LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
්කරණය]එන්නත් යනු මරණයට පත් වූ හෝ අක්‍රීය කරන ලද ජීවීන් වන අතර ඒවායින් නිෂ්පාදනය කරන ලද පවිත්‍ර ද්‍රව්‍යයන් වේ. සාම්ප්‍රදායික එන්නත් වර්ග හතරකි.මරණයට පත් කරන ලද ක්ෂුද්‍ර ජීවි සහිත එන්නත් වර්ග - මේවා යනු රසායනික ද්‍රව්‍ය හෝ තාපය භාවිතා කරමින් මරණයට පත් කරන ලද හානිදායක ක්ෂුද්‍ර ජීවින්ය. උදාහරණ නම් සෙම්ප්‍රතිෂ්‍යා උණ, මහාමාරිය සහ හෙපටයිටිස් ඒ රෝග සදහා ඇති එන්නත් වර්ග.ජීවී නමුත් සැරබාල කරන ලද ක්ෂුද්‍ර ජීවින්ගෙන් නිර්මාණය කරන ලද එන්නත් වර්ග - මේවා යනු ජීවි ක්ෂුද්‍ර ජීවින්වන අතර ඒවායෙහි හානිකර ගුණාංගයන් මර්ධනයවන පරිදි වර්ධනය කිරීම මගින් හෝ පුළුල් ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාරයක් ඇති කිරීම සදහා සමීපව හානිදායි නොවන ජීවි විශේෂයන් භාවිතා කරමින් නිෂ්පාදනය කර ඇත. මේවා නිරෝගී වැඩිහිටියන් සදහා වඩාත් හිතකර එන්නත් වර්ග වන අතර එමගින් වඩාත් කල්පවත්නා ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාර ලබාදෙයි. උදාහරණ නම් කහඋණ, සරම්ප, රුබෙල්ලා සහ කම්මුල්ගාය යන රෝග සදහා ලබාදෙන එන්නත් වර්ගයි. ජීවී ක්ෂය රෝග එන්නත බෝවන සුළු වර්ගවලින් නිෂ්පාදනය වූවක් නොවන අතර බී.සී.ජී. නම් ඒ හා සමාන වර්ගයක් මගින් නිෂ්පාදිත එන්නතක් ඇමරිකා එක්ස
ත් ජනපදයේ බහුලවම ලබාදෙන්නක් නොවේ.ටොක් සොයිඩ - මේවා රෝග ඇති කළ නොහැකි අක්‍රීය කරන ලද ධූලක  ද්‍රව්‍යයන් වේ. මෙහිදී අදාල ක්ෂුද්‍ර ජිවියා එන්නතට අන්තර්ගත නොවේ. මෙම ධූලක මගින් නිෂ්පාදිත එන්නතක් වනුයේ පිටගැස්ම සහ ගලපටලය එන්නතයි. සියළුම ටොප්මසයිඩ වර්ග ක්ෂුද්‍ර ජිවීන්ට එරෙහිව භාවිත නොවේ. උදාහරණ - ක්‍රෝටාලිස් ඇට් රොක්ස් නම් ටොක්සොයිඩය ගැරඩියන් දෂ්ඨ කිරීමට එරෙහිව සුනඛයන් හට ලබාදෙන එන්නතකි.උප ඒකක - අක්‍රීය කරන ලද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට හදුන්වාදීම වෙනුවට අදාල ක්ෂුද්‍ර ජිවීයාගේ කොටසක් මගින් ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාර ඇති කළ හැකිය. මේ සදහා කදිම නිදසුනක් වනුයේ හෙපටයිටිස් බී එන්නතයි. මෙහිදී අදාල වෛරසයෙහි පෘෂ්ඨයෙහි ඇති ප්‍රෝටීන ද්‍රව්‍ය මගින් එන්නත නිෂ්පාදනය කර ඇත. Human Papillomavirus නම් වෛරස් එන්නත නිෂ්පාදනය කර ඇත්තේ වෛරසයෙහි කැප්සිඩ ප්‍රෝටීන මගිනි.නව්‍යකරණය වූ  එන්නත් වර්ගද බිහිවී ඇති අතර ඒවා භාවිතයට ගැනේ.සංයුග්මක එන්නත් - ඇතැම් බැක්ටීරියාවන් සදහා ඉතා දුර්වල වශයෙන් ප්‍රතිශක්තීකරණය ඇති කළ හැකි පොලිසැකරයිඩ බාහිර අවරණයන් ඇත. නමුත් මෙම භාහිර ආවරණයන් ප්‍රෝටීන සමග (උදා - ධූලක
) සම්බන්ධ කිරීම මගින් ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතියට මෙම පොලිසැකරයිඩ වර්ග ප්‍රෝටීන ප්‍රතිදේහ ජනකයක් ලෙසට හදුනාගත හැකිය. මෙම ක්‍රියාවලිය හිමෝපිලස් ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා බී එන්නත සදහා භාවිතා කර ඇත.ප්‍රතිසංයෝජන එන්නත් - එක් ක්ෂුද්‍ර ජිවියෙකු‍ෙග් භෞතික ගුණාංග සහ අනෙක් ක්ෂුද්‍ර ජීවියෙකුගේ ඩී.එන්.ඒ ද්‍රව්‍ය සංයෝජනය කිරීම මගින් අති සංකිර්ණ ආසාදන ක්‍රියාවලියක් ඇති රෝග සදහා ප්‍රතිශක්තිකරණය ලබාදිය හැකිය.ඩී.එන්.ඒ එන්නත්කරණය - පසුගිය වසර කිහිපයක් තුළ ආසාදිත රෝග කාරකයෙහි ඩී.එන්.ඒ මගින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ඩී.එන්.ඒ. එන්නත් බිහිවී ඇත. මෙය ක්‍රියාකාරී වනුයේ වෛරස හෝ බැක්ටිරීයා ඩී.එන්.ඒ මිනිස් හෝ සත්ව සෛලවලට ඇතුළු කිරීමෙනි. ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියෙහි ඇතැම් සෛල මෙම ඩී.එන්.ඒ මගින් ඇති කරන ප්‍රෝටීනවලට  සහ ඒවා අන්තර්ගත සෛලවලට එරෙහිව පහර දෙති. මෙම සෛල දිගුකාලයක් ජීවත්වන බැවින් මෙම ප්‍රෝටීන ස්වාභාවිකවම නිෂ්පාදනය කරන ව්‍යාධි ජනකයා පසුකාලීනව සිරුර තුළට ඇතුළුවුවහොත් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය මගින් එයට එරෙහිව ක්ෂණිකව ප්‍රහාර එල්ල කරයි. මෙම ඩී.එන්.ඒ එන්නත්වල එක් වාසියක් වනුයේ ඒවා නිෂ්පාදනය කිරීම සහ ගබඩාකර තබාගැනීම ඉතා පහසුවීමයි. මෙම
