LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
තානාධිපති ජෞන් හර්ටඩො කානො(uan Hurtado Cano) මහතා, කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාවේ උසස් තනතුරු දරන නිලධාරින්, සහ ඊශ්‍රායල් ආරක්ෂක අමාත්‍යාශයේ කළමණාකරුවන් සහභාගී විය. මෙය 2007 වසර අග භාගයේ දී වසර කිපයක් සදහා ලබා දුන් කොන්තරාතුවක් වු අතර ඩොලර් මිලියන 150 ක පමණ වටිනාකමකින් යුක්ත විය. මෙහිදී කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාවේ දනට පවතින ගුවන් යානා වැඩි දියුණු කිරීමටත් අමතර ජෙට් යානා සැපයීමටත්, අමතර ජෙට් යානා වන සී.10 - සී.12 යානා ඊශ්‍රායලයේ නවතම තාක්ෂණයන් යොදා ගනිමින් වැඩි දියුනු කිරීමටත් බැඳි සිටී.[12]2009 වසරේ ජුලි 20 වන දින කාර්ටගන්(Cartagena) නගරය අසලදී කෆිර් ගුවන් යානයක් අනතුරට ලක් විය. ඊශ්‍රායල් නියමුවන් ක්‍රියාත්මක වෙමින් සිදුවීම උපද්‍රවයකින් තොර කිරීමට සමත් වුවද ගුවන් යානව මෙම අනතුරින් විනාශයට පත්විය. ඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා කර්මාන්තය ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ ගුවන් යානව නවමුව පියාසර කරමින් තිබූ බවත් ගොඩබිම් තීරුව වෙනුවට පිටතින් ගොඩ බැස්වීම හේතුවෙන් මෙම අනතුර සිදුවූ බවත් ය. ඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා කර්මාන්තයේ අධ්‍යක්ෂක පවසා සිටියේ මෙය පිළිබඳ පරීක්ෂණ පැවත්වීම ආරම්භ කරන ලද බවත් අනතුර පිළිබඳ වග විභාගයට කමිටුවක් ප
ත් කරන ලද බවත් ය.[13][14]2009 වසරේ ජුලි 22 වන ඩින ඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා කර්මාන්තය ප්‍කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාවට දන්වා සිටි පරදි එම අනතුර සොයා නොගත් මානව දෝෂයක් බවත් එම හේතුවෙන් ඔවුන් ඒ වෙනුවෙන් වෙනත් ගුවන් යානයක් කොලොම්බියනු ගුවන් හමුදාවට ලබා දෙන ලදී.[15]ඉක්වදෝරය1981දී ඇලුත්වැඩියා කරන ලද ක්ෆිර් සී.2 යානා 2ක් සහ ටීසී.2 යානා 2ක් සඳහා ඉක්වදෝරය සහ ඊශ්‍රායලය අතර වෙලඳ ගිවිසුමක් අත්සන් කල අතර එම යානා 1982-1983 කාලයේදී ඉක්වදොර් ගුවන් හමුදාවට භාරදෙන ලදි. මෙම කෆිර් යානා ඉක්වදෝරියානු බස්නාහිර පහත්බිම් පාදක කරගෙන 21වන සටන් පාර්ශවයේ 2113වන බලඇණිය(සිංහ) පිහිටුවනලදි.මෙම කෆිර්යානා 1995දී ඉක්වඩෝරය සහ පේරූ අතර හටගත් යුද්ධයේදී සටනට පිවිසුනේය. භූමි සටන් සඳහා තමන්ගේ උපධ්වනි ඒ-37බීඑස් යානා භාවිත කල අතර කෆිර්යානා සහ මිරාජ් එෆ්.1 යානා අන්තර්බාධන මෙහෙයුම් සඳහා භාවිත කළහ. 1995 පෙබරවාරි 10වෙනි දින කෆිර් යානවක් පේරූ ගුවන් හමුදාවට අයත් සෙස්නා ඒ-37බී යානාවක් වෙඩිතබා බිම හෙළීය.1996දී ඉක්වඩෝරය සහ පේරූ අතර තත්ත්වය උත්සන්නව පවතින අවස්ථාවේ එක්සත් ජනපදයේ රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ අවසරය ඇතුව ඉක්වදෝරය තවත් කෆීර්
යානා 6ක් මිලදී ගන්නා ලදී.1998දී සෙපෙකට්(SEPECAT) ජගුවාර් බලඇණිය ක්‍රියාකාරී සටන් වලින් ඉවත් කිරීමත් සමඟම ඉක්වදෝරය තටත් කෆිර් යානා 6ක් මිලඳී ගැනීමට ඊශ්‍රායලය සමඟ සාක්ච්ඦා ආරම්භ කරනලදි. දකුණු ඇමෙරිකාවේ එක්වර අවි මිලදීගැනීමේ වැඩිවීමත් සමඟ ඇමෙරිකාව පේරූහි ගුවන් යානා 18ක් මිලදී ගැනීමේ වෙළඳ ගිවිසුමක් අහෝසි කළහ. එහි විකල්පයක් ලෙස ඉක්වදෝරය සහ ඊශ්‍රායලය 1999දී කෆීර් සී.10 යානා 2ක් සඳහා ගිවිසුමකට එලඹෙන ලදි.1982හි සේවය පටන් ගත්දා සිට 2005 වන විට ඉක්වදෝරයට අනතුරකින් අහිමිවූ ටීසී.2 කෆීර් යානාවක් ඇතුළුව කෆීර් යානා 4ක් අමිහිව ඇත. ශ්‍රී ලංකාවශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව කෆීර් C.2 යානා හයක්ද එක් TC.2 යානවක්ද 1995-1996 වර්ෂවල ඊශ්‍රායලයෙන් මිළදී ගත්තේය. 2005 වන විට තවත් C.2 යානා 4ක්ද C.7 යානා 4ක්ද අතුලුව යානා 9ක් එක් කරගන්නා ලදි. වර්ථමානයේදී ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව TC.2 යානා 2ක්, C.7 යානා 2ක් සහ C.2 යානා 6ක් සමඟ තම දහවෙනි බල ඇණිය යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ. ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව තමන් සතු කෆීර් යානා එල්.ටී.ටී.ඊ ත්‍රස්තවාදය සමඟ සටන් කිරීමෙදී යොදාගත්හ.[16] Two Kfir C.7s were destroyed on the ground i
