LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
සංචාරක දෙවර්ගයම පැමිණෙති. දේශීය සංචාරකයන් බහුලවම පැමිණෙන්නේ අප්‍රේල් , අගෝස්තු යන මාසවලය. විදේශීය සංචාරකයන් බහුලවම පැමිණෙන්නේ දෙසැම්බර් සිට අගෝස්තු දක්වාය. සංචාරකයන් සඳහා මෙහි පහසුකම් රාශියක් සපයා තිබේ. ඔවුන් සඳහා හෝටල් සංස්ථාවෙන් පවත්වාගෙන යන භෝඡනාගාරයක් ද මෙහි පිහිටුවා තිබේ. අලි ඇතුන්ගේ ඡායාරූප ගැනීමට ද පහසුකම් සලසා ඇත. රූපගත කිරීම් සිදුකල හැක්කේ ඒ සඳහා ගෙවීම් කිරීමෙන් අනතුරුවය.සංචාරකයන් සඳහා ලබා දී ඇති විශේෂ අවවාද.සෑමවිටම අලි ඇතුන් ගෙන් ඈත් වී සිටින්න.අවදානම් ප්‍රදේශ වලට ඇතුලු නොවන්න.අවසර දී ඇති ස්ථාන වලදී පමණක් දුම් බ්ම සිදුකරන්න.කිසි විටෙකත්අලි ඇතුන්ට බාධා නොකරන්න.ශබ්ද කිරීමෙන් වලකින්න.සුරතල් සතුන් අලි අනාථාගාරය තුලට ගෙන ඒමෙන් වලකින්න.සංචාරක කර්මාන්ය මගින් ශ්‍රී ලංකාව උපයන මුදලට පින්නවල අලි අනාථාගාරය ද දායක වේ. පින්නවලට සංචාරකයන්මගින් ලැබෙන ආදායම සත්වෝද්‍යාන අරමුදලට බැර කෙරෙයි. අලි අනාථාගාරයට වසරක වියදමට අවශ්‍ය මූදල් අය වැයෙන් වෙන්කරනු ලබන අතර අවශ්‍ය අවස්ථාවන් වලදී සත්වෝද්‍යාන අරමුදලෙන් ද මුදල් ලබා දේ.අලි අනාථාගාරයේ සේවකයෝමෙහි සේවය කරනු ලබන සේවකයන්කොටස් කිහිප
යක් යටතේ වර්ග කළ හැක.අලි බලන්නන්  - සාම්ප්‍රදායිකව ඉගෙන ගත් පරණ සේවකමාස18 ක පුහුණුවක් ලබා දී රැකියාවට ගනු ලැබූවන්.ආරක්ෂක නිලධාරීන්කම්කරුවන්රියදුරන්          -     අවශ්‍ය අවස්ථා වලදී ප්‍රවාහන කටයුතු සඳහා ඡාතිකසත්වෝද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව ගින් වාහන හා රියදුරන් සපයා දෙනු ලැබේ.ගොනුව:සේවකයෝ.jpgමෙහි සේවකයන් සඳහා සලසා ඇති පහසුකම් ගණනාවකි.නිල ඇඳුම් සැපයීම.විශ්‍රාම වැටුප් ලබා දීම.ණය දීමනා ලබා දීම.රක්ෂණ ක්‍රම අනුගමනය කීරීම.මෙම රැකියාවන්හි දුශ්කරතාවන් ද දැකගත හැකි වේ.අලි ඇතුන් පුහුණු කිරීමේදී අනතුරු වලට මුහුණ දීම.අලි ඇතුන්හීලෑ වුව ද අනතුරුදායක බවක් තිබීම.පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් ඉටුවන සේවයපින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් ඉටුවන සේවාවන් ගනනාවකි.අනාථ වන අලි ඇතුන් ආරක්ෂා කිරීම.අලි ඇතුන් වඳවී යාම වැලැක්වීම.සංචාරක මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් වැදගත් වීම හා රටට විදේශ විනිමය ලබා දීම.සෘඡු හා වක්‍ර අයුරින් රැකියා අවස්ථා හිමි කර දී තිබීම.අලි ඇතුන් බෝකරන මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් කටයුතු කිරීම.අලි ඇතුන් පිළිබඳ හදාරන්නන් සඳහා පහසුකම් සලසා දී තිබීම නිසා පර්යේෂණ වලට ඉඩ සැලසීම.අලි ඇතුන් සංරක්ෂණය පිළ
ිබඳව මහඡනයාගේ ආකල්ප හා දැණුම දියුණුකිරීමට ඉවහල් වීම.ඡීවී කෞතූකාගාරයක් හා පර්යේෂණාගාරයක් ලෙස අන් රටවල් වලට ද ප්‍රයෝඡනවත් වීමගැලරියආහාර ගැනිමඔයට යාමපින්නවල අලි අනාථාගාරයඅලීන් (Elepahs maximus maximus) මහ ඔයෙහි නාමින්පින්නවල අලීන්අලීන් ස්නානය කිරීම නැරඹිමට පැමිණි විදේශකයින්අලි පැටවු ඔවුන්ගේ මව සමඟඅන්ධ "රාජා" දළ ඇතාමා ඔයේ දිය නාන අලි ඇතුන්මේවාද බලන්නපින්නවල එළිමහන් සත්වෝද්‍යානයආශ්‍රිත↑ Jay, David. "Pinnawela Elephant Orphanage, Sri Lanka". bornfree.org.uk. Born Free. සම්ප්‍රවේශය 16 October 2010.බාහිර සබැදිපින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් කඩදාසි තාක්ෂණයට නව නැම්මක්[permanent dead link]Photos of Pinnawela Elephant Orphanage, Sri Lanka http://www.lanka.com/sri-lanka/elephant-orphanage-in-sri-lanka.htmlhttp://www.explorelanka.com/places/hill/pinnawala.htmමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස ඓතිහාසික මිගමුව සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය) 2009 ජූනි සිට යෝජිතය.මෙම ලිපිය සත්‍යාපනය සඳහා තවත් අමතර මූලාශ්‍ර දැක්වීම කළ
