LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
වගාවන්ට නතු වූවද එහි පැවැතියේ අවසංවර්ධිත වටාපිටාවක්‌ය.දැනට වසර කීපයකට පෙර වූවද අවිධිමත් ලෙස හක්‌මන නගරය ගම්සභා උසාවියට හා කඩ කීපයකට සීමා විය.ගොනුව:Bus stand in hakmana.jpgබස්නැවතුම් පොළමේ නිසා අද දවසේ ශ්‍රී ලංකාවේ වෙනත් නව නගරවලට සාපේක්‍ෂව හක්‌මන අලංකාර දැකුම්කළු නව නගරයක්‌ නිර්මාණය වෙමින් පවතී. මේ වන විටත් ඒ සඳහා වැය කර ඇති මුදල ලක්‍ෂ 5500 කි. ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල පොලිස්‌ථානය, බැංකු ශාඛා ගොඩනැඟිලි ක්‍රමානුකූල සැලැස්‌මකට අනුව ඉදිවේ. සියලුම රාජ්‍ය ආයතනවලට අයත් ඉඩම් කට්‌ටි හක්‌මන නගර සැලැස්‌මට අනුව වෙන් කර දී ඇත. මීට අමතරව ප්‍රාදේශිකය සභා කාර්යාලය, පුස්‌තකාල හා ක්‍රීඩා පිටියේ වැඩ නිම වෙමින් පවතී. කඩ කාමර 400 කින් සමන්විත දැවැන්ත සති පොළ රු. ලක්‍ෂ 400 ක වියදමින් ඉදිවූවකි.පිබිදෙන හක්‌මන දැවැන්ත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක්‌ සේ සටහන් වන්නේ මහා මාර්ග හා කුඩා මාර්ග සංවර්ධනයයි. හක්‌මන, මාතර, හක්‌මන,බෙලිඅත්ත, හක්‌මන මුලටියන හා හක්‌මන වලස්‌මුල්ල ප්‍රධාන මාර්ග කාපට්‌ යොදා ඉදි කළ නවීන මාර්ග ලෙස දැනටමත් ගමනාගමනයට විවෘතව පවතී. මේ සඳහා වැය වී ඇති මුදල ලක්‍ෂ 226 කි.ගොනුව:Hakmana pola.jpgසති පොළ[1
] සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2010-04-29 at the Wayback Machineඑස්වාටිනි රාජධානියUmbuso weSwatini  (Swazi)කොඩියCoat of armsඋද්යෝග පාඨය: "Siyinqaba"  (Swazi)"අපි බලකොටුවක්""අපි අභිරහසක්""අපි සැඟවී සිටිමු""අපි බලවත් අය"ජාතික ගීය: "Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati"(සිංහල: "අනේ දෙවියනේ, ස්වාසිගේ ආශිර්වාදය ලබා දෙන්නා")එස්වාටිනි හි පිහිටීම (රතු)අගනුවරම්බාබේන් (විධායක)ලොබම්බා (ව්‍යවස්ථාදායක)﻿ / ﻿26.500°S 31.500°E﻿ / -26.500; 31.500ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿26.500°S 31.500°E﻿ / -26.500; 31.500විශාලතම නගරයම්බාබේන්නිල භාෂා(ව)ස්වාසි භාෂාවඉංග්‍රිසි භාෂාවජනවාර්ගික කණ්ඩායම්  (2017)84% ස්වාසි ජනතාව10% සුලූ ජනතාව6% වෙනත්ආගම  (2017)89.3% ක්‍රිස්තියානි—88.8% රෙපරමාදු—0.5% වෙනත් ක්‍රිස්තියානි7.4% අනාගමික0.5% සාම්ප්‍රදායික ඇදහිලි2.2% අප්‍රකාශිත0.6% වෙනත්[1]ජාති නාම(ය)එමස්වතී (බහු වචන), ලිස්වතී (ඒක වචන)රජයඒකීය, නිරපේක්ෂ රාජාණ්ඩුව• රාජාණ්ඩුව III වන ම්ස්වාති• රැජින මව එන්ට්ෆෝම්බි• අගමැති රසල් ඩලමිනි• අගවිනිසුරු භකි මාපලලව්‍යවස්ථාදායකයපාර්ලිමේන්තුව• උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලයසෙනෙට
් සභාව• පහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයසභා මන්ත්‍රී මණ්ඩලයඑක්සත් රාජධානිය වෙතින් නිදහස• නිදහස ප්‍රකාශ කළේය 1968 සැප්තැම්බර් 6• එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකත්වය 1968 සැප්තැම්බර් 24• වත්මන් ව්‍යවස්ථාව 2005[2][3][4]• නැවත නම් කිරීම 2018 අප්‍රේල් 19වර්ග ප්‍රමාණය• සම්පූර්ණ17,364 km2 (6,704 sq mi) (153 වෙනි)• ජලය (%)0.9ජනගහණය• 2023 ඇස්තමේන්තුව1,236,126 [5] (155 වෙනි)• 2017 ජන සංගණනය1,093,238[6]• ඝණත්වය66.8/km2 (173.0/sq mi) (135 වෙනි)දදේනි (ක්‍රශසා)2023 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ ඇ.ඩො. බිලියන 13.797 [7] (158 වෙනි)• ඒක පුද්ගල ඇ.ඩො. 11,858[7] (113 වෙනි)දදේනි (නාමික)2023 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ▼ ඇ.ඩො. බිලියන 4.648 [7] (168 වෙනි)• ඒක පුද්ගල▼ ඇ.ඩො. 3,995[7] (122 වෙනි)ගිනි (2016)54.6[8]ඉහළමාසද (2021)0.597[9]මධ්‍යම · 144 වෙනිව්‍යවහාර මුදලස්වාසි ලිලංගේනි (SZL)දකුණු අප්‍රිකානු රැන්ඩ් (ZAR)වේලා කලාපයUTC+2 (SAST)දින ආකෘතිදිදි/මාමා/වවවවරිය ධාවන මං තීරුවවමඇමතුම් කේතය+268අන්තර්ජාල TLD.szවෙබ් අඩවියgov.sz/එස්වාටිනි (/ˌɛswɑːˈtiːni/ ESS-wah-TEE-nee), විධිමත් ලෙස එස්වාටිනි රාජධානිය සහ එහි පැරණි නිල නාමය ස්වාසිලන්තය ලෙසද හැඳින්වේ
