LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ඉස්ලාම් සම්ප්‍රදායට අනුව දෙවියන්ට නාම 99 ක් ඇති අතර සැම නාමයකින්ම උන්වහන්සේ සතු විශේෂ ලක්ෂණයක් ගැන කියවේ. මේ සියළු නාමයන් ශ්‍රේෂ්ඨ වු අල්ලාහ් වෙනුවෙන් යෙදේ. මේ නාමයන් 99 අතරින් වඩාත් ප්‍රචලිත නාමය වනුයේ සර්ව අනුකම්පා සහගත සහ සර්ව මෛත්‍රි සහගත යන නාමයන්ය.කුරානයට අනුව දෙවියන් වහන්සේ අනුකම්පා සහගත වේ. විශ්වය මැවීම හා සැකසිම එලෙස දෙවියන් විසින් අනුකම්පා සහගතව කරන ලද්දක් සේ සැලකේ. එම නිසා සියලු සත්ත්වයන් ඔහුගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය උදෙසා යාඥා කරමින් දෙවියන්ගේ ඒකීයත්වය උදෙසා සාක්ෂි දැරිය යුතුය. ඉස්ලාමික ඉගැන්වීම් අනුව දෙවියන් සැමතැනම සිටින අතර කිසිම ස්ථානයක දෙවියන් උපත ලබා නැත. කුරානට අනුව කිසිම දර්ශනයකට ඔහු ගෝචර නොවේ. ඔහුගේ දර්ශනයට සැවොම ගෝචර වේ. ඔහු සියලු දේ හා බැදුණත් ඔහුගේ බලය තේරුම් ගැනීමට අපහසුය.ඉස්ලාම් දහමට අනුව දෙවියන් මහෝත්තම හා ස්වෛරි වන අතර කුරානයට අනුව මිනිසාගේ කිරීටක ධමනියට වඩා මිනිසාට ළංවේ. හෙතෙම අසරණ බවට පත්වු ඔහුගේ උපකාර ලැබිය යුතු අය වෙනුවෙන් ප්‍රතිචාර දක්වයි. ඒ සියල්ලට වඩා ඔහු මනුෂ්‍යත්වය නිසි මාර්ගයේ ගෙනියයි.ඉස්ලාම් දහමට අනුව ‍අනෙකුත්  අබ්‍රාහ්මික ලබ්ධිකයින් විසින්ද නමස්කාර කරන
ු ලබනුයේ තමන් විසින් වදින දෙවියන්ටම ය. මෙයට කිතුණුවන් හා යුදෙව්වන් ද අයත් වේ.ඉස්ලාම් ධර්මයෙහි දෙවියන්වහන්සේගේ උපලක්ෂණශුද්ධ වූ අල් කුර් - ආනයේ දෙවියන්‍වහන්සේගේ උපලක්ෂණ හඳුන්වනු ලබන්නේ 'දෙවියන්වහන්සේගේ විචිත්‍රවත් නාමයන්’ ලෙසයි. ගර්හාඩ් බොවරින්ට අනුව ඒවා සම්ප්‍රදායානුකූලව ගණනය කළවිට  99 ක් වන අතර, එයට අල්ලාහ් ගේ උත්තරීතරම නාමය වන අල් ඉස්ම් අල් - අසාම් ද අයත් වේ. අල් කුර් - ආනයේ විවරණ සාහිත්‍යයේ දේව නාමයන් ලැයිස්තුගත කිරීමේ කුර් - ආන ප්‍රකාශය 17:110 දෙවියන් වහ්නසේ අමතන්න, එසේත් නැතිනම් අනුකම්පා සහගත වූවෝ අමතන්න, ඔබ කා හට ඇමතුවද, විචිත්‍රවත්ම නාමයන් හිමිවන්නේ ඔහුටය ලෙස දැක්විය හැක. තවද 59:22:24 හි ද දෙවියන්වහන්සේගේ ගෞරව නාම දොළසකට වැඩියෙන් අඩංගු වේ. දෙවියන්වහන්සේගේ විචිත්‍රවත් නාමයට පහත දැක්වෙන දේ ඇතුළත් වේ.-	අතිශයින්ම කරුණාහරිත -	අතිශයින්ම  අනුකම්පා සහගත-	නිරතුරුවම කමා කරන්නා-	නිරතුරුවම සපයන්නා-	ලෝකයන්ගේ අධිපති සහ පෝෂකයා-	ස්වයං යැපෙන්නා (සියලුම ජිවින් පෝෂණය සඳහා යැපෙන්නේ ඔහු මතය)-	සර්වකාලීන අධිපති (සදා නොමැරෙන්නා)-	උත්තරීතරව ප්‍රඥාවන්තයාඉස්ලාමීය දේව ධර්මය දෙවියන්වහ
න්සේගේ උපලක්ෂණ සහ දිව්‍ය හරය යන දෙක අතර පැහැදිලි වෙනසක් පෙන්වා දෙයි.ඉස්ලාම් හි දෙවියන් හා ආගම් අතර සැසඳීමක්ගොනුව:Allah-eser-green.pngඉස්ලාම් දෙවියන් හට සහකරුවන් හෝ මිත්‍රයන් නොසිටියේය. එමෙන්ම දෙවියන් සහ (Jinn) අතර ඥාතීත්වයක් නොතිබුණු බව ද පැවසේ. එය ඉස්ලාමයට පෙර අරාබි සංකල්පය හා ඉස්ලාම් ආගම අතර ඇති වෙනසකි. ඉස්ලාමයට පෙර අශිෂ්ට ‍අරාබිවරුන් විශ්වාස කළේ අන්ධ, බලවත්, අනුකම්පා රහිත, සිහිසන් නැති මිනිසුන්ට පාලනයක් නොමැති බලවේගයක් පිළිබඳවය. මෙම සංකල්පය ඉස්ලාමිය මතය වු “බලවත් නමුදු දුරදර්ශි හා අනුකම්පා සහිත දෙවියකුගෙත් “ප්‍රතිස්ථාපනයට හේතු විය.ඉස්ලාම් හි දෙවියන් සහ යුදෙව් ආගමේ දෙවියන්මොහම්මද් (Mohammad) සහ ඔහුගේ පිරිවරද අදහන්නේ යුදෙව්වන් අදහන දෙවියන්ම ‍බව මුස්ලිම්වරුන්ගේ විශ්වාසයයි. Fromis edoodo peters විසින් කුරානයේ දැක්වෙන බවට පෙන්වා දෙන්නේද, ඉතිහාසඥයන් ස්ථිර කරනුයේද ඉහත සඳහන් කාරණයමයි. (කුරානය 29:46). මොහු  කුරානයේ අල්ලා (Allan) මැවුම්කාර දෙවියන් වන  Abraham සමඟ සම්මුතියට එක් වු දෙවියන්ට සමානය.  Peters පවසන්නේ කුරානයේ  Allan නිරූපණය කෙරෙන්නේ  Jahweb ට වඩා බලවත් හා වෙනස්