යුතුව ඇත. විශ්වසනීය මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත කරුණු අභියෝගයට ලක්වීමට හා ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලාශ්‍ර සෙවීම: "මීගමුව" – news • පුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (2018 අගෝස්තු) (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)මිගමුවමීගමුව (English: Negombo; Tamil: நீர்கொழும்பு [nir koɭumbu]) ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ, බටහිරදිග වෙරළේ, මීගමුව කළපුව මුඛයෙහි පිහිටා ඇති ප්‍රධාන නගරයකි. මීගමුව, අගනුවර වෙන කොළඹ, මහනුවර සහ යාපනයෙන් පසු ඇති හතරවන විශාලම සහ බස්නාහිර පළාතේ කොළඹට පසු ඇති දෙවන විශාලතම නගරයයි. මීගමුව, මීගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ටාශයේ පරිපාලන අගනුවරද වේ. කොළඹ සිට කිලෝමීටර් 37ක් උතුරින් පිහිටා ඇති මීගමුව නගර සීමාව තුළ 128,000ක ජනගහනයක් ඇති ප්‍රධාන වාණිජ නගරයකි. මීගමුව එහි විශාල සහ පැරණි, කාර්‍යබහුල මාළු වෙළඳසල් වලින් පිරි ධීවර කර්මාන්තය සහ මනස්කාන්ත වැලි සහිත වෙරළවල් සඳහාද ප්‍රසිද්ධය. සුඛෝපභෝගී හෝටල, නවාතැන් ස්ථාන, කදිම අවන්හල් සහ බීමහල් සහිත මීගමුව නවීන ජීවන ක්‍රමයක් සහ නිශාචර ජීවිතය සහිත ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් මතධාරීම
නගරයකි. එය බහු වාර්ගික, බහු ආගමික සහ බහු සංස්කෘතික නගරයකි.මෙම ප්‍රදේශයේ මිනිසුන් සාමයෙන් අන් අය සමග වෙසේ.නාමයමී පිරුණු නගරය, මී ගොමුව , ලෙස ප්‍රකටව පැවති මීගමුව නගරය පෘතුගීසි සමයේ "නිගම්බෝ" යන ඉංග්‍රීසි නමින් අරුත් ගැන් වුවද, එය අර්ථාන්විත නමක් නොවේ. ‍කළපු මෝය ඉවුරුබඩ පිහිටා ඇති මීගමුව නගරය පෘතුගීසි හා ලන්දේසි සමයන්හීදී වෙළඳ තොටුපලක් ලෙස ප්‍රචලිතව පැවති අතර, දැනට එහි පිහිටීම ගුවන් තොටුපලට ඉක්මනින් ළඟා විය හැකි ලෙස පිහිටා තිබේ. 1672 දී ලන්දේසින් විසින් නිම කරන ලද පැරණි ඕලන්ද කොටුව දැනට මීගමුව බන්ධනාගාරය ලෙස පවත්වා ගෙන යන අතර, ඕලන්ද ජාතිකයින් විසින් ප්‍රවාහන මාර්ගයක් ලෙස පවත්වා ගෙන ගිය ඕලන්ද ඇළ, පැරණි දෙවස්ථාන හා ධීවර ගම්මාන නගරයේ ආකර්ශනීයත්වය වැඩි කිරීමට දායක වී ඇත. නගරය හරහා ගලායන කි.මී.100 ක් පමණ දිගැති ඇළ මාර්ගය නගරය නැරඹිමට කැමති සංචාරකයින් සඳහා මනහර දසුනක් මවා පායි. මීගමු‍ව සිට කොච්චිකඩේ දක්වා දිවෙන මාර්ගයෙහි අත්කම් භාණ්ඩ හා ආභරණ වෙළද සැල් මෙන්ම සංචාරක නි‍කේතන හා අන්තර් ඡාල සේවා මධ්‍යස්ථානද  සංචාරකයන් සඳහා දිවා රාත්‍රී විවෘතව පවති. ‍‍වෙරළ තීරයමනහර වූ
මීගමු වෙරළ තීරය සාමාන‍්‍යයෙන් සංචාරකයින් බහුල ප්‍රදේශයක් නොවූවද, සංචාරකයින් තමන්ගේ සංචාරයේ අවසාන දින කීපය මීගමු නගරයේ සංචාරය සදහා යෙදවීම‍ට අමතක නොකරති. එය මීගමු වෙරළින් එහි ජනයාට සැලසෙන කදිම වාසියකි. කෙසේ වුවද වසරින් වසර එහි සුන්දරත්වය සංචාරකයින් සදහා වැඩි දියුණු වෙමින් පවතිනු ඇත. මෙම වෙරළ තීරය ධීවරයින් බහුලව භාවිතා කළද එහි සුන්දරත්වය පවත්වා ගැනීමට එම වෙරළ අවට ඇති සංචාරක හෝටල පාලකයින් වගබලා ගෙන ඇත.එම සංචාරක හෝටල් මඟින් හා ‍පෞද්ගලික ව්‍යාපාරිකයන් මෙම මුහුදුතීරය යොදා ගෙන සංචාරකයන් සඳහා ‍කිමිදුම් මෙන්ම සර්ෆ් ක්‍රීඩා සඳහාද පහසුකම් සපයයි.එම ජල ක්‍රීඩා පුහුණු මධ්‍යස්ථානද ඒ අව‍ට පිහිටා ඇත.ආගමරෝමානු කතෝලිකයින් බහුතරයක් වෙසෙන මීගමුව නගරයේ කතෝලික දේවස්ථාන රාශියක් පිහිටා ඇත. එම නිසා මීගමු නගරය පුංචි රෝමය ලෙසද ප්‍රචලිතය. එහි පෘතුගීසි හා ලන්දේසි සමයන් තුල සාදන ලද දේවස්ථාන රාශියක් ද පිහිටා ඇත.කතෝලික හා ක්‍රිස්තියානි පල්ලිපෘතුගීසි යුගයේ ඉතා අලංකාර වූ රෝමානු කතෝලික පල්ලි වන ශාන්ත මරියා දේවස්ථානය වැනි නගරවලින් හමු වූ අතර බහුතරයක් රෝමානු කතෝලිකයන් වන නිසා මීගමුව පුංචි රෝමය යන
