LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
කළහ. අණ නොපිළිපදින සිරකරුවන් කිසිදු සමාවක් නොමැතිව ඒ මොහොතේම වෙඩි තබා මරා දමන බව දන්නා සිරකරුවන්ට ගමන් ඇරඹීම හැර වෙන කිසිදු විකල්පයක් තිබුනේ නැත. ගමන ඇරඹූ 44,000ක් වූ සිරකරුවන්ගෙන් අතර මගදී මිය ගිය ප්‍රමාණය අදටත් අභිරහසකි. නැවතත් 1945 මාර්තු මසදී කිසිදු සිරකරුවෙක් නොමැරිය යුතු බවට හිම්ලර් විසින්ම නියෝග කලේ මිත්‍ර හමුදා සමග සාම සාකච්ජා මගින් විසඳුමක පැමිණිය හැකි බව ඔහු විශ්වාස කළ බැවිනි. ආසන්නව 20,000ක පමණ සිරකරුවන් ජර්මනියේ බර්ගන්-බෙල්සන් සිරකඳවුරට පැමිණි අතර 1945 අප්‍රේල් මසදී බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා මගින් ඔවුන්ව මුදා ගන්නා ලදි.1945 ජනවාරි 26 හා 27 වන දිනවලදී සෝවියට් රතු හමුදාවේ 322 වන රයිෆල් බලඇණිය විසින් අවුෂ්විට්ස් මුදවාගන්නාවිට 7,500ක සිරකරුවන් හා 600 ක පමණ මළසිරුරු සොයාගන්නා ලදි. මෙහිදී මුදවා ගත් භාණ්ඩ අතරින් 377,000 ක සොවියට් හමුදා නිළ ඇඳුම්ද, 877,000 ක කාන්තා ඇඳුම් හා ටොන් 7.7 ක එනම් කිලෝග්‍රෑම් 7,700 ක් බර මනුශ්‍ය හිසකෙස් හමුවිය. කඳවුරට ඇතුලත් සියලුම සිරකරුවන්ගේ කොණ්ඩ කපා දැමුවේ ඒවා කිලෝ ගනනට විවිධ කර්මාන්තශාලාවලට විකිණීමට ය. කඳවුර මුදවා ගත් අවස්ථාවේ මාධ්‍ය මගින් එයට ලබා දුන්නේ සු
ලු අවධානයකි. ඒ කලින් මේ ආකාරයේම ඝාතක කඳවුරක් වූ ‘මයිඩනෙක්’ කඳවුර මුදවා ගැනීම නිසා මෙය යම් දුරකට සාමාන්‍ය සිදුවීමක් බවට පත්වීම, තවමත් ක්‍රියාත්මක වන නාසි හමුදාව විසින් සත්‍ය වසන් කරමින් තවමත් ඔවුන් ජයග්‍රහණය කරමින් සිටින ආකාරයේ ප්‍රවෘත්ති ව්‍යාප්ත වීම හා වැදගත්ම හේතුව වූ යුදෙව්වන් මර්දනය ගැන ප්‍රචාරය නිසා තවමත් ජීවත්වන යුදෙව්වන්ගේ මානසික පීඩනය අවම කිරීමට රතු හමුදාවේ තීරණය නිසා ය. කඳවුරේ විශාලත්වය නිසා අඩුම තරමින් බළඇණි 4ක් මුදවා ගැනීමේ මෙහෙයුමට සම්බන්ධ විය. ඒ සෝවියට් රතු හමුදාවේ 100 වන රයිෆල් බළඇණිය, 322 වන රයිෆල් බළඇණිය, 286 වන රයිෆල් බළඇණිය හා 107 වන මෝටාර් රයිෆල් බළඇණියයි.යුද්ධයෙන් පසුවඅවුෂ්විට්ස් 2 බිර්කෙනාවු කඳවුර සෝවියට් හමුදාව විසින් 1945 ජනවාරි 27 වන දින සවස 3.30 ට පමණත් ඉන් පැය දෙකකට පසුව අවුෂ්විට්ස් 1 ප්‍රධාන කඳවුරත් මුදවා ගත්හ. පාන් පුරවා ගත් හමුදා රථ පැමිණියේ ඉන් පසු දිනයේ දිය. ගතවූ සතිය තුල ස්වේච්ජාවෙන් සේවය සපයන්නන් මුදාගත් කඳවුරට පැමිණියේ ප්‍රථමාධාර හා සහය ලබා දීමට ය. පෙබරවාරි ආරම්භයත් සමගම පෝලන්ත රතු කුරුස සංවිධානය මගින්, අවුෂ්විට්ස් 1 හි 14, 21 හා 22 කොටස්
තුල රෝහල් පිහිටවූයේ පෝලන්තයේ ක්‍රාකොව් නුවරින් පැමිණි දොස්තර ජෝසප් බෙල(ර්)ට් ගේ නායකත්වය යටතේ තවත් 30 ක ස්වේච්ජා දොස්තරවරුන් හා හෙද හෙදියන් සමගිනි. මොවුන්ගේ සහයට අවුෂ්විට්ස් කඳවුරේ සිරගතව සිටි සිරකරුවන් 90 ක ගේ සහයෝගයත් නොමදව ලැබුනි. බරපතල තත්වයේ සිටි කීප දහසක් වූ බිර්කෙනාවු සිරකරුවන්, අවුෂ්විට්ස් 1 හි පිහිටවන ලද මෙම නව රෝහල් කරා ගෙන එන ලදි. අනාථව සිටි ළමුන් සමහරක් හදා ගැනීමට ඔස්විඒචිම් ප්‍රදේශයේම (කඳවුර අවටම) පවුල් කිහිපයක් ඉදිරිපත් වීම විශේෂ සිදුවීමක් විය. අනෙකුත් දරුවන් හා(ර්)බුටෝවිස් ප්‍රදේශයේ පිහිටි ළමා නිවාසයකට යැවුණි.4,500 කට අධික පිරිසකට මේ රෝහල් විසින් ප්‍රථිකාර කරන ලදි. මොවුන්ගෙන් බහුතරයක් විවිධ රටවල් 20කින් අවුෂ්විට්ස් වෙත ගෙන ආ යුදෙව්වන් ය. නමුත් මේ අතරින් 500ක් පමණ ප්‍රථිකාර අතරතුරදීම මියගියහ. මේ බොහෝ දෙනෙක් මන්ද පෝෂණය හා විවිධ රෝගාබාධ වලින් පෙලුන අයයි. කඳවුර අවට පදිංචි කරුවන්ගෙන් ස්වේච්ජාවෙන්ම නොමද සහයක් ලැබුනේ ආහාර, ආහාර සඳහා මුදල්, රෝහල් කාමර පවිත්‍ර කිරීම්, ජලය සපයාදීම, රෝගීන්ව නැහැවීම, ආහාර පිසීම, මළසිරුරු වළදැමීම හා රෝගීන් ප්‍රවාහනය ආදියට ය. දහස් ගනනක් වූ මුදවාගත් ස