අයුරිනි. තවද Allan විශ්වයේ දෙවියන් බවට ද, Yahweh දෙවියන්ව ආදි හිබෲ ජාතිකයන් අදහන බව ද සැලකේ. Encyclopedia Britannica  අනුව, කුරානයේ දෙවියන් “Loves those who do good” සහ තවද කුරානයේ දෙවියා සහ මිනිසා අතර අනෝන්‍ය සෙනෙහසක් ඇති බව ද සැලකේ. නමුදු Judeo-Christia ශික්ෂාපදය වනුයේ “love god with all thy heart” ය. මෙය ඉස්ලාම් ආගමේ කිසිදු තැනකට අදාල නැත. ඉස්ලාම් ආගමේ අවධාරණය යොමු වි ඇත්තේ දෙවියන්ගේ අචින්ත්‍ය ශ්‍රේෂ්ඨත්වය පිළිබඳවය. ඉස්ලාම්හි සාරය වනුයේ “surrender to Allah”යන්නය. (අල්ලාට යටත්වනු)ඉස්ලාම් හි දෙවියන් සහ ක්‍රිස්තියානි ආගමේ දෙවියන්ඉස්ලාම් ආගමේ, ක්‍රිස්තියානු ආගමේ එන දෙවියන් යනු එක් සාරයක සිටින පුද්ගලයන් තිදෙනෙකුය යන මතය ප්‍රබල ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කෙරේ. ඉස්ලාම් ආගමේ දෙවියන් යන සංකල්පය තුළ දෙවියන් හා මැවීම් අතර අතරමැදියන් නැත. දෙවියන් සෑම තැනම සිටින බව ද නමුදු එක් ශරීරයකවත් ඔහු නොමැති බව ද පැවසේ.ප්‍රථම හා දෙවන ධර්ම යුද්ධයේදි ඉස්ලාම් ආගම මිත්‍යාදෘෂ්ටික බවට බාහිර ක්‍රිස්තියානුවන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කර ගත්හ. ඔවුන් මොහම්මද්(Mohammad) දුටුවේ අමනුෂ්‍යයෙක් හා ව්‍යාජ දෙවියකු වශයෙනි. ක්‍රිස්තියානි ආගමේ සම්
ප්‍රදායික ඇදහිල්ල වුයේ මොහම්මද්(Mohammad) ගේ දෙවියන් සත්‍ය දෙවියන්ට සමාන වු බවයි.Pope Innocent XI ගේ  Ludaica Marriacci පවසන්නේ, මොහම්මද්(Mohammad) සහ ඔහුගේ පිරිවර (සාධාර්මික) දෙවියන් හා ඔහුගේ උපලක්ෂණ පිළිබඳව සත්‍ය හා ‍යෝග්‍ය මත දරා සිටි බවත්  දරමින් සිටින බවත්ය. තවද ඔහු පවසන්නේ  මොහම්මද්(Mohammad) දෙවියන් සත්‍ය දෙවියන්ට වඩා වෙනස් බව සිතනා පුද්ගලයන්ගේ වැරදි පෙන්වා දිමට ගතවන කාලය, නිකරුනේ කාලය නාස්ති කිරීමක් ලෙසය.පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ දෙවියන්ගේ සෙනෙහස පිළිබඳව ද සඳහන්ව ඇත. තම තෙස්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන තේමාව වනුයේ දෙවියන්ගේ සෙනෙහස Jeasus තුළින් එවීමයි. ඉස්ලාම් ආගමේ දෙවියන්ගේ සෙනෙහස පිළිඹිඹු වන්නේ දෙවියන්ගේ සංඥා අනුව මිනිසුන්ට සැප පහසුව විසීමට පෘථිවිය නිර්මාණය කිරීමෙනි.  මුස්ලිම්වරුනගේ සම්මත යාතිකාව වනුයේ “දෙවියන් කරුණාවන්ත සහ දෙවියන් අනුකම්පාසහගත” බවය. දෙවියන් ආමන්ත්‍රණය කරනා අලංකාර නම් දෙකක් වනුයේ “බෝහෝ සෙනෙහවත්” සහ “සත්‍ය(constant) දෙන්නා” (wahhab) ය.William Montgomery Watts පවසන්නේ  ක්‍රිස්තියානු ආගම විසින් දෙවියන්ගේ සක්‍රීය භූමිකාවට වඩා වැඩි අවධාණයක් ලබා දෙන බවය. මෙහිදී දෙවියන් යනු නැතිවු
බැටළුවන් පසුපස ගොස් ඔවුන් මුදවා ගන්නා එඩේරයෙකු ලෙස ද පෙන්වා දි තිබේ. ඉස්ලාම් ආගමේදි නොමඟ යන්නවුන්ට දි ඇති අපේක්ෂාවන් අවමවේ. වොට්ස්ට අනුව ඉස්ලාම් ආගමේදි දෙවියන් සෑම ජනයාටම අවස්ථාවක් ලබා දී ඇත්තේ උසස් සාර්ථකත්වයක් සඵල කරගැනීමටය. මෙම අවස්ථාව සලසා දී ඇත්තේ පණිවිඩකරුවන් හෝ ශාස්තෘවරුන් ජනයා වෙත එවීමෙනි. ඉස්ලාම් ආගමේ සඳහන් පරිදි  මොහම්මද්(Muhammad) ගේ මැදිහත්විමෙන් මරණ දවස මනාප ලෙස බාර ගැනීමට ජනයාට හැකි බවට මතයක් ඇත. කෙසේ වුවද පව්කරන්නා මෙම ජිවිතයේම ‍තම පව් වලට දඬුවම් ලබන අතර එසේ නොවුවහොත් සිමිත කාලයක් නරකාදියේ දුක් විදිමට සිදුවේ.කොන්ස්ටන්ටීන් සොමොවු ගේ සන්නිදර්ශනයක් (1909)සන්නිදර්ශකයකු යනු කිසියම් පඨිතයක අන්තර්ගතය දෘශ්‍යමය නිරූපණයක් ලෙස නිර්මාණය කිරීම මඟින් එකී ලිවීම තවත් උසස් තත්ත්වයකට පත්කිරීම සම්බන්ධයෙන් විශේෂඥතාවයක් අත්කරගත් ග්‍රැෆික් චිත්‍ර ශිල්පියෙකි. ලිවීමක් තුළ පැහැදිලි කිරීම අසීරු සංකීර්ණ සංකල්පයන් හෝ ද්‍රව්‍යයන් පැහැදිලි කිරිම සඳහා මෙන්ම සුබපැතුම්පත් හෝ පොත්, සඟරා ආදිය සඳහා කවර සිතුවම් හෝ පෝස්ටර් වැනි ප්‍රචාරණයන් සඳහාද සන්නිදර්ශක යොදාගනු ලැබේ.වර්තමානයේ බොහොමයක් සන්නිදර්ශකයෝ