එන්නත් තවමත් පර්යේෂණාත්මක මට්ටමේ පවතී.බොහෝමයක් එන්නත් වර්ග නිෂ්පාදනය කර ඇත්තේ අක්‍රීය කරන ලද හෝ සැර බාලකරන ලද ක්ෂුද්‍ර ජීවි විශේෂ වලින් වන අතර කෘතිම එන්නත් වර්ග සදහා කෘතිම පෙප්ටයිඩ, කාබෝහයිඩ්‍රේට හෝ ප්‍රතිදේහ ජනක වර්ග භාවිතා‍ කරයි. එන්නත්කරණ වැඩසටහනකුරුලු උණ එන්නත development by reverse genetics techniques.කුඩා ළමුන්ගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය එන්නත් කිරීමකින් පසුව ඒ සදහා ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාවලීන් ඇති කිරීමට සමත් අන්දමට වර්ධනය වූ පසුව එන්නත් ලබාදීම මගින් රෝග සඳහා ආරක්ෂාව ලබාදිය හැකිය. අමතර එන්නත් වර්ග ලබාදීම මගින් පුර්ණ ප්‍රතිශක්තීකරණය ලබාදීමට පුළුවන. මෙමගින් සංකීර්ණ එන්නත් වැඩසටහනක් නිර්මාණය වුණි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි ප්‍රතිශක්තීකරණ ක්‍රියාවලිය හා සම්බන්ධ උපදේශාත්මක කමිටුව විසින් රෝග නිවාරණ මධ්‍යස්ථානය මගින් අනුමත කරන ලද එන්නත්වලට අමතරව හෙපටයිටිස් ඒ, හෙපටයිටිස් බී, පෝලියෝ, කම්මුල්ගාය, සරම්ප, රුබෙල්ලා, ගලපටලය, කක්කල් කැස්ස, පිටගැස්ම, හිමොෆිලියාව, ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාව, පැපොල, රෝටා වෛරස ආසාදන, මෙනින්ගෝකොකල් සහ නියුමෝනියාව යන රෝගවලට එරෙහිව එන්නත් ලබාදීම අනුමත කර ඇත. විශාල ප්‍රම
ාණයක් වූ එන්නත් සහ වර්ධක එන්නත් ලබාදීම මගින් එම එන්නත් සදහා සම්පුර්ණ අනුකූලතාවයක් රෝගීන්ගෙන් ලැබේ ද යන්න පිළිබඳව සැකසහිතය. (වයස අවුරුදු 2 වන විට කුඩා ළමයෙකුට එන්නත් 24 ක් ලබාදේ.) එන්නත් සඳහා අනුකූලතාවයන් අඩුවීමත් සමගම එයට එරෙහිව ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමක් වශයෙන් ඒ පිළිබදව නිවේදනය කිරීම සහ එන්නත් වර්ග කිහිපයක් එක විට ලබාදීමක් සිදුකෙරේ. එමගින් එක් වර රෝග කිහිපයක් සදහා ප්‍රතිශක්තීකරණයක් ඇති කෙරෙයි.ළදරුවන් හට එන්නත් සහ වර්ධක එන්නත් ලබාදීමට අමතරව අනෙකුත් වයස් කාණ්ඩවල සහ ජීවිත කාලය මුළුල්ලේම වරින් වර එන්නත් ලබාදීම සිදුකෙරේ. සරම්ප , පිටගැස්ම, ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාව සහ නියුමෝනියාව සදහා මෙලෙස එන්නත් ලබාදීම සිදුකෙරේ. ගර්භණී මවුවරුන් වරින්වර රුබෙල්ලා හෙවත් ජර්මන් සරම්ප රෝගය කෙරෙහි ප්‍රතිරෝධීතාවයක් දක්වන්නේ ද යන්න පිළිබදව සොයා බැලේ.මානව පැතිලෝමා වෛරස එන්නත ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ එක්සත් රාජධානියෙහි වයස අවුරුදු 9 සිට 25 අතර පුද්ගලයන් හට නිර්දේශ කරයි. වයස් ගත පුද්ගලයන් හට එන්නත් ලබාදීමේදී එම වයස් කාණ්ඩ සදහා මාරාන්තික රෝගයන්වන නියුමෝනියාව සහ ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා යන රෝග කෙරෙහි අවධානය යොමු කෙරේ. වසර 2006 දී පැපොල වෛරසය මගි
න් ඇති කරන Shingles නම් රෝගය සදහා එන්නතක් හදුන්වා දෙන ලදී. මෙම රෝගයට බහුලව වශයෙන් ගොදුරු වනුයේ වැඩිහිටියන්ය.ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි ෆෙඩරල් රජය එන්නත්කරණය මගින් ලබාගන්නා ලද ඇතැම් වාසි සහගත තත්ත්වයන් නිසා එරටෙහි එන්නත්කරණය සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් තිබුණි. මෙහිදී කුඩා ළමුන් එන්නත් කිරීමකින් තොරව පාසලට ඇතුළු කිරීමට අවසර නොලැබේ. එසේ කිරීමට අවශ්‍ය නම් ඔවුන්ගේ දෙමාපියන් විසින් තම දරුවන් එන්නත් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කරමින් ව්‍යවස්ථානුකූල ප්‍රකාශනයක් වෛද්‍යවරයෙකු හෝ වෙනත් නිලධාරියෙකු සමග සාකච්ඡා කිරීමෙන් පසුව බාරදිය යුතුය.මේ හා සමානව පාසල්වලට ඇතුළු වීමට ප්‍රථම එන්නත් කිරීම හා සම්බන්ධ නීති රීති කැනඩාවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල වසර කිහිපයක් පැවත තිබුණි. කුඩා ළමුන් එන්නත් කිරීම, එසේ නොකිරීමට වඩාත් පහසු සහ ලාභදායි ක්‍රමයක් බවට මේ සමගම පත්වුණි. විවිධ පීඩාකාරී තත්වයන්ට මුහුණ පෑමත් සමගම එන්නත්කරණයට විරුද්ධ පුද්ගලයින් ඒ පිළිබදව තම මතයන් අත්හරින ලදී.vteArtificial induction of immunity / Immunization: Vaccines, Vaccination, Infection, Inoculation (J07)DevelopmentAdjuvantsList of vaccine ingredientsMathematical modelli