ිරකරුවන්ට ආහාර සැපයීම විශාල අභියෝගයක් විය. රෝහල් අධ්‍යක්ෂතුමාද පා ගමනින්ම ගමින් ගමට ගොස් කිරි එකතු කිරීමේ කටයුතු වලද නිරත වූ බව සඳහන් වේ.1945 ජූනි මසදී සොවියට් හමුදාව විසින් අවුෂ්විට්ස් 1 කඳවුර පවරා ගත්තේ ජර්මානු යුධ සිරකරුවන් සඳහා ය. කඳවුර තුල පිහිට තිබූ රෝහල් සියල්ල පාලන ගොඩනැගිලි සීමාවෙන් පිටතට ගෙනයාමට සිදුවිය. ජර්මානුවන් සඳහා වූ අවුෂ්විට්ස් 1 කඳවුර 1945 ඔක්තෝබර් වන තෙක් ක්‍රියාත්මක වූ බව සඳහන් වේ.අවුෂ්විට්ස් 2 බිර්කෙනාවු කඳවුරේ බැරැක්ක කිහිපයක් කඩා ඒවායේ භාවිතා වූ ලෑලි ආදිය යුද්ධයෙන් විනාශ වූ තම නිවාස ගොඩනැගීමට ගම් වැසියන් කිහිප දෙනෙක් රැගෙන ගිය බව සඳහන් වේ. ඊට අමතරව ඉතා දුප්පත් ගම්වාසීන් ආදාහනාගාර තිබූ තැන්වල අලු අවුස්සමින් සෙව්වේ රත්රන් හෝ වෙනත් වටිනා දේ හමුවේ යැයි බලාපොරොත්තුවෙනි. මොවන් පලවා හැරීම අපහසු වූ අතර අවවාදාත්මක අහසට වෙඩි තැබීම්ද අවශ්‍ය විය. යුද්ධය අවසානයෙන් වසර දෙකක් වන විට මොනොවිට්ස් (අවුෂ්විට්ස් 3) හි පිහිටා තිබූ කම්හල් බොහොමයක් සෝවියට් සංගමයේ රටවල්වලට ගෙන යන ලදි. මේ කාලය අතරතුරදී පෝලන්ත හා සෝවියට් විශේෂඥයන් යුද අපරාධ සම්බන්ධ ලිපිගොනු සොයාගැනිම් දිගින් දිගටම සිදු ක
රන ලදි.1947 දී අවුෂ්විට්ස් 1 හා 2 කඳවුරු කෞතුකාගාරයක් බවට පත් විය. නමුත් තවත් දශකයකට වැඩි කාලයක් ගතවන තුරු මිනී ගොඩගැනීම් කටයුතු සිදුවිය. ඇන්තනි ඩොබ්රෝවොල්ස්කි 2012 වයස අවුරුදු 108 දී මියයන විට අවුෂ්විට්ස් කඳවුරෙන් දිවිගලවාගත් අයගෙන් වයස්ගතම පුද්ගලයා ලෙස සැලකුනි.මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස තායිලන්ත ඉතිහාසය වෙතට ඒකාබද්ධ කෙරුමට යෝජිතය. (සංවාදය)තායිලන්ත ‍ඉතිහාසය (1768 – 1932)ක්‍රි.ව. 1824 දී  ඉන්දු චීන දේශි සීමාඅවුරැදු හාරසියයක පාලනයකින් අනතුරැව ක්‍රි.ව. 1767 දි 'ආයුම්තයි' අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර ගිනි බත් කරමින් බුරැම බල ඇණිය විසින් තායිලන්ත ආක්‍රමණය කර රට දෙකඩ කරන ලදි. ඉන ්අනතුරැව මක්සින් සේනාධිපතිවරයා තායි අධිරාජ්‍යය යළි එක්සේසත් කර ක්‍රි.ව. 1769 දී එහි අධිරාජ්‍යයා ලෙස  තමා නම් කරන ලදි. ඉන් පසු කොන්බුරි නගරය ඔහු තම නව පාලන තන්ත්‍රය ලෙස නම් කරන ලදි. කෙසේ හෝ ‍ටක්සින් අධිරාජ්‍යයා මානසික වියවුල්තාවයකින් පෙළෙන්නෙකු ලෙස චෝදනා ලැබ ධුරයෙන් පහ කරන ලදි. අනතුරැව සිරභාරයට පත් වූ ඔහු මරණයට පමුණුවන ලදි. තායි රාජ්‍යයේ රජකමකට ආශා කළ චක්රි සේනාධිපතිවරයා තමා බලාපොරොත්තු සඵල කර ගනිමින් ක්‍රි.ව. 1782 දී පළම
ු රාම ලෙස රාජ්‍යත්වට පත් වුයේ චක්රි වංශයේ බලයට පත් වූ පළමු වංශිකයා ලෙස ඉතිහාසයට  එක්වෙමිනි. ටක්සීන්ගේ අගනුවර වු තොන්බුරි නගරය හරහා දිවෙන  චාඕ ෆ්රයා නදිය අසබඩ පිහිටි බැංකොක් නගරය ඔහු තම අගනුවර ලෙස තෝරාග්නනා ලදි. එකල සියම් දේශය නම්න් හැදින්වූ බුරැමට ආක්‍රමණය කිරිමට ඔහුට හැකිවුණි. එමගින් බුරැමය විසින් පමුණුවා තිබු ජිවන වෘත්තීන්ගෙන් නිදහස් වීමට ලන්නා බවටත් හැකි විය. එවකට නව වංශිකයෙක් වු චක්රි රජු චක්රී රාජ වංශයේ පාලකයින් අතරින් ගෞරවයකට පාත්‍ර වූ රජ කෙනෙක් ලෙස හැදින්විය හැකිය.තමන්ගේ අසල්වැසි රටක් වු බුරැම දේශය ක්‍රිව.ව. 1826 දී යුරෝපීය ජාතිකයන්ගේ යටත්විජිතයක් බවට පත් වුවායින්පසුව    රාජ රජුගේන් පැවත ආ උරැමක්කාරයන් ද ඔවුන්ගෙන් එල්ල විය හැකි ජර්ජන සදහා වැඩි සැලකිල්ලක් දක්වන ලදි. 1826 දී බටහිර රාජධානියත් සමග තායිලන්තය ප්‍රථම හවුල් ගිවිසුම ඇති කර ගන්නා ලදි. එක්සත් රාජධානිය සමග ඇති වූ එම ගිවිසුම මිත්‍රත්වය හා වාණිජ ගිවිසුම නම් විය. ඉන්පසු 1939 වන තෙක් සියමය ලෙස හැදින්වූ තායිලන්තය සමග 1833 දී එක්සත් ජනපදය රාජත්‍රාන්තික හුවමාරැ සිදු කරන ලදි. නැවතත් එම ගිවිසුම් 1945 දී හා 1949 දී ක්‍රියාත්මක වුණි.
