LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
මාර්ගයක ධාවනය කරවුහ.  බිම්ගත මාර්ගවල සිට ජනතාවද බසයට ගොඩ විය. පිපිරිම සිදුවන වේදාවේදී බසය "ටච්ස්ටොක්" චතුරස්‍රය හරහා ඉහළ "වොබර්න් පෙදෙස" දක්වා ගමන් කරමින් සිටියේය.පිපිරිමෙන් බසයේ ඉහළ මහලේ වහලය ගලවා දමන ලද අතර බසයේ පිටුපස ද විනාශ විය. සිද්ධිය ඇසින් දුටුවෙකු ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ  "බසයේ භාගයක් අහසේ පියාසර කරමින් තිබු බවයි."පිපිරිම සිදුවුයේ "බිත්‍රාන්‍යය වෛද්‍ය සංගම් ගොඩනැගිල්ලට ආසන්නව වන අතර ගොඩනැගිල්ලට ආසන්න වෛද්‍යවරැැන්ට හදිසි වෛද්‍ය සේවය ගලා දීමට හැකියාව ලැබුනි. " BBC  ගුවන් විදුලිය 5" සහ " ද සන්" පුවත්පත පසුව වාර්තා කර තිබුණේ බසය තුළ සිටි පුද්ගලයෙකු බෝම්බයක් පුපුරවා ගත් බව බසයේ මගින් දුටු බවයි. පුවත්පත් වාර්තා "හසීබ් හුසේන් " (Hasib Hussain) නම් පුද්ගලයා එම පිපිරවීම සිදු කළ පුද්ගලයා හදුනා ගෙන ඇත. මෙම බස් බෝම්බය පිපිරි ඇත්තේ වාහනයේ ඉහළ තට්ටුව පිටුපසදී වන අතර බසයේ ඉදිරිපසට ඉන් දැඩි හානියක් වී නොතිබුණී. බසයෙ ඉදිරිපස සිටි පිරිස් ප්‍රහාරයෙන් නිරුපද්‍රිතව බේරි ඇති අතර පහළ හා ඉහළ තට්ටුවල පසුපස සිටි බොහෝ මගින් ප්‍රමාණයක් ප්‍රහාරයෙන් පිළිස්සුම් තුවාළ ලබා ඇත.  මිය ගිය ප්‍රමාණය  කොපමණදැයි ගණනය කි
රිමට ටික කාලයක් ගතවු අතර පොලිසිය විසින් මිය ගිය පිරිස අතර ඝාතකයාගේ මළ සිරුරත් තිබේදැයි පරික්ෂා කරන ලදී. මෙම පිපිරිමෙන් එහා මෙහා ගමන් කරමින් සිටි කිහිප දෙනෙකුට තුවාල සිදු වු අතර වටපිටාවේ තිබු ගොඩනැගිලිද අනතුරට පත් විය. උමං දුම්රිය මාර්ගයේ තිබි ගවත් සැක කටයුතු පාර්සල් 02 සොයා ගන්නා ලදී. මේව පොලිසිය විසින් පුපුරුවා හැරිය නමුත් පසුව සනාථ වුයේ ඒවා බෝම්බ නොවන බවයි. සන්දර්භයමෙම බෝම්බ සිදු වීම වාර්තා වුයේ බ්‍රිතාන්‍යය විසින් 31වන G8 සමුළුව පැවැත්වු පළමු දිනයේ දීය. එමෙන්ම 2012 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙල සදහා ලංඩන් නගරය සුදුසුකම් ලැබීමට දිනකට ප්‍රථමයෙන්ද මුලධර්මවාදී පුජකයෙකු වන අබු හම්සා අල් - මස්රි ගේ නඩු විභාගයට දින දෙකකට කලින්ද " Live 8" ප්‍රසංගයට දින 05ක් තිබිය දීද සහ යුරෝපීය සංගම් කවුන්සිලයේ සභාපතිත්වය  බ්‍රිතාන්‍යය විසින් භාර ගැනීමෙන් ස්වල්ප වේලාවකට පසුව ද ආදී වශයෙන් වු සිද්ධි දාමයකට පස්ව මෙම බෝම්බ පිපිරීම වාර්තා විය. එමෙන්ම වර්ගවාදී පෙළඹවීමකින් බිහිවු " බ්‍රැඩ්ෆිර්ඩ් කැරැල්ල"එම සිදු වීමේ හතරවන සංවත්සරය යෙදුණු දිනම මෙම ප්‍රහාරය ද වාර්තා විය.වෘද්ධතාව  හෝ  ජීවවිද්‍යාත්මක වියපත්වීම හෝ යනු,
කාලය ගතවෙත්ම, පරිවෘත්තිය කඩාකප්පල් කරමින් අණුක සහ සෛලීය ව්‍යුහයට සිදුවන්නාවූ සමුච්චය වෙනස්කම් නිසා පිරිහීම සහ   මරණය ගෙනදෙන අන්තර්ජන්‍ය සහ ආවේණික ක්‍රියාවලිය වෙයි. සමස්ත ජීවියාගේ (ජීවීය වෘද්ධතාව) මට්ටමෙන් මෙන්ම එහි  එකෛක සෛල (සෛලීය වෘද්ධතාව)  මට්ටමෙන්ද වෘද්ධතාව සිදුවෙයි. . ජීවවිද්‍යාත්මක වියපත්වීම පිළිබඳ අධ්‍යයනය ජෛවවෘද්ධතා විද්‍යාව වෙයි. අත්‍යන්තයේදී, මරණය ඇතිවීමට ප්‍රධානම හේතුව වන්නේ වෘද්ධතාව වෙයි. ගෝලය පුරා දිනකට මියයන, දළවශයෙන්  150,000 පමණ වන ජනයා අතුරින්, තුනෙන් දෙකක් පමණ—දිනකට 100,000—මිය යන්නේ වයස-ආශ්‍රිත හේතූන් නිසාය; කාර්මිකකරණයට ලක්වුනු ජාතීන්ගේ, තවදුරටත්, මෙම අනුපාතය බොහෝ වැඩි වන අතර, 90% වෙත ලඟාවෙයි. [1] සියළු ජීවින්ගේ අනිවාර්යය ඉරණම වන්නේ වෘද්ධතාව නොවන අතර, සමහර කාණ්ඩයන්හී (තක්සෝන) ජීවින්,  ඔවුන්ගේ ජීවන චක්‍රයෙහි සමස්තයෙහිදී හෝ කොටසකදී හෝ මර්ත්‍යතාවයේ කාලානුරූප අඩුවීමක් අත්දකිති.ආශ්‍රිත↑ ඕබ්‍රි ඩී.එන්.ජේ, ඩි ග්‍රේ (2007). "ලයිෆ් ස්පෑන් එක්ස්ටෙන්ෂන් රිසර්ච් ඇන්ඩ් පබ්ලික් ඩිබේට්: සොසයිටල් කන්සිඩරේෂන්ස්" (PDF). ස්ටඩීස් ඉන් එතික්ස්, ලෝ, ඇන්ඩ් ටෙක්නලජි. 1 (1, ල