සිය ජීවිකාව උපයා ගන්නේ ළමා පොත්, ප්‍රචාරණය, පුවත්පත් හෝ සඟරා ආදියට සිය නිර්මාණ දායකත්වය ලබාදීමෙනි. මෙම ක්ෂේත්‍රය තුළ සාම්ප්‍රදායිකවම තීන්ත සහ පෑන උපයෝගී කරගනිමින් නිර්මාණ කරන චිත්‍ර ශිල්පීහු අධිපතිත්වය දරති.  පරිගණකවලින් මෙම කර්මාන්තය ඉමහත් වෙනසකට භාජනය කොට ඇති අතර වර්තමානයේ වානිජ සන්නිදර්ශකයන් බොහොමයක් සිය නිර්මාණ කටයුතු සඳහා පරිගණක යොදාගනු ලැබේ. කෙසේ වෙතත් සාම්ප්‍රදායික සන්නිදර්ශක න්‍යායන් තවමත් පොත් සන්නිදර්ශන ක්ෂේත්‍රය තුළ ජනප්‍රියව පවතී. දිය සායම්, තෙල් සායම්, පැස්ටල්, ලී කැටයම්, ලයිනෝකඩ සහ පෑන් හා තින්ත සාම්ප්‍රදායිකව යොදාගනු ලැබූ සන්නි දර්ශක ශිල්පක්‍රමයන් විය. සන්නිදර්ශකයකු වීම සඳහා විධිමත් සුදුසුකමක් අවශ්‍ය නොවේ. කෙසේවෙතත් පිළිගත් සන්නිදර්ශකයින් කිසියම් ආකාරයක චිත්‍ර පාසැලක හෝ විද්‍යාලයකට බැඳී විවිධ ඇඳීමේ ශිල්පක්‍රමයන් පිළිබඳව පුහුණුව ලබාගත්තෝ වෙති. චිත්‍ර කලා විද්‍යාලයන් හා විශ්ව විද්‍යාල සන්නිදර්ශනය පිළිබඳ නව පාඨමාලාවන්, උදාහරණයක් ලෙස එක්සත් රාජධානියේ මේ විෂය සඳහා ශාස්ත්‍රවේදී උපාධියක් හඳුන්වාදී ඇත. හඳුන්වාදී ඇති අතර එය වෘත්තියට ඇතුලත්වීමේ නව මාර්ගයන් බවට පත්ව ඇත. බොහොමය
ක් සන්නිදර්ශකයෝ ප්‍රකාශකයින් (පුවත්පත්, පොත් හෝ සඟරාවන්හි) හෝ ප්‍රචාරණ ආයතන විසින් නිදහස් සේවා පදනම මත බඳවාගත්තෝ වෙති. විද්‍යාත්මක හා තාක්‍ෂණික සන්නිදර්ශකයන්ගෙන් බහුතරයක් තොරතුරු ග්‍රැෆික් නිර්මාණ ශිල්පීන් ලෙසින් හඳුන්වනු ලැබේ. මොවුන් අතරින් විශේෂඥයින් වන්නේ මිනිස් සිරුර සන්නිදර්ශනය කරන වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක සන්නි දර්ශකයින්ය. මේ සඳහා වසර ගණනාවක සෞන්දර්යාත්මක මෙන්ම වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක පුහුණුවක්ද අවශ්‍ය වෙයි.ශාක වර්ග නොයෙකුත් පැලෑටි වර්ග බවට ඔවුන් බිහිවන ප්‍රදේශය, කාලසීමාව, විශේෂ පරිසරය හෝ දේශ ගුණය අනුව වර්ගි කරණයට ලක්කොට ඇත. ඒව‍ා ඇති වන ප්‍රදේශ භූගෝල විද්‍යාත්මකව පැහැදිලි වාසස්ථාන බවට හදුනා ගෙන ඇති අතර ඒවා කඳු ප්‍රදේශ හෝ තැනිතලා භූමියක් විය හැකිය. පැලෑටි වර්ග ඓතිහාසික යුගවලදී පැවති පොසිල ශාක වර්ගද විය හැකිය. පැලෑටි වර්ග ඒවා ඇති වන විශේෂ පරිසරය අනුව නවතත් වර්ගීකරණය කල හැකිය. •	ආවෙනික පැලෑටි - යම්කිසි ප්‍රදේශයකට ආවේනික දේශිය ශාක වර්ග•	කෘෂි කර්මික සහ උද්‍යාන පැලෑටි - මිනිසා විසින් සිතා මතා වගා කරනු ලබන ශාක වර්ග•	වල් පැලෑටි - සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් මෙම වර්ගිකරණය වලංගු වන්නේ වගා කරනු ලබන බ
ෝගයට අනවශ්‍ය ලෙස වර්ධනය වන විනාශයට පත් කර දැමිය යුතු පැලෑටි වර්ගයි. නූතනයේදී මෙම යෙදුම ශාක වර්ගිකරණය කිරීම සඳහා ඉතා අවම වශයෙන් භාවිතා කරනු ලබන්නේ ඒ සඳහා විවිධ වර්ග තුනක ශාක වර්ග අන්තර්ගත වන බැවිනි. ඒවා නම් වල් විශේෂ හා ආක්‍රමණ ශීලි විශේෂයි. (මේවා වල් පැලෑටි විය හැකි හෝ නොවිය හැකිය) අනෙක නම් ආවේනික සහ හදුන්වාදෙනු ලැබු වල් විශේෂ නොවන කෘෂිකාර්මික වශයෙන් වැදගත් කමක් නොමැති විශේෂයි. පෙර අවස්ථා වලදී වල් පැලෑටි ලෙස හඳුන්වනු ලැබු බොහෝ ආවේනික ශාක පැලෑටි විවිධ පරිසර පද්ධති සඳහා අවශ්‍ය සහ වාසි දායක බවට හඳුනාගෙන ඇත. බැක්ටිරියා විශේෂද ඇතැම් අවස්ථාවන්හි දී ශාක ගණයට අන්තර්ගත කොට ඇත. ඇතැම් අවස්ථා වලදී බැක්ටීරියා වර්ග සහ ශාක වර්ග වෙන්වෙන්ව භාවිතයට ගැනේ. Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Flora#Flora_classificationsපැල්මඩුල්ල , රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නගරයකි.අම්බලන්ගොඩAmbalangodaනගරයරටශ්‍රී ලංකාවපළාතදකුණු පළාතදිස්ත්‍රික්කයගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයජනගහණය(2012) • මුළු56,961[1]වේලා කලාප+5.30දුරකථන කේතය(න්)091අම්බලන්ගොඩ,  දකුණු ලක ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි දෙවන විශාලම නගරයයි.
