LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
udini මෘදුකාංගය ද විවෘත පරිසරයක් සහිත එකක් වන අතර ප්‍රචලිත Tcl/Tk පිටපත් රචක භාෂාව සහ උපකරණ කට්ටලය භාවිතා කරයි. (Maya වල භාවිතා වන හිමිකාරී MEL වලින් මෙය වෙනස් වේ.) Houdini මෘදුකාංගය ද එයටම අයත් CShell ආකාර පිටපත් රචක භාෂාවක් පවතින අතර එය Hscript නම් වේ. කෙසේ නමුත් සොකට් සන්නිවේදනය සඳහා පහසුකම් පවතින ඕනෑම ප්‍රධාන පිටපත් රචක භාෂාවකට Houdini මෘදුකාංගය සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කළ හැක. මෙම මෘදුකාංගයේ 9වන ආකාරයේ පටන් එයින් මුල් ප්‍රකාශක භාෂාව සහ Hscript සඳහා ආදේශකයක් ලෙස Python භාෂාව ලබා දේ.සෞඛ්ය/ ගැටලුගිණි නිවන භටයෙකු ‘නිව්යෝර්ක් සිටි’ හි සුන් බුන් හා දුම් වලා මැද හුදකලාව.කුලුණු දෙක කඩා වැටීමෙන් පතිත වුනු ටොන් දහසක් පමණ සුන්බුන් වල පිළිකා කාරකයන්ද ඇතුළත් 2500 ක් පමණ විෂ සහිත ද්ර්ව්ය  ඇතුලත් විය. ගලවා ගැනීමේ හා ප්රදතිසංස්කරණ කටයුතුවල යෙදුනු සේවකයින් බෙලහීන කරන රෝග වලට ගොදුරු වීමට බොහෝ දුරට හේතු වූයේ ඔවුන් මෙම සුන් බුන් ආශ්රිෙත වාතාවරණයට නිරාවරණය වීමයි. උදාහරණයක් වශයෙන් NYPD නිලධාරියෙකු වූ ෆ්රෑ න්ක් මැක්රි නමැත්තා ඔහුගේ සිරුර පුරා පැතිරුණු පිළිකාවක්  හේතුවෙන් 2007 සැප්තැම්බර් මස 03 වැනි දින
මිය ගියේය. ඔහුගේ පවුලේ අයගේ අදහස වූයේ දිගු කලක් එම ප්රසදේශයේ සිටීම එයට හේතුවක් වූ බවයි. සේවයේ යෙදී සිටියදී වන අනතුරු සම්බන්ධයෙන් එම පවුලේ අය කිසියම් ආධාරයක් ඉල්ලා ඇති අතර පාලක පක්ෂය තවම ඒ ගැන තීරණයක් දී නැත. පහළ මැන්හැට්න්  සහ ඒ අසල වූ චයිනා ටවුන් ප්රපදේශවල ඇතැම් පදිංචිකරුවන්ට, ශිෂ්යැයින්ට සහ කාර්යාල සේවකයින්ටද මෙම සෞඛ්යූ ගැටලු බලපෑවේය. ලෝක වෙළඳ මධ්යගස්ථානය කඩා වැටීමෙන් පසු විෂ සහිත දූවිලි, මරණ කිහිපයකට හේතුවක් වූ බව හෙලි වූ අතර, එසේ මිය ගිය අයගේ නම් ලෝක වෙළඳ මධ්යෂස්ථාන අනුස්මරණ ස්මාරකයෙහි ඇතුලත් කිරීමට නියමිතය. තවද, වාතයේ ඇති විවිධාකාර විෂකාරක කොටස්වලට නිරාවරණය විම දරු ගැබ් කෙරෙහි අහිතකර ලෙස බලපාන බවට විද්යාඑත්මක අනුමානයන්ද විය. අමම අනතුරුදායක තත්වයට පෙර සූදානමක් ලෙස එක්තරා ළමා පාරිසරික සෞඛ්යන මධ්යණස්ථානයක්, ලෝක වෙළඳ මධ්ය ස්ථානය බිමට සමතලා වුනු කාලයේ ඒ අසල පදිංචිව සිටි හෝ රැකියාවේ යෙදුනු ගැබ් ගත් මවුවරුන්ගේ දරුවන් පිළිබඳව පරීක්ෂණ පවත්වා ගෙන යනු ලැබේ.ප්රේහාරයෙන් පසු ඇති වුනු ලෙඩ රෝගවලට වියදම් වූ මුදල්වලට අදාල හබයන් තවමත් අධිකරණවල විවාද වෙමින් පවතී. 2006 ඔක්තෝබර් 17 වන දින ඇල්වින් හෙල
ර්ස්ටීන් නම් ෆෙඩරල් විනිශ්චයකරු, ගලවා ගැනීමේ සේවකයින්ගේ ගාස්තු නොගෙවීමට නිව් යෝර්ක් (අධිකාරිය) විසින් ගන්නා ලද තීරණයකට ඉඩ නොදුන්නේය. මෙම තීන්දුව අනාගතයේ කළ හැකි එවැනි ඉල්ලීම්වලට අනුබලයක් විය. ප්රනහාරය සිදු වීමෙන් පසු ගත වූ ආසන්න සති කිහිපය තුළ මහජනතාවට නැවතත් මැන්හැට්න් ප්ර දේශයට පැමිණෙන්නැයි  ඉල්ලීම් කළ රජයේ නිලධාරීන් මහජනයාගේ දෝෂ දර්ශනයට ලක් විය. EPA (සංවිධානයේ) පාලක ක්රිුස්ටියන් ටොඩ් විට්මන් ප්රවහාරයෙන් පසු බොහෝ විවේචනයන්ට ලක් වූයේ එම ප්ර දේශය ජනතාවට ආරක්ෂාකාරී පෙදෙසක් යයි වැරදි තොරතුරු සැපයීම හේතුවෙනි. ජනාධිපති බුෂ් ද EPA අර්ථ දැක්වීමට පිළිගෙන, ප්රවහාරයෙන් පසු ප්ර දේශයේ වාතයේ තත්වය සම්බන්ධයෙන් කළ ප්රශකාශය නිසා විවේචනයට ලක් විය. ඊට අමතරව නගරාධිපති ගුයිලියානි ද, මූල්යක ව්යාතපාර ආයතනයන්ට වෝල් ස්ට්රී්ට් ප්ර දේශයට එන්නට බල කිරීම සම්බන්ධයෙන් දෝෂ දර්ශනයන්ට ලක් විය.http://en.wikipedia.org/wiki/9/11#Health_effectsචක්‍රීය නොවන ඇලිෆැටික සංයෝග (Butane)) චක්‍රීය ඇලිෆැටික සංයෝග(Cyclobutane)කාබනික රසායන විද්‍යාවේදී කාබන් හා හයිඩ්‍රජන් වලින් සෑදුනු සංයෝග පන්ති දෙකකි. එනම් බෙන්සීන් වලයන් හ
