LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ල ප්‍රමාණයක් පණුවන් විනාකිරි සහ කිරි වල අඩංගු වන බව කිසිවෙකු විශ්වාස කරයිද ?" යනුවෙනි.එසේම උණු වී යන ද්‍රව්‍ය තුල බඩගා යන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විශාල ප්‍රමණයක් සිටින බව ඔහු විසින් සඳහන් කරන ලදී. 19වනි ශතවර්ෂයේදි ෆර්ඩිනන්ඩ් කෝන් නම් උද්භිද විද්‍යාඥයා විසින් බැක්ටීරියා විද්‍යාව(පසුව ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාවේ කොටසක් බවට පත් විය) සොයගන්නා ලදී.ඔහු සතුව තිබු ඇල්ගි සහ ප්‍රභාසංශ්ලේෂක බැක්ටීරියා පිළිබඳ දැනුම තවත් බැක්ටීරියාවන් වන බැසිලස් සහ බෙගිඅටෝආ වන් පිළිබඳ විස්තර කිරීමට ඉවහල් විය.බැක්ටීරියා ක්‍රමවත් ලෙස වර්ගීකරණය කිරීම සහ බීජාණු සොයාගැනීම ප්‍රථම වරට සිදු කරනු ලැබුවේ කෝන් විසින්ය.ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාවේ පියා වන ලුවී පාස්චර් සහ වෛද්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාවේ පියා වූ රොබට් කොක් කෝන්ගේ සමකාලිනයෝ වන අතර පාස්චර් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වූයේ ඔහු විසින් ස්වංසිද්ධ ජනනය අසත්‍ය බව පෙන්වීමට සිදු කරන ලද පරීක්ෂණ මාලාව නිසාය.මෙම පරීක්ෂණ වල ප්‍රථිඵලයක් ලෙස ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාවද ජීව විද්‍යාවක් ලෙස සැලකීමට සිදුවිය. පාස්චර් විසින් ආහාර කල් තබා ගැනීම(පැස්ටරීකරණය ) සඳහා ක්‍රම සැලසුම් කරනු ලැබූ අතර ඔහු විසින් ඇන්ත්‍රැක්ස්,කො
ලරාව සහ ජලභීතිකාව යන රෝග සඳහා එන්නත් සොයා ගන්නා ලදී.කොක් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වූයේ විශේෂිත රෝග වලට හේතු වන්නේ විශේෂිත වූ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් බව සොය ගැනීමෙනි.කෝක් විසින් "කෝක්ගේ උපකල්පන" ලෙස හැඳින්වෙන වර්ගීකරණ ශ්‍රේණියක්ද හඳුන්වාදෙන ලදී.නුමුහුම් රෝපණයකින් බැක්ටීරියාවන් වෙන්කරගන්නා ලද ප්‍රථම විද්‍යාඥයින් අතරට කෝක්ද ඇතුලත්ය.එමෙන්ම ඔහු විසින් ක්ෂය රෝග කාරක බැක්ටීරියාවක් වූ Mycobacterium tuberculosis බැක්ටීරියාව සොයා ගන්නා ලදී.පාස්චර් සහ කෝක් ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාවේ ප්‍රාරම්භකයන් ලෙස හැඳින්වුවද ඔවුන් අවදානය යොමු කරනු ලැබුවේ රෝග කාරක ක්ෂුද්‍ර ජීවින් පිළිබඳ පමණක් වූ හෙයින් ඔවුන්ට ක්ෂුද්‍ර ජීවි විවිධත්වය නියම ලෙස විග්‍රහ කිරීමට නොහැකි විය.සත්‍ය වශයෙන්ම සාමාන්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාව පිළිබඳ පුළුල් දැනුමක් අනාවරණය කරන ලද්දේ 19වන ශත වර්ශයේ අගභාගයේදී මාර්ටිනස් බෙයිජෙරින්ක් සහ සර්පි විනෝග්‍රැඩ්ස්කි විසිනි.ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාවේදී වයිරස් සොයා ගැනීම සහ රෝපණ මාධ්‍ය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ප්‍රධාන දායකත්වයෙන් බෙයිජෙරින්ක් විසින් ලබා දෙන ලදී.දුම්කොල විචිත්‍ර වෛරසය පිළිබඳ වූ ඔහුගේ පරීක්ෂණ මඟීන් වෛරස පිළිබඳ මූලි
ක දැනුමක් ලබා ගත හැකි විය.ඔහු විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද රෝපණ මාධ්‍යය යොදාගනිමින් පුළුල් පරාසයක වූ විවිධ කායික ලක්ෂණ වලින් යුත් ක්ෂුද්‍ර ජීවින් වගා කරන ලදී.විනෝග්‍රැඩ්ස්කි විසින් විසින් ප්‍රථම වරට රසායනාවර්තී ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ සංකල්පය ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ අතර ඔහු විසින් මෙම ජීවීන් ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලීන් සඳහා වැදගත් වන අන්දම ද අනාවරණය කරන ලදී.එමෙන්ම නයිට්‍රිකාරි සහ නයිට්‍රිහාරි බැක්ටීරියාවන් ප්‍රථම වශයෙන් වෙන්කර හඳුනාගෙන විස්තර කරනු ලැබුවේද මොහු විසිනි.තාක්ෂණවේදයපොලිමරේස් දාම ප්‍රතික්‍රියාව (PCR) තනි DNA අනුපිළිවලක් කිහිප සංඛ්‍යාවකින් වැඩි කර ගැනීමට ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ දී මෙය භාවිත වේ. අවශ්‍ය නම් කලින් තීරණය කර ගත් ආකාරයට මෙය වෙනස් කර ගත හැක. නියම වේලා PCR (Real-time) ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ඉතා වේගවත්ව හඳුනාගැනීමට යොදා ගැනුණු අතර දැනටත් ශාසනික ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යා රසායනාගාරවල රෝග විනිශ්චය සඳහා යොදා ගනී. එමෙන්ම පාරිසරික විශ්ලේෂණය, ආහාර ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව හා අනෙකුත් බොහෝ ක්ෂේත්‍රවල ද යොදා ගනී. ඊට සමාන තාක්ෂණයක් වූ සංඛ්‍යාත්මක PCR (qPCR) DNA, RNA අණුවල සංඛ්‍යාත්මක මැනීම්වල ය
