LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
අවස්ථාවල රජුගේ හමුදාවද එතැනට පැමිණි අතර ලන්දේසීහු යුධ වියදම් වලින් භාගයක් රජුට ගෙවුහ.Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Dutch_Ceylon#Dutch_Capture_Portuguese_FortsA28 යනු ශ්‍රී ලංකාවේ තනා තිබෙන, A ශ්‍රේණියට අයත් මහා මාර්ගයකි. අනුරාධපුරය සහ පාදෙණිය යන නගර සම්බන්ධ කරමින්, මෙම මාර්ගය ඉදි කොට ඇත.මාර්ගය තලාව, තඹුත්තේගම, මහගල්කඩවල, ගල්ගමුව, අඹන්පොල සහ දලදාගම යන නගර හරහා ගමන් කරයි.ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿7.888548°N 80.247917°E﻿ / 7.888548; 80.247917vte ශ්‍රී ලංකාවේ අධිවේගී මාර්ග හා මහා මාර්ගE ශ්‍රේණියSri Lanka Expressway SymbolE01E02E03E04E06E07A ශ්‍රේණියAA0AA1AA2AA3AA4AA5AA6AA7AA8AA9AA10AA11AA12AA13AA14AA15AA16AA17AA18AA19AA20AA21AA22AA23AA24AA25AA26AA27AA28AA29AA30AA31AA32AA33AA34AA35ගරුජයලත් ජයවර්ධනතනතුර දරමින්1994–2013පුද්ගලික තොරතුරුඋපත16 අගෝස්තු 1953(1953-08-16)ශ්‍රී ලංකාවවිපත30 May 2013(2013-05-30) (වයස 59)සිංගප්පූරුවජාතිය ශ්‍රී ලාංකිකදේශපාලන පක්ෂයඑක්සත් ජාතික පක්ෂයවෘත්තියදේශපාලඥයෙකු, වෛද්‍යවරයකුරූබ
න් කැනිස්ටස් ජයලත් ජයවර්ධන(වෛද්‍ය. ජයලත් ජයවර්ධන) (1953 අගෝස්තු 16– 2013 මැයි 30) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි දේශපාලඥවරයෙකි. ඔහු 1994 වර්ෂයේ පැවැති මැතිවරණයේදී, විපක්ෂය වූ එක්සත් ජාතික පක්ෂය යටතේ තරඟ වැදෙමින්, ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසීමට වරම් හිමි කර ගන්නා ලදී. ජයවර්ධන මහතා මෙරට සිටි මානව හිමිකම් ක්‍රියාධරයෙකු ලෙසද ප්‍රකටය.[1]ආශ්‍රිත↑ හාවිලන්ඩ්, චාර්ල්ස්. "බීබීසී නිව්ස් - ශ්‍රී ලංකන් රයිට්ස් කැම්පේනර් ජයලත් ජයවර්ධන ඩයිස්". Bbc.co.uk. සම්ප්‍රවේශය 2013-06-01.බාහිර සබැඳිප්‍රසිඩන්ට් පුට්ස් අ ලයිෆ් ඇට් රිස්ක්: ද ජයලත් ජයවර්ධන කේස්, ද යූඑන් හියුමන් රයිට්ස් කොමිටී ඩිසිෂන්ස් Article 2, Vol 4, issue 4ඒෂියන් ලීගල් රිසෝස් සෙන්ටර්, 2005-08-17.  Retrieved 2006-12-01ශ්‍රී ලංකා - ඇටෑක්ස් ඔන් ජස්ටිස් 2000 සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2006-10-07 at the Wayback Machine ජාත්‍යන්තර නීතිවේදීන්ගේ කොමිසම, 2001-08-13.  Retrieved 2006-12-01PersondataNAMEජයවර්ධන, ජයලත්ALTERNATIVE NAMESSHORT DESCRIPTIONශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥDATE OF BIRTH1953-08-16PLACE OF BIRTHශ්‍
රී ලංකාවDATE OF DEATH2013-05-30PLACE OF DEATHසිංගප්පූරුව, සිංගප්පූරුවවතිකානු කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කර ඇති ඊජිප්තු මමීයක්.මමියක් යනු, හිතාමතා හෝ අහම්බෙන් හෝ  රසායනයන්, අධික ශීතල, ඉතා අඩු ආර්ද්‍රතාවය හෝ, වාතය නොමැති වීම වෙතට නිරාවරණය වීමෙන්, එහි සම සහ ඉන්ද්‍රියයන් සංරක්ෂණය වීම නිhhgggjසා, සිසිල් සහ වියලි තත්ත්වයන් යටතේ තැබුවහොත්  තවදුරටත් ක්ෂය නොවන,   මරණයට පත්වූ මනුෂ්‍යයෙකු හෝ සත්ත්වයෙකු වෙයි.  මිනිසුන්ගේ හා අනෙකුත් සතුන්ගේ මමීන්,අසමාන්‍ය තත්ත්ව හරහා ස්වාභාවික සංරක්ෂණයේ හෝ මරණ සුරක්ෂා කිරීම සදහා වු සංස්කෘතිකමය මානව කෘති වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශ වලින් හමුවී ඇත.හිතාමතාම ඖෂධ කවන ලද මමීයන්විශේෂිත සංරක්ෂණ අරමුණක් සදහා හිතාමතාම ඖෂධ ගන්වන ලද මමීයන් වඩාත් ප්‍රචලිත වෙයි. විශේෂයෙන්ම අතීත ඊජිප්තුවේ පැවති මමීයන් ඒ අතරවෙයි. එහිදි මිනිසුන් පමණක් නොව කිඹුලන් හා බලලුන්ද මමී ගන්වන ලදී. අතීත ග්‍රීක පුරාවිද්‍යාඥයන් වාර්තා කරන අන්දමට පර්සියානුවන් ඔවුන්ගේ රජවරුන් හා වංශාදි පතීන් ඉටි මගින් ඇතැම් විට මමී ගන්වන ලදී. එසේ නමුත් මෙම භාවිතය ඊජිප්තුවේදී සිදු නොවීය.  2004 වර්