ිපිය 5). doi:10.2202/1941-6008.1011. සම්ප්‍රවේශය අගෝස්තු 7, 2011.ගණකයන්ත්‍රයගොනුව:Calculator Vista Icon.pngමයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්වල අංගයකිගොනුව:Calculator on Windows 7.pngවින්ඩෝස් 7 වල ගණකයන්ත්‍රයතොරතුරුවර්ගයමෘදුකාංග ගණකයන්ත්‍රඅඩංගුයි සමගසියලුම මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සංස්කරණ තුලවින්ඩෝස් කැල්කියුලේටරය (වැඩසටහන් මාතෘකා ස්ථම්භයේදී පොදුවේ කැල්කියුලේටරය ලෙසද හදුන්වන) යනු සියලුම මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති තුල අඩංගු ගණනය කිරීම් වැඩසටහනකි. ඉතා වැඩි පංගුවක් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති තුලදී "calc" යන විධානය දීමෙන් මෙය ක්‍රියාත්මක කල හැක.vteමයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සංරචකමධ්‍යActive Scripting (WSH · VBScript · JScript) · ගගන · AutoPlay · AutoRun · ClearType · COM (ActiveX · ActiveX Document · COM Structured storage · DCOM · OLE · OLE Automation · Transaction Server) · Desktop Window Manager · DirectX · එක්ස්ප්ලෝරර් · Graphics Device Interface · Imaging Format · ඩොට්නෙට් ෆ්‍රේම්ව'ක්ස් · Search (IFilter · Saved search) · Server Message Block · Shell (විස්තීර්ණ · File associatio
ns · Namespace · Special Folders) · ආරම්භක මෙනුව · Previous Versions · Taskbar · Windows USER · Win32 console · XML Paper Specificationකළමනාකරණමෙවලම්බැකප් ඇන්ඩ් රෙස්ටෝ · cmd.exe · Control Panel (Applets) · Device Manager · ඩිස්ක් ක්ලීන්අප් · Disk Defragmenter · ඩ්‍රයිවර් වෙරිෆයර් · Event Viewer · IEAK · IExpress · Management Console · Netsh · Problem Reports and Solutions · Resource Monitor · ‎Sysprep · System Policy Editor · System Configuration · ටාස්ක් මැනේජර් · System File Checker · System Restore · WMI · වින්ඩෝස් ඉන්ස්ටෝලර් · Windows PowerShell · වින්ඩෝස් නවීකරණය · WAIK · WinSAT · Windows Easy Transferවැඩසටහන්ගණකය · කැරක්ට මැප් · Contacts · ඩීවීඩී මේකර් · Fax and Scan · ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර් · Journal · Magnifier · Media Center · මාධ්‍ය වාදකය · Mobile Device Center · Mobility Center · Narrator · නෝට්පෑඩ් · Paint · වින්ඩෝස් ෆොටෝ විවර් · Private Character Editor · Remote Assistance · Windows Desktop Gadgets · Snipping Tool · සවුන්ඩ් රෙකෝඩර් · Speech Recognition · Tablet PC Input
Panel · වර්ඩ්පෑඩ්ක්‍රීඩා3D Pinball for Windows: Space Cadet · Chess Titans · FreeCell · Hearts · Hover! · Inkball · Mahjong Titans · Minesweeper · Purble Place · Solitaire · Spider Solitaireකර්නලNtoskrnl.exe · hal.dll · සිස්ටම් ඉඩ්ල් ප්‍රොසෙස් · Registry · DLL · EXE · NTLDR / Boot Manager · Winlogon · Recovery Console · I/O · WinRE · WinPE · Kernel Patch ProtectionසේවාSCM · BITS · Task Scheduler · Wireless Zero Configuration · Shadow Copy · Error Reporting · Multimedia Class Scheduler · CLFSගොනු පද්ධතිNTFS (Hard link · Junction point · Mount Point · Reparse point · Symbolic link · TxF · EFS) · WinFS · FAT (FAT12 · FAT16 · FAT32) · exFAT · CDFS · UDF · DFS · IFSසර්වර්Domains · Active Directory · DNS · Group Policy · Roaming user profiles · Folder redirection · Distributed Transaction Coordinator · MSMQ · Windows Media Services · Rights Management Services · IIS · Terminal Services · WSUS · Windows SharePoint Services · Network Access Protection · PWS · DFS Replication · Remote Dif
