LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
thor= has generic name (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link)↑ GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators (October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". The Lancet. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/S0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281. {{cite journal}}: |author= has generic name (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link)භාහිර සබැඳිආඝාතය හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.ආඝාතය at CurlieDRAGON Score for Post-ThrombolysisTHRIVE score for stroke outcomeNational Institute of Neurological Disorders and Strokeවර්ගීකරණයDICD-10: I61.-I64.nerICD-9-CM: 434.91OMIM: 601367MeSH: D020521DiseasesDB: 2247බාහිර සම්පත්MedlinePlus: 000726eMedicine: neuro/9 emerg/558 emerg/557 pmr/187Patient UK:ආඝාතයvteCerebrovascular diseases (G45–G46 and I60–I69, 430–438)
Brain ischemia/cerebral infarction(ischemic stroke/TIA)TACI, PACIprecerebral: Carotid artery stenosiscerebral: MCAACAAmaurosis fugaxMoyamoya diseasePOCIprecerebral: Anterior spinal artery syndromeVertebrobasilar insufficiencySubclavian steal syndromebrainstem: medullaMedial medullary syndromeLateral medullary syndromeponsMedial pontine syndrome/Foville'sLateral pontine syndrome/Millard-GublermidbrainWeber'sBenediktClaude'scerebral: PCALacunar strokeDejerine–Roussy syndromecerebellarGeneralcerebral: Cerebral venous sinus thrombosisCADASILBinswanger's diseaseTransient global amnesiaIntracranial hemorrhage(hemorrhagic stroke)Extra-axialEpiduralSubduralSubarachnoidCerebral/Intra-axialIntraventricularBrainstemDuret haemorrhagesAneurysmCerebral aneurysmIntracranial berry aneurysmCharcot–Bouchard aneurysmOther/generalCerebral vasculitisvteස්නායු පද්ධතියස්නායු පද්ධතියේ ව්‍යාධි වේදය, ප්‍රධාන වශයෙන්ම ම.ස්.ප. (G04–G47, 323–349)ප්‍රදාහමොළයඑන්සෙෆලයිටිස්
වෛරසීය එන්සෙෆලයිටිස්හර්පීස්වෛරසීය එන්සෙෆලයිටිස්ගාත්‍රා එන්සෙෆලයිටිස්එන්සෙෆලයිටිස් ලෙතාර්ගිකාකුටීරමය කෝඨරක ත්‍රොම්බෝසියමොළ විස්ඵෝටයඇමීබයිකසුෂුම්නාවමයලිටීස්: පෝලියෝමයලිටීස්මයලීනීහරණ රෝගයතීර්යක් මයලිටීස්Tropical spastic paraparesisEpidural abscessදෙකෙහිම/එකක හෝඑන්සෙෆලොමයලිටීස්තීව්‍ර විස්තෘතMyalgicමෙනින්ජො‍එන්සෙෆලයිටීස්මොළය/encephalopathyපරිහානිබහිර්පිරමිඩීය සහචලන ආබාධපාදීය ගැංග්ලියා රෝගයපාර්කින්සෝනියාවPDපශ්චාත්එන්සෙෆලයිටිකNMSPKANTauopathyPSPStriatonigral degenerationHemiballismusHDOADyskinesiaDystoniaStatus dystonicusඅස්ථිර වක්‍රගලස්ථම්ත්වයමේජ්ගේBlepharospasmAthetosisකෝරියාවChoreoathetosisMyoclonusMyoclonic epilepsyAkathisiaවේපනයආවශ්‍යක වේපනයඅද්‍යාශ වේපනයචංචල පාදදරදඬු පුද්ගලඩිමෙන්ෂියාවTauopathyඇල්ෂයිමර්ගේමුල්කාලීන-ආක්‍රමණප්‍රධාන ප්‍රගාමී අභාෂ්‍යතාවලලාටශංඛක ඩිමෙන්ෂියාව/ලලාටශංඛක කණ්ඩික පරිහානියපික්ගේලෙවී දේහ සමග ඩිමෙන්ෂියාවඅපර බාහික නිර්හරණයසනාල ඩිමෙන්ෂියාවමයිටොකොන්ඩ්‍රීය රෝගයලෙයි රෝගයමයලිනීහරණස්වයංප්‍රතිශක්තිබහුවිධ ජාරඨ්‍යයNeur