(/ˈswɑːzilænd/ SWAH-zee-land),[10][11] දකුණු අප්‍රිකාවේ ගොඩබිම් සහිත රටකි. එය එහි ඊසාන දෙසින් මොසැම්බික් සහ එහි උතුරින්, බටහිරින්, දකුණෙන් සහ ගිනිකොන දෙසින් දකුණු අප්‍රිකාවෙන් මායිම් වේ. උතුරේ සිට දකුණට කිලෝමීටර් 200 (සැතපුම් 120) සහ නැගෙනහිර සිට බටහිරට කිලෝමීටර් 130 (සැතපුම් 81) නොඉක්මවන, එස්වාටිනි අප්‍රිකාවේ කුඩාම රටවලින් එකකි; එසේ තිබියදීත්, එහි දේශගුණය සහ භූ විෂමතාවය විවිධ වේ, සිසිල් සහ කඳුකර උස්බිමක සිට උණුසුම් හා වියලි පහත් බිම් දක්වා විහිදේ.ජනගහනය මූලික වශයෙන් වාර්ගික ස්වාසිවරුන්ගෙන් සමන්විත වේ. ප්‍රචලිත භාෂාව ස්වාසි (ස්වාති ස්වදේශීය ස්වරූපයෙන්) වේ. ස්වාසිවරු 18 වන සියවසේ මැද භාගයේදී III වන න්ග්වාන් ගේ නායකත්වය යටතේ ඔවුන්ගේ රාජධානිය ස්ථාපිත කළහ.[12] රට සහ ස්වාසි ඔවුන්ගේ නම් ලබාගෙන ඇත්තේ 19 වැනි සියවසේ රජු වූ II වන එම්ස්වාති ගෙන්, ඔහුගේ පාලනය යටතේ රට පුළුල් කර එක්සත් කරන ලදී; එහි සීමා මායිම් 1881 දී අප්‍රිකාව සඳහා වන පොර මැදින් සකස් කරන ලදී.[13] දෙවන බෝයර් යුද්ධයෙන් පසුව, ස්වාසිලන්තය යන නාමය යටතේ රාජධානිය, 1903 සිට 1968 සැප්තැම්බර් 6 වන දින එහි පූර්ණ නිදහස ලබා ගන්නා තෙක් බ්‍රිතා
න්‍ය මහ කොමසාරිස් ප්‍රදේශයක් විය.[14] 2018 අප්‍රේල් මාසයේදී ස්වාසිලන්ත රාජධානියේ සිට එස්වාටිනි රාජධානිය ලෙස නිල නාමය වෙනස් කරන ලද අතර එය ස්වාසිහි බහුලව භාවිතා වන නම පිළිබිඹු කරයි.[15][16][11]එස්වාටිනි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක් වන අතර එය අඩු මධ්‍යම ආදායම් ආර්ථිකයක් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. දකුණු අප්‍රිකානු රේගු සංගමයේ සහ නැගෙනහිර සහ දකුණු අප්‍රිකාව සඳහා පොදු වෙළඳපොලේ සාමාජිකයෙකු ලෙස, එහි ප්‍රධාන දේශීය වෙළඳ සහකරු වන්නේ දකුණු අප්‍රිකාවයි; ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහතික කිරීම සඳහා, එස්වාටිනි හි මුදල් ඒකකය වන ලිලංගේනි, දකුණු අප්‍රිකානු රැන්ඩ් වෙත සම්බන්ධ කර ඇත. එස්වාටිනි හි ප්‍රධාන විදේශීය වෙළඳ හවුල්කරුවන් වන්නේ එක්සත් ජනපදය[17] සහ යුරෝපා සංගමයයි.[18] රටේ රැකියාවලින් බහුතරයක් සපයනු ලබන්නේ එහි කෘෂිකාර්මික හා නිෂ්පාදන අංශ මගිනි. එස්වාටිනි දකුණු අප්‍රිකානු සංවර්ධන ප්‍රජාව, අප්‍රිකානු සංගමය, පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකි.රජය නිරපේක්ෂ රාජාණ්ඩුවක් වන අතර, අප්‍රිකාවේ මේ ආකාරයේ අවසාන රාජ්‍යය,[19] සහ 1986 සිට III වන එම්ස්වාති රජු විසින් පාලනය කරනු ලැබේ.[20][21] සභාව සහ
සෙනෙට් බහුතරය තීරණය කිරීම සඳහා සෑම වසර පහකට වරක් මැතිවරණ පවත්වනු ලැබේ. එහි ව්‍යවස්ථාව 2005 දී සම්මත කරන ලදී. උම්ලන්ගා, අගෝස්තු/සැප්තැම්බර් මාසවල පවත්වන ලද බට නැටුම,[22] සහ දෙසැම්බර්/ජනවාරි මාසවල පවත්වනු ලබන රජ නැටුම වන ඉන්ක්වාලා ජාතියේ වැදගත්ම සිදුවීම් වේ.[23] ස්වාසි ජනගහනය ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය ගැටලුවලට මුහුණ දෙයි: HIV/AIDS සහ (අඩු ප්‍රමාණයකට) ක්ෂය රෝගය බහුලව පැතිරී ඇත.[24][25] වැඩිහිටි ජනගහනයෙන් 28% HIV-ධනාත්මක වේ.[26] 2018 වන විට, එස්වාටිනි ලොව 12 වැනි-අඩුම ආයු අපේක්ෂාව, එනම් අවුරුදු 58ක් ඇත.[27] එස්වාටිනි ජනගහනය තරුණයි. 2018 වන විට, වයස අවුරුදු 14 හෝ ඊට අඩු පුද්ගලයින් රටේ ජනගහනයෙන් 35% ක් වන අතර මධ්‍ය වයස අවුරුදු 22 කි.[28]ඉතිහාසයමීට වසර 200,000 කට පමණ පෙර මුල් ගල් යුගයේ මානව ක්‍රියාකාරකම් පෙන්නුම් කරන කෞතුක වස්තු සොයාගෙන ඇත. ප්‍රාග් ඓතිහාසික පාෂාණ කලා සිතුවම් ක්‍රි.ව. වසර 27,000කට පෙර සිට 19 වැනි සියවස තරම් මෑත කාලය දක්වා රට පුරා සොයාගත හැකිය.[29]ප්‍රදේශයේ පැරණිතම වැසියන් වූයේ කොයිසාන් දඩයම්කරුවන්ය. මහා බන්ටු සංක්‍රමණ වලදී ඔවුන් බොහෝ දුරට ගුනි විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී
. මෙම ජනයා නැගෙනහිර හා මධ්යම අප්රිකාවේ මහා විල් ප්රදේශයෙන් ආරම්භ විය. කෘෂිකාර්මික හා යකඩ භාවිතය පිළිබඳ සාක්ෂි 4 වන සියවසේ පමණ සිට ආරම්භ වේ. වර්තමාන සෝතෝ සහ ගුනි භාෂාවලට මුතුන් මිත්තන් භාෂා කතා කරන ජනයා 11 වන සියවසට පසුව පදිංචි වීමට පටන් ගත්හ.[30]ස්වාසි පදිංචිකරුවන් (18 වන සහ 19 වන සියවස්)එස්වාටිනි වලට ඇතුල් වීමට පෙර න්ග්වානේ (හෝ බකංවානේ) ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ ස්වාසි පදිංචිකරුවන් පොංගෝලා ගං ඉවුරේ පදිංචි වී සිටියහ. ඊට පෙර, ඔවුන් වර්තමාන මොසැම්බික්හි මාපුටෝ අසල ටෙම්බේ ගඟේ ප්රදේශයේ පදිංචි විය. න්ද්වන්ද්වේ ජනතාව සමඟ ඇති වූ අඛණ්ඩ ගැටුම ඔවුන් තවත් උතුරට තල්ලු කළේය, III වන න්ග්වානේ, ම්ලෝෂේනි කඳු පාමුල ශිසෙල්වෙනි හි ඔහුගේ අගනුවර පිහිටුවන ලදී.[30] I වන සෝබුසා යටතේ, න්ග්වානේ ජනතාව වර්තමාන එස්වාටිනි හි හදවතෙහි සොම්බෝඩ්සේ හි ඔවුන්ගේ අගනුවර පිහිටුවා ගත්හ. මෙම ක්‍රියාවලියේදී, ඔවුන් විසින් ස්වාසිවරුන් විසින් ඒමඛන්දසම්බිලි (ඉදිරියට හමු වූ අය) ලෙසින් හඳුන්වනු ලැබූ රටේ දිගුකාලීනව ස්ථාපිත වූ ගෝත්‍රිකයන් යටත් කර ගෙන සංස්ථාගත කරන ලදී.[30]ලී වලින් කැටයම් කරන ලද 19 වන සියවසේ ස්වාසි කන්ටේනරයක්එස්වාටි
නි එහි නම ලැබී ඇත්තේ පසුකාලීන II වන එම්ස්වාති නම් රජුගෙනි. III වන න්ග්වානේ සඳහා නම් කරන ලද කංවානේ යනු එස්වාටිනි සඳහා විකල්ප නමකි, ඔහුගේ රාජකීය නිවසේ වාසගම න්කෝසි ඩලමිනි ලෙස පවතී. න්කෝසි වචනාර්ථයෙන් "රජ" යන්නයි. II වන එම්ස්වාති එස්වාටිනි හි සටන් කරන රජවරුන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨතමයා වූ අතර, ඔහු රටේ ප්‍රදේශය එහි වර්තමාන ප්‍රමාණය දෙගුණයක් දක්වා විශාල ලෙස ව්‍යාප්ත කළේය. ඒමඛන්දසම්බිලි ගෝත්‍රිකයන් මුලදී රාජධානියට සංස්ථාගත කරන ලද්දේ පුළුල් ස්වයං පාලනයක් ඇතිව වන අතර, බොහෝ විට විශේෂ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සහ දේශපාලන තත්ත්‍වය ප්‍රදානයන්ද ඇත. කෙසේ වෙතත්, 1850 ගණන් වලදී ඔවුන්ගෙන් සමහරෙකුට පහර දී යටත් කර ගත් එම්ස්වාති විසින් ඔවුන්ගේ ස්වාධීනත්වයේ ප්‍රමාණය දැඩි ලෙස සීමා කරන ලදී.[30] ඔහුගේ බලයෙන්, එම්ස්වාති විසින් ඒමඛන්දසම්බිලි ගේ බලපෑම බෙහෙවින් අඩු කරන අතර, ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් හෝ ඔවුන්ට රැකවරණය ලබා දීමෙන් වැඩි පිරිසක් තම රාජධානියට ඇතුළත් කර ගත්තේය. මෙම පසුකාලීන පැමිණීම් ස්වාසිවරුන් විසින් ඉමාෆිකමුවා ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය.[තහවුරු කර නොමැත]දකුණු අප්‍රිකාවේ ස්වාසිලන්තය, ජොන්ස්ටන් සහ ජොන්ස්ටන්, එඩින්බරෝ, 1897.ස්වාසිලන්තය
, ජොන්ස්ටන් සහ ජොන්ස්ටන් සිතියමෙන් විස්තර (එඩින්බරෝ, 1897). කළු සහ සුදු උම්බෙලෝසි ගංගා සහ මලින්ද, කුනුද්විනි සහ ලොටිටි වැනි ජනාවාස පෙන්වා ඇත.ස්වාසි ජාතියේ ස්වාධීනත්වය 19 වන සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දකුණු අප්‍රිකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය සහ ලන්දේසි පාලනයේ බලපෑමට ලක් විය. 1881 දී බ්‍රිතාන්‍ය රජය ස්වාසි නිදහස පිළිගන්නා සම්මුතියකට අත්සන් තැබුවේ එවකට අප්‍රිකාව සඳහා වූ පොරබැදීම නොතකා ය. 1884 ලන්ඩන් සම්මුතියේ දී ද මෙම ස්වාධීනත්වය පිළිගනු ලැබිණි.[31]ම්බෑන්ඩ්සෙනි රජු යුරෝපීයයන්ට බොහෝ සහන ලබා දීමෙන් ඉඩම් අයිතිය පිළිබඳ සංකීර්ණ රටාවක් නිර්මාණය කළේය. සහන අතරතුර, ප්‍රධාන න්ටෙන්ගු ම්බොකානේ වැනි රජුගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ප්‍රධානීන්ගෙන් සමහරෙකුට නූතන එන්සෝකෝ නගරයේ ලුබොම්බෝ කලාපය දෙසට ගොවිපල වෙත යාමට අවසර ලැබුණි. මිෂිසා මැසෙකෝ වැනි තවත් අය එළුවල්වෙනි නම් ස්ථානයේ කෝමටි ගඟ දෙසට ගොවිපලවල් වෙත නැවත පදිංචි විය. සහන අතර කෘෂිකර්මාන්තය සහ තෘණ වගාව සඳහා දීමනා සහ බදු දීම ඇතුළත් විය. 1890 දී, ම්බෑන්ඩ්සෙනි ගේ මරණයෙන් පසුව, ස්වාසිලන්ත සම්මුතියක් මතභේදාත්මක ඉඩම් සහ ඛනිජ හිමිකම් සහ අනෙකුත් සහන පිළිබඳ ආරවුල් නිශ්චය කිරීම සඳහා ප්‍රධාන අධ