ොදා ගැනේ. ජෙලි ඉලෙක්ට්‍රොෆොරෙසිස්, ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ එදිනෙදා, DNA, RNA , ප්‍රෝටීන අණු ඒවායේ ප්‍රමාණය, හැඩය හා විද්‍යුත් ආරෝපණය අනුව විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් යොදා වෙන් කිරීමට යොදා ගනී. සොද්රග් බ්ලාටින්, නොදර්න් බ්ලොටින්, වෙස්ටන් බ්ලොටින් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ DNA (සෙදර්නි), RNA අනුපිළිවෙල (නොදර්න්) ප්‍රෝටීන (වෙස්ටන්) තිබේදැයි හඳුනාගැනීමට යොදා ගනු ලබන අණුක තාක්ෂණයකි. DNA ක්ෂුද්‍ර හැසිරීමේ (මයික්‍රොආරේස්) මෙම බ්ලෝටින් තාක්ෂණය වෙනුවට නවතම විකල්පයකි. මෙහි දී යම් කිසි දෙනු ලබන කාලයක් තුළ අනුපිළිවෙලවල් දහස් ගණනක් සොයා ගැනීමට / හඳුනා ගැනීමට උපකාරී වේ. මෙම ක්‍රමයෙන් සාම්පලයක (වාතය, ජලය, ඉන්ද්‍ර පටක, ආදී) ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්/ ව්‍යාධිජනකයින් සිටි ද යන්න සොයා ගැනීමට යොදා ගනී. DNA වෙන් කිරීම DNA අනුක්‍රමිකගත කිරීම. ගෙනෝම ප්‍රවේණික විද්‍යාව අණුක ජීව විද්‍යාව ප්‍රමාණය නිසා වෛරස හා බැක්ටීරියා ජිනෝම ප්‍රථමයෙන්ම DNA අනුපිළිවෙල අනුව විශ්ලේෂණය කළේය. දැන් විශාල අනුපිළිවෙල් රැසක් හා ජිනෝම දත්ත සංඛ්‍යාවක්, විශේෂ ක්ෂුද්‍ර ජීවී වර්ග රැසක් සඳහා ඇත.ක්ෂේත්‍රක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව පහත සඳහන් ක්ෂේත්‍ර වලට බෙ
දා දැක්විය හැක.ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ භෞත වේදය :- ක්ෂුද්‍ර ජීවි සෛලයක ජීව රසායනික ක්‍රියාකාරිත්වය, වර්ධනය සහ පරිවෘත්තිය ක්‍රියා මෙන්ම ක්ෂුද්‍ර ජීවි සෛල ව්‍යුහය පිලිබඳ අධ්‍යනයයි.ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ ජාන ව්‍යුහය :-ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ සෛල ක්‍රියාකාරිත්වය කෙරෙහි ජාන ව්‍යුහයේ සැකැස්ම සහ ජාන නියාමනය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.මෙම ක්ෂේත්‍රය අණුක ජීව විද්‍යාවටද සම්බන්ධ වේ.සෛලීය ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව සහ සෛල ජීව විද්‍යාව පිළිබඳ අධ්‍යන ක්ෂේත්‍රයකි.වෛද්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ව්‍යාධිජනක ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගෙන් මිනිසාට ඇතිවන රෝග පිළිබඳව මෙන්ම වසංගත රෝග සහ ප්‍රතිශක්තිකරණය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.රෝග ව්‍යාධි විද්‍යාව සහ ප්‍රතිශක්ති විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍ර සමග සම්බන්ධතාවයක් දක්වයි.සත්ව ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-පශු වෛද්‍ය විද්‍යාව හෝ සත්ව රෝග සම්බන්ධව ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.පාරිසරික ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ විව්ධත්වය සහ ස්වභාවික තත්ව යටතේදී ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.පරිණාමවා
දී ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ පරිණාමය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.මෙයට බැක්ටීරියාවන්ගේ වර්ගීකරණයන් පිළිබඳව අධ්‍යනයන් ද ඇතුලත්ය.කාර්මික ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-කාර්මික ක්‍රියාව්ලීන් සඳහා ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිතය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.උදාහරණ ලෙස පැසවීම සහ අපවිත්‍ර ජලය පිරිපහදු කිරීම දැක්විය හැක.කාර්මික ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ජෛව තාක්ෂණ කර්මාන්ත සඳහාද භාවිතා කරනු ලබන අතර මෙම ක්ෂේත්‍රය යටතට පැසවීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව අධ්‍යනයන් ද ඇතුලත්ය.ස්වායු ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-වාතකාමී ක්ෂුද්‍ර ජීවින් පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.ආහාර ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ආහාර නරක් වීම සහ විෂවීම පිළිබඳව ක්ෂුද්‍ර ජීවී බලපෑම පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් යොදාගනිමින් සිදු කරනු ලබන ආහාර නිපදවීම් ක්‍රම සඳහා උදාහරණයක් ලෙස පැසවීම දැක්විය හැකි අතර එම ක්ෂේත්‍ර පිළිබඳව් ද මෙහිදී අවධානය යොමු කෙරේ.ඖෂධ ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ඖෂධ දූෂණය සහ සම්බන්ධ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ.කෘෂිකාර්මික ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-කෘෂිකාර්මික වශයෙන් වැදගත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ
අධ්‍යනයයි.(රෝග පාලනය සහ වැලැක්වීම මත පදනම් වන රැකියා අවස්ථා බොහොමයක් සඳහා ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව ආශ්‍රිත උපාධියක් අවශ්‍ය වේ.)පාංශු ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-පසේ ජීවත් වන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යනයයි.ජලජ ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ජලයේ ජීවත් වන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යනයයි.ප්‍රවේණීය ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-මාතෲ ජීවීන්ට සමාන ගති ලක්ෂණ සහිත ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය සිදු කරනු ලබයි.නැනෝ ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-නැනෝ තත්වයේ ඇති ක්ෂුද්‍ර ජීවින් පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය සිදු කරනු ලබයි.අණුක ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ ශාඛාවකි. ප්‍රෝකැරියෝටාව, ඉයු‍කැරියෝටාව, ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් (බැක්ටීරියා වෛරස, එක් සෛලික ඇල්ගී, දිලීර, ප්‍රොටෝසෝවාවන් වැනි) ජීව සංවිධානවල ජීව මාත්‍රයේ කායික විද්‍යා ක්‍රියාවලි අණුක මූලධර්ම පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. ජාන ප්‍රකාශනය, නියාමනය ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍ය මාරුවීම, මහා අණු නිෂ්පාදනය, උප සෛලිය සංවිධානගත වීම, සෛලයට සෛලයේ ඇති පණිවිඩ හුවමාරු, ව්‍යාධි ජනනයේ හා ප්‍රචණ්ඩත්වයේ අණුක පැතිකඩයන් ද මිට අදාලය. අණු ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව මූලිකවම නොයෙක් සෛල පද්ධති (ක්
ෂුද්‍ර ජිවීන්ගේ) අතර ඇති අන්තර් ක්‍රියා (DNA, RNA , ප්‍රෝටීන නිෂ්පාදනය ඇතුලුව) අධ්‍යයනය හා ඒවායේ පාලනය සිදු වන ආකාරය ද බැලීමට මූලිකව සිදු කෙරේ. ප්‍රතිලාභයීස්ට් භාවිතයෙන් බියර නිෂ්පාදනය.බොහෝ දෙනෙක් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් යනු රෝග වාහකයන් පමණක් ලෙස සැලකුවද ඔවුන් අතැම් කර්මාන්ත වලදී ප්‍රයෝජනවත් කාර්යයන් රාශියක් සඳහා යොදාගනු ලැබේ.(උදහරණයක් ලෙස මධ්‍යසර නිපදවීම,විනකිරි නිපදවීම සහ කිරි ආහාර නිපදවීම සඳහා)එමෙන්ම ප්‍රතිජීවක ලෙස සහ උසස් ශාක ක්ලෝනීකරණයේදී වාහකයෙක් ලෙසද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් යොදාගනු ලැබේ.විද්‍යාඥයන්ගේ සොයා ගැනීම් වලට අනුව ජෛව විද්‍යාත්මකව වැදගත් වන එන්සයිම නිපදවීම සඳහාද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිතා කල හැකි බව අනාවරණය වී ඇත.ඇමයිනෝ අම්ල ආශ්‍රිත කර්මාන්ත වලදී Corynebacterium glutamicum නම් බැක්ටීරියා වැදගත් දායකත්වයක් දරනු ලබයි.එමඟින් වාර්ෂිකව ටොන් මිලියන 2ක් පමණ ඇමයිනෝ අම්ල නිපදවිය හැක.L-glutamate සහ L-lysine යනු එසේ නිපදවනු ලබන ඇමයිනෝ අම්ල වර්ග දෙකකි.විවිධාකාර වූ බයෝපොලිමරේස් එනම් පොලිසැකරයිඩ, පොලීඑස්ටර් සහ පොලීඒමයිඩ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විසින් නිපදවනු ලැබේ.අත්‍යවශ්‍ය ලක්ෂණ සහිත බයෝපොලිමරේස
නිපදවීම සඳහා ද ජෛව ඉංජිනේරු විද්‍යාවේදී ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිතා කරනු ලබයි. මෙම නිෂ්පාදන පටක ඉංජිනේරු විද්‍යාව සහ ඖෂධ නිෂ්පාදනය වැනි ඉහල වටිනාකමකින් යුත් වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක යෙදීම් වලදී භාවිතා වේ.තවද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් සැන්තන්, ඇල්ගිනේට්, සෙලියුලෝස්,සයනොෆයිසීන්, පොලි(ගැමා ග්ලුටමික් අම්ලය ),ලෙවන්,හයලුරොනික් අම්ල,කාබනික අම්ල,ඔලිගොසැකරයිඩ, පොලිසැකරයිඩ,පොලිහයිඩ්‍රොක්සි ඇල්කනොඒට්ස් ජෛව සංශ්ලේෂණයන්හිදී වැදගත් වේ.ජෛව ප්‍රතිකර්මකරණය සඳහාද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිත වේ.එනම් ගෘහාශ්‍රිත, කෘෂිකාර්මික,කාර්මික අපද්‍රව්‍ය සහ පස මතුපිට පවතින අපද්‍රව්‍ය දිරාපත් කිරීම ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විසින් සිදුකරනු ලබයි.