LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
්‍රාගෝ චැගස් ෆ්‍රියස්   නියෝජ්‍ය ජනාධිපති  ඒ ලියස් ජයුආ   නිදහස ස්පාඤ්ඤයේ සිට  05 ජුලි 1811   පිළිගැනීම  30 මාර්තු 1845                    වර්ග ප්‍රමාණය   එකතුව  වර්ග කිලෝමීටර 916 445 වර්ග සැතපුම් 353 841   ජලය (%)  0.32%                    ජනගහනය   ජුලි 2009 තක්සේරුව  26 814 843   2001 ඝනත්වය  වර්ග කිලෝමීටර 30.2  වර්ග සැතපුම් 77   දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය (PPP)  2008 තක්සේරුව   එකතුව  ඩොලර් බිලියන 359.210   සාමාන්‍ය  ඩොලර් 12 806   දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය (සාමාන්‍ය)  2008 තක්සේරුව   එකතුව  ඩොලර් බිලියන 319.443   සාමාන්‍ය  ඩොලර් 11 388   ගිනි (2007)  42.2 (ඉහළ)   මානව සංවර්ධන දර්ශකය HDI (2007)  0.844 (ඉහළ)   මුදල්  බොලිවර් ෆියු‍ට්   මං තීරුව  දකුණ   අන්තර්ජාල TLD  .ve   දුරකථන සංකේත  +58 වෙනිසියුලාව (ඉංග්‍රීසි:  Venezuela) නිල වශයෙන් වෙනිසියුලා බොල්වියන් සමුහාණ්ඩුව වශයෙන් හඳුන්වන අතර දකුණු ඇමරිකාවේ උතුරු වෙරළේ පිහිටි නිවර්තන කලාපීය රටකි. එය මහද්වීපික ප්‍රධාන භුමියක් වන අතර කැරබියානු මුහුදු වෙරළ තීරයේ වෙනිසියුලාවට අයත් දුපත් රැසක් ඇත. 1821 නිදහස ලද වෙනිසියුලාව ස්පාඤ්ඤයේ යටත් විජිතයක් ලෙස පැවතිණ
ි. මෙය පෙර පැවති ස්පාඤ්ඤ කොළනියකි. එය මායිම් වන්නේ නැගෙනහිරින් ගයානා, දකුණින් බ්‍රසීලය, බටහිරින් කොලොම්බියාව, වෙනුසියුලාවේ වෙරළ තීරයෙන් එපිට උතුරට වන්නට ට්‍රිනිඩෑඩ්, ටොබෑගෝ, ග්‍රැනඩා, ශාන්ත ලුසියා, බාබඩෝස්, කුරකාවෝ, බොනයිරේ, අරූබා, ශාන්ත වින්සන්ට් හා ග්‍රැනඩයින් හා ලීවඩ්ටය. වර්ග කි.මි. 916,445 ක් වන අතර ජනගහනය 26,414,816 කි.  මෙහි අගනුවර වන්නේ කරකස්ය. වෙනිසියුලාවේ ජාතික ධජයේ වර්ණ වන්නේ කහ, නිල් හා රතුය. කහ පාටින් භූමිය, නිල් පාටින් මුහුද හා අහසත්, රතු වර්ණයෙන් නිදහස වෙනුවෙන් ජිවිත පුජා කල වීරයන්ද පිළිඹිඹු කරයි. වෙනිසියුලාවට දේශසීමා පිළිබඳ ගයානාව සමඟ ආරවුල් ඇත. 1895 ඉසෙතුයි‍බෝ ගඟ පිළිබඳ පැවැති මතභේද පුළුල් වු අතර එය මධ්‍යස්ථ කමිටුවකට (සාමාජිකයන් ලෙස එක්සත් රාජධානිය, ඇමරිකාව සහ රුසියාව) යොමු වු අතර 1899 දී වෙනිසියුලාවේ ඉල්ලීමට විරුද්ධව තීරණයකට එළඹීය. වෙනිසියුලාවේ වඩා ප්‍රචලිත වන්නේ එහි ඇති පෙට්රෝලියම් කර්මාන්තය, පාරිසරික විවිධත්වය සහ එහි ඇති ස්වභාවික ලක්ෂණයන්ටය. ලොව ජෛව විවිධත්වය අතින් 17 වන ස්ථානය හිමි වන්නේ වෙනිසියුලාවටයි. ලතින් ඇමරිකාව තුල ඇති බොහෝ නාගරීකරණය වු රටවල් අතරින් වෙනිසියුලා
ව එකකි. විශාල වශයෙන් ජනතාව උතුරු ප්‍රදේශයේ නගරවල ජිවත් වන අතර විශේෂයෙන් අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ කරකස් ය. අනෙකුත් නගර වන්නේ මරනයිබෝ, වැලෙන්ඩයා, මරතේ, බාර්කියුසිමෙටො, මෙරිඩා, මෙරීඩා, බාසිලෝනා, පෙට්ටෝ කෲස්, සහ සියුඩෑඩ් ගයනාය.ආශ්‍රිතIndex of Venezuela-related articlesOutline of VenezuelaCrime in VenezuelaOperation Gideon (2020)සටහන්මූලාශ්‍රභාහිර සබැඳි වෙනිසියුලාව ගැන තවත් දේ විකිපිඩියා සහෝදර ව්‍යාපෘති හරහා සොයාගන්නවික්ෂනරිය වෙතින් අර්ථ දැක්වීම්කොමන්ස් වෙතින් ඡායාරූප හා මාධ්‍යවිකිසරසවිය වෙතින් ඉගෙනුම් මූලාශ්‍රවිකිපුවත් වෙතින් පුවත් කථාංගවිකිකියමන් වෙතින් උපුටා දැක්වීම්විකිප්‍රභව වෙතින් ප්‍රභව පෙළවිකිපොත් වෙතින් පෙළපොත්රජයේ නිල වෙබ් අඩවිය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2023-06-04 at the Wayback Machine (ස්පාඤ්ඤ බසින්)Chief of State and Cabinet MembersVenezuela. The World Factbook. Central Intelligence Agency.Venezuela at UCB Libraries GovPubsවෙනිසියුලාව at CurlieVenezuela from the Library of Congress Countr