ෝ ඊට සමාන වලයන් සහිත ඇරොමැටික සංයෝගඇරොමැටික වලයන් රහිත ඇලිෆැටික සංයෝග [1] ඇලිෆැටික සංයෝග සයික්ලොහෙක්සේන් වැනි චක්‍රීය සංයෝග හෝ හෙක්සේන් වැනි චක්‍රීය නොවන සංයෝග විය හැක.ඒවා හෙක්සේන් මෙන් සංතෘප්ත හෝ හෙක්සීන් මෙන් අසන්තෘප්ත හෝ විය හැක. ඇලිෆැටික සංයෝග වල කාබන් පරමාණු සරල දාම ලෙස හෝ අංශ දාම සහිතව හෝ ඇරෝමැටික නොවන චක්‍ර ලෙස (මෙවන් අවස්ථාවල  ඇලිචක්‍රීය ලෙස වෙයි) එකිනෙකට සම්බන්ධ විය හැක. ඒවා අතර ඒක බන්ධන (ඇල්කේන), ද්විත්ව බන්ධන (ඇල්කීන) හෝ ත්‍රිත්ව බන්ධන (ඇල්කයින) තිබිය හැක.හයිඩ්‍රජන් වලට අමතරව වෙනත් මුලද්‍රව්‍යයන්ද කාබන් දාමය හා බැඳේ. සුලබ ලෙස මෙසේ බැදෙනුයේ ඔක්සිජන්, නයිට්‍රජන්,සල්ෆර් හා ක්ලෝරීන් ය.සරලතම ඇලිෆැටික සංයෝගය මීතේන්(CH4) වේ.ඇල්කේන( නිද: පැරෆින් හයිඩ්රෝකාබන ), ඇල්කීන ( නිද: එතිලීන් ) සහ ඇල්කයින ( නිද: ඇසිටලීන් ) ඇලිෆැටික සංයෝග වලට අයත් වෙයි.ශාකනය නොවූ ඇලිෆැටික දාමයකට සම්බන්ද වූ කාබෝක්සිල් කාණ්ඩයකින් මේද අම්ල සමන්විතය.බොහෝ ඇලිෆැටික සංයෝග දැවෙනසුළුය. මේ නිසා හයිඩ්රොකාබන ඉන්ධන ලෙස භාවිතා කරයි. බන්සන් දාහකයේ ඉන්ධනය ලෙස හා ද්‍රවිත ස්වභාවික වායුව/Liquified Natural Gas (LNG) ලෙස මෙතෙ
න්/මීතේන් ද පෑස්සීමේදී  ඉන්ධනය ලෙස ඇසිටලීන් ද යොදාගැනේ.උදාහරණඑතේන්අයිසෝබියුටේන්ඇසිටලීන්යොමුව↑ ශුද්ධ හා ව්‍යවහාරික රසායන විද්‍යා පිළිබද ජාත්‍යන්තර සංගමය, රසායනික පාරිභාෂික ශබ්ද එකතුව, 2වන සංස්. (the "Gold Book" හෙවත් "රන් පුස්තකය") (1997). අන්තර්ජාලය ඔස්සේ නිවැරදි කළ සංස්කරණය:  (1995) "Aliphatic compounds".පහත දැක්වෙන්නේ හෙයිටි රාජ්‍යයේ රජයේ නිවාඩු දිනයන්ය.[1]  බොහෝ වූඩූ නිවාඩු දිනයන්ද සමරන මුත්, ඒවා රජයේ නිවාඩු දිනයන් ලෙසින් නොසැලකෙයි.දිනයනමසටහන්ඔක්තොම්බර් 17ඩෙස්සලීන දිනයජොන්-ජැක් ඩෙස්සලීනගේ මරණය සිහිකිරීමේ සංවත්සරය.ඔක්තොම්බර් 24එක්සත් ජාතීන්ගේ දිනයදෙසැම්බර් 25නත්තලආශ්‍රිත↑  ද හොලිඩේස් ඔෆ් හෙයිටි, http://webster.edu/~corbetre/haiti//////misctopic/holidays/holidays.htm, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2013-10-17 දියයට මිනුම්  සටහන් කිරීමදියයට පුරා විද්‍යාව යනු ලවණ සහිත ජලයේ ‍නැවුම් ජලයේ හෝ ජලය සහිත ප්‍රදේශයන් යට වැළලුණු මනුෂ්‍ය ජීවිතයන්හි භෞතික අවශේෂයන් නිරාවරණය කිරීමේ විෂයයි. එය සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාවේ කොටසක් ලෙස බොහ
ෝ විට සැලකේ. ජලය යට පවතින ස්ථාන වලට ළඟා වීමට ඇති අපහසුව නිසා දියයට පුරාවිද්‍යාත්මක කාර්යයන් වර්ධනය වුයේ නාවිකයන් විසින් තනන ලද කුසලතා හා ආයුධ භාවිතයෙනි. එම හේතුවෙන් දියයට පුරාවිද්‍යාව පරිපුර්ණ පුරා විද්‍යා පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රයක් බවට පත් වීම සඳහා ඉමහත් වෙහෙසක් දැරිය යුතු විය. දියයට පවතින පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන ලෙස නැව් හෝ ගුවන්යානා කොටස්, පාලම් හා වරාය වැනි දියමත තැනුනු ව්‍යුහ හෝ වරෙක ජනාවාසයන් ලෙස පැවතුනු ප්‍රදේශ මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම නිසා ජලයෙන් යට වු ස්ථාන වැනි දේ ගත හැකිය.භෞතික විද්‍යාවේදී ප්ලාන්ක් ඒකක වල මූලික ඒකකය වන ප්ලාන්ක් දූරකය 1.616252(81)×10−35 m ට සමාන වේ. මූලික භෞතික නියත තුනක් ඇසුරෙන් ‍ප්ලාන්ක් දූරකය අර්ථ දැක්වේ. ඒවා නම්: රික්තයකදී ආලෝකයේ වේගය, ප්ලාන්ක් නියතය, සහ ගුරුත්වාකර්ෂණ නියතය යි.නර්තන චිකිත්සාවඅර්ථකතනයMeSHD003614නර්තන චිකිත්සාව, හෝ  නර්තන චලන චිකිත්සාව (DMT) යනු භාවාත්මක, ඥානාත්මක, සාමාජීය, චර්යාත්මක සහ  භෞතික අවශ්‍යතා සඳහා චලනය සහ නර්තනය  මනෝරෝග චිකිත්සක ලෙසින් භාවිතා කිරීම වෙයි.[1]ආශ්‍රිත↑ “හූ වී ආ,” ඇමරිකානු නර්තන චිකිත්සක සංවිධානය, <http:
//www.adta.org/about/who.cfm සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-11-01 at the Wayback Machine>.ගණිතයේ දී අපසාරී ශ්‍රේණියක් යනු අභිසාරී නොවන අපරිමිත ශ්‍රේණියකි. එවන් ශ්‍රේණියක ආංශික ඓක්‍යයන්ගේ අපරිමිත අනුක්‍රමයට සීමාවක් නොපවතී.ශ්‍රේණියක් අභිසාරී වේ නම් එහි පද ක්‍රමයෙන් ශුන්‍ය කරා ළඟා ‍විය යුතු වේ. ඒ අනුව පද ශුන්‍ය කරා ළඟා නොවන ඕනෑම ශ්‍රේණියක් අපසාරී වේ. නමුත් අභිසරණය සඳහා අවශ්‍ය තත්ව වඩාත් ඉහළ වේ. එබැවින් පද ක්‍රමයෙන් ශුන්‍යයට ළඟා වන සියළු ශ්‍රේණි අභිසාරී ශ්‍රේණි නොවේ. මේ සඳහා දිය හැකි සරලම ප්‍රති උදාහරණය1+12+13+14+15+⋯=∑n=1∞1n.{\displaystyle 1+{\frac {1}{2}}+{\frac {1}{3}}+{\frac {1}{4}}+{\frac {1}{5}}+\cdots =\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {1}{n}}.}යන හරාත්මක ශ්‍රේණියයි. මේ ආකාරයට හරාත්මක ශ්‍රේණියක් අපසරණය වීම අලංකෘත ලෙස ඔප්පු කරන ලද්දේ මධ්‍යතන යුගයේ විසූ ගණිතඥ නිකොල් ඔරිස්මේ විසිනි.විශේෂ ගණිතමය තත්ව ය‍ටතේ ආංශික ඓක්‍යයන් අපසාරී වන සමහර ශ්‍රේණි සඳහා ප්‍රයෝජනවත් ලෙස අගයයන් ලබා දිය හැක. සමාකල්‍යතා ලවය නැතහොත් සමාකලන ක්‍රමය යනු ශ්‍රේණි
වල ආංශික ඓක්‍යයන්ගේ අනුක්‍රම කුලකය සහ අගයයන් අතර ආංශික ශ්‍රිතයකි. උදාහරණයක් ලෙස සෙසරා සමාකලනය මඟින් :1−1+1−1+⋯{\displaystyle 1-1+1-1+\cdots } යන ග්‍රැන්ඩිගේ අපසාරී ශ්‍රේණියට ½ ක අගයක් ලබා දේ. සෙසරා සමාකලනය, ආංශික ඓක්‍යයනගේ අනුක්‍රමයේ අංක ගණිතමය මධ්‍යන්‍ය මත රඳා පවතින හෙයින් එය මධ්‍යන්‍යකරණ ක්‍රමයක් වේ. අනෙකුත් ක්‍රමවලදි අදාල ශ්‍රේණියේ වි‍ශ්ලේෂී සන්තතිකතාව භාවිතා වේ. භෞතික විද්‍යාවේ දී සාමකල්‍යතා ක්‍රම රාශියක් පවතින අතර ඒවා පිළිබඳ වැඩිදුර විස්තර සවිධිකරණය පිළිබඳ ලිපියේ සඳහන් වේ.ද්වෙ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා :- නාමංච රූපංචපරිඤ්ඤෙය්‍ය වූ ධර්මතා දෙකකි:- නාමය හා රූපයයි.(පටිසම්භිදාමග්ග,40පිට)ඒ අනුව දුක්ඛ සත්‍යප්‍රතිවේදය නිර්වාණාවබෝධය නම් එය වනාහි නාම රූම පිරිසිඳ දැකීමෙන්ම උපදවා ගත හැකිය. ඒ නිසාම නාම රූප විග්‍රහය විවිධාකාර න්‍යායන් ඔස්සේ විභජනය වන අයුරු ත්‍රිපිටකය විමසීමෙන් පෙනීයයි. නාම රූප පිළිබඳව සොයා බලන්නකු විසින් මේ විවිධ න්‍යායන් පිළිබඳව තේරුම් නොගැනීමෙන් මහත්ම අවුලකට පත්විය හැකිය. ඒ නිසා නාමරූප න්‍යායන් යම් පමණකට මෙලෙස විග්‍රහ කල හැකිය.1. ස්ඛන්ධ න්‍යාය.නාමරූපය අර්ථ
දක්වන ප්‍රධානතම ක්‍රමයක් ස්ඛන්ධ භේදයයි. එහිදී රූපය ලෙස සතර මහාධාතු හා උපාදාය රූපයත් නාමය ලෙස වේදනා, සඤ්ඤා, සංඛාර, විඤ්ඤාණ යන ස්ඛන්ධ විග්‍රහ කිරීමත් සිදුවේ.  කලහ විවාද සූත්‍රයේ දක්නට ලැබෙන "නාමංච රූපංච පටිච්ච ඵස්සො" යන තැන මහා නිද්දේස පාලියේදී තව දුරටත් විග්‍රහකොට දක්වයි. "චක්ඛුං පටිච්ච රූපෙච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සංගති ඵස්සො. චක්ඛුංච රූපාච රූපස්මිං. චක්ඛු සම්ඵස්සං ඨපෙත්වා සම්පයුත්තකා ධම්මා නාමස්මිං. ඒවංපි නාමඤ්ච රුපඤ්ච පටිච්ච ඵස්සො" එහි ඇස රූපය රූප වන අතරම චක්ඛුවිඤ්ඤාණය හා ස්ඵර්ශය හැර අනෙක් සියල්ලම නාම ධර්ම ලෙස දක්වයි. ඒ අනුව එහි විඤ්ඤානයද නාම සංඛ්‍යාවටම ඇතුළත්කොට දක්වා ඇත. (කලහවිවාද සුත්ත නිද්දෙසො, මහා නිද්දෙසපාලි, 374 පිට)ද්වේ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා ‍යන තැනද පටිසම්භිදාවේ නාම රූපය ස්ඛන්ධ න්‍යාය ඔස්සේම සංගෘහිතය. ඒ අනුව ස්ඛන්ධ දැක්වෙන බොහෝ තැන් නාම රූප යටතේ ස්ඛන්ධ න්‍යාය ඔස්සේ සාකච්ඡා කල හැකිය. එහිදී චක්ඛු ආදී රූපය පුරේජාතවත් නාම ධර්ම සහජාතවත් දැක්වේ. නාමයන්ගෙන් වේදනා ආදියේ වෙන වෙනම පැවැත්මක් නැත. (පට්ඨානපාලි1, 6 පිට)2. පටිච්චසමුප්පාද න්‍යාය.පටිච්චසමුප්පාදයේ එන නාම රූප විග්‍