විෂ සහිත අපද්‍රව්‍ය දිරාපත් කිරීම සඳහාද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිතා කරනු ලබන අතර ඔවුන් සතු දිරාපත් කිරීමේ හැකියාව අපවිත්‍රකාරකයේ ස්වභාවය මත රඳා පවතී.විවිධාකාර වූ දූෂකාරක පවතින නිසා ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ජෛව හායනය සඳහා යොදාගැනීමේදී බැක්ටීරියා විශේෂ කීපයක් යොදා ගත යුතුය.නූතන පර්යේෂණ වලට අනුව ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිකා සඳහා ප්‍රතිකාර ලෙස යොදාගත හැකි බව තහවුරු වී ඇත.ව්‍යාධිජනක නොවන Clostridium බැක්ටීරියා විශේෂ වලට සෛල අර්බුධ තුල
වර්ධනය සහ ගුනණය වෙමින් පැතිරී යාමට හැකි බවත් මෙම බැක්ටීරියාවන්ගේ ප්ලාස්මිඩ අවශ්‍ය පරිදි සකස් කර ගැනීමෙන් රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර ලෙස යොදා ගත හැකි බව සොයාගෙන ඇතමේ අඩවිත් බලන්නජීව රසායන විද්‍යාවජෛව තාක්ෂණයvteBranches of biologyAerobiologyAnatomyAstrobiologyBiochemistryBioengineeringBiogeologyBiogeographyBiohistoryBiomechanicsBiophysicsBioinformaticsBiostatisticsBiotechnologyBotanyCell biologyCellular microbiologyChemical biologyChronobiologyComputational biologyConservation biologyCryobiologyCytogeneticsDevelopmental biologyEcologyEcological geneticsEmbryologyEpidemiologyEpigeneticsEvolutionary biologyFreshwater biologyGeobiologyGeneticsGenomicsHerpetologyHistologyHuman biologyImmunologyMarine biologyMathematical biologyMicrobiologyMolecular biologyMycologyNeontologyNeuroscienceNutritionOrigin of lifePaleontologyParasitologyPathologyPharmacologyPhycologyPhylogeneticsPhysiologyQuantum biologySociobiologyStructural biologyS
ystematicsSynthetic biologyXenobiologySystems biologyTaxonomyTeratologyToxicologyවෛරසවේදයVirophysicsZoologySee alsoHistory of biologyNobel Prize in Physiology or MedicineTimeline of biology and organic chemistryvteක්‍ෂුද්‍රජීවවේදය: බැක්ටීරියාවෛද්‍යක්‍ෂුද්‍රජීවවේදයInfectionExotoxinLysogenic cyclePathogenic bacteriaරෝගජනක බැක්ටීරියාප්‍රතිරෝධයBiochemistryand ecologyOxygenpreferenceසවායුObligateනිරිවායුFacultativeObligateMicroaerophileNanaerobeAerotolerantOtherExtremophileHuman flora GutLungMouthසමVaginal (In pregnancy)PlacentalUterine SalivaryMicrobial metabolismNitrogen fixationMicrobial ecologyPrimary nutritional groupsSubstrate preferenceLipophilicSaccharophilicShapeBacterial cellular morphologiescell structureplasticityCocciBacilliCoccobacilliSpiralStructureCellenvelopeCell membraneCell wall: PeptidoglycanNAMNAGDAPGram-positive bacteria only: Teichoic acidLipoteichoic acidEndosporeGram-negative bacteria only: Bacterial o
uter membranePorinLipopolysaccharidePeriplasmic spaceMycobacteria only: ArabinogalactanMycolic acidOutsideenvelopeBacterial capsuleSlime layerS-layerGlycocalyxPilusFimbriaNon-motile bacteriaCompositeBiofilmTaxonomyand evolutionBacteria (classifications)Bacterial phylaFormer groupings: SchizomycetesMoneraProkaryotaGracilicutesFirmicutesMollicutesMendosicutes පොත ප්‍රවර්ගය කොමන්ස්vteMicrobiology: FungusOutline of fungiBranchEthnomycologyLichenologyMarine fungiMedicinal fungiMycologyMycosisMycotoxicologyStructureReproduction/sporeteleomorph/sexual: ZygosporeAscospore/AscusBasidiospore/Basidium/Teliosporeanamorph/asexual: SporangiumConidiumChlamydosporeOidiumPycniosporeOtherHyphaHaustoriumMyceliumCell wallSporocarpGrowth patternsDimorphic fungiMoldYeastMushroomListList of fungal ordersList of mycologistsList of mycology journals Category Commons WikiProjectvteMicrobiology: Protistology: ProtistsFormerclassificationsProtoz
