LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ිරීම.ඡන්දදායකයන්ව ඡන්දය ප්‍රකාශකල යුතු අයුරු පිළිබඳව දැනුවත් නොකිරීම හෝ වැරදි උපදෙස් ලබා දීම, රහස් ඡන්දය උල්ලංගනය කිරීම ඡන්ද පෙට්ටි පිරවීම, ඡන්ද යන්ත්‍ර අත පත ගෑම, ඡන්ද විනාශ කිරීම, ඡන්ද දායකයන් මර්දනය කිරීම, වැරදි ලෙස ප්‍රතඵල වගුගතකිරීම, ඡන්ද පොලවලදී ශාරීරික හෝ වාචික ප්‍රචන්ඩත්වය.සටහන්Electionමෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.උතුරැ දිග පාකිස්ථාන‍යේ  හා නැගෙනහිර ඇෆගනිස්ථානයේ පිහිටා තිබු පෞරාණික රාජධානිය ගාන්ධාරය නම් විය. ගාන්ධාර රාජධානිය ප්‍රධාන වශයෙන් පැතිරී තිබුනේ පෙෂාවර් නිම්නය. පෝටෝහාර් සානුව සහ කාබුල් නදිය කේන්ද්‍රගත කරගෙනය. එහි ප්‍රධාන නගරයට ‍වුයේ පුරැෂ පුරය හෙවත් පුරැෂයන්ගේ නගරයයි. (නූතන පෙෂාවර් නගරය) තවත් කළෙක තක්ෂිලාව ප්‍රධාන නගරය විය.ගාන්ධාර රාජධානිය ක්‍රිස්තු පූර්ව පළමු සහශ්‍රයේ මුල් භාගයේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ එකොළොස් වන සියවස දක්වා අඛණ්ඩව පැවැතුණි. ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමු සියවසේ සිට පස්වන සියවස දක්වා වු කාලය තුළ ග
ාන්ධාර රාජ්‍යය එහි උපරිමයට ලගා විය. ඒ සදහා දායක වූ ප්‍රධාන පාලකයන් වුයේ බෞද්ධ නරපතියෙකු වූ කුෂාන්ය.දසවන හා අකොලොස්වන ශතවර්ෂයේ හි එහි පාලනය මුස්ලිම් භක්තික අිරාජයන් අතට පත්වීමට ප්‍රථම එහි පාලනය හින්දු භක්තිකයන් වු ෂහි වරැන් අත විය. ෂහි ධන පදය ඉතිහාස කතෘ, අල්, බිරැනි විසින් හින්දු පාලකයන් හැදින්වීමට යොදා ගන්නා ලදි.ෆස්නි හි මහමුද් එහි පාලනය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1021 දී අත්පත් කරගත් පසු ගාන්ධාර යන නාමය භාවිතයෙන් ඉවත් විය. මෝග් යුගයේ දී එම ප්‍රදේශය ලාහෝර් සි හෝ කාබුල් සිට පාලනය කෙරිනි. එම කාලයෙේදී ගාන්ධාර ප්‍රදේශය කාබුල් ප්‍රාන්තයේ කොටසක් විය.Female spouted figure, terracotta, Charsadda, Gandhara (3rd–1st century BC)Mother Goddess (fertility divinity), derived from the Indus Valley tradition, terracotta, Sar Dheri, Gandhara (1st century BC)Prince Siddhartha Gautama Shakyamuni (1st–2nd century)Standing Buddha (1st–2nd century)Buddha head (2nd century)Buddha in acanthus capitalThe Greek god Atlas, supporting a Buddhist monument, HaddaThe Bodhisattva Maitreya (2nd
century)Wine-drinking and music, Hadda (1st–2nd century)Maya's white elephant dream (2nd–3rd century)The birth of Siddharta (2nd–3rd century)The Great Departure from the Palace (2nd–3rd century)The end of ascetism (2nd–3rd century)The Buddha preaching at the Deer Park in Sarnath (2nd–3rd century)Scene of the life of the Buddha (2nd–3rd century)Scene of the life of the Buddha (2nd–3rd century)The death of the Buddha, or parinirvana (2nd–3rd century)A sculpture from Hadda, (3rd century)The Bodhisattva and Chandeka, Hadda (5th century)The Buddha and Vajrapani under the guise of HeraklesHellenistic decorative scrolls from Hadda, northern PakistanHellenistic scene, Gandhara (1st century)A stone plate (1st century).සටහන්මූලාශ්‍රBeal, Samuel. 1884. Si-Yu-Ki: Buddhist Records of the Western World, by Hiuen Tsiang. 2 vols. Trans. by Samuel Beal. London. Reprint: Delhi. Oriental Books Reprint Corporation. 1969.Be
