LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ුක්‍රමය නම් තබා ඇත. පෙරදී  ඉන්දියානු ගණිතයෙහි මෙම අනුක්‍රමය විස්තර කර තුබුණද, ෆිබොනාච්චිගේ  1202 ග්‍රන්ථය ලිබර් අබාසි තුලින් මෙම අනුක්‍රමය බටහිර යුරෝපීය ගණිතය වෙතට හඳුන්වා දෙන ලදි [3].[3]සටහන්↑ නිදසුනක් ලෙසින් බෙක් සහ ජියෝජෙගාන් (2010), හෝ බෝනා (2011), පිටුව 180.↑ ලූකස් පි. 3↑ 3.0 3.1 සිග්ලර් (පරි.) (2002), පරිච්ඡේදය II.12, පිටු. 404–405.අධිකාරී පාලනය: ජාතික පුස්තකාල Japanසවිස්තරාත්මක සංඛ්‍යා විද්‍යාවේදී පරාසය යනු සියලුම දත්ත අඩංගුවන කුඩාම ප්‍රාන්තරයේ ප්‍රමාණයයි. විශාලම නිරීක්ෂණයෙන් කුඩාම නිරීක්ෂණය අඩුකිරීම මගින් මෙය ගණනය කළ හැකි අතර එමගින් සංඛ්‍යාන විද්‍යාත්මක විසරණය පිළිබඳව යම් සංඥාවක් ලබාදේ.පරාසය නිරීක්ෂණ දෙකක් මත පමණක් පදනම් වන නිසා එහි ඒකක ද දත්තයන්ගේ ඒකකම වේ. දත්ත ප්‍රමාණය විශාල වන විට දී පමණක් එය විසරණය පිළිබඳ දුර්වල මිණුමක් වේ.ජන සංගණනයකදී පරාසය එහි සම්මත අපගමනයේ දෙගුණයකටත් වඩා වැඩිවේ.පරාසය උපරිම හා අවම අගය අතර පවතින වෙනස ලෙස දක්වන විට එය. දළ පරාසය ලෙස හඳුන්වයි. මිණුම් ලබාගැනීමේ නව පරිමාණයක් ගොඩනංවන විට වඩා ප්‍රබල උපරිමයක් හෝ අවමයක් එම පරිමාණය ම
ගින් උපදී. මෙය විභව (දළ) පරාසය ලෙස හැඳින්වේ. උපරිම මට්ටමේ ආචරණය වළක්වා ගැනීම සඳහා මෙම පරාසය ඉතා කුඩාවට තෝරා නොගත යුතුය. නිරීක්ෂණය ලබාගත් වි‍ට විශාල හෝ කුඩා නිරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල නිරීක්ෂණ (දළ) පරාසයක් පිළියෙල කරයි.මැදිපරාස ලක්ෂ්‍යය; එනම් අන්ත දෙක අතර මැද පවතින ලක්ෂ්‍යය; එය දත්තවල කේන්ද්‍රික ප්‍රවණතාව පිළිබඳ මිණුමකි. නැවතත් එය කුඩා දත්ත කොටස් සඳහා ශක්තිමත් මිණුමක් නොවේ.ක්‍රි.ව.1818 පළමු නිදහස් සටන වෙතින්, මෙම ලිපිය වෙතට ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)වෙල්ලස්ස නිදහස් අරගලයසිංහලේ නිදහස් අරගලය හි කොටසකි දිනය1817–1818පිහිටුමවෙල්ලස්ස, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවයුද්ධාවතීරයන් සිංහලේ සටන්කරුවෝ මහා බ්‍රිතාන්‍ය රාජධානියආඥාපතියන් සහ නායකයන්කැප්පෙට්ටිපොළ දිසාවේවිල්බාවේරොබට් බ්‍රවුන්රිග් බැරොනෙට් ශ්‍රීමත් ජෝන් ඩි ඔයිලිහමුදාමය ප්‍රබලතාවයඅඥාතඅඥාතඅපාතිකයන් සහ හානි අඥාතඅඥාතශ්‍රී දළදා මාළිගාව, මහනුවර, ශ්‍රී දන්ත ධාතූන් වහන්සේ වැඩ සිටින්නේ මෙහිය. නුවර ගිවිසුමෙන් බුදු දහම ආරක්ෂා කිරීමට බැඳී සිටියද, බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් දළදා මාළිගා භූමියේ දේවස්ථානයක් අරඹන ලදී.ඌව වෙල්ලස්ස නිදහස් අරගලය, බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට
එරෙහිව, 1817-1818 කාලයේ සිදුවූ කැරැල්ලක් ලෙසින් ඉංග්‍රීසි  ආන්ඩුව සලකනු ලැබුව ද, සත්‍ය වශයෙන්ම එය දේශයෙ ස්වාධීනත්වය පතා අතිවූ නිදහස් අරගලයකි. මෙම සටනට ප්‍රධානතම හේතුව වන්නේ 1815 දී අත්සන් කරන ලද කන්ද උඩරට ගිවිසුමයි. මෙය බ්‍රිතාන්‍යයන් සම්බන්ධවූ උඩරට ප්‍රදේශයේ දී ඇතිවූ තුන්වන යුද්ධයයි.එක්සත් රාජධානි ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිචාර [1]ප්‍රහාරාත්මකවෙල්ලස්සේ ආහාර හිඟයක් ඇතිකිරීමවැවු අමුණු පුපුරවාහැරීමකුඹුරු ගිනිතැබීමපලදරන ගස් කපාදැමීමගවයන් මරාදැමීමමහවෙල්යායජන සංහාරයඅවුරුදු 18ට වැඩි පිරිමින් මරාදැමීමමල සිරුරු ජල පහරවලට දමා රෝග පැතිරවීමජන ශූන්‍ය කිරීමගෙවල් ගිනිතැබීමප්‍රහාරාත්මක නොවනවිනාශකල වැවු අමුණු ප්‍රතිසංස්කරනය නොකිරීමසටනට සම්බන්ධවූවන් දේශද්‍රෝහීනි ලෙස ගැසට් කිරීමසටන්කරුවන් ජීවත්වූ ගම්මාන සහ මහ වෙල්යාය කැලෑ අඥාපනත යටතේ දඩයම් ක්‍රීඩාව සඳහා  ආණ්ඩුවට පවරාගෙන ජන ශූන්‍ය කිරීමඅවසානයනිදහස් සටනේ අවසානයමෙම සටන නිමාවට පත්වුයේ මහත්වූ ලේ වැගිරීම් සිදුකරමිනි. සටන මැඩ පැවැත්වීමේ  ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙරට වැසියන් හට නිවාස හා දේපළ අහිමිවිය. ඌව වෙල්ල
