LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ස නැති කරමින් වර්ල්ඩ් වයිඩ් වෙබ් (World Wide Web) ඊ මේල් ක්ෂණික පණිවිඩ සේවා (Instant messaging) හා ලිපි හුවමාරු පද්ධති වැනි ජාල පහසුකම්වල වාසිය ද ලබා ගනී. තවදුරටත් සමහරක් ප්‍රභව වෛරසයක් යනු ස්වයං පුණර්ජනනය විය හැකි අනිෂ්ට මෘදුකාංගයක් ලෙස ද විකල්ප පාරිභාෂික යොදා ගනී.සමහරක් වෛරස ක්‍රමලේඛවලට හානි කිරීමෙන් ගොණු මකා දැමීමෙන් හෝ දෘඩ තැටිය නැවත හැඩතල ගැන්වීමෙන් (reformatting) පරිගණකයට හානි කරන පරිදි ක්‍රමලේඛ ගත කර ඇත. අනෙක්වා කිසිදු හානියක් නොවන පරිදි සැළසුම් කර ඇතත් ඒවා නැවත නැවත පුණර්ජනනය වන අතර වදන්, දෘශ්‍ය හෝ ශ්‍රව්‍ය පණිවිඩ මගින් ඒවා ඇති බව හඟවයි. මෙම මෘදු වෛරස පවා පරිශීලකයාට කරදර ඇති කළ හැකිය. ඒවා නීත්‍යානුකූල ක්‍රමලේඛ මගින් යොදාගන්නා පරිගණක මතකය අත්පත් කරගනී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අනපේක්ෂිත හැසිරීම් හා පද්ධති බිඳ වැටීම් සිදුවිය හැක. බොහොමයක් වෛරස ක්‍රමලේඛවල දෝෂ ඇති කරවන සුළු අතර මෙම දෝෂ පද්ධති බිද වැටීම් හෝ දත්ත නැතිවීම්වලට හේතු විය හැකිය. බොහෝමයක් CID ක්‍රමලේඛ පරිශීලකයන් විසින් බාගත කර ගන්නා ක්‍රමලේඛ වන අතර නිතර නිතර උත්සන්න (pop – up) වෙයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පරිගණකයෙහි වේගය අඩුවන අ
තර දෝෂය සෙවීම හා නැවැත්වීම ද ඉතා අපහසු වෙයි.ඉතිහාසය1970 දී ක්‍රීපර් (Creeper) වෛරස පළමුව සොයා ගනු ලැබුවේ අන්තර්ජාලයේ පුරෝගාමියෙකු වූ ARPANET හිදීය. ටෙනෙක්ස (TENEX) මෙහෙයුම් පද්ධතිය හරහා ව්‍යාප්ත වූ එයට සම්බන්ධිත ඕනෑම මොඩමයකින් දුරස්ත පරිගණකයකට සම්බන්ධ වී එය ආසාදනය කළ හැකිය. තවද එය (I’m THE CREEPER : CATCH ME IF YOU CAN) යන පණිවිඩය දක්වා සිටී. ඒ සමගම මතුවූ ක්‍රිපර්හි පිටපත් සොයා ඒවා විනාශ කරන රීපර් (Reaper) ක්‍රමලේඛනය ක්‍රීපර්හි නිර්මාතෘවරයා විසින්ම ලියන ලද්දක් බවට කටකතාවක් පවතී. නිර්මාණය කරන ලද පරිගණකයෙන් හෝ පර්යේෂකාගාරයෙන් මුල් වරට පෙනී සිටි වෛරසය රෝදර් J “Rother J” යනුවෙන් වැරදි පිළිගැනීමක් ඇත. අනෙකුත් මුල් කාලීන වෛරස සදහා අවධානයට ලක්වන පරිගණක වෛරස හා වර්මිස් බලන්න. කෙසේ නමුත් ගෘහස්ත පරිගණක ආසාදනය කළ මුල්වරට වෛරස හා වර්මිස් බලන්න. කෙසේ නමුත් ගෘහස්ත පරිගණක ආසාදනය කළ මුල්ම වෛරසය වූයේ එයයි. 1982 දී රිචඩ් ස්ක්‍රෙන්ටා (Richard Skrenta) විසින් ලියන ලද මෙය ඇපල් DOS 3.3 (Apple DOS 3.3) මෙහෙයුම් පද්ධතියට සම්බන්ධව තිබූ අතර සුනම්‍ය තැටි (Floppy disk) මගින් ව්‍යාප්ත විය. ඇත්ත වශයෙ
න්ම විහිළුවක් වන මෙය උසස් පාසලක සිසුවෙකු විසින් නිර්මාණය කර ඇති අතර ක්‍රීඩාවකට ඇතුළත් කර තිබුණි. තැටිය භාවිතා කළ හැකි වන්නේ 49 වතාවක් පමණි. 50 වන වතාවේදී ක්‍රීඩාව ආරම්භ වනවා වෙනුවට හිස් තිරය මත එල්ක් ක්ලෝනර් (Elk Cloner) නම් වෛරසයක්  දිස්වේ.සොයා ගැනීම වළක්වන ක්‍රමපරිශීලකයන් විසින් සොයා ගැනීම වළක්වනු පිණිස සමහරක් වෛරස විවිධ වර්ගවල ප්‍රයෝග යොදාගනී. සමහරක් පැරණි වෛරසවලදී , විශේෂයෙන් MS – DOS පසුබිමක් තුළ , ගොනුව වෛරසයක් මගින් ආසාදනය වූ විට සත්කාරක ගොණුවේ අවසන් නවීකරණ (last modified) දිනය නොවෙනස්ව පවත්වා ගැනීමට වගබලා ගනී. කෙසේ නමුත් මෙම ක්‍රමය මගින් පිළි වෛරස මෘදුකාංග රැවැට්ටීම කළ නොහැක, විශේෂයෙන්ම ගොනු වෙනස් වීමේදී චක්‍රීය අතිරික්තතා Cyclic redundancy පරීක්ෂාව පවත්වා ගන්නා හා දින නියම කරන මෘදුකාංග.සමහර වෛරසවලට ගොණුවල ප්‍රමාණ වෙනස් නොකර ‍හෝ ඒවාට හානි ‍නොකර ඒවා ආසාදනය කළ හැක. ඔවුන් මෙය ඉටු කර ගන්නේ ක්‍රියාත්මක විය හැකි ගොණුවල ප්‍රයෝජනයට නොගන්නා කොටස් මත නැවත ලිවීමෙනි. (overwrite) මේවා කැපීම් (Cavity) වෛරස ලෙස හදුන්වනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස CIH වෛරසය හෝ චර්නොබිල් වෛරසය පහසුවෙන් ග