ngTimelineTrialsClassesConjugate vaccineDNA vaccinationInactivated vaccineLive vector vaccineAttenuated vaccineHeterologous vaccineSubunit/component / Peptide / Virus-like particleToxoidAdministrationGlobal:GAVI AlliancePolicyScheduleVaccine injuryUSA:ACIPVaccine courtVaccines for Children ProgramVAERSVSDVaccinesBacterialAnthraxBrucellosisCholera#Diphtheria#Hib#LeptospirosisLyme disease‡Meningococcus#MeNZBNmVac4-A/C/Y/W-135Pertussis#PlaguePneumococcal#PCVPPSVQ feverTetanus#TuberculosisBCG#Typhoid#Ty21aViCPSTyphuscombination: DTwP/DTaPViralAdenovirusFlu#H1N1 (Pandemrix)LAIVHantavirusHepatitis A#Hepatitis B#Hepatitis EHPVCervarixGardasilJapanese encephalitis#Measles#Mumps#MumpsvaxPolio#SabinSalkRabies#Rotavirus#Rubella#SARS-CoV-2Bharat Biotech†CanSino†CoronaVac†EpiVacCorona†Johnson & Johnson†Moderna†Oxford–AstraZeneca†Pfizer–BioNTech†Sinopharm†ස්පුට්නික් V†SmallpoxDryvaxTick-borne encephalitisVaricella z
osterchicken pox#Zoster vaccineYellow fever#combination:MMRMMRVresearch:ChikungunyaCytomegalovirusDengueEbolaEpstein–Barr virusHepatitis CHIVProtozoanMalariaRTS,Sresearch:TrypanosomiasisHelminthiasisresearch:HookwormSchistosomiasisOtherAndrovax (androstenedione albumin)Cancer vaccinesALVAC-CEABCG#Hepatitis B#HPVCervarixGardasilPROSTVACNicVAXOvandrotone albumin (Fecundin)TA-CDTA-NICcombinationDTaP-IPV/HibDTaP-IPV-HepBHexavalent vaccinePentavalent vaccineControversyGeneralMMRNCVIAPox partyThiomersalVaccines and SIDSLancet MMR autism fraudCedillo v. Secretary of Health and Human ServicesAlternative vaccination scheduleRelatedEpidemiologyEradication of infectious diseasesEvery Child by TwoList of vaccine topics#WHO-EM‡Withdrawn from marketClinical trials:†Phase III§Never to phase IIIඅධිකාරී පාලනය: ජාතික පුස්තකාල France (data)GermanyIsraelUnited StatesJapanCzech Republicමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස මන්දාකිණි සමඟ ඒකාබද්ධ ක
ිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)ක්ෂීර පථයඅවුරුදු බිලියන ගණනකට පෙර ඇති වූ විශාල පිපිරීමකින් (SuperNova) චක්‍රාවාට නිර්මාණය වූ බව විශ්වාස කෙරේ. මේවා අතිවිශාල ගුරුත්වය මගින් එකිනෙක බැඳී ඇති මිලියන බිලියන ගණනක් වූ තාරකා, වායූන් සහ දූවිලි අංශුන් ගෙන් සැදුම්ලත් අන්තර්තාරකා මාද්‍ය(interstellar medium) සහ අඳුරු පදාර්ථයෙන් සමන්විත පද්ධති විශේෂයකි. සාමාන්‍යයෙන් ගත් කල චක්‍රාවාට පොදු  ගුරුත්වකේන්ද්‍රයක් වටා භ්‍රමණයවන තාරකා මිලියන දහයකින්(107) පමණ සැදුම්ලත් වාමණයින්ගේ සිට ට්‍රිලියනයක්(1012) පමණ තාරකා ගහනයකින් යුතු යෝධ චක්‍රාවාට දක්වා පරාසයක පැතිර පවතී.පැහැදිලි අහස ඇති රාත්‍රියක අහස දෙස බැලූ විට අපට අනන්ත අප්‍රමණ තාරකා පෙනේ. ඒවා බොහොමයක් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයට සහ එය අයත් ක්ෂීරපථයට අයත්ය.චක්‍රාවාට අවිධිමත්, සර්පිලාකාර හා ඉලිප්සාකාර යනුවෙන් තුන් ආකාරයකි. අප අයත් වන චක්‍රාවාටය සර්පිලාකාරය. එය ආලෝක වර්ෂ 100000 පමණ විෂ්කම්භයකින් සමන්විතය. තවත් චක්‍රාවාට බොහෝ ප්‍රමාණයක්‌ විශ්වයේ ඇත.මේ චක්‍රාවාට දැනට අවුරුදු බිලියන 13.7 කට පෙර ඇති වූ supernova පිපිරීමෙන් පසු තවමත් අධික වේගයකින් අනෙක් චක්‍රාවාට වලට ප්‍රතිවිරුද්ධව ඈත්