කොළඹ - මාතර A2 ප්‍රධාන මාර්ගයේ පිහිටා ඇත. මීට අමතරව මුහුදු බඩ දුම්රිය මාර්ගයද අම්බලන්ගොඩ නගරය හරහා දිවේ. මෙය රූකඩ නැටුම් කලාවට සහ වෙස් මුහුනු නිර්මාණය සඳහා ලෝක ප්‍රසිද්ධ ප්‍රදේශයකි. හෙක්ටයාර්  7480 ප්‍රදේශයකින් යුක්ත මෙහි අම්බලන්ගොඩ නගර සභාව මගින් සහ අම්බලන්ගොඩ ප්‍රාදේශීය සභාව මගින් පාලනය කරනු ලබයි. මෙහි ප්‍රධාන පෙලේ බස් නැවතුම් පොලක්, ප්‍රධාන පෙලේ දුම් රිය ස්ථානයක්, ප්‍රධාන ධීවර වරායක්, ප්‍රධාන බස් ඩිපෝවක්, ක්‍රීඩාංගනයක්, පොලිසියක්, රෝහලක්, ප්‍රධාන පෙලේ පාසල්, බැංකු ආදියෙන් සමන්විත වේ. ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති ඉපැරණි නගරයකි, කෝලම් නාට්‍ය කලාව පාරම්පරික උරුමයක් ලෙස පවතී. පැරණි ලන්දීසි උසාවියක නටඹුන් තානායම අසල දැකගත හැක. තානායම පිටුපස පිහිටා ඇති ස්භාවික නාන තටාකයේ දිය නෑම සෑම අතින්ම ආරක්ෂිතය. ස්භාවිකව ගල් පර වලින් වටවී ඇති හෙයින් සුනාමි බලපෑමට ලක්වූයේ සුළු වශයෙනි. නගරයක දක්නට ලබෙන සියළු පහසුකම් වලින් සමන්විත දර්ශනීය මුහුදු වෙරලක් සහිත මනස්කාන්ත නගරයක් වන මෙය සංචාරක ව්‍යාපාරය සදහා තෝතැන්නකි.මූලාශ්‍ර↑ "Ambalangoda Population".vteශ්‍රී ලංකාවේ මහ නගරජාතික අගනගරශ
්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ (පරිපාලන අගනගරය)කොළඹ (වාණිජ අගනගරය)මහනගර ප්‍රදේශමහනුවරඅනුරාධපුරගාල්ලයාපනයරත්නපුරබදුල්ලකුරුණෑගලකඩුවෙලදෙහිවල-ගල්කිස්සමොරටුවමීගමුවකල්මුණේමඩකලපුවමාතරගම්පහමාතලේඅක්කරපත්තුවබණ්ඩාරවෙලනුවරඑළියදඹුල්ලහම්බන්තොටනගර සභා වලට අයත් නගර සීමාත්‍රිකුණාමලයඅම්බලන්ගොඩඅම්පාරබලංගොඩබේරුවලබොරලැස්ගමුවචාවකච්චේරිහලාවතඇඹිලිපිටියඑරාවුර්ගම්පොළහපුතලේහැටන්-දික්ඔයහික්කඩුවහොරණජා-ඇළකඩුගන්නාවකළුතරකාත්තන්කුඩිකටුනායක-සීදූවකෑගල්ලකැස්බෑවකින්නියාකොළොන්නාවකුලියාපිටියමහරගමමන්නාරමමිනුවන්ගොඩනාවලපිටියපානදුරපෑලියගොඩපේදුරු තුඩුවපුත්තලමසීතාවකපුරතලවාකැලේ-ලිඳුලතංගල්ලවැල්වැටිතුරෙයිවවුනියාවවත්තලවත්තේගමවැලිගමමෙම ලිපිය ග්‍රහලොව පිලිබඳ වේ.  වෙනත් භාවිතා සඳහා, යු‍රේනස් (බහුරුත්හරණය) බලන්න.යුරේනස් Uranus presented a nearly featureless disk to Voyager 2සොයාගැනීමසොයාගත් තැනැත්තේWilliam Herschelසොයාගත් දිනයMarch 13, 1781නිලනාමයන්ශබ්දනැගීම/uranus.oggˈjʊərənəs/ or /en-us-Uranus.oggjʊˈreɪnəs/[1][2]විශේෂණයUranianකක්ෂීය ලක්ෂණ[6][a] කාලාරම්භය J2000විහේලිකය3,00
4,419,704 km20.083 305 26 AUඅපහේලිකය2,748,938,461 km18.375 518 63 AUඅඩ-මහා අක්ෂය2,876,679,082 km19.229 411 95 AU උත්කේන්ද්‍රියතාවය0.044 405 586කක්ෂීය කාලාවර්තය30,799.095 days84.323 326 yr42,718 Uranus solar days[3]චන්ද්‍ර කාලාවර්තය369.66 days[4] සාමාන්‍යය කක්ෂීය වේගය6.81 km/s[4]මධ්‍යන්‍යය විෂමතාවය142.955 717° ආනතිය0.772 556° to Ecliptic6.48° to Sun's equator1.02° to Invariable plane[5]ආරෝහණ මංසලෙහි දේශාංශකය73.989 821° පරිතාරාන්තිකයේ විස්තාරය96.541 318°චන්ද්‍රිකා27භෞතික ගුණාංගසමක අරය25,559 ± 4 km4.007 Earths[7][c]ධ්‍රැවීය අරය24,973 ± 20 km3.929 Earths[7][c]Flattening0.022 9 ± 0.000 8[b]Circumference156,909.98 km[තහවුරු කර නොමැත]මතුපිට පෘෂ්ඨීය වර්ගඵලය8.115 6×109 km2[8][c]15.91 Earthsපරිමාව6.833×1013 km3[4][c]63.086 Earthsස්කන්ධය(8.6810 ± 0.0013)×1025 kg14.536 Earths[9]GM=5 793 939 ± 13 km3/s2මධ්‍යන්‍යය ඝණත්වය1.27 g/cm3[4][c]නිරක්ෂීය පෘෂ්ඨීය ගුරුත්වය8.69 m/s2[4][c]0.886 gමිදුම් ප්‍රවේගය21.3 km/s[4][c]නක්ෂත්‍ර භ්‍රමණ කාලාවර්තය–0.718 33 day17 h 14 min 24 s[7]නිරක්ෂීය භ්‍රමණ ප්‍රවේගය2.59 km
