LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ක පල්ලියක් ඉදිරිපිටදීබාලදක්ෂ ක්‍රමය පොදු වශයෙන් ගොඩ නැගීමේදී බාලදක්ෂයන් කුඩා කණ්ඩායම් වශයෙන් එකට එකතු වී තම තමන්ගේ අත්දැකීම්, ආගම් සහ ක්‍රියාකාරකම් බෙදාහදා ගැනීම මගින්, යහපත් පුරවැසියන් බිහි කිරීමත්, නිවරදි තීරණ ගත හැකි පුද්ගලයන් බවට පත් කරලීමත් අපේක්ෂා කෙරේ.ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස ආදරය බෙදාහැරීම, එළිමහන් ක්‍රියාකාරකම් කිරීම සැලකිය හැකිය. ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරකම් අතර කදවුරු බැදීම, වනවිද්‍යාව, ජල ක්‍රිඩා, පාගමන් සහ ක්‍රීඩා සමන්ව්ත වේ.කදවුරු බැදීම කාණ්ඩ වශයෙන් බොහෝවිට සංවිධානය වුවද සමාසික හා ජම්බෝරි ලෙසද සංවිධනය කෙරේ. කදවුරු බැදීම වසරකට කිහිප වතාවක් සති අන්තයේදී ප්‍රාදේශීය කාණ්ඩ හෝ කලාපීය කාණ්ඩ කිහිපයක් එකට එකතු වී පවත්වනු ලබයි. මේවා සදහා ආවේනික තේමාවන් සාමාන්‍යයෙන් පවතී. ලෝක බාලදක්ෂ සාකච්ඡා සභාව ආරම්භයේ දී ජ්‍යෙෂ්ඨ බාලදක්ෂයන් වෙනුවෙන් ආරම්භ වුවද ප්‍රධානතම ඉලක්කගත ප්‍රජාව වූයේ බාලදක්ෂ නායකවරුන්ය. ජම්බෝරි යනු දේශීය හෝ විදේශීය බාලදක්ෂයන් විශාල සංඛ්‍යාවක් එකතුව සෑම වසර 4ක‍ට වරක් සතියක් හෝ දෙකක් පුරා එකට එකතුව කදවුරු බැදීමයි. මෙවැනි උත්සව වලදී එහි යොදා ගන්නා තේමාවට අනුකූලව නොයෙකුත් ක්‍රියාකාරකම්
රාශියක් බාලදක්ෂයින් අතර පවත්වයි.සමහර රටවල් වල බාලදක්ෂයන් සදහා වර්ෂය ඉස්මතු කරනු වස් ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේ අවම වශයෙන් සතියක කාලයක් එලිමහන් ක්‍රියාකාරකම් සදහා නියැලීම සිදුකරයි. එලිමහන් ක්‍රියාකාරකම් ලෙස කදවුරු බැදීම, පාගමන්, යාත්‍රා කිරීම් හෝ තම කණ්ඩායම සමඟ වෙනත් චාරිකාවක යෙදීම හෝ පුළුල් සහභාගීත්වයක් සහිත ග්‍රීෂ්ම ඍතු කදවුරු බැදීමක් විය හැකිය. ග්‍රීෂ්ම ඍතු කදවුරු බැදීමට සහාභාගී වන බාලදක්ෂයන් කුසලතා පදක්කම්, ප්‍රගතිය හා නිවරදි බාලදක්ෂ නිපුනතා වර්ධනය කරගනී. ග්‍රීෂ්ම ඍතු කදවුරු වැඩිහිටි බාලදක්ෂයන් වෙනුවෙන් යාත්‍රා කිරීම, කදු නැගීම, මාළු බෑම වැනි ක්‍රියාකාරකම් සිදුකරමින් පවත්වාගෙන යා හැකිය.අන්තර්ජාතික එකමුතුව හා සාමය වර්ධනය කරලීම, බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය මගින් තම භූමිකාවක් ලෙස ඉටු කරයි. වඩා පුළුල් ප්‍රජාවකට වඩාවැඩි වාසියක් උදාවන අයුරින් ක්‍රියාකාරකම් සැලසුම් කිරීම, පක්ෂපාතීත්වය අභියෝගයට ලක් කිරීම, විවිධත්වය දරා ගැනීමට ධෛර්ය්‍ය දීම තුලින් මෙම අරමුණ ඉටු කර ගැනීමට දැනටමත් මුල් පුරා ඇත. එවැනි වැඩසටහන් අතර විවිධ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සමග අත්වැල් බැද ගැනීම සදහන් කල හැකිය.  නිල ඇදුම
සහ පදක්කම්බාලදක්ෂ නිල ඇදුම යනු ප්‍රධාන වශයෙන් බාලදක්ෂයකු හදුනා ගත හැකි ලක්ෂණයයි. බේඩින් පවෙල් සාමිතුමාගේ වචන වලට අනුව එය රටක සියළුම සමාජ තත්වයන්හි වෙනස්කම් වසා සමානාත්මතා වර්ධනය කරයි. එමෙන්ම එය රාජ්‍යය, වංශය, ඇදහිලි ආදිය පසෙක ලා සියළුම සාමාජිකයන්ට සහෝදරත්වයෙන් සලකයි. කාකි කමීසය, කොට කලිසම සහ කදවුරු හිස් වැසුමකින් සමන්විත ප්‍රථම නිල ඇදුම මගින් එකල බාලදක්ෂයා හදුනාගන්නා ලදී.බාලදක්ෂයකු ලෙස ඇදීම මගින් වැඩිහිටියන් සහ තරුණයන් අතර පවතින වයස් පරතරය අඩුවන බැවු විශ්වාස කල බේඩින් පවෙල් සාමිතුමා  කොට කලිසමකින් සැරසී සිටියේය. වර්ථමාන නිල ඇදුම නිල්, තැඹිලි, රතු හෝ කොල පැහැයක් ගන්නා අතර කොට කලිසම වෙනුවට දිග කලිසම වසර පුරාම හෝ ශීත ඍතුවේදී පමණක් හෝ භාවිතා කරයි.සමානාත්මතාවය, පෞරුෂය පමණක් නොව ප්‍රායෝගිකත්වයද වැඩිදියුණු වන සේ බාලදක්ෂ නිල ඇදුම නිර්මාණය කර තිබේ. කමීසය සාම්ප්‍රදායිකව ඝන වාටියකින් සමන්විත වූයේ හදිසි අවස්ථාවකදී භාවිතයට ගත හැකි අයුරෙනි. එසේම තම කරප‍ටිය ත්‍රිකෝණාකාර වෙළුම් පටියක් ලෙසද තම මේස් ප‍ටිය හදිසියකදී තදින් බැදීම‍ට රැහැනක් සේ භාවිතා කිරීමටද යොමු කරවන ලදී.බාලදක්ෂ නිල ඇදුමට විව