n an LTTE attack on SLAF Katunayake air base, part of Bandaranaike International Airport, on 24 July 2001. Three others were lost in non-combat related accidents during the Civil War period. None were lost in combat.[17]  2001 ජූලි 24වෙනි දින එල්.ටී.ටී.ඊ ත්‍රස්තවාදීන් විසින් බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපලලේ ගුවන් හමුදා මූලස්ථානයට එල්ලකල බෝම්බ ප්‍රහාරයෙන් කෆීර් C.7 යානා 2ක් විනාශ විය.කිසිඳු යානාවක් සටන් අතරතුරේදී විනාශ වී නොමැත. තවත් යානා 3ක් සටන් වල අදාල නොවන අවස්ථාවලදී සිදුවූ අනතුරු වලින් විනාශ විය. 2011 මාර්තු මාසයේදී ගුවන් සංදර්ශණ පුහුණුවීමකදී සිදුවූ අනතුරකින් තවත් කෆීර් යානා දෙකක් විනාශ විය.[18]ප්‍රභේදයන්කෆිර් සී.1 : මූලික නිශ්පාදන ප්‍රභේදයඑෆ්-21ඒ කෆිර් : වැඩි දියුණූ කල කෆිර් සී.1 යානා විසි පහක් ආක්‍රමණික කටයිතු සඳහා එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව සහ එක්සත් ජනපද නාවික බල ඇණීය ලබා ගත් අතර පසුව එෆ්-21ඒ යානාව ලබා ගන්නා ලදී. මෙම ගුවන් යානයේ පක්ශයන් සහ චූෂනයන් වැඩි දියුණු කරන ලදී. එය යානයේ නම්‍යතාවට සහ මන්දගාමී වේගයන් පාලනය කිරීමට බෙහෙවින් උපකාර වුන අතර පසු කාලීන ගුවන් යාන
ා ප්‍රභේදයන් ද මෙය යොදා ගන්නා ලදී.කෆිර් සී.2 : වැඩි දියුණු කල සී.1 ගුවන් යානයක් වන මෙම යානය බහුල වශයෙන් වායුගතික වැඩි දියුණු කිරීම් වලින් අනූනය. මෙම යානය එක් කල වෙනස් කිරීම් අතර 'සුනඛ දන්තය' වැනි හැඩය පක්ෂයන් අගට එක් කිරීම, නැහය යට පෙදෙස කුඩා දෙණවල් පැවතීම සහ ඉදිරිපස පක්ශයන්ගේ වායු ශීඝ්‍ර ලෙස පැතිරී යන ලෙස ඇති ආනතියන් අඩංගු ය.කෆිර් ටීසී.2 : සී.2 යානය භාවිතා කොට අසුන් දෙකක් සහිතව තනා ඇති මෙය පුහුණු කිරීම් සඳහා වැඩි දියුණු කල ගුවන් යානාවකි. මෙම යානය සතුව පහත් වු සහ දිගැති නැහැයක් අත්තේ ගුවන් නියමුවාට පැහැදිලි දසුනක් ලබා දීමට ය.කෆිර් සී.7 : බහුල වශයෙන් වැඩි දියුණු කිරීමට ලක් වූ යානා ප්‍රභේදය මෙය විය. බොහෝමයක් නැතහොත් සියළුම සී.2 කෆිර් ගුවන් යානා මෙම යානයන් බවට පරිවර්තනය කරන ලදී. මෙම යානායෙහි වැඩි දියුණු කල ජේ79 සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික ජේ1ඊ එන්ජිමක්, වායු චූෂකයන් යට වැඩි භාරයක් ඔසවාගෙන යාමට හැකිවන පරිද්දෙන් තනා ඇති කොටස් සහ එල්ටා ඊ එල්/ එම්- 2021බී(Elta EL/M-2021B ) රේඩාරය, හැඩගැස්විය හැකි නියමු කුටිය, වැඩි ඉන්ධන ධාරිතාවක් ගෙන යාමේ හැකියාව වැනි  මනාව සැකසු ගුවන් තාක්ෂණික ඉලෙක්ට්‍රොන ක්‍ර
ම ශිල්පයන්ගෙන් සමන්විත ය.කෆිර් ටීසී.7 : අසුන් දෙකක් සහිත කෆිර් සී.7 යානාවෙන් වැඩි දියුණු කර පුහුණු වීම් සඳහා යොදා ගත් යානාවකි.කෆිර් සී.10 : මෙම යානා විෂේශය අපනයනයන් සඳහා විෂේශයෙන් තැනුණු යානාවකි. මෙම යානා වර්ගයේ ඇති වු විෂේශ වෙනස්කමක් වන්නේ එල්ටා ඊ එල්/ එම්- 2032(Elta EL/M-2032) රේඩාරය යි. මෙම ගුවන් යානා විෂේශය කෆිර් සීඊ හෙවත් ඉක්වදෝර් අනුවාදය සහ කෆිර් සීඕඒ හෙවත් කොලොම්බියානු අනුවාදය ලෙස හදුන්වනු ලබයි.කෆිර් ටීසී.10 : කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාව සඳහා ටීසී.7 ගුවන් යානයේ වැඩි දියුණු කල අනුවාදයකි.කෆිර් සී.12 : කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාව සඳහා ටීසී.7 ගුවන් යානයේ වැඩි දියුණු කල අනුවාදයකි සහ මෙය සී.10 ගුවන් යානය එල්ටා ඊ එල්/ එම්- 2032(Elta EL/M-2032) රේඩාරය නොමැතිව ලෙසත් හැදින්විය හැකිය.කෆිර් ට්සීනියස් : කෆිර් සී.2 යානයේ නැවත පිරික්සා බැලීමක් ය.කෆිර් සී.60 : ටීසී.10 ගුවන් යානයේ වැඩි දියුණු කල අනුවාදයකි. මෙය යෝජනා කරන ලද්දේ බල්ගේරියානු ගුවන් හමුදාව මඟිනි.[19][20]සම්බන්ධතා සංකේතකෆිර් යානා සම්බන්ධතා සංකේත 2010වර්තමාන කොලොම්බියාවකොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාව ඉක්වදෝරයඉක්වද
