LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
් වීම ප්‍රයෝජනයට ගනී.මූලික වශයෙන් නිදහස් වෙළඳපලට ගරු කරමින් සැලසුම් ගත ආර්ථිකයටත් නිර්බාධ ක්‍රමයේ ධනවාදයටත් යන දෙකටම සමාජ වෙළඳපල ආර්ථිකය විරුද්ධ වෙයි. නිදහස් වෙළඳපල ආර්ථිකය නිර්මිතියක් වීමට අවශ්‍ය නැති වුවද එහි ස්වභාවය තුළම එය සමාජීය වන බව එර්හාඩ් වරක් ෆෙඩ්රික් හෙයික් ට පැවසීය.සමාජ වෙළඳපොළ ආර්ථිකයක සෑමවිට සාමුහික කේවල් කිරීම ජාතික මට්ටමින් සිදුවේ. එක් සමාගමක් සහ එක් වෘත්තීය සංගමයක් අතර නොව ජාතික රැකියා යෝජකයින් සංවිධාන ගත ජාතික වෘත්තීය සංගම් අතර මෙම කේවල් කිරීම සිදුවේ.Soziale Marktwirtschaft සංකල්පය මුල සිටම පෝෂණය කිරීමට දායක වූ ෆාන්ස් ඩපෙන්හෙයිඩර් ,වෝල්ටර් ඉයුකන් විල්හෙල්ම් රොප්කේ ,ෆ්න්ස් බෝහම්, සහ ඇල්ෆඩ් මුලර් ආර්මැක් යන අය සමාජ වෙළඳපොල ආර්ථික සංකල්පය වර්ධනය කිරීමේ වැදගත් චරිතයන්ය.ඉතිහාසයපළමු මතභේදකාරී තත්වයේදී බටහිර ජර්මනිය හා ඔස්ට්‍රියාව යන රටවල් දෙකේම ආර්ථික සංවර්ධනය මෙම ක්‍රමය යටතේ සිදුවූ හෙයින් එම රටවල්වල මෙම ආකෘතිය ක්‍රමයෙන් ජනප්‍රිය විය.1960 ගනන් වලදී සමාජ වෙළඳපොල ආර්ථික ක්‍රමය බටහිර යුරෝපයේ ප්‍රධාන ආර්ථික ආකෘතිය විය . මධ්‍යම දකුණු (ක්‍රස්තියානි ප්‍රජාතන්ත්‍රවා
දී පක්ෂ විසින් මෙහෙයවන ලද) හා මධ්‍යම(කම්කරු හෝ සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂ විසින් මෙහෙයවන ලද ) යන දෙපාර්ෂවයේම පරිපාලනය විසින් මේ සඳහා ලුහුබැඳීම සිදුවිය.දකුණු යුරෝපීය රාජ්‍යයන් මහා පරිමාණ මහජන සේවාවන් ඉහළ වැටුප් වර්ධක ,අගයන් සහ පහළ රැකියා වියුක්තිය අඩු උද්ධමනය කුඩා ජාතික ණය ප්‍රමාණයන් පහළ පොදු වියදම් සහ වෙනත් ආර්ථික සෞඛ්‍ය ප්‍රතිපත්තීන්වලට වඩා කැමැත්තක් දැක්වීය.1989 නොවැම්බර් 09 බර්ලින් තාප්පය බිඳවැටීමෙන් පසු බොහෝ මධ්‍යම දකුණු පාර්ෂවයන් ක්‍රමයෙන් නව ලිබරල්වාදී අන්ත ධනවාදී ආර්ථික ප්‍රතිපත්තීන් වෙත තල්ලු විය. මධ්‍යම වමේද සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් එවැනි මගක් ගන්නා ලදී . මෙය තෙවන මාර්ගයේ සංවර්ධනයයි. කෙසේවුවත් යුරෝපා සංගම් ව්‍යවස්ථාවේ යම් ආකාරයක සමාජ වෙළඳපොල ආර්ථික ලක්ෂණයන් වෙත බැඳීමක් දක්නට ඇත. (මේවන විට ප්‍රංශයේ හා නෙදර් ලන්තයේ ජනමත විචාරණයකට යොමු වන තෙක් වැට උඩ පවතී.)ආශ්‍රිතhttp://en.wikipedia.org/wiki/Social_market_economyReferenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Chaparralමෙම ලිපිය වනාහි Diabetes mellitus ලිපියෙහි  ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ සිට සිංහල වෙත  නොනිමි පරි
වර්තනයකි .ඉංග්‍රීසි සහ සිංහල යන භාෂාවන්හි සුදුසු හා ප්‍රමාණවත් පරිචයක් ඇත්නම්, මෙම පරිවර්තනය සම්පූර්ණ කිරීමට ඔබට අවකාශ ඇත.අදාල විෂය පිලිබඳ දැනුවත්නම්, නැවුම් ස්වයං නිර්මාණයක් ලෙස ලිපිය සම්පූර්ණ කිරීමට ඔබට අවකාශ ඇත.රෝග වළක්වා ගැනීමපළමුවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇතිවීමට HLA ජාන හා සම්බන්ධ ප්‍රවේනි ගත බලපෑමක් ඇත. තවද, හඳුනා නොගත් පාරිසරික සාධක (ඇතැම් ආසාදන) සහ පාලනය නොකළ ස්වාභාවිකවම ඇතිවන ප්‍රතිශක්ති ප්‍රතිචාර මගින් ඉන්සියුලින් නිෂ්පාදනය කරන බීටා සෛල විනාශ කරයි. ඇතැම් සමීක්ෂණ වලට අනුව පෙනී ගො‍ස් ඇත්තේ මව් කිරීදීම මගින් මෙකී අවධානම අඩුවන බවයි. වෙනත් පෝෂණය හා සම්බන්ධ අවධානම් සාධක පිළිබදව අධ්‍යනය කළද ඒ සඳහා පැහැදිලි සාක්ෂි සො‍යාගෙන නොමැත. කුඩා ළමුන්ට ඔවුන් ඉපදී පළමු වසර තුළ විටමින් D 2000IU ප්‍රමාණයක් ලබාදීම මගින් පළමු වන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇතිවීමේ අවධානම අඩුවේ.ස්වභාවිකවම දියවැඩියාව ඇති වීම සඳහා ප්‍රතිදේහ සිරුර තුළ අන්තර් ගත නමුත් දියවැඩියා රෝග ලක්ෂණ නොමැති කුඩා ළමුන්ට විටමින් B – 3 (Niacin) ලබාදීමේදි සාමාන්‍ය ජනගහනයකට වඩා වසර 7 ක ජීවිත කාලයක් තුළ දියවැඩියාව ඇති වීමේ අවධානය අඩකින් අඩු