ස්ස ප්‍රදේශ වල වාරිමාර්ග පද්ධති, කෘෂිකාර්මික කටයුතුද අඩපණ විය. ඉතිහාසය පවසන පරිදි වැල්ලවායෙන් ආරම්භව මුළු ඌව වෙල්ලස්සේ කුඹුරු ලක්ෂ ගණනක් ගිනි තබා විනාශ කරන ලදී.Journal of Uva සගරාවේ දී බදුල්ල බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ සේවකයකු වූ හර්බට් වයිට් (Herbert White) පවසා සිටි ප්‍රකාශනයක් පහත දැක්වේ."කැරැල්ලෙන් පසු ඌව ප්‍රදේශයේ ජනගහනය, කෘෂිකාර්මික පරිසරය පිළිබඳ නිෂ්චිතව දැනගත හැකි ප්‍රමානවත්  සාක්ෂි නොමැත. නව පාලකයන් මෙම ප්‍රශ්ණයට  මුහුණදීමට අසමත්ව ඇත. යුද්ධයෙන් පසු ඉතිරි වූ අයගෙන් 4/5 කුඩා දරුවන්, කාන්තාවන් සහ මහල්ලන් පමණි. මෙම සංහාරය ඉතා භයානක වේ. කෙටි‍යෙන් කියන්නේ නම් මහත්වූ මිනිස් සංහාරයක් සිදුව ඇති අතර, ඌව නැවතත් යථා තත්වයට පත්වේදැයි කිව නොහැක."මූලාශ්‍ර1. බණ්‌ඩාර තිලකසිරි වි.වා.මු. 1991, ඌව වංශ කතාව (2 ඛාණ්‌ඩය), බණ්‌ඩාරවෙල සීමාසහිත තිලක මුද්‍රණාලය (පෞද්ගලික) සමාගම2.විමලානන්ද තෙන්නකෝන්, 1962, උඩරට මහ කැරැල්ල (2 ඛාණ්‌ඩය), සීමාසහිත එම්. ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම.3. එච්. එම්. අනුරාධ විජයවර්ධන බණ්‌ඩාර (දිවයින – 2010 ඔක්තෝබර් 13 දින ලිපිය.ගැසට් නියෝගය අවලංගු කිරීමරටින් පිටුවහල් කලවුන්ට ගෞරව ස
ම්මානප්‍රධාන ලිපිය: ගෞරව සම්මාන ලැබූ ඌව වෙල්ලස්ස කැරැලිකරුවෝ ලැයිස්තුවසටනට සම්බන්දවීම නිසා අත්අඩංගුවටගෙන මුරුසියට පිටුවහල් කළ 28 දෙනකුට ක්‍රි.ව. 2013දී ශ්‍රී ලංකා ජනරජය මගින් ගෞරව සම්මාන පිරිනැමක් සිදුකරයි.[2]මූලාශ්‍ර↑ * ආචාර්ය සූරිය ගුණසේකර (2009). මහා සිංහලේ අයිතිහාසික අසාධාරණය. කර්තෘ ප්‍රකාශනයක්. ISBN 978-955-50272-2-9.↑ http://www.divaina.com/2013/11/25/news08.html සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2013-11-27 at the Wayback Machine රටින් පිටුවහල් කළ ජාතික වීරයන් 28 දෙනකුට උපහාරKingdom of NorwayOther official namesKongeriket Norge  (Bokmål)Kongeriket Noreg  (Nynorsk)Norgga gonagasriika  (Northern Sami)Vuona gånågisrijkka  (Lule Sami)Nöörjen gånkarïjhke  (Southern Sami)Norjan kuninkhaanvaltakunta  (Kven)කොඩියCoat of armsජාතික ගීය: Ja, vi elsker dette landet(ඉංග්‍රීසි: "Yes, we love this country")රාජකීය ගීය: Kongesangen(ඉංග්‍රීසි: "King's Song")Show globeShow map of EuropeShow overseas territories and dependenciesLocation of the Kingdom of  නෝර්වේ  (
green)in Europe  (green and dark grey)අගනුවරසහ විශාලතම නගරයOslo﻿ / ﻿59.933°N 10.683°E﻿ / 59.933; 10.683නිල භාෂා(ව)NorwegianSámi[note 1]පිළිගත් ජාතික භාෂාවන්KvenRomaniScandoromani[1]Norwegian Sign Languageජනවාර්ගික කණ්ඩායම්  (2021)[2][3][4][5][6]81.5% Norwegian[note 2]18.5% non-Norwegianආගම  (2021)[8][9]74.9% Christianity68% Church of Norway[note 3]6.9% other Christian21.2% no religion3.1% Islam0.8% otherජාති නාම(ය)NorwegianරජයUnitary parliamentary constitutional monarchy• Monarch Harald V• Prime Minister Jonas Gahr Støre• President of the Storting Masud Gharahkhani• Chief Justice Toril Marie Øieව්‍යවස්ථාදායකයStortingHistory• State established prior unification 872• Old Kingdom of Norway (Peak extent) 1263• Kalmar Union 1397• Denmark–Norway 1524• Re-established state[10] 25 February 1814• Constitution 17 May 1814• Union between Sweden and Norway 4 November 1814• Dissolution of the union between Norway and Sweden 7 June 1905වර්ග ප්‍රමාණය• සම්පූර්ණ385,207 km2 (148,