ිකරණයක් නිර්මාණය කරන ලදී.[32]ස්වාසිලන්තයට 1890 දී බ්‍රිතාන්‍ය, ලන්දේසි සමූහාණ්ඩු සහ ස්වාසි ජනතාව නියෝජනය කරමින් ත්‍රිත්ව පාලනයක් ලබා දෙන ලදී. 1894 දී, සම්මුතියක් මගින් ස්වාසිලන්තය දකුණු අප්‍රිකානු ජනරජය යටතේ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් ලෙස පත් කරන ලදී. මෙය 1899 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී දෙවන බෝයර් යුද්ධය ආරම්භ වන තෙක් V වන න්ග්වානේ ගේ පාලනය යටතේ පැවතුනි.[තහවුරු කර නොමැත]V වන න්ග්වානේ රජු 1899 දෙසැම්බරයේදී දෙවන බෝයර් යුද්ධය පුපුරා යාමෙන් පසුව ඉන්ක්වාලා සමයේදී මිය ගියේය. ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ දෙවන සොබුසාගේ වයස මාස හතරකි. ස්වාසිලන්තය 1902 දක්වා බ්‍රිතාන්‍යයන් සහ බෝයර්වරුන් අතර විවිධ ගැටුම් සමඟ වක්‍රව යුද්ධයට සම්බන්ධ විය.[තහවුරු කර නොමැත]ස්වාසිලන්තයේ බ්‍රිතාන්‍ය වක්‍ර පාලනය (1906-1968)1903 දී, දෙවන බෝයර් යුද්ධයෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ජයග්‍රහණයෙන් පසුව, ස්වාසිලන්තය බ්‍රිතාන්‍ය "මහ කොමසාරිස් ප්‍රදේශ" වලින් එකක් බවට පත් විය, අනෙක් ඒවා බසුටෝලන්ඩ් (දැන් ලෙසෝතෝ) සහ බෙචුවානාලන්ඩ් විය, නමුත් ස්වාසි රැජින රීජන්ට් ලැබොට්සිබෙනි ම්ඩ්ලුලි කොන්දේසි සමඟ එකඟ නොවීම නිසා ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් ස්ථාපිත නොකලේය.1904 ස්
වාසිලන්ත පරිපාලන ප්‍රකාශය මගින් සියලුම සහන පරීක්ෂා කර ඒවායේ සීමා නිර්ණය කිරීමේ කර්තව්‍යය සහිත කොමිසමක් පිහිටුවන ලදී. මෙම කාර්යය 1907 වන විට අවසන් කරන ලද අතර ස්වාසිලන්ත සහන බෙදීමේ ප්‍රකාශය මගින් ස්වාසිවරුන්ගේ තනි භාවිතය සහ රැකියාව සඳහා ප්‍රදේශ වෙන් කිරීම සඳහා සහන කොටස් කොමසාරිස්වරයෙකු පත් කිරීමට සම්පාදනය කරන ලදී. එක් එක් සහනයෙන් තුනෙන් එකක් දක්වා වන්දි ගෙවීමකින් තොරව පවරා ගැනීමට කොමසාරිස්වරයාට බලය තිබූ නමුත් තුනෙන් එකකට වඩා ගන්නේ නම් ගෙවීමට සිදුවේ. මෙම අවස්ථාවෙහිදී, 1910 දී ඔහු සිය වැඩ කටයුතු අවසන් කර ස්වාසිලන්තයේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් 38%ක් පමණ වන අක්කර 1,639,687ක් ස්වාසි සඳහා වෙන් කළේය. ඉන්පසුව රැජින රෙජන්ට් ස්වාසිට ට්‍රාන්ස්වාල් හි රැකියාවට ගොස් යුරෝපීයයන්ගෙන් තවත් ඉඩම් මිලදී ගැනීමට මුදල් උපයා ගැනීමට උනන්දු කළේය.[32]ප්‍රදේශයේ මුල් පරිපාලනයෙන් වැඩි කොටසක් (උදාහරණයක් ලෙස, තැපැල් සේවා) දකුණු අප්‍රිකාවේ සිට ට්‍රාන්ස්වාල් ජනපදයට ස්වයං පාලනයක් ලබා දෙන තෙක් 1906 දක්වා සිදු කරන ලදී. බ්‍රිතාන්‍ය මහ කොමසාරිස්වරයෙකුට ආණ්ඩුකාරවරයෙකුගේ සමහර කාර්යයන් තිබුනත් ස්වාසිවරු ඔවුන්ගේ සංචිත මත ස්වයං පාලනයක් ලබ
ා ගත් අතර එම ප්‍රදේශය බ්‍රිතාන්‍ය සන්තකයක් ලෙස නොසැලකේ.[33] සෝබුසා රජු ලෙස නිල රාජාභිෂේකය 1921 දෙසැම්බර් මාසයේ දී ලැබොට්සිබෙනි පාලනයෙන් පසුව සිදු වූ අතර, පසුව ඔහු ඉඩම පිළිබඳ ගැටළුව සම්බන්ධයෙන් 1922 දී ලන්ඩනයේ එක්සත් රාජධානියේ ප්‍රිවි කවුන්සිලයේ අධිකරණ කමිටුව වෙත අසාර්ථක නියෝජිතයෙකු විසින් මෙහෙයවීය.[34]1923 සහ 1963 අතර කාලය තුළ, II වන සෝබුසා, ස්වාසි සංචිතවල කුඩා ව්‍යාපාර සඳහා බලපත්‍ර ලබා දීම සඳහා ස්වාසි වාණිජ අමාදොදා පිහිටුවන ලද අතර අධ්‍යාපනයේ දූත මණ්ඩලවල ආධිපත්‍යය මැඩපැවැත්වීම සඳහා ස්වාසි ජාතික පාසල ද පිහිටුවන ලදී. කාලයත් සමඟ ඔහුගේ පෞරුෂය වර්ධනය වූ අතර ස්වාසි රාජකීය නායකත්වය බ්‍රිතාන්‍ය පරිපාලනයේ දුර්වල කිරීමේ බලයට සහ ස්වාසිලන්තය දකුණු අප්‍රිකාවේ සංගමයට ඇතුළත් කිරීමේ හැකියාවට ප්‍රතිරෝධය දැක්වීමට සාර්ථක විය.[34]ස්වාධීන ස්වාසිලන්තය සඳහා වූ ව්‍යවස්ථාව 1963 නොවැම්බර් මාසයේදී බ්‍රිතාන්‍යය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර එහි නියමයන් යටතේ ව්‍යවස්ථාදායක සහ විධායක සභා පිහිටුවන ලදී. මෙම වර්ධනයට රජුගේ ස්වාසි ජාතික සභාව (ලිකෝකෝ) විරුද්ධ විය. එවැනි විරුද්ධත්වයක් මධ්‍යයේ වුවද, මැතිවරණ පැවැත්වුණු අ
