LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
දෙනෙකු සිටියේය. මෙම දොළොස් දෙනාගේ පැවතෙන්නන්ම ඉස්රයීල් ජනතාව (ජූස්) වන්නාහ. යඅකූබ් (අලෛහිස්  සලාම්) තුමාගේ වෙනත් නාමයක් නම් ඉස්රායීල්ය. මෙබැවින් ඉස්රයීල්වරුන්ට බනූ ඉස්රයීල් - ඉස්රයීල්ගේ ජනතාව යයි කියනු ලැබේ.• යඃජූජ්, මඃජූජ් - ඊශාන දිග ආසියාවේ ජීවත් වූ සමුහයකගේ නාමයකි. මොවුන් දියුණු රටවල් කොල්ලකා ජීවත් වූහ. කළු මුහුදේ උතුරු හා නැගෙනහිර ප‍්‍රදේශයන්හි ජීවත් වූ “සිත්තියන්” ජනතාව මොවුන් යයි සමහරෙක් කියති. මොස්කව් ඇතුළු රුසියාවේ (සමහර ප‍්‍රදේශවල) මොවුන් ජීවත් වී ඇත.• යහ්යා (අලෛ) - (යෝවාන්). නබි සකරියියා (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ පුතා වන මොහු අල්ලාහ්ගේ දූතයෙකි. මොහුව ඉස්රයීල්වරුන් ඝාතනය කළහ.• යහූද් (යුදෙව්වන්) - (ජූස්). අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන යඅකූබ් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාට (ජේකබ්) පිරිමි දරුවන් 12 දෙනෙකු සිටියහ. මෙම දොළොස්දෙනාගෙන් පැවතෙන්නන් වන ඉස්රයීල්වරුන් ක‍්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ උපතින් පසු කොටස් දෙකකට බෙදුනාහ. ඔවුන්ගෙන් එක් සමූහයක් යුදෙව්වන් වන්නාහ. අනිත් සමුහය ක‍්‍රිස්තියානුවන් වන්නාහ.• යූසුෆ් (අලෛ) - (ජෝසෆ්). නබි යඅකූබ් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ බාල පුත‍්‍රයා වන මොහුද අල්ලාහ්ගේ දූතයෙකු වන්නේය. එතු
මා ඉතාමත් රූප ලක්ෂණයෙන් පිරි අලංකාරවත් ඉතිහාසයකටද අයිතිකරුවෙකු වන්නේය. නබිවරුන්ගේ පරම්පරාවෙන් උපන් ආඩම්බරත්වයට හිමි මොහු ඊජිප්තුවේ ඇමති කෙනෙකු වශයෙන් සිටියේය.• රකඅත් - සලාතයේ එක් වරක් සිටීම, නැවීම හා සජදාවන් දෙකක් (පොලොවෙහි නළල තබා කරන පිළිවෙත) ඉටු කිරීම ආදී ක‍්‍රියාවන් අඩංගු එක් කොටසකි.• රසූල් - අල්ලාහ්ගේ දුතයා. නබි යන්නෙහි තවත් නමකි. පැවතෙන්නන්ගෙන් වැදගත් අල්ලාහ්ගේ දූතයන්ට “රසුල්වරුන්” යයි කියනු ලැබේ.• රළි - “රළියල්ලාහු අන්හූ” (දෙවියෙනි! මොවුන් සම්බන්ධයෙන් සෑහීමට පත් වනු මැනව!) යන්නෙහි කෙටි යෙදුමකි. මෙය නබි සහාබාවරුන් වෙනුවෙන් කරනු ලබන ප‍්‍රාර්ථනාවක් වන්නේය.• රහ් - “රහ්මතුල්ලාහි අලෛහි” (ඔහුට අල්ලාහ් දයාව පහළ කරනු මැනව!) යන්නෙහි කෙටි යෙදුමකි. මරණයට පත් වූ ඉස්ලාමීය ප‍්‍රභූවරුන් වෙනුවෙන් මෙසේ ප‍්‍රාර්ථනා කිරීම පුරුද්දකි.• රාෆිලාවරුන් - (රාෆිජිවරුන්). ෂියාවරුන්ගේ එක් කොටසකි. “අත්හැර දැමූවන්” යන්න මෙහි අර්ථය වේ. මොවුන් සයිද් බින් අලී (රහ්මතුල්ලාහි අලෛහි) තුමාව එක් අකරතැබ්බයකදී අත්හැර දැමූ බැවින් “රාෆිලාවරුන්” යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.• රුක්නුල් යමානි - කඃබාවෙහි එක් කොනක තැන්පත් කර තබන
ලද “හජරුල් අස්වද්” නමැති කළු ගල පිහිටා ඇති මුල්ලට “රුක්නුල් යමානි” යයි කියනු ලැබේ.• රුකූඋ- “නැවීම” යන්න මෙහි අර්ථයයි. සලාතයේදී දෑත් දණහිස් දෙක මත තබා නැවී සිටින ඉරියව්ව.• රූහ් -  අත්මය, පණ. “අර්රූහ්” යන වචනයෙන්ද, “රූහුල් කුදුස්” (පරිශුද්ධ ආත්මය) යන වචනයෙන්ද ජිබ්රීල් (අලෛහිස් සලාම්) නමැති මලායිකාවරයා හඳුන්වන්නේය.• ලූහ්ර් - (මධ්‍ය සලාතය). අපර භාගයේ මුල් කොටසේ ඇති කාලයයි. මෙම කාලය තුළදී සලාත් කරනු ලබන අනිවාර්යයය වූ සලාතයට “ලූහ්ර් සලාතය” යයි කියනු ලැබේ.• ලූත් (අලෛ) - (ලොට්). අල්ලාහ්ගේ දූතයින්ගෙන් කෙනෙකි. නබි ඉබ්රාහීම් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ සහෝදරයාගේ පුතා වන ඔහු ජෝර්දානයේ ඇති “සත්තූම්” නමැති ප‍්‍රදේශයට අල්ලාහ්ගේ දූතයා වශයෙන් පත් කර තිබුණි. පිළිරූ නැමදුමද, සම ලිංගික සේවනයටද විරුද්ධව ඉතාමත් තීව‍්‍ර ප‍්‍රචාරයක් දියත් කළේය.• ලෙයිලතුල් කද්ර් - ගෞරවණීය රාත‍්‍රිය. මෙම රාත‍්‍රියේදී පළමුවෙන්ම පරිශුද්ධ වූ කුර්ආනය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන් හට පහළ කරන ලදී. රමලාන් මාසයේ අවසාන දින දහයේ ඔත්තේ දිනයන්හි ඇති එක් රාත‍්‍රියකි.• වස්ක් - කි.ග‍්‍රෑම් 191.56 සමාන බරකි.• වසීයියත් - අන්තිම කැමැත