ෝර් ගුවන් හමුදාව ශ්‍රී ලංකාවශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවපූර්වඊශ්‍රායලයඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාව101 බල ඇණිය109 බල ඇණිය113 බල ඇණිය144 බල ඇණිය149 බල ඇණිය254 බල ඇණියඑක්සත් ජනපදයඑක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව සහ එක්සත් ජනපද නාවික බල ඇණිය කෆිර් යානාව පස මිතුරු යානාවක් ලෙස ආක්‍රමණ කටයුතු සඳහා පහර දීමේ උපක්‍රම උපදෙස් දීමේ වැඩසටහන් වලදී යොදා ගන්න ලදී. මෙම යානාව එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවෙන් 1988 දී ද නාවික බල ඇණියෙන් 1989 දී ද සමුගන්නා ලදී.පිරිවිතර (කෆිර් සී.2 ගුවන් යානය)ආවේණික ගුණාංගකෆිර් යානයේ සැකිලි සටහනක්ආයුධ සන්නද්ධ කර ඇති කෆිර් යානාවක්, ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදා පරිශ්‍රයදත්ත ලබා ගන්නා ලද්දේ Jane's All The World's Aircraft 1982–83 ග්‍රන්ථයෙනි.[21]නාවික පිරිස : එක පුද්ගලපරතරය : මීටර් 8.22 (අඩි 26 අඟල්11½)දිග : මීටර් 15.65 (අඩි51 අඟල්4¼)උස : මීටර් 4.55 (අඩි14 අඟල්11¼)අවකාශය : මීටර් 34.8 (වර්ග අඩි 374.6)නිරායුධ බර : කි.ග්‍රෑ.7,285 (රාත්තල් 16,060)ආයුධ සන්නද්ධ බර : කි.ග්‍රෑ.11,603 (රාත්තල් 25,580) ලීටර් 500ක මුදා හැරිය හැකි ටැංකි දෙකක්, AAMs දෙකක්උපරිම ගු
වන් ගත කිරීමේ බර : කි.ග්‍රෑ.16,200 (රාත්තල් 35,715)එන්ජිම(ජෙට්) : සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික ජේ79ජෙට් වර්ගය : තල බමන විදිනයජෙට් ගනණ : 1වියළි තෙරපුම : කිලෝ නිව්ටන් 52.9 (ස්ටෝනයට රාත්තල් 11,890)දහන තෙරපුම : කිලෝ නිව්ටන් 79.62 (ස්ටෝනයට රාත්තල් 17,900)කාර්ය සාධනයඋපරිම වේගය : පැයට කි.මී 2,440 (නොට් 1,317, පැයට මීටර් 1,516) මීටර් 11,000 උඩින් (අඩි 36,000)ප්‍රහාරක අරය : කි.මී. 768 (415 න්‍යෂ්ටික මයිල, 477 මයිල)උපරිම උස : මීටර් 17,680 (අඩි 58,000)ඉහල නැගීමේ අනුපාතය : තප්පරයට මීටර් 233 (මිනිත්තුවට අඩි 45,950)යුධෝපකරණතුවක්කු : 2 Χ මි.මි.30(අඟල් 1.18)රයිෆල් උණ්ඩ ඩි.ඊ.එෆ්.ඒ.553 කාලතුවක්කු(DEFA 553 cannons), තුවක්කුවට වෘත්ත 140.රොකට්ටු : නොයෙක් මාදිලියේ විවිධ මිමි වල ඉහළ සිට භූමි ප්‍රහාරක රොකට්ටු. මෙයට මත්‍රා ජේ එල්-100(Matra JL-100) බිම හෙලන/ රොකට්ටු අසුරනය, 19 Χ එස්.එන්.ඊ.බී.(SNEB) මි.මි.68 රොකට්ටු සහ ලීටර් 250 ක් වූ ඉන්ධන.මිසයිල : 2 Χ  පැති එතන එන්මයන් හෝ ශෆ්‍රිර්(Shafrir) හෝ පයිතන්(Python) වර්ගයේ ඉහල සිට පහර දෙන මිසයිල,2 Χ කුරුළු බාහු(Shrike ARMs) සහ 2 Χ ඉහළ සිට භූ
මි ප්‍රහාරක උපක්‍රමික මිසයිල(AGM-65 Maverick).බලන්නප්‍රහාරක ගුවන්යානාප්‍රහාරක ගුවන් යානා- පළමු පරම්පරාවෙහි ජෙට් ප්‍රහාරක (1994-1933)ප්‍රහාරක ගුවන් යානා දෙවන පරම්පරාව (1953 – 1960)ප්‍රහාරක ගුවන් යානා- තෙවන පරම්පරාව (1960-1970)ප්‍රහාරක ගුවන් යානා පරම්පරාව 4.5 (1990- 2000)ප්‍රහාරක ගුවන් යානා - පස්වෙනි පරම්පරාවට අයත් ප්‍රහාරක ගුවන් යානා (වර්තමානය - 2000)මයිකෝයාන් මිග්-27නියමුවන් රහිත ගුවන් යානයබෝම්බ හෙලන ගුවන් යානාවවෙනත් අදාල තොරතුරුගුවන් යානා ගෙන යන නෞකාගුවන් මිසයිලගුවන් යානා නාශක මිසයිලගුවන් තරණ නීතියගුවන් ආධිපත්‍යයේ විශිෂ්ඨත්වයආශ්‍රිත↑ ඇතැම් මූලශ්‍රයන්ට අනුව,ඊශ්‍රායලයේ ඩැසල්ටඩ් ගුවන් තරණ සමාගම සතුව ඇතැම් අභිරහස් සහකරණයන් සතු වු අතර සවි නොකල මිරාජ් 5එස් ඩෙකක ඇසුරුම් පෙට්ටි ඊශ්‍රායලයට ගෙන ඒමට ඉඩ හරින ලදී.(වැඩි විස්තර සඳහා the IAI Nesher බලන්න).↑ "Wing Magazine, Vol. 30/No 4, August 2000, Swiss Federal Court". Acig.org. p. 48. සම්ප්‍රවේශය 2012-12-25.↑ "Wing Magazine, Vol. 30/No 4, August 2000, Swiss Federal Court". Acig.org. p. 48. සම්ප
