LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
සංකල්ප 2ටම Middle way හෝ Middle path යන යෙදුම භාවිතා කරන බැවින් ඉංග්‍රීසි බසින් බුදු දහම ඉගෙනගන්නන් අතර මෙම සංකල්ප පටලවාගැනීම දක්නට ලැබේ.නාගර්ජුන හාමුදුරුවන්ට අවශ්‍ය වූයේ පෘථග්ජන භික්‍ෂුන් වහන්සේ නමක ලෙස බුදු දහම තේරුම් ගැනීම ය. උන්වහන්සේ ආර්කිමිඩීස්‌, නිව්ටන්, අයින්ස්‌ටයින් යන බටහිර උසස්‌ ම යෑයි සැලකෙන බුද්ධිමතුන්ට වඩා බුද්ධිමත් වූහ.  නාගර්ජුන හිමියන් ඉදිරියේ ඔවුහු හිරු දුටු කදෝ පැණියෝ වෙති.එහෙත් මෙයින් කියෑවෙන්නේ නාගර්ජුන හිමියන් දෙසූ සියල්ල නිවැරදි බවත් උන්වහන්සේ කළ කී දෙයින් බුදු දහමට අනතුරක්‌ නොවීය යන්නවත් නොවේ. උන්වහන්සේගේ ශුන්‍යතාව නිවැරදි නොවීය. එය අවසානයේදී නිර්ගුණ්‌ බ්‍රහ්මන් නමැති සංකල්පය නිර්මාණය කිරීමටත් එමගින් බුදුදහම භාරතයෙන් අතුගා දැමීමටත් ශංකරාචාර්යයන්ට උපකාරි විය. ආශ්‍රිත ලිපිමධ්‍යම ප්‍රතිපදාවමෙම ලිපිය කිසිදු මූලාශ්‍රයක් උපුටා දක්වන්නේ නැත. විශ්වාස කළ හැකි මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත ප්‍රකාශ අභියෝගයට ලක්වීමට සහ ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලාශ්‍ර සෙවීම: "ශ්‍රී ලංකා‍වේ බුදු පිළිම"
– news '• පුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (2016 පෙබරවාරි) (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)ථෙරවාද බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට අයත් විශිෂ්ට ගණයේ බුද්ධ ප්‍රතිමා ලැබෙන්නේ ශ්‍රි ලංකාවෙනි. ලංකා බුදු පිළිමය ආන්ද්‍ර ශෛලියේ ආභාසය ලබා ප්‍රභවය වූවක් බව සාමාන්‍ය පිළිගැනීමයි.එසේ වුවද බුදු පිළිමය මුලින්ම පහල වූයේ භාරතයේ නොව ශ්‍රී ලංකාවේ යැයිද එහෙයින් එය ස්වාධීන කෘතියක් යැයි සිතන්නෝද වෙති. සිංහල බුද්ධ ප්‍රතිමා ශිල්පීහු සිය නිර්මාණයන්ට දේශීයත්වය සමාරෝපණය කළහ. මුල් යුගයේ සිට දහ වැනි සියවස දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ නෙළන ලද බුදු පිළිම වලින් අධිකතර සංඛ්‍යාවක් සිංහල නිර්මාණ ශිල්පීන්ගේ යැයි වෙසෙසා හැඳින්වීමට ප්‍රමාණවත් දේශීය ලක්ෂණ වලින් පරිපෝෂිතය. මුල් අවධියේ ලක්දිව බුදු පිළිම වලට මහායාන ආභාසය ලැබී ඇත්තේ අල්ප වශයෙනි.මෙයට ප්‍රබල හේතුව එකල අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය අතිශයින් ප්‍රබලව පැවතීමය. මහා විහාර සම්ප්‍රදාය මහායානය දැඩිව ප්‍රතික්ෂේප කළේය. පොළොන්නරු අවධියේ සිට මහායාන බලපෑම වැඩි වශයෙන් සිදු වීම නිසා බුදු පිළිමය විෂයෙහිද ඒ ආභාසය දක්නට ලැබේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඒ ප්‍රතිමා වල විදේශීය ලක්ෂණද දක්නට ලැබේ.පිළිම
වර්ගශ්‍රී ලංකාවේ නිමැවුණු බුදු පිළිම ඒවායේ ඉරියව් අනුව ප්‍රධාන කොටස් තුනකට වෙන් කළ හැකිය.1.හිඳි පිළිම2.හිටි පිළිම3.සැතපෙන පිළිමයනුවෙනි.බුදු පිළිම මුද්‍රාසෑම බුදු පිළිමයක්ම කිසියම් මුද්‍රාවකට අනුව සිදු කර ඇත.කලාතුරකින් ප්‍රතිමාවකමුද්‍රා ලක්ෂණ දෙකක් දැක ගැනීමට පුලුවන.සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් පොදු සම්මුතියටපත් මුද්‍රා හයකි.සමාධි මුද්‍රාවමුද්‍රා වර්ගවීරාසන ‍හෝ පද්මාසන ශෛලියෙන් හිඳ උඩ අතට හැර වූ වම් අත්ල මත දකුණු අත්ලපිහිටුවා වැඩ සිටී.උඩු කය කෙලින් තබාගෙන සිටී.කමටහනට සිත යොමු කරගෙන සිටී.මහා කරැණාවේත් මහා ප්‍ර‍ඥාවේත් උත්තරීතර අවස්ථාවයි.ධර්ම චක්‍ර මුද්‍රාවබුදු හිමියනගේ ධර්ම දේශනා විලාසය සංකේතවත් කරනු ලබන මුද්‍රාවයි.දකුණු අත්ලපිටතට හරවා පපුවේ මට්ටමට තබාගෙන,එහි දබර ඇඟිල්ලෙන් හා මහපට ඇඟිල්ලේතුඩු දෙක කවයක් සෑදෙන සේ එකට තබා ඇතුළට හැරැණු වම් අතේ ඇඟිල්ලක් ස්පර්ශ කරන අයුරින් පැවතීම ධර්ම චක්‍ර මුද්‍රාවේ ලක්ෂණයයි.අභය මුද්‍රාවදකුණු අත උඩට නවා ඇඟිලි සම්පූර්ණයෙන්ම දිග හැර,අත්ල ඉදිරිපසට සිටින සේ විවෘතව තැබීම අභය මුද්‍රාවේ සාමාන්‍ය ලක්ෂණයයි.එහි
