබූ නොඉඳුල් සටහන් මුඛ පරම්පරාවෙන් පවත්වාගෙන විත් ඇත. මෙම ඛාණ්ඩයට උතුරු ඉන්දියාවේ, පකිස්තානයේ, බංගලාදේශයේ, නූතන භාෂා විශාල ප්‍රමාණයක් ඇතුලත් වේ. ඒ අතර හින්දුස්තානි (හින්දි-උර්දු), බෙංගාලි, අසාම්, පන්ජාබ්, කාශ්මීර, ගුජරාට්, මරාති, ඔඩියා, නේපාල භාෂා මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල භාෂාව ද අයත් වේ.ඉරානීය භාෂා : ක්‍රි.පූ. 1000 සිට පමණ අවෙස්තාන භාෂාව ලෙස තිබූ බවට සාක්ශී හමු වී ඇත. ක්‍රි.පූ. 520 පමණ පුරාණ පර්සියානු බසින් ලියවුනු ශිලා ලේඛන හමු වී ඇත (බෙහිස්තුන් සෙල්ලිපිය). මෙයට පර්සියානු, ඔසෙටියානු, හා කුර්දි භාෂාව අයත් වේ.නූරිස්තාන භාෂාකෙල්ටික භාෂා (මූලික කෙල්ටික භාෂාවෙන් විකාශනය වී ඇත) :  ක්‍රි.පූ. 6වන සියවසේ පටන් තිබුණු බවට සාක්ෂි හමු වේ. ලේපොන්ටීක ශිලා ලිපි ක්‍රි.පූ. 6වන සියවසේ දී ලියා ඇති අතර කෙල්ටිබේරියානු ශිලා ලිපි ක්‍රි.පූ. 2වන සියවසේ ද, ප්‍රාථමික අයර්ලන්ත ඕගම් ශිලා
ලිපි ක්‍රි.ව. 5වන හෝ 6වන සියවසේ ද, පුරාණ වේල්ස බසින් ලියූ ශිලා ලිපි අතර පැරණිම ඒවා ක්‍රි.ව. 7වන සියවසේ ද ලියා ඇත. නූතන කෙල්ටික භාෂාවන්ට වේල්ස, කෝර්නිෂ්, බ්‍රේටෝන්, ස්කොට්ලන්ත ගේල්, අයර්ලන්ත ගේල්, මැන්ක්ස් භාෂා අයත් වේ.ජර්මානුක භාෂා (මූලික ජර්මානු භාෂාවෙන් විකාශනය වී ඇත) : පැරණිම සාක්ෂි ක්‍රි.ව. 2වන සියවසේ රූනික් ශිලා ලිපිවලින් හමු වන අතර, පැරණිම පැහැදිලි ලේඛන ක්‍රි.ව. 4වන සියවසේ ගොතික් ලේඛනවලින් හමු වේ. පුරාණ ඉංග්‍රීසි අත්පිටපත් ක්‍රි.ව. 8වන සියවසෙන් හමු වේ. මෙයට ඉංග්‍රීසි, ෆ්‍රිසියානු, ජර්මානු, ලන්දේසි, ඩෙන්මාර්ක, ස්වීඩන්, නොර්වේ, අප්‍රිකානු, යිඩිෂ්, පහල ජර්මානු, අයිස්ලන්ත, සහ ෆාරෝ යන භාෂා අයත් වේ.ටොකරියානු භාෂා : මෙය දකුණු සයිබීරියාවේ අෆනසේවෝ සංස්කෘතිය හා සම්බන්ද යැයි මත පළ වී ඇත. මෙය උපභාෂා දෙකක් ලෙස ඇති අතර  (ටර්ෆආනියානු හා කුචීයානු, හෝ ටොකරියානු (අ) සහ (ආ) ), ක්‍රි.ව. 6වන සියවසේ සිට 9වන සියවස දක්වා තිබූ බවට සාක්ෂි හමු වේ. පුරාණ තුර්කික උයිගූර් ඛානීය අධිරාජ්‍ය විසින් නොසලකා හැරීමත් සමඟ ක්‍රි.ව. 10වන සියවස වන විට මළ භාෂාවක් බවට පත් විය.බෝල්ටික්-ස්ලැවික් භාෂා : බොහෝ ඉන්දු-යුරෝපාඥය