්‍රවේශය 2012-12-25.↑ Rabinovich, Abraham. The Boats of Cherbourg: The Secret Israeli Operation That Revolutionized Naval Warfare Seaver Books, New York ISBN 978-0-8050-0680-3↑ Alfred Frauenknecht; Convicted of Selling Jet Secrets to Israel], Los Angeles Times, 17 janvier 1991↑ >http://idfaf.110mb.com/Nesher/NesherMain.html සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2012-04-25 at the Wayback Machine↑ Aeroflight. World Air Forces. Retrieved March 25, 2006. සංරක්ෂණය කළ පිටපත පෙබරවාරි 7, 2006 at the Wayback Machine↑ "ATAC – The Company". Atacusa.com. සම්ප්‍රවේශය 2012-07-25.↑ Ranson, Steve (March 6, 2012). "NAS Fallon: Pilot Killed in Jet Crash". Lahontan Valley News. සම්ප්‍රවේශය March 8, 2012.↑ http://www.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1202246330416&pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFullrgb↑  සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.youtube.com/watch?v=VBGQNqTc9, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2013-03-25 ↑ "Israel Aerospace Industries Ltd. - Home page". Iai.co.il. සම්ප්‍රවේශය 2012-12-25.↑ Melman, Yossi (2009-07-22). "Israeli
-made Kfir fighter jet crashes in Colombia on training flight, pilots unhurt - Israel News | Haaretz Daily Newspaper". Haaretz.com. සම්ප්‍රවේශය 2012-12-25.↑ "Israeli fighter jet crashes in Colombia; Israeli pilots escape unharmed - Israel News, Ynetnews". Ynetnews.com. 1995-06-20. සම්ප්‍රවේශය 2012-12-25.↑ "Israel Aerospace Industries LTD - FUERZA AEREA COLOMBIANA". Fac.mil.co. සම්ප්‍රවේශය 2012-12-25.↑ "Sri Lanka air force bombs kill two civilians – Tigers". February 20, 2007. February 22, 2007 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.↑ "Sri Lanka, since 1971". acig.org. 2003-10-29. සම්ප්‍රවේශය 2008-10-30.↑ "One killed in midair collision". Hindustantimes.com. 2011-03-01. සම්ප්‍රවේශය 2012-12-25.↑ сп. Криле, бр. 8, 2011 година↑ сп. Аеро, бр. 7, 2011 година↑ Taylor 1982, pp. 121–123.Taylor, John W. R. Jane's All The World's Aircraft 1982–83. London:Jane's Yearbooks, 1982. ISBN 0-7106-0748-2.වැඩිපුර කියවීම්Maquinas de Guerra – Enciclopedia de las Armas del Sigl
o XX. Planeta-De Agostini, Madrid, 1984. (Aerospace Publishing Ltd., London, 1983). ISBN 84-7551-292-5.Terry Gander, Christopher Chant, Bob Munro, Collins/Jane's Combat Aircraft. Harper Resource, 1995. ISBN 0-00-470846-6.Israel Aircraft Industries Ltd., www.iai.co.il.Federation of American Scientists, www.fas.org.Milavia, wwww.milavia.netAir Combat Information Group, www.acig.org.Daniel H. Green, www.danshistory.com.Greg Goebel, www.vectorsite.net.www.Israeli-Weapons.com.www.Aerospaceweb.orgMirage. James Follett. Novel describing the clandestine operation by an Israeli civilian to steal the engineering drawings of the Mirage from a Swiss sub-contractor in the late 1960s. ISBN 0-7493-0003-5Breffort, Dominique (2004). The Mirage III, 5, 50 and derivatives from 1955 to 2000. Planes and Pilots 6. Histoire et Collections, Paris. ISBN 2-913903-92-4. {{cite book}}: Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)Pérez San Emeterio, Carlos (1978). Mirage. Espejismo