නම ලැබී තිබේ. වැල්ල වීදියේ ශාන්ත සෙබස්තියන් පල්ලිය සහ කටුවපිටිය, ශාන්ත ස්ටීවන් දේවස්ථානය, මහා වීදිය ශාන්ත මරියා දේවස්ථානය, කුරණ සහ පලගතුර ශාන්ත ආනා දේවස්ථාන, ශාන්ත අන්තෝනි දේවස්ථානය දලූපෝත සහ කදවල අපගේ ලේඩි ඔෆ් සොරෝස් පල්ලිය මීගමුව. නගරයේ රෝමානු කතෝලික පල්ලි 25 කට වඩා තිබේ. මීගමුවෙහි පසු කාලීන සාන්තුවරයන්ගේ ජේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ දේවස්ථානයේ ශාඛාවක් ඇත. පල්ලියේ ගොඩනැගිල්ල Ave Maria වීදිය සහ පැරණි හලාවත වීදිය මංසන්ධියට බටහිර දෙසින් පිහිටා ඇත. මෙතෝදිස්ත පල්ලි, බැප්ටිස්ට් පල්ලි සහ ඇන්ග්ලිකන් පල්ලි ද ඇත.එයට අමතරව ‍බෞද්ධාගමිකයන් , හින්දු ආගමිකයන් හා අනෙක් කිතුනුවන් ඵනම්, ජෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරැවන්, ඒ.ඹ්.ඡි, එල්.ඩි.එස්. යන ආගමික යන් සඳහා ද දේවස්ථාන පිහිටා ඇත.බෞද්ධ විහාරස්ථානයඅගුරුකරමුල්ල රාජා මහා විහාරය (බෝධිරාජමයා) යනු සෑම වසරකම ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම තැනකින්ම බෞද්ධයන් ගෙන එන ප්‍රසිද්ධ බෞද්ධ විහාරස්ථානයකි. අභයසේකරාරාම විහාරය (පොඩිපන්සල), ශ්‍රී සුදර්ශනාරාමය, දුටුගමුනු විහාරය සහ ශ්‍රී බුද්ධගයා මහා විහාරය යනු නගරයේ ප්‍රසිද්ධ බෞද්ධ විහාරස්ථාන වේ.හින්දු කෝවිල්මීගමුවෙහි බොහෝ
හින්දු කෝවිල් ඇත. කාලි අම්මාන් කෝවිල, ගණපති (පිල්ලියාර්) පන්සල, කමච්චි අම්මාන් කෝවිල, මුතුමාරි අම්මාන් කෝවිල, මුරුගන් (කන්දස්වාමි) පන්සල, කරුණාරි අම්මාන් කෝවිල යනාදිය.රාත්‍රී සමයවෙරළ කලාපය නමින් ප්‍රචලිත මීගමු වෙරළ තීරය අවට සංචාරක හෝටල් , නවාතැන් හා රාත්‍රී සමාජ ශාලා බොහොමයක් පිහිටා ඇත.මේ අතරින් රෝඩීයෝ,බ්‍රවුන්ස් සහ කැම්ලොට් වඩාත්ම ප්‍රචලිත සංචාරක හෝටල් කීපයකි.පාසල් හා අධ්‍යාපනික ආයතනමෙහි ආගමික හා පොදු පාසල් බොහොමයක් ඇති අතර පහත එයින් කීපයක් දක්වා ඇත. සාන්ත පීතර විදුහලශාන්ත මරීයා මහා විද්‍යාලයමාරිස්‍ ටෙල්ලා විද්‍යාලයආ‍වේ මරීයා බාලිකා විද්‍යාලයනිවුස්ටඩ් බාලිකා විද්‍යාලයහරිශ්චන්ද්‍ර විද්‍යාලයවිද්‍යාලංකාර මහා විද්‍යාලයශාන්ත ඡෝසප් විද්‍යාලයඅයි. ඩි. එම්. මීගමුවඒ. ඡි. එස්. කළමණාකරණ පුහුණු ආයතනයගේට්‍ වේ ආයතනයකිතු නැණ ආයතනයබොලවලාන නිමලමරීයා මහ විද්‍යාලයඅසිරිමත් දේව මාතා මහ විද්‍යාලයසාන්ත සෙබස්තියන් විද්‍යාලයසිතියමමීගමු නගරයේ පිහිටීම දැක්වෙන විස්තර සහිත ශ්‍රී ලංකා සිතියමශාන්ත මරියා දේවස්ථානය පිටිපන , මීගමුව.භූගෝල විද්‍යාව සහ දේශගුණය[සංස්ක
රණය]මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 2 ක් (අඩි 6 අඟල් 7) පමණ ඉහළින් පිහිටා ඇති අතර, මීගමුව භූගෝල විද්‍යානූකූලව ගොඩබිම හා ජලය මිශ්‍ර ප්‍රදේශයකි. ලන්දේසි ඇළ නගර මධ්‍යයේ ගලා යයි. කලපුව යනු මීගමුවෙහි වඩාත් සුන්දර දර්ශන සලකුණකි. වනජීවී විශේෂ 190 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ එහි කඩොලානවල කුරුල්ලන් ඕනෑ තරම් සිටිති. නගරයේ උතුරු මායිම ඉන්දියානු සාගරයට සම්බන්ධ වන මා ඔයා ගඟෙන් සෑදී ඇත.මීගමුව කොපන් දේශගුණික වර්ගීකරණය යටතේ නිවර්තන වැසි වනාන්තර දේශගුණයක් දක්නට ලැබේ. නගරයට ප්‍රධාන වශයෙන් වර්ෂාපතනය ලැබෙන්නේ නිරිතදිග මෝසම් කාලයේ මැයි සිට අගෝස්තු දක්වා සහ ඔක්තෝබර් සිට ජනවාරි දක්වා ය. සංවහන වර්ෂාව හේතුවෙන් ඉතිරි මාස කිහිපය තුළ සුළු වර්ෂාපතනයක් පවතී. සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 2,400 ක් (අඟල් 94) පමණ වේ. සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය 24 ° C (75 ° F) සිට 30 ° C (86 ° F) දක්වා වෙනස් වන අතර පෙබරවාරි සිට අප්‍රේල් දක්වා ඉහළ ආර්ද්‍රතා මට්ටම් පවතීපළාත් පාලනමීගමුව නගර ප්‍රාදේශීය මණ්ඩලය ආරම්භ වූයේ 1878 දීය. වසර 44 කට පසු එය 1922 ජනවාරි 1 වන දින නාගරික දිස්ත්‍රික් කවුන්සිලය බවට පත් විය. 1948 පෙබරවාරි මාසයේදී සිය නාගරික