රහයද ඉතා සුවිශේෂී වූවකි. එහි නාම රූප යෙදෙන තැන් තුනකි.නාමරූප පච්චයා විඤ්ඤාණං. විඤ්ඤාණ පච්චයා නාමරූපං නාමරූප පච්චයා සලායතනං(දීඝ නිකාය 2,  මහාපදාන සුත්ත, 48 පිට.)මේ තුන් තැනම නාමරූප යෙදි ඇතිමුත් එයි ගම්‍යාර්ථය එකක් නොවේ. එනම් මේ තුන් තැන දක්වන නාම රූප එකිනෙකට වෙනස් ලෙස ධර්මානුකූල ලෙසම අර්ථ දැක්විය හැකිය. නමුත් බොහෝ දෙනෙකු මේ එකම නාමරූපය ලෙස වරදවා ගනී. නාමරූප පච්චයා විඤ්ඤානංනාමරූප ප්‍රත්‍යයෙන් විඤ්ඤානය වේ. මෙය මහා පදාන සූත්‍රය හා මහා නිදාන සූත්‍රය ආදියෙහි විග්‍රවී ඇත. ඒ අනුව විඤ්ඤානයට හේතුව නාමරූපයි. නාමරූපය ඇති තැනෙකම විඤ්ඤානය හටගනී. පුරාණ කර්මය නිසා ඇතිවන කර්ම කර්ම නිමිති ගති ගති නිමිති ආදිය මෙහි නාම රූප යන්නෙන් අදහස් වන අතර ඒ නිසාම විඤ්ඤානයාගේ මවුකුසට බැස ගැනීම වෙයි. අවිද්‍යා මූලිකව කතා කරන කල නම් අවිද්‍යා ප්‍රත්‍යයෙන් සකස් වන සංස්ඛාරයම මෙහි නාම රූප ලෙස දැක්වෙයි. ඕලාරික මට්ටමෙන් ගතහොත් අවසාන චුති චිත්තයට අරමුණුවන ගතිය හා නිමිත්ත නාමරූපයෙන් විග්‍රහ කරයි. ඒ නාමරූපය අනුවම විඤ්ඤානායාගේ ප්‍රතිසන්ධිය වේ. අරමුණු කරන තැන පහල වීමක් මෙනි. පටිසම්භිදාවේ උදයබ්බ්‍ය ඤානයේදී විඤ්ඤාණය අවිද්‍යා,
කර්ම, තණ්හා, ආහාර, නිබ්බත්ති ලක්ඛන ඔස්සේ හටගැනීම දැකිය යුතුයැයි කරන විග්‍රහයේදී විඤ්ඤාණයට හේතුවන නාමරූපය කෙලෙස් සහිත බවකින්ම ප්‍රකට කරයි.විඤ්ඤාණ පච්චයා නාමරූපංවිඤ්ඤානය නිසා නාමරූපයාගේ හට ගැනීම යන තැනෙක නාමරූපය ඉහත නාමරූපය නොවේ. මෙහි විඤ්ඤාණය තේරුම් ගැනීම නාමරූප සුඛාවබෝධයට හේතු වෙයි. ඕපපච්චයික නිබ්බත්ති ලක්ඛනණය මේ විඤ්ඤාණයේ ලක්ෂණයයි. (නෙත්තිප්පකරණ, පදට්ඨානහාර, 48 පිට) එනම් වස්තු සවිඤ්ඤාණක කරන ලක්ෂණයයි. (පේටකෝපදෙස, 152 පිට) විඤ්ඤාණය නාමරූපයට බැසගත් කල එය සවිඤ්ඤාණකයැයි කියනු ලැබේ. ඒ සවිඤ්ඤාණක බව නිසාම නාමරූප සැකැස්ම වේ. එහි රූපය චක්ඛු ආදී ආයතනයන්ගේ සැකසීම ලෙසටත් නාමය වේදනා, සඤ්ඤා, සංඛාර,ලෙසටත් දැක්වෙයි. (විභඞගප්පකරණ-1, පටිච්චසමුප්පාද විභඞගො, 260 පිට)  ඒ නාමරූප රැස්කිරීම් අර්ථයෙන් වේ. ඇස රුප හා ඒ කෙරෙහි නැමුන මනසිකාරාදිය මෙහි නාමරූපය වේ. මේ ධර්මයන්ගේ රැස් කිරීම නාමරූපයයි. ඒ රැස්වීම නිසාම සලායතනය වේ. නාමරූප පච්චයා සලායතනංනාමරූප ප්‍රත්‍යයෙන් සලායතන කී කල ඉහත නාමරූප සමවායෙ රැස්වීම ව්‍යවස්ථාපනයයි. (නෙත්තිප්පකරණ, පදට්ඨානහාර, 48 පිට) එනම් එය එක ආයතනයකට යොමු වීම ලෙස රලු මට්ටමෙන් දැක්විය හැක
ිය. එහි රූපය විඤ්ඤානය ඇසුරු කරන වස්තු රූපය වන අතරම නාමය වේදනා, සඤ්ඤා, සංඛාර, ලෙස දැක්වෙයි. චක්ඛුවිඤ්ඤානයෙහි නියෝජනයත් මෙයමයි. 3. පටිච්චසමුප්පාදයට අදාලව පොදු න්‍යායක් ලෙසත් මජ්ඣේ සූත්‍රය හා සම්මාදිට්ඨි සූත්‍රයත් ඇතුලත්ව බොහෝ සූත්‍රයන්ගේත් එන නාම රූප විග්‍රහය.එහි රූපය ලෙස සතරමහා ධාතුව හා උපාදාය රූපය ලෙස දැක්වෙන අතර නාමය ලෙස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඵස්ස මනසිකාර ලෙස දැක්වේ. ස්ඛන්ධ භේදයේදී නාම ස්ඛන්ධ සතරක් ලෙස හා පටිච්චසමුප්පාදයේදී ස්ඛන්ධ තුනක් ලෙස දැක්වුවද මෙහි  නාම ධර්ම පසක් වෙයි. වේදනා සඤ්ඤා යෙදීම සාමාන්‍ය වන අතර මෙහි විශේෂව යෙදී ඇත්තේ චේතනා, ඵස්ස, මනසිකාර යන ලක්ෂණයි. මේ තුන හා අනෙක් දෙකද ඇතුළත්ව පොදුවේ සංස්කාරස්ඛන්ධයටම ඇතුලත් කල හැකි වුවද ඒ ඒ දෙයින් වෙන වෙනම ස්වීය අර්ථයක් ප්‍රධාන ලෙසම සිදුකරන නිසාම වෙනම දක්වා ඇත. වේදනාව අරමුණේ රස විඳීම ස්වභාව කොට ඇති අතරම සඤ්ඤාවේ ස්වභාවය හැඳිනීමයි. චේතනාව යනු සිතීමයි. ඵස්ස යනු ස්ඵර්ශයයි. එය සාමාන්‍යයෙන් ඇසට රූප ගැටීමෙන් වන ස්ඵර්ශය නොව වේදනා සඤ්ඤා චේතනාවන්ගේ සඞගතියයි. මනසිකාරය යනු ඒ අනුව සිදුවන මනසි කාරයයි. පටිච්චසමුප්පාදයේ එන නාමරූප ප්‍රත්‍යයද මේ ආකාරයට අර්
