LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
නිසා වෙරළබඩ ප්‍රදේශ ජලයෙන්  යට වී වෙරළ ඛාදනය උග්‍ර වී ඇත. 2)මානව ජනාවාසවල බලපෑම		ලෝක ජන සංඛ්‍යාව සීග්‍රලෙස වර්ධන‍ය වීමත් සමග වෙරළාසන්න ප්‍රදේශවල අධික ජනගහනයක් පදිංචි වි ඇත.මේනිසා වෙරළාසන්න ජනාවාස ඉදිකිරීම,කඩොලාන පරිසරපද්ධති විනාශ කිරීම,අනෙකුත් වෙරළ සමිපත් පරි‍‍හෝජනය අධික වීම නිසා වෙරළේ ස්වාභාවික ආරක්ෂාව ඉවත් වී වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වී ඇත.කොරල්පර කැඩීම		සජීවී කොරල්  ජීවීන් නැතිනම් කොරල් බුහුබාවන් හෙවත් පොලිප් ජීවියා මගින් වෙරළේ නිර්මාණමය වී ඇත xxx]]කැල්සියමි කාබනේටි වලින් සමන්විත කොරල් පාෂාණ වැටි කොරල් පාෂාණ ලෙස හදුන්වයි.මේවා වෙරළේ දියකඩන ස්ථාන ලෙස හදුන්වයි.මේවා වෙර‍ළේ ස්වාභාවික තාප්පයක් ලෙස ක්‍රියාකරයි.මේනිසා කොරල් වැටි මගින් වෙරළ ඛාදනය වලක්වයි.නමුත් වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශ රාශියක හුනු කර්මාන්තය නීති විරෝධී මසුන් ඇල්ලීම හා වෙනත් මානව ක්‍රියාකාරකමි නිසා කොරල්පර කැඩීම සිදුකරයි.සංචාරක කර්මාන්තයඅලංකාරය සදහා තබා ගැනීම විවිධ අ‍යෝග්‍ය ධීවර කටයුතු නිසාද කෙරල්පර විනාශවීමසිදුවේ.මේනිසා වෙරලේ තිබු ස්වාභාවික ආරක්ෂාව නැති වී වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබලව සිදුවෙයි.4)කඩොලාන ශාක ප්‍රජාව විනාශ කිරිම.		වෙරළා
සන්න ප්‍රධානතම ස්වාභාවික වෘක්ෂලතා පද්ධතිය කඩොලාන පරිසරපද්ධතියයි.මෙමගින් වෙරළ කලාපය තරංග ඛාදනයෙන් ආරක්ෂා කරයි.නමුත් වර්තමානයේ මෙම කඩොලාන පරිසර පද්ධති විවිධ ඉදිකිරිමි,ආර්ථික කටයුතු,දැව සඳහා මෙන්ම ආරක්ෂක කටයුතු නිසාද එළිකිරීමි නිසා තරංග ගොඩබිම තුළට ඇදී ඒමෙන් වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වී ඇත.5)අයෝග්‍ය වෙරළ බැමි ඉදිකිරීම.		කිසියමි වෙරලාශ්‍රිත කලාපයක ඛාදනය ප්‍රබල වන විට වෙරළ ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඉංජිනේරැවන් විසින් විවිධ බැමි ඉදිකරනු ලබයි.විශේෂයෙන්ම තරංගවල ප්‍රබලත්වය හෝ ඒවායේ දිශාව පිළිබඳව විමර්ෂණය නොකර විවිධ බැමි වර්ග ඉදිකරනු ලබයි. එවිට එම බැමි විසින්තරංග ශක්තිය වෙනත් වෙරළාශ්‍රිත කලාපයක් කරා යොමු කිරීම නිසා එම වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වේ.උදාහරන;ශ්‍රි ලංකාවේ පුත්තලම,තංගල්ල,බේරැවල වෙරළ.6)වෙර‍‍ළේ විවිධ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම.		වෙරළාසන්නයේ සංචාරක හෝටල්,ජනාවාස හා වෙනත් ගොඩනැගිලි ඉදිකාරීමගොනුව:Builbing.jpgනිසා වෙරළ පටු වෙයි.එවිට වෙරළ ඛාදනය අවම කිරීමට යොදනු ලබන වෙරළ බැමි ඉදිකිරිමට අපහසු වෙයි.එමෙන්ම බැමි ඉදිකිරීමට ගෙන එන ගල් ප්‍රවාහනය කිරීමට මෙන්ම ගල්කුටිටි ඇතිරීමටඉඩ ෙනාලැබීම නිසා ෙවරළ ඛාදනය උග්‍ර වී අැත. උ
දාහරන;ශ්‍රි ලංකාවේ දකුණු වෙරළතීරය.වෙරළ ඛාදනයේ ප්‍රතිඵල		විවිධ ප්‍රදේශ වල සිදුවන වෙරළ ඛාදනය නිසා විවිධ ප්‍රතිඵල උද්ගතවීඇත.1)ජනාවාස හා ගොඩනැගිලි විනාශ වීම 		වෙරළ ඛාදනයේ ප්‍රධාන ප්‍රතිඵලයක් වන්නේ වෙරළාසන්න ජනාවාස විනාශ විමයි.ශ්‍රි ලංකාවේ බොහෝ වෙරළ ප්‍රදේශවල විශාල ජන සංඛ්‍යාවක් වාසය කරන නිසා ඔවුන්ගේ ජනාවාස කෙරෙහිවෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල ලෙස බලපා ඇත.එම නිසා නිවාස විනාශ වීම,ජීවිත හානි වීම, වැඩි වී තිබේ.එමෙන්මසංචාරක හෝටල් විනාශ වීම,වෙරළ බඩ පොල් වගාව විනාශ වී ගිය ජනාවාස පුනරැත්තාපනයකිරීමට රජය විශාල වියදමක් දරනු ලබයි.2)ගොඩබිම මුහුදට සේදීයාම.		වෙරළ ඛාදනයේ ප්‍රබලතම ගැටලුව ගොඩබිම මුහුද දෙසට ‍සේදීයාම හා ගොඩබිමි භුමිප්‍රමාණය අඩුවීමයි.ශ්‍රි ලංකාවේ කල්පිටිය සිට යාල දක්වා ඇති කිලෝමීටර් 685  තරම් දිග වෙරළාශ්‍රිතකොටස් වාර්ෂිකව වර්ග මීටර් 1,75,000-2,85,000 තරම් ගොඩබිම් කොටසක් වෙරළ ඛාදනය නිසා විනාශ වී යයි.උදාහරන;1840-1920 කාලය තුළ සීනිගම වෙරළාශ්‍රිතව පිහිටා තිබුණි.නමුත් එම කලාපයේ වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වීම නිසා අද ගොඩබිම සිට සැතපුම් කාලක් දුරින් සීනිගම දේවාලය පිහිටා ඇත.3)සංචාරක කර්මාන්තය කෙරෙ