omyelitis opticaSchilder's diseaseප්‍රවේණිකAdrenoleukodystrophyඇලෙක්සැන්ඩර්කානවන් රෝගයක්‍රෑබ්MLPMDVWMMFCCAMFAK සහලක්ෂණයCentral pontine myelinolysisමාර්චියාෆැවා-බිග්නැමි රෝගයඇල්පර්ස්ගේ රෝගයඋපාඛ්‍යාන/පරාශෛතිකපරිග්‍රහණ/අපස්මාරයනාභීයසමාන්‍යකෘතStatus epilepticusMyoclonic epilepsyහිසරදයමිග්‍රේන්කුටුම්භීය අර්ධඝාතපර්ෂදආතතිමස්තිෂ්කවාහිනීTIAAmaurosis fugaxඅනිත්‍ය ගෝලීය විස්මෘතියතීව්‍ර අභාෂ්‍යතාවආඝාතයMCAACAPCAෆොවිල්ගේමිලාර්ඩ්-ගබ්ලර්පාර්ශ්වික මජ්ජාවෙබර්ගේගර්තිකාමය ආඝාතයනිදන ආබාධඅනිද්‍රාවඅතිනිද්‍රාවනිද්‍රා ඇප්නියාවරෝධකආජන්ම මධ්‍ය අධෝසංවාතන සහලක්ෂණයනිද්‍රාලුවකැටප්ලෙක්සියාවක්ලයින්-ලෙවින්Circadian rhythm sleep disorderඋසස් නිදන අවධි ආබාධයප්‍රමාදිත නිදන අවධි ආබාධයපැය-24-නිදන-අවදි-නොවන ආබාධයJet lagCSFඅන්තඃකපාල අධ්‍යාතතියජලකපාලය/NPHරුධිරග්‍රාහී ප්‍රතාන පැපිලෝමාවනිජව්‍යථක අන්තඃකපාල අධ්‍යාතතියමස්තිෂ්ක ශෝථයඅන්තඃකපාල මන්දාතතියවෙනත්මොළ හර්නියාවරෙයේගේHepatic encephalopathyToxic encephalopathyHashimoto's encephalopathyසුෂුම්නාව/myelopathyසිරින්ග
ොමයලියාවSyringobulbiaමෝර්වන්ගේ සහලක්ෂණයVascular myelopathyෆොයිස්-ඇලජුවැනීන් සහලක්ෂණයසුෂුම්නාව සම්පීඩනයදෙකෙහිම/එකක හෝපරිහානිSAෆ්‍රෙඩ්රිච්ගේ අනන්වයAtaxia telangiectasiaMNDUMN පමණක්:ප්‍රාථමික පාර්ශ්වික ජාරඨ්‍යයPseudobulbar palsyප්‍රවේණික භ්‍රාසක පරාඝාතයLMN පමණක්:Distal hereditary motor neuronopathiesසුෂුම්නා පේශී ක්ෂීණතාSMASMAX1SMAX2DSMA1ආජන්ම DSMASMA-PCHSMA-LEDSMA-PMEප්‍රගාමී පේශී ක්ෂීණතාවProgressive bulbar palsyෆැෂියො-ලොන්ඩේInfantile progressive bulbar palsyදෙකෙහිම:Amyotrophic lateral sclerosisඅධිකාරී පාලනය: ජාතික පුස්තකාල France (data)UkraineGermanyIsraelUnited StatesJapanCzech RepublicCroatiaවඩා පොදු අදහසක් සඳහා, කාර්මීකරණය බලන්නකාර්මික විප්ලවයc. 1760 – c. 1840A Roberts loom in a weaving shed in 1835Locationබටහිර යුරෝපයඋතුරු ඇමෙරිකාවKey eventsMechanized textile productionCanal constructionSteam engineFactory systemIron production increaseChronology  Proto-industrializationSecond Industrial Revolution තාක්ෂණයේ ඉතිහාසයතාක්ෂණික
යුග අනුවPre-modern historyPrehistoricStone AgeNeolithic RevolutionCopper AgeBronze AgeIron AgeAncientModern historyProto-industrializationFirst Industrial RevolutionStandardizationSecond Industrial RevolutionMachine AgeAtomic AgeJet AgeSpace AgeDigital Revolution (Third Industrial Revolution)Digital transformationInformation AgeFourth Industrial RevolutionImagination AgeFifth Industrial RevolutionFutureEmerging technologiesඓතිහාසික කලාප අනුවAncient AfricaAncient EgyptIndian subcontinentAncient ChinaMaya civilizationHellenistic worldRoman EmpireByzantine EmpireMedieval Islamic worldArab Agricultural RevolutionMedieval EuropeRenaissance Europeතාක්ෂණයේ වර්ගය අනුවHistory of agricultureHistory of biotechnologyHistory of communicationHistory of computer hardwareHistory of electrical engineeringHistory of manufacturingHistory of materials scienceHistory of measurementHistory of medicineHistory of nuclear technologyHistory of transport
තාක්ෂණික කාලරේඛාTimeline of historic inventionsComplete list by categoryලිපි සුචිOutline of technologyOutline of prehistoric technologyvteකාර්මික විප්ලවය (ඉංග්‍රීසි:  Industrial Revolution) යනු මිනිසාගේ දෑතේ සවිය වෙනුවට යන්ත්‍ර සූත්‍ර යොදා ගනිමින් දශක 6 පුරාවට කාර්මික හා තාක්ෂණීක ක්ෂේත්‍රයේ සිදුකළ පුළුල් වෙනසයි.