LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
් කරැණත් නම් ඔවුන් සිය දිවි හානි කර ගැනීමට යොදා ගත් පුපුරණ ද්‍රව්‍යය මාර්තු 11ප්‍රහාරය සදහා යොදා ගන්නා ආකාරයේ පුපුරණ ද්‍රව්‍යය බවත් AVE  දුම්රිය මාර්ගයේ  සොයා ගත් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයලට සමාන බවටත්ය. අවසන් උපකල්පනය වුයේ ලෙගනේ සිද්ධියෙන් මිය ගිය පුද්්ගලයන්ම දුම්රිය බෝම්බ සිද්ධියට සම්බන්ධ බවටත්  ඔවුන්ට 200 Kg පමණ බරැති පුපුරණ ද්‍රව්‍යය ලැබුණේ කෙසේද යන්න පිළිබදව පර්යේෂණ පැවැත්විය යුතු බවටත්ය. පර්යේෂණ තොරතුරැ වලින් අණාවරනය වුයේ එම පුපුරණ ද්‍රව්‍යය ලබා ගැනීමේ හැකියාවක් ඇති පතල්කරැවෙක්ගෙන් බවයි. මාර්තු 11 වන දින ප්‍රහාරයට සම්බන්ධ 11 දෙනෙකුගෙන් 05 දෙනෙකුට පැන යාමට හැකියාව ලැබී ඇත. 2006 දෙසැම්බර්  ABC වාර්තා කළ අන්දමට  ETA විසින් පෙර අනතුරැ ඇගවීමක් ලෙස 2004 මාර්තු 11 සිද්ධිය පිළිබදව ස්පාඥ්ඥ අගමැති සපතෙරෝට දන්වා තිබුණේ ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම් නොසලකා හැරියහොත් සිදුවන දෙය පිළිබදව දැනුවත් කිරිමටයි. එමෙන්ම   ABC වාර්තාකරණ අන්දමට "ETA" වෙත ප්‍රහාරය පිළිබදව කිසිම සම්බන්ධයක් නොමැති බවයි. 2004 මාර්තු 11 ප්‍රහාරයෙන් පසුව ප්‍රංශයේ විජිපිරේට් සැලැස්ම තවදුරටත් වර්ධනය කර ඉහළ තලයකට ගෙන එන ලදී. ඉතාලිය තුළ රජය විසින් අව
දානම් තත්වයත් / ඉහළ පෙර සුදානම් වීමේ තත්වයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.2004 දෙසැම්බර් මාසයේ දී ජෝසේ ලුවිස් රොඩ්ර්ගුවස් සපගෙරෝ ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ මැඩ්රිඩ් ප්‍රහාරයෙන් පසු ඒ සම්බන්ධව පරිෂණක ගත කරන ලද සියළු තොරතුරැ මකා දමා ලිඛිත පිටපතක් පමණක් තබා ගත් බවයි.වගකීමස්පාඤ්ඤ අධිකරණයට අනුව, අල්ඛයිඩා අදහස් වලින් පණ පෙවුනු මොරොක්කෝ, සිරියානු සහ ඇල්ජීරියානු නිදහස් මතධාරී මුස්ලිම් කණ්ඩායමක් සහ ගුආර්ඩියා සිවිල් සහ පොලිස් තොරතුරු දැනුම් දෙන්නන් ප්‍රහාරය දියත් කළ අය වශයෙන් සැක කරන ලදි. 2006 අප්‍රේල් 11 වන විට ජුවාන් ‍ඩෙල් ඔල්මෝ නම් විනිසුරු තුමා දුම්රිය බෝම්බයට සම්බන්ධ සැකකරුවන් 29 ට එරෙහිව චෝදනා ඉදිරිපත් කළේය. ප්‍රහාරය එල්ල වූ දිනයේ අබු හෆ්ස් අල් - මස්රි බලකාය විසින් ප්‍රහාරය එල්ල කරන ලද්දේ අල් - කයිඩාව විසින් යැයි ප්‍රකාශ කළද එවැනි සම්බන්ධතාවයක් ගැන කරුනු හෙළි නොවීය. කෙසේ වෙතත් එක්සත් ජනපද නිලධාරීහු මෙම සංවිධානය විශ්වාසය තැබිය නොහැකි අපකීර්තිමත් සංවිධානයක් ලෙස සැලකූහ. 2007 අගෝස්තු මස අල් - කයිඩාව , 2004 මැඩ්රිඩ් බෝම්බ ප්‍රහාරය ගැන ආඩම්බර  වන බව ප්‍රකාශ කළේය.ද ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් පත්‍රයට අනුව, ප්‍
රහාරයට යොදා ගත් 'ගමන් මලු බෝම්බයේ' නිෂ්පාදකයින් ඒ සඳහා පුහුණුව ලබා ඇත්තේ ඇෆ්ඝනිස්තානයේ ජලාලාබාද් හි පුහුණු කඳවුරකදීය. ඒ සඳහා  උපදෙස් දී ඇත්තේ මොරොක්කෝවේ රැඩිකල්වාදී ඉස්ලාම් භක්තික සටන් කණ්ඩායමක් විසි.ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීම සඳහා වන ජාතික අනුස්මරණ ආයතනයට අනුව ප්‍රහාරය දියත් කර ඇත්තේ මොරොක්කානු ඉස්ලාමීය සටන්කාමී කණ්ඩායමක් හා සම්බන්ධතා පැවැත්වූ පුද්ගලයින් කණ්ඩායමක් විසිනි.මොහමඩියාන් හසන් ii විශ්ව විද්‍යාලයේ දේශපාලන විද්‍යා මහාචාර්යවරයෙක් වූ මොහමඩ් ඩරින්ට අනුව මොරොක්කෝවේ සටන්කාමී කණ්ඩායමට ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ අල්ඛයිඩා සංවිධානය සමග ඍජු සම්බන්ධයක් තිබුනි. ඩාරින්ට අනුව 1990 අවසානයේ එය ආරම්භ වීමේ සිට 2001 වන තෙක් සංවිධානයේ කාර්ය භාරය සීමා වූයේ මොරොක්කෝව තුල අල්ඛයිඩා සංවිධානයට සේවා හා භාණ්ඩ ලබා දීමේ කටයුතු සම්බන්ධයෙන් උදව් දීම, සාමාජිකයින්ට වාසය පිණිස ස්ථාන සැපයීම, ව්‍යාජ ලේඛණ සකස්කිරීම, මොරෝක්කෝ ජාතිකයින් සමග විවාහ වීමට අවස්ථාව සලසා දිම වැනි කරුණු වලටය. සැප්තැම්බර් 11 සිද්ධියෙන් පසු මොරොක්කෝ රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව සටන් කරන කණ්ඩායමට එක් වූ බැවින් තම උපක්‍රම වෙනස් කොට එම රාජ්‍යය තුල ත්‍රස්තවාදී ප්