හි බලපෑම.		ශ්‍රි ලංකාවේ දකුණු වෙරළ තීරය සංචාරක කර්මාන්තම  සමඟ දැඩිව බැඳි පවතී.ශ්‍රි ලංකාවේ ශ්‍රේණිගත හෝටල් වලින් 75% ද හෝටල් කාමර වලින් 80% ද පිහිටා ඇත්තේ වෙරලාශ්‍රිත පටු බිම් තීරයකි.වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වන විට හෝටල් වලටත්,ගිමන්හල් වලටත් භෝජනහල්,පිහිනුමි තටාක වැනි ගොඩනැගිලි වලටත්හානි පැමිනේ.මෙවන විටද සංචාරක කර්මාන්තය ආශ්‍රිත සමහර ගොඩනැගිලි විනාශ වී ඇත.එමෙන්ම වෙරළ ඛාදනය නිසාද දංචාරක හොටල් පසුපස  වෙරළ ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වීම නිසා ඒවාට පැමීණෙන සංචාරකයින් අඩුවීමෙන්ද වෙරළ ඛාදනය සංචාරක කර්මාන්තය ෙකෙරහි බලපා අැත.4)ධීවර කර්මාන්තය කෙරෙහි බලපෑම.		වෙරළාශ්‍රිත විශාල ංනතාවක‍ගේ ප්‍රධාන කරමාන්තය ධීවර කර්මාන්තයයි. මේ මඟින් විශාල පිරිසක් සිය ජීවනෝපාය ‍ගෙන යයි.එමෙන්ම වෙරළාශ්‍රිත ධීවර වරායන්.ජැටි ,ශීතාගාර විශාල වශයෙන් පිහිටුවාඇත.වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වීමත් සමඟම මෙම ධීවර වරායන් වෙරළ ඛදනයට ලක්වීමෙන් ධීවර යාත්‍රා වලටද බරපතල හානි සිදු වී ඇත.5)ගමනාගමනයට බාධා ඇති වීම.		වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වීමෙන් වෙරළාශ්‍රිත පරිවහන පද්ධතියට බාධා ඇති වෙයි.වෙරළ ඛාදනය ප්‍රබල වීමෙන් මහා මාර්ග මෙන්ම දුම්රිය මාර්ගවලටද දැඩි තර්ජනයක් එල
්ල වී ඇත.මේ වන විටත් ශ්‍රි ලංකාවේ නිරිත දිග වෙරලේ මහාමාර්ග හා දුම්රිය මාර්ග වෙරළ ඛාදනයට ගොදුරැ වි විනාශ වී ඇත.එම නිසා එම කලාපයේ ගමනාගමනයද විටින් විට ඇන හිටියි.එමෙන්ම මෙම පරිවහන පද්ධති විටින් විට ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමටද රජය විශාල මුදලක් වැය කරයි.6)ස්වාභාවික සෞන්දර්ය විනාශ වීම		එටක වැදගත් ස්වාභාවික පරිසරයන් ලෙස වෙරළ ප්‍ර‍දේශ දැක්විය හැකිය. වෙරළාශ්‍රිත ස්වාභාවික සෞන්දර්යරටක වටිනාකම කෙරෙහිත් ජනතාවගේ විවේකය විනෝදය සඳහාත් බලපායි.මෙලෙස ප්‍රබල ලෙස වෙරළ ඛාදනය වන විට එහි සෞන්දර්යාත්මකඅගය පිරිහී යයි.වෙරළ ඛාදනයේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති මෙවැනි සෞන්දර්යාත්මක ස්ථාන 89 ක් හදුනාගෙන ඇත.7)වෙරළාශ්‍රිත ඓතිහිසික ස්ථාන විනාශ වීම.		වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශවල විවිධ ඓතිහාසික හා විද්‍යාත්මක ස්ථාන පිහිටා පවතී  නමුත් වෙරළාශ්‍රිතව ප්‍රබලව සිදුවනවෙරළ ඛාදනය එම ඓතිහාසික ස්ථාන විනාශ වීම කෙරෙහිත් බලපා ඇත. ශ්‍රි ලංකාවේ වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ව්‍යාප්ත වී ඇති මෙවැනිඓතිහාසික ස්ථානයන් හඳුනා‍ගෙන ඇත.ගොනුව:Seenigama.jpgඓතිහාසික ස්ථානයපැතිරී ඇති දිස්ත්‍රීක්කයශිව දේවාලයකොළඹ-මෝදරඅයියනාර් දේවාලයපුත්තලම-කරැක්කපොනායි
රන්කෙත් ව්හාරයකළුතර පට්ටිය උතුරදුව විහාරයකළුතර-මොරගල්ලසීනිගම දේවාලයගාල්ල සීනිගමගාල්ල කොටුවගාල්ල නගරයදුව දේවාලයගාල්ල තල්පෙ දකුණවිෂ්ණු දේවාලයමාතර දෙවිනුවරසමුද්‍රගිරි දේවාලයමාතර දෙවිනුවරකිරින්ද විහාරයහම්බන්තොට කිරින්දතංගල්ල කොටුවහමිබන්තොට කොටුවේගොඩසමුද්‍ර විහාරයඅම්පාර කුමනවිෂ්ණු කෝවිලයාපනය කිරිමලේවෙරළ ඛාදනය වැලැක්වීම-වෙරළ සංරක්ෂණය		 ශ්‍රි ලංකාවේ වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල ප්‍රධාන ගැටලුවක් වන වෙරළ ඛාදනය වැලැක්වම සඳහා විවිධ ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇත.එවැනි ක්‍රියා මාර්ග රැසක් හඳුනාගත හැකිය.	1)වෙරළේ හා ගංගාවල වැලිකැනීම නැවැත්වීම.	2)වෙරළාශ්‍රිත කොරල්පර විනාශය වැලැක්වීම.	3)වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ස්වාභාවික වෘක්ෂලතා වන කඩොලාන පරිසර පද්ධති විනාශය වැලැක්වීම හා වෙරළාශ්‍රිත කඩොලානවගාකිරීමේ ව්‍යපාති දියත් කිරීම	4)ධීවර කර්මාන්තයේදී වෙර‍ළේ ස්වාභාවික සම්පත් පිළිබඳව සැලකිල්ලක් දැක්වීම	5)වෙරළාශ්‍රිත කොරල් පර හා කඩොලාන සම්පත් විනාශ කරන්නවුන්ට දැඩි නීතිරීති පැනවීම.	6)වෙරළේ ගුණාත්මක වටිනාකම හා වෙරළ ඛාදනයේ අහිතකර ප්‍රතිඵල පිළිබඳව සාමාන්‍ය ජනතාව,පාසල් සිස