සභා තත්ත්වය පිළිබඳ රිදී ජුබිලිය උත්කර්ෂවත් අන්දමින් සමරනු ලැබීය. සැමරුම් ආරම්භක දිනයේ ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකයන්. 1865 නාගරික ආග්නා පනත යටතේ 1950 ජනවාරි 1 වන දින මීගමුව නාගරික සභාවට නාගරික තත්ත්වය පිරිනමන ලදී. නෙගම්බෝ මහ නගර සභාව 1950 සිට ආණ්ඩුවේ නගරාධිපතිවරයකු සමඟ නගරය පාලනය කර ඇත. සෑම වසර පහකට වරක් පැවැත්වෙන පළාත් පාලන මැතිවරණයෙන් මීගමුව නගරාධිපති සහ සභා සාමාජිකයින් තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ. මීගමුව නාගරික මායිමේ වාට්ටු 29 ක් ඇත. සෑම අයෙකුම තේරී පත් වූ සාමාජිකයෙකු විසින් නියෝජනය කරනු ලැබුවද, 2018 දී පැවැත්වූ පළාත් පාලන මැතිවරණයට පෙර සාමාජිකයින් සිටියේ 26 දෙනෙකු පමණි. 2018 දී හඳුන්වා දුන් නව පළාත් පාලන මැතිවරණ ක්‍රමයට අනුව නාගරික මන්ත්‍රීවරුන්ගේ සංඛ්‍යාව 48 දක්වා වැඩි කරන ලදී. තේරී පත් වූ ආකෘති වාට්ටු වන අතර සෙසු අය වරණීය ලැයිස්තුවක් සාදයි.2018 දී පැවති පළාත් පාලන මැතිවරණයේදී [33] එක්සත් ජාතික පක්ෂය ආසන 19 ක් ලබා ගනිමින් හිටපු බටහිර පළාත් සභා මන්ත්‍රී රොයිස් ප්‍රනාන්දුගේ නායකත්වයෙන් යුත් මීගමුව මහ නගර සභාව දිනා ගත් අතර ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුන නායකත්වය දුන්නේ දයාන් ලන්සා (පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
) ආසන 16 යි. ඉතිරි ආසන ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ඇතුළු අනෙකුත් දේශපාලන පක්ෂ සහ ස්වාධීන කණ්ඩායම් අතර බෙදා දෙන ලදී. සුළු දේශපාලන පක්ෂවල සහ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ සහාය ඇතිව දයාන් ලන්සා මීගමුව නගරාධිපති ධුරයට පත්විය. රොයිස් ප්‍රනාන්දු මීගමුව මහ නගර සභාවේ විපක්ෂ නායකයා බවට පත්විය.වෙනත් සබෑදුම්මීගමුව ධීවර ඡනපදයvteශ්‍රී ලංකාවේ මහ නගරජාතික අගනගරශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ (පරිපාලන අගනගරය)කොළඹ (වාණිජ අගනගරය)මහනගර ප්‍රදේශමහනුවරඅනුරාධපුරගාල්ලයාපනයරත්නපුරබදුල්ලකුරුණෑගලකඩුවෙලදෙහිවල-ගල්කිස්සමොරටුවමීගමුවකල්මුණේමඩකලපුවමාතරගම්පහමාතලේඅක්කරපත්තුවබණ්ඩාරවෙලනුවරඑළියදඹුල්ලහම්බන්තොටනගර සභා වලට අයත් නගර සීමාත්‍රිකුණාමලයඅම්බලන්ගොඩඅම්පාරබලංගොඩබේරුවලබොරලැස්ගමුවචාවකච්චේරිහලාවතඇඹිලිපිටියඑරාවුර්ගම්පොළහපුතලේහැටන්-දික්ඔයහික්කඩුවහොරණජා-ඇළකඩුගන්නාවකළුතරකාත්තන්කුඩිකටුනායක-සීදූවකෑගල්ලකැස්බෑවකින්නියාකොළොන්නාවකුලියාපිටියමහරගමමන්නාරමමිනුවන්ගොඩනාවලපිටියපානදුරපෑලියගොඩපේදුරු තුඩුවපුත්තලමසීතාවකපුරතලවාකැලේ-ලිඳුලතංගල්ලවැල්වැටිතුරෙයිවවුනියාවවත්තලවත්තේගමවැලි
ගමX-ray/ප්‍රකාශ සංයුක්ත Cat's Eye Nebula රූපය.NGC 6326,ද්විත්වයකින් ආලෝකමත් වූ එළියට විහිදුන වායුන්ගෙන් දිදුලන ග්‍රහ නිහාරිකාවක්[1] central star.ග්‍රහ නිහාරිකාවක් යනු විමෝචක නිහාරිකාවකි,බොහෝ අවස්ථාවන් වලදී PN හෝ PNe යන කෙටි යෙදුමෙන් හැදින්වෙන එය රතු යොධ ග්‍රහයන්ගෙන් අවසන් කාලයේ නිකුත් වන අයනික වයුවන්ගෙන් සැදුන බබලන ප්‍රසරණය වෙමින් පවතින කවරයකින් සමන්විත වේ. 'නෙබියුලා'(nebula) යන වචනය ලතින් භාෂාවේ මීදුම හෝ වලාකුළ යන්නයි.එමෙන්ම 'ග්‍රහ නිහාරිකාව/ ග්‍රහ නෙබියුලාව' යන වැරදි ව්‍යවහාරික වචනය මුලින්ම පටබැඳුනේ 1780 වර්ෂයේ, විලියම් හර්ෂල් නැමති තාරකා විද්‍යාඥයා විසින් ඔහුගේ දුරදක්නයෙන් මුලින් බලන විට මෙම වස්තූන් මුලින් පෙනී ඇත්තේ අලුතින් සැදුන ග්‍රහ මණ්ඩල ලෙසින් ය. මෙම වස්තූන් සඳහා හර්ෂල් යෙදූ නාමය තාරකා විද්‍යාඥයන් විසින් යොදා ගැනුනු අතර දැනටත් එය වෙනස් වී නොමැත. සාමාන්‍ය තාරකා ජීව කාලයක් වන වසර බිලියන ගණනක් සමඟ සංසන්දනය කර බැලීමේ දී අවුරුදු දස දහසක් පමණක් වන හෙයින් සාපේක්ෂව කෙටි කාලයක් තුළ පවතින සංසිද්දීන් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.බොහෝ ග්‍රහ නිහාරිකා නිර්මාණය වන ආකාරය පිළිබඳ වන මතයක් වන්
