LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
r |accessmonthday= ignored (help); Unknown parameter |accessyear= ignored (|access-date= suggested) (help)↑ "Rules and history of Sudoku from Nikoli".↑ "Combinatorial question on 9x9". Google newsgroups archive. {{cite web}}: Unknown parameter |accessmonthday= ignored (help); Unknown parameter |accessyear= ignored (|access-date= suggested) (help)↑ Jarvis, Frazer (2006-07-31). "Sudoku enumeration problems". Frazer Jarvis's home page. {{cite web}}: Unknown parameter |accessmonthday= ignored (help); Unknown parameter |accessyear= ignored (|access-date= suggested) (help)↑ Jarvis, Frazer (2005-09-07). "There are 5472730538 essentially different Sudoku grids ... and the Sudoku symmetry group". Frazer Jarvis's home page. {{cite web}}: Unknown parameter |accessmonthday= ignored (help); Unknown parameter |accessyear= ignored (|access-date= suggested) (help); Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)↑ "プログラミングパズルに関心のある人は雑談しましょう". プログラミングパズル雑談コーナー / Programming P
uzzle Idle Talk Corner (Japanese බසින්). {{cite web}}: Unknown parameter |accessmonthday= ignored (help); Unknown parameter |accessyear= ignored (|access-date= suggested) (help)CS1 maint: unrecognized language (link)↑ Royle, Gordon. "Minimum Sudoku". {{cite web}}: Unknown parameter |accessmonthday= ignored (help); Unknown parameter |accessyear= ignored (|access-date= suggested) (help)↑ Boyer, Christian (2006). "Supplément de l'article « Les ancêtres français du sudoku »" (PDF). Pour la Science: 1–6. සම්ප්‍රවේශය 2006-09-16. {{cite journal}}: Unknown parameter |month= ignored (help)↑ Malvern, Jack (2006-06-03). "Les fiendish French beat us to Su Doku". Times Online. සම්ප්‍රවේශය 2006-09-16.↑ "G2, home of the discerning Sudoku addict". The Guardian. Guardian Newspapers Limited. 2005-05-13. සම්ප්‍රවේශය 2006-09-16.↑ New York Times corrections column, April 2, 2007, p. A2↑ "Sudoku title for Czech accountant" (Free). BBC NEWS. 2006-03-11. සම්ප්‍රවේශය 2006-09-11.↑ "World Sudoku Ch
ampionship 2006 Instructions Booklet" (PDF).↑ "Report on the 8th General Assembly of the World Puzzle Federation". WPF. 2006-10-30. 2007-09-26 දින මුල් පිටපත (Free) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2006-11-15.↑ "Thomas Snyder wins World Sudoku Championship". US Puzzle Team. 2007-03-31. 2008-04-13 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-18.↑ "Thomas Snyder, World Sudoku champion" (Free). Philadelphia Inquirer. 2007-10-21. සම්ප්‍රවේශය 2007-10-21.↑ "It's a puzzle but sun, sea and beer can't compete with Sudoku for British team". TimesOnline. 2008-04-17. සම්ප්‍රවේශය 2008-04-18.External linksSudoku at the Open Directory Project – An active listing of Sudoku links.Father of Sudoku puzzles next move BBCමෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.ව්‍යවහාරික කලාව යනු එදිනෙදා භාවිතා කරන යම් වස්තුවකට නිර්මාණයක් සහ රසඥත
ාවයක් යෙදීමයි. එය ලලිත කලායන් නරඹන්නාගේ සහ ශාස්ත්‍රඥයින්ගේ ප්‍රාඥ උත්තේජනයක් යන අයුරින්ම මෙම ප්‍රායෝගික කලාවෙන්ද පාවිච්චියට ගනු ලබන දෑ එනම් කෝප්ප, සඟරා හෝ උද්‍යාන බංකු වැනි උපකරණවලට සංයුක්ත නිර්මාණයක් සහ නිර්මාණාත්මක සිතුවිලි එක්කරයි.කාර්මික නිර්මාණකරණය, චිත්‍රක නිර්