අඩ සියවසක් යනතුරු කාර්මික විප්ලවය එන්ගලන්තයේ පමනක් දැකිය හැකි විය. දහඅට වන ශත වර්ෂයේ නව සොයාගැනීම් සමග ගෘහ කර්මාන්ත, වාණිජ මහා පරිමාණ කර්මාන්ත බවට පත්වෙමින් නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය යාන්ත්‍රීකරණයත් සමග සමාජයේ අනෙකුත් අංශ කෙරේද බලපෑම් සිදුකෙරිණි. එය හුදෙක් ආර්ථිකයට පමනක් නොව සමාජ, දේශපාලන තත්ත්වයන්ටද විහිද ගිය ඵකකි. කාර්මික විප්ලවය ලෙස හදුන්වන මෙම පෙරළිය සමග ඵක් අතක පැවති ශ්‍රමය, ධනය දෙක දෑතකට යාමත්, ඵනිසා ධනපති හා නිර්ධන පන්ති බිහිවීමත් සිදුවිය. මෙම කාර්මික විප්ලවයත් සමග ඇතිවූ ක්‍රියාදාමයත් එහි ප්‍රතිවිපාකත් පිළිබඳ විවරණයක් මෙහි වෙයි.කාර්මික විප්ලවය ඇතිවීමට පිටුබල සැපයූ සාධක18 සහ 19 වැනි ශත වර්ෂවලදී එංගලන්තයේ කාර්මික ක්‍ෂ්ත්‍රයේ වෙනස්වීම් රාශියක් ඇතිවිය. අන්
රටවලට පෙර එංගලන්තයේ ‍මෙවැන්නක් ඇතිවීමට, දියුනුවට බාධාවක්ව පැවති වැඩවසම් ක්‍රමය බිඳවැටීමත් සමග නිෂ්පාදන සාධක සංචලනයත් ස්වයංපෝෂිත බව අතුරු දහන්වීම කාර්මික භාණ්ඩ අලෙවියට හිතකර වීමත් බලපෑහ. කාර්මික විප්ලවය ඇති වීමට ප්‍රදාන ලෙස බලපෑවේ වෙළදාම දියුණු වීම වෙයි. මේ අනුව මුලින්ම ප්‍රවේණිදාස විමුන්තිය උදාවීම බ්‍රිතාන්‍යයේ සිදුවීමත් සමග ශ්‍රමය නිදහස් වීමත්,ඒකාධිකාර ලිහිල් වීමත් තරඟය වර්ධනය වීමත්, ‍ශ්‍රේණි ක්‍රමය බිඳවැටීමත් සිදුවිය. එමගින් කාර්මික වර්ධනය ඉක්මන්විය. මෙකල බ්‍රිතාන්‍යයේ දේශපාලන ස්ථාවරත්වය ද කාර්මික දියුණුවට වාසිදායක විය. අන් රටවලට වඩා බ්‍රිතාන්‍යය රජය කර්මාන්ත කරුවන්ට සහයෝගී වැඩපිළිවලක් අනුගමනය කිරීමත්, නිර්බාධවාදී ප්‍රතිපත්තියත්, ස්වාභාවික සම්පත් සම්බන්ධයෙන් පැවති වාසිදායක තත්ත්වයත්, යටත් විජිතවලින් අඩුමිලට අමුද්‍රව්‍ය සපයාගත හැකි වීමත්, දියුණු ප්‍රවාහන පහසුකම් ද පුද්ගල ආකල්ප අතින් ප්‍රගතිශීලී ලක්ෂණ පෙන්නුම් කිරීමත්, කතෝලික පල්ලියෙන් මිදී කටයුතු කිරීම නිසා ලාභ ඉපයීම අන් රටවල් මෙන් පාපකාරී ක්‍රියාවක් ලෙස නොසැලකීම නිසා ලැබුණ පිටු බලයත් කාර්මික විප්ලවය ඇතිවීමට හේතු සාධක විය.කාර්මික වි
ප්ලවය වර්ධනය සඳහා කෘෂිකාර්මික විප්ලව‍යෙන් ලැබුණු පිටිවහලද ප්‍රබලවෙයි.කාර්මික සංවර්ධනයේදී මුලින්ම පැනනගින අවශ්‍යතාවයක් නම් කර්මාන්තවලට අවශ්‍යය ශ්‍රමය ලබාගැනීමයි. කෘෂි අංශයේ ආහාර අර්බුධ‍යෙන් ජයගැනීම සඳහා නවීන වගා ක්‍රම සොයාගැනීමත්, නව ‍බෝග වර්ග භාවිතය, මහා පරිමාණ ගොවිපලවල් බිහිවීම, සාමූහික වගාව වෙනුවට පෞද්ගලික වගාව ඇරඹීම, නිෂ්පාදනය යාන්ත්‍රීකරණය හා ඵලදායීතාව වර්ධනය හා වෙළඳපලට යොමුවූ කෘෂිකර්මයක් බිහිවිය. ඒමත අතිරික්ත නිෂ්පාදනයක් බිහිවිය.මෙය කෘෂිකාර්මික විප්ලවය ලෙසින් හදුන්වයි. මෙසේ කෘෂි ශිල්පක්‍රම වෙනස්වීම නිසා ශ්‍රමයට ඉල්ලුම අඩුවී ශ්‍රමය වෙනුවට යන්ත්‍ර භාවිතා කරන ලදී. එනිසා අතිරික්ත ශ්‍රමයට ගම හැරදා යාමට සිදුවිය. ඉඩම් ප්‍රතිංවිධානය නිසා නීත්‍යානුකූල අයිතිය ඔප්පුකළ නොහැකිවූ විශාල පිරිසකට ගම අතහැර ඵලා යාමට සිදුවිය. ඉඩමට අයිතිය කිව නොහැකිව නගරයට සංක්‍රමනය වූ පසුව ශ්‍රම සැපයුම පුළුල් විය. මේ නිසා ශ්‍රමය අඩු මිලට ලබාගත හැකිවී‍මෙන් කර්මාන්තශාලා හිමියන්ට තරඟකාරී අන්දමට භාණ්ඩ නිපදවීමට හැකි විය. කෘෂිකර්මයේ වෙනස්කම් සිදුනොවිනි නම් නගරවල ශ්‍රම සැපයුම වර්ධනය නොවේ.එපමනක් නොව කර්මාන්තවල සේවය කළ පුද්ගල
යන්ගේ පෝෂණ මට්ටම් පවත්වා ගනිමින් ඵලදා වර්ධනයට අවශ්‍යය ආහාර ලබා ගැනීමට ද මේ කෘෂිකාර්මික දියුණුව ඉවහල්විය. එ‍සේ නොවුනි නම් ආහාරවල මිල නැග උද්ධමනය නිසා කම්කරුවන් වැඩි වැටුප් ඉල්ලා සටන්කරනු ඇත. වැටුප් වැඩිවීමෙන් නිෂ්පාදන වියදම වැඩිවී කාර්මික සංවර්ධනය අඩාලවනු ඇත.කර්මාන්තවලට මුලපිරුවේ කෘෂිකර්මය දියුණුව තුලින් ධනය රැස්කරගෙන සිටි ඉඩම් හිමියන්ය. ඔවුන්ගේ කෘෂි අතිරික්තය මූල්‍ය ආයතනවල තැන්පත් කරනලදී කර්මාන්ත කරුවන්ට එයින් ණය ලබා ගත හැකි විය. ඒ අනුව කෘෂි වෙනස් වීම් තුළින් රටේ ඉතුරුම් වැඩිවීමෙන් ප්‍රාග්ධනය ලෙස ඒවා යොදාගැනීමට හැකිවීම කාර්මික වර්ධනය වේගවත් කිරීමට හේතුවිය. විදේශ ආධාර හෝ ණය ලබාගැනීමට මෙකල නොහැකිවීමෙන් කෘෂි අංශයේ වෙනස්වීම් ඇතිනොවන්නට ප්‍රාග්ධන හිඟය මතු වීමෙන් කාර්මික සංවර්ධනය ඇතිනොවන්නට ඉඩතිබිණි. 