729 sq mi)[11] (61stb)• ජලය (%)5.32 (2015)[12]ජනගහණය• 2023 ඇස්තමේන්තුව 5,488,984[13] (118th)• ඝණත්වය14.3/km2 (37.0/sq mi) (213th)දදේනි (ක්‍රශසා)2023 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ $452.964 billion[14] (52nd)• ඒක පුද්ගල $82,236[14] (6th)දදේනි (නාමික)2023 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ▼ $546.768 billion[14] (30th)• ඒක පුද්ගල▼ $99,266[14] (3rd)ගිනි (2020) 25.3[15]පහළමාසද (2021)0.961[16]ඉතා ඉහළ · 2ndව්‍යවහාර මුදලNorwegian krone (NOK)වේලා කලාපයUTC+1 (CET)• ගිම්හාන (DST)UTC+2 (CEST)දින ආකෘතිdd.mm.yyyyරිය ධාවන මං තීරුවrightඇමතුම් කේතය+47ISO 3166 codeNOඅන්තර්ජාල TLD.nodThe country has no official motto, but the oath from the 1814 Norwegian Constituent Assembly can be regarded as the closest unofficial equivalent:Enige og tro inntil Dovre faller (Bokmål)Einige og tru inntil Dovre fell (Nynorsk)"United and loyal until Dovre falls"Includes the mainland, Svalbard and Jan Mayen.[11] (Without the integral territories, it is the 67th largest country at 323,802[17] square kilometres)This percentage is for the mainland
, Svalbard, and Jan Mayen. This percentage counts glaciers as "land". It's calculated as 19,940.14/(365,246.17+19,940.14).[තහවුරු කර නොමැත]Two more TLDs have been assigned, but are not used: .sj for Svalbard and Jan Mayen; .bv for Bouvet Island.උතුරු යුරෝපයට අයත් රටකි. ඊට බටහිර ස්කැන්ඩිනේවියානු අර්ධද්වීපය, ජෑන් මහේන් සහ ආක්ටික් කොදෙවි දුපත් අයත්වේ. වර්ග කිලෝමීටර 385, 207(වර්ග සැතපුම් 148,729) විශාලත්වයකින් යුක්තයි. ජනගහනය මිලියන 5.5 කි. මෙරටට උතුරු දිශාවෙන්  දකුණු ග්‍රීන්ලන්තයත්, නැගෙනහිරින් රුසියාවත්, දකුණින් ඩෙන්මාර්කය පටු මුහුදු තීරයත් ‍මායිම් වී ඇත. එහි අගනුවර ඔස්ලෝය. 02 වන  ලෝක  යුද්ධයෙන් පසු මෙම රට ආර්ථික අතින් වර්ධනය වූ අතර, පළමු දශක දෙක තුළදී අපනයනය සහ වෙළෙඳ හා ගෘහස්ථ  කර්මාන්තකරණයට යොමු වීම මෙරට ආර්ථික වර්ධනයට හේතුවිය. 1970 තෙල්  සහ ස්වභාවික  වායු නිධි උතුරු මුහුදෙන් සහ නොර්වේජියානු මුහුදෙන් සොයාගත් පසු වර්තමානයේ මුල්‍ය වටිනාකමින් පොහොසත්ම රාජ්‍යය බවට නෝර්වේ රාජ්‍යය පත්විය. එය ලොව තෙල් අපනයනය කරන රටවල් අතරින් 07 වැනි තැන ගන්නා අතර, පෙට්‍රෝලියම් කර්මාන්තය ජි.ඩී.පී.  අගයෙන් කා
ලයක්  සිට උපයයි. 2007, 2010 ‍ලෝක  ආර්ථික අවපාතයෙන් නෝර්වීජියන් ක්‍රොන්ටේ  හට බලපෑමක් ඇති නොවුණි. එය ලෝකයේ ස්ථාවරම මුදලක් වේ. නෝර්වේ රාජ්‍යය තෙල් සම්පතට උරුම පෑමත්, එහි ස්වාභාවික වායු, හයිඩ්‍රොඉලෙක්ට්‍රික් බලය, වනාන්තර සහ ඛනිජ තිබීමත් නිසා එය ආර්ථික ස්ථාවරයට බලපෑ තිබේ. මෙය ලෝකයේ මුහුදු ආහාර සපයන රටවල් අතරද දෙවැනි තැනගනී. අනෙකුත් කර්මාන්ත වන්නේ නැව් ගත කිරීම්, ආහාර නිෂ්පාදනය, නැව් කර්මාන්ත, වානේ කර්මාන්තය,  රසායනික ද්‍රව්‍ය නිපදවීම, පතල්, ධීවර කර්මාන්ත සහ කඩදාසි නිෂ්පාදනයයි. එහි සුබසාධන ආර්ථිකයක් පවතින අතර සෞඛ්‍ය, උසස් අධ්‍යාපනය සහ සමාජ ආර්ක්ෂණ පද්ධතියක්ද ක්‍රියාත්මක වෙයි. 2001 සිට 2007 දක්වාත් වර්ෂ 2009 මානව සංවර්ධනය අතින් ඉහළ යන රට ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.         එය 2007 ගණනයට අනුව ලොව සමකාලීන රටයි. නෝර්වේ ව්‍යවස්ථාවට අනුව රාජධානියක් හා පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතාන්ත්‍රවාදයක් එහි පවතී. එහි රජු පස්වන හැරල්ඩ් රජතුමාය. එය එක්සත් රාජ්‍යයක් වන අතර, පරිපාලන අනු ප්‍රදේශ 02 කි. තවද ප්‍රාන්ත සහ නගර  සභා වලින් යුක්තය. මැතිවරණ දෙකකින් පසුවත් යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජිකත්වය නොලැබුණු අතර එහි  සාමාජිකයන් හා රටවල් අ