ින් මෙම භාෂා ඛාණ්ඩ දෙක එක් භාෂාවකින් විකාශනය වූ බව විශ්වාස කළ ද, සුළුතරයක් මෙම භාෂා ඛාණ්ඩ දෙක අතර තිබූ දිගුකාලීන සමීප සබඳතාවය නිසා භාෂා ඛාණ්ඩ දෙකේම සමානකම් දක්නට ලැබෙන බව විශ්වාස කරති.ස්ලැවික් භාෂා (මූලික ස්ලැවික් භාෂාවෙන් විකාශනය වී ඇත) : මෙය ක්‍රි.ව. 9වන සියවසේ සිට (බොහෝවිට ඊට පෙර වීමට හැකි යි) තිබුණු බවට පැරණිම සාක්ෂි හමු වන්නේ 'පුරාණ දේවස්ථාන ස්ලැවෝනික' ලේඛනවලිනි. මෙයට බල්ගේරියානු, රුසියානු, පෝලන්ත, චෙක්, ස්ලෝවැක්, මොන්ටෙනේග්‍රීන, මැසිඩෝනියානු, බොස්නියානු, ක්‍රෝඒෂියානු, සර්බියානු, ස්ලෝවිනියානු, යුක්රේනියානු, බෙලාරුසියානු, හා රුසින් අයත් වේ.බෝල්ටික් භාෂා : ක්‍රි.ව. 14වන සියවසේ සිට තිබූ බවට සාක්ෂි හමු වේ. පළමුව මෑතකාලීන භාෂා ලෙස සාක්ෂි හමු වූ භාෂාවල අසාමාන්‍ය ලෙස මූලික ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවට (PIE) ආරෝපණය කළ බොහෝ පුරාතන ලක්ෂණ දක්නට ලැබේ. දැනට ජීවමාන භාෂා ලෙස ලිතුවේනියානු හා ලැට්වියානු දැක්විය හැක.ඉහත දක්වා තිබූ ඛාණ්ඩ දහයට අමතරව, මළ හා ඉතා අඩුවෙන් දැනුවත් භාෂා හා භාෂා ඛාණ්ඩ තිබී ඇත:ඉලිරියානු : බොහෝ විට අල්බේනියානු හෝ මෙසපියානු හෝ දෙකටම හෝ සම්බන්ද ය.ත්‍රැසියානු : බොහෝවිට දැසියානු මීට
අයත් ය.දැසියානු : බොහෝවිට ත්‍රැසියානුවලට ඉතා සමීප ය.පයෝනියානු : මැසිඩෝනියාවෙන් උතුරට වන්නට භාවිතා කළ මළ භාෂාවකි.පිරිජියානු : අතීත පිරිජියානුවන්ගේ භාෂාව.පුරාන මැසිඩෝනියානු : ග්‍රීක බසට සම්බන්ද බවට මත පළ වී ඇත.මෙසපියානු : නිශ්චිත ලෙස කියවා තේරුම් ගෙන නැත.ලිගුරියානු : බොහෝවිට කෙල්ටික් බසට සමීප හෝ එහිම කොටස වීමට හැක.ලිබර්නියානු : අනෙක් භාෂා හා සම්බන්දය පැහැදිලි නැත. වෙනේටික, ඉලිරියානු හා ඉන්දු-හිත්තීය භාෂාවන්ගේ ලක්ෂණ දැකිය හැක. පූර්ව ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවන්ගේ ලක්ෂණවල සැලකිය යුතු සංක්‍රමණයක් ඇත.ලුසිතානියානු : බොහෝවිට කෙල්ටික්, ලිගුරියානු, හෝ ඉතාලීය භාෂා හා සම්බන්ද ය (හෝ ඒවායේ කොටසක් ය).වෙනේටික : ලතින් හා ඉතාලීය භාෂා සමඟ සමානතා තිබුන ද, අනෙකුත් ඉන්දු යුරෝපා භාෂා, විශේෂයෙන් ම ජර්මානුක හා කෙල්ටික් භාෂා සමඟ ද සමානකම් ඇත.සිමෙරියානු : බොහෝවිට ඉරානික, ත්‍රැසියානුක, හෝ කෙල්ටික භාෂාවකි.සිසේලියානු : සිසිලියේ ආදිවාසී ගෝත්‍ර තුනෙන් එකක් (ග්‍රීකවරුන්ට හා පූනික්වරුන්ට පෙර) වූ සිසේල්වරු (ග්‍රීක් බසින්: සිකෙලෝයි, ලතින් බසින්: සිකුලි) කතාකළ භාෂාව යි. ලතින් හෝ මූලික ඉලිරියානු (පූර්ව ඉන්දු යුරෝපා භාෂ