/s9,320 km/hආක්ෂක ආනතිය97.77°[7]උත්තර ධ්‍රැවය විෂුවදංශය17 h 9 min 15 s257.311°[7]උත්තර ධ්‍රැවය ක්‍රාන්තිය–15.175°[7]ප්‍රභානුපාතය0.300 (Bond)0.51 (geom.)[4]පෘෂ්ඨීය උෂ්ණත්වයඅවමමධ්‍යන්‍යයඋපරිම1 bar level[11]76 K0.1 bar (tropopause)[12]49 K53 K57 Kදෘශ්‍ය විශාලත්වය5.9[10] to 5.32[4]කෝණික විෂ්කම්භය3.3"–4.1"[4]වායුගෝලය [12][14][15][d]පරිමාණ උස27.7 km[4]සංයුතිය(Below 1.3 bar)83 ± 3%hydrogen (H2)15 ± 3%helium2.3%methane0.009%(0.007–0.015%)hydrogen deuteride (HD)[13]Ices:ammoniawaterammonium hydrosulfide (NH4SH)methane (CH4)යුරේනස් යනු සූර්යයාගේ සිට හත් වැන්නට පිහිටා ඇති ග්‍රහලොව වන අතර එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ විශාලත්වයෙන් තෙවන ස්ථානය හා ස්කන්ධයෙන් හතරවන ස්ථානය ලබාගනී. එය නම් කරන ලද්දේ අහසට අධිපති දෙවියාගේ නමිනි. එනම් යුරේනස්ය. ඔහු ක්‍රෝනෝස් (සෙනසුරු) ගේ පියා වන අතර සියුස් (බ්‍රහස්පති‍) ගේ සීයා ද වේ. නූතන කාලය තුළ සොයාගත් මුල්ම ග්‍රහ වස්තුව ද මෙය වේ. මුලින්ම සොයාගත් ග්‍රහයින් පස්දෙනා මෙන්ම පියවි ඇසට දර්ශනයවුවත් පැරණි නිරීක්ෂකයන් එය ග්‍රහලොවක් ලෙස හඳුනා නොගත්තේ එ
හි තිබූ අඳුරු ගතිය නිසාවෙනි. නූතන ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වරට සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය පිළිබඳව දැන සිටි සීමා මායිම් පුළුල් කරමින් 1781 මාර්තු 13 වන දින සර් විලියම් හර්ෂෙල් විසින් යුරේනස් සොයාගැනීම ප්‍රසිද්ධියට පත් කරන ලද අතර එය දුරේක්ෂ‍යක් යොදාගනිමින් සිදු කළ ප්‍රථම සොයාගැනීම ද විය.යුරේනස් හා නෙප්චූන් යන ග්‍රහයින් දෙදෙ‍නා අභ්‍යන්තරික හා වායුගෝලීය සංයුතීන් අනුව විශාල වායු යෝධයින් වන බ්‍රහස්පති හා සෙනසුරුගෙන් වෙනස් වේ. අභ්‍යාවකාශ විද්‍යාඥයින් ඇතැම් විට ඒවා අයිස් යෝධයන් ලෙස වෙනස් වූ වර්ගීකරණයට ඇතුළත් කරයි. යුරේනස්ගේ වායුගෝල‍ය බ්‍රහස්පති හා සෙනසුරුට සමාන වන මුලිකවම හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම්වලින් සමන්විත වන අතර ජලය , ඇමෝනියා හා මීතේන් වැනි අයිස් විශාල ප්‍රමාණ වලින්ද සාමාන්‍ය හයිඩ්‍රොකාබන ශේෂයන් ‍ෙගන්ද සමන්විතවේ. තවද එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඇති සිසිල්ම ග්‍රහලෝකය ද වේ. එහි අවම උෂ්ණත්වය 49K (-224oC) පමණ වේ. එයට ස්ථරවලින් යුත් සංකීර්ණ වලාකුළු අකෘතියක් පවතී. එහිදී ජලය එහි පහළින්ම ඇති වළාකුළු ස්ථරය සාදන බවත් මීතේන් එහි ඉහළින්ම ඇති වලාකුළු ස්ථරය සාදන බවට උපකල්පනය කර ඇත.අනෙකුත් යෝධ ග්‍රහලෝක මෙන්ම යුරේනස් හට ද වළලු පද්ධති