තර කිට්ටු සම්බන්ධතාවයක් පවත්වයි. ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය මෙයට ඇතුලත් වේ. මෙම රට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ විශාලතම ආධාරකරුවන්ගෙන් කෙනෙකු වන අතර, එය මෙම සංගමය සමඟ අන්තර්ජාතික මෙහෙයුම් වලට සහභාගි වේ. මෙයින් ඇෆ්ගනිස්ථානය, කොසෝ සහ සුඩානය ප්‍රධාන වේ. නෝර්වේ නිර්මාතෘ සාමාජිකයෙකු වන්නේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයි. යුරෝපානු කවුන්සලය, ‍නෝර්ඩින් කවුන්සලය හා යුරෝපානු ආර්ථිකය හා ලෝක වෙළඳ සංගමය සහ ඕ.ඊ.සී.ඩී.හී නෝර්වේ රාජ්‍යයද සාමාජිකයෙකි.මූලාශ්‍ර↑ "Minoritetsspråk". Språkrådet.↑ "Immigrants and their children as of 1 January 2020". Statistics Norway. 9 March 2020. සම්ප්‍රවේශය 26 December 2020.↑ "Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents". Statistics Norway. 9 March 2021. සම්ප්‍රවේශය 30 March 2021.↑ kirkedepartementet, Fornyings-, administrasjons- og (16 June 2006). "Samer". Regjeringen.no.{{cite web}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ inkluderingsdepartementet, Arbeids- og (16 June 2006). "Nasjonale minoriteter". Regjeringen.no.↑ "05183: Immigrants and No
rwegian-born to immigrant parents, by sex and country background 1970 – 2021-PX-Web SSB". SSB.[permanent dead link]↑ "The Constitution of Norway, Article 16 (English translation, published by the Norwegian Parliament)" (PDF). 8 September 2015 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.↑ Church of Norway Statistics Norway 15 June 2021↑ Members of religious and life stance communities outside the Church of Norway, by religion/life stance. Statistics Norway 27 September 2021↑ "The Re-establishing of a Norwegian State". regjeringen.no. 5 July 2020.↑ 11.0 11.1 "Arealstatistics for Norway 2019". Kartverket, mapping directory for Norway. 20 December 2019. 8 June 2019 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 1 March 2020.↑ "Surface water and surface water change". Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). සම්ප්‍රවේශය 11 October 2020.↑ "Population, 2023-01-01" (ඉංග්‍රීසි බසින්). Statistics Norway. 1 January 2023. සම්ප්‍රවේශය 27 February 2023.↑ 1
4.0 14.1 14.2 14.3 "World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Norway)". IMF.org. International Monetary Fund. 10 October 2023. සම්ප්‍රවේශය 11 October 2023.↑ "Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey". ec.europa.eu. Eurostat. සම්ප්‍රවේශය 22 June 2022.↑ "Human Development Report 2021/2022" (PDF) (ඉංග්‍රීසි බසින්). United Nations Development Programme. 8 September 2022. සම්ප්‍රවේශය 8 September 2022.↑ "Norway". CIA World fact. 26 October 2021.උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: "note" නම් කණ්ඩායම සඳහා <ref> ටැග පැවතුණත්, ඊට අදාළ <references group="note"/> ටැග සොයාගත නොහැකි විය.ඉදිරි දශකයේදී අප  රූපවාහිනි (TV) නරඹන්නේ කෙසේද යන්න තීරණය කරන සාධකය වන්නේ  රූපවාහිනියෙන් පෙන්වන දෑය.ඒ අනුව අන්තර්ක්‍රියාවද වෙනස්වීමට බොහෝ ඉඩ ඇත. උදාහරණ ලෙස අපට වඩා අවශ්‍ය වන්නේ ක්‍රීඩා ද, ප්‍රවෘත්ති ද, චිත්‍රපට ද යන්න තීරණය කිරීම දෑක්විය හැකිය.ඒ හා සමානව, ප්‍රචාරණ කෙරෙන වෙළඳ භාණ්ඩ හා සේවා පිළිබඳව වැඩි තොරතුරු ලබා ගැනීමටද ,ඒවා මිලදී ගැනීමටද ඇති හැකියාව වැඩිවිය හැකිය. මෙය ටීකොමර්