තර, ස්වාසිලන්තයේ පළමු ව්‍යවස්ථාදායක සභාව 1964 සැප්තැම්බර් 9 වන දින පිහිටුවන ලදී.[35] 1964 වන විට ස්වාසිවරුන් විසින් වාඩිලා ගැනීම සඳහා වෙන් කර තිබූ රටේ ප්‍රදේශය 56% දක්වා වැඩි විය.[32] ව්‍යවස්ථාදායක සභාව විසින් යෝජනා කරන ලද මුල් ව්‍යවස්ථාවේ වෙනස්කම් බ්‍රිතාන්‍යය විසින් පිළිගනු ලැබූ අතර සභාවක් සහ සෙනෙට් සභාවක් සඳහා නව ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කරන ලදී. මෙම ව්‍යවස්ථාව යටතේ මැතිවරණ පැවැත්වුණේ 1967 දීය.[35] 1967 මැතිවරනයෙන් පසුව, ස්වාසිලන්තය 1968 දී නිදහස ලබා ගන්නා තෙක් ආරක්ෂිත රාජ්‍යයක් විය.[36]නිදහස (1968–වර්තමානය)1972 මැතිවරණයෙන් පසුව, ස්වාසිලන්තයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව II වන සෝබුසා රජු විසින් අත්හිටුවන ලදී, ඉන්පසු 1982 දී ඔහුගේ මරණය දක්වා නියෝගයෙන් රට පාලනය කළේය. ඒ වන විට, II වන සෝබුසා වසර 83 කට ආසන්න කාලයක් ස්වාසිලන්තයේ රජු ලෙස කටයුතු කර ඇති අතර, ඔහු ඉතිහාසයේ රජ කරන දීර්ඝතම රජු බවට පත් විය.[37] ඔහුගේ මරණයෙන් පසු රාජ්‍ය පාලනයක් ඇති වූ අතර, 1984 දක්වා ලිකෝකෝ විසින් ඇයව ඉවත් කර මව එන්ට්ෆෝම්බි ටෆ්වාලා රැජින විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන තෙක් රැජින රීජන්ට් ඩිසෙලිවේ ෂොන්ග්වේ රාජ්‍ය ප්‍රධ
ානියා විය.[37] එන්ට්ෆෝම්බි ගේ පුත් III වන එම්ස්වාති, ස්වාසිලන්තයේ රජු සහ එන්ග්වෙන්යාමා ලෙස 1986 දී කිරුළු පළඳන ලදී.[38]දකුණු අප්‍රිකාවේ අසල්වැසි ප්‍රදේශ, වඩාත් නිවැරදිව ක්වාසුලු හි සූලු නිජබිමේ කොටස් සහ ස්වාසි නිජබිම වන කංවානේ හි කොටස් 1982 දී ස්වාසිලන්තයට මාරු කිරීමට ගත් උත්සාහයක් කිසි විටෙකත් සාක්‍ෂාත් නොවීය.[39][40] මෙය ගොඩබිමෙන් අගුලු දැමූ ස්වාසිලන්තයට මුහුදට ප්‍රවේශය ලබා දෙනු ඇත. මෙම ගනුදෙනුව දකුණු අප්‍රිකාවේ සහ ස්වාසිලන්තයේ ආන්ඩු විසින් සාකච්ඡා කරන ලද නමුත්, පැවරීමට අදහස් කරන භූමියේ මහජන විරෝධයට මුහුණ දීමට සිදු විය.[41] මෙම ප්‍රදේශය ස්වාසි රජවරුන්ගේ සම්ප්‍රදායික රාජධානියේ කොටසක් ලෙස II වන සෝබුසා විසින් හිමිකම් කියන ලද අතර, දකුණු අප්‍රිකානු රජය එම ප්‍රදේශය මොසැම්බික් සිට ගරිල්ලා ආක්‍රමණයට එරෙහිව ආරක්ෂක කලාපයක් ලෙස භාවිතා කිරීමට බලාපොරොත්තු විය. (දකුණු අප්‍රිකානු ආන්ඩුව කංවානේ හි ස්වාධිපත්‍යය තාවකාලිකව අත්හිටුවීම මගින් මාරුකිරීමේ අසාර්ථකත්වයට ප්‍රතිචාර දැක්වීය.)[42][43]1990 ගණන්වල ප්‍රතිසංස්කරණ හඳුන්වා දෙන ලෙස රජුගෙන් ඉල්ලා සිටි ශිෂ්‍ය හා කම්කරු විරෝධතාවල නැගීමක් දක්නට ලැබුණි.[44
] මේ අනුව, ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා ප්‍රගතිය ආරම්භ වූ අතර, 2005 දී වත්මන් ස්වාසි ව්‍යවස්ථාව හඳුන්වාදීමත් සමඟ එය අවසන් විය. මෙය දේශපාලන ක්‍රියාකාරීන්ගේ විරෝධතා නොතකා සිදු විය. වත්මන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව දේශපාලන පක්‍ෂවල තත්ත්‍වය සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලිව කටයුතු නොකරයි.[45] ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ පළමු මැතිවරණය පැවැත්වුණේ 2008 දී ය. පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් මැතිවරණ කොට්ඨාශ 55 කින් (ටින්කුන්ඩ්ලා ලෙසද හැඳින්වේ) තේරී පත් විය. මෙම මන්ත්‍රීවරුන් 2013 දී අවසන් වූ වසර පහක ධුර කාලයක් සේවය කළහ.[45] 2011 දී ස්වාසිලන්තය ආර්ථික අර්බුදයකට ගොදුරු වූ අතර එය දකුණු අප්‍රිකානු රේගු සංගමයේ (SACU) ලැබීම් අඩුවීම නිසා ඇති විය. මෙය අසල්වැසි දකුණු අප්‍රිකාවෙන් ණයක් ඉල්ලා සිටීමට රජයට හේතු විය. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් දේශපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ ඇතුළත් ණය කොන්දේසිවලට එකඟ නොවීය.[46]මෙම කාලය තුළ ස්වාසි රජයට තවත් ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු කිරීමට වැඩි පීඩනයක් එල්ල විය. සිවිල් සංවිධාන සහ වෘත්තීය සමිතිවල මහජන විරෝධතා වඩාත් සුලභ විය. 2012 සිට, SACU ලැබීම්වල වැඩිදියුණු කිරීම් ස්වාසි රජයට මූල්‍ය පීඩනය ලිහිල් කළේය. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස
්ථාව ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසු දෙවන පාර්ලිමේන්තුවක්, 2013 දී තේරී පත් විය. ඉන්පසු රජු තුන්වන වරටත් සිබුසිසෝ ඩ්ලමිනි අගමැති ලෙස පත් කළේය.[47]ස්වාසි නිදහසේ 50 වැනි සංවත්සරය සනිටුහන් කිරීම සඳහා ඊස්වාටිනි ප්‍රාන්තය සඳහා පවතින ස්වාසි නාමය පිළිබිඹු කරමින් ස්වාසිලන්ත රාජධානිය එස්වාටිනි රාජධානිය ලෙස නැවත නම් කර ඇති බව 2018 අප්‍රේල් 19 වන දින III වන එම්ස්වාති නිවේදනය කළේය. එස්වාටිනි යන නමේ තේරුම ස්වාසි භාෂාවෙන් "ස්වාසිවරුන්ගේ දේශය" යන්න වන අතර එය අර්ධ වශයෙන් අදහස් කළේ ස්විට්සර්ලන්තය සමඟ ව්‍යාකූල වීම වැළැක්වීමයි.[48][49]එස්වාටිනි කම්කරුවන් 2018 සැප්තැම්බර් මාසයේදී අඩු වැටුප්වලට එරෙහිව රාජ්‍ය විරෝධී විරෝධතා ආරම්භ කළහ. ඔවුන් එස්වාටිනි හි වෘත්තීය සමිති සම්මේලනය විසින් සංවිධානය කරන ලද තෙදින වැඩවර්ජනයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පුළුල් ලෙස බාධා ඇති විය.[50] 2021 ජුනි මාසයේදී, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ගැති විරෝධතා රට පුරා ඇවිළී, කැරලි, කොල්ලකෑම් සහ පොලිසිය සහ සොල්දාදුවන් සමඟ වීදි ගැටුම් ඇති කළේය. මෙම සිවිල් නොසන්සුන්තාවය ආරම්භ වූයේ එස්වාටිනි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ දිශානතියට තල්ලු කරන අර්ථවත් ප්‍රතිසංස්කරණ නොමැතිකම මෙන්ම
රජය විසින් පෙත්සම් ඉදිරිපත් කිරීම තහනම් කිරීම සම්බන්ධයෙන් වසර ගණනාවක කෝපයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි. III වන එම්ස්වාති රජුට සම්බන්ධ යැයි කියනු ලබන බොහෝ ගොඩනැගිලි විරෝධතාකරුවන් විසින් ගිනිබත් කරන ලද අතර, පොලිසිය දේශපාලන විරුද්ධවාදීන්ට පහර දී අත්අඩංගුවට ගත් බව වාර්තා වේ. නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් විසින් ගොඩබිම් සහිත ජාතියේ කැළඹීම හැඳින්වූයේ "නිදහස් වසර 53 තුළ ඇති වූ වඩාත්ම පුපුරන සුලු සිවිල් නොසන්සුන්තාව" ලෙසය.[51] රාජ්‍ය ආරක්ෂක අංශ විසින් අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 20 දෙනෙකු මිය ගිය අතර තවත් දුසිම් ගනනක් තුවාල ලබා රඳවා තබා ගන්නා ලදී. රජය අන්තර්ජාලය වසා දැමුවේය (MTN සහ Eswatini Mobile ජංගම දුරකථන සපයන්නන්ගේ අනුකූලතාවයෙන්) රටෙන් විශ්වාසදායක පුවත් වෙත ප්‍රවේශ වීම දුෂ්කර කරයි. රජු ද රටින් පලා ගිය බව කියනු ලැබේ, නමුත් රජයේ නිලධාරීන් එම ප්‍රකාශයන් මතභේදයට තුඩු දුන් අතර විරෝධතා නවත්වන ලෙසද ඉල්ලා සිටියේය.[52][53][54][55]භූගෝලයEswatini හි භූලක්ෂණ සිතියමවර්ග කිලෝ මීටර17,364 (වර්ග සැතපුම් 6,704) ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් කුඩා ගොඩබිම් රාජධානියකි, එස්වාටිනි ආසන්න වශයෙන් 26°30'S, 31°30'E[56] හි පිහිටා ඇති
අතර උතුරු, බටහිර සහ දකුණින් දකුණු අප්‍රිකාව සහ මොසැම්බික් මායිම් වේ. නැගෙනහිර. මොසැම්බික් සමඟ නැගෙනහිර මායිම දිගේ ලෙබොම්බෝ කඳු, මීටර 600 (අඩි 2,000) පමණ උන්නතාංශයක කඳු වැටියකි. න්ග්වාවුමා, මහා උසුටු සහ ම්බුලුසි යන ගංගා තුනේ කැනියන් මගින් කඳු කැඩී යයි. මීටර 1,200 (අඩි 3,900) ක සාමාන්‍ය උන්නතාංශයක් සහිත බටහිර මායිම පිහිටා ඇත්තේ කඳු බෑවුමක අද්දර ය.එස්වාටිනි භූගෝලීය කලාප හතරකට වෙන් කර ඇත. මේවා උතුරේ සිට දකුණට දිවෙන අතර උන්නතාංශය අනුව තීරණය වේ. අගනුවර වන ම්බබේන්, හයිවෙල්ඩ් හි පිහිටා ඇත.[57] මුහුදු මට්ටමේ සිට සාමාන්‍යයෙන් මීටර 700 (අඩි 2,300) ක උසකින් පිහිටි මිඩ්ල්වෙල්ඩ් කඳුකරයට වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් සහිත එස්වාටිනි හි වඩාත්ම ජනාකීර්ණ කලාපය වේ. ප්‍රධාන වාණිජ සහ කාර්මික නගරය වන මැන්සිනි, මිඩ්ල්වෙල්ඩ් හි පිහිටා ඇත.[තහවුරු කර නොමැත] මීටර 250 (අඩි 820) පමණ වන ලෝවෙල්ඩ්, අනෙකුත් ප්‍රදේශවලට වඩා අඩු ජනගහණයකින් යුක්ත වන අතර කටු ගස් සහ තණබිම් සහිත සාමාන්‍ය අප්‍රිකානු පඳුරු රටකි. එස්වාටිනි හි පරිසර පද්ධති තුනක් අඩංගු වේ: මාපුටලන්ඩ් වෙරළබඩ වනාන්තර මොසෙයික්, සැම්බේසියන් සහ මොපේන් වනාන්තර සහ ඩ්‍රැකන්ස්බර්