ferential Compression · Print Services for UNIX · Remote Installation Services · Windows Deployment Services · System Resource Manager · Hyper-Vනිර්මාණ ශිල්පයNT series architecture · Object Manager · Startup process (Vista/7) · I/O request packet · Kernel Transaction Manager · Logical Disk Manager · Security Accounts Manager · Windows File Protection / Windows Resource Protection · Windows library files · LSASS · CSRSS · SMSS · MinWinආරක්ෂණAction Center ·  බිට්ලොකර් ·  ඩිෆෙන්ඩර් ·  Data Execution Prevention ·  Mandatory Integrity Control ·  Protected Media Path ·  User Account Control ·  User Interface Privilege Isolation ·  වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්අනුකූලතාcommand.com ·  Interix ·  Unix subsystem (Microsoft POSIX) ·  Virtual DOS machine ·  Windows on Windows ·  Windows XP Mode ·  WoW64මුද්‍රණයේ විධික්‍රමයන්අච්චු සාදන්නෙක් ජොස්ට් ඇමෙන් ගේ ලී අච්චු මුද්‍රණයක් 1568නිරේඛනය සහ තහඩු මුද්‍රණය වැනි ඉන්ටාලියෝ ශිල්පක්‍රමයන් හා සැසඳීමේදී ඒවායේ අවශ්‍ය වන්නේ අඩු පීඩනයක් යෙදීමකි. මේ ක්‍රමයෙන් හොඳ
මුද්‍රණයක් ලබාගැනීම සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ අච්චුව මත  තීන්ත තවරා කඩදාසියක් හෝ රෙද්දක් සමඟ ගැටීමට සැලැස්වීම පමණකි.මුද්රනණයේදී සැලකිල්ලට ගතයුතු විධිකරනි ම තුනක් පවතී.x	මුද්රාෂ තැබීම : රෙදි මෙන්ම මුල්කාලීන යුරෝපීය ලී අච්චු (1400-40) සඳහාද යොදාගනු ලැබිණ. මෙහිදී කඩදාසිය හෝ රෙද්ද මේසයක් වැනි පැතලි මතුපිටක් මතත තබා ඒ මත තබන ලද අච්චුව තද කිරීම හෝ හෝ මිටියකින් තට්ටුකිරීම මඟින් මුද්රටණය සිදුකෙරින.x	සම්මර්ෂණය : සෑම කාලයන්හිම ඈත පෙරදිග රටවල ජනපිරී බය මුද්රෙණ විධිකරහා මය වූයේ මෙයයි. යුරෝපීය ලී අච්චු මුද්ර්ණය සඳහා මෙම කරනි මය 15 වන සියවසේදී පමණ යොදාගැනින. යුරෝපයේදී මෙය වැඩි වශයෙන් යොදාගැනුනේ රෙදි මුද්රෙණය සඳහාය. එමෙන්ම 1910 පමණ සිට වර්තමානය දක්වා බටහිර ලී අච්චු මුද්රණණ සඳහා මෙය යොදාගනු ලබයි. අච්චුව එහි මුහුණ ඉහලට සිටින ලෙස මේසයක් මත තබා ඒ මත කඩදාසිය හෝ රෙද්ද තබනු ලබයි. කඩදාසිය පිටිපැත්ත පැතලි ලීයකින්, ඔපකරයකින් සම්මර්ෂණය හෙවත් පිරිමැදීම සිදුකරනු ලබය.ි පසුකාලීනව ජපානයේ ලී අච්චුව නොවෙනස්ව රඳවා ගැනීම සහ මුද්රතණයේදී නිසි පීඩනයක් ලබාදීම සඳහා සංකීර්ණ ලී යාන්තිරකිනක මෙවලම් යොදාගනු ලැබිණ. මෙහි අවශ්යණතාව තදින
් දැනෙන්නට පටන් ගත්තේ බහු වර්ණ යෙදීම ආරම්භ වූ පසු තීන්ත තට්ටු කිහිපයක් යෙදීමට අවශ්යැ වූ විටය.x	මුද්ර්ණාල මුද්රැණය : බෙහෝ කාලයක් වනතුරු මුද්රබණාල දැකගත හැකිවූයේ ආසියාවේ පමණකි. මුද්රුණාල මුද්රුණය 1480 පමණ සිට යුරෝපීය මුද්රබණයන් පොත් මුද්රූණය සඳහාද ඊට පෙර සිටම ලී අච්චු මගින් මුද්රණත පොත් මුද්ර ණය සඳහාද යොදාගනු ලැබිණි. මුද්රිණාල මුද්රරණයන්ට පෙර සරළ මුද්රිණ කර   ම යුරෝපයේ පැවත තිබිය හැකි වුව ඒ පිලිබඳ පරුෝ බල සාධක නොමැත. ව්‍යාකරණ, ‍ශෛලිය, සංගතිය, ස්වාස්ථය හෝ අක්ෂර වින්‍යාසය අරභයා මෙම පිටුව විෂයයෙහි පිටපත-සංස්කරණය සිදු කිරීම අවශ්‍ය බව පෙනේ. එය සංස්කරණය කිරීමෙන්  ඔබ හට උපකාර විය හැක. (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)ලිපියේ මාතෘකාව ලිපියට නොගැලපෙන බැවින් හෝ විකිපීඩියා ලිපි නාමකරන සම්මතයන්ට පටහනි බැවින් හෝඅක්‍ෂර වැරදි බැවින්.....  මෙම ලිපියේ මාතෘකාව වෙනස් කලයුතුව හෝ නිවැරදි මාතෘකාව ඇති ලිපිය සමග ඒකාබද්ධ කලයුතුව ඇත.  "ගෙනයන්න" විධානය භාවිතාකර මෙම ලිපියේ මාතෘකාව නිවැරදි කරන්න. නැතහොත් අදාල ලිපිය සොයා ඒකාබද්ධකරන්න.මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවින
ි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.මෙම ලිපිය කිසිම අන්තර්ගතයට අදාළ ප්‍රවර්ගයකට එකතු කොට නොමැත. අදාළ විෂයය පිලිබඳව ඔබ දැනුවත් නම්, ප්‍රවර්ගකරණයට දායකවීමට කාරුණික වන්න. එමගින් මෙය  සමජාතීය පිටු සමඟ ලැයිස්තුගත වනු ඇත.මෙම ලිපිය වෙනත් බසකින් ගත් ඍජු පරිවර්ථනයකි. සිංහල සහ ලාංකික සංකල්ප වලට ගැලපෙනසේ සංස්කරණයට දායකවන්න.(එසේ නොමැති නම් මෙම ලිපිය අදාලවන සංස්කෘතිය හෝ  ප්‍ර දේශය ලිපි සිරසෙහි හෝ ලිපිය ආරම්භයේ සඳහන් කරන්න)ලෝකයේ මී පැණි නිෂ්පාදනය සහ පරිභෝජනය - 2005 වර්ෂයරට	නිෂ්පාදනය මෙට්රික් 1000 බැඟින්	පරිභෝජනය මෙට්රික්,මී මැසි පාලකයන් ප්‍රමාණය,මී වගු සංඛ්‍යාව,යුරෝපය සහ රුසියානු සමූහාණ්ඩුව	   තුර්කිය	82.34 , 66		යුක්‍රේන්	71.46 , 52	රුසියානු සමූහාණ්ඩුව	52.13 , 54		ස්පාඤ්ඤය	37.00 , 40			ජර්මනිය(*2008)	21.23 , 89 , 90,000* , 1,000,000*	හංගේරියාව	19.71 , 4	රුමේනියා	19.20 , 10		ග්‍රීසිය	16.27 , 16		ප්‍රංශය	15.45 , 30		බල්ගේරියාව	11.22 , 2		‍ඩෙන්මාර්කය (*1996)	2.5 , 5 , *4,000 , *150,000	උතුරු ඇමරිකාව	   ඇමරිකා එක්සත්
ජනපදය (*2006, **2002) , 70.306* , 158.75* , 12,029* , 2,400,000*	   කැනඩාව	36.11 , 29			ලතින් ඇමරිකාව	   ආර්ජන්ටිනාව	93.42 , 3		මෙක්සිකෝව	50.63 , 31		බ්‍රසීලය	33.75 , 2			  උරුගුවේ	11.87 , 1			ඔෂේනියාව	   ඕස්ට්‍රේලියාව	18.46 , 16	නවසීලන්තය	9.69 , 8		ආසියාව	   චීනය	299.33 , 238			   ඉන්දියාව	52.23 , 45			දකුණු කොරියාව	23.82 , 27		වියට්නාමය	13.59 , 0		තුර්ක්‍මේන්ස්තානය	10.46	10		අප්‍රිකාව	   ඉතියෝපියාව	41.23	40		ටැන්සානියාව	28.68	28			ඇන්ගෝලාව	23.77	23		කෙන්යාව	22.00	21		ඊජිප්තුව(*1997)	16*		200,000*	2,000,000*	මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජය	14.23	14		‍මොරොක්කෝව (*1997)	4.5*		27,000*	400,000*	 මූලාශ්‍රය එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර සහ කෘෂිකර්ම සංවිධානය  (FAO),අගෝස්තුt 2007.	 මූලාශ්‍ර : ඩෙන්මාර්ක් දත්ත (1966)අරාබි රටවල දත්ත (1997)එක්සත් දත්ත (2006)එක්සත් ජනපද දත්ත (2006)කාර්මික කෘෂිකාර්මික සත්වයන්සීමිත සත්ව පෝෂණ ක්‍රියාදාම හෝ බලවත් පශුසම්පත් ක්‍රියාදාම හෝ කර්මාන්ත ගොවිපල වලට සත්වයන් විශාල ගණනක් රදවා තබා ගත හැකිය. රටම සත්වයන්ට ගවයන්, කළුකුමන් හෝ කුකුළුන් අයත් වේ. මෙම ගොව
ිපල වල අරමුණ වන්නේ මස්, බිත්තර හෝ කිරි අඩුමුදලකට නිපදවිමට පශු සම්පත් එක්රැස්කර තබා ගැනීමයි.මෙම ගොවිපල තුල විධිමත් ආහාර සැපයීම, සත්ව සෞඛ්‍ය්‍ය හොදින් පවත්වාගෙන යාම උන්ගේ වර්ධනයට අවශ්‍යය විටමින් සැපයිම රෝගනාශක ප්රතික්ෂුද්‍රජීවි (antimicrobial) පාවිච්චිය සිදුකරයි. කුකුල් මස් නිෂ්පාදනයේදී වර්ධක හෝමෝන භාවිතා නොකරන අතර යුරෝපා සංගමය තුල කිසිම සත්වයකු සඳහා මෙම හෝමෝන භාවිතා නොවේ. මස් නිෂ්පාදනයේදී අනිකුත් සතුන් හා මුහුවිම නිසා සත්වයන්ට පෙන්විය හැකි නුසුදුසු හැසිරීම් රටා පාලනය කිරීමටද පියවර ගනී. වඩා හීලෑ වර්ග බෝ කිරීමද සිදුකරයි. වඩා‍ හොඳින් ආහාර සැපයිම තුලින් බරෙහි වර්ධනයන් කිරිමද මෙහි තවත් අංගයකි.වඩා වැඩියෙන් සත්වයන් එක්රැස් කිරිම තුලින් සත්ව අපද්‍රව්‍යය, සත්ව මරණ වැනි ආචාර විධි පිළිබඳ ගැටළු ඉස්මතු විය හැක. සත්ව අයිතීන් හා සත්ව සුභසාධන ක්‍රියාකාරීන් වඩා බලවත් සත්ව බෝ කිරීම් සත්වයන්ට කුරිරැ වන බවට ප්‍රකාශ කර සිටියි. තවත් කාරණා වන්නේ මෙමගින් වාත දුෂණය භූ ජලය අපවිත්‍ර වීම එමගින් මිනිස් සෞඛ්‍යයට බලපෑම් ඇතිවීම වැනි දේය.මෙවන් ගොවිපල තුල ප්‍රතිජීවක විරෝධි බැක්ටීරියා වර්ධනය වීමද සිදුවේ. සත්වයන් විශාල