al, Samuel. 1911. The Life of Hiuen-Tsiang by the Shaman Hwui Li, with an Introduction containing an account of the Works of I-Tsing. Trans. by Samuel Beal. London. 1911. Reprint: Munshiram Manoharlal, New Delhi. 1973.Bellew, H.W. Kashmir and Kashgar. London, 1875. Reprint: Sang-e-Meel Publications 1999 ISBN 969350738XCaroe, Sir Olaf,  The Pathans, Oxford University Press, Karachi, 1958.Herodotous, The Histories, Translated by Aubrey De Selincourt, Penguin Books, 1954.Hill, John E. 2003. "Annotated Translation of the Chapter on the Western Regions according to the Hou Hanshu". 2nd Edition.Hussain, J.  An Illustrated History of Pakistan, Oxford University Press, Karachi, 1983.Legge, James. Trans. and ed. 1886. A Record of Buddhistic Kingdoms: being an account by the Chinese monk Fâ-hsien of his travels in India and Ceylon (A.D. 399–414) in search of the Buddhist Books of Discipline. Reprint: Dover Publications, New York. 1965.Shaw, Isobel. Pakistan Handbook, The Guidebook Co., Ho
ng Kong, 1989Watters, Thomas. 1904–5. On Yuan Chwang's Travels in India (A.D. 629–645). Reprint: Mushiram Manoharlal Publishers, New Delhi. 1973.බාහිර සබැදිගාන්ධාර හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.Livius.org: Gandara සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2013-07-19 at the Wayback MachinePhotographs and in-situ description of the famous Ghandharan 'fasting Buddha' from Lahore Museum's collection සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2012-02-20 at the Wayback MachineThe Buddhist Manuscript projectUniversity of Washington's Gandharan manuscriptCoins of Gandhara janapadaසැකිල්ල:Middle Kingdoms of India"Pakistan" යනු සැකිල්ල:ඛණ්ඩාංක නොමැත සඳහා බාරගත නොහැකි ප්‍රවර්ග පරාමිතියකි.The problem is usually caused either by a spelling mistake or by an-over-precise category.For a full list of categories, see ප්‍රවර්ගය:වර්ගීකරණය කර නොමැති භූගෝලීය ඛණ්ඩාංක සපයා නොමැති ලිපි and its subcategories.ඇල්ෂයිමර්ගේ රෝගයවෙනත් නම්Alzheimer's disease, Alzheimer disease, Alzheimer'sසාමාන්‍ය වයස්ගත මොළයක් (වමේ) සහ ඇල්සය
ිමර් රෝගියාගේ මොළය (දකුණ) සංසන්දනය කිරීම. ආන්තර ලක්ෂණ පෙන්වා දී ඇත.විශේෂතාවNeurologyරෝග ලක්‍ෂණDifficulty in remembering recent events, problems with language, disorientation, mood swings[1][2]Usual onsetOver 65 years old[3]කාලපරාසයLong term[2]හේතුPoorly understood[1]අවදානම් සාධකGenetics, head injuries, depression, hypertension[1][4]රෝග විනිශ්චය ක්‍රමBased on symptoms and cognitive testing after ruling out other possible causes[5]Differential diagnosisNormal aging[1]ඖෂධAcetylcholinesterase inhibitors, NMDA receptor antagonists (small benefit)[6]PrognosisLife expectancy 3–9 years[7]සංඛ්‍යාතය29.8 million (2015)[2][8]මරණ1.9 million (2015)[9]ඇල්ෂයිමර්ගේ' රෝගය යනු අමතකවීම ඇතිකරන ප්‍රධානතම හේතුවකි. මෙය ලොව පුරා මිලියන 24 ක් වූ ජනතාව අතර දක්නට ඇති තත්වයකි. ඇල්ෂයිමර් රෝගය  ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත්වෙන විනාශකාරී රෝගයක් වන අතර මේ වනවිටද නිශ්චිත ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් සොයාගෙන නොමැත. මෙම රෝගය බහුල වශයෙන් වයස අවුරුදු 65  ඉක්මවූවන් අතර දක්නට ඇති අතර ඊට වඩා අඩු වයස් ඇති අය අතර වුවද කලාතුරකින් දක්නට ඇත. රෝග