y Studies (1990)Venezuela profile from the BBC News Geographic data related to වෙනිසියුලාව at OpenStreetMap (ස්වීඩන බසින්)Maps on Venezuela – Cartographic featuresKey Development Forecasts for Venezuela from International FuturesVenezuela and Tourism from immigrationtovenezuela.com.ve (අරාබි බසින්)Wikimedia Atlas of Venezuelavteවෙනිසියුලාව පිළිබඳ ලිපිඉතිහාසයNew GranadaCaptaincy GeneralWar of IndependenceGran Colombia (reunification)Revolution of the ReformsFederal WarRevindicating Revolution1895 crisisRestorative Liberal Revolution1902–03 crisisWorld War IIEl Trienio Adeco1958 coup d'étatPuntofijo PactEl CarupanazoEl PorteñazoCaracazo1992 coup d'état attemptsVargas tragedy2002 coup d'état attempt2002–03 general strikeCrisis2017 constitutional crisis2019 presidential crisisGeographyBordersCitiesmetropolitan areasClimateEarthquakesEnvironmental issuesFaunaFloraNational parksNatural RegionsWorld Heritage SitesදේශපාලනයAdministrative divisionsR
egionsStatesConstitutionElectionsForeign relationsHuman rightsLGBTMilitaryMissionsNational AssemblyPresidentListCabinet of VenezuelaSupreme Tribunal of JusticeIn exileGuayana Esequiba (Reclamation area)PartiesGreat Patriotic PoleUnited Socialist PartyMovement We Are VenezuelaCommunist PartyFor Social DemocracyTupamaroPeople's Electoral MovementDemocratic Unity RoundtableJustice FirstPopular WillA New EraDemocratic ActionCome VenezuelaAgreement for ChangeProgressive AdvanceMovement for SocialismCOPEIEcological Movement of Venezuelaආර්ථිකයAgricultureCurrencyCompaniesPDVSACVGCooperativesEnergyOil industryScience and technologyStock ExchangeTelecommunicationsTourismTransportසමාජයCrimeDemographicsDiasporaEducationHealthcareImmigrationIndigenous peoplesLanguagesList of VenezuelansPublic holidaysRefugeesSquattingCultureCinemaCuisineLiteratureMediaMiss VenezuelaMusicReligionSportSymbolsanthemcoat of armsflagප්‍රවර්ගය
vteවෙනිසියුලාවේ පරිපාලනමය බෙදීම්Capital DistrictCaracasStatesAmazonasAnzoáteguiApureAraguaBarinasBolívarCaraboboCojedesDelta AmacuroFalcónGuáricoLa GuairaLaraMéridaMirandaMonagasNueva EspartaPortuguesaSucreTáchiraTrujilloYaracuyZuliaFederal DependenciesLos Monjes ArchipelagoLas Aves archipelagoAves IslandLos Hermanos ArchipelagoIslas Los FrailesLos Roques archipelagoLa Sola IslandLa Tortuga IslandLa OrchilaBlanquilla IslandLos Testigos IslandsIsla de PatosFrancisco de Miranda Insular TerritoryRegionsAndeanCapitalCentralCentral-WesternEasternGuayanaInsularLlanosZulianClaimedGuayana Esequibavte වෙනිසියුලාව තුළ ලෝක ‍උරුම අඩවිCanaima National Park (includes Gran Sabana and Angel Falls)University City of CaracasCoro and its Portආශ්‍රිත ලිපි වලට සබැඳිසැකිල්ල:Countries of South Americaසැකිල්ල:Andean Community of Nationsසැකිල්ල:Bolivarian Alliance for the Americas (ALBA)සැකිල්ල:Arab LeaguevteMercosur · Mercosul(Southern Common Mar