කෙසේ වෙතත් 1804 – 1868 කාලය තුල පාලනය කල මොන්කුට් රජු හා ඔහුගේ පුත් චුලා‍ලොන්කොන් රජු හා දෙපිලගේ රාජ්‍ය කාලය තුල තායිලන්තය විසින් බටහිර පාලකයින් සමග වෙළද සන්ධානයක් පිහිටුවන ලදි. එම සන්ධානගත වීම තායිලන්ත රජයට තායි අධිපත්‍යය තුල රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වශයෙන් ප්‍රතිසංස්කරණය කිරිමට ඉඩ අවස්ථාව උදාවුණි. මෙමගින් යුරෝපා ජාතිකයින් තම රාජ්‍යය තුල ජනපද පිහිටු වීම වැලැක්වූ දකුණු හා අග්නිදිග ආසියාවේ එකම  රට බවට පත් වීමට සියමයට හැකි වුණි. සියම් දේශයේ වර්තමාන නම තුළින් ද ඉහත සිදු වූ විශේෂ සිදුවීම කැපී පෙන්වයි.  'ප්‍රැකොට් තායි' නැතහොත් 'තායිලන්තය' නිර්මාණය වි ඇත්තේ 'ප්‍රැකොට්' නමින් හැදින්වූ ජාතිය හා 'තායි' යනුවෙන්  හැදින්වූ නිදහස යන තේරැම් ආරොපණය වීමෙනි.1909 දී සියමය හා බ්‍රිතාන්‍ය මලයාව අතර නව දේශසීමාව තිරණය කරමින් ඉංග්‍රිසීන් සියම් ගිවිසුම ඇතිවුණු. මෙම ගිවිසුම මගින් මලයා සුල්තාන්වරැන් වන 'පට්ටනි' හා 'කෙඩා' යටතේ පැවති පට්ටනි යාලා නාරතිවත් හා සටුන් යන ප්‍රදේශවල බලය තායිලන්තයට පැවරැණි. ප්‍රංශය සමග ඇති වූ අඛණ්ඩ සන්ධානගත විම හේතුවෙන් තායිලන්තයේ තුල ලාඕසය හා කාම්බෝජය අතර අති වූ වරත්මාන දේශ සීමාව තීරණය වුණි
.හදිසි අනතුරක් යනු විශේෂ, හදුනාගත නොහැකි, බලාපොරොත්තු නොවු අසාමාන්‍ය, අපේක්ෂා නොකල බාහිර ක්‍රියාවකි. එය හටගන්නේ සාමාන්‍ය නොවු වේලාවක හා ස්ථානයකදීය. එය පෙනෙන්නට තිබෙන හේතුවක් නිසා හට නොගත්තත් සැලකිය යුතු ප්‍රතිථලයක් දෙයි. එයින් ගම්‍ය වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් එය ඝෘන නඩුතර හේතුවක් ප්‍රතිඵලය ලෙස දෙනමුත් වළක්වා ගත හැකි අනතුර හදුනා ගත හැකි බවයි. කෙටිව විස්තර කරන්නේ නම් අනතුරක් යනු බලාපොරොත්තු නොවු හේතුවක් නිසා ඇතිවන සිද්ධියකි. පොදු අනතුරු ඇතිවන අවස්ථා ලෙස ස්වයං ගිනි, හදිසි අනතුරු හැදින්විය හැක. එවැනි අනතුරු පිළිබද අධ්‍යනයකින් අනාගතයේ ඇතිවන අනතුරු වලක්වාගත හැකිය. මෙය අනතුරක මුල්සිද්ධි අධ්‍යනයම ලෙසද හැදින්වේ. නමුත් අසාමාන්‍ය හා සම්පුර්ණ අහඹු අනතුරුවල මුල්සිද්ධියක් හදුනාගත නොහැකිය. භෞතික අනතුරු සදහා උදාහරණ ලෙස අපේක්ෂා නොකල ගැටීම් (ඝට්ටන) හා වැටීම් හැදින්විය හැක. තවද වැරදි ලෙස තියුනු, රත්වු, විදුලි හෝ වස සහිත දෙයකට අත තැබීමෙන්ද අනතුරුවේ. භෞතික නොවන උිහරන, රහසක් අපේක්ෂා නොකල ලෙස හෙලිවීම, යමක් වැරදි ලෙස කියවීම හෝ යමක් අමතක වීම දැක්විය හැක.කාබුල් නගරය ඇෆ්ගනිස්ථානයේ අගනගරය හා විශාලතම නගරය ව
න අතර එය කාබුල් පළාතේ පිහිටා ඇත. නවතම දත්ත වලට අනුව එහි ඒ නාගරික ජනගහනය 1925548 ක් පමණ වේ.කාබුල් නගරය ආර්ථික වශයෙන් මෙන්ම සංස්කෘතික වශයෙන් ද ප්‍රධාන තැනක් ගන්නා අතර මුහුදු මට්ටමින් අඩි 5900 ක්  (1800m) උසින් පිහිටයි. මෙම නගරය හින්දු කුෂ් කදුවැටිය හා කාබුල් නදිය අතර පිහිටා ඇත. මෙම නගරය අවම කන්දගාර්, හර්ට් හා මසාර් ෂාරිෆ් පිහිටටා ඇති අතර වෘතාකාර අධි‍ෙව්ගී මාර්ග වලින් සම්බන්ද කම් පවත්වයි. ජලාලාබද් හා පාකිස්ථාන‍ේ පෙෂාවාර් නගරයට දිවෙන මාර්ග වල ආරම්භයක් කාබුල් නගරයයි.1978 සිට කාබුල් හි ප්‍රධාන නිෂ්පාදන වන්නේ යුද්දායුද, රෙදිපිළි. ගෘහ භාණ්ඩ හා බිට් සිනි කර්මාන්තයයි. 2001 දි ඇෆ්ගනිස්ථානය ඉස්ලාමිය සමුහාන්ඩුව පිහිටුවීමත් සමගම වෙල  කටයුතු වල නිෂ්පාදනය ඉහළ ගියේය.හැදින්වීමශ්‍රී ලංකාවේ ස්වාභාවික සෞන්දර්ය පිළිබඳ විමසීමේ දී එහි පිහිටා ඇති ස්වාභාවික කඳුවලට හිමි වන්නේ විශේෂ ස්ථානයකි. ඊට හේතුව, ඒවා ස්වභාවධර්මයාගෙන් ලැබුණු සෞන්දර්යාත්මක දේ බැවිනි. පුංචි සීගිරිය හෙවත් බතලේගල කන්ද ද එවැන්නකි. ලෝකයේ අටවන පුදුමය ලෙස නම් දැරූ සීගිරි පර්වතයට සමාන හැඩයක් තිබෙන නිසා බතලේගල කන්ද "පුංචි සීගිරිය