ය හදුනාගන්නා අවස්ථාව වන විට රෝගය හටගෙන වසර ගණනක් ඉක්මවා ගොස් තිබිය හැකිය. මුල් අවධිවලදී කෙටිකාලීන මතකය නැතිවීයාම බහුලව සිදුවේ. නමුත් මෙය වයස්ගත වීමත් සමග සිදුවන්නක් හෝ මානසික ආතතිය නිසා ඇතිවන්නක් ලෙස වරදවා වටහා ගත හැකිය. පසුකාලීනව සිහිවිකල් වීම ,  කෝපය ,  චිත්ත ස්වභාවයේ සිදුවන වෙනස්වීම් ,  කථාකරන භාෂාවේ සිදුවන වෙනස්වීම් , දීර්ඝ කාලීන මතකය නොමැතිවීම සහ අවට සමාජයෙන් වෙන්වී සිටීම යන ලක්ෂණ ඇතිවේ. මරණය ළගාවන තෙක් මෙම රෝගීන්ගේ ප්‍රධාන හසුලු දේහ ක්‍රියාකාරීත්වයන් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් දුර්වල වේ. ඉහත කී රෝග ලක්ෂණ බහුලව පොදුවේ දක්නට ලැබුණද එක් එක් රෝගීන්ට තමාටම ආවේනික වු රෝග ලක්ෂණ ඇති වේ. සාමාන්‍යයෙන් රෝගය වසර 5 සිට 20 දක්වා පැවතිය හැකිය.මෙම රෝගියෙකු වෛද්‍යවරයෙකු හමුවීමට යන්නේ තමාට අමකත වීම ඇති බව දැන ගැනීමෙන් පසුවය. එයට වෛද්‍යවරයා මගින් රෝගි‍යාගේ හැසිරීම පිළිබදව අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ඔහුගේ ප්‍රජානන ක්‍රියාවන් පරීක්ෂණයට බදුන් කිරීමෙන් සහ මොළයේ ස්කෑන් කිරෟමකට ලක් කිරීම මගින් රෝග විනිශ්චයට එළඹේ.ඇල්ෂයිමර් රෝගය ඇතිවීමට ‍හේතුව හෝ එහි වර්ධනය පිළිබදව මෙතෙක් හදුනාගෙන නොමැත. මෙහිදී මොලයෙහි කැලැල් ඇතිවීමක් හා සං
කූලතාවයක් හටගනී. මෙම රෝගයෙහි අනුමාන කළ හැකි හේතු සාධකයන් සහ  ප්‍රතිකාර ක්‍රමවේදයන් පිළිබද  තර්ක විතර්ක ඇත. මෙම විතර්කයන් සනාථ කිරීම සදහා  ඒවාටම අනුකූල වන පරිදි සාක්ෂිද  ඔවුහු ඉදිරිපත් කර ඇත. නමුත් මෙතුවක් මෙම රෝගය නැවැත්විම හෝ නැවත යථාතත්වයට පත් කර ගැනීම සදහා ප්‍රතිකාර ක්‍රම සොයාගෙන නොමැත. තවද දැනට පවතින ප්‍රතිකාර ක්‍රම මගින් රෝගය තව දුරටත් වර්ධනය වීම අඩාල කිරීමක් සිදුවන බවත් හෝ එහි රෝග ලක්ෂණ පාලනය කිරීමක් පමණක් සිදුවන බව හෝ සොයා ගෙන ‍නොමැත. ඇලිෂයිමර් රෝගය වලක්වා ගත හැකි ක්‍රමවේදයන් යෝජනා වී ඇතත් රෝගයෙහි ව්‍යාප්තිය හෝ බැරූරැම් කම අවම කිරීම සදහා ඒ ක්‍ර‍මවේදයන්හි වැදගත්කම ඔප්පු වී  නොමැත. මානසිකව නොයෙකුත් උත්තේජයන් ලබාදී මනස ප්‍රබෝධමත් කිරීම හා සමබර ආහාර ‍වේලක් ලබා ගැනීම රෝගය වලකා ගනීමට මෙන්ම රෝගය සදහා ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස ද නිර්දේශ කර ඇත.ඇල්ෂයිමර් රෝගය ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත්වන සුවකළ නොහැකි රෝගී තත්වයක් නිසා රෝගියා කරුණාවෙන් හා ඉතා හොද අවධානයකින් බලා ගැනීම කළ යුතුය. මෙම කර්තව්‍ය රෝගියාගේ සහකරු  හෝ සහකාරියගෙන් හෝ රෝගියාට ඉතා සමීප ඥාතියෙකු ගෙන් ඉෂ්ඨ කර ගත හැකි වේ. මෙවන් රෝගියෙකු රැක බල
ා ගන්නා ආවතේවකරුවකු වුවද රෝගියා බලාගැනීමේදී ශාරීරික වශයෙන් විඩාවට පත්වන  අතර මානසික වශයෙන්ද රෝගියා වෙනුවෙන් සිදු කිරීමට ඇති කාර්යයන් කැප කිරීම් නිසා මානසික ආතතියකට පත්වේ.මූලාශ්‍ර↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Burns A, Iliffe S (February 2009). "Alzheimer's disease". BMJ. 338: b158. doi:10.1136/bmj.b158. PMID 19196745.↑ 2.0 2.1 2.2 "Dementia Fact sheet". World Health Organization. 12 December 2017.↑ Mendez MF (November 2012). "Early-onset Alzheimer's disease: nonamnestic subtypes and type 2 AD". Archives of Medical Research. 43 (8): 677–85. doi:10.1016/j.arcmed.2012.11.009. PMC 3532551. PMID 23178565.↑ Ballard C, Gauthier S, Corbett A, Brayne C, Aarsland D, Jones E (March 2011). "Alzheimer's disease". Lancet. 377 (9770): 1019–31. doi:10.1016/S0140-6736(10)61349-9. PMID 21371747.↑ "Dementia diagnosis and assessment" (PDF). National Institute for Health and Care Excellence (NICE). 5 December 2014 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 30 November 2014.↑ Comm