ket)PoliticsTreaty of AsunciónProtocol of Ouro PretoVisa policiesMembersFull MembersArgentinaBrazilParaguayUruguayVenezuela (suspended)Associated StatesBolivia (being transitioned into full membership)ChileColombiaEcuadorGuyanaPeruSurinameObserversMexicoNew ZealandInstitutionsParliamentCurrenciesArgentine pesoBrazilian realParaguayan guaraníUruguayan pesoVenezuelan bolívarIntegrationCitizenshipVehicle registration platesRelationsEuropean Unionසැකිල්ල:G15 nationsසැකිල්ල:Organization of American StatesvteUnion of South American NationsMembersFull MembersBoliviaGuyanaSurinameVenezuelaSuspended MembersArgentinaBrazilChileColombiaEcuadorParaguayPeruUruguaySummits200420082009 Ecuador2009 Argentina20102011201220132014TopicsCusco DeclarationConstitutive TreatyPresident Pro TemporeSecretary GeneralBank of the SouthSouth American ParliamentInitiative for Infrastructure Integration of South AmericaMercosurAndean Communityඅධිකා
රී පාලනය සාමාන්‍යVIAF2WorldCatජාතික පුස්තකාලNorwayChileSpainFrance (data)France (data)CataloniaUkraineGermanyIsraelUnited StatesJapanCzech RepublicAustraliaCroatiaවිද්‍යාත්මක දත්ත සංචිතCiNiiවෙනත්FASTHistorical Dictionary of SwitzerlandMusicBrainz areaNARAREROIdRefTroveමිහින්තලයමිහින්තලයHighest pointඛණ්ඩාංක﻿ / ﻿8.3505944°N 80.5169444°E﻿ / 8.3505944; 80.5169444ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿8.3505944°N 80.5169444°E﻿ / 8.3505944; 80.5169444 Geographyමිහින්තලයශ්‍රී ලංකාව තුල පිහිටීමඅම්බස්තලයල, මිහින්තලය අනුරාධපුර  දිස්ත්‍රික්කයේ මිහින්තලය ආසනයේ පිහිටා ඇති අඩි 1000 උසින් යුතු ශේෂ කන්දකි. පුත්තලම - ත්‍රිකුණාමලය (A12) මාර්ගයේ අනුරාධපුර සිට සැතපුම් 8ක් නැගෙනහිරට වන්නට පිහිටා ඇත. චේතියගිරිය එසේත් නැතහොත් සෑගිරි ලෙසද හඳුන්වන එය වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ මිහින්තලය ලෙසටයි. ඉන්දියාවේ සිට පැමිණි මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ පොසොන් පොහෝ දින දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා ඇතුළු පිරිස හමු වී බුදු දහම දේශනා කලේ මිහින්තලයේදීය.ඉතිහාසයමිහින්ත
ලය කඳු පර්වතයවංශ කථාවන්හි දැක්හවෙන පරිදි ක්‍රිස්තු පූර්ව 247 දී ඵළඹෙන ඡෙමිට මුල මාසය හෙවත් පොසොන් පුර පසළොස්වක පොහොදා මිහිදු මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ ඉට්ටිය, උත්තිය, සම්බල, බද්දසාල රහතන් වහන්සේ නිර්මල දහම් පණිව්ඩය රැගෙන දඹදිව සිට ම්ස්සක පර්වතයට වැඩිසේක. එවකට ලක්දිව රජතුමා වු දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා ම්හින්තලයේදි මෙම දුත පිරිසට හමුවුහ. මෙම ‍‍‍‍‍එෙෙතිහාසික හමුවීම සිදුවූ ස්ථානය ශ්‍රි ලාංකික බෞද්ධයෝ ගෞරව බුහුමානයෙන් වැඳුම් පිඳුම් කරති.මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ ධර්මදුත පිරිස දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා සහ මෙම දුත පිරිස හමුවූයේ පොසොන් මස පසලොස්වක දිනයකදිය. මිහිදු හිමියන්ගේ ලංකා ගමනය පිළිබද සාහිත්‍ය මූලාශ්‍ර ඇසුරින් වගේම පුරාවිද්‍යාත්මක මුලාශ්‍ර තුලින් ද කරුණු රුස්කර ගත හැක. මේ අනුව වංශ කථා පවසන පරිදි ම් බුදුන් පිරිනිවි වසර දෙසිය තිස්හයක් එළඹුණදා මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ ප්‍රමුඛ පිරිස ලංකාවේ මිහින්තලයට වැඩිසේක. එහිදි මිහිඳු තෙරුණ්ට දේවානම් පියතිස්ස රඡු හමුවි දෙදෙනා අතර ප්‍රශ්නෝත්තර මාලාවක ස්වරුපයේන් සංවාදයක් ඇති විය. ඉන්පසු මිහිඳු හිමි රජු ගේ බුද්ධිය අවබෝධ කර ගැනිමෙන් පසු රඡතුමා ඇතුළු පිරිසට මිහින්ත