යක් චුම්බක ගෝලයක් (magnetosphere) හා චන්ද්‍රයින් විශාල සංඛ්‍යාවක්ද ඇත. යුරේනස්ගේ පද්ධතිය පමණක් සතු ගුණාංගයක් පවතී. ඒ එහි භ්‍රමණ අක්ෂය ආසන්නව යුරේනස් හි සුර්යා වටා භ්‍රමණ තලයෙහි වන පරිදි පැත්තකට ඇලවී තිබිමයි.පබාහොමයක් ග්‍රහලොක වල සමකයන් ඇති පැත්තෙහි යුරේනස්ගේ ධ්‍රැව පිහිටයි. පෘථිවියේ සිට නිරීක්ෂණය කිරීමේ දී වළලු පද්ධතිය තුළ ඇති යුරේනස් දුනුවායන්ගේ ඉලක්කයක් ලෙස පෙනෙන අතර එය වටා ගමන් කරනා චන්ද්‍රයන් ඔරලෝසුවක කටු මෙන් වෙයි. නමුත් 2007 හා 2008 දී වළලුවල මායිම පෙනෙන ලදී. 1986 දී වොයෝජර් 2 යානයෙන් දුන් ඡායාරූප මගින් පෙන්වා දුන් පරිදි යුරේනස් සැබවින්ම දෘශ්‍ය ආලෝකයේදී එවැනි ලක්ෂණ නොමැති වෙනත් යෝධ ග්‍රහයින් මෙන් ස්ථරයන්හා කුණාටු වලින් තොර එකක් විය.කෙසේ නමුත් යුරේනස් පසුගිය වසර කිහිපය තුළ එහි සමකතා ලක්ෂයට ළඟා වීමත් සමඟ සෘතු වෙන්වීම කාළගුණ හැසිරීම්වල වෙනසක්ද පෘථීවි නිරීක්ෂකයන් විසින් නිරීක්ෂණය කර ඇත. යුරේනස් මත වන සුලංවලට තත්පරයට මීටර් 250ක පමණ වේගයක් ළඟා කර ගත හැක.සොයා ගැනීම‍යුරේනස් ග්‍රහලොව සොයාගත් සර්.විලියම් හර්ශල්ග්‍රහයකු ලෙස සොයා ගැනීමය ප්‍රථම අවස්ථා ගණනාවක දීම යුරේනස් නිරීක්ෂ
ණය කර තිබුණද එය තාරකාවක් බවට වැරදි ලෙස හඳුනා ගැනුනි. මුල්ම නිරික්ෂණය 1690 දී ජෝන් ‍ෆ්ලැමිස්ටීඩ් විසින් සිදු කරන ලදි. ඔහු විසින් යුරේනස්, ටෝරි 34 කාණ්ඩයට වර්ග කරන ලද අතර 6 වරක් පමණ එය නිරෟක්ෂණය කිරිමට ඔහුට හැකි වී තිබේ. පිට පිට රාත්‍රී හතරක දී යුරේනස්, දොළොස් වරක් නිරීක්ෂණය කිරිමට 1750 සිට 1769 දක්වා කාලයේ දී ප්‍රංශ තාරකා විද්‍යාඥ පියරේ ලෙමෙනිය‍ර් හට හැකි වි තිබේ.1781 මාර්තු 13 වන දින ශ්‍රීමත් විලියම් හර්ෂල් විසින් තම නිවසේ උද්‍යානයේ සිට යුරේනස් ග්‍රහයා නිරික්ෂණය කරන ලදි. (අද එම නිවස හර්ෂල් තාරකා විද්‍යා කෞතුකාගාරය බවට පත්ව ඇත) කෙසේ වෙතත් ඔහු 1781 අප්‍රෙ‍්ල් මාසයේ දී එය වල්ගා තරැවක් ලෙස වාර්තා කළ අතර තමන් විසින්ම නිරම්ාණය කරන ලද දුරදක්නයක් භාවිතයෙන් ඔහු විසින් තව දුරටත් එය නිරීක්ෂණය කරන ලදි.ඔහු විසින් රාජකිය සංගමයට ඉදිරිපත් කල වාර්තාවේ මෙ‍සේ සදහන් විය.“මේ වල්ගා තරුව මා විසින්  මුල් වරට දකින විට බලය වුයේ 227 කි. ග්‍රහ ලෝක මෙන් ‍නොව එකතැන රැඳුනා වූ තාරකා වල විෂ්කම්භය ඉහල බල යටතේ විශාලනය කිරීමේ දී සමානුපාතික ලෙස නිවැරදි ව විශාලනය නොවන බව මම අත්දැකීමෙන් දන්නෙමි. එනිසා මම 460 සහ 932
යන කාල බල යටතේ එය නිරීක්ෂණය කළෙමි. එවිට එහි විෂ්කම්භය බලයත් සමඟ  සමානුපාතිකව වැඩි වුනි. නමුත් එය සමඟ මා විසින් සසඳන ලද තාරකාවල විෂ්කම්බය බලය සමග සමානුපාතිකව වැඩි නොවුනි. ඉහළ බල වලදී මෙම වල්ගා තරැව අපැහැදිලි ගතියකින් දිස් වුනත් අනෙක් තාරකා වල පැහැදිලි බව ඒ අයුරින්ම තිබුණි. මේ කාරණා විලන් පෙනී යන්නේ මාගේ අනුමානයන් නිවැරදි බවය. මෑතක දී අප දුටු වල්ගාතරුව මෙය බව පැහැදිලි වේ.”හර්ෂල් විසින් නෙවිල් මැස්කිලයින් නමැති රාජකීය තාරකා විද්‍යාඥයාට තම සොයාගැනීම දැන් වූ අතර ඔහු විසින් මෙසේ ප්‍රතිචාර දක්වනලදි. “එය කුමක්දැයි කීමට මට ‍නොහැකිය නමුත් විකේන්ද්‍රීය ඉලිප්සයක ගමන් කරන වල්ගා තරැ මෙන් නොව එය සූර්යයා වටා වෘත්තාකාර කක්ෂයක ගමන් කරන සාමාන්‍ය ග්‍රහ ලොකයක් මෙන් දිස් වේ. වල්ගා තරැවේ  කොටාව හෝ වල්ගය මම තවම නොදැක්කෙමි.”තම නව වස්තුව වල්ගා තරැවක් ලෙස හර්ෂල් විසින් තවදුරටත් විස්තර කරන අතරතුරේ දී වෙනත් තාරකා විද්‍යාඥයින් මේ පිළිබද සැක පහල කරන ලදි.රුසියානු තාරකා විද්‍යාඥ ඇන්ඩර්සන් ජෝන් ලෙක්සල් විසින් පෘථිවිය සහ සුර්යයා අතර දුර මෙන් 18 ගුණයක් දුරක් සූර්යයා සහ යුරේනස් අතර ඇති බව ඇස්තමේන්තු කලේය.