ission de la transparence (June 2012). "Drugs for Alzheimer's disease: best avoided. No therapeutic advantage" [Drugs for Alzheimer's disease: best avoided. No therapeutic advantage]. Prescrire International. 21 (128): 150. PMID 22822592.↑ Querfurth HW, LaFerla FM (January 2010). "Alzheimer's disease". The New England Journal of Medicine. 362 (4): 329–44. doi:10.1056/NEJMra0909142. PMID 20107219.↑ GBD 2015 Disease Injury Incidence Prevalence Collaborators (October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1545–1602. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. PMC 5055577. PMID 27733282. {{cite journal}}: |author= has generic name (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link)↑ GBD 2015 Mortality Causes of Death Collaborators (October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause morta
lity, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/S0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281. {{cite journal}}: |author= has generic name (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link)භාහිර සබැඳිඇල්ෂයිමර්ගේ රෝගය හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.වර්ගීකරණයDICD-10: G30., F00.ICD-9-CM: 331.0, 290.1OMIM: 104300MeSH: D000544DiseasesDB: 490බාහිර සම්පත්MedlinePlus: 000760eMedicine: neuro/13Patient UK:ඇල්ෂයිමර්ගේ රෝගයGeneReviews: NBK1161Scholia: Q11081vteමානසික සහ චර්යාත්මක ආබාධ (F 290–319)ස්නායුවිද්‍යාත්මක/ලාක්ෂණිකඩිමෙන්ෂියාමෘදු ඥානාත්මක අපහායනයඇල්ෂයිමර්ගේ රෝගයසනාල ඩිමෙන්ෂියාවපික්ගේ රෝගයකෲට්ස්ෆෙල්ඩ්ට්-ජාකොබ් රෝගයහන්ටිංටන්ගේ රෝගයපාකින්සන්ගේ රෝගයAIDS ඩිමෙන්ෂියා සංකීර්ණයලලාටඅපරකපාල ඩිමෙන්ෂියාවහිරුබැස්මඅයාලයඕටිසම් ස්පෙක්ට්‍රම්ඕටිසම්ඇස්පර්ජර් සහලක්ෂණයසැවන්ට් සහලක්ෂණයPDD-NOSඅධි-ක්‍රියාකාරී ඕටිසම්වෙනත්විභ්‍රමය
පශ්චාත්-සංහනන සහලක්ෂණයකාබනික මොළ සහලක්ෂණයමනෝක්‍රියාකාරී ද්‍රව්‍ය, ද්‍රව්‍ය අවභාවිතය, ඖෂධ අවභාවිතය සහ ද්‍රව්‍ය-සම්බන්ධ ආබාධආධූලනය/ඖෂධ අධිමාත්‍රාවකායික පරායත්තතාවද්‍රව්‍ය පරායත්තතාවප්‍රතිස්කන්ධ ආචරණයද්විත්ව ප්‍රතිස්කන්ධයනිෂ්කර්ෂණයභින්නෝන්මාදය, භින්නෝන්මාද මාදිලියේ සහ මෝහසයිකෝසියාවSchizoaffective disorderභින්නෝන්මාදරූපී ආබාධයකෙටිකාලීන ප්‍රතික්‍රියාකාරී සයිකෝසියාවභින්නෝන්මාදයවිසංවිධානිත භින්නෝන්මාදයපීඩනෝන්මාද භින්නෝන්මාදයසරල-වර්ගයේ භින්නෝන්මාදයමෝහ ආබාධමෝහ ආබාධයFolie à deuxමනෝභාව (චිත්තවේගික)ක්ෂිප්තතාවද්වීධ්‍රැව ආබාධය(ද්වී‍ධ්‍රැව Iද්වීධ්‍රැව IIචක්‍රීය කුප්තියද්වීධ්‍රැව NOS)විෂාදය(ප්‍රධාන විෂාද ආබාධයDysthymiaසාමයික චිත්තවේග ආබාධයඅනාකෘතික විෂාදයවිෂාදී විෂාදය)නියුරෝසික, ආතතිය-සම්බන්ධ සහ දෛහිකරූපීකාංසා ආබාධයභීතිකාවඅංගන භීතිකාවසමාජ කාංසාවසමාජ භීතිකාව(මානවභීතිකාව)විශේෂිත භීතිකාව(ආවෘතිභීතිකාව)විශේෂිත සමාජ භීතිකාවවෙනත්සංත්‍රාස ආබාධයසංත්‍රාස ප්‍රහාරයසාමාන්‍යකෘත කාංසා ආබාධයOCDආතතිය(තීව්‍ර ආතති ප්‍රතික්‍රියාවPTSD)සමායෝග ආබාධයවිෂාද මනෝභාවය සමග සමායෝග ආබ
ාධයදෛහික ලක්ෂණආබාධයදෛහීකරණ ආබාධයදේහ දුෂ්රූපික ආබාධයරෝගකාංසාවව්‍යාධිභීතිකාවඩා කොස්ටාගේ සහලක්ෂණයසයිකැල්ගියාවපරිවර්තන ආබාධය(ගැන්සර් සහලක්ෂණයGlobus pharyngis)නියුරැස්තීනියාවබහුජන මනෝජනක ව්‍යාධිභාවයවිඝටන ආබාධයවිඝටන තද්භාව ආබාධයමනෝජනක විස්මෘතියවිස්මෘතික පාලයන අවධියවිෂ්පෞරුෂායණ ආබාධයකායික විද්‍යාත්මක/කායික චර්යාත්මකභක්ෂණ ආබාධයස්නායුක අක්ෂුධාවස්නායුක අතික්ෂුධාවරෝමන්ථන සහලක්ෂණයNOSඅකාබනිකනිදන ආබාධ(අකාබනික අතිනිද්‍රාවඅකාබනික අනිද්‍රාව)පාරනිද්‍රාව(REM නිදන චර්යා ආබාධයනිශා භීතියදුස්ස්වප්නය)ලිංගිකදුෂ්කෘතියලිංගික ආශාව(අවක්‍රියාකාරී ලිංගික ආශා ආබාධයඅතිලිංගිකතාව)ලිංගික ප්‍රබෝධය(ස්ත්‍රී ලිංගික ප්‍රබෝධ ආබාධය)උදර්ජන දුෂ්කෘතියඌර්ජය(අනූර්ජයප්‍රමාදිත ශුක්‍ර මෝචනයඅකුළු ශුක්‍ර මෝචනයලිංගික නිස්ස්වාදනය)වේදනා(Vaginismusදුර්මෛථුන්‍යය)පශ්චාත් ප්‍රසවPostpartum depressionPostpartum psychosisවැඩිහිටි පෞරුෂතා සහ චර්යාලිංග අවසිද්ධියලිංගික පරිණති ආබාධයEgo-dystonic sexual orientationලිංගක සබඳතා ආබාධයParaphilia(දර්ශාස්වාදයඅර්චනකාමය)වෙනත්පෞරුෂතා ආබාධයආවේග පාලන ආබාධය(