ුන් විවිධ මාධ්‍යමඟින් දැනුවත් කිරීම	7)වෙරළාශ්‍රිත සම්පත් උපයෝගී කරගෙන ජීවිකාව ගෙන යන්නන් පුනරැත්තාපනය කිරීම	8)වෙරළාශ්‍රිත නව ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම හා සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සිදුකිරීම පාලනය කිරීම	9)වෙරළ සංරක්ෂණය සඳහා නව නීති රීති මෙන්ම නව පනත් ඉදිරිපත් කිරිමද සිදුකර තිබේ.වෙරළ සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවවිසින් පනත් කීපයක් හඳුන්වා දී ඇත.උදා,1981 අංක 57 දරන වෙරළ සංරක්ෂණ පනත1988 අංක 64 දරන වෙරළ සංරක්ෂණ (සංශෝධිත)පනත.ආශ්‍රිතකොරල් පරඔස්කා කොකොෂ්කාඋපතේදී නමඔස්කාර් කොකොෂ්කාඋපත1 මාර්තු 1886Pöchlarn, ඔස්ට්‍රියාවජාතිකත්වයඔස්ට්‍රියානු  බ්‍රිතාන්‍යක්ෂේත්‍රයසිතුවම්කරණය, කාව්‍යකරණය, නාට්‍ය රචනයව්‍යාපාරයප‍්‍රකාශනවාදයමෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.මෙම ලිපිය සත්‍යාපනය සඳහා තවත් අමතර මූලාශ්‍ර දැක්වීම කළ යුතුව ඇත. විශ්වසනීය මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත කරුණු අභියෝගයට ලක්වීමට හා ඉවත්
කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලාශ්‍ර සෙවීම: "ඔස්කාර් කොකොෂ්කා" – news • පුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (2008 සැප්තැම්බර්) (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)ඔස්කා කොකොෂ්කා (1886 මාර්තු 1 - 1980 පෙබරවාරි 22) සිය ප‍්‍රබල ප‍්‍රකාශනවාදී ආලේඛ්‍ය චිත‍්‍ර සහ භූ දර්ශනයන් සම්බන්ධයෙන් ප‍්‍රසිද්ධියට පත් ඔස්ටි‍්‍රයානු චිත‍්‍ර ශිල්පියෙකු කවියෙකු සහ නාට්‍ය රචකයෙකි.මුල් දිවියකොකොෂ්කාගේ මුල් කාලීන වෘත්තීය ජීවිතය වෙනීසියේ ප‍්‍රකට පුද්ගලයින්ගේ ප‍්‍රබල ආලේඛ්‍ය චිත‍්‍රයන්ගෙන් සලකුණු වෙයි. ඔහු පළමු ලෝක යුද්ධයේදී ඔස්ටි‍්‍රයානු හමුදාවේ සේවය කළ අතර එහිදී තුවාල ලැබීය. රෝහලේදී වෛද්‍යවරුන් තීරණය කළේ ඔහු මානසිකව අස්ථායී අයකු වන බවයි. ඇල්මා මාලර් නම් තැනැත්තිය සමඟ ඔහුගේ ලලාසාත්මක සම්බන්ධතාවයක් පැවැති අතර වසර ගණනක් එක්ව සිටීමෙන් පසුව ඇය ඔහුව ප‍්‍රතික්ෂේප කළාය. ඔහු සිය ජීවිතය පුරාව අඛණ්ඩව ඇයට ආදරය කළ අතර ඔහුගේ විශිෂ්ඨතම නිර්මාණයක් වන ඔයැ The Tempest (සුළං පාලම) ඇයට පුදන ලද උපහාරයකි.නාසීන්ගේ නැවත නැඟී සිටීමත් සමග ඔහු 1934 දී පැරගුවේ වෙත පළාගියේය. එහිදී ඔහු අනෙකුත් ප‍්‍රකාශනවාදී චිත‍්‍ර ශිල්පීන් සමග එක්ව ඔස්කා
කොකොෂ්කා සංසදය පිහිටුවා ගන්නා ලදී. යුද්ධය ක‍්‍රමක‍්‍රමයෙන් ව්‍යාප්තවෙද්දී 1938 දී ඔහු එක්සත් රාජධානියට පළාගිය අතර යුද්ධය අවසන් වන තුරු එහි දිවිගෙවීය. ඔස්කා කොකොෂ්කා සංසදයේ සියලූම සාමාජිකයෝ චෙකොස්ලෝවැකියානු සරණාගතයින් සඳහා වන බි‍්‍රතාන්‍ය කටිමුවේ ආධාර ඇතිව පෝලන්තය හා ස්වීඩනය හරහා පළා ඒමට සමත්වූහ.කොකොෂ්කා 1946 දී බි‍්‍රතාන්‍ය පුරවැසිභාවය ලබාගත් අතර ඔහු නැවත වරක් ඔසටි‍්‍රයානු පුරවැසිභාවය ලබාගත්තේ 1978 දීය. 1947 දී ස්විට්සර්ලන්තය වෙත යාමට පෙර එක්සත් ජනපදය වෙත කෙටි සංචාරයක් සිදුකළ අතර ඔහු සිය ඉතිරි ජීවිත කාළය ගෙවා දැමුවේ ස්ව්ට්සර්ලන්තයෙහිය.ගොනුව:'Nude with Back Turned', ink, gouache and chalk drawing by Oskar Kokoschka, c. 1907.jpgඔස්කා කොකොෂ්කා, පිටුපස හැරුනු නග්නත්වය, තීන්ත, ගෝවේ සහ රටහුණු යොදාගෙන අඳින ලදී, 1907සමකාලීනයකු වූ මැක්ස් බෙක්මන් හා කොකොෂ්කා අතර සමානත්වයන් බොහොමයක් විය. ස්වාධීන කලා ශෛලීන් නිර්මාණය කිරීම සඳහා පැරණි ගුරුකුලයන්හි කලාව වෙත ගැඹුරින් ප‍්‍රවේශ වූ මහා චරිතයන් දෙකක් ලෙසින් සලකනු ලැබූවද ඔවුන් දෙදෙනාම ජර්මානු ප‍්‍රකාශනවාදයෙන් නිදහස්ව සිය නිර්මාණ සිදුකළහ. ඔවුන්ගේ ස්වාධී