1760-1830 අතර කාලය තුළ බ්‍රිතාන්‍යය ආර්ථිකයේ සිදුවූ තාක්ෂණික සොයාගැනීම් රාශිය නිෂ්පාදනයේ ලා යොදාගැනීම හේතුවෙන් මූලික පෙරළියක් හටගත් බවද එනිසා එයට කාර්මික විප්ලවය යන නම යෙදුනු බවද සඳහන්වෙයි.කාර්මික විප්ලවය සමග ශ්‍රමය ධනය දෙක දෑතට යාමකර්මික විප්ලවයේ එක් වැදගත් සිදුවීමකි එක් අතක
පැවති ශ්‍රමය,ධනය දෙක දෙඅතකට ගොස් පන්ති දෙකක් නිර්මාණය විම. දීර්ග කාලයක් තිස්සේ මිනිසා ස්වභාව ධර්මය හා ගැටෙමින් ස්වකීය අවශ්‍යතා ඉටුකරගත්තේ දෑතේ වීර්යයෙනි. මේ තුළ කුලියට වැඩකිරීමක් දැකගත නොහැකි විය. වැටුපකට ශ්‍රමය විකිණීම ආරම්භ වූයේ කාර්මික විප්ලවයත් සමගය. ඒ හා සමග ශ්‍රමය පිළිඹඳ වැඩි අවධානයක් යොමුවිය. සම්පත් සතුවූ පිරිස් යන්ත්‍ර සූත්‍ර මිලදී ගැනීම නිසා ඔවුන් ආයෝජකයන් බවට පත්විය. එමෙන්ම ඔවුන් සම්පත් ඒකරාශී වූ ප්‍රදේශවල කර්මාන්ත ආරම්භ කිරීම සිදුකෙරිණ.යන්ත්‍ර භාවිතයත් සමග ස්වභාව ධර්මය සමග වඩාත් සාර්ථකව ගැටී අවශ්‍යතා පහසුවෙන් ඉටුකර ගත හැකිවිය. ජලය,සුලං වැනි ස්වභාවික බලශක්ති වෙනුවට වාෂ්ප බලය වැනි කෘතිම බලශක්ති ප්‍රයෝජනයට ගනු ලැබීය. එනිසා විශාල භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් නිපදවීමට හැකිවිය. කර්මික විප්ලවයත් සමග සිදුවූ නව සොයාගැනීම්1760-1830 අතර කාලය තුළ බ්‍රිතාන්‍යය ආර්ථිකයේ සිදුවූ තාක්ෂණික සොයාගැනීම් රාශිය නිෂ්පාදනයේ ලා යොදාගැනීම හේතුවෙන් මූලික පෙරළියක් හටගත් බවද එනිසා එයට කාර්මික විප්ලවය යන නම යෙදුනු බවද සඳහන්වෙයි. එනිසා විශාල භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් නිපදවීමට හැකිවිය. දර වෙනුවට ගල් අඟුරු යොදාගැන
ීම සමග ගල් අඟුරු කර්මාන්තය ද දියුණු විය. 1770 වන විට බ්‍රිතාන්‍යය ලොව ප්‍රධානම ගල් අඟුරු නිෂ්පාදකයාවිය.ගෘහ්‍ය ක්‍රමය අභාවයට ගොස්,කර්මාන්තශාලා ක්‍රමය මුල්තැන ගනිමින් නිෂ්පාදන සංවිධානය ද වෙනස් විය.විශාල යන්ත්‍ර තැනීමෙන් පසුව අනෙකුත් නිෂ්පාදන ඒවටා රොක් විය.මුලදී වැඩපල වැදගත් වුවත් පසුව නිෂ්පාදන ඒකකය බවට පත්වූයේ කර්මාන්තශාලාවයි. ශ්‍රේණි ක්‍රමය අභාවයට ගියේය.තරඟකාරී නිෂ්පාදන ආරම්භ විය. නිෂ්පාදන ව්‍යූහය හා ආර්ථිකයේ සැකැස්ම වෙනස්වී කෘෂිකර්මයට තිබූතැන කර්මාන්තවලට හිමිවිය.ජාතික ආදායම, ජාතික නිමැයුම, සහ සේවා නියුක්තිය තුළ කර්මාන්ත වලට ප්‍රමුඛත්වය ලැබිණ.කර්මාන්ත ආශ්‍රයකොට ජීවත්වන අයගේ සංඛ්‍යාව වැඩිවිය. කාර්මීකරණය සමග නාගරීකරණය ද සිදුවිය.නිෂ්පාදන සාධක වල ශ්‍රමය හා භූමිය වෙනුවට සාපේක්‍ෂකව ප්‍රාග්ධනයට මුල්තැන ලැබිණ. මෙම වෙනස්වීම් සමාජ පන්ති තුළින් නිරූපනය කරමින් පෙර ප්‍රධාන පන්ති දෙක වූ ඉඩම් හිමි රදළයන් හා ප්‍රවේණිදාස ගොවීන් වෙනුවට ධනපති පන්තිය හා නිර්ධන පන්තිය වැදගත් විය. දේශපාලන වෙනස්වීමට එය හේතුවිය.පාර්ලිමේන්තුව තුළ රදළ බලය අඩුවී කර්මාන්ත හිමි මධ්‍යම පන්තිය නැගී ආවේය. නැතහොත් වැඩවසම් ක්‍රමය අභාව
යට ගොස් ධනේෂ්වර ක්‍රමය තහවුරුවිය. ශිල්පීයමය වෙනස්වීම් ප්‍රවාහන දියුණුව තුළින් ද හදුනාගත හැකිය. කාර්මික ක්‍ෂ්ත්‍රයේ වෙනස්වීම් වලට අනුකූලව මහා මාර්ග හා ඇල මාර්ග ප්‍රවාහනය දියුණු විය.වි‍ශේෂයෙන්ම වාෂ්ප බලය යොදා නාවික ගමනා ගමනය දියුණුවීම වැදගත්ය. විශාලම බලපෑම දුම්රියප්‍රවාහනය මගින් සිදුවිය. 1963 ජෙම්ස් වොට් වාෂ්ප බලය දියුණු කළ පසුව දුම්රිය සඳහා එය යොදාගත්තේ ජෝජ් ස්ටීවන්සන්ය. වාෂ්ප බලය යොදා දුම්රිය ධාවනය කිරීමෙන් පසුව විදුලිබලයෙන් දුම්රිය ධාවනය කිරීම නිසා මිනිසාගේ ගමන්වේගය වැඩිවිය.