චෞරෝන්මාදයTrichotillomaniaදහනෝන්මාදයDermatillomania)අතාත්වික ආබාධය(මූන්චෝසන් සහලක්ෂණය)සාමාන්‍යයෙන් ළමාවියේ දී නිශ්චය කෙරෙන මානසික ආබාධබුද්ධි ආබාධිතතාවX-ප්‍රතිබද්ධ බුද්ධි ආබාධිතතාව(ලුජාන්-ෆ්‍රයින්ස් සහලක්ෂණය)මානසික වර්ධනය(විකසන විකලතා)විශේෂිතපැතිරිඕටිසම් ස්පෙක්ට්‍රම්චිත්තවේගී සහ චර්යාත්මකADHDහැසිරීම් ආබාධය(ODD)චිත්තවේගී/චර්යාත්මක ආබාධය(විප්‍රලම්බ කාංසා ආබාධය)සමාජ කාර්ය(වරනීය මූකතාවRADDAD)ටිකීය ආබාධය(ටුවරෙට් සහලක්ෂණය)කථන(ගොත ගැසීමපටලැවීම)චලන ආබාධය(ඒකාකාරී)ලක්ෂණ සහ ප්‍රවර්ගීකරණය නොකළකැටටෝනියාව්‍යාජ ගර්භනීභාවයසවිරාම ස්ඵෝටන ආබාධයමනෝචාලක ක්ෂෝහයඒකාකාරතාවමනෝජනක අපස්මාර-නොවන හදිසි ආබාධක්ලූවර්-බියුසි සහලක්ෂණයvteස්නායු පද්ධතියස්නායු පද්ධතියේ ව්‍යාධි වේදය, ප්‍රධාන වශයෙන්ම ම.ස්.ප. (G04–G47, 323–349)ප්‍රදාහමොළයඑන්සෙෆලයිටිස්වෛරසීය එන්සෙෆලයිටිස්හර්පීස්වෛරසීය එන්සෙෆලයිටිස්ගාත්‍රා එන්සෙෆලයිටිස්එන්සෙෆලයිටිස් ලෙතාර්ගිකාකුටීරමය කෝඨරක ත්‍රොම්බෝසියමොළ විස්ඵෝටයඇමීබයිකසුෂුම්නාවමයලිටීස්: පෝලියෝමයලිටීස්මයලීනීහරණ රෝගයතීර්යක් මයලිටීස්Tropical spastic paraparesis
Epidural abscessදෙකෙහිම/එකක හෝඑන්සෙෆලොමයලිටීස්තීව්‍ර විස්තෘතMyalgicමෙනින්ජො‍එන්සෙෆලයිටීස්මොළය/encephalopathyපරිහානිබහිර්පිරමිඩීය සහචලන ආබාධපාදීය ගැංග්ලියා රෝගයපාර්කින්සෝනියාවPDපශ්චාත්එන්සෙෆලයිටිකNMSPKANTauopathyPSPStriatonigral degenerationHemiballismusHDOADyskinesiaDystoniaStatus dystonicusඅස්ථිර වක්‍රගලස්ථම්ත්වයමේජ්ගේBlepharospasmAthetosisකෝරියාවChoreoathetosisMyoclonusMyoclonic epilepsyAkathisiaවේපනයආවශ්‍යක වේපනයඅද්‍යාශ වේපනයචංචල පාදදරදඬු පුද්ගලඩිමෙන්ෂියාවTauopathyඇල්ෂයිමර්ගේමුල්කාලීන-ආක්‍රමණප්‍රධාන ප්‍රගාමී අභාෂ්‍යතාවලලාටශංඛක ඩිමෙන්ෂියාව/ලලාටශංඛක කණ්ඩික පරිහානියපික්ගේලෙවී දේහ සමග ඩිමෙන්ෂියාවඅපර බාහික නිර්හරණයසනාල ඩිමෙන්ෂියාවමයිටොකොන්ඩ්‍රීය රෝගයලෙයි රෝගයමයලිනීහරණස්වයංප්‍රතිශක්තිබහුවිධ ජාරඨ්‍යයNeuromyelitis opticaSchilder's diseaseප්‍රවේණිකAdrenoleukodystrophyඇලෙක්සැන්ඩර්කානවන් රෝගයක්‍රෑබ්MLPMDVWMMFCCAMFAK සහලක්ෂණයCentral pontine myelinolysisමාර්චියාෆැවා-බිග්නැමි රෝගයඇල්පර්ස්ගේ රෝගයඋපාඛ්‍යාන/පරාශෛතිකපරිග්‍රහණ/අපස්මාරය
නාභීයසමාන්‍යකෘතStatus epilepticusMyoclonic epilepsyහිසරදයමිග්‍රේන්කුටුම්භීය අර්ධඝාතපර්ෂදආතතිමස්තිෂ්කවාහිනීTIAAmaurosis fugaxඅනිත්‍ය ගෝලීය විස්මෘතියතීව්‍ර අභාෂ්‍යතාවආඝාතයMCAACAPCAෆොවිල්ගේමිලාර්ඩ්-ගබ්ලර්පාර්ශ්වික මජ්ජාවෙබර්ගේගර්තිකාමය ආඝාතයනිදන ආබාධඅනිද්‍රාවඅතිනිද්‍රාවනිද්‍රා ඇප්නියාවරෝධකආජන්ම මධ්‍ය අධෝසංවාතන සහලක්ෂණයනිද්‍රාලුවකැටප්ලෙක්සියාවක්ලයින්-ලෙවින්Circadian rhythm sleep disorderඋසස් නිදන අවධි ආබාධයප්‍රමාදිත නිදන අවධි ආබාධයපැය-24-නිදන-අවදි-නොවන ආබාධයJet lagCSFඅන්තඃකපාල අධ්‍යාතතියජලකපාලය/NPHරුධිරග්‍රාහී ප්‍රතාන පැපිලෝමාවනිජව්‍යථක අන්තඃකපාල අධ්‍යාතතියමස්තිෂ්ක ශෝථයඅන්තඃකපාල මන්දාතතියවෙනත්මොළ හර්නියාවරෙයේගේHepatic encephalopathyToxic encephalopathyHashimoto's encephalopathyසුෂුම්නාව/myelopathyසිරින්ගොමයලියාවSyringobulbiaමෝර්වන්ගේ සහලක්ෂණයVascular myelopathyෆොයිස්-ඇලජුවැනීන් සහලක්ෂණයසුෂුම්නාව සම්පීඩනයදෙකෙහිම/එකක හෝපරිහානිSAෆ්‍රෙඩ්රිච්ගේ අනන්වයAtaxia telangiectasiaMNDUMN පමණක්:ප්‍රාථමික පාර්ශ්වික ජාරඨ්‍යයPseudobulbar palsyප්