ිධ පදක්කම්ද ඇතුලත් වේ. ඒ අතර වුඩ් බැජ්, ලෝක සාමාජික පදක්කම කැපී පෙනේ. බාලදක්ෂයන් සතුව ජාත්‍යන්තරව හදුනා ගන්නා සංකේත 2ක් ඇත. එනමි ලෝක බාලදක්ෂිකා සංගමයේ සාමාජිකාවන් භාවිතා කරන ත්‍රිපත් ලාංඡනය සහ ලෝක බාලදක්ෂ සංගමයේ සාමාජිකයන් භාවිතා කරන fleur-de-lis  ලාංඡනයයි.බ්‍රිතාන්‍ය බාලදක්ෂයන් විසින් ස්වස්තිකය තම ලාංඡනය ලෙස මුල් කාලයේදී භාවිතා විය.වයස් කාණ්ඩ සහ ඒකකහොංකොං පෝතක බාලදක්ෂයන් පිරිසක්බාලදක්ෂ හා බාලදක්ෂිකා ව්‍යාපාරය සාමාන්‍යයෙන් ළමුන්ගේ වයස හෝ පාසලේ ඉගෙනගන්නා වසර අනුව කාණ්ඩයන් වලට බෙදනු ලැබේ. මෙම කාණ්ඩයන් සදහා ක්‍රියාකාරකම් ඔවුනගේ වයසට සරිලන සේ නිර්මාණය කර ඇත. කාලයත් සමග මෙම කාණ්ඩයන් දේශීය සංස්කෘතියට සහ අදාළ පරිසරයට යෝග්‍ය අයුරින් වෙනස් වීම් වලට භාජනය විය.බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය වයස 11-17 අතර යෞවනයන් සදහා මුලින් ආරම්භ විය. වයස අවුරුදු 6-10 සහ අවුරුදු 18-25 අතර වයස් කාණ්ඩ සදහා කණිෂ්ට හා ජ්‍යෙෂ්ට ලෙස පසුකාලීනව බාලදක්ෂ හා බාලදක්ෂිකා සංගයමන් කාණ්ඩ බෙදුනි.1920-1940 අතර කාලයේදී පැවති සාම්ප්‍රදායික වයස් සීමාවන්:වයස් සීමාවබාලදක්ෂ කාණ්ඩයබාලදක්ෂිකා කාණ්ඩය8 to 10පෝතක බාලදක්ෂක
ණිෂ්ට බාලදක්ෂිකා 11 to 17බාලදක්ෂබාලදක්ෂිකා18 සහ ඉහලජ්‍යෙෂ්ට බාලදක්ෂ ජ්‍යෙෂ්ට බාලදක්ෂිකා කුඩා ළමුන් සදහා වන වැඩසටහන් මෙන්ම වැඩිහිටි ළමුන් සදහා වන වැඩසටහන් විවිධ නම් වලින් හැදින්වේ. එසේම විශේෂ අවශ්‍යතා ඇති ළමුන් වෙනුවෙන් මෙන්ම ගුවන් බාලදක්ෂ, සාගර බාලදක්ෂ වැනි විශේෂිත පරාස පුරා බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය ව්‍යාප්තව ඇත.වැඩිහිටියන් සහ නායකත්වයපෝලන්ත බාලදක්ෂිකාවන් පිරිසක්හිටපු බාලදක්ෂයන් බාලදක්ෂිකාවන් ඇතුළු වැඩිහිටියන් බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය කෙරෙහි කැමැත්තක් දක්වා ජාත්‍යන්තර බාලදක්ෂ හා බාලදක්ෂිකා මිත්‍රත්ව සංගම් වල සාමාජිකත්වය දරති. ඇමරිකාව පිලිපීනය වැනි රටවල විශ්ව විද්‍යාල සිසුන් තම උපාධියෙන් පසුව පවා මෙවැනි මිත්‍රත්ව සංගම් වලට ඇතුලත් වෙයි.බාලදක්ෂ කණ්ඩායම් සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාත්මක වන්නේ ස්වේච්චා වැඩිහිටියෙකු මගිනි. බාලදක්ෂ නායකත්ව පදවිය නිල ඇදුමෙන් සහ එසේ නොවන ලෙස කොටස් 2කින් යුතුයි. නිල ඇදුමෙන් යුතු නායකයින් විධිමත් පුහුණුවකින් සහ සංගමය තුල ඉහල පෙල සහතිකයකින් සමන්විත යුතුය.එක් එක් රටවල් තුල ජාතික වශයෙන් සංවිධානය වී ඇති ආකාරය අනුව නිල ඇදුමෙන් යුත් පදවි ලෙස ප්‍රාදේශීය, දිස්ත
්‍රික්, රටේ ප්‍රධාන කොමසාරිස්වරුන් සැලකේ.ලෝකය පුරා බාලදක්ෂයෝමහා බ්‍රිත්‍යානයෙන් ඇරඹි අඩිපාරේ යමින් බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය ලෝකය පුරා ව්‍යාප්ත විය. 1909 මැයි 21 දා බ්‍රිත්‍යානය ආධිපත්‍යයෙන් පිටත ව්‍යාප්ත වූ පලමු රට ලෙස චිලී රට නම්  වේ. මේ වනවිට ලෝකයේ බොහෝ රටවල් පුරා අවම තරමින් එක් බාලදක්ෂ කණ්ඩායමක් හෝ පැතිර පවතී. මේවා එකින්එකට ස්වායත්ත වුවත් අන්තර්ජාතිකව එකට සම්බන්ධව පවතී. 1922 දී බාලදක්ෂ කණ්ඩායම් පාලනය කිරීමට අදාල ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් සමග ලෝක බාලදක්ෂ සංගමය ආරම්භ විය. ඊට අමතරව සෑම වසර 4කට වරක් ලෝක බාලදක්ෂ ජමිබෝරිය සංවිධානය කිරීමේ වගකීමත් ඔවුන් සතුව පවතී.1928 දී ලෝක බාලදක්ෂ සංගමය වලට සමගාමීව බාලදක්ෂිකා සංගම් වෙනුවෙන් ලෝක බාලදක්ෂිකා සංගමය ඇරඹීය. එය ජාත්‍යන්තර මධ්‍යස්ථාන වන මෙක්සිකෝවේ අවර් කබානා, ස්විස්ටර්ලන්තයේ අවර් චාලට්, මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ පැක්ස්ලොජ්, ඉන්දියාවේ සංගම් යන ස්ථාන වල වගකීමද මොවුන් සතුය.සාමාජිකත්වය2008 වසර වන විට ලොව පුරා රටවල් 216 ක් පුරා ලියාපදිංචි බාලදක්ෂයන්  මිලියන 31 ඉක්මවා ඇති අතර ලියාපදිංචි බාලදක්ෂිකාවන් සංඛ්‍යාව මිලියන 10 ඉක්මවයි.බාලදක්ෂ හා බාලදක