ථ ගන්වා ඇත.පොදුවේ ගත්කල නාමරූපයන්ගේ පොදු යෙදීම් මෙලෙස සමස්ථයක් ලෙස වර්ගීකරණයට ලක් කල හැකි අතර මෙහි අරුත් ගැනීම ඒ ඒ ප්‍රස්තුතයට අදාලව සිදුකල යුතුය. විශේෂයෙන් පටිච්චසමුප්පාදය වැනි න්‍යායක අර්ථ ග්‍රහණය කිරීමේදී ඉතාමත් සැලකිලිමත් විය යුතුය. පටිච්චසමුප්පාදය අප කිහිප න්‍යායකින් සාකච්ඡාවට බඳුන් කරයි. අභිධර්ම ක්‍රමය හා සූත්‍ර ක්‍රමයයි. සූත්‍ර ක්‍රමයට පොදුවේ සන්තති අර්ථයකින් සිත් රැසක් එක්ව හෙන පටිච්චසමුප්පාදය පැහැදිලිකොට ඇත. අභිධර්ම න්‍යායේදී පටිච්චසමුප්පාදය ඒ සංතතිය ඇතුලත පටිච්චසමුප්පාද රාශියක් විග්‍රහ කොට දක්වයි. මේ දෙක අවුල් නොකර ගත යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස:- ඇසට රූපයක් ගැටීමෙන් පසු ඒ රූපය අරඹයා තණ්හා කිරීමත් පුද්ගල බවේ ජාතිය හා ඒ නිසා ජරාමරණ දුක් විඳීමත් කියන සිදුවීම එක සිතක ස්වභාවයක් නොවේ. එය සිත් සමූහයක සිදුවීමකි. ඒ එක සිතක් සිතක් පටිච්චසමුප්පාදය අනුව වුවද එය සාමාන්‍ය සූත්‍රයන් තුළ අර්ථ ගන්වා නැත. නමුත් අභිධර්ම න්‍යාය ඔස්සේ එය වෙන වෙනම සිතක් සිතක් පාසා අර්ථ ගන්වා ඇත. එයින් කරුණු විමසන්නෙකුට මනාවම අනාත්ම දර්ශනය ප්‍රකට කොට දැක්විය හැකි නිසාමය. කරුණු නොදන්නෝ සූත්‍රය පමණක්ම ගැනීමෙන් මෙය අවුලකට
පත්කරගන්නා අයුරක් දක්නට ලැබෙයි. නාමරූප ප්‍රත්‍යයෙන් විඤ්ඤාණයත් විඤ්ඤාණ ප්‍රත්‍යයෙන් නාම රූපත් වෙන බව සියලු තැනට ආදේශ කිරීමෙන් විපාක නාමරූපයේ ලක්ෂණ හෝ කර්මයන්ගේ ලක්ෂණය නොදක්වයි. විපාක සිත්වල පවා කර්ම යෙදෙන අයුරකින් දක්වයි. විපාක චක්ඛුවිඤ්ඤාණ සිත ගත හොත් මෙයද නාමරූප ප්‍රත්‍යයෙනි. නමුත් මෙහි නාම රූප දැක්විය යුත්තේ අභිධර්ම න්‍යායට මිස සූත්‍ර න්‍යායට නොවේ. සූත්‍ර න්‍යායට අනුව එක සිතක පටිච්චසමුප්පාදය දැක්වීමක් නොවේ. ඒ සිතේ නාමය වෙනම එකින් එක හටගැනීමක් නැත. ඒවා සහජාතය. චක්ඛුවිඤ්ඤානය හා එක්වම උපදී වේදනාව කලින් ඉපදී සඤ්ඤාව ඊට පසු උපදි ලෙස එයට අර්ථ දැක්විය නොහැකිය. එහි රූපයද ඇතැමෙක් නාමස්වරූපයක් ලෙස ගත්තද එය සාවද්‍යය. රූපය නිස්සය ප්‍රත්‍යයෙන් එම සිත හා නිශ්‍රය වන බව පට්ඨානයෙහි නිශ්‍රය ප්‍රත්‍ය විග්‍රහයෙහි දක්වා ඇතමැමේරියා කාණ්ඩයමෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කළයුතුව ඇත. ඔබ මෙම මාතෘකාව පිලිබඳව දැනුවත්නම්, නව කරුණු එක්
කිරීමට දායකවන්න.කිරිබී වැඩෙන සතුන් මෙනමින් හැඳින්වේ. ස්ත්‍රී සතුන්ගේ ස්තන ග්‍රන්ථීන් ඇත. එමගින් පැටවුන් පෝෂණය සිදුවේ.ක්ෂීරපායී (mammeals / lamine mamma "breast") යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මැමේරියා පංතියේ ඇති පෘෂ්ඨවංශික සතුන් වන අතර කාන්තාවන්ගේ කිරි මවුවරුන්ගේ ආහාර (කිරි දෙන) සඳහා කිරි නිපදවයි. , ලොම් හෝ හිසකෙස් සහ මධ්යම කණ ඇට තුනක්. මෙම ලක්ෂණයන් උරගයන් හා පක්ෂීන්ගෙන් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමෙන් පසුව, ඔවුන් ටිරාස්ටික් හෙඳි මීට වසර මිලියන 201-227 කට පෙර විසුරුවනු ලැබීය. ක්ෂීරපායි විශේෂ 5,450 ක් පමණ ඇත.මූලික ශරීර වර්ගය සිවු ගුණයක් වන අතර බහුතරයක් ක්ෂීරපායි සතුන් ඔවුන්ගේ භූමි හරස් මාර්ගයන් හතර සඳහා යොදා ගනී. නමුත් සමහරුන්ට මුහුදේ දී, වාතය, ගස්, භූගත හෝ කකුල් දෙක මත ජීවිතයේ හැඩය අනුව හැඩගස්වනු ලැබේ. මෙම ක්ෂීරපායි සතුන් අතරින් 30-40 මි.මී. (1.2-1.6) මුම්බායි bumblebee සිට මීටර් 30 (ෆ්ලෑග් 98) නිල් තල්මසුන් දක්වා විශාල වේ. මාළුන්ගේ ජීවිතයේ උපරිමය වසර 211 ක් පමණ වන අතර, සියළුම නූතන ක්ෂීරපායි සතුන් බිත්තර දැමීමේ ක්ෂීරපායි සතුන් වන මොනාටේමස් වර්ග පහ හැර, සජීවී  ඳරුවන් බිහි කරයි. ප්ලාන්චෙන්ටල් නමින් හඳුන