නව සොයාගැනීම් සමග කැපීපෙණුනු කර්මාන්තකාර්මික විප්ලවය  තුළ නව සොයාගැනීම් සිදුවූ මූලික කර්මාන්ත කිහිපයකි.පේෂ කර්මාන්තය/රෙදි කර්මාන්තයකාර්මික නිෂ්පාදන ඇරඹියේ රෙදි කර්මාන්තයෙනි. නවෝත්පාදන හා නව්‍යතාවයන් රාශියක් සිදුවූයේ එම අංශ තුළයි. ක්‍රි.ව.1585 දී පවා බ්‍රිතාන්‍යය තුළ රෙදිපිළි කර්මාන්තය පැවතියද ශත වර්ෂ ‍දෙකක් පමණ වෙනස්  වූයේ නැත. රෙදිපිළි කර්මාන්තය දියුණු කිරීමට රෙදිපිළි කර්මාන්තයේ ප්‍රධාන අංශ දෙකවන නූල්කැටීම හා රෙදි විවීම යාන්ත්‍රීකරණය,රෙදි විවීම වේගවත් කිරීම සදහා 1733දී ජෝන් කේ විසින් “දුවන නඩාව “නම
් උපකරණයක් සොයා ගන්නා ලදි.එහෙත් නූල් කැටීම වේගවත් නොවිනි.එම යුගයේදී මිනිසුන් 6ක් දිනකදී වියන නූල් ප්රමානය 1 රෙදි වායන්නෙකුට 1 දිනකට සෑහිණි.මෙම අවශ්‍යතා දුරුකර කරලමින් 1764 දී ජේම්ස් හාගීව්ස්  නූල් කැටීම සදහා “ජෙනී යන්ත්‍රය“ නම් උපකරණය නිපදවීය.අතින් කැරකවීමේදී ජෙනී යන්ත්‍රය තුළ වූ අපහසුතා මගහරවමින්  1769 දී රිචඩ් ආක්රයිට්  "ජල රාමුව" සොයාගත්තේය. මෙසේ නිපදවූ ජල රාමුවේ අපහසුතා විය.විශාල වීම නිසා නිවෙස් වල තබා ගැනීම අපහසු විය.වේගවත් ජල පහරක් අවශ්‍ය වීම.මෙම අපහසුතා මගහරවමින් ජෙනී යන්ත්‍රය හා ජල රාමුවේ තාක්ෂණය කැටි කර 1779 දී සැමුවෙල් කොම්ප්ටන් විසින් “මියුල්  යන්ත්‍රය“ නිපදවා ඇත.මෙයින් ශත්තිමත් සියුම් නූල් නිපදවා ඇත.  1785 දී එඩ්මන් කාට්රයිට් "බලවේග යන්ත්‍රය" සොයා ගැනීම මගින් රෙදි විවීම යාන්ත්‍රීකරණය වීමත් මගින් සිදුවිය. ඒ මගින් අත් යන්ත්‍ර අභාවයට ගිය අතර අත් යන්ත්‍ර මගින් වැඩිහිටියකු නිපදවූ ප්‍රමාණය මෙන් හතර ගුණයක රෙදි ප්‍රමාණයක් විවීමට දැන් කුඩා ළමයකුට හැකි විය.නූල් කැටීම හා රෙදි විවීම සම්පූර්ණයෙන් යාන්ත්‍රීකරණය වූවිට රෙදි පිළි කර්මාන්තය දියුණු විය. එමනිසා අමුද්‍රව්‍ය වලට ඉල්ලුම වැඩි
වී කපු නිෂ්පාදනය ඉහළයාම කැපී පෙනිණි.යකඩ හා වානේ කර්මාන්තයඑංගලන්තය නම් යපස් බහුල රටකි.කාර්මික විප්ලවයේදී මුලින්ම වෙනස්වීම් වලට ලක්වෙමින් අනාගත සංවර්ධනයේලා පදනම දැමූ තවත් කර්මාන්තයකි, යකඩ නර්මාන්තය. ගල් අගුරු පිලිස්සීමෙන් යකඩ උනුකිරීම සිදුවිය. විවිධ යන්ත්‍ර සොයාගැනීමත් සමග ඉතා උසස් ගනයේ යකඩ නිෂ්පාදනයට හැකිවිය. එහෙත් යකඩ ශක්තියෙන් හා කල්පැවැත්මෙන් අඩු හෙයින් එම අවශ්‍යතාව සපුරාලමින් වානේ සොයාගැනිණි. යකඩ උනු කිරීම සදහා භාවිතා කල උපායන්1730 - ඒබ්‍රහම් ඩර්බි - ගල් අගුරු යොදා යපස් උනු කිරීම - වාත්තු කල යකඩ නිපදවීමේ හැකිවීම1784 - හෙන්රි කොට් - රෝලර් යන්තය - පදම් කළ යකඩ නිපදවීමට1856 - හෙන්රි බේසර්මන් - යකඩ වල ඇති අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කර වානේ නිපද වීමේ ක්‍රමය1860 - පෙරීමාටින් හා එමලි මාර්ටින් යුවල - විවෘත උදුන්1870 - විලියම් සීමන්ස් -විදුලි උදුන - යපස් උණු කරනගල් අගුරු කර්මාන්තයඒ සඳහා විවිධ වර්ගයේ උඳුන් භාවිතාවිය. ඒ සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් ගල් අගුරු අවශ්‍ය විය. එයින් කාර්මික දියුණුව සමග ගල් අගුරුවල ඉල්ලුම වැඩි විය. ගල් අගුරු, කාර්මික විප්ලවයේදී ප්‍රධානත්වය ගත් අනිත් කර්මාන්තයයි. ඈත අතීතයේ සිට
එංගලන්තයේ ගල් අගුරු කර්මාන්තය පැවතියේය. එහෙත් ගල් අගුරු ආකර තුළට ජලය පිරීම ආකර තුළ විෂවායු පිරී තිබීම වැනි බාධක නිසා එහි දියුණුවක් නොවීය. 1736 දී ජෙම්ස් වොට් වාෂ්ප යන්ත්‍රය අංග සම්පූර්ණ කළ පසු ආකර තුළ ජලය ඉවත් කළ හැකිවිය. 1837 ආකර තුළට පිරිසිදු වාතය ඇතුලු කිරීමේ ක්‍රම සොයාගැනීමත් සමග ගල් අගුරු නිෂ්පාදනය වැඩිවිය. බ්‍රිතාන්‍යය ලෝකයේ ප්‍රධානම ගල් අගුරු නිෂ්පාදකයා බවට පත්විය.සේව්‍ය සේවක ගැටුම්‍මෙසේ දියුණු වූ කර්මාන්ත මගින් සමාජයේ බිහිවූ කම්කරු හා ධනපති පන්ති දෙකතුල වූ පරමාර්ථ එකිනෙකින් වෙනස් විය. ශ්‍රමිකයින් ශ්‍රමය සඳහා ඉහළ වැටුප් බලාපොරොත්තු වූ අතර ආයෝජකයන් නිෂ්පාදනය මගින් ඉහළ ලාභ අපේක්‍ෂාකරයි. ආයෝජකයන් නිෂ්පාදනය සඳහා යොදාගනු ලබන ශ්‍රමය, ප්‍රාග්ධනය, අමුද්‍රව්‍ය, යන්ත්‍ර සූත්‍ර වැනි නිෂ්පාදන සාධක වලින් ලාභය වැඩිකර ගැනීමට හෝ පාඩු අවමකර ගැනීමට පිරිවැය අඩුකළ හැකි එකම සාධකය ශ්‍රමය වෙයි. පුද්ගල වැටුප් අඩුකිරීම හෝ සේවක සංඛ්‍යාව අඩු කිරීම මගින් එය සිදුකරයි. එමගින් සේවක සේව්‍ය ගැටම් ඇතිවෙයි. මෙසේ කාර්මික විප්ලවයට පෙර එක් අතක පැවති ශ්‍රමය හා ධනය දෑතකට යාමෙන් කාර්මික සබඳතා බිහිවිය. කාල්