වීම සිදු වෙයි. එය ගැන ගැඹුරින් සොයාබැලූ විද්‍යාඥයන් එය Dark Energy නොහොත් අඳුරු ශක්තියේ බලපෑමෙන් සිදුවන බව අනාවරණය කරගෙන ඇත. Dark energy චක්‍රාවාට ඇතුලත තියෙන තාරකා හා සියලුම පද්ධති තවමත් එකිනෙකාගෙන් ඈත් කර නැත්තේ අඳුරු පධාර්තය මඟින් ඇති කරන බලය නිසයි.නමුත් Andromeda චක්‍රාවාටය සහ Milkyway චක්‍රාවාටය එකිනෙකාගෙන් ඇත් වීම වෙනුවට එකිනෙකාට ළංවීම සිදු වෙයි. එය තවත් වසර බිලියන 4 කට පසු ගැටමකට ලක්වෙයි. Andromeda and milkyway collisionමෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස නවසීලන්තය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)නවසීලන්තය දුපත් රටක් වන අතර පැසිෆික් මුහුදේ මුලික බිම් දෙකක් වන උතුරැ දුපත හා දකුණු දුපත අයත්ව පිහිටා ඇත. බොහෝ කුඩා දුපත් විශේෂයෙන් ස්ටුවර්ට් දුපත, රනියුරා සහ චැතැම් දුපත අයත්ය. ස්වදේශී ඔයෝරි භාෂාව වන්නේ ‍අයෝට්යාරෝෂාය. නවසීලන්ත රාජධානියට තැන් දුපත්, නියු, ටොකෙලාඕ, රොස් අයත් වේ. නවසීලන්නය පිහිටියේ කි. මි. 20
00 (සැතපුම් 1250) ගිණිකොණ ඔස්ට්‍රේලියාවට ටැස්මන් මුහුද හරහාය. එහි උතුරට වන්නට ඇති ලගම අසල්වැසියන් වන්නේ කැලසෝනියා, ෆිජි සහ ටොන්ගාය. නවසීලන්තය හුදෙකලා කාලසීමාව තුල විශාල සත්ත්ව ගහනයක් වන පක්ෂීන් වර්ධනයක් ඇති විය. සමහර සතුන් පක්ෂීන් මිනිසුන්ගේ පැමිණීමත් සමග වද වි ගියේය. එහි ජනගහනයෙන් බහුතරයක් යුරෝපියානු ස්වභාවකින් ද ස්වදේශී මයොරි ජාතිකයන් විශාලතම සුළු පිරිස විය. ආසියානු හා මයෝරි නොවන හොලිකේෂින්වරැන් ද විශේෂීත සුළු කොටසකි. පොදුවේ භාවිතා වන භාෂාව වන්නේ ඉංග්‍රිසිය. නවසීලන්තය දියුණු වු රටක් වන අතර එය අන්තර්ජාතික වශයෙන් මානව සංවර්ධනය ජිවන ම්ටටම ජිවිතාපේක්ෂාව සාක්ෂරතාවය, අධ්‍යාපනය, සාමය, සෞභාග්‍යය, ආර්ථික නිදහස, ව්‍යාපාර යහපාලනය, දුෂණය අඩු බව, මාධ්‍ය නිදහස සහ සිවිල් වගකීම් හා දේශපාලන අයිතිය ද ඉහළ අගයක් ගනි. එහි නගර ද ලෝකයේ රටවල් ජිවත් විමට සුදුසුම නගර අතර වේ.රජයරාජ්‍ය නායකයා II වන එලිසබෙත් රැජින වන අතර චාරිත්‍රානුකුල ආණ්ඩුකාරවරයකු අමතර බලය අත්කර ගෙන ඇත. රැජිණයට සැබෑ දේශපාලන බලයක් නොමැති අතර ඇය එරටේ සංකේත ස්ථානයකි. දේශපාලන බලය ප්‍රජාත්‍රාන්ත්‍රියව තෝරාගත් නවසීලන්ත පාර්ලිමේන්තුව යටත
ේ අගමැතිවරයෙකු යටතේ පාලනය වේ.Diamond proportions and facets, for the round brilliant cut.දියමන්ති (බොහෝවිට) සහ වෙනත් මැණික් (සමහරවිට) ඔප දමනා කැපුමකි."බෙරලියන්තු" දියමන්ති"පොසොන්"  මෙතැනට යළියොමුවෙයි.  වෙනත් භාවිතා සඳහා, පොසොන් (බහුරුත්හරණය) බලන්න.පොසොන් උත්සවයOfficial nameපොසොන්මිහිඳු හිමියන් ලක්දිවට වැඩම කිරීමObserved byශ්‍රී ලංකාවාසී බෞද්ධයෝTypeආගමික උත්සවSignificanceමිහිඳු හිමියන් ලක්දිවට වැඩම කිරීමDateපොසොන් මස පසලොස්වක දිනFrequencyවාර්ෂිකRelated toලක්දිවට බුදු දහම පැමිණීමපොසොන් උත්සවය යනු මහින්දාගමනය සැමරීම සඳහා පොසොන් පසළොස්වක පෝය දිනයෙන් ආරම්භව දින කීපයක් පුරා අනුරාධපුර සහ මිහින්තලේ ප්‍රධාන කොට ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්වෙන බෞද්ධාගමික උත්සවයකි. මහින්දාගමනය හෙවත් මිහිඳු හිමියන් ලක්දිවට වැඩම කිරීම මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ දහම ස්ථාපිත වීම පොසොන් උත්සවයේ දී සමරනු ලැබේ.අතීතයමහින්දාගමනයට පෙරමහින්දාගමනයට පෙර සිටම  පොසොන් මස පසලොස්වක දින හා තදාසන්න කාලය රජරට සැණකෙලි වකවානුවක් විය. මෙම දිනය හැදින්වූයේ ජෙට්ඨමූල නකත්ත දිනය හෙවත් දෙටුමුල් නැකැත පැවැත් වූ දින