්වන සමෝධානික ක්ෂීරපායීන්ගෙන් බහුතරය, ක්ෂීරපායීන්ගේ ප්ලෙන්ටෙන්ටා (Plententals) ඇත.බොහෝ ක්ෂීරපායින් බුද්ධිමත් ය. ඇතැම් අය විශාල මොලයක්, ස්වයං දැනුවත්භාවය සහ මෙවලම් භාවිතා කරති. ක්ෂීරපායින්, අල්ට්රා සවුන්ඩ් නිෂ්පාදනය, සුවඳ විලවුන් නිෂ්පාදනය කිරීම, සංඥා ගායනය හා නාට්යගත කිරීම වැනි විවිධ ක්රම ඔස්සේ සන්නිවේදනය හා හඬ නැගීමට හැකිය. ක්ෂීරපායී විඛණ්ඩන විලයන සංගම්, හරාම්වරුන් සහ ධූරාවලීහාවන්ට සංවිධානය කිරීමට හැකි වුවද, හුදෙක් තනිව හා භෞමික ය. බහුතරයක් ක්ෂීරපායි සතුන් බහුකාර්ය වන නමුත් සමහරුන් සමකාමී හෝ බහුපාර්ශ්වීය විය හැකිය.මිනිසුන් විසින් විවිධ වර්ගවල ක්ෂීරපායීන්ගෙන් බහුතරයක් වාසභූමිය නියොලිටික් විප්ලවය තුළ ප්රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇති අතර, මිනිසුන්ට ආහාර සැපයීම සඳහා දඩයම් කිරීම සහ එකතු කිරීම වෙනුවට ගොවිතැන ප්රතිවර්තනය විය. මෙය විශාල වශයෙන් සහ විශාල කණ්ඩායම් අතර වඩාත් සහයෝගීතාවයෙන් යුත්, මානව සමාජයන්, නූතනවාදී සිට සතෙකුගෙන් විශාල ප්රතිව්යුහගත කිරීමකට තුඩු දුන් අතර, අවසානයේ පළමු ශිෂ්ටාචාරවල වර්ධනය. ප්රවාහන හා කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා අවශ්ය ආහාර සැපයීම, ආහාර (මස් හා කිරි නිෂ්පාදන), ලොම් සහ හම්
සැපයීම, සැපයුම්කරුවන් වෙත ලබා දීම. ක්ෂීරපායීන් ක්රීඩාව සඳහා දඩයම් කර ඇති අතර විද්යාවෙහි ආකෘති ජීවීන් ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ. Palaeolithic කාලය පටන් ක්ෂීරපායී ශාක වලින් පිළිබිඹු වන අතර, සාහිත්යය, චිත්රපට, මිථ්යා සහ ආගම් වල දක්නට ලැබේ. ක්ෂීරපායීන් ගණනාවකම හා ක්ෂීරපායීන්ගේ සංඛ්‍යාව අඩු වීම ප්‍රධාන වශයෙන්ම වනාන්තර විනාශ කිරීම,ප්‍රධාන වශයෙන් වන විනාශයයි.සිංහල ඉතිහාසයසිංහල ඉතිහාසය ගැන නොයෙකුත් ප්‍රවාද ඇත. මෙයින් ප්‍රධාන වන්නේ විජයගේ පැමිණීම හා සිංහබාහු කතාවයි. නමුත් ඊට පෙර සිටම ලංකාවේ උසස් සංස්කෘතියක් තිබී ඇත. බුදු රජුන් තෙවතාවක් ලංකාවට පැමිණ ධර්මය දේශනා කර ඇත. ලංකා ඉතිහාසය ගැන ලියවී ඇති චූලවශය හා මහාවංශය ඉතා චටිනා සාක්‍ෂි සපයයි.    මහාවංශයේ සඳහන් පරිදි ලංකාවට විජය පැමිණි විට හමුවූ කුවේණිය යකිණියක බව කියා අැතත් යකුන් යනුවෙන් කොට්සඨාසයක් නොවන බැවින් අැය මෙරට විසූ ජන කොටසකට අයත් බව සිතාගත හැකිය. මහාවංශ කතු වරයා විජය පැමිණීම වන අවස්ථාවේ මෙරට ජනාවාස නොවූ බව කීමට උත්සාහ දරා ඇතත් මහාවංශයේම බොහෝ තැන්වල ඇති කරුණු මගින් මෙරට ඉතා දියුණු සංස්කෘතියක් සහිත ජනතාවක් සිටි බව ඔප්පුවේ.==මහා
රාවණා රජතුමා==රාවණා යනු ක්‍රි.පූ.පන්දහස් ගණන් වල ලංකාවේ රජ කළ බලවත් අධිරාජයෙකි.ඔහුගේ සම්භවය පිලිබඳව එන විස්තර අද්භූත රසය මිශ්‍රව ඇත.ඔහුගේ මව සුමාලි රජුගේ හා කේතුමතී බිසවගේ දියණියක වූ කෛකසිගේ සහ පුලස්ති ඍෂිගේ පුත් විශ්‍රවන් ඍෂිගේ වැඩිමහල් පුතු වේ.ඔහුගේ අගමෙහෙසිය මය නම් දානව අසුර කුලයේ අසුරයකු හා හේමා නම් අප්සරාවියකගේ දුව වූ මන්දෝදරි නම් අප්සරාවියයි.නාග ගෝත‍්‍රයනාග ගෝත්‍රය යනු කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳව විවිධ මත පවතී. නාගයන් වන්දනා මාන කල මිනිස් කොටසක් යන්න වඩා පිළිගත් සහ විශ්වාස කල හැකි මතය වේ. මහා වංශයේ සඳහන් චුලෝදර මහෝදර නා රජුන් මැණික් පුටුවට ඇති කරගත් ගැටුම විසදීමට බුදුරජානන් වහන්සේ පැමිණීම එයට සාක්ෂි දරයි. අසු කෙළක් නාගයින්ට එහිදී ධර්මය දෙසු බව සඳහන්වේ.  කව්රුන්ද මේ නාගයෝ – නාගයන් ගැන බුදුදහමේ සදහන් වී ඇති කරුණු          දානපාරමිතා මුහුණු පොත ඇසුරිණි.අප වෙසෙනා පෘථිවියේ තුනෙන් දෙකක් ජලයෙන් යට වී පවතී. ඒ සුවිසල් ජලස්කන්ධය පුළුල් පරාසයකට පැතිර ගිය මහා සාගරයන්ගෙන් නිර්මිත ය. මහ සයුර අද්භූත තැනක් ලෙස මානව ගවේෂණයන්ට ලක් වූයේ අද ඊයේක සිට නො වේ. ඒ අද්භූත බව තීව‍්‍ර කරවමින් වරින