්ෂිකාවන් සංඛ්‍යාව සැලකීමේදී ලොව පලමු ස්ථාන 20 හිමිකර ගන්නා රටවල් පහත දැක්වේ.රටසාමාජිකත්වයබාලදක්ෂ හදුන්වාදුන් වසරබාලදක්ෂිකා හදුන්වාදුන් වසරඉන්දුනීසියාව17,100,000 19121912ඇමරිකාව7,500,000 19101912ඉන්දියාව4,150,000 19091911පිලිපීනය2,150,000 19101918තායිලන්තය1,300,000 19111957බංගලාදේශය1,050,000 19201928එංගලන්තය1,000,000 19071909පාකිස්ථානය575,000 19091911කෙන්යාව480,000 19101920කොරියාව270,000 19221946ජර්මනිය250,000 19101912උගන්ඩාව230,000 19151914ඉතාලිය220,000 19101912කැනඩාව220,000 19081910ජපානය200,000 19131919ප්‍රංශය200,000 19101911බෙල්ජියම170,000 19111915පෝලන්තය160,000 19101910නයිජීරියාව160,000 19151919හොංකොං160,000 19141916මතභේද සහ ගැටුම්R. Tait McKenzie නම් වූ නියමිත නිල ඇදුමින් සැරසුනු බාලදක්ෂයෙකුගේ ප්‍රතිමාව1900 දී බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය ආරම්භ වූ කාලයේ සිටම විවිධ සමාජීය මතවාදයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවිය. ඒ අතර දකුණු ඇමරිකාවේ මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ අරගල
සහ ඉන්දියා‍‍වේ දේශාභිමාන කණ්ඩායම් වල ප්‍රතිරෝධය සැලකිය හැකිය. අප්‍රිකාවට බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය, බ්‍රිතාන්‍යය නිලධාරීන් විසින් තම පාලනය ශක්තිමත් කිරිමට හදුන්වා දුන්නද, බාලදක්ෂ නීතිවල එන බාලදක්ෂයා අන් සෑම බාලදක්ෂයකුගේම සහෝදරයකි යන්න භාවිතා කරමින් ස්වාධීන රාජ්‍යයක් සදහා ඉල්ලීම් කරන්නට විය.බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය සතු අධිකාරිමය නොවන සහ පුද්ගල සාරධර්ම වර්ධනය කිරීමේ ස්වභාවය නිසා ආඥාදායක පාලන ක්‍රමයන් විසින් රාජ්‍ය පාලනය යටතට ගැනීම හෝ තහනමි සංවිධානයක් ලෙස නම් කල අවස්ථා දැකිය හැකිය. කලාව තුලදී බාලදක්ෂයෝබාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය 20 වන සියවසේදී විවිධාකාර කලා නිර්මාණ වලට වස්තු බීජය විය. විශේෂයෙන් එක්සත් ජනපදයේ මෙය බොහෝ ව්‍යාප්ත විය. නිදසුනක් ලෙස Indiana Jones and the Last Crusade චිත්‍රපටියේ ඉන්දියානා ජොන්ස් නැමති බාලදක්ෂයා විසින් තම ජීවන මෙහෙවර ලෙස සලකා සොයාගත් කොරොනාඩෝ කුරුසය හැදින්විය හැකිය.Norman Rockwell, Pierre Joubert සහ Joseph Csatari වැනි පින්තාරුකරුවන්ගේ නිර්මාණ මෙන්ම 1966 තිරගත වූ Follow Me, Boys! චිත්‍රපටියද ප්‍රධාන වේ. හාස්‍යජනක බාලදක්ෂ ජීවිතය අළලා නිර්මාණය වූ Troop Beverly Hills (1989),
Down and Derby (2005), Scout Camp වැනි චිත්‍රපටි සැලකිය හැක.බොහෝ චිත්‍රපටි හා ආලේඛන සදහා ඇමරිකානු ජාතික බාලදක්ෂයන්ගේ නිල ඇදුම සහ පදක්කම් යොදා ගැනීම දැකිය හැකිය. නිදසුන් ලෙස Order of the Straight Arrow, Indian Guides, Man of the House සැලකිය හැකිය.වාඩිවීම හෝ නිදාගැනීම පිණිස භාවිතා කරයි.අමු ද්‍රව්‍යපන්කුකුල් සායම්ආශ්‍රිත ලිපිමාගලප්‍රතිපදාර්ථයඋච්ඡේදනයඋපකරණඅංශු ත්වරකයපෙනිං හබකවිල්සන් කුටීරයප්‍රතිඅංශුපොසිට්‍රෝනයප්‍රතිප්‍රෝටෝනයප්‍රතිනියුට්‍රෝනයභාවිතාපොසිට්‍රෝන විමෝචන ඡේදනමූර්තනයඉන්ධනසංවිධානALPHA සහයෝගිත්වයATHENAATRAPCERNRHICජනයාපෝල් ඩිරැක්කාල් ඩේවිඩ් ඇන්ඩර්සන්ආන්ද්‍රේ සැකරෝෆ්vteප්‍රතිපදාර්ථ යනු, අංශුමය භෞතික විද්‍යාවෙහිදී හා ක්වොන්ටම් රසායන විද්‍යාවෙහිදී හමුවන ප්‍රතිඅංශු පිළිබඳ සංකල්පයේම තවත් ඉදිරි පියවරකි.  සාමාන්‍ය පදාර්ථය අංශුවලින් සමන්විත වන ආකාරයට ප්‍රතිපදාර්ථය ප්‍රතිඅංශුවලින් සමන්විත වේ. සාමාන්‍යය පදාර්ථයේ හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවක් එක් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක හා එක් ප්‍රෝටෝනයක සංකලනයෙන් සෑදෙන ආකාරයටම ප්‍
