LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
තේ යුරෝපීය අවිච්චියාට අනුවය. ඕස්ට්‍රේලියානු අවිච්චියා පෙට්‍රොසීඩියා (Petroicidae) හෝ  ඉඔප්සල්ට්‍රියා (Eopsaltria) පවුල යටතට නම් කිරීමට පෙර මොවුන් විස්ලර් පවුලේ පැචිසෙපලිඩේ (Pachycephalidae) යටතට වර්ගීකරණය කර තිබුණි.සිබ්ලි (Sibley)  හා ඇල්කුඉස්ට්ගේ (Ahlquist) ඩීඑන්ඒ - ඩීඑන්ඒ  දෙමුහුන්කරණ (DNA-DNA hybridisation) අධ්‍යයනයන්ට අනුව මොවුන් ඝර්ම කලාපීය හා ඕස්ට්‍රේලියානු  පාර්ඩලොට්ස් (pardalotes), ෆේරි-රෙන්ස් (fairy-wrens) හා හනීඊටර්ස් (honeyeaters) හා බොහොමයක් කාක වර්ග අයත් වන කෝවිඩා (Corvida) පාර්වොර්ඩර් (parvorder)  වර්ගයට ඇතුලත් කරන ලදී. පසුව සිදු කරන ලද අණුක පර්යේෂණයකදී තහවුරු වී ඇත්තේ මොවුන් ගී ගයන (songbird) පක්ෂීන්ගේ පරපුරට අයත් කාක ගණයේ අපශඛාවක් බවය. මොවුන්ගේ උප විශේෂ තවම හඳුනාගෙන නැති අතර එකම හඳුනාගත් භූමිය අනුව විචලනය වනුයේ ගැහැණු පක්ෂියගේ පිල් කලබ වියලි ප්‍රදේශ වලට වන්නට සුදු පැහැයක් ගැනීමයි. න්‍යශ්ටිය (nuclear) හා මයිටොකොන්ඩ්‍රියා ආශ්‍රිත ඩීඑන්ඒ  (mitochondrial DNA) අනුව කරන ලද පරීක්ෂණ වලදී තහවුරු වී ඇත්තේ රතු තොප්පි අවිච්චියාගේ ජාන ලෝහිත අවිච්චියාට (scarlet robin) සමීප බවයි. නි
ල වශයෙන් රතු තොප්පි අවිච්චියා (Red-capped robin) ලෙස හැඳින්වූවද මොවුන් රතු හිස් (red head), රතු තොප්පි (red cap), රතු පපු (red breast), රතු උගුරු (red throated) අවිච්චියා ලෙසද හැඳින්වේ. කිම්බර්ලි (Kimberley) ප්‍රාන්තයේ මොවුන්ව කුබුරි (kuburi) ලෙසද හැඳින්වේ.විස්තරයවැඩුනු පිරිමි පක්ෂියා, සුදු පැහැ උරස් සලකුණු පෙන්වමින්අවිච්චියගේ කුඩාතමයා වන රතු තොප්පි අවිච්චියා සෙ.මී. 10.5-12.5 (අඟල් 4-5) දිගින් යුක්ත වන අතර, අත්ත‍ටු අතර දිග සෙ.මී. 15-19.5 (අඟල් 6-8) හා බර ග්රෑම් 7-9 (අවුන්ස 0.25-0.31) අතරය. මොවුන්ගේ පිරිමි හා ගැහැණු පක්ෂීන් විශාලත්වයෙන් සමාන වේ. පෙට්රොකයිකා (petroica) ගණයේ අනෙක් පක්ෂීන්ට වඩා මොවුන්ගේ පාද දිගින් වැඩිය. පිරිමි පක්ෂියාට වෙන් කර හඳුනාගත හැකි රතු පැහැ හිසක් හා පපු ප්‍රදේශයක් ඇත. මොවුන්ගේ උඩ කොටස කළු පැහැයක් ගන්නා අතර සුදු පැහැ උරස් දණ්ඩක් හා අග කොටස සුදු පැහැ කළු පෙඳයක් ඇත. මොවුන්ගේ යට කොටස හා උරස් ප්‍රදේශය සුදු පැහැයක් ගනී. මොවුන් සතු සෑම පැහැයක්ම එකිනෙකට තියුණු ලෙස වෙන් වෙන්ව නිරූපනය වේ. ගැහැණු පක්ෂියගේ උඩ කොටස අළු-දුඹුරු පැහැයක් ගන්නා අතර, ලා රතු පැහැයක් හිස
ේ දක්නට ඇත. ගැහැණු පක්ෂියාගේ යට කොටස සුදු පැහැයක් ගන්නා අතර සුදු පැහැ ඉරි සහිත තද දුඹුරු පැහැ පියාපත් ඇත. සමහර ගැහැණු පක්ෂීන්ගේ පපු ප්‍රදේශය ලා රතු පැහැයක් ගනී. ගැහැණු හා පිරිමි පක්ෂීන් දෙදෙනාටම තද දුඹුරු පැහැ ඇස් හා පාද ද, කළු පැහැ හොටක්ද ඇත. නොවැඩුනු පිරිමි පක්ෂීන්, ගැහැණු පක්ෂීන්ගේ ස්වරූපයක් ගන්නා අතර, දෙවන වර පිහා‍ටු හැළීමෙන් (moult) පසු පිරිමි පක්ෂීන් ඔවුන්ගේ වැඩිහිටි පිහා‍ටු ආකාරය ලබා ගනී. රතු තොප්පි අවිච්චියා වසරකට වරක් පිහා‍ටු හැළීම සිදු කරයි. මෙය දෙසැම්බර් - අප්‍රේල් මාස අතර සිදුවේ. ගැහැණු හෝ නොවැඩුනු පිරිමි පක්ෂියා, දකුණුබටහිර ක්වීන්ස්ලන්තයරතු තොප්පි අවිච්චියාගේ පිහා‍ටුවල රත් පැහැයට වගකියනුයේ රතු කේටෝ-කෙරොටිනොයිඩ් වර්ණක වන කැන්තසාන්තින් (canthaxanthin) සහ ඇඩොනිරුබින් (adonirubin) ය. පක්ෂියාට මෙම වර්ණක සංශ්ලේෂණය කරගත නොහැකි නිසා මොවුන් මෙම වර්ණක  ආහාර මගින් ලබා ගනී. කැරොටිනොයිඩ් වර්ණක මොවුන්ගේ ප්‍රතිශක්තිකරණයට හා පරිවෘතීය ක්‍රියා වලට වැදගත් නිසා පිහා‍ටු වල වර්ණ ලබා ගැනීමට පක්ෂියා හොඳ සෞඛ්‍ය තත්වයකින් සිටිය යුතුය. මේ නිසා රතු පැහැ පිහා‍ටු පිරිමි පක්ෂියාට අනාගත සහකරුවන් ලබා ග