‍රහාර එල්ල කිරීම සම්බන්ධයෙන් තීරණයක් ගැනීමට සංවිධානයට සිදු විය.රොජෙලිගෝ අලොස්ගෝ නම් විශාරදයා "අල්ඛයිඩාවේ ලෝක ව්‍යාප්ත ස්වභාවය සහ මැඩ්රිඩ් සිද්ධියේ සැකකරුවන් අතර සම්බන්ධයක් පරීක්ෂණ මගින් හෙළි වී තිබේ" යයි කියා සිටියේය.ස්කොට් ඇලන් නමැති විද්වතා "අල්ඛයිඩාවට සම්බන්ධ සුලු සාක්ෂියක්වත් නැහැ. අප ඒ සම්බන්ධයෙන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ සෝදිසියෙන් සිටිමු. ලෝකයේ සෑම පැත්තකින්ම ලැබෙන තොරතුරු වලින් අප දැනුවත්ව සිටිමු.  එවන් කිසිවකට ඔවුන් සම්බන්ධ නැත." යනුවෙන් කියයි.යුරෝපීය යුද්ධ පිළිබඳ බුද්ධි අංශ සහ ආරක්ෂක මධ්‍යස්ථානයට අනුව අන්තර්ජාතික ඉස්ලාම් ප්‍රජාව, මුස්ලිම් නොවන ජනතාව සමග සහයෝගයෙන් ජිවත් වන යුරෝපයේ,  සිදු වු එකම ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාව එම සිද්ධියයි.නඩු විභාගයමාර්තු 11 ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් විනිසුරු ජුආන් ඩෙල් ඔල්මෝ  “අන්තර්ජාලය හරහා අදහස් උකහා ගත් දේශීය ඉස්ලාම් අන්තවාදීන් ” වශයෙන් විත්තිකරුවන් හඳුන්වමින්  11 දෙනෙකු වරදකරුවන් කළේය. මෙම කල්ලිය GIA හෝ මොරොක්කෝ ඉස්ලාමීය සටන්කාර කණ්ඩායම් නොවූහ. මෙම දේශීය කල්ලිය මත් ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහණය කරන්නන්ගෙන් සැදුම් ලත් අය වූහ. මොරොක්කෝ සම්භවයක් ඇති ඔවුන්ට අල
් - ඛයිඩා කල්ලිය සමග දුරස්ථ සම්බන්ධතාවයක්ද තිබුනේය. මෙම කණ්ඩායම් පහළ පෙළේ සොරුන්ගෙන්, පොලීසියෙන් සහ ඇස්ටුරියා හි හිත මිත්‍රයින්ගෙන් කුඩා පරිමාන මත් ද්‍රව්‍ය ජාවාරමෙන් උපයා ගත් මුදල් උපයෝගී කර ගෙන පුපුරණ දුව්‍ය (ඩයිනමයිට් Goma – Z Eco) මිළ දී ගත්හ.“මොරොක්කෝ  හිත මිත්‍ර ‘කාර්ටජෙනා’ ගැන සටහන්වලින් මාර්තු 11 ප්‍රහාරය සඳහා වග කිව යුතු කණ්ඩායමේ නායකයින් ගැන පොලිසිය සෙවිල්ලෙන් සිටි බව පැහැදිලි වේ” යනුවෙන් එල් මුන්ඩෝ සඳහන් කළේය.පොලිස් සෝදිසිය සහ තොරතුරු සපයන්නන්බෝම්බ සිද්ධියෙන් පසුව ආරක්ෂක අංශවල කුමන අන්දමේ දුර්වලතාවයන් තිබුනේදැයි සෙවීම සඳහා කෙරුණු පරීක්ෂණවලදී පුද්ගලයින් වශයෙන් ඒ ඒ අයගේ නොසැලකිල්ල, පොලිසියේ විවිධ අංශ වල සම්බන්ධතාවයන්හි අඩු පාඩු යනාදිය තිබුණු බව පෙනී ගියේය. ඉස්ලාමීය අන්තවාදීන් සමග ගනුදෙනු කළ කණ්ඩායම ඉතා කුඩා වූ අතර සෝදිසි කටයුතු පවත්වා ගෙන ගිය මුත් ඔවුනට බෝම්බ ප්‍රහාරය වැලැක්විය නොහැකි විය. පුපුරන ද්‍රව්‍ය සැපයූ “ලිට්ල් මාෆියා” වට සම්බන්ධ වූ අපරාධකරුවන්ගෙන් ඇතැමෙකු පොලිස් තොරතුරු සපයන්නන් වූ අතර ඔවුන් නිලධාරීන්ට සැපයූ සමහර තොරතුරු සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කෙරී තිබුනේ නැත.බෝම්බ ස
ිද්ධියට සම්බන්ධ ඇතැම් සැකකාර වැරදිකරුවන් 2001 සිට ස්පාඤ්ඤ පොලිසියේ සෝදිසියට භාජනය වෙමින් සිටියහ.මතභේදබෝම්බ සිද්ධියේ නිර්මාතෘවරුන් කවුදැයි යන්න ස්පාඤ්ඤය තුල විවාදයට භාජනය වූ කරුණක් විය. ස්පාඤ්ඤ අධිකරණ පරීක්ෂනවල පරස්පර විරෝධතා සහ නොගැළපීම් තිබෙන බව පැට්රියෝ පොපියුලර් (PP) සහ එල් මුන්ඩෝ සහ කැඩෙනා කෝප් රේඩියෝ ස්ටේෂන් වැනි මාධ්‍ය මගින් ප්‍රකාශ විය.අතිරේක වශයෙන් බෝම්බ ප්‍රහාරය හා දින 3 කට පසුව පැවැත්වූ මහ මැතිවරණය අතර කාලය තුළ ඇති වූ සිද්ධීන් මත - විවාදාත්මක කරුණු ඇති විය.ප්‍රතික්‍රියාවන්බෝම්බ ප්‍රහාරයෙන් පසු එයට විරෝධය පල කිරීම සඳහා ස්පාඤ්ඤය පුරා වීදි පෙළපාලි පැවැත්වුනේය. සිද්ධියේ තරම වඩ වඩා පැහැදිළි වෙද්දී අන්තර් ජාතික ප්‍රතික්‍රියාවන්ද සැලකිය යුතු තරමට ඉහළ ගියේය.ETA මැදිහත්වීම් පිළිබඳ දෝෂාරෝපණ එල්ල වීමඅටොචා දුම් රියපල, ස්පාඤ්ඤයේ සිදු වූ බෝම්බ ප්හාරයට අදව එරට මාධ්යmයන් ඉක්මන් ප්ර_තික්රිශයා දැක්වූ අතර මාධ්ය්යන් මෙම සිද්ධියට ETA හි මැදිහත්වීමක් ඇති ලෙසට උපකල්පන ඉදිරිපත් කළහ. තවද රාජ්ය් නිළධාරීන් සිද්ධියට සම්බන්ධ සැකකරුවන් හෙළි කිරීමට ද සූදානම් වෙමින් සිටියහ. මෙවැනි ඉක්මන්