oaMastigophora/FlagellatesSarcodina/AmoeboidsTestateHeliozoaInfusoria/CiliatesSporozoaAlgaeCryptogamsThallophytesFungus-like organismsSlime moldsAmbiregnal protistsMorphologyArchaeplastidaChloroplastida"green algae": PhycoplastPhragmoplastFlagellar apparatusGlaucophytes:CyanellesPhycobilisomesRed algae:Pit connectionPhycobilisomesHacrobiaCryptophyta:MastigonemesPeriplastHaptophyte:CoccolithHaptonemaStramenopilesGeneral:MastigonemesDiatoms:FrustuleBrown algae:LaminaPneumatocystAlveolataGeneral: AlveoliTrichocystDinoflagellates:DinokaryonDinocystThecaCiliates:CiliumCirrusMacronucleusMicronucleusApicomplexans:RhoptryApicoplastMicronemeRhizariaPhytomyxeaCruciform divisionExcavateKinetoplastids:KinetoplastGlycosomeEuglenoidea:Periplast/pellicleAmoebozoaDictyostelids:MacrocystSorocarpOpisthokontaChoanoflagellates:Collar of microvilliGeneralLevels oforganizationUnicellularMonadoidAmoeboidCoccoidColonial s.s.Colonial flagell
atedTetrasporal/capsal/palmelloidSarcinoidCoenobialFilamentous/trichal/hyphalParenchymatousPseudoparenchymatous/plektenchymaticMembranous/thalloid/foliaceousMultinucleatedSyncytialCoenocyticSiphonousSiphonocladousMulticellular s.s./tissular/histonalCell surfacestructuresSimple cell membraneMucilageScaleFrustuleCell wallLoricaSkeletonTestThecaPeriplast/pellicleLocomotionFlagellumCiliumPseudopodiaGliding motilityMitochondriaHydrogenosomeMitosomeNucleusNucleomorphMultinucleate cellsPlasmodiumDikaryonHeterokaryonMitosis in protistsOpenClosedOrthomitosisPleuromitosisMeiosis in protistsGameticZygoticSporicOtherCystCytostomeFimbriaeExtrusomeContractile vacuoleEyespot apparatusPyrenoidAxostyleMastigont systemEcology andphysiologyMicrobial ecologyMicrobial biogeographyBaas-Becking hypothesisDevelopment/ReproductionLife cyclesFertilizationNutrition: AutotrophyPhototrophyHeterotrophyPhagotrophyOsmotrophySaprotrophyParasitismB
iotrophyNecrotrophyMixotrophyAuxotrophyvteක්‍ෂුද්‍රජීවවේදය: වෛරසහැඳින්වීමඉතිහාසයSocial history of virusesComponentsViral envelopeCapsidViral proteinViral life cycleViral entryViral replicationViral sheddingVirus latencyViroplasmGeneticsReassortmentAntigenic shiftAntigenic driftPhenotype mixingBy hostBacteriophageVirophageMycovirusPlant virus (Plant to Human)Animal virusHuman viromeOtherViral diseaseHelper virusLaboratory diagnosis of viral infectionsViral loadVirus-like particleVirus quantificationAntiviral drugNeurotropic virusOncovirusSatellitesGiant virusVirus classification ප්‍රවර්ගය ද්වාරය කොමන්ස් WikiProjectvteMicroorganismsGroupsArchaeaBacteriumCyanobacteriaFungiNanobacteriumProkaryoteProtistProtozoaVirusMicrobiologyMicrobial biogeographyMicrobial geneticsMicrobial intelligenceMicrobial metabolismMicrobial phylogeneticsMicrobial population biologyMycologyVirologyEcologyBiofilmMicrobial consortiumMicrobial co
operationMicrobial biodegradationMicrobial ecologyMicrobial cystMicrobial food webmicrobial loopviral shuntMicrobial matMicrobial synergyMicrobiomemicrobiotaholobiontQuorum sensingHost microbe interactions in Caenorhabditis elegansPlantsPlant microbiomeRoot microbiomeSeagrass microbiomeSoil microbiologySpermosphereMarineMarine microorganismMarine virusesMarine prokaryotesMarine protistsMicroalgaeAntarctic microorganismCoral microbiomeHydrothermal vent microbial communitiesMarine microbial symbiosisMicrobial oxidation of sulfurPhycospherePicoeukaryoteInternational Census of Marine MicrobesHuman relatedMicrobes in human cultureMicrobiomes of the built environmentFood microbiologyMicrobial oilMicrobial symbiosis and immunityNylon-eatingHuman microbiomeasthmadysbiosisfecalHuman Microbiome Projectgutlungmouthskinvaginain pregnancyplacentauterusProtein productionSynthetic microbial consortiaTechniquesDark field microscopyDNA sequencin
