LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
අන්තං = ඡිජ්ජන්තේ (සිඳිනු ලැබෙත්වා)ඡිදි + ය + ස්සු = ඡිජ්ජස්සු (සිඳිනු ලැබෙහිවා)ඡිදි + ය + ව්හෝ = ඡිජ්ජව්හෝ (සිඳිනු ලැබෙහු)ඡිදි + ය + ඒ = ඡිජ්ජේ (සිඳිනු ලැබෙම්වා)ඡිදි + ය + ආමසේ = ඡිජ්ජාමසේ (සිඳිනු ලැබෙමුවා)උදාහරණ: යුධ ධාතුවකත්තු කාරකයයුධ + ය + තු = යුජ්ඣතු (යුද්ධ කරනු)යුධ + ය + අන්තු = යුජ්ඣන්තු (යුද්ධ කරව්)යුධ + ය + ආහි/ අ = යුජ්ඣාහි/ යුජ්ඣ (යුද්ධ කරහි)යුධ + ය + ථ = යුජ්ඣථ (යුද්ධ කරහු)යුධ + ය + මි = යුජ්ඣාමි (යුද්ධ කරම්වා)යුධ + ය + ම = යුජ්ඣාම (යුද්ධ කරමුවා)සත්තමී විභත්තියපරස්ස පදඅත්තනෝ පදපුරිසඒක වචනබහු වචනඒක වචනබහු වචනපඨමඑය්‍ය/ඒඑය්‍යුං/උංඒථඒරංමජ්ඣිමඑය්‍යාසි/ඒඑය්‍යාථඒථෝඑය්‍යව්හෝඋත්තමඑය්‍යාමි/ඒඑය්‍යාමඑය්‍යංඑය්‍යාම්හේයමක් අනුමත කිරීමයමක් පරිකල්පනය කිරීම (මෙසේ වේ නම් එසේ වන්නේය)ප්‍රාර්ථනා කිරීමප්‍රශ්න ඇසීමවිධානය කිරීමනිමන්ත්‍රණය කිරීමයන අර්ථ සත්තමී විභත්තිය මඟින් ලබා දේ.උදාහරණ: ඉසු ධාතුවකත්තු කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + එය්‍ය = ඉච්ඡ + එය්‍ය = ඉච්ඡෙය්‍ය (කැමති වෙයි ද?)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු +
අ + එය්‍යුං = ඉච්ඡෙය්‍යුං (කැමති වෙත් ද?)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + එය්‍යාසි = ඉච්ඡෙය්‍යාසි (කැමති වෙහි ද?)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + එය්‍යාථ = ඉච්ඡෙය්‍යාථ (කැමති වෙහු ද?)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + එය්‍යාමි = ඉච්ඡෙය්‍යාමි (කැමති වෙම් ද?)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + එය්‍යාම = ඉච්ඡෙය්‍යාම (කැමති වෙමු ද?)කම්ම කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ය + ඒථ = ඉච්ඡේථ (කැමති වනු ලැබේ ද?)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ය + ඒරං = ඉච්ඡේරං (කැමති වනු ලැබෙත් ද?)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ය + ඒථෝ = ඉච්ඡේථෝ (කැමති වනු ලැබෙහි ද?)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ය + එය්‍යව්හෝ = ඉච්ඡෙය්‍යව්හෝ (කැමති වනු ලැබෙහු ද?)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ය + එය්‍යං = ඉච්ඡෙය්‍යං (කැමති වනු ලැබෙම් ද?)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ය + එය්‍යාම්හේ = ඉච්ඡෙය්‍යාම්හේ (කැමති වනු ලැබෙමු ද?)උදාහරණ: ඡිදි ධාතුවකත්තු කාරකයඡින්දි + අ + ඒ = ඡින්දේ (සිඳියි ද?)ඡින්දි + අ + උං = ඡින්දුං (සිඳති ද?)ඡින්දි + අ + ඒ = ඡින්දේ (සිඳහි ද?)ඡින්දි + අ + එය්‍යාථ = ඡින්දෙය්‍යාථ (සිඳහු ද?)ඡින්දි + අ + ඒ = ඡින්දේ (සිඳිම් ද?)ඡින්දි +
අ + එය්‍යාම = ඡින්දෙය්‍යාම (සිඳිමු)කම්ම කාරකයඡිදි + ය + ඒථ = ඡිජ්ජේථ (සිඳනු ලැබේ ද?)ඡිදි + ය + ඒරං = ඡිජ්ජේරං (සිඳිනු ලැබෙත් ද?)ඡිදි + ය + ඒථෝ = ඡිජ්ජේථෝ (සිඳිනු ලැබෙහි ද?)ඡිදි + ය + එය්‍යව්හෝ = ඡිජ්ජෙය්‍යව්හෝ (සිඳිනු ලැබෙහු ද?)ඡිදි + ය + එය්‍යං = ඡිජ්ජෙය්‍යං (සිඳිනු ලැබෙම් ද?)ඡිදි + ය + එය්‍යාම්හේ = ඡිජ්ජෙය්‍යාම්හේ (සිඳිනු ලැබෙමු ද?)උදාහරණ: යුධ ධාතුවකත්තු කාරකයයුධ + ය + එය්‍ය = යුජ්ඣෙය්‍ය (යුද්ධ කරයි ද?)යුධ + ය + එය්‍යුං = යුජ්ඣෙය්‍යුං (යුද්ධ කරති ද?)යුධ + ය + එය්‍යාසි = යුජ්ඣෙය්‍යාසි (යුද්ධ කරහි ද?)යුධ + ය + එය්‍යාථ = යුජ්ඣෙය්‍යාථ (යුද්ධ කරහු ද?)යුධ + ය + එය්‍යාමි = යුජ්ඣෙය්‍යාමි (යුද්ධ කරම් ද?)යුධ + ය + එය්‍යාම = යුජ්ඣෙය්‍යාම (යුද්ධ කරමු ද?)හීයත්තනී විභත්තියබොහෝ විට ක්‍රියා පදයේ මුලට අ කාරයක් යෙදේ.පරස්ස පදඅත්තනෝ පදපුරිසඒක වචනබහු වචනඒක වචනබහු වචනපඨම පුරිසඅ/ආඋ/ඌත්ථත්ථුංමජ්ඣිම පුරිසඕත්ථසේව්හංඋත්තම පුරිසඅ/අංම්හාඉංම්හසේඊයේ අතීතය ප්‍රකාශ කිරීමට මෙය භාවිතා වේ.උදාහරණ: ඉසු ධාතුවකත්තු කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන
-ඉසු + අ + ආ = ඉච්ඡ + ආ = ඉච්ඡා (කැමති විය)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + උ = ඉච්ඡූ (කැමති වූහ)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඕ = ඉච්ඡෝ (කැමති වූවෙහි)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ත්ථ = ඉච්ඡත්ථ (කැමති වූවෙහු)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + අ = ඉච්ඡ (කැමති වීමි)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ම්හා = ඉච්ඡම්හා (කැමති වීමු)කම්ම කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ත්ථ = ඉච්ඡීයත්ථ (කැමති වනු ලැබිණි)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ත්ථුං = ඉච්ඡීයත්ථුං (කැමති වනු ලැබූහ)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + සේ = ඉච්ඡීයසේ (කැමති වනු ලැබූවෙහි)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ව්හං = ඉච්ඡීයව්හං (කැමති වනු ලැබූවෙහු)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉං = ඉච්ඡීයිං (කැමති වනු ලැබූවෙමි)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ම්හසේ = ඉච්ඡීයම්හසේ (කැමති වනු ලැබූවෙමු)උදාහරණ: ඡිදි ධාතුවකත්තු කාරකයඅ + ඡින්දි + අ + ආ = අඡින්දා (සිඳුවේය)අ + ඡින්දි + අ + ඌ = අඡින්දූ (සිඳූහ)අ + ඡින්දි + අ + ඕ = අඡින්දෝ (සිඳූවෙහි)අ + ඡින්දි + අ + ත්ථ = අඡින්දත්ථ (සිඳූවෙහු)අ + ඡින්දි + අ + අං = අඡින්දං (සිඳ
ුවෙමි)අ + ඡින්දි + අ + ම්හා = අඡින්දම්හා (සිඳුවෙමු)කම්ම කාරකයඅ + ඡිදි + ය + ත්ථ = අඡිජ්ජත්ථ (සිඳනු ලැබිණි)අ + ඡිදි + ය + ත්ථුං = අඡිජ්ජත්ථුං (සිඳිනු ලැබූහ)අ + ඡිදි + ය + සේ = අඡිජ්ජසේ (සිඳිනු ලැබූවෙහි)අ + ඡිදි + ය + ව්හං = අඡිජ්ජව්හං (සිඳිනු ලැබූවෙහු)අ + ඡිදි + ය + ඉං = අඡිජ්ජිං (සිඳිනු ලැබීමි)අ + ඡිදි + ය + ම්හසේ = අඡිජ්ජම්හසේ (සිඳිනු ලැබීමු)උදාහරණ: යුධ ධාතුවකත්තු කාරකයඅ + යුධ + ය + ආ = අයුජ්ඣා (යුද්ධ කළේය)අ + යුධ + ය + ඌ = අයුජ්ඣූ (යුද්ධ කළෝය)අ + යුධ + ය + ඕ = අයුජ්ඣෝ (යුද්ධ කළෙහි)අ + යුධ + ය + ත්ථ = අයුජ්ඣත්ථ (යුද්ධ කළෙහු)අ + යුධ + ය + අ = අයුජ්ඣ (යුද්ධ කළෙමි)අ + යුධ + ය + ම්හා = අයුජ්ඣම්හා (යුද්ධ කළෙමු)පරොක්ඛා විභත්තියක්‍රියා පදයේ ආරම්භය ව්‍යඤ්ජන අක්‍ෂරයකින් නම් එය ද්විත්ව වේ.ඇතැම් තැනක ක්‍රියා ධාතුව සහ විභක්ති ප්‍රත්‍යය අතරට ඉ කාරයක් ආගමනය වේ.පරස්ස පද ප්‍රත්‍යපඨම පුරිස - අ (ඒක වචන), උ (බහු වචන)මජ්ඣිම පුරිස - ඒ (ඒක), ත්ථ (බහු)උත්තම පුරිස - අ (ඒක), ම්හ (බහු)අත්තනෝ පද ප්‍රත්‍යපඨම - ත්ථ (ඒක), රේ (බහු)මජ්ඣිම - ත්ථෝ (ඒක), ව්හෝ (බහු)උත්තම - ඉ (ඒක), ම
්හේ (බහු)නොදුටු අතීත කාලය ප්‍රකාශ කිරීමට පරොක්ඛා (අනුන්ගේ ඇසින් දුටු දේ) විභත්තිය යෙදේ.උදාහරණ: ඉසු ධාතුවකත්තු කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + අ = ඉච්ඡ (කැමති වෙලාලු)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + උ = ඉච්ඡු (කැමති වෙලා)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඒ = ඉච්ඡේ (කැමති වෙලා)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉ + ත්ථ = ඉච්ඡිත්ථ (කැමති වෙලාලු)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + අ = ඉච්ඡ (කැමති වීලා)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉ + ම්හ = ඉච්ඡිම්හ (කැමති වෙලා)කම්ම කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ත්ථ = ඉච්ඡීයිත්ථ (කැමති වනු ලැබීලා)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + රේ = ඉච්ඡීයිරේ (කැමති වනු ලැබිලා)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ත්ථෝ = ඉච්ඡීයිත්ථෝ (කැමති වනු ලැබිලාලු)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ව්හෝ = ඉච්ඡීයිව්හෝ (කැමති වනු ලැබිලා)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ = ඉච්ඡීයි (කැමති වනු ලැබිල)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ම්හේ = ඉච්ඡීයිම්හේ (කැමති වනු ලැබිලාලු)උදාහරණ: ඡිදි ධාතුවකත්තු කාරකයඡින්දි + අ + අ = චඡින්ද (සිඳල)ඡින්දි + අ +