ප්රධතික්රිටයාවලට බලපෑවේ මෙම ප්රරහාරය එරට මහා මැතිවරණයට දින 3කට පෙර එල්ල වීම නිසාය. මෙම ප්රාහාරයට දේශපාලන අර්ථ කථනයක් ඇති බව හෙළිවීමත් යන සාධකයි. මෙම ක්රෑ්ර සංහාරය ඇමරිකානු 9/11 ප්රහහාරයට වසර 2 ½ ක් සපිරෙන දිනයේ දී එල්ල කිරීමෙන් එම ත්රසස්තවාදීන් මෙම ප්රහහාරය හා 9/11 ප්රහහාරය අතර සබඳතාවක් අවධාරණයට බලාපොරොත්තු වුවත් එවැන්නක් පිළිබඳව විශ්වාසය තැබිය නොහැක.මැඩ්රිඩ් ප්රවහාරයෙන් කෙටි කලකින් පසුව ඉදිරිපත් නිල ප්ර කාශයන්ට අනුව මෙම ප්රතහාරයේ ප්ර්ධාන සැකකරු වූයේ ETA සංවිධානයයි. පසුව ලැබුණු සාක්ෂි අනුව මෙම සිද්ධියට මුස්ලිම් අන්තවාදීන් පිරිසක් සම්බන්ධ බවත් ඔවුන් “මොරොක්කෝ ඉස්ලාමීය සටන්කරුවන් කණ්ඩායම” නම් පාර්ශවයකට අයත් බව තහවුරු විය.එසේ වුවත් මැඩ්රිඩ් හි බෝම්බ ප්රකහාර සිදු කිරීම පිළිබඳව ETA සංවිධානය සතුව ඉතිහාස‍ය් ඇත. ප්රහහාරය යුරෝපීය ත්රසස්තාවාදී සංවිධානයක් එදා මෙදා තුර සිදු කළ දරුණුතම ප්ර්හාරයයි. විශේෂඥයන් සඳහන් කරන ආකාරයට මෙම ප්රයහාරය හසුරුවා ඇති ආකාරය නිසා මෙය ද මුස්ලිම් අන්තවාදීන් පිරිසක‍ගේ ප්රකහාරයක ආකෘතියක් වන බවත්, මෙය “අල්කයිඩා” හි ප්ර්හාරයක් හෝ අල්කයිඩා සංවිධානය අනුගමනය කරන ETA හි නව සංව
ිධානයක් සිදු කළා විය හැක. තවද ETA සංවිධානය පුරුද්දක් ලෙස ඔවුන් විසින් බෝම්බ ප්රුහාරයක් සිදු කිරීමට ප්ර ථම ඒ පිළිබඳව ඉඟි පළ කරයි. දේශපාලන විශ්ලේෂකයන්ට අනුව මෙම ප්රනහාරය ETA සංවිධානය විසින් සිදු කිරීමෙන් PP පක්ෂය නැවත පත්වීමට ධෛර්යය සැපයිය හැකි බවට මත පළ කර ඇත. නමුත් මෙම ප්රෂහාරයන් මඟින් හැඟී යන්නේ මෙවැනි ප්ර හාර අවම කළ හැක්කේ ත්රනස්ත විරෝධී “අස්තාර්” පාලනයෙන් බවය. අනෙක් අතින් මෙම ප්‍රහාරය ස්පාඤ්ඤ ඉරාක ගැටුම්වලට මැදිහත් වීමට සූදානම් වීමට ඉදිරිපත් වීමේ සෘජු ප්ර තිඵලයක් ලෙස විශ්වාස කළ හැක. නමුත් එම තීරණය ස්පාඤ්ඤ පාර්ලිමේන්තුව මේ තුරුත් අනුමත කර නැත. පරීක්ෂණ කටයුතු සියළු පුපුරණ උපාංග ගමන් මළු තුළ බහාලනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. මුහුණ ආවරණය කර ගත් තිදෙනෙකු පෙ.ව. 7ත් 7.10ත් අතර දී අල්කාලා ඩි හෙනරස් හිදී දුම්රියන් තුළට ගොස් ආපසු පිටව ඇති බවට පොලීසිය විසින් සොයා ගෙන ඇත. දුම්රිය ස්ථානයට පිටුපසින් නවතා තිබූ “රෙනෝට්” වර්ගයේ වෑන් රථයක් තුළින් පිපිරුම් උපකරණ, ජංගම දුරකථන සහ කටහඬ පට රැසක් සොයා ගෙන ඇත.TEDAX හි (ස්පාඤ්ඥ පොලීසියේ බෝම්බ නිශ්ක්රීිය කිරීම පිළිබඳ විශේෂඥයන්) පලාත් ප්රAධානියකු 2004 ජුලි 12 වනද
ා සඳහන් කළේ මෙම පිපිරවීම් ඩයිනමයිට් යොදා ගෙන සිදු කළ එකක් නොවන බවත් එයට C3 හෝ C4 වැනි අමුද්ර ව්ය් යොදා ඇති බවය. අස්නා පරිපාලනය මිනිසුන් රහිත ප්රටබවයක් ප්රලකාශ කර සිටියේ ‍ප්ර හාරයේ දී යොදා ගන්නා ලද පුපුරන ද්රාව්යා වන්නේ ටිටඩින්  බවයි.TEDAX ප්රුධානියා ප්රේකාශ කළේ වෑන් රථයන් සොයා ගත් පුපුරණ උපාංග “ගෝමා 2 ඉකෝ [GOMA2ECO]වර්ගයට අයත් ඒවා බැව් පිපිරීම සිදු වූ දිනයේ දීම  දැන සිටි බවයි. දුම්රිය වලදී පුපුරා ගිය පුපුරන ද්රවව්ය වල අඩංගු දේ දැන ගැනීම අපහසු වන බව ඔහු ප්රාකාශ කර සිටියත්  අනෙක් අතින් ඔහු පැවසුවේ එය ඩයිනමයිට් වන බවයි. තීරක ජෙවියර් ගෝමෙස් බර්මියුඩස් මෙයට ප්රිතිචාර දැක්වූයේ “මෙය මට තේරුම් ගත නොහැකියි”යනුවෙනි.පුපුරා නොගිය උපකරන පිළිබඳ පරික්ෂණයමාර්තු 13 වැනි සෙනසුරාදා, මොරොක්කෝ ජාතිකයන් තිදෙනෙක් හා හින්දු ඉන්දියානුවන් දෛදෙනෙක් අල්ලා ගැනීමෙන් අනතුරුව එම ප්‍රහාර ඉස්ලාමික සංවිධානයකින්  සිදුකරවූවන් බව තහවුරු විය. ඔවුන් 5 දෙනාගෙන් එක් අයකුට පමණක් (මොරොක්කෝ ජාතික ජැමල් සෝගම්ට) අභිචෝදනා එල්ල කරන ලදී. Description of the bombingsNationalityDeaths Spain142 Rom