ස් (tcommerce) හෝ රූපවාහිනි වෙළඳාම (television commerce) ලෙස හඳුන්වයි. මෙය වෙබ් අඩවි හා ජංගම දුරකථන ආයතන, රූපවාහිනි ආයතන සමඟ සාමූහිකව කටයුතු කිරීමට ගනු ලැබූ පියවරක් ලෙස සැලකිය හැකිය. මේවනවිට මෙය බහුජන සංසිද්ධියක් බවට පත්වෙමින් ඇත. (මෙවන් අන්තර්ක්‍රියා රූපවාහිනි වැඩසටහන්වලට දායක වන රූපවාහිනී, සහභාගී වන රූපවාහිනි (participation TV) ලෙස හඳුන්වයි. GSN හා TBS ඒවායේ කොටස් වේ. මෙවන් බහුකාර්යයන් දැන් මහා පරිමාණයෙන් සිදුකෙරේ. එනමුත් අනිකුත් ආකාරයේ අන්තර්ක්‍රියාන්හි නිරත රූපවාහිනී වැඩසටහන් හා සැසඳීමේදී රූපවාහිනිය මත ද්විතියික අන්තර් ක්‍රියාවට ගැලපීමට ස්වයංක්‍රිය සහය ඉතා අඩු හෝ නොමැති තරම්ය. සමහරුන් මෙය අන්තර්ක්‍රියා රූපවාහිනියකට වඩා "වෙබ්-දියුණුකල" රූපවාහිනී නැරඹිමක් ලෙස හඳුන්වයි. ඉදිරි මාස හෝ අවුරුදු කීපය තුළදී රූපවාහිනියක් හා පරිගණකයක් යන දෙකම අවශ්‍ය නොවීමටද ඉඩකඩ ඇත. මක්නිසාදයත් එම දෙකම එකම යන්ත්‍රයක් තුළ අන්තර්ක්‍රියා මෙවලමක් ලෙස නිර්මාණය වී ඉදිරි පරම්පරාව අතට පත්විය හැකි නිසාය. මිල අධික වීම හා අන්තර් ක්‍රියාවලියේ ඇති අඩුපාඩු නිසා තවමත් මෙම යන්ත්‍ර ඇමරිකානු නිවෙස්වල  භාවිතයට නොගැනේ. බොහෝ අය
මූලිකවම සිතන්නේ දුරස්ථ පාලකයක් අතැතිව එකම රූපරාමුවක අන්තර් ක්‍රියාව සිදුකළ හැකි බවයි. නමුත් නැනෝ ගේමින්ග් (Nano Gaming) වැන් ද්වි-රූපරාමු විසඳුම් ද පවතී. නැනෝ ගේමින් වල දෙවන රූප රාමුව, පුද්ගලික පරිගණකයක් වන අතර එය වෙබ් අඩවි අයැදුමකට සම්බන්ධ කර ඇත. වෙබ් අයැදුම රූපවාහිනි සම්ප්‍රේෂණයට හෝ සාමාන්‍ය වෙබ් අඩවි සහායකයන්හි අඩංගු දෑ වලට ගලපා හෝ තිබිය හැකිය. මෙම ගැලපීම දත්ත ලෙසින් හෝ ක්‍රීඩා (games)  වැඩසටහන් ආකාරයක් විය හැකිය. සමහර ද්වි-රූප රාමු අයැදුම් ජංගම දුරකථන වැඩසටහන් සමඟ ගැලපීමෙන් අන්තර් ක්‍රියාව සිදු කිරීමට ඉඩදේ‍.මෙවන් සේවා "වර්ධිත රූපවාහිනි (Enhanced TV) " ලෙස හැඳින්වුවද, මෙම වචනය වැරදිව භාවිත කිරීම, කාලයට නොගැලපීම නිසා භාවිතයෙන් ඉවත් වී ඇත. (සමහර ආයතන හා මාධ්‍යය විසින් ඕනෑවටත් වඩා "අන්තර් ක්‍රියා රූපවාහිනි (interactive TV )" වර්ණනා කිරීම නිසා, ඒ වෙනුවට "වර්ධිත රූපවාහිනි " යන වදන,  90 දශකය මැද භාගයේදී භාවිතයට එක්විය.)බොහෝ ඇමරිකානු රූපවාහිනි සම්ප්‍රේෂක ජාල මඟින් සැලකිය යුතු තරම් යහපත් මට්ටමේ පවතින ද්වි-රූප රාමු විසඳුම්, විශේෂ ප්‍රසිද්ධ වැඩසටහන් සඳහා පිරිනමා තිබේ. අද වනවිට, ද්වි-රූප
රාමු අන්තර් ක්‍රියා රූපවාහිනි, " ද්වි - රූප රාමු" (කෙටියෙන්) නමින් හෝ "ගැලපූ රූපවාහිනි (Synchronized TV) නමින්ද හඳුන්වයි.එමෙන්ම සමහර ආයතන වලට ලබාදෙන තාක්ෂණික උදව් යටතේද ඇමරිකානු ජාතික සම්ප්‍රේෂකයන් විසින් මෙම රූපවාහිනී  බෙදා හරී. රූපවාහිනී වැඩසටහන් අන්තර්ගතය සමඟ අන්‍යෝන්‍යය ක්‍රියාවDigital TV set-top boxඅන්‍යෝන්‍යය ක්‍රියා රූපවාහිනී නිපදවීම ඉතා දුෂ්කර කාර්යයකි. මෙහි සිද්ධාන්තය වන්නේ වැඩසටහනක් ප්‍රේක්ෂකයාගේ ආදානය (input) මත පදනම්ව වෙනස්කිරීමේ හැකියාවයි. වඩා දියුණු තත්වයක් වන්නේ ප්‍රේක්ෂකයාට තිර රචනයන් හා වැඩසටහනේ අවසානයට බලපෑම් කිරීමට හා තෝරාගැනීම් කිරීමට හැකියාව ලැබීමයි. උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රේක්ෂකයන්ට ජංගම දුරකථන පණිවිඩයක් මඟින් ප්‍රචාරකයන්ට තමන්ට අවශ්‍යවන අවසානය දැනුම් දීම ලබාදිය හැකිය. එම පණිවිඩය මඟින් අවසානය තීරණය කිරීමේ හැකියාව ප්‍රේක්ෂකයන්ට ලැබේ.සරල ආකාරයේ ‍අන්‍යෝන්‍ය ක්‍රියා වැඩසටහන් වන්නේ ඡන්ද විමසීම්, ප්‍රශ්න, විවේචනාත්මක වැඩසටහන්ය. මේවා මඟින් ප්‍රේක්ෂකයන් සෘජුව සම්බන්ධ වීමේ ප්‍රවණතාවය වර්ධනය වෙයි.දැනට ලොව අනිකුත් රටවලට සාපේක්ෂව ඇමරිකාව මෙම අන්තර් ක්‍රියා රූපවාහිනී
