LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ලදි.නිරීක්ෂණ වලින් අනාවරණය වන්නේ මෙය මව් තාරකාවේ උෂ්ණත්වය වඩාත් අධික නොවන හෝ වඩාත් දුර්වල නොවන ප්‍රදේෂය හෙවත්,  වාසයට සුදුසු කලාපයේ, පිහිටා ඇති බවයි. එය පාෂාණමය ග්‍රහලොකයක් නම්, ගැළපෙන වාතාවරණ යටතේ, ජීවය පැවතීමට අවශ්‍ය සාධකයක් වන ද්‍රවමය ජලය පැවතිය හැක. ප්‍රථිවිය මෙන් 3.1 සිට 4.3 ගුණයක පමණ ස්කන්ධයකින් යුක්ත මෙය අධි-ප්‍රථිවියක් ලෙස සලකන අතර, දැනට සොයාගත් වාසයට සුදුසු කලාපවල පවතින ග්‍රහලෝක අතුරින් ප්‍රමාණයෙන් ප්‍රථිවියට ආසන්නතම ග්‍රහලෝකයයි. ‍එම නිසා මෙය දැනට සොයාගත් ග්‍රහලෝකය අතරින් අප සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයෙන් එපිට පවතින ප්‍රථිවියට වඩාත්ම සමාන ගෝල්ඩිලොක්ස් ග්‍රහලෝකය සහ ජීවය පැවතීමට වඩාත්ම ඉඩ ඇති  බාහිර ග්‍රහලෝකය වී ඇත.මෙවැනි කෙටි කාලයක් තුළ මෙතරම් කිට්ටුවෙන් ග්ලීස 581 g සොයා ගැනීම හේතුවෙන් වාසයට සුදුසු ග්‍රහලෝක සහිත ග්‍රහ මණ්ඩල අනුපාතය 10% ට වැඩි බවට වීශ්වාස කිරීමට තාරකා විද්‍යාඥයන් පෙලඹී ඇත.සටහන් සහ ආශ්‍රිත↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Vogt, Steven S. (2010-09-29). "The Lick-Carnegie Exoplanet Survey: A 3.1 M_Earth Planet in the Habitable Zone of the Nearby M3V Star Gliese 581". acc
epted by the Astrophysical Journal. සම්ප්‍රවේශය 2010-09-29. {{cite journal}}: Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)↑ Borenstein, Seth (2010-09-29). "Could 'Goldilocks' planet be just right for life?". Associated Press. http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_SCI_NEW_EARTHS?SITE=ILMOL&SECTION=HOME&TEMPLATE=DEFAULT. සම්ප්‍රවේශය කෙරුණු දිනය September 30, 2010. ↑ කිලෝමීටර ට්‍රිලියන 193 ක් පමණකිලිනොච්චිகிளிநொச்சிනගරයකිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික් මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයරටශ්‍රී ලංකාවපළාතඋතුරු පළාතදිස්ත්‍රික්කයකිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කයDS DivisionKarachchiවේලා කලාපSri Lanka Standard Time Zone (UTC+5:30)කිලිනොච්චිය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ කිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන නගරයයි. ප්‍රාදේශීය සභාවක් මගින් පාලනය වේ.අතීතයඓතිහාසික යුගයකිලිනොච්චිය රත් – කහ වර්ණ ලැටෝසොල් පසින් යුක්තය. එය නිවර්තනීය වනාන්තරවල දක්නට ලැබෙන ඇලුමීනියම්, සිලිකා හා යකඩ වලින් පොහොසත් පසකි. මේ පසේ වර්ණයෙන් තමිරවානි යන පැරැණි නාමය නිපන් බව වාර්තාගත ඓතිහාසික තොරතුරුවලින්
අනාවරණය වේ. වානි යන වර්ණයයි. ඒ අනුව වානි හෝ වන්නි යන නාමය තමිරවානා, තම්බුවානි, තම්බපන්නි, හෝ තම්මැන්නා යන්නෙන් බිඳී ආවකි. ටුටිකොරින් ප‍්‍රදේශයේ තමිර හරනි යනුවෙන් හැඳින්වෙන ගංගාවක් පවතින අතර පුරාණ කාලයේ දෙරටම යා කැරුණු බිම් කඩක් පැවත ඇත.කි‍්‍ර. පූ. 500 දී පමණ විජය ඇතුළු පිරිස මෙම ප‍්‍රදේශයට ගොඩබට බවත් එය තම්බපන්නි ලෙස හැඳින්වෙන බවත් මහා වංශයෙහි සඳහන් වේ.විජය හා ඔහුගේ පිරිස පැමිණියේ සින්ද් ප‍්‍රදේශයේ සිටය. ඔවුන් පැමිණියේ හෙළ දිවටය. ඒ අනුව මේ සංක‍්‍රමණිකයන් ඇරැඹෙන පරපුර සින්ද් + හෙළ = සිංහල ලෙස හැඳින්විණි..මහා වංශයෙහි දැක්වෙන්නේ පාන්ඩ්‍ය කාන්තාවන් පැමිණියේ දක්ඛිණ මධුරා ප‍්‍රදේශයේ සිට බවය. මේ පෙදෙස නූතන තමිල්නාඩුවේ මධුරෙයි බව සිංහල විද්වත්හු පවසති. උතුරු මධුරාව උත්තර් ප‍්‍රාදේශ් හා මතුරා නගරය බවද ඔවුන්ගේ මතයයි.කෙසේ වෙතත් ද්‍රවිඩ ඉතිහාසයේ මධුරායි ප‍්‍රදේශ එකකට වඩා පැවත තිබේ. ද්‍රවිඩ සාහිත්‍ය සම්ප‍්‍රදායන්හි දැක්වෙන්නේ සංගම් යුගයේ පද්‍ය ඒකරාශි කිරීමට පර්ෂදයන් තුනක් පැවැති බවය.මින් අවසන් පර්ෂදය පැවත ඇත්තේ මුධුරායි හිදීය. දෙවැන්න පැවතියේ කපටාපුරම් නගරයේය. පළමු පර්ෂදය රැස්ව ඇත්තේ තෙන් මධුර