gImpedance microbiologyMicrobial cytologyMicrobial DNA barcodingMicrobiological cultureStainingOtherBioremediationDeep biosphereMicrobial dark matterLines on the Antiquity of MicrobesMicrobially induced sedimentary structureOmicsPhysical factors affecting microbial lifeSiderophore Category CommonsvteAntonie van LeeuwenhoekMicroscopic discoveries 1Microscopic organismsBacteriaCiliateGiardiaInfusoriaProtistProtozoaRotiferVolvoxOthersSpermatozoa (sperm cells)Red blood cellsCrystals in gouty tophiGeneral topicsVan Leeuwenhoek's microscopesVan Leeuwenhoek's microscopic experiments and discoveriesVan Leeuwenhoek's microscopic discovery of microbial lifeVan Leeuwenhoek's letters to the Royal SocietyRelated topicsBacteriologyProtozoologyProtistologySpontaneous generationPreformationismAnimalculeMicroscopic scaleMicroscopic discovery of microorganismsMicroscopic discovery of bacteriaHistory of microbiologyOptical microscopyHistory of microscopyH
istory of the microscopeInvention of the optical microscopeTimeline of microscope technologyGolden Age of Dutch exploration and discovery (c. 1590s–1720s)Golden Age of Dutch science and technologyScience and technology in the Dutch RepublicBiology and natural history in the Dutch RepublicRoyal SocietyScientific RevolutionRelated peopleClifford Dobell (Leeuwenhoek scholar)Brian J. Ford (Leeuwenhoek scholar)William DavidsonHenry OldenburgRegnier de GraafRobert Hooke (author of Micrographia)Nicolaas HartsoekerNicolas StenoJan SwammerdamJohannes VermeerRecognitionsAntoni van Leeuwenhoek ZiekenhuisLeeuwenhoek (crater)Leeuwenhoek LectureLeeuwenhoek MedalAntonie van Leeuwenhoek (journal)LeeuwenhoeckiaLevenhookiaLeeuwenhoekiellaInternational Microorganism DayList of people considered father or mother of a scientific fieldList of people considered father or mother of a technical field1 First observed, described, and studied by van Leeuwenhoek. Categoryvteබෝවන ර
ෝග සහ ක්‍ෂුද්‍රජීව විද්‍යාවක්ෂේත්‍ර(ව්‍යාධිජනකයන්)Major diseasesබැක්ටීරියාවේදය (බැක්ටීරියා)කොලරාවඩිප්තීරියාවලාදුරුඋපදංශය (සිෆිලිස්)ක්‍ෂය රෝගයවෛරසවේදය (වෛරස, ප්‍රියෝන)ඒඩ්ස්ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාසරම්පපෝලියෝවසූරියදිලීරවේදය (දිලීර)AspergillosisCandidiasisTineaපරපෝෂීවේදය (ප්‍රොටෝසෝවා, helminths)ඇමීබික අතීසාරයකොකු පණුමැලේරියාවSchistosomiasisEntomology (බහිෂ්පරපෝෂිතයන්)LiceScabiesවැදගත් පුද්ගලයින්ඇලෙක්සැන්ඩර් ෆ්ලෙමිංඑඩ්වඩ් ජෙනර්Robert Kochලුවී පාස්චර්ඉග්නස් සෙමල්වයිස්අදාළ මාතෘකාප්‍රතිජීවකEradicationමහා වසංගත (Pandemic)සම්ප්‍රේෂණයhorizontalverticalඑන්නත්කරණයZoonosisඅධිකාරී පාලනය ජාතික පුස්තකාලFrance (data)GermanyIsraelUnited StatesLatviaJapanCzech Republicවෙනත්Historical Dictionary of Switzerlandද්වාරය: ජීව විද්‍යාවමැටි යොදා ගෙන සිදු කරන සජීවීකරණයන් චලන-නැවතුම් සජීවීකරණ කාණ්ඩයට අයත් එක්තරා සජීවීකරණ ආකාරයක් වේ. සජීවීකරණයට ලක් වන එක් එක් කොටස එනම් චරිතය හෝ පසුබිම විරූපණය කළ හැක. (එනම් ඒවා ආහන්‍ය ද්‍රව්‍යයකින් නිර්මාණය කර ඇත - බොහෝ විට මේ සඳහා සුවිකාර
්ය මැටි භාවිත‍ කෙරේ.) Claymotion නම් පදය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ලියා පදිංචි වෙළඳ නාමයක් වන අතර එය 1978 වසරේ දී විල් වින්ටන් විසින් සිය මැටි ආශ්‍රයෙන් නිර්මිත සජීවීකරණ චිත්‍රපට හැඳින්වීම සදහා භාවිතා වන නාමය ලෙසට ලියාපදිංචි කරන ලදී. ‍මෙම  පදය ඉලක්කගත වෙළඳනාමයක් ලෙස නොසැ‍ලකෙන නමුත් එය සුවිකාර්ය ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් නිර්මාණය‍ කෙරෙන සජීවීකරණයන් හැඳින්වීම සඳහා එක්සත් ජනපදය තුළ  පොදුවේ භාවිත වන වෙළඳ නාමය බවට පත්ව තිබේ. සියලු සාම්ප්‍රදායික සජීවීකරණ නිර්මාණ එකම ආකාරයකට නිෂ්පාදනය කෙරේ. මේවා කුටීර සජීවීකරණයේ හෝ චලන-නැවතුම් සජීවීකරණය මඟින් නිර්මාණය කළ ඒවා විය හැක. එක් එක් රූප රාමුව හෙවත් නිශ්චල ඡායාරූපය ඡායා පටලයක් හෝ ඩිජිටල් මාධ්‍යයක් මත පටිගත කෙරෙන අතර අනතුරුව ඒවා අනුක්‍රමයෙන් සීඝ්‍රයෙන් ප්‍රදර්ශනය කරනු ලැබේ. තත්පරයකට රාමු 10-12 සීඝ්‍රතාව ඉක්මවා ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන විට සන්තතික චලනයක් සිදුවන බවට බොහෝ දුරට පිළිගත හැකි මට්ටමේ හැඟීමක් ‍ප්‍රේක්ෂකයන්ට ලැබේ. සියලු චලන රූප (චිත්‍රපට වීඩියෝ ක්‍රීඩා සහ zoetrope ආදිය) සඳහා චලනය පිළිබඳ හැඟීමක් නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ කොටස සත්‍ය වන නමුත් පරිගණක ආශ්‍රයෙන් සිදු කෙරෙන