ගණනක් කුඩා අවකාශයක සිරකර තබන නිසා ඕනෑම රෝගයක් පැතිරවේ. අවදානමක් පවතින අතර ඒ සදහා ප්‍රතිජීවක ලබාදිම සිදුවේ.   මෙවන් බැක්ටීරියා වාතයට මුසුවීමෙන් මිනිසුන්ට රෝග ආසාදනය විය හැක.Frozen Ground & Perma frostපොළොව මත අයිස් සහ නීත්‍ය තුහීන  උත්රාද්‍රගෝලයේ මිලියන 54 km2 ඉඩ ප්‍රමාණයක අයිස් වලින් වැසී ඇත. එ නිසා මෙය ලෝකයේ විශාල ප්‍රමාණයක් අයිස් වලින් වැසුනු ප්‍රදේශ වේ. නිත්‍ය භූහින ඇතිවන්නේ -10C  හෝ- 2 0C අතර එය - 70 0C  දක්වා තිබිය හැක. නමුත් ලෝකයේ කොපමණ ප්‍රමාණයක් නිතය වශයෙන් හිමෙන් වැසි ඇති බව කිය ‍නොහැක. හිසෙහි ඝනකම ආක්ටික් වෙරළ හා සයිබීරියා වෙරළදී 600 m පමණ වන අතර එය ව්‍යාප්තිය සමග තමන් සහ  වේ. මේ අතර ග්ලැෂියකාරණය නිසාද නීත්‍යා තුහින ඇතිවය හැක.	උෂ්ණත්වයේ වැඩි වන විට නිත්‍ය තුහීන දියවීම හා ගලායාම 'මැකෙන්සි නිම්නයෙන් ' වර්ථඛා වේ. නමුත් මෙය පොදුවේ වෙන කරැණක් නොවේ. නිත්‍යා තුහිත ඇති සියළුම කලාප වල පොළාව මත අයිස් තට්ටු නැත. බොහෝ දුරට එය බස් හෝ පාෂාණ සහ ඝන වීමකි. අයිස් ඝන බව ඉහල ස්ථර වලදී දැකිය හැකි අතර එහි වැඩි වශයෙන් බාරය දැකිය හැක. පොළව යට ඇති ජලගහ උණුසුම මත නිත්‍ය තුහීන කලාපද වෙන් කර ගත
හැක.	අලේස්කාවේ නීත්‍ය තුහින කලාපද වෙන් කර ගත හැකි සියවස් 2 ක් තුළ 25m ඝන තට්ටුවක් දියවී ඇත. එහි උෂණත්වය - 0.4 0C  සිට 0 0C  වු අතර එය - 2.6 0C  දක්වා ඉහල යයි. නිත්‍ය තුහින වෙනස් වීම ඉතා අඩු වුවත් උෂණ්තවය වෙනස සමග තුහින පිහිටීමද වෙනස් වේ. මේ නිසා මෙයිද ගෝලීය උණුසම කෙරෙහි පවතිව ප්‍රභල සාධකයක් වේ.ඇමරිකාවේ කතා කරන පරපුරට අයත් මිනිසුන්ගේ පෙළපත ගැන සහ ඔවුන්ගේ අත්දැකිම් ගැන අධ්‍යනයක් ලතින් අධ්‍යනයෙන් සිදුවෙයි. අප්‍රිකානු ඇමරිකානු අධ්‍යනය, ආසියානු ඇමරිකානු අධ්‍යනය සහ ස්වදේශිය ඇමරිකානු අධ්‍යනය වැනි අනෙකුත් ජනවාරගික අධ්‍යනයන් මෙන්ම් ලතින් අධ්‍යනයේදී ලතින් ජනතාවගේ ඉතිහාසය, සංස්කෘතිය දේශපාලනය සහ අත්දැකිම් ගැන කථා කරයි. සමාජ විද්‍යාව ඉතිහාසය, සාහිත්‍යය දේහපාලනික විද්‍යාව හා ලිංගක අධ්‍යනය වැනි නොයෙකුත් අධ්‍යනයන් ලතින් අධ්‍යනයේ යෙදෙන උගතුන්ට තම අධ්‍යනයට යොදා ගනී.ඉතිහාසයමෙම ඡේදය හිස් වෙයි. එයට කරුණු එක් කිරීමෙන්  ඔබට උපකාරී විය හැක.සංගණ්‍ය විද්වතුන්Gloria F. Anzoldua - 	චිකාගෝ අධ්‍යයනය පිළිබඳ ශිෂ්‍යත්වලාභියෙක් සහ ක්‍රියාවාදියෙක්.Frances Aparicio - චිකාගෝවෙහි  Illinois
විශ්වවිද්‍යාලයේ ලතින් ඇමෙරිකානු සහ ලතින් අධ්‍යයනය පිළිබඳ වැඩසටහනේ මහාචාර්යවරයෙක්.Juan Bruce - nova - UC Irvine  වල ස්පාඤ්ඤ හා පෘතුගාල භාෂා පිළිබඳ මහාචාර්යAlrene Davila - මානව විද්‍යාව සමාජ හා සංස්කෘතික විශ්ලේෂණය පිළිබඳ මහාචාර්ය නිව්යෝක් විශ්වවිද්‍යාල.Juan Flores - 	අප්‍රිකාණු සහ ලතින් අධ්‍යයනය පිළිබඳ මහාචාර්ය, නිව්යෝර්ක් විශ්වවිද්‍යාලය, Hunter විද්‍යාලය, නිව්යෝක් නගර විශ්වවිද්‍යාල උපාධිධාරී මධ්‍යස්ථානයේ සමාජ විද්‍යාඥ සහ නිව්යොක් නගර විශ්වවිද්‍යලයේ  Puerto Rican අධ්‍යයන අංශයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂක.Suzanne Oboler - Puerto Rican සහ ලතින් ඇමෙරිකානු අධ්‍යයනය පිළිබඳ මහාචාර්ය - John jay විද්‍යාලය.  ' ලතින් අධ්‍යයනය' සඟරාවේ ආරම්භක කතෘ.Americo Paredes. 1915-1999 හිටපු Dickson, Allen සහ Anderson Centennial මහාචාර්ය ඔස්ටින් ටෙක්සාස් විශ්වවිද්‍යාලය.Gustavo Perez Firmat - David feinson මානව ශ්‍රාස්ත්‍ර මහාචාර්ය - කොලොම්බියානු විශ්වවිද්‍යාලය.José David Saldivar - UC Berkeley විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉංග්‍රීසි දෙපාර්තමේන්තුවේ සහයක මහාචාර්ය.Illan Stavans – Lewis - Sebring ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය පිළිබඳ මහාචාර්ය
Amherst විද්‍යාලයේ ලතින් ඇමෙරිකානු සහ ලතින් සංස්කෘතිය පිළිබඳ මහාචාර්යප්‍රධාන පාඨමාලා/අධ්‍යයනාංශචිකානෝ අධ්‍යයන ආයතනය - UC Santa Barbara හි - ආරම්භය 1969චිකානෝ අධ්‍යයන පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය - UCLA හි - ආරම්භය 1969ලතින් අධ්‍යයන වැඩ සටහන -  Corell විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1987ලතින් ක්‍රියාමාර්ග පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය UC Berkley ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1988ස්පාඤ්ඤ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය - Arizona ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1989චිකානෝ/ ලතින් පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය - US Santa Cruz හි - ආරම්භය 1990De Estudios pertoriguenos මධ්‍යස්ථානය - CUNY Hunter විද්‍යාලය - ආරම්භය 1991Caban පර්යේෂණ ආයතනය - Florida ජාත්‍යන්තර විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1991Dominacan අධ්‍යයන ආයතනය - Cuny නගර විද්‍යාලය - ආරම්භය 1994ලතින් අධ්‍යාපන ආයතනය - Noterdame විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1999ලතින් වල දියුණුව සඳහා වූ මධ්‍යස්ථානය - Smithsonian ආයතනය - ආරම්භය 1998Pew ස්පාඤ්ඤ මධ්‍යස්ථානය - ආරම්භය 2001ආගමන නීතිය අනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජාතික රජයක් සිය රටට පිටතින් පැමිණෙන්නන් කෙරෙහි ක්‍රියාවට නංවන්නාවූ ප්‍රති
පත්තීන්ය.විදේශික පුරවැසියන් සම්බන්ධ ආගමන නීති පුද්ගලයින්ගේ පුරවැසිභාවය වැනි නෛතික තත්වය හා සම්බන්ධ ජාතිකත්ව නීතිය හා සම්බන්ධිතය. ආගමන නීති රටින් රටට වෙනස් වෙයි. එමෙන්ම කාළයෙන් කාළයට පවත්නා දේශපාලන තත්වය අනුවද එය වෙනස්විය හැක. එය එක් කාළයක නව සංක්‍රමණිකයන් පුළුල් ලෙස ඇතුලත් කරගන්නා තත්වයක සිට නව සංක්‍රමණිකයන් තදින්ම බැහැර කරන තත්වයක් දක්වා වෙනස්විය හැක.රටක පුරවැසියන් සම්බන්ධයෙන් බලපවත්වන්නාවූ ආගමන නීති ජාත්‍යන්තර නීතිය මඟින් නියාමනය කරනු ලබයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිලිබඳ ජාත්‍යන්තර ප‍්‍රඥප්තිය සෑම රටක්ම සිය පුරවැසියන්ට සිය රටට ඇතුල්වීමට අවසර දියයුතු බවට දක්වා සිටියි.සමහර රටවල් සිය රටට ඇතුල්වීමේ අයිතිය හා ඇතුල්වූ පසු නැවතී සිටිය හැකි කාළ සීමාව පාලන කටයුතු සඳහා සම්බන්ධවීමේ අයිතිය වැනි අයිතීන් සම්බන්ධයෙන් දැඩි නීති ක්‍රියාත්මක කරයි. බොහෝ රටවල සංක්‍රමණිකයින්ට එරට පුරවැසියන් බවට පත්වීමේ ස්වභාවිකකරණ ක්‍රියාදාමයක් ඇතිකරන්නාවූ නීතීන් පවතී.ජෛව රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ හෝ ෙෙජව ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අංශයක් වන අතර එය ජෛව පටක හෝ අණු ඇතුළ
ත් ඒකක ක්‍රියාවලි සැලසුම් කිරීම හා නිපදවීම කෙරෙහි මූලිකව කටයුතු කරයි. ජෛව රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව සාමාන්‍යයෙන් උගන්වනු ලබන්නේ රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාවට හෝ ජීව ඉංජිනේරු විද්‍යාවට විකල්පයක් ලෙසය. එය එසේ සිදු කරන්නේ එම දෙකෙහිම විෂය මාලාවේ වටපිටාවේ හා අංශ 2 මඟින්ම භාවිතා කරන ගැටලු විසඳීමේ තාක්ෂණික ක්‍රමවල සමානතා නිසාය. මෙහි යෙදීම් ආහාර,ඖෂධ, ජෛව තාක්ෂණය හා ජල පිරිපහදු කර්මාන්තවලදී යෙදේ. ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයBatch type bioreactorසාමාන්යය ව්‍යුහය of batch type bioreactorජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යනු ජෛවීය වශයෙන් ක්‍රියාකාරී පරිසරයකට අනුබල දෙන ඕනෑම උපකරණයක් හෝ පද්ධතියක් හැඳින්වීමට යොදනු ලැබේ. එක් අවස්ථාවකද ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යනු පටක හෝ එවැනි පටකවලින් ව්‍යුත්පන්න වූ ක්‍රියාකාරී සංයෝග ඇතුලත් රසායනික ක්‍රියාවලියක් සිදු කරන නලයක් විය හැකිය. මෙම ක්‍රියාවලිය ස්වායු හෝ නිර්වායු විය හැකිය. මෙම ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක බොහෝවිට සිලිණ්ඩරාකාර වන අතර ප්‍රමාණයෙන් ලීටරවල සිට ඝන මීටර දක්වා පරාසගත වේ. බොහෝ විට මළ නොකන වානේවලින් තනා ඇත. ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යන්න සෛල සංස්කෘති සන්ධර්භයක්