ායි හෙවත් දකුණු මධුරායි හිදීය.සිංහල ශිලා ලේඛන හා පාලි පුරාවෘත්ත වල දැක්වෙන මාතොට්ටම් යන්නදෙමළ බසින්ද එසේ දැක්වෙන අතර එය මාතොට ලෙස හැඳින්වී තිබේ. මා තොට්ටම් ස්වාධීන වරායක් ලෙස කුමරෙකු අතින් පාලනය වූ අතර එය රටේ විශාලම වරාය විය.හත්වන සියවසින් පසු පෙර අපර දෙදිග වෙළෙඳ හුවමාරුව සිදු වුණු මූලික ප‍්‍රදේශය අරාබි මුහුදේ සිට බෙංගාල බොක්කට මාරු විය.මේ අනුව ති‍්‍රකුණාමල වරාය පිහිටි ඊශාන දිග ශ‍්‍රී ලංකාව කෙරේද අවධානය වැඩෙන්නට විය.හත්වන හා දහවන සියවස් අතරදී සිංහල රජවරු සිවු දෙනකු  IV වන අග්ගබොධි, VIIවන අග්ගබෝධි පළමුවන උදය, පළමුවන සේන අනුරාධපුරයෙන් බැහැරව ති‍්‍රකුණාමලයට පහසුවෙන් පිවිසිය හැකි මහවැලි ගං ඉවුරේ පිහිටි ඊශානදිග නගරයක් වූ පොළොන්නරුවේ සිට පාලනය ගෙන ගොස් තිබිණ.කි‍්‍ර. ව. 993 දී පළමුවන රාජ රාජ ශ‍්‍රී ලංකාව ආක‍්‍රමණය කෙළේය. තඹ පත්වල සඳහන්ව ඇත්තේ ඔහුගේ බලවත් හමුදාව නැව් නැගී සමුදුර තරණය කොට ලංකා රාජ්‍ය ගිනි බත් කළ බවය.Vවන මහින්ද සිංහල රජකු වන අතර කි‍්‍ර. ව. 991 දී ඔහුගේ හමුදාව කේරළ කුලී හේවායන්ගේ සහායෙන් කැරලි ගැසීය. මෙහිදී මහින්දට දකුණේ රෝහණ දේශයේ රැකවරණය ලැබීමට සිදු විය. මේ අවස්ථාවෙන් ප‍්
‍රයෝජන ගත් රාජ රාජ දිවයින ආක‍්‍රමණය කෙළේය. ලංකාවේ උතුර අත්පත් කර ගත් චෝල හමුදාව එම ප‍්‍රදේශය මුමුදි චෝල මණ්ඩලය ලෙස හැඳින්වීය.වසර 1400 ක් තිස්සේ සිංහල රජුන්ගේ අගනගරයව පැවැති අනුරාධපුරය විනාශ කෙරිණි. මේ විනාශය කෙතරම්ද යත් නගරය අත් හැර දැමීමට සිදු විය. පොළොන්නරුව අග නගරය කැරගත් චෝලයින් එය ජනනාථමංගලම් ලෙස නම් කැර තිබිණ. මේ නව අගනගරයේ තෝරා ගැනීමෙන් පිළිබිඹු වූයේ මුළු දිවයිනට ජය ගැනීමට තිබුණු රාජ රාජ ගේ අභිලාෂයයි. රාජ රාජ පොළොන්නරුවේසිව දේවාලයක්ද ගොඩනැගීය.ශ‍්‍රී ලංකා දිවයිනම යටත් කැර ගැන්මේ සිය පියාගේ කාර්ය භාරය සපුරාලීමට පළමුවන රාජේන්ද්‍ර චෝල කි‍්‍ර. ව. 1018 දී දිවයින ආක‍්‍රමණය කෙළේය. ඔහුගේ යුද කි‍්‍රයාවලියේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස පළමුවන පරන්තක විසින් සිය ග‍්‍රහණයට ගැනීමේ අසාර්ථක ප‍්‍රයත්නයක යෙදුණු පාන්ඩ්‍ය රජුන් ගේ රාජකීය ආභරණ තමන් සතු කර ගැනීමට රාජේන්ද්‍ර සමත් විය. ඒ සමගම සිංහල රජුගේ කිරුළ ඔහුගේ බිසව හා දියණියද තමන් සතු කර ගැනීමටද ඔහුට හැකි විය.Vවන මහින්ද රජු අල්ලාගත් රාජේන්ද්‍ර ඔහු සිරකරුවකු ලෙස චෝල දේශයට පිටුවහල් කෙළේය. 12 වසරක් සිරගතව සිටි ඔහු සිරකරුවකුව සිටියදීම මිය ගියේය.සිංහල රටේ චෝල
හමුදාව සිදු කළ මහා විනාශය මහා වංශයේ විචිත‍්‍ර ලෙස දැක්වී ඇත්තේ වස්තුව සොයා ඔවුන් වෙහෙර විහාරද විනාශ කළ බව පෙන්වා දෙමිනි. චෝල සෙල් ලිපි වල මේ පිළිබඳ තොරතුරු කිසිත් සඳහන්ව නැත.මේ ද්‍රවිඩ බලයට එරෙහි සිංහල විරෝධතාවේ කේන්ද්‍රිය බලය ගොනු වී තිබුණේ මහින්දගේ පුත් කස්සප වටාය.ඇවිලුණු සිංහල චෝල යුද්ධය හය මසක් තිස්සේ පැවතුණු අතර එහිදී ද්‍රවිඩයන් විශාල ප‍්‍රමාණයක් ඝාතනය විය.අවසානයේදී දිවයිනේ දකුණු ප‍්‍රදේශයෙන් චෝල හමුදාව පලවාහැරි කස්සප ධ් වන වික‍්‍රමබාහු නමින් රජ විය.විශාල ද්‍රවිඩ හමුදාවක් පොළොන්නරුවේ සිටි බව තහවුරු කැරෙමින් එම ප‍්‍රදේශය අවට හින්දු දේවාල රැසක නටබුන් සොයා ගෙන තිබේ.චෝල හමුදාවට වික‍්‍රමබාහුගෙන් නිරතුරුව එල්ල වන ප‍්‍රහාර මැඩලීමට කි‍්‍ර. ව. 1041 දී රාජේන්ද්‍ර යළි ලංකාව ආක‍්‍රමණය කෙළේය. ටික කලකදී වික‍්‍රමබාහු මිය ගිය අතර චෝල බල ප‍්‍රදේශයෙන් බැහැර කලාපයේ අරාජකත්වයක් ඇති විය.සිංහලයන්ගේ ප‍්‍රහාර මෙන්ම පාන්ඩ්‍ය කුමාරවරුන්ගේ ප‍්‍රහාරයන් මැඩලීමටද චෝල හමුදාවට සිදු විය.අරුවි ආරු ගං ඉවුරේම පිහිටි අනුරාධපුර අගනුවරට පහසුවෙන් පිවිසිය හැකි අරුවි ආරු මුව විටේ මන්නාරම පිහිටියේය. එහෙත් කි‍්‍ර. ව.