වී ඇත. දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති වීමේ අවධානම ආහාර රටාවේ වෙනස් වීම් සහ ශාරීරික ක්‍රියාකාරිත්වයන් කෙරෙහි වැඩිපුර නියුතු වීමෙන් අඩුකර ගත හැකිය.  ඇමරිකානු දියවැඩියා සංගමය අනුමත කරන ආකාරයට සෞඛ්‍ය සම්පන්න දේහ ස්කන්ධයක් පවත්වා ගැනීමෙන්, අවම වශයෙන් සතියකට පැය 2 1/2 ක ව්‍යායාමයක් ලබාගැනීමෙන් (වේගවත්ව ඇවිදීමෙහි යෙදීමද ප්‍රමාණවත්ය), මධ්‍යම ප්‍රමාණයෙන් මේද අන්තර්ගත ආහාර ගැනීමෙන් සහ ප්‍රශස්ථ මට්ටමකින් සිරුරට තන්තු වර්ග ලබාගැනීමෙන් රෝගයෙහි අවධානම අඩුකර ගත හැකිය. ඇමරිකානු දියවැඩියා සංගමය මධ්‍යසාර පරිභෝජනයට ගැනීම රෝග වළක්වා ගැනීමේ ක්‍රමෝපායක් ලෙස අනුමත නොකරයි. නමුත් මධ්‍යම ප්‍රමාණයෙන් මධ්‍යසාර පරිභෝජනයට ගැනීම එහි අවධානම අඩු කරයි නමුත් ඉතා අධිකව මධ්‍යසාර භාවිතා කිරීමෙන් සිරුරෙහි විවිධ පද්ධතීන් කෙරෙහි හානිදායක බලපෑම් එල්ල කරයි.  රුධිර සීනි දර්ශකය අඩු ආහාර පරිභෝජනය කිරීම මගින් රෝගය කෙරෙහි වාසි දායක බලපෑම් එල්ල කරන බවට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැත. ඇතැම් අධ්‍යයනයන්ට අනුව පෙනීගොස් ඇත්තේ දියවැඩියාව ඇති වීමට වැඩි වධානමක් ඇති පුද්ගලයන් හට පුර්වව මෙට්ෆෝමීන්, රෝසිග්ලිටසෝන් හෝ වැල්සාටන් වැනි ඖෂධ ලබාදීම මගින් රෝගය
ප්‍රගමනය වීමේ වේගය අඩාල වන බවයි. හයිඩ්‍රෝක්සි ක්ලෝරෝක්වීන් යොදා ගනිමින් ප්‍රතිකාර කරන රුමටොයිඩ් සන්දි ප්‍රදාහය ඇති රෝගීන් හට දියවැඩියාව ඇති වීමේ අවධානම 77% කින් අඩුවේ. මවුකිරි දීම මගින් දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව මව්වරුන්ට  ඇති වීමේ අවධානම අඩු කෙරේ. වෙනත් භාවිතා සඳහා, ශාක (බහුරුත්හරණය) බලන්න.ශාකකාලීන ව්‍යාප්තිය: මුල් කේම්බ්‍රියන් යුගය සිට මෑත යුගය තෙක්, එහෙත් වැඩිදුර කියවන්න, 520–0 Ma PreЄЄOSDCPTJKPgNවිද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයඅධිරාජධානිය:යුකැරියෝටා(unranked):ආර්කිප්ලාස්ටිඩාරාජධානිය:ප්ලාන්ටේහේකල්, 1866[1]කොට්ඨාශකොළ ඇල්ගීක්ලෝරෝෆයිටාචරෝෆිටාභූමියේ හටගන්නා ශාක (එම්බ්‍රියෝෆයිට්ස්)සනාල නොවන භූමියේ හටගන්නා ශාක (බ්‍රියෝෆයිට්ස්)Marchantiophyta—liverwortsAnthocerotophyta—hornwortsBryophyta—mosses†HorneophytopsidaVascular plants (tracheophytes)†Rhyniophyta—rhyniophytes†Zosterophyllophyta—zosterophyllsLycopodiophyta—clubmosses†Trimerophytophyta—trimerophytesPteridophyta—ferns and horsetails†ProgymnospermophytaSeed plants (spermatophytes
)†Pteridospermatophyta—seed fernsPinophyta—conifersCycadophyta—cycadsGinkgophyta—ginkgoGnetophyta—gnetaeMagnoliophyta—flowering plants†Nematophytesශාක යනු ජිවයෙහි විශේෂ ආකාරයක් වන අතර ඒ සඳහා පදුරු, තෘණ වර්ග, පර්නාංග, හරිත ඇල්ගි, පෙද වර්ග, වැල් වර්ග සහ ඖෂධ පැලෑටි අයත්වෙයි. 350000 ප්‍රමාණයක ශාක විශේෂ ප්‍රමාණයක් ඇතැයි මේ වන විට ගණන් බලා ඇත. ඒවා බීජ ශාක, bryophyte සහ පර්නාංග වේ. 2004 දී සොයා ගෙන ඇති ආකාරයට 287,655 ප්‍රමාණයක් විශේෂ හඳුනාගෙන ඇති අතර ඉන් 258,650 ප්‍රමාණයක් මල් හට ගන්නා ශාක වන අතර 15,000 ප්‍රමාණයක් bryophyte වේ. හරිත ශාක ඇතැම් අවස්ථාවලදී metaphytes ලෙස හැඳින්වෙන අතර ප්‍රභාසංස්ලේෂණය මගින් සුර්යය ශක්තිය තිර කරනු ලබති.වර්ධනයශාකයක් සෑදී ඇති ඝණ ද්‍රව්‍යවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් ලබාගෙන ඇත්තේ වායුගෝලයෙනි. ඒ ප්‍රභාසංශ්ලේෂණය නම් වූ ක්‍රියාවලිය හරහාය. ශාක හිරු එළියෙන් ශක්තිය ලබාගෙන වායු ගෝලයෙන් ලබාගත් CO2 සරල සීනි බවට පත් කරයි. මෙම සීනි එහිදී ගොඩනැංවීමේ කොටස් සේ එකතු වී ශාකයේ ප්‍රධාන ව්‍යුහමය සංරචක ගොඩ නංවනු ලබයි. ශාක පස කෙරෙහි ප්‍රාථමික විශ්වාසය රඳවා ආධාරය සහ (ප්‍ර