නේ : තරුවක අවසාන සමයේ එහි රතු යෝධ අවධියේ, අනාවෟත සංදීප්ත ගර්භය මඟින් නිකුත් කරන පාරජම්බුල විකිරණ, නෙරපීමට ලක් වූ බාහිර ස්ථරය අයනීකරණයට ලක් කරනු ලබනවා. මෙම ශක්ත්‍යායනයට ලක් වූ නිහාරිකා වායූන්ගෙන් සැදුම් ලත් කවරය මඟින් උරාගත් පාරජම්බුල ශක්තීන් දෘශ්‍යමාන පරාස ලෙසින් නැවත විකිරණය වී ග්‍රහ නිහාරිකා ලෙස දෘශ්‍යමාන වේ.තීරණාත්මක භූමිකාවක් මන්දාකිණියේ රසායනික පරිනණාමය පිලිබඳ ඉටුකරයි. එය තාරකාවන්ගෙන් නැවත ද්‍රව්‍යයන් අන්තර් තාරකා මධ්‍ය යොමු කිරීමෙන් මූලද්‍රව්‍ය, න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා වල නිපැයුමක් (කාබන්,නයිට්‍රජන්,ඔක්සිජන් සහ කැල්සියම් ආදිය)ඈත මන්දාකිනි වල වැදගත් තොරතුරු ග්‍රහ නිහාරිකා මගින් සොයා ගැනීමට මෙන්ම විසඳාගැනීමටද හැකියාව ඇත.නිරීක්ෂණNGC 7293, Helix නෙබියුලාවCredit: NASA, ESA, and C.R. O'Dell (Vanderbilt University)NGC 2392, The Eskimo නෙබියුලාවCredit: NASA, ESA, Andrew Fruchter (STScI), and the ERO team (STScI + ST-ECF)ග්‍රහ නිහාරිකා හෝ ග්‍රහ නෙබියුලා සමාන්‍යයෙන් නිරීක්ෂණයට අපහසු ඉතා අවම ආලෝකයක් සහිත වස්තූන්ය​. කිසිදු ග්‍රහ නිහාරිකාවක් අපට පියවි ඇසින් දැකගත නොහැක​.ම
ුල්ම ග්‍රහ නිහාරිකාව නිරික්ෂණය කරන ලද්දේ චාල්ස් මෙසියර් විසින් 1764 දීය​. කුඩා හිවලා ( Vulpecula) තරකා රාශිය වලල්ලේ පිහිටා ඇති  එය මෙසියර් විසින් M27 ලෙස සටහන් කළ අතර පසුව එය ඩිම් බෙල් නිහාරිකාව ලෙස පතල විණි.මුල් කාලවල තිබූ ප්‍රාථමික දුරේක්‍ෂ වලින් නිරීක්ෂණය  කරන අවදියේ මේවා නව ග්‍රහලෝක පද්ධතීන් නිර්මාණය වෙමින් පවතින ලාබාල සූර්‍යයන් ලෙස හඳුනා ගැනිනි. එ නමුත් පසුව කල පරීක්ෂණ වලදී හෙලිවූයේ මේවා  තමා වටා වසර මිලියන ගණනක් ගමන්කළ ග්‍රහ වස්තූන් උරා ගනිමින් විනාශ වන වයස් ගත සූර්‍යයන් බවය​. ග්‍රහ නිහාරිකාවල මෙම නියම තත්ත්වය  විද්‍යාඥයන්ට වැටහුනේ 19 වැනි ශත වර්ෂය මැද භාගයේ දී සිදුකල වර්ණාවලීමාණ අද්‍යයනයන් ගෙන් පසුවය​.ආකාශ වස්තූන්ගෙන් එන ආලෝකයේ  වර්ණාවලිය ප්‍රිස්ම භාවිතා කොට වෙන්කර අද්‍යයනය කිරීමේ මූලිකයකු වූ විලියම් හිගින්ස් ග්‍රහ නිහාරිකාවන් මෙලෙස පර්‍යේශනයට  ලක් කල මුල්ම තැනැත්තා විය​. ඔහු විසින් ඇන්ඩ්‍රොමිඩා නිහාරිකාව ඇතුලු බොහෝ නිහාරිකාවන් මෙලෙස නිරීක්ශණය කල අතර ඒ සියල්ල සමාන වර්ණාවලීන් ගෙන් යුක්ත බව සොයා ගැනින​.(ඇන්ඩ්‍රොමිඩා වූ කලී චක්‍රාවාටයක් බව පසුව හෙලි විණි. )ප්‍රභවය
පරිගනකයෙන් සාදන ලද ග්‍රහ නිහාරිකවක ආරම්භය පිලිබඳ අනුරූපිතයක්, එහි තරුවේ පිට ඇද වීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ අසමිතිය ගතියකින් ඇති විය හැකි සංකීර්ණ භාවය පිලිබඳවයි.Credit: Vincent Ickeසූර්ය ස්කන්ධයෙන් 8 ට වඩා වැඩි තාරකා බොහෝ විටම සිය දිවිය නිම කරන්නේ සුපර්නෝවා ලෙසින් පුපුරා යාමෙනි. ග්‍රහ නෙහාරිකාවන් සැදී ඇත්තේ 0.8 සිට 8 දක්වා විශාලත්වයෙන් යුතුව තිබූ සූර්යයන් විනාශ වීමෙන් බව සැලකේ. සූ ර්යයන් සිය ජීවිත කාලය තුල හයිඩ්රිජන් හීලියම් බවට පත්කරමින් න්යශ්ඨික විලයනය මගින් ශක්තිය පිටකරයි .එහිදී අභ්‍යන්තරයේ සිට පිටත දිසාවට ඇතිවන පීඩනය එම සූර්යයන් ගේම දැවැන්ත පදාර්ථය නිසා ඇතුල් දෙසට ඇති වන ගුරුත්වය මගින් තුලනය වේ.මෙම තත්ත්වයේ ඇති තාරකා ප්රධාන අදියරේ සුර්යයන් ලෙස හැඳින් වේ. කුඩා හා මද්යම ප්රමාණයේ තාරකා ප්රධාන අදියරේ දී වසර මිලියන ගණනක් මෙලෙස සිය ශක්තිය වැයකරගෙන ඇති ඒවාය. හීලියම් ප්‍රමාණය වැඩි වත්ම හිරු ගේ මද්යයට ඇති පීඩනය වැඩි වී උෂ්නත්වය අධික ලෙස ඉහල යයි. වර්තමානයේ අපගේ හිරු ගේ මධ්‍ය උෂ්ණත්වය කෙල්වින් අංශක මිලියන් 15 ක් පමණ වේ. හයිඩ්රිජන් හීලියම් බවට වැයවී  ගුරුත්ව පීඩනය වැඩිවූ දිනෙක එම ඌෂ්නත්වය කෙල්ව