උ = චඡින්දු (සිඳලා)ඡින්දි + අ + ඒ = ඡින්දේ (සිඳලාලු)ඡින්දි + අ + ඉ + ත්ථ = ඡින්දිත්ථ (සිඳල)ඡින්දි + අ + අ = ඡින්ද (සිඳල)ඡින්දි + අ + ඉ + ම්හ = ඡින්දිම්හ (සිඳලාලු)කම්ම කාරකයඡිදි + ය + ඉ +ත්ථ = චඡිජ්ජිත්ථ (සිඳනු ලැබිල)ඡිදි + ය + ඉ + රේ = චඡිජ්ජිරේ (සිඳිනු ලැබිලා)ඡිදි + ය + ඉ + ත්ථෝ = චඡිජ්ජිත්ථෝ (සිඳිනු ලැබිලා)ඡිදි + ය + ඉ + ව්හෝ = චඡිජ්ජිව්හෝ (සිඳිනු ලැබිල)ඡිදි + ය + ඉ = චඡිජ්ජි (සිඳිනු ලැබෙමි)ඡිදි + ය + ඉ + ම්හේ = චඡිජ්ජිම්හේ (සිඳිනු ලැබෙමු)උදාහරණ: යුධ ධාතුවකත්තු කාරකයයුධ + ය + අ = යයුජ්ඣ (යුද්ධ කරල)යුධ + ය + උ = යයුජ්ඣු (යුද්ධ කරල)යුධ + ය + ඒ = යයුජ්ඣේ (යුද්ධ කරහි)යුධ + ය + ඉ + ත්ථ = යයුජ්ඣිත්ථ (යුද්ධ කරලාලු)යුධ + ය + අ = යයුජ්ඣ (යුද්ධ කරල)යුධ + ය + ඉ + ම්හ = යුජ්ඣිම්හ (යුද්ධ කරල)අජ්ජතනී විභත්තියබොහෝ විට ක්‍රියා පදයෙහි මුලට අ කාරයක් ආගමනය වේ.ඇතැම් අවස්ථාවල ධාතුව හා විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතරට ඉ කාරයක් ආගමනය වේ.පරස්ස පද ප්‍රත්‍යපඨම පුරිස - ඊ/ ඌ/ සි/ ඉ (ඒක වචන), උං/ ඉංසු (බහු වචන)මජ්ඣිම පුරිස - ඕ (ඒක), ත්ථ (බහු)උත්තම පුරිස - ඉං (ඒක), ම්හා/ ම්හ/ ම්හි (බහු)
අත්තනෝ පද ප්‍රත්‍යපඨම - ආ/ ත්ථ (ඒක), ඌ (බහු)මජ්ඣිම - සේ (ඒක), ව්හං (බහු)උත්තම - අ/ අං (ඒක), ම්හේ (බහු)අද පටන් අතීත කාලය මෙයින් ප්‍රකාශ වේ.උදාහරණ: ඉසු ධාතුවකත්තු කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඊ = ඉච්ඡී (කැමති විය)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉංසු = ඉච්ඡිංසු (කැමති වූහ)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඕ = ඉච්ඡෝ (කැමති වීහි)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉ + ත්ථ = ඉච්ඡිත්ථ (කැමති වීහු)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඉං = ඉච්ඡිං (කැමති වුණෙමි)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉ + ම්හා = ඉච්ඡිම්හා (කැමති වෙමු)කම්ම කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ආ = ඉච්ඡීයා (කැමති වනු ලැබිණි)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඌ = ඉච්ඡීයූ (කැමති වනු ලැබුණෝය)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + සේ = ඉච්ඡීයිසේ (කැමති වනු ලැබීහි)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ව්හං = ඉච්ඡීයිව්හං (කැමති වනු ලැබීහු)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + අ = ඉච්ඡීය (කැමති වනු ලැබීමි)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ම්හේ = ඉච්ඡීයිම්හේ (කැමති වනු ලැබුණෙමු)උදාහරණ: ඡිදි ධාතුවකත්තු කාරකයඡි
න්දි + අ + ඉ + සි = අඡින්දිසි (සිඳුවේය)ඡින්දි + අ + උං = අඡින්දුං (සිඳුවෝය)ඡින්දි + අ + ඕ = අඡින්දෝ (සිඳුවෙහි)ඡින්දි + අ + ඉ + ත්ථ = අඡින්දිත්ථ (සිඳුවෙහු)ඡින්දි + අ + ඉං = අඡින්දිං (සිඳුවෙමි)ඡින්දි + අ + ඉ + ම්හ = අඡින්දිම්හ (සිඳුවෙමු)කම්ම කාරකයඡිදි + ය + ඉ + ත්ථ = අඡිජ්ජිත්ථ (සිඳනු ලැබිණි)ඡිදි + ය + ඌ = අඡිජ්ජූ (සිඳිනු ලැබූහ)ඡිදි + ය + ඉ + සේ = අඡිජ්ජිසේ (සිඳිනු ලැබුවෙහි)ඡිදි + ය + ඉ + ව්හං = අඡිජ්ජිව්හං (සිඳිනු ලැබුවෙහු)ඡිදි + ය + අං = අඡිජ්ජං (සිඳිනු ලැබීමි)ඡිදි + ය + ඉ + ම්හේ = අඡිජ්ජිම්හේ (සිඳිනු ලැබීමු)උදාහරණ: යුධ ධාතුවකත්තු කාරකයයුධ + ය + ඊ = අයුජ්ඣී (යුද්ධ කළේය)යුධ + ය + උං = අයුජ්ඣුං (යුද්ධ කළහ)යුධ + ය + ඕ = අයුජ්ඣෝ (යුද්ධ කළෙහි)යුධ + ය + ඉ + ත්ථ = අයුජ්ඣිත්ථ (යුද්ධ කළෙහු)යුධ + ය + ඉං = අයුජ්ඣිං (යුද්ධ කළෙමි)යුධ + ය + ඉ + ම්හා = අයුජ්ඣිම්හා (යුද්ධ කළෙමු)භවිස්සන්තී විභත්තියධාතුව හා විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතරට ඉ කාරයක් ආගමනය වේ.පරස්ස පද ප්‍රත්‍යපඨම පුරිස - ස්සති (ඒක වචන), ස්සන්ති (බහු වචන)මජ්ඣිම පුරිස - ස්සසි (ඒක), ස්සථ (බහු)උත්තම පුරිස - ස්සාමි (