්ත, මරණ (මංචකයේදී හෝ මරණයට පෙර දෙන අන්තිම) කැමති පත‍්‍රය. කෙනෙකු තමන්ට මරණය ළඟා වන විට දේපළ උරුමය නොලැබුණු ඥතින් වෙනුවෙන් සම්පූර්ණ දේපළින් තුනෙන් එක් කොටසකට නොවැඩි “වසීයියත්” කිරීම අගනේය.• වහී - ධර්ම දැන්වීම. මලායිකාවරයා අල්ලාහ්ගේ දූතයන්ට අල්ලාහ් විසින් ලබා දෙනු ලැබූ පුවත් හා ධර්ම සන්නිවේදනයයි.• මලායිකාවරුන් - (ඒන්ජල්). මිනිස් වර්ගයා හා ජින් වර්ගයාගෙන් නොවන වෙනත් වර්ගයකි. ආලෝකයෙන් නිර්මාණය කරන ලද මොවුන් පුරුෂ පක්ෂයද නොව, ස්ත‍්‍රී පක්ෂයද නොවන්නාහ. අල්ලාහ්ගේ නියෝගයන් පූරණය කිරීමද, අල්ලාහ්ව නැමදීමද, සුවිශුද්ධ කිරීමද මොවුන්ගේ කටයුත්ත වන්නේය. මොවුන්ට අහාර, නින්ද, ඥති සබඳතාවය, විවාහ, ආශාවන්, (දුක, ශෝකය), පරම්පරාව ආදිය නොමැත.• ජම්රත් - “ජම්රත්” යන්නට “ගල් කැට” යයි අර්ථය වේ. හජ් සමයේදී “මිනා” නමැති ස්ථානයෙහි ෂෙයිතාන්වරුන්ට ගල් වලින් ගැසිය යුතු ස්ථානයයි. මිනාහි ස්ථානයන් තුනක ගල් ගැසිය යුතුය. පළමුවෙන් ගල් ගැසිය යුතු (ස්ථානයට) “ජම්රතුල් ඌලා” යයිද, දෙවෙනි වරට ගල් ගැසිය යුතු (ස්ථානයට) “ජම්රතුල් උස්තා” යයිද, අවසාන වශයෙන් ගල් ගැසිය යුතු (ස්ථානයට) “ජම්රතුල් අකබා” යයිද කියනු ලැබේ.• ජාලූත් (ජුල්යාත්
) - මොහු පලස්තීනයේ ඒකාධිපතිවරයෙකු වශයෙන් සිටියේය. ඉස්රයීල්වරුන් තාලූත් රජුගේ ප‍්‍රධානත්වයෙන් ජාලූත්ගේ සේනාව පරාජය කළහ. තාලූත්ගේ සේනාවේ විශිෂ්ඨ යුද්ධ භටයා වශයෙන් සිටි නබි දාවූද් (අලෛහිස් සලාම්) තුමා ජාලූත්ව මරා දැමුවේය. තවද වැඩි විස්තර සඳහා 2/249-251 ආයාවන්ගේ විවරණය බලනු.• ජිඉර්රානා - මක්කාව අසල තායිෆ් දක්වා යන මාර්ගයේ පිහිටා ඇති ස්ථානයකි. හුනෙයින් යුද්ධයේදී ලැබුණු යුද්ධාජිද වස්තූන් මෙම ස්ථානයේදි නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන් බෙදා දුන්හ. හිජ්රි 8 වැනි වසරේ දුල්කඅදා මාසයේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන් උම්රාව සඳහා ගිය විට මෙහිදී “ඉහ්රාම්” හැඳ ගත්හ.• ජිබ්රීල් - ජිබ්රාල්, ජිබ්රායීල්, (ඒන්ජල් ගේබ්රියෙල්) අල්ලාහ් වෙතින් අල්ලාහ්ගේ දුතයන්ට පුවත් ගෙන ආ මලායිකාවරයාය. මොහු මලායිකාවරුන්ගේ ප‍්‍රධානියා වන්නේය.• ජින් - මිනිසුන්ද මලායිකාවරුන්ද නොවන වර්ගයකි. මෙම වර්ගයා ගිනි පුපුරු වලින් උත්පාදනය ලැබූවන් වන්නාහ. පියවි ඇසට නොපෙණෙන වායුවක් බවටද, මිනිසුන් ඇතුළු විවිධ ජීවින්ගේ රූපයෙන් පිළිබිඹු වන්නට දක්ෂ වන අතර, මිනිසුන්ට පෙරම මෙම වර්ගයා උත්පාදනය කරනු ලැබූහ. ජින්වරුන්ට පිරිමි, ගැහැනු, පව
ුල් විස්තීරණය, ධර්ම නිති රීති ආදිය ඇත. මොවුන්ටද පින්-පව් ආදියෙහි තනියෙන් ක‍්‍රියාකිරීමේ ශක්තියක් ඇත. ෂෙයිතාන්වරුන්ගේ පියා වන ඉබ්ලීස් මෙම වර්ගයෙහි උපත ලැබූවෙකු වන්නේය.• ෂහීද් - ජීවිත පූජා කළ අය. අල්ලාහ්ගේ වදන (සත්‍යය) මුදුන්පත් කිරීම සඳහා ප‍්‍රතික්ෂේපයට විරුද්ධව අල්ලාහ් වෙනුවෙන් වූ යුද්ධයෙහි ජීවිත පූජා කළ අය.• ෂෙයිතාන් - (සාතාන්) මිනිස් වර්ගයාගේ -දෑසට නොපෙනී සිටිමින්ම- මාර්ගය වැරද යවන ජින් වර්ගයාට අයත් කෙනෙකි. මොහුට ක‍්‍රිස්තියානුවන් ‘අශුද්ධ ආත්මය’ යයි හඳුන්වනු ලැබේ.• ෂුඅයිබ් (අලෛ) - නබි ඉබ්රාහීම් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ පරම්පරාවෙන් පැවතෙන අල්ලාහ්ගේ එක් දූතයෙකි. ඔහු වයඹ සවුදි අරාබියාවේ පිහිටි කඳු ප‍්‍රදේශය වන “මදියන්” දේශයට අල්ලාහ්ගේ දූතයෙකු වශයෙන් පත් කරනු ලැබීය. එක් දෙවියෙකු යන ප‍්‍රතිපත්තියද, වානිජ ඍජුභාවයද අනිවාර්යයෙන් ඉටු කළ යුතුය යයි තම ජනතාව අතරේ තීව‍්‍ර ප‍්‍රචාරයක් ඉදිරිපත් කළේය.• සකාත් - අනිවාර්යය දානමානයයි. අවුරුද්ද පුරා නියමිත ප‍්‍රමාණයක වස්තුව එක් මුස්ලිම් කෙනෙකු අත රැඳී තිබුණහොත් ඔහු එයින් සියයට දෙකහමාරක ප‍්‍රමාණයක් අනිවාර්යයෙන්ම (සකාත් හෙවත් දුප්පතුන්ගේ බද්ද වශයෙන්) ලබා