රති-ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් ( පොසිටෝනයක් එනම් ධන ආරෝපණයක් දරන ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් ) හා ප්‍රති-ප්‍රෝටෝනයක් (ඍණ ආරෝපණයක් දරන ප්‍රෝටෝනයක්) සංකලනයෙන් ප්‍රති-හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවක් නිර්මාණය විය හැක‍. තවද, ප්‍රතිඅංශු හා අංශු එකිනෙක හමු වූ විට සිදුවන ආකාරයට පදාර්ථය හා ප්‍රතිපදාර්ථය හමුවීමේදී උච්ඡේදනයට භාජනය වෙමින් අධි ශක්ති ප්‍රෝටෝන (ගැමා කිරණ) හෝ වෙනත්  අංශු-ප්‍රති අංශු යුගල උපදවනු ඇත. තවද, පදාර්ථ-ප්‍රතිපදාර්ථ උච්ඡේදනය නිසා හටගන්නා අංශු උච්ඡේදන ඵලයන්හි ස්කන්ධයත් මුල් පදාර්ථ - ප්‍රතිපදාර්ථ යුගලයේ ස්කන්ධයත් අතර වෙනසට අනුරූප ශක්තිය බොහෝ විට අති විශාල අගයක් වේ.අපට නිරීක්ෂණය වන විශ්වය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ පදාර්ථයෙන් සමන්විත වීමට  හේතුව පිළිබඳවත්, විශ්වයේ සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ ප්‍රතිපදාර්ථයෙන් සමන්විත ප්‍රදේශ පවතී ද යන්න පිළිබඳවත්, ප්‍රතිපදාර්ථය අවශ්‍ය පරිදි  ප්‍රයෝජනයට ගතහැකි වුවහොත් කළ හැකි වන්නේ මොනවාද යන්න පිළිබඳවත් විද්‍යා සහ විද්‍යා ප්‍රබන්ධ ක්ෂේත්‍රවල විවිධ මත වාද නිර්මාණය වී තිබේ. කෙසේ නමුත් අපට හමුවන නිරීක්ෂණයන් මත විශ්වය තුළ පවතින ප්‍රතිපදාර්ථ හා පදාර්ථ අතර අසමමිතිය භෞතික විද්‍යාවේ මේ දක්වා විසඳුම් නොමැති ප
්‍රධානතම ගැටළු අතරින් එකක් බවට පත්ව තිබේ. අංශු හා ප්‍රතිඅංශූ නිර්මාණය බැරියෝන-ජනන විද්‍යාව ලෙස හැඳින්වේ.හුරුළු වන රක්ෂිතයහුරුළු වන රක්ෂිතයපිහිටීම උතුරු මැද පළාත, ශ්‍රී ලංකාවකිට්ටුම නගරයඅනුරාධපුරයඛණ්ඩාංක﻿ / ﻿8.21000°N 80.84972°E﻿ / 8.21000; 80.84972ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿8.21000°N 80.84972°E﻿ / 8.21000; 80.84972වර්ග ප්‍රමාණය25.50 කිමී²පිහිටවූයේ1977[1]පාලක ආයතනය වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව1977 ජනවාරියේදී ශ්‍රී ලංකාවේ හුරුළු වන රක්ෂිතය ජෛවගෝල රක්ෂිතයක් ලෙසින් නම් කෙරිණි. මෙම වන රක්ෂිතය ශ්‍රී ලංකා අලියාගේ වැදගත් වාසභූමියක් වෙයි.[2] හුරුළු වනය නියෝජනය කරන්නේ  ශ්‍රී ලංකාවේ වියලි-කලාපයේ වියලි  සදාහරිත වනාන්තරයන් වෙයි. [3] හුරුළු වන රක්ෂිතය වටා වෙනත් බොහෝ රක්ෂිත ප්‍රදේශයන්ද පිහිටා ඇත. ඒවා අතර රිටිගල දැඩි රක්ෂිතය, මින්නේරිය-ගිරිතලේ සහ මහවැලි පිටාර තැන්න ස්වභාවික රක්ෂිත, වස්ගමුව ජාතික වනෝද්‍යානය සහ කහල්ල-පල්ලෙකැලේ අභයභූමිය යන ඒවා වෙති.භෞතික ලක්ෂණවාර්ෂීක මධ්‍යයනය උෂ්ණත්වය  27.3 °C වන අතර ප්‍රදේශය  මිමී 1,600 ක  වාර්ෂික වර්ෂාපතනයක් ලබයි. අප්‍රේල්/මැය
ි සිට සැප්තැම්බර් මාසයන් අතර මාස තුනක් සිට හයක් දක්වා පැහැදිලි වියලි කාලයක් අනවරත ලෙසින් පවතියි.[4] මුහුදු මට්ටමේ සිට  90 මී සිට 150 මී දක්වා අගයන් අතර උන්නතාංශය පවතියි.[5]ආශ්‍රිත↑ "යුනෙස්කෝස් මෑන් ඇන්ඩ් ද බයෝස්පියර් ප්‍රෝග්‍රෑම් (MAB)". unesco.org. යුනෙස්කෝ. සම්ප්‍රවේශය 2009-05-26.↑ "මින්නේරිය - වෙයා ද  පැකිඩර්ම්ස් රෝම් නවු". lakdiva.com. දි අයිලන්ඩ්. සම්ප්‍රවේශය 2009-05-26.[භින්න වූ සබැඳිය]↑ වික්‍රමනායක, එරික් ඩී. "ශ්‍රී ලංකා ඩ්‍රයි-සෝන් ඩ්‍රයි එවර්ග්‍රීන් ෆොරස්ට්ස් (IM0212)". worldwildlife.org. WWF. සම්ප්‍රවේශය 2009-05-26. {{cite web}}: Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)↑ "මොන්සූන් ෆොරස්ට්ස්". ද සන්ඩේ ටයිම්ස් (විජය ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම.). 2003-07-20. http://sundaytimes.lk/030720/funday/4.htm. සම්ප්‍රවේශය කෙරුණු දිනය 2009-05-26. ↑ "හුරුළු". unesco.org. යුනෙස්කෝ. 2002-02-08. සම්ප්‍රවේශය 2009-05-26.මෙම ලිපිය වනාහි Hindu iconography ලිපියෙහි  ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ සිට සිංහල වෙත  නොනිමි පරිවර්තනයකි .ඉංග්‍රීසි සහ සිංහල යන භාෂාවන්හි