ෂයේදී පකිස්ථානයෙන් සොයාගත් පර්සියානු කුමරියගේ දේහය මිදි තිබුණි. චීනයේදී ඖෂධ ගන්වන ලද සයිප්‍රස් මිනී පෙට්ටි සොයා ගෙන ඇත. ඊජිප්තු මමීයන් වඩාත් ප්‍රචලිත වුව ද උතුරු චිලි දේශයේ හා දකුණු පේරු දේශයේ චින්ක්‍රෝ මමීන් ආදිතම මමීයන් වෙයි. මධ්‍යම සහරාවේ දී හමුවු උවාන් මොහුදියැක් යනු 1958 දී මහාචාර්යය ෆැබ්රිසියෝ මෝරි විසින් සොයා ගන්නා ලද කුඩා පිරිමි දරුවකුගේ මමීයක නමකි. ඕනෑම සංසදනාත්මක ඊජිප්තු මමීයකට වඩා පැරණි මෙම මමීය ඉතා දියුණු මමීකෘත තාක්ෂණයන් යොදා ගෙන ඇති අතර වසර 5500 ක් පමණ පැරණි වෙයි. සිසිලි දූපතේ පැලේමොහි පුජකවරුන් 1599 දී ඔවුන්ගේ මළ දේහයන් මමී ගන්වන ලද අතර තමන්ගේ තත්ත්වයේ සංකේතයක් ලෙස ප්‍රජාවේ අනෙකුත් සාමාජිකයන් ද ඔවුනගේ මළ දේහ සංරක්ෂණයට අදහස් කරන ලදී. ඔවුන් අතරින් අවසන් වරට මමී ගන්වන ලද සමාජිකයා 1920 දී මිය ගිය අයෙකි. පැනෝමොහි Capuchin catacombs දේහ දහසකට වඩා අන්තර්ගත කරගත්තකි. ඒවා අතරින් බහුතරයක් ඇදුම් සහිත සිට ගෙන සිටින ආකා‍රයේ ඒවා වෙයි. කෙසේ නමුත් සංරක්ෂණයේ බොහෝ අවස්ථාවන් අසාර්ථක වු අතර ඇට සැකිල්ල සහ රෙදි පිළි පමණක් ඉතුරු විය. ස්වභාවික මමීමෙහි දැක්වෙනුයේ ස්වභාවික හේතු නිසා
මමීකරණයට ලක් වූ මුහුදු අශ්වයෙකි.ස්වභාවයේ හමුවන විවිධ තත්වයන් හේතුවෙන් මමීකරණයට ලක් වූ සත්ව සිරුරු ලෝකය පුරා විවිධ ප්‍රදේශවලින් හමු වී ඇත. මෙවැනි තත්ව සඳහා උදාහරණ ලෙස අධික සීතල (ඔට්සි නම් අයිස් මිනිසා, අයිස් මේඩ්න්), ආම්ලික තත්ව (ටොලන් මිනිසා), ලවණ අධික බව (ලවණ මිනිසා) හෝ විජලකාරක වියලි තත්ව (ටරීම් මමී) ආදිය හැඳින්විය හැක. යකඩ යුගයට අයත් සිරුරු 1000කට අධික සංඛ්‍යාවක් උතුරු යුරෝපයේ මඩ වගුරු තුළින් හමු වී ඇති අතර ඒවා අතරට වයිඩේ ගර්ල් සහ ලින්ඩෝ මිනිසා ආදී ප්‍රසිද්ධ මමී ද අයත් වේ. මානව මෙන්ම අනෙකුත් සත්ව විශේෂයන්ගේ ද මමීකරණයට ලක් වූ සිරුරු හමු වී ඇත. මෙම තත්වය වඩාත් බහුලව දැකිය හැකි වන්නේ නොගැඹුරු ලවණ ජලය සහිත පරිසරවල ජීවත් වන සත්ව විශේෂයන්ගේ වේ. තවද මෙහි දී මමීකරණය වීමේ ක්‍රියාවලිය සඳහා වඩාත් සුදුසු ව්‍යුහයන්ගෙන් යුත් ශරීර ඇති මුහුදු අශ්වයන් සහ තාරකා මසුන් ආදී ජීවීන් වඩාත් බහුලව මෙලෙස මමීකරණයට‍ ලක් වේ.සනත් කලුපෙරුමඋපත22 ඔක්තෝම්බර් 1961කොළඹ ලංකාවජාතිකත්වය ශ්‍රී ලාංකික ඕස්ට්‍රේලියානුඅධ්‍යාපනයනාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹසංගණ්‍ය වන්නේහිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකආගමබෞද්ධසනත් කලුපෙ
රුම (ඉංග්‍රීසි: Sanath Kaluperuma) යනු හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයකි.ජීවන සටහන්සනත් කලුපෙරුම නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹහි ආදි සිසුවෙකි. 1978 සිට 1981 දක්වා සනත් කොලඹ නාලන්ද  විද්‍යාලයේ  ජේෂ්ට ක්‍රිකට් පිලේ ක්‍රීඞා කල අතර 1981 දී නාලන්දා උප නායකයාවිය.මොහු ලලිත් කලුපෙරුමගේ බාල සොහොයුරා වන අතර ඕස්ට්‍රේලියාවේ වාසය කරයි.ආශ්‍රිතමම ඉපදුණේ ගුවන් යානයකද කියලා බොහෝ දෙනෙක් අහනවායුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියසැකිල්ල:SHORTDESC:යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියනව ශිලායුගීය ඕක්නෙයි හි කේන්ද්‍රස්ථානයයුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියනිර්ණායකයසංස්කෘතික: i, ii, iii, ivමූලාශ්‍ර514අභිලේඛනය1999 (23වන සැසිය)ස්කාරා බරායි හි කණින ලද වාසස්ථාන.ගෘහ භාණ්ඩ පිලිබඳ සාක්ෂ්‍ය.අංක 7 නිවාසයට වසුන හා වත්මන් මුහුදු වෙරළට සමීපත්වය පෙන්වන ජනාවසයෙහි ඉහළින් පෙනෙන අයුරු දසුනක්.ස්කාරා බ්රෙයිහි හා අනෙකුත් නවශිලායුගීය අඩවි වලදී හමුවූ සංකේත.ස්කාරා බරායි (උසුරුවනුයේ /ˈskɑrə ˈbreɪ/) යනු,  ස්කොට්ලන්තයේ, ඕක්නෙයි මහා භූමිප්‍රදේශයේ බටහිර වෙරළ තීරයෙහි, ස්කායිල් බොක්කෙහි පිහිටි විශාල ගලින්-නිමැවූ‍ නව ශිලා යුගයට අයත්