de la técnica y de la política. Armas 30 (spanish බසින්). Editorial San Martin, Madrid. ISBN 84-7140-158-4.{{cite book}}:  CS1 maint: unrecognized language (link)ක්‍රි:ව 1691 යාපනය රාජධානියේ යටත්විජිත සමය දැක්වෙන සිතියමපෘතුගීසි  වෙළෙන්දන් 1505 දී නූතන ශ්‍රී  ලංකාවේ නිරිත දිග ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබෙන කෝට්ටේ රාජධානියට පැමිණීමෙන් පසුව යාපනය රාජධානිය  යටත් කර ගනීම සිදුවිය. මුල් අවදියේදී යාපනයේ විසූ බොහෝ රජවරු දේශය රෝමානු කතෝලික බවට හැරවීමට පෘතුගීසි දැරූ උත්සහයට අභියෝග කල අතර අවසානයේදී ඔවුන් සමග සමාදාන විය.1591 දී යාපනයේ සිටි එතිරිමාන්න චින්කම් රජු පෘතුගීසින් විසින් පදවි ප්‍රාප්ත කරන ලදී. ඔහු නාමමාත්‍ර වශයෙන් සිටි අනුගාමිකයෙකු වුවත් ඔහු ධර්මදූත කටයුතු සදහා බාධා ඇතිකල අතර ඒ සමගම රට අභ්‍යන්තරයේ පිහිටි  උඩරට රාජධානියට දකුණු ඉන්දියාවෙන් යුධමය ආධාර ලබාගැනීමට සහය දැක්වූවේය.අවසානයේදී ,2 වන සන්කිලි නම් ආක්‍රමණිකයා  පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යයන්ට බලපෑම් කරනු ලැබූ අතර 1619 දී පිලිප් ද ඔලිවිරා විසින් ඔහුව බලයෙන් පහකර එල්ලා මරනු ලැබුවේය.පෘතුගීසි පාලනයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ජනයා රෝමාණු කතෝලික බවට හැරුණු අතර අධ
ික බදු අය කිරීම නිසා ජනතාව පෙර පැවති රාජධානියේ මධ්‍ය පෙදෙස් වලට පලා යාම හේතුවෙන් ජනගහනය අඩුවීමක් සිදුවිය.මුල් හමුවීමමේවාත් බලන්න: [[:පෘතුගීසි සිංහලද්වීපය]]ගොනුව:Mulhamuwima.jpgමුල් හමුවීම1505 දී පෘතුගීසි වළෙන්දන් ශ්‍රී  ලංකා දීපයට සම්ප්‍රාප්ත විය. ඔවුන්ගේ පළමු ආක්‍රමණය නිරිත දිග වෙරළ ආශ්‍රිතව පිහිටි කෝට්ටේ රාජධානියට එරෙහිව සිදුවිය.[1]මූල්‍යමය වාසි ඇති කුළුබඩු වෙළදාමේ ඒකාධිකාරය කෝට්ටේ රාජධානියට හිමිවීම පෘතුගීසීන්ගේ අවධානයට ඔවුන් ලක්වීමට හේතුවිය.බෝහෝ හේතු මත යාපනය රාජධානිය කොළඹ සිටි පෘතුගීසි පාලකයන්ගේ අවධානයට ලක්විය.ඒවා නම් ඔවුන්ගෙන් රෝමාණු කතෝලික ධර්මදූත ක්‍රියාකාරකම් වලට ඇතිවූ බාධා (පෘතුගීසි ශුභසිද්ධියට උපකාර කරයි යැයි සිතා සිටි) , මූල්‍යමය වාසි සහිත වෙළද පොළ සහ යාපනයේ වාර්ගික නායකයන්ගේ උපායශීලී ප්‍රතිලාභ ,එමෙන්ම සීතාවක සිටි වාර්ගික නායකයන් මෙන් කොට්ටේ රාජධානියේ පෘතුගීසි විරෝධී පිරිසට ඔවුන්ගේ ඇති සහයෝගය.[1]16 වන සියවසේ අවසාන භාගයේ සිටි නුවර සහ කොට්ටේ රාජධානිවල  පෘතුගීසින්ගේ බලපෑම් ශක්තිමත් විය.එසේම ඔවුන් යාපනයේ ඇතැම් වාර්ගික නායකයින්ද මැඩ පවත්වා ගනු ලබුවෝය.කිසිදු නැව්
තොටුපලකට  ප්‍රවේශ නොවෙමින් මධ්‍යම කදුකරයේ පිහිටා තිබූ උඩරට රාජධානියේ ප්‍රවර්ධන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස යාපනය රාජධානිය ක්‍රියාත්මක විය.ත්‍රිකුණාමලය සහ නැගෙනහිර පිහිටි මඩකලපු නැව් තොටුපලවල් වලටද ඔවුන් ප්‍රවේශ වුවත් දකුණූ ඉන්දියාවෙන් පැමිණි යුධ ආධාර ලබාගැනීම සදහා ඉතාම සුදුසු පිවිසුම් මාර්ගය යාපනය අර්ධද්වීපය බව ඔවුන් අත්දැකීමෙන් අවබෝධ කරගනු ලැබුවෝය.[1]තවදුරටත් ලංදේසීන්ගේ ගොඩබසීමට යාපනය අර්ධද්වීපය නාවික මධ්‍යස්ථානයක් වේ යැයි පෘතුගීසීන් බිය විය.[1]පෘතුගීසීන් සමග පැවති සබදතා වලට 1 වන සන්කිලි රජු බාධා කල අතර මන්නාරම දූපතේ සිටි පරව කතෝලිකයන් හයසීයත් හත්සීයත් අතර ප්‍රමාණයක් සමූල ඝාතනය කරන ලදී.මෙම කතෝලිකයන් ඉන්දියාවේ සිට රැගෙන එනු ලැබුවේ යාපනය   රාජධානියේ සිට පුත්තලම දක්වා මූල්‍යමය වාසි ඇති මුතු කිමිදෙන්නන් ව්‍යාප්ත කරවීම සදහායි.[2][3]රාජ්යේ අනුගාමිකයින්ශ්‍රී ලංකාද්‍රවිඩ ජනයා ஈழத் தமிழர்₪ ඉතිහාසයඊලාම් · යාපනය රාජධානිය · වන්නිමායි නැගෙනහිර ද්‍රවිඩ · ආර්යචක්‍රවර්තී වන්නියාර් · දෙමල පට්‍ටුව · පරංගිගේ යටත් කරගැනීම ₪  සංස්කෘතියනර්තනය · වස්ත්‍රය පොත්පත් · සංගීතය · සංන්නිවේදනය₪ ආගමහින්දු