නිර්මාණ කටයුතුවලදී යොදා ගැනෙන ක්‍රමවේදයන් තුළ රූප රාමුවෙන් රූප රාමුවට නිර්මාණය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සිදු නොවේ. නිෂ්පාදනයමැටි භාවිතයෙන් චලන නැවතුම් සජිවීකරණයක් නිර්මාණය කිරීම ඉතා අපහසු කාර්යයකි. සාමාන්‍ය චිත්‍රපටයක් තත්පරයට රූපරාමු 24 ක සීඝ්‍රතාවයකින් ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. සම්මත ක්‍රමයට අනුව එක් දර්ශණයක රූපරාමු යුගලක් ප්‍රදර්ශනය කිරීම නිසා සාමාන්‍යයෙන් එක තත්පරයක චිත්‍ර පට කොටසක් තුළ වෙනස්වීම් 12 ක් සිදු වෙයි. විනාඩි 30 ක චිත්‍ර පටයක් සදහා මේ අනුව අවශ්‍ය වන රූපරාමු ලබාගැනීමට අදාල රූපය දල වශයෙන් 21600 වතාවක් නවතමින් චලනය කල යුතුය. සම්පුර්ණ දිගින් යුතු (විනාඩි 90 ක) චිත්‍රපටයක් සදහා දළ වශයෙන් මෙවන් නැවතුම් 64800 ක් අන්තර්ගත වන අතර යම් හෙයකින් එක් දර්ශණයක් සදහා තනි රූපරාමුවක් පමණක් ප්‍රදර්ශණය කෙරෙන ක්‍රමයටද කොටස් රූප ගත කරන්නේ නම් මෙම අගය මීට ද වඩා ඉහළ විය හැක. අදාල වස්තුව වැරදීම් හේතුවෙන් ඉතා කුඩා පැල්ලම්, දූවිලි, කෙස්ගස්  හෝ මඩ ආදීන් පවා වෙනස් නොවන පරිද්දට දැඩි අවධානයක් යොමු කල යුතු වේ. කතාංග ආකාර දිගින් යුත් නිස්පාදන සදහා බොහෝ විට මැටි භාවිතය රබර් සිලිකන් සහ රෙසින අච්චු සංරචක මගින
් ප්‍රතිස්ථාපනය වී ඇත. එක් ආකාරයක ෆෝම් රබර් ක්‍රියාවලියක් විල්වින්ටන් විසින් ෆෝමේෂන් වශයෙන් නම් කරන ලදී. කෙසේ නමුත් නිෂ්චිත සෞන්දර්යාත්මක ප්‍රතිඵලයක් අවශ්‍ය වන ස්ථාන සදහා භාවිත වන සජිවීකරණ ද්‍රව්‍යයක් ලෙස තව දුරටත් මැටි භාවිතයේ පවතී.මැටි ආශ්‍රිත සජිවිකරණයෙහි උපක්ෂේත්‍රයක් වශයෙන් Clay Melting හැදින්විය හැක. ඕනෑම ආකාරයක තාප ප්‍රභවයක් මැටි මත, ඒ ආසන්නයේ හෝ ඊට පහළින් යොදා මැටි උණුවීමට සැලැස්විය හැක. මේ අතරතුර දිගු කාල සැකසුමක් සහිත සජිවීකරණ කැමරාවක් මගින් එම ක්‍රියාවලිය සෙමින් පටිගත කෙරේ. මෙය සදහා උදාහරණයක් වින්ටන්ගේ මුල් කාලීන කෙටි මැටි ආශ්‍රිත සජිවීකරණ චිත්‍රපටයක් වු Closed Monday හි (මෙය බොබ් ගාර්ඩිනර් විසින් සහාය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දකි.) අවසානයේ දැක ගත හැක. මේ හා සමාන ක්‍රම‍වේද Raiders of the Lost Ark චිත්‍රපටයේ උච්චතම දර්ශනයේ දී විරුද්ධ චරිතවල මුහුණු දිය කිරීම සඳහා භාවිත කරන ලදී.ක්‍රියාවලියමෙහිදී එක් එක් වස්තුව මැටි හෝ වෙනත් සුවිකාර්ය ද්‍රව්‍යයක් භාවිතයෙන් ආමේචරය ලෙස හැඳින්වෙන කම්බි රාමුවක් වටා අඹනු ලැබේ. අනෙකුත් වස්තු සජීවීකරණ ආකාරයවලදී මෙන්ම වස්තුව පසුබිමක් මත කිසියම් ආක
ාරයකට තබා රූප රාමුවක් ගනු ලැබෙන අතර අනතුරුව චරිතය හෝ වස්තුව මද වශයෙන් අතින් චලනය කොට තවත් රූප රාමුවක් ගනු ලැබේ. නැවත වස්තුව මඳ වශයෙන් චලනය කෙරේ. මේ ආකාරයට අවශ්‍ය තරම් රූප රාමු ලැබෙන තෙක් මෙම ක්‍රියාවලිය නැවත නැවත සිදු කෙරේ. එකිනෙකින් ස්වල්ප වශයෙන් වෙනස් වෙන්නේ සීඝ්‍රයෙන් දර්ශනය වන රූප රාමු සමූහයක් මිනිස් මනස මඟින් චලනයක් ලෙසට හඳුනා ගන්නා අතර එබැවින් අදාල වස්තුව ඉබේ චලනය වන්නාක් මෙන් දිස්වේ. ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබා ගනු පිණිස සන්තතික භාවය පිළිබඳ හැඟීමක් ලබා දීම සඳහා පටිගත කෙරෙන පරිසරය ස්ථාවර එකක් විය යුතුය.  මෙහි අරුත වන්නේ ස්ථිර ආලෝක තත්වයක් යටතේ ප‍්‍රවේශමෙන් වස්තු පිහිටුම් සකස් කරමින් විශේෂිත අවධානයකින් යුතුව ක්‍රියාත්මක විය යුතු බවයි.විවිධ ආකාරමැටි ආශ්‍රිත සජීවීකරණය ක්‍රම කිහිපයකට සිදු කළ හැක.නිදහස් ආකාර (Freeform) මැටි සජීවීකරණය යනු සජීවීකරණය ඉදිරියට ගලා යෑමත් සමඟ මැටිවල හැඩය විශාල වශයෙන් වෙනස් වන ආකාරයේ මැටි ආශ්‍රිත සජීවීකරණයන් හැඳින්වීම සඳහා භාවිතා වන නිල නොවන යොදුමකි. මේ ආකාර සජීවීකරණයන් එලියට් නොයිස් (Jr) සහ අයිවන් ස්ටෑන්ග් වැනි නිෂ්පාදකයන්ගේ නිර්මාණයන් තුළ දැක ගත හැක.