සංකේතාර්ථය නිර්භයත්වය හෝ අභය දීමයි.විතර්ක මුද්‍රාවඅත්ල පපු පෙදෙසට ප්‍රමාණ වන පරිදි දකුණු අත උඩට නවා,දබර ඇඟිල්ල මාපට ඇඟිල්ල උඩට කවයක් ඇති වන ආකාරයෙන් තබා සිටීම මෙහි ලක්ෂණයයි.බුදු හිමි විවිධ පුද්ගලයන් සමඟ වාද විවාද පැවැත්වූ අවස්ථාව මෙයින් සංකේතවත් වේ.භූමි ස්පර්ශ මුද්‍රාවඑනම් පොළොව ස්පර්ශ කිරීම යන්නය.දකුණු අත දකුණු දණ හිස උඩින් අත්ල ඇතුළතට සිටින අයුරින් සියලු ඇඟිලි දිගහැර පහතට යොමුව තිබීම මෙහි ලක්ෂණයයි.බුදු සිරිත හා බැඳුණු මාර පරාජයේදී බුදුන් වහන්සේ මිහිකත වෙත අත දිගු කොට සාක්ෂ්‍ය එළ වූ අයුරු මෙයින් ප්‍රකාශිත වේ.වරද මුද්‍රාවදකුණත පහත් කොට,ඉදිරියට දිග හැර,අත්ල ඉදිරියට හරවා ඇඟිලි දිග හැර තිබීම මෙම මුද්‍රාවේ ලක්ෂණයයි.බෙහෙවින්ම මෙම ලක්ෂණය හිටි පිළිම වල දක්නට ලැ‍බේ.මේවාද බලන්නඅවුකන බුදු පිළිමයගලුගුඩුවා කහ කොණ්ඩයාකහ කන් කොණ්ඩයාසංරක්ෂණ තත්ත්වයතර්ජනයට ලක් වීමට ආසන්න (IUCN 3.1)විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයරාජධානිය:අනිමාලියාවංශය:Chordataවර්ගය:Avesගෝත්‍රය:Passeriformesකුලය:Pycnonotidaeගණය:'Pycnonotus'
විශේෂය:P. penicillatusද්වීපද නාමයPycnonotus penicillatusBlyth, 1851ගලුගුඩුවා හෙවත් කහ කොණ්ඩයා ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික, කදුකර ප්‍රදේශ නිවාස කොට ගෙන බෝ කිරීම සිදු කරන කුරුල්ලෙකි.[1]විවිධ නාම"Pycnonotus penicillatus'' යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හැඳින්වේගමෑතක සිට Yellow-eared bulbul යන ඉංග්‍රීසි නාමය ඍජුව පරිවර්තනය කර කහ කන් කොණ්ඩයා ලෙසද යෙදේ.වර්ගීකරණයකාක ගණයට (passerine) අයත් පවුලේ කොන්ඩ කුරුලු  (bulbul)) සාමාජිකයෙකි. කහ කන් කොණ්ඩයා කුඩා වන ලැහැබවල් හෝ ගොවිපොලවල් ආශ්‍රිත කුඩා කැලෑ සිය වාසස්ථාන ලෙස තෝරා ගන්නා අතර, හෝර්ටන් තැන්න, නුවර එළියේ වික්ටෝරියා උද්‍යානය යන ස්ථාන වල බහුලව දකින්නට ලැබේ. මොවුන් කුඩා පඳුරු මත කූඩු තනන අතර සාමාන්‍යයෙන් එක් වරකදී  බිත්තර දෙකක් දමයි.මෙම පක්ෂියා දිගින් සෙන්ටිමීටර 20 (අඟල් 7) පමණ වන අතර දිගු පෙඳයකට ද හිමිකම් කියයි. මොවුන්ගේ ශරීරයේ උඩු කොටස අඳුරු කොළ පැහැයකින් ද යටි කොටස කහ පැහැයකින් ද යුතු වේ. හිසේ පිහිටන කොණ්ඩය වැනි කොටස අළු පැහැති මෙම පක්ෂියාගේ  ඇසට යටින් පිහිටන කහ පැහැති පැල්ලම සහ හිස දෙපස ඇති කහ පැහති පිහාටු රොද දෙක සුවි
ශේෂී ලක්ෂණ වේ. තවද දෑස් වලට ඉදිරියෙන් සුදු පැහති පිහාටු රොදක් ඇති මොවුන්ගේ ගෙල ප්‍රදේශයද සුදු පැහයෙන් යුක්ත වේ.මොවුන්ට කහ කන් කොණ්ඩයා යන නම ලැබී ඇත්තේ හිස දෙපස කන් දෙකක් ආකාරයෙන් පිහිටි ඉහත සඳහන් කල කහ පැහැති සියුම් පිහාටු රොදයන් නිසාවෙනි.ගැහැනු සහ පිරිමි සතුන් දෙවර්ගයම පෙනුමෙන් සමාන වූවත් පැටවුන් තරමක් අඩු පැහැයක් ගනී. ගැහැනු සතුන් ආකර්ශණය කර ගැනීම සඳහා පිරිමි සතුන් අතර ඇති වන සටන් බොහෝවිට කොට්ටොරුවෙකු පරිද්දෙන් ඉහල පහල පැද්දීමක් නැතහොත් උඩපැනීමක් ආකර ගනී.කහ කන් කොණ්ඩයා ආහර වශයෙන් ගනු ලබන්නේ පළතුරු සහ කෘමි සතුන්ය.සමාජයීය වැදගත්කමමෙකල ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතා වන රුපියල් දහයේ මුද්දරය සඳහා  මෙම අලංකාර පක්ෂියාගේ රුව යොදා ගෙන තිබේ. ,[2]මූලාශ්‍ර↑ "ශ්‍රී ලංකා කහකන් කොණ්ඩයා/ගුරු කොණ්ඩයා (Pycnonotus penicillatus)". සම්ප්‍රවේශය 2020-12-25.↑ "Bird stamps from Sri Lanka". සම්ප්‍රවේශය 2020-12-25.වැඩිදුර කියවීමBirdLife International (2004). Pycnonotus penicillatus. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Retrieved on 11 M