වැඩසටහන් නිෂ්පාදනයෙන් පසුපසින් සිටියි. මීට හේතුව වී ඇත්තේ ඇමරිකාවේ වාණිජමය රූපවාහිනී ආණ්ඩුව මඟින් පාලනය නොවීමයි.ඇමරිකානු වෙළඳපල තුළ දියුණු අන්‍යෝන්‍ය වැඩසටහන් නිෂ්පාදනය කරන්නන් වන්නේ වාණිජමය ප්‍රචාරකයන් හා අනිකුත් වැඩසටහන් සපයන්නන්ය.  මෙම නිෂ්පාදනයන් හේතු ගණනාවක් නිසා සීමිත වී තිබේ. ඒවා නම් ගණුදෙනු කරුවන්ගේ අවශ්‍යතා පමණක් ඉටුකල යුතුවීම, ආයෝජකයන්ට හොඳ ප්‍රතිලාභ ලබාදිය යුතුවීම හා මෙම වැඩසටහන් ප්‍රේක්ෂකයන් කරා ගෙනයාමේ අභියෝග වැනි කරුණුය.ඊට අමතරව ඇමරිකානු වැඩසටහන් සපයන්නන් හා මෙහෙයුම් කරුවන් පවතින යටිතල පහසුකම් හා ව්‍යාපාර මොඩල සමඟ තරඟ කලයුතු වීමද ප්‍රධාන ගැටළුවකි. සැටලයිට් හා කේබල ප්‍රචාරකයන්ට අන්තර්ක්‍රියාවන් යොදා ගැනීමට බලතල ඇති අතර එසඋතුරු කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ  බස්නාහිර පළාතේ  කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ,  කොළඹ නගරය අනුව යමිනි . ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්   පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන
ලදි . එවිට පැවැති බොහෝ දුරට  ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස වූ කොට්ඨාස 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස 22 ක් ඇති කරන ලදි.[1] සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  උතුරු කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  කොළඹ බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස උතුරු කොළඹ දිගටම පවතියි.1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[2]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%ජෝර්ජ් ආර්. ද සිල්වාකුඩය7,50150.89%ලයනල් කුරේඅලියා6,13041.59%ඊ.සී.එච්. ප්‍රනාන්දුකෝප්පය5013.40%ඒ.පී. ද සොයිසාගෙය4292.91%එච්.සී. අබේවර්ධනඅත1781.21%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව14,739100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව189මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව14,928ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව30,791ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය48.48%1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[3]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%සිරිල් ඊ.එස්. පෙරේරාඅලියා10,63048.17%ලෙස්ලි ගුණවර්ධනඅත7,13632.34%ජෝර්ජ් ආර්. ද සිල්වාතරුව3,59216.28%ජේ.එම්. ඥානප්‍රගාසම්යතුර7103.22%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව22,068100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව173මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව22,241ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව35,582ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය62.51%1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[4]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%විවියන් ගුණවර්ධනලංකා සම සමාජ පක්ෂයයතුර16,84158.35%ජේ.සී. ද සිල්වා විජෙයරත්නඅලියා9,48932.87%ඩබ්.ඩී. ද සිල්වාබයිසිකලය1,3054.52%එම්.ඩබ්. පෙරේරාඅත1,2294.26%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව28,864100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව127මුළු ඡන්ද සංඛ්‍ය
ාව28,991ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව43,388ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය66.82%1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[5]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%වි.ඒ. සුගතදාසඑක්සත් ජාතික පක්ෂයඅලියා9,44641.79%විවියන් ගුණවර්ධනයතුර8,60238.06%වින්සන්ට් සිරිපාලශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයඅත3,14913.93%ඒ.එම්.ජී. ද සිල්වාකුඩය1,1645.15%එස්.ඊ. නෙල්සන් ප්‍රනාන්දුඉණිමග1880.83%කේ.ජේ.එස්.ඒ. ප්‍රනාන්දුඇස520.23%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව22,601100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව86මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව22,687ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව29,434ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය77.08%1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[6]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%වී.ඒ. සුගතදාසඑක්සත් ජාතික පක්ෂයඅලියා11,50750.31%විවියන් ගුණවර්ධ