ania16සැකිල්ල:Country data Ecuador Ecuador6 Poland4 Bulgaria4 Peru3 Dominican Republic2 Colombia2 Morocco2සැකිල්ල:Country data Ukraine Ukraine2[[File:|22x20px|border |alt=Honduras|link=Honduras]] Honduras2සැකිල්ල:Country data Senegal Senegal1 Cuba1 Chile1 Brazil1 France1 Philippines1Total191මරාගෙන මැරෙන සැකකරුවන්2004 අප්‍රේල් මස 3 දින දකුණු මැඩ්රිඩ්හි ලෝගනාස් ප්‍රදේශයේ නිවසක විසූ අරාබි ජාතික ත්‍රස්තවාදීන් 4 දෙනෙකු බෝම්බ පුපුරවාගෙන මිය ගියේය. ඒ  G.E.O (ස්පාඤ්ඤ විශේෂ පොලිස් කඩා වැදීමේ අංශය) නිලධාරියකු මරණයට පත් කරමින් හා තවත් පොලිස් භටයන් 11 තුවාල කරමිනි.මාධ්‍යය වාර්තාවලට හා සාක්ෂි වලට අනුව 5 සිට 8 දක්වා සැකකරුවන් ගණනක් එදින පලා ගොස් ඇත.ඇටෝචා (Atocha) ස්ටේසමෙන් ආරක්ෂක අංශවලට හමුවූ සැකකටයුතු මල්ලක් පාලිත පිපිරවීමකටද අනතුරුව ටෙලෙස් දුම්රියෙන් හමුවූ පිපිරවුම් උපකරණ නැති උපකරණ දෙකක් ක්‍රියා විරහිත කිරීමටද හැකිවිය. එල් පේසෝ දුම්රිය ස්ථානයෙන් වෙලකාස් (Vellecas) පොලිස් ස්ථානයට ගෙන ආ තුන් වැනි පුපුරා
නොගිය උපකරණය පසුව පරීක්ෂණ කටයුතු කිරීමට යොදාගත් ප්‍රධාන සාක්ෂිය බවට පත්විය. එල් පේසො බෝම්බය පිපිරවීමට සවිකර තිබු සංඥා දුරකථනය පැය 12 ක් ප්‍රමාදව කාල ගත කර තිබු නිසා එය පිපු‍රුණේ නැති බව පසුව සොයා ගන්නා ලදි.Plaque in සිහිවටනය of the casualties in the 11-M ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය in මැඩ්රිඩ්: In memory of the victims of the attacks of 11 March 2004, who were transported to the field hospital established here in the Municipal Sports Centre of Daoiz y Velarde. As a token of sympathy from Madrid's citizens, and of gratitude for the courage and generosity of all the services and people who came to their aid.කුමන්ත්‍රණ න්‍යායමෙම බෝම්බ ප්‍රහාර රජයේ ක්‍රමන්ත්‍රණයක කොටසක් බව පවසමින් රජය බලයෙන් නෙරපීමට, විරුද්ධ පක්ෂයේ අංශවන මහජන පක්ෂය (People's Party) ත්, සමහර "එල් මුන්ඩො”(El Mundo) වැනි පුවත්පත් ද කටයුතු කළේය. ඒ අනුව ඔවුන්  සඳහන් කරන්නේ බෝම්බ පිපිරවීමට සමාජවාදී පක්ෂය (Socialist Party - PSOE) ත්, ETA හා ආරක්ෂක අංශයේ සාමාජිකයනුත්, ජාතික හා විදේශ (Morocco) රහස් සේවාත් එකට එක්ව කටයුතු කළ බවයි
. මෙම චෝදනාවලට උත්තර දෙන්නන් කියා සිටින්නේ මාර්තු 11වැනි දින සිදුකළ ප්‍රහාර වලට ETA හි යම් දායකත්වයක් තිබු බවයි. මැඩ්රිඩ් අවට ප්‍රදේශයේ  ගමන් කරමින් සිටියදී රඳවාගත් ETA සාමාජිකයන් සතුවූ වාහනයක 500 Kg පමණ වන පුපරණ ද්‍රව්‍යය තිබු බවත් එම රදවා ගැනීම(අත්අඩංගුවට ගැනීම) දුම්රිය බෝම්බයට දින 11 කට කලින් සිදුවු බවත් සනාථ වී තිබේ.   මැඩ්රිඩ් නඩුවිභාගයමැඩ්රිඩ් දුම්රිය බෝම්බ පිපිරවීමට සම්බන්ධවීම සම්බන්ධයෙන් චූදිතයන් බවට පත් 29 දෙනාගේ නඩුවිභාගය 2007 පෙබරවාරි 15 වැනි දින ආරම්භ විය. එල් පයිස් ("El pais") ට අනුව උසාවිය සියලුම දොහි න්‍යායන් (conspiracy theories) එකින් එක නිෂ්ප්‍රභා කල අතර, ETA සමඟ එක්ව කළ බව යැයි පැවසු සියලු පිපිරවීම් (Bombings) පදනමක් නොමැති බව පෙන්වා දෙන ලදී. නඩුවිභාගය අතරතුර විත්තිකරුවන් තමන්ගේ කලින් ප්‍රකාශ හා සම්බන්ධ වීම ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. එල් මූන්ඩෝ ("El mundo") ට අනුව සූක්ෂම අයුරින් මෙම පහරදීම සිදුකළ පිරිස් නිදහස් වීම නිසා මැඩ්රිඩ් දුම්රිය පහරදීම සිදුකළේ කෙසේද? කුමක් සඳහා ද ? එය කළේ කවුද? හා එය සැලසුම් කළේ කෙ‍සේද? යන ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු තවමත් ලැබී නොමැත. තවද ස්පා