7 වන සියවසේදී වෙළෙඳ කටයුතු නිරිතදිග ශ‍්‍රී විජයන් රාජධානිය කේන්ද්‍ර කර ගැන්මත් සමග මන්නාරම් වරායේ වැදගත්කම තරමක් අඩු විය. මේ තත්ත්වය යටතේ අනුරාධපුර අගනගරය කෙරෙහි පැවැති ආකර්ෂණයද අඩු විය.පොළොන්නරුව හා ති‍්‍රකුණාමලය වරායේ පැවැත්ම බෙංගාල බොක්ක වෙළෙඳ කටයුතු වල වෙනස් වන රටාවන් හා ශ‍්‍රී ලංකාව ඒ සම්බන්ධයෙන් දක්වන අවධානය අනුව වැදගත් විය. (1017 – 1070) පොළොන්නරුව ද. ඉන්දිය චෝලයන් ග‍්‍රහණයට ගැනීම බෙංගාල බොක්කේ බටහිර මුදු සීමාව පාලනය කිරීමේ චෝල වෙළෙඳ ප‍්‍රතිපත්තියේම කොටසක් විසින් කි‍්‍රයාත්මක වූවකි.බෙංගාල බොක්කේ හා අග්නිදිග ආසියානු වෙළෙඳ්‍රම සම්බන්ධයෙන් ති‍්‍රකුණාමලයේ ඇති වැදගත්කම පොළොන්නරුවේ සිංහල රජවරුද අවබෝධ කර ගෙන තිබිණි.(1070 – 1110) 1 වන විජයබාහු හා (1153 - 1186) පරාක‍්‍රමබාහු යන රජවරුන් එහිදී කැපී පෙනිණි.කෙසේ වෙතත් 7 – 12 සියවස් අතරදී මන්නාරමේ පැවැති වැදගත්කම මුළුමනින්ම පහව නොගිය අතර එය ද. ඉන්දිය වෙළෙඳුන් ගැවසෙන වැදගත් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස පැවතිණි. චෝල ආක‍්‍රමණයෙකු වූ ධ් රාජරාජ චෝල විසින්  IIවන සියවසේදී එහි වසන චෝල හමුදාවන් හා වෙළෙඳුන් වෙනුවෙන් වරාය ආසන්නයේ රාජරාජ වරට්ටු මහාදේව නම
ින් දේවාලයක් ඉදි කරන ලද්දේ මහාතොටම් හි පැවැති ඉපැරැණිතිරුකේතිස්වරම් දේවාලයට අමතරවය.චීනයේ සුන් රාජවංශයේ නව වෙළෙඳ පිළිවෙත අග්නිදිග හා දකුණු ආසියාව කෙරේ බලපෑමෙන් බෙංගාල බොක්කේ වෙළෙඳ කි‍්‍රයාකාරිත්වය කෙරේ ද බලපෑවේය.ඉන්දීය බලපෑම ප‍්‍රබල ලෙස අඩු විය. යළිත් ඔවුන්ගේ අවධානය ඉන්දීය වෙරළබඩ වරායවල් වෙත යොමු වූ අතර බෙංගාලබොක්කේ වෙළෙඳ කි‍්‍රයාකාරීත්වය අරාබි මුහුදට මාරු විය. මේ අනුව රජ රට ප‍්‍රධාන වරාය ලෙස 13 වන සියවසේ මැද දක්වාම පැවැතියේ මා තොට්ටම්ය.පොළොන්නරු යුගයේ රචිත රසවාහිනියෙහි දැක්වෙන්නේ මහාතිත්තයෙන් විවිධ ද්‍රව්‍ය ලබාගත් වෙළෙඳුන් ඒවා රට අභ්‍යන්තරයේ විකුණු බවය.රටේ ඊශානදිග ප‍්‍රදේශයේ වෙළෙඳ්‍රමේ යෙදුණු මාවටු පටුනේ වෙළෙන්දෙකු ගැන සද්ධර්මාලංකාරයේද සඳහන්ය.කෙසේ වෙතත් 15 වන සියවස වන විට මාතොට්ටම් තවදුරටත් වැදගත් වරායක් නොපැවති බව පෙනී ගොස් තිබේ. කෝට්ටේ  VI පැරකුම්බා යුගයේදී රචිත කෝකිල සංදේශයයේ දිවයිනේ බටහිර වෙරළ ඔස්සේ විහිදි වැදගත් ස්ථාන පිළිබඳ විස්තර දක්වා ඇතත් මා තොට්ටම් ගැන එහි සඳහනක් නැත.නවීන යුගයසිවිල් යුද්ධයේදී වයඹ දිගින් පිහිටි පුනරින් අර්ධද්වීපය යුද ගැටුම් රැසක්ම සිදුවූ ප‍්‍
රදේශය විය. 2008 නොවැම්බර් 15 දා ශ‍්‍රී ලංකා හමුදාව පුනරින් අර්ධද්වීපය එල්. ටී. ටී. ඊ. යෙන් යළි අල්ලා ගත්තේය.සිවිල් යුද්ධයේදී පැවැති ඉතා වැදගත් ඉදිරි ආරක්ෂක වළලු තුªනෙන් දෙකක්ම පිහිටියේ කිලිනොච්චි දිස්ති‍්‍රක්කයේය. නගර කෝවිල් ඉදිරි ආරක්ෂක වළල්ල ඊශාන දිග කිලිනොච්චිය ගිනිකොණදිග යාපනයෙන් වෙන් කෙළේය. අලිමංකඩ අසල පිහිටි මහාමුලෙයි ඉදිරි ආරක්ෂක වළල්ලෙන් කිලිනොච්චිය දකුණු මධ්‍ය යාපනයෙන් වෙන් කෙරිණි. උතුරු ලංකාවේ වැදගත්ම යුද මර්මස්ථාන වූයේ මේ ස්ථාන දෙකය.2009 ජනවාරි 02 දින වන තුරු මෙම නුවර, වෙනම රටක් ඇති කිරීමට සටන් කරන ද්‍රවිඩ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය වේලුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන් නම් ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයේ මූලස්ථානය විය. දැන් එය ශ්‍රී ලංකා රජයේ පාලනයට නැවත පත්ව තිබේ.2009 ජනවාරි 2 දා ශ‍්‍රී ලංකා හමුදාව කිලිනොච්චි නගරය අල්ලා ගනිමින් දිස්ති‍්‍රක්කයේ විශාල ප‍්‍රදේශයක පාලනය අත්පත් කර ගත්තේය.