" ලෙස හදුන්වනු ලැබේ. එසේ ම මෙම ස්න්ර හා ඵෙතිහාසිකත්වය ද කැටි වු සොබාදමේ අපූරු නිර්මානයක් ලෙස අවිවාදයෙන් පැවසිය හැකි ය.පිහිටීමඋතුරින් සූරසරදියෙල්ගේ "උතුවන් කන්දෙන්" ද, දකුණින් "සාමසර" කන්දෙන් ද ,නැගෙනහිරින් සොබාදමේ තවත් ආකර්ෂණීය නිමැවුමක් වු "අම්බුළුවාව" කන්දෙනුත් ,බටහිරින් "ඌරා කන්දෙනුත් වටවුණු බතලේගල කන්ද ,මීට අමතරව අලගල්ල, දෙවනගල, හන්තාන, වාකිරිගල ආදී කඳුවලින් ද වට වූ හුදකලා කන්දක් ලෙස දැක්විය හැකි ය. මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 2780ක් පමණ උසකින් පිහිටි බතලේගල කන්ද මුදුනේ වන පර්වතය අඩි 540ක් පමණ උස වේ. මෙය සබරගමුව පලාතේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රීක්කයේ අරණායක නගරයට ආසන්නව පිහිටි "සබරගමු ලලනාවගේ" සොඳුරු බව ඔප්නංවන ආභරණයක් බඳු ය.බතලේගල කන්දට යන ගමන්මඟමාවනැල්ල නගරයේ සිට දෙබන්ගමට යන බසයක නැගී අනතුරුව හත්ගම්පල නමැති හංදියෙන් "බතලේගල පර්වතයට" යන මාවත අසලින් බැස එතැන් සිට 2.5 km ක පමණ දුරක් පයින් ගමන් කළ යුතු ය. මෙම 2.5 km දුර ප්‍රමාණය අවසානයේ පර්වතයට නැගිය හැකි අතර , එතෙක් මෙම මාර්ගය අවට පර්වතය ආශ්‍රිතව ඇති අක්කර 150ක් පමණ වු රක්ෂිතය නැරඹිය හැකි ය. මෙය අපූරු ඡෛව විවිධත්වයෙන් අනූ
න වූවකි. බතලේගලට අයත් මෙම අක්කර 150ක පමණ වූ වපරිසරයෙන් යුත් බිම් ප්‍රමාණයෙන් අක්කර 06ක් පමණ පූඡා භූමියක් ලෙස විහාරස්ථානයට වෙන් කර ඇත. ඉතිරි භූමි ප්‍රමාණය තුළ ක්‍රමයෙන් මිනිසුන් පදිංචි වී ඇත.කඳු මුදුනට යාමේ දී නැරඹිය හැකි දේඈතින් පෙනෙන පර්වතය දෙසට ගමන් කිරීමේ දී මෙම පරිසර පද්ධතියේ දැක ගත හැකි ශාක රාශියකි. නැරඹිය හැකි සතුන් රාශියකි. දෙසවන් පිනවන විහඟ නාද රැසකි. අලංකාර උඩුවියනකින් යුත් ඡෛව විවිධත්වයෙන් අනූන මෙම පරිසර පද්ධතිය තුළ සුලභ ලෙස දැකිය හැකි ශාක හා පැළෑටි අතර , ඉතා දුර්ලභ හා ආවේණික ශාක රාශියක් ද ඇත. එමෙන් ම අලංකාර මල් පිපෙන ඕකිඩි වර්ග විශාල සංඛ්‍යාවක් ද මේ පරිසරයේ දක්නට ලැබේ.මෙහි සුලභව දක්නට ඇති දුර්ලභ හා ආවේණික ශාකඇටඹ  - Mangifera zeylanica.වල් දෙල් -artocarpus nobilis.හල්මිල්ල -Berrya cprdifolia.මිල්ල - Vitex ailissima.බලබොඩ - Myristica dectylordes.බදුල්ල - Semecarpus gardneri.කළුමැදිරිය -කිතුල් - Caryoto urens.භූ කෙන්ද -අත්කෙන්ද - Acronychia peduncularta.වල් කුරුදු - Cinnamomum dubium.මහෝ - Swietenia macrophyla.පුස් වැල් -රසකිඳලවැල් - Ai
nospora cordifoilia.සත්සඳ -කොතල හිඹටුඅරත්ත -තෙඹු -ගඳපාන -කොටකිඹුල -කැන්ද - Macaranga peitota.හවරි නුග -Alstonia macrophyla.පොඩිසිඤ්ඤාමරම් - Eupatorium odorotu.මෙහි ශාක හා වැල් අතර ඖෂධීය අගයෙන් ඉතා ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් ශාක රාශියක් ද වේ. මෙම කදුකර මාර්ගයේ ඇතැම් තැනක දැවැන්ත ඝන පදුරු රාශියකි. තවත් ප්‍රදේශයක් පුරා පැතිරුණු මාන, ඉලුක් පදුරු රාශියකි. ඇතැම් පෙදෙසක ගල් කුළු රාශියක් ඇති අතර, වැසි සහිත කාලගුණයක් ඇති කාලයේ දී ඒ අතරින් කුඩා දියඇලි ඇද හැළී ඇති බවට සාක්ෂි තිබේ.                                             බතලේගල පර්වතය හා රක්ෂිතය ආශ්‍රිතව විශාල සත්ත්ව විවිධත්වයක්  ඇත. මෙහි ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික මෙන් ම වඳ වී යෑමේ තර්ඡනයට ලක් වූ සත්ත්ව විශේෂ ද රාශියක් වාර්තා වී ඇත. අපා,දෙපා, සිවුපා, මෙන් ම බහුපාවුන් රාශියකගේ වාසස්ථානය බවට පත් වී ඇති මෙකී පරිසර පද්ධතිය තුළ අලංකාර සමනළ විශේෂ රාශියක් ද දක්නට ලැබේ. මෙහි සුලභව දැකිය හැකි සතුන්රිළවා -Macaca sinicaaurifrons.මුවා -  Artiodactyla.කළ වැද්දා -හිකණලා - Mabuya macularia.ගල් මුගටියා -Herpestesvitticollis.හූණා -වල් ඌර