දිය යුතුය. කුර්ආනයෙහි (9/60) ආයාවෙහි සඳහන්ව ඇති කොටස් අටෙන් කවුරුන්ට හෝ මෙය ලබා දිය යුතුය.• සෆා - මක්කාවෙහි කඃබාව අසල පිහිටා ඇති කුඩා කඳු ගැටයකි.• සබූර් - ඬේවිඞ්ගේ සංගීතය, ඬේවිඞ්ගේ (දෙවියන්ව ප‍්‍රශංසා කරන) ගීතයන්. නබි යඅකූබ් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ පරම්පරාවෙන් පැවතෙන අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන දාවූද් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාට (ඬේවිඞ් තුමාට) අල්ලාහ් විසින් පහළ කරන ලද ධර්මයයි. තව්රාත්, ඉන්ජීල්, කුර්ආන් ආදී ධර්මයන් තුනම එකතු කර “සූබූර්” යයි කියනු ලැබේ.• සම්සම් - මක්කාවෙහි ශුද්ධ වූ කඃබාව අසල පිහිටා ඇති වැදගත් ඉතිහාසගත ප‍්‍රබල ලිඳකි.• සමූද් - ක‍්‍රි.පූ. දෙදහස් (2430) වසරේදී සවුදි අරාබියාවේ ඇති “අල්හිජ්ර්” නමැති ස්ථානයෙහි ජීවත් වූ පැරණි අරාබි ගම්වාසීන්ය. මොවුන්ට ඍජු මාර්ගය පෙන්වීම සඳහා පහළ කරන ලද අල්ලාහ්ගේ දූතයා සාලිහ් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාය.• සල් - “සල්ලල්ලාහු අලෛහි ව සල්ලම්” (අල්ලාහ්ගේ කරුණාවද, ශාන්තියද එතුමාණන් කෙරෙහි අත් වේවා !) යන්නෙහි කෙටි යෙදුම වේ. මෙය මුහම්මද් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන් වෙනුවෙන් අල්ලාහ් වෙත ජනතාව කරන ප‍්‍රාර්ථනාව වේ. එබැවින් නබි තුමාණන්ගේ නම සමග එකතු කර මෙය සඳහන්
කරන්නාහ. මෙයට “සලවාත්” යයි කියනු ලැබේ.• සනා - අල්ලාහ්ව ප‍්‍රශංසා කිරීම. සලාතයේ පළමු තක්බීර් වලට පසු එක්තරා ප‍්‍රාර්ථනාවකි.• සාඋ - මදීනාවේ පුරුද්දක්ව පැවති කි.ග‍්‍රෑ. 2.135 බරැති ප‍්‍රමාණයට මෙසේ හඳුන්වනු ලැබේ.• සාලිහ් (අලෛ) - ක‍්‍රි.පූ වසර දෙදහසේදී (2430) සවුදි අරාබියාවේ ඇති “අල්-හිජ්ර්” නමැති ස්ථානයේ ජීවත් වූ අල්ලාහ්ගේ දූතයෙකි. ආඩම්බර ජීවිතයේ ගැලී, පිළිරූ නැමදීමේ යට වී ජීවත් වෙමින් සිටි “සමූද්” ජනතාව නිවැරදි කර ඍජු මාර්ගයට ගැනීමට ඉතාමත් වෙහෙස මහන්සි දැරුවේය.• හද්දීම් - “කැඞී බිඳ වැටුනි” යන්න අර්ථය වේ. ශුද්ධ වූ කඃබාව සමීපව දුන්නක හැඩයට පිහිටා ඇති රවුම් කාලක හැඩයේ බිත්තිය මෙයින් සඳහන් වන්නේය. මෙයට “හිජ්ර්” යයිද කියනු ලැබේ.• හදීස් - නබි වදන, (නබි සම්ප‍්‍රදාය). නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන්ගේ වචන, ක‍්‍රියාව, අනුමත කිරීම් වන්නේය. හදීස් මුර්සල්- නබි වදනක් දන්වන “තාබිඋ” කෙනෙකු, තමන්ට එම නබි වදන දැනුම් දුන් නබි සහාබාවරයාගේ නාමය සඳහන් නොකර, කෙලින්ම නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන් වෙතින් දැනුම් දෙන හදීසයටම “මුර්සල්” යයි කියනු ලැබේ. “අතරමගදී අත්හැරුණු” යන්න මෙහි අර්ථය වේ.•
හදීස් මර්ෆුඋ - නබි වදනක දැනුම් දෙන්නා සම්බන්ධයෙන් ගොස් අවසන් වුවහොත් එයට “මර්ෆුඋ” යයි කියනු ලැබේ. “ඉහළට ඔසවනු ලැබීය” යන්න මෙහි අර්ථයයි. එය නබි (සල්ලල්ලාහු ‍අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන්ගේ වචන, නැතහොත් ක‍්‍රියාවන්, නැතහොත් එකඟ වන ආකාරයට තිබීම.• හදීස් මව්කූෆ් -  එක නබි වදනක දැනුම් දෙන්නා සම්බන්ධයෙන් නබි සහාබාවරයා තෙක් ගොස් සේන්දු වුවහොත් එයට “මව්කූෆ්” යයි කියනු ලැබේ. “නවත් වනු ලැබීය” යන්න මෙහි අර්ථයයි. එම පුවත නබි සහාබාවරුන්ගේ වචන, නැතහොත් ක‍්‍රියාවක් වශයෙන් අදහස් කරනු ලබනවා මිස, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන්ගේ වචන, නැතහොත් ක‍්‍රියාවන් යයි අදහස් කරන්නේ නැත.• හදීස් මක්තූඋ - එක පුවතක් දැනුම් දෙන්නා සම්බන්ධයෙන් “තාබිඋ” දක්වා ගොස් සේන්දු වන්නේය. එයට වඩා නබි සහාබාවරුන් සමග හෝ, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන් සමග හෝ එයට සම්බන්ධයක් තිබෙන්නට ඉඩ නැත. එබැවින්, එය එම තාබිඋගේ වචන, නැතහොත් ක‍්‍රියාවන් වශයෙන්ම අදහස් කරනු ලැබේ. “වෙන් කරනු ලැබීය” යන්න මෙහි අර්ථය වේ.• හදීස් මුතවාත්තිර් - එක් හදීසයක දැනුම් දෙන්නා සම්බන්ධයෙන් සෑම තත්වයන්හිදීම විශ්වාසභාවයද මතක තබා ගැනීමේ ශක්තිය අධික වශයෙන් ඇති බ