ැනීමට වැදගත් වේ. වික්ටොරියා ප්‍රාන්තයේ ටෙරික් ටෙරික් ජාතික උද්‍යානයේදී (Terrick Terrick National Park) කරන ලද අධ්‍යයනයකින් පෙනී ගියේ හොඳ සෞඛ්‍ය තත්වයකින් හා සඵල ප්‍රජනන හැකියාවකින් යුතු පිරිමි පක්ෂීන් එම වසරේ පිහා‍ටු හැළීමෙන් පසු වඩා දීප්තිමත් පිහා‍ටු ලබාගත් බවයි. පිරිමි පක්ෂියාගේ වයස හා සෞඛ්‍ය තත්වය, ඔවුන්ගේ අභිජනන කාලයේ සඵලතාව ගැන අනාවැකි ලබා දේ. වැඩුනු පිරිමි පක්ෂියාට වසරක කාලයක සිට අහිජනන හැකියාව ලැබෙනමුත් ඔවුන්ගේ ප්‍රජනන සඵලතාව අඩුය. වාර්තාගත වැඩිම වයස පක්ෂියා වන අවුරුදු 5 මාස 7ක් වයසැති පක්ෂියා හමුවී අත්තේ දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ බෙවර්ලි (beverly) හිදී 1990දී ය.මොවුන්ගේ විවිධ හඩවල් පටිගත කර ඇති අතර මේවා කිංකිණි නාද (tinkle) සහ අපරික්ෂාකාරී නාද (blurt) ගීත ලෙස විස්තර කර ඇත. ඕස්ට්‍රේලියානු භූමි ප්‍රදේශය තුල මෙම නාද සමාන වුවද, වෙන් වූ දූපතක් වන රොට්නෙස්ට් දූපත (Rottnest Island) තුලදී මෙම නාද සපල ගීත බවට පත් වනුයේ කලාතුරකිනි.මෙම පක්ෂි විශේෂය ගිනි දළු අවිච්චියා (Flame Robin) සහ ලෝහිත අවිච්චියා (Scarlet Robin) සමඟ ව්‍යාකූල වන නමුත් පිරිමි පක්ෂියාගේ රතු පැහැ හිස හා ප්‍රමාණයෙන් කුඩා බව නි
සා වෙන් කර හඳුනා ගත හැක. තවද ගිනි දළු අවිච්චියාට ඇත්තේ තද අළු පැහැ උඩ කොටසකි.මෙම විශේෂ වල නොවැඩුනු ගැහැණු  පක්ෂීන් හඳුනා ගැනීම අපහසු වුවද, ලා රතු පැහැ හිස හා සුදු පැහැ යට කොටස නිසා වෙන් කර හඳුනා ගත හැක.පැතිරීම සහ වාසභූමිරතු තොප්පි අවිච්චියා ටස්මේනියාව (Tasmania), කේප් යෝර්ක් (Cape york), ටොප් එන්ඩ් (Top end) හා කිම්බර්ලි යන ප්‍රදේශ වල හැර ඕස්ට්‍රේලියාවේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වල දක්නට ලැබේ. කැන්ගරු දූපත (Kangaroo Island) හැර, රොටන්ස් දූපත්, ග්‍රීන්ලි හා පියර්සන් දූපත් හා අයර් පෙනිසියුලා (Eyre penisula) හිදී මෙම පක්ෂීන්ගේ වෙරලබඩ ජනාවාස දක්නට ලැබේ.  විශාල ප්‍රදේශයක පැතිරී ඇති නමුත් මොවුන් සමහර ප්‍රදේශ වල දුර්ලභය. මහා බාධක පරය (Great Divine Range), මහද්වීපයේ දකුණු වෙරළබඩ හා දේශාංශ 20 ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වල මොවුන් දුර්ලභය. මොවුන්ගේ සංචරණ රටා ගැන අධ්‍යනය කර ඇත්තේ මඳ වශයෙන් වන අතර බොහෝ විට මොවුන් සංචරනයේ යෙදෙන්නේ අභිජනන කාලයෙන් පිටතදී වන්නට හැකිය. බොහොමයක් දකුණු දිග ප්‍රදේශ වල මොවුන් දැකගත හැකි වුවද, මොවුන් නුල්බෝර් තැනිතලාව (Nullabor plain), දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඇඩෙලයිඩ් ප්‍රන්තය හා මධ්‍ය
වික්ටෝරියා (Victoria) ප්‍රදේශ වල දැකගත හැක්කේ ග්‍රීෂ්ම හා වසන්ත කාලයට එන අමුත්තෙක් ලෙසයි.  රතු තොප්පි අවිච්චියා මොවුන්ගේ නෑදෑ විශේෂ මෙන් නොව වියලි කලාපීය වාසභූමි ප්‍රිය කරයි. නමුත් මොවුන්ගේ නෑදෑ  විශේෂයක් වන ලෝහිත අවිච්චියන් ප්‍රිය කරන්නේ තෙත් වනාන්තරය. රතු තොප්පි අවිච්චියා වියලි ඒකාසියා (Acasia), කැලිට්‍රිස් (Callitris) මිශ්‍ර ලඳු කැලෑ  හෝ විවෘත බිම් වාස භුමි ලෙස ප්‍රිය කරයි. මෙම වාස භූමි අභිභවනය කරගෙන ඇත්තේ මුල්ගා (Mulga), ජොර්ජියානා ගිඩී (Gorgiana gidi), රාස්බෙරි ජෑම් (Ruspberry jam), කළු සයිප්‍රස් පයින් (Black cyprus pine), සුදු සයිප්‍රස් පයින් (White cyprus pine), කෘෂ සයිප්‍රස් පයින් (Slender cyprus pine), යන ශාක විශේෂද, කාසියා (Cassia), හොප්-බුෂ් (Hop-bush), එමු-බුෂ් (Emu-bush) හා ස්පිනිෆෙක්ස් (Spinifex) යන යටි වියන් (Understory) පඳුරු වර්ගය. තර්ජනමෙම පක්ෂි විශේෂය මිනිසුන් විසින් හා භූදර්ශනය මගින් අඩු සැලකිල්ලට ලක් කර ඇත. කලකට ඉහතදී මොවුන් බටහිර සිඩ්නි ලඳු බිම් වන කම්බර්ලන්ත තැනිතලාව (Cumberland plain) ප්‍රදේශයේ බහුලව දක්නට ලැබුනද දැන් බොහොමයක් පක්ෂීන් සිඩ්නි ද්‍රෝ