පෘථිවි - සූර්ය දුරෙන් හතර ගුණයක්වත් ඈතින් පිහිටි වල්ගා තරුවක් මෙතෙක් නිරික්ෂණය කර නොතිබුණි. බර්ලින් තාරකා විද්‍යාඥ ජොහෑග් එලට් බෝඩ් විසින් නිගමනය කරන ලද්දේ එහි වෘත්තාකාර කක්ෂය නිසා එය වල්ගා තරැවකට වඩා ග්‍රහලෝකයක් වන්නට ඉඩ තිබෙන බවය.මෙම වස්තුව වැඩිකල් යන්නට පෙර ‍ග්‍රහ ලෝකයක් ලෙස ලොව පුරා අය පිලිගත්හ. 1873 දි හර්ෂල් විසින් ද එය ග්‍රහ ‍ලෝකයක් බව පිලිගත්තේ ය. මෙම සොයාගැනීම පිළිබද සතුටු වුනු තුන්වන ජොර්ජ් රජු විසින් හර්ෂල්ට පවුම් 2000 ක වාර්ෂක ත්‍යාගයක් දුර දක්නයෙන් නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකිවන පරිදි තම පදිංචියද මාරු කිරිමට හර්ෂල්ට සිදු විය.කක්ෂය හා භ්‍රමණයයුරේනස් ග්‍රහලොව- වළාකුළු රටා හා ටයිටේනියා ඔබිරන් චන්ද්‍රිකායුරේනස් සෑම පෘථිවි අවුරුදු 84 කටම වරක් සූර්යයා වටා පරිපූර්ණ වටයක් සම්පූර්ණ කරයි. එහි සිට සූර්යයාට ඇති මධ්‍යන්‍යය දුර කිලෝමීටර් බිලියන 3 ක් පමණ වේ. (AV20 පමණ) යුරේනස් මත සූර්යාලෝකනය තීව්‍රතාවය පෘතුවිය මතදී සුර්යයාලෝකයේ තීව්‍රතාවයෙන් 1/400 ක් පමණ වේ. එහි කක්ෂයේ මූලිකාංග මුලින්ම ගණනය කරන ලද්දේ 1783 දී පියරේ සිමෝන් ලාප්ලේස් විසිනි. කාලයත් සමගම ගණනය කරන ලද නිරීක්ෂණය කරන ලද
කක්ෂ ගමන් මාර්ගය අතර වෙනස් කම් මතුවීමට පටන් ගත් අතර 1841 දී ජෝන් කවුච් ඇඩම්ස් මෙම වෙනස වෙනත් නොපෙනෙන ග්‍රහලොවක් නිසා සිදුවීමට ඉඩ ඇති බවට ප්‍රථම වරට ප්‍රකාශ කළේය. 1845 දී ජෝන් යුර්බේන් ලි වැරියර් යුරේනස්ගේ කක්ෂය පිළිබඳව ඔහුගේම නිදහස් ගවේෂණ කටයුතු පටන් ගත්තේය. 1846 සැප්තැම්බර් 23 ජොහාන් ගොට්ෆ්‍රයිඩ් ගෝල්, ලීවැරියර් අනාවැකි පල කළ ස්ථානයේදීම අළුත් ග්‍රහලොවක් සොයා ගත් අතර එය පසුව නෙප්චූන් නමින් නම් කරන ලදී. අක්ෂයේ ඇලවීමයුරේනස්ගේ අක්ෂයේ ඇලවීම අංශක 980 ක් පමණ නිසා යුරේනස්ගේ භ්‍රමණ අක්ෂය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ තලයට බොහෝ දුරට සමාන්තරව පවතී. මෙම නිසා එහි සෘතු විපර්යාස අනෙකුත් ග්‍රහ ලෝකවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වේ. අනෙක් ග්‍රහලෝක සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ තලයට සාපේක්ෂව ඇලවෙන බෝල ලෙස දර්ශනය කළ හැකි අතර යුරේනස් වඩාත් සමාන වන්නේ පෙරළෙන බෝලයකටය. යුරේනස්ගේ සූර්ය නිවෘත්ති කාලය තුළදී එක් ධ්‍රැවයක් දිගටම හිරුට මුහුණලා තිබෙන අතර අනෙක් ධ්‍රැවය දිගටම හිරුට පසුපස හරවා පවතී. සමකය ආසන්නයේ පවතින තුනී තීරුවක් පමණක් වේගවත් දිවා රාත්‍රී චක්‍රයකට භාජනය වේ.යුරේනස්ගේ කක්ෂයේ අනෙක් පසදී යුරේනස්ගේ ධ්‍රැවවල සූර්යයා කෙරෙහි
දිශානතිය ප්‍රතිවිරුද්ධ වේ. සෑම ධ්‍රැවයක්ම එක දිගට අවුරුදු 42 ක සූර්යයාලෝකයක් ලබාගන්නා අතර එමෙන්ම එක දිගට අවුරුදු 42 ක් අදුරේද පවතී. වික්‍රාන්ති කාලය ආසන්නයේදී හිරු යුරේනස්ගේ සමකයට මුහුණපාන අතර එයට අනෙක් ග්‍රහලෝකවලට බොහෝ සමාන දිවා රාත්‍රී චක්‍රයක් ලබාදේ. යුරේනස් 2007 දෙසැම්බර් 7 එහි මෑතකදී සිදු වූ විශ්‍රවයට ළඟා විය.උතුරු අර්ධගෝලයවසරදකුණු අර්ධගෝලයශිශිර සූර්ය නිවෘත්තිය1902, 1986ගිම්හාන සූර්ය නිවෘත්තියවසන්ත විෂුවය1923, 2007ශරත් විෂුවයගිම්හාන සූර්ය නිවෘත්තිය1944, 2028ශිශිර සූර්ය නිවෘත්තියශරත් විෂුවය1965, 2049වසන්ත විෂුවයමෙම අක්ෂීය දිශානතියේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් යුරේනස් තම පරිභ්‍රමණ කාලය තුළදී මධ්‍යගත වශයෙන් එහි ධ්‍රැවාසන්න ප්‍රදේශවලට, සමකාසන්න ප්‍රදේශවලට වඩා විශාල සූර්ය ශක්තියක් ලබා ගනී. කෙසේ වුවද යුරේනස්ගේ සමකය එහි ධ්‍රැවවලට වඩා උෂ්ණාධික වේ. මෙයට හේතුව තවමත් අනාවරණය කොට ගෙන නැත. යුරේනස්ගේ අසාමාන්‍ය අක්ෂ ඇලවීමට ද නිවැරදි හේතුවක් නොදන්නා නමුත් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය නිර්මාණයේදී පෘතුවියේ ප්‍රමාණය ගත් ප්‍රාක් ග්‍රහලොවක් යුරේනස් සමග ඝට්ටනය නිසා මෙය සිදු වන්න‍ට ඇතැ