ය ලෙසය.මහින්දාගමනයප්‍රධාන ලිපිය: මහින්දාගමනයමෞර්ය පාලකයෙකු වූ අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් වත්මන් ඉන්දියාවේ විශාල ප්‍රදේශයක් තුළ තම අධිරාජ්‍යය පුළුල් කරගැනීමට සමත් විය. නමුත් ඔහු කාලිංග දේශය යටත් කරගැනීමේ සටන්වලින් පසු තමා විසින් සිදු කළ යුධ සංග්‍රාම හා මනුෂ්‍ය ඝාතන පිළිබඳව ඇති වූ දැඩි කණස්සල්ල හේතුවෙන් වෛදික සම්ප්‍රදායෙන් ඉවත් වී බුද්ධාගම වැළඳ ගත්තේ ය. ඉන්පසු තම අසල්වැසි රාජ්‍යයන් වෙත බෞද්ධ දහම ව්‍යාප්ත කිරීම ආරම්භ කළේ ය. ක්‍රිස්තු පූර්ව 250 දී පමණ පවත්වන ලද තෙවන බෞද්ධ සංගායනාවේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බුදු දහම ශ්‍රී ලංකාවට ව්‍යාප්ත වීම සිදුවිය. ඒ සඳහා අශෝක අධිරාජ්‍යයා ක්‍රිස්තු පූර්ව 247 දී තම පුත් මිහිඳු හිමියන් ලක්දිව පාලකයෙකුව සිටි තිස්ස රජ වෙත පිටත් කර හරින ලදී. මහින්දාගමනයට පසුලක්දිව රාජකීයයන් විසින් බලවත් මෞර්ය අධිරාජ්‍යය සමග පැවැත් වූ මිත්‍රත්වය හේතු කොටගෙන තිස්ස රජු බුදු දහම වැළඳ ගත්තේ ය. එමගින් තිස්ස රජුට දේවානම්පිය තිස්ස යන නමින් අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ අනුග්‍රහය යටතේ දෙවන වරට රාජාභිෂේකය ලැබීමට හැකිවිය. රාජකීයයන් බුදු දහම වැළඳ ගැනීම මත කෙටි කලකින් රජරට පුරාම බුද්ධා
ගම පැතිර ගියේ ය.පොසොන් උත්සවයේ අංගරජරටට වන්දනා ගමන් යාමමගීන්ට දන්සල් දීමආගමික කටයුතුසැණකෙලිRepublic of AzerbaijanAzərbaycan Respublikası  (අසර්බයිජානි)කොඩියEmblemජාතික ගීය: Azərbaycan marşı"March of Azerbaijan"Location of Azerbaijan.අගනුවරසහ විශාලතම නගරයබාකුනිල භාෂා(ව)Azerbaijaniජාති නාම(ය)AzerbaijaniරජයDominant-party presidential republic• President Ilham Aliyev• Prime Minister Artur Rasizadeව්‍යවස්ථාදායකයNational AssemblyFormation• Democratic Republic 28 May 1918• Soviet Socialist Republic 28 April 1920• Independence fromthe Soviet Union 30 August 1991 (declared)18 October 1991 (independence)• Constitution adopted 12 November 1995වර්ග ප්‍රමාණය• සම්පූර්ණ86,600 km2 (33,400 sq mi) (114th)• ජලය (%)1.6ජනගහණය• 2015 ඇස්තමේන්තුව9,624,900[1] (89th)• ඝණත්වය105.8/km2 (274.0/sq mi) (103)දදේනි (ක්‍රශසා)2015 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$168.4 billion[2]• ඒක පුද්ගල$17,500[2]දදේනි (නාමික)2015 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$87.763 billion[2]• ඒක පුද්ගල$9,278[2]ගිනි (2008)33.7[3]මධ්‍යම
මාසද (2013)0.747[4]ඉහළ · 76thව්‍යවහාර මුදලManat (₼) (AZN)වේලා කලාපයAZT (UTC+04)• ගිම්හාන (DST)UTC+5රිය ධාවන මං තීරුවrightඇමතුම් කේතය994ISO 3166 codeAZඅන්තර්ජාල TLD.azThe Nagorno-Karabakh Republic is an unrecognised de facto sovereign state, widely considered de jure part of Azerbaijan.අසර්බයිජානය යන නමින් නිල වශයෙන් හඳුන්වනු ලබන මෙම රට යුරේෂියාහි කෝකසස් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි රටකි. බටහිර ආසියාව හා නැගෙනහිර යුරෝපය අතර පිහිටා ඇති අතර  එහි මායිම් වන්නේ නැගනෙහිරින් කැප්සියන් මුහුදත්, උතුරින් රුසියාව, ඊසාන දෙසින් ජෝර්ජියාව, බටහිරින් ආමේනියාව හා දකුණින් ඉරානයත්ය. නකචිවා මායිම් වන්නේ උතුරින් හා නැගෙනහිරින් ආමේනියාවත්, බටහිරින් හා දකුණින් ඉරානයට හා කෙටි දේශසීමාවකින් යුත් වයඹ තුර්කියට වේ. බහුතරයක් ආමේනියානුවන් වෙසෙන නගොනෝ තරබන් ප්‍රාන්තය අසර්බයිජානයේ නිරිත දෙසින් පිහිටි අතර, එය 1991 අසර්බයිජානයෙන් වෙන්වී නිදහස් රාජ්‍යයක් බවට පත්විය. නමුත් එය කිසිදු රාජ්‍යයකින් රාජතාන්ත්‍රික වශයෙන් පිළිනොගන්නා බැවින් තවමත් අසර්බයිජානයේ කොටසක් ලෙස පිළිගනියි. අසර්බයිජානයේ වෙසෙන ජනයාගෙන් බහුතරයක් තුර්කි හා මුස්ලිම් ජ
ාතිකයින් වන අතර, ලෞකික හා ඒකාබද්ධ සමුහාණ්ඩුවක් පවතින පැරණි හා ඓතිහාසික වටිනාකමින් යුත් සංස්කෘතික ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි නගරයකි. අසර්බජානය ගුවාමි රසායන අවි තහනම් කිරීමේ සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි. 1993 දී සැප්තැම්බර්හි දී පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය නිදහස් රාජ්‍යයන් අතරට ද අසර්බයිජානය එක් විය. යුරෝපියානු කොමිසමේ විශේෂ නියෝජිතයකු රට තුළ සිටින අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, OSCE, යුරෝපා සංගමය සහ නේටෝ සාම හවුලෙහි ද සාමාජිකයෙකි.