ා -Susscrofa cristatus.පිනුම් කටුස්සා -Octocryptis wigmanm.උරුලෑවා - Viverricula indica mayori.පළා පොළගා - Trimerasurus trimoncephalus.කබල්ලෑවා - Manis crassi caudata.පොළොං තෙලිස්සා -බළල් දිවියා - prionailurus rubiginosa.කනඋල්ලන් -ඇටි කුකුළා -ගැටහොඹු කටුස්සා -කොට්ටෝරුවා -දඩුලේනා - Ratufa macroura melanochra.කිරි වව්ලා - Kirivaula picta.නරියා - Canis aureus.අළු කෑදත්තා -ඌරු මීයා - Bandicota indica.බකමූණා -ඉත්තෑවා - Hystrix indica.පිළිහුඩුවා -වළි කුකුළා - Gallus iafayetti.හාවා - Lagomorpha.සර්ප උකුස්සා - spilornis cheela.ලේනා - Redentia.කහ කුරුල්ලා - Orioulus xontbornus.අහිංසක මුව පොව්වන්ට මෙන් ම විෂඝෝර සර්පයන්ට ද මෙහි සෙවණ සැලසී ඇත. බතලේගල පර්වතය මතුපිට තැනිතලා ස්වරූපයක් ගනී. එහි දිග සාමාන්‍යයෙන් 350 mක් පමණ වන අතර, පළල 38m පමණ වේ.මෙහි මතුපිට අඩි 5-6 ක පමණ පස් තට්ටුවක් ඇති අතර, එම පස් තට්ටුව රතුකහ පොඩිසොලික් (Red Yellow Podisolic) හා ලැටරයිටි යන පාෂාණවලින් සමන්විත වේ. මෙකී තැනිතලා බිමේ මාන පදුරු, කහට ගස් ආදිය ද තැනින් තැන දක්නට ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් සෙල්සියස් අංශක
23 පමණ උෂ්ණත්වයක් ද වාර්ෂිකව 4500mmක් පමණ වර්ෂාපතනයක් ද ලැබේ. ආර්ද්‍රතාව 85% ක පමණ ඉහළ අගයක් ගනී.සැලකිය යුතුයිඡෛව විවිධත්වයෙන් අනූන සොබාදම් මාතාවගේ අපූරු නිමැවුමක් වු බතලේගලට සත්තකින් ම අද ලබා ඇත්තේ එතරම් යහපත් කලදසාවක් නොවේ. ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ ගණනාවකින් සමන්විත ව , පාරිසරික තුල්‍යතාවට ඉමහත් මෙහෙයක් ඉටු කරන මෙකී පරිසරය රැකගැනීම අද දවසේ අප සැමගේ යුතුකම වේ.ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථසඟරා.මිහිමඬල : 3 කාණ්ඩය, 11 කලාපය, 2006 නොවැ/දෙසැම්බර්.මේ අඩවිත් බලන්නසීගිරියහෝමර් සිම්ප්සන් යනු ද ඩේ ඔෆ් ද ලෝකෙස්ට් යන ග්‍රන්ථයෙහි සහ ග්‍රන්ථය පදනම් කර තැනූ චිත්‍රපටයෙහි එන චරිතයක නමද වෙයි.ද සිම්ප්සන්ස් චරිතයහෝමර් ජේ සිම්ප්සන්ස්ත්‍රි/පුරුෂ බවපුරුෂවෘත්තියස්ප්‍රිංෆීල්ඩ් න්‍යෂ්ටික බලාගාරයෙහි නිරාපද පරික්ෂකඥාතීන්බිරිඳ: මාර්ජ්  දරුවෝ: බාර්ට්, ලීසා සහ මැගී  දෙමව්පියෝ: ඒබ්‍රැහම් සහ  මෝනාඅඩ-සොහොයුරු: හර්බ් පවල්(මෙයද බලන්න: සිම්ප්සන් පවුල)හඞ නළුඩෑන් කැස්ටලැනැටාපළමු ප්‍රාදර්භාවයඔල්මන් ක්‍රය පූර්වය"ගුඩ් නයිට්" (1987)ද සිම්ප්සන්ස්"සිම්ප්සන්ස් රෝස්ටිං ඔන් ඇන් ඕපන් ෆ
යර්" (1989)හෝමර් ජේ සිම්ප්සන් යනු  අපිනාමික පවුලේ ගෘහපති  ලෙසින්, සජීවිකෘත ද සිම්ප්සන්ස් නම් රූපවාහිනී වැඩසටහන් මාලාවෙහි පෙනී සිටින ප්‍රබන්ධාත්මක ප්‍රධාන චරිතයකි.හයිඩ්‍රජන් ← හීලියම් → ලිතියම්-↑He↓Ne2Heආවර්තිතා වගුවමුහුණුවරඅවර්ණ වායුවකි. අධි වෝල්ටීයතා විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක තැබූ විට දම් පැහැ දිස්නයක් ලබා දේ.හීලියම් වර්ණාවලී රේඛාප්‍රධාන ගුණනම, සංකේතය, ක්‍රමාංකයහීලියම්, He, 2උච්චාරණය/ˈhiːliəm/ HEE-lee-əmමූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩයඋච්ච වායුකාණ්ඩය, ආවර්තය, ගොනුව18, 1, sසාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය4.002602(2) g·mol−1ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය1s2කවච වල ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව2ද්‍රව්‍යමය ගුණඅවධියවායුඝනත්වය(0 °C, 101.325 kPa)0.1786 g/Lද්‍රවාංකයේ දී ද්‍රව ඝනත්වය0.145 g·cm−3ද්
‍රවාංකය(at 2.5 MPa) 0.95 K, −272.20 °C, −457.96 °Fතාපාංකය4.22 K, −268.93 °C, −452.07 °Fඅවධි ලක්ෂ්‍යය5.19 K, 0.227 MPaවිලයන එන්තැල්පිය0.0138 kJ·mol−1වාෂ්පීභවන එන්තැල්පිය0.0829 kJ·mol−1විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව(25 °C) 5R/2 = 20.786 J·mol−1·K−1වාෂ්ප පීඩනය (defined by ITS-90)පීඩ. (Pa)1101001 k10 k100 kඋෂ්. (K)  1.231.672.484.21පරමාණුක ගුණවිද්‍යුත් ඍණතාවno data (පෝලිං පරිමාණයෙන්)අයනීකරණ ශක්ති1වන: 2372.3 kJ·mol−12වන: 5250.5 kJ·mol−1සහසංයුජ අරය28 pmවැන්ඩ වාල්ස් අරය140 pmප්‍රකීර්ණකස්එටික ආකෘතියhexagonal close-packedචුම්බකත්වයdiamagnetic[1]තාප සන්නායකතාව(300 K) 0.1513 W·m−1·K−1ධ්වනි වේගය972 m/sCAS ලේඛනගත අංකය7440-59-7ඉතාමත් ස්ථායී සමස්ථානිකප්‍රධාන ලිපිය: හීලියම් වල සමස්ථානිකසමස්.ස්.සු.අර්ධ ජීව කාලයක්.නිය.ක්.ශ. (MeV)ක්.නිශ්.3He0.000137%*3He is stable with 1 neutron4He99.999863%*4He is stable with 2 neutrons*Atmospheric value, abundance may differ