න කලා ශෛලිය හේතුවෙන් 20 වන සියවසේ ප‍්‍රධාන කලා ව්‍යපාරය වූ නූතනවාදයෙන් ඔවුහු ආන්තික වූහ. දෙනොම ‘දැකීමේ’ කලාව වර්ධනය කළයුතු බව කියා සිටියහ (කොකොෂ්කා ගැඹුර ප‍්‍රත්‍යක්‍ෂයක් අවධාරනය කළ අතර බෙක්මන් පෙනෙන්ට ඇති ක්ෂේත‍්‍රය තුලට මිත්‍යාමය විනිවිද දැකීමක් කෙරෙහි අවධානය යොමුකළේය). දෙදෙනාම පැරණි සම්ප‍්‍රදායන් තුල මුල්බැසගෙන තිබූ තෙල් සායම් ශිල්පක‍්‍රමයන් නවීකරණය කිරීමෙහි පුරෝගාමීහු වූහ.කොකොෂ්කාගේ අවසන් වසර කිහිපය තරමක් අප‍්‍රසන්න එකක් විය. ඔහුව කලා ඉතිහාසය තුල ආන්තික කරනු ලැබූ ආකාරයක් පෙනීයයි. තමන්ව 20 වන සියවසේ විශිෂ්ඨතම සිත්තරෙක් ලෙස පිලිගැනීමට ලක්විය යුතුව තිබුණා යැයි කල්පනා කළ එකම තැනැත්තා ඔහු නොවීය. කොන්රඞ් ජුස්ටෙල් (1924-2001) ඔහුගේ සැලකිල්ලට ලක්කළයුතු ශිෂ්‍යයකි.කොකොෂ්කාගේ සාහිත්‍ය නිර්මාණයන්ද ඔහුගේ චිත‍්‍ර මෙන්ම සුවිශේෂී වෙයි. ඔහුගේ A Sea Ringed with Visions නම් නිබන්ධය අතිශය චිත්තවේගාත්මක එකකි. ඔහු විසින් රචිත "Murderer, the Hope of Women" නම් කෙටි නාට්‍යය ප‍්‍රථම ප‍්‍රකාශනවාදී නාට්‍යය ලෙස සැලකේ.ශාස්ත්‍රානුකූලව අඩි 15 ක විශ්කම්භයකින් හා අඩි 10 ක ගැඹුරකින් යුක්තව සකස් කරනු ලබන ඌරා
වල යනු අංගම් ශාස්ත්‍රයේ විවිධ සුවිශේෂී අවස්ථාවලදී සටන් ශිල්පීන් දෙදෙනෙකු හෝ වැඩි ප්‍රමාණයක් ශාස්ත්‍රානුකූල සිරිත් විරිත් සමුදායකට පසුව නියමිත පිණුමකින් පැන එකිනෙකා සටන් කොට තම ශාස්ත්‍රීය නිපුණතාව පෙන්වීමට යොදාගන්නා පෞරාණික සම්ප්‍රදායකි. මෙහි පැවැත්වෙන සටන් ඌරා වලේ සටන් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ[1].වඳන්“ඌරා ළිඳ යනු ගල්පිලකවූ වතුර වළියි. වතුර බීමට එහි යන ඌරාට ගල් මූනත ඔප නිසා වළෙන් ගොඩ ඒමට බැරිවෙයි. ඌරා ළිඳේ සටන් කිරීම මෙසේ ය. සරඹශාලාවේ කවර ශිෂ්‍යෙයකු තමා අනිත් සගයනට වඩා සමත් යැයි සිතයි නම්, තම නම පිළිගන්නා මෙන් සිය ගුරුවරයා ගෙන් හා මුහන්දිරම්ගෙන් ඉල්ලා සිටිනු ඇත. මෙවැනි තවත් ඉල්ලීමක් ඇතිවූ පසු ඒ දෙදෙනා පොර වැටීමේ යොදනු ලැබේ. රියන් 30ක් දික්වුවද රියන් 7ක් ගැඹුරවූද ඌරා ළිඳ නමින් හැඳින්වෙන එම වල ඇතුලට දෙදෙන පිවිසෙන තෙක් උනුනොවුන් කවුදැයි සටන්කරවෝ නොදනිති....“[2]සටන් කරන ආකාරඌරා ළිඳේ සටන් කරන ආකාර කීපයකට සටන් කරනු ලබයි.අයෙකු අඩපණ වන තෙක් සටන් කිරීමඅයෙකුගේ මරණය තෙක් සටන් කිරීමපැයක් ඇතුළත් වැඩි දක්ෂතා මත ජයග්‍රහණය තීරණය කිරීමපරාජය භාර ගන්නා තෙක් සටන් කිරීමමෙහිදී දෙදෙනා
එකඟ වන ඕනෑම ආකාරයකට සටන් කිරීම සිදු කළ හැකිය[1].බාහිර සබැඳුම්↑ 1.0 1.1 [uralinda.blogspot.com],↑ [සිංහල තාස්‍යජනක ක්‍රීඩා - ප.එ.ප. දැරණියගල], 7 වන පිටුව(Antoine Destutt de Tracy)  විසින්, ‘අදහස් පිළිබඳ විද්‍යාව’ යන්න අර්ථ දැක්වීම සඳහා ය. දෘෂ්ටිවාදයක් යනු දේවල් දෙස බලන අංග සම්පූර්ණ ආකාරයක් ලෙස (Weltanschauung සමග සසදන්න), සාමාන්‍ය දැනීමක් ලෙස ( ‘දෘෂ්ටිවාදය හා එදිනෙදා සමාජය’ බලන්න) සහ විවිධාකාරයේ දැක්මක් ලෙස (දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදය බලන්න) හෝ සමාජයේ සියලූ සාමාඡීකයන් සඳහා අධිපති පංතිය විසින් හඳුන්වා දුන් අදහස් සමූහයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. දෘෂ්ටිවාදය පිටුපස පවත්නා ප‍්‍රධාන අරමුණ වන්නේ, චින්තන ක‍්‍රියාවලියක් හරහා සමාජය වෙනස් කිරීමයි. දෘෂ්ටිවාදයක් වනාහී, පොදු කරුණුවලදී අදාළ වන හරයාත්මක ක‍්‍රමවේදයන් වන අතර, එහෙයින් එය දේශපාලනයේ දී කේන්ද්‍රීය වේ. සෑම දේශපාලන දැක්මක්ම, චින්තන ක‍්‍රියාවලියක් ඔස්සේ බිහි වුවත්, නැතත් දෘෂ්ටිවාදයක් සහිත වේ.(දෘෂ්ටිවාදය සඳහා මාර්ක්ස්ගේ විග‍්‍රහය සඳහා, ‘සමාජ ප‍්‍රතිනිෂ්පාදනයක් ලෙස දෘෂ්ටිවාදය’ බලන්න)සටහන්HCP Bell, ~1890.බ්‍රිතාන්‍ය
ලංකාවේ (Ceylon) ප්‍රථම පුරා විද්‍යා කොමසාරිස්වරයා වූයේ එච්.සී.පී.බෙල් ( Harry Charles Purvis Bell ) ය.[1] ( ක්‍රි.ව.1851 – 1937 ). ඔහු උපත ලද්දේ බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවෙහිය.ළමා අවධිය1851 දී බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ උපත ලද ඔහු චෙල්ටන්හැම් විද්‍යාලයේ (Cheltenham College) අධ්‍යාපනය සඳහා එංගලන්තයට යවන ලදී.[2]සිවිල් සේවා වෘත්තියවිශ්ව විද්‍යාලයට නොගොස්, බෙල් ලංකා සිවිල් සේවයේ සිවිල් නිලධාරියෙකු ලෙස ලංකාවට පැමිණ රේගු නිලධාරියෙකු ලෙස සේවය කළේය. ඉන්පසු ඔහු දිසා විනිසුරුවරයෙකු ලෙස කටයුතු කළේය.