කිලිනොච්චි දිස්ති‍්‍රක්කය උ. පළාතේ පිහිටියේය. එය වර්ග කි. මි. 1279 ක ව්‍යාප්තව පවතී.2007 දී එහි ජනගහනය 195812 ක් විය. එහි බහුතරය ශ‍්‍රී ලාංකිය ද්‍රවිඩ ජනතාවගෙන් සමන්විත විය. උතුරු නැගෙනහිර මෙන්ම මේ ජනතාවද යුද්ධය
ේ බලපෑමට ගොදුරු වූහ.මේ යුද්ධයේදී 70,000 ක පමණ ජනතාවක් මිය ගොස් තිබේ. 400000 ක පමණ ද්‍රවිඩ ජනතාවක් යුද්ධයේ ආරම්භයේ සිට බටහිර රට වලට සංක‍්‍රමණය වී ඇත.ඉන්දියාවේ පමණක් 100000 ක පමණ සරණාගතයන් ප‍්‍රමාණයක් සිටින අතර ශ‍්‍රී ලාංකිය ද්‍රවිඩ ජනතාවගෙන් තවත් විශාල ප‍්‍රමාණයක් කොළඹ රැකවරණය ලබා ඇත.යුද්ධය නිසා කිලිනොච්චියේ සිටි යෝනකයන් හා සිංහලයන් බොහෝ දෙනෙකුද ශ‍්‍රී ලංකාවේ වෙනත් ප‍්‍රදේශවලට සංක‍්‍රමණය වී ඇත.ද සන්ඩේ ලීඩ'වර්ගයසතිපතා පුවත්පතඅයිතිකරුඅසංග සෙනෙවිරත්න (72%)ලාල් වික්‍රමතුංග (28%)ද සන්ඩේ ලීඩර් යනු, සීමා සහිත  ලීඩර් පබ්ලිකේෂන්ස් (පුද්ගලික) සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන  ශ්‍රී ලාංකික සතිපතා ඉංග්‍රීසි භාෂා පුවත්පතකි .ද සන්ඩේ ලීඩර් යනු ඉරිදා පමණක් මුද්‍රණය වන ශ්‍රී ලාංකික  සතිපතා පුවත්පතකි. පෞද්ගලික අයිතියක් ඇති මෙම නිදහස් පුවත්පත වඩාත් ප්‍රචලිතව ඇත්තේ නිදහස් හා ස්වාධීන පුවත් වාර්තාකරණය පිළිබඳව වන අතර එය නිසාම ශ්‍රී ලාංකික රජය විසින් බ්‍රිගුවි (බීබීසී) හා සමගින් එය වාරණයකට ලක් කිරීම සිදු කෙරිණි.[1] පුවත්පත වෙත අණ කෙරුණේ  ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ පිළිබඳ වාර්තා පල නොකරන ලෙසටය.ඉංග්‍රීසි සතිපතා
පුවත්පතෙහි ප්‍රධාන-කර්තෘ ලසන්ත වික්‍රමතුංග, 2009, ජනවාරි 8 බ්‍රහස්පතින්දා, නොහඳුනන තුවක්කුකරුවන් විසින් ඝාතනය කෙරිණි. ඔහු රාජකාරිය සඳහා වාර්තා කෙරුමට යමින් සිටියදී, පෙ.ව. 9:30ට පමණ ලසන්ත වික්‍රමතුංග මහතාට වෙඩි තබන ලදි.  පසුගිය තෙවසර ඇතුලතදී, පුවත්පත සහ එහි කර්තෘ මෙන්ම මෝර්නිං ලීඩර් පුවත්පතෙහි කර්තෘද දිගටම පීඩාවට හා තර්ජනයන්ට ලක් විය. සියළු ලීඩර් ප්‍රකාශන දැඩි ලෙසින් රජය විවේචනය කල අතර විපක්‍ෂ දේශපාලන මතිමතාන්තර සඳහා වේදිකාවක් විය.[2]2008, නොවැම්බර 21 දිනදී, මුහුණු-ආවරණය කර ගත් පුරුෂයන් දොළොස්-දෙනෙකු සමන්විත කණ්ඩායමක්, සන්ඩේ ලීඩර්, මොර්නිං ලීඩර් හා සිංහල සතිපතා ප්‍රකාශණයක් වන ඉරුදින  මුද්‍රණාලයට බලයෙන් ඇතුළුවී, එයට ගිනි තබා,  මුද්‍රණ යන්ත්‍ර හා බෙදාහැරීමට නියමිතව තුබූ මුද්‍රිත පුවත්පත්  විනාශ කලහ. පුවත්පක් කාර්යාලයය ‍මින් ඉහතදී, 2005දීද පහර දීමකට ලක් විය. ආශ්‍රිත↑  බීබීසී වර්ල්ඩ් සර්විස් ඇන්ඩ් සන්ඩේ ලීඩර් නිවුස්පේපර් සෙන්සර්ඩ්, http://www.rsf.org/article.php3?id_article=29654, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2008-12-15 ↑ http://www.bbc.co.uk/sinhala/news/story/2009/01/090108_lasantha.