ආගම ක‍තෝලික ආගම · රෙපරමාදු ආගම ₪ සමාජයකරෛයර් · කොවිඅර් · මුක්කුවර්නලවර් · පන්චමර් · පරෛයර්වෙල්ලයාර් · වෙඩර්₪ භාෂා සහ උප භාෂාමීගමු ද්‍රවිඩ · යාපන ද්‍රවිඩමඩකලපු ද්‍රවිඩ₪ දේශපාලණයACTC · FP · TNA · TULF ද්‍රවිඩ ඊලාම්  · සටන්කාමීත්වය · LTTE  මහජන සටන · ඝාතන ගෝචර · IDP කදවුර · PTGTE₪ විසිරණයඕස්ට්‍රලියාව · කැනඩාව · ජර්මනිය ඉන්දියාව · මැලේසියාව · එක්සත් රාජධානිය එක්සත් රාජධානියvte1560 දී පළමු ආක‍්‍රමණය විකරි ඩොම් කන්ස්ටන්ටිනෝ ද බ්රගන්ත විසින් මෙහෙය වනු ලැබූ නමුත් රාජධානිය  යටත් කරගැනීමට අපොහොසත් වූ අතර මන්නාරම දූපත ග්‍රහණය කර ගන්නා ලදී.[4]වාතාවරණය අපහදිලි වුවත් 1582 දී යාපනයේ සිටි රජවරු පෘතුගීසීන්ට අලි 10 ක් හෝ ඊට සමාන මූල්‍යමය වටිනාකම කප්පම් වශයෙන් ගෙවනු ලබුවෝය.[1][4]1591 දී අන්ඩෘ ෆර්ටැඩො ද මෙන්ඩොන්ක් ගේ දෙවන ආක්‍රමයේදී ප්‍රවිරාස පාන්ඩරම් රජු ඝාතනය කර ඔහුගේ පුත් එතිරිමාන්න කින්කම් රජු ලෙස පදවි ප්‍රාප්ත කරන ලදී.මෙහිදී අති කරගත් ගිවිසුමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කතෝලික  ධර්මදූතයන්ගේ ක්‍රියාකරකම් වලට නිදහස ලැබුණු අතර අලින් අපනයනය කිරීමේ ඒකාධිකාරය පෘතුගීසීන්ට හිමි විය. ආවශ්‍යක රජු පෘතුගීස
ීන්ට විරෝධතාව ප්‍රකශ කරමින් පෘතුගීසීන් පලවා හරීමට දකුණු ඉන්දියාවෙන් සුරකුම් සහගත උපකාර ලබා ගැනීමේ අභිප්‍රාය ඇතිව 1 වන විමලධර්මසූරිය සහ සෙනරත් (1604 - 1635) රජවරුන්ගේ පාලන සමයේ 1593 - 1635 කාලසීමාව තුල උඩරට රාජධානියට උපකාර කරනු ලැබුවේය.කරුණු එසේ වූවත් ඔහු ප්‍රසිද්ධ ලෙස  පෘතුගීසීන් කුපිත කරවීමෙන් තොරව රාජධානියේ ස්වාධිපත්‍යය පවත්වාගනු ලැබුවේය.[4][5]රාජධානියේ අවසානය1617 දී පරරාජසේකරගේ අභාවයෙන් පසුව එතිරිමාන්න චින්කම් විසින් පත්කරනු ලැබූ උප රජා මරා දමා ආක්‍රමණිකයෙකු වූ 2 වන සන්කිලි සිංහාසනාරූඩ විය.පෘතුගීසීන් ඔහුගේ රාජ්‍යත්වය පිළිනොගැනීමෙන් පසුව 2 වන  සන්කිලි  තන්පූර් නායකස් ගෙන් යුධ ආධාර ඉල්ලා සිටි අතර මැල්බාවෙන් පැමිණි මුහුදු කොල්ලකරුවන්ටද නෙදුනතිව් මූලස්ඵානය භාවිතා කිරීමට ඉඩ සලසනු ලැබුවේය.එතෙන් සිට පෝක් සමුද්‍ර සංධිය හරහා පෘතුගීසී නැව් මාර්ග වලට අවහිරතා ඇතිවිය.1619 ජූනි සිට පෘතුගීසී ආක්‍රමණ දකක් ඇති වුණි.ඒවා නම් මල්බාර් මුහුදු කොල්ලකරුවන් විසින් පලවාහරිනු ලබූ නාවික ආක්‍රමණ සහ සන්කිලි පලවා හැරීමට සමත්වූ පිලිප් ද ඔල්විරා සහ 5000 ක් පමණ ඔහුගේ පාබල හමුදාව මගින් සිදුකල ආක්‍රමණයයි
.මෙහිදී සන්කිලි ඇතුලු රාජකීය පෙලපතේ ඉතිරිව සිටි සාමාජිකයන් ග්‍රහණය කර ගෝවට ගෙන යනු ලබූ අතර එහිදී ඔහුව එල්ලා මරණු ලැබීය.ඉතිරි සිරිකරුවන්ට අතිශයෙන්ම ගැත්තන් ලෙස ශුද්ධ ආඥාව යටතේ භික්ෂු භික්ෂුනියන් වීමට සිදුවූ අතර ඔවුන්ගේ බ්‍ර‍හ්මචාරී බව යාපනය සිහසුනට තවදුරටත් උරුම කරුවෙක් අතිවීම වැලැක්වනු ලැබීය.[6]පෘතුගීසීන් රාජකීය පෙලපත බ්‍රහ්මචාරී බවන් වැනසීමට උත්සහ කලත්  රාජකීය  පෙලපතේ මුල් උරුමය ඇති ශී ලංකානු දෙමල පවුල් කිහිපයක්ම අද ද පවතී.[7]පෘතුගීසීන් සහ උඩරට රාජධානිය1692 විල්හම් බ්ර්රයිඩල්ට් විසින් නිරේකනය කරන ලදී රොබට් නොක්ස් ගේ 1681 සිතියම17 වන සියවසේ දී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කල ලංදේසි පූජක පිලිප්ස් බලදේව්ස් ගේ සිංහලදීපයේ (ඇමස්ටර්ඩැව් 1672) සදහන් ලෙස යාපනය අර්ධද්වීපයක්, යාපනයට දුරින් පිහිටි දූපත් වලින් සහ මන්නාරම් දූවෙන් යාපාපටුන සමන්විත විය.නමුත් රාජධානියේ අඩුපාඩු සලකා බලන විට පෘතුගීසි මූලාරම්භයේ ඉතිහාසඥයෙකු වූ ක්විරස් කියා සිටියේ, “මෙම නිරහන්කාර රාජධානිය යාපාපටුනට පමණක් සීමා වූයේ නැත. මන්ද යත් අසල්වාසී ප්‍රදේශ සහ ඔවුන්ගේ ආධිපතය ලෙස සලකන වන්නිය ඔවුන් අල්ලාගෙන සිටියා අපි ඔවුන් යටත්