මාණාත්මක වශයෙන්) ජලය ලබා ගනී. නයිට්‍රජන්, පොස්පරස් සහ අනෙකුත් තීරණාත්මක පෝෂක මූල ද්‍රව්‍ය පසේත් අඩංගුවේ.බොහෝ ශාකවල සාර්ථක වර්ධනය සඳහා ඒවාට වායුගෝලීය ඔක්සිජන් ශ්වසනය සඳහාද මූල පද්ධතිය වටා ඇති ඔක්සිජන් ද අවශ්‍ය වේ. කෙසේ වෙතත් විශේෂිත සනාල පැලෑටි කිහිපයක් (කඩොලාන ශාක වැනි)මූල මණ්ඩලය අවට ඔක්සිජන් හීන වූ පරිසරවල වර්ධනය වේ.අර්ථ දැක්වීමඇරිස්ටෝටල් විසින් සියළුම ජීවි ද්‍රව්‍ය ශාක (සංචරනය කල නොහැකි) සහ සත්ව (සංචරනය කල හැකි සහ ආහාර ද්‍රව්‍ය සොයා ගමන් කල හැකි) ලෙස කොටස් දෙකකට බෙදන ලදී. ලිනේයස්ගේ වර්ගි කරණයේදී ඔහු මේවා ශාක (Metaphyta හෝ Plantae) සහ සත්ව (Metazoa) රාජධානි ලෙසද වර්ගි කරණය කරන ලදී. එතැන් පටන් ශාක රාජධානිය විවිධ ඒහා අදාල නොවන කාණ්ඩ සමගද සම්බන්ධ බවට තොරතුරු අනාවරණය වුණි. ඒවා නම් දිලීර වර්ග සහ ඇතැම් ඇල්ගි විශේෂයි. මේවා පසුකාලීනව අලුත් රාජධානියකට වෙන්කර හරින ලදී. කෙසේ නමුත් මේවා බොහෝ අවස්ථා වලදී තව දුරටත් ශාක රාජධානියට අන්තර්ගත ලෙස සලකනු ලැබේ. ශාක යන නාමකරණය යම්කිසි විශේෂ අවස්ථාවකදී යොදා ගත හොත් එය සාමාන්‍යයෙන් එකි වර්ග තුනෙන් එකකට අයත්වේ. කුඩාම සිට විශාලතම අවස්ථාව දක්වා මෙ
කි වර්ගිකරණයන් තුල පහත පරිදි වේ. •	ගොඩබිමෙහි ඇති ශාක -  මේවා Embryophyta හෝ Metaphyta ලෙසද හැදින්වේ. කුඩාම ශාක වර්ගීකරණ කුලකය  පහතින් නිරූපණය කර ඇත. •	හරිත ශාක - මේවා Viridiplantae, Viridiphyta හෝ Chlorobionta ලෙසද නම් කෙරෙන අතර ඉහතින් සදහන් කරන ලද Embryophyta, Charophyta සහ Chlorophyta (කොළ පැහැ ඇල්ගි වර්ග) වර්ගයට අයත්වෙයි. •	Archaeplastida මේවා ශාක sensu lato ලෙසද හැදින්වේ. Plastida හෝ Primoplantae වලට ඉහති කී කොළ පැහැති ශාක අන්තර් ගත වන අතර Rhodophyta (රතු ඇල්ගි) සහ Glaucophyta වන්ද අයත්වෙයි. පුළුල්ම ශාක වර්ගි කරණයේදී මෙහි බොහෝමයක් වු සුනෂ්ටිකයෙන් අන්තර්ගත වන අතර ඒවා ඔවුන්ගේ chloroplast ලබාගෙන ඇත්තේ සයනෝ බැක්ටිරීයාවන් භක්ෂණය කිරීමෙනි. වෙනත් ආකාරයකින් කිවහොත් ප්‍රභාසංස්ලේෂණය සිදු කරන වෙනත් ජිවීන්ද ශාක ලෙස හැදින්වෙන අතර ඒවා සම්ප්‍රදායික වර්ගිකරණයට අන්තර්ගත ‍නොවන අතර ඔවුන් සැබෑ ශාක වලට සමීප සම්බන්ධතාවයක් නොපවත්වයි. ශාක විශේෂ 375000 ප්‍රමාණයක් සොයා ගෙන ඇති අතර සෑම වසරකදීම අළුතින් ශාක විශේෂ කිහිපයක් සොයා ගන්නා අතර ඒ පිළිබඳව විග්‍රහ කරනු ලබයි.ඇල්ගී අර්නස්ට් හේකල්ගේ‍  කුන්
ස්ට්ෆොර්මන් ඩර් නටූර්, 1904 වෙතින් හරිත ඇල්ගිබොහෝ ඇල්ගි වර්ග ශාක රාජධානිය යටතට වර්ගිකරණය නොකෙරේ. ඇල්ගි වර්ග විවිධ කාණ්ඩ වලට අයත් ඇල්ගි වර්ග ප්‍රභාසංස්ලේශණය මගින් ශක්තිය නිපදවන ජීවින් විශේෂ වේ. මින් එක් එක් ඇල්ගි විශේෂ ප්‍රභාසංස්ලේශණය නොකරන වෙනස් පුර්වජයින්ගෙන් පැවත එයි. මෙම ඇල්ගි අතුරෙන් වඩාත් පැහැදිලි විශේෂය වනුයේ ශාක සමුද්‍ර විශේෂයි. මොවුන් බහු සෛලික ඇල්ගි විශේෂ වන අතර දළ වශයෙන් භෞමික ශාක වලට සමානකම් දක්වයි. නමුත් මේවා කොළ, රතු සහ දුඹුරු ඇල්ගි ලෙසට වර්ගිකරණයක් සිදු කරනු ලබයි. මෙකී එක් එක් ඇල්ගි වර්ගද විවිධ අන්වීක්ෂීය සහ එක් සෛලික විශේෂ ලෙසට වර්ගීකරණය කර ඇත. ඇල්ගි වර්ග අතරින් වර්ග දෙකක් පමණක් භෞමික ශාක වලට (Emvriophytes) සමීප සම්බන්ධතාවයක් ඇතැයි සැලකේ. මින් මුල්ම කාණ්ඩය වනුයේ Charophyta වන් වන අතර එමගින් embryophyta වන් ඇති වු බවට සැලකේ. Emdryophyte සහ Charophyte යන කාණ්ඩ දෙකෙහි සංකලනයන් හරිත ඇල්ගි වල (Chlorophyta) දක්නට ඇති අතර මෙහි වඩාත් පැහැදිලි නොවු කාණ්ඩය එක්ව ගත් කල හරිත ශාක හෝ viridiplantae ලෙසට හැඳින්වේ. ශාක රාජධානිය මෙකි ඒකවංශික වර්ගි කරණයට අයත්වෙයි. හරිත ඇල්ගි වල ඇති යම්යම