ොහෝ දෙනෙකු දැනුම් දි ඇති නබි වදන් වන්නේය.• හදීස් සහීහ් - සාධකයන්ගෙන් පිරිණු නබි වදන් ස්ථීර වූ මතක තබා ගැනීමේ ශක්තියද, විශ්වාසවන්ත භාවයද අධික වශයෙන් ඇති දැනුම් දෙන්නන් විසින් දැනුම් දී ඇති හදීස්.• හදීස් හසන් - සුනනුත් තිර්මිදි නමැති නබි වදන් එකතු කර ලිවීමේ ක‍්‍රමයට අනුව අංගයන් තුනකින් සමන්විත හදීස් දැනුම් දිමටම “හසන්” යයි කියනු ලැබේ. අලංකාරවත්, හොඳ යන්න මෙහි අර්ථයන් වේ.(1) එම හදීසයන්ගේ දැනුම් දෙන්නන් “බොරුකාරයන්” යන චෝදනාවට ලක් වී සිටින්නේ නැත.(2) “ෂාත්” වර්ගයට අයත් හදීසයන් වශයෙන් ඒවා නොතිබෙණු ඇත. එනම් එක් දැනුම් දෙන්නෙකුගෙන් බොහෝ දෙනෙකු එම හදීසය අසා තිබියදී ඔවුන්ගෙන් කෙනෙකු පමණක් අන් අය දැනුම් දීමට වෙනස් වූ ආකාරයකට දැනුම් දුන්නහොත්, එම දැනුම් දීමම “ෂාත්” (පදුමාකාර, නැතහොත් අඩුපාඩුවෙන් යුතු) යයි හඳුන්වනු ලැබේ.(3) මෙවැනි දැනුම් දීම් වෙනත් විශ්වාස කළ හැකි දැනුම් දෙන්නන් විසින්ද දැනුම් දෙනු ලැබ ඇත.• හදීස් හසන් සහීහ් -  එක් නබි වදනක් දැනුම් දෙන්නන් දෙදෙනෙකුගේ දැනුම් දීම්වල පැමිණ ඇත. එකක් “සහීහ්” යන තත්වයෙහිද, තවත් එකක් “හසන්” යන තත්වයෙහිද තිබෙන්නට ඇත. මෙම තත්වයන් දෙකම මුසු වූ හදීසයන්ට
ම “හසන් සහීහ්” යයි කියනු ලැබේ.• හසන් කඃරීබ් - නබි වදනක දැනුම් දෙන්නා සම්බන්ධයෙන් නබි සහාබාවරුන්ගේ මට්ටමෙහි, නැත්නම් තාබිඋවරුන්ගේ මටිටමෙහි බොහොමයක් දෙනෙකු සඳහන් නොකර කෙනෙකුගෙන් පමණක් සඳහන් කරනු ලැබ ඇති හදීසයන්ටම “කඃරීබ්” යයි කියනු ලැබේ. “විනෝදාත්ම, නොහඳුනන” යන්න මෙහි අර්ථයන් වේ.• හදීස් සහීහ් කඃරීබ් - නබි වදනක සඳහන්ව ඇති පුවත ස්ථීර වශයෙන් තිබෙණු ඇත. එබැවින් “සහීහ්” යයි කියනු ලැබේ. එසේම දැනුම් දෙන්නා සම්බන්ධයෙන් බැලූවහොත් “එක් මාර්ගයකි” යයි කියනු ලබන බැවින් “කඃරීබ්” යයි කියනු ලැබේ. මේ අනුව සහීහ්ද, කඃරීබ්ද එකට එකතු වන්නේය. එසේය “හසන් කඃරීබ්” වර්ගයේ හදීස් ඇති වන්නේ.• හදීස් හසන් සහීහ් කඃරීබ් - නබි වදනක පවසනු ලබන පුවත එක් මාර්ගයකින් හසන් වශයෙන්ද, වෙනත් මාර්ගයකින් සහීහ් වශයෙන්ද තිබෙණු ඇත. එබැවින් එම පුවත සාධකයන්ගෙන් පිරී පවතී. නමුත් තිර්මිදි (හදීස්) එකතු කර ලියන මහ ඇදුරු තුමා තමන්ගේ පුස්තකයෙහි සඳහන් කර තිබෙන දැනුම් දෙන්නා සම්බන්ධයෙන් “එක් මාර්ගයක” එකක් යයි පවසන බැවින් ‘කඃරිබ්’ යයිද පැවසිය හැකිය.• හරම් - (අ) ආරක්ෂාව ලබා දෙන ශුද්ධ වූ භූමිය, ශුද්ධ වූ මක්කාවද, ශුද්ධ වූ මදීනාවද, ආරක්ෂාව ලබා දෙන
ශුද්ධ භූමියන් වශයෙන්ද දැනුම් දෙනු ලැබ ඇත. මෙහි යුද්ධ නොකළ යුතුය. කිසිම ජීවියෙකුටවත් සුළුවෙන් හෝ අවහිරතාවයක් ඇති නොකළ යුතුය.• හරම් - (ආ) මස්ජිදුල් හරාම්. ශුද්ධ වූ මක්කාවේ ඇති අල්ලාහ්ගේ නිවස වන ශුද්ධ කඃබාව වටා ඇති නැමදුම්පළයි. මෙය ජනතාව කතාබහ කිරිමේ පුරුද්ධට අනුව “හරම්” යයි කයනු ලැබේ.• හරාම් - (අ) ශුද්ධ වු කුර්ආනය මගින්ද, නබි (සල්) තුමාණන් විසින්ද නිත්‍යානුකූලව තහනම් කරනු ලැබ ඇත. නිත්‍යානුකූලව අනුමැතිය දී ඇති දැයට “හලාල්” යයි කියනු ලැබේ.• හරාම් - (ආ) ශුද්ධ වූ දැය. ගෞරව කළ යුතු දැය. මුහර්රම් මාසයට “අස්සහ්රුල් හරාම්” (ශුද්ධ වූ මාසය) යයිද, මක්කා නගරයට “අල්- බලදුල් හරාම්” (ශුද්ධ නගරය) යයිද, කඃබාව ඇතුළු නැමදුම්පළට “අල්-මස්ජිදුල් හරාම්” (ශුද්ධ නැමදුම්පළ) යයිද කියනු ලැබේ.• හලාල් - අනුමැතිය දෙනු ලැබීය යයි අර්ථය වේ. ශුද්ධ වූ හජ් වන්දනාවේදී ඉහ්රාමයෙන් මිදී සමාන්‍ය තත්වයට ආපසු  පැමිණීමටද “හලාල්” නමැති වචනය මුල් වී ඇත. බලනු හරාම්.• හව්වා - ඒවා. ආදි මිනිසා වන ආදම් (අලෛහිස් සලාම් ) තුමාගේ සහකාරියයි.• හජ් - මක්කාවෙහි ඇති ලොවෙහි පළමු නැමදුම්පළ වන ශුද්ධ වූ කඃබාව දර්ශණය කර, ඉටු කළ යුතු වත් පිළිවෙතක