‍රවේණික භ්‍රාසක පරාඝාතයLMN පමණක්:Distal hereditary motor neuronopathiesසුෂුම්නා පේශී ක්ෂීණතාSMASMAX1SMAX2DSMA1ආජන්ම DSMASMA-PCHSMA-LEDSMA-PMEප්‍රගාමී පේශී ක්ෂීණතාවProgressive bulbar palsyෆැෂියො-ලොන්ඩේInfantile progressive bulbar palsyදෙකෙහිම:Amyotrophic lateral sclerosisvteAmyloidosis (E85, 277.3)Common amyloid forming proteinsAAATTRAβ2MALAβ/APPAIAPPACalAProAANFACysABriSystemic amyloidosisAL amyloidosisAA amyloidosisAβ2M/Haemodialysis-associatedAGel/Finnish typeAA/Familial Mediterranean feverATTR/Transthyretin-related hereditaryOrgan-limited amyloidosisHeartAANF/Isolated atrialBrainFamilial amyloid neuropathyACys+ABri/Cerebral amyloid angiopathyAβ/Alzheimer's diseaseKidneyAApoA1+AFib+ALys/Familial renalSkinPrimary cutaneous amyloidosisAmyloid purpuraEndocrineThyroidACal/Medullary thyroid cancerPituitaryAPro/ProlactinomaPancreasAIAPP/InsulinomaAIAPP/Diabetes mellitus type 2අස්වැසුමඅධ්‍යක්ෂණය කලේබෙනට් රත්නායකනිෂ්පාදනය කලේසමන්මලී
හේවාමාන්නබෙනට් රත්නායකලියන ලද්දේබෙනට් රත්නායකතිරචනය සිදු කලේබෙනට් රත්නායකසංගීතය සැපයුවේහරිෂ් මාකලන්දCinematographyචන්න දේශප්‍රියසංස්කරණය කලේස්ටැන්ලි ද අල්විස්Productioncompany ප්‍රසාද කලර් ලැබ්Release dateජූලි 13, 2001 (2001-07-13)Countryශ්‍රී ලංකාවLanguageසිංහලඅස්වැසුම යනු 2001 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාවේ තිරගත වූ බෙනට් රත්නායක විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද, වටිනා මැණික් ගලක් නිසා ජීවිතයන්ට උවදුරු සිදුවන ආකාරය ගැන කියැවෙන සිංහල චිත්‍රපටයකි. මෙම චිත්‍රපටයට බොම්බේ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලදී FIPRESCI ත්‍යාගය හිමිවිය.රංගන ශිල්පීන්රංගන ශිල්පියාචරිතයජෝ අබේවික්‍රමවයසක ගුණේරිස්ජැක්සන් ඇන්තනීතරුණ ගුණේරිස් මහේන්ද්‍ර පෙරේරාප්‍රධාන මැරයාසෞම්‍ය ලියනගේමැරයා ගිරිරාජ් කෞෂල්‍යමැරයා ඩග්ලස් රණසිංහපොලිස් ඕඅයිසී රවින්ද්‍ර රන්දෙණියදොස්තර සංගීතා වීරරත්නමැණිකා හේමසිරි ලියනගේඉන්ද්‍රජිත් නාවින්නජී. ආර්. පෙරේරාගාමිණී හෙට්ටිආරච්චිනලින් ප්‍රදීප් උඩුවෙලගිරිරාජ් කෞෂල්‍යඑඩ්වඩ් ගුණවර්ධනදයානන්ද ජයවර්ධනදයා වයමන්දී. ග. සෝමපාලසුසිල් ගුණරත්නපද්මලාල් ජයනෙත්තිඅචිනි ලංකාප
්‍රියංකා සමරවීරසුජාතා කන්නංගරඔරුතොට හීන් මැණීකේවිජය ප්‍රේමවර්ධනනිශාන්ත බණ්ඩාරපී. ජී. ගුණසේකරපී. ජී. මල්ලිකාචතුරංග කුමාරධනුෂ්ක කුමාරකිත්සිරි සෝමවීරනිශාන්ත බණ්ඩාරචන්ද්‍රිකා හෙට්ටිආරච්චිපීටර් රන්දෙනියමේවාද බලන්නශ්‍රී ලංකීය සිනමාවබාහිර සබැඳිශ්‍රී ලංකා සිනමා ඩේටාබේස්අස්වැසුම හා සබැඳි අයිඑම්ඩීබී යොමුවකුරානයෙ පිටුවක්('Umar-i Aqta'). ඉරානය, ඇෆ්ඝනිස්තානය, ටිමුරිඩ් අධිරාජ්යයය, circa 1400. Opaque දිය සායම්, තීන්ත සහ රන් ආලෙපිත පත්‍ර භාවිත කර ඇත. 170 x 109cm (66 15/16 x 42 15/16in)පුරාවිද්‍යාත්මක කලාපය: උස්බකිස්ථාන්.කුරානය - නිරුක්ති ශාස්ත්‍රය සහ අර්ථය"කුර් - ආන්" යන වචනයේ විවිධ අර්ථ සලකා බැලු විට, එහි මුල්ම භාවිතය දැකගත හැක්කේ කුර් - ආනයේ මය. එහි "කුර් - ආන්" වචනය 70 වාරයක් පමණක් සඳහන් වේ. කුර් - ආන්" යනු "කියවීම " හෝ "පාරායනය කිරීම" වැනි අදහසක් දෙන "කර’ආ” යන අරාබි ක්රියා පදයේ ආශ්රයෙන් එන ක්රියා නාමයකි (මසදර්). මෙය සිරියානු භාෂා වේ එන "කෙර්යානා" හෙවත් ආගමික ග්රන්ථ කියවීම/පාඩම නැමැති වචනයටද සමානවේ. බොහෝ බටහිර විද්වතුන් "කුර් - ආන්" යන වචනයට සිර