් වර මහ සයුර දෙබෑ කොට මතු වී ක්ෂණයකින් නො පෙනී යන යෝධ ශරීරයන් ඇති සත්වයන් ගැන යම් යම් අවස්ථාවන්වල වාර්ථා වී තිබුණි.සාගර ජලකඳ දෙබෑ කර අඩි තිහ හතළිහක් ඉහළට එසැවී, අඩි විස්සකට වඩා පුළුල් වූ මහා පෙන ගොබයේ ඇති ගිනි පුළිඟු වන් දෑස් සහ තියුණු උල් දත් ඇති මුඛය විවර කර, ඇසිපිය හෙළන සැණෙකින් යළි නො පෙනී යන දැවැන්ත මුහුදු උරගයා ගැන පුවත ද ලෝකය හමුවට ගෙන ආවේ උභතෝකෝටිකයකි.වරෙක ප‍්‍රංශ ගවේෂකයන් දෙදෙනෙකු මේ සත්වයාගේ ඡායාරූපයක් ගන්නට සමත් වූහ. මහ සයුර මැද ගල්වැටියකට බර දී සිටි දැවැන්ත සත්වයා දෙස දුරදක්නයෙන් බැලූ ඔවුහු ගොඩබිම වෙසෙනා නාගයෙකුගේ ස්වරූපය ම සහිත පළල් වූ පෙන ගොබය, දිදුලන නෙත් සඟල, ලා රතුවන් මුඛය, තියුණු උල් දත්, සහ කළු සුදුවන් විශාල සිරුර පැහැදිලි ව දැක ගත්හ. අඩක් පමණ ජලයෙහි ගිලී ගත් සිරුරේ දිග අඩි සියය ඉක්මවන්නට ඇති බව ඔවුන්ගේ නිගමනය විය.සබ්මැරීන උපකාරයෙන් මරියානා ආගාධය අසල ගවේෂණයක නියැළුන තවත් පිරිසක් කැමරා තුළින් දුටුවේ සාගර පත්ලෙහි අඩි 200 -250ක් පමණ වූ ආලෝක ධාරා විහිදුවන උරගයෙකු සිටින බව ය. සැණෙකින් එම ආලෝකය නිවී ගිය අතර සාගර පතුලේ මහා කැළඹීමක් ඇති කරවමින් උරගයා සැණින් නො පෙනී ගියේ ය
.මෙවන් වූ වාර්ථා ගණනාවක් නිසා විද්‍යාඥයින් සරණ ගිය වත්මන් ලෝකය අවසානයේ පැමිණි නිගමනය වූයේ මේ සත්වයා කිසිසේත් ම මිනිස් ග‍්‍රහණයට හසු කර ගත නො හැකි, පියවි ඇසට පෙනුන ද මොහොතින් නො පෙනී යන, මහ සයුරේ සිරස් සහ තිරස් අතට සැණෙකින් කිමිදිය හැකි, ශබ්දයේ වේගයට වැඩි වේගයෙන් ගමන් කරන අද්භූත ජීවියෙකු බව ය.ලොවට අබිරහසක් වූ මේ මුහුදු නාගයන් අපට සිහිපත් කළේ දෙදහස් හයසිය වසරකට එපිට ලොව පහළ වී වදාළ ගෞතම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බුද්ධ රාජ්‍යය තුළ ඉස්මතු වූ, අප නො දකිනා ලොවෙහි අසිරිමත් හෙළිදරව්වයි.බුදු සසුනට නාගයන් යනු ආගන්තුක ජීවි කොටසක් නම් නො වේ.‘‘ආකාසට්ඨා ච භුම්මට්ටා – දේවා නාගා මහිද්ධිකාපුඤ්ඤං තං අනුමෝදිත්වා – චිරං රක්ඛන්තු බුද්ධ සාසනං”මෙලෙසින් අහසේ ද පොළවේ ද වෙසෙන්නා වූ දෙවියන්ටත්, නාගයන්ටත් පුණ්‍යානුමෝදනා කොට සම්බුද්ධ ශාසනය බොහෝ කාලයක් සුරක්ෂිත කරවන්නට යැයි පැවසීම ඇරඹුණේ ද මෑතක දී නො වේ. සම්බුදු සසුන හා සබැඳි දේව පිරිසක් සේ ම නාග පිරිසක් ද වෙසෙන බව අපි දන්නෙමු. එසේ ම සම්බුදු සසුනට නම් නාගයන් යනු හුදු සංකල්පයක් හෝ මනුෂ්‍ය ගෝත‍්‍රයක් හෝ නො වේ.පෙනෙනා නාගයෝ සහ දන්නා නාගයෝඅප පියවි ඇසින් දකින්
නේ උරග ගණයට අයත්, උග‍්‍ර විෂ සහිත සර්පයෙකු ලෙස සැලකෙන නාගයන් ය. පියවි ඇසට පෙනෙනා මේ නාගයන් හැරුණු කොට අප දන්නා නාගයන් සියල්ලන් ම අපට හමු වන්නේ බුදු දහම තුළ ය.සිද්ධාර්ථ ගෞතම බෝසතාණන් වහන්සේ සම්බුද්ධත්වය සාක්ෂාත් කළ දිනයේ උදෑසන නේරංජරා නදියේ පා කළ පාත‍්‍රය උඩුගං බලා ගොස් පසු ව නාග ලෝකයේ පිහිටි බව අපි අසා ඇත්තෙමු. එය දුටු මහා ආයුෂ ඇති මහාකාල නා රජු අදත් බුදු කෙනෙකු බුදු වන්නට යන වග පැවසුවේ ලූ.ගෞතම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ සම්මා සම්බුද්ධත්වයෙන් පසු ඉක්ම ගිය සයවන සතිය මුචලින්ද නාග දරණය තුළ ගත කළ බව ද අපි අසා ඇත්තෙමු. මහා වර්ෂාවන්ගෙන් සහ සුළෙඟන් ද මැසි මදුරුවන්ගෙන් ද සර්පයන්ගෙන් ද තථාගතයන් වහන්සේට උවදුරක් නො වනු පිණිස මුචලින්ද නා රජු සම්බුදු සිරුර වටා දරණ ගසා සම්බුදු ශීර්ෂයට ඉහළින් පෙන ගොබය නගාගෙන සතිය පුරාවට ම රැඳී සිටියේ ය. සතිය අවසන දරණ පට ලෙහා දමා සුන්දර වූ ශරීරයක් මවාගෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරිපිට මිනිස් වේශයෙන් පෙනී සිටියේ ය.(ඛුද්දක නිකාය – උදාන පාලි)භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වී දැයි මිනිසුන්ගෙන් දැන ගැනීමට උපක‍්‍රමයක් ලෙස සිය අභිරූමත් දියණියට ගීයක් උගන්වා අඩ මසකට වරක් උපෝස