ලා කඳු මුදුනේදි පළමු ධර්ම දේශනාව වන චුල්ලහත්තපදෝපම සුත්‍රය දේශනා කරන ලදී.ආශ්‍රිත උත්සවඑදාමිහිඳුමහරහතන්වහන්සේ පොසොන් පොහොදා මිහින්තලයට වැඩම කොට සිංහල ජනයාගේ ජිවිතයට නව උදාවක් ලබා දුන්නේය. සිංහල සංස්කෘතියේ නව නැම්මක් ඇතිවුයේය. මෙම උත්තම සිද්ධිය සිහිපත් කරමින් සෑම වර්ෂයකම පොසොන් පොහොදා සිංහල ‍බෞද්ධ ජනයා මිහින්තලය වැද පුදා ගැනිමට එක්රොක් වේ. මේ අයුරින් මිහින්තලය යනු සිංහල බෞද්ධයන් අපට ඉතා පාරිශූද්ධ වු සුවි‍ශේෂ ස්ථානයකි. ඒ නිසාම පොසොන් මාසයේ මිහින්තලයට වන්දනා ගමන් යාමට පුරුදුව සිටිති.පුරාණ ඉදිකිරීම්පුරාණයේ සිටම මිහින්තලය නැඟීමට පියගැට විශාල සංඛ්‍යාවක් නිර්මාණය කර ඇත. එම ඉදි කිරීම් දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් ආරම්භ කර ඇති අතර විහාර ගෙයක් ද, භික්ෂුන් වහන්සේලාට වැඩ විසීම සඳහා ගුහා 68 ක් ද කරවා ඇත. ඉන් අනතුරුව මිහින්තලය ආශිතව විහාරාරාම කීපයක් ඉදි වී ඇති අතර එවා එම යුගයට ආවේණික ලක්‍ෂණ  දරණු දැකිය හැකිය. සෙල්ලිපි, මැඩපත්, ලෙන්ලිපි, කටාරම් ලිපි ආදි පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක තුලින්ද මිහින්තලා ඉතිහාසය පිළිබඳ තොරතුරු හමුවේ. මිහිඳු හිමියන්ගේ පැමිණිම පිළිබඳ කරුණු ඇතුළත් සෙල්ලිපිය
ක් හමු වී ඇත. මෙම සෙල්ලිපිය කැඩිබිඳි අබලන්ව ගිය එකකි. එහි එන "මහිද තෙරභව, භද්‍රසාල තෙරභ, ඉට්ටක තෙරභව, පති තෙරභව" යන පාඨය අනුව මෙම ධර්මදුත ව්‍යාපාරයට සහභාගිවුවන් පිළිබඳ තොරතුරු සඳහන් වේ. මිහිඳු හිමියානෝ ලක්දිව පැමිණ 27වන දිනයෙහි වස් විසිම පිණිස මිහින්තලයට වැඩියහ. මිහින්තලයේ වස් විසිම භික්ෂුන් 60 නමක් සිටි අතර එහි වස් විසිමට ආවාස නොවුහෙයින් කණ්ඨක චේතිය අසල ලෙන් ශූද්ධ කරවා ආවාස හැටියට සකස් කරවීය. මෙම ලෙන්වල ලිපිවලින් මිහින්තලා ඉතිහාසය පිළිබඳ තොරතුරු හමුවේ.ගෘහ නිරමාණ කේෂත්‍රය අතින් මිහින්තලය සුවිශේෂ ස්ථානයක් ගනී. මිහින්තලයේ පිහිටි ගෘහ නිර්මාණ වාස්තු විද්‍යාත්මක වශයෙන් ඉතා වැදගත් වේ. ගෘහ නිර්මාණ අතර ආරාම, වෙදහල දාන ශාලාව, සන්නිපාත ශාලාව, පෝය ගෙවල්, භාවනා ශාලා, ආරෝග්‍ය ශාලාව, සිමා මාලක සහ සක්මළු ආදී බොහෝ නිර්මාණ තනවා තිබුණේය.මහා සෑයමහා සෑයමිහින්තලය කඳු මුදුනේ පිහිටා ඇති විශාල චෛත්‍යය මහා සෑයයි. එය මහදාතිත මහානාග රජතුමා විසින් කරවා ඇති අතර අඩි 136 ක විශ්කම්භයකින් යුක්තය.ප්‍රධාන ලිපිය: මිහින්තලය මහාසෑයකණඨක චේතියප්‍රධාන ලිපිය: මිහින්තලය කණ්ඨක චෙෙත්‍යයමෙය සුරතිස්ස රජත
ුමා විසින් කරවන්නට ඇති බව විශ්වාස කෙරේ. එහි පේසාවළලු සහ ඉදිරි කොටස සෑහෙන තරම් තවමත් ඉතිරිව පවතී. එය බහිරව රූප හා ඇත් රූප වලින් අලංකාරව ඇත. ස්ථූපය අඩි 425.5 යුක්තය. එහි අඩි 40 ක් පමණ උස් වූ ස්ථූපයක නටඹුන් දැකිය හැක. භික්ෂුන් වහන්සේලා මෙම ස්ථූපයට ආසන්නයේ ඇති ගල් ගුහා වල වෙසෙන්නට ඇත. මෙම ස්ථූපය කරවා ඇත්තේ “ලජ්ජිතිස්ස” රජතුමා විසින් බැවින් එය අයත් වන්නේ පලමු බුද්ධ ශතවර්ශයටය බව සැකයක් නැත.අම්බස්තල දාගැබමෙය කඳු මුදුනට ආසන්න වූ තැනිතලාවක පිහිටා ඇති අතර මාතලන්තිස්ස රජතුමා විසින් කරවන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ හා දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා අතර අති වූ ‍‍එෙෙතිහාසික හමුවේ දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා සිටින්නට ඇතැයි සැලකෙන ස්ථානය සිහි ගැන්වීමට මෙම දාගැබ ඉදිකර ඇත.මිහිඳු සෑයමිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ භෂ්මාවශේෂ වලින් කොටසක් නිදන් කොට දේවානම්පියතිස්ස රජතුමාගේ බාල සොයුරු උපතිස්ස රජ විසින් (ක්‍රි. පූ. 210-200) විසින් මිහින්තලා කඳු මුදුනත ඉදිකරන ලද බවට මහාවංශයේ සඳහන් සෑය මෙය වේ. මෙහි නටඹුන් අතර තිබූ ගඩොල් වල ඇති බ්‍රාහ්මී අක්ෂර ක්‍රි.පූ. සියවස් වලට අයත් වේ. මේ අනූව මෙම සෑය