ඒක), ස්සාම (බහු)අත්තනෝ පද ප්‍රත්‍යපඨම - ස්සතේ (ඒක), ස්සන්තේ (බහු)මජ්ඣිම - ස්සසේ (ඒක), ස්සව්හේ (බහු)උත්තම - ස්සං (ඒක), ස්සාම්හේ (බහු)අනාගත කාලය භවිස්සන්ති විභක්තිය මඟින් ප්‍රකාශ වේ.උදාහරණ: ඉසු ධාතුවකත්තු කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඉ + ස්සති = ඉච්ඡිස්සති (කැමති වන්නේය)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉ + ස්සන්ති = ඉච්ඡිස්සන්ති (කැමති වන්නෝය)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඉ + සි = ඉච්ඡිස්සසි (කැමති වන්නෙහි)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉ + ස්සථ = ඉච්ඡිස්සථ (කැමති වන්නෙහු)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඉ + ස්සාමි = ඉච්ඡිස්සාමි (කැමති වන්නෙමි)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉ + ම = ඉච්ඡිස්සාම (කැමති වන්නෙමු)කම්ම කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සතේ = ඉච්ඡීයිස්සතේ (කැමති වනු ලැබෙන්නේය)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + සන්තේ = ඉච්ඡීයිස්සන්තේ (කැමති වනු ලැබෙන්නෝය)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සසේ = ඉච්ඡීයිස්සසේ (කැමති වනු ලැබෙන්නෙහි)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සව්හේ = ඉච්ඡීයිස්සව්හේ (කැමති වනු ලැබෙන්නෙහු)උත්තම පුරිස ඒක වචන -
ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සං = ඉච්ඡීයිස්සං (කැමති වනු ලැබෙන්නෙමි)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සාම්හේ = ඉච්ඡීයිස්සාම්හේ (කැමති වනු ලැබෙන්නෙමු)උදාහරණ: ඡිදි ධාතුවකත්තු කාරකයඡින්දි + අ + ඉ + ස්සති = ඡින්දිස්සති (සිඳින්නේය)ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සන්ති = ඡින්දිස්සන්ති (සිඳන්නෝය)ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සසි = ඡින්දිස්සසි (සිඳින්නෙහි)ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සථ = ඡින්දිස්සථ (සිඳින්නෙහු)ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සාමි = ඡින්දිස්සාමි (සිඳින්නෙමි)ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සාම = ඡින්දිස්සාම (සිඳින්නෙමු)කම්ම කාරකයඡිදි + ය + ඉ + ස්සතේ = ඡිජ්ජිස්සතේ (සිඳනු ලැබෙන්නේය)ඡිදි + ය + ඉ + ස්සන්තේ = ඡිජ්ජිස්සන්තේ (සිඳිනු ලැබෙන්නෝය)ඡිදි + ය + ඉ + ස්සසේ = ඡිජ්ජිස්සසේ (සිඳිනු ලැබෙන්නෙහි)ඡිදි + ය + ඉ + ස්සව්හේ = ඡිජ්ජිස්සව්හේ (සිඳිනු ලැබෙන්නෙහු)ඡිදි + ය + ඉ + ස්සං = ඡිජ්ජිස්සං (සිඳිනු ලැබෙන්නෙමි)ඡිදි + ය + ඉ + ස්සාම්හේ = ඡිජ්ජිස්සාම්හේ (සිඳිනු ලැබෙන්නෙමු)උදාහරණ: යුධ ධාතුවකත්තු කාරකයයුධ + ය + ඉ + ස්සති = යුජ්ඣිස්සති (යුද්ධ කරන්නේය)යුධ + ය + ඉ + ස්සන්ති = යුජ්ඣිස්සන්ති (යුද්ධ කරන්නෝය)යුධ + ය + ඉ + ස්සසි = යුජ්ඣිස්සසි
(යුද්ධ කරන්නෙහි)යුධ + ය + ඉ + ස්සථ = යුජ්ඣිස්සථ (යුද්ධ කරන්නෙහු)යුධ + ය + ඉ + ස්සාමි = යුජ්ඣිස්සාමි (යුද්ධ කරන්නෙමි)යුධ + ය + ඉ + ස්සාම = යුජ්ඣිස්සාම (යුද්ධ කරන්නෙමු)කාලාතිපත්ති විභත්තියධාතුව හා විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතරට ඉ කාරයක් ආගමනය වේ.බොහෝ විට ක්‍රියා පදයෙහි මුලට අ කාරයක් ආගමනය වේ.පරස්ස පද ප්‍රත්‍යපඨම පුරිස - ස්සා/ ස්ස (ඒක වචන), ස්සංසු (බහු වචන)මජ්ඣිම පුරිස - ස්සේ (ඒක), ස්සථ (බහු)උත්තම පුරිස - ස්සං (ඒක), ස්සම්හා (බහු)අත්තනෝ පද ප්‍රත්‍යපඨම - ස්සථ (ඒක), ස්සිංසු (බහු)මජ්ඣිම - ස්සසේ (ඒක), ස්සව්හේ (බහු)උත්තම - ස්සං (ඒක), ස්සාම්හේ (බහු)යම් සිදු නොවූ දෙයක් සිදු වූවා නම් වීමට ඉඩ තිබූ දෙයක් ප්‍රකාශ කිරීමට මෙය භාවිතා වේ.උදාහරණ: ඉසු ධාතුවකත්තු කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඉ + ස්ස = ඉච්ඡිස්ස (කැමති වූයේ නම්)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉ + ස්සංසු = ඉච්ඡිස්සංසු (කැමති වූයේ නම්)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඉ + ස්සේ = ඉච්ඡිස්සේ (කැමති වූයෙහි නම්)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉ + ස්සථ = ඉච්ඡිස්සථ (කැමති වූයෙහු නම්)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + අ + ඉ + ස්සං