ින් මිලියන් 100 ක් දක්වා ඉහල යයි. මේ අවස්ථවේදී බාහිර පෘශ්ඨයේ ඌෂ්ණත්වය මද්යයයේ  ඇති අධික උෂ්ණත්වයට වඩා  අඩුවී තාරකාව රතු දැවන්තයකු බවට පත්වේ. නමුත්  නොනැවතී සිදුවන අභ්යන්තර හැකිලීම නිසා ඇතිවන අධික පීඩනය හා කෙල්වින් අංශක මිලියන්100 ට අධික ඌෂ්නත්වය නිසා මද්යයයේ  ඇති හීලියම් ද බිඳ වැටීම ආරම්භ වී කාබන් හා ඔක්සිජන් අනු බවට හැරේ. මෙම අවදියට පත්වූ පසු තාරකාවේ සංකෝචනය නවතින අතර කාබන් හා ඔක්සිජන් සහිත ඇතුල් කොටසක් ද හීලියම් කාබන් බවට පත්වන ප්රදේශයක් හා  හයිඩ්රිජන් හීලියම් බවට පත්වන  බාහිර ස්ථර  සහිත වස්තුවක් බවට පත්වේ. මේ අවදිය වන විටත් එය විශාල රතු තාරකාවක් ලෙසින්ම දිස්වන නමුත් සත්‍ය වශයෙන්ම එය එකිනෙකට වෙනස් ව්යුහ 3 ක්  එක්ව ඇති වස්තුවකි එය නමින් Asymptotic giant branchනම් වේ.හීලියම් දහන ප්රතික්රියාවේ ස්වභාවය   උෂ්නත්ව වෙනස්කම් මත වේගයෙන්   වෙනස් වේ. ඌෂ්නත්වයේ 2% ක වැඩිවීමකදී ප්රතික්රියා සීග්රතාව 100% කින් වැඩි වේ. මෙහිදී තාපය තවත් ඉහල ගොස්  තාරකාවෙන් අධික ශක්ති ප්රමාණයක් ඉවතට විහිදීම නිසා   අභ්යන්තරය නිරාවරනය වේ. මේ හේතුවෙන් ඌෂ්නත්වය වැඩිවීම නැවතී ආපසු සිසිලන තත්වයට පත්වේ. මෙලෙස චක්රාකාරව
සිදුවන දැවැන්ත අඩු වැඩි වීම් සමග තාරකාව දරුනු ලෙස ගැස්සීමට බඳුන්වීම තුල අවසානයේදී  විශාල බලයක් එකතු වී සිය සමස්ත බාහිර පෘෂ්ඨයම විශ්වයට මුදා හරී. තාරකාව වටා පිහිටි වායු පදාර්ථයන් ඉන් ඉවතට යනවිට එහි මැද ඇති අධික ඌෂ්නත්ව ඇති කොටස් නිරාවරනය වේ. මෙලෙස කෙල්වින් අංශක 30,000 පමන වූ ප්රදේශය අවට වායු ගෝලයට නිරාවරනය වන විට ඉන් පිටවන පාරජම් බුල කිරන නිසා අයනීකරනය වන වායු ප්රදේශ දීප්තිමත් වීම සිදුවේ. ග්රහ නිහාරිකාවක ලක්ශණ පහලවීම මේ ලෙස සිදුවේ.ජීව කාළයNecklace නිහාරිකාව  බබලන වළල්ලකින් සමන්විතය, එහි ආලෝක වර්ෂ 2ක් දුරින් වායූන්ගෙන් සෑදුනු ආලොකමත් දැඩි ගැටිති මාලයක දියමන්ති මෙන් දිස් වේ. එම ගැටති බබලන්නේ මධ්‍යයේ ඇති තරු වලින් පාරජම්බුල කිරණ උරාගෙන ය.[2]තරුවක් Asymptotic giant branch (AGB)අවධියෙන් පසුව කෙටි ග්‍රහ නිහාරිකා අවදිය පටන් ගනියි, ඉන්පසුව තත්ත්පරයට කිලෝ මීටර් ගණනක් වේගයෙන් වායුන් මධ්‍ය තාරකාවෙන් නිකුත් වේ. මධ්‍ය තාරකාව පමණක් AGB අවධියෙන් ඉතිරි වේ, ඉලෙක්ට්‍රොන පරිහාණියට පත් වූ කාබන් ඔක්සිජන් ගර්භයෙන් ස්කන්ධය අඩු වීම හෙතුවෙන් හයිඩ්‍රජන් කවරය ද බොහො සෙයින් පරිහාණියට පත් වේ.වායූන් ප
්‍රසාරණය වෙද්දී මධ්‍යයේ පිහිටි තාරකාව අදියර දෙකකින් පරිණාමය වේ. උනුසුම් වෙමින් සංකෝචනය වෙද්දී හ්යිඩ්‍රජන් ගර්භයේ හා කවරයේ ප්‍රතික්‍රියා හටගනියි, ඉන්පසුව ස්කන්ධය අඩුවීමත් සමඟ කෙමෙන් කෙමෙන් එය ශීත වේ.දෙවැනි අදියරයේ එහි ශක්තිය විහිදීමත් සහ සංයොජන ප්‍රතික්‍රියා අඩුවීමත් සමඟ මධ්‍ය තරුවේ බර අඩු වීමෙන් ගර්භයේ ඔක්සිජන් හයිඩ්‍රජන් සංයොජනයට අවශ්‍ය උෂ්ණත්වය නිපදවා ගැනීමට අපහසු වේ.මෙම අවස්ථාවට පසුව වසර 10,000 ක් පමන ගතවන තුරු පැයට කිලෝ මීටර් කිහිපයක වේගයෙන් තාරකාවෙන් ඉවතට නිකුත්වන වායු දහරා   හා ආරෝපිත අංශු නිසා  එය දීප්තිමත්ව පවතී.මෙසේ එහි සැහෙන කොටසක් විමෝචනය වීමේදී තවදුරටත් සංකෝචනය වීමට හා ඌෂ්නත්වය ඇතිවීම සඳහා අවශ්ය තරම් පදාර්ථය තාරකාවට අහිමි වේ.  ඌෂ්නත්වය අඩුවීම නිසා පාර ජම් බුල කිරණ නිකුත් වීමද අඩපන වී යයි. එවිට පාර ජම් බුල කිරන නිසා අයනීකරනය වී දිදුලන ලද වායු වලාවන් ගේ ආලෝකය අඩුවී ගොස් පොලොවේ සිට නිරීක්ශණය  කිරීමට අපහසු තරම් අඳුරු තත්වයත පත්වේ.මින් පසු එය සුදු වාමන තරුවක් ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය වටා පිහිටි වායු වලාකුල් ආරෝපනය නොමැති කමින් නොපෙනි යයි.මෙසේ ග්‍රහ නිහාරිකාව ක ආයු කාලය නිමවේ. නම
ුත් තව දුරටත් ඒවා වෙනස් වූ ව්‍යූහයක් සහිතව සුදු වාමන තරු ලෙස පවතී. සුදු වාමන තරු ලෙස දිස්වන්නේ මෙසේ ආයු කාලය අවසන් වූ ග්‍රහ නෙබියුලාවන් ය.  මන්දාකිණි ප්‍රතිචක්‍රීකාරකයෝග්‍රහ නිහාරිකා විශ්ව නිර්මාණ ක්‍රියාවලියේ වැදගත් මෙහෙයක් ඉටු කරයි. මුල් ම තාරකා වල සංයුතියේ වැඩිපුරම ඇත්තේ හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම් ය. ඒ ඒවා නිර්මාණය වීමේදී විශ්වයේ තිබුනේ හයිඩ්‍රජන් වීම නිසාය. එම තාරකා වසර මිලියන් ගණනකට පසු ග්රහ නිහාරිකා බවට පත්වීමේදී බිඳ වැටෙන හීලියම් මගින් ඒවා තුල ඔක්සිජන්, කාබන්, නයිට්‍රජන් වැනි නව මූල ද්‍රව්‍ය උපදියි. ග්රහ නිහාරිකා ඉවතට විදාරනය වීමේදී මෙම නව මූලද්රව්ය ඈත විශ්වයට මුදා හැරේ. විශ්වයට මෙසේ අලුතින් එක්වන මෙම බර මුලද්රව්ය ලෝහ (metals ) ලෙස හඳුන්වන අතර මේ පසුබිමේ උපදින දෙවන පරම්පරාවේ සූර්ය මණ් ඩල වල මුල් සූර්යයන් ට වඩා වැඩි ප්රතිශතයකින් නව බර මූල ද්රව්ය අඩංගුවේ. මේ බර මූල ද්රව්ය නව සූර්යයන් හා ග්රහ මණ් ඩල වල සංයුතිය හා පරිනාමයේ විශාල වෙනසක් ඉටුකරයිලක්ෂණභෞතික ලක්ෂණNGC 6720, The Ring NebulaCredit: STScI/AURALemon slice nebula (IC 3568).ග්‍රහ නිහාරිකා