ෙන යා හැකි ක්‍රියාකාරී ගොනු (portable Executable files) ආසාදනය කරයි. මන්දයත් එම ගොණුවල බොහෝ ඉඩ ඇති අතර 1kB පමණ වන වෛරසය ගොණුවේ ප්‍රමාණයට එකතු‍ නොවේ.සමහර වෛරස සොයාගැනීම වැළැක්වීමට ඒවා සොයා ගැනීමට පෙර පත්‍රි වෛරස මෘදුකාංගයට ප්‍රහාර එල්ල කරයි.පරිගණක හා මෙහෙයුම් පද්ධති වඩා විශාල හා සංකීර්ණ වන විට සැගවී ඇති පැරණි තාක්ෂණික ක්‍රම යටත් කාලීන කිරීම හෝ අ‍ාදේශ කිරීම කළ යුතුය. වෛරසවලට එරෙහිව පරිගණකයක් ආරක්ෂා වීමේදී සෑම ආකාරයට ගොනු ඇතිවීමක් සදහාම විස්තර සහිත හා පැහැදිලි අවසර ලබාදීම ගොණු පද්ධති සංක්‍රමණය වීම ඕනෑකමින් අවධාරණය කර සිටී.ආසාදන ක්‍රමෝපායන්නැවත තමාගේම ආකෘතියක් තනා ගැනීම සඳහා වෛසරවලට කේත නිකුත් කිරීමේ හා මතකයට ලිවීමේ හැකියාව තිබිය යුතුය. මෙම හේතුව ‍නිසා වෛරස , නීත්‍යනුකූල වැඩසටහන්වල කොටසක් විය හැකි , ක්‍රියාත්මක විය හැකි ගොනුවලට බැ‍ඳේ. ක්‍රියාකරවන්නන් ආසාදිත වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කිරීමට යත්න දැරූ විට වෛරස කේතය පළමුව ක්‍රියාත්මක විය හැක. ක්‍රියාත්මක වූ විට ඒවායේ හැසිරීම මත පදනම්ව වෛරස ප්‍රධාන වර්ග දෙකකට බෙදිය හැකිය. අනේවාසික (Nonresident) වෛරස ක්ෂණිකවම ආසාදනය කරවිය හැකි වෙනත් සත
්කාරක (host) සොයා ඒවා ආසාදනය කර අවසානයේ ඔවුන් ආසාදනය කළ යෙදුම් වැඩසටහනට පාලනය බාරදේ. නේවාසික (resident) වෛරස ක්‍රියාත්මක වීමේදී මතකයට ඇතුළත් වී පාලනය සත්කාරක වැඩසටහනට බාර දේ. වෛරස දිගටම ක්‍රියාකාරීව තිබෙන අතර ‍වෙනත් වැඩසටහනක් හෝ මෙහෙයුම් පද්ධතිය මගින් එම ගොනුවලට ප්‍රවේශ වූ විට නව සත්කාරක ද අසාදනය කරනු ලබයි.යථා තත්වයට පත්කිරීමේ ක්‍රමපරිගණක වෛරසයක් මගින් ආසාදනය වූ විට සම්පූර්ණයෙන්ම මෙහෙයුම් පද්ධතිය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමෙන් තොරව දිගින් දිගටම පරිගණකය භාවිතය අනාරක්ෂිතය. කෙසේ නමුත් පරිගණකයක වෛරසයක් ඇතුල් වූ විට ඉවත් කළ හැකි ක්‍රම බොහොමයකි. ක්‍රියාමාර්ගය පදනම් වන්නේ වෛරසයේ වර්ගය මතය.මෙහෙයුම් පද්ධතිය ප්‍රතිස්ථාපනයවෛරස ඉවත් කිරීමමේ තවත් ක්‍රමයක් නම් මෙහෙයුම් පද්ධතිය (O/S) පද්ධතිය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමයි. එහිදී මෙහෙයුම් පද්ධතිය ස්ථාපනය කරන දෘඩ තැටි කොටස (HDD Partition) ෆෝමැට්කර (Format) ස්ථාපනය කිරීම හෝ ක්‍රමවත් මෙහෙයුම් පද්ධති රක්ෂිත අනුරුවක්  (backup image) ස්ථාපනය කිරීම සිදු කළ හැක.මෙම ක්‍රමය සිදු කිරීමට පහසු වීම, විවිධ වෛරස වර්ග සෙවීමට වඩා වේගවත් වීම, සියලුම විනාශකාරී
මෘදුකාංග ඉවත් වීම ආදී ප්‍රයෝජන ඇත. අවධි ලෙස මෙහෙයුම් පද්ධතිය මෙන්ම අනෙකුත් සියලුම මෘදුකාංග ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට සිදුවීම දැක්විය හැකිය. පරිශීලන තොරතුරු, ලයිව් (live) CD සිකන් මගින් පරිගණකය ඇරඹීමෙන් දෘඩ තැටිය වෙනත් පරිගණකයකට සම්බන්ධකර එම පරිගණකයේ මෙහෙයුම් පද්ධතියෙන් ඇරඹීමෙන් රක්ෂා (backup) කරගත හැක.මෙහෙයුම් පද්ධති වෛරස සඳහා අනතුරට භාජනය විය හැකි අවස්ථාජනගහනයක ජාන විවිධත්වය අඩු වීමත් සමගම එම ජන කොට්ඨායෙන් තනි රෝගයක් නැතිවී යාමේ හැකියාවක් ඇත. ඒ හා සමානවම ජාලයක මෘදුකාංග පද්ධතිවල විවිධත්වය වෛරසවල විනාශකාරී අරමුණු සීමා කරයි.මෙය මයික්‍රෙ‍ාසොෆ්ට් සමාගම වැඩතල (Desktop) මෙහෙයුම් පද්ධති හා කාර්යාල මෙවලම් වෙළඳපොළ ආක්‍රමණය කළ 1990 කාලයේ විශේෂ සැලකිල්ලට භාජනය වූ දෙයකි. මයික්‍රොසොෆ්ට් මෘදුකාංග පරිශීලකයන් (විශේෂයෙන් මයික්‍රොසොෆ්ට් අවුට් ලුක් හා ඉන්ටර්නෙට් එකස්ප්ලෝරර් වැනි) වෛරස පැතිරීමේ අවදානමට විශේෂයෙන් ලක්විය. මයික්‍රොසොෆ්ට් මෘදුකාංග ‍ඒවායේ වැඩතල ප්‍රමුඛතාව නිසා වෛරස නිර්මාණකරුවන්ගේ වැඩි අවධානයට බදුන් වන අතර වෛරස නිර්මාණකරුවන්ට ප්‍රයෝජන ගත හැකි වැරදි හා දුර්වල ස්ථාන බොහෝමයක් අඩංගු නිසා