ඤ්ඤා උසාවිය මෙම පහරදීමට සම්බන්ධ පුපුරණ ද්‍රව්‍යය පිළිබඳව විද්‍යාත්මක වශයෙන් දුර්වල උපකල්පන වලට එළඹුණ බවත්, බෝම්බ පිපිරවීමට "අල්කයිඩා" සංවිධානයේ සෘජු බලපෑමක් නොමැති වග පැවසූ බවත්, "එල් මුන්ඩෝ" පවසයි. උසාවියේ ප්‍රකාශන නිසා මෙම පහරදීම පිළිබඳව කලින් කර තිබු නීත්‍යානුකූල පිටපත බොරුවක් බවට එළිදරව් කිරීමට උත්සාහ දරා ඇත. ශ්‍රාස්ත්‍රවේදී "ස්කොට් ඇට්‍රන්" (scott Atran) පවසා සිටින්නේ මැඩ්රිඩ් නඩුවිභාගය සම්පූර්ණයෙන්ම විහිළුවක් බවයි. ඇට්‍රන් මහතා විසින් මෙම සිදුවීම් මාලාව පිළිබඳව හොඳින් නිරීක්ෂණය කර නඩු විභාගය පිළිබඳව සවිස්තරව ලියනු ලැබ ඇත.පළමු මාස කීපය තුළ දී නඩුවිභාගය හොඳින් සිදුවුනද, දේශපාලනික හා මාධ්‍ය අංශය අසාධාරණ ලෙස තමන්ට සලකන බව පවසා චූදිතයන් 29 දෙනාගෙන් 14 දෙනෙක් විසින් මැයි මාසයේදී උපවාසයක් අරඹන ලදී. විනිසුරුවරයා ජැවියර් ගෝමස් බර්මුඩස් (Javier Gomez Bermudez) නඩුවිභාගය නතර කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ බැවින් මැයි මස 21 වන දින  උපවාසකරුවෝ තම උපවාසය නතර කළහ. අවසාන නඩුවිභාගය 2007 ජූලි මස 2 වැනි දින පැවත්විණ.මෙම දර්ශන වල පිටපත් හා වීඩියෝ datadiar.tv (ඩේටාඩියර් ටීවී) ඔස්සේ නැරඹිය හැකිය.විනිසුරුවරයා
විසින් 2004 මැඩ්රිඩ් දුම්රිය පිපිරවීමට සම්බන්ධ නඩුවිභාගයේ තීරණය ලබා‍දේ.2007 ඔක්තොම්බර් 21 දින ස්පාඤ්ඤ ජාතික උසාවියෙන් මැඩ්රිඩ් නඩුවිභාගයේ අවසන් තීරණය ලබා දෙන ලදී. විත්තිකරුවන් 28 දෙනාගෙන් 21 දෙනෙකු සොරකම්වල පටන් මිනිමැරුම් දක්වා විවිධ වැරදි රැසකට වරදකරුවන් බවට ඔප්පු විය. විත්තිකරුවන් දෙදෙනෙකු වසර 40,000 කට වඩා සිරගත කිරීමට ස්පාඤ්ඤ නීතිය තීරණය කළද, පසුව එය අවුරුදු 40 දක්වා සීමා කරන ලදී.සටහන්|11 March 2004 Madrid train bombings Examination of unexploded devices|-මෙම ලිපිය වෙතට අදාළ විෂයය පිළිබඳ ප්‍රවීණයෙකුගේ අවධානය යොමුවීම අවශ්‍ය වෙයි.  මෙම සැකිල්ලට reason හෝ talk පැරාමිතියක් එක් කිරීම මගින්, ලිපිය පිළිබඳව ඇති ගැටලුව පැහැදිලි කිරීමට කාරුණික වන්න. මෙම ටැගය එකතු කිරීමේ දී, විකිව්‍යාපෘතියක් සමග මෙම අයැදුම සම්බන්ධ කිරීම සලකා බලන්න. (2011 නොවැම්බර්)සංඥා සැකසුම යනු, වියුත හෝ අවිච්ඡින්න හෝ කාලයන්හී පවතින සංඥාවන්හී ක්‍රියාකාරිත්වය හැදෑරීම හෝ විශ්ලේෂණය හෝ පිළිබඳවූ    පද්ධති ඉංජිනේරු විද්‍යාවෙහි,  විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවෙහි හා  ව්‍යවහාරික ගණිතයෙහි ක්ෂේත්‍රයකි.මෙම ලිපිය
සඳහා තවත්  ප්‍රවර්ග අවශ්‍ය වේ. කරුණාකර ප්‍රවර්ග එක්කිරීමෙන් සහායවන්න. එවිට මෙය, මීට සමාන තවත් ලිපි සමග ලයිස්තුගත වනු ඇත. (2011 නොවැම්බර්)ග්‍රහලෝක සමග වරදවා වටහා ගැනීමෙන් වළකින්න.තාරකාශාස්ත්‍රඅලුත් සහස්‍රවර්ශයේ තාරකාශාස්ත්‍රමය සටහනපසුබිමතාරකාශාස්ත්‍රයන්හී ඉතිහාසයතාරකාශාස්ත්‍ර සහ තාරකාවේදයතාරකාශාස්ත්‍ර සහ නවීන විද්‍යාවSidereal and tropicalTraditions, types, and systemsසම්ප්‍රදායෝBabylonianHellenisticIslamicබටහිරජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රයChineseශාකාNatalElectionalHorary තාරකාශාස්ත්‍ර ද්වාරයvteතාරකාශාස්ත්‍රයන්හීදී අහසේ තාරකා වලට සාපේක්ෂව චලනය වන්නාවූ (ගමන් කරන්නාවූ) වස්තූ සහ ගණිතමය ලක්ෂයන් ග්‍රහ හෙවත් ග්‍රහයෝ යන නාමයෙන් හැඳින්වේ.වදනග්‍රහ යන්න ග්‍රහණය යන්නෙන් බිඳී ආ වචනයකි. මෝකෂ(නිවණ) අවබෝධයෙන් මනස ග්‍රහණය කරනා යන අරුතින් මෙම පදය යෙදේ.ග්‍රහ (සංස්කෘත බසින් ग्रह ග්‍රාහ—අල්වා ගැනීම, නතු කර ගෙන තැබුම, ග්‍රහණය කෙරුම[1]) යනු මාතෘ  භූමිදේවී (පෘථිවිය) මත ජීවත්වන්නන් හට අන්තරික්ෂ බලපෑම් ඇතිකරන්නෙක් වෙයි.  හින්දු ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රයෙහි, නවග්‍රහ (සංස්කෘත: नवग्रह, අල