් වෙනස්කම් හැරුණු කොට ඉහත කී සියළුම වර්ග වල සෛල බිත්ති සෙලියුලෝස් වලින් සැදුම් ලත් අතර හරිත වර්ණක A සහ B අන්තර්ගත හරිතප්‍රද ඇති අතර ආහාර ද්‍රව්‍ය පිෂ්ඨය ලෙස ගබඩා කරනු ලැබේ. ඔවුන් තර්කුවක් නොමැතිව අනුනන විභාජනයට ලක්වන අතර පැතලි මියර සහිත මයිටකොන්ඩ්‍රියාවන් අන්තර්ගත වේ. හරිත ශාක වල හරිත ලව පටල දෙකකින් ආස්තරණය වී ඇති අතර එමගින් ඔවුන් සයනෝ බැක්ටිරීයාවන්ගෙන් සම්භවය වී ඇති බවට සාක්ෂි ඇත. මෙය අනෙකුත් ඇල්ගි වර්ග දෙක වන Rhodophyta හෙවත් රතු ඇල්ගි සහ Glaucophyta සදහාද සත්‍යවේ. මෙම සියළුම කාණ්ඩ තුන සදහා පොදු සම්භවයක් අතැයි විශ්වාස කෙරෙන අතර ඔවුන් Archaeplastida නම් වර්ගිකරණයට යටත් වෙයි. මීට අමතරව බොහෝමයක් අනෙකුත් ඇල්ගි වර්ග (උදා - haterokonts, haptophytes, dinoflagellates සහ euglenids) සදහා ද ආස්තරණ පටල තුනකින් හෝ හතරකින් ආවරණය වු හරිත භක්ෂණය පවතී. ඔවුන් හරිත ශාක වල සමීප ඥ‍ාතීන් නොවන අතර එහි හරිත ලව ලබාගෙන ඇත්තේ රක්ෂණය කරන ල හෝ සහජීව චර්යා පෙන්වන ද හරිත හෝ රතු ඇල්ගි වලිනි. දිලීරදිලීර කලින් ශාක රාජධානියට ඇතුළත්කර තිබුණද, එය තව දුරටත් ශාක ලෙස නොසැලකේ. කළල ශාක සහ ඇල්ගී මෙන් නොව දිලීර ප
්‍රභාසංශ්ලේෂක නොවන අතර මෘතෝපජීවී එනම් අවට පරිසරයේ ඇති ද්‍රව්‍ය බිඳ දමා දේහයට උරාගැනීමෙන් ආහාර ලබාගනී.දිලීර ශාක වර්ගයක් නොවන නමුත් අතීතයෙදී ශාක ලෙස සලකා තිබෙන අතර එය උද්භිද විද්‍යාඥයින්ගේ විෂය ධාරාවට ඇතුළත් යයි සළකා ඇත. දිගුකලක සිට දිලීර පරිණාමිකව ශාකවලට වඩා සතුන්ට සමීපයැයි හඳුනාගෙන තිබිණ.නමුත් ඒවා තවමත් මූලික උද්භිද විද්‍යා පාඨමාලාවල ගැඹුරින්ම ආවරණය කරන අතර සත්ව විද්‍යා මූලික පාඨමාලාවලදී එය අනිවාර්‍ය් නොවේ.බොහෝ දිලීර සෑදී ඇත්තේ දිලීර සූත්‍රකා ලෙස හඳුන්වන අන්වීක්ෂීය ව්‍යුහ වලින් වන අතර ඒවා සෛලවලට බෙදී හෝ නොබෙදී හෝ පැවතුනත් සූන්‍යෂ්ටික න්‍යෂ්ටිදරයි. දිලීරවල ප්‍රජනක ව්‍යුහ වන්නේ ඵලදේහ නොහොත් වඩාත් හුරුපුරුදු ලෙස බිම්මල්ය. මොවුන් කිසිම ප්‍රභාසංශ්ලේෂක කණ්ඩායමකට අයත් නොවන අතර සතුන්ගේ ළඟම නෑයන්වේ. මේ නිසා දිලීරවලට ඔවුන්ගේම රජධානියක් ඇත.ව්‍යුහය, වර්ධනය හා විකසනයශාකයක් සෑදී ඇති ඝණ ද්‍රව්‍යය වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් ලබාගෙන ඇත්තේ වායුගෝලයෙනි. ඒ ප්‍රභාසංස්ලේශණය නම් වූ ක්‍රියාවලිය හරහාය. ශාක හිරු එළියෙන් ශක්තිය ලබාගෙන වායු ගෝලයෙන් ලබාගත් CO2 සරල සීනි බවට පත් කරයි. මෙම සීනි එහිදී ගොඩනැංවීම
ේ කොටස් සේ එකතු වී ශාකයේ ප්‍රධාන ව්‍යුහමය සංරචක ගොඩ නංවනු ලබයි. ශාක පස කෙරෙහි ප්‍රාථමික විශ්වාසය රඳවා ආධාරය සහ (ප්‍රමාණාත්මක වශයෙන්) ජලය ලබා ගනී.  නයිට්‍රජන්, පොස්පරස් සහ අනෙකුත් තීරණාත්මක පෝෂණ මූල ද්‍රව්‍ය පසේත්අඩංගුවේ. බොහෝ ශාකවල සාර්ථක වර්ධනය සඳහා ඒවාට වායුගෝලීය ඔක්සිජන් ශ්වසනය සඳහා  මූල පද්ධතිය වටා ඔනක්සිජන් ද අවශ්‍ය වේ. කෙසෙ වෙතත් විශේෂිත සනාල පැලෑටි කිහිපයක් (කඩොලාන ශාක වැනි)මූල මණ්ඩලය අවට ඔක්සිජන් හීන වූ පරිසරවලද වර්ධනය වේ .පාරිසරික විද්‍යාවට අනුව ශාකවල වැදගත්කමඅර්තාපල් ශාකය:-යුරෝපීය ජාතිකයන් 1400 අග සහ 1500යේ මුල භාගයේදී ඇමරිකානුවන් සමඟ සම්බන්ධවීමෙන් පසුව අර්තාපල් ලෝකයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වෙත ද ව්‍යාප්තවූ අතර එතැන් පටන් එය වැදගත් ක්ෂේත්‍ර බෝගයක් බවට පත් වී ඇත.මිනිසා විසින් ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ශාක පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීම ආර්ථික උද්භිද විද්‍යාව හෙවත් මානවවංශ උද්භිත විද්‍යාව ලෙස හැඳින්වේ.මේවා බොහෝවිට සමානාර්ථපද ලෙස භාවිත කළත්, ඇතැමුන් ආර්ථික උද්භිත විද්‍යාව ප්‍රධාන වශයෙන් නවීන වගාකල ශාක පිළිබඳ මානව වංශ උද්භිද විද්‍යා අධ‍්‍යයනයන් පාරම්පරික ශාක වර්ග දේශීය ජනයා විසින් භාවිත ක