මාක්ස්ට අනුව ශ්‍රමය හා ධනය එක අතකට ගමන් ගතහොත් මෙම සේව්‍ය සේවක ගැටුම් වලක්වාලිය හැකියයි පවසයි. නමුත් මේ දක්වා කිසිඳු රටකට එය කළ නොහැකිවී ඇත.කළ හැක්කේ හැකිතාක් දුරට සේව්‍ය සේවක සබඳතා සාමතාමීව පවත්වා ගැනීමයි. මේ සඳහා සාමාන්‍ය ගිවිසුමක් මගින් අදාල දෙපාර්ෂවය සම්බන්ධයෙන් කොන්දේසි සකසයි. එහෙත් කාර්මික විප්ලවයෙන් මුල්කාලීනව මෙම කොන්දේසි සකස්කිරීම බොහෝවිට සේවායෝජකයෝ අතින් සිදුවිය. සේවකයාට සිදුවූයේ මෙම‍ කොන්දේසි වලට යටත්ව කටයුතු කිරීමයි. ඒ අනුව සේවායෝජකයාගේ පිරිවැය අඩුකර ගැනීම සඳහා වැටුප් අඩුකිරීම නිසා ශ්‍රමය සූරාකෑම සිදුවිය. එකල පැවති රාජ්‍ය නිර්බාධීත්වය නිසා මෙම තත්ත්වය වඩා බරපතල විය. මෙවන් පරිසරයක් තුළ ශ්‍රමිකයින්ගෙන් කෲර ලෙස වැඩ ගැනීම නිසා අර්බුධකාරී තත්ත්ව ඇති විය. රාජ්‍ය මැදිහත්වීමක් නොමැතිව සුබසාධනය ඇතිකළ නොහැකි බව මෙකල ඇතිවූ මාක්ස්වාදී විප්ලවීයයන්ගේ මතය විය. පසුකාලීනව රාජ්‍ය නිර්බාධවාදීත්වය රාජ්‍ය සුබසාධනවාදී ප්‍රතිපත්තියක‍ට නැඹුරු විය. මෙහිදී වරප්‍රසාද නොමැති හෝ ඌන වරප්‍රසාද සහිත ශ්‍රමික කොටස්‍වලට මැදිහත්වීම සිදුවිය. මෙහිදී සේවායෝජකයන්ගේ ප්‍රබලත්වය නිසා ශ්‍රමිකයාට තනිව කේවල්ක
ිරීමේ ශක්තියක් නොමැත. මේ නිසා කම්කරුවන් සංවිධානය වී කේවල් කිරීමේ ශක්තිය ඇතිකර ගනී. කාර්මික විප්ලවයට පසු ශ්‍රමිකයන් සාමූහික කේවල් කිරීම සඳහා යොමුවිය. මේ සඳහා කම්කරු නීති පිටුබල සපයයි.කාර්මික විප්ලවයේ ප්‍රතිඵලකාර්මික විප්ලවයේ වැදගත්ම ප්‍රතිඵලය ලෙස ශ්‍රමය වෙනුවට යන්ත්‍ර ආදේශ විමත් සමග යාන්ත්‍රික යුගක් ආරම්භ විය.විප්ලවයට පෙර භාවිත වූ බලශක්ති ප්‍රබව ලෙස මිනිස් බලය, සත්ව ශක්තිය, සුළං හා ජලය වෙනුවට වාෂ්ප බලය, විදුලි බලය ලෙස වෙනස් වීමත් මුල්කාලීන යන්ත්‍රවන ලී යන්ත්‍ර වෙනුවට යකඩ හා වානේ වලින් තැනූ යන්ත්‍ර ලෙස බලශන්තිය වෙනස්වීමට අනුකූලව විශාල යන්ත්‍ර බිහිවීමත් සිදුවිය.දේශීයව පමණක් නොව විදේශ ඉල්ලුමද සපුරාලන පරිදි නිෂ්පාදන සිදුවීය. නවීන යන්ත්‍ර සූත්‍ර, බලශක්තිය, ලෝහ වර්ග භාවිතය සමග නිෂ්පාදන පර්මාණය විශාලවී මහා පරිමාණ නිෂ්පාදනයේ වාසි ලැබීය. මේ යටතේ ශ්‍රම විභජනය හා විශේෂ ප්‍රාගුන්‍ය දැකිය හැකිවිය.කාර්මික විප්ලවයත් සමග ආර්ථිකයේ ඇති වූ තරඟකාරී බව නිසා නිෂ්පාදනය සීඝ්‍රයෙන් වැඩිවිය. කලින් පැවති ශ්‍රේණි ක්‍රමය අනුව නිෂ්පාදනය ඒකාධිකාරී ස්වරූපයක් තිබිණ. කාර්මික විප්ලවයත් සමග ශ්
‍රේණි ක්‍රමය බිඳවැටී නිදහස් වෙළඳපල ආර්ථිකය තහවුරු විය. පෞද්ගලික අංශය ප්‍රසාරණය විය. එංගලන්ත‍යේ වැඩවසම් ක්‍රමය බිඳවැටී ධනවාදී ආර්ථිකය ඇතිවිය. කාර්මික විප්ලවය නිසා නිෂ්පාදන වියදම් අඩු විය. එමනිසා අඩු මිලට භාණ්ඩ සැපයිය හැනිවිය. එය බ්‍රිතාන්‍යයට ලෝක වෙළඳපල ආක්‍රමනය කිරීමට පිටුබල සැපයීය. "ලෝකයේ කර්මාන්ත ශාලාව" යන විරුදාවලිය දිනා ගැනීමට ඇය සමත්විය.සාරාංශයක්ව ගත හොත් කාර්මික විප්ලවයෙන් ආර්ථික, සමාජ, දේශපාලන වශයෙන් අලුත් යුගයක් උදාවිය.සම්පත් වලින් උපරිම ඵලදාව ගත හැකි විය. නිෂ්පාදනය වැඩිවී වියදම අඩු වීම සමග මිනිසාගේ විවේකය වැඩිවිය. එනිසා අතිරේක කටයුතුවල යෙදීමට ඔහුය අවකාශ ලැබුණු අතර ඒ තුළින් සමාජ වර්ධනක් දැකිය හැකිවිය.කාර්මික විප්ලවය නිසා කාර්මීකරණයත් සමග නාගරීකරනයද සිදුවිය. වැඩි ජනගහනයක් කර්මාන්ත හා නගර ආශ්‍රිතව ජීවත් වීමට සංක්‍රමණය වීම නිසා ගම වෙනුවට නගරය ඉස්මතුවිය.කාර්මික විප්ලවයේ මූලික ලක්ෂණය වූ යාන්ත්‍රීකරණය, කර්මාන්තශාලා ක්‍රමය, නාගරීකරනය නිසා බිහිවූ නව විශාල කම්කරු පිරිස නිසා නිර්ධන පන්තිය ලෙස වෙනම කොටසක් නිර්මාණයවිය. එමෙන්ම කාර්මීකරණය සමග ජනගහන තදබදය, නිවාස හිඟය, නගරවල ස