වක් සාමාන්‍යයෙන් ආලෝක වර්ශ 1 ක් තරම් පළලකින් යුක්ත මුත්  විශාල ප්‍රදෙශයක් පුරාම  ඝණ සෙන්ටිමීටරයට  අංශු 100-10,000අතර පවතින ඉතාම අඩු ඝනත්වයෙන් යුතු වායු වර්ග වලින් සමන්විතය.  පොලොවේ වයුගෝලයේ ඝනත්වය ඝණ සෙන්ටිමීටරයට  අංශු 2.5×1019කි. මුල් වයස් වල ග්‍රහ නිහාරිකා වල ඝණ සෙන්ටිමීටරයට 1,000,000 පමණ් වූ අංශු ප්රමාණයක් තිබෙන අතර වයස් ගත වීමේදී විමෝචනය වීමෙන් එය ඉතා අඩු මට්ටමකට ළඟා වේ. ග්‍රහ නිහාරිකාවක ස්කන්ධය සූර්ය බර 0.1 සිට 1.0 දක්වා වේ.සංඛ්‍යා හා ව්‍යාප්තියඅපගේ ක්ෂීර පථයේ ඇති බිලියන 200 ක් තරම් වන තාරකා අතුරින් 3000 ක් පමන ග්‍රහ නෙබියුලාවන් බවට හඳුනා ගෙන ඇත. සාපේක්ෂව අඩු ජීවිත කාලයක් ඇති මේවා වැඩි මනත්ව පිහිටා ඇත්තේ ක්ෂීර පථයේ මැද ප්‍රදේශයට වන්නට ය.රූප විද්‍යාවThis animation shows how the two stars at the heart of a planetary nebula like Fleming 1 can control the creation of the spectacular jets of material ejected from the object.පොලවේ සිට පෙනෙන පරිදි ඒකාකාර වෘත්තාකාර හැඩ රුවක් සහිතව නිර්මාණය වී ඇත්තේ ග්රහ නිහාරිකා වලින් 20%  ක් පමණි. අනිත් ඒවා විවිධ වෙනස් කම් හ
ා සංකීර්ණ ව්යුහයන් සහිතව සැදී ඇත.  ඒවා තැටි, මුදු, , ද්විත්ව , සර්පිලාකාර ආදී  හැඩයන් ගන්නා අතර ඒ අනුව නම් ලබා ඇත. මූලික වශයෙන්ම ඒවා තෙඅකාරයේ වෙයි. ද්විත්ව bipolar , ඉලිප්සකාර හා සර්පිලාකාර වශයෙනි.ද්විත්ව හැඩැති ග්රහ නිහාරිකා චක්රාවාට තලය පෙදෙසෙහි එම තලයට සමගාමී ලෙස පිහිටා ඇත. ඒවා බොහෝ විට වයස් ගත නොවූ සූර්යයන් ගෙන් විකසනය වන්නට ඇත. සර්පිලාකාර ග්රහ නිහාරිකා වයස්ගත සූර්යයන් ගෙන් නිර්මාණය වෙයි. මෙලෙස විවිධාකාර හැඩයන් ගෙන මේවා දිස්වීමට එක හේතුවක් ලෙස ඒවා අප දෙස යොමුවී ඇති කෝනය විය හැක. විවිධ පැත්තෙන් බැලූ විට විවිධ හැඩයන් ගෙන් මේවා දිස්වනු ඇත. නමුත් මේ වෙනස්කම් වලට නිශ්චිත හේතුවක් සඳහන් කිරීම අපහසුය.මෙම නිහාරිකා සමග ඇති ග්රහලෝක වලින් එන ගුරුත්ව බලය නිසා ඇදීයන වායු ස්කන්ධ නිසාද විවිධ හැඩයන් වලට පත්වේයැයි විශ්වාස කෙරේ. එමෙන්ම ද්විත්ව සූර්ර්ය පද්ධති වල ඇතිවන ගුරුත්ව වෙනස්කම් ද මේ සඳහා බලපානු ඇත. 2005 ජනවාරියේදී මෙවන් ග්රහ නිහාරික දෙකක චුම් බක ක්ශේත්ර ඇති බව සොයා ගැණින. ග්රහ නිහාරිකා වල විවිධ හැඩයන් ඇති  වීමට මේ චුම් බක ක්ශේත්ර වල බලපැම ද පූර්ණ වශයෙන් හෝ අඩ වශයෙන් හේතු වෙනු ඇතැයි විශ්වාස
කෙරේ.තාරකා ගොනු වල සාමාජිකයන් ලෙසAbell 78, 24 inch telescope on Mt. Lemmon, AZ. Courtesy of Joseph D. Schulman.ග්‍රහ නිහාරිකාවෝ තාරකා ගොනු හතරක සාමාජිකයෝ ලෙසින් සොයා ගෙන ඇත:මෙසියර් 15, මෙසියර් 22, NGC 6441 සහ පැලෝමා 6. කෙසේ හෝ දැනට ග්‍රහ නිහාරිකාවක් විවෘත තාරකා වල්ල්ලක සොයා ගෙන ඇත්තේ එක් අවස්තාවක පමණ ය. NGC 2348 මෙසියර් 46 දී සහ NGC 2818 බොහෝ දුරට උත්කෘෂ්ට නිදර්ශන ලෙසින් හැඳින්වේ නමුත් එවා හුදෙක් දෘෂ්ටි රේඛාවේ පවතින අහඹු සිදුවීම් ය.ඒවායේ කුඩා මුළු ස්කන්ධය හේතු කොට ගෙන විවෘත වලල් වල ඇත්තේ සාපේක්ෂව සුළු ගුරුත්වාකර්ෂණ සන්සක්ති ය. එහෙයින් විවෘත වලල් කෙටි කාලයක් තුල විසිරී යන්නට ඉඩ ඇත, සාමාන්‍යයෙන් මිලියන 100ත් 600ත් අතර කාලයක් තුලදී.ආදර්ශ සිද්ධාන්ත වලට අනුව ග්‍රහ නිහාරිකා නිපද වීමට ප්‍රධාන අනුපිළිවෙලින් සූර්ය ස්කන්ධය එකත් අටත් අතර, වයස මිලියන සියයක් හෝ ඊට වඩා පැරණි. එම වයසේ විවෘත තාරකා වලල් ඇත්තේ සීමිත ගණනක් වුවද, එනමුත් විවිධ හේතු නිසා ග්‍රහ නිහාරිකා සොයාගැනීමට අපහසු වී ඇත.එක් කාරණාවක් ලෙස ග්‍රහ නිහාරිකා සමය ඉතා විශාල තාරකා සඳහා අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ සිදු වන ක්‍රියා