සුදුසු හා ප්‍රමාණවත් පරිචයක් ඇත්නම්, මෙම පරිවර්තනය සම්පූර්ණ කිරීමට ඔබට අවකාශ ඇත.අදාල විෂය පිලිබඳ දැනුවත්නම්, නැවුම් ස්වයං නිර්මාණයක් ලෙස ලිපිය සම්පූර්ණ කිරීමට ඔබට අවකාශ ඇත.හින්දු ප්‍රතිමා ශිල්පය : සංකේතහින්දු ප්‍රතිමා ශිල්පයෙහි දැක්වෙන හින්දු දෙවිදේවතාවෝ, පුරාණෝක්තීන්හි පිළිබිඹුවන චරිත සහ ඒ හා සබැඳි සංකේත කිහිපයක් පහත දැක්වෙයි.දෙවියා හෝ දේවතාවා  අදාල සංකේතය සටහනබ්‍රහ්ම                        පියුම,හංසය                                               ලෝක නිර්මාණය පිළිබද සංකේතය       විෂ්ණු		        පියුම,නාග,චක‍්‍රය,සක්ගෙඩිය, යගදාව,නිල් පැහැයශිව                         තෙවැනි ඇස,නාගයා, අඩසඳ, බෙරය, දිවිසම, ත්‍රිශුලය,ශිවලිංගය,ලක්ෂ්මී                      පියුම, බකමූණා                                             ධනය හා සෞභාග්‍ය පිළිබඳ සංකේතය පාර්වතී	                සිංහයා                                                    සරුබව පිළිබද සංකේතය,ශිවගේ භාර්යාව සරස්වතී	පියුම, මයුරා, හංසයා. වීණාව,                          සුදු පැහැය	ඉගෙනුම සහ කලාවපිළිබඳ සංකේතයරාමා
දුන්න සහ ඊතලය	                                  ධාර්මිකත්වය පිළිබඳ සංකේතය,විෂ්ණුගේ අවතාරය ක්‍රිෂ්ණා     ගවදෙන, කිරි, වස්දණ්ඩ මයුර පිහාටු, නීලකාල වර්ණය විෂ්ණු ගේ අවතාරය ගනේෂ    මූෂිකයා (මීයා )				          ශුභ අනාගතය පිළිබඳ සංකේතයහනුමන්			යගදාව                                                    භක්තිය පිළිබඳ සංකේතය,ශිවගේ අවතාරයහින්දු සක්‍රමේන්තුහින්දු සක්‍රමේන්තු යනු හින්දු භක්තිකයින්ට උතුම් වු භෞතික වස්තූන් හෝ සළකුණුයි. බොහෝ විට මේවා පූජා කටයුතු ඇතුළු ආගමික කටයුතු වලට යොදා ගන්නා ද්‍රව්‍ය වේ.තිලකයනළලේ හෝ ශරීරයේ වෙනත් තැනක අඳිනු ලබන සළකුණකි. මෙය ආගමික භක්ති පෙන්නුම් කරන ලකුණක් සේ සැළකේ. හින්දු භක්තිකයන් නිතරම තිලක තබන අතර, උත්සව අවස්ථාවලදී විශේෂයෙන්ම තිලක තබයි. තිලකයේ හැඩය අදහනු ලබන දේවතාව අනුව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස "U" හැඩති තිලකය විෂ්ණු භක්තිකයන් තබනු ලබන අතර, ශිව භක්තිකයන් සමාන්තර ඉරි තුනක් ලෙස තිලක තබනු ලබයි. මේවා කහ, සාදිලිංගම්, අරන් කහ, මැටි හා අළු භාවිතා කර තබනු ලබයි. විවාහක හින්දු කතුන් විවාහය හැඟවීමට අලංකාර සාදිලිංගම් තිත් හෝ බිංදු නළල මත තබනු
ලබයි. මෙය බටහිර රටවල භාවිතා වන මඟුල් මුදුවට සමාන වේ. දකුණු ඉන්දියානුවන් මෙය "පොට්ටු" ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. "පොට්ටු" හෝ "තිලක" තබන ස්ථානය, හැඩය, ප්‍රමාණය අදහනු ලබන දෙවියන් අනුව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස උතුරු ඉන්දියානු තිලකය කොණ්ඩය සමඟ මදක් පහළින් තබනු ලබන අතර දකුණු ඉන්දියානුවන් එය ඇහිබැමි අතර මැදින් තබයි. නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ (වි‍ශේෂයෙන් බටහිර බෙංගාලයේ) විශාල තිලක දුර්ගා දේවියට ඇති භක්තිය පෙන්නුම් කිරීමට නළල මත තබනු ලබයි.විභූතිවිභූති යනු ගින්දර සම්බන්ධ වන්නා වු පූජා ක්‍රම වලින් ලබාගන්නා ශුද්ධ අළුයි. ගින්දරෙන් ඇතිවන්නා වු අළු ස්වභාවිකවම පවිත්‍ර ලෙස සැළකේ. මෙම අළුවලින් නළලේ සමාන්තර  ඉරි තුනක් අදිනු ලැබේ. ඉන් පෙන්නුම් කරන්නේ ශිව භක්තියයි. සමහරක් හින්දු බැතිමතුන් මෙම ඉරිතුන මත "U" සළකුණක් තබයි. මෙය මිශ්‍ර ලෝහයෙන් අඳිනු ලැබේ. මෙමඟින් ශිව - විෂ්ණු සංයෝගය දැක්වේ.ශරීරයෙහි  හටගැන්ම දුවිලි හා අළුවලින් බවද, එය නැවතත් අළු හා දුවිලි බවට පත්වන බවද, අළු ශරීරයේ ආලේපයෙන් පෙන්නුම් කරයි. අළු යනු අස්ථිරත්වයේ සළකුණයි. මේ අතර ඇති අන්සියල්ල මායාවකි.විභූති ගැල්වීමෙන් පෙන්වනුයේ එම පුද්ගලයා නරක සිතුව