ෞඛ්‍යය හා සනීපාරක්‍ෂාව පිළිබඳ ගැටළු ලෙස අලුත් සමාජ ප්‍රශ්න මතුවිය.මේ තත්ත්වය එකල කර්මාන්ත හිමියන්ට හිතකරවිය. ශ්‍රමය සුලභ වීම නිසා අඩුමිලට කම්කරුවන් යොදාගන්නා ලදී. මෙහිදී ශ්‍රමය සූරාකෑම, වැඩිහිටි පිරිමින්, කාන්තාවන්, ළමුන් අයුතුලෙස සේවයේ යොදවාගැනීම සිදුවිය. ශ්‍රමිකයන්ට දිනකට පැය 12-19 අතර කාලයක් රැකියාවේ සිටීමට සිදුවූ අතර කෑමගැනීමේ පහසුකම්, වාතාශ්‍රය ලැබීමේ පහසුකම් නොවිණි. වරදක් සිදුවූ විට දරුණු වධහිංසාවලට ලක්වූ අතර ඔවුන්ට ලැබුණු වැටුප සිලිම් 3ක් වැනි අවම අගයක් ගැනිණි. දෙමාපියන්ට රැකියා ලබාගතහැකි වූයේ දරුවන් කැටුව ගියහොත් පමණි. දරුවන් යන්ත්‍ර ලෙස සලකමින් අනතුරුදායක වෘත්තීන්හි යොදවනු ලැබීය. කම්කරුවන්ගේ තත්ත්වය මෙසේ දුක්ඛිතව අයහපත් තත්ත්ව මැද සේවය කිරීමත් නිසා රෝග බෝවීම සීඝ්‍රවිය.එංගලන්තය කාර්මික විප්ලවය තුළින් නිෂ්පාදනය ජයගත්තත් මේ සමාජ අසහනය දිනීමට අසමත්විය. ජාත්‍යන්තර තත්ත්වයක් හා නමක් ඇතිකර ගත්තත් ඒ ස්වකීය වැසියන් විශාල පිරිසකට අසාධාරනයක් ඇති කරමිණි.මේ පිළිබඳ යමක් කිරීමට යොමුවූයේ කම්කරු උද්ඝෝෂණයත් සමගය. ඒ අනුව සමාජ ප්‍රතිශෝධනයක් සඳහා රජය පියවර ගති.පිංතූර ගැලරියකාර
්මික විප්ලවයට පෙර යන්ත්‍රළමා ශ්‍රමිකයින්කර්මාන්තශාලාකෘෂිකාර්මික යන්ත්‍රකර්මාන්තGDP Averageකාර්මික විප්ලවයකාර්මික විප්ලව සමයේ දුම්රියක්යකඩ පාලමලී යන්ත්‍රආශ්‍රිත ලිපිBusiness and economics ද්වාරයWorld ද්වාරයCapitalist mode of productionIndustrialization of ChinaEconomic history of the United KingdomFourth Industrial RevolutionHistory of capitalismIndustrial AgeIndustrial societyLaw of the handicap of a head start – Dialectics of progressMachine AgeThe Protestant Ethic and the Spirit of CapitalismSteamTextile manufacture during the British Industrial Revolution, a good description of the early industrial revolutionපාද සටහන්මූලාශ්‍රවැඩිදුර අධ්‍යයනය සඳහාඊරියගම, තිස්ස, ed. (1992). බ්‍රිතාන්‍යය ආර්ථික ඉතිහාසය. කොළඹ 9: මැණික් ප්‍රින්ටර්ස්.{{cite book}}:  CS1 maint: location (link)ඊරියගම, තිස්ස, ed. (1998). කාර්මික විප්ලවය.සවුත්ගේට්, ජෝජ් ඩබ්ලියු,, ed. (1960). එංගලන්තයේ ආර්ථික ඉතිහාසය. ඇම
්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම.{{cite book}}:  CS1 maint: extra punctuation (link) CS1 maint: multiple names: editors list (link)භාහිර සබැඳිකාර්මික විප්ලවය හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.විකිඋද්ධෘත සතුව පහත තේමාව සම්බන්ධයෙන් උද්ධෘත එකතුවක් ඇත: කාර්මික විප්ලවය Wikiversity quiz on this Industrial Revolution articleකාර්මික විප්ලවය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-05-11 at the Wayback MachineThe Industrial Revolution සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-06-19 at the Wayback MachineInternet Modern History Sourcebook: Industrial RevolutionBBC History Home Page: Industrial RevolutionNational Museum of Science and Industry website: machines and personalitiesFactory Workers in the Industrial RevolutionThe Industrial Revolution – Articles, Video, Pictures, and Facts"The Day the World Took Off" Six-part video series from the University of Cambridge tracing the question "Why did the Industrial Revolution begin when and where it did."vteකාර්මික සහ තාක්ෂණික විප්ලවයFirstSecondThirdFourth