ජනාවාසයකි. එහි නිවාස 10ක් පවතින අතර ක්‍රි.පූ. 3100-2500 කාලයේ දී ජනාවාස වී ඇත. යුරෝපයේ වඩාත්ම සම්පූර්ණ නව ශිලා ගම්මානය මෙය වන අතර යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමවලට අයත් වීමට ආරක්ෂා සහිතව මෙය පැවතුණි.ස්කාරා බරායි සොයා ගැනීම හා එහි ලක්ෂණස්කාර් බ්රේ් නම් වූ විශාල පස් ගොඩැලිවලින් තෘණ උදුරා දැමීමට තරම් විශාල කුණාටුවක් නිසා 1850 වන තෙක් ස්කාර් බ්රේ  පැවතියේ පසට යට විය.ස්කේල් හි ස්කොට්ලන්ත වාසියකු වන විලියම් වොට් විසින් ශෛලමය ගොඩනැඟිලි කීපයක් කටු සටහන් සොයා ගන්නා ලද අතර මූලික කැනීම් ද සිදු කරන ලදී. 1926 ඇති වූ තවත් කුණාටුවකට පසු 1928 ත් 1930 ත් අතර දී එය වීර් ගෝඩන් ඩයිල්ඩ් විසින් සම්පූර්ණයෙන් කැනීමට භාජනය කරන ලදී.ස්කාරා බ්රේස පදිංචිකරුවන් පැහැදිලි ලෙසම ග්රූව්ච්වෙයා සාදන්නෝ සහ භාවිතා කරන්නෝ වූහ. නිවෙස් මැටියෙන් ඉදි කළ ඒවා විය. ඒවා පොළවට කිඳා බැස්සේය. ඒවා විශාල කුණු ගොඩවල් බවට පත් වූයේය. ඒවා සුළු වශයෙන් ස්ථිර නිවාස වූ අතර ඔක්නෙයි හි රළු ශීත දේශගුණයට ඔරොත්තු දෙන ආකාරයේ නිර්මාණයක් විය. නිවසක් වර්ග මීටර 40 ක වපසරියකින් යුක්ත වූ අතර එහි විශාල හතරැස් කාමරයක් ද උෂ්ණත්වය ලබා දීමට හා කෑම පිසීමට විශා
ල ලිපක් ද විය. දූපතේ එතරම් ගස් නොතිබූ නිසා එම නිවෙස්වල වහළ සෙවිලි කිරීම සිදු වූයේ ලී දඬු හා තල්මස් ඇටකටු තණ පිඩැලි සමඟ ඇල්ලීමෙනි. නිවෙස්වල ගලින් කරන ලද ගෘහ භාණ්ඩ විශාල සංඛ්යා්වක් විය. ඊට කබඩ්, මේස, පුටු හා ඇසුරුම් පෙට්ටි අන්තර්ගත විය. කාණු පද්ධතියක් පවා ග්රාමම නිර්මාණයේ සම්පාදනය කොට තිබිණි. සෑම නිවසකම ප්රාුථමික මට්ටමේ වැසිකිලියක් තිබිණි.සොයා ගත් නිවාස දහයෙන් හතකම ඇඳවල් හා මේස සහිත එක හා සමාන ගෘහ භාණ්ඩ විය. ඒවා වූයේ ද සමාන ස්ථානවලය. මේසය තිබුණේ නිවසට ඇතුළු වන විටම පෙනෙන ලෙස දොරට මුහුණ දා බිත්තියට හේත්තු කරය. අටවනනිවසේ මේස හෝ ඇසුරුම් පෙට්ටි නොතිබිණි. නමුත් එය එක හා සමාන කුඩා කුටිවලට බෙදා තිබුණි. මෙම නිවසේ කැනීම්වලදී ගල් කැබලි, අස්ථීන් සහ සත්ව අං හමු විය.  මෙම ගොඩනැඟිල්ලක ඇටකටු ඉදිකටු හෝ ගිනිගල් කෙටේරි වැනි සරල ආයුධ නිෂ්පාදනය කළ වැඩපළක් විය හැකිය.යුරෝපයේ මිනිස් මැක්කා පියුලෙක්ස් ඉරිටන්ස් පිළිබඳ ප්ර ථම වාර්තාව මෙම බිමෙන් සොයා ගන්නා ලදී.විකිරණ කාබන් පරීක්ෂාවෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ ස්කාරා බ්රේො හි ජනාවාස ඇතිවීම ක්රිග.පූ. 3100 සිට වසර 600ක් පුරා පමණ පැවති බවයි. ක්රි‍.පූ. 2500 දී පමණ කාළගුණ විප
ර්යාසය සිදු වීමෙන් පසු එනම් බොහෝ ශීතල තෙත් කාළගුණයක් පැවතීමට පටන් ගත් පසු පදිංචිකරුවන් විසින් මෙය අත්හැර දමන්නට ඇත. ස්කාරා බ්රේීහි මිනිසුන් එහි පදිංචිය හදිසියේ අත්හැරීමට හේතු පිළිබඳ නොයෙකුත් සිද්ධාන්ත ඇතත් මෙය සිදු වූ ආකාරයට අදාල ශක්තිමත් සාක්ෂි තවම හමු වී නැත.මෙම දෘශ්යයමාන ගොඩනැඟිලි මෙහි ජීවී සම්භවයක් තිබූ බවට හැඟීමක් ඇති කරනවන නමුත් මෙම භූමිය නැවත සොයා ගැනීමට පෙර සමුද්රී ඛාදනය නිසා මීට අදාල සාක්ෂි බොහෝ ලෙස විනාශ වී ඇත. අනාවරණය වූ ශේෂයන් පුරාණ ස්මාරකවලට යාබදව තිබෙන්නට ඇත. කොටු කරන ලද ප්රතදේශයේ දකුණට වන්නට වූ පර්වතයේ සෝදා යාමක් දක්නට ලැබී ඇත. විශාල ශෛලමය පවුර විසින් වූ ශේෂ සෝදා යාමෙන් ආරක්ෂා කෙරෙයි.ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿59.04861°N 3.34306°W﻿ / 59.04861; -3.34306උත්තරාඛණ්ඩ්उत्तराखंडප්‍රාන්තයභාරතයේ උත්තරාඛණ්ඩ් පිහිටීමඋත්තරාඛණ්ඩ් සිතියමරටභාරතයසංස්ථාපනය9 නොවැම්බර් 2000අගනගරයඩෙහෙරාඩූන්†විශාලතම නගරයඩෙහෙරාඩූන්දිස්ත්‍රික්ක13රජය • ආණ්ඩුකාරඅසීස් කුරේෂී • මහ ඇමතිවිජය බහුගුන (INC) • ව්‍යවස්ථාදායකයඒක-මණ්ඩල (ආසන 70 ) • පාර්ලිමේන්තු ඡන්ද කොට්ඨාශය5 • මහාධිකරණයඋත්තරාඛණ්ඩ් මහාධිකරණ