ාවක්) සමඟ මුල්කාලීන සම්බන්දතාවයක් ඇති බවට මත පළ වී ඇත.කාන්ඩකරණයවැඩිදුර තොරතුරු: භාෂා කුලඉන්දු යුරෝපා කුලයේ ගස ආකෘතිය, හමු වන සාක්ෂිවල පෞරාණිකභාවය සලකා බලා පෙළ ගස්වා ඇතභාෂාවන්ගේ ඉන්දු යුරෝපා භාෂා කුලය තුල සාමාජිකත්වය පදනම් වන්නේ ඒවා අතර ඇති වාංශික සබඳතා, හෙවත් ඒ සියල්ලම එක් භාෂාවකින්, එනම් මූලික ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවෙන් විකාශනය වූයේ ද යන්න මත යි. ඉන්දු යුරෝපා භාෂා කුලයේ විවිධ ශාඛා කුලවල, ඛාණ්ඩවල, හා උපඛාණ්ඩවල සාමාජිකත්වය පදනම් වන්නේ ද එවැනි වංශික සබඳතා මත වුව ද, මෙහි අර්ථකථනය කිරීමේ දී එම භාෂා අතර පොදු නව්‍යතා, හා එක් පොදු පූර්වජ භාෂාවකින් විකාශනය වූ ඒවා වීමත් සාධක ලෙස සලකා බැලේ. උදාහරණයක් වශයෙන්: ජර්මානුක භාෂා ඉන්දු යුරෝපා භාෂා කුලයේ ශාඛාවක් ලෙස සලකන්නේ එහි ව්‍යුහය, ශබ්දවිද්‍යාත්මක අංගවලින් බොහොමයක් ඒ සියල්ලටම අදාළ රීතින් ලෙස දැක්විය හැකි වීම නිසා ය. ඒවායේ පොදු ලක්ෂණවලින් බොහොමයක් සියලු ජර්මානුක භාෂාවන්ගේ ප්‍රභවය වූ ජර්මානුක භාෂාවේ ඇති වූවා යැයි අනුමාන කළ හැකි නව්‍යතා යි.ගස ආකෘතිය හා තරංග ආකෘතියමේවාත් බලන්න: භාෂා විපර්යාසය"ගස ආකෘතිය" ප්‍රජාවන් ඔවුන්ගේ භාෂාවන් ව
ිකාශනය වීමට පටන් ගත්තායින් පසු ඔවුන් සබඳතා පවත්වා නැති අවස්ථාවන්වල දී එම භාෂා කුලයේ වාංශික ඉතිහාසය පෙන්වීමට සුදුසු ආකෘතියකි. මෙහි දී නව්‍යතාවන්ගෙන් අර්ථකථනය වූ උපඛාණ්ඩ ගොනුවක් ලෙස දැක්වේ. මෙම ආකෘතිය භාෂාවන් විකාශනය වීම ඇරඹුනායින් පසු සබඳතා පවත්වා ඇති අවස්ථාවන්වල දී යොදාගැනීම අනුචිත ය. මන්දයත්, එවිට උපඛාණ්ඩ ගොනු අතිච්ඡාදනය වීමට හැකියාවක් ඇත. එවැනි අවස්තාවන්වලට වැඩ සුදුසු වන්නේ "තරංග ආකෘතිය" යි. අද වනතුරු ඉන්දු යුරෝපා වර්ගීකරණයට ගස ආකෘතිය මඟින් කළ ප්‍රවේශයන් සියලු දේ සලකා බැලීමේ දී මෙම ආකෘතිය ඉන්දු යුරෝපීය භාෂාවලට වලංගු බව උපකල්පනය කළ හැකි යි. කෙසේ වෙතත්, තරංග ආකෘතීමය ප්‍රවේශයන්ට ද දිගු සම්ප්‍රදායක් ඇත.වාංශික වෙනස්කම් හැරුණු විට, ඉන්දු යුරෝපීය භාෂාවන්ගේ බොහෝ පූර්ව වෙනස්කම් භාෂා ඇසුර නිසා වූවා යැයි කිව හැකි ය. උදාහරණයක් ලෙස ගතහොත්: ඉතාලීය භාෂාවන් (ලතින්, ඔස්කානු, අම්බ්රියානු) අතර ඇති පොදු ලක්ෂණ ප්‍රාදේශීය ලක්ෂණ වීමේ හැකියාවක් ද ඇති බව තහවුරු වී ඇත. බොහෝවිට නිසැකයෙන් ම බටහිර ජර්මානුක භාෂාවන්ගේ ඇති දීර්ඝ ස්වර පද්ධතීන්ගේ බොහෝ දුරට සමාන වෙනස්කම් මූල භාෂාමය නව්‍යතාවයක වියහැකියි යන මතයන්වල දින
බොහෝදුරට ඉක්මවයි (සහ පහසුවෙන් "ප්‍රාදේශීය" ලෙස සැලකිය නොහැකි අතර සමහරවිට ඒ ඉංග්‍රීසි හා මහද්වීපික බටහිර ජර්මානු භාෂා වාග්විද්‍යාත්මකව ප්‍රදේශයක් ලෙස නොසැලකීම නිසාත් විය හැකි යි). ඒ හා සමාන ලෙසින් ම, ජර්මානුක හා බෝල්ටික්-ස්ලැවික් භාෂාවල ද බොහෝවිට එක් පොදු මූල භාෂාවකට වඩා  ප්‍රාදේශීය ලක්ෂණ ලෙස දැකිය හැකි සමාන නව්‍යතා දක්නට ඇති අතර ඒ කෙසේ ද යත්: ඉන්දු යුරෝපා භාෂා අතර මෙම ඛාණ්ඩ දෙකට පොදු වන, තරංග ආකෘතියට එකඟ වන, මූලික ඉන්දු යුරෝපා අක්ෂර සම්බන්ද *ṛ,* ḷ, *ṃ, *ṇ, යන අනුනාදවලට පෙර ඉහල සවරයක ඒකාකාරී ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම වැනි ඒවා යි. බෝල්කන් භාෂා වෙනත් ඉතා වෙනස් ශාඛා හා සමඟ ද ප්‍රාදේශීය එකතුවීම් පවත්වයි.රින්ජ්-වෝර්නව් භාෂා පරිණාමයේ ආකෘතියට දිගුවක් එක් කිරීමෙන් අතීත ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවන් වෙනස් පරම්පරාවන් අතර සබඳතා පවත්වා ඇති බව තහවුරු වන නමුත්, ජර්මානුක භාෂා උපකුලය එහි පරිනාමයේ මුල් අවස්ථාවන්වල දී තම මුල් භාෂාවෙන් පමණක් වෙනුවට අසල්වැසි භාෂා ඛාණ්ඩවලින් ද සමහර ලක්ෂණ ලබා ගත් නිසා එය පමණක් අඩු ගස් ආකෘතියක් පෙන්වී ය. විශේෂයෙන් බටහිර ජර්මානුක භාෂාවන්වල ඇතුලාන්ත නානාවිධත්වය අත්‍යන්තයෙන් ගසක ආකෘතිය මෙන්
නොවන බව පෙන්වා දී ඇත.උපඛාණ්ඩ සඳහා ප්‍රස්තූත වර්ගීකරණඉතාලීය-කෙල්ටික, ග්‍රීක-ආර්මේනියානු, ග්‍රීක-ආර්ය හෝ ග්‍රීක-ආර්මේනියානු-ආර්ය, බෝල්ටික-ස්ලැවික-ජර්මානු වැනි උසස් උපඛාණ්ඩවල පැවැත්ම පිළිගෙන ඇත. කෙසේ වෙතත් සාම්ප්‍රදායිකව පිළිගැනුණු ශාඛා දහය මෙන් නොව, මේ සියල්ල අඩු හෝ වැඩි වශයෙන් මතභේදවලට තුඩු දෙයි.කලක දී ඉතාලීය-කෙල්ටික උපඛාණ්ඩය මතභේඅදයකින් තොරව පිළිගනු ලැබී ය. ඇන්ටෝනි මෙයිලෙට් මෙය බොල්ටික-ස්ලැවික ඛාණ්ඩයටත් වඩා පිළිගත හැකි යැයි සැලකුවේය. එසේ සැලකීමට ප්‍රධාන හේතූන් වූයේ වචන අගට එහි ලිංගය හැඟවීමට -ī උපසර්ගය එක් කිරීම, වචන අගට අතිශයාර්ථවාචකය හැඟවීමට -m̥mo උපසර්ගය එක් කිරීම, එකම වචනයේ /p/ වෙනත්  /kʷ/ ශබ්දයකට පෙර  /kʷ/ ලෙස වෙනස් වීම ('පහ' යන නාම පදයට  penkʷe > *kʷenkʷe > ලතින් බසින් quīnque, පුරාණ අයර්ලන්ත භාෂාවෙන් cóic ලෙස), සහ අසම්භාව්‍ය ක්‍රියාවට -ā- පදාණුව යෙදීම, යන ඒවා යි. මේවා කැල්වර්ට් වොට්කින්ස් විසින් දිගින් දිගටම අභියෝගයට ලක් වූ අතර මයිකල් වයිස් මෙම උපඛාණ්ඩයට සහාය දක්වා ඇත.ග්‍රීක හා ආර්මේනියානු භාෂා අතර සම්බන්දතාවය සඳහා වචන මුල දී දෙවන ස්වරය a ශබ්දයට ඒකාකාරී ලෙස වෙනස්
වීම, හා "කාන්තාව" හා "බැටළුවා" යන වචනවල ඇති සමානතාවය ද සලකා බලා ඇත. ග්‍රීක හා ඉන්දු-ඉරානීය භාෂාවල බොහෝවිට ක්‍රියාපදවල විචාරයෙහි හා නාමපද නිරුක්තියෙහි නව්‍යතාවල සමානතා ඇත. පිරිජියානු ග්‍රීක භාෂා අතර ද ආර්මේනියානු හා ත්‍රැසියානු භාෂා අතර ද සම්බන්දතා පිලිබඳ මත පල වී ඇත. සමහර භූත කාල ක්‍රියාවන් (කාලයක් නැති ක්‍රියාවන්) අගට -s යන පරිසමාප්ත කර්තෘකාරක කෘදන්තය එක් කිරීම මෙම ඛාණ්ඩය ඇනටෝලියානු හා ටෝකරියානු ඛාණ්ඩවලට ළං කරයි. බොල්ටික-ස්ලැවික භාෂා හා පොදු ලක්ෂණ [විශේෂයෙන් ම වර්තමාන හා අතීත කාල (ප්‍රෙටෙරිට්) වචනවල දී] පසුකාලීන සබඳතා නිසා විය හැකියි.ඉන්දු-හිත්තීය කල්පිතයට අනුව ඉන්දු යුරෝපා භාෂා කුලයේ ප්‍රධාන ශාඛා දෙකකි: එක් ශාඛාවක් ඇනටෝලියානු හා අනෙක් ශාඛාව අනෙක් සියලුම ඉන්දු යුරෝපා භාෂා ඇතුලත් ශාඛාවක් ලෙස යි. ඇනටෝලියානු අනෙක් භාෂාවලින් වෙන්කරන සාධක (ආඛ්‍යාතයන්ගේ ලිංගයන් වැනි) බොහෝ කාලයක් තිස්සේ හුදකලා ව පැවතීම නිසා ඇති වූ නව්‍යතා හෝ පුරාණ නෂ්ඨාවශේෂ නිසා වෙනම ම පරිවර්තනය වූ ඒවා යි. ඉන්දු-හිත්තීය කල්පිතයට සහයෝගය දක්වමින් ඉදිරිපත් වූ කරුණු නම්: ඇනටෝලියාවේ ඉන්දු යුරෝපීය කෘෂිකාර්මික ශබ්දමාලාව (අසර්වත්‍ර
යි) හා ස්වරයන්ගේ සංරක්ෂණය යි. කෙසේ වෙතත්, සාමාන්‍යයෙන් මෙම කල්පිතය ඇනටෝලියානු සාධකවලට වැඩි නැඹුරුවක් ඇති බව පිළිගැනීම යි. තවත් එක් මතයකට අනුව ඇනටෝලියානු උපඛාණ්ඩය සංසන්දනාත්මකව බලන කල පසුකාලීන ව, එනම් ඉන්දු ඉරානීය උපඛාණ්ඩය වෙන් වූ කාලයේ ම, ග්‍රීක හෝ ආර්මේනියානු හෝ ඛාණ්ඩ වෙන් වූ කාලයෙන් පසු ව මූලික ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවෙන් වෙන් වී ඇත. වෙන මතයකට අනුව, විශේෂයෙන් ම ඉන්දු යුරෝපා අධ්‍යනයේ ප්‍රංශ සම්ප්‍රදායට අනුව, එක් විශේෂ භාෂාමය සම්බන්දතාවයක් නොපෙන්වා සාමාන්‍යයෙන් සාතේමය නොවන භාෂා (ඇනටෝලියානු ද ඇතුලත් ව) අතර ඇති වර්තමාන සමානතා සමහරවිට ඒවා භාවිතා වන ප්‍රදේශවල ඇති පර්යන්තභාවය සහ පූර්ව විකාශන ආරම්භය නිසා විය හැකි යැයි පෙන්වා දෙයි. හාන්ස් ජේ. හෝම් වාග්මාලාමය ගණනය කිරීම් මත පදනම් වූ සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදායික මත ප්‍රතිනිර්මාණය කරමින්, ඉන්දු හිත්තීය කල්පිතය ඛණ්ඩනය කරමින් දළ සටහනක් හඳුන්වා දුන්නේ ය.සාතේමය හා සෙන්තමය භාෂාප්‍රධාන ලිපිය: සෙන්තමය හා සාතේමය භාෂාක්‍රි.පූ 500 දී පමණ ඉන්දු යුරෝපා දුහිතෘ භාෂාවන්ගේ සුවිශේෂී භාවිත ප්‍රදේශ.  නිල්: සෙන්තමය භාෂා  රතු: සාතේමය භාෂා  තැඹිලි : ආගමයක් ඇති භාෂා
කොළ: PIE *-tt- > -ss- වන භාෂා  දුඹුරු: PIE *-tt- > -st- වන භාෂා  රෝස : *-bh- ට වැඩියෙන් *-m- හි කරණ, සම්ප්‍රදාන හා අවධි විභක්ති (සහ තවත් කිහිපයක්) බහුවචන ප්‍රත්‍ය ඇති භාෂාඉන්දු යුරෝපීය භාෂා සාතේමය හා සෙන්තමය ලෙස බෙදීම 1890 දී පීටර් වොන් බ්‍රැඩ්ක් විසින් හඳුන්වා දුන්න ද, පළමුව ඒ හා සමාන බෙදීමක් හඳුන්වා දුන්නේ කාල් බෘග්මාන් විසින් 1886 දී ය. බෝල්ටික-ස්ලැවික, ඉන්දු ඉරානීය, (බොහෝ ආකාරවලින් බැලූ කල) ඇල්බේනියානු හා ආර්මේනියානු උපඛාණ්ඩ වැනි ශාඛා ඇතුලත් සාතේමය භාෂාවල ප්‍රතිනිර්මාණය කළ මූලික ඉන්දු යුරෝපා කණ්ඨතාලුජ අක්ෂර පැහැදිලි ව හා ඌෂ්ම ව පැවති අතර කණ්ඨෝෂ්ඨජ අක්ෂර "තනි කණ්ඨජ" අක්ෂර සමඟ මිශ්‍ර ව පැවතී ය. සෙන්තමය භාෂාවල කණ්ඨතාලුජ අක්ෂර කණ්ඨජ අක්ෂර සමඟ මිශ්‍ර ව තිබූ අතර කණ්ඨෝෂ්ඨජ පැහැදිලි ව පැවතී ය. මෙම වෛකල්පික විකාශන 'සියය' යන පදය අවෙස්තාන භාෂාවෙන් (සාටෙම්) සහ ලතින් භාෂාවෙන් (සෙන්ටම්) කීමේ දී පළමු කණ්ඨතාලුජ අක්ෂරය පූර්වයේ දී ඌෂ්ම [ස්] අක්ෂරයකට විකාශනය වුව ද, පසුව සාමාන්‍ය කණ්ඨජ [ක්] අක්ෂරයකට පත් වීම යන්නෙන් උදාහරණිත ය.වාංශික වෙන්වීමකට වඩා සෙන්තම-සාතේමය බෙදීම පොදුවේ ගත කල ප්‍රාදේශීය ව පූර්
ව ඉන්දු යුරෝපා උපභාෂා ශාඛාවන්ගේ පැතිරුණු නව්‍ය වෙනස්කම් නිසා සිදු වූවක් ලෙස සලකන අතර සෙන්තම-සාතේමය භාෂා වහරන ප්‍රදේශ පැරණි ඉන්දු යුරෝපා ශාඛාවන්ගේ ලක්ෂණ අතර වෙනස්කම් පෙන්වන ව්‍යාකරණ ප්‍රදේශ කිහිපයක් හා අන්තර්ඡේදනය වෙයි. සමහරවිට සෙන්තමය භාෂා පූර්ව ඉන්දු යුරෝපා භාෂාවේ ප්‍රකෘති තත්වය පෙන්වනවාත්, පූර්ව ඉන්දු යුරෝපා පර්යන්ත ප්‍රදේශවල උපභාෂාවල අඛණ්ඩතාවයට හැර අනෙක් සියල්ලටම බල පාන ලෙස සාතේමය ශාඛාවලට පමණක් නව්‍යතා සමූහයක් පොදුවේ තිබුනාත් විය හැකි යි. පසුකාලීනව බටහිර ඉන්දු යුරෝපා අර්ධගෝලයට ආකර්ෂණය වීමට පෙර බෝල්ටික්වරුන්ගේ හා ස්ලැවික්වරුන්ගේ ආදිතමයන් සාතෙමීකරණය වූ බවට කොර්ට්ලන්ඩ්ට් විසින් මතයක් පළ කර ඇත.ප්‍රස්තූත මහාකුලමේවාත් බලන්න: භාෂාවේ උත්පත්තියසමහර වාග්විද්‍යාඥයින් ඉන්දු යුරෝපා භාෂා කුලය කල්පිත මහාකුල කිහිපයකගෙන් එකක කොටසක් බවට මත මත පළ කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙම කල්පිතයන් තවමත් බොහෝ වාග්විද්යාඥයන්ගේ පිළිගැනීමකින් තොර ව විවාදයට භාජනය වෙමින් පවතී. එසේ ප්‍රස්තූත කුඩා මහාකුලවලට පහත ඒවා අයත් වේ:පොන්ටික : ජෝන් කොලරුසෝ විසින් ඉදිරිපත් කළ, ඉන්දු යුරෝපා කුලය වයඹදිග කොකේසියානු කුලය සමඟ එක
් කළ මහාකුලයකි.ඉන්දු යුරලීක : ඉන්දු යුරෝපා කුලය යුරලීක කුලය හා එක් කළ මහාකුලයකි.වෙනත් ප්‍රස්තූත ඉන්දු යුරෝපා කුලය ඇතුලත් විශාල මහාකුල:යුරාසිතික : ජෝශප් ග්‍රීන්බර්ග් විසින් ඉදිරිපත් කළ කල්පිතයකි.නොස්ත්‍රාතික : සියලුම යුරාසිතික භාෂා, කාර්ට්වෙලියානු, උරලීක, හා ද්‍රවිඩ (හෝ එලමිතීය-ද්‍රවිඩ මහකුලය ද ඇතුලත්ව), අල්තායීක, හා අප්‍රිකාසියානුක භාෂා කුල ද ඇතුලත් වූ මහා කුලයකි.එවැනි වර්ගීකරණයන්ට තිබෙන විරෝධතා ඒවායේ ඓතිහාසික පැවැත්ම හෝ නොපැවැත්ම පිලිබඳ  කිසිඳු සිද්ධාන්තමය කාරණයක් මත පදනම් නොවේ. එවන් මහාකුල පැවතියා යැයි සිතීම සම්පූර්ණයෙන් ම සාධාරණ ය. මෙම කුල අතර සබඳතා හඳුනාගැනීමේ ඇති ප්‍රධානතම අපහසුතා නම් අවස්තාමය සාදෘශ්‍යය ඉක්මවා ගිය හැකි ප්‍රබල සාක්ෂි හමු නොවීම හෝ එය භාෂා අතර තත්සම ලෙස වචන හුවමාරු වීමෙන් සිදු වූවා යැයි කියන තරම් පහසුවෙන් එය විස්තර කළ නොහැකි වීම යි. ඓතිහාසික වාග්මාලවන්ගේ සංඥාවට ශබ්දය අනුපාතය කාලය සමඟ ක්‍රමක්‍රමයෙන් ක්ෂය වීම නිසා  විශාල සෑහෙන කාල පරාසයක් ගත වීමෙන් පසු එය අයෙකුට සංඥාව ශබ්දයෙන් වෙන් කර හඳුනාගැනීමට හැකි වන තරමට සැක සහිත වෙයි.පරිණාමයමූලික ඉන්දු යුරෝපා භ