මූලාශ්‍ර↑ azadlıq saytı: demoqrafik vəziyyət – xəbərin yayınlanma tarixi: 11 iyun 2015↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 "Azerbaijan". International Monetary Fund. සම්ප්‍රවේශය 7 September 2014.↑ "Gini Index". World Bank. සම්ප්‍රවේශය 2 March 2011.↑ "Human Development Index, 2012 Update". United Nations. 2011. සම්ප්‍රවේශය 15 June 2012.වෘත්තියෙන් වෛද්‍යවරයෙකු වන කි‍්‍රස් නෝනිස් මහතා වර්ථමානයේ බ්‍රිතාන්‍යයේ ශ්‍රී ලංකා මහාකොමසාරිස්වරයාය ( 2011 සැප්තැම්බර් 1 සිට ).මූලාශ්‍රhttp://drchrisnonis.com/බාහිර සබැදිThe High Commission of Sri Lankaප්‍රොතෙස්
තන්ත වාදය යනු දෙවන විශාලතම වර්ගයෙහි ක්‍රිස්තියානි ආගම වන අතර සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල ලොවපුරා මිලියන  900 ඉක්මවන  බැතිමතුන් සංඛ්‍යාවක් හෝ සියළු ක්‍රිස්තියානුවන් අතුරින් 40% පමණ එයට අයත් වෙයි.ප්‍රොතෙස්තන්ත වාදය , ක්‍රිස්තියානු විශ්වාස රැසක් වටා ගෙතුනකි. Reformation		 ක්‍රිටාවට නංවන එකකි. ප්‍රොතෙස්තන්ත ධර්මය රෝමනු කතෝලික ධර්මය හා සසදන විට පාප් පදවිය බලය හා ධර්මය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. මෙය යුරෝප මහ්දවීපයේ සංස්කෘතික අනුව කිතු දහම අනුකූල ධර්මයක් ලෙස හදුන්වයි. ශූද්ධ ලියවිලි මගින් සත්‍ය ප්‍රකාශ කිරීමත්, ගැලවීම දිනාගත හැක්කේ දෙවනියන් වහන්සේගේ දේව වරිමින් බවත් පිළගත්තේය. ප්‍රොතෙත්නත්වාදයේ ප්‍රධානතම පිළිවෙත් සාරාංශය වී ඇත්තේ Five Soals වලය."ප්‍රොතෙස්තන්ත" යන වචන පැවත එන්නේ ලතින් "ප්‍රොතෙස්තාෂියෝ' (අර්ථය - නීත්‍යානුකූල ප්‍රකාශය 1599 දි විරැද්ධත්වය පළ කිරිමේ ලිපිය සම්බන්ධව) වන්නෙකි. ඒ කාලය සිටම, ප්‍රොතෙස්තන්තවාදය විවිධ ආකාරයෙන් භාවිතා වී ඇත. බොහෝ විට, පාප් පදවිය බලය පෙර දැරි නොකොට ගත් බටහිර ලෝකයේ ක්‍රිස්තු ධර්මයට පටහැකිය.	ප්‍රොතෙන්තන්වාදයට අනුගාමීව හෝ නොඅනුගාමීව බිහිවුණු විශ්වාස හා පල්ලි තිබුණ කාලයේදි
පොතෙත්න්තුමා රොමාණු කතෝලික ධර්මය හා නැගෙනහරි යුරෝපිය - මැදපෙරදිග සම්ප්‍රදාය හා සැසැදීම  සදහා භාවිතා විය. නිරවද්‍ය භාවිතයකි. Reformation දිගු කාලෙකට පෙර පැවතෙන්නේ බොහෝ රෝමානු කතෝලික නොවන නැගෙනහිර යුරෝපිය හා මැදපෙරදිග සම්ප්‍රදාය නොවන කණ්ඩායම් වලින් බව කියැවේ. එංගලන්තයේ සභාවන් reformation ප්‍රතිපත්ති/ මුල ධර්ම වලට වඩා වෙනස්ය. Mormons හා ජෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරැවන් වැනි අනෙකුත් කණ්ඩායම්, ක්‍රිස්තුධර්ම ප්‍රොතෙස්තන්තවාදයට වඩා වෙනස් බව පිළි නොගනී.ආදි කර්තෘන් ප්‍රොතෙස්තන් ආගමෙහි ප්‍රධාන සංශෝධයන් සහ දේවධර්මධරයන්14 වන සියවසජොන් වයික්ලිෆ්, ඉංග්‍රිසි සංශෝධනය ආගමික සංශෝධනයේ පහන් තරුව15 වන සියවසජෑන් හස්, චෙක් සංශෝධක/ විමතික, මිත්‍යාදෘෂ්ටිකභාවය නිසා රෝමානු කතෝලික දේවස්ථානය ඔහුව පුළුස්සා මරණ ලදි.16 වන සියවසජැකොබද් ආර්සිනියස්, ලන්දේසි දේවධර්මධරයෙක්,අආර්මිනියැසියම් නම් චින්තනයේ පාසැලේ ආදිකර්තෘහයින්ච් බුලිංජර්, ද්විංග්ලියේ අනුප්‍රාප්තිකයා, ප්‍රධාන සංශෝධකයා දේවධර්මධරයෙකිජෝන් කැල්වින්, ප්‍රංශ දේවධර්මධරයෙකි. සිවිස්ටලන්තයේ ජිනිවා හි සංශෝධනයක් ලෙස වාසය කර ඇත. ගැ
ල්විනිසම් නම් දේවධර්මශාස්ත්‍ර පුහුණ කරනා පාසල ආදී කතෘඇබැඔමස් කුල්වියටිස් කොන්ග්ස්බර්ග් ඇල්බටිනා විශ්වවිද්‍යාල‍යේ මහාචාර්යවරයෙකි. ලිතුවෙනායුන දේවස්ථාන‍යේ සංශෝධකයකි.ජෝන් නොක්ස් ස්කටෝල්නත්යට අයත් කැලවිනිස්ථ සංශෝධකයෙකි.මාර්ටින් ලුතර් ජර්සනි ජාතික ආගමික සංශෝධයෙකි. දේවදර්ධයෙකිල ලුතරන් දේවස්ථානයේ සහ ලුතරන්වාදයේ ආදි කර්තෘ ෆිල්ප් මෙලාන්ච්කන්, මුල් කාලින ලුතරන් නායකයෙකි.මෙන්නෝ සිමෝන්ස්, මෙනොනිස්ට් වාදයේ ආදී කර්තෘහුල් ඩිරිච්  සිවින්ගිලි, සිවිස් සංශෝධන සම්ප්‍රදායේ ආදිකතෘ ජෝන් ස්මිත්, බැප්ටිස්ට් නිකායේ ආදී කර්තෘඩේවිඩ් කූර්ටිනි (1542-1621) තන්නක්ය් ඔවුන් සංශෝධනයේ ආදි කර්තෘලංකාරාම ස්තූපය.ලංකාරාමය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර පැරණි රාජධානිය තුල, වළගම්බා රජු විසින් ඉදිකරවන ලද ස්ථූපයක් සහිත පූජා භූමියකි.ලංකාරාම දාගැබවර්ථමානයේ ලංකාරාම ස්තූපය ලෙස හඳුන්වන්නේ, වළගම්භා රජු විසින් කරවූ සිලාසොබ්භකණ්ඩක චේතිය වෙයි. මෙම ස්තූපයෙහි මුල් ස්වරූපය පිළිබඳ පැහැදිලි විස්තරයක් නොමැති අතර, වර්ථමානයේ දැක ගැනීමට තිබෙන්නේ පසු කාලීනව ප්‍රතිසංස්කරණයන්ට ලක්වූ ස්තූපයයි.ස්තූපය ඉදිකොට තිබෙන්නේ පිහිටි පොළවට