නලංකා සම සමාජ පක්ෂයයතුර11,36349.69%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව22,870100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව92මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව22,962ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව29,434ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය78.01%1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය22 මාර්තු 1965  දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[7]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%වී.ඒ. සුගතදාසඑක්සත් ජාතික පක්ෂයඅලියා19,87562.25%ආනන්ද ප්‍රේමසිංහයතුර11,88437.22%එම්.ඩී.සී.එස්. මැන්දිස්බස් රථය1700.53%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව31,929100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව120මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව32,049ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව39,431ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය81.28%1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[8]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%වී.ඒ. සුගතදාසඑක්සත් ජාතික පක්ෂයඅලියා20,93059.84%හැරිස් වික්‍රමතුංගපුටුව13,78339.4
1%ඩබ්.අයි.ඒ. කෝස්බි ප්‍රනාන්දුනැව1640.47%ඒ.එස්. ජයමහකුකුළා970.28%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව34,974100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව97මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව35,071ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව44,511ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය78.79%1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[9]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%එම්. වින්සන්ට් පෙරේරාඅලියා26,75966.85%ඒ. එච්. එම්. ෆවුසිඅත11,61729.02%කේ.එල්. රොබට් නන්දසිරි පෙරේරායතුර1,3213.30%වී. දියොනිසියස් විජේසිංහසීනුව1930.48%දොන් සිරිසේන මල්ලවාරච්චිඇස490.12%ඊ.ඩී. ප්‍රේමරත්නලාම්පුව450.11%ජී.ටී. ආරියදාසමල420.10%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව40,026100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව136මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව40,162ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව49,803ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය80.64%ආශ්‍රිත↑ "ද ඉලෙක්ටරල් සිස්ටම්". ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලි
මෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1947" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1952" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1956" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1960-03-19" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1960-07-20" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1965" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1970" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1977" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.vteලංකා රාජ්‍යයේ පැවති මැතිවරණ කොට්ඨාස නැගෙනහිර පළාතඅම්පාර ·   මඩකලපුව ·   කල්කුඩා ·   කල්මුනෙයි ·   මුත්තූර් ·   නින්තවූර් ·   පද්දිරුප්පු ·   පොතුවිල් ·  සමන්තුරෙයි ·   සේරුවිල ·   ත්‍රිකුණාමලය උතුරු පළාත චාවකච්චේරි ·   යාපනය ·   කන්කසන්ත