ay 2006. Database entry includes a brief justification of why this species is near threatenedBirds of India by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6ආශ්‍රිත ලිපිශ්‍රී ලංකාවේ කුරුළු නාමාවලියගරු තිස්ස කරල්ලියද්දපුද්ගලික තොරතුරුඋපත10 මැයි 1952අනුරාධපුරජාතිය ශ්‍රී ලාංකිකඋගත් ශාස්ත්‍රාලයකොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයරැකියාවදේශපාලනයවෘත්තියකෘෂි විද්‍යාඥතිස්ස කරල්ලියද්ද  (ඉංග්‍රීසි: Tissa Karalliyadde) ගරු හිටපු අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී, හිටපු ළමා සංවර්ධන හා කාන්තා කටයුතු අමාත්‍යතුමා.ජීවන සටහන්මෙතුමා  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.ආශ්‍රිතතිස්ස කරල්ලියද්දගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුවකොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු දේශපාලනඥයින්සියදිවි නසාගැනීමවර්ගීකරණය සහ බාහිර සම්පත්The Suicide by Édouard Manet 1877–1881ICD-10X60.–X84.ICD-9E950MedlinePlus001554eMedicinearticle/288598MeSHF01.145.126.980.875සියදිවි නසාගැනීම (suicide , suicidium, sui caedere) තමන්ගේ ජීවිතය  හිතාමතාම තමන් විසින්ම නැතිකර ගැනීමේ ක්‍රියාව සියදිවි නසාගැන
ීම ලෙස නිර්වචනය කල හැකිය. ප්‍රධාන වශයෙන්  සියදිවි නසාගැනීම සිදුකරගනු ලබන්නේ ජීවිතයේ බලාපොරොත්තු නැතිවූ අවස්ථාවල, මානසික ආතතිය(විෂාදය-Major depressive disorder), හින්නොන්මාදය(Schizophrenia Schizophrenia), Bipolar disorder] වැනි මානසික රෝගවලට(Mental_disorder mental disorder) ගොදුරු වී ඇති අවස්ථාවලදී, අධික ලෙස මත්පැන් සහ මත්ද්‍රව්‍ය වලට ඇබ්බැහි වී සිටින අවස්ථාවලදී සහ ඖෂධ අනිසි භාවිතා කරන අවස්ථාවලදීය(Drug abuse).[1]තවද මානසික පීඩාකාරී සාධක වන ආර්ථික දුෂ්කරතා සහ අන්තර් පුද්ගල සබදතා වල බිදවැටීම් වැනි ගැටළුද සියදිවි නසාගැනීම්හිදී ප්‍රමුඛ භූමිකාවක් රගපානු ලබයි. සියදිවි නසාගැනීම වලක්වා ගැනීමේ ක්‍රමවිධි ලෙස සාමාන්‍ය පුද්ගලයන්ට ගිනි අවි භාවිතය සීමා කිරීම, මානසික රෝග සහ ඖෂධ වැරදි ලෙස භාවිතා කිරීම සදහා ප්රවතිකාර කිරීම සහ ආර්ථිකය සංවර්ධනය කිරීම හැදින්විය හැකිය.ලෝකයේ සියදිවි නසාගැනීමේ ප්‍රධාන ආකාර රටින් රටට වෙනස්වන අතර එය තරමක් දුරට එම ආකාර එම රටවල ඇති නැතිබව හා සම්බන්ධ වේ. එම ප්‍රධාන ආකාර ලෙස අපට හදුනාගත හැක්කේ එල්ලී මැරීම(ගෙල වල දමා ගැනීම), පලිබෝධනාශක පානය කිරීම(වස බීම) සහ ගිනි අවි භාවිතයෙන් තම ජී
විතය නැති කරගැනීම වැනි දේය. දළවශයෙන් ලෝකයේ මිනිසුන් ලක්ෂ 8-10 ත් අතර වාර්ෂිකව සියදිවි නසාගැනීම තුලින් තම ජීවිතය නැති කරගන්නා බවට සොයාගෙන ඇත. සියදිවි නසාගැනීම ලෝකයේ ජීවිත නැතිවීමේ ප්‍රධාන මාර්ග අතරින් දසවෙනි තැනට පත්වී ඇත.[1][2]පුරුෂයන්ගේ සියදිවි නසාගැනීමේ ප්‍රතිශතය ස්ත්‍රීන්ගේ ප්‍රතිශතයට වඩා වැඩි අතර එය ස්ත්‍රීන් සියදිවි නසාගැනීමට වඩා තුන්ගුණයත් සිවුගුණයත් අතර ප්‍රමාණයක් ගනී.[3] එමෙන්ම ලෝකයේ මාරක නොවෙන නමුත් සියදිවි නසාගැනීමේ උත්සාහයන් වාර්ෂිකව මිලියන 10-20 ත් අතර ප්‍රමාණයක් සිදුවන බවට ඇස්තමේන්තු ගතකර ඇත. [4]සියදිවි නසාගැනීමේ මෙම මාරක නොවන උත්සාහයන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඇත්තේ තරුණ තරුණියන් සහ ස්ත්‍රීන් අතරය.සියදිවි නසාගැනීම් පිළිබද අදහස් උදහස් සහ මතවාද ආභාෂය ලබා ඇත්තේ පුළුල් සංදෘෂ්ටික තේමාවන් වන ආගම, ගෞරවය සහ ජීවිතයේ අර්ථය මතය. ඒබ්‍රහම්ගෙන් සම්භවය වූවායැයි විශ්වාස කරන ආගම්(ක්‍රිස්තියානි,ඉස්ලාම් වැනි ) ජීවිතයේ පවිත්‍රතාවය විශ්වාස කරන බැවින් සියදිවි නසාගැනීම දෙවියන් වහන්සේට කරන ද්‍රෝහීකමක් ලෙස සලකනු ලබයි. ජපානයේ සමුරායි යුගයේදී “සේප්පුක්කු ” ගෞරවයට පාත්‍ර වුයේ අසමත් වීමේ වරද පිළිගැනීමේ සහ ඔහු