ග් කඳුකර තණබිම්.[58] රටෙහි 2018 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශකයේ මධ්‍යන්‍ය ලකුණු 4.21/10ක් තිබූ අතර එය රටවල් 172 කින් ගෝලීය වශයෙන් 142 වැනි ස්ථානයට පත් විය.[59]එස්වාටිනි හි භූ දර්ශනයදේශගුණයඑස්වාටිනි දේශගුණික කලාප හතරකට බෙදා ඇත: හයිවෙල්ඩ්, මිඩිල්වෙල්ඩ්, ලෝවෙල්ඩ් සහ ලුබොම්බෝ සානුව. සාමාන්‍යයෙන් කිවහොත්, වර්ෂාව බොහෝ විට ගිම්හාන මාසවල (දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා) බොහෝ විට ගිගුරුම් සහිත වැසි ඇද හැලෙයි.[60] ශීත ඍතුව වියළි කාලයයි. වාර්ෂික වර්ෂාපතනය බටහිරින් හයිවෙල්ඩ් හි වැඩිම අගයක් ගනී, මිලිමීටර් 1,000 සහ 2,000 (අඟල් 39.4 සහ 78.7) අතර වේ. තව දුරටත් නැඟෙනහිර, අඩු වර්ෂාපතනයක්, වසරකට මිලිමීටර් 500 සිට 900 දක්වා (අඟල් 19.7 සිට 35.4 දක්වා) වාර්තා වේ.[තහවුරු කර නොමැත] හයිවෙල්ඩ් උෂ්ණත්වය මධ්‍යස්ථ වන අතර කලාතුරකින් අපහසුවෙන් උණුසුම් වන අතර, ලෝවෙල්ඩ් ගිම්හානයේදී 40 °C (104 °F) පමණ උෂ්ණත්වයක් වාර්තා කරයි.[61]සමය අනුව ම්බාබේන්හි සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය:වසන්ත ඍතුවසැප්තැම්බර්-ඔක්තෝබර්18 °C (64.4 °F)ගිම්හාන ඍතුවනොවැම්බර්-මාර්තු20 °C (68 °F)සරත් ඍතුවඅප්‍රේල්-මැයි17 °C (62.6 °F)
ශීත ඍතුවජූනි-අගෝස්තු13 °C (55.4 °F)දේශගුණික විපර්යාස දරිද්‍රතාවය, ඉහළ HIV ව්‍යාප්තියක් සහ ආහාර අනාරක්ෂිත භාවය වැනි පවත්නා සමාජ අභියෝග උග්‍ර කරන බවට එස්වාටිනි රජය කනස්සල්ල පළ කර ඇති අතර දැක්ම 2022 අනුව රටේ සංවර්ධනයට ඇති හැකියාව දැඩි ලෙස සීමා කරනු ඇත.[62] ආර්ථික වශයෙන්, දේශගුණික විපර්යාස දැනටමත් එස්වාටිනි වෙත අහිතකර ලෙස බලපා ඇත. නිදසුනක් වශයෙන්, 2015-16 නියඟය සීනි සහ සිසිල් බීම සාන්ද්‍ර නිෂ්පාදන අපනයනය අඩු විය (එස්වාටිනිගේ විශාලතම ආර්ථික අපනයනය). එස්වාටිනි හි ප්‍රධාන අපනයන බොහෝමයක් අමු කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන වන අතර එම නිසා වෙනස්වන දේශගුණයට ගොදුරු වේ.[62]ජෛව විවිධත්වය සහ සංරක්ෂණයග්‍රෙවියා විලෝසාජාතියේ පොහොසත් ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කරන විධිමත් හා අවිධිමත් සංරක්ෂණ ප්‍රදේශ වල වර්ණාවලියක් එස්වාටිනි සතුව ඇත. මෙම ප්‍රදේශ රටේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් 5%ක් පමණ වේ. එස්වාටිනි සතුව පෘෂ්ඨවංශීන් විශේෂ 820කට අධික ප්‍රමාණයක් සහ ආවේණික විශේෂ බොහොමයක් සහිත ශාක විශේෂ 2400කට අධික ප්‍රමාණයක් ඇත. මෙම විවිධත්වය යෝජනා කරන්නේ එස්වාටිනි ජෛව විවිධත්ව සංරක්ෂණය සඳහා ගෝලීය වශයෙන් වැදගත් වන බවයි.[63] වතු කෘ
ෂිකර්මය (නීතිමය සහ නීති විරෝධී), පඳුරු එළි පෙහෙළි කිරීම, ආගන්තුක හා ආක්‍රමණශීලී ශාක ව්‍යාප්තිය සහ තිරසාර නොවන සම්පත් අස්වනු නෙලීම ඇතුළුව ජෛව විවිධත්වයට ඇති ප්‍රධාන තර්ජන වන්නේ ඉඩම් හායනය සහ වෙනත් ඉඩම් පරිහරණයට පරිවර්තනය වීමයි.[63]එස්වාටිනි ජෛව විවිධත්වය පිළිබඳ සම්මුතිය, වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති විශේෂවල ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම පිළිබඳ සම්මුතිය (CITES) සහ දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ එක්සත් ජාතික රාමු සම්මුතියට අත්සන් කර ඇත. ජාතික ජෛව විවිධත්ව කළමනාකරණය සඳහා වගකිව යුතු ප්‍රධාන රජයේ අමාත්‍යාංශ තුනක් තිබේ: එස්වාටිනි ජාතික භාර කොමිසම, එස්වාටිනි පරිසර අධිකාරිය සහ කෘෂිකර්ම හා සමුපකාර අමාත්‍යාංශය යි. මීට අමතරව, පුද්ගලික ආයතනයක් වන Big Game Parks හට වනජීවී සහ CITES පාලනය කරන පනත් කළමනාකරණය කිරීමේ වගකීම පැවරී ඇත.[63]රට තුළ විධිමත් ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශ 6ක් සහ අවිධිමත් ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශ 10කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇත. විධිමත් ලෙස ගැසට් කරන ලද ප්‍රදේශ අතරට ඇතුළත් වන්නේ: මලෝලොට්ජා ස්වභාව රක්ෂිතය, මැන්ටෙන්ගා ස්වභාව රක්ෂිතය, මලාවුලා ස්වභාව රක්ෂිතය, මිලිවානේ වනජීවී අභයභූමිය, ම්ඛයා ක්‍රීඩා රක්ෂිතය, සහ හ්ලේන් රාජකීය ජාතික උද්