යසරිය • මුළු51,125 කිමී2 (19,739 සතරැස් සැත)භුමිප්‍රමාණ අනුස්ථිතිය18වනජනගහණය(2011) • මුළු10,116,752 • අනුස්ථිතිය19වන • ඝණත්වය189/කිමී2 (490/වර්ග සැත)වේලා කලාපIST (UTC+05:30)ISO 3166 කේතයIN-UTHDI0.515[1]HDI අනුස්ථිතිය7වන (2011)සාක්ෂරතාව79.63%ලිංග අනුපාතය963කථන භාෂාහින්දි, ගුර්වාලී, කුමාඋනි,උර්දුනිල භාෂාහින්දි, සංස්කෘතවෙබ් අඩවියuk.gov.in^†  ඩෙහෙරාඩූන් යනු ප්‍රාන්තයේ තාවකාලික අගනුවර වෙයි. නව අගනුවර තවමත් තෝරාගෙන නොමැත.අතීතයේ  උත්තරන්චල් ලෙසින් හැඳින්වුනු, උත්තරාඛණ්ඩ් යනු  භාරතයෙහි උතුරු පෙදෙසෙහි  ප්‍රාන්තයකි. මෙම ප්‍රාන්තය පුරා විසිරී පිහිටා ඇති බොහෝ ශුද්ධවූ  හින්දු දේවාලයන් සහ වන්දනාමය  කේන්ද්‍රස්ථාන නිසා මෙය බොහෝවිට  "දෙවිවරුන්ගේ දේශය" ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි. උත්තරාඛණ්ඩ් ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රසිද්ධයට පත්ව ඇත්තේ  හිමාලයෙහි, භාබර්හී සහ ටරායිහී ස්වභාවික සෞන්දර්යය එහි මනාව දර්ශනය වන නිසාය.  අසබඩ පිහිටි උත්තර් ප්‍රදේශ් සතුව තිබූ හිමාලයානු වයඹ දිග දිස්ත්‍රික්ක උපයෝගී කරමින්   2000 නොවැම්බර් 9 වන දිනදී මෙම ප්‍රාන්තය තැනූ කල්හි, එය භාරතීය ජනරජයෙහි 27වන ප්‍රාන්තය බවට පත් විය. [3] එහි මායිම් වන්නේ, උතු
රු දිශාවෙන් ටිබෙට් ස්වතන්ත්‍ර ප්‍රදේශය; නැගෙනහිරින් නේපාලයේ ඈත-බටහිර පෙදෙසෙහි, මහාකාලි කලාපය; දකුණෙන් උත්තර් ප්‍රදේශ් සහ වයඹ දෙසින් හිමාචල් ප්‍රදේශ් යන භාරතීය ප්‍රාන්ත වෙති. ගුර්වාල් සහ  කුමාඋන් ලෙසින් ප්‍රාදේශික දෙකකට ප්‍රාන්තය බෙදෙන අතර, මුළු දිස්ත්‍රික්ක ගණන 13 ක් වෙයි. උත්තරාඛණ්ඩ් හී තාවතාලික අගනුවර වන්නේ ඩෙහෙරාඩූන් වන අතර, එය ප්‍රදේශයෙහි ප්‍රධාන දුම්රිය පොළක් සහ විශාලතම නගරයද වෙයි.  ප්‍රාන්තයෙහි  මහාධිකරණය නෙයිනිතාල් වෙයි.ප්‍රාග්ඓතිහාසික කාලයන්හී සිට මෙම ප්‍රදේශයෙහි මිනිසුන් ජීවත්වූ බව පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි ඇත.  ගුර්වාල් සහ කුමාඋන් හී පළමු ප්‍රධාන රාජවංශ අතර වූයේ ශිව ආගමෙහි මුල් ආකාරයන් ඇදහූ හා පොදු යුගයට පෙර 2වන සියවසෙහි විසූ කුනින්ඩාවරුන් වූහ . කල්සි හී අශෝක අධිරාජයාගේ ආඥා ස්තම්බ තිබීමෙන් ගම්‍ය වන්නේ මුල් අවදියෙහිම මෙම ප්‍රදේශයෙහි  බුද්ධාගම පැවති බවයි.  මධ්‍යතන යුගයෙහිදී මෙම ප්‍රදේශය කුමාඋන් සහ ගුර්වාල් රාජධානිය යටතේ ශක්තිමත්ව පැවතිණි. 1803වන විට ප්‍රදේශය නේපාලයෙහි ගුර්කා අධිරාජ්‍යයෙහි පාලනය යටතට පත්වූ අතර 1816දී ඉංග්‍රීසි-නේපාල යුද්ධය අවසන් වීමත් සමගම නූතන උත්තරාඛණ්ඩ්හී බොහෝ
කොටස්  බ්‍රිතාන්‍යයන් වෙත  උත්ත්‍යක්ත  වූයේ  සුගවුලි ගිවිසුම යටතේය. පූර්වකාල කඳුරට රාජධානි වූ ගුර්වාල් සහ කුමාඋන් යන්නවුන් සාම්ප්‍රදායික සතුරන් වූ නමුත්, විවිධ අසල්වැසි වාර්ගික කණ්ඩායම් අසබඩින් වූ නිසාත්, ඔවුන් අතරවූ වෙන් කල නොහැකි සහ ඌනපූරක වූ භූගෝලීය, ආර්ථික, සංස්කෘතික, භාෂාමය, සහ ජනශ්‍රැතියන් නිසා ප්‍රදේශ අතර ප්‍රබල සම්බන්ධතා ගොඩනැගුණු අතර 1990 ගණන් වලදී ප්‍රාන්ත භාවය ලඟාකර ගැනුමෙහි ව්‍යාපාරයේදී එය තවදුරටත් ශක්තිමත් විය.ප්‍රාන්තයෙහි වැසියෙන් සාමාන්‍ය වශයෙන්  ගුර්වාලි  හෝ  කුමාඋනි ලෙසින් හැඳින්වෙනුයේ ඔවුන්ගේ සම්භවය සිදුවූ ස්ථානය අනුවය.  භාරතයේ 2011 ජන සංගණනය අනුව උත්තරාඛණ්ඩ් ප්‍රාන්තයෙහි ජනගහණය 10,116,752 වූ අතර, එය භාරතයේ 19වන වඩාත් ජනාකීර්ණ ප්‍රාන්තය විය. ජනගහණයෙන් වැඩි කොටසක් රාජ්පුත්වරුන් සහ බ්‍රාහ්මණයන් වෙති. ජනගහණයෙන් 88% කට වැඩි දෙනා හින්දු භක්තිකයෝ වෙති. සුළුතරය අතරින් ඉහළින් සිටින්නේ මුස්ලිම්වරුන් වන අතර, සීක් වරුන්, ක්‍රිස්තියානින්, බෞද්ධයන්, සහ  ජෛනයන් අනෙකුත් ප්‍රධාන ආගම් වෙති.  ගුර්වාලි සහ  කුමාඋනි යනු ප්‍රධාන ප්‍රාදේශීය භෘසා දෙක වන අතර වඩාත් පුළුල් ලෙසින් කතා කරන භාෂාව