පුරාවිද්‍යාවනිල පුරාවිද්‍යාඥයෙකු ලෙස පත් කරන ලද අතර, 1890 ජූලි මාසයේදී ලංකාවේ ආණ්ඩුකාර ශ්‍රීමත් ආතර් ගෝර්ඩන් විසින් බෙල් ප්‍රථම පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස් සහ ලංකා පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ ප්‍රධානියා ලෙස පත් කරන ලදී.[3][2] ඔහු 1890 සිට 1912 දක්වා කාලය තුළ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණය සඳහා ලංකාවේ (දැන් ශ්‍රී ලංකාව) කැණීම් රාශියක් සිදු කළ අතර සීගිරියේ සඟවා තිබූ නිධන් හාරා එංගලන්තයට යවන බව කියා සිටියේය.විශ්‍රාම ගැනීමෙන් පසු, ඔහු සිය ජීවිතයේ පෙර සිටි මාලදිවයිනේ පුරාවිද්‍යාව සහ අභිලේඛන ද විමර්ශන
ය කළේය. සහ මාලදිවයින් භාෂාවේ වාග් විද්‍යාව හැදෑරුවා. බෙල් මාලදිවයිනේ රජු සමඟ හොඳ මිත්‍රත්වයක් ගොඩනඟා ගෙන සිටියේය.කර්තව්‍යයන්Bell, Harry Charles Purvis (1882). The Máldive Islands: An Account of the Physical Features, Climate, History, Inhabitants, Productions, and Trade. F. Luker, acting government printer, Ceylon.The Maldive Islands. Report on a Visit to Málé, Colombo, 1921.Bell, Harry Charles Purvis (1890). Anuradhpura and the North-Central Province ...: Progress Report. Government Printer, South Africa.Bell, Harry Charles Purvis (2002). The Máldive Islands: Monograph on the History, Archaeology and Epigraphy. Novelty Printers Publ.ISBN 978-99915-3-051-2Bell, Harry Charles Purvis (1998). Excerpta Máldiviana. Asian Educational Services. ISBN 978-81-206-1221-1මූලාශ්‍ර↑ "1923 දී කුරුණෑගල උසාවියේදී "බෙල්" දුන් සාක්‌කිය". දිවයින. සම්ප්‍රවේශය 2017-07-19.↑ 2007 "Bell, Harry Charles Purvis, (21 Sept. 1851–6 Sept. 1937), Ceylon Civil Service (retired)." WHO'S
WHO & WHO WAS WHO↑  Department of Archaeology - History, 2007-10-09, http://www.archaeology.gov.lk/history1.html ආශ්‍රිතBethia N. Bell and Heather M. Bell (1993), H. C. P. Bell: Archaeologist of Ceylon and the Maldivesඅධිකාරී පාලනය සාමාන්‍යISNIVIAFWorldCatජාතික පුස්තකාලNorwayFrance (data)GermanyUnited StatesNetherlandsවෙනත්FASTSNACIdRefTroveමෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteදුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවගොනුව:Ceylon Government Railways logo.gifවර්ගයරජය-සතු දෙපාර්තමේන්තුවස්ථාපිතය1858මූලස්ථානයකොළඹ, ශ්‍රී ලංකාවප්‍රධාන පුද්ගලයන්Mr. B. A. P. Ariyaratne, General Manager (act.)කර්මාන්තයදුම්රිය ගමනාගමනයආදායමLKR 4,200,000,000[1]ශුද්ධ ආදායම- ශ්‍රී ලංකා රුපියල් 7,500,000,000සේවකයන්දළ වශයෙන්. 14,400[2]වෙබ්අඩවියwww.railway.gov.lkශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවSpecificationsTrack gauge1676 mmශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවය[3] පවත්වාගෙන යනු ලබන දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවේ දෙපාර්තමේන්තුවකි (ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය
දෙපාර්තමේන්තුව)[4][5][6][7].[8] 1858 දී ආරම්භ කරන ලද මෙය වර්තමානයේ ප්‍රවාහන අමාත්‍යංශය යටතේ පවතී.  ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය සේවය වාණිජ අගනුවර වන කොළඹ පිහිටි මරදාන සිට අගනුවරින් ඈත පිහිටි ප්‍රදේශත් අතර ප්‍රධාන මාර්ග පහක් ඔස්සේ දුම්රිය සේවාවන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි. දුම්රිය සංඥා පද්ධතිය ටැබ්ලට් උපකරණ භාවිතයවර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවය කිලෝමීටර 1508ක පුළුල්මාර්ගයකින්(අඩි 5 අඟල් 6) සමන්විතය. එමෙන්ම ලෝකයේ ඇති අලංකාරතම දුම්රිය මාර්ගයක් ලෙසද  ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවය සලකනු ලබයි. විශේෂයෙන්ම ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය දියඇලි, ස්වභාවික වනාන්තර සහිත කඳුවැටි, මීදුමෙන් වැසීගත් කඳු මුදුන් ආදී ස්වභාවික අලංකාරයෙන් මෙන්ම මිනිසාගේ අලංකාර නිර්මාණ වන තේ වතු, පයින් වනාන්තර හා පාලම්, උස් ස්ථානවල පිහිටි දුම්රිය සථාන ආදී ඉංජිනේරුවරුන්ගේ විශ්වකර්ම නිර්මාණ ආදියෙන්ද අලංකෘතය.අතීතයආරම්භයඉදල්ගස්ඉන්න දුම්රිය ස්ථානයේ සවිකර ඇති ලංකා ආණ්ඩුවේ දුම්රිය සේවයට අදාල පැරණි පුවසුන්දර තේවතුශ්‍රී ලංකාවට දුම් රිය ප්‍රවාහනය බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයින් විසින් හඳුන්වාදෙන ලද්දේ 1864 දිය. දුම් රිය මග සැදීමට ප්‍රධානත