= ඉච්ඡිස්සං (කැමති වූයෙම් නම්)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + අ + ඉ + ස්සම්හා = ඉච්ඡිස්සම්හා (කැමති වූයෙමු නම්)කම්ම කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සථ = ඉච්ඡීයිස්සථ (කැමති වනු ලැබිණි නම්)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සිංසු = ඉච්ඡීයිස්සිංසු (කැමති වනු ලැබිණි නම්)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සසේ = ඉච්ඡීයිස්සසේ (කැමති වනු ලැබූයෙහි නම්)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සව්හේ = ඉච්ඡීයිස්සව්හේ (කැමති වනු ලැබූයෙහු නම්)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සං = ඉච්ඡීයිස්සං (කැමති වනු ලැබූයෙම් නම්)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සාම්හේ = ඉච්ඡීයිස්සාම්හේ (කැමති වනු ලැබූයෙමු නම්)උදාහරණ: ඡිදි ධාතුවකත්තු කාරකයඡින්දි + අ + ඉ + ස්සා = අඡින්දිස්සා (සිඳුවේ නම්)ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සංසු = අඡින්දිස්සංසු (සිඳුවේ නම්)ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සේ = අඡින්දිස්සේ (සිඳූයෙහි නම්)ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සථ = අඡින්දිස්සථ (සිඳූයෙහු නම්)ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සං = අඡින්දිස්සං (සිඳූයෙම් නම්)ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සම්හා = ඡින්දිස්සම්හා (සිඳූයෙමු නම්)කම්ම කාරකයඡිදි + ය +
ඉ + ස්සථ = අඡිජ්ජිස්සථ (සිඳනු ලැබිණි නම්)ඡිදි + ය + ඉ + ස්සිංසු = අඡිජ්ජිස්සිංසු (සිඳිනු ලැබිණි නම්)ඡිදි + ය + ඉ + ස්සසේ = අඡිජ්ජිස්සසේ (සිඳිනු ලැබූයෙහි නම්)ඡිදි + ය + ඉ + ස්සව්හේ = අඡිජ්ජිස්සව්හේ (සිඳිනු ලැබූයෙහු නම්)ඡිදි + ය + ඉ + ස්සං = අඡිජ්ජිස්සං (සිඳිනු ලැබූයෙම් නම්)ඡිදි + ය + ඉ + ස්සාම්හේ = ඡිජ්ජිස්සාම්හේ (සිඳිනු ලැබූයෙමු නම්)උදාහරණ: යුධ ධාතුවකත්තු කාරකයයුධ + ය + ඉ + ස්සා = අයුජ්ඣිස්සා (යුද්ධ කළේ නම්)යුධ + ය + ඉ + ස්සංසු = අයුජ්ඣිස්සංසු (යුද්ධ කළෝ නම්)යුධ + ය + ඉ + ස්සේ = අයුජ්ඣිස්සේ (යුද්ධ කළෙහි නම්)යුධ + ය + ඉ + ස්සථ = අයුජ්ඣිස්සථ (යුද්ධ කළෙහු නම්)යුධ + ය + ඉ + ස්සං = අයුජ්ඣිස්සං (යුද්ධ කළෙම් නම්)යුධ + ය + ඉ + ස්සම්හා = අයුජ්ඣිස්සම්හා (යුද්ධ කළෙමු නම්)ප්‍රයෝජ්‍ය ක්‍රියා (හෙත්වර්ථ ක්‍රියා)ධාතුවත් විභක්ති ප්‍රත්‍යයත් අතරට ණේ/ ණය/ ණාපේ/ ණාපය යන ප්‍රත්‍ය යෙදීමෙන් ප්‍රයෝජ්‍ය ක්‍රියා සෑදේ.මෙහි ණ් මඟින් ධාතුව වෘද්ධි වීම සිදු කරයි. වෘද්ධි වීමේදී අ යන්න ආ වීම, ඉ යන්න ඒ වීම, උ යන්න ඕ වීම ආදිය සිදුවේ. ණ් ඉවත් වූ පසු ඉතිරි කොටස ක්‍රියා පදයට එකතු වේ. (ණේ = ණ් +
ඒ, ණය = ණ් + අය, ණාපේ = ණ් + ආපේ, ණාපය = ණ් + ආපය)සමහර අවස්ථාවලදී ඉහත වෘද්ධි වීම සිදු නොවී ණ් හැර ඒ, අය ආදී ඉතිරි ප්‍රත්‍ය කොටස ධාතුවට එකතු වීම සිදු වේ.ධාතු ගණ විකරණ ප්‍රත්‍ය නොයෙදේ.වර්තමාන කාල විභක්ති ප්‍රයෝජ්‍ය ක්‍රියාඋදාහරණ: ඉසු ධාතුවකත්තු කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ණේ + ති = ඉච්ඡ + ඒ + ති = ඉච්ඡේති (කැමති කරවයි)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ණය + අන්ති = ඉච්ඡයන්ති (කැමති කරවති)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ණාපේ + සි = ඉච්ඡාපේසි (කැමති කරවහි)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ණාපය + ථ = ඉච්ඡාපයථ (කැමති කරවහු)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ණේ + මි = ඉච්ඡේමි (කැමති කරවමි)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ණය + ම = ඉච්ඡයම (කැමති කරවමු)කම්ම කාරකයපඨම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ණාපේ + තේ = ඉච්ඡීයාපේතේ (කැමති කරවනු ලැබේ)පඨම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ණාපය + අන්තේ = ඉච්ඡීයාපයන්තේ (කැමති කරවනු ලැබෙත්)මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය + ණේ + සේ = ඉච්ඡීයේසේ (කැමති කරවනු ලැබෙහි)මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ණය + ව්හේ = ඉච්ඡීයායව්හේ (කැමති කරවනු ලැබෙහු)උත්තම පුරිස ඒක වචන -ඉසු + ඊ + ය +