වන්නේ  හින්දි භාෂාවයි.ගංගෝත්‍රි හිදී ගංගා ගඟද  යමුනෝත්‍රි හිදී යමුනා ගඟද වශයෙන් හින්දු ආගමෙහි වඩාත් වැදගත් ගංගා දෙකක් ප්‍රදේශයෙන් ඇරඹෙයි. මෙම ගංගා දෙක හා සමග භද්‍රීනාත් සහ  කේදාර්නාත් එක්ව, හින්දුවරුන්ට ශුද්ධවූ වන්දනා ස්ථානයක් වන   චෝටා චාර් දාම් තනයි. ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙහි පැරණිතමය වන, ප්‍රාන්තයෙහි පිහිටි  ජිම් කෝබට් ජාතික වනෝද්‍යයානයෙහිදී, බෙංගාල කොටියා දැක ගත හැක. මෙයට අමතර වශයෙන්, විවිධ මල් සහ ශාක වර්ග සහිත යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් වන  පුෂ්ප මිටියාවතද මෙම ප්‍රාන්තයෙහිදී දැක ගත හැක.ශබ්ද නිරුක්තියඋත්තරාඛණ්ඩ් නාමය බිඳී ඇත්තේ උතුරු දිශාව යන අරුත් දෙන උත්තරා (उत्तर) යන් සංස්කෘත වචනයද සහ, රට හෝ රටෙහි කොටස යන අරුත් දෙන කන්ඩ් (खण्ड्) යන වචන දෙක එක් වීමෙනි. ආදි  හින්දු ධර්ම ග්‍රන්ථයන්හී මෙම නම සඳහන් වන්නේ  කේඩකන්ඩ් (වර්තමානයෙහි  ගුර්වාල්) සහ මනස්කන්ඩ් (වර්තමානයෙහි  කුමාඋන්) යන්නන්හි ඒකාබද්ධ ප්‍රදේශය ලෙසිනි. උත්තරාඛණ්ඩ් යනු, ඉන්දියානු හිමාලය පෙදෙසෙහි මධ්‍යම ප්‍රදේශය සඳහා භාවිතා වූ පුරාතන පුරාණ ග්‍රන්ථමය (पौराणिक) පදයක්ද වෙයි. [4]කෙසේවෙතත්, ප්‍රාන්ත ප්‍රතිසංවිධාන වැඩපිළිවෙල
ක නව අදියරක්  1998දී ඔවුන් විසින් ඇරඹුනු විට,  භාරතීය ජනතා පක්ෂය (බීජේපී)-නායකත්වය සැපයූ රජය විසින් සහ උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත රජය විසින්, මෙම ප්‍රදේශය සඳහා   උත්තරන්චල් යන නම ලබා දෙන ලදි. බෙදුම්වාදී වචනාර්ථයන් අඩුවෙන් දක්වතැයි ප්‍රෝක්ත බැවින් මෙම පදය තෝරාගැනුනේ යැයි පැවසුනද, මෙම වෙනස නිසාවෙන්,  වෙනම ප්‍රාන්තයක් වෙනුවෙන් සටනට බැස යිටි ක්‍රියාකාරීන් අතර අතිමහත් මතභේදයක් ඇතිවූයේ මෙය දේශපාලනමය පියවරක් ලෙසින් ඔවුන් අර්ථකථනය කල බැවිනි. [5] කෙසේවෙතත්, මෙම පියවර වැලැක්වීමට ඔවුහූ අසමත් වූහ. නිල භාවිතය විලසින් උත්තරන්චල් යන නම භාවිතාව සඳහා  පනවන ලද මුත්,  උත්තරාඛණ්ඩ් යන නාමය ප්‍රදේශයෙහි ජනප්‍රියව පැවැතියේය.2006 අගෝස්තු මසදී, භාරතීය මධයම රජයෙහි කෑබිනට් මණ්ඩලය, උත්තරන්චල්  ප්‍රාන්තයෙහි ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත්‍රණ සභාවෙහි සහ උත්තරාඛණ්ඩ්  ව්‍යාපාරයෙහි ප්‍රමුඛ සාමාජිකයන්ගේ ඉල්ලීම් වලට අනුව,  උත්තරන්චල්  ප්‍රාන්තය උත්තරාඛණ්ඩ්  ලෙසින් යළි නම් කෙරුමට එකඟ විය. මේ සඳහා වන නීති රීති, ප්‍රාන්ත ව්‍යවස්ථාදායක සභාව විසින් 2006 ඔක්තොම්බර් මස සම්මත කර ගන්නා ලද අතර,[6] ඹධ්‍යම රජයේ කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් පාර්ලිමේන්තු
වේ සිසිර සැසිය වෙත පණත ඉදිරිපත් කලේය. පාර්ලිමේන්තුව විසින් පණත සම්මත කරන ලද අතර 2006 දෙසැම්බර් මසදී ජනාධිපති අබ්දුල් කලාම් විසින් එයට අත්සන් තබා  එය නීතිය බවට  ඇතුලත් කෙරිණි.ආශ්‍රිත↑ "ඉනික්වලටි- ඇජස්ටඩ් හියුමන් ඩිවලප්මන්ට් ඉන්ඩෙක්ස් ෆෝ ඉන්ඩියාස් ස්ටේට්ස්-2011" (PDF). එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන. සම්ප්‍රවේශය 17 ජූලි 2012.↑ http://www.harbanskapoor.com↑ "අබවුට් අස්". උත්තරාකන්ඩ් රජය. සම්ප්‍රවේශය 17 ජූලි 2012.↑ කන්ඩාරි, ඕ. පී., හා ගුසේන්, ඕ. පී. (සංස්.). (2001). ගුර්වාල් හිමාලයා: නේචර්, කල්චර් ඇන්ඩ් සොසයිටි. ශ්‍රීනගර්, ගුර්වාල්: ට්‍රාන්ස්මීඩියා.↑ නෙගි, බී. (2001). "රවුන්ඩ් වන් ටු ද ලොඉිස්ට්ස්, පොලිටීසීයන්ස් ඇන්ඩ් බිව්රොක්‍රැට්ස්." ඉන්ඩියන් එක්ස්ප්‍රස්, 2 ජනවාරි.↑ UNI. (2006).  “උත්තරන්චල් බිකම්ස් උත්තරාකන්ඩ්." ට්‍රිබියුන් (ඉන්දියාව), 12 ඔක්තොම්බර්.නින්දෙහි අවස්ථාවන්ක්ෂණික අක්ෂි චලන සහිත නින්දේ නිර්ණායක ලෙස වේගවත් අක්ෂි චලන පමණක් නොව වේගවත් කුඩා විදුලි ප්‍රමාණ සහිත මොළයේ විද්‍යුත් ධාරා සටහන ද අයත් වේ. ක්ෂීරපායීන්ගේ අඩුම වශයෙන් කුඩා මාංශපේශී තානයද දැකිය