්වාගන්නන් නව දෙන හෝ බලපෑම් ඇතිකරන්නන් නව දෙන) වනාහී ප්‍රධාන බලපෑම් ඇති කරන්නන් අතුරින් කිහිපයකි.තාරකාවේදයේ ග්‍රහලෝකතාරකා විද්‍යාවේදී භාවිතා වන ග්‍රහ යන පදය සමග මෙය පටලවා නොගත ‍යුතුය. නැප්චූන් ප්ලූටෝ සහ යු‍රේනස් මෙසේ ග්‍රහනය කිරීමක් සිදුනොකරන නිසා වේදීය ජ්‍යෝතිෂයේදී භාවිතා නොවේ. පුරා‍ණයේ විසූ විද්වතුන්ට මෙම තාරකා නොපෙනූ නිසා ඒවා මූලික ජ්‍යෝතිෂ න්‍යායන් සඳහා ඇතුලත් නොවුන බවට මතයක්ද ඇත. පෘථිවිය වටා ප්‍රධාන ග්‍රහයන් සත් දෙනා ත්‍රිමාන අවකාශයක පිහිටා ඇති අයුරු. ඇත්තවශයෙන්ම ග්‍රහලෝක ගමන් කරන්නේ සූර්යයා වටාය, නමුත් කොටස් දොලොසකට රාශි චක්‍රය බෙදා ඇත්තේ පෘථිවියට සාපේක්ශවය.අතීතයමෙම සංකල්පය ලොව විවිධ සංස්කෘතීන්වල විවිධ කාල වකවාණුවල බිහිවී ඇත.දකුණු ආසියාවජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රය ආශ්‍රිතව මෙම සංකල්පයේ අතීතය වෛදික යුගය දක්වා දිවයයි.නව ග්‍රහ මණ්ඩලයභෞතික ග්‍රහ වස්තු අනුරූපී ග්‍රහයෝරවිමූලික ලිපිය: රවි රවි, හෝ සූර්යයා යනු අපේ ග්‍රහලෝක පද්ධතියේ නායකයාය. මුළු ග්‍රහ ලෝක පද්ධතියටම ආලෝකය හා ශක්තිය සපයන්නේ සූර්යයාය.පළොල් මල් වැනි එනම් රතු
සහ අඳුරු දුඹුරු පැහැ වේ.[2]චන්ද්‍රචන්ද්‍රයාට ස්වකීය ආලෝකයක් නැත්තේ ය. සූර්යයාගේ ආලෝකය  චන්ද්‍රයා කෙරෙහි වැටුනු කල චන්ද්‍රයා එම රශ්මිය පතුරුවමින් බබලයි.[2]සුදු පැහැ වේ. චන්ද්‍ර තෙම කෘශවූ වටවූ ශරීර ඇත්තේ ය. වා සෙම් අධිකයි. නුවනැත්තේ ය, කෝමල වචන කියන්නේ ය. පෙනීමට ප්‍රිය ඇස් ඇත්තේ ය.[2]කුජ / අඟහරුඉතා දිර්ඝ නොවූ සිරුරු ඇත්තේ ය. නෙළුම් මල් පෙති වැනි වැන ඇත්තේ ය.[2]බුධඊතණ, නෙළුම්පත් වැනි වර්ණ ඇත්තේ ය.[2]ගුරුසුදු පාට ශරිර ඇත්තේය.[2]ශුක්‍ර / සිකුරු / කිවිඉතා සුදුත් නොවූ ඉතා කළුත් නොවූ වර්ණ ඇත්තේය.[2]ශනි / හෙනහුරා / සෙනසුරුකළු වන් ශරීරයක් ඇත්තේ ය.[2]න්‍යායික ග්‍රහයෝමූලික ලිපිය: රාහු සහ කේතුරාහු සහ කේතු(Lunar node) සෙවනැලි ග්‍රහයෝ ය. එනම් මෙම ග්‍රහයෝ ඇත්තවශයෙන්ම ස්කන්ධයක් ලෙස පවතින්නෝ නොවෙති. රාහුසහ කේතු යනු පිළිවෙලින් සර්පයෙකුගේ හිස සහ වලිගය බවට මතයක් ඇත. තවද රාහුසහ කේතු යනු අමෘතය පානය කරන ලද අසුරයෙකු වෙන් කරන ලද හිස සහ කඳ බවටද මතයක්ඇත. රාහු ලෞකික දීයුණුවද කේතු ලෝකෝත්තර දියුණුවද නිවේදනය කරයි.රාහු[සං
ස්කරණය]කේතුඋපග්‍රහයෝලග්නාධිපතිකොටුවලග්නාධිපතිPlanetary Joy1SaturnMercury2JupiterN/A3MarsMars4SunN/A5VenusVenus6MercurySaturn7MoonN/A8SaturnN/A9JupiterSun10MarsN/A11රවිJupiter12VenusMoonvteතාරකාශාස්ත්‍රHistory of astrologyHistory of astrologyAstrology and scienceAstrology and astronomyMusica universalisTetrabiblosAstrologersAstrologers by nationalityList of astrologersTraditions, types,branches and systemsAstrology by traditionබැබිලෝනියානු තාරකාශාස්ත්‍රයඅමරපුර තාරකාශාස්ත්‍රයEarly Irish astrologyචීන තාරකාශාස්ත්‍රයChristianity and astrologyMagiAstrology in Hellenistic EgyptGerman astrologyCosmobiologyHamburg School of AstrologyHellenistic astrologyජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රයනාඩිශාස්ත්‍රයJewish views on astrologyHebrew astronomyමායා දිනදසුනAstrology in medieval Islamතිබ්බත තාරකාශාස්ත්‍රයබටහිර තාරකාශාස්ත්‍රයAstrology by typeAgricultural astrol
ogyElectional astrologyEsoteric astrologyClassical planets in Western alchemyGeomancy and astrologyDivinatory, esoteric and occult tarotFinancial astrologyHeliocentric astrologyHorary astrologyHoroscopic astrologyJudicial astrologyKarmic astrologyKatarchic astrologyLocational astrologyAstrocartographyMedical astrologyMeteorological astrologyNatal astrologyNatal chartPsychological astrologySidereal and tropical astrologySun sign astrologySynoptical astrologyආශ්‍රිත මාතෘකාAstrology and scienceArchaeoastronomyAstrological ageAstrological aspectAstrological symbolsAstrology and the classical elementsCultural influence of astrologyග්‍රහයෝZodiacSee alsoAstrology Portalආශ්‍රිත↑ මෝනියර්-විලියම්ස් විසින් සංස්කෘත-ඉංග්‍රීසි ශබ්දකෝෂය (c) 1899↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 වරහමිහිරය; 1918 Paraphrased By Don David Jayamanna, Published by Vidyadarsa Press.Dr. එඩ්වර්ඩ් සෙසිල් හැරිස් (වම් පැත්තේ) පෝලන්ත ජාතික පුරා විද්‍යාඥයකු වූ සිබිග්නිව් කොබ