ණාපේ + ඒ = ඉච්ඡීයාපේ (කැමති කරවනු ලැබෙමි)උත්තම පුරිස බහු වචන -ඉසු + ඊ + ය + ණාපය + ම්හේ = ඉච්ඡීයාපයම්හේ (කැමති කරවනු ලැබෙමු)උදාහරණ: ඡිදි ධාතුවකත්තු කාරකයඡිදි + ණේ + ති = ඡේදේති (සිඳවයි)ඡිදි + ණය + අන්ති = ඡේදයන්ති (සිඳවති)ඡිදි + ණාපේ + සි = ඡේදාපේසි (සිඳවහි)ඡිදි + ණාපය + ථ = ඡේදාපයථ (සිඳවහු)ඡිදි + ණේ + මි = ඡේදේමි (සිඳවමි)ඡිදි + ණේ + ම = ඡේදේම (සිඳවමු)කම්ම කාරකයඡිදි + ය + ණය + තේ = ඡිජ්ජයතේ (සිඳවනු ලැබේ)ඡිදි + ය + ණය + අන්තේ = ඡිජ්ජයන්තේ (සිඳිවනු ලැබෙති)ඡිදි + ය + ණාපේ + සේ = ඡිජ්ජාපේසේ (සිඳිවනු ලැබෙහි)ඡිදි + ය + ණාපේ + ව්හේ = ඡිජ්ජාපෙව්හේ (සිඳිවනු ලැබෙහු)ඡිදි + ය + ණාපය + ඒ = ඡිජ්ජාපයේ (සිඳිවනු ලැබෙමි)ඡිදි + ය + ණාපය + ම්හේ = ඡිජ්ජාපයම්හේ (සිඳිවනු ලැබෙමු)උදාහරණ: යුධ ධාතුවකත්තු කාරකයයුධ + ණාපය + ති = යෝධාපයති (යුද්ධ කරවයි)යුධ + ණාපය +  අන්ති = යෝධාපයන්ති (යුද්ධ කරවති)යුධ + ණේ + සි = යෝධේසි (යුද්ධ කරවහි)යුධ + ණේ + ථ = යෝධේථ (යුද්ධ කරවහු)යුධ + ණය + මි = යෝධයාමි (යුද්ධ කරවමි)යුධ + ණය + ම = යෝධයාම (යුද්ධ කරවමු)මෙහිදී ක්‍රියාව කරවන්නා හේතු කර්තෘ ලෙසත් ක්‍රියාව කරන
්නා සුද්ධ කර්තෘ ලෙසත් හැඳින්වේ. වාක්‍යයක දී හේතු කර්තෘ පඨමා විභක්තියෙන් තබන අතර සුද්ධ කර්තෘ තතියා හෝ දුතියා විභක්තයෙන් තබයි.උදා:-රාජා පුරිසේන රුක්ඛං ඡේදේති (රජු පුරුෂයා ලවා වෘක්‍ෂය කප්පවයි).සුවිශේෂී ක්‍රියා පද (ව්‍යාතිරේක)අස ධාතුවවර්තමාන විභක්තියපඨම පුරිස ඒක වචන - අත්ථි/ සති (ඇත)පඨම පුරිස බහු වචන - සන්ති (වෙති)මධ්‍යම පුරිස,ඒක වචන - අසි (වෙහි)බහු වචන - අත්ථ (වෙහු)උත්තම පුරිස,ඒක වචන - අම්හි/ අස්මි (වෙමි)බහු වචන - අම්හ/ අස්ම (වෙමු)පඤ්චමී විභක්තියපඨම පුරිස,ඒක වචන - අත්ථු (ඇත)බහු වචන - සන්තු (වෙති)මධ්‍යම පුරිස,ඒක වචන - ආභි (වෙහි)බහු වචන - අත්ථ (වෙහු)උත්තම පුරිස,ඒක වචන - අස්මි (වෙමි)බහු වචන - අස්ම (වෙමු)සත්තමී විභක්තියපඨම පුරිස,ඒක වචන - සියා/ අස්ස (ඇත් නම්)බහු වචන - සියුං/ අස්සු (වෙත් නම්)මධ්‍යම පුරිස,ඒක වචන - අස්ස (වෙහි නම්)බහු වචන - අසිසථ (වෙහු නම්)උත්තම පුරිස,ඒක වචන - අස්සං (වෙම් නම්)බහු වචන - අස්සාම (වෙමු නම්)අජ්ජතනී විභක්තියපඨම පුරිස,ඒක වචන - ආසි (විය)බහු වචන - ආසිංසු/ ආසු (වූහ)මධ්‍යම පුරිස,ඒක වචන - ආසි (වූවෙහි)බහු වචන - ආසත්ථ (වූවෙහු)
උත්තම පුරිස,ඒක වචන - ආසිං (වීමි)බහු වචන - ආසිම්හා (වීමු)විභක්ති භේදයපාලි භාෂාවේ දී නාම විශේෂණ පද ද සෑම විටම පාහේ නාම පදයට අයත් විභක්තියෙන්ම සිටියි.පඨමා විභත්තිය (කර්තෘ කාරකය)කර්තෘ උක්ත වූ විට එය පඨමා විභක්තියෙන් සිටී.කර්තෘ සුද්ධ කර්තෘ, හේතු කර්තෘ, කර්ම කර්තෘ ලෙස වර්ග තුනකින් එකකට අයත් විය හැක. මෙය කර්තෘ කාරකය ලෙස හැඳින්වේ.කර්තෘ විසින්ම ක්‍රියාව සිදු කරන්නේ නම් එය සුද්ධ කර්තෘ නම් වේ.අනිකකු ලවා ක්‍රියාව කරවන්නා හේතු කර්තෘ නම් වේ.කර්තෘ සහ කර්මය එකක්ම වුයේ නම් එය කර්ම කර්තෘ නම් වේ.දුතියා විභත්තිය (කර්ම කාරකය)දුතියා විභක්තිය මඟින් අනුක්ත (උක්ත නොවූ) කර්මය නිරූපණය කරයි.කර්තෘ විසින් කරන ක්‍රියාවට යටත් වන කෙනා හෝ දෙය කර්මය ලෙස හැඳින්වේ. කර්මය විසින් යම් වාක්‍යයකට කරන බලපෑම කර්ම කාරකය ලෙස හැඳින්වේ.කර්ම කාරකය,1. කාලය2. දුර, මාර්ගයයන අදහස් ප්‍රකාශ කරයි.උදා:- උපාසකෝ මාසං බුද්ධං වන්දති (උපාසකයා මාසයක් බුදුන් වඳියි)උදා:- යෝජනං දීඝෝ මග්ගෝ (යොදුනක් දිග මාර්ගය)දුතියා විභක්තිය මඟින්,තතියාසම්පදානපඤ්චමීඡට්ඨීසත්තමීයන අර්ථ ද ප්‍රකාශ වේ.උදා:- සෝ නිවේ