ගේ විරෝධතාවය පලකිරීමේ විදියටය. සති පූජා යනු ඉන්දියාවේ පවතින යල්පැන ගිය අවමංගල්‍යය චාරිත්‍රයකි. මෙහිදී තම ස්වාමි පුරුෂයා මරණයට පත් වූ පසු සිය කැමැත්තෙන් හෝ පවුලේ සහ සමාජයෙන් එල්ලවන බලපෑම් මත වැන්දඹුව සිය ස්වාමී පුරුෂයාගේ චිතකයට පැන ජීවිතය නැතිකර ගැනීම සිදුකරනු ලැබේ.[5]අතීතයේදී යුරෝපානු රටවල සියදිවි නසාගැනීම හෝ සියදිවි නසාගැනීමට තැත් කිරීම දඩුවම් ලැබිය හැකි අපරාධයක් ලෙස සැලකුවද වර්තමානයේ බොහෝ යුරෝපියානු රටවල එම තත්වය වෙනස් වී ඇත. එනමුදු බොහෝ ඉස්ලාමීය රටවල සියදිවි නසාගැනීම දඩුවම් ලැබෙන අපරාධයකි. 20 වැනි සහ 21 වැනි සියවස්වලදී විරෝධතාවය පළකිරීමේ මාධ්‍යක් ලෙස තම ජීවිතය නැතිකරගැනීම සිදුකර ගනු ලැබේ. එමෙන්ම යුද්ධ ගැටුම් වලදී ත්‍රස්තවාදී උපක්‍රමයක් ලෙස මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ පුපුරවාගෙන තමන්ගේ ජීවිතයද අනෙක් සිය ගණනකද ජීවිත නැති කිරීම සිදුවේ.[6]අර්ථ දැක්වීම්සියදිවි නසාගැනීම යනු තමාගේ ජීවිතය තමන් විසින්ම නැතිකර ගැනීමේ ක්‍රියාවයි.[7] >සියදිවි නසාගැනීමට තැත් කිරීම හෝ මාරක නොවන ආකාරයේ සියදිවි නසාගැනීම් හැසිරීම් මගින් තම ජීවිතය මරණයෙන් අවසන් නොවුනද සදාකාලික ආබාධ තත්වවලට ගොදුරුවිය හැකිය.[8]  සියදිවි නස
ාගැනීමට අනුබල දීම(Assisted suicide) යනු යමෙක් තව කෙනෙකුට තම ජීවිතය නැති කර ගැනීමට වක්‍රාකාරයෙන් උපදෙස්, අවවාද හෝ උපක්‍රමම ලබා දීමයි. </ref> නමුත් මීට පරස්පර තත්වයක් අනායාස මරණයේදී හෙවත් දුක් නොවිද මරණයේදී(Euthanasia) හිදී සිදුවේ. මෙහිදී පුද්ගලයෙකු වෙනත් පුද්ගලයෙකුට අනායාස මරණයක් ලගාකර දීම සදහා ක්‍රියාකාරී ලෙස දායක වේ. සමහර රටවල මෙය නීත්‍යනුකුල කර ඇත.[9] මෙහිදී පුද්ගලයෙකු වෙනත් පුද්ගලයෙකුට අනායාස මරණයක් ලගාකර දීම සදහා ක්‍රියාකාරී ලෙස දායක වේ. සමහර රටවල මෙය නීත්‍යනුකුල කර ඇත.[9] මෙහිදී පුද්ගලයෙකු වෙනත් පුද්ගලයෙකුට අනායාස මරණයක් ලගාකර දීම සදහා ක්‍රියාකාරී ලෙස දායක වේ. සමහර රටවල මෙය නීත්‍යනුකුල කර ඇත.[8]අවදානම් සාධක2008 ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රාන්ත 16ක සියදිවි නසාගැනීමට බලපාන සාධක [10]සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම සදහා බලපාන සාධක ලෙස මානසික ව්‍යාකුලතාවය(Psychiatric disorder), ඖෂධ වර්ග වැරදි ලෙස භාවිතය(Drug misuse), මානසික තත්වය, සංස්කෘතිය, පවුල සහ සමාජයීය තත්වය සහ ජාන හදුනාගත හැකිය.[11]මානසික රෝග සහ විවිධ ද්‍රව්‍ය/ඖෂධ වැරදි ලෙස භාවිතයද සමගාමී ලෙස පවතී.[12] වෙනත් අවදානම් සාධක වලට අන්තර්ගත
වන්නේ මීට පෙර සියදිවි නසාගැනීමට තැත් කිරීම,[13]  එම ක්‍රියාව සිදුකිරීම සදහා සුදානම තිබෙන බව, සියදිවි නසාගැනීම් පිළිබද පවුල් ඉතිහාසය හෝ ඉතා දරුණු මොළයේ අනතුරකින් පෙළීම දැක්විය හැකිය.[14]  උදාහරණයක් ලෙස තුවක්කු වැනි ගිනි අවි සහිත නිවෙස්වල සියදිවි නසාගැනීමේ ප්‍රතිශතය ගිනි අවි නොමැති නිවෙස්වල සියදිවි නසාගැනීමේ ප්‍රතිශතයට වඩා බෙහෙවින් වැඩිය.[15] Socio-economic විරැකියාව, දරිද්‍රතාවය, නිවාස නොමැතිකම සහ වෙනස්කම් සැලකීම(විෂමතාවය) වැනි සමාජ ආර්ථික සාධකද සියදිවි නසාගැනීමේ සිතුවිලි උත්තේජනය කරනු ලබයි.[16]  සියදිවි නසාගන්නන්ගෙන් 15%- 40% ප්‍රමාණයක් මරණයට පෙර සියදිවි නසාගැනීමේ ලියවිල්ලක් ලියනු ලැබේ.[17] සියදිවි නසාගැනීමේ හැසිරීම් වලින් 38%-55%ත් අතර ප්‍රතිශතයක් සදහා ජාන බලපාන බව සොයාගෙන ඇත.[18] යුද්ධ වලදී බොහෝ අත්දැකීම් හා පළපුරුද්දක් ඇති නිලධාරීන් සහ සෙබළුන් සියදිවි නසාගැනීමේ වැඩි සම්භාවිතාවක් ඇත. ඒ මන්දයත් බොහෝ වශයෙන් සිදුවන මානසික පීඩනය වැනි තත්වයන් නිසා හෝ යුද්ධ පෙරමුණේදී සිදුවන කායික දුබලතාවයන් නිසාය.[19]මානසික රෝගාබාධයමෙක් සියදිවි නසාගැනීමේ අවස්ථාවේදී ඔහුට මානසික රෝගාබාධයක් තිබීමේ ප්‍රතිශත