හැක. මතකයේ තබාගත හැකි සිහින වැඩි වශයෙන් මෙම අවස්ථාවේදී ජනිත වෙයි. වැඩිහිටි මිනිසකුගේ මුළු නිදිකාලයේ 75% - 80% පමණ වේගවත් අක්ෂිචලන සහිත නින්ද අන්තර්ගතය. වේගවත් අක්ෂි චලන රහිත නිද්‍ර අවස්ථාවේ සාපේක්ෂව සිහින අඩුවෙන් දක්නට ලැබේ. මෙම වේගවත් අක්ෂි චලන රහිත නින්දේ අවස්ථා 4 ක් අන්තර්ගතය. අවස්ථා 1 ස 2 සැහැල්ලු නින්ද ලෙසද අවස්ථා 3 ස 4 ගැඹුරු නින්ද (අඩු වේග - තරංග) ලෙසද හැදින්වේ. වේගවත් අක්ෂි චලන සහිත සහ මාංශ පේශි තානය නොමැති ක්ෂණික අක්ෂි චලන නින්දමෙන් නොව මෙහිදී අවස්ථා නිර්ණය කරනුයේ හුදෙක් මොළයේ ඇති වන විද්‍යුත් තරංග මතය. මෙම ක්ෂණික අක්ෂි චලන රහිත නිද්‍රා කාලයේ ගාත්‍රා චලන, Parasomnias, සහ සිහිනෙන් ඇවිදීම සිදුවෙයි. කුඩා දරුවෙක් නිදාගෙන සිටින අයුරුක්ෂණික අක්ෂි චලන සහිත නින්දේ නිර්ණායක ලෙස වේගවත් අක්ෂි චලන පමණක් නොව වේගවත් කුඩා විදුලි ප්‍රමාණ සහිත මොළයේ විද්‍යුත් ධාරා සටහන් ද අයත් වේ. ක්ෂීරපායීන්ගේ අඩුම වශයෙන් කුඩා මාංශපේශී තානයද දැකිය හැකිය. මතකයේ තබාගත හැකි සිහින වැඩි වශයෙන් මෙම අවස්ථාවේදී ජනිත වෙයි.බළල් පැටවුන් නිදාගන්නා ආකාරයවැඩිහිටි මිනිසකුගේ මුළු නිදිකාලය තුළ 75% - 80% පමණ වේගවත් අක්
ෂිචලන සහිත නින්දක් අන්තර්ගතය. වේගවත් අක්ෂි චලන රහිත නිද්‍රා අවස්ථාවේදී සාපේක්ෂව සිහින අඩුවෙන් දක්නට ලැබේ. මෙම වේගවත් අක්ෂි චලන රහිත නින්දේ අවස්ථා 4 ක් අන්තර්ගතය. අවස්ථා 1 සහ 2 සැහැල්ලු නින්ද ලෙසද අවස්ථා 3 සහ 4 ගැඹුරු නින්ද (අඩු වේග - තරංග) ලෙසද හඳුන්වයි. වේගවත් අක්ෂි චලන සහිත සහ මාංශ පේශි තානය නොමැති ක්ෂණික අක්ෂි චලන නින්ද මෙන් නොවෙයි. මෙහිදී අවස්ථා නිර්ණය කරනුයේ හුදෙක් මොළයේ ඇති වන විද්‍යුත් තරංග මතය. මෙම ක්ෂණික අක්ෂි චලන රහිත නිද්‍රා කාලයේ ගාත්‍රා චලන, Parasomnias, සහ සිහිනෙන් ඇවිදීම සිදුවෙයි.මෙම නිද්‍රා අවස්ථාවන් තුළ චක්‍රීයව වෙනස්වන රටාවන් නිරීක්ෂණය කර ඇත.නිද්‍රා අවස්ථා NI හිදී සාමාන්‍ය අවදි වී සිටින මිනිසුන් තුළ ඇති X කිරණවල (සංඛ්‍යාතය 8 – 13 Hz) සිට theta තරංගවලට පරිවර්තනය වෙයි. (සංඛ්‍යාතය 4 – 7Hz) ඇතැම්විට මෙම අවස්ථාව නිදි මත ලෙස විග්‍රහ කෙරේ. මෙම අවස්ථාව ආරම්භයේදී ක්ෂණික ගැස්සීම් හා නිද්‍රා චලන ඇති විය හැකිය. ඇතැම් පුද්ගලයන් හට කරදරකාරී නිද්‍රා මායා දර්ශනද අත්දැකීමට සිදුවේ. මෙම NI අවස්ථාවේදී පුද්ගලයාගේ පේශී තානයද යම්තාක් දුරට බාහිර පරිසරය පිළිබඳව ඇති අවබෝධයද අඩුවෙයි.N2 අවස්ථ
ාවට ආවේණික ලෙස නිද්‍රා තර්කූන් ද, K සංකරණයන් ද ඇතිවෙයි. මෙහිදී විද්‍යුත් මාංශ පේශී ග්‍රාහකයේ මැනිය හැකි මාංශපේශී ක්‍රියාවන්ගේ වෝල්ටීයතාව අඩුවන අතර බාහිර පරිසරය පිළිබඳ ඇති සිහිකල්පනාව මුළුමනින්ම නැති වෙයි. මාංශපේශී ක්‍රියාවන්ගේ වෝල්ටීයතාවය අඩුවන අතර මුළු නින්දේ 45% - 55% පමණ N2 අවස්ථාව ඇතුළත්වෙයි.N3 අවස්ථාව - ඩෙල්ටා තරංග (0.5 – 4 Hz) මුළු තරංගවලින් 50% අඩු ප්‍රමාණයක් නිරූපණය කරයි. මෙය ගැඹුරු නින්දේ කොටස් වන අතර N4 අවස්ථාවට සංක්‍රාන්ති සමයක් ලෙස හඳුන්වයි. නින්දේ කථා කිරීම, ත්‍රාසජනක සිහින දර්ශනය, නින්දේදී මුත්‍රා පිටවීම ආදී ක්‍රියාවන් N3 අවස්ථාවේදී සිදුවේ.N4 අවස්ථාව - මෙහිදී ඩෙල්මා තරංග (0.5 – 4 Hz) මුළු තරංගවලින් 50% කට වැඩි ප්‍රමාණයක් නිරූපණය කරයි. අවස්ථා N3, N4 නින්දේ ගැඹුරු අවස්ථාවෙයි. ඩෙල්ටා තරංග වැඩි වශයෙන් ඇතිවන N4 අවස්ථාව N3 අවස්ථාවේ ගැඹුරු අනුවාදයක් ලෙස හදුන්වාදිය හැකිය. අක්ෂි චලන සහිත නින්ද සහ අක්ෂි චලන රහිත නින්දේ 3, 4 අවධීන්හි සමතුලිතතාවයක් පවතී. එමනිසා එම අවස්ථා එකක් අඩුවුවහොත් නැවත නින්ද ලැබුණු පසු එම අඩු වූ ප්‍රමාණය ලබා ගැනීමට උත්සාහ දරයි. එමනිසා මෙම අවස්ථා දෙකම නින්දේ ක