සනං පවිසති (ඔහු නිවසට පිවිසෙයි)උදා:- යාචකෝ සෙට්ඨිං කහාපණං යාචතේ (යාචකයා සිටුවරයාගෙන් කහවණු ඉල්ලයි)උදා:- රාජං කිත්තිසද්දෝ අබ්භුග්ගතෝ (රජුගේ කීර්තේ ඝෝෂාව ඉහළ නගින ලදී)වස, සි, ඨා යන ක්‍රියා ධාතුවලට උප, අනු, අධි, ආ යන උපසර්ග යෙදුණු විට දී සත්තමී විභක්ති අර්ථය දුතියා විභක්තියෙන් දැක්වේ.උදා:- සෙට්ඨි පාසාදං අධිවසති (සිටුවරයා ප්‍රාසාදයෙහි අධිපතිව වාසය කරයි)උදා:- කඤ්ඤා ගාමං අධිතිට්ඨති (ගැහැණු ළමයා ගමෙහි සිටියි)ක්‍රියා විශේෂණ ද දුතියා විභක්ති නපුංසක ලිඞ්ග ඒක වචනයෙන් සිටී.උදා:- සුඛං සුපති (සුවසේ නිදයි)තතියා විභත්තිය (කරණ කාරකය)ක්‍රියාව සිදු වීමට උපකාර වීම කරණ කාරකය මඟින් සිදු වේ. විසින්, කරණ කොට, හේතු කොට, නිසා, ලවා, වශයෙන්, ...යෙන්, ...ගෙන්, ....හි, වෙනුවෙන්, දී, ලෙස, හෙයකින් යනාදී අර්ථ මින් නිරූපණය වේ.උදා:- මාසේන පුබ්බෝ (මසකින් වැඩිමාලුය)මීට අමතරව තතියා විභක්තිය,පඨමා විභක්තිදුතියා විභක්තියපඤ්චමී විභක්තියසත්තමී විභක්තිය (තේන ඛෝ පන සමයේන = එසමයෙහි වනාහි)සහ, සද්ධිං, සමං, නානා, විනා, අලං, කිං යන නිපාත සමඟ තතියා විභක්තිය යෙදේ.උදා:- භික්ඛු සඞ්ඝේන සද්ධිං (භික්ෂු සඞ්ඝයා
සමඟ)උදා:- න නෝ සමං අත්ථි තථාගතේන (තථාගතයන් වහන්සේ හා සමාන කෙනෙක් නැත නෙව)චතුත්ථි විභත්තිය (සම්ප්‍රදාන කාරකය)...ට, උදෙසා, සඳහා, පිණිස යනාදී අර්ථ චතුත්ථී විභක්තියෙන් නිරූපණය වේ.සත්තමී විභක්ති අර්ථය ද ප්‍රකාශ වේ.පඤ්චමී විභත්තිය (අපදාන කාරකය)...ගෙන්, ...+එන්, ...+ඉන්, දක්වා, කෙරෙන්, මඟින්, තෙක් යනාදී අර්ථ පඤ්චමී විභක්තියෙන් නිරූපණය වේ.අඤ්ඤත්‍ර යන්න සමඟ පඤ්චමී විභක්තිය යෙදේ.උදා:- අඤ්ඤත්‍ර දුක්ඛා න සම්භෝති (දුක හැර හට ගැනීමක් නැත)අප, ආ යනාදී උපසර්ග සමඟ පඤ්චමී විභක්තිය යෙදේ.උදා:- නරා අපසාලාය ආයන්ති (මිනිස්සු සාලාව හැර එති)උදා:- ආමග්ගා ඛෙත්තං (මාර්ගය දක්වා කුඹුරය)රිතේ, නානා, විනා, යාව යන නිපාත සමඟ ද පඤ්චමී විභක්තිය යෙදේ.උදා:- නිබ්බාණා රිතේ සුඛං කුතෝ (නිවන හැර සුවයක් කොයින් ද)උදා:- නානා කුලා (කුලයෙන් වෙන්වූ)උදා:- විනා සද්ධම්මස්මා (සද්ධර්මය හැර)උදා:- යාව බ්‍රහ්ම ලෝකා (බඹ ලොව තෙක්)ඡට්ඨී විභත්තිය (සම්බන්ධ විභක්තිය)සත්තමී විභත්තිය (ආධාර කාරකය)සන්ධිස්වර සන්ධියව්‍යඤ්ජන සන්ධියනිග්ගහීත සන්ධියවොම
ිස්සක සන්ධියපකති සාධනයසමාසතද්ධිතධාතුකිතකකිසියම් අර්ථයක් ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා ධාතුවකට පසුව ප්‍රත්‍යයක් එකතු කොට සාදා ගන්නා පද 'කිතක' (කෘදන්ත) නමින් හැඳින්වේ. තද්ධිත සෑදෙන්නේ නාමයකට පසුව ප්‍රත්‍යයක්  එක් කිරීමෙනි. මේ අනුව තද්ධිත කිතක දෙකේ වෙනස දත යුතුය. ආඛ්‍යාත පද සෑදෙන්නේ ද ධාතු  කෙරෙන් ප්‍රත්‍ය එක් කිරීමෙනි. එසේ සෑදෙන ආඛ්‍යාත වනාහි පුරුෂත්‍රයෙහි හා කාරකත්‍රයෙහි වන අලිංගික පද විශේෂයකි. කිතක පද නාම පද මෙන් නාම විභක්තිවල වරනැගෙන අතර ලිංග භජනය කරන, කාරක වැඩි ගණනක යෙදෙන පද විශේෂයකි. තවද පුරුෂ භේදයක් මෙයට අදාළ නොවේ. මෙලෙස සාදා ගන්නා කිතක පද නාම පද වශයෙන් ද නාම විශේෂණ වශයෙන් ද භාවිත කෙරේ.උදා :- නාම පද වශයෙන්* අහං ධාවන්තං පස්සිං* ගච්ඡන්තා මං පහරිංසුනාම විශේෂණ වශයෙන්* ගච්ඡන්තා මනුස්සා* විකසිතානි පුප්ඵානිකිතක ප්‍රත්‍යයෝ කිච්ච හා කිත් යනුවෙන් කොටස් දෙකකි.ධාතූන්ගේ අන්තයට හා ප්‍රත්‍යයට පෙර ඉකාරයක් ආගම වේ.කිච්ච ප්‍රත්‍යයයෝතබ්බඅනීයණ්‍යතය්‍යරිච්චමේවායින් 'යුතුය' යන අර්ථය ප්‍රකාශ වේ. මේවා කර්ම කාරකයෙහි යෙදීමේ දී
ලිඞ්ගත්‍රයෙහිම සෑදෙයි. නමුත් භාව කාරකයේ දී නපුංසක ලිඞ්ග ඒක වචනයෙන් පමණක් තැබේ.තබ්බඋදා:-පුල්ලිඞ්ග - වාණිජේන චෝරෝ අභිභවිතබ්බෝ (වෙළෙන්දා විසින් සොරා මැඩලිය යුතුය).ඉත්ථිලිඞ්ග - වාණිජේන තණ්හා අභිභවිතබ්බා (වෙළෙන්දා විසින් තණ්හාව මැඩලිය යුතුය).නපුංසක ලිඞ්ග - වාණිජේන ලෝභනං අභිභවිතබ්බං (වෙළෙන්දා විසින් ලෝභ කිරීම මැඩලිය යුතුය).මේවාත් බලන්නපාලි විකිපීඩියාව W:pi:पालि PāliExternal linksSinhala to Hindi translator - This program can translate Sinhala into Hindi. It also converts Sinhala script to/from Devanagari script.පාලි කියල භාෂාවක් නෑ, ආචාර්ය රාජ සෝමදේව (explained on 78th episode of Unlimited History program on Neth FM, not allowing to insert you tube link here)විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂයේ  පාලි භාෂා සංස්කරණයපාලි , යන්න නිදහස් ශබ්දකෝෂය වන වික්ෂනරිය දී සොයා බලන්න.↑ Hazra, Kanai Lal. Pāli Language and Literature; a systematic survey and historical study. D.K. Printworld Lrd., New Delhi, 1994, page 19.↑ A Dictionary of the Pali Language By Robert Cæ