ිරීම පිළිබඳ යොමුවී ඇතිබව සලකනු ලබයි.මානවයා විසින් ශාක වගාකිරීම මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයේ පදනම වූ කෘෂිකර්මයෙහි කොටසකි.ශාක කෘෂිකර්මය,සත්ත්ව විද්‍යාව, උද්‍යාන පාලනය හා වන විද්‍යාව ලෙස කොටස් වලට බෙදී ඇත.ආහාර අර්ථයෙන් සියළු මානව පෝෂණය කෙළින්ම හෝ වක්‍රව ගොඩබිම් ශාක මත රඳාපවතී.බොහෝ මානව පෝෂණය ධාන්‍ය වර්ග විශේෂයෙන් බඩ ඉරිඟු ,තිරිඟු සහ සහල් මත හෝ වෙනත් ප්‍රධාන ආහාර බෝග වන අර්තාපල් මඤ්ඤොක්කා සහ රනිල මත රඳා පවතී.ශාකවල ආහාරයට ගන්නා වෙනත් කොටස් අතරට පළතුරු, එළවළු, කජු, ඖෂධ, කුළු බඩු සහ ආහාරයට ගතහැකි මල් වර්ග අයත් වේ.ශාක වලින් ලබාගන්නා බීම වර්ග වලට කෝපි,තේ, වයින්, බියර් සහ මධ්‍යසාර අයත්වේ. ප්‍රධාන වශයෙන්ම සීනි ලබාගන්නේ උක් සහ බීට් වළිනි. අහාර පිසින තෙල් සහ මාගරින් ලබාගන්නේ බඩඉරිඟු, සොයා බෝංචි, කැනෝලා, සැෆ් මල් , සූරියකාන්ත, ඔලිව් සහ වෙනත් ශාක වලින්ය.අහාර ආකලන වලට ගම් ඇරබික්, ගුවාගම්, ලොඅකස්ට් බෝංචි ගම්, පිෂ්ඨය සහ පෙක්ටීන් අයත් වේ.ආහාර නොවන නිෂ්පාදනදැව දඬු පසුව සැකසීම සඳහා ගබඩාකර ඇති අයුරු.ගොඩනැගිලි තැනීමට දැව,ලී බඩු,කඩදාසි,කාඩ්බෝඩ්,සංගීත භාණ්ඩ සහ ක්‍රීඩාභාණ්ඩ සෑදීමට උපයෝගී කොට ගනී.බොහෝ විට ර
ෙදි සෑදීමට කපු,තණ හෝ සෙලියුලෝස් වලින් වෙන්කරගත් රෙයෝන් සහ ඇසිටේට් වැනි කෘතිම කෙඳි යොදාගනී.ශාකවලින් ලබාගන්නා පුනර්ජනනය කළ හැකි ඉන්ධන වලට දර, පීට් සහ අනෙකුත් ජෛව ඉන්ධන අයත් වේ. ගල් අඟුරු සහ පෙට්‍රෝලියම් ශාක වලින් ව්‍යුත්පන්නවූ පොසිල ඉන්ධන වලට අයත් වේ. ශාක වලින් ලබාගන්නා ඖෂධ අතරට ඇස්ප්‍රීන්, ටැක්සොඅල්, මොර්ෆීන් ,ක්වීනීන්, රෙසර්පින්, කොල්චිසීන්, ඩිජිටාලිස් සහ වින්ක්‍රිස්ටීන් අයත්වේ. ගින්කෝ, එකිනසියා, ෆීවර්ෆිව් සහ සෙන්ට් ජෝන්ස්වර්ට් වැනි ඖෂධීය පරිපූරක සිය ගණනක් ඇත.ශාක වලින් ලබගන්නා කෘමිනාශක අතරට නිකොටීන්, රොටෙනොඅන්, ස්ට්‍රිච්නීන් සහ පයිරත්‍රීන් අයත්වේ. ශාක වලින් ලබගන්නා මත්ද්‍රව්‍ය වලට ඕපියම්,කොකේන් සහ මරිජුවනා ඇතුලත්වේ. ශාක වලින් ගන්නා විශ අතරට රිසීන්, හෙම්ලොක් ක්‍යුරෙයා අයත්ය.ශාක කෙඳි වර්ග ,සුගන්ධ තෙල්, ඩයි වර්ග, වර්ණක ,ඉටිවර්ග, ටැනින්, ගස් වලින් ගන්නා කිරි වර්ග,ගම්, රෙසින්, ඇල්කොලොයිඩ, ඇම්බර් සහ වල්ක වැනි බොහෝ ස්වාභාවික නිෂ්පාදන වල ප්‍රභවයන් ශාකවේ.ශාක වලින් නිපදවාගන්නා නිෂ්පාදන අතරට සබන්,ආලේප,ෂැම්පු,සුවඳ විළවුන්, රූපලාවන්‍ය ද්‍රව‍ය, ටර්පන්ටයින්,රබර් ,වාර්නිෂ්, ලිහිසි තෙල්,ලිනොලියම්, ප්ලා
ස්ටික්,තීන්ත,චුයින්ගම්, සහ හණ කඹ අයත් වේ.අපරිමිත ප්‍රමාණයක්වූ කාර්මිකව නිපදවන කාබනික රසායන ද්‍රව්‍ය වල,මූලික රසායනික ද්‍රව්‍යවල ප්‍රාථමික ප්‍රභවය වන්නේද ශාකය මෙම රසායනික ද්‍රව්‍ය විශාල විවිධත්වයකින් යුතු පර්යේෂණ හා අධ්‍යයනයන්ට උපයෝගීකොට ගනී.ශාක කොටස්වල සෞන්දර්යාත්මක ප්‍රයෝජනදහස් ගණන් ශාක විශේෂ මිනිසාගේ අවට පරිසරය අලංකාර කිරීමට වගාකරනු ලබන අතර ඒවා සෙවණ ලබාදීම, උෂ්ණත්වය අඩුකර ගැනීමට, සුළඟේ වේගය අඩුකර ගැනීමට, ඝෝෂාව අඩුකිරීමට, පෞද්ගලිකත්වය සලසා ගැනීමට සහ පාංශු ඛාදනය වලක්වා ගැනීම ආදියටද යොදාගනී.මිනිසුන් කැපූමල්, වේලන ලද මල් සහ ගෘහාශ්‍රිත ශාක වර්ග ගෘහස්ථව ප්‍රයෝජනයට ගනී.එළිමහනේදී ඔවුන් තණකොළ පිට්ටනි සැදීම සඳහා තණකොළ , සෙවණ ලබාදෙන ගස්, අලංකරණය සඳහා වූ ගස් වර්ග.පඳුරු , වැල් ,පළාවර්ගයට අයත් බහුවාර්ෂිකයෝ සහ පාත්තිවලට යොදාගන්නා ශාක ආදිය ප්‍රයෝජනයට ගනී.ශාකවල අනුරූ බොහෝ විට චිත්‍ර කලාව ,ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය , රසවින්ධනය,භාෂාව සහ ඡායාරූපකරණයට සහ රෙදිපිළිමත මුදල් ,මුද්දර, කොඩිමත හා වංශවතුන්ගේ ලාංඡන ලෙසද යොදාගනී.ජීවී ශාක කලාවට යොදාගන්නා ක්‍රම අතරට පඳුරු නොයෙක් හැඩ වලට කැපීම, බොන්සායි, ඉකෙබාන