ථ දිනයේ බරණැස ගංගා නදිය අසල තම පෙන ගොබය මත මිනිස් වෙසින් ඇය හිඳුවා ඇගේ ගීයට ප‍්‍රතිගීයක් ගයන්නෙකුට මහත් වස්තුව ද සමඟ ඇයව සරණපාවා දෙන බව ප‍්‍රසිද්ධ කළේ ඒරකපත‍්‍ර නා රජු ය. අවසන ඔහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හමුවට පැමිණියේ ය.තවත් අප දන්නා නාගයෙකු වන්නේ ඍද්ධිමත් වූ නන්දෝපනන්ද ය. භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ සංඝයා වහන්සේලා පිරිවරා ගෙන දෙව්ලොවට වැඩි මොහොතේ පා දුවිලි වැටීම නිසා කිපී මහාමේරු පර්වතය සිය පෙන ගොබයෙන් වසා ගත් ඒ නා රජු දමනය කළේ මහා ඍද්ධි ඇත්තා වූ බුද්ධ පුත‍්‍ර මොග්ගල්ලානයන් වහන්සේ ය.වරෙක අනුරුද්ධ මහ රහතන් වහන්සේට වැළඳුණු උදරාබාධයකට පිළියම් ලෙස අනවතප්ත විලෙන් පැන් ගෙන ඒමට වැඩි සත් හැවිරිදි වූ සුමන සාමණේරයන් වහන්සේට පැන් ගනු නො හැකි වන ලෙස විල වසා පෙණගොබය නගා ගත්තේ පන්ථක නා රජු ය. නමුත් සාමණේරයෝ පෙනය ඉවත් කර පැන් රැගෙන වැඩි සේක.ශ‍්‍රද්ධාවන්ත වූ නාගයෙකු මිනිස් වෙස් ගෙන බුදු සසුනෙහි පැවිදි වූ බවත්, නින්දේ දී සැබෑ නාග ස්වරූපය මතු වීම නිසා ස්වාමීන් වහන්සේලා මේ බැව් දැන තථාගතයන් වහන්සේට දැනුම් දුන් බවත්, ඉන් අනතුරු ව නාගයන් පැවිදි කිරීම තහනම් කොට විනය නීතියක් පැනවුණු බවත් විනය පිටකයේ සඳහන් ය.
එසේ ම නර්මදා නදිය අසබඩ සහසක් සක් ලකුණින් පිරී ගත් උතුම් ශී‍්‍ර පාද සටහනක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තබා වදාළේ නා රජෙකුගේ ඉල්ලීම මත බව කියැ වේ.එපමණක් නො ව භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දෙවන ලංකාගමනය සිදු කෙරුණේ නාගයන් දෙපිරිසක් අතර සිදු කෙරෙන්නට ගිය යුද්ධයක් නවතා යහපත සලසා දෙන්නට ය. තෙවන වරට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අප රටට වැඩම කළේ නාගදීපයට වැඩි ගමනේ දී මණිඅක්ඛික නා රජු කළ ආරාධනාවකට අනුව ය.මහා බෝධි ශාඛාව අප රටට වැඩම කරවූ මොහොතේ බෝධි ශාඛාව ඔවුන් සතු කර ගන්නට තැත් දැරූ නාගයන් සංඝමිත්තා රහත් තෙරණියෝ අනුකම්පාව මත සතියක් පුරාවට මහා බෝධි ශාඛාව නා ලොව වඩා හිඳුවා පූජෝපහාර දක්වා ඇත. දැනුදු අප ‘නා ලොව සතියක් පුද ලද බෝධිය’ කියා ජය ශී‍්‍ර මහා බෝධින් වහන්සේට වන්දනා කරන්නේ එබැවිනි.ස්වර්ණමාලී මහා සෑයේ පිහිටවූ ද්‍රෝණයක් සම්බුදු ධාතුන් වහන්සේලා නා ලොව සිට ඍද්ධි බලයෙන් රැගෙන ආවේ සෝණුත්තර රහතන් වහන්සේ ය. ඒ මහා සෑය තනවන්නට නාගයන් බොහෝ සෙයින් උපකාර කළ බව ද වංශ කථාවල සඳහන් ය.සෝමාවතිය සෑ රජුන් තුළ නිධන් ව ඇත්තේ ද නා ලොව සිට වැඩම කරවූ දක්ෂිණ ශී‍්‍ර දන්ත ධාතූන් වහන්සේ ය. අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ බෝධිසම්භාර පුරන සමයේ විපස්සී සම්බුද
ුරජාණන් වහන්සේගෙන් විවරණ ලැබුවේ අතුල නම් නාග රාජයෙකු ව ඉපිද සිටිය දී ය.මෙලෙස සසුන හා සබැඳුණ නාගයන් කවර සත්ව කොට්ඨාසයකට අයත් ද? නාගදීපයේ ද කැලණියේ ද වාසය කළා වූ නාගයන් කවුරුන් ද? ඒ මනුෂ්‍ය ගෝත‍්‍රයක් ය කියා පැවසිය හැකි ද? පෙනෙන නාග ලෝකය හා නො පෙනෙන නාග ලෝකය අප කවර අයුරකින් විග‍්‍රහ කරන්න ද?කවරහු ද මේ නාගයෝ?අප දන්නේ බිජුවටින් උපදින නාගයන් ගැන පමණි. සත්ත්වයන් විෂයෙහි යම් හතර ආකාරයකින් උප්පත්ති සිදු වේ ද ඒ හතර ආකාරයෙන් ම නාගයන් ද උපත ලබන බව ඔබ අසා තිබේ ද? අප නො දුටු ඒ ලොව පිළිබඳ, පෙනෙන, නො පෙනෙන සියලූ ලෝකයන් මැනැවින් අවබෝධ කළා වූ, ඒ සියලූ ලෝකයන්ගෙන් නිදහස් වී වැඩ සිටියා වූ සර්වඥයන් වහන්සේගේ දහම තුළින් ම හැර අන් කවරකින් නම් අප හඳුනා ගන්න ද?බිත්තරවලින් උපදින්නා වූ නාගයන්, එනම් අණ්ඩජ නාගයන් හැරුණු කොට සංසේදජ, ජලාබුජ හා ඕපපාතික යන ආකාරයන්ගෙන් ද නාගයෝ උපත ලබති. මේ බව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සංයුත්ත නිකායේ නාග සංයුත්තය තුළ විස්තර කොට පෙන්වා වදාළ සේක. මේ අය අතුරෙන් වඩාත් බල සම්පන්න වන්නේ ඕපපාතික නාගයන් ය.මහාමේරුව පතුල මුර කරනා නාගයන් ගැන කුලාවක ජාතකය තුළ කියැවේ. දෙදෙව් ලොවට අධිපති සක් දෙවිඳුන් සු