මෙරට ඇති පැරණිතම සෑ අතුරින් එකක් වේ. 1951 වර්ෂයේදී මෙහි කැණීම් කටයතු ආරම්භ කෙරුණි. මිහිඳු සෑය 1941 වර්ෂයේදී පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.ගිරිභණ්ඩ සෑය1951 වසරේදී කැණීම් කොට මතු කරගන්නා ලද මෙම දාගැබ ක්‍රි.ව. 8 වන සියවසට පමණ අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ. ගොඩනැංවූ අය අවිනිශ්චිත වේ. අනුරාධපුර යුගයේ දාගැබක ධාතු ගර්භයක පිහිටීම හා ඉදිකිරීම් තාක්ෂණය මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ ධාතු ගර්භ සිතුවම් පිළිබද නිරික්ෂණයට මින් අනාවරණය වූ ධාතු ගර්භය වැදගත් වන අතර එම ධාතු ගර්භය දැනට මිහින්තලය කෞතුකාගාරයේ තැම්පත් කර තිබේ.රෝහලමිහින්තලය කඳු පාමුල පැරණි රෝහලක නටඹුන්ද, බෙහෙත් ඔරුවක්ද, එම යුගයට අයත් යැයි සැලකෙන ගොඩනැගිලි වල කොටස් ද දැකිය හැකිය. රෝහල සහ කඳුමුදුනට දිවෙන පඬිපෙල අතර විශාල අසපුවක නටඹුන් දැකිය හැකිය. පැත්තක් අඩි 125 වූ හතරැස් ගොඩනැගිල්ලට පහලින් අලංකාර ගල් කැටයම්ද, ගලින් කරන ලද බරාඳි වැට වල්ද මුරගල් ද පිහිටා ඇත. මේ අංශය අධික ප්‍රපාත වූ බැවින් පඩි පිහිටා ඇත්තේ නැගෙනහිර බෑවුමට වන්නටය. එහි පඩි 1840 කඳු මුඳුන දක්වා දිවේ. පලමු පඩි කොටස අවසානයේ කුඩා කඳු මුඳුනක් හමුවේ
එහි “ කණ්ඨක චේතිය” පිහිටා ඇත. මෙය දෙවන සේන රජුගේ සේවාවකි.භෝජන ශාලාවමළුව පිහිටා ඇත්තේ තුන්වන පඩිපෙල අවසානයේය. මළුවෙහි වම් පැත්තට වන්නට භෝජන ශාලා පිහිටා ඇත. එය සෘජුකෝණාස්‍රාකාර වන අතර දිගින් අඩි 62ක් ද , පලලින් අඩි 25 ක් ද වේ. එය වටා ගබඩා කාමර පිහිටා ඇත. ජලවහන පද්ධතියක කොටස් ඒ අසලින් සොයා ගෙන ඇති බැවින් ඉතා ක්‍රමාණූකූල ජල සම්පාදන ක්‍රමයක් තිබෙන්නට ඇතිබව විශ්වාස කෙරේ. භෝජනාගාරය අසල ආහාර ගබඩා කර තබන්නට ඇතැයි විස්වාස කෙරෙන ගල් භාජන 2ක් දක්නට ඇත. ගොඩනැගිල්ලට ඇතුළුවන පැති දෙකකින් විශාල ශිලා ලේඛන දෙකක් පිහිටා ඇත. ආරාමයේ පරිපාලන කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය නීති රෙගුලාසි මෙහි සටහන් කර ඇත. මෙය මිහිඳු රජතුමා විසින් කරවා ඇති අතර සේවය කරන්නන්ට ගෙවන ගෙවීම් ද සඳහන් කර ඇත. ඊට නොදුරින් තවත් තැනිතලාවක භික්ෂුන් වහන්සේලා හමුවී ධර්ම හා විනය සාකච්ඡා කරන්නට ඇතැයි සැලකේ. එය විවෘත ගොඩනැගිල්ලක් වන අතර පැත්තක් අඩි 62කි. ගල් කණු 48 ක් මත පිහිටා ඇත. ගොඩනැගිල්ල මධ්‍යයේ දොරටු 4කින් යුතු වේදිකාවක් ද පිහිටා තිබේ.දාන ශාලාවමෙය චේතිය පබ්බතහී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ දෙෙනික දානමය වුවමනාවන් සපුරාලූ ස්ථානය වේ.
ප්‍රාථමික වාස්තු සලකා බැලීමේදී අනුරාධපුර මහා විහාරබද්ධ සෙසු දාන ශාලාවලට සමාන වේ. මෙම දාන ශාලාව වෙත ගල් පිහිල්ලක ආධාරයෙන් ජලය සපයාගෙන ඇති ආකාරය සුවිශේෂී වේ.මිහිඳු ගුහාවඅම්බස්තල දාගැබේ සිට කඳු බෑවුම් දෙසට දිවෙන කුඩා අඩිපාර මිහිඳු ගුහාව තෙක් විහිදේ. මිහිඳු ගුහාව මිහිඳු මහානාහිමියන් සැතපී විවේක ගත් ස්ථානයයි. සියළුම ගුහා වලින් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ හා බෞද්ධයින්ට වඩාත් පූජනීයවන්නේ මිහිඳු ගුහාවයි.ආරාධනා ගලආරාධනා ගලආරාධනා ගල මහාසෑයට මුහුණලා පිහිටා ඇත.අධික සුළං සහිත කාල වලදීත් ආරාධනා ගල නැගීමට බැතිමත්හූ අමතක නොකරති. මහාවංශයේ සඳහන් වන පරිදි අහසින් වැඩිය මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ ඇතුළු පිරිස පළමුවෙන්ම ශ්‍රි ලංකා ද්වීපයෙහි පය තැබුවේ ආරාධනා ගල මුදුනටය.අටසැට ලෙන්දේවානම්පිය තිස්ස රජු, මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ භික්ෂූන් උදෙසා ලෙන් 68 ක් සකස් කොට පූජා කල බව මහා වංශයේ දැක්වෙයි. මෙම සෑම ලෙනකම පාහේ කටාරමට පහලින් පූර්ව බ්‍රාහ්මී ලේඛන දැකගත හැකි බැවින් මේවා ක්‍රි.පූ. යුගයට අයත් බැව් පැහැදිලි වේ. ක්‍රි.ව. 31-34 සමයේ කණිරජාණුතිස්ස රජ, තමන් ඝාතනයට සැළසුම් කල දුශ්ශීල මහණුන් 6