sar Childersමාදං/මහදන්‍/රාජ ජම්‍බු/මහා ජම්‍බුSyzygium cuminiවිද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයරාජධානිය:Plantae(unranked):Angiosperms(unranked):Eudicots(unranked):Rosidsගෝත්‍රය:Myrtalesකුලය:Myrtaceaeගණය:'Syzygium'විශේෂය:S. cuminiද්වීපද නාමයSyzygium cumini(L.) Skeels.පර්යාය නාම(ය)Eugenia cumini (L.) DruceEugenia jambolana Lam.Syzygium jambolanum DC.මාදංශ්‍රී ලංකාවේ දුර්ලභ ගණයේ පලතුරු අතරට ගැනෙන මා දං ජම්බු කුලයට හෙවත් මර්ටේසියේ Myrtaceae කුලයට අයත් සදාහරිත ශාකයකි. Syzygium cumini යනු මෙහි විද්‍යාත්මක නාමයයි. ශ්‍රී ලංකාවේ වියළි කලාපීය වනාන්තර, ලදු කැළෑ ආශ්‍රිත ව ස්වාභාවික ව වැවෙන දං, තෙත් කලාපයේ හා අතරමැදි කලාපයේ ද දක්නට ඇත.මෙම ශාකය සෙවණ ලබා දෙන ශාකයක් ලෙස හැදින්විය හැකිය . දිඹුලාගල, රිටිගල, මහබේරියතැන්න වැනි සංරක්ෂිත ප්‍රදේශවල වැඩිපුර දක්නට ලැබේ. දං අතීතයේ සුලබ ව තිබී කැළෑ එළි කිරීම නිසා වද වි යන්නට ඇතැ යි ඒවා සංරක්ෂිත ප්‍රදේශ වල වැඩිපුර පැවතීමෙන් සිතිය හැකි ය.මා දං නැවුම් පලතුරක් ලෙස මෙන් ම අගය වැඩි දියුණු කල ජෙලි, ජෑම්, ව
යින්, අච්චාරු හා ආහාර වර්ණක ආදි නිෂ්පාදන සෑදීමට අනෙක් රටවල උපයෝගි කරගත්ත ද ශ්‍රී ලංකාවේනැවුම් පලතුරක් ලෙස හෝ යොදා ගන්නා ප්‍රමාණය නොගැණිය හැකි තරම් කුඩා ය. කරුණු එසේ වුවද පෝෂණීය අගය අතින් ගත් කල මා දං ඉහළ පෝෂණයකින් යුත් පලතුරකි.පොෂණ වගුවජලය28.2%ප්‍රෝටින්0.7%මේදය0.1%ඛනිජ ලවණ0.4%තන්තු0.9%කාබෝහයිඩ්‍රේට19.7%කැල්සියම්0.02%පොස්පරස්0.01%යකඩ1.0%ශක්තිය (ග්‍රෑම් 100ක)83මිටර 5-15 අතර ඉතා උසට හා සෙන්ටිමිටර 50-150 අතර කද මහතට වැවෙන මා දං ගස සෙවණ ශාකයක් ලෙස මනා ව භාවිතා කළ හැකි ය. ගොවි ජනපද ආශ්‍රිත ව තරමක් විශාල ගෙවතු වලට හා ගොවිපළවල ඉතිරි වී ඇති මෙවැනි මා දං ශාක සෙවණ මෙන් ම අලංකාරදර්ශනයක් ද ඇති කරයි. වටිනා දැව වර්ගයක් ලෙස ද පිළිගන්නා මා දං වන වගාවේ දී යොදාගත හැකි ය.දැනුම සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2016-03-08 at the Wayback Machineමෙහෙවර ප්‍රකාශය"ජීවත්වීමට අවශ්‍ය මූලික නිපුණතා සාක්ෂාත් කරගනිමින් සියළු අභියෝගවලට සාර්ථකව මුහුණ දිය හැකි, දහමෙන්, දැනුමෙන් හා විනයෙන් පිරිපුන් ඵලදායි පුතෙකු ලක්මවට දායාද කිරීම අපගේ මෙහෙවරයි"ඉතිහාසයමාතෘ පාසල්
ඉතිහාසයෙන් බිඳක්1911 දී කඳාන දේවස්ථාන පාලක ධූරය දරමින් කිතුනු සේවාවේ යෙදුණු ගරු ඒ.වයි. කීගර් පියතුමාගේ මූලිකත්වයෙන් හා ගරු ඒ.එම්.ඩී ජයමාන්න පියතුමාගේ දායකත්වයෙන් පොල්අතු මඩුවක ධර්මෝපදේශණය ඉගැන්වීම සඳහා බිහි වූ දහම් පාසලක් පසුව 1913 දී එම පියතුමාගේ කාලයේදීම සභාවේ පාලනයට යටත් වූ මිශ්‍ර පාසලක් ලෙස බිහි වූ අතර එහි ප්‍රථම විදුහල්පතිනිය වූයේ ගරු මේරි සොලාන්ජ් කන්‍යා සොයුරිය විය.1914 දී කන්‍යා සොයුරියන් තිදෙනෙකුගෙන් හා ගුරු මහත්මීන් පස් දෙනෙකුගෙන් සමන්විත ගුරු මණ්ඩලයකින්ද සිසුන් 100 දෙනෙකුගෙන් ද පහළ බාලාංශයේ සිට ජ්‍යේෂ්ඨය දක්වා පංතිද තිබූ මෙම පාසලේ සීඝ්‍රවත් දියුණුවක් ඇති වූයේ 1926 දී ගරු රොමෝල්ඩ් පියතුමාගේ සමයේදීය. එවිට එම පාසැලේ සිසු සිසුවියන් 200 කට අධිකව සිටි අතර කොළඹ උතුර රොමානු කතෝලික පාසල ලෙස නම් කොට තිබුණි. 1972 දී එහි 13 වන විදුහල්පතිනිය වූ ගරු මේරි ඇන්සලම් කන්‍යා සොයුරියගෙන් පසුව ගිහි පාලකයන් වෙත විදුහල්පති ධූරය පැවරෙන ලදී. එහි ප්‍රථම ගිහි විදුහල්පති වූයේ එම්.පී.ජී. ප්‍රනාන්දු මහතා විය. ඉන්පසු මෙම පාසලේ නාමය කො/උ කඳාන කණිෂ්ඨ බාලිකා විදුහල විය. 1978 දී එන්.ඩී ප්ලෝරි ගුණ