තුළ සෛල හෝ පටක වැඩෙන උපකරණයක් හෝ පද්ධතියක් හැඳින්වීමට යොදා ගත හැකිය. ක්‍රියාකාරී ක්‍රමය පිළිබඳ වූ පදනමක දී ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක බැච්, ෆෙඩ් බැච් හෝ ඛණ්ඩ ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකිය. (අඛණ්ඩ කැලතුම් ටැංකි ප්‍රතික්‍රියාකාරක ආකෘති) අඛණ්ඩ ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයකට උදාහරණයක් වන්නේ කෙමොස්ටැට්ය. ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් තුළ නිපදවන පටක අත්හිටුවීම හෝ අක්‍රිය කිරීම සිදු කළ හැකිය. සෛල අක්‍රිය කිරීම සිදු වන සරලතම අවස්ථාවක් වන්නේ ඒගාර් ජෙලිවලින් යුත් පෙට්‍රි දීසියකි. මහා පරිමාණයේ අක්‍රිය කරන ලද සෛල ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක වන්නේ චලන මාධ්‍යඇසුරුම් කරන ලද පාත්තියතන්තුමය පාත්තියතුනී පටලයබූල් ද ස්විෆ් ("වෙඬරු ගුලිය", 1880) යනු 19වන සියවස අගභාගයෙහි දිවි ගෙවූ  ප්‍රංශ ලේඛක ගී ද මෝපසාං විසින් රචිත  කෙටි කතාවකි.චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව中华人民共和国[a]Zhōnghuá Rénmín Gònghéguóකොඩියලාංඡනයජාතික ගීය: “March of the Volunteers”《义勇军进行曲》(Pinyin: "Yìyǒngjūn Jìnxíngqǔ")චීනයේ පිහිටීමඅගනුවරබෙයිජිං﻿ / ﻿39.917°N 116.383°E﻿ / 39.917; 116.383විශාලතම නගරයෂැංහයිනිල භාෂා(ව)සම්මත මැන්ඩරීන්[1]පිළිගත් ප්‍රා
දේශීය භාෂාවන්චීනයේ භාෂා බලන්නරාජ්‍ය අක්ෂරමාලාවසරල චීන[1]ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 92% Han; 55 recognised minoritiesList of ethnic groups91.6% Han1.30% Zhuang0.86% Manchu0.79% Uyghur0.79% Hui0.72% Miao0.65% Yi0.62% Tujia0.47% Mongol0.44% Tibetan0.26% Buyei0.15% Korean1.05% otherජාති නාම(ය)චීනරජයSingle party-led republic [2]• ජනාධිපති ෂි ජින්ග්පින්• අගමැති ලී කචීයාං• NPCSC Chairman Wu Bangguo• CPPCC Chairman Jia Qinglinව්‍යවස්ථාදායකයNational People's CongressEstablishment• People's Republic of China proclaimed. 1 October 1949වර්ග ප්‍රමාණය• සම්පූර්ණ9,596,961 km2 (3,705,407 sq mi)[c] or 9,671,018 km²[c] (3rd/4th)• ජලය (%)2.8[d]ජනගහණය• 2015 ඇස්තමේන්තුව1,376,049,000 [3] (1st)• 2010 ජන සංගණනය1,339,724,852 (1st)• ඝණත්වය145[4]/km2 (375.5/sq mi) (83rd)දදේනි (ක්‍රශසා)2015 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$18.976 trillion[5] (1st)• ඒක පුද්ගල$13,801[5] (87th)දදේනි (නාමික)2015 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$11.212 trillion[5] (2nd)• ඒක පුද්ගල$8,154[5] (75th)ගිනි (2012)55.0[6][7]ඉහළමාසද (2013)0.719[8]ඉහළ · 91stව්‍යවහාර මුද
ලChinese yuan (renminbi) (¥) (CNY)වේලා කලාපයUTC+8 (China Standard Time)දින ආකෘතිyyyy-mm-dd or yyyy年m月d日 (CE; CE-1949)රිය ධාවන මං තීරුවright, except for Hong Kong & Macauඇමතුම් කේතය+86[d]ISO 3166 codeCNඅන්තර්ජාල TLD.cn[d] .中國[9].中国China's first emperor, Qin Shi Huang, is famed for having united the Warring States' walls to form the චීන මහා ප්‍රාකාරය. Most of the present structure, however, dates to the Ming dynasty.කටවහරේ බොහෝ විට චීනය (චීන: 中国; පින්යින්: Zhōngguó), නමින් හැඳින්වෙන්නේ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවයි (PRC; චීන: 中华人民共和国; පින්යින්: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó), නැගෙනහිර ආසියාවේ රටකි. එය බිලියන 1.5කට වඩා වැඩි ජනගහනයක් සිටින ලොව දෙවනුවට වැඩිම ජනගහනයක් සහිත රටයි. නැගෙනහිර ආසියාවෙහි පිහිටි චීනය, භූගෝලීය කාල කලාප පහක් පුරා විහිදෙන අතර රටවල් 14කට මායිම් වන අතර, රුසියාවෙන් පසු ලෝකයේ ඕනෑම රටකට වඩා දෙවැනි ස්ථානයයි. දළ වශයෙන් වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 9.6 ක (වර්ග සැතපුම් 3,700,000) ප්‍රදේශයක් ආවරණය වන පරිදි එය ලොව තුන්වන හෝ හතරවන විශාලතම රට වේ. රට පළාත් 23කින්, ස්වයං පාලන කලාප පහකින්, මහ නගර සභා