නියෙන් (Sidney basin) අතුරුදහන්ව ගොස් ඇත. එසේම මොවුන් ක්වීන්ස්ලන්තයේ රොක්හැම්ටන් (Rockhampton) අවට ප්‍රදේශ හා බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ වීට් බෙල්ට් (Wheat belt) ප්‍රාන්තයෙන්ද වඳව ගොස් ඇත. ෆෙරල් පූසන් (Ferel cat), රතු තොප්පි අවිච්චියන්ගේ හා තවත් පක්ෂි විශේෂ කීපයක් වන ඕස්ට්‍රේලියානු රාවන් (Australian raven), අළු උල්ලෝගම් කුරුල්ලන් (Grey Shrike thrush),  අළු ගෝඝාතක කුරුල්ලන් (Grey Butcherbird), හා සුදු පෙඳ වාචාලයා (White browed Babbler) යන පක්ෂීන්ගේ කූඩු ආක්‍රමණය කර කුඩා පැටවුන් ආහාරයට ගනී. විලෝපීයතාව මොවුන්ගේ කූඩු විනාශ වීමට ප්‍රධානම හේතුව වන අතර දුබුරු හිසැති පැණි කන (Brown headed Honeyeater), පක්ෂියා මොවුන්ගේ බිත්තර මත යැපෙන බවට එක් වරක් වාර්තා වී ඇත.හැසිරීමඅභිජනන පිල් කලඹක් සහිත පිරිමි පක්ෂියා ගී ගයමින්, දකුණුදිග ක්වීන්ස්ලන්තය ඉයුලෝ (Eulo)සාමාන්‍යයෙන් රතු තොප්පි අවිච්චියන් සාමාජිකයන් අටේ කණ්ඩායම් වශයෙන් හමු වූවද, වසන්ත හා ශීත කාලයට මොවුන් යුගල වශයෙන් දක්නට ලැබේ. මොවුන් කාක ගණයේ අනෙකුත් කුඩා කෘමි භක්ෂක පක්ෂි විශේෂ සමග මිශ්‍ර විශේෂ රංචු (mixed species flocks) වශයෙන්ද එකතු වී ස
ිටිනු දක්නට හැකිය. මොවුන් සමඟ රංචු සාදන අනෙකුත් පක්ෂි විශේෂ වන්නේ විලී වෙරළ ව‍ටුවා (Wille wagtail), දකුණුදිග සුදු මුහුණු කුරුල්ලා (Southern whiteface), රූෆස් විස්ලර් (Rufos whistler),  ක්වීන්ස්ලන්තයේ කළු මුහුණු කැලෑ වැහිලිහිනියා (Black-faced woodswallow), චෙස්නට්-රම්ප්ඩ් ‍තෝන්බිල් (CHestnut-rumped thornbill), බෆ් රම්ප්ඩ් ‍තෝන්බිල් (Buff-rumped thornbill) සහ බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ රටමැද ‍තෝන්බිල් (Inland thornbill) ය.රතු අවිච්චියා සාමාන්‍යයෙන් ලැගුම් ගන්නේ පහත් භූමියෙන් මඳක් උඩට නෙරා ඇති ස්ථාන වලය. මොවුන් නිතරම ත‍ටු ගසන අතර පෙඳයද සොලවයි. ඉතා ක්‍රියාශීලී සත්වයින් වන මොවුන් එක් ඉරියවුවක බොහෝ වේලාවක් ‍රැදී නොසිටී. ගැහැණු පක්ෂියා තරමක් හීලෑ බවට වාර්තා වන අතර පිරිමි පක්ෂියා මිනිස් ඇසුරෙන් ඈත්ව සිටී. අභිජනන කාලයට, රතු තොප්පි අවිච්චියන් දේශභූමික(terretorial) වන අතර, හෙක්ටයාර 0.25-1.2ත් අතර ප්‍රදේශයක් අත්පත් කර ගනී. පක්ෂීන් යුගල වසන්තයේ වෙන්ව යන තුරු ඔවුන්ගේ දේශභූමියේ වාසය කරයි. පිරිමි පක්ෂියා තම දේශභූමියේ සීමාවේ ලැගුමක සිට උස් හඬින් ගී ගයා තමන්ගේ අයිතිය නිවේදනය කරන අතර මෙම ප්‍රදේශය ආක්‍රමණය කි
රීමට එන අනෙකුත් පිරිමි පක්ෂීන්ට ක‍ටුක බැණ වැදීම් වලින් අභියෝග කරයි. ගැහැණු පක්ෂියා ඇයගේ බිත්තර බීජෞෂණය කරන විටදී වරක් පිරිමි පක්ෂීන් දෙදෙනෙකු එකිනෙකාට මීටරයක් පමණ ඈතින් සිට ත‍ටු ගසමින් ආක්‍රමණශීලී රංගනයකින් තැන ගැනීමට එකිනෙකාට මුහුණ දී ඇත. ගැහැණු හා පිරිමි පක්ෂීන් දෙදෙනාම මොවුන්ගේ පටිගත කරන ලද ගීත නාද වලට ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත. පිරිමි පක්ෂියාට ලෝහිත අවිච්චීයන්ගේ ආක්‍රමණ වලට එරෙහිව සටන් කිරීමටද, පසුව පැමිණෙන විරුද්ධවාදීන් ගෙන් දේශභූමිය ආරක්ෂා කර ගැනීමටද සිදුවේ. බොහෝ බාල වයස්කාර රතු තොප්පි අවිච්චියන්, වැඩිහිටියන් විසින් අත්පත් කරගත් දේශභූමි වල වාසය කිරීමට අපොහොසත් වන අතර, අත්පත් කර නොගත් නව බිම් කරා යාමට ඔවුන්ට සිදුවේ. දැනට වාර්තා වී ඇති විශාල තම ව්‍යාප්තිය වන්නේ ටෙරික් ටෙරිච් ජාතික උද්‍යානය (Teric teric national park) හරහා ගොවි බිම් (farmland) වල සිට උතුරු වික්ටෝරියාහි ගන්බවර් වනාන්තරය (Gunbower state forest) දක්වා කිලෝමීටර 36ක ප්‍රදේශයක් ය.පෝෂ්‍ය කිරීමරතු තොප්පි අවිච්චියන්ගේ ආහාර වනුයේ කෘමීන් හා අනෙකුත් කුඩා ආත්‍රපෝඩාවන් (Arthropoda) ය. බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ කම්බල්ඩා (Kambalda