shtmlබාහිර සබැඳිද සන්ඩේ ලීඩර් වෙඩ් අඩවිය (ඉංග්‍රීසි) සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-12-31 at the Wayback Machine මෙම ශ්‍රී ලංකාව-සබැඳි ලිපිය  කොට ලිපියකි.   මෙය වැඩිදියුණු  කිරීමෙන් ඔබ හට විකිපීඩියාවට උදවු විය හැක.ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශය යනු, ඔවුන්ගේ පොදු දේශසීමා වලදී, ගමන් බලපත් සහ ආගමන විගමන පාලනයන් අවලංගු කළ, යුරෝපියානු රටවල් 26 ක කණ්ඩායමකි.මෙම ලිපිය සත්‍යාපනය සඳහා තවත් අමතර මූලාශ්‍ර දැක්වීම කළ යුතුව ඇත. විශ්වසනීය මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත කරුණු අභියෝගයට ලක්වීමට හා ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලාශ්‍ර සෙවීම: "තීන්ත" – news • පුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (2008 ජූනි) (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)වේලුනු කොළ පැහැ තීන්තතීන්ත යනු උපස්තරයක් මත තුනී ස්තරයක් ලෙස ආලේප කල විට, ඝන පටලයක් බවට පෙරැලෙන ඕනෑම  ද්‍රවයක්, ද්‍රවීකාරකයක්, හෝ මැලියම් සංයුතියකි. වස්තූන් ආරක්ෂා කිරීමට, වර්ණවත් කිරීමට හෝ ඒවාට වයනය ගෙන දීමට බොහෝ බහුල ලෙසින් එය භාවිතා කෙරෙයි.සිංහල පද නිරුක්තියමෙම ද්‍රව්‍යයට භාවිතා
වන තීන්ත යන පදය බිඳී ඇත්තේ මෙය සඳහා භාවිතා වන පෘතුගීසි වචනය වන Tinta නමැත්ත ආශ්‍රයෙනි. මෙම පෘතුගීසි වදන උච්චාරණය වන්නේ චීන්ත යනුවෙනි.හිම යනු වළාකුළු වලින් පතනය වන්නා වූ ස්ඵ්ටික රූපී ජලයෙහි කැටිති විශේෂයකි.තවද  හිම මිදුනු ජල අංශු වලින් සම්පිණ්ඩය වූ ඝණයක් ලෙසද අර්ථ දැක්විය හැක. එය සුදු පැහැති විවෘත,ලෝම වැනි අකෘතියක් දරයි. හිම පියලි විවිද හැඩ හා ප්‍රමාණ වලින් යුතු වෙයි.එය සුදු පැහැති විවෘත,ලෝම වැනි අකෘතියක් දරයි.හිම පියලි විවිද හැඩ හ ප්‍රමාණ වලින් යුතු වෙයි.බොහෝ විට හිම පතනය වන ආකාරය අනුව එය විලයනය වීම(දිය වීම ) හෝ ස්ඵටික වීම(ඝන වීම ) සිදු වේ.එනිසා කුඩා හිම පියලි(පතුරු ) හැඩය වෙනුවට ඒවා කුඩා ගෝලකාර හිම කැටිති බවට පත් වේ.මේවා විෂ්කම්භයෙන් මිලි මීටර් 5 සිට 15 සෙන්ටි මීටර් දක්වා වුවද විශාල විය හැක. මේවා විෂ්කම්භයෙන් මිලි මීටර් 5 සිට 15 සෙන්ටි මීටර් දක්වා වුවද විශාල විය හැක. මෙම හිම සෑදිමේ සිට පොළවට පතිත වීම දක්වා ක්‍රියාවලිය හිම පතනය නම් වේ. ඉහල අහසෙ අඩු පීඩන තත්ව වලදී සුළඟ උඩු අතට හමා යාමට වැඩි ඉඩ කඩක් ඇති ප්‍රදේශ වල හිම පතනය සිදුවේ.මෙලෙස හිම පතනය සිදු වීම බහිර් නිවර්තන වාසුළි ලෙස හ
ැදින්වේ.බහිර් නිවර්තන වාසුළි නිසා කොමාවක හැඩැති වළාකුළු ඇතිවේ.මෙම වලාකුළෙහි බටහිර අර්ධයට වන්නට මිදුණු හිම කැටිති ඒකරාශි  වී ඇත.ධ්‍රැවාසන්න ප්‍රදේශ වල ඇති මෙවැනි වලාකුළක සුළඟ ගැටීමෙන්  හිම පතනය ඇති වේ.බහිර් නිවර්තන වාසුළි වලින් හට ගන්නා මෙම කොමා හැඩති වළාකුළු වල පසුපසට වන්නට පොලව දෙසට හමා යන ශීත වාසුළි හට ගනී.ඉන් පසු පහල ගොඩ බිම උණුසුම් ජල වාශ්ප හා ගැටීමෙන් 'වැව් හිම' ඇතිවේ.මෙම ජල වශ්ප බොහෝ දුරට කොමා වළාකුළ ඇති ප්‍රදේශයේ ගොඩබිමෙහි පවතින උණුසුම් මතු පිටක් සහිත වැව් ආශ්‍රිතව ඇතිවේ.  වැව් හිම ප්‍රදේශිය වශයෙන් පමණක් ඇතිවේ.උතුරු කොරියාවදකුණු කොරියාවගොනුව:Solerගගහැඳින්වීමබලශක්ති මාධ්‍යක් ලෙස සූර්ය විදුලි බලය ලංකාවේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව විශාල වශයෙන් ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී.වර්තමානයේ නාගරික ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතවද ඉල්ලුමක් ඇති වීම  නව ප්‍රවනතාවක් ලෙස දක්නට හැක.ඉහළ යන ලෝක ඉන්ධන අර්බුධයත් සමඟ විකල්ප බලශක්ති භාවිතය කෙරේ ඉහළ අවධානයක් යොමු වී තිබෙන අතර සූර්ය විදුලි බලය ඒ අතර ඉහළ අවධානයකට ලක් වී තිබේ.සූර්ය විදුලි බලය පිළිබඳ තාක්ෂණය ලෝකය තුළ හඳුනාගෙන වසර ගණනාවක් ගත වුවද එය ලංකාව තුළ