ය 27 % සිට[20]  90% දක්වා විය හැකිබව ඇස්තමේන්තු කර ඇත.[13] මානසික රෝගී වාට්ටුවකට ඇතුලත් කරගන්නා රෝගීන්ගෙන් 8.6% ක් තම ජීවිත කාලය තුල සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානමක් පවතී[13]සියදිවි නසාගැනීම මගින් ජීවිතය නැති කරගන්නා මිනිසුන්ගෙන් අර්ධයක්ම ප්‍රධාන වශයෙන්  විෂාධයෙන්(major depressive disorder) පෙලෙන අතර තවත් සමහරක් bipolar disorder  වැනි mood disorders වලින් එකකින් පෙළෙනු ලැබේ[21] Oඅනිත් සම්බන්ධිත තත්වයන් වන්නේ භින්නෝන්මාදය(schizophrenia) (14%), පුද්ගල පෞරුෂත්වයෙ ගැටළු (personality disorders) (14%),  bipolar disorder, සහ  post traumatic stress disorder,[22] bipolar disorder,[21] and posttraumatic stress disorder.[13]  භින්නෝන්මාදය(schizophrenia)  සහිත පුද්ගලයන්ගෙන්  5% සියදිවි නසගනියි[23] කෑම අරුචිකම්(Eating disorders) තවත් අවදානම් සහිත තත්වයකි.වියහැකි සියදිවි නසාගැනීම් පිළිබද හොදම අනාවැකි පලකළ හැක්කේ පෙර සියදිවි නසාගැනීමේ උත්සාහයන් පිළිබද ඉතිහාසය තුලිනි.[13] Approximately 20% of suicides have had a previous attempt and of those who have attempted suicide 1% complete suicide within a year[13]
20% ක පමණ සියදිවි නසාගැනීම් සදහා පෙර සියදිවි නසාගැනීමේ උත්සාහයන් පවතින අතර එයිනුත් 1%ක් වසරක් තුලදී නැවතත් සියදිවි නසාගෙන ඇති අතර 5%ක් වසර 10ක් තුලදී සියදිවි නසාගෙන ඇත.[24] විවිධ ක්‍රම වලින් තමන්ටම තුවාල සිදුකරගැනීම(self harm) සියදිවි නසාගැනීමට තැත් කිරීමක් ලෙස නොසලකන අතර මෙම තමන්ටම තුවාල සිදුකරගැනීමේ හැසිරීම සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම ඉහල දැමීමට අදාළ වේ.[25]සියදිවි නසාගත් පුද්ගලයන්ගෙන් දළවශයෙන් 80%ක් පමණ මරණයට පෙර වසරක කාලසීමාවක් තුල එක් වරක් හෝ වෛද්‍යයවරයෙක් හමුවී ප්‍රතිකාර ලබාගෙන ඇත.[26] එයිනුත් 45%ක් මිය යාමට මාසයකට පෙරවේ.[27] දළවශයෙන් 25–40% ත් අතර සියදිවි නසාගත් පුද්ගලයන්ගෙන් මියයාමට පෙර වසර තුලදී තමන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යය පරීක්ෂා කරගෙන ඇත.[20][26]ද්‍රව්‍ය/ඖෂධ අනිසි ලෙස භාවිතය"The Drunkard's Progress", අධික ලෙස මත්ද්‍රව්‍ය,මත්පැන් වලට ඇබ්බැහිවීමෙන් සියදිවි නසාගැනීමට පෙළඹේ.විෂාධිය සහ bipolar disorder  වලට පසුව දෙවනි ප්‍රධානතම සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම් සාධකය වන්නේ  ද්‍රව්‍ය/ඖෂධ අනිසි ලෙස භාවිතයයි.[28] කල් ඉකුත් වූ ද්‍රව්‍ය භාවිතා කිරීම සහ උග්‍ර විෂ ශරීරගත කරගැනීම යන දෙකම මෙයට අදාළ
වේ.[12][29] ප්‍රියයන්ගේ වියෝව වැනි පුද්ගලික ශෝකයන් එකතු වූ කල සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම තවදුරටත් වැඩිවේ.[29]එමෙන්ම ද්‍රව්‍ය /ඖෂධ අනිසි ලෙස භාවිතය මානසික රෝගාබාධ තත්වයන් සමගද සම්බන්ධය.[12]බොහෝ පුද්ගලයන් සියදිවි නසාගැනීමේදී වේදනා නාශක සහ නිද්‍රශීලී ඖෂධ අනිසි ලෙස භාවිත කරනු ලබයි.[30] එමෙන්ම 15% ත් 61% ත් අතර ප්‍රතිශතයක් සියදිවි නසාගැනීම වලට අධික ලෙස මත්පැන් හා මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය හේතුවේ.[12] අධික ලෙස මත්පැන් හා  මත්ද්‍රව්‍යද භාවිතා කරන්නන් ප්‍රතිශතයක් සහිත රටවල සහ මත්පැන් තැබෑරුම් ඝනත්වයක් සහිත රටවල ඉහල සියදිවි නසාගැනීමේ ප්‍රතිශතයක් ඇත.[31] with this link being primarily related to distilled spirit use rather than total alcohol use.[12]අධික ලෙස මත්ද්‍රව්‍ය වලට ඇබ්බැහි වී ප්‍රතිකාර ලබන්නන්ගෙන්  2.2%–3.4% ජීවිතයේ කෙදිනක හෝ සියදිවි නසාගනු ලැබේ.[31]  අධික ලෙස මත්ද්‍රව්‍ය වලට ඇබ්බැහි වූ  සියදිවි නසගන්නන් සාමාන්‍යායෙන් පුරුෂයන් වන අතර වැඩිමහල් අයද වේ.[12] එමෙන්ම ඔහුන්ගෙන් බොහොමයක් මීට පෙර සියදිවි නසා ගැනීමට උත්සාහ ගෙනද ඇත. හෙරොයින් භාවිතා කරන්නන්ගෙන් 3 ත් 35% අතර මරණ සිදුවන්නේ සියදිවි නසාගැනීම ම