නිතර විවේචනයට භාජනය විය. සමෝධානිත හෝ සමෝධානිත නොවන මෘදුකාංග (මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස් වැනි) හා ගොණු පද්ධතිවලට ප්‍රවේශ ඇති උපදේශාවලි (Scripting) භාෂාවකින් යුත් යෙදුම් (උදාහරණ ලෙස විෂුවල් බේසික් උප‍ෙද්ශාවලි (VSB) හා ජාලකරණ විශේෂාංගවලින් යුත් යෙදුම්) ද විශේෂයෙන් අනතුරට භාජනය විය හැකිය.‍වින්ඩෝස් වෛරස නිර්මාණකරුවන්ගේ ප්‍රියතම මෙහෙයුම් පද්ධතිය වුවත් සමහරක් වෛරස වෙනත් ඒවායේ ද ක්‍රියාත්මක වේ. ‍ෛසද්ධාන්තික‍ව තෙවන පන්තියේ ක්‍රමලේඛ ධාවනයට ඉඩදෙන ඕනෑම මෙහෙයුම් පද්ධති අනෙක්වාට වඩා ආරක්ෂිත බවින් අඩුය. යුනික්ස් මත පදනම් වූ මෙහෙයුම් පද්ධති (හා වින්ඩෝස් NT වේදිකා මත වූ NTFC යෙදුම්) ඒවායේ පරිශීලකයන්ට, ක්‍රියාත්මක විය හැකි දේ ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඉඩ දෙන්නේ ඔවුන්ගේම වෙළුම්වල ඔවුන්ගේම ආරක්ෂිත ඉඩෙහි පමණි.අන්තර්ජාලය මත පදනම් වූ පර්යේෂණයක් පෙන්වා දුන්නේ වෛරසයක් බාගත කිරීමට පුද්ගලයන් කැමැත්තෙන්ම විශේෂ බොත්තම් එබූ අවස්ථා ඇති බවයි. F සෙක්‍යූ (secure) නම් ආරක්ෂක අංශයක් වසර භාගයක් පුරාවට ගූගල් ඇඩ්වෙයාර් හි “ඔබේ පරිගණකය වෛරසවලින් නිදහස් ද ? මෙතැනින් එය ආසාදනය කර ගන්න” යනුවෙන් ප්‍රචාරක වැඩ සටහනක් ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. ප්‍
රතිඵලය වූයේ 409 දෙනෙක් ඒ මත ක්ලික් කිරීමයි.2006 දී Mac OS X ඉලක්ක කළ වෛරස තිබුණේ සාපේක්ෂව අඩු ප්‍රමාණයකි. (යුනික්ස් පදනම් වූ ගොණු පද්ධතියකින් හා කර්නලයකින් යුත්) Mac OS ක්ලැසික් ලෙස හඳුන්වන පැරණි ඇපල් මෙහෙයුම් පද්ධති සඳහා ඇති වෛරස ගණන ප්‍රභවය අනුව වෙනස් වේ. ඇපල් දන්නා වෛරස 4ක් පමණක් ඇති බව ප්‍රකාශ කරන අතර ස්වාධීන ප්‍රභව වෛරස 63 ක් පමණ ඇති බව ප්‍රකාශ කරයි. මැක් මෙහෙයුම් පද්ධති වෛරසවල අවධානයට අඩුවෙන් ලක්වන බව පැවසිය හැක. ඒ අඩු වෙළඳපොළ කොටස් නිසා මැක් සඳහා නිර්මාණය කරන ලද වෛරසයකට ආසාදනය කළ හැක්කේ අඩු පරිගණක ප්‍රමාණයන් නිසාය. (උත්සාහයේ ඵලය අඩු වෙයි) මැක් හා වින්ඩෝස් අතර වෛරසවලට භාජනය වීමේ හැකියාවේ වෙනස ප්‍රධාන වෙළඳ සාධකයක් වී ඇති අතර ඇපල් සමාගම ඔවුන්ගේ “ගෙට් අ මැක්” ප්‍රචාරණයේ දී එය යොදා ගනී. එය කියා සිටින්නේ මැක් මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ද මයි‍ක්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් හි මෙන්ම ආරක්ෂක ගැටළු තිබූ නමුත් ඒවා සාර්ථකව භාවිතා කිරීමට කිසිවෙකු සමත් වී නැති බවයි.වින්ඩෝස් හා යුනික්ස් හි සමාන උප‍ෙද්ශාවලි කිරීමේ (Scripting) හැකියාව ඇත. නමුත් යුනික්ස් ‍මෙහෙයුම් පද්ධතියේ වෙනස්කම් සිදුකිරීමට සාමාන්‍ය පරිශීලකයන්ට
ඉඩ නොදෙන අතර වින්ඩෝස් 95 හා 98 වැනි පැරණි වින්ඩෝස් පිටපත්වල එසේ නොවේ. 1997 දී බ්ලිස් (Bliss) ලෙස හැඳින්වූ ලිනක්ස් සඳහා වූ වෛරසයක් නිකුත් වීමත් සමගම යුනික්ස් වැනි පද්ධති ද වින්ඩෝස් මෙන්ම වෛරසවල ගොදුරක් බවට පත්විය හැකි බවට අනතුරු හැඟවීය. බ්ලිස් ක්‍රියාත්මක වීමට පරිශීලකයා විසින් එය එයම ක්‍රියාත්මක කළ යුතු අතර (එමනිසා එය ට්‍රෝජනයකි. එමගින් ආසාදනය කළ හැක්කේ පරිශීලකයාට නවීකරණය සදහා ප්‍රවේශය ඇති ක්‍රමලේඛ පමණි. වින්ඩෝස් පරිශීලකයන් මෙන් නොව යුනික්ස් පරිශීලකයන් ක්‍රමලේඛයක් ස්ථාපනය කිරීමට හෝ මෘදුකාංගයක් වින්‍යාස කිරීමට හැර පරිපාලක ලෙස පුරන්නේ (log on) නැත. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පරිශීලකයා වෛරසයක් ක්‍රියාත්මක කළද එයට මෙහෙයුම් පද්ධතියට හානි කළ නොහැක. බ්ලිස් වෛරසය විශාල ලෙස නොපැතිරුණු අතර ප්‍රධාන වශයෙන් පර්යේෂණ කුතුහලයක් ලෙස පැවතුණි. එහි නිර්මාතෘ පසුව එහි කේත යූස් නෙට් (use net) වෙත තැපැල් කළ අතර එමගින් පර්යේෂකයන්ට එය ක්‍රියා කළ අකාරය බලා ගැනීමට හැකි විය.වෛරස් වර්ගBoot Sector VirusesmalwereadwerewormstrojanspywereransamwereCompanion VirusesMs Dos (PC Dos) වලදි ව