ි. මෙය ඉස්ලාමයේ මූලික අනිවාර්යය යුතුකම් වලින් එකකි.• හජරුල් අස්වද් - කඃබාවෙහි එක් මුල්ලක පතිත කර ඇති කළු පැහැති ගලකි. හජ් වන්දනාවේදී මෙය සිප ගැනීම නබි මාර්ගය වේ. මෙම ගලෙහි එක් කොණකට රුක්නුල් යමානි යයි කියනු ලැබේ. මෙම ගලට දේව බලයක් (අංගයක්) කිසිත් නැත.• හාරූත්-මාරූත් - නබි සුලෙයිමාන් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ සමයේදී ජනතාවට සූණියම උගන්වා දුන් සූණියම්කරුවන්. මොවුන් මලායිකාවරුන් යයිද සමහරෙක් කියනු ලැබේ. නමුත් මෙය නිවැරදි අදහසක් නොව. බලනන්න  2/103 ආයාවේ විවරණය. හාරූන් (අලෛහිස් සලාම්)-ආරොන්. නබි මූසා (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ සහෝදරයාය. ඊජිප්තුවේ ඒකාධිපතිවරයා වන දෙවැනි රම්සේස් (ෆිර්අවුන්)ට විරුද්ධව සටන් කිරිමේදී මුසා (අලෛහිස් සලාමි) තුමාට ඉතාමත් හොඳ සහායයෙකු වශයෙන් සිටියේය.• හාජර් - නබි ඉබ්රාහීම් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ දෙවැනි සහකාරියයි. අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන ඉස්මායීල් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ මවයි.• හිරා - මක්කාව අසල ඇති “ජබලන් නූර්” නමැති කන්ද. මෙහි ඇති එක් ගුහාවක නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන් රැඳී සිටි සමයේදී කුර්ආනයේ පළමුවැනි ශුද්ධ වූ ආයාව එතුමාණන් හට පහළ විය.• හිජ්රත් - රට ගම අත්හැර යා
ම. කෙනෙකු අල්ලාහ්ගේ ධර්මය අනුගමනය කිරීමට බාධක පැමිණෙන විට තමන් වාසය කරන ස්ථානය අත්හැර දමා වෙනත් ස්ථානයකට යාම. මෙසේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන් කි‍්‍ර.ව. 622 දී මක්කාව අත්හැර දමා මදීනාවට යාමේ සිද්ධිය ඉස්ලාමීය ක‍්‍රමයට අනුව “හිජ්රත්” යයි කියනු ලැබේ. නබි සහාබාවරුන් පළමු වරට ඇබිසීනියා දේශයට කළ හිජ්රත් ගමනට “හිජ්රතුල් ඌලා” (පළමු හිජ්රත්’) යයිද මක්කාවේ සිට මදීනාවට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන්ද, නබි සහාබාවරුන්ද සිදු කළ හිජ්රත් ගමනට “හිජ්රතුල් සානීයියා” (දෙවැනි හිජ්රත්) නැතහොත් “හිජ්රතුල් නබී” යයිද හඳුන්වනු ලැබේ.• හිජ්රි - (ඉස්ලාමීය වසර). හිජ්රත් සිද්ධිය මුල් කොටගෙන “හිජ්රී” නමැති ඉස්ලාමීය වසර ආරම්භ වන්නේය. ඉස්ලාමීය වසරේ මාසයන් මෙසේය: 1. මුහර්රම්. 2. සෆර් 3. රබීඋල් අව්වල් 4.රබීඋල් ආකිර් 5. ජුමාදල් ඌලා 6. ජුමාදල් ආකිර් 7. රජබ්. 8. ෂඅබාන් 9. රමලාන්. 10. ෂව්වාල්. 11. දුල්කඅදා. 12. දුල්හජ්.• හිජාස් - සවුදි අරාබියාවේ රතු මුහුදට ආසන්නයේ උතුරු දිගින් අකබා අර්ධද්වීපයේ සිට දකුණු දිගින් “අසීර්” දක්වා විස්තීරණය වී ඇති ප‍්‍රදේශයයි. මෙම භූමි ප‍්‍රදේශයේ මක්කාව, තායිෆ්, තබූක් ආදී නගරයන
් පිහිටා ඇත. ශුද්ධ වූ මක්කාව මෙහි අගනුවර වශයෙන් පත් වී තිබුණි.• හුදෙයිබියා (හුදෙයිබියියා) - මෙය මක්කාවේ සිට ඉතාමත් ටික දුරකින් පිහිටා ඇති එක් මිටියාවතක් වන්නේය. හිජ්රි 6 (කි.ව. 627) වසරේදී නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහිව සල්ලම්) තුමාණන්ද, මක්කාවාසීන්ද කර ගත් ඉතිහාස ගත ගිවිසුම “හුදෙබියා ගිවිසුම” වන්නේය. මෙයට “හුදෙයිබියියා ගිවිසුම” යයිද කියනු ලැබේ.• හුනෙයින් - මක්කාවටද, තායිෆ්ටද අතරේ “අරෆා” විවෘත පිටිය දිසාවේ සැතපුම් 18 කට වැඩි දුරක් ඇති එක් මිටියාවතක නාමයයි. හිජ්රී 8 වැනි වසරේ (ක‍්‍රි.ව. 630) ෂව්වාල් මාසයේ “හවාසින්” නමැති අරාබි ගෝත‍්‍රයින්ටද, මුස්ලීම්වරුන්ටද අතරේ සිදු වූ යුද්ධයට “හුනෙයින් යුද්ධය” යයි කියනු ලැබේ.භික්ඛුණීපරිවර්තනඉංග්‍රීසිnunපාලිභික්ඛුණීසංස්කෘතbhikṣuṇīබුරුමဘိက္ခုနီ (IPA: [beiʔkʰṵnì])චීන比丘尼 (පින්යින්: bǐqiūní)ජපන්比丘尼/尼 (rōmaji: bikuni/ama)ඛෙමර්ភិក្ខុនី(Phikkhonei)කොරියානු비구니 (ප්‍ර.රෝ.: biguni)සිංහලභික්ෂුණියතායිภิกษุณี(සැකිල්ල:IPA-th)වියට්නාමTỉ-khâu-niබුදු දහම ශබ්ද මාලාවභික්ෂුණි හෙවත් මෙහෙණි  යනු පැවිද්ද හා උපසම්පදාව ලද කාන්තාවෝ වෙති. පැවිදි පුරුෂ පක්ෂය හඳුන්වන්නේ භික්ෂු නමි