්‍රියාකාරිත්වය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන බව පැහැදිලි වෙයි.සටහන්Stages of sleepමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස මතකය වෙතට ඒකාබද්ධ කෙරුමට යෝජිතය. (සංවාදය)මනෝ විද්‍යාවේ මතකය යනු ජීවියෙකු තුළ තොරතුරු ගබඩා කිරීමට , රඳවා ගැනීමට සහ ඉන්පසුව එම තොරතුරු නැවත එළි දැක්වීමට ඇති හැකියාවයි. පාරම්පරික අධ්‍යයන අනුව දර්ශන විද්‍යාවේ මුල් කාලයේ සිට කෘත්‍රීම ක්‍රම මගින් බුද්ධිය දියුණු කිරීම ඇතුළු මතකය පිළිබඳ අධ්‍යයනයන් ඇරඹී ඇත.කෙසේ නමුත් 19 වන සිය‍වසේ අගභාගයේ දී සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී ගුණාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ ක්‍රියා මාලාවන් තුළට මතකය ද ඇතුළත් කෙරිණි. නූතන දශකයේ දී විද්‍යාවේ ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස ගුණාත්මක ස්නායු විද්‍යාව පත්ව ඇත. මෙය ගුණාත්මක මනෝ විද්‍යා‍ව සහ ස්නායු විද්‍යාවේ අන්තර් සම්බන්ධතාවයි.වර්ගීකරණයමතක කාලය, ස්වභාවය, තොරතුරු ගබඩා කර ගන්නා ආකාරය අනුව මතකය වර්ගීකරණය කළ හැකි ක්‍රම ගණනාවක් ඇත. තොරතුරු සකස් කර ගන්නා ආකාරය අනුව මතකය ඇති විට සහ රඳවා ගැනීම් අවස්ථා 3ක් පෙන්වා දිය හැක.තොරතුරු ලැයිස්තුගත කිරීම ( ලැබුණු තොරතුරු සැකසීම සහ එකිනෙකට සම්බන්ධ කිරීම)ගබඩා කිරීම (ලැයිස්තුගත කරන ලද
තොරතුරු ස්ථිර ගබඩා කිරීම)නැවත සිහි ගැන්වීම (ගබඩා කරන ලද තොරතුරු ඇතැම් ඉඟිවලට ප්‍රතිචාර ලෙස ක්‍රියාවලියක දී යොදා ගැනීම)ඛණ්ඩාංක: 90°S 0°W﻿ / ﻿90°S -0°E﻿ / -90; -0මෙම ලිපිය භූගෝලීය දක්ෂිණ ධ්‍රැවය පිළිබඳ වෙයි. අනෙකුත් භාවිත සඳහා දක්ෂිණ ධ්‍රැවය (වක්‍රෝත්තිහරණය) බලන්න1. දක්ෂිණ භූගෝලීය ධ්‍රැවය2. චුම්බක දක්ෂිණ ධ්‍රැවය (2007)3. භූචුම්බක දක්ෂිණ ධ්‍රැවය[කවදාද?]4. අනාගම්‍ය දක්ෂිණ ධ්‍රැවයභූගෝලීය දක්ෂිණ ධ්‍රැවය හෝ භෞමික දක්ෂිණ ධ්‍රැවය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන,දක්ෂිණ ධ්‍රැවය යනු, පෘථිවියෙහි භ්‍රමණ අක්ෂය එහි පෘෂ්ඨය හා ඡේදනය වන්නාවූ ලක්ෂ්‍යය දෙකින් එකකි.ආශ්‍රිතභූගෝල විද්‍යාව ද්වාරයList of Antarctic expeditionsසවුත් පෝල් ටෙලෙස්කෝප්මූලාශ්‍රභාහිර සබැඳිදක්ෂිණ ධ්‍රැවය හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.විකිචාරිකා සතුව South Pole සඳහා සංචාරක මාර්ගෝපදේයක් පවතියි.NOAA South Pole Webcam360° Panoramas of the South Pole සංරක්ෂණය කළ පිටපත 28 අප්‍රේල් 2015 at the Wayback MachineImages of this location are available at the Degree Confluence ProjectSouth
Pole Photo GalleryPoles by the Australian Antarctic DivisionThe Antarctic Sun – Online news source for the U.S. Antarctic ProgramBig Dead Place සංරක්ෂණය කළ පිටපත 25 ජූනි 2016 at the Wayback MachineUK team makes polar trek history – BBC News article on first expedition to Pole of Inaccessibility without mechanical assistanceListen to Ernest Shackleton describing his 1908 South Pole Expedition, and read more about the recording on [australianscreen online].The recording describing Shackleton's 1908 South Pole Expedition was added to the National Film and Sound Archive's Sounds of Australia registry in 2007vtePolar explorationArcticOceanHistoryExpeditionsResearch stationsFarthest NorthNorth PoleBarentszHudsonMarmadukeCarolusParryNorth magnetic poleJ. RossJ. C. RossAbernethyKaneHayesPolaris expeditionPolarisC. F. HallBesselsBritish Arctic ExpeditionHMS AlertNaresHMS DiscoveryStephensonMarkhamLady Franklin Bay ExpeditionGreelyLockwoodBrainardNansen's F
ram expedition FramNansenJohansenSverdrupJasonAmedeoAndrée's balloon expeditionS. A. AndréeF. CookPearySS RooseveltSedovByrdNorgeAmundsenNobileWistingRiiser-LarsenEllsworth]ItaliaNautilusWilkinsANT-25ChkalovBaydukovBelyakovDrifting ice stationsNP-1PapaninShirshovE. FyodorovKrenkelNP-36NP-37Georgiy SedovBadyginWieseUSS NautilusUSS SkatePlaistedHerbertNS ArktikaBarneoArktika 2007Mir submersiblesSagalevichChilingarovIcelandGreenlandPytheasBrendanPaparVikingsNaddoddGarðarIngólfrNorse colonization of North AmericaGunnbjörnSnæbjörn galtiErik the RedChristian IV's expeditionsJ. HallCunninghamLindenovC. RichardsonDanish colonizationEgedeScoresbyJasonNansenSverdrupPearyRasmussenNorthwest PassageNorthern CanadaCabotG. Corte-RealM. Corte-RealFrobisherGilbertDavisHudsonDiscoveryBylotBaffinMunkI. FyodorovGvozdevHMS ResolutionJ. CookHMS DiscoveryClerkeMackenzieKotzebueJ. RossHMS GriperParryHMS HeclaLyon