0 නමක් කනිර නම් ප්‍රපාතයට හෙලා දැමූ බව මහා වංශයේ විස්තර වේ. එම ප්‍රපාතය මෙම ලෙන් පිහිටා ඇති බෑවුම් සහිත ප්‍රදේශය බැව් විශ්වාස කෙරේ.පොකුණුමිහින්තලා පුඡා භුමියේ පිහිටා ඇති මෙම පොකුණු අතර සිංහ පොකුණ, නාග පොකුණ, කළු දිය පොකුණ ප්‍රධාන තැනක් ගන්නා අතර තවත් අවශේෂ පොකුණු කිහිපයක් ද හමු වී ඇත. සිංහ පොකුණවිනාශ වී ගිය ආරාමවලින් ගහණ ප්‍රදේශයේ සිංහ පොකුණ දක්නට ලැබේ සිංහ පොකුණ යයි ව්‍යවහාර වුවද එය පොකුණක් නොව සිංහ  මුඛයෙන් ජලය පිටවන දිය පිහිල්ලකි. කණ්ඨක චේතිය හා සන්නිපාත ශාලාව අසබඩ ජිවත් වු භික්ෂුන් වහන්සේලාගේ පැන් පහසුව පිණිස විශේෂයෙන් ස්නානය පිණිස යයි සිතිය හැකි මෙම දය පිහිල්ල සකස්කර ඇත්තේ පසු පාද දෙකින් සිට ගෙන සිටින ලෙස ගලින් නෙලන ලද ජිවමාන ප්‍රමාණයේ සිංහයකුගේ මුවින් ජලය පිටවන ආකාරයටය.කළු දිය පොකුණකළු දිය පොකුණමෙය මිහින්තලයේ පිහිටි ප්‍රසිද්ධ පොකුණු වලින් එකකි. පොකුණෙහි ඇති ජලය කළු පාටට පෙනෙන බැවින් එයට කළු දිය පොකුණ යන නම ලැබී ඇත.එක් පොහෝ දිනක කළු බුද්ධරක්ඛිත හිමියන් කළු දිය පොකුණු සමීපයෙහි ඇති තිඹිරිය ගසක් යටට වී කාල කර්ම සුත්‍රය දේශනා කල බවට විශ්වාස කෙරේ
.නාග පොකුණමහාවංශයේ මහින්දාගමන ප්‍රවෘත්තීන් අතර නාගචතුස්ක නම් වූ විලක් පිළිබඳව සඳහන් වේ. පසු කාලීනව පළමු අග්ගබෝධි රජු (ක්‍රි.ව. 575-608) විසින් නාග සොණ්ඩි පොකුණ කරවූ බවක්ද වංශ කතාව වාර්ථා කරයි. මින් පැවසෙන්නේ නාගචතුශ්ක නම් විල ස්වභාවික විල අග්ගබෝධි රජු විසින් වඩා විධිමත් පොකුණක් බවට වර්ධනය කල බවයි. වර්ෂා ජලයෙන් පෝෂණය වන බවට විශ්වාස කල හැකි මෙම පොකුණෙන් සිංහ පොකුණ, දාන ශාලාව ආදී ස්ථාන සඳහා අවැසි ජලය සැපයීමද, දෙෙනික භික්ෂු ජල වුවමනාව සැපිරීමද සිදුවී තිබේ. අම්බස්තලය දාගැබ පසුකර බටහිර දෙසට යනවිට මෙම නාග පොකුණ මුණ ගැසේ.භාහිර සබැඳිමිහින්තලය හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.මිහින්තලය හා බැඳුන සේයාරු සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2019-10-18 at the Wayback Machinevteශ්‍රී ලංකාවේ බුදු දහමTemplesBellanwila Rajamaha ViharayaGangaramaya TempleKataragamaKothduwa templeMihintaleRidi ViharayaSeema MalakaSithulpawwaTemple of the ToothSolosmasthanaMahiyanganaNagadipaKelaniyaSri PadaDiva GuhavaDighavapiMuthiyanganaTissamaharamaJaya Sri Maha BodhiMirisavetiRu
wanwelisayaThuparamayaAbhayagiriJetavanaramayaSela CetiyaKiri Veheraඅටමස්ථානයJaya Sri Maha BodhiRuwanwelisayaThuparamayaLovamahapayaAbhayagiriJetavanaramayaMirisavetiLankaramaArchitectureStupaSomawathiya ChaityaIsurumuniyaRathna PrasadayaDakkhina StupaNaka ViharaKiribath VeheraBuddha Jayanthi ChaithyaCave templesVessagiriDambulla cave templeDimbulagala Raja Maha ViharaSculptureBuduruvagalaSamadhi StatueToluvila statueAvukana Buddha statueGal ViharaMaligawila Buddha statueResweheraNotable monksArahant  MahindaArahant SangamittaArahant MaliyadevaThotagamuwe Sri Rahula TheraWeliwita Sri Saranankara TheroBalangoda Ananda Maitreya TheroHenepola GunaratanaMadihe Pannaseeha TheroNarada Maha TheraWalpola RahulaSri Piyaratana Tissa Mahanayake TheroWariyapola Sri SumangalaMigettuwatte Gunananda TheraHikkaduwe Sri Sumangala TheraGangodawila Soma TheroMapalagama Wipulasara Maha TheraNyanaponika TheraNyanatilokaS. MahindaNotable figuresBuddhist
sPeter De AbrewAnagarika DharmapalaWalisinghe HarischandraCharles Alwis HewavitharanaDon Carolis HewavitharanaR. A. MirandoE. W. AdikaramA. T. AriyaratneDon Baron JayatilakaK. N. JayatillekeGeorge KeytNeranjan WijeyeratneNissanka WijeyeratnePhilosophersHenry Steel Olcottනලින් ද සිල්වාඅධ්‍යාපනයBuddhist and Pali University of Sri Lankaආනන්ද විද්‍යාලයDharmaraja CollegeNalanda CollegeDharmasoka CollegeMahinda CollegeMaliyadeva CollegeDharmapala VidyalayaRahula Collegeසංස්කෘතියRelic of the tooth of the BuddhaKandy Esala PeraheraNathaUpulvanKataragama deviyoSaman (deity)VibhishanaPattiniVesak in Sri LankaMahavamsaCulavamsaDasa sil mataDiyawadana NilameSri Lankan Forest TraditionPoliticsSinhalese Buddhist nationalismJathika Hela UrumayaBodu Bala SenaChampika RanawakaUdaya GammanpilaUduwe DhammalokaEllawala Medhananda TheroAthuraliye Rathana Theroප්‍රවර්ගයGlossaryOutlineIndex ආගම ද්වාරය ශ්‍රී ලංකාව ද්වාරයඅධිකාරී පාලනය සාමාන්‍යVIAFWo