කර ගැනීමට ප්‍රථම.  තවදුරටත් ඔවුන් මුහුදෙන් වටවූ වෙනම අධිරාජ්‍යයක් ලෙස පැවති අතර එක් අග්‍ර කෙලවරකින් පමණක් සම්බන්ද විය.......“ [8]එහි අන්තර්ගත වු ලෙස ඔවුන්ට නූතන ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පලාතේ සහ නැගෙනහිර පලාතේ උතුරු අර්ධයේ අධිකරණ බලය හිමිව තිබුනද ඔවුන් කොන්දේසි රහිතව පෘතුගීසීන්ට යටත් වීමට ඉක්මන් වී ඇත. පෘතුගීසින් කියා සිටි ලෙස මෙය සිදුවූයේ ඔවුන්ගේ ප්‍රතිවිපාක මතය.[9]උඩරට රජකෙනෙකු වන සෙනරත් මේ කාලයේදී ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශයේ දකුණු අලිමන්කඩ අත්පත් කරගන්නා ලදී.ඔහු සහ ඔහුගේ හේවායන් යාපන අර්ධද්වීපයේ සිටි පෘතුගීසීන්ට නිරන්තරයෙන් හිරිහැර කරන ලදී.ඔහුගේ බිරිදගේ දරු දෙදෙනා වන විජයපාල සහ කුමාරසිංහ යාපනයෙන් පැමිණි කුමාරිකාවන් දෙදෙනෙකු සමග විවාහ විය. පෘතුගීසීන් යාපනය අත්පත් කරගත් පසු සෙනරත් රජු මුදලියාර් අතපත්තුගේ මෙහෙයවීම යටතේ  10,000 ක් පමණ ප්‍රබල හමුදාවක් යාපනයට පිටත් කර යවන ලදී.ඉන්පසු පෘතුගීසීන් පලවා හැර උඩරට හමුදාව යාපනය අත්පත් කරගන්නා ලදී.පසුව කන්ස්ටන්ටිනෝ ද සෙ ද නෙරොනහා නම් පෘතුගීසී ජෙනරාල්වරයා මුදලියාර් අතපතුගේ හමුදාව පරාජය කර යාපනය යටත් කරගැනීමට කොළඹ සිට උත්සහ කරන ලදී.පෘතුගීසීන්ට සහ ලංදේසි ප්‍ර
කාශන වලට අනුව යාපනයේ පැවති අවසාන සටන උඩරට රාජධානියේ රජු සහ පෘතුගීසීන් අතර ඇතිවූ අතර,  පෘතුගීසීන් උඩරට රජු පරදා යාපනය අත්පත් කරගන්නා ලදී. පසුව පැමිණි ලංදේසීන් පෘතුගීසීන්ව පලවා හැර යාපනය අත්පත් කරගන්නා ලදී.[10]යාපනය මන්නාරම් දූපත් සහ බොහෝ යාපන වන්නිමය දූපත් නැවත ව්‍යවස්ථා සහගත ලෙස දෙමළ රටක් බවට පත්කරන ලද්දේ 18 වන සියවසේදීය.ප්‍රතිවිපාකඉදිරි වර්ෂ 40 ඇතුලත 1619 සිට ලංදේසි 1658 දී යාපනය බලකොටුව අත් කරගැනීම දක්වා ,පෘතුගීසීන්ට එරෙහිව කැරලි තුනක් ඇති වුණි.ඉන් දෙකක් මෙහෙයවනු ලැබුවේ මිගපුල්ලේ ආරච්චි විසිනි.[6]ඒ කාල සීමාවතුල පෘතුගීසීන් සෑම හින්දු කෝවිලක්ම [11]සහ රාජධානියේ සාහිත්‍යමය නිමැවුම් වල රාජකීය සුරක්ශිතාගාර වන “සරස්වතී මහල් පුස්තකාලය“ විනාශ කරන ලදී.අධික බදු අයකිරීම් හේතුවෙන් ජනතාව ඉන්දියාවේ තිබෙන රාමනාකපුරම් වලට සහ වන්නි දිස්ත්‍රීක්ක වල තවදුරටත් දකුණු දෙසට සංක්‍රමණය වීම හේතුවෙන් යාපනය ප්‍රදේශයේ ජනග්‍රහනයේ අඩුවීමක් අතිවිය.[12][13]බාහිර වෙළදාම මේ කාලය තුල අශුභ වාදී ලෙස බලපෑමට ලක්වුවද යාපනයේ ප්‍රධාන අපනයනය වන අලි ඉන්දියාවේ විවිධ රාජධානි සමග වෙඩිබෙහෙත් සදහා වෙලදාම් කෙරුණු අතර ලිස්බ
න් වලටද යවනලදී.[6]මෙලෙස වෙළදාමෙන් අතිවූ පරිහානිය අත්‍යාවශ්‍ය ආනයන සදහා ගෙවීම් කිරීමේදී ආපහසුතා ඇති කිරීමට සමත් විය.එම නිසා ඒ භාණ්ඩ ආනයනය ඇන හිටින ලදී.පෘතුගීසීන්ගේ ප්‍රධාන වාර්තා කරු වන ෆනාඔ ද ක්සිරස් ප්‍රකශ කරනු ලැබුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ යටත් වාසීන් සූරාකනු ලැබූ බවයි.පෘතුගීසි යටත් විජිත සමයේ යාපනයේ ජනතාව "ඉතාමත් දුක්ඛිත" තත්වයකට මුහුණ දෙන ලදී.[6][11]සටහන්↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Abeysinghe, T. Jaffna Under the Portuguese, p. 2↑ Kunarasa, K The Jaffna Dynasty, pp. 82–4.↑ Gnanaprakasar, S. A critical history of Jaffna, pp. 113–7.↑ 4.0 4.1 4.2 Abeysinghe, T. Jaffna Under the Portuguese, p.3↑ de Silva, A. History of Sri Lanka, p.166↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 Abeysinghe, T. Jaffna Under the Portuguese, pp. 58–63.↑ Kunarasa, K The Jaffna Dynasty, p. 115↑ De Queyroz, The Temporal and Spiritual Conquest of Ceylon, Vol. I, p. 51.↑ Tambiah, Laws and customs of Tamils of Jaffna, pp. 62–3.↑ "The historic tragedy of the island of Ceilão". João Ribeiro. සම්ප්‍රවේශය 2008-01-08.↑ 11.0