elsewhere.vteහීලියම් ලේසර්හීලියම් (/iconˈhiːliəm/ HEE-lee-əm) යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 2 සහ පරමාණුක ස්කන්ධය 4.002602ක් වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය He ය. හීලියම් අවර්ණ, ගන්ධයක් රහිත, රසයක් රහිත, විස නොවන, නිෂ්ක්‍රිය, ඒක පරමාණුක වායුවකි. ආවර්තිතා වගුවේ උච්ච වායු කාණ්‍ඩයේ ඉහලින් ම සිටින්නේ හීලියම් ය. සියලු මූලද්‍රව්‍ය අතුරින් පහලම තාපාංකය සහ ද්‍රවාංකය ඇත්තේ හීලියම් වලට වන අතර ඉතා අසාමාන්‍ය තත්ත්ව යටතේ මිස එය වායුවක් ලෙස පවතී. හයිඩ්‍රජන් හැරුණු කොට විශ්‍වයෙහි පවතින බහුලම මූලද්‍රව්‍යය හීලියම් වන අතර, අප සිටින චක්‍රාවාටය වන ක්ෂීරපථයේ ස්කන්ධයෙන් 24%ක් හීලියම් වේ.ආශ්‍රිත ලිපිමූලාශ්‍ර↑ Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press. බාහිර යොමු2008 කොටුව දුම්රිය නැවතුම්පළ බෝම්බ ප්‍රහාරය2008 Fort Railway Station Bombingබෝම්බය හේතුවෙන් ජීවිතක්ෂයට පත්වූ ඩී. එස්. සේනානායක විදුහලේ සිසුන් වෙනුවෙන් ඉදිකරන ලද ස්මාරකයස්ථානයකොටුව දුම්රිය නැවතුම්පළ, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාවදිනය20
08 පෙබරවාරි 3  (UTC+5:30)ප්‍රහාර මාදිලියමරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාර[1]මරණ12[2]තුවාලකරුවන්92[2]සැකකෙරෙන අපරාධකරුවාදෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි2008 කොටුව දුම්රිය නැවතුම්පළ බෝම්බ ප්‍රහාරය යනු එම වසරේ පෙබරවාරි 3 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ, මගී දුම්රියක් අසල පුපුරුවා හරිනු ලැබූ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාරයකි. ප්‍රහාරයෙන් පුද්ගලයෝ 12 දෙනෙකුට සිය ජීවිත අහිමි වූ අතර,[2] තවත් 100 කට වැඩි පිරිසකට තුවාල සිදු විය.[3] මිය ගිය අය අතර ඩී. එස්. සේනානායක විද්‍යාලයේ බේස්බෝල් කණ්ඩායමේ සිසුන් 8 දෙනෙකු සහ ඔවුන් භාරව සිටි ගුරුවරයෙකුද විය. මෙම ප්‍රහාරය මරාගෙන මැරෙන දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථ සාමාජිකාවක විසින් සිදුකරන ලද්දක් බවට, ශ්‍රී ලංකා රජය තහවුරු කර ගන්නා ලදී.[4] වේදිකා අංක 3 අංගණයේ නවත්වන ලද, දුම්රියෙන් බට අවස්ථාවේදීම බෝම්බකාරිය විසින් සිය බෝම්බය පුපුරුවා හැර ගෙන තිබිණි.[5]මේවාද බලන්නදෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් වැසියන්ට එල්ල කල ප්‍රහාර ලයිස්තුවReferences↑ Sri Lanka probes 'bomber offer', BBC↑ 2.0 2.1 2.2 Suicide Bomb Hits Sri Lankan Rail Station,CBS
News↑  Seven dead, nearly 100 hurt in Sri Lanka suicide blast: police, hospital,AFP, http://afp.google.com/article/ALeqM5hZftUZJ4fLGo72X5W-cuq2mSP2WQ, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2009-02-11 ↑ Colombo suicide blast kills 12 civilians↑ US blames Tamil Tigers for Sri Lanka blastsභාහිර සබැදිහාර්ට්බ්‍රීක්සිටි, අයිලන්ඩ් සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-05-26 at the Wayback Machineශ්‍රී ලංකා රෙයිල්වේ ස්ටේෂන් සුයිසයිඩ් බ්ලාස්ට් කිල්ස් 11, රොයිටර්ස්vteදෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටිනායකයෝමියගිය නායකයෝවේළුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන්පොට්ටු අම්මාන්ශංකර්මහත්තයානඩේසන්එස්. පී. තමිල්සෙල්වන්සුසේයිබාල්රාජ්කිටූත්‍රස්ථවාදය අතහැරි නායකයෝකුමරන් පද්මනාදන්කරුණා අම්මාන්වත්මන් නායකයෝනෙදියවන්සන්තෝෂම් මාස්‌ටර්අංශචාල්ස් ඇන්තනී සේනාංකයකළු කොටිමුහුදු කොටිගුවන් කොටිජෙයන්තන් සේනාංකයඉම්බ්‍රාන් පන්ඩියන් සේනාංකයශිරත්ත පුල්ලි සේනාංකයමයුරන් ස්නයිපර් සේනාංකයමාලති ගෘප් සෝදියා සේනාංකයතිලකා සේනාංකයජයන්තන් බ්‍රිගේඩිතුන්නේ පඩෙයි සේනාංකයජොන්සන් මෝටාර් ගෘප් ඉම්බ්‍රාන් පන්ඩියන් සේනාංකයකුට්ටි ශ්‍රී මෝටාර් සේනාංකයකිට්