ිලින්ස්කි සමඟ. කොබිලින්ස්කි විසින් හැරිස්ගේ පුරා විද්‍යාත්මක භූ ස්ථර විද්යාව පිළිබඳ වූ ග්‍රන්ථය පෝලන්ත බසට පරිවර්තනය කරන ලදී. කෙසේ නමුත් ස්ථර අතර භෞතික සම්බන්ධකම් මත පදනම්ව පුරා විද්‍යාත්මක ස්ථර පිළිබඳ ශ්‍රේණීකරණ රූප සටහනක් නිර්මාණය කිරීමේ සංකල්පය හැරිස්ගේ අනුකෘති ඇති වීමට පෙර වින්චෙස්ටර් හා එංගලන්තයේ අනෙකුත් නාගරික ප්‍රදේශවල පැවතුණි. හැරිස්ගේ ක්‍රියාවල එක් අවසාන ප්‍රතිඵලයක් වූයේ වැඩ බිම් කැනීමේ දී එය භූ ස්ථර විද්‍යානුකූලව, නිර්මාණය වූ ආකාරයට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස සිදු කළ යුතු බව හා ඒ සඳහා දිවත හෝ ප්ලේනම් (Planum) වැනි භූ ස්ථරීකරණය පිළිබඳ අභිමත මිනුම් යොදා නොගත යුතු බවයි. හැරිස් විසින් මුලින්ම ප්‍රකාශ කළේ (පුරා විද්‍යාත්මක භූ ස්ථර විද්‍යාවේ න්‍යායන්හි දී) භූ ස්ථරීකරණයේ  එක් එක් ඒකකයට, සාමාන්‍යයෙන් මිනුම් කරන ලද සැලසුමක ආකාරයේ එහිම චිත්රක නිරූපණයක් පැවතීමේ අවශ්‍යතාවයි. පුරා විද්‍යාත්මක භූ ස්ථර විද්‍යාවේ නීති ප්‍රකාශ කිරීමෙන් හා වැඩ බිමක අවසාදනය වීමේ හෝ නිධිගත වීමේ අනුක්‍රමණය සරලව හා චිත්රකව නිරූපණය කරන පද්ධතියක් සකස් කිරීම නිසා හැරිස් විසින් තනියම ශ්රේෂ්ට කැනීම්කරුවෙකු නොවී වීලර් වැනි ශ්රේ
ෂ්ට භූ ස්ථර විද්‍යාත්මක පුරා විද්‍යාඥයන්ගේ අඩි සලකුණු ඔස්සේ යන බවට මතවාදයක් ගොඩනැඟිනි. හැරිස්ගේ කටයුතු, ලන්ඩන් කෞතුකාගාරය මඟින් සිදු කළ තනි සන්දර්භ සැලසුම්කරණයේ දියුණුකිරීම්වලට ප්‍රධාන මෙහෙයවීමක් වූ අතර සංකීර්ණ පුරා විද්‍යාත්මක දත්ත කුලකවල විශ්ලේෂණයකට මඟ පාදන UK හි දී නිපදවන ලද පුරා විද්‍යාත්මක වාර්තා කිරීමේ මෙවලම් හා තාක්ෂණික ක්‍රම පිළිබඳ විෂයාංග, භූ භාවිත රූප සටහන්වල දියුණු වීමට ද ප්‍රධාන මෙහෙයවීමක් විය. හැරිස් අනුකෘතිය හෝ ඉන්චෙස්ටර් ශ්‍රේණීකරණ රූප සටහන යනු පුරා විද්‍යාත්මක සන්දර්භවල තාවකාලික අනුපිළිවෙල නිර්ණය කිරීමට යොදා ගන්නා මෙවලමක් වන අතර එමනිසා එමඟින් පුරා විද්‍යාත්මක වැඩ බිමක වූ වියළි ප්‍රදේශයක් මත අවසාදනය වීමේ අනුක්‍රරමණය නිර්ණය කළ හැක. අනුකෘති මඟින් නිරීක්ෂණය කළ හැකි භූ ස්ථරික ඒකක හෝ සන්දර්භවල සාපේක්ෂ පිහිටීම හා භූ ස්ථරීය ස්පර්ශය පෙන්නුම් කරයි. අනුකෘතිය එංගලන්තයේ ඉන්චෙස්ටර්හි දී Dr. එඩ්වර්ඩ් සෙසිල් හැරිස් විසින් 1970 දශකයේ මුල් භාගයේ දී නිර්මාණය කරන ලදී.පුරා විද්‍යාත්මක භූ ස්ථර අධ්‍යයනය පිළිබද හැරිස්ගේ නීතිසුපිරි ස්ථානය පිළිබද නීතියසත්‍ය ලෙසම නිර්මාණය වු ස්ථර හ
ා අන්තර් මුහුණත් අංග ශ්‍රේණියක මුලු ස්ථර කරණයේ උස් ඒකක ලාභාල වන අතර පහත් ඒකක වඩා වයසින් වැඩි වෙයි. මේ සියල්ල පුරා විද්‍යාත්මක භූ ස්ථර කරණයේ පෙර පැවති ස්කන්ධයක් මත තැන්පත් වීම හෝ ඉවත් වීමෙන් නිර්මාණය වී ඇත. නියම තිරස පිළිබද නීතියවිසිරුණු ආකාරයකින් තැන්පත් වු ඕනෑම පුරා විද්‍යාත්මක ස්ථරයක් තිරස් අවසාදනය වීම දෙසට නැඹුරු වනු ඇත. ඇල වුණු මුහුණත් මත සොයා ගැනෙන ස්ථර නියමා කාරයෙන් තැන්පත් වී හෝ පෙර පැවති අවසාධිත වල සමෝච්ච රේකා සමග සමානුරූපිව හෝ පවතියි. නියම අඛණ්ඩතාවය පිළිබද නීතිනියමාකාරයෙන් තැන්පත් වුණ ඕනෑම පුරා විද්‍යාත්මක අවසාදිතයක් අවසාදිත බේසමට සීමා වලින් බැදී තිබීම හෝ තුනී සීමාවක් දක්වා සිහින් වීම සිදු වෙයි. එම නිසා තිරස් තල දර්ශනයකදී අවසාදිතයේ ඕනෑම සීමාවක් අනාවරණය  වුවහොත් (එහි අන්තර්ගතයෙන් කොටසක් කැණීම් නිසා හෝ ඛාදනය නිසා ඉවත්ව ගොස් තිබිය යුතුය.) එහි අඛණ්ඩතාවය තෝරා බේරා ගැනීම හෝ නොතිබීම විස්තර කළ යුතුය. භූ ස්ථර අධ්‍යයනයේ අනුක්‍රමණය පිලිබද නීතිපුරා විද්‍යාත්මක භූ ස්ථර කරණයේ ඕනෑම දී ඇති ඒකකයක් භූ ස්ථරකරණ අනුක්‍රමණයක එහි පිහිටීම එයට උඩින් ඇති සියවම ඒකක වලට පහලින්ම වු ස්ථානය හා එයට පහළ