ිලි මැඬලන බවත්, (රාගය,වෛරය, ඊර්ෂ්‍යාව, තණ්හාව) එසේ නොකලහොත් දුක් කරදර ඇතිවන බවත් දන්නා බවයි.රුද්‍රාක්ෂමේවා රුද්‍රාක්ෂ ගසෙන් ලබා ගන්නා ඇටවේ. හින්දු පුරාණ කතා අනුව මෙය ශිව දෙවියන්ගේ (රුද්‍ර ලෙසද හඳුන්වයි) කඳුළු නිරූපණය කරයි. මේවා මාලයක් ලෙස අමුණා සකසා ගන්නා කොන්තය (අක්ෂමාලාව) යාතිකා කිරීමේදී හෝ භාවිතා කිරීමේදි භාවිත කරයි.මිනිස් මොළයේ අනුරුවක්මිනිස් මොළය ස්නායු පද්ධතිය තුළ වැදගත් අවයවයක් වන අතර ඉතා සංකීර්ණතාවකින් යුතු අවයවයකි.මිනිස් මොළය මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතිය (කපාල හා සුසුම්නාව අඩංගු) පර්යන්ත ස්නායු පද්ධතිය  පාලනය කරන අතර සෑම ක්‍රියාකරීත්වයක්ම පාලනය කෙරේ. අනිච්ඡානුග හෝ අඩු මට්ටමේ ක්‍රියාවන් (හෘද ස්පන්දන වේගය, ශ්වසනය, ආහාර ජීර්ණය, ඉච්ඡානුග පාලනයකින් තොරව මොළයෙන් සිදුවේ. විශේෂයෙන්ම ස්වයං සාධක ස්නායු පද්ධතිය මඟිනි. සංකීර්ණ හා උසස් මානසික ක්‍රියා (සිතීම, හේතු දැක්වීම, තේරුම් ගැනීම ආදී ඉච්ඡානුගව පාලනය වේ. කාය විවච්ඡේද විද්‍යාව අනුව කොටස් 3ක පෙර මොළය, මැද මොළය, පසු මොළය. පෙර මොළයෙහි නම් වූ මස්තිෂ්ක චලිතයෙහි ඛණ්ඩිකා කිහිපයක් ඇති අතර උසස් කෘත්‍යයන් පාලනය කරයි. මැද හා පසු මොළය
අනිච්ඡානුග කෘත්‍යයන් සිදු කරයි. කපාලකරණයේ දී අනෙක් විශේෂවලට වඩා මිනිස් මොළය ශරීරයට සාපේක්ෂව ඉහළයි. පූර්ව මස්තිශ්කයේදී මෙම සිද්ධිය ප්‍රකටව දැක්වේ. පූර්ව මස්තිශ්කය භාෂාව හා සිහිය පිළිබඳ සොයා බැලේ. මෙය මානව මොළයෙන් 76% පමණ කොටසකින් යුතුයි. අනෙක් සත්වයන්ට වඩා විශාල වූ නියෝකොටෙක් නිසා මානවයන්ටම විශේෂිත වූ මානසික හැකියාවන් (ආදී විශේෂවලට සමාන වූ ස්නායු වාස්තු විද්‍යාවක් තිබුණ ද) සෑදීමට හැකියාව ඇත. උත්තේජවලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට මානවයන්ගේ ඇති පද්ධති, පාරිසරික සංවේදන, සමස්ථිතිය පවත්වාගැනීම අනෙක් මූලික පෘෂ්ඨවංශියන්ට සමානයි. මිනිස් එළඹි සිහිය නව නියෝකොටෙක්සයේ ඇති ඉහල හැකියාව නිසා ලද්දක් අතර සුෂුම්නා ශීර්ෂකයේ ඇති අතිශය ලෙස වර්ධනය වූ ව්‍යුහ නිසා සිදු වේ.සමච්ඡේදිත මොළය(වැඩිහිටියකුගේ)ප්‍රධාන ලක්‍ෂණතම ශරීරයට සාපේක්ෂව විශාලම මොළය පිහිටන්නේ මිනිසාට වන අතර එහි පරිමාව ඝන සෙ.මී. 1200 - 1500 දක්වා වෙනස් වේ.මස්තිෂ්ක අර්ධගෝල දෙකකින් හා අනුමස්තිෂ්කයකින් මොළයේ වැඩි කොටසක් සමන්විතවේ.මොළයේ උදරීය පසින් කපාලීය ස්නායු 12 ක් පැණ නගී.මොළය කායික වශයෙන් ශ්‍රම විභජනයක් දක්වයි. එනම් මොළයේ ඉහළ පෙදෙසින් සිරු
රේ පහළ පෙදෙසත්, පහළ පෙදෙසින් සිරුරේ ඉහළ පෙදෙසත් මොළයේ වම් පෙදෙසින් සිරුරේ දකුණු පෙදෙසත් දකුණු පෙදෙසින් සිරුරේ වම් පෙදෙසත් පාලනය කෙරේ.මොළයේ හරස්කඩ මධ්‍යයේ ශ්වේත ද්‍රව්‍ය පෙදෙසක්ද පිටතින් ධූෂර ද්‍රව්‍ය පෙදෙසක්ද පිහිටන බව හඳුනා ගත හැක.මිනිස් මොළය වටා ආරක්‍ෂිත ආවරණ තුනකි.වරාශිකාව (බාහිර ආවරණය)ජලාකාර පටලය (අතර මැද ආවරණය)වීනාංශුකාව (අභ්‍යන්තර ආවරණය)මස්තිෂ්කයමිනිසාගේ මොළයේ විශාලම කොටස වනුයේ මස්තිෂ්කයයි.මෙය ගැඹුරු අන්වායාම පැල්මක් (මධ්‍ය අන්වායාම පරිකාව) මගින් වම් සහ දකුණු වශයෙන් අර්ධ ගෝල දෙකකට බෙදී ඇත.එක් එක් මස්තිෂ්ක අර්ධ ගෝලය ඛණ්ඩිකා හතරකට බෙදී ඇත.ලලාට කණ්ඩිකාව.පාර්ශවික කණ්ඩිකාව.අපර කපාළ කණ්ඩිකාව.ශංඛක ඛණ්ඩිකාව.මස්තිෂ්ක අර්ධ ගෝල දෙක කැලෝස දේහය යනුවෙන් හඳුන්වන මොළයේ ගැඹුරින්ම පිහිටි ස්නායු තන්තු ගොනුවකින් එකිනෙකට සම්බන්ධව ඇත.මස්තිෂ්ක අර්ධ ගෝල තුළ මස්තිෂ්ක කෝෂිකාව බැගින් පිහිටා ඇත. මස්තිෂ්කයේ පර්යන්ත ප්‍රදේශය මස්තිෂ්ක බාහිකය නම් වෙයි.මස්තිෂ්ක බාහිකයමස්තිෂ්ක බාහිකය අතිශයින් සංචලිතය. විවිධ ගැඹුරුවලින් යුත් ඇඟිලි රැසක් මස්තිෂ්ක බාහිකයේ මතුපිට පෘෂ්ඨයේ පිහිටයි.ම