ම හේතු සාධකය වී ඇත්තේ උඩරට සිට තේ, කෝපි අගනුවරට ප්‍රවාහනය කිරීමේදි ඇති වූ ගැටලුවයි. මුල්ම පියවර ලෙස කොළඹ සිට අඹේපුස්ස දක්වා වූ කිලෝමීටර් 54ක් වූ මාර්ගය ඉදි කරන ලදි. අතීතයේ ගැමියන් දුම් රිය යකඩ යකා ලෙස හඳුන්වා තිබේ.පිලිවෙලින් 1867, 1874, 1885, 1894 සහ 1924 දි ප්‍රධාන දුම් රිය මාර්ගය නුවර, නාවලපිටිය, නානු ඔය, බණ්ඩාරවෙල සහ බදුල්ල දක්වා දීර්ඝ කරන ලදි. මීට අමතරව මාතලේ මාර්ගය 1880 දිත්, මුහුදුබඩ මාර්ගය 1895 දිත්, උතුරු මාර්ගය 1905 දිත්, මන්නාරම් තොට දක්වා වූ මාර්ගය 1914 දී , කැලණි වැලි මාර්ගය  1919 දිත්, සහ පුත්තලම් මාර්ගය  1926 දීත් නිම කරන ලදි.ස්වර්ණමය යුගයබ්‍රිතාන්‍යන් විසින් ආරම්භ කරන ලද මෙම සේවාවේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙස සැලකෙන්නේ  1955–1970 අතර කාලයයි. මෙකල දුම් රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ සාමාන්‍යාධිකාරි වරයා ලෙස කටයුතු කර ඇත්තේ බී.ඩී.රම්පාල මහතා ය. මෙතුමා ගේ නායකත්වයෙන් දුම් රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ අභිවෘධිය සඳහා විශාල වැඩ කොටසක් සිදුවී ඇත. මෙතුමාගේ අවධියේ වූ සේවාවන් අතර සීඝ්‍රගාමි දුම් රියන් ආරම්භ කිරීම, ඩීසල් එන්ජින් ගෙන්වීම, දුම් රියන් සඳහා සිංහල නාමයන් යෙදීම, දුම් රිය ස්ථාන වැඩි දියුණ
ු කිරීම ආදිය දැක්විය හැකිය.අභාවයවිසිවන සියවසයෙහි අග භාගයෙහි පටන් දුම් රිය සේවයේ විවිධ හැල හැප්පීම් සිදුවී ඇත. මෙකල රටේ ආර්ථිකය වැඩි වශයෙන් කර්මාන්ත සංවර්ධනය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් දැක්වීම නිසා වැවිලි කර්මාන්තය කෙරෙහි තිබූ අවධානය අඩුවී ඇත. ඒත් සමගම මහා මාර්ග පද්ධතියේ වැඩි දියුණුවත් සමගම දුම් රිය ප්‍රවාහනය සඳහා තිබුණු උනන්දුව ද අඩුවී තිබේ. මෙම නිසා දුම් රිය දෙපාර්තමේන්තුව අධික ලෙස පාඩු ලබන ආයතනයක් බවට පත් විය.මීට අමතරව ත්‍රස්තවාදි ක්‍රියා හේතුවෙන්, දුම් රිය එන්ජින් විනාශ වීම, දුම් රිය ගමන් වාර නැවැත්වීමට සිදුවීම, ඇතැම් දුම් රිය මාර්ග සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වීම ආදියද දුම් රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ කඩාවැටීමට බල පා ඇතනව සැලසුම්S12 නැමැති නව දුම්රියන් 2012 දි හඳුන්වා දෙන ලදි2010 වසරේදි දුම් රිය සේවය නගා සිටුවීම සඳහා දස අවුරුදු සැලැස්මක් රජය විසින් දියත් කරන ලදි. මෙහි එක් පියවරක් වූයේ එන්ජින් යොදා ධාවනය කරනු ලබන දුම් රියන් සඳහා පවර් සෙට් ලෙස හඳුන්වනු ලබන ඩීසල් මල්ටිපල් යුනිට් නම් දුම් රිය වර්ගයේ දුම් රිය යොදා ගැනීමයි.2010-2012 කාලයේදි මුහුදුබඩ දුම් රිය මග නවීකරණය කොට වැඩි වේ
ගයෙන් දුම් රිය ධාවනය කිරීමට පහසුකම් සලසන ලදි. මීට අමතරව විනාශ වූ උතුරු දුම් රිය මග නැවත සෑදිමත්, මුහුදුබඩ මාර්ගය කතරගම දක්වා දීර්ඝ කිරීමේ වැඩ කටයුතු මේ දිනවල සිදුවේ.සේවාවන්දුම් රිය සේවය විසින් නගරාන්තර දුම් රිය, සීඝ්‍රගාමි දුම් රිය, මන්දගාමි දුම් රිය සහ බඩු සහ තෙල් ප්‍රවාහනය කරන දුම් රියන් ධාවනය කරනු ලබයි.පන්ති කිහිපයකින් යුතු මගී මැදිරි තිබේ.තුන්වන පන්තියේ ආසන සහිත මැදිරියක්රාත්‍රියේ ධාවනය වන දුම් රියන් සඳහා පලවෙනි පන්තියේ නිදන මැදිරිපලවෙනි පන්තියේ නැරඹුම් මැදිරිපලවෙනි පන්තියේ වායු සමනය කල මැදිරිදෙවන පන්තියේ වෙන්කල හැකි සහ සැප පහසු ආසන සහිත මැදිරිතුන්වන පන්තියේ සාමාන්‍ය ආසන සහිත මැදිරි (මෙය සකසුරුවම් පන්තිය ලෙසද හැඳින්වේ)වායු සමනය කල සහ නොකල ආපන ශාලා සහිත මැදිරිකොළඹ සිට අවිස්සාවේල්ල, රඹුක්කන, මහව, හලාවත ආදි ප්‍රදේශ වෙත ධාවනය වන මන්දගාමි දුම් රියන් සඳහා කාර්යාල සහ පාසල් වේලාවේදි වැඩි ඉල්ලුමක් තිබේ.කාර්යක්ෂමතාවය වැඩි කිරීමට තෝරාගත් මාර්ග කිහිපයක විදුලි දුම් රිය ධාවනය කිරීමට යෝජනා වී තිබේ.දුම්රිය වර්ගවායු සමනය කල සුඛෝපභෝගී දුම් රිය - මේවායේ සියලුම මැද