ගිනි.(භාවිතා නොකරන්නන්ට වඩා වැඩිය දළවශයෙන් 14 ගුණයක් අවදානම ).[32]කොකේන් සහ methamphetamines අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම සහ සියදිවි නසාගැනීම අතර සහසම්බන්ධයක් පවතී.[12][33] කොකේන් භාවිතා කරන්නන්ගේ අවධානම වැඩිම වන්නේ එයින් වලක්වා ගන්නා සමයේදීය.[34] වාෂ්පශීලී මත්ද්‍රව්‍යද භාවිතා කරන්නන්ගෙන් 20% ක් සියදිවි නසාගැනීමට ජීවිතයේ කවර මොහොතක හෝ උත්සාහ ගන්නා අතර 65% කට වැඩි පිරිසක් ජීවිතය නැතිකර ගැනීම පිළිබද සලකා බලයි.[12]එමෙන්ම සිගරට් භාවිතා කිරීමද සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම හා සම්බන්ධය.[35] සිගරට් භාවිතා කිරීම තුලින් සෞඛ්‍යය ගැටළු මතු වන හෙයින් මිනිසුන්ට තම ජීවිතය නැති කර ගැනීමට සිතේ. එමෙන්ම දුම්පානය මොලයේ රසායනික ද්‍රව්‍ය වෙනස් වීම කෙරෙහි බලපාන හෙයින් සියදිවි නසා ගැනීමේ අවදානමද එය තුලින් වැඩිවේ.දුම්පානය සදහා හුරුවූ පුද්ගලයන් සියදිවි නසා ගැනීමටද පෙරහුරු වන බවට උපකල්පනයක් පවතී. එනමුදු එය ඔප්පු කිරීමට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොපවතී.[12]සූදු කෙළීමේ ප්‍රශ්නයසූදු කෙළීම නැමති ප්‍රශ්නය වර්ධනය වන සියදිවි නසාගැනීමේ සංකල්පය හා සමගාමී වන අතර මෙහිදී සිදුවන් සියදිවි නසාගැනීමේ උත්සාහයන් සංසන්දනය කරනු ලබන්නේ සාමාන්‍ය ජ
නගහනය සමග වේ.[36] සුදුකෙලීමට ඇබ්බැහි වූ 12%-24%ත් අතර සුදුකරුවන් සියදිවි නසාගැනීමට තැත් කරයි.[37]සුදුකරුවන්ගේ බිරින්දෑවරුන්ගේ සියදිවි නසාගැනීමේ ප්‍රතිශතය සාමාන්‍ය ජනගහනයක ප්‍රමාණයට වඩා තුන්ගුණයක් පමණ වැඩිය.[37]සියදිවි නසාගැනීමේ අවධානම සුදුකෙලීමේ ප්‍රශ්නය නිසා වැඩිවීමට බලපාන අනෙකුත් සාධක වන්නේ මානසික රෝග, මත්පැන් හා මත්ද්‍රව්‍ය,සහ ඖෂධ අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීමයි.[38]සෞඛ්‍යය තත්වයන්කායික රෝග හා සියදිවි නසාගැනීම අතර සම්බන්ධයක් පවතී.මෙහිදී බලපාන ප්‍රධාන කායික රෝග ලෙස:[24]  බොහෝ කල්පවතින වේදනාවන්(Chronic Pain),[39] Traumatic brain injury,[40]  පිළිකා,[41] hemodialysis, ඒඩ්ස්,Systemic Lupus Erythematosus,හදුනාගත හැකිය.[24]පිළිකාවක් යමෙකු තුල හදුනාගැනීම සියදිවි නසාගැනීමේ  අවධානම දෙගුණ කරයි.[41] විෂාධය හා අධික ලෙස මත්ද්‍රව්‍යවලට ප්‍රතිකරකොට අය යම්මට්ටමකට පාලනය කලද සියදිවි නසාගැනීමේ අවධානම පහව යන්නේ නැත. කායික හෝ මානසික රෝග එකකට හෝ වැඩි ගණනකින් පෙළෙනවිට සියදිවි නසාගැනීමේ අවධානම ඉතා ඉහළය.ජපානයේ සියදිවි නසාගැනීමට ප්‍රධානතම සාධකය ලෙස සෞඛ්‍යය ගැටළු නම්කර ඇත.[42]විෂාධිය හා සියදිවි නසාගැනීමට Insoma
nia [43] සහ Sleep apnea වැනි නින්ද නොයාමේ රෝග බලපායි.සමහර අවස්ථාවලදී නින්ද නොයාමට විෂාධය නොමැති වුවද සියදිවි නසාගැනීමට ඍජුව බලපායි.[44]  අනෙකුත් බොහොමයක් සියදිවි නසාගැනීමේ සෞඛ්‍යය තත්වයන්හිදී Hypothyroidism, Alzhemer's, Brain tumors, systemic lupas erthematous වැනි mood disorders වල රෝග ලක්ෂණ දැකිය හැකි අතර සමහර ප්‍රතිකාරවල අහිතකර බලපෑමද(beta blocks and steorids) මෙහිදී බලපානු ලැබේ.[13]මනසසාමික තත්වයන්ජීවිතයේ අරමුණක් නොමැති වීම, ජීවිතයේ වින්දනයක් නොමැති වීම, විෂාධිය හා ජීවිතයේ අවුල් සහගතබව වැනි මනසසාමික තත්වයන් සියදිවි නසාගැනීමේ අවධානම වැඩිකරයි.[21] ප්‍රශ්න නිරාකරණය කරගැනීමේ දුර්වලතා, යමෙකුට තිබු හැකියාවන් නැතිවී යාම හා හදිසි ආවේගය පාලනය කරගැනීමේ දුර්වලතා මෙහිදී ප්‍රධාන කාර්යක් සිදුකරනු ලැබේ.[21][45]  එමෙන්ම වැඩිහිටියන් තුල පවතින තමන් අනුන්ට වදයක් යන හැගීමද මේ සදහා බලපානු ලැබේ. [46][46]එමෙන්ම සමීපතම පවුලේ සාමාජිකයෙකුගේ හෝ මිතුරෙකුගේ වියෝව නිසා ඇතිවන මානසික අවපීඩනය, රැකියාව නැතිවීම හෝ සමාජයීය හුදකලා වීම වැනි කරුණුද අවධානම වැඩිකරයි. [21] කිසිදාක විවාහ නොවී දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ තනිකඩ ජ