භාවිතයට පැමිණියේ 1986 තරම් මෑත කාලිනවයි.ලෝක ඉන්ධන අර්බුධය අද ලෝකය මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම ගැටලුවක් බවට පත් වී තිබේ.ලොව බහුලව භාවිතා කරන බලශක්ති ප්‍රභවය ලෙස පොසිල ඉන්ධන හැඳින්විය හැක.කාර්මික විප්ලවයෙන් පසුව සහ ලෝක ජනගහණ වර්ධනය හේතුවෙන් බලශක්ති භාවිතයේ සීඝ්‍ර ඉහළ යාමක් හඳුනා ගත හැක.පොසිල ඉන්ධන භාවිතයත් සමඟ ක්ෂය වන අතර නැවත නිෂ්පාදනය වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මන්දගාමී ස්වරූපයකින් සිදුවන ක්‍රියාවලියකි.මේ තත්වය තුළ ඉහළ යන ඉල්ලුමට සරිලන සැපයුමක් ලබා දීම බරපතල ගැටලුවක් බවට පත් වී තිබේ.අද දවසේ බලශක්ති භාවිතය එදිනෙදා ජීවිතයට අත්‍යාවශ්‍ය සාධකයක් බවට පත් වී තිබීම තුළ සූර්ය විදුලි බලය,සුළං බලය,මුහුදු රළ,ජීව වායු  ආදී විකල්ප බලශක්ති මාධ්‍ය කෙරේ මෑත කාලීන අවධානය යොමු වී තිබේ.මෙම විකල්ප අතරින් සූර්ය විදුලි බලය  කාර්යක්ෂම හා ඵලදායී ක්‍රමයක් ලෙස භාවිතා කිරීමේ හැකියාව ඉහළ මට්ටමක පවතී.විශේෂ ලක්ෂණපෘථිවි තලයට පතිත වන සූර්ය ශක්තිය පැය දෙකක් තුළ භාවිතා කළ හොත් එමගින් මුළු ලෝකය‍ටම අවශ්‍ය බලශක්තිය නිපදවිය හැකි බව ඒ සම්බන්ධ පරීයේෂණ කළ විද්‍යාඥන්ගේ අදහසයි.එමෙන්ම සහරා කාන්තාරයෙන් 1/8 ක ප්‍රමාණයක් තුළ සූර්
ය පැනල සවි කළ හොත් ලෝකයටම අවශ්‍ය විදුලි බලය නිපදවිය හැකි බව ඔවුහු දක්වති.සූර්ය විදුලි බල නිෂ්පාදනයේදී මූලික පිරිවැය පමණක් දැරිය යුතු අතර නඩත්තු වියදම් ඉතා අවම මට්ටමක පවතී.එය සූර්ය විදුලි බල භාවිතයේ ප්‍රධානතම ප්‍රතිලාභයකි.පරිසර හිතකාමී බව අනෙක් ප්‍රධානතම ප්‍රතිලාභය ලෙස දැක්විය හැක.සූර්ය විදුලි භාවිතයේ අවශ්‍යතාවලංකාවේ විදුලිය නිෂ්පාදනයෙන් 65% පමණ  සිදු වනුයේ ඉන්ධන බලාගාර ආශ්‍රිතවයි.30% පමණ ජල විදුලි බලාගාර ආශ්‍රිතව ද ඉතිරි 5% විකල්ප බල ශක්ති මාධ්‍යන් මගින් ද නිෂ්පාදනය කරනු ලබයි.ලංකාවේ විකල්ප විදුලි බල නිෂ්පාදන මාධ්‍යක් ලෙස බහුලව භාවිතා වන්නේ සූර්ය ශක්තියයි.නමුත් එය මුළු විදුලි බල නිෂ්පාදනයෙන් ඉතා සුළු ප්‍රතිශතයක් පමණි.මිලියන 19.5 ක් වන  ශ්‍රි ලංකාවේ  ජනගහණයෙන් 40% පමණ විදුලි බල පහසුකම් නොමැත.රජයේ දත්ත අනුව ඉන් 50%  ආසන්න ප්‍රමාණයකට ජාතික විදුලි බල පද්ධතියෙන් විදුලි බලය ලබා ගැනීමට ප්‍රවේශ විය නොහැක.වාර්ෂිකව ලංකාවේ විදුලි බල ඉල්ලුම 8% ප්‍රතිශතයකින් ඉහළ නගිනු ලබන බව හා 2010 වන විට එය දෙගුණ වන බව මහ බැංකු වාර්තා අනුව පෙනී ගොස් තිබේ.නමුත් මේ වන විට වාර්ෂිකව ජාතික විදුලි බල පද්ධති
ය මගින් සපයනුයේ 1% ප්‍රමාණයක් පමණි.මේ තත්වය තුළ සූර්ය විදුලි බලය කෙරේ ලංකාව ඉහළ අවධානයක් යොමු කළ යුතුව ඇත.සූර්ය විදුලිය පිළිබඳ තාක්ෂණයසූර්ය විදුලි බල නිෂ්පාදනය ඉතා සරල තාක්ෂණයක් භාවිතා කොට සිදු කරන්නකි.එහිදී සිලිකන්([[silicon]),බෝ‍රෝන්(borown) වැනි ද්‍රව්‍ය භාවිතා කර සකස් කරන ලද පැනලය (panel) මත සූර්ය කිරණ පතිත කළ විට විද්‍යුතය නිෂ්පාදනය වේ.නිෂ්පාදිත විද්‍යුතය පාලකයක්(controller) හරහා ගමන් කරවා බැටරියක් (battery)තුළ තැන්පත් කරනු ලබන අතර නැවත පාලකයක් හරහා ගමන් කරවා අවශ්‍යතා සඳහා විදුලිය බෙදා හැරේ.මෙම පැනල් විවිධ ධාරිතාවලින් සීමාවකින් තොරව සකස් ගගුලැලි හැකි අතර සාමාන්‍යයෙන් 40w (වොට්),50w,60w,70w,80 w ,100ආදී වශයෙන් ගෘහස්ථ භාවිතය සඳහා සකස් කර තිබේ. සූර්ය විදුලි බල භාවිතයෙන් විශාල කර්මාන්ත ශාලාවන්හි විදුලි අවශ්‍යතාවය වුවද සපුරාලිය හැක.සූර්ය විදුලිය භාවිතයෙන් තම සම්පුර්ණ විදුලි අවශ්‍යතා සපුරා ගනු ලබන පරිසර හිතකාමී පළමු කර්මාන්ත ශාලාව මේ වන විට කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ඉදි වෙමින් පවතී.සූර්ය පැනලයසූර්ය පැනලයතාක්ෂණය දියුණු කිරීමසූර්ය විදුලි බලය මගින් සාමාන්‍ය ගෘහස්ථ පා
රිභෝජන අවශ්‍යතා එනම් ආලෝකය ලබා ගැනීම,ගුවන් විදුලි යන්ත්‍ර,කළු සුදු රූපවාහිනී භාවිතය (DC විදුලි උපකරණ) ආදිය ඉටු කර ගත හැක.නමුත් දියුණු කරන ලද ඉන්වර්ටර් (Invertor) තාක්ෂණය භාවිතයෙන් සූර්ය විදුලි බල පද්ධතියක් මගින් ඕනෑම විදුලි බල අවශ්‍යතාවක් ඉටු කර ගත හැකි සේ සකස් කළ හැක.ඒ වැනි පද්ධතියක් මගින් ශීතකරණ,පරිඝනක,වර්ණ රූපවාහිනී වැනි (AC විදුලි උපකරණ) උපකරණද භාවිතා කළ හැක.මෙහිදී දැරිය යුතු මූලික පිරිවැය ඉහළ වීම නිසා මෙම ක්‍රමය ලංකාව තුළ ව්‍යාප්ත   වී නොමැත.සාමාන්‍ය ගෘහස්ථ අවශ්‍යතා ඉටු කරන සූර්ය විදුලි පද්ධතියක මිල රුපියල් 50 000 ඉක්මවා තිබෙ.මෙම මිල සාමාන්‍ය ජනතාවට දරා ගත හැකි මිලක් යැයි කිව නොහැක.මූලික අවශ්‍යතා ඉටු කරන සූර්ය විදුලි බල පද්ධතියක මිල එතරම් අධික නම් දියුණු කළ පද්ධතියක මිල කෙසේවත් ජනතාවට දරා ගත නොහැකිවනු ඇත.සූර්ය පැනල නිෂ්පාදනයද ඉතා සරල තාත්ෂණයක් භාවිතා කරනු ලබන්නකි.නමුත් ලංකාවේ සූර්ය විදුලි පද්ධති නිෂ්පාදනය නොකරන අතර ඉන්දියාව,චීනය,ඕස්ටේලියාව වැනි රටවලින් ආනයනය කරනු ලැබේ.මෙහිදී අවධානයට ලක් කළ යුතු ප්‍රධාන කරුණ සුර්ය පැනල් නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගන්නා ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍ය වන බෝරෝන්.සිලික