ා සහ විවිධ ආධාරක මත වැවීම අයත් වේ.අලංකාර ශාක ටියුලිප් මේනියාවේදී මෙන් ඇතැම් විට ඉතිහාසයේ ගමන් මඟ වෙනස්කර ඇත.සංචාරක ව්‍යාපාරයේදී ශාක වර්ෂයකට ඩොලර් බිලියන ගණනින් ලබාදෙන පදනම වී ඇත්තේ වෘක්ෂ උද්‍යාන, උද්භිද උද්‍යාන, ඓතිහාසික උද්‍යාන, වන උද්‍යාන, ටියුලිප් සැණකෙළි, වැසිවනාන්තර,වර්ණවත් ශරත් පත්‍ර ඇති වනාන්තර සහ සකුරා මල් පිපෙන කාලයට පවත්වන සැණකෙළි ආදියට සංචාරකයන් අකර්ශනය වන නිසාය.වීනස් ෆ්ලයිට්‍රැප් සංවේදී ශාකය සහ පුනර්ජීවන ශාකය ආදිය ඒවායේ අපූරුබව නිසා විකිණුන ශාකවලට උදාහරණයන්ය.ශාකවල විද්‍යාත්මක සහ සංස්කෘතිකමය ප්‍රයෝජනයෙව් ගසක අත්තක වාර්ෂික වර්ධක වළලු 27ක් ලා වර්ණයෙන්ද එළය හා තද වර්ණයෙන් යුතුවද අරටුව සහ මජ්ජාවද (මැද පිහිටි තද පැහැති තිත) දැක්වෙන හරස්කඩක්වෘක්ෂවල වර්ධක වළලු පුරා විද්‍යාවේදී කාළ නිර්ණය සඳහා සහ අතීතයේ පැවැති දේශගුණය පිළිබඳව දැනගැනීම සඳහා වූ වැදගත් ක්‍රමයකි. මූලික ජීව විද්‍යාත්මක පර්යෙෂණ ශාක යොදාගෙන සිදුකර ඇත.උදාහරණයක් ලෙස ජාන විද්‍යාවේ ග්‍රෙගරි මෙන්ඩල්ගේ නීතිය සොයාගෙන ඇත්තේ පී ශාක උපයෝගී කොටගෙනය. අභ්‍යවකාශ නැවතුම් පොළවල්,අභ්‍යවකාශ ජනපද යම් දිනක ජීවිතය රැකගැනීමට ශාකමත
විශ්වාසය තබනු ඇත.ශාක ජාතික හා ජනපද ලාංඡන ලෙස යොදාගන්නා අතර එයට ජනපද පුෂ්පය, ජනපද ගස ඇතුලත් වේ. ඓතිහාසිකව වෘක්ෂවලට ගරුකරනු ලබන අතර බොහෝ ඒවා ජනප්‍රියය.ශාක විසින් ලෝක වර්තා ගණනාවක්ම දරනු ලැබේ.සිහිවටන ත්‍යාග සහ උපත්, මරණ,විවාහ සහ නිවාඩු දින සැමරීමට ශාක සිටුවනු ලැබේ.ශාක පුරාණ ප්‍රවාද වල ,ආගම් වල සහ සාහිත්‍යයේ ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගනී. මානව උද්භිද විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ පාරම්පරික සංස්කෘතීන් ශාක භාවිතා කල ආකාරය අධ්‍යයනය කරන අතර එය තර්ජනයට ලක්වූ ශාක සංරක්ෂණයට සහ නව ඖෂදීය ශාක සොයා ගැනීමට උපකාරී වේ. උද්‍යාන කරණය එක්සත් ජනපදයේ වඩාත්ම ජනප්‍රියයි. එරට විවේක කාලයට කරන ක්‍රියකාරකම නම් ශාක සිටුවීමයි.ශාක සමඟ වැඩකිරීම හෙවත් උද්‍යාන විද්‍යා චිකිත්සාව දියවැඩියා රෝගීන් පුනරුප්ථාපනය කිරීමට උපකාරී වේ. දුම්කොළ ,මරිජුවානා සහ ඕපියම් වැනි ශාක මානසික තත්වයට බලපාන රසායන ද්‍රව්‍ය වනඅතර ඒවා නිස්සාරණය කරගනී.ශාකවල සෘණාත්මක බලපෑමවල් පැළෑටි යනු මිනිසාට අනවශ්‍ය ස්ථාන වල වැඩෙන ශාකයන්ය.මිනිසුන් විසින් ශාක ඔවුන්ගේ උපන් භූමියට වඩා බොහෝ ඈත ප්‍රදේශ වලට පතුරුවාහරිනු ලබන අතර මෙසේ හඳුන්වාදුන් ශාකවලින් සමහරක් ආක්‍රමණකාරී ශාක
බවට පත්ව දේශීය විශේෂ ඉවත්කරමින් පවතින පරිසර පද්ධතියට හානි සිදුකරයි.ආක්‍රමණකාරී ශාක විසින් වගාකල බෝග වර්ග විස්ථාපනය කිරීම නිසා වාර්ෂිකව ඩොලර් මිලියන ගණනින් පාඩු සිදුවේ.ඒවා නිෂ්පාදන වියදම ඉහල දමන අතර විනාශ කිරීමට රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිතාකිරීමෙන් පරිසරයට බලපෑම් එල්ලවේ.පැළෑටි මිනිසාටද හානිදායක වේ. ශාක විසින් නිපදවන සුලඟේ පාවී යන පරාග නිසා පීනස් රෝගීන් හට ආසාත්මිකත ඇතිවේ. විෂ සහිත ශාක වර්ග පුළුළ් විවිධත්වයකින් පැතිර ඇත.විෂ සහිත අයිවි වැනි ශාක වර්ග සමෙහි ගැටුන විට කැසීම් ඇතිකරයි. දුම්කොළ, මරිජුවානා, කොකේන් සහ ඕපියම් වැනි ඇතැම් ශාක වල මානසිකත්වයට බලපාන රසායන ද්‍රව්‍ය උකහා ගැනීම හෝ දුම් පානයෙන් සෞඛ්‍යට හානි සිදුවේ. එමෙන්ම මරණය පවා සිදුවේ.ශාක වලින් උපදවාගන්නා නීත්‍යානුකූල හෝ නීත්‍යානුකූල නොවන මත්ද්‍රව්‍ය ආර්ථිකය කෙරෙහි සෘණාත්මකව බලපාන අතර එය වැඩකරන්නාගේ නිෂ්පාදිත ධාරිතාව හා බලාත්මක කිරීමේ වියදම් අඩුකිරීම කෙරෙහි බලපායි.ඇතැම් ශාක වර්ග ශරීරයට උකහාගත් විට මිනිසාට හා සතුන්ට ආසාත්මික ප්‍රතික්‍රියා ඇතිකරන අතර තවත් ශාක ආහාර අපත්‍ය වීමක් ඇතිකරයි.එය සෘණාත්මක සෞඛ්‍ය බලපෑමකි.මූලාශ්‍ර↑ Haeckel