වඩා අඩි 10 ක් පමණ උස්ව තනන ලද වෘත්තාකාර වේදිකාවක් මතයි. අතීතයේදී ස්තූපය වට කරමින් නිර්මාණය කර තිබූ ථූපඝරයේ කුළුණු, වර්ථමානයේ පවා ඒ මත දැකගත හැකිවේ. ස්තූපය වටා බුදු පිළිම තැම්පත් කර තිබූ බවටද සාධක පවතී.ස්තූපයෙහි සමස්ථ විෂ්කම්භය අඩි 45 ක් (මීටර 14) පමණ වන අතර, ස්තූපය තනා තිබෙන උස් වෘත්තාකාර වේදිකාවෙහි (ඇතුල් මළුව) විශ්කම්භය අඩි 132 ක් පමණ වෙයි. ඇතුල් මළුවට පිවිසීම සඳහා දොරටු හතරක් පවතී. මුල් යුගයේදී ස්තූපය සතුව පහත මළුවක්ද පැවැති බව කියැවෙයි.අභයගිරි විහාරයේ භික්ෂුණී ආරාමය මෙයයි. written by Sithum Sathtsaraඅටමස්ථානයබාහිර සබැඳිඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿8.367°N 80.383°E﻿ / 8.367; 80.383මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති දේශීය අමුද්‍රව්‍ය යොදා නව ආහාර වර්ග නිර්මාණය කරන්නෙකි.[1]යොදාගන්නා අමුද්‍රව්‍යඕලු හාල්කුරහංකරවිලඅළු කෙහෙල්සුදු ළුණුඉඟුරුකොස් ඇටආහාර වර්ගකේක්විස්
කෝතුපාංපිට්ටුනූඩ්ල්ස්පාන වර්ගලද සම්මානශිල්ප ජාතික සම්මාන 2008ජනාධිපති සම්මාන 2010සහසක් නිමැවුම් සම්මාන 2012↑  සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.sundayobserver.lk/2008/11/30/fin27.asp, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2012-11-14 කාලය මැනීමේදී යුගාරම්භය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ යම් කාලය මැනීමේ ක්‍රමවේදයක ආරම්භය ලෙස තෝරාගත් අවස්ථාවයි.විවිධ දිනදසුන් ක්‍රමවේදවල යුගාරම්භආගමිකක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමය :  ජේසුස් වහන්සේගේ උපත හෝ පිළිසිඳීම සිදුවූවා යැයි සාම්ප්‍රදායිකව පිළිගැනෙන වසර යුගාරම්භ වසර වේ.බුද්ධ වර්ෂ ක්‍රමය : බුදුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදුවූවා යැයි සාම්ප්‍රදායිකව පිළිගැනෙන දිනය යුගාරම්භ දිනය වේ.ජාතික හෝ දේශපාලනිකශාලිවාහන ශක වර්ෂ ක්‍රමය : ගෝතමපුත්‍ර සත්කර්ණී රජ විසින් ශකයන් පරාජය කල පසු මුලින්ම හිරු මීන රාශියෙන් මේශ රාශියට සංක්‍රමණය වූ අවස්ථාව යුගාරම්භ අවස්ථාවවේ.වෙනත්තාරකාවේදයේ යුගාරම්භපරිගණක ක්‍ෂේත්‍රයේ යුගාරම්භප්‍රජා උද්‍යානයක් යනු මිනිසුන් කණ්ඩායමක් විසින් වගා කිරීම සිදු කරන භූමි භාගයකි. ප්‍රජා උද්‍යාන නැවුම් නිෂ්පාදන හා
ශාකවලට ප්‍රවේශය සපයන අතරම මහන්සිය සංතෘප්ත කර ගැනීමට, අසල්වාසී වැඩි දියුණු කිරීම්වලට, ප්‍රජාව පිළිබඳ හැඟීමක් ලබා ගැනීමට හා පරිසරයට සබඳතාවක් ඇති කිරීමට ප්‍රවේශයක් ලබා දෙයි. මේවා භාරකාරත්වය, ප්‍රවේශය හා කළමණාකරණය හරහා පොදුව ක්‍රියාත්මක වන අතර සාමාන්‍යයෙන් දේශීය රජයන් හෝ ලාභ නොලබන ආයතනවල විශ්වාසය යටතේ හිමිකාරීත්වය ලබා ගනී. නඟරයක ප්‍රජා උද්‍යානය එහි උද්‍යානකරුවන්ගේ ප්‍රජාව මෙන්ම විවිධත්වයකින් යුක්ත විය හැක. සමහරෙක් තනිවම මල් පමණක් වැවීමට තෝරා ගනී. අනෙක් අය සාමූහිකව වගා කරන අතර ඔවුන්ගේ ඵලදාව බෙදා ගනු ලැබේ. සමහරෙකුට පුද්ගලික භාවිතය සඳහා තනි පාත්ති තිබෙන අතර අනෙක්වා අබාධ සහිත උද්‍යානකරුවන් සඳහා ඔසවා තබන ලද පාත්තිවලින් සමන්විත වේ. ප්‍රජා උද්‍යාන නාගරික ජනතාවගේ ආහාර ආරක්ෂිතභාවය නඟා සිටුවන අතර එමඟින් පුද්ගලයන්ට ඔවුන‍්ගේ ආහාර වවා ගැනීමට හෝ ඔවුන් වවන ලද ඒවා අනෙක් අයට ප්‍රදානය කිරීම ඉඩ ලබා දෙයි. මෙම උද්‍යාන මඟින් උද්‍යානකරුවන් ඔවුන්ගේ ආහාර ප්‍රබව සමඟ සමීප කිරීමෙන් හා සමාජ ප්‍රජාවක් නිර්මාණය කිරීමෙන් හුදකලාව බිඳ හෙලීම මඟින් නූතන නාගරික ජීවිතයට බාධා කරන ආකාර දෙකක දුරස්ථභාවයන් එරෙහිව සටන් කරනු ලැබේ.