යි අනුමාන කෙරේ. 1986 වොයර් 2 හි පියාසැරියේදී යුරේනස්ගේ දක්ෂිණ ධ්‍රැවය සූර්යයාට බොහෝ සෙයින් කෙළින් එල්ල වී තිබුණි. මෙම ධ්‍රැවය දක්ෂිණ ධ්‍රැවය ලෙස නාමකරණය කරන ලද්දේ අන්තර් ජාතික තාරකා විද්‍යා සංගමයේ (International Astronomical Union) අනුමත කරන ලද අර්ථ දැක්වීමකට අනුවය. එහි දැක්වෙන පරිදි චන්ද්‍රිකාවක හෝ ග්‍රහලොවක උත්තරධ්‍රැවය වන්නේ ස්‍රර්යග්‍රහ මණ්ඩලයේ අචල තලයෙන් ඉහළට එසැවී තිබෙන ධ්‍රැවය වන අතර එයට ග්‍රහ ලෝකයේ භ්‍රමණ දිශාව බලනොපායි. කෙසේ වුවද සමහර අවස්ථාවලදී ධ්‍රැවතාවකරණය සඳහා වෙනස් සම්මුතියක් යොදා ගන්නා අතර ඒ පරිභ්‍රමණ දිශාවට අනුකූලව “දකුණත් නීතියෙන්” එම සම්මුතියට අනුව 1986 දී හිරුට මුහුණලා සිටියේ උත්තරධ්‍රැවයය. තාරකා විද්‍යාඥ පැට්‍රික් මුරේ මෙම සිද්ධිය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් පැවසුවේ “ඔබට කැමති එකක් හිතා ගන්න” යනුවෙනි. දර්ශනය1995- 2006 දක්වා යුරේනස්ගේ විද්‍යාමාන විශාලත්වය +5.6 සිට +5.9 දක්වා උච්ඡාවචනය වූ අතර පියවි ඇසට +6.5 ක සීමාවක දර්ශනයක් ලබාදුණි. එහි කෝණික විෂ්කම්භය විකලා 3.4 – 3.7 අතර වන අතර මෙය විකලා 16 සිට 20 දක්වා සෙනසුරුගේ කෝණික විශ්කම්භය සමග සැසඳිය යුතුය. පැහැදිලි අහ
සේදී යුරේනස් පියවි ඇසට අදුරේදී දර්ශනය වන අතර දුරදක්නයකින් අපැහැදිලි තත්ව යටතේ වුවද පැහැදිලිව දර්ශනය කර ගත හැක. බාහිර විෂ්කම්භය 15 – 23cm වූ දුරදක්න මගින් කොටසක් අඳුරු පැහැයෙනුත් කොටසක් ලා නිල් පැහැයෙනුත් සහිත තැටියක් ලෙස යුරේනස් පෙනෙන අතර විශ්කම්භය 25cm හෝ ඊට වැඩි විශාල දුරදක්න මගින් වළාකුළු රටා හා ටයිටේනියා ඔබිරන් වැනි විශාල චන්ද්‍රිකා පවා දර්ශනය කර ගත හැකිය.මූලාශ්‍ර↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;OED නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;BBCOUP නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ Seligman, Courtney. "Rotation Period and Day Length". සම්ප්‍රවේශය අගෝස්තු 13, 2009.↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 Williams, Dr. David R. (ජනවාරි 31, 2005). "Uranus Fact Sheet". NASA. සම්ප්‍රවේශය අගෝස්තු 10, 2007.↑ "The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter". අප්‍රේල් 3, 2009. අප්‍රේල් 20, 2009 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය අප්‍රේල් 10, 2009. (
produced with Solex 10 written by Aldo Vitagliano; see also Invariable plane)↑ Yeomans, Donald K. (ජූලි 13, 2006). "HORIZONS System". NASA JPL. සම්ප්‍රවේශය අගෝස්තු 8, 2007. – At the site, go to the "web interface" then select "Ephemeris Type: ELEMENTS", "Target Body: Uranus Barycenter" and "Center: Sun".↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;Seidelmann2007 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ Munsell, Kirk (මැයි 14, 2007). "NASA: Solar System Exploration: Planets: Uranus: Facts & Figures". NASA. සම්ප්‍රවේශය අගෝස්තු 13, 2007.↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;Jacobson1992 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;ephemeris නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;Podolak1995 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ 12.0 12.1 උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;Lunine1993 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ Feuchtgrube
r, H. (1999). "Detection of HD in the atmospheres of Uranus and Neptune: a new determination of the D/H ratio". Astronomy and Astrophysics. 341: L17–L21. Bibcode:1999A&A...341L..17F. {{cite journal}}: Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;Lindal1987 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;Conrath1987 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණිvteසෞරග්‍රහ මණ්ඩලයසූර්යයාබුධසිකුරුපෘථිවියඅඟහරුසෙරස්බ්‍රහස්පතිසෙනසුරුයු‍රේනස්නෙප්චූන්ප්ලූටෝහවුමේයාමාකේමාකේඑරිස්ග්‍රහලෝකභූමිෂ්ඨ ග්‍රහලෝකබුධසිකුරුපෘථිවියඅඟහරුයෝධ ග්‍රහලෝකබ්‍රහස්පතිසෙනසුරුයු‍රේනස්නෙප්චූන්වාමන ග්‍රහලෝකසෙරස්ප්ලූටෝහවුමේයාමාකේමාකේඑරිස්වළලුබ්‍රහස්පතිසෙනසුරු (රියා)චරික්ලෝකයිරන්යුරේනස්නෙප්චූන්හවුමේයානුචන්ද්‍රයෝභූමිෂ්ඨචන්ද්‍රයාවෙනත් පෘථිවි ආසන්න වස්තූන්අඟහරුගේෆෝබෝස්ඩෙයිමෝස්බ්‍රහස්පතිගේගැනිමේඩ්කැලිස්ටෝඅයෝයුරෝපාසියල්ල 79සෙනසුරුගේටයිටන්රියාඅයැපුටුස්ඩියෝන්ටෙතිස්එන්ස