ස්තිෂ්ක බාහිකයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ඇත්තේ නියුරෝන වල සෛල දේහ සහිත ධුසර ද්‍රව්‍යයයි.මස්තිෂ්ක බාහිකයට ඇතුළතින් මස්තිෂ්කය තුළමයිලිනීභූත ස්නායු තන්තු සහිත ශ්වේත ද්‍රව්‍ය පිහිටයි.මස්තිෂ්ක බාහිකයේ විවිධ ක්‍රියාවන් පාලනය කරන ප්‍රදේශ ඇත.එම ප්‍රදේශ ඛාණ්ඩ තුනකට බෙදේ.සංවේදක ප්‍රදේශ.චාලක ප්‍රදේශ.සංගාමී ප්‍රදේශ.මෙම ප්‍රදේශ සෛල-ආකාරවේදය(cytoarchitecture) අනුව තවත් කුඩා කොටස් රාශියකට බෙදෙන අතර මේවා බ්‍රෝඩ්මාන් ප්‍රදේශ නම්වේ.සංවේදක ප්‍රදේශමොළයේ විවිධ අවයවයන්ට සංවේදි ප්‍රදේශ.සංවේදක අවයව වලින් ආවේග ලැබෙනුයේ සංවේදක ප්‍රදේශ වලටයි.එනම්දෟෂ්ටික සංවේදී ප්‍රදේශමේවා ඇත්තේ අපර කණ්ඩිකාවලය. ඇස්වල සිට ආවේග ලැබේ.ශ්‍රවණ සංවේදී ප්‍රදේශමේවා ඇත්තේ ශංඛක කණ්ඩිකාවලය.ඇතුලු කනේ සිට ආවේග ලැබේ.දෛහික සංවේදී ප්‍රදේශමේවා මස්තිෂ්කයේ පාර්ශව ඛණ්ඩිකාවේ පිහිටා ඇත.සමේ සහ පේශිවල ඇති ප්‍රතිග්‍රාහක  සිට ආවේග ලැබේ.චාලක ප්‍රදේශඉච්චානුග පේෂිවලට ආවේග සැපයෙනුයේ චාලක ප්‍රදේශයේ සිටයි.එනම්,දෛහික චාලක ප්‍රදේශයමේවා ලලාට ඛණ්ඩිකාවේ මධ්‍ය පරිකාවට ඉදිරියෙන් පිහිටා ඇත.කථන චාලක ප්‍රදේශයමේවා ලලාට කණ්ඩිකාවේ පිහිටා ඇත.දෛහික සංවේද
ක හා දෛහික චාලක ප්‍රදේශවල දේහයේ විවිධ අවයව සඳහා බලපාන විශේෂිත ප්‍රදේශ ඇත.සංවේදීතාව අධික අවයව සඳහා මෙම ප්‍රදේශවල ඉතා අධික ක්ෂේත්‍ර ඵලයක් වෙන් වී ඇත.අත්,දිව,ඇස්,කන්,තොල් ආදිය සඳහා මෙම ප්‍රදේශවල ඉතා අධික ක්ෂේත්‍රයක් වෙන් වී ඇති අතර කඳ,පාද,ආදිය සඳහා ඇත්තේ සාපේක්‍ෂ ලෙස අඩු ක්ෂේත්‍රඵලයකි.සංගාමී ප්‍රදේශයසංගාමී ප්‍රදේශ මඟින් කෙරෙනුයේ සංවේදක තොරතුරු නියමිත චාලක ප්‍රදේශයට යැවීමට පෙර තෝරා ගැනීම,සමාකලනය කිරීම සහ තැන්පත් කර ගැනීමයි.සංගාමී ප්‍රදේශය මතකය,ඉගෙනුම කෙරෙහි බලපායි.ඥානවන්ත බව හා පෞරුෂත්‍වය සඳහා වැදගත් වනුයේද මෙම සංගාමී ප්‍රදේශයයි. මස්තිෂ්කයේ වඩාත් ගැඹුරු ප්‍රදේවල ස්නායු සෛල දේහ සහිත ධුසර ද්‍රව්‍ය ගොනු කීපයක් ඇත.1.පාදීය ගැංග්ලියම2.තැලමස3.හයිපොතැලමසපාදීය ගැංග්ලියමපාදීය ගැංග්ලියා යනු එක් එක් මස්තිෂ්ක අර්ධ ගෝලයේ පිහිටි ධුසර ද්‍රව්‍ය ගොනු කාණ්ඩ කිහිපයකි.කාර්යය - සිරුරේ ඉච්චානුග පේශිවල චලනයන් සමායෝජනය කර දේහ ඉරියව් පාලනය කිරීම සිදු කරයි.තැලමසසම,අභ්‍යන්තර අවයව සහ ඇස,කන,දිව,නාසය ආදී සංවේදී අවයව ආදියේ සිට පැමිණෙන ආවේග	මස්තිෂ්ක බාහිකයේ අදාළ සංවේදී ප්‍රදේශයට යාමට ප්‍රථම පැමිණෙනුයේ
තැලමසටයි.කාර්යය - සම,අන්තරංග අවයව,විශේෂ සංවේදී අවයව ආදියේ සිට පැමිණෙන ස්නායු	 ආවේග මස්තිෂ්ක බාහිකයේ පිහිටන නියමිත සංවේදක ප්‍රදේශ වෙතට යවන ආවේග සම්ප්‍රේෂණ මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරයි.	හයිපොතැලමසපුර්ව මස්තිෂ්කයේ පාදස්තයේ තැලමසට පහලින් හයිපොතැලමස පිහිටනු ලබයි.මිනිස් මොළයේහි විවිධ ප්‍රදේශ.කාර්යය -        පුර්ව පිටියුටරිය මත ක්‍රියා කරන හෝර්මෝන ස්‍රාවය කිරීම.අපර පිටියුටරියේ ස්‍රාවය කරන හෝමෝන නිපදවීම.දේහ උෂ්ණත්‍වය යාමනයට දායක වීම.ස්නායු පද්ධතිය හා අන්තරාසර්ග පද්ධතිය අතර සම්බන්‍ධතාව ගොඩ නැගීම.නිදා ගැනීම, අවදිවීම වැනි ක්‍රියාවන් පාලනය කිරීම.කුසගින්න, පිපාසය වැනි හැඟීම් ඇති කිරීම.පහරදීම, පලායාම වැනි ප්‍රතිචාර ඇති කිරීම.රුධිර වාහිනීවල විශ්කම්භය,හෘදස්පන්දන වේගය වැනි ස්වයං සාධක ක්‍රියා පාලනය.වැඩිදුර ඡායාරූපමෙහි සුදු පැහැ පටලය වරාශිකාවයි.වරාශිකාවආශ්‍රිතPhilosophy ද්වාරයPsychology ද්වාරයCerebral atrophyCortical spreading depressionEvolution of human intelligenceLarge-scale brain networksOutline of neuroscienceSuperficial veins of the brainම
ූලාශ්‍රසටහන්භාහිර සබැඳිමිනිස් මොළය හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.Brain facts and figures – Washington.eduHuman brain – National GeographicAnatomy of the human brainvteAnatomy of the medullaGrey matterCranial nucleiafferent:Solitary nucleustractDorsal respiratory groupGustatory nucleusVestibular nucleiLateralMedialInferiorefferent:Hypoglossal nucleusNucleus ambiguusDorsal nucleus of vagus nerveInferior salivatory nucleusDorsalGracile nucleusCuneate nucleusAccessory cuneate nucleusVentralVentral respiratory groupArcuate nucleus of medullaRostral ventromedial medullaBotzinger complexPre-Bötzinger complexWhite matterDorsalSensorySensory decussationMedial lemniscusJuxtarestiform bodyAscending dorsal longitudinal fasciculusMedial longitudinal fasciculusMotorDescending dorsal longitudinal fasciculusMedial longitudinal fasciculusVentralDescending tractsOlivocerebellar tractRubro-olivary tractSurfaceFr