ක්‍රියාකාරී සමාජ අඩු අපරාධ හා ම්ලේච්ඡත්වය අත්දකින බවට ද සොයා ගෙන ඇත.මෙම ලිපිය සත්‍යාපනය සඳහා තවත් අමතර මූලාශ්‍ර දැක්වීම කළ යුතුව ඇත. විශ්වසනීය මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත කරුණු අභියෝගයට ලක්වීමට හා ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලාශ්‍ර සෙවීම: "බුද්ධාගමේ ඉතිහාසය" – news • පුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)මෙම ලිපියබුද්ධ ධර්මය සහ බුද්ධාගමපිළිබඳ ලිපි මාලාවක කොටසකිඉතිහාසයකාලරේඛාවගෞතම බුදුන් වහන්සේපූර්ව-නිකායික බුද්ධාගමධර්ම සංගායනාසේද මාවතේ බුද්ධාගමේ ව්‍යාප්තියඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ පරිහානියපසුකාලීන බෞද්ධයෝබෞද්ධ නූතනවාදයධර්මයසංකල්පචතුරාර්ය සත්‍යයආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයධර්මචක්‍රයපංච ස්කන්ධඅනිත්‍යයදුක්ඛඅනාත්මහේතුඵල ධර්මයමධ්‍යම ප්‍රතිපදාවශූන්‍යතාවසදාචාරයකර්මපුනර්භවයසංසාරයවිශ්වයබෞද්ධ පාඨ ග්‍රන්ථබුද්ධවචනයමුල්කාලීන බෞද්ධ ග්‍රන්ථත්‍රිපිටකයමහායාන සූත්‍රපාලි ත්‍රිපිටකයටිබෙට් ත්‍රිපිටකයචීන ත්‍රිපිටකයපිළිවෙත්ත්‍රිවිධ රත්නයබුදු දහමේ විමුක්ති මාර්ගයපංච ශීලයප
ාරමිතාභාවනාවදාර්ශනික හේතු දැක්වීමශ්‍රද්ධාවපින් වැඩීමඅනුස්සතිසිහියප්‍රඥාවබ්‍රහ්ම විහරණAids to EnlightenmentMonasticismගිහියාBuddhist chantවන්දනා ස්ථානනිර්මාංශිකත්වයනිර්වාණයබෝධිසතර මාර්ග ඵලඅරහත්ප්‍රත්‍යේකබුද්ධබෝධිසත්ත්වබුද්ධසම්ප්‍රදායයන්ථෙරවාදපාලිමහායානහීනයානචීනවජ්‍රයානටිබෙට්නවයානනෙවාර්රට අනුව බුද්ධාගමභූතානයකාම්බෝජයචීනයඉන්දියාවජපානයකොරියාවලාඕසයමොංගෝලියාවමියන්මාරයරුසියාවශ්‍රී ලංකාවතායිවානයතායිලන්තයටිබෙට්වියට්නාමයවටසන ආගම් ද්වාරයvteධර්ම සංගායනාපළමුවන ධර්ම සංඝායනාව (ක්‍රි.පූ. 5 වන ශතවර්ෂය)අලං ආවුසො මා සෝචිත්‍ථ, මා පරිද්විත්‍ථ, සුමුත්තා මයං තෙන මහා සමණෙන, උපද්දුතා හොම, ඉදං වො කප්පති ඉදං වො න කප්පතී ති ඉදානි මයං යං ඉච්ඡිස්සාම තං කරිස්සාම යං න ඉච්ඡිස්සාම තං න කරිස්සාමාති...’ යනාදි වශයෙන් සුභද්‍ර නම් මහලු පැවිද්දකු විසින් කියන ලද අවිනීත වචන ප්‍රථම ධර්ම සංගීතිය පැවැත්වීමට හේතු වූ බව චුල්ලවග්ගපාලී ආදී ග්‍රන්ථයන්හි සඳහන් වේ.කවර ආයතනයක වුව ද දීර්ඝකාලීන හා ක්‍රමානුකූ®ල පැවැත්ම සඳහා එහි ප්‍රතිසංස්කරණයන් මෙන්ම ආරක්ෂක විධි වි
ධාන යොදා ගැනීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ. බෞද්ධ සාහිත්‍යයෙහි සඳහන් වන ප්‍රථම ධර්ම සංඝායනාවද එවැනි වැඩපිළිවෙළක් ලෙස හැඳින්වීම වඩාත් යෝග්‍ය ය. බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත ධර්මය ක්‍රමානුකූලව සකස් කොට එය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා තබන ලද මූලික පියවර වශයෙන් හැඳින්විය හැකි ප්‍රථම ධර්ම සංඝායනාව වූ කලී ශාසන ඉතිහාසයෙහි දැක්වෙන ආදිම වැදගත් සිද්ධිය යනු ඇත. ශාස්තෘ වියෝවෙන් වැළපෙන භික්ෂූන් වහන්සේ අමතා ‘ඇවැත්නි, ශෝක නොකරව්. ඒ මහා ශ්‍රමණයාගෙන් අපි මනාව මිදුනෙමු. මෙය තොපට සුදුසු ය. මෙය තොපට නුසුදුසු යැයි ඔහුගේ නීති රීතිවලින් අපි පීඩා වින්දෙමු. දැන් අපි යමක් කැමැති නම්, එය කරමු’ යැයි පැවසූ සුභද්‍ර භික්ෂුවගේ ප්‍රකාශය පමණක්ම මේ සංගීතය පැවැත්වීමට හේතු වී යැයි සිතීම දුෂ්කර ය. මෙය වූ කලී එදා වැඩ සිටි මහාකාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රධාන ශාසන භාරධාරී මහතෙරවරුන් විසින් දූරදර්ශීව කරන ලද ක්‍රියාවක් ලෙස සැළකීම වඩාත් නිරවද්‍ය ය. දේවදත්ත, ජබ්බග්ගිය, ඡන්න වැනි භික්ෂූන් හා ඔවුන්ගේ අනුගාමිකයන් ද සිටි අතර අගසව් තනතුරු පැවරීමේදී පවා විරුද්ධව නැගී සිටි පිරිසක් එදා සිටි බව පැවසේ. ධම්මපදට්ඨ කථාවේ සඳහන් වන අගසව් වතෙහි මේ පිළිබඳ විස්තරයක් ද