FifthPotential futureThemesCoalCoal miningCokeCottonIndustry/ManufacturingInventionIronMachineryMetallurgySociologySteam powerSteelTechnologyTextilesWater powerWorkforceEconomies of agglomerationEconomies of densityEconomies of scalePeople/groupsRichard ArkwrightThomas BoulsoverMatthew BoultonJames BrindleyIsambard Kingdom BrunelEdmund CartwrightHenry CortThomas and George CranegeSamuel CromptonAbraham Darby IAbraham Darby IIAbraham Darby IIIFrancis Egerton, 3rd Duke of BridgewaterWilliam FairbairnJames HargreavesHawks familyThomas HighsEaton HodgkinsonBenjamin HuntsmanJoseph Marie JacquardJohn Kay (flying shuttle)John Kay (spinning frame)Francis Cabot LowellLunar SocietyThomas NewcomenRobert OwenLewis PaulWilliam RadcliffeRichard RobertsThomas SaverySamuel SlaterJohn SmeatonGeorge StephensonRobert StephensonThomas TelfordRichard TrevithickJames WattJohn WilkinsonJohn WyattPlacesAbbeydale Industrial HamletAllentownBethle
hemBridgewater CanalBroseleyCoalbrookdaleCromfordDerwent Valley MillsIronbridgeNew LanarkPortsmouth Block MillsQuarry Bank MillSoho FoundryStockton and Darlington RailwayInvention/technologyBlast furnaceCanalCotton millCrucible steelFactoryFlying shuttleNewcomen steam enginePower loomRailwayReverberatory furnaceSheffield plateSpinning frameSpinning jennySteam engineStephenson's RocketWater frameWatt steam engineSocial impactBourgeoisieChild labourHistory of the cooperative MovementCottage industryFactory ActsIndustrial unrestLudditeProletariatRochdale PioneersUrbanizationIndustrial warfareReferenceHistory of technologyHistory of the British canal systemIndustrial archaeologyList of United Kingdom-related topicsTimeline of clothing and textiles technologyTimeline of inventionTimeline of materials technologyTimeline of steam power Category Commonsvteතාක්ෂණයේ ඉතිහාසයHistory of technology culturesPrehistoric technologyNeolithicAnci
ent EgyptMayanIncaAncient GreekRomanChineseIndianByzantineMedieval IslamMedieval EuropeRenaissanceOttomanGreat DivergenceIndustrial RevolutionModernHistory of technology domainsHistory of biotechnologyHistory of communicationHistory of computingHistory of computing hardwareHistory of electrical engineeringHistory of materials scienceHistory of measurementHistory of medicineHistory of nuclear technologyHistory of transportvteඑක්සත් රාජධානියේ ආර්ථිකයCompaniesCo-operativesEmployee-owned companiesFTSE 100 IndexFTSE 250 IndexFTSE Fledgling IndexFTSE SmallCap IndexGovernment-owned companiesCurrency,governance,regulationBank of EnglandGovernor of the Bank of EnglandMonetary Policy CommitteeBudgetCompany lawCompetition and Markets AuthorityDepartment for Business and TradeFinancial Conduct AuthorityGiltsHM Revenue & CustomsHM TreasuryChancellor of the ExchequerDebt Management OfficeOffice for Budget ResponsibilityPound sterlingBanknotesCoina