ැඩසටනක් ආරම්භ කරනු‍යේ එම වැඩසටනේ නම කෙලින්ම තිරය මත සටහන් කිරීමෙනි. උදා- run.exe එක ධාවනය කිරීමට run කියා හෝ run.exe ලෙස ටයිප් කල යුතුය.පරිශීලකයා බොහෝ විට පළමු ක්‍රමය අනුගමනය කරයි. නමුත් පරිගණකයේ run.com නමි file එකත් තිබුනොත් වැඩ කරන්නේ run.com වැඩසටහනයි. (ඔබ dos මත වැඩ වැඩටහනක නමක් දිගුවක්(extension) නොමැතිව ධාවනය කරන වි‍ට පළමුව dos මගින් .bat ආකාරයේ වැඩටහනක් ඇත්දැයි සොයයි. පසුව .com හා ඉන් පසුව .exe ආකාරයේ වැඩටහනක් අත්දැයි සොයයි. ඉන් හමුවන පළමු වැඩසටහන ධාවනය කරයි). මෙම ගුණාංගය ප්‍රයෝජනයට ගෙන මෙම වර්ගයේ වෛරස නිර්මාණය කර ඇත. වෛරසය මගින් දැනට පරිගණකයේ ඇති .exe ආකාරයේ ‍ගොනු සඳහා .com ආකාරයේ ‍ගොනු සාදයි. ඒවා තුළ වෛරස තැන්පත් කරයි. ඒ නිසා පළමුව වෛරසය ධාවනය වී පසු‍ව වෛරසය .exe ගොනුව ධාවනය කරවයි. මේ ආකාරයට පැතිරීම සිදුකරයි.Email Virusesවිද්‍යුත් තැපෑල මාර්ග‍යෙන් පැතිරෙන් වෛරස. සාමාන්‍යයෙන් මෙම වෛරස ස්වයංක්‍රීයව ලිපින එකතු‍වේ (address book) ඇති අනෙකුත් විද්‍යුත් තැපැල් ලිපිනයන්ටද වෛරස‍ය තැපැල් කර යවමින් පැතිරෙයි.Logic Bombs and Time Bombsපරිගණකයේ කිසියම් ක්‍රියාවක්
හා අනුබද්දව ප්‍රතිචාර දක්වයි.(උදා - ගොනු මකා දැමීමේදී, මුද්‍රිත පිටපත් ලබා ගැනීමේදී) මෙම වෛරස නියමත කාලයකට අනුව ප්‍රතිචාර දක්වයි නම් එයට Time bomb කියා කියයි.Macro VirusesMicrosoft office පැකේජයන් හී භාවිතා වන නි‍‍‍‍යෝග එකලස (macro) මාර්ගයෙන් පැතිරෙයි.Cross-site Scripting Virusමෙම වැඩ සටහන් සත්‍යය වශයෙන්ම වෛරස නොවූවත් සිදුවන හානිය ගැන සලකා වෛරස සේ වර්ග කරයි.Trojan Horsesපිටතින් වෙන වැඩ සටහනක් මෙන් පෙනීසිට, පරිගනකයට අනවසර පුදිගලයන්ට ඇතුලු වීමට සැලැස්වීම, පරිගනකයේ ඇති දත්ත පිටස්තරයන්ට ලබාදීම.Wormsපරිගණක ජාල හරහා පරිශීලකයාට කිසිදු දැනුම් දීමකින් තොරව පැතිරොන වෛරස වර්ගයක්. බොහෝවිට ඉලක්ක පරිගණකියේ දත්ත විනාෂ කිරීම හෝ දූෂිත කිරීම සිදු කරයි.මැත කාලයේ වාර්තා වු හානිකර පරිගණක වෛරස වර්ගStuxnetRam nitWebmonerKolabFakeAVSluginBitCoinMinerප්‍රතිවෛරස මෘදුකාංගප්‍රධාන ලිපිය: වෛරස් නාශක මෘදුකාංගවෛරස් නාශක මෘදුකාංග (ඉංග්‍රීසි:  Antivirus software) යනු පරිගණක පද්ධතිවලට වෛරස් අතුළුවීම වළකන සහ එසේ ඇතුළු වී ඇති වෛරස් ඉවත් ක
ිරීම සඳහා භාවිතා වන උපයෝගීතා මෘදුකාංග (Utility software) විශේෂයකි.මිලදී ගැනීමට මෙන්ම නොමිලේ භාවිත කළ හැකි මෘදුකාංග ඇත. මිලදී   ගෙන භාවිත කරන මෘදුකාංග ඉතා හොඳය.Bitdefender,malawarebytes,kasperskey.. ඒවා හොඳම.bitdefender තවත් හොඳ වේ..ආශ්‍රිතවෛරස් නාශක මෘදුකාංගමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස බුද්ධාගම සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)බුද්ධ ධර්මයේ ප්‍රධාන සම්ප්‍රදායන්චීන මහායාන බෞද්ධ භික්ෂුවක් විජිය පන්සලක සුවද දුම් පුජා කිරිම බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන් වර්ග කිරිමේ ප්‍රධාන ක්‍රමය වන්නේ දැනට පවතින ධර්ම ග්‍රන්ථ ලියා ඇති භාෂාවන් අනුව වර්ග කිරීමයි. ඒවා නම් පාලි ටිබෙට් (මොංගාලියානු පරිවර්තන) හා චීන වන අතර සමහරක් තවමත් සංස්කෘත භාෂාවෙන් දතිබේ. මෙය ප්‍රායෝගිකව ප්‍රයෝජනවත් වර්ගීකරණයක් වුවද භාෂා වෙනස්කම හැරැනුවිට සියලු සම්ප්‍රදායන් බැදී ඇති පොදු කරුණු ද ඇති බැවින් දර්ශනවාදී හා ආගමික මත වර්ගීකරණය සදහා මෙය සුදුසු නොවේ.•	සෑම සම්ප්‍රදායක් ම බුදුරජාණන් වහන්සේ  තම ගුරුවරයා ලෙස පිළිගනිති. •	සෑම සම්ප්‍රදායක් ම මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව, පටිච්ච පමුප්පාදය චතුරාර්ය සත්‍යය හා ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය පිළිගන