) ප්‍රදේශය අසලදී මොවුන් ගැන කරන ලද අධ්‍යයනයකදී අනාවරණය වුයේ මොවුන්ගේ ආහාරයෙන් 96%ක් ම සමන්විත වනුයේ කුරුමිනියන්ගෙන් (beetle) හා කුඹින්ගෙන් (Ants) බවය. අනෙකුත් ගොදුරු වලට අයත් වනුයේ මකුළුවන්, අනෙකුත් කෘමීන් වන ඕස්ට්‍රේලියානු ප්ලාග් පලඟැටියා (Australian plauge locust), පිලවු හා වැඩුනු සමණළයින් වන ජියෝමීටර පිලවා (geometer moths ), බත්කූරන් (dragonflys), වන්දන් (mantises), ඈන්ට් ලයන් (antlions), සත්‍ය මකුණන් (true bug), චීන මකුණන් විශේෂ වන ලිගායිඩේ (Lygaidae) හා ෂෙලිඩ් මකුණන් (Shelid bug), විවිධාකාරයේ කුරුමිණියන්, කන්වෑයන් (earwigs), මැස්සන් වර්ග වන ඉහඳ මැස්සන් (blow-fly) හා අස් මැස්සන් (horse-fly) ය. මොවුන්ට වාසරව (airbone) සිටියදී හදිස්සියෙන් පැන ගොදුරු ඩැහැගත හැකි නමුත්, රතු තොප්පි අවිච්චියා බොහෝ විට ගොදුරු කර ගන්නේ බිම මත සිටින ගොදුරුය. සමහරක් අවස්ථාවන් හිදී මොවුන් බිම් මට්ටමෙන් මීටර 3ක් පමණ උස්ව ඇති ගස්කොළන් වල ඇති ගොදුරු, ලැගුම් ගෙන සිටියදීම ඇහිඳ ගනී. ගොදුර බොහෝ විට අල්ලා ගනුයේ බිම මතදී වන අතර සමහර කෘමි වර්ග ගොදුරු කර ගන්නේ වාසරව සිටියදී ය. මොවුන් වාසි ලක්ෂ්‍යය (vantage point) ලෙස ප
හත ඇති අත්තක් යොදා ගනී. අභිජනනයමොවුන්ගේ අභිජනන කාලය අගෝස්තු සිට ජනවාරි දක්වා මාස පහක කාලයක් පවතී. මේ එක් කාලයකදී පැටවු තුන් දෙනෙකු දක්වා මොවුන් හදා වඩා ගනී. පිරිමි පක්ෂියා සුදුසු ගස් දෙබලක තම ශරීරය අතුල්ලමින්, සැලෙන හඬින් ගී ගයමින්,  කූඩුව සෑදීමට සුදුසු තැනක් ගැහැණු පක්ෂියාට යෝජනා කරයි. ගැහැණු පක්ෂියා වඩාත් සුදුසු ස්ථානය ‍තෝරාගන්නා තුරු පිරිමි පක්ෂියා තැන් කීපයක් යෝජනා කරන අතර, අනතුරුව ගැහැණු පක්ෂියා තනිවම කූඩුව සාදයි. මොවුන්ගේ කූඩුව ගැඹුරු මණ්ඩාවක ආකාරයට මනා ලෙස, සිනිඳු වියලි තණ කොළ හා රිටි සුඹුළු වලින් තනා ඇත. කූඩුව ඇලවීම සඳහා මකුළු දැල්, ලොම් හා පිහා‍ටු යොදා ගන්නා අතර කූඩුව තනනුයේ ගස් දෙබලක හෝ පඳුරු මතය. මෙම කූඩු ලයිකන (lichen) වලින් සරසා ඇත්තේ වටාපිටාව සමඟ මිශ්‍ර කර නිගෝපනය කිරීමටය. මඳ වශයෙන් නිල් පැහැ අඳුරු සුදු පැහැ බිත්තර දෙකේ සිට තුන දක්වා වූ බිත්තර ප්‍රමානයක් ගැහැණු පක්ෂියා දමන අතර මේවා ප්‍රමාණයෙන් මිලි මීටර 16 * 13 (අඟල් 0.6 * 0.5) පමණ වේ. කාලානුක්‍රමිකව මෙම බිත්තර තද අළු-දුඹුරු පැල්ලම් සහිත මඳ වශයෙන් අළු හෝ දුඹුරු පැහැයට හැරේ. පැටවුන් පෝෂණය කිරීම ගැහැණු හා පිරිම
ි පක්ෂීන් දෙදෙනාම සිදු කලද බීජෞෂණය (inhibitation) හා බීජ උෂ්ණ කිරීම (brood patches) ගැහැණු පක්ෂියා පමණක් සිදු කරයි. සාමාන්‍යයෙන් පිරිමි පක්ෂියා කූඩුවේ හෝ ගසක අත්තක සිට විපරමින් බලා සිටින අතර ගැහැණු පක්ෂියා ආහාර සොයා ගිය විටදී බීජ උෂ්ණ කිරීමද සිදු කරයි. වටාපිටාවෙහි විලෝපිකයන් සිටී නම් මොවුන් ඉක්මනින් පැටවුන් පෝෂණය කර ඉගිලී යයි. අතිරික්ත යුගලන සංවාසය හා සංසසේචනය සුලභ වන අතර 23% කූඩු ද 37% බීජ උෂ්ණ කිරීම් ද ඔවුන් ‍රැක බලා ගන්නා පිරිමි පක්ෂියාගෙන් වෙනස් පක්ෂියෙකුගේ වෙයි. අතිරික්ත යුගලන සංවාසයෙන් ඇති වන පැටවු පිරිමි පක්ෂීන් වීමට බොහෝ ඉඩක් ඇති බවටද පරීක්ෂණ මඟින් සාක්ෂි ලැබී ඇත. අනෙකුත් සියළුම කාක වර්ගයට අයත් පක්ෂීන් මෙන් මොවුන්ගේ පැටවු උපදින්නේ අන්ධව හා සිහින් පිහා‍ටු තට්‍ටුවකින් වැසීය. දවස් හතක් ගිය පසු මොවුන් පියාපත් දිග හරින අතර සති දෙකකින් මොවුන්ට පියෑඹීමට හැකි වේ. කුඩා පක්ෂීන් කූඩුව හැර ගොස් සති තුනක් යන තුරු වැඩිහිටි පක්ෂීන් මොවුන්ව පෝෂණය කරන අතර මොවුන්ට ලබා දෙන ආහර අතරට මකුළුවන්, කෘමීන් වන මැස්සන් හා පිලවුන් ද අයත් වේ. ගැහැණු පක්ෂියා ඊලඟ වරට නිඩායනය අරඹන විට පිරිමි පක්ෂියා පැටවුන් පෝ