න් වැනි ද්‍රව්‍ය ලංකාවේ පැවතීමයි.එම අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කොට ලංකාව තුළ පැනල් නිෂ්පාදනය කරන්නේ නම් සූර්ය විදුලි පද්ධති වල මිල ඉතා පහළ මට්ටමකට අඩු කළ හැක.රාජ්‍ය මැදිහත්වීමසූර්ය විදුලිය නිෂ්පාදනය සම්බන්ධයෙන් ලංකාවේ රාජ්‍ය අංශයේ මැදිහත් වීම ඉතාම පහළ මට්ටමක පවතින අතර මෙම කාර්ය සම්පූර්ණයෙන්ම පෞද්ගලික අංශය වෙත පැවරී ඇත.රජය මගින් ලෝක බැංකු ආධාර මත රුපියල් 10000 ප්‍රතිදානයක් සූර්ය විදුලි බල පද්ධතියක් මිල දී ගන්නා ප්‍රධාන විදුලිය නොමැති පාරිභෝගිකයන් වෙත ලබා දුන්නද එය ප්‍රමාණවත් මැදිහත් වීමක් නොවේ.සර්වෝදය වැනි රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන මගින්ද පාරිභෝගිකයන් වෙත ණය පහසුකම් සපයනු ලැබේ.ලංකාවේ සූර්ය විදුලිය සම්බන්ධව Solar Industrial association යන ආයතනය(SIA)  ක්‍රියාත්මක වන අතර සූර්ය විදුලි බලය ලබා දීම සම්බන්ධ ආයතන මෙහි ලියාපදිංචි විය යුතුය.දැනට ආයතන 18 පමණ මෙහි ලියාපදිංචි කර තිබේ.නව ප්‍රවනතාලංකාවේ සූර්ය විදුලිය දඹුල්ල, කතරගම, ඇඹ්ලිපිටිය, රත්නපුරය, දැරණියගල, යටියන්තොට ආදී ප්‍රදේශවල බහුලව භාවිතා වනු දැකිය හැක.නාගරික ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතවද සූර්ය විදුලිය ක්‍රමයෙන් ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතිනු දැකිය
හැක.නගර ආශ්‍රිතව සූර්ය උණු ජල පද්ධතිවලට ඉහළ ඉල්ලුමක් ඇති වී තිබේ.ලෝකයේ ඇතැම් රටවල සූර්ය විදුලි බලය මගින් ධාවනය වන මෝටර් රථ,බෝට්ටු ආදියද නිපදවා තිබේ. ජර්මනිය තුළ සූර්ය විදුලිය ඉතා කාර්යක්ෂම හා ඵලදායි ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ.එරට නිවෙස්වල සවි කරන ලද සූර්ය විදුලි පද්ධතිවල අතිරික්ත විදුලි බලය ජාතික පද්ධතිය වෙත එකතු කරනු ලබන අතර ඒ වෙනුවෙන් රජය විසින් නිවැසියන් වෙත ගෙවීමක්ද කරනු ලබයි. ලංකාවේද ඉතාම මෑතදී බත්තරමුල්ල, තලවතුගොඩ ප්‍රධාන මාර්ගය තුළ මාර්ග ආලෝකරණ සූර්ය විදුලි ව්‍යාපෘතියක් සකසා තිබේ.මෙම නව නැඹුරුව අගය කළ හැකි තත්වයක් වන අතර එය රට පුරා ව්‍යාප්ත කළ හැකි නම් අගනේය.වර්තමාන විදුලි අර්බුධය ජය ගැනීම‍ට විකල්ප බල ශක්ති මාධ්‍යක් ලෙස සූර්ය විදුලි බලය ඉතා වැදගත් වනු ඇත.මූලාශ්‍රඅප්‍රිකානු දේශපාලන සිතියමඅප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුව යනු මොරොක්කෝව හැර ඉතිරි අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන්හි එකතුවකි. 2001 ජූනි මස 26 වන දින අඩිස් අබාබා කේන්ද්‍රි කර ගනිමින් මෙය පිහිටුවනු ලැබීය. 2004 ජූලි මස පෑන්හි අප්‍රිකානු පාර්ලමේන්තුව දකුණු අප්‍රිකානු මිඩ්‍රන්ඩ් වෙත ගෙන යනු ලැබූවද,මානව අයිතීන් සඳහා වූ අප්‍රිකානු කොමිසම
අඩිස් අබාබා හිම රැදවුණි. අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුවේ ආයතන විමධ්‍යගත කොට සෑම රාජ්‍යයකටම ඒවා බෙදා හදාගැනීමට අවස්ථා ලබාදීමේ ප්‍රතිපත්තියක් පවතියි.අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුව සමූහාණ්ඩු පනතකින් නිර්මාණය කෙරුනේ පොඳු මණ්ඩලයක් ලෙස කටයුතු කල අප්‍රිකානු ආර්ථික ප්‍රජාව ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම් ප්‍රකාර රාජ්‍යයක් බවට හැරවීම සඳහාය.අප්‍රිකානු සමූහ ආණ්ඩු රජය නමින් හැදින්වෙන පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයක් මෙහි පවතින අතර එහ ව්‍යවස්ථාදායකයක් , විධායකයක් සහ අධිකරණයක් ඇත. රාජ්‍ය නායකයා අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුවේ ජනපති වන අතර පෑන් අප්‍රිකානු පාර්ලමේන්තුවේ සභාහපතිද වේ.ඔහු සමූහාණ්ඩුවේ ජනාධිපති වන්නේ පෑන් අප්‍රිකානු පාර්ලිමේන්තුවට පත් වී එහි බහුතර කැමැත්ත ලබා ගැනීමෙනි.වර්තමානයේ රාජ්‍යයේ හා ආණ්ඩුවේ නායකයා සහ පෑන් අප්‍රිකානු පාර්ලමේන්තු සභාපති ධුරය දරනුයේ ගර්ට්‍රෑඩ් ඉබේ වේ මොංගෙල්ලා මහත්මියයි. 2004 මාර්තු මාසයේදී වසර 5 ක් සඳහා පාර්ලිමේන්තුව මගින් ඇයව පත් කෙරිණි. පෑන් අප්‍රිකානු පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයන් 265 දෙනෙකි. ඒ අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුවේ සෑම රාජ්‍යයකින්ම 5 දෙනා බැගින් වු නියෝජනයකින් යුතුය.ඔවුන්ගෙන් 21% ට වැඩි ගණනක් ස්ත්‍රීන්ය.පාර්ලි