හතරකින් සහ විශේෂ පරිපාලන කලාප දෙකකින් සමන්විත වේ. (හොංකොං සහ මැකාවු). ජාතික අගනුවර බීජිං වන අතර විශාලතම නගරය ෂැංහයි වේ.චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් පාලනය කරනු ලබන තනි-පක්ෂ රාජ්‍යයකි.[10] චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් පළාත් 22 ක් මතද , ස්වතන්ත්‍ර ප්‍රදේශයන් පහක් මතද, සෘජු ලෙසින් පරිපාලිත මහ නගර සභා ප්‍රදේශයන් සතරක් (බෙයිජිං, ටියාංජිං, ෂැංහයි, සහ චොංකිං) මතද, අතිශයින් ස්වතන්ත්‍ර[11] විශේෂ පරිපාලන ප්‍රදේශයන් දෙකක් – හොං කොං සහ මැකාවු – මතද සිය අධිපත්‍යය පතුරවයි. එහි අගනගරය බෙයිජිං වෙයි.[12]වර්ග කි.මී. මිලියන 9.6ක පමණ භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත චීනය සම්පූර්ණ වර්ගප්‍රමාණය අතින් ලොව තුන්වැනි හෝ හතරවැනි තැන ද[13] ගොඩබිම් ප්‍රමාණය අතින් ලොව දෙවැනි තැන ද ගනියි.[14] චීනයේ විවිධ භූ ලක්ෂණ දක්නට ලැබේ. මොන්ගෝලියාවට සහ රුසියානු සයිබීරියාවට ආසන්න වියළි උතුරුකරයේ තෘණභූමි සහ ගෝබි සහ තක්ලමකන් වැනි කාන්තාර ද, වියට්නාමයට,ලාඕසයට සහ බුරුමයට ආසන්න තෙත් දකුණුකරයේ අර්ධ නිවර්තන වනාන්තර ද දැකිය හැකිය. චීනයේ ස්වභාවික දේශසීමා ලකුණු කරන හිමාලයෙන් සහ ටියන් ෂාන් කඳු පංතිවලින් සැදි රටේ බටහිර ප්‍රදේශය විෂම, උස් ප්‍රදේ
ශයකි. එහෙත් කි.මී. 14,500ක මුහුදු වෙරළකින් යුක්ත චීනයේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශය පහත් භූමියක් වෙයි. මෙම මුහුදු වෙරළ ගිනිකොණදිගින් දකුණු චීන මුහුදෙන් ද නැගෙනහිරින් නැගෙනහිර චීන මුහුදින් ද සීමාවී ඇති අතර තායිවානය, කොරියාව සහ ජපානය මින් ඔබ්බෙන් පිහිටයි. ලොව පැරැණිතම ශිෂ්ඨාචාරයක් වූ චීන ශිෂ්ඨාචාරය උතුරු චීන තැන්න හරහා ගලා බසින කහ ගඟෙන් පෝෂණය විය.[15] වසර 6000කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ චීන දේශපාලන ක්‍රමය පදනම් වූයේ පාරම්පරික රාජාණ්ඩු ක්‍රමයක් (රාජ වංශ) මගිනි. මේ අතරින් පළමුවැන්න ක්‍රිපූ 2000 පමණ තිබූ සියා රාජ වංශය (Xia) වුවද චීනය මුලින්ම එක්සේසත් කළේ ක්‍රිපූ 221 දී කින් රාජ වංශය (Qin) විසිනි. අවසාන රාජ වංශය වූ කිං රාජ වංශය (Qing) 1911 දී සමාප්ත වූයේ කුඕමින්ටැං හෙවත් චීන ජාතික පක්ෂය විසින් චීන සමූහාණ්ඩුව පිහිටවීමෙන් පසුවයි. රට කුඕමින්ටැං සහ කොමියුනිස්ට් යනුවෙන් දේශපාලන කඳවුරු දෙකකට බෙදීම නිසා 20 වැනි සියවස මුල් භාගයේ චීනය අසමගියෙන් සහ සිවිල් යුද්ධවලින් පිරී පැවතිණි. 1949 දී මෙම ගැටුම් අවසන් වූයේ කොමියුනිස්ට් පෙරමුණ සිවිල් යුද්ධයෙන් ජයගෙන චීනයේ ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශයේ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව පිහිටවීමෙන් අනතුර
ුවයි. කුඕමින්ටැං පෙරමුණ විසින් තම චීන සමූහාණ්ඩුවේ අගනුවර තායිවානයේ තායිපේ නුවර පිහිටවා ගනු ලැබූ අතර දැනට එය මගින් පාලනය වන්නේ තායිවානය, කින්මෙන්, මට්සු සහ තවත් කුඩා දූපත් කිහිපයක් පමණි. එතැන් සිට තායිවානයේ ස්වාධීනත්වය සහ දේශපාලන තත්වය පිළිබඳව මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව හා චීන සමූහාණ්ඩුව අතර දේශපාලන ආරවුල් ගහණ විය. චීනය ශිෂ්ඨාචාරයේ උප්පත්ති ස්ථාන අතරින් එකකි.ආශ්‍රිත↑ 1.0 1.1 "Law of the People's Republic of China on the Standard Spoken and Written Chinese Language (Order of the President No.37)". Gov.cn. සම්ප්‍රවේශය 27 April 2010.↑ "China". Encyclopaedia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/111803/China. ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 15 March 2010. "Form of government: single-party people's republic with one legislative house". ↑ "United Nations world population prospects"(PDF) 2015 revision↑ "Population density (people per km2 of land area)". IMF. සම්ප්‍රවේශය 16 May 2015.↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 "Report for Selected Countries and Subjects: China". World Economic Outlook. Int