්නා නමුත් සමහර සම්ප්‍රදායන් වල මේවාට එතරම් ලොකු වැදගත්කමක් නොලැබේ.•	ගිහි පැවිදි ඕනෑම කෙනෙකුට නිර්වාණය අවබෝධ කර ගත හැක (බෝධි)•	බුද්ධත්වය ඉහළම මාර්ගඵලයයි. තේරවාදී බුදුසමයේ දි රහතන්වහන්සේලා ලබාගත් නිර්වාණය ද බුදුන් වහන්සේ කෙනෙක් ලබාගන්නා නිර්වාණය හා සම බව  සලකයි. (සියල්ලන්ටම පවතින්නේ එකම නිර්වාණයකි) බුදුන් වහන්සේ නමක් යනු තනිවම නිවන් මග සොයාගෙන එය රන්නයන්ට අවබෝධ කරදෙන තැනැත්තෙකි.සමර්ටන් පාක් යනු දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඇඩිලේඩ්හී උප-නගරයකි. ප්‍රධාන වශයෙන් නිවැසියන් පදිංචි මෙම උප-නගරය තුල සමර්ටන් පාක් වෙරළ හා ශුද්ධවූ හෘදය ශාස්ත්‍රාලය පිහිටා ඇත.අක්‍රමවත් වර්ණයක් හෝ හැඩයක් සහිතව සමෙහි ඇතිවන උපන් ලපයක් චර්ම රෝග පිළිබද විශේෂඥ වෛද්‍ය වරයෙකු මගින් පරීක්ෂා කොට බැලීම  මගින් එය බරපතල සහ ජීවිතයට අවධානම් එල්ල කරන සමෙහි පිළිකා විශේෂයක් වන මාරාන්තික මෙලනෝමාවක් දැයි යන්න නිර්ණය කළ හැකිය. ඇසට පෙනෙන දේ පිළිබද අධ්‍යයනය කිරීමෙන් සහ ඩර්මොටොස්කෝපික පරීක්ෂණයකින් පසුව (මෙය ඉහත කී ආකාරයේ උපන් ලපයකින් ආලෝකය පරාවර්ථනය කිරීමක් සිදුනොවී දර්ශනය කරගත හැකි නව උපකරණයකි.) චර්ම රෝග විශේෂඥයකු විසින් සැක සහිත උපන් ල
පයෙහි කොටසක් ලබාගෙන බයොප්සි පරීක්ෂාවකට ලක්කරයි. මෙය මාරාන්තික පිළිකා කාරක ඇත්නම් එය මුළුමනින්ම ඉවත් කරනු ලැබේ. සායනික ඉතිහාසයවෛද්‍යවරයෙකු හමුවීමට ගිය විට ඔහු මුලින්ම රෝගය පිළිබදව අවබෝදයක් ලබාගන්නේ රෝගියා විසින් හෙළි කරන තොරතුරු වලිනි. අනෙකුත් සමෙහි රෝගවලින් නිවැරදි රෝග නිර්ණයක් ලබාගැනීම සදහා වෛද්‍යවරයා විසින් වඩාත් සවිස්තර ලෙස රෝග ලක්ෂණ ඇති වූ කාලසීමාව, රෝගය ඇති වීමේ රටාව, කැසීමක් හෝ වේදනාවක් ඇත්ද යන වග විවිධ ආහාර වර්ග හිරු එළිය ඇතැම් ඖෂධ හා ඇදුම් මගින් රෝගයෙහි තත්වය උත්සන්න කරත් ද නැත්ද යන වග පිළිබදව තොරතුරු ලබාගැනේ. සමෙහි රෝග ඇති වීම සදහා වෙනත් නිදන් ගත රෝගයක් ඇති බවට සැක කෙරෙන අවස්ථාවන්හි දී අමතර සවිස්රාත්මක ලෙස රෝග ලක්ෂණ පිළිබදව ප්‍රශ්න කිරීමක් සිදුකරන අතර එමගින් රෝගයට හේතුව අවබෝධකර ගත හැකිය. (Lupus erythematosus රෝගීන්ට  හන්දිපත් වේදනාව ඇති වන අවස්ථාවන්හි දී )රෝගියා පරීක්ෂා කිරීමචර්ම රෝග පිළිබද රෝග නිර්ණයකට පැමිණිමේ දී රෝගය ඇතිවන්න‍ාවූ අවයවය දැක බලා ගැනිමේ හැකියාව ලැබීම මගින් රෝග නිර්ණය කිරීමට පහසු වේ. රෝගියා පරීක්ෂා කිරීම සිදුකරනු ලබන්නේ දිප්තිමත් ආලෝ
කයක් සහිතවය. මෙහිදී ඇතැම් දිලීර රෝග සහ දුර්වර්ණ ලප ඇති අවස්ථාවන්හි දී වෛද්‍යවරයා විසින් Wood’s ආලෝකය භාවිතා කරනු ලබන අතර Dermatoscope නම් උපකරණය මගින් සැක සහිත කැළල වඩා විශාල කොට දර්ශනය කර ගත හැකිය. මෙම උපකරණය මගින් සාමාන්‍ය උපන් ලපයක් මෙලනෝමාවක් මගින්ද Seborrheic Keratosis සාමාන්‍ය ලපයකින් ද වෙන්කර ගත හැකිය. සමෙහි ඇති වන රෝග පිළිබදව රූප විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයක් එම රෝග පිළිබදව නිර්ණයකට ඒම සදහා උපකාරී වේ. සමෙහි රෝග පිළිබදව රෝග නිර්ණයන් හට පැමිණීමේ දී රෝග ලක්ෂණ සහ අදාල තුවාලයෙහි පැතිරීම උපකාරීවේ. ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවසැක සහිත ආසාදිත සමෙහි ඇති පැල්ලමෙන් ලබා ගන්නා ලද කොටස් වර්ධක මාධ්‍යයක වර්ධනය කිරීම මගින් හෝ ග්‍රෑම් වර්ණකය මගින් වර්ණ ගැන්වීමෙන් රෝගය ඇති කිරීමට හේතු වන ව්‍යාධිජනකයා හදුනා ගත හැකි අතර සෘජුවම අදාල ප්‍රතිකාර ක්‍රමය ලබාදිය හැකිය. බයොප්සි පරීක්ෂණයඇතැම් අවස්ථාවන්හි දී සමෙහි ඇතිවන පිළිකා තත්වයක් පිළිබදව සැක සහිත නම් චර්ම රෝග විශේෂඥවරයා විසින් අදාල ප්‍රදේශය හිරිවැට්ටවීමකින් පසුව කුඩා පටක කොටසක් ලබාගෙන ව්‍යාධිවේදය පිළිබදව විශේෂඥ දැනුමක් ඇති චර්ම රෝග විශේෂඥ