ීවිතයක් ගතකරන අයගේ ඉතා ඉහල සියදිවි නසාගැනීමේ අවධානමක් ඇත.[13]ආගමානුකුලව ජීවත්වීම තුලින් යමෙකුගේ සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම අඩුකළ හැකිය[47] බොහෝ ආගම් සියදිවි නසාගැනීමට විරුද්ධ වන නිසා මෙය ඉතා වැදගත් වෙයි.[47]  මුස්ලිම් අයගේ සියදිවි නසාගැනීමේ ප්‍රතිශතය ඉතා අඩුය,[48]යමෙකු තමාට සිදුවන අසාධාරනකම් හෝ හිරිහැරකම් නිසා සියදිවි නසාගැනීමට පෙළඹේ.[49]  ළමාවියෙදී ලිංගික අතවරයකට ලක් වූයේනම්[50] අරන් හදාගත් ළමයෙකු ලෙස සැබෑ දෙමාපියන්ගෙන් වෙනව කුඩාකල සිවීම අවදානම් සාධකය.[51] ලිංගික අතවරවලට ගොදුරුවීම සියදිවි නසාගැනීමට 20%ක් පමණ බලපානු ලැබේ.[18]සියදිවි නසාගැනීමේ පරිණාමවාදී අර්ථදැක්වීමෙන් කියවෙන්නේ එමගින් සියලුම යෝග්‍යතාවන්ට බලපාන බවයි.සියදිවි නසාගන්නා පුද්ගලයට තවදුරටත් ළමයි සැදීමට නොහැකිනම් සහ තම වස්තුව තමන් ජීවත් වීම තුලින් තම ඥාතීන්ට අහිමිවේ නම් මෙය ක්‍රියාත්මක වේ.මෙයට විරුද්ධව මත පළකරන්නන් ප්‍රකාශ කරන්නේ නිරෝගිමත් තරුණයෙකු මෙසේ මියයාම තුලින් කිසිදු යෝග්‍යතාවක් වර්ධනය නොකරගන්නා බවයි(inclusive fitness). වෙනත් ආදිකාලීන පරිසරයකට අනුවර්තනය වීම වර්තමාන පරිසරයට නුසුදුසු අනුවර්තනයක් වීමට හැකිය.[45][52]දරිද්‍ර
තාවය සියදිවි නසාගැනීමේ අවධානම හා සබැදිය.[53]  අනෙක් අයට සාපේක්ෂව තමන්ගේ දුප්පත්කම වර්ධනය වේනම් එය අවධානම වැඩිකරයි. [54] විවිධ ණය ලබාගෙන ගෙවීමට නොහැකිවීම නිසා ඉන්දියාවේ 200,000 කට වැඩි ගොවීන් ප්‍රමාණයක් සියදිවි නසාගෙන ඇත.[55] චීනයේ ආර්ථික දුෂ්කරතා හේතුවෙන් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල සියදිවිනසා ගැනීමේ ප්‍රතිශතය නාගරික ප්‍රදේශවල ප්‍රතිශතයට වඩා තුන්ගුණයක් පමණ වැඩි බව විශ්වාස කරනු ලබයි.[56]ජනමාධ්‍යසියදිවි නසාගැනීම කෙරෙහි අන්තර්ජාලය ඇතුළු ජනමාධ්‍ය විශාල භූමිකාවක් රගපානු ලැබේ.[11]ජනමාධ්‍ය සියදිවි නසාගැනීම වාර්තාකරණ ආකාරය තුල සියදිවි නසාගැනීම උත්ප්‍රේරණය වන අවස්ථාද ඇත. ඉහල ධාරිතාවකින් යුතුව වාර්තා කිරීම, උලුප්පා පෙන්වීම, නැවත නැවත විකාශය වැනි අත්‍යන්තයෙන් වාර්තා කිරීම තුලින් සියදිවි නසාගැනීම උත්තේජනය වීමට හැකිය.[57]  සමස්තයක් ලෙස යම් සියදිව් නසාගන්නා ආකාරයක් ජනමාධ්‍ය තුලින් වාර්තා කිරීම තුලින් ජනතාව ඒ පිළිබද දැනුවත්වන බැවින් එම ආකාරයේ සියදිවි නසාගැනීම් ජනගහනයක් තුල වැඩිවිය හැකිය.[58]මෙම සියදිවි නසාගැනීමේ නරක ආදර්ශය හෝ කොපි කිරීම Wether Effect ලෙස හදුන්වයි. මෙසේ හදුන්වන්නේ Goethe හි ප්‍රධාන පුරවැසි
යා සියදිවි නසාගැනීමෙන් අනතුරුවය.[59] මෙම අවධානම තාරුණ්‍ය තුල බහුලව ඇති අතර එමන්දයත් මේවා දැකීමෙන් සියදිවි නසාගැනීමට ඔහුන් ප්‍රේම කිරීමට පුළුවන.[60] ප්‍රවෘත්ති සපයන ජනමාධ්‍ය මේ සදහා සෘජුවම බලපෑවද විනෝදාස්වාදය සපයන ජනමාධ්‍ය ජනතාව තුල කුකුසක් ඇති කරවන බව සොයාගෙන ඇත.[61]   Weather effect හි ප්‍රතිවිරුද්ධ බලපෑම Popageno effect ලෙස හදුන්වන අතර එහිදී වඩාත් ඵලදායි සියදිවි නසාගැනීමේ විධික්‍රම කොපි කරන අතර ඒවාට ආරක්ෂාකාරී බලපෑම්ද තිබිය හැකිය. මෙම වචනය මොසාට්ගේ ඔපෙරාවේ The magic flute නැමැත්තා තම ආදරණීයයන් සියදිවි නසාගනී යන බියෙන් තම යහළුවන්ගේ උදවු ලැබෙනතුරු ජීවත් වී ඇත.[59] ජනමාධ්‍ය වාර්තාකරණයේදී සුදුසු මාර්ගෝපදේශයන් අනුගමනය කරයි නම් සියදිවි නසා ගැනීම අඩු කරගත හැකිය.[57]  වාර්තා කිරීම යම් ජනමාධ්‍යකට වාසියක් වුවද දීර්ඝ කාලීන වශයෙන් ගත්කල එය සමාජයට අහිතකර වීමට පුළුවන.[57]තාර්කනිකතාර්කනික සියදිවි නසාගැනීම(Rational suicide) යනු තම ජීවිතය නැතිකර ගැනීමට තාර්කික නොවේයැයි සිතුවද [62] එය සාධාරණය කිරීමට හේතුකාරණා ඉදිරිපත් කිරීමයි.[62] අනුන්ගේ යහපත වෙනුවෙන් තමන්ගේ ජීවිතය නැතිකර ගැනීම පරහිතකාරී සියදිවි න