නි. මෙම භික්ෂු සහ භික්ෂුණියන් එක්තරා විනය පටිපාටියකට අනුව ජීවත් වෙති. කොරියාව, වියට්නාමය හා තායිවානය වැනි මහායාන බුද්ධාගම පවතින රටවල භික්ෂුණි පරපම්පරාවෙහි පුළුල් පදනමක් තිබේ.ඕනැම සම්මා සම්බුදු කෙනෙකු ම ස්ත්‍රී පක්ෂයටද පුරුෂ පක්ෂයට මෙන්ම නිර්වාණය හෙවත් සත්‍යාවබෝධය ලඟාකර ගැනීමට හැකියාවක් තිබෙන බව දේශනා කළ හෙයිනි. ඔවුනටද මාර්ගඵල ලැබීමට හැකි බව බුදුන් වහන්සේලා දේශනා කළහ. ගැහැණුන්ගේ අධ්‍යාත්මික විමුක්තියේ ඉහල මට්ටම් විස්තර කරන ථෙරිගාථා හා ආපදාන වැන්නට සමාන කෘතින් වෙනත් සම්ප්‍රදායන්හි සාමාන්‍යයෙන් දක්නට නොලැබේ.මෙයට සමාන ස්වභාවයකින් පද්ම සූත්‍ර වැනි ප්‍රධාන මහායාන ලේඛන වල (පරි. 12) 6000 ක් රහත් භික්ෂුණින් වහන්සේලා ශාක්‍ය මූණි බුදුන්ගෙන් බෝධි සත්ව හා අනාගත බුද්ධත්වය සම්බන්ධයෙන් විවරණ ලද බව සඳහන් වේ. ස්ත්‍රීන්ට අධ්‍යාත්මික විමුක්තියේ ඉහල මට්ටම් වලට ළඟා වීම සඳහා පුහුණු වීමට සහ අපේක්ෂා තබා ගැනීමේ හැකියාව බුදු දහම තුල තිබේ.අතීතයආරම්භයගෞතම බුදුසසුනේ භික්ෂුණි ශාසනය  ආරම්භ කරන ලද්දේ ගෞතම බුදුන් වහන්සේ විසිනි. ඒ උන් වහන්සේගේ සුලු මව වූ මහාප්‍රජාපති ගෝතමියගේ ඉල්ලීමක් අනුවයි.
මෙම ඉල්ලීම බුදුන් වහන්සේ වෙත සැල කර සිටින ලද්දේ බුදුන් වහන්සේගේ අග්‍රඋපස්තායක ලෙස කටයුතු කළ  ආනන්ද තෙරුන්ගේ මාර්ගයෙනි.අෂ්ඨ ගරු ධර්මභික්ෂුණී ශාසනය ඇති කිරීමේ දී බුදුන් වහන්සේ ගරු ධර්ම අටක් පැණවූ සේක. විනය පිටකයේ චුල්ල වග්ග පාලියේ සඳහන් වන පරිදි එම ගරු ධර්ම අට මෙසේ ය.[1]ඔබ  මහණ දමෙහි අවුරුදු සියයක් සිටියේ වී නමුදු එදිනම පැවිදි වූ භික්ෂුණ් වහන්සේ නමක් 	දුටුවහොත් හුනස්නෙන් නැගිට ඔහුට ගරු කර දෙඅත් එක්කර අචාර කළ යුතුය.උපසම්පදාවෙන් වසර සියයක් ගත වූ මෙහෙණියක විසින් වුව ද උපසම්පන්න වූ භික්ෂුවට වැඳුම් පිදුම් කිරීම, හුනස්නෙන් නැගිටීම ආදී ගෞරව කළ යුතු වේ.භික්ෂුණිය තමාට අවවාද ලබා ගැනීමට සුදුසු භික්ෂුවක් නොමැති ප්‍රදේශයක මෙහෙණවරක වස් නොවැඩිය යුතු වේ.අඩ මසක් පාසා භික්ෂුණින් විසින් භික්ෂු සංඝයාගෙන් පොහොය විචාළ යුතු ය.අවවාද දීමට භික්ෂුවකගේ පැමිණීම ද බලාපොරොත්තු විය යුතු යවස් විසූ භික්ෂුණිය වස් අවසානයේ දී භික්ෂු , භික්ෂුණි යන උභතෝ සංඝයා ඉදිරියේ පවාරණය කළ යුතු ය.ඇවැතකට පත් භික්ෂුණිය දෙසතියකට නො අඩු කාලයක් උභය සංඝයා ඉදිරියෙහි වත් මානත් පිරිය යුතු ය.උපසම්පදාව ලබනු කැමති මෙහෙණිය දෙවරසක
් ම ශික්ෂා මානකව සිටිය යුතු ය.කවර කරුණක් නිසා හෝ භික්ෂුණිය විසින් භික්ෂුවකට අක්‍රෝශ පරිභව නොකළ යුතු ය.භික්ෂුණිය විසින් භික්ෂුන්ට අවවාද නොකළ යුතු අතර භික්ෂුන්ගේ අවවාද පිළිගත යුතු ය.මහාප්‍රජාපතී ගෝතමිය  නම් අප සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේගේ මවකි. එබැවින් ඇය සසුනට ඇතුලත්වීමෙන් පසු ඇයට  සසුනේ අගතැන දීමට ත් විශේෂ සැලකිලි දැක්වීමටත් අනෙක් භික්ෂු ,භික්ෂුණීන් පෙළඹෙයි. ඒ ගරු සත්කාර ලබන විට ඇය තුල  මාන්නය වැඩීවේ. මෙනිසා මග ඵල  ලැබීමට නොහැකි වේ. ඒ බුද්ධ මාතාවගේ මාන්නය දුරු කිරීම සදහා සම්බුදු හිමියන් මෙම අෂ්ඨ ගරුධර්ම උපසම්පදාව මහා ප්‍රජා පතී ගෝතමීන් වහන්සේට අනුදැන වදාලසේක. අඩ්ඩකේසී මෙහෙණීන් වහන්සේට ධූතාන්ග උපසම්පදාව දුන්සේක.ඛේමා මහරහත් තෙරණියට ප්‍රක්ඥප්ති කර උපසම්පදාව දුන්සේක. උප්පලවන්නා මහරහත්තෙරණීයට අට්ඨ වාචික උපසම්පදාව දුන්සේක.‍කිසා ගෝතමී තෙරණියට අඨ්ටාවාචක උපසම්පදාව දුන්සේක. බොහෝ භීක්ෂුණීන් සරණා ගමන උපසම්පදාවේ පිහිටි සේක.	" භික්ඛු භික්ඛුණී, ස්ත්‍රී පුරුෂ, සමානාත්මතාව  මනාව වටහාදීම සදහා  අග්‍රශ්‍රාවක  අග්‍ර ශ්‍රාවිකා නතුරු සමානව දීම තුලින්ම මනාව වැටහේ.තමන්ට අවවාද අනුශාසනා ලබා ගැනීම සඳහා  භි