rldCatජාතික පුස්තකාලFrance (data)IsraelUnited States"අසං" සහ "සංඛය" යන මාගධී වදන් දෙක සම්බන්ධ වී "අසංඛය" යන වචනය බිහිවී ඇත. රාග, ද්වේශ, මෝහ යන "සං" අලෝභ, අද්වේශ, අමෝහ ලෙසින් අතහැරිය හැකිවීම "අසං" යන්නේ තේරුම වේ. රාග, ද්වේශ, මෝහ කෙනෙකුගේ සිතකින් සහමුලින්ම කපා සහමුලින්ම ඉවත් කළ හැකි බව "සංඛය" ලෙස හඳුන්වයි. බොහෝ දෙනා අසංඛය යනු 10^140 සැලකීමට හුරු වී සිටියත් "සාර අසංඛය කප්ප" හි අසංඛය යනු යම්කිසි සංඛ්‍යාවක් නොවේ. අසංඛය යන මාගධී වදනේ ඇත්තේ ගැඹුරු අර්ථයකි.වැඩි විස්තර:සාර අසංඛය කප්පය යනු කුමක්ද​? http://atuvawa.sirisaddharmaya.net/338රෝම ලන්දේසි නීතියරෝම ලන්දේසි නීතිය යනු රෝම නීතිය පදනම් කරගෙන නෙදර්ලන්තයේ ඇරඹුණු නීති පද්ධතියකි. 17 හා 18 වන සියවස්වල ආරම්භ වූ මෙය යුරෝපීය සිවිල් නීතියේ අත්තක් ලෙස සැලකිය හැක. නෙදර්ලන්තයේ 19 වන සියවසෙන් පසුව රෝම ලන්දේසිය යොදා නොගැනුණ අතර දකුණු අප්‍රිකාව, ලෙසතෝ, ස්වාසිලන්තය, නැමීබියාව, සිම්බාබ්වේ හා ශ්‍රී ලංකාවේ දැනුදු රෝම ලන්දේසි නීති මුලධර්ම යොදා ගැනේ.ඉතිහාසයමද්‍යතන යුගයේ මුල් කාලයේ දී රෝම නීතිය අමතක කර දැමුණු අතර නැවතත් මේ
පිලිබඳ අවධානය යොමු වූයේ ජස්ටීනියන් අධිරාජයා විසින් විරචිත නීති ග්‍රන්ථයක් නැවත සොයා ගැනීමෙන් පසුව ය.වර්තමාන බුදුදහම බුදුදහම ඉන්දියාවෙන් සම්පුර්ණයෙන්ම පරිහානියට පත් වු අතර එහි අවට රවල් වල බුදුදහම පැවතුනද බුදුදහමේ ව්‍යාප්තියක් සිදු නොවීය. නමුත් වර්තමානයේ එය  නැවත ශක්තිමත් වෙමින් පවතී. බුදුදහම අදහන්නන්මිලියන 230 සිට 500 දක්වා ප්‍රමාණයක් ලොව පුරා පැරි සිටින අතර සමහරකන් අස්තමේන්තු වලට අනුව එය මිලියන 310 පමණ වේ. නමුත් මෙම ප්‍රමාණය නියත නොවේ. එයට හේතු,·බෞද්ධයන් යන ගණයට අයත්වන්නන් නිර්වචනය අපහසු වීම·චිනය, වියෙට්නාමය හා උතුරැ කොරියාව යන රටවල් තත්තවය එකී විමර්ශනයකින් හෙළිවුයේ බුදුදහමට ලෝකයේ 4 වනුව වැඩිම පිරිසක් අදහන ආගම වන අතර ඉදිරියෙන්ම ඇත්තේ ක්‍රිස්තියාන, ඉස්ලාම් හා හින්දු ආගම්ය. බුදුරජාණන්වහන්සේගේ ජීවන කාලයේදී ආරම්භ වු සංඝ ශාසනයේ ලෝකයේ පැරණිතම සංවිධාන වලින් එකකි.·පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ අසුරැ කරන තේරවාදී බුදුදහ‍ම කාම්බෝජය, ලාඕස්, තායිලන්තය, ශ්‍රීලාකාව හා බුරැමයේ ප්‍රධානම බුදුදහමයි. ඉන්දියාවේ දාලිත් බෞද්ධ සංගමයද අනුගමනය කරන්නේ තේරවාදි බුදුදහමය.·චීනය, ජපානය, කොරියාව, තියිලන්තය සිගප්පුරැ
ව හා වියෙට්නාමයේ පවතින්නේ චීන බසින් ධර්ම ග්‍රන්ථ ලියවුණු මහායාන බුදුදහමයි.·ටිබෙට් භාෂාවෙන් ලියවුනු ටිබෙට් බුදුදහම ටිබෙටයේ, ඉන්දියාව, භූතානය, මොංගෝලියාව, නේපාලය හා රැසියානු සමුහාණ්ඩුවේ දක්නට ලැබේ.ආගමික සංඛ්‍යාණ සම්බන්ධ වෙඩ් අඩවියකින් පවත්වන ලද සංගණනයතින් හෙලි වුයේ ඉහත සදහන් ප්‍රධාන සම්ප්‍රදායන් තුනකට පිළිවෙයලින් මිලියන 124,185 හා 20 පමණ බැතිමතුන් සිටින බවයි.වර්තමානයේ බුද්ධධර්මයේ ලොවපුරා වයාප්තව ඇති අතර බෞද්ධ ග්‍රන්ථ විවිධ භාෂාවලට පරිවර්තනය වී ඇත. බටහිර රටවල් වලදී බුදුදහම විදේශීය හා ප්‍රගතිශීලි ලෙස සලකන අතර නැ‍ගෙනහිර දී එය සංස්කෘතියේම කොටසකි. ආසියාවේ බුදුදහම මනා සංවිධානයකින් යුක්තවන අතර ඉතා ඉහළ අනුග්‍රහයක් ලැබෙයි. සමහර රටවල එය නිලවශයෙන් පිළිගත් ආගමක් වන අතර රාජ්‍යය අනුග්‍රමයක් ලැබේ. බටහිර එය වර්ධනය වන අධ්‍යාත්මකි දර්ශනයකි.සහශ්‍රවර්ෂය:1 වන සහස්‍රවර්ෂයසියවස්:5 වන සියවස – 6 වන සියවස – 7 වන සියවසදශක: 560ගණන්  570ගණන්  580ගණන්  – 590ගණන් –  600ගණන්  610ගණන්  620ගණන් වසර:595 596 597 – 598 – 599 600 601වසර  598 (DXCVIII) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,   බදාදා දිනයකි
න් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය. මෙම වසර සඳහා 598 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.Oscar Wilde අයිරිෂ්හි ප්‍රසිද්ධ නාට්‍ය රචකඅයිරිෂ් රංග භූමිය ආරම්භ වන්නේ ගලික් (Gallic) අයිරිෂ් සම්ප්‍රදායත් සමඟය. ෆර්මෝයිගේ පුස්තකය වැනි අත්පිටපත් හා ඛණ්ඩයන් හැරුනු කොට බොහොමයක් Celtic භාෂාවේ ‍සාහිත්‍ය කෘති කෘමී ආක්‍රමණයන් නිසා විනාශ විය. Adam Ó Cianáin නම් පුස්තකය පිටපත් කරගත් රචකයා හට ෆින්ටන් (Fintan) හා අචිල්  (Achill) හි උකුස්සාගේ සංවාදය නම් දෙබස් ඛණ්ඩයද පිටපත් කර ගැනීමට හැකිවී  තිබේ. එමෙන්ම මෙය සැලකිය යුතු පැරණි කෘතියක්ද විය. සමහර පාඨයන් මඟින් පෙන්නුම් වනුයේ  ගයිලික රංගන සම්ප්‍රදායන් අශිෂ්ට සහ ‍සෘංගාරාත්මක යන රංගනයන් මුල් ගත නොවු ඒවා බවය. පිටපතහි දැක්වෙන අන්දමට ඉහළ සංවාදය  ෆින්ටන් නැමැත්තා හා උකුස්සා අතර බෙදි ගොස් තිබුණි. බොහෝ දුරට මෙය  අයිරිෂ්හි එන අඩිල් හි උකුස්සා හා  ෆින්ටන් අතර ඇති වූ පැරණිම ගයිලික අයිරිෂ් සංවාදය විය හැක.හුරුපුරුදු
අයිරිෂ් රංග භූමි ඇතිවන්නේ 17  වැනි සියවසේ  Dublin හි ඉංග්‍රීසි  පාලන‍ය ඇරඹීමත් සමඟමය. පසුගිය වසර හාරදාහ පුරාවටම මෙම පුංචි දිවයිනෙන් ඉංග්‍රීසි නාට්‍යය සම්ප්‍රදායට අප්‍රමාණ වූ දායකත්වයක්  ලැබුණි. මුල්කාලීන සමයේ නිපදවුණු අයර්ලන්තයේ නාට්‍ය නිෂ්පාදනවල මුලික පසුබිම් වුයේ පාලකයන්ගේ, දේශපාලකයන්ගේ හේතු කාරණාය. නමුත් බොහෝ නාට්‍යශාලා ආරම්භ කිරීමත් සමඟ ඒ වටා රසිකයන් ද වර්ධනය විය. විවිධත්වයක්  සහිත නාට්‍ය වේදිකා ගත විය.  Dublin පාදක කොට ගනිමින් බිහිවු රංග ශාලා බොහෝමයක් ලන්ඩනය ආශ්‍රය කොට ඇරඹිණි. ඒ තුළින් බ්‍රිතාන්‍ය අගනුවර සිටි බොහෝ රංගන ශිල්පීන් හා නිෂ්පාදකයින් අයිරිෂ්  වේදිකාවටද මඟ පාදා ගත්තේය. කෙසේ වෙතත්  William Congreve, George Bernard Shaw වැනි නාට්‍යකරුවන් තමන්ගේ හැකියාවන් ව්‍යාප්ත කර ගැනීම සඳහා මව්බිමින් එහා යා යුතු බව හඳුනා ගත්හ.20 වෙනි සියවසේ ආරම්භයත් සමඟම අයිරිෂ්හි නාට්‍යශාලා සහ නාට්‍ය ව්‍යාපාරය  එරට පුරා නාට්‍ය වේදිකා ගත කිරීමට කැපවුහ. එසේම  ‍දේශිය නාට්‍ය ඉදිරිපත් කරන්නන්, අධ්‍යක්ෂකවරුන් /රචකයන්ගේ වර්ධනයක්ද ඇති විය. මෙය ‍බොහෝ නාට්‍යකරුවන් හට තම වෘත්තිය හැදෑරීමට,  සුදුසු රට ලෙස මහා බ්‍ර
ිතාන්‍යයරාජ්‍යය තෝරා ගැනීමට අවස්ථාව සලසා   දුනි.රුක්අත්තනIndian Devil tree (Alstonia scholaris)සංරක්ෂණ තත්ත්වයඅඩු අවධානයක් යොමු වූ (IUCN 2.3)විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයරාජධානිය:Plantae(unranked):Angiosperms(unranked):Eudicots(unranked):Asteridsගෝත්‍රය:Gentianalesකුලය:ApocynaceaeTribe:PlumeriaeSubtribe:Alstoniinaeගණය:'Alstonia'විශේෂය:A. scholarisද්වීපද නාමයAlstonia scholarisL. R. Br.වැල් රුක්අත්තන (Golden trumpet vine) නමින් පරසිඳු මේ ශාඛ වර්ගයේ  විද්‍යාත්මක නම Allamanda cathartica වේ. දිගු සිහින් කඳවලින් යුත් පඳුරේ, මඳ කොළ පැහැ සිහින් පත් අතරින් මතුව එන, කඳ අග පිපි පුෂ්ප නෙත් අලවන දසුනකි.මේ සුන්දරත්වය නිසා, බුදුන් පිදීමට මල් ද ගස විසිතුරු පැළෑටියක් ලෙස ද ගැනේ. නිවෙස් අසල, ගෙවතු මැද, කුළුණු අසල හෝ බැල්කනියක ද වවා ගත හැක. රැක් අත්තන මධ‍යාම ඇමරිකාව නිජබිම කොටගත් ශාඛයක් ලෙස සැලකේ.කවුද බෝයි වෙතින්, මෙම ලිපිය වෙතට ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය) 2016 ජූලි සිට යෝජිතය.ලකී ලූක් බෙල්ජියම් චිත්‍ර කතා මාලාවකි. බෙල්