G (1866). Generale Morphologie der Organismen. Berlin: Verlag von Georg Reimer. pp. vol.1: i–xxxii, 1–574, pls I–II, vol. 2: i–clx, 1–462, pls I–VIII.කලා  පරිපාලනය  වනාහි  විශ්වවිද්‍යාලයක  හෝ  පාසලක  කලා හා සංස්කෘතික  සංවිධාන  වන  සංගීත වාදන කණ්ඩායම්, නාට්‍ය  සමාගම්  හෝ  ‍ කෞතුකාගාර  සඳහා  සිසුන් කලා   කළමනාකරුවන් ලෙස සුදානම්  කරන  විෂය  ධාරාවකි.  කලා  පරිපාලන  වැඩ සටහන්  සංවිධානය  අනුව  සාමාන්‍ය  පරිපාලනයට   අදාළ   අංග  වන  ව්‍යාපාර  පරිපාලනය  උගන්වන  අතරම  ලාභ  නොලබන  කලා  හා  සංස්කෘතික  ආයතන  පරිපාලනයට  අදාළ විශේෂඥ  දැනුම ලබා  දෙන  විෂය  මාලාවන්ද  මීට  ඇතුළත්   කර  ඇත.වැඩසටහනකලා  පරිපාලන  විෂය ධාරා වැඩසටහන් මඟින්  සිසුන්ට   ඩිප්ලෝමා,  සමාන්‍ය  උපාධි  හා  ශාස්ත්‍රපති  උපාධි   ඇතුළත්  සහතික  පත්‍ර  හා  අක්තපත්‍ර  ප්‍රදානය  කරනු   ලැබේ.   මේ  වැඩසටහන්  අනුව  රාජ්‍ය  පරිපාලනය,  ව්‍යාපාර   පරිපාලනය  හා  කළමනාකරණය    වැනි   පවතින  පරිපාලන  ක්‍රමවේදයන්  සමඟ   මිශ්‍රවූ   විෂය  මාලාවක්   පවත්වාගෙන   යනු  ලැබේ.  සැබැවින්ම  සමහර   විශ්ව විද්‍යාලයන්හි  කලා පරිපාලන  විෂය මා
ලාව  M.B.E  උපාධිය තුළට ගැනෙන  විශේෂඥභාවයෙන්  යුක්තය.  සමහර කලා පරිපාලන  විෂය මාලා  වල  සිසුන්ට  කලා  සහ  සංස්කෘතික සංවිධාන වලට  ස්වේච්ඡාවෙන්   බැඳී      නිපුණතාවය  ලබා  ගැනීමට     ප්‍රායෝගික  ක්‍රියාකාරකම් ඇතුළත් ‍කර  ඇත.කලා  පරිපාලකයෝකලා පරිපාලකයන්  සේවය  කරන්නේ  කලා  හා  සංස්කෘතික  සංවිධාන වලය.   මෙවැනි  සංවිධාන  ලෙස  කලාගාර,  කෞතුකාගාර,  නා‍ට්‍ය සංසද,  කලා   උත්සව,  කලා  මධ්‍යස්ථාන,   කලා   කවුන්සල,  ප්‍රාදේශීය කලා  මණ්ඩල,  නැටුම්  සමාගම්,  පොදු  කලා  සංවිධාන,  ආබාධිතයන් සඳහා  කලා  සංවිධාන  සහ  ප්‍රාදේශීය   අධිකාරීන්   හැඳින්විය  හැක.   කුඩා  සංවිධානවල  කලා  පරිපාලකයකු  එම  සේවා  විකිණීම,  දර්ශන කලින්  වෙන්  කරවා  ගැනීමේ  කටයුතු   මෙන්ම  මුදල්  පාලනය ද කළ  යුතුවේ.  විශාල  කලා  සංවිධානයක  නම්  එහි   ගොඩනැගිලි  පහසුකම් පවත්වා   ගැනීම,  නිර්මාණාත්මක   කලාකරුවන්ගේ  (රඟපෑම  හා  අදාළ  වෙනත් කලා කටයුතු )  සේවය  ලබා ගැනීම,  පාලන  කටයුතු  සඳහා   සේවක  පිරිස්   පවත්වා  ගැනීම,  ප්‍රජා  සම්බන්ධතාවක්  තබා  ගැනීම,  සේවා  විකිණීම  සහ  අදාළ   වාර්තා  තබා   ගැනීම  පිළිබඳවද  වගබලා  ගතය
ුතු වේ.   ජ්‍යෙෂ්ඨ  මට්ටමේ   කලා   පරිපාලකයන්  විසින් කළමනාකාර   මණ්ඩලවල   අධ්‍යක්ෂකවරුන්ට   හා  සම්මන්ත්‍රණ  කළමනාකරුවන්ට  උපාය  මාර්ගික   සැලසුම්  කිරීම්  හා  තීරණ  ගැනීම පිළිබඳ  උපදෙස්  ලබා  දීම   කළ   යුතුවේ.වැඩසටහන්කලා  පරිපාලන  විෂය මාලා  වැඩ සටහන්  එක්සත්  ජනපදය,  එක්සත්  රාජධානිය,   කැනඩාව,  ඕස්ට්‍රේලියාව  යන  රටවල   විශ්වවිද්‍යාල  හා   පාසල්  ගණනාවකම  පවත්වාගෙන  යනු  ලැබේ.  එසේම   සමහර   අධ්‍යාපනික   ආයතන  මඟින්  කලාව  ශිල්පීය  මට්ටමින්  පුහුණුවන්නන්ට   හා   අනාගත  වෘත්තීමය  අධ්‍යාපනික  අභිවෘද්ධිය  තකා    කලා  කටයුතු වල  යෙදෙන්නන්ට  සහතික  පත්  ප්‍රදානය   කිරීමේ  ක්‍රමවේද  ඉදිරිපත් කර  ඇත.සටහනප්‍රතිශෝධක තුලින් නිර්මාණය වු ක්‍රිස්තියානි විශ්වාස සහ දහම තුලින් රෙපරමාදු ආගම ගොඩනැගි ඇත. රෝමානු කතෝලික ආගමෙහි එන පාප්වහන්සේ රෙපරමාදු ආගම විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර යුරෝපයේ පවතින එවැන්ජලිකල් ආගම ද රෙපරමාදු ආගමේ එන ධර්මකරැණු අනුව ගොඩ නැගි ඇත. රෙපරමාදු ආගම විසින් අදහන ධර්මයන් සොලොස් 5 ඔස්සේ දක්වා ඇත.රෙපරමාදු හෙවත් PROTESTANT  යන නාමය ලතින් protestation  යන ප