ෂණය කිරීම ආරම්භ කරයි. නව දකුණු වේල්සයෙහි කූමා (Cooma) ප්‍රදේශය අසලදී කරන ලද අධ්‍යයනයකදී පෙනී ගියේ තනි අභිජනන වසරක් නම් අභිජනන කාළයෙන් සති හතරත් හයත් අතර කාලයකදී හා වසරකදී අභිජනන දෙකක් සිදුවේ නම් අභිජනන කාළයෙන් සතියක් අතුලතද පිහා‍ටු වැඩෙන පැටවුන් උපන් දේශභූමියෙන් විසිරී යන බවයි. දිගු අභිජනන වාර හා බහුගුණික අභිජනන සෞම්‍ය දේශගුණය හා අධික විලෝපීයතාවයට අනුවර්තනය වීමක් ලෙස සිදුවේ. සාමාන්‍යයෙන් වසරකට පැටවුන් දෙදෙනෙක් පමනක් පිහා‍ටු වැඩීම සිදුවී දේශභූමියෙන් විසිරී යයි. රතු තොප්පි අවිච්චියාගේ අභිජනන පරපෝෂීන් (brood parasite) ලෙස වාර්තා වනුයේ පඳුරු කුකූ (bush cuckoo), සුදුමැලි කුකූ (pallid cuckoo), හෝර්ස්ෆීල්ඩ් ලෝකඩ පැහැ කුකූ (Horsefield bronze-cuckoo) හා කළු කන් කුකූ (black-eared cuckoo) ය. ගැහැණු කුකූ පක්ෂීන් තම බිත්තර රතු තොප්පි අවිච්චියාගේ කූඩුවෙහි තැන්පත් කරන අතර ඉන් පසු අවිච්චියන් සිතනුයේ මේ බිත්තර තමන්ගේ කියාය. ටෙරික් ටෙරික් ජාතික උද්‍යානයේදී කරන ලද අධය්‍යනයකදී පෙනී ගියේ හෝර්ස්ෆීල්ඩ් ලෝකඩ පැහැ කුකූ පක්ෂීන්ගේ පරපෝෂිත කිරීම් මෙහිදී හමුවී නොමැත්තේ රතු තොප්පි අවිච්චියන් කලහකාරී ලෙස මොවුන්ව තම
දේශභූමියෙන් පන්නා දමන නිසා බවය . යොමුව[ඉංග්‍රීසි ලිපිය]↑ BirdLife International (2012). "Petroica goodenovii". අන්තරායට ලක්වූ විශේෂයන්ගේ IUCN රතු ලැයිස්තුව. අනුවාදය 2012.1. ස්වභාවධර්මය සුරැකීමේ ජාත්‍යන්තර සංගමය. සම්ප්‍රවේශය 16 ජූලි 2012. {{cite web}}: Invalid |ref=harv (help)ලොතාල් පුරාවිද්‍යාත්මක ප්‍ර‍දේශ‍යලොතාල් (ගුජරාටි: લોથલ loˑt̪ʰəl) යනු පුරාතන ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයෙහි ඉතා වැදගත් නගර අතුරින් එකකි. වර්තමාන ගුජරාට් ප්‍රාන්තයේ බාල් ප්‍රදේශයෙහි පිහිටා ඇති මෙය ක්‍රිපූයු 2400 ක පමණ ඈත ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියයි. 1954 දී සොයාගත් ලොතාල්හී කැණීම් කටයුතු, 1955 පෙබරවාරි 13 දින සිට  1960 මැයි 19 දින දක්වා සිදුකරන ලද්දේ පුරාතන ස්මාරක සංරක්ෂණය සඳහා ඉන්දියානු රජයේ නිල කාර්යාංශය වූ  ඉන්දීය පුරාවිද්‍යාත්මක මිනින්දෝරු ආයතනය (ASI) විසිනි. වර්තමානයෙහි එය වට කොට පිහිටි කච් කාන්තාරය  අරාබි මුහුදෙහි කොටසක්ව පැවැති කාලයෙහිදී සින්ද්හී හරප්පානු නගර  හා සව්රාෂ්ට්‍ර  අර්ධද්වීපය අතර වෙළෙඳ ගමන් මගෙහි සාබර්මාටි නදියෙහි පුරාතන ගමන් මගට  — ලොව අප දන්නා පැරණිතම — ලොතාල්හී  නැව් තටාකය විසින් න
ගරය සම්බන්ධ කෙරිණි.  එහි පබළු, මැණික් සහ වටනා ආභරණ වෙළඳාම  බටහිර ආසියාවේ සහ අප්‍රිකාවේ ඈත කෙළවර දක්වා ලඟාවූ, ඉතා වැදගත් සහ සඵල වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක්ව එය පුරාතන කාලයෙහි පැවතිණි. පබළු-තැනීම සඳහා සහ  ලෝහ විද්‍යාවෙහිදී ඔවුන් පුරෝගාමීව ඇරඹූ ක්‍රමවේද හා මෙවලම් වසර 4000 කට වඩා අධික කාලයක් භාවිතයෙහි පැවතිණි.[1]එහි විද්‍යාඥ‍යෝ සිප්පි මාලිමාවක් භාවිතයෙන් ක්ෂිතිජය හා අහස 8-12 කොටස් ගණනකට බෙදීමට සමත් වුහ. ඔවුහු ග්‍රීකයන්ට අවු. 2000 කට පෙර තාරකා අධ්‍යයනය හා නාවික කටයුතුවල පුරෝගාමීන් වුහ. ලෝතාල්, අහම්බාද් දිස්ත්‍රික්කයේ සරග්වාල ග්‍රාමය අසල පිහිටා තිබුණි. එය අහම්බාද්- භව්නගර් දුම්රිය මාර්ගයේ පිහිටි ලොතාල් - භූමි දුම්රිය ස්ථානයට කී.මි 6 ක් ගිනිකොණ දෙසින් පිහිටා ඇත. අහම්බාද්, භව්නගර්, රාජ්කොත් හා ඩොල්කා යන නගර සියල්ලම කරා දිවෙන මාර්ග හා සම්බන්ධව පවති. ආසන්නයේම පවතින නගර වන්නේ ඩොල්කා හා බගෝධරය. 1961 නැවත ආරම්භ වු කැණීම් මඟින් පුරාවිද්‍යාඥයෝ උතුරු, නැගෙනහිර හා බටහිර ප්‍රදේශයේ තනන ලද අඟල් මතු කර ගත්හ. ඒවා නැව් තටාකය හා ගංගාව සම්බන්ධ කළ පීලි ලෙස භාවිතා වී තිබුණි.එම කැණීම් ප්‍රදේශයට ආසන්නයේ පුරාවිද්‍යාත්මක