ියානු සම්භවයක් ඇති බවට විශ්වාස කරන අතර, මුස්ලිම්වරු බහුතරයක් විශ්වාස කරන්නේ එය අරාබි වචනයකින් සැදුණු බවටයි. කෙසේ වෙතත් මුහම්මද් නබිතුමාගේ කාලය වන විට එය අරාබි වචනයක් බවට පත් වී ඇත."කුර් - ආන්"  යන්නෙන් "ගායනය කිරීම / පාරායනය කිරීම" යන  මුලික අර්ථය ගෙනදේ. කුර් - ආනයේ දැක්වෙන බොහෝ ප්රකරණ වල , එම වචනය විවිධ අවස්ථාවන් වලදී සිදු වු හෙලිදරව් කිරීම ගැන පවසයි. කුර් - ආනයේ බොහෝ පරිච්ඡේදයන් වල "කුර් - ආන්" වචනය දේව මෙහෙයක් හා සම්බන්ධ කර ඇත. බොහෝ විට "අල්" නැමැති ඛණ්ඩය එහි පෙරට සම්බන්ධ කර භාවිතා වේ. ටොරාව සහ ක්‍රිස්තියානි ග්රන්ට් සමඟ යෙදෙන විට එය සංගෘහිත ලේඛනයක ආරම්භය ගනී.මෙම වචනයට සමානාර්ථ ඇති විවිධ වචන කුර් - ආනය පුරාවටම භාවිතා වේ. මේ සෑම වචනයකටම සුවිශේෂි අර්ථ තිබුණද, යම්  ප්‍රකරණයන් තුළ ඒවායේ භාවිතය කුර්-ආනයේ අර්ථයත් සමඟ සමපාත වේ. එවැනි වචන කිහිපයක් නම් කිතාබ්, ආයාහ්, සුරාහ්ත්ය.ඊට අමතරව  දිකීර් හෙවත් "මතක් කිරීම" හා හික්මා හෙවත් "ඥානය"යන වචනද මේ යටතට  ගැනේ.කුර් - ආනයට තවත් නම් බොහෝමයක් ඇත. ඒවා අතර අල් - ෆුර්තාන් (අවබෝධය හෝ නිර්ණායකය) , උම් අර් - කිතාබ් ( මවු ග්‍රන්ථය හෝ පුරාකෘතිය) , අල් - හ
ුදා (මාර්ගෝපදේශනය), දික්රල්ලාහ් (දෙවියන් අනුස්මරණය), අල්හික්මා (ඥානය) සහ කලාමල්ලාහ් (දෙවියන්ගේ වදන) යන වචන අල් කුර් -ආනයේම දැකගත හැක. අල් කිතාබ් (ග්‍රන්ථය) යන වචනය කුර් - ආනය මෙන්ම වෙනත් ධර්ම ග්‍රන්ථ හැඳින්විමේදී ද භාවිතා වේ. මුස්’හාෆ් (ලියවිල්ල) යන්න බොහෝ විට කුර් - ආනීය අත්පිටපත් හැඳින්වීමට භාවිතා කරන අතර කලින් හෙළිදරව් කළ ග්‍රන්ථ හැඳින්වීමටද යොදා ගනී.ශුද්ධ වූ අල් - කුරානයේ මුලාරම්භය සහ විකාශයශුද්ධ වූ අල් කුර් - ආනයේ මුලාරම්භය සහ විකාශය ගැන කෙරෙන අධ්‍යයනයන්, ප්‍රධාන මතවාද දෙකක් ලෙස සැලකිය හැකිය. එකක් නම් සම්ප්‍රදානුකූල මුස්ලිම් මතවාදයක් වන අතර අනෙක සම්ප්‍රදානුකූල නොවන මතවාදයකි.සම්ප්‍රදායවාදී මතවාදයට අනුව , ශුද්ධ වූ අල් කුර් - ආනයේ ආරම්භය සිදුවූයේ ක්‍රි.ව. 610 දී, මුහම්මද් නබ් (සල්) තුමාගේ ප්‍රකාශයත් සමඟ ය.දිව්‍යමය හෙලිදරව් කිරීම  පිළිබඳ එතුමාගේ ජිවිත කාලය තුළදී අල් කුර් - ආනයේ වැකි ලේඛනගත කිරීමෙන් සහ මතකයේ තබා ගැනීමෙන් පැවතී ඇත. මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ වියෝවෙන් සහ ක්‍රි.ව.  632 දී දෙසැම්බර් මාසයේ දී පැවති කෘර වූ යමාමා යුද්ධයෙන් පසුව, අල් කුර් - ආනයේ ලේඛනගත කළ වැකි ස
මූහයන් වශයෙන් පළකර ඇත. උස්මාන් කලීෆාවරයා ක්‍රි.ව. 653/654 කාලය තුළ අල් කුර් - ආනයේ සුවිශේෂ ලේඛනයන් ප්‍රමිතිකරණයට ලක් කරන ලදි. පසුව  හත්වෙනි සහ අටවෙනි සියවස් වලදීද අල් කුර් - ආනයට ස්වර ලක්ෂ්‍යයන් සහ විරාම  ලකුණු යෙදීම සිදු කර ඇත.සම්ප්‍රදායවාදී නොවන මතවාදයට මුලිකවම දායක වී ඇත්තේ බටහිර විද්වතුන් වන අතර, ඔවුන් උස්මාන් කලීෆාවරයා සැකසූ ලේඛනයන් හා එක්ව තිබුණු අනෙකුත් අනුවාද වලට වඩා ඉහළ අධිකාරියක් තිබිම ගැන විවාද කරති. මෙම විද්වතුන් ගෙනෙන තවත් තර්කයක් නම්,  ඉස්ලාමීය ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් මුස්ලිම් ඉතිහාසඥයන්ගේ වාර්තා පමණක්ම සත්‍ය ලෙස භාර ගත හැකි ද යන්නයි.මොන්ට්ගෝමරි  වොට් (එඩ්න්බර්ග් සරසවියේ අරාබි සහ ඉස්ලාමිය අධ්‍යයනයන් පිළිබඳ මහාචාර්යවරයා ක්‍රි.ව.1964 -75), ක්‍රිස්ටොෆ් ලක්සෙන්බර්ග් (ජර්මනියේ ආදි සැමිටික් භාෂා පිළිබඳ විද්වතා) සහ ජොන් මන්ස්බ්‍රෝහ් (ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයේ පෙරදිග සහ අප්‍රිකානු අධ්‍යයන කේන්ද්‍රිය) යනු ඉතා වැදගත් කොට සැලකෙන ඉතිහාස‍ ප්‍රතිශෝධනවාදීන් වේ.අල් - කුරානයේ ගැඹුරු අර්ථකථනය හා එය පහළවීමේ පරමාර්ථයශුද්ධ වූ අල් - කුර්ආනය පහළවීමේ පරමාර්ථය ගැන ෂියා මුස්ලිම්වරු මෙන්ම