සාගැනීම(altruistic suicide) ලෙස හදුන්වනු ලැබේ.[63] උදාහරණයක් නම් තමන්ගේ ප්‍රජාවේ බාල පරම්පරාවට විශාල ප්‍රමාණයක් ආහාර ඉතිරිකර දීමට තමා සියදිවි නසාගැනීමයි.[63]සමහර එස්කිමෝ සංස්කෘතීන්වල මෙය ගෞරවයට පාත්‍ර වන, බුද්ධිමත් හා ධෛර්යසම්පන්න ක්‍රියාවක් ලෙස සලකයි. [64]සියදිවි නසාගැනීමේ ආක්‍රමණයක්(Suicide attack) එකක් යනු දේශපාලනික ක්‍රියාවක් වන අතර එහිදී ආක්‍රමණිකයා අනුන් කෙරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය මුදාහරින අතර මෙහිදී අවසානයේ ඔහුගේ ජීවිතයද නැතිවී යයි.[65]සමුහඝාතනයක් බලාපොරොත්තුවෙන් මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරුවන් සියදිවි නසා ගනියි. "කමිකසේ" මෙහෙයුම සිදුකරනු ලැබුවේ සදාචාරාත්මක බැදීමක් හෝ උසස් හෙතුප්‍රත්යක් ලෙස ඔහුන් සැලකු නිසාය.[64]  මිනීමරු සියදිවිනසා ගැනීම(murder-suicide) යනු මිනීමරුවා තම ජීවිතය එම අපරාධය කිරීමෙන් පසු නැතිකර ගැනීමයි.[66] "බහුජන දිවිනසාගනීම"(murder suicide) බොහෝවිට සිදුකරනු ලබන්නේ එල්ලවන සමාජීය පීඩනය හමුවේ තම ස්වාධිපත්‍යය යම් නායකයෙකුට ලබාදීම සදහාය.[67]  මිනිසුන් දෙදෙනෙක් එක්ව වුවද(suicide pact) බහුජන දිවිනසාගනීමක් කල හැකිය.[68]සමහර අවස්ථාවලදී තවදුරටත් ජීවත්වීම ඉවසාගත නොහැකි වූ අවස්ථාවලදී මින
ිසුන් එයින් පලායාමේ උපක්‍රමයක් ලෙස දිවිනසාගනීම භාවිතා කරයි.[69]  නාසි කදවුරුවල සමහර වැසියන් හිතාමතාම විදුලි වැටවල් ස්පර්ශ කර සිය ජීවිත නැති කරගෙන ඇත.[70]විධික්‍රමඇ.එ.ජනපදයේ විවිධ සියදිවි නසාගැනීමේ විධික්‍රම මගින් සිදුවූ මරණ ප්‍රතිශතයන්[15]ප්‍රධාන ලිපිය: Suicide methodsප්‍රමුඛ සියදිවි නසාගැනීමේ ක්‍රම රටින් රටට වෙනස් වේ. ලෝකයේ විවිද කලාපවල පවතින ප්‍රමුඛ විධික්‍රම අතර එල්ලී මැරීම, පලිබෝධනාශක භාවිතය හා ගිනිඅවි භාවිතය හදුනාගත හැකිය.[71]මේවා ඒවා සපයාගැනීමේ පහසුතාවය මත වෙනස්වේ.[58] රටවල් 56ක සිදුකරනලද සමීක්ෂණයකින් හෙළිවී ඇත්තේ[72] එල්ලී මැරීම ලෝකයේ රටවල පවතින ප්‍රධානතම දිවිනසාගැනීමේ ක්‍රමය ලෙසටය. 53%ක් පුරුෂයන්ද 39%ක් ස්ත්‍රීන්ද මෙම ක්‍රමය භාවිතාකර ඇත.[73]  ලෝකයේ 30%ක් පමණ දිවිනසාගැනීම් පලිබෝධනාශක භාවිතා කිරීම තුළිනි.මෙය යුරෝපයේ 4%ක් පමණ වුවද පැසිපික් කලාපයේ 50%ක් පමණ වේ.[74] එමෙන්ම ලතින් ඇමරිකාවේ මෙය වැඩිපුර භාවිත වෙන්නේ වැඩිපුර ජීවත්වෙන ගොවි ජනතාව නිසාය.[58]ස්ත්‍රීන්ගෙන් 60%ක් පමණද පුරුෂයන්ගෙන් 30%ක් පමණද වැඩිපුර ඖෂද භාවිත කිරීම සියදිවි නසා ගැනීමට භාවිත කරයි. [75]බොහොමයක් මෙම දිවිනසාගැ
නීම් කලින් සැලසුම් කරනලද ඒවා නොවෙන අතර බොහෝවිට සිදුවන්නේ තමන් කෙරෙහි දැඩිලෙස සැක උපදවන අවස්ථාවලදීය.[58]මරණ ප්‍රමාණය විධික්‍රමය මත විවිධ වේ.ගිනිඅවි භාවිතය-80%-90%, ගිලීමැරීම-65%-80%, එල්ලී මැරීම-60%-85%, විෂදුම ආග්‍රහණය- 40%-60%, යමකට පැනීමෙන්-35%-60%, ගල් අගුරුවලට පුළුස්සා ගැනීමෙන්-40%-50%, පලිබෝධනාශක -6%-75%, ඖෂධ අනිසි ලෙස භාවිතය-1.5-4%.[58] සංවර්ධිත රටවල ප්‍රධාන වශයෙන් සියදිවි නසාගැනීමට උත්සහකල විධික්‍රම ප්‍රධාන වශයෙන් සාර්ථක වූ විධික්‍රම සමග වෙනස්වේ. මක්නිසාදයත් 85%කම උත්සාහ කර ඇත්තේ අධික ලෙස ඖෂධ භාවිතයයි.[24]ඇ.එ.ජ. යෙ 57%කම සියදිවි නසාගැනීම් සිදුවී ඇත්තේ ගිනිඅවි භාවිතයෙන් වන අතර එය පුරුෂයන් තුල ස්ත්‍රීන්ට වඩා ප්‍රචලිතය.[13] දෙවැන්න පිරිමින් තුල එල්ලී මැරීම වන අතර ස්ත්‍රීන් තුල වස බීමයි.[13] මෙම ආකරදෙක 40%කට පමණ වගකියනු ලැබේ.[76]  ස්විට්සර්ලන්තයේ දළවශයෙන් සෑම පුද්ගලයෙකුටම ගිනිඅවියක් ඇති අතර එනමුදු එහි වැඩිපුරම දිවිනසගැනීම සිදුවන්නේ එල්ලී මැරීම තුලිනි. [77] යමෙකුගේ මරණයට පන තම ජීවිතය නැති කරගැනීම හොංග් කොංග් සහ සිංගප්පුරුවේ  පිළිවෙලින් 50%ක හා 80%ක ප්‍රමාණයකි.[58] චීනයේ වසබීම ප්‍රධා