වරයෙකු ලවා පරීක්ෂා කර ගැනීමකින් නිවැරදි රෝග නිර්ණයකට එළ‍ෙඕ.Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Dermatology#Diagnosisමෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්නසල් (බුද්ධ චරිතය සබැඳි)ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝවිට සල් යනුවෙන් හැඳින්වෙන සල් (අමෙරිකානු)තාප ගති විද්‍යාවThe classical Carnot heat engineශාඛාසම්භාව්‍යයStatisticalChemicalQuantum thermodynamicsEquilibrium / Non-equilibriumනියමශුන්‍යාදීපළමුදෙවනතෙවනපද්ධතිClosed systemOpen systemIsolated systemStateEquation of stateIdeal gasReal gasState of matterPhase (matter)EquilibriumControl volumeInstrumentsProcessesIsobaricIsochoricIsothermalAdiabaticIsentropicIsenthalpicQuasistaticPolytropicFree expansionReversibilityIrreversibilityEndoreversibilityCyclesHeat enginesHeat pumpsThermal efficiencySystem propertie
sNote: Conjugate variables in italicsProperty diagramsIntensive and extensive propertiesProcess functionsWorkHeatFunctions of stateTemperature / Entropy (introduction)Pressure / VolumeChemical potential / Particle numberVapor qualityReduced propertiesMaterial propertiesProperty databasesSpecific heat capacity c={\displaystyle c=}T{\displaystyle T}∂S{\displaystyle \partial S}N{\displaystyle N}∂T{\displaystyle \partial T}Compressibility β=−{\displaystyle \beta =-}1{\displaystyle 1}∂V{\displaystyle \partial V}V{\displaystyle V}∂p{\displaystyle \partial p}Thermal expansion α={\displaystyle \alpha =}1{\displaystyle 1}∂V{\displaystyle \partial V}V{\displaystyle V}∂T{\displaystyle \partial T}EquationsCarnot's theoremClausius theoremFundamental relationIdeal gas lawMaxwell relationsOnsager reciprocal relations
Bridgman's equationsTable of thermodynamic equationsPotentialsFree energyFree entropyInternal energyU(S,V){\displaystyle U(S,V)}EnthalpyH(S,p)=U+pV{\displaystyle H(S,p)=U+pV}Helmholtz free energyA(T,V)=U−TS{\displaystyle A(T,V)=U-TS}Gibbs free energyG(T,p)=H−TS{\displaystyle G(T,p)=H-TS}HistoryCultureHistoryGeneralEntropyGas laws"Perpetual motion" machinesPhilosophyEntropy and timeEntropy and lifeBrownian ratchetMaxwell's demonHeat death paradoxLoschmidt's paradoxSynergeticsTheoriesCaloric theoryVis viva ("living force")Mechanical equivalent of heatMotive powerKey publicationsAn Experimental EnquiryConcerning ... HeatOn the Equilibrium ofHeterogeneous SubstancesReflections on theMotive Power of FireTimelinesThermodynamicsHeat enginesArtEducationMaxwell's thermodynamic surfaceEntropy as energy dispersalScientistsBernoulliBoltzmannBridgmanCarathéodoryCarnotCla
peyronClausiusde DonderDuhemGibbsvon HelmholtzJouleLewisMassieuMaxwellvon MayerNernstOnsagerPlanckRankineSmeatonStahlTaitThompsonThomsonvan der WaalsWaterstonOtherNucleationSelf-assemblySelf-organizationOrder and disorder ප්‍රවර්ගයvteරැන්කයින් චක්‍රය යනු තාපය කාර්ය බවට හරවන තාප ගතික චක්‍රයකි. සංවෘත පුඩුවකට තාපය බාහිරව සපයන අතර එහිදී සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාත්මක වන තරලය ලෙස යොදා ගන්නේ ජලයයි. මෙම චක්‍රය ලොව පුරා භාවිතා වන විද්‍යුත් ජවයෙන් 86%ක් පමණ උත්පාදනය කරයි. සියලු සූර්ය තාපය, ජෛව ස්කන්ධ, ගල් අඟුරු හා න්‍යෂ්ටික ජව බලාගාර මෙයට ඇතුළත් වේ. මෙය ස්කොට්ලන්ත වාසී මහා ප්‍රාඥයකු වූ විලියම් ජෝන් මැකර්න් රැන්කයින් නමින් නම් කර ඇත.විස්තරයරැන්කයින් චක්‍රයේ දී භාවිතා වන ප්‍රධාන උපකරණ 4 හි භෞතික සැලසුම් මෙසේය.රැන්කයින් චක්‍ර බොහෝමයක් ජව උත්පාදක බලාගාරවල හමුවන හුමාල තාප එන්ජින්වල ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආදර්ශනයක් විස්තර කරයි. රැන්කයින් චක්‍රය යොදා ගන්නා ජව බලාගාරවල බහුලව භාවිතා කරන තාප ප්‍රභව වන්නේ ගල් අඟුරු, ස්වාභාවික වායු , තෙල් හා න්‍යෂ්ටික ප්‍රභවයි.රැන්කයින් චක