යුෆි මුස්ලිම්වරු විවිධ අදහස් පළ කර ඇත. එය පහළවීම සම්බන්ධ මුහම්මද් නබිතුමාගේ රුවන් වැකියක් පහත දැක්වේ.අල් - කුර්ආනය එහි බාහිර පෙනුමෙන් මෙන්ම එහි අන්තර්ගතයෙහි ගැඹුරු අර්ථය එයටම ආවේණික වූවකි. එය කියවා අවබෝධ කරගැනීමට හැකියාව ඇත්තේ අරාබි භාෂාව ගැන මනා අවබෝධයක් හා නිපුණත්වයක් ඇති සුළු පිරිසකට පමණි. මෙහි භාෂා ශෛලිය හා සැගවුණු අර්ථය ගැඹුරෙන් ගැඹුරට අධ්‍යයනය කරන විට තවදුරටත් උසස් අදහස් රාශියක් සමග සංකලනය වී ඇති බව පෙනේ. මෙහි සැගවුණු අර්ථය හා සැබෑ අර්ථය බාහිර පැතිකඩ හතකින් විග්‍රහ කළ හැකිය.මේ අනුව බලන කළ අපට පැහැදිලිවන සත්‍යය වන්නේ එය පාරායනය කිරීමේ දී අපට බාහිරව දැනෙන අවබෝධයට වඩා සැඟවුණු සත්‍යයන් රාශියක් මෙහි අන්තර්ගත වී ඇති බවද , ඒවා ඉතාමත් ගැඹුරු අර්ථවලින් පෝෂිත බව ද වේ. එය කෙසේද යත් ශරීරයට ජීවය ලබා දෙන ආත්මය වැනිය.මෙම අදහස් මුල් කරගෙන හෙන්රි කෝබින් යන විද්වතා පවසන්නේ ශුද්ධ වූ අල් - කුර්ආනය ඉස්ලාමයේ නීති රීති හා ප්‍රතිපත්තීන් ප්‍රායෝගිකව පෙන්වා දී ඇති බවයි. එයට හේතුව නබිතුමාගේ ජීව පිළිවෙත පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට කිසිම වෙනසකින් තොරව ලබා දී ඇති බවය. කෙසේ නමුත් ශුද්ධ වූ අල් - කුර්ආනයේ අපූර්වත්ව
ය හා සම්භවය විශ්වාස නොකරන ජනතාවට එය අභියෝගයක්ව පවතියි.කුරානයේ ඉතිහාසය අනාගත වක්තෘවරයාගේ යුගය 9 වැනි සියවසට අයත් කුරානයේ පිටපතෂියා සහ සුන්ති විද්වතුන්ට අනුව මුහම්මද් නබි තුමගේ වියෝවෙන් කෙටි කලකට පසු අලි විසින් කුරාන් මුස්හාෆ් අනුවාදයක් සම්පුර්ණයෙන් ම සම්පාදනය කර ඇත. මෙම මුස්හාෆ් හි අනුපිළිවෙල, උස්මාන් අවධියේ සම්පාදනය කළ අල්-කුරානයට වඩා වෙනස් විය. එසේ වුවද අලි විසින් ප්‍රමිතිකරණයට ලක් කරන ලද අල්-කුරානය පිළිගන්නා ලදි.යමාමා යුද්ධය නිසා අල්-කුරානය කටපාඩමින් දැන සිටි අය හැත්තෑවක් පමණ මියගිය පසු, අබු බකර් කාලිෆ් වරයා අල්-කුරානයේ විවිධ පද්‍යයන් හා පරිච්ඡේද එක් රැස් කර එක් ග්‍රන්ථයක් නිර්මාණය කිරීමට තීරණය කළේය. එම නිසා සයීද් ඉබ්නු තාබිත් සහ තවත් අල්-කුරානය කට පාඩමින් දැන සිටි පිරිසක් විසින් පද්‍යයන් හා පරිච්ඡේද එකතු කර අතින් ලියන ලද පිටපත් කිහිපයක් සකසන ලදි.650 වන විට, තුන්වන කාලිෆ් වරයා වන උස්මාන් වන උස්මාන් ඉබ්නු අෆ්ෆාන් තුමා අල්-කුරානයේ පවිත්‍ර බව සුරැකීමත්, රෂිදුන් අධිරාජ්‍යය එක්සේසත් කිරීමත් අරමුණු කරගෙන  නිල වශයෙන් ප්‍රමිතිකරණය කළ අල්-කුරානයේ අනුවාදයක් පිළියෙල කිරීමට අණ
කළේය. මෙහිදී අනුගාමිකයන් පස් දෙනෙක් හෆ්සා බින්ත් උමාර් තුමිය භාරයේ තිබු අල්-කුරානය, අබු බකර් තුමාගේ නායකත්වය යටතේ අනුවාදය සකස් කළ හ. මුස්ලිම්වරු අතර තිබු වෙනත් පිටපත් සියල්ලම පාහේ කාලිෆ් වරයාගේ අණ යටතේ මදීනාවේදී විනාශ කරන ලදී. මෙසේ සම්පාදනය කළ ග්‍රන්ථ අදටත් අල්-කුරානය ලෙස නිල වශයෙන් පිළිගනී.වර්තමාන අල්-කුරානය, බොහෝ ශාස්ත්‍රඥ විද්වතුන් විසින් මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ කියමන් වල වාර්තාවක් ලෙස සලකයි. මෙයට හේතුවක් වන්නේ මීට පෙර අල්-කුරානයේ අඩංගු කරුණු තුල විවාද කළ හැකි ආකාරයේ කරුණු කිසිවක් සොයාගෙන නොමැති වීමයි. මෙයින් උස්මාන් කලිෆා වරයාගේ වාරණයේ ප්‍රබලත්වද හැඟවේ යැයි පිළිගත හැකිය.හදීස් සහ මුස්ලිම් ඉතිහාසයට අනුව මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා මදීනාවට ගිය පසු එහිදී ස්වාධීන මුස්ලිම් සමාජයක් බිහි කළහ. ඔහුගේ අනුගාමිකයින් විසින් (සහාබා) විශාල පිරිසකට කුර් - ආනය කියවා, එය ඉගෙනගෙන, අන් අයටද උගන්වන ලෙස නියෝග කරන ලදි. එසේ කුර්- ආනය ගායනා කළ අනුගාමිකයින් "කුර්රා" ලෙස හඳුන්වයි. ඒ වන විට බොහෝ සහාබාවරුන්ට ලිවීමට හෝ කියවීමට හැකියාව නොතිබුණු නිසා ඔවුහූ එකළ විසු යුධ සිරකරුවන්ගෙන් අකුරු කියවීමට ඉගෙන ගත්හ. මුල්