ිරි වායු සමනය කල මැදිරි සහ ඇතැම් විට ආපන ශාලාවකින් සමන්විත වෙයි. කොළඹ සිට ප්‍රධාන ගමනාන්ත දක්වා සීමිත නැවැතුම් සංඛ්‍යාවකින් යුතුව ධාවනය කරයි.නගරාන්තර සීඝ්‍රගාමි - කොළඹ සිට ප්‍රධාන නගර දක්වා ධාවනය වෙයි. මෙහි වෙන්කල හැකි ආසන පවතින අතර ආසන වල මිල සාමාන්‍ය දුම් රිය වල මිලට වඩා වැඩිය. ගමනාන්තය තෙක් ප්‍රධාන දුම් රිය පොල වල් වල පමණක් නවත්වයිසීඝ්‍රගාමි - ප්‍රධාන දුම් රිය පොලවල් අතර නගරාන්තර දුම් රිය වලට වඩා වැඩි නැවතුම් සංඛ්‍යාවකින් යුතුව ධාවනය කරයි. මිල ගණන් සාමාන්‍ය පරිදි වේ.තැපැල් දුම් රිය - රාත්‍රි කාලයේදි කොළඹ සිට ප්‍රධාන නගර කරා ධාවනය වන සීඝ්‍රගාමි දුම් රිය. මෙහි නිදන මැදිරි සහ වෙන්කල හැකි සහ සාමාන්‍ය ආසන තිබේමන්දගාමි දුම් රිය - ගමනාන්තය තෙක් සියලුම දුම් රිය ස්ථාන වල නවත්වනු ලබයි. ඇත්තේ තුන්වන පන්තියේ මැදිරි පමණකි.භාණ්ඩ ප්‍රවාහන දුම් රිය - ගමනාන්තය තෙක් අවශ්‍ය  දුම් රිය ස්ථාන වල නවත්වනු භාන්ඩ පැටවීම සහ බෑම සිදුකරනු ලබයි. බඩුබාහිරාදිය සහ ඉන්ධන ප්‍රවාහන ගැල් යොදාගනී. විශේෂ බඩු දුම්රියන්ද ධාවනය වේ.මිශ්‍ර දුම් රිය - බොහෝවිට මන්දගාමීව ධාවනය කරන මෙම දුම්රිය වල මගීන් මෙන්ම භාණ්ඩ සහ ඉන්ධන
ගැල්ද ප්‍රවාහනය කෙරෙයි.දුම්රිය මාර්ග සහ ප්‍රධාන දුම්රිය සේවාදුම්රිය මාර්ග පද්ධතිය ප්‍රධාන මාර්ග 9කින් සහ මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථාන 3කින් සමන්විත වේ. ඇතැම් දුම්රිය සඳහා විශේෂ නාමයන් ද යොදා ඇත.මාර්ගයප්‍රධාන සේවාවන්ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයකොළඹ කොටුවේ සිට නාවලපිටිය, නානු ඔය හරහා බදුල්ලඋඩරට මැණිකේ, පොඩි මැණිකේ, ටිකිරි මැණිකේ, නගරාන්තර දුම්රිය සහ ප්‍රාදේශිය සේවාවන්මාතලේ දුම්රිය මාර්ගයපේරාදෙණිය හංදියේ  සිට මහනුවර හරහා මාතලේසෙංකඩගල  මැණිකේ, මහනුවර නගරාන්තර දුම් රියකොළඹ සිට උතුරට ධාවනය වන දැයට කිරුළ නගරාන්තර දුම්රියමාර්ගයප්‍රධාන සේවාවන්උතුරු දුම්රිය මාර්ගයපොල්ගහවෙල සිට, කුරුණෑගල, මහව, අනුරාධපුරය, කිලිනොච්චිය, යාපනය හරහා කන්කසන්තුරේරජරට රැජිණ, යාල් දේවි,උත්තර දේවි,  දැයට කිරුළ නගරාන්තර දුම්රියමන්නාරම දුම්රිය මාර්ගයමැදවච්චිය දුම්රිය ස්ථානයේ සිට මන්නාරම් තොට දක්වාමඩකලපුව දුම්රිය මාර්ගයගල් ඔය හන්දියේ සිට මඩකලපුවඋදය දේවි, මීනගයාත්‍රීකුණාමලය දුම්රිය මාර්ගයගල් ඔය හන්දියේ සිට ත්‍රීකුණාමලයමාර්ගයප්‍රධාන සේවාවන්මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගයකොළඹ කොටුවේ සිට
ගාල්ල, මාතර. කතරගම දක්වා දීර්ඝ කිරීමේ කටයුතු සිදුවේ.රුහුණු කුමාරි, සමුද්‍ර දේවි, ගාලු කුමාරි, සාගරිකා, රජරට රැජිණකැලණි වැලි දුම්රිය මාර්ගයමරදාන සිට අවිස්සාවේල්ලපුත්තලම දුම්රිය මාර්ගයරාගම සිට පුත්තලමමුතු කුමාරිදුම්රිය එන්ජින් සහ ප්‍රවාහන මැදිරිප්‍රධාන ලිපිය: ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය එන්ජින්ප්‍රධාන වශයෙන් දුම්රිය සඳහා යොදාගැනෙන්නේ ඩීසල් එන්ජින් සහ බලවේග කට්ටල දුම්රිය වේ. මීට අමතරව විශේෂ අවස්ථාවලදි වාෂ්ප එන්ජින් යොදා ගැනේ. මගී මැදිරි සඳහා යොදාගැනෙන්නේ රුමේනියාවේ සහ චීනයේ නිශ්පාදිත මැදිරි ය.ගැටළුආර්ථිකරටේ බොහෝ රාජ්‍ය ව්‍යාපාර මෙන්ම දුම් රිය සේවයත් අධික වශයෙන් අලාභ ලබන ආයතනයක් බවට පත්වී ඇත. 1943 සිට මේ වන තුරු ශුද්ධ ලාභයක් උපයා ගැනීමට නොහැකි වී ඇත. මෙහෙයුම් වියදම් වැඩිවීම මීට බෙහෙවින් බලපා ඇත. බොහෝ විට භාවිත වෙන්නේ ඉතාමත් පැරණි උපකරණ/ගොඩනැගිලි/එන්ජින් ආදිය නිසා මේවාට වැයවෙන වියදම අධිකය. තවත් එක් හේතුවක් වී ඇත්තේ ගාස්තු ක්‍රමය ය.සීමාසහිත යටිතල පහසුකම්වික්ටෝරියානු ක්‍රමයට නිමවා ඇති බදුල්ල දුම්රිය ස්ථානයදුම් රිය සේවය වැඩි වශයෙන්ම වික්