්‍රය සමහරක් විට ප්‍රායෝගික කානොට් චක්‍රය ලෙස ද හැඳින්වේ. පරිපූර්ණ ටර්බයිනයක් භාවිතා කළ විට, TS රූප සටහන කානොට් චක්‍රය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීම ආරම්භ කරයි. ප්‍රධාන වෙනස වන්නේ වායු වෙනුවට තරලය මත පීඩනය යෙදීමට පොම්පයක් යොදා ගැනීමයි. මෙයට සම්පීඩකයක් තුළ ඇති වායුව සම්පීඩනය කරනවාට වඩා සිය ගුණයකටත් වඩා තරම් අඩු ශක්තියක් අවශ්‍යයි.රැන්කයින් චක්‍රයේ කාර්යක්ෂමතාවය සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාත්මක වන තරලයෙන් සීමා වේ. පීඩනය අතිශයෙන් අර්බුදකාරී තත්ත්වයකට පත් නොවී චක්‍රය ක්‍රියාත්මක විය හැකි උෂ්ණත්ව පරාසය අතිශයින් කුඩා වේ. ටර්බයිනවලට ඇතුළු කිරීමෙන් පසු උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයෙන් සෙල්සියස් අංශක 565 ක් (මල නොකන වානේවල ප්‍රසාරණ (creep) සීමාව) වන අතර සංඝනීකාරක උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 30 පමණ වේ. මෙය නූතන ගල් අඟුරු බලාගාරයක 42% ක් වු නියම කාර්යක්ෂමතාව හා සංසන්දනාත්මකව බලන කල 63% ක පමණ සෛද්ධාන්තික කානොට් කාර්යක්ෂමතාවයක් ලබා දෙයි. මෙම ටර්බයිනවලට ඇතුළු කරන උෂ්ණත්වය (වායු ටර්බයින හා සංසන්දනාත්මකව) අඩු නිසා රැන්කයින් චක්‍රය සංයුක්ත චක්‍රීය වායු ටර්බයින ජව බලාගාරවල පාගල් චක්‍රය ලෙස නිරන්තරයෙන් යොදා ගනී.රැන්කයින් චක්‍රයේ දී ක්‍
රියාත්මක වන තරලය සංවෘත පුඩුවක් අනුගමනය කරන අතර එය නැවත භාවිත වේ. ජව බලාගාරවලින් නිරන්තරයෙන් ඉවත් වන සේ පෙනෙන ජල වාෂ්ප ජනනය වන්නේ සිසිලන පද්ධතිය මඟිනි. එයින් ප්‍රයෝජනවත් කාර්යයක් සඳහා පරිවර්තනය කළ නොහැකි අපතේ යන තාපය නිරූපණය කරයි. හුමාලය , සිසිල් සංතෘප්ත වාතය සමඟ ගැටෙන තෙක් නොපෙනී පවතින අතර ගැටීමේ දී එය ඝනීභවනය වී සිසිලන අටළු තුළින් නිකුත් වනවා සේ පෙනෙන සුදු පැහැති වළාකුළු නිර්මාණය කරයි. රැන්කයින් චක්‍ර තුළ දී බොහෝමයක් ද්‍රව්‍ය භාවිතා කළ හැකි මුත් ඒ සඳහා සාමාන්‍යයෙන් භාවිත කරන්නේ ජලයයි.එහි වූ විෂ දායක නොවීම හා ප්‍රතික්‍රියාකාරී නොවන රසායන ද්‍රව්‍ය බහුලතාව, අඩු පිරිවැය හා තාප ගතික ගුණ වැනි ගුණයන් ඊට හේතු වේ.අනෙක් චක්‍ර හා බැලීමේ දී එහි ඇති මූලික වාසියක් වන්නේ සම්පීඩක අදියරේ දී පොම්පය ක්‍රියාත්මක කිරීමට සාපේක්ෂව අඩු කාර්යයක් අවශ්‍ය වීමයි. එසේ වීමට හේතුව එම ලක්ෂ්‍යයේ දී ක්‍රියාත්මක වන ද්‍රව්‍යය එහි ද්‍රව කලාපයේ පැවතීමයි. තරලය ද්‍රවය බවට පත් කිරීමෙන් පොම්පයෙන් ටර්බයින ජවය දළ වශයෙන් 1%ක් පමණක් භාවිතා කරන අතර එමනිසා සැබෑ චක්‍රය සඳහා වඩා විශාල කාර්යක්ෂමතාවයක් සපයයි. අඩු තාපය ප්‍රමාණය එකතු වන
නිසා මෙම වාසිය යම්තාක් දුරට නැති වේ. උදාහරණයක් ලෙස වායු ටර්බයිනවල සෙල්සියස් අංශක 1500 ක පමණ ඇතුළත් කිරීමේ උෂ්ණත්වයක් පවතී. කෙසේ නමුත් හුමාල චක්‍රවල හා ගෑස් ටර්බයිනවල කාර්යක්ෂමතාවය බොහෝ දුරට හොඳින් ගැලපේ.අඟල් 19, 16:10 පුළුල් තිර LCD මොනිටරය.පරිගණක මොනිටරය පරිගණකය භාවිත කරන්‌නාට‌ දැකගැනීම පිනිස ‍තොරතුරු ‍පෙන්‌වන ‍කොටසයි. එය රූපවාහිනියක පෙනුම ඇති ‍කොටසක් හෝ බහුමාධ්‍ය ප්‍රක්‌‍ශෙපකයක්‌ විය හැකියි. දැන් LCD හා LED නමි නවීන තිර වර්ගයක් ද භාවිතා ‍ෙවයි.නිෂ්පාදකයෝ Acer AOC ඇපල් ඉන්කෝපරේෂන් Asus Belinea BenQ Chimei ඩෙල් Eizo Gateway හෙව්ලට් පැකාඩ් HannStar Display Corporation IBM Iiyama Corporation Kogan Technologies LG NEC Philips Planar Systems Samsung Sceptre Incorporated Sony Toshiba Tyco Electronics ViewSonic Wortmann Zalmanකායික ශක්තිය යනු  පේශීන් භාවිතා කිරීමෙන්,  භෞතික වස්තූන් වෙත, බලය යෙදවීමට යම් පුද්ගලයෙකුගේ හෝ සතෙකුගේ හෝ ඇති හැකියාවයි.ගැලලියෝ ගැලලීගිවුස්ටෝ සස්ටමන්ස් විසින් නිර්මිත ගැලී‍ලියෝ ගැලිලි ගේ ආලේඛ්‍ය චිත්‍රයඋපත