ontPyramidAnterior median fissureAnterolateral sulcusOliveInferior olivary nucleusBackPosterior median sulcusPosterolateral sulcusArea postremaVagal trigoneHypoglossal trigoneMedial eminenceInferior cerebellar peduncleGreyReticular formationGigantocellularParvocellularVentralLateralParamedianRaphe nucleiObscurusMagnusPallidusPerihypoglossal nucleivteAnatomy of the ponsDorsal/(tegmentum)SurfaceCerebellopontine angleSuperior medullary velumSulcus limitansMedial eminenceFacial colliculusWhite: SensoryTrapezoid bodyTrigeminal lemniscusDorsal trigeminal tractVentral trigeminal tractMedial lemniscusLateral lemniscusCentral tegmental tractMedial longitudinal fasciculusVestibulo-oculomotor fibersWhite:  MotorInferior cerebellar peduncleVestibulocerebellar tractMedial longitudinal fasciculusVestibulospinal tractMedial vestibulospinal tractLateral vestibulospinal tractGrey: Cranial nucleiafferent:GSATrigeminalPrincipalSpinalCochlear nucleus
DorsalAnteriorVestibular nucleiSuperiorefferent:SVE: Trigeminal motor nucleusFacial motor nucleusGSE: Abducens nucleusGVE: Superior salivary nucleusInferior salivary nucleusGrey: Other nucleiPedunculopontine nucleusApneustic centerPneumotaxic centerParabrachial nucleiSubparabrachial nucleusMedial parabrachial nucleusLateral parabrachial nucleusSuperior olivary nucleusLocus coeruleusVentral/(base)GreyPontine nucleiWhite: Motor/descendingCorticospinal tractCorticobulbar tractCorticopontine fibersMCPPontocerebellar fibersSurfaceBasilar sulcusOther grey: Raphe/reticularReticular formationCaudalOralTegmentalParamedianRaphe nucleiMedianvteAnatomy of the midbrainTectum(Dorsal)Corpora quadrigeminaInferior colliculusInferior brachiumSuperior colliculusSuperior brachiumGrey matterPretectal areaWhite matterSensory / ascendingSpinotectal tractCentral tegmental tractMotor / descendingTectospinal tractCSFCerebral aqueductPeduncle(Ventral)Tegmentum
White matterSensory / ascendingLemnisciMedialLateralAscending MLFVestibulo-oculomotor fibersSpinothalamic tractAnterior trigeminothalamic tractDentatothalamic tractMotor / descendingRubrospinal tractRubro-olivary tractDescending MLFGrey mattercranial nucleiGSAMesencephalicGSEOculomotor nucleusTrochlear nucleusGVEEdinger–Westphal nucleusVentral tegmental areaRostromedial tegmental nucleusPeriaqueductal grayRed nucleusRostral interstitial nucleus of medial longitudinal fasciculusParabrachial areaInterpeduncular nucleusMidbrain reticular formationdorsal tegmental nucleusRaphe nucleidorsalReticulotegmental nucleusBaseWhite / Cerebral crusCorticospinal tractCorticobulbar tractCorticopontine tractFrontopontine fibersTemporopontine fibersGrey / Substantia nigraPars compactaPars reticulataSurfaceSuperior cerebellar peduncleDecussationInterpeduncular fossavteAnatomy of the cerebellumSurfaceLobesAnterior lobePosterior lobeHorizontal fissureFloc