කෞතුගාරය පිහිටා තිබෙන අතර එහි සින්දු යුගයේ වටිනා පුරාවස්තු තැන්පත් කර තිබේ.ඉතිහාසයහරප්පානු ජනතාව පැමිණීමට ප්‍රථම (ක්රි.පු. 2400 වෙනි ශත වර්ෂය) ලෝතල් ගම්මානය කම්බාට් මුහුදු බොක්ක හරහා ගොඩ බිම වෙත ළඟාවීමට පහසුකම් සැපයු ගංඟාව ආශ්‍රිතව පිහිටි කුඩා ගම්මානයක් විය. මෙහි වාසය කළ ස්වදේශීක ජනතාව යහපත් ආර්ථික තත්ත්වයකින් යුක්ත වු බව මෙම ප්‍රදේශයෙන් හමුවු තඹ වස්තු, මාල සහ අඩු වටිනාකමින් යුත් මැණික් වර්ග ආදියෙන් පැහැදිලි වෙයි. මෙම ප්‍රදේශයෙන් හමුවු මැටි භාණ්ඩ සිනිදු මැටි වලින් නිම වු ඒවා වන අතර ඒවායේ පෘෂ්ඨ මයිකා පාෂාණ භාවිතයෙන් රතු පැහැයට හරවා තිබුණි. මොවුහු අර්ධ වශයෙන් ඔක්සිකාරක වූත් අර්ධ වශයෙන් ඔක්සිහාරක වූත් මැටි භාණ්ඩ තාපනය කිරීමේ ක්‍රම වේදයක් වැඩි දියුණු කළ අතර එය ඔස්සේ කළු සහ රතු පැහැයෙන් යුතු වු මැටි භාණ්ඩ වෙනුවට මයිකා රතු පැහැයෙන් යුතු වු මැටි භාණ්ඩ නිර්මාණය කිරීමට සමත් විය. ලෝතල් ගම්මානය වෙත හරප්පානු ජනතාව ඇදී ඒම සදහා ඒ ආශ්‍රිතව පිහිටි ආරක්ෂිත වරාය, කපු සහ සහල් නිෂ්පාදනය සදහා ඉතා සුදුසු වු පරිසරය සහ පබලු නිර්මාණය කිරීමේ කර්මාන්තය හේතු විය. මේ සමය වන විට ලෝතල් ගම්මානය ආශ්‍රිත
ව නිර්මාණය කෙරුනු පබලු සහ මැණික් වර්ග සදහා බටහිර රටවල දැඩි ඉල්ලුමක් විය. මෙසේ ලෝතල් ගම්මානය වෙත පිටතින් පැමිණි ජනතාව එහි සිටි ජනතාව සමග සාමකාමීව ජීවත් වු අතර ගම්මානයේ මුල් පදිංචි කරුවන් ක්‍රමයෙන් පිටතින් පැමිණි ජනතාවගේ ජීවන ක්‍රමයටම හුරුවූහ. මේ බව වර්ධනය වු වෙළද කටයුතු සහ විවිධ කටයුතු සදහා භාවිතා කළ ක්‍රම වෙනස් කිරීම මගින් පැහැදිලි වෙයි. මේ අතර හරප්පානු ජනතාව ස්වදේශීක ජනතාවගෙන් මැටි භාණ්ඩ නිපදවීමේ ක්‍රමය ඉගෙන ගත්හ.ලෝතාල් - නගර නිර්මාණයගඩොලින් තෑනු අපවහන පද්ධතියක්‍රි.පු. 2350 දි ඇති වු විශාල ගංවතුරකින් ලෝතාල් ගම්මානය හා  එහි වු ජනවාස විනාශ විණි. ලෝතාල් අවට විසු හරප්පාවරු හා සින්ද්වරු මෙම අවස්ථාව ප්‍රයෝජනයට ගෙන තම නගර වඩා සැලසුම් සහගතවත් විශාලවත් නිර්මාණය කිරීම ආරම්භ කළහ. ‍ලෝතාල් සැලසුම් ශිල්පීන් තම නගරය නිරතුරුව ඇතිවන ගං වතුර විපත් වලින් බේරා ගැනීමට කටයුතු කළහ. නගරයේ 1-2 m පමණ උස (අඩි 3-6) වේදිකාවක් ගඩොල් වලින් තැනු ඔවුන් එක එකක් මත මැටියෙන් තැනු ගෙවල් 20-30 අතර ප්‍රමාණයක් ගොඩනැගූහ. නගර  බලකොටුව, නගර ප්‍රාසාදය හා පහත් නගරය ලෙස කොටස් වලට බෙදන ලදී. නගරයේ පාලකයෝ නගර ප්‍රසාදයේ
විසු අතර එහි නාන කාමර, භූගත හා ඉහළ කානු පද්ධති (පිළිස්සු ගඩොලින් තැනු) හා පානිය ජල ළිඳක් පැවතුණි. නගරය තවත් උපකොටස් දෙකකට බෙදන ලදී. උතුරේ සිට දකුණට විහිදෙන ප්‍රදේශය ප්‍රධාන වානිජ ප්‍රදේශය විය. එහි පොහොසත් හා සාමාන්‍ය වෙළඳුන්ට අයත් කඩසාප්පු  තිබු අතර හා කැටයම්කරුවෝ ද විසුහ. නගරයේ නිවාස කඩ වීදියෙන් දෙපසට පිහිටා තිබුණි. ලෝතාල් සමෘද්ධියට පත්වෙත්ම නගරයේ ප්‍රමාණයද විශාල කරන ලදී.ලෝතාල් ඉංජිනේරුවෝ වෙළදාම සඳහා නැව් තටාකයන් හා බඩු ගබඩාවක් තැනීම සඳහාත් මුල්  තැන ලබා දී තිබුණි. මෙම ගොඩනැංවීම නැව් තාටාංගනයක්ද එසේත් නැතිනම් එහි ප්‍රමාණයේ ඇති කුඩා භාවය නිසා එය වාරිමාර්ග වැවක්ද යන්න පිළිබඳව සමකාලීන පුරාවිද්‍යාඥයන් අතර මතවාද පවතී. නැව් තාටාක නගරයෙන් නැගෙනහිර දෙස පිහිටා තිබුණි. මෙය ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අග්‍ර ඵලයක් ලෙස පුරාවිද්‍යාඥයෝ සලකති. එහි රොන්මඩ තැන්පත් වීම වැළැක්වීම සඳහා එය ප්‍රධාන ගංගාවේ ජල ප්‍රවාහනයෙන් ඉවත්ව පිහිටා තිබුණු අතර වඩදියේදි පවා නැවකට තුළට ඇතුල් වීමට අවස්ථාව සලසා දී තිබුණි. ගබඩාව නගර ප්‍රසාදය ආසන්නයේ 3.5 m උසැති (අඩි 10.5) ගඩොල් වේදිකාවක් මත තනා තිබුනි. එම නිසා පාලකයාට ගබඩාවේ හා වරායේ