15 පෙබරවාරි 1564(1564-02-15)[1]පීසා,ෆ්ලොරන්ස් ආදිපාද දනව්ව, ඉතාලියමිය යාම8 January 1642(1642-01-08) (වයස 77)[1]ආසෙට්රි,ටස්කනි මහා ආදිපාද දනව්ව, ඉතාලියනිවහනටස්කනි මහා ආදිපාද දනව්ව, ඉතාලියජාතිකත්වයඉතාලියානුඋගත් ශාස්ත්‍රාලයපීසා විශ්ව විද්‍යාලයය(University of Pisa)සංගණ්‍ය වන්නේප්‍රගති විද්‍යාව(Kinematics)ගති විද්‍යාව(Dynamics)දුරේක්ෂීය නිරීක්ෂීය තාරකා විද්‍යාව(Telescopic observational astronomy)සූර්යකේන්ද්‍රවාදය(Heliocentrism)Scientific careerක්ෂේත්‍රයතාරකා විද්‍යාව, භෞතික විද්‍යාව සහ ගණිතයආයතනපීසා විශ්ව විද්‍යාලයය(University of Pisa) පාදුවා විශ්ව විද්‍යාලයය(University of Padua)Academic advisorsඔස්ටීලියෝ රිසි(Ostilio Ricci)සිහිකළයුතු විද්‍යාර්ථියන්බර්නඩෙටෝ කැස්ටීලි(Benedetto Castelli)මාරියෝ ගුයිඩූචි(Mario Guiducci)වින්සේන්නියෝ විවියානි(Vincenzo Viviani)අත්සනසටහන්ඔහුගේ පියා සංගීතඥයෙක්වූ වින්සෙන්සෝ ගැලීලිය (Vincenzo Galilei).  ඔහුගේ අනියම් භාර්යාව මරිනා ගම්බා (Marina Gamba) වූ අතර මාරියා සෙලෙස්ටේ(Maria Celeste) යනු ගැලිලියෝගේ එක් දුවණියක් වූවාය.ඉතාලි ජාතික ගැලලියෝ ගැලලී භෞතික විද්‍යාඥයෙකු
, ගණිතඥයකු , තාරකා විද්‍යාඥයකු සහ දාර්ශනිකයෙකු වූ අතර විද්‍යාත්මක විප්ලවය / පුනරුදය උදෙසා විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. ඔහුගේ මූලික ක්‍රියාකාරකම් අතරට දුරේක්ෂය වැඩි දියුණු කිරීම සහ එමගින් තාරකා විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් සිදු කිරීම සහ කොපර්නිකානු වාදයට සහය පළ කිරීම ද වේ. ගැලීලියෝ “නූතන විද්‍යාවේ පියා” “විද්‍යාවේ පියා” “නූතන භෞතික විද්‍යාවේ පියා” සහ “නුතන නිරීක්ෂණාත්මක තාරකා විද්‍යාවේ පියා” යනාදී විරුධාවලිවලින් පිදුම් ලබන්නෙකි. ප්‍රගති විද්‍යාව යටතේ ගැලීලියෝ විසින් වර්තමානයේ භෞතික විද්‍යාත්මක ඉගැන්වීම් පටිපාටිවල ආරම්භක අවධියේ උගන්වනු ලබන ඒකාකාර ත්වරණයෙන් චලිත වන වස්තූන් පිළිබද අධ්‍යයනය කරන ලදී. සූර්ය ලප නිරීක්ෂණය හා ඒවා පිළිබද වැඩිදුර අධ්‍යයනය සිදු කිරීමත් , ගැලීලියානු චන්ද්‍රයන් ලෙස වර්තමානයේ දී හැදින්වෙන බ්‍රහස්පතිගේ විශාලම චන්ද්‍රයන් සිව්දෙනා සොයාගැනීමක් ගැලීලියෝ තාරකා විද්‍යාවට දැක්වූ දායකත්වයට උදාහරණ වේ. තවද ව්‍යවහාරික විද්‍යාව හා තාක්ෂණය පිළිබද කටයුතු ය‍ටතේ ගැලීලියෝ විසින් මාලිමා යන්ත්‍ර සැලැස්ම ද වැඩි දියුණු කරන ලදී. කොපර්නිකානුවාදයට ගැලීලියෝ විසින් සහාය දැක්වීම ඔහුගේ ජීවිත කාලය තුළ දී
විවාදයට තුඩු දුන් කරුණක් විය. භූකේන්ද්‍රවාදය ඇරිස්ටෝටල්ගේ කාලයේ සිටම පිළිගත් මතවාදය වූ අතර ගැලීලියෝ විසින් එය බැහැර කිරීම නිසා කතෝලික පල්ලිය විසින් සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය සත්‍ය බව අදහස් පළ කිරීම තහනම් කරන ලදී. ඒ සදහා බලපෑ ප්‍රධාන හේතු වූයේ සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය බයිබලයේ වචනාර්ථ අරුතට පටහැනි වීම සහ සූර්ය කේන්ද්‍රනවාදය සදහා වූ සාක්ෂි එකල අල්ප වීමයි. මෙම ක්‍රියාදාමයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගැලීලියෝට සිය සූර්ය කේන්ද්‍රවාදී අදහස් ප්‍රසිද්ධියේම බැහැර කිරීමට සිදු වූ අතර කතෝලික පරීක්ෂක සභාවේ නියෝග මත ජීවිතයේ අවසාන කාලය නිවාස අඩස්සියට යටත්ව ගෙවීමට සිදු විය.විද්‍යා පුනරුදය කෙරෙහි මහඟු සේවයක් කළ මොහු ව භෞතික විද්‍යාවේ පියා සහ නූතන විද්‍යාවේ පියා  යන නම් වලින් හැදින්වේ.  ඔහුගේ සොයාගැනීම් අතරට එක්වන ප්‍රධානම දේවල් වන්නේ බ්‍රහස්පතිගේ විශාලතම චන්ද්‍රයන් 4 දෙනා, හිරු ලප පිළිබඳ කළ අධ්‍යයන සහ දියුණු කල මාලිමා යන්ත්‍රයයි.සංගීතඥයන් වූ වින්සන්සෝ ගැලීලි සහ ජුයිලා අම්මානාති ට දාව පීසා නගරයේදී උපන් දරු සය දෙනාගෙන් පළමු වැන්නා ගැලීලියෝය. ළමා වියේදී පූජකයෙක් වීමට වුවමනා වුවද තම පියාගේ අනුදැනුම පරිදි පීසා සරසවියේ වෛද්‍ය උපා