දයෙන් ගොඩ නැගි ඇත. protestatio යනු decllration හෙවත් අත්හිටුවිම යන්න අදහස්වේ. රෙපරමාදු යන වචනය පාප්තුමාගේ පාලනයෙන් මිදුනු බටහිර ක්‍රිස්තු භාක්තිකයන් හැදින්විමසදහා යොදා ගෙන ඇත. නිකායන්රෙපරමාදු භක්තිකයන් ප්‍රතිසංස්කරණයේ සිට අද දක්වා ශාඛා ලෙස සැලකෙන වැදගත් ව්‍යාපාරවලට බෙදුනු ආකාරය අනුව වර්ග කල හැකිය.  මෙම නිකායන්ගෙන් සමහරක් පොදු සම්භවයක්  ඇති අතර සමහර විට සෘජුවම තනි නිකායන් බිහි ව තිබේ .   මෙම කොටස සාකච්ඡා කරන්නේ රෙපරමාදු ආගමේ කොටසක් ලෙස පුළුල් ලෙස සලකනු ලබන විශාලතම නිකායේ පවුල් හෝ ශාඛා ගැන පමණි.  මේවා අකාරාදී පිළිවෙලට ය: ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්, ඇන්ග්ලිකන්, බැප්ටිස්ට්, කැල්විනිස්ට් (ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද), ලුතරන්, මෙතෝදිස්ත සහ පෙන්තකොස්ත.  කුඩා නමුත්  ඉතිහාසික වශයෙන් වැදගත් ඇනබැප්තිස්ත ශාඛාවක් ද සාකච්ඡා කෙරේ. 1648 වෙස්ට්ෆේලියා සාමය තෙක් ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යය තුළ කැල්විනිස්තවාදය නිශ්චිතව හඳුනාගෙන නොතිබූ හෙයින්, බොහෝ කැල්වින්වාදීන් ක්‍රිප්ටෝ-කැල්විනිස්ට්වරුන් ලෙස ජීවත් වූහ.  16 සිට 19 වන සියවස් දක්වා කාලය තුළ කතෝලික රටවල සිදු වූ ප්‍රති-ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධ මර්දනයන් නිසා බොහෝ රෙපරමාද
ු භක්තිකයන් ක්‍රිප්ටෝ-රෙපරමාදු භක්තිකයන් ලෙස ජීවත් වූහ.  මේ අතර, රෙපරමාදු ප්‍රදේශවල කතෝලිකයන් සමහර විට ක්‍රිප්ටෝ-පැපිස්ට්වාදීන් ලෙස ජීවත් වූ නමුත් මහාද්වීපික යුරෝපයේ සංක්‍රමණය වඩාත් ශක්‍ය වූවත් මෙය එතරම් සුලභ නොවීය.ඇඩ්වෙන්ටිස් සංස්කරණයප්‍රධාන ලිපිය: ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය ආරම්භ වූයේ 19 වන සියවසේ එක්සත් ජනපදයේ දෙවන මහා පිබිදීමේ පුනර්ජීවනයේ සන්දර්භය තුළ ය.  මෙම නාමයෙන් අදහස් කරන්නේ යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීම  පිළිබඳ විශ්වාසයයි.  විලියම් මිලර් 1830 ගණන් වලදී ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් ව්‍යාපාරය ආරම්භ කළේය.  ඔහුගේ අනුගාමිකයන් මිලේරයිට්ස් ලෙස ප්‍රසිද්ධ විය.ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් පල්ලි බොහෝ පොදු වුවත්, ඔවුන්ගේ දේවධර්මයේ මරනින් මතු   අතරමැදි තත්වය සිහිසුන් නින්දක්ද, , දුෂ්ටයන්ගේ අවසාන දඩුවම්  කිරීම හෝ සදාකාලික වධහිංසා කිරීම, අමරණීයභාවයේ ස්වභාවය, දුෂ්ටයන් නැවත නැඟිටුවනු ලැබේද නැද්ද යන්න මත වෙනස් වේ.     මෙම ව්‍යාපාරය මුළු බයිබලයම පරීක්‍ෂා කිරීමට දිරිගැන්වූ අතර, හත්වන දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන් සහ කුඩා ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් කණ්ඩායම් සබත පැවැත්වීම සඳහා පෙළඹුණි.  සෙවන්ත් ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන්ගේ මහා සම්ම
ේලනය විසින් මූලික විශ්වාසයන් 28 (1980 සහ 2005) හි පල්ලියේ මූලික විශ්වාසයන් සම්පාදනය කර ඇති අතර, එය බයිබලානුකුල  දැක්වීම් යුක්ති සහගත කිරීමක් ලෙස භාවිතා කරයි.2010 දී ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය මිලියන 22 ක් පමණ ඇදහිලිවන්තයන් විවිධ ස්වාධීන පල්ලිවල විසිරී සිටින බව කියා සිටියේය.  ව්‍යාපාරය තුළ ඇති විශාලතම පල්ලිය වන සෙවන්ත් ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් පල්ලියේ සාමාජිකයන් මිලියන 18 කට වඩා සිටී.ජේම්ස් ස්ප්‍රින්ගර් වයිට් සහ ඔහුගේ බිරිඳ එලන් ජී. වයිට් සෙවන්ත් ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් පල්ලිය ආරම්භ කළහ.ලොමා ලින්ඩා විශ්ව විද්‍යාලය එක්සත් ජනපදයේ කැලිෆෝනියාවේ ලෝමා ලින්ඩා හි සෙවන්ත් ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් පල්ලිය.ඇනබැප්තිස් සංස්කරණයඇනබැප්තිස්වාදය එහි මූලාරම්භය රැඩිකල් ප්‍රතිසංස්කරණය දක්වා ඇත.  අපේක්ෂකයා තම විශ්වාසය පිළිගන්නා තෙක් බව්තීස්මය ප්‍රමාද කිරීම ඇනබැප්තිස්තවරු විශ්වාස කරති.  සමහරු මෙම ව්‍යාපාරය රෙපරමාදු ආගමේ අංගයක් ලෙස සැලකුවද, තවත් සමහරු එය සුවිශේෂී එකක් ලෙස සලකති.  අමිෂ්, හට්ටරයිට් සහ මෙනනයිට්වරු ව්‍යාපාරයේ සෘජු පරම්පරාවෝ වෙති.  අපෝස්තලික ක්‍රිස්තියානි පල්ලිය ඇනබැප්තිස්තවරුන් අතර පසුකාලීන වර්ධනයන් ලෙස සැලකේ.ළදරුවන් ලෙස