සිදුවන ක්‍රියාකාරිත්වය එකවරම නිරීක්ෂණය කිරීමේ හැකියාව ලැබුණි. බඩු තොග ප්‍රවාහනය සඳහා මැටි ගඩොලින් තැනු 220 m දිගැති රේගුවක් තිබු අතර එය නැව් තටාකයේ බටහිර අන්තයේ පිහිටා තිබුණි. එහි සිට ගබඩාව දක්වා දිවෙන බෑවුමක් පිහිටා තිබුණි. ගබඩාවට විරුද්ධ දෙසින් ඉතා වැදගත් පොදු ගොඩනැගිල්ලක් පිහිටා තිබු අතර එහි සැකිල්ල සම්පුර්ණයෙන්ම විනාශව ගොස් ඇත. නගරය පැවති මුළු කාලයේම නගරයට ගංවතුර හා කුණාටු රාශියකට මුහුණ දීමට සිදුවිය. නැව් තටාකාංගනය හා නගරයේ පිටත ප්‍රාකාර හොඳින් නඩත්තු කෙරිණ. නගරයේ නිරතුරුව සිදුවු නැවත ගොඩනැංවීම් මඟින් වෙළදාමේ වර්ධනය හා සමෘද්ධිය අපේක්ෂා කෙරිණි. සමෘදධිමත්භාවය වැඩිවෙත්ම ලෝතාල් වාසීන් ප්‍රාකාර හා නැව් තටාංගය නඩත්තු කිරීම අතපසු කළ අතර මෙය තම පද්ධතිය පිළිබඳව පැවති ඉහළ ‍විශ්වාසය හේතුවෙන් සිදුවුවා විය හැකිය. සාමාන්‍ය විශාලත්වයන් සහිත ගංවතුර තත්ත්වයකදි  (ක්‍රි.පු 2050) මෙම ගොඩනැංවීමේ දුර්වලතා හෙලිවුවද එම ගැටළු වලට නිසි පිළියම් නොයොදන ලදී.ලොතාල් - පුරාවිද්‍යාවලෝතාල් යන වචනයේ අර්ථය "මළවුන්ගේ ගොඩැල්ල" යන්නයි. මෙය අසාමාන්‍ය නමක් නොසැලකෙන්නේ මෙහෙන්දජාරෝ හා සින්ධි යන නගර වල අර්ථය ද
එයම වන බැවිනි. ‍ලොතාල් අවට ගම්වාසිහූ එම ප්‍රදේශයේ පැරණි නගරයක් පැවති බවත්, එහි මනුෂ්‍ය ඇටසැකිලි පිළිබඳවත් දැන සිටියහ. 1850 පමණ මෑත භාගය වනතෙක්ම මෙම වරායට බෝට්ටු පැමිණි අතර 1942 දී බ්‍රෝච් සිට සර්ග්වාලා වෙත දැව ප්‍රවාහනය කෙරුනේ මේ හරහාය. දැනට පවතින රොන්මඩ සහිත කුඩා ඇලමාර්ගය භො‍්ලාඩ්, ලෝතාල් හා සර්ග්වාලා සම්බන්ධ කරන අතර එය භෝලාඩ්, ලෝතාල් හා සර්ග්වාලා සම්බන්ධ කරන පැරණි ඇල මාර්ගයක හෝ ගංගාවක කොටසක් බවට විශ්වාස කෙරේ. ඉන්දියාව 1947 දී කොටස් දෙකකට වෙන්වීමෙන් අනතුරුව මොහන්දජාරෝ හා හරප්පා ඇතුළු පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන බොහොමයක් පාකිස්ථානයට අයත් විය. ඉන්දියානු පුරාවිද්‍යාත්මක ආයතනය විසින් (ASI) ගුජරාටයේ පවතින මෙවැනි ප්‍රදේශ ගවේෂණය හා කැණීම සිදු කිරීම සඳහා ‍නව වැඩපිළිවෙලක් සකස් කරන ලදි. 1954 සිට 1958 කාලය තුළ තුෂ් සිට සෞරාෂ්ට්‍ර අර්ධද්වීපය දක්වා ස්ථාන 50 ක් පමණ කැණීම් කරන ලද අතර එය හරප්පන් ශිෂ්ටාචාරයේ සීමා දක්වා විහිදිනි. ලෝතාල් මොහෙන්දජාරෝවෙන් 270 km දුරින් සින්ද්හි පිහිටා ඇත. ලෝතාල්හි ප්‍රධාන නගරය කුඩා ප්‍රමාණයෙන් යුක්ත නිසා එය විශාල ජනාවාසයක් නොවන බව පෙනේ. එහි නැව් තටාකය ලෙස හඳුන්වන ස්ථානය වැවක් ව
ිය හැකි බවට මතයක් පවති. කෙසේ වෙතත් ASI හා වෙනත් සමකාලීන පුරාවිද්‍යාඥයින්ට අනුව සින්ද් සිට ගුජරාටයේ සෞරාෂට්‍රය තෙක් විහිදී තිබුණු වෙළඳ මාර්ගයේ පැවති ප්‍රධාන ගංගා පද්ධතියේ ලෝතාල් නගරය කොටසකි. සොහොන් බිම් වලින් ලැබුණු සාක්ෂි වලට අනුව එහි වැසියෝ ඩ්‍රාවිඩිය, ප්‍රාග්-ඔස්ත්‍රෙලොයිඩ් හෝ මධ්‍යධරණි ශරීර ලක්ෂණ වලින් යුක්ත වුහ. ඉන්දියා‍වේ පුරාවිද්‍යාත්මක එකතුවෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් හමුවුයේ ලෝතාල් නගරයෙනි. එය හරප්පා සංස්කෘතියේ කොටසකි.මොහෙන්දජා‍රෝ හි හරප්පා හි ඉන්දු ශිෂ්ටාචාරය පිරිහි ගිය ද ලෝතාල් නගරය ඉන් ‍බොහෝ අවුරුදු ගණනාවකට පසුවත් සමෘද්ධිමත්ව පැවතුණි. එහෙත් කුණාටු හා ගංවතුර වැනි ස්වභාවික විපත් වලින් නිතරම හානි පැමිණුන හෙයින් එයින් සංස්කෘතියේ තුලනය නැති වි එහි අවසානය ළඟා විය. භූවිද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලින් සොයාගත් පරිදි ලෝතාල් නගරය ජනශුන්‍ය වන සමයේ එහි නියඟයක් පැවතිණි. ලෝතාල්හි ලවණ වඟුරක්ව පැවති ගොඩැල්ලක් දක්නට ලැබේ. චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප වලට අනුව 30 km පමණ ගංගාවක් ලෝතාල් අසල තිබු බවට 2004 දී හෙළිකර ගැනුණි.ලෝතාල් ආර්ථිකය හා නගර සංස්කෘතියලෝතාල් නගරයේ හා එහි කොටස්වල පැවති යහපත් සංවිධානාත්මකභාවය