නැතහොත් මැටිවලින් නිරූපිත හැඩය කිසියම් චරිතයක ආකාරයේ ගත හැකි අතර මේ ආකාර සජීවීකරණයන් තුළ දී කිසියම් දර්ශනයක් පුරාවට මැටි කිසියම් හඳුනාගත හැකි චරිතයක ලක්ෂණ රඳවා ගනී. මෙවැනි සජීවීකරණ සඳහා උදාහරණ ආට් ක්ලෝකි සහ විල් වින්ටන්ගේ චිත්‍රපට තුළ දැකගත හැක.මැටි ආශ්‍රිත සජීවීකරණයෙහි එක් ආකාරයක් ප්‍රස්තරික කැපුම් (strata cut) සජීවීකරණය ලෙස හැඳින්වේ. එහිදී ඇතුලත ඉතා තදින් අසුරා එකිනෙකට වෙනස් වන දර්ශණයන්ගෙන් යුක්තව සකස් කළ දිගු පාන් ගෙඩියක හැඩයෙන් යුත් මැටි කුට්ටියක් ඉතා සිහින් ස්ථරයන් ලැබෙන සේ කපනු ලැබේ. එක් එක් කැපුමක් අවසානයේ කැමරාව මඟින් මැටි කුට්ටියෙහි කෙළවර දර්ශණයක් රූපගත කරගනු ලැබේ. අවසානයේ දී මේ ක්‍රමය මඟින් අභ්‍යන්තරික රූපවල චලනයන් අනාවරණය වේ. මෙම ක්‍රමවේදය මැටි සහ ඉටි කුට්ටි භාවිතයෙන් මුල්වරට ඉදිරිපත් කිරීමේ ගෞරවය ජර්මන් සජීවීකරණ නිර්මාපක ඔස්කා ෆිෂින්ගර් හට හිමි වේ. ඔහු විසින් 1920 සහ 1930 දශක තුළ හඳුන්වා දෙන ලද මෙම ක්‍රමවේදය 90 දශකයේ මැද භාගයේ දී විල් වින්ටන් ගේ සහායකයකු වූ ඩේවිඩ් ඩැනියල්ස් විසින් පරීක්ෂා කොට නැවත සකස් කරන ලදී. මෙය ඔහු විසින් Buzz Box නම් වූ විනාඩි 16ක් දිග කෙටි චිත්‍රපටය
සඳහා භාවිත කරන ලදී.චලන නැවතුම් සජීවීකරණය සහ සාම්ප්‍රදායික පැතලි සජීවීකරණයන් අතර පවතින මායිම බිඳ හෙලන නව ආකාර මැටි ආශ්‍රිත සජීවීකරණ ක්‍ර‍මවේදයක් ලෙස මැටි ඇඳීම (Clay painting) නම් ක්‍රම වේදය හඳුන්වාදිය හැක. (මෙය සෘජු හැසිරුම් සජීවීකරණ ක්‍රියාවලියේ එක්තරා ආකාරයක් ද වේ.) මෙහිදී පැතලි පෘෂ්ටයක් මත මැටි තැබීමෙන් අනතුරුව අභිමත රූප විලාසිතාවක් ලැබෙන පරිදි සාම්ප්‍රදායික චිත්‍ර ශිල්පියෙකු කැන්වසයක් මත අලුතෙන් ඇඳි තෙල් සායම් චිත්‍රයක් චලනය කරන ආකාරයට මැටි චලනය කෙරේ. මෙහිදී ලැබෙන චිත්‍රවලට මැටි ස්වභාවයක් ඇත.ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙක්සැකිල්ල:SHORTDESC:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙක්සිරිල් වික්‍රමගේ  Cyril Wickramageඋපත26 ජනවාරි 1932 (1932-01-26) (වයස 91)කුරුණෑගල ශ්‍රී ලංකාවජාතිකත්වයශ්‍රී ලාංකිකඅධ්‍යාපනයතර්ස්ටන් විද්‍යාලයරැකියාවනළුවෙක්, නාට්‍යකරුවෙක්සක්‍රීය වසර1965–වර්තමානකලත්‍රයා(යන්)විනිෆ්‍රෙඩා පෙරේරාදරුවන්4දෙමව්පියන්චාල්ස් වික්‍රම (පියා)ලිඩියා වික්‍රම (මව)සම්මානහොඳම සහය නළුවාසිරිල් වික්‍රමගේ (උපත 1932 ජනවාරි 26), යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙක් හා ගායකයෙකි. වික්‍රමගේ ප්‍රධාන වශයෙන්