ක්ෂුණියක්  තෝරා ගැනීමේ අයිතිවාසිකමද භික්ෂුණියට ලබාදුන්සේක..ඒසදහා භික්ෂුණින් සියලු දෙනා කැමති විය යුතු වීමය.ථෙරවාදි භික්ෂුණීන්ථෙරවාදී භික්ෂනීන්ගේ සාම්ප්‍රදායික පෙනුම සාමාන්‍යයෙන් භික්ෂූන්ට සමාවිය. ඔව්හුද හිස මුඩු කර සිවුරු භාවිතා කලහ. සම්පූර්ණ පැවිදි බව නොලැබූ අය සුදු හෝ රෝස පැහැති සිවුරු හඳිති. සමහර රටවල් වල තද චොකලට් පැහැති සිවුරු හඳින අතර, ඇතැම් විට භික්ෂුන්ගේ සිවුරු ආකාරයටම හඳිති.භික්ෂුණි පරම්පරාව 11 සිට 13 වෙනි සියවස දක්වා පැවතුන බව ථෙරවාද සම්ප්‍රදායෙහි උගතුන් කියති. මෙයින් පසුව නව භික්ෂුණින් නොමැති වූයේ ඔවුන් පැවිදි කිරිමට භික්ෂුණියන් නොසිටි හෙයිනි. මෙනිසා බුරුමය, තායිලන්තය සහ ශ්‍රී ලංකාව වැනි ථෙරවාද ර‍ටවල් භීක්ෂුණී සාසනය ලොවේ නොපවතිත බව සලකයි. එවැන්නක් ඇතිනම් එම භික්ෂුණී උපසම්පදාව 'ව්‍යාජ' ලෙස සළකයි. නමුත් කසාව කන්ඨකයා දක්වාම භික්ෂුන්වහන්සේ ලව පිළිගනී. භික්ෂුණීන් වහන්සේ වද පිළිගෙන .උභ සංඝයාම ලිළිගත යුතුයි.එවිට දෙන දානයේ අනුසස් වැඩිවේ.ශ්‍රී ලංකාවශ්‍රී ලංකාවේ දස සිල් මාතාවෝප්‍රධාන ලිපිය: දස සිල් මාතාවෝසිල් මාතාවන් යනු කේමා උත්පල වන්නා දී  මහරහ
ත් තෙරණියන් අනුගමනය කරමින් සියළු ගිහි කටයුතු අතහැර මගඵල ලැබීමට කටයුතු කරන උතුම් පිරිසකි. ඔවුන් ප්‍රාර්ථනා කරන්නේ මෙම උතුම් මිනිස් ආත්මයෙන් උපරිම ඵල ලබාගැනීමයි. ඒ සදහා සීලය මුල් වෙයි. අධි සීලය තුලින අධි ප්‍රඤ්ඥා අධිපඤ්ඤඥාව තුලින්  අධි සමාධිය ලබයි. මොවුහු භික්ෂූනීහු නොවෙති. භිකිෂුණීහු සම්බුදු සසුනේ පැවිදිව දසිල් මනාව ප්‍රගුණ කර සාමණේරී සීලයේ පිහිටා අනතුරුව සරණා ගමන උපසම්පදාවේ පිහිටා අධිසිල් අධිෂ්ඨාන කර පිළිවෙත් පුරයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ස සිල් මාතා පිරිසක් මිස භික්ෂුණී ශාසනයක් නොවේ. දස සිල් මාතාවන්ට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය නොඅඩුව ලැබෙයි.ශ්‍රී ලංකාවේ භික්ෂුණීශ්‍රී ලංකාවේ භික්‍ෂුණී සාසනය ආරම්භවූයේ සංඝමිත්තා තෙරණිය මගිනි. පසු කලෙක භික්‍ෂු සාසනය මෙන්ම භික්ෂුණී සාසනයද ලක්දිවෙන් අතුරුදන් විය. සියම, බුරුමය සහ කාම්බෛා්ජය යන ථේරවාද රටවලින් උපසම්පදාව ගෙන ලක්දිව භික්‍ෂු සාසනය නැවත ආරම්භකලද කිසිදු ථේරවාද රටක භික්‍ෂුණී සාසනය ඉත්ර්ව නොතිබූ බැවින් නැවත භික්‍ෂුණී සාසනය උආරම්භ කිරීමට නොහැකි විය. 1990 දශකයේදී ශ්‍රී ලංකික ගිහි කාන්තාවන් සහ දස සිල් මාතාවන් පිරිසක් උපසම්පදා විනය කර්මයක් සිදුකර භික්‍ෂූණීන් බව
ට පත්වූ පව ප්‍රකාශකරන ලදී. ශ්‍රී ලංකාවේ තුන් නිකායෙන් සියළු අනු නිකායන් ඇතුළුව  අමරපුර මහ නිකාය සහ රාමඥ්ඥ නිකාය මෙම උපසපදාව විනය විරෝධී යන ස්ථාවරයේ පිහිටයි. සියම් නිකාය අයත් රංගිරි දඹුළු සංඝ සභ‍ාව හැර අන් සියළු පාර්ශවද එම ස්ථාවරයම දරයි. ශ්‍රී ලංකා රජයද එරට භික්‍ෂුණී සාසනයක් ඇතැයි පිලිනොගනී. [2]මූලාශ්‍ර↑ සමිත හිමි, ලේල්වල (2017 සැප්තැම්බර් 05). "මෙහෙණි සසුන ඇරඹි බිනර පොහොය". බුදුසරණ - අන්තර්ජාල කලාපය. සම්ප්‍රවේශය 2019 ඔක්තෝම්බර් 12. {{cite news}}: Check date values in: |access-date= and |date= (help)↑  සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.divaina.com/2014/05/09/news22.html, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2014-05-09 සූර්ය මණ්ඩලය හරහා සිදුවන හා අඟහරු සිට දිස්වන බුද සංක්‍රාන්තියක් සිදු වන්නේ,   සූර්යයා සහ අඟහරු අතරින් බුද ග්‍රහයා සෘජු ලෙසින් ගමන් කරමින්, අඟහරු ග්‍රහයා මත සිටින නිරීක්ෂකයෙකුට සූර්ය මණ්ඩලයෙහි කුඩා කොටසක්  සඟවන විටදීය.අඟහරු සිට දිස්වන බුද සංක්‍රාන්තීන්  පෘථිවිය සිට දිස්වන බුද සංක්‍රාන්තීන්ට වඩා සුලබව සිදුවෙයි: ඒවා දශකයකට කිහිපයක් සිදුවෙති.කිසිවකු විසින් කිසි කළෙක අඟහරු සිට දිස්වන