ින් ඇති සියළුම ඒකක වලට උඩින්ම වු ස්ථාන හා එය සමග භෞතික ස්පර්ශයක් ඇති ස්ථාන අතර යම් ස්ථානයක් ගන්නා අතර අනෙකුත් සියළු සිපිරි ස්ථාන සම්බන්ධතා අතිරික්ත ලෙස සැලකෙයි. මෙම නීති 1979 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 1992 සිට 2003 දක්වා ඒක්සත් රාජධානියෙ හි පැවති භූ ස්ථර අධ්‍යයනය තේරුම් ගැනීම  කලාව පුනර්දර්ශණය කිරීමකි යන සම්මේල‍නයේදි ඉදිරිපත් කරන ලද පත්‍රිකාව පුරා විද්‍යාත්මක භූ ස්ථරය පිළිබද පස්වන නීතියක් ද අන්තර් ගත කොට තිබිණි.Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Harris_matrixමහින්දා ගමනයෙන් ලංකාවට ලැබුන බව සැලකෙන ත්‍රිපිටකයට ඇතුළු නොවුනු කරුණු අටුවා නමින් සිංහල බසින් පැවත එන ලදී. ඊ.ඩබ්. අදිකාරම් මහතාගේ මතය අනුව එබඳු මූලාශ්‍ර 28කි.මහා අට්ඨකථා හෙවත් මූල අට්ඨකථාමහා පච්චරිය අට්ඨකථාකුරුන්දි අට්ඨකථාඅන්‍ධකට්ඨ කථාසංඛෙපට්ඨ කථාවිනයට්ඨ කථාසුත්තන්තට්ඨ කථාආගමට්ඨ කථාදීඝට්ඨ කතාමජ්ඣිමට්ඨ කථාසංයුක්තට්ඨ කථාඅංගුත්තරට්ඨ කථාඅට්ඨ කථා ඒක වචනයෙන්අට්ඨ කථා බහු වචනයෙන්අට්ඨකථා චරියමූලාශ්‍රඅත්තුඩාවේ ශ්‍රී රාහුල හිමි (2000). අට‍්ඨකථා සාහිත්‍යය හා අටුවා රසකතා. බෞද්ධ සංස්කාතික මධ්‍
යස්ථානය. ISBN 955-8129-60-7.සබැඳි ලිපිඅටුවාපුරාවිද්‍යාත්මක ආචාර ධර්ම යනු අතීත වස්තුන් අධ්‍යයනය කිරීමේදි මතුවන ගැටළුය. වෙනත් විෂය ක්ෂේත්‍රවල මෙන්ම පුරා විද්‍යාඥයාද පර්යේෂණ කිරීමේදී ඉහළ ප්‍රමිතියක් පවත්වා ගත යුතු අතර බුද්ධිමය දේපළ නීති, සෞඛ්‍ය හා රක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ග හා වෙනත් නීතිමය බැඳිම් අනුගමනය කළ යුතුය. පුරාවිද්‍යා ආයතන තම සමාජිකයන් පුරාවස්තු ආරක්ෂාව හා කලමනාකරණය කිරීමට මනුෂ්‍ය ශරීරාංග වලට  ගෞරවනීයව සැලකීමට වැනි කටයුතු සඳහා මෙහෙය විය යුතුය. මෙම ආචාර ධර්ම වලට ‍එකඟ නොවන්නන්ට දඬුවම් පැමිණවීමට හැකියාව ඇත. නුතන පුරාවිද්‍යාත්මක ගවේෂණ වලදී මුහුණදීමට සිදුවන පොදු ගැටළුවක් වන්නේ කැණිම් වලදී හමුවන ඇබෝරිජිනල් කණ්ඩායම් වලට අයත් මුතුන් මිත්තන් හො දැනට ලෝකයේ සිටින සුළු ජාතියකට අයත් ආදිතමයන්ගේ අවශේෂ ගොඩගැනීමේදී ඒවාට සලකන ආකාරය වේ. දේශීය පුද්ගලයන්ට ඉතා වැදගත් පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමින් යුත් ස්ථාන කැණිමෙන් ලබාගන්නා පුරා වස්තුන් කෞතුකාගාර වල තැන්පත් කිරිමේදි හා විකිණිමේදී ගෞරවනීය ක්‍රම අනුගමනය කිරීම පිළිබඳව බටහිර ජාතීන්ගේ අවධානය යොමු වෙමින් පවති. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ NAGPRA නීති මාලාව මෙය
ට නිදසුනකි. මෙය ඓතිහාසික සොහොන් බිම් වලට පමණක් නොව පළමු ලෝක යුද්ධ සමයේ සොහොන් බිම් සංවර්ධන කාර්යයන් සඳහා යොදාගැනිණි. එහි පැවතුන ශරීර අවශේෂ ගොඩගෙන ඉවත් කිරීමේදී එම සොහොන් බිම් වල වැළලුනු අයගේ ඥාතින් විසින් ඒ සියල්ල දකින ලදී.ජ්‍යාතන්තර පුරාවස්තු වෙළෙඳාම පිළිබඳව ද (මෙය නවීන පුරාවිද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රය හා සම්බන්ධ නොවුවද) ආචාර ධර්ම පිළිබඳව ගැටළු මතු වි ඇති අතර, එයට හේතුව පුරාවස්තූන්ගේ අයිතිය පිළිබඳව ඇතිව තිබෙන ගැටළුවයි. පුරාවස්තු ආනයනය කරන වෙළෙඳපොලවල් පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානවලට හානි කිරීමට පෙළඹෙති.පුරාවිද්‍යාත්මක කරුණු දේශපාලනික වාසි සඳහා යොදා ගනිමින් ජාතිවාදය හ යුද ආක්‍රමණ සාධාරණිකරණය කිරීම පිළිබඳවද ගැටළු මතුව පවති. මෙය සඳහා ප්‍රකට නිදසුනක් වන්නේ ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් විසින් කලාපය පුරා පැතිරුන ආර්ය සංස්කෘතියක සාක්ෂි සෙවිම සඳහා මධ්‍යම යුරෝපයේ කරන ලද කැණිම්ය. බොහෝ පුරාවිද්‍යාඥයෝ රජයට හෝ රජයේ අනුමැතිය ලැබු ආයතන වල සේවය කරන අතර සියල්ලෝම නීති වලට යටත් වෙති. මෙම නීති පද්ධතිය යම් මට්ටමකට පුරාවිද්‍යා අවශේෂ පිළිබඳ උනන්දුව හා ආර්ථික දියුණුව යන කරුණු දෙකෙන්ම යුක්තය. St. Pancras දුම්රිය මාර්ගය තැනීමේදි සිදුක