නිසා එයින් හරප්පාවරු ඉතාම විනයගරුක හා හැදියාවකින් යුත් මිනිසුන් වු බව පැහැදිලි ‍වේ. මෙහි වාණිජ හා පාලන කට‍යුතු සිදුවුයේ එකල පැවති පිළිගත් ක්‍රමයකට අනුවය. නගර සභා පාලනය දැඩි වු අතර මාර්ගයේ පළල, බො‍හෝ කාලයක් යනතුරු ඒ ආකාරයෙන්ම පැවතුණි . නිවාසවල ඝන අපද්‍රව්‍ය එක් රැස්කර ගැනීමට කොටසක් වෙන්කර පැවති අතර, එමඟින් නගරයේ අපද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහන පද්ධතිය අවහිර වීම වැළැක්විණි. නගරය පිරිසිදුව තබාගත් අතර කාණු පද්ධති ඔස්සේ අපද්‍රව්‍ය ගංගාවට බැහැර කරන ලදි. නව ප්‍රාදේශිය හරප්පා කලාවක් බිහි වු අතර, ජනප්‍රවාදවල සඳහන් සත්ව රූප හා කථා චිත්‍රයට නැඟීම ද ආරම්භ විණි. ගිනිදෙවියන් පිදිම අලංකාරව කැටයමට නඟා ඇති අතර එමඟින් ලෝතාල්හි සංස්කෘතියේ හා සමෘද්ධියේ උසස් භාවය පැහැදිලි වේ.ඔවුන්ගේ ආයුධ හා මෙවලම්, වානේ මෙවලම්, තරාදි පඩි, පරිමාණ, මුද්‍රා හා විසිතුරු බඩු වැනි සියළුදේම එකම තත්වයකට‍ හා උසස් නිමැවුමකින් නිපදවා තිබුණි. මොහෙන්දජාරෝ හා හරප්පා තඹ, තිරුවාණ හා සාමාන්‍යයෙන් වටිනා ගල් වර්ග ආනයනයේ වැදගත් වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන වු අතර එම අභ්‍යන්තර ගම්මාන හා නගරවලට තොග වශයෙන් බෙදාහරින ලදි. එහි මහා පරිමාණයේ තඹ භාණ්ඩ, බිළී කටු හා හෙල්ල හා
විසිතුරු බඩු නිෂ්පාදනය විය. පබළු, මැණික් හා ඇත්දළ ඔවුන් අපනයනය කළෝය. ශෛලමය පිහි මඟින් ගෙදරදොර අවශ්‍යතා ඉටුකර ගත හැකි විය. මෙවැනි වෙළඳ ජාලයක් නිසා එහි වැසියෝ ඉතා සමෘද්ධිමත් වු අතර එය ඊජිප්තුව, බහරේන් හා සුමේර් දක්වා විහිදි පැවතුණි. පර්සියානු මුද්‍රා ලෝතාල් වලින් හමුවිමෙන් මෙය වඩාත් තහවුරු වේ.නැව් තටාකය හා ගුදමප්‍රධාන ලිඳනැව් තටාකාංගනයේ රොන්මඩ තැන්පත්වීම වැළැක්වීම සඳහා එය ඉදිකර තිබුනේ ප්‍රධාන දියවැල් මාර්ගයට ඔබ්බෙනි. නුතන සමුද්‍රජීවී විද්‍යාඥයන්ට අනුව නිරතුරුව ගමන් මාර්ග වෙනස් වන සුබ්‍රමනි ගංගාවේ මෙවැනි නැව් තටාංගයක් තැනීමට තරම් උදම් රළ පිළිබඳව උසස් දැනීමක් හා ජල ගුණ විද්‍යාව හා සමුද්‍ර ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳව උසස් දැනුමක් හරප්පාවරුන්ට තිබිණි. මෙය නැංගුරම් පළ හා සේවා සපයන නැව් සහිත ලෝකයේ පැරණිතම වරායක් වේ.  ලෝතාල් ඉංජිනේරුවෝ ගඩොල් වලින් තැනු ‍ගොඩනැගිල්ලකට උදම් රළෙහි චලනයන් බලපාන ආකාරය පිළිබඳව ඔවුන් අධ්‍යනය කර ඇති බව ඔප්පු වන්නේ වරායේ බිත්ති පුළුස්සන ලද ගඩොල් වලින් තනා ඇති බැවිනි. ඔවුන් සතු මෙම දැනුම පළමු ලෝතාල් තෝරාගැනීමේදී ද හේතුවන්නට ඇත. චම්බත් බොක්කේ හටගන්නා උදම් රළ ඉත
ා ඉහළ උසකින් යුක්ත වන අතර, මෙම උදම් රළ සමඟින් නැවත ගංමෝය තුළට ඇතුල්වීමට හැකි වීමත් ඊට හේතු වන්නට ඇත. ඉංජිනේරුවෝ විසින් ත්‍රිපීසියම් හැඩැති (trapezoidal) ව්‍යුහයක් නිර්මාණය කරන ලදි. එය උතුරු - දකුණු අන්ත අතර 21.8 m දිගකින් යුක්ත වන හා බටහිර හා නැගෙනහිර අතර 37 m දිගකින් යුක්ත ත්‍රිපීසියම් හැඩැති ව්‍යුහයකි. තවත් මතයක් වන්නේ මෙය වාරිමාර්ග වැවක් ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ලද්දක් බවයි. එයට ‍හේතුව නම් මෙම නැව් තටාකාංගනයේ දිග හා පළල ලෙස විශ්වාස කරන මිනුම් වලට අනුව එහි(නුතන ප්‍රමිතියට අනුව) නැව් රඳවා තබා ගැනීමට අපහසු වීම.පෙර නැව් අංගනයේ උස 4.26 m පමණ වූ අතර දැන් එහි උස 3.35 m පමණ වේ. එහි ඇතුල්වීමේ ප්‍රධාන දොරටුව 12.8  m පළල වන අතර තවත් දොරටුවක් ඊට විරුද්ධ දිශාවෙන් පිහිටා තිබුණි. ජලයේ පීඩනයට ඔරොත්තු දීම සඳහා පිටත බිත්ති බෑවුම් සහිතව සාදා තිබුණි. ක්‍රි.පු. 2000 දී ගංගාවේ මාර්ගය වෙනස් වු විට 7 m පළලැති තවත් කුඩා ඇතුල් දොරක් තැනු අතර එය 2 km දිග ඇළමාර්ගයකින් ගඟට සම්බන්ධ විය 2.1 -2.4 m උසැති උදම් රළ නිසා නැව්වලට වරායට ඇතුල් වීමට හැකිවිය. අතිරික්ත ජලය 96.5 m පළල හා 1.7 m උස ඇළමාර්ගයක් ඔස්සේ පිටතට ගෙන යන ල