යානය. මේවාට අමතරව, බොහෝ පෞද්ගලික සහ ප්‍රජා ස්වභාව රක්ෂිත මෙන්ම මිශ්‍ර පාලන ව්‍යුහයන් සහිත සමහරක් ඇත. මේවාට ඇතුළත් වන්නේ: දොඹේය ක්‍රීඩා රක්ෂිතය, ම්බුලුසි ක්‍රීඩා රක්ෂිතය, ෂෙවුල ස්වභාව රක්ෂිතය, ෆොෆොනියාන් ඇල්ල ස්වභාව රක්ෂිතය, රාජකීය ජොසිනි, IYSIS (ඉනියෝනි යමි), න්වැම්පිසි වනය, සිබෙබේ සහ වෙනත් ඒවාය. ද්විතියික හෝ තෘතීයික සංරක්ෂණය කරන වෙනත් ආයතන මෙන්ම සංරක්ෂණ ස්ථාන දෙකක් තිබේ: ම්ලෝසිංගා සංරක්ෂණාගාරය සහ ලුබොම්බෝ සංරක්ෂණාගාරය. අනෙකුත් ඒවාට ඇතුළත් වන්නේ: එස්වාටිනි හි ස්වභාවික ඉතිහාස සංගමය සහ එස්වාටිනි ක්‍රීඩා රංචුවන්ගේ සංගමය.2014 සිට 2021 දක්වා එස්වාටිනි "ජාතික ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීම" (SNPAS) ව්‍යාපෘතියට සහභාගී විය. මෙම ව්‍යාපෘතිය රට පුරා සංරක්ෂණ ප්‍රතිඵල සහ ජෛව විවිධත්ව සංරක්ෂණයේ ජාතික කර්තව්‍ය ශක්තිමත් කිරීමට උත්සාහ කළේය.[64] සංරක්ෂණ සහාය සඳහා සුදුසුකම් ඇති ප්‍රදේශ වල වර්ණාවලිය පුළුල් කිරීමේ ප්‍රයත්නයක් ලෙස (සත්‍යවාදී සංරක්ෂණ කළමනාකරණය භාවිතා කරන), එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන (UNDP) 2018 දී අවිධිමත් හෝ ගැසට් නොවන, සංරක්ෂණ ප්‍රදේශ සඳහා නව කාණ්ඩයක් ස්ථාපිත කරන ලදී. දැන් OE
CMs හෝ වෙනත් ඵලදායී සංරක්ෂණ පියවර ලෙස හැඳින්වේ. SNPAS ව්‍යාපෘතිය මෙම OECM පාරිභාෂිතය සම්මත කරගත් අතර 2021 දී එස්වාටිනි හි අවිධිමත් සංරක්ෂණ ප්‍රදේශ සහතික කිරීම ආරම්භ කළේය.[65]එස්වාටිනි හි කුරුළු විශේෂ 507 ක් සිටින බව දන්නා අතර, ගෝලීය වශයෙන් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති විශේෂ 11 ක් සහ හඳුන්වා දුන් විශේෂ හතරක් සහ එස්වාටිනි වලට ආවේණික ක්ෂීරපායී විශේෂ 107 ක්, දැඩි වඳවී යාමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති දකුණු-මධ්‍යම කළු රයිනෝසිරස් සහ තවත් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති හෝ අවදානමට ලක්විය හැකි විශේෂ හතක් ඇත.[66] එස්වාටිනි පක්ෂි ජීවිතයෙන් පොහොසත් වන අතර, සුදු පිටුබලය ඇති ගිජුලිහිණියන්, සුදු හිස, ලැප්පෙට් මුහුණ සහ කේප් ගිජුලිහිණියන්, සටන් රාජාලීන්, බටලූර් සහ දිගු ලාංඡන රාජාලීන් වැනි රැප්ටර්වරුන් සහ මාරාබූ කොක්කන් ඇතුළත් වේ.[67]දේශපාලනයIII වන එම්ස්වාති 1986 සිට එස්වාටිනි හි රජ වේ.රාජාණ්ඩුවඑස්වාටිනි යනු ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රතිපාදන සහ ස්වාසි නීතිය සහ සිරිත් විරිත් සහිත පරම රාජාණ්ඩුවකි.[68] රාජ්‍ය නායකයා වන්නේ රජු හෝ එන්ග්වෙන්යාමා, දැනට III වන එම්ස්වාති රජු වන අතර, ඔහු 1982 දී ඔහුගේ පියා වන II වන සෝබුස
ා රජුගේ මරණයෙන් පසුව සහ රාජ්‍ය පාලන කාලයකින් පසුව 1986 දී සිංහාසනයට පත් විය. රටේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව, එන්ග්වෙන්යාමා යනු ස්වාසි ජාතියේ එකමුතුවේ සහ සදාකාලිකත්වයේ සංකේතයකි.[69] සම්ප්‍රදායට අනුව, රජු රජ කරන්නේ ඔහුගේ මව (හෝ චාරිත්‍රානුකූල ආදේශකයක්), ndlovukati (රැජින) සමඟ ය. පළමුවැන්නා පරිපාලන රාජ්‍ය නායකයා ලෙසත් දෙවැන්නා අධ්‍යාත්මික සහ ජාතික රාජ්‍ය නායකයෙකු ලෙසත් සැලකූ අතර, සැබෑ බලය රජුගේ බලය සමතුලිත කරමින්, නමුත් IIවන සෝබුසාගේ දිගු පාලන සමයේදී, ndlovukati භූමිකාව වඩාත් සංකේතාත්මක විය.[70]රජු විසින් ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් අගමැති පත් කරන අතර උපදේශක සභාවක සහාය ඇතිව ලිබන්ඩ්ලා (පාර්ලිමේන්තුව) සභා දෙකටම ව්‍යවස්ථාදායකයන් සුළුතරයක් පත් කරයි. විශේෂ අවශ්‍යතා නියෝජනය කිරීම සඳහා ඇතැම් මන්ත්‍රීවරුන් පාර්ලිමේන්තුවට පත් කිරීමට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් රජුට අවසර ඇත. මෙම විශේෂ අවශ්‍යතා වන්නේ තේරී පත් නොවූ හෝ අපේක්ෂකයන් ලෙස ඉදිරිපත් නොවූ මැතිවරණ අපේක්ෂකයින් විය හැකි පුරවැසියන් ය. එහෙම කරන්නේ පාර්ලිමේන්තුවේ අදහස් සමබර කරන්න. විශේෂ අවශ්‍යතා වන්නේ විශේෂිත ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය හෝ ජාතිය, ආබාධිත පුද්ගලයින්, ව්