වලියකි - අන්තරීක්ෂ වචනයෙන් නම් ඇස් පිය හෙළන නිමේෂයක්.ග්‍රහ නිහාරිකා අධ්‍යයනයේ වර්තමාන ගැටළුOdd pair of aging stars sculpt spectacular shape of planetary nebula.[3]Tiny planetary nebula NGC 6886.ග්‍රහ නිහාරිකාවල පරතරය බොහෝ දුරට හොදින් නිශ්චිත කිරීමට අපහසුය. ළඟම ඇති ග්‍රහ නිහාරිකාවේ දුර, ප්‍රසාරණ අසම්පාතය මැනීමෙන් තීරණය කර ගැනීමට හැකියාව ඇත.වසර කිහිපයක් ඇතුලත වූ අධිවිභේදන නිරීක්ෂණ මඟින් නිහාරිකා ප්‍රසාරණය ද්‍රෂ්ටි රේඛාවට ලම්භකව, ඒ අතර Doppler shiftහි වර්ණාවලීක්ෂ නිරීක්ෂණ මඟින් ප්‍රසාරණයේ ප්‍රවේගය ද්‍රෂ්ටි රේඛාවේ දී අනාවරණය කළ හැකිය. කෝණික ප්‍රසාරණය හා ලබා ගත් ප්‍රසාරණයේ ප්‍රවේගය සංසන්ධනය කර ගැනීමෙන් ග්‍රහ නිහාරිකාවේ දුර නිගමනය කර ගත හැකිය.විවිධ හැඩයන්ගෙන් යුත් නිහාරිකා/නෙබියුලා හැඩයන් කෙසේ සෑදේ ද යන ගැටළුව විවාදාත්මක මාතෘකාවකි. පිලිගත් මතයක් වන්නෙ   තාරකා මඟින් විවිධ වේගයන් තුලින් නිකුත් වන ද්‍රව්‍යයන්හි අන්තර්ක්‍රියා මඟින් බොහෝ නිරීක්ෂිත හැඩයන් පෙන්නුම් කෙරේ. කෙසේ හෝ සමහර තාරකා විද්‍යාඥයෝ විශ්වාස කරන්නේ  මධ්‍ය ලක්ෂයේ පිහිටන ද්විත්ව තාරකා හේතුවෙන් වඩා සංකීර්ණ ග්‍රහ නිහාර
ිකා සෑදිය හැකි බවයි.සමහර නිහාරිකාවන්ගේ තදබල චුම්භක ක්ෂේත්‍ර තිබෙන බව සොයාගෙන ඇති අතර ඒවයේ අයනික වායුන් සමඟ අන්තර්ක්‍රියා සමහර නෙබියුලා හැඩයන් පැහැදිලි වේ.නිහාරිකාවේ ලෝහ බහුලත්වය පිලිබඳ තීරණය කරන විධි දෙකක් ඇත. එය රඳා පවතින්නේ ප්‍රතිසංයෝජන රේඛා හා සංඝට්ටන උත්තේත රේඛා මතයි. සමහර අවස්ථාවලදී බොහෝ වෙනස්කම් මෙම විධි දෙකේ ප්‍රතිඵල අතර දැකිය හැකිය. එය ග්‍රහා නිහාරිකා ඇතුලත වන කුඩා උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් හේතුවෙන් සිදු විය හැකිය. එම වෙනස්කම් ඉතා විශාල වන අවස්ථාවන් වල දී උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් හේතු කොට ගෙන සිදු වීමට අපහසු විය හැකි අවස්ථාවන් තුලදී එම නිරීක්ෂණ හයිඩ්‍රජන් ඉතා අවම මට්ටමේ ඇති ශීත පුරුක් හේතු කොට ගෙන බව නිගමනය කරයි. කෙසේ හෝ එය තවම නිරීෂණයට ලක් කර යුතුව ඇත.තවත් පරිශීලනයටStar ද්වාරයPreceding evolutionary stage:Asymptotic giant branchProtoplanetary nebulaSubsequent evolutionary stage:Fast_Low-Ionization_Emission_RegionPG 1159 starWhite dwarfGeneral topics:List of planetary nebulaeOtherwise related:Cosmic distance ladderAlternative developments:Nova remnantSuperno
va remnantනිර්දේශ↑ Miszalski et al. 2011↑ "Hubble Offers a Dazzling Necklace". Picture of the Week. ESA/Hubble. සම්ප්‍රවේශය 18 August 2011.↑ "Cosmic Sprinklers Explained". ESO Press Release. සම්ප්‍රවේශය 13 February 2013.උපුටා දැක්වීම්Aller, Lawrence H.; Hyung, Siek (19–23 November 2001) [2001], Kwok, Sun; Dopita, Michael; Sutherland, Ralph, eds., "Historical Remarks on the Spectroscopic Analysis of Planetary Nebulae (invited review)", Proceedings of the 209th Symposium of the International Astronomical Union, Planetary Nebulae: Their Evolution and Role in the Universe (Canberra, Australia: Astronomical Society of the Pacific) 209:  15, Bibcode: 2003IAUS..209...15A Allison, Mark (2006), Star clusters and how to observe them, Birkhäuser, pp. 56–8, ISBN 978-1-84628-190-7 Bowen, I. S. (October 1927), "The Origin of the Chief Nebular Lines", Publications of the Astronomical Society of the Pacific 39:  295–7, doi:10.1086/123745, Bibcode: 1927PASP...39..295B