ටෝරියානු යුගයේ පැරණි තාක්ශණික උපකරණ භාවිත කරන නිසා මේවා නඩත්තුවේදි වැය වන වියදම අධිකය. මීට අමතරව දුම් රිය මැදිරි ආදිය ප්‍රමාණවත් ලෙස  නොතිබෙන නිසා සුළුතරයක් නිතරම භාවිතයට ගැනීමෙන් ඇතිවන ගැටළු ද තිබේ. මෙම ගැටළු මගහරවාගැනීමට නව උපාංග ඇණවුම් කර තිබේ.අනතුරුඅලව්ව දුම්රිය අනතුර1863 - එඬේරමුල්ල ගොන්ගිතොට ප්‍රදේශයෙ දි සිදුවූ දුම්‍රිය පීලි පැනීමකින් දුම්රිය සේවකයින් පිරිසක් ජීවිතක්ෂයට පත්විය. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුවූ මුල්ම දුම්රිය අනතුර වේ.1928 - කටුකුරුන්ද ප්‍රදේශයේදී  දුම්රිය දෙකක් එකිනෙක ගැටීමෙන් 28 දෙනෙකු ජීවිත්ක්ෂයට පත්විය.1962 මාර්තු 18 - අධික වේගයෙන් පැමිණි දුම්රියක් මීරිගමදී පීලි පැනීමෙන් 60කට වැඩි පිරිසක් ජීවිතක්ෂයට පත්විය.1985 ජනවාරි 19 - එල්.ටී.ටී.ඊ ය විසින් යාල් දේවි දුම්රියට බෝම්බ දැමීමෙන් මගීන් 11 දෙනෙකු මරුමුවට පත්විය.1989 ජනවාරි 17- අහුංගල්ලෙදි බස් රථයක් දුම්රියේ ගැටීමෙන් පාසල් ළමයි 51 දෙනෙක් ජීවිත්ක්ෂයට පත්විය.1996 ජූලි 24 දෙහිවල දුම්රිය බෝම්බ ප්‍රහාරය - එල්.ටී.ටී.ඊ බෝම්බ ප්‍රහාරයකින් දෙහිවල දි මගීන් 70 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්විය2002 ජනවාරි - නුවර සිට කොළඹ දක්ව
ා ධාවනය වූ නගරාන්තර දුම්රිය රඹුක්කන දී පිලී පැනීමෙන් 14 දෙනෙකු මරුමුවට පත්විය.2004 දෙසැම්බර් 26 සුනාමි-දුම්රිය ව්‍යසනය - සුනාමි ව්‍යසනය හේතුවෙන් විනාශ වූ දුම්රියෙහි මගීහු බොහෝ පිරිසකට ජීවිත අහිමි විය.2005 අප්‍රේල් 26 - පොල්ගහවෙල යාන්ගල්මෝදරදි මගී බස් රථයක් දුම් රිය හරස් මාර්ගය හරහා යන විට දුම් රියක ගැටී මගීන් 27 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්විය.2011 සැප්තැම්බර් 17 අලව්ව දුම්රිය අනතුර -දුම්රිය දෙකක් එකම මාර්ගයේ ගමන් කර එක් දුම්රියක් ඉදිරියේ තිබූ දුම්රියක ගැටීමෙන් මගීන් 5 දෙනෙකුට ජීවිත අහිමි විය.2014 මැයි 31 - පොතුහැරදි පලෙයි බලා ධාවනය වන දුම්රිය පොතුහැර දුම්රිය ස්ථානයේ නවත්වා තිබූ කොළඹ ට පැමිණෙමින් තිබුණු රජරට රැජිණ දුම්රියේ ගැටීමෙන් මගීන් බොහෝ පිරිසක් තුවාල ලැබූහ. මීට අමතරව දුම්රිය දෙකෙහිම එන්ජින් 2කටම බොහෝ හානි සිදුවී තිබේ.මේවාද බලන්නශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය එන්ජින්ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ගමනාගමනයබාහිර සබැඳිශ්‍රී ලංකාවේ ඩීසල් එන්ජින් පිටුවශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව නිල වෙබ් අඩවිය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2009-08-20 at the Wayback Machineමූලාශ්‍ර↑ "Rolling
Loss". Lanka Business Online. 10 April 2012. 19 November 2012 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 12 April 2012.↑ "Overview". ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවය. සම්ප්‍රවේශය 6 පෙබරවාරි 2012.↑ "ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවය, ප්‍රවාහන හා සිවිල් ගුවන් සේවා අමාත්‍යාංශය". සම්ප්‍රවේශය 2016-07-15.↑ "හැමෝම බලාගෙන හිටපු ඇමැති විෂයයන් ගැසට් එකෙන් එළියට එයි , මව්බිම". සම්ප්‍රවේශය 2016-07-15. {{cite web}}: line feed character in |title= at position 55 (help)↑ "අනාරක්ෂිත දුම්රිය හරස් මාර්ග අනතුරු : ආරක්ෂක වැඩ පිළිවෙළ, ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව". සම්ප්‍රවේශය 2016-07-15.↑ "ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව.කාර්ය සාධන වාර්තාව 2013". සම්ප්‍රවේශය 2016-07-15.↑ "ලංකාවේ දුම්රිය විදුලිකරණය තවත් ප්‍රමාද කළ යුතු නැත, දිවයින". සම්ප්‍රවේශය 2016-07-15.↑ "ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව, රාජ්‍ය තොරතුරු කේන්ද්‍රය". සම්ප්‍රවේශය 2016-07-15.vte ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ගමනාගමනයපළාත අනූවමධ්‍යම පළාතනැගෙනහිර පළාතඋතුරු මැද පළාතඋතුරු පළාතවයඹ පළාතසබරගමුවදකුණු පළාතඌවබස්නාහිර පළාතදුම්රිය මාර්ගමඩකලපුව