මේන්තුවේ සභාහපතිගේ බලතල සමූහාණ්ඩු පනතේ සහ මූල ලේඛණයේ දක්වා ඇත. අප්‍රිකානු සහ ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම්වලින් උරුමවන බලතල ආදියද මෙයට ඇතුළු වේ. අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුවේ රජයට සියළුම රටවල,කලාපීය,සහ නාගරික ආයතන මෙන්ම ආයතන සිය ගණනක් ඇතුලත්වේ.අකර්මන්‍ය වූ රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති,අයුක්ති සහගත ලෝක වෙළද කටයුතු සහ දේශගුණික තත්ව නිසා මෙම කලාපය දැඩි දුර්භීක්ෂයන්ට ලක්වී ඇත්තේ ජනතාවට අවශ්‍ය ජලය හෝ ආහාර බෙදා දීමට නොහැක බැවිනි. යටත් විජිතකරණයට පෙර ලොව රත්තරන් 90% නිපද වූ මෙම භූමිය අද ලොව දුප්පත්ම මහද්වීපය බවට පත්ව ඇති අතර එහි සම්පත් වෙනත් මහද්වීප භුක්ති විදියි.රෝග පැතිරීමද විශාල වශයෙන් සිදුවන අතර විශේෂයෙන් HIV සහ AIDS වසංගතයක් වී ඇත.අප්‍රිකානු සංවිධාන සහ රාජ්‍යයන් අතර දැඩි එකමුතුවක පැහැදිලි ලකුණු දක්නට ලැබේ. කොංග්‍රස් ජනරජ සිවිල් යුද්ධයේ දී ධනවත් අප්‍රිකානු නොවන රටවල් නොව අප්‍රිකානු රටවල්ම මැදිහත් වූහ. 1998 ගැටුම ඇරඹුමෙහිදීම සිදුවු මරණ ගණන මිලයන හතරකට ආසන්නය. අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුව වැනි දේශපාලන එකමුතුවන් මහද්වීපයේ රටවල් අතර සහයෝගය සහ සාමය සදහා බලාපොරොත්තු නංවයි. එහෙත් තවමත් රාඡ්‍යය අනුග්‍රහය සහිතව දැඩි ලෙස මානව හ
ිමිකම් කඩකරීමේ බොහෝ අප්‍රිකානු රටවල සිදුවේ.එවන් බොහෝමයක් දේ සිදුවන්නේ දේශපාලන හේතු එසේත් නැත්නම් සිවිල් යුද්ධයක අතුරු ඵලයක් ලෙසනි. කොංගෝ ජන රජය,ස‍යෙරෝ ලයෝන්,ලයිබීරියාව,සූඩානය, සම්බාබ්වේ වැනි රටවල මෙවන් කඩකිරීම් වැඩි වශයෙන් වාර්තාවේ.සටහන්Politics of Africa - Politicsපීටර් ෆින්ච්Peter Finchfrom Passage Home (1955)උපතෆ්‍රෙඩ්‍රික් ජෝර්ජ් පීටර් ඉන්ගල් ෆින්ච්28 සැප්තැම්බර් 1916(1916-09-28)දකුණු කෙන්සින්ග්ටොන්, ලන්ඩන්, එංගලන්තය.මිය යාම14 January 1977(1977-01-14) (වයස 60)බෙවෙර්ලි හිල්ස්, කැලිෆෝනියාව. අඇමෙරිකාවමිය යාමට හේතුවHeart attackරැකියාවරංගනයසක්‍රීය වසර1934–1977කලත්‍රයා(යන්)තමාර ට්චිනරොවා (Tamara Tchinarova) (1943–59) 1 childයොලන්ඩෙ ටනර් (Yolande Turner) (1959–65) 2 childrenඑලෙතා බැරෙට් (Eletha Barrett) (1973–77) (his death) 1 childදරුවන්Charles FinchSamantha FinchAnita FinchDiana Finchසම්මානBest Actor1976 Networkපීටර් ෆින්ච් (1916 සැප්තැම්බර් 28 - 1977 ජනවාරි 14) බ්‍රිතාන්‍යයේ උපත ලද ඕස්ට්‍රෙලියානු නළුවෙකි. නෙට්වර්ක් (Network) චිත්‍රපටයේ හොවර්ඩ් බේලෙ(Howard Beale)
නම් රූපවාහිනී වැඩසටහන් මෙහෙයවන්නාගේ චරිත නිරූපණය සුවිශේෂී වන අතර ඒ වෙනුවෙන් ඇයට මරණින් පසුව හොඳම නළුවා වෙනුවෙන් ඇකඩමි සම්මානයක් හිමිවිය. එය BAFTA වෙතින් ඔහුට හිමිවුණු පස්වන හොඳම නළුවා සම්මානයයි. තවද, එම රංගනය වෙනුවෙන් ගෝල්ඩන් ග්ලොබ්ස් (Golden Globes) හොඳම නළුවා සම්මානයද හිමි විය. රංගන ශිල්පය වෙනුවෙන් මරණින් පසු ඇකඩමි සම්මාන හිමිකරගත් දෙදෙනාගෙන් පළමු වැන්නා වන්නේද මොහුය. දෙවැන්නා ඕස්ට්‍රෙලියවේ හේත් ලෙජර්(Heath Ledger) විය.මුල් අවධියෆ්‍රෙඩ්‍රික් ජෝර්ජ් පීටර් ඉන්ගල් ෆින්ච්(Frederick George Peter Ingle Finch) ලන්ඩන්හි ජෝර්ජ් ෆින්ච් (George Finch) සහ ඇලීශ්යා ග්ලඩ්ය්ස්  ෆිශර්(Alicia Gladys Fisher)ට දාව උපත ලද අතර ෆින්ච්ට වයස 2දී ඔවුහු දික්කසාද වූහ. ජෝර්ජ් ෆින්ච් ඕස්ට්‍රෙලියවේ නිව් සවුත් වේල්ස් හි උපත ලැබුවද පැරිස්හි සහ සූරිච්හි අධ්‍යාපනය ලැබුවේය. 1912 දී එංගලන්තයට සංක්‍රමණය වන විට ඔහු පරියේෂණ රසායනඥයෙකු වූ අතර පසුව පළමු ලෝක සංග්‍රාමය අවධියේ රාජකීය හමුදා යුධෝපකරණ ප්‍රධාන වැඩපොළෙහි සහ රාජකීය කාලතුවක්කු හමුදාවේ සේවය කළේය.1915දී හැම්ප්ශර් (Hampshire) හි පොර්ට්ස්මෞත් (Portsmouth) හි