HMS FuryHoppnerCrozierJ. C. RossCoppermine expeditionFranklinBackDeaseSimpsonHMS BlossomBeecheyFranklin's lost expeditionHMS ErebusHMS TerrorCollinsonRae–Richardson expeditionRaeJ. RichardsonAustinMcClure expeditionHMS InvestigatorMcClureHMS ResoluteKellettBelcherKennedyBellotIsabelInglefield2nd Grinnell expeditionUSS AdvanceKaneFoxMcClintockHMS PandoraYoung FramSverdrupGjøaAmundsenRasmussenKarlukStefanssonBartlettSt. RochH. LarsenCowperNorth East PassageRussian ArcticPomorsKoch boatsWilloughbyChancellorBarentszMangazeyaHudsonPooleSiberian CossacksPerfilyevStadukhinDezhnevPopovIvanovVaginPermyakovGreat Northern ExpeditionBeringChirikovMalyginOvtsynMininV. PronchishchevM. PronchishchevaChelyuskinKh. LaptevD. LaptevChichagovLyakhovBillingsSannikovGedenschtromWrangelMatyushkinAnjouLitkeLavrovPakhtusovTsivolkoMiddendorffAustro-Hungarian ExpeditionWeyprechtPayerVega ExpeditionA. E. NordenskiöldPalan
derJeannette expeditionUSS JeannetteDe LongMelvilleYermakMakarovZaryaTollKolomeitsevMatisenKolchakSedovRusanov expeditionRusanovKuchinBrusilov expeditionSv. AnnaBrusilovAlbanovKonradWieseNagórskiTaymyr / VaygachVilkitskyMaudAmundsenAARISamoylovichBegichevUrvantsevSadkoUshakovGlavsevmorputSchmidtAviaarktikaShevelevA. SibiryakovVoroninChelyuskinKrassinGakkelNuclear-powered icebreakersLeninArktika-class icebreakerAntarcticContinentHistoryExpeditionsSouthern OceanRochéBouvetKerguelenHMS ResolutionJ. CookHMS AdventureFurneauxSmithSan TelmoVostokBellingshausenMirnyLazarevBransfieldPalmerDavisWeddellMorrellAstrolabeDumont d'UrvilleUnited States Exploring ExpeditionUSS VincennesWilkesUSS PorpoiseRinggoldRoss expeditionHMS Erebus (J. C. RossAbernethy)HMS Terror (Crozier)CooperChallenger expeditionHMS ChallengerNaresMurrayJasonC. A. Larsen"Heroic Age"Belgian Antarctic Expeditionසැකිල්ල:RVde GerlacheLecointe
AmundsenCookArctowskiRacovițăDobrowolskiSouthern CrossSouthern CrossBorchgrevinkDiscoveryDiscoveryDiscovery HutGaussGaussDrygalskiSwedish Antarctic ExpeditionAntarcticO. NordenskjöldC. A. LarsenScottish Antarctic ExpeditionBruceScotiaOrcadas BaseNimrod ExpeditionNimrodFrench Antarctic ExpeditionsPourquoi-PasCharcotJapanese Antarctic ExpeditionShiraseAmundsen's South Pole expedition FramAmundsenFramheimPolheimTerra NovaTerra NovaScottWilsonE. R. EvansCreanLashlyFilchnerAustralasian Antarctic Expeditionසැකිල්ල:SYMawsonFar Eastern PartyImperial Trans-Antarctic ExpeditionEnduranceErnest ShackletonWildJames CairdRoss Sea partyMackintoshShackleton–Rowett ExpeditionQuestIPY · IGYModern researchChristensenByrdBANZAREBGLERymillNew SwabiaRitscherOperation TabarinMarrOperation HighjumpCaptain Arturo Prat BaseBritish Antarctic SurveyOperation WindmillKetchumRonne ExpeditionF. RonneE. RonneSchlossbachOperation Deep FreezeMc