11.1 Gnanaprakasar, S. A critical history of Jaffna, pp. 153–72.↑ "Portuguese Colonial Period (1505–645 CE)". Rohan Titus. සම්ප්‍රවේශය 2007-12-07.↑ "Sri Lanka: The Untold Story Chapter 27 – Horsewhip Amirthalingham". KT Rajasingham. සම්ප්‍රවේශය 2007-12-07.යොමුවද සිල්වා, කේ.ඇම්. (2005). ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය. කොළඹ : විජිත යාපා. p. 782. ISBN 955-8095-92-3.අබේසිංහ, ටිකිරි (2005). පෘතුග්‍රීසීන් යටතේ යාපනය. කොළඹ : Stamford Lake. p. 66. සැකිල්ල:Listed Invalid ISBN.Kunarasa, K (2003). The Jaffna Dynasty. Johor Bahru: Dynasty of Jaffna King’s Historical Society. p. 122. ISBN 955-8455-00-8.Gnanaprakasar, Swamy (2003). A Critical History of Jaffna. New Delhi: Asian Educational Services. p. 122. ISBN 81-206-1686-3.De Queroz, Fernao (1992). The Temporal and Spiritual Conquest of Ceylon. New Delhi: Vedam Books. p. 1274. ISBN 81-206-0764-3.Tambiah, H. W (2001). Laws and customs of Tamils of Jaffna (revised edition). Colombo: Women’s Education & Research Centre. p. 259. ISBN 95
5-9261-16-9.20 වෙනි ශත වර්ෂය ආරම්භයේදි ඇමෙරිකානු නවකථා කරුවන් ඉහළ සහ පහළ පන්ති සමාජ ජීවිතය හසුකර ගැනීම සඳහා ඔවුන්ගේ ප්‍රබන්ධ කථා වල විෂය පථය පුළුල් කළහ. එඩිත් වාර්ටන් (Edith Wharton 1862-1937) ඇගේ කතාවල සහ නවකථාවල ඉහළ පන්තිය පරෙස්සමින් සෝදිසි කළාය. ඊස්ටන් සීබෝඩ් සමාජය නම් වූ එම සමාජය තුල ඇය හැදි වැඩුනාය. ඇගේ කදිම පොත් වලින් එකක් වූ  ඒජ් ඔෆ් ඉනසන්ස් (The age of innocence) ඉලක්ක කර තිබෙන්නේ විවාහය සඳහා ලස්සන පිටස්තර ගැහැණියකට වඩා සාම්ප්‍රදායික සිරිත් විරිත් ගරු කරන සමාජය පිළිගත් ගැහැණියක තෝරා ගන්නා පිරිමියෙකු ගැනයි. මෙම කාලය තුලදීම ස්ටීවන් ක්‍රේන් (1871-1900) (Stephen crane) නිව් යොර්ක් නගරයේ වෙසඟනන් ගැන කියැවෙන ‘මැගි: අ ගර්ල් ඔෆ් ද ස්ට්‍රීට්ස්’ නැමැති කෘතිය කළේය. ඔහු ප්‍රසිද්ධියට පත් වූයේ සිවිල් යුද්ධය අලලා ඔහු ලියු ‘ද රෙඩ් බැජ් ඔෆ් කරේජ්’ නම් නව කථාවෙනි. එමෙන්ම ‘සිස්ටර් කැරි’ නමින් තියසෝර් ඩ්‍රෙසියර් (1871-1945) Theodore Dreiser) විස්තර කරන්නේ චිකාගෝ නගරයට පැමිණි ගම්බද කාන්තාවක් ගැනයි. හැමිලින් යාර්ලන්ඩ් සහ ෆ්‍රෑන්ක් නොරිස් ඇමෙරිකානු ගොවීන්ගේ ප්‍රශ්න ගැන ලියුවේය. දේශපාලන ලියවිලි ම
ගින් සමාජ ප්‍රශ්න සහ සමගියේ බලය ගැන ඍජුව සාකච්ඡා වුනේය. එඩ්වර්ඩ් බෙලමි වැනි ඇතැම්හු ඉදිරියේදි විය හැකි දේශපාලන සහ සමාජ හැඩ ගැසීම් වල හැඩය Looking Backward හිදී පෙන්වා දුන්හ. ද ජංගල් කෘතිය නිසා බොහෝ ප්‍රසිද්ධ වූ අජටන් සින්ක්ලෙයාර් නම් ලේඛකයා සමාජවාදය හඳුන්වා දුන්නේය. යුගයේ සිටි අනෙකුත් දේශපාලන ලේඛකයින් අතරට එඩ්වින් මාර්ක්හැම්, විලියම් වෝහ්න් මූඩි යන අය අයත් වෙති. පත්‍ර කලාවේ විවේචකයන් වූ ඉඩා එම් ටාර්බල් සහ ලින්කන් ස්ටෙෆෙන්ස් “අපචාර අවුස්සන්නේ” (muskrakers) ලෙස හඳුන්වනු ලැබූහ. හෙන්රි ඇඩම්ස්ගේ ස්වයං චරිතාපදානය වූ ‘ද එඩියුකේෂන් ඔෆ් හෙන්රි ඇඩම්ස්’ කෘතියෙන් අධ්‍යපන ක්‍රමයේ සහ නවීන ජීවිතයේ නොමනා පැති හෙළි කළේය. හැඩය සහ ශෛලිය පිළිබඳ පරික්ෂණ ප්‍රස්තුත කාරණය සමග ඉක්මණින් සම්බන්ධ විය. 1909 දී එවකට පැරීසියට පිටමං වී සිටි ගර්ට්රූඩ් ස්ටෙයින් (1874-1946) ත්‍රී ලයිව්ස් නම් කෘතියක් ප්‍රකාශයට පත් කළාය. එය ජ්‍යාමිතික චිත්‍ර කලාව, ජෑස් සංගීතය සහ සමකාලීන කලා සහ සංගීතයේ අංග වලට ඇයට තිබු සමීප බව ආභාෂයට ගෙන ලියැවුනු අමුතු ආකාරයේ කෘතියක් විය. එස්රා පවුන්ඩ් (1885-1972) නම් කවියා ඉඩහෝ හි උපන් නමුත් ඔහුගේ වැඩිහ