ුරෙයි ·   කයිට්ස් ·   කිලිනොච්චි ·   කෝපායි ·  මනිපෙයි ·  මන්නාරම ·   මුලතිව් ·   නල්ලූර් ·   පේදුරු තුඩුව ·   උඩුප්පිඩි ·   උඩුවිල් ·   වඩුක්කොඩෙයි ·   වවුනියාවබස්නාහිර පළාත අත්තනගල්ල ·   අවිස්සාවේල්ල ·   මැද කොළඹ ·   නැගෙනහිර කොළඹ ·   උතුරු කොළඹ ·   දකුණු කොළඹ ·   බටහිර කොළඹ ·  ගම්පහ ·  හොරණ  ·  ජාඇල ·  කළුතර ·  කැලණිය ·  කෝට්ටේ ·  මීරිගම ·  මොරටුව ·  මීගමුව ·  පානදුර ·  වැල්ලවත්ත-ගල්කිස්ස ·  දෙහිවල-ගල්කිස්ස ·  දෙහිවල ·  රත්මලානදකුණු පළාතඅම්බලන්ගොඩ - බලපිටිය ·  බද්දේගම  ·  උඩුගම · වැලිගම ·  අකුරැස්ස ·  මාතර ·  හම්බන්තොට · බෙලිඅත්ත  · හක්මන · දෙනියාය · ගාල්ලසබරගමුව පළාතබලන්ගොඩ · නිවිතිගල  · රත්නපුරය  · කිරිඇල්ල  · දෙහිඕවිට  · රුවන්වැල්ල · දැදිගම · කෑගල්ල · මාවනැල්ලමධ්‍යම පළාතදඹුල්ල  · මාතලේ  · මිනිපේ  · වත්තේගම  · කඩුගන්නාව  · මහනුවර  · ගලහ  · ගම්පොළ  · මතුරට  · නුවරඑළිය  · තලවකැලේ  · කොටගල  ·  නාවලපිටිය  · මස්කෙලියවයඹ පළාතපුත්තලම  · නිකවැරටිය  · දොඩන්ගස්ලන්ද  · කුරුණෑගල  · දඹදෙණිය  · වාරියපොල  · දඞගමුව  · බිංගිරිය  · හලාවත  · නාත්තන්ඩිය උතුරු මැද පළාතමැදවච්චිය · අනුරාධපුරය  · කලාවැව
· හොරාව්පතාන  · පොළොන්නරුව ඌව පළාතඅලුත්නුවර  · බදුල්ල  · බණ්ඩාරවෙල  · වැලිමඩ  · හපුතලේ  · බුත්තල ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿6.93194°N 79.84778°E﻿ / 6.93194; 79.84778tiny globe             කොඩිය                සිතියම   ගොනුව:250px-Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg.png   අගනුවර සහ විශාලම නගරය  ක්නෂිසා     දකුණු අක්ෂාංශ 4°19′ නැගෙනහිර දේශාංශ 5°19′   රාජ්‍ය භාෂාව  ප්‍රංශ   පිළිගත් ප්‍රාදේශීය භාෂා  ලින්ගාලා, කිකොන්ගෝ, ස්වාමහිටි, ට්ෂිලුබා   නිදහස  බෙල්ජියම සිට   දිනය  30 ජූනි 1960            වර්ග ප්‍රමාණය   එකතුව  වර්ග කිලෝමීටර 2,344,858     වර්ග සැතපුම් 906,355 59   ජලය (%)  3.3%               ජනගහනය   2009 ජන සංගණනය   68,692,542   1984 ජන සංඛ්‍යාකය  29,673,000   ඝනත්වය  වර්ග කිලෝමීටර 29.3     වර්ග සැතපුම් 75.9   දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) (PPP)  2008 තක්සේරුව   එකතුව  ඩොලර්  බිලියන 20.738   සාමාන්‍ය  ඩොලර් 329   දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය (සාමාන්‍ය)  2008 තක්සේරුව   එකතුව  ඩොලර් මිලියන 11,629   සාමාන්‍ය  ඩොලර් 185   මානව සංවර්ධන දර්ශකය HDI (2009)  0.389 (
පහළ) (176)   මුදල්  කොන්ගොලීස් ෆෑන්ක් (CDf)   මං තීරුව  දකුණ   අන්තර්ජාල TLD  .cd   දුරකථන සංකේත  + 243 ප්‍රඡාතන්ත්‍රවාදී කොන්ගෝ ජනරජය ව්‍යවහාරයේ පැවැතියේ 1999 තෙක් සයිරේ නමිනි. එය පිහිටියේ මධ්‍යම අප්‍රිකානු රාජ්‍ය තුළයි. ප්‍රමාණය අනුව එහි වු රටවල් අතර තුන්වැනියට විශාලතම රටයි. කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි ජනරජයෙහි ජනගහනය මිලියන 68 වන අතර,ලෝකයේ දහඅටවන ජනාකීර්ණතම රාජ්‍යයකි. එය අප්‍රිකාවේ ජනාකීර්ණ රාජ්‍යය අතර සිව්වැනි තැන ගනී. එය ප්‍රංශ භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව ලෙස භාවිතා කරන රාජ්‍යයන්ගෙන් ජනාකීර්ණම රාජ්‍යයයි. 1998 ආරම්භ වු දෙවන කොන්ගෝ යුද්ධයෙන් රට විනාශ විය. විදේශිය හමුදාවන් හතක් මෙයට සම්බන්ධ වු අතර මෙය අප්‍රිකානු ලෝක යුද්ධ ලෙසද නම් කෙරුණි. 2003 වර්ෂයේ සාම ගිවිසුම අත්සන් තැබුබවත්, මෙම යුද්ධය රටෙහි නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ දිගටම පැවතුනි. නැගෙනහිර කොන්ගෝවෙහි  සිදුවෙන ලිංගික අපචාර නිසා ඒ අතින් ලෝකයේ වඩා තීව්ර වු ස්ථානයක් ලෙස සඳහන්වේ. මෙහි පැවැති යුද්ධමය අරගලය, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇති වු භයානතම අරගලය ලෙස සඳහන් වේ. මියගිය සංඛ්‍යාව මිලියන 54 කි. කොන්ගෝ ජනරජයේ ජනතාව ලෝකයේ සිටින දිළිඳුම ජනතාව අතර සිටින අතර,