බුද සංක්‍රාන්තියක් නරඹා නොමැති වුවද, අනාගත අඟහරු ජනපදවාසීන්හට ඒවා නැරඹීමට හැකි වනු ඇත.ආලෝක විමෝචක දියෝඩයමිමී5 වර්ගයේ රතු, කොළ සහ නිල් එල්.ඊ.ඩීවර්ගයඅකර්මන්‍ය, ප්‍රකාශ-විද්‍යුත්ක්‍රියාකාරි මූලධර්මයවිද්‍යුත්-සන්දීප්තියසොයාගත්තේනික් හොලොන්යක් කණිෂ්ඨ. (1962)ඉලෙක්ට්‍රොනික සංකේතයඅග්‍ර වින්‍යාසයඇනෝඩය සහ කැතෝඩයආලෝක විමෝචක දියෝඩයක් (එල්.ඊ.ඩී.) යනු අර්ධ සන්නායක භාවිතයෙන් සෑදුනු ආලෝක ප්‍රභවයකි. විවිධ ආකාරයේ උපකරණ වල දර්ශක ලෙස මේවා භාවිතා කරනු ලබන අතර ආලෝකකරණය සඳහා යොදාගැනීමද වැඩිවෙමින් පවතී. වර්ෂ 1962දී මුලින්ම එල්.ඊ.ඩී. බල්බ නිපදවන ලද්දේ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණයක් ලෙස රතු පැහැති අඩු ආලෝකයක් විහිදවීමට වුවද, නූතන ඒවා හට, වැඩි ආලෝකයක් සමග, දෘෂ්‍ය ආලෝක පමණක් නොව අධෝරක්ත කිරණ හා පාරජම්බුල කිරණ පවා නිකුත් කල හැක.එල්.ඊ.ඩී. එකක් පෙර නැඹුරුම් අවස්ථාවේ ඇති විට එහි ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන, අර්ධ සන්නායකයේ ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන සිදුරු සමග සහ-සම්බන්ධවීම නිසා පෝටෝන ලෙස ශක්තිය පිටවීම සිදුවේ. මෙම ආචරණය විද්යුත් සන්දීප්තිය ලෙස හැඳින්වෙන අතර මෙහිදී පිටවන ආලෝකයේ වර්ණය (මෙය පෝටෝනවල ශක්ති මට්ටම් වලට අනුරූපය ) අදාල අර්ධ සන්නායකය
ේ ශක්ති පරතරය මත තීරණය වේ. එල්.ඊ.ඩී. එකක සැබෑ දියෝඩය කුඩා නිසා, (මි.මී. 1 කට අඩු ) එහි ඇති සංගෘහිත ප්‍රකාශ උපාංග මගින් එහි හැඩය සහ රැස් විහිදීම පාලනය කරනු ලැබිය හැක. තාපදීප්ත විදුලි බුබුලු සමග බලනකල අඩු ශක්ති පරිභෝජනය, වැඩි ආයු කාලය, වැඩි දරාගැනීමේ හැකියාව, ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වීම, ඉක්මන් ප්‍රතිචාරය සහ වැඩි කල් පැවැත්ම යන අතින් එල්.ඊ.ඩී.බල්බ වාසිදායක වේ. සංගත ප්‍රතිදීප්ත විදුලි බුබුළු සමග සැසඳීමේදී කාමර ආලෝකකරණයට සුදුසු අධිබල එල්.ඊ.ඩී.බල්බ අධික මිලක් වන අතරම ඒ සඳහා ඉතා නිවැරදි විදුලි ධාරාවක් ලබා දීම හා නිවැරදිව ජනනය වන තාපය ඉවත් කිරීමද සිදු කල යුතු වේ.තෛපොංගල්  උත්සවය දෙමල බසින්"අස්වැන්න නෙලීමේ උත්සවය"යන අරුත ඇති තෛපොංගල් උත්සවය ලොව පුරා වාසය කරන දමිළ ජනතව විසින් සෑම වසරකදීම සමරනු ලබයි. තෛපොංගල් උත්සවය  ඉන්දියාවේ විවිධ ප්‍රාන්ත වල සමරනු ලබන 'මකර සන්ක්‍රාන්ති' සමග බැදීමක් පවතී. පොංගල් යන දමිළ වචනයේ අදහස වන්නේ "උතුරා යාම නොහොත් පිටාර ගැලීමයි". මැටි කළයක කිරි උතුරා යාමට සැලැස්වීම තම පවුලේ අනාගත සෞභාග්‍යයේ  සළකුණක් ලෙස මොවුහු සලකති.තෛපොංගල් උත්සවය තවත් නව වසරක් සඳහා සූර්යය භ්‍රමණයේ ආරම
්භය සනිටුහන් කරයි. දමිළ, හින්දු භක්තිකයන් තම පළමු අස්වැන්න සුර්යයාට පුජා කිරීම සුර්ය මංගල දිනයේ දී කරනු ලැබේ.මෙම උත්සවය දමිළ ජනයා සදහා පමණක්ම වෙන්වුවක් නොවේ. මහා භාරතයේ සදහන් වන පරිදි එය මුලු ඉන්දියානු ජනතාවටම පොදු චාරිත්රෙයකි. භිෂ්මා තම මිනිස් ජීවිතය වතහැරීම සුර්යයා උතුරු දිසාවට හැරීමේ දී සිදු වු බවත්, එම සිදුවීම 'උත්තරායන' නමින් හදුන්වයි. ධර්ම ශාස්ත්‍රරවයන් සදහන් කරන පරිදි මකර සන්ක්‍රාන්තිය ජනවාරි 14 වනදා සිදුවන අතර කුම්භ හා අර්ධ කුම්භ මේලා මෙදින අවසන් වේ.තෛපොංගල් උත්සවය මගින් තවත් අලුත් වසරක් සඳහා සූර්ය භ්රමනය මෙදින ඉන්දියාවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල වලට, එනම් ආන්දර් ප්‍රදේශවල, අස්සාම්, බෙන්ගාලය, බිහාර්, ගුජරාට්, හිමාචල් ප්‍රදේශ, කර්නටකා, කෙරලා, ඔරිසා, මහරාෂ්ත්රම, නෙපාලය, පුන්ජාබය, රාජස්තානය, තමිල්නඩු සහ උත්තර් ප්‍රදේශයන්ට පාරම්පරික නිවඩු දිනයක් වේ.චාරිත්‍රපාරම්පරිකව අස්වැන්න නෙ‍‍ලන අවස්තාවේ දී සමරනු ලබන මෙම උත්සවය සෞභාග්‍යය සහ ස්තූති  කිරීම හා බැදී පවතී. මෙහිදී තම අස්වැන්න සරු වීමට උපකාර කළ වර්ශාව, සූර්යයා හා ගොවි සතුන්ට ස්තූති කරනු ලැබේ. ගම්බද වැසියන් අලුත් ඇදුමෙන් සැරසී සිට