ටු ආර්ටි සේනාංකයමක්කලෙයි පඩෙයි  සේනාංකයවිජයකාන්ත් සේනාංකයවිනෝදන් සේනාංකයරෝජා  සේනාංකයප්‍රහාරසාමාන්‍යසිවිල්වැසියන්මරාදැමීම්1987 මධ්‍යම බස් නැවතුම්පල බෝම්බ ප්‍රහාරයහැව්ලොක් බෝම්බ ප්‍රහාරය1996 මහ බැංකු බෝම්බ ප්‍රහාරය1996 දෙහිවල දුම්රිය බෝම්බ ප්‍රහාරය1997 කොළඹ ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථාන බෝම්බ ප්‍රහාරය1998 දළදා මාලිගාවට එල්ල වූ ප්‍රහාරයවැලිවේරිය බෝම්බ ප්‍රහාරයඅකුරැස්ස මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාරය2008 දෙහිවල දුම්රිය බෝම්බ ප්‍රහාරය2008 කොටුව දුම්රිය නැවතුම්පල බෝම්බ ප්‍රහාරය2008 පිළියන්දල බස් බෝම්බ ප්‍රහාරය2008 මොරටුව බස් බෝම්බ ප්‍රහාරය2008 පොල්ගොල්ල බස් බෝම්බ ප්‍රහාරයකැබිතිගොල්ලෑව සමූලඝාතනයකාත්තන්කුඩි මුස්ලිම් පල්ලියේ සමූලඝාතනයශ්‍රී මහා බෝධි සමූලඝාතනයපල්ලියගොඩැල්ල සමූලඝාතනයඅරන්තලාව භික්‍ෂු ඝාතනයගෝනගල සමූලඝාතනයගෝමරන්කඩවල සමූලඝාතනයමහවිලච්චිය සමූලඝාතනයමහගොඩයාය සමූලඝාතනයකෙන්ට් සහ ඩොලර් ෆාම් සමූලඝාතනකල්ලරාව සමූලඝාතනයකෝකිලායී සමූලඝාතනයබණ්ඩාරනායක ගුවන් තොටුපළ ප්‍රහාරයලයන්එයාර් 602 පියාසැරියඑයාර් ලංකා යූඑල්512 පියාසැරිය2009 කොළඹ මරාගෙන මැරෙන ගුවන් ප්‍රහාරයහමුදා1990 ශ්‍රී
ලාංකික පොලිස් නිලධාරින් සමූලඝාතනය2006 දිගම්පතන ට්‍රක් බෝම්බ ප්‍රහාරය2008 වව්නියාව බෝම්බ ප්‍රහාරයෆෝ ෆෝ බ්‍රාවෝඝාතනයන්රජීව් ගාන්ධිරණසිංහ ප්‍රේමදාසලක්ෂ්මන් කදිර්ගාමර්ජෙයරාජ් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේගාමිණී දිසානායකරන්ජන් විජේරත්නසරෝජිනී යෝගේස්වරන්ඇල්ෆ‍්‍රඩ් දොරේඅප්පාඒ අමිර්තලිංගම් ක්ලැන්සි ෆෙර්නාන්දු නීලම් තෙරුචේල්වම් සී වී ගුණරත්න පාරමි කුලතුංග  කේ යෝගනතන් ඒ ත්‍යාගරාජා එස් ජේ මුත්තයියා වී ධර්මලිංගම්කේ අලලසුන්දරම් එස් විජයානන්දන් වී යෝගේෂ්වරම් එස් තම්බිබුත්තු ඩබ්ලිව් කේ යෝගසංගරී  පී කිරුබාකරන් ටී ගනේෂලිංගම් ටී ජෙයරාජා තෝමස් ඇන්ටන් ඒ තන්ගතුරයි  එස් සම්මුගනාදන් පී සිවපාලන් පී කන්දසාමි වී ගුණරත්නම් නීලන් තෙරුචේල්වම් කුමාර් පොන්නම්බලම්  ඒ එන් සුන්දරනායගම් කේ රාජනානගම් ජේ පරරාජසිංහම්  නඩරාජා රවිරාජ්  ත්‍රස්තවාදස සහඊට එරෙහි ක්‍රියාමාර්ගඅවධිඊළාම් යුද්ධය Iඉන්දියානු මැදිහත්වීමඊළාම් යුද්ධය IIඊළාම් යුද්ධය IIIඋතුර සහ නැගෙනහිර මුදාගැනීමේ මානුෂීය මෙහෙයුම්සටන්වඩමාරච්චි මෙහෙයුමපූනරින් සටනඅලිමංකඩ පළමු සටනරිවිරැස මෙහෙයුම1996 මුලතිව් සටනජයසිකුරුයි මෙහෙයුමඅලිමංකඩ
දෙවන සටනසාම්පූර් සටනතොප්පිගල සටනපුදුකුඩිඉරුප්පු සටනඅනුබද්ධ සංවිධානබ්‍රිතාන්‍ය දෙමළ සංගමයදෙමළ පුනරුත්ථාපන සංවිධානයගෝලීය දෙමළ සංසදයකැනේඩියානු දෙමළ කොංග්‍රසයදෙමළ තරුණ සංවිධානයදෙමළ ඊළාම් දේශාතික්‍රාන්ත ආණ්ඩුව - අ.එ.ජ.Three different styles of front wings from three different Formula One eras, all designed to produce downforce at the front end of the respective race cars. Top to bottom: Ferrari 312T4 (1979), Lotus 79 (1978), McLaren MP4/11 (1996)ඩවුන් ෆෝර්ස් හෙවත් යටිකුරු තෙරපුම යනු වායු ගතික විද්‍යානුකූලව නිර්මාණය කරන ලද මෝටර් රථයක පවතින ගති ලක්ෂණ අනුව එම රථයේ ඉහළ සිට පහලට ක්‍රියාත්මක වනු ලබන බලයයි. මෙම බලය මගින් සිදුවන ක්‍රියාවලිය නම්, රථයේ ටයර මත ඇති වන අමතර බලය නිසා එය පොළවට වඩා තදින් ග්‍රහණය වීමෙන් රථයයට වංගුවකදී වඩා වේගයෙන් ගමන් කිරීමට හැකි වීමයි.මූලික සංකල්පගුවන් යානයක් ගුවන් ගත වීමේදී එය ඉහලට එසවීමට එහි තටු මත ඉහලට ක්‍රියාත්මක වනු ලබන උඩුකුරු තෙරපුම් බලයම මෙහිදී පහළ දෙසට මෝටර් රථයක් ධාවනයේදී ධාවන පථයට තෙරපා තැබීමට භාවිතා කරයි. මෙම ක්‍රියාවලිය "වායුගතික
ග්‍රහණය" ලෙස හදුන්වනු ලබන අතර එය රථයේ ස්කන්ධ සංතුලනය, ටයර් සහ suspension හී ශ්‍රීතයක් වන "යාන්ත්‍රික ග්‍රහණයෙන් " වෙනස්වේ. යටිකුරු තෙරපුම් බලය ලබා ගැනීමේදී සැම විටම අදාළ උපාංග මත ඇතිවන වායුගතික ප්‍රතිරෝධයද ඊට අනුරූපව වැඩි වේ. එම නිසා ප්‍රශස්ත තත්වය යටිකුරු තෙරපුම් බලය හා වායුගතික ප්‍රතිරෝධය සන්තුලනයෙන් ලබා ගනී.ආශ්‍රිත ලිපිBernoulli's principleBody kitFormula One carGrip (auto racing)Ground effect in carsLift (force)Wind tunnelමූලාශ්‍රභාහිර සබැඳිAerodynamics In Car Racing සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2009-12-06 at the Wayback MachinevteAutomotive handlingMain topicsCar handlingCenter of massDownforceDriftingElectronic Stability ControlFishtailingInboard brakeOversteerSteeringSuspensionTire / TyreTransaxleUndersteerUnsprung massVehicle dynamicsWeight transferSpring typesCoilLeafPneumaticTorsionSuspension typesDependentBeam axleDe Dion tubeSemi-independentTwist beamIndependentDouble wishbone (Jaguar IRS)DubonnetMacPherson st
rut (Chapman strut)Multi-linkSliding pillarSwing axleTrailing arm (Semi-trailing arm)මෙම ලිපිය පරිවර්තනය කළ යුතුය  කරුණාකර මෙම ලිපිය සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීමෙන් දායකවන්න.මෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteNGC 4414 නම් වු සර්පිලාකාර මන්දාකිණියක්.(a spiral galaxy )මෙහි විෂ්කම්භය ආලෝක වර්ෂ 56,000 පමණ වේ. පෘථිවියේ සිට අලෝක වර්ෂ මිලියන 60 ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත.තරු අති විශාල ප්‍රමාණයකින් සැදුම්ලත් පද්ධතියක්,චක්‍රාවාටයක් හෙවත් මන්දාකිණියක් ලෙස හැදින් වේ.තවද සූර්යයා වැනි තාරකා බිලියන ගණනක්,කළු කුහර (black holes) හා දූවිලිවළා බිලියන ගණනක එකතුවක් ලෙස ද හැඳින්විය හැක.  විශාල ස්කන්ධයකින් යුතු වෙයි.ඒ නිසා ප්‍රබල ගුරුත්වාකර්ශන බලයක් ඒවා සතුව ඇත .මේ හේතුව නිසා මන්දාකිනි එකිනෙකට පොකුරු ලෙසින් එක් වී චලනය වෙයි.මෙම මන්දාකිනි අතර ඇති ගුරුත්ව බලය හා ඒවායේ චලිතය නිසා අභ්‍යවකාශයට යම් සමතුලිතතාවක් ලැබී ඇත.මෙවැනි මන්දාකිනි පොකුරු එක්වී සුපිරි මන්දාකිනි පොකුරු(super cluster of galaxies)සාදයි.අපගේ මන්දාකිනිය වන ක්ෂීරපථය(milky way)ස්තානීය පො
කුර (local group)නම් මන්දාකිනි පොකුරට අයත් වේ.මෙම මන්දාකිනි පොකුරට මන්දාකිනි 13 අයත් වෙයි.මන්දාකිනි වර්නාවලිය පරීක්ශා කිරීමේදී පෙනී ගොස් ඇත්තේ සියලුම මන්දාකිනි වර්නාවලියේ වැඩි තරන්ග ආයාමයක් ඇති දිශාවට අපගමනය වන බවයි.නිරුක්තියමෙම කොටස හිස්ය.  එය පුළුල් කිරීමෙන් ඔබ හට උපකාර කළ හැක.නිරීක්ෂණ ඉතිහාසයමෙම කොටස හිස්ය.  එය පුළුල් කිරීමෙන් ඔබ හට උපකාර කළ හැක.මිල්කිවේ චක්‍රාවාටයමෙම කොටස හිස්ය.  එය පුළුල් කිරීමෙන් ඔබ හට උපකාර කළ හැක.නවීන පර්යේෂණමෙම කොටස හිස්ය.  එය පුළුල් කිරීමෙන් ඔබ හට උපකාර කළ හැක.වර්ගය සහ රූපාකාරයචක්‍රාවාට අවිධිමත්, සර්පිලාකාර හා ඉලිප්සාකාර යනුවෙන් තුන් ආකාරයකි. ඉලිප්සාකාරමෙම කොටස හිස්ය.  එය පුළුල් කිරීමෙන් ඔබ හට උපකාර කළ හැක.සර්පිලාකාරඅප අයත් වන මිල්කිවේ ක්ෂීරපථය සර්පිලාකාරය.වෙනත් රූපීය ආකාරමෙම කොටස හිස්ය.  එය පුළුල් කිරීමෙන් ඔබ හට උපකාර කළ හැක.වාමණයින්මෙම කොටස හිස්ය.  එය පුළුල් කිරීමෙන් ඔබ හට උපකාර කළ හැක.ක්‍රියාකාරි න්‍යෂ්ටිමෙම කොටස හිස්ය.  එය පුළුල් කි