LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ිටපු ”යෝන්කර්ස්” නගරාධිපතිවරයකු වන “ජෝන් ස්පෙන්සර්” ප්‍රමුඛ තරඟකරුවෙකි. එහෙත් 2007 නොවැම්බර් 7 වනදා පැවති ඡන්ද සටනින් ක්ලින්ටන් ජයගත්තේ ස්පෙන්සර් වඩා විශාල ඡන්ද ප්‍රමාණයකට හිමිකම් කියවිණි. ඇය ඡන්ද 67%ක් ද, ස්පෙන්සර් 31%ක් ද ලබා ගැනීමට සමත් විය. අන් කිසිම අපේක්ෂකයකු මෙම ඡන්ද ව්‍යාපාරයට වියදම් නොකළ ආකාරයට ක්ලින්ටන් ඩොලර් මිලියන 36ක්  වියදම් කළාය. සමහර ඩිමොක්‍රික් සාමාජිකයන් ප්‍රකාශ කළ අන්දමට ඇය අති විශාල වියදමක් මෙවැනි ඡන්දයකට වැය කිරීම අනුවණ ක්‍රියාවක් බවයි. ඇයගේ උදව්කරුවන් සඳහන් කළේ ක්ලින්ටන් 2008 ජනාධිපතිවරණ සටනටවත් අවශ්‍ය මුදල් ඉතිරි කර නොගනිමින් වැය කර ඇති බවයි. එසේම පසුගිය මාසවලදී ඇය සතු සෙනෙට් අරමුදලින් ඩොලර් මිලියන 10ක් ද ලබා ගෙන ඇත.දෙවන වාරයසෙනෙට් සහිත ක්ලින්ටන් නාවික මෙහෙයුම් ප්‍රධානී ලෙස සන්නාහ සන්නද්ධ සේවාවන් සඳහා වන සෙනෙට් කමිටුව සමඟ නාවික අද්මිරාල් “මයික්මුලන්” ගෙන් කරුණු විමසීම.2007 දී ඉරාක යුද්ධයට සෙබළුන් ගෙන යාමට විරුද්ධ වූ ක්ලින්ටන් පෙබරවාරි මස තුළ දී එයට එරෙහිව සෙනෙට් විරෝධත්වයක් එල්ල කිරීමට සමත් වූවාය. 2007 මාර්තු මස තුළදී ජනාධිපති බුෂ් තම හමුදාවන් ඉරාක
යෙන් ගෙන්වා ගැනීමට පක්ෂව ක්ලින්ටන් පෙනී සිටියාය. එහෙත් 2007 මැයි මාසයේ දී සාමදානව යුධ කටයුතු සිදු කිරීමේ පණතක් ඉදිරිපත් වුණු අතර එමඟින් ක්ලින්ටන් ක්‍රියා කළ ද බුෂ් එම පණත 80-14 ඡන්ද ප්‍රමානයකින් සම්මත කරගත් පසු එම පණතට අත්සන් තැබීය. 2007 සැප්තැම්බරයේ ජෙනරාල් ඩේවිඩ් පෙට්රූස් විසින් ඉදිරිපත් කළ “ඉරාකයේ වත්මන් තත්වය” දැක්වෙන වාර්තාව පිළිබඳව ක්ලින්ටන් කියා සිටියේ එය විශ්වාස කළ නොහැකි බවයි.2007 මාර්තු මස තුළ සිදු වූ මතබේදාත්මක සිදුවීමක් වූ එක්සත් ජනපද නීතිවේදීන් අස් කිරීමේ සිද්ධියට ප්‍රතිචාර දැක්වීමක් ලෙස ක්ලින්ටන් නීතිඥ ජනරාල් ඇල්බටෝගොස්සාලේස්හට අස්වවන ලෙසට ප්‍රකාශ කළාය. 2007 මැයි මාසයන් හිදී දේශසීමා රැකගැනීම හා සංක්‍රමණ නීති පිළිබඳව 2007 වසරට අදාල පණතට ක්ලින්ටන් සහාය දැක්වුව ද එය සම්මත නොවීය.තමාරා කුණනායකම්ජිනීවාහි එක්සත් ජාතීන් වෙත ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් නිත්‍ය නියෝජීතතනතුරුධාරීතනතුර දරමින් 9 අගෝස්තු 2011ජනාධිපතිවරයාමහින්ද රාජපක්ෂපූර්වප්‍රාප්තිකයාක්ෂෙනුකා සෙනෙවිරත්නඅනුප්‍රාප්තිකයාවත්මන් තනතුරුධාරිකියුබාවෙහි ශ්‍රී ලාංකික මහ කොමසාරිස්තනතුර දරමින්2009–2011ජනාධිපතිවරයාමහින්ද රාජපක්ෂසුද්ධ
ාසනයෙහි ශ්‍රී ලාංකික මහ කොමසාරිස්තනතුරුධාරීතනතුර දරමින් 15 දෙසැම්බර් 2011ජනාධිපතිවරයාමහින්ද රාජපක්ෂපූර්වප්‍රාප්තිකයාටී. බී. මඩුවෙගෙදරපුද්ගලික තොරතුරුඋපතකොළඹ, ශ්‍රී ලංකාවජාතියශ්‍රී ලාංකිකඋගත් ශාස්ත්‍රාලයකාන්තා විද්‍යාලය, කොළඹවෙම්බඩි උසස් කාන්තා විද්‍යාලයහයිඩ්ල්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලයIHEIDතමාරා මණිමේඛලායි කුණනායකම් යනු ශ්‍රී ලාංකික තානාපතිවරියකි. ඇය දැනට ජීනිවාහී එක්සත් ජාතීන් කාර්යාලය වෙත ශ්‍රී ලංකාවේ නිත්‍ය නියෝජිත සහ සුද්ධාසනය වෙත ශ්‍රී ලාංකික මහ කොමසාරිස් වෙයි.[1][2]බාල වියකුණනාකම් උපන්නේ හා හැදී වැඩුනේ ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹහීය.[3] ලංකා සම සමාජ පක්ෂයෙහි සහ රජයේ ලිපිකරු සේවා සංගමයෙහි සාමාජිකයෙක් වූ ඇයගේ පියා  එංගලන්ත සභාවට අයත් යාපනයේ  චුන්ඩිකුලිහී  ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජාතිකයෙක් විය.[3] බදුල්ල ප්‍රදේශයෙන් වූ ඇයගේ මව හින්දු ආගමික ඉන්දියානු දෙමළ ජාතික කාන්තාවක් වූවාය.[3] බදුල්ල ප්‍රදේශයෙහි ව්‍යාපාරිකයෙක්වූ කුණනායකම්ගේ මව් පාර්ශවයෙන් සීයා වූ ඥානපණ්ඩිතන්, ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රසය සහ ඉන්දියානු නිදහස් ව්‍යාපාරය වෙත ඇළුම් දැක්වූවෙක් විය.[3]ආශ්‍රිත↑ "නිව් පර්මනන්ට් රෙප්
රසන්ටේටිව් ෆෝ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රසන්ට්ස් ක්‍රෙඩෙන්ෂල්ස් ටු ඩිරෙක්ටර්-ජෙනරල් ඔෆ් යූඑන්ඕජී". ජීනීවාහී එක්සත් ජාතින් කාර්යාලය. 9 අගෝස්තු 2011. සම්ප්‍රවේශය 3 මාර්තු 2012.↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;LM නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 ජෙයරාජ්, ඩී. බී. එස්. (31 මාර්තු 2012). "තමාරා කුණකායකම්: ෆයිටින් ෆො ශ්‍රී ලංකා ඉන් ජිනීවා". ඩේලි මිරර් (ශ්‍රී ලංකාව):  pp. 9-10. http://www.dailymirror.lk/opinion/17727-tamara-kunanayakam-fighting-for-lanka-in-geneva.html. චෝල හමුදා කස්සප සොයමින් මුළු රුහුණ පුරා සංචාරය කළ නමුත් කස්සපට පක්ෂපාතී පිරිස් විසින් ඔහු ඉතා හොඳින් ආරක්ෂා කරනු ලැබීය. චෝලයින් කුමරු සොයමින් සිටින විට සිංහල සෙන්පතිවරුන් දෙදෙනෙකු ඔවුනට එරෙහිව සටනක් ආරම්භ කළහ. හය මාසයක් කෙරුණු යුද්ධයකින් පසු චෝලයින්ට පොළොන්නරුව දක්වා පසු බසින්නට සිදු විය. ඉන් පසු කස්සප, වික්‍රමබාහු යන නමින් මුළු ශ්‍රී ලංකාවේම ආධිපත්‍යය ආරෝපණය කර ගත් නමුත් ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහුගේ සැබෑ පාලනය තිබුණේ රුහුණ ප්‍රදේශයේ පමණි. වික්‍රමබාහු තමාට අවනත රාජපාක්ෂික තත්වයක් ඇති කර ගැනීමට කටයුතු
කළ අතර චෝලයින් සමග කල් පවත්නා ආරක්ෂාකාරී යුද්ධයකට මුහුණ දීම සඳහා යුද්ධමය වශයෙන් ශක්තිමත් වීම ආරම්භ කළේය. චෝලයින් විටින් විට රුහුණු ප්‍රදේශයට කඩා වැදුනෝය. එහෙත් මුලදී වික්‍රමබාහුගේ විරෝධතා යටපත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝලයින් විශේෂ සැලකිල්ලක් නොදැක්වූහ.මෙම කාලයේදීම දකුණු ඉන්දියාවේ ඔවුන් යටත් කර ගෙන තිබුණු පාණ්ඩ්‍ය සහ කේරළ ප්‍රදේශවල චෝල විරෝධතාවයන් වැඩි විය. එසේ සිදු වීමේ ශඛ්‍යතාවය පිළිගත හැකිය. චෝලයින් විසින් යටත් කර ගත් රාජ්‍යයන් 3 ක් වූ ශ්‍රී ලංකාව, පාණ්ඩ්‍ය දේශය සහ කේරළ ප්‍රදේශය එකනෙකා සමග සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන ගිය බැවිණි. වික්‍රමබාහු යුද්ධයකට සූදානම් වීම කල් ගත වන කාර්යක් විය. ඔහු යුද්ධයකට සූදානම් වීමේ අවස්ථාව වන විට අවුරුදු 8 ක් ගත වී තිබුණි. කෙසේ වෙතත් ඔහු චෝලයින් සමග යුද්ධයක් ආරම්භ කිරීමට පෙරදීම රෝගාතුර වී දෙවුන්දරදී මිය ගියේය. ඔහුගේ මරණය 1037 සහ 1041 අතර කාලය තුළ සිදු වන්නට ඇතැයි ඉතිහාසඥයෝ සඳහන් කරති.අනුප්‍රාප්තිකයෝවික්‍රමබාහුගෙන් පසු රජකම උරුම වීමට ඍජු හිමිකාරයෙක් නොවීය. ඔහුගේ මරණයෙන් පසු අවුරුදු 10 ක පමණ කාලයක් රටෙහි අස්ථාවර හා අසමගි තත්වයක් තිබුණේය. චෝල අධිරාජ්‍යය මෙම තත්වයෙන් ප
්‍රයෝජන ගත්තේය.වික්‍රමබාහුගේ මරණය සිදු වීමත් සමගම ඔහුගේ සේන්පතියා වූ කිත්ති බලයට පත් විය. දින අටකට පසු ඔහු බලයෙන් පහ කරන ලදී. ඒ මහලාන කිත්ති විසිණි. ඔහු වික්‍රමබාහුගේ ප්‍රධාන ලේකම් තනතුර උසුලා ඇත. එහෙත් ඔහු ගැන තොරතුරු ඇත්තේ ස්වල්පයකි.  ඔහු තව අවුරුදු 3 ක් පාලනය කළ නමුත් චෝලයින් සමග යුද්ධයකට පැටලුණේය. ඔහුගෙන් පසු ඉන්දියන් කුමාරවරු කීප දෙනෙක් බලයට පත් වූහ. එසේ වීමට හේතුවක් වූයේ චෝලයින්ට විරුද්ධව සිංහලයින් මෙහෙයවන ඕනෑම කෙනෙකු හා එක් වීමට සිංහලයෝ කැමැත්තෙන් සිටි බැවිණි. කෙසේ වුවත් එම පාලකයින් රුහුණු ප්‍රදේශය සම්පූර්ණයෙන්ම නොසලකා හැර තිබුණෙන් එය පෙර කවදාවත් නොතිබුණු නරකම තත්වයකට පත් විය. පසුව 1055 දී 1 වැනි විජයබාහු රජු බවට පත් විය. ඒ අවරුදු 17 ක් පුරා සාර්ථකව කෙරුණු උත්සාහයක ප්‍රථිඵලයක් ලෙසිණි. ඔහු චෝලයින් ඉතා සාර්ථක ලෙස රටෙන් පලවා හැර අවුරුදු සියයකට පසු ප්‍රථම වතාවට රට එක්සේසත් කළේය.අවුරුදු 34000 කට පෙර දිවයි‍නේ මානව ජනාවාස විය. ඵම මානව වර්ගය බලංගොඩ මානවයා ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ ඔවුන්ගේ ඇට සැකිලි හා වෙනත් දේ බලංගොඩ ප්රවදේශයෙන් හමු වූ බැවිනි. ඔවුන් ගල් ගුහාවල ජීවත්වූ මෙසොලිතික් (පාෂා
ණ යුගයේ ඵක්තරා අවස්ථාවකි) යුගයට අයත් දඩයමින් ජීවිකාව ගෙන ගිය පිරිසක් බව සොයා ගෙන ඇත. මොවුන් දිවයිනෙහි ආදිතම වැසියන් බව බටදොඹ ලෙන පාහියන් වැනි ප්රරසිද්ධ ලෙන් කිපයක් ආශ්රී තව ලැබුණු ඔවුන් පරිහරණය කළ උපකරණවලින් සනාථ වෙයි.මධ්යක කඳුකරයේ පිහිටි හොර්ටන් තැන්න නිර්මාණය වූයේ බලංගොඩ මනවයා විසින් දඩයම් සෙවීම සඳහා ඵහි තිබූ ගස් කොලන් ගිනි තැබිමෙනැයි විශ්වාසයක් පවතී. ඵමෙන්ම ඵම ප්රීදේශයේ තිබී හමු වූ ක්රිහ.පූ.15000 ක කාලයේ යැයි අනුමාන කරන බාර්ලි සහ ඕට් වැනි ධාන්ය් වර්ග හමුවීමෙන් පෙනී යන්නේ බලංගොඩ මානවයා කෘෂි කර්මාන්තයේද නියැලුනු බවයි.වාරණ රාජ මහා විහාරය සහ කලටුවාව ප්රනදේශයේ මැතකදී කරන ලද කැනීම්වලින් අවුරුදු 8000 කට පෙර ජීවත්වූ මෙසොලිතික් ශිලා යුගයේ මානවයා විසින් පරිහරණය කරන ලද සෙ.මි 4 ක් පමණ වූ ඉතා කුඩා ශිලා මෙවලම්ද මැටි භාජන ද, පුළුස්සන ලද දැව වල අඟුරු ද, මළ මිනී භූම දානය කිරීම සඳහා යොදා ගත් මැටි භාජන ද සොයා ගෙන ඇත.ශ්රීි ලංකා‍වේ දේශිය ශාකයක් වූ කුරුඳු ක්රිද.පූ. 1500 දී පමණ ඊජිප්තුවෙදී පාවිච්චියට ගෙන තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ දෙරට අතර ඵ් වන විට වෙළඳ සම්බන්ධයක් තිබුණු බවයි. අනුරාධපුර ප්රීදේශයේදී ක්රිර.පූ
. 900 ට කලින් වූ විශාල ජනාවාස සහ ගල් යුගයේ සංස්කෘතික ලක්ෂණ සොයාගෙන තිබේ. ඵ් කාළය වන විට ඵම ජනාවාස වූ ප්ර දේශ හෙක්ටයාර් 15 ක ප්රෂදේශයකට සීමා වුවත් ඵය ශත වර්ෂ කිපයක් තුළදී නගරයක තත්වය දක්වා හෙක්ටයාර් 50 ක් පමණ පුළුල් විය. මේ හා සමාන භුමියක් සීගිරියේ අලිගල ප්රනදේශයේ ද සොයාගෙන ඇත.වන්නිල ඇත්තෝ නොහොත් වැද්දන් යනුවෙන් හඳුන්වන දඩයම ජීවිකාව කරගත් තවමත් උතුරු නැගෙනහිර ප්රනදේශවල ජීවත්වන ජනතාව ඵක්කෝ අනිවාර්යෙන්ම දෙමළ හෝ නැතිනම් ද්රපවිඩ සම්භවයක් ඇති ජන කොටසකි.ක්රින.පූ. 2 සහ 4 වැනි සියවස් අතර රචනා කරන ලදැයි සැලකෙන රාමායන නම් වීර කාව්යහයෙහි ලංකාව ගැන විස්තර වන්නේ ඵය කුවේර නම් ධනයට අධිපති දෙවියා වෙනුවෙන් විශ්වකර්මයා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දක් ලෙසිනි. කුවේර පරදවා රාවණා විසින් අනියමින් සිහසුනට පත් විය. රාම කුමරු සුග්රිනව (වානර හමුදාවේ රජු) සහ ඇමති වූ හනුමන් සමග මන්නාරම හරහා පැමිණ ලංකාවේ රජු වූ රාවණා විසින් පැහැර ගෙන ඵනු ලැබූ ඔහුගේ බිරිඳ සීතාවන් බේරා ගත් බව රාමායනයේ විස්තර කර ඇත.පුරාණ වංශකතාවක් වූ මහා වංශයේ සහ දීපවංශයේ විස්තර කර ඇති පරිදි ආර්යයන් ලංකාවට ඵ්මට පළමුව යක්ෂ සහ නාග නම් ගෝත්ර්වල ජනයා ලංකාවේ
ජීවත්වී ඇත. සමහර විට මෙම නම් ඵ් වන විට ලංකාවේ ජිවත්වූ ආදී ජනතාව හැඳින්වූ නම් විය හැක. ඉතා පැරණි අක්ෂරවලට උදාහරණයක් වූ බ්රාවහ්මී අක්ෂර හා බ්රාීහ්මීය නොවන අක්ෂරවලින් යුත් මැටි භාණ්ඩ අනුරාධපුරයෙන් සොයාගෙන ඇත. http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Sri_Lanka#Prehistoryවර්තමානයේ පෘථිවියේ ජල සංයුතිය ආසන්න වශයෙන්පෘථිවියේ බොහෝ විට ජල ග්‍රහලොවක් ලෙස නම් කෙරේ. මෙයට හේතුව අභ්‍යාවකාශයේ සිට බලන විට එය නිල් පැහැයෙන් පෙනීමයි. මෙම පැහැයට හේතුව පෘථිවියෙන් 70% ක් පමණ පැතිරි සාගර ජලයයි. පෘථිවියේ සාගර කබොල්ල තුනී ඝනත්වයකින් යුක්තවන අතර එහි පවතින එක් පාෂාණයක්වත් පැන්ජියාවේ වෙන්වීම් අවධිය තරම් වත් පැරණි නොවන ලාබාල අවධියක පසු වේ. ජලය, වායු වලට වඩා ඝනත්වයෙන් වැඩි නිසා කබොල්ලේ දැඩි ඝනත්වයෙන් හටගත් නිම්න වලට ජලය ගලා බසී. (සිකුරු වැනි ජලය නොමැති ග්‍රහලොවක නිම්න විශාල තල ලෙස සෑදී ඇති අතර ඒවාට ඉහළින් සානු පිහිටයි) මහද්වීපික කබොල්ලේ පවතින අඩු ඝනත්වයක් සහිත පාෂාණ වල දක්නට ලැබෙන භාෂ්මික ලෝහවල පහසුවෙන් ඛාදනය ‍වන ලවණ බහුල වන නිසා අවුරුදු බිලියන ගණනක් තිස්සේ ලවණ සාගරයේ තැන්පත්ව තිබේ. වාෂ්පීකරණයෙන් ජලය වර්ෂාව
හා හිම ලෙස නැවත ගොඩබිමට ලබාදීමෙන් මෙම ලවණ  තැන්පත්වීම සිදුවේ. එමනිසා පෘථිවියේ පවතින විශාල ජල ප්‍රමාණය ලවණ හෝ ලුණු වතුර ලෙස සලකන අතර සාමාන්‍ය ලවණතාවය 35% පමණ වේ. මෙම අගය අවට ඇති ගොඩබිම් වලින් ලැබෙන ජල මාර්ග ප්‍රමාණය අනුව වෙනස් වේ. පාථිවියේ මුළු ජල ප්‍රමාණයෙන් 98% පමණ ඇත්තේ සාගර ජලයයි. නමුත් කිසිම සංවෘත විලක ගෝලීය වශයෙන් සැලකිය යුතු ජල ප්‍රමාණයක් රඳවා ගත නොහැක. ලවණීය භූගත ජලය ගෝලීය ඝන කි.මි. 100 පමණ ඇති බවට විශ්වාස කෙරෙනමුත් මෙම ජල ප්‍රමාණය ශුෂ්ක ප්‍රදේශවල ජලයේ තත්වය මැන බලන විට පමණක් සැලකිල්ලට ගනී. පෘථිවියේ ඉතිරි ජල ප්‍රමාණයට ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි ජල මුලාශ්‍ර ගනයට වටේ. ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි ජලය ලෙස සලකන්නේ ලවණතාවය සාගරයට වඩා 1% ක් අඩු එනම් 0.35% හෝ ඊට අඩු ජලයයි. ලවණතාවය මෙම අගය හා 1% අතර අගයක් ගන්නා ජලය ආන්තික ලෙස සලකන අතර එයට හේතුව මනුෂ්‍ය හා සත්ව අවශ්‍යතා වලින් සීමිත ප්‍රමාණයක් පමණක් මෙම ජලයෙන් ඉටුකර ගත හැකි විමයි. පෘථිවියේ ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි ජල ප්‍රමාණයද ව්‍යාප්තව ඇත්තේ අසමානවය. මසොසෝයික හා පැලියෝජින වැනි උණුසුම් යුගවල ග්ලැසියර් දක්නට නොලැබුණු අතර සියළුම ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි ජලය ගංගා හා ඇලදො
ළ වල පැවතුනි. වර්තමානයේ පෘථිවියේ ජල සංයුතිය ආසන්න වශයෙන් පහත පරිදි වේ. අයිස් වැස්ම හා ග්ලැසියර - 68.7%ඇන්ටාර්ක්ටික් හිම වැස්ම - 90% නැවත ඇතිවීමට අවු 9100 ගතවේ.ග්‍රීන්ලන්තය හිම  වැස්ම - 9%වෙනත් ග්ලැසියර - 1% නැවත ඇතිවීමට අවු 1600 ගතවේ.භූගත ජලය - 30.1% නැවත ඇතිවිමට අවු. 1400 ගතවේ.භූගත ජලය - 0.3%පිරිසිදු විල් 87% නැවත ඇතිවිමට අවු. 17 ගතවේවගුරු  බිම් 11%මෙම ජල මුලාශ්‍ර වලින් ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ ගංගා ජලය පමණි. බොහෝ විල් ජලය පවතින්නේ මිනිසාට ළගා විය නොහැකි ප්‍රදේශ වලය. කැනඩාවේ ග්ලැසියර විල් මේ සඳහා උදාහරණ වේ.  බයිසිකල් හා Khovsgol විල් ශුෂ්ක භාවය නිසා චතුර් ග්ලැසියරකරණයෙන් ආරක්ෂා වී ඇති අතර සමාන ජල ප්‍රමාණ වලින් යුක්ත වේ. Khovsgol විල මොන්ගෝලියාවේ පානීය අවශ්‍යතාව සපුරා ගැනීමට භාවිතා වේ. ‍ගංගා ජලයට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් භූගත ජලය ඇති නමුත් භූගත ජලයෙන් වැඩි කොටසක් ලවණතාවයෙන් යුක්ත නිසා එය ඉහතින් සඳහන් කළ ලවණ ජල කාණ්ඩයට අයත් වේ. ශුෂ්ක ප්‍රදේශවල අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ ප්‍රයෝජනයට නොගැණුනු භූගත ජලය පොසිල ලෙස විශාල ප්‍රමාණයක් ඇති නමුත් ඒවා ලබා ගැනීමට අපහසු වේ. ඉන්දියාව වැනි ශුෂ්ක රටවලට භූග
ත ජලය ඉතාම වටිනා සම්පතක් වේ. භූගත ජලය ව්‍යාප්තිය ද ගංගා ජලයට සමාන වුවත් උණුසුම් හා වියළි දේශගුණික තත්වවලදි භූගත ජලය ගබඩා කිරීම පහසුය. එයට හේතුව වේලි වලට වඩා භූගත ජල සංචිත වාෂ්පිකරණයෙන් ආවරණය වී  තිබීමයි. යේමනය වැනි රටවල වර්ෂා කාලයේදි ලැබෙන වර්ෂා ජලය එහි ප්‍රධානම ජල මුලාශ්‍රයයි.භූගත ජලය නැවත තැන්පත් වීමට ගතවන කාලය ගංගා ජලය මෙන් නිවැරදිව මැනීමට අපහසු නිසා ඉතා අඩු ජල ප්‍රමාණයක් පවතින ප්‍රදේශවල පවා භූගත ජලය භාවිතයට නොගනී. වර්තමානයේදි මුළු භූගත ජල ප්‍රමාණය නැවත තැන්පත් වීමට ගතවන කාලය එකම ප්‍රදේශයක වුවද භාවිතයට ගන්නා මුලාශ්‍ර මත වෙනස් වේ. තවද භූගත ජලය නැවත තැන්පත් වීමට වඩා වැඩි වේගයෙන් ඒවා භාවිතයට ගැනීම (Ogallala ජලධරය ) ගැටළුවක් වී ඇත.සටහන්Water distribution on Earth Overall pictureෂරීආ යන අරාබි පදයේ නිවැරදි අදහස වන්නේ ඉස්ලාමීය නීති පද්ධතියේ මූලික හරයයි. එයට “මග” යන අදහස ඇති අතර “ජල ධාරාවට යන පටුමග” යන අර්ථය ද ඇත. එය ඉස්ලාමීය ජීවන රටාව අනුගමනය කරන මුස්ලිම්වරුන්ට මෙන්ම අනෙකුත් බාහිර සියලු දෙනා විසින් පිළිපැදිය හැකි ඇසුරින් සරල නීති රාමුවක් යටතේ සැකසුණු රජයේ සහ පෞද්ගලි
ක ජීවිතයට අදාල කරුණු ඇතුළත් අංග සම්පූර්ණ ජීවන පිළිවෙතකි. එහි එදිනෙදා ජීවිතයට අදාල සියලුම කරුණු ඇතුළත් වන අතර දේශපාලනය, ආර්ථිකය, බැංකු කටයුතු, ව්‍යාපාර, ගණු දෙණු, පවුල් ජීවිතය, ලිංගික ජීවිතය, සෞඛ්‍ය හා සමාජ සම්බන්ධතා මේ ආදී කරුණු ගැන නිවැරදි තොරතුරු පුළුල්ව විග්‍රහ කෙරේ.ඉස්ලාමීය නීති පද්ධතියේ කිසිම කරුණක් ගැන බල කිරීමක් නැත. මෙම නීති පද්ධතියෙන් මිනිසා කෙසේ ප්‍රයෝජනයක් ලබා ගත යුතු ද යන්නත් නීති විශාරදයන්ගේ ඒකමතික කිරීම් ඇතළත් කරුණුත් ශුද්ධ වූ අල් කුර්ආනයේ සඳහන් කරුණු තවදුරටත් පැහැදිලි කිරීමක් වශයෙනුත් ශුද්ධ වූ මුහම්මද් නබිතුමාගේ හා නබි හිතවතුන්ගේ කථා, ක්‍රියා හා අනුමැතීන් ගැන තොරතුරු ඇතුළත් කරුණු රාශියක් විස්තර කර ඇත.ඉජිමා - ඉස්ලාමීය නීති විශාරදයන්ගේ ඒකමතික තීරණ, කියාස් - උපකල්පනය කිරීම, සංසන්දනය කර තීරණ ගැනීම හා බුද්ධියෙන් තීරණ ගැනීම හා අල් කුර්ආනයට හා නබි මඟට පටහැනි නොවන අයුරින් ස්වකීය චින්තන‍යට හා නබි මඟට පටහැනි නොවන අයුරින් ස්වකීය චින්තනයෙන් කලින් ගැටළුවලට ගත් විසඳුම් සසඳා බලා ගැටළු නිරාකරණය කිරීම මෙමඟින් සිදු කෙරේ.19 වන සියවසට පෙර රාජ්‍යය පාලනය සිදු වූයේ සම්ප්‍රදායික ලෙස පැවතුණු
නීති රීතිවලට අනුකූලවය. බොහෝමයක් සුන්නි මුස්ලිම්වරු අනුගමනය කරන්නේ නනෆි, හන්බලී, මාලිකී හෝ ෂාෆි නීති පිළිවෙත් වන අතර ෂියා මුස්ලිම්වරු අනුගමනය කරන්නේ ජාෆාරී නීති පද්ධතියට අදාල කරුණු හැටියට සලකන දොලොස් දෙනා‍ගේ අන පණත්.මෙලොව මිනිසුන් අනුගමනය කරන ආගමික නීති රීති අතර ඉස්ලාමීය නීති පද්ධිතය ලොව පුරා පුළුල්ව පැතිර පවතීය තවද එය ලොව පවතින සාමාන්‍ය රාජ්‍ය නීති පද්ධතියේ ප්‍රධාන නීති රීති පද්ධතියේ ප්‍රධාන නීතිරීති තුනෙන් එකක් ලෙස ද පිළිගෙන ඇත.ඉස්ලාමීය අධිරාජ්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙස සැලකුණ අවධියේ සාමාන්‍ය නීති රීතිවලට විශාල බලපෑමක් ඇති කළ අතර එයින් රාජ්‍ය නීති රීතිවල සැබෑ වෙනසක් හා වර්ධනයක් ඇති වීමට රුකුලක් විය. එසේම එය සාමාන්‍ය නීති ආයතනවල සංවර්ධනයට  ද සෘජු බලපෑම් ඇති කළේය.0°class=notpageimage| ඉහත ලෝක සිතියමෙහි තද රතු ඉරෙන් දැක්වෙන්නේ සමකයයි.Nations or territories that touch the Equator (red) or the IERS Reference Meridian (blue)සමකය (ඉංග්‍රීසි:  Equator) යනු ලෝකය වටා ඇති මනඃකල්පිත රේඛාවකි. එය උතතරාද්‍ර ගෝලයත්, දක්ෂිණනාර්ථගෝලයත්, සමලෙස වෙන්කරමින් උතුරැ අර්ධ ගෝලයන් දකුණ අර්ධගෝලයන් වෙන් කරයි.
අනෙකුත් ග්‍රහලෝක හා ආකාශ වස්තූන් හි සමකයන් "සමාකාරය" ලෙස හැදින්වේ.vteCircles of latitude / meridiansEquatorTropic of CancerTropic of CapricornArctic CircleAntarctic CircleEquatorTropic of CancerTropic of CapricornArctic CircleAntarctic CircleEquatorTropic of CancerTropic of CapricornArctic CircleAntarctic CircleW 0° E30°60°90°120°150°180°30°60°90°120°150°180°5°15°25°35°45°55°65°75°85°95°105°115°125°135°145°155°165°175°5°15°25°35°45°55°65°75°85°95°105°115°125°135°145°155°165°175°10°20°40°50°70°80°100°110°130°140°160°170°10°20°40°50°70°80°100°110°130°140°160°170°0°10°20°30°40°50°60°70°80°90°10°20°30°40°50°60°70°80°90°5° N15°25°35°45°55°65°75°85°5° S15°25°35°45°55°65°75°85°45x9045x9045x9045x90අධිකාරී පාලනය සාමාන්‍යVIAFWorldCat (via VIAF)ජාතික පුස්තකාලGermanyIsraelUnited Statesහනුමාන්ගොනුව:Lord hanuman singing bhajans AS.jpgපහරි ශෛලියේ හනුමාන්
සිතුවමක්දේවනාගරීहनुमान्සංස්කෘත පරිවර්තනයHanumānඅනුබැඳියරාම සහ සීතා (වෛෂ්ණව ආගම), ශිව අවතාරය [1]ආයුධයගදාව (යගදාව)පෞද්ගලික තොරතුරුදෙමාපියන්කේසරී හෝ වායූ[1][2] (පියා)අංජනා[1] (මව)පාඨ ග්‍රන්ථරාමායණය , රාම්චරිත්මනස්,හනුමාන් චාලිස,බජ්රන්ග් බාන්[3]ලිපි මාලාවක කොටසක් වනවෛෂ්ණව ආගමඅග්‍ර දෙවියන්විෂ්ණුකෘෂ්ණරාමවැදගත් දෙවිවරුන්දශාවතාරමත්ස්‍යකුර්මවරාහනරසිංහවාමනපරසුරාමරාමබලරාමකෘෂ්ණබුද්ධකල්කීවෙනත් අවතාරමෝහිනීනර-නාරායනහායග්‍රිවසම්බන්ධිතලක්ෂ්මීසීතාහනුමාන්ශේෂග්‍රන්ථ‍වේදඋපනිෂද්භගවද් ගීතාදිව්‍ය ප්‍රබන්ධරාම්චරිත්මානස්පුරාණවිෂ්ණුභාගවතනාරදීයගරුඩපද්මඅග්නිසම්ප්‍රදායශ්‍රී (විශිෂ්ටද්වෛත)බ්‍රහ්ම (ද්වෛත, අචින්ත්‍යභේදාභේද)රුද්‍ර (ශුද්ධද්වෛත)නිම්බර්ක (ද්වෛතාද්වෛත)දාර්ශනිකයින්–ආචාර්යවරුන්නම්මල්වාර්යමුනාචාර්යරාමනුජමාධවචෛතන්‍යවල්ලභසංකර්දේව්මාධව්දේව්නිම්බර්කපිල්ලෛ ලෝකාචාර්යප්‍රභූපාදවේදාන්ත දේසිකඅදාළ සම්ප්‍රදායයන්පුෂ්ටිමාර්ගභගවත්වාදයISKCONස්වාමිනාරායන්ඒකසරණප්‍රණාමිරාමනන්දිවෛඛානසාස් හින්දු ආගම ද්වාරයvteලිපි මාලාවක කොටසක් වනහින්දු ආගමහින්දුඉතිහාසයස
ම්භවයඉතිහාසයඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයඓතිහාසික වෛදික ආගමසම්ප්‍රදායන්වෛෂ්ණවශෛවශක්තස්මාර්තදෙවිවරුත්‍රිමූර්තිබ්‍රහ්මවිෂ්ණුශිවත්‍රිදේවීසරස්වතීලක්ෂ්මීපාර්වතීඅනෙකුත් ප්‍රධාන දෙවි දේවතාවියන්වෛදික:ඉන්ද්‍රඅග්නි (දෙවියන්)ප්‍රජාපතිරුද්‍රඌෂස්වරුණපශ්චාත් වෛදික:දුර්ගාගණේශහනුමාන්කාලිකාර්තිකේයකෘෂ්ණරාධාරාමසීතාසංකල්පලෝක දර්ශනයහින්දු විශ්ව විද්‍යාවහින්දු පුරාවෘත්තසත්භාවවේදයතත්ත්වතන්මාත්‍රපංචීකරණපංච භූතගුණඋත්තරීතර යථාර්ථයබ්‍රහ්මන්නිර්ගුණසගුණඕම්සත්චිතානන්දදෙවියන්ඊශ්වරහින්දු ආගමේ තුළ දෙවියන්දෙවියන් සහ ලිංගයජීවිතයේ අරුතධර්මඅර්ථකාමමෝක්ෂජීවිතයේ අදියරබ‍්‍රහ්මචාරීගෘහස්ථවානප‍්‍රස්ථසන්‍යාසවිමුක්තියේ මාර්ග තුනභක්ති යෝගඥාන යෝගකර්ම යෝගවිමුක්තියමෝක්ෂය සම්බන්ධ මාතෘකා:පරමාත්මයමායාවකර්මසංසාරයමනසආත්මන්අනාත්මන්සූක්ෂ්ම ශරීරසූක්ෂ්ම ශරීරආචාර ධර්මනීති ශාස්ත්‍රයමනියමඅහිංසාඅස්තෙයසත්‍යදයාඅක්‍රෝධතපස්දානශාස්ත්‍ර ප්‍රමාණම්ඥාන විද්‍යාවප්‍රත්‍යක්ෂඅනුමාණඋපමාණඅර්ථාපට්ටිඅනුපලබ්දිශබ්දචාරිත්‍රවන්දනා, යාග සහ පුණ්‍යය කටයුතුපූජාආරතීප්‍රාර්ථන
ාදේවස්ථානමූර්තිභක්තිජපභජනකීර්තනයාගහෝමතර්පනවෘතප්‍රායශ්චිත්තභාවනාතපධ්‍යානසමාධානනිදිධ්‍යාසනයෝගසාධුයෝගීයෝගිනීආසනසාධනකුණ්ඩලිනීහින්දු කලාවන්භරතනාට්‍යම්කතක්කතකලිකුචිපුඩිමනිපුරිචාරිත්‍ර වාරිත්‍රගර්භාධානපුංසවනසීමන්තොන්නයනජාතකර්මන්නාමකරණනිෂ්ක්‍රමණඅන්නප්‍රාශනචූදාකරණකර්ණවෙධවිද්‍යාරම්භඋපනයනකෙශාන්තරිතුශුද්ධිසමාවර්තනවිවාහ (හින්දු ආගම)විවාහඅන්තිම සංස්කාරඋත්සවදිවාලිහෝලිශිවරාත්‍රීනවරාත්‍රීදුර්ගා පූජාරාම්ලීලාවිජයදශාමි-දුශේරාරක්ෂා බන්ධන්ගනේෂ් චතුර්ථිවසන්ත පංචමිරාම නවාමිජන්මාෂ්ටමිඕනම්මකර සංක්‍රාන්තිකුම්භ මේලාපොංගල්උගාඩිවෛසාඛිබිහූපුතාණ්ඩුවිශුරථ යාත්‍රාහින්දු දර්ශනඅස්තිකසාංඛ්‍යයෝගන්‍යායවෛශෙෂිකමීමාංසාවේදාන්තඅද්වෛතද්වෛතවිශිෂ්ඨාද්වෛතඅචින්ත්‍යභෙදාභෙදශුද්ධාද්වෛතනිම්බාර්ක සම්ප්‍රදායඅක්ෂර පුරුෂොත්තම දර්ශනඅනෙකුත් දර්ශනපශුපතප්‍රත්‍යභිඥාචාර්වාකගුරුවරු, ශාන්තුවරු සහ දාර්ශනිකයෝපුරාතනඅගස්ත්‍යඅංගීරසඅරුණිඅෂ්ටවක්‍රආත්‍රිභාරද්වාජගෝතමජමාදාග්නිජෛමිණිකනාදකපිලකාශ්‍යපපාණීනිපටාංජලීරෛක්වසත්‍යකාම ජාබලවාල්මිකීවාශිෂ්ඨාවිශ්වමි
ත්‍රව්‍යාසයාඥාවාල්ක්‍යමධ්‍යතනනායනර්වරුඅල්වාර්වරුආදි ශංකරබාසවඅක්කා මහාදේවීඅල්ලමා ප්‍රභූසිද්ධේශ්වර්ඥානේශ්වර්චෛතන්‍යගංගේෂ උපධ්‍යායගෞඩපාදගෝරක්ෂානාත්ජයන්තා භට්ටාකබීර්කුමාරිලා භට්ටාමත්ස්‍යේන්ද්‍රනාත්මහාවතාර් බාබාජිමධුසුදනමාධවහරිදාස ඨාකූර්නාම්දේවනිම්බර්කප්‍රභාකර‍රඝුනාථ සිරෝමණිරාමනුජසංකර්දේව්පුරන්දර දාසකනක දාසරාම්ප්‍රසාද් සේන්ජගන්නාථ දාසව්‍යාසරායශ්‍රීපාදාර්යරාඝවේන්ද්‍ර ස්වාමිගෝපාල දාසශ්‍යාස ශාස්ත්‍රිවේදාන්ත දේසිකත්‍යාගරාජාතුකරාම්තුල්සිදාස්වාචස්පති මිෂ්රාවල්ලභවිද්‍යාරන්‍යනූතනඖරොබින්දෝකුමාරස්වාමිභක්තිවිනෝද ඨාකුර්චින්මායානන්දදයානන්ද සරස්වතීමහේෂ් යෝගික්‍රිෂ්ණානන්ද සරස්වතීනාරායණා ගුරුප්‍රභූපාදරාමක්‍රිෂ්ණරමනා මහාඍෂිරාධක්‍රිෂ්ණන්සරස්වතීසිවානන්දයූ. ජී. ක්‍රිෂ්ණමූර්තිසායි බාබාවිවේකානන්දනිගමානන්දයෝගානන්දරාමචන්ද්‍ර දත්තාත්‍රය රනාදේතිබ්බේටිබාබාතෛලංගාහින්දු ග්‍රන්ථශුද්ධ ලියවිලි වල වර්ගීකරණයශ්‍රැතිස්මෘතිආචාරආත්මතුෂ්ටිහින්දු ශුද්ධ ලියවිලිහින්දු ලියවිලි වල කාලයවේදඍග් වේදයජුර් වේදසාම වේදඅථර්ව වේදකොට්ඨාශසංහිතාබ්‍රාහ්මණආරණ්‍යක
උපනිෂද්උපනිෂද්ඍග් වේද:ඓතරෙයකෞශීතකියජුර් වේද:බෘහදාරණ්‍යකඊශාතෛත්තිරීයකතාශ්වෙතාශ්වතරමෛත්‍රිසාම වේද:චාන්දොග්‍යකෙනඅථර්ව වේද:මුණ්ඩකමාණ්ඩූක්‍යප්‍රශ්නවෙදාංගශික්ෂාචන්දස්ව්‍යාකරණනිරුක්තකල්පජ්‍යෝතිෂඅනෙකුත් ශුද්ධ ලියවිලි'භගවද් ගීතා''ආගම'අනෙකුත් ලියවිලිපුරාණවිෂ්ණු පුරාණභාගවත පුරාණදේවී භාගවත පුරාණනාරදෙය පුරාණවාමන පුරාණමත්ස්‍ය පුරාණගරුඩ පුරාණබ්‍රහ්ම පුරාණබ්‍රහ්මාණ්ඩ පුරාණබ්‍රහ්ම වෛවර්ත පුරාණභවිෂ්‍ය පුරාණපද්ම පුරාණඅග්නි පුරාණශිව පුරාණලිංග පුරාණකූර්ම පුරාණස්කන්ද පුරාණවරාහ පුරාණමාර්කණ්ඩෙය පුරාණවෙනත් මාතෘකාබාලි හින්දු ආගමදින දර්ශනයවිවේචනයනාමකරණප්‍රතිමා ශිල්පයපුරාණෝක්තිවේදයජාතිකවාදය (හින්දුත්ව)හිංසනයවන්දනා ස්ථානඉතිහාසරාමායණයමහාභාරතයඋපවේදආයුර්වේදධනුර්වේදගන්ධර්වවේදස්ථපත්‍යවේදහින්දු ආගම සහ ජෛන ආගම / සහ යුදෙව් ආගමරට අනුව හින්දු ආගමහින්දු ආගමික පාරිභාෂික ශබ්ද මාලාව හින්දු ආගම ද්වාරයvteඉන්දීය වීර කාව්‍යයක් වූ රාමායණයෙහි සඳහන් වන ප්‍රධානම සහ වැදගත්ම චරිතවලින් එකක් ලෙස හනුමාන් අන්ජනේය (අන්ජනාගේ පුත‍්‍රයා) යනුවෙන් ද හඳුන්වනු ලැබේ. රාම රජු ව
ිෂ්ණු දෙවියන්ගේ අවතාරයක් සේ සැලකේ. රාම රජුගේ බිරිඳ ගලවා ගැනීම පිණිස රාම ට සහායවූ හනුමන් වනාහි වානරයෙකි.හෙතෙම රාමගේ බැතිමතෙකු සේ සැලකේ. ආයුධය ලෙස යගදාවක් දරයි. හනුමන්ට භාර්යාවක් සිටිබව සඳහන් නොවේ.සටහන්↑ 1.0 1.1 1.2 උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;Williams2008p146 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ Bibek Debroy (2012). The Mahabharata: Volume 3. Penguin Books. pp. 184 with footnote 686. ISBN 978-0-14-310015-7.↑ Brian A. Hatcher (2015). Hinduism in the Modern World. Routledge. ISBN 9781135046309.100 quintillion (1020) pengő, එදා මෙදා තුර නිකුත් වූ විශාලම ඉලක්කම් අගය (අභිධානය, denomination) සහිත මුදල් නෝට්ටුව, හංගේරියාව, 1946. 1 septillion pengő නෝට්ටු මුද්‍රණය කළ ද භාවිතයට නිකුත් නොකෙරිණි.ආර්ජන්ටිනාවේ අධි උද්ධමනයමෙම ලිපියආර්ථික විද්‍යාවපිළිබඳ වන ලිපි මලාවක කොටසකිසුචියවටසනප්‍රවර්ගයඉතිහාසයශාඛාවර්ගීකරණයHistory of economicsSchools of economicsMainstream economicsHeterodox economicsEconomic methodologyEconomic theoryPolitical econo
myMicroeconomicsMacroeconomicsInternational economicsApplied economicsMathematical economicsEconometricsJEL classification codesසංකල්පසිද්ධාන්තශිල්ප ක්‍රමEconomic systemsEconomic growthMarketNational accountingExperimental economicsComputational economicsGame theoryOperations researchBy applicationAgriculturalBehavioralBusinessCulturalDemographicDevelopmentDigitizationEcologicalEducationEngineeringEnvironmentalEvolutionaryExpeditionaryEconomic geographyFinancialHealthEconomic historyIndustrial organizationInformationInstitutionalKnowledgeLabourLawManagerialMonetaryNatural resourceOrganizationalPersonnelEconomic planningEconomic policyPublic economicsPublic / Social choiceRegionalRuralServiceSocioeconomicsEconomic sociologyEconomic statisticsUrbanWelfareWelfare economicsNotable economistsFrançois QuesnayAdam SmithDavid RicardoThomas Robert MalthusJohn Stuart MillKarl MarxWilliam Stanley JevonsLéon WalrasAlfre
d MarshallIrving FisherJohn Maynard KeynesArthur Cecil PigouJohn HicksWassily LeontiefPaul Samuelsonmoreලැයිස්තුEconomistsPublications (journals)GlossaryGlossary of economics ව්‍යාපාර ද්වාරය මුදල් ද්වාරයvteආර්ථික විද්‍යාවේදී, අතිඋද්ධමනය යනු මුදල් වල වටිනාකම අඩු වනවිට මිල ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යන "පාලනය කළ නොහැකි" තත්ත්වයකි. සමුච්චිත උද්ධමන අනුපාතිකය වර්ෂ තුනක කාලයකදී 100% දක්වා ළගාවීමේ සිට "උද්ධමනය මසකට 50% ඉක්මවීම" දක්වා වන පරාසය තුළ විවිධ අයුරින් මෙය නිර්වචනය කරනු ලබයි. අවිධිමත් භාවිතයේදී, මෙම පදය නිරතුරුව ඉතා ඉහළ අනුපාතිකවලට යොදාගනී. සාමාන්‍ය රීතියක් ලෙස උද්ධමනය වර්ෂයකට වරක් වාර්තා කරනු ලබන නමුත් අතිඋද්ධමනය ඉතා කෙටි කාල ප්‍රාන්තර සඳහා, බොහෝවිට මසකට වරක්, වාර්තා කරනු ලබයි.බොහෝ ආර්ථික විද්‍යාඥයින් මෙයට භාවිතා කරන නිර්වචනය නම්, "සමතුලිතය දෙසට ගමන් කිරීමේ ප්‍රවණතාවයක් නැති උද්ධමන චක්‍රයක්" යන්නයි. චක්‍රයේ සෑම පුනරාවර්තයකම තව තව උද්ධමනය නිර්මාණය වීම තුළ මෙවැනි උද්ධමන ඇති වේ. අතිඋද්ධමනය තත්ත්වයක් ඇතිවීම කෙරෙහි බලපාන හේතු පිළිබඳව පුළුල් කතිකාවතක් පැවතියද මුදල් සැපයුමේ අපරීක්ෂා
කාරී ඉහළ යාමක් ඇතිවිට හෝ අතිවිශාල ලෙස කාසි හා නෝට්ටු නිකුත් කරන විට හෝ බොහෝ විට යුද්ධ (හෝ පසුවිපාක), ආර්ථික පරිහානි හෝ දේශපාලන හෝ සමාජ කැළඹීම් සමඟ එය නිතරම දැකිය හැකිය.1923 - 24 උද්ධමනය : ජර්මානු කාන්තාවක් මුදල්වලට දර මිලදී ගෙන දැවිය හැකි කාලයට වඩා වැඩි කාලයක් දැවිය හැකිවන මුදල් නෝට්ටු පෝරණුවක් තුළට දමද්දී.අර්ථ දැක්වීම1965 දී පිලිප්ස් කැගැන් ලියන ලද "අතිඋද්ධමනය මූල්‍ය ගතිකත්වය", අතිඋද්ධමනයේ පිළිබඳව හා එහි බලපෑම පිළිබඳව කරන ලද ප්‍රථම ගැඹුරු අධ්‍යයනය ලෙස පොදුවේ සලකනු ලබයි. එහිදී ඔහු මාසික උද්ධමන අනුපාතිකය අවම වශයෙන් 50% ක් වත් අතිඋද්ධමනය ලෙස නිර්වචනය කරන ලදී.අතිඋද්ධමනයක් පවතින ආර්ථිකයක දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණ 04 ක් අන්තර්ජාතික ගිණුම් ප්‍රමිති 29 මඟින් විස්තර කරයි.පොදු ජනතාව තම ධනය මූල්‍ය නොවන වත්කම් ලෙසින් හෝ සාපේක්ෂව ස්ථාවර විදේශ විනිමය ලෙසින් තබා ගැනීමට කැමතිය. පවත්නා දේශිය මුදල් ඉක්මනින්ම කාර්ය ශක්තිය පවත්වා ගැනීම සඳහා යොදාගනී.පොදු ජනතාව මූල්‍ය වටිනාකම් සලකනුයේ දේශීය විනිමයෙන් නොව සාපේක්ෂව ස්ථාවර විදේශ විනිමයෙනි. මිල ගණන් එම විදේශ මුදල් මඟින් ගෙනහැර දැක්විය හැකිය.කාලය ඉ
තා කෙටි වුවද ණය දීම හා ගැනීම ණය කාල සීමාව තුලදී වන අපේක්ෂිත ක්‍රියාශක්තියේ අලාභය හානිපූරණය කළ හැකි මිල යටතේ සිදුවේ.පොලී අනුපාතික, වැටුප් හා මිල ගණන්, මිල දර්ශකයට සම්බන්ධ වන අතර වර්ෂ තුනක් තුළ සමුච්චිත උද්ධමන අනුපාතිකය 100% කට ළඟාවීම හෝ එය ඉක්මවීම සිදුවේ.මසක උද්ධමන අනුපාතිකය සිය ගණනක ප්‍රතිශතයකින් නිතර දැකිය හැකි එවැනි උදාහරණ කිහිපයක් පහත දැක්වේ:1923 ජර්මනියේ උද්ධමන අනුපාතිකය මසකට 3.25 X 106 ප්‍රතිශතයක් විය (සෑම දින 2 කට වරක් මිල දෙගුණ වෙයි)1941 - 1944 කාලයේ ජර්මනියේ නාසි හමුදාව ග්‍රීසිය ආක්‍රමණය කළ දින සිට උද්ධමන අනුපාතිකය මසකට 8.55 X 109 ප්‍රතිශතය විය. (සෑම පැය 28 කටම වරක් මිල දෙගුණ වේ.)1993 ඔක්තෝම්බර් 1 සිට 1994 ජනවාරි 24 දක්වා යුගොස්ලෝවියාවේ උද්ධමන අනුපාතිකය 5 X 1015 ප්‍රතිශතයක් විය. (සෑම පැය 16 කටම වරක් මිල දෙගුණ වේ.) # ඉතාම දරුණු උද්ධමනය දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු හංගේරියාවේ ඇතිවිය. එය මසකට 419 X 1016 ප්‍රතිශතයක් දක්වා ඉහළ යන ලදී. (සෑම පැය 15 කට වරක්ම මිල දෙගුණ වේ)වෙනත් සැලකිය යුතු මට්ටමේ උදාහරණ නම්, බෙලරුසීයාව හා යුක්රේන් වැනි නැගෙනහිර යුරෝපා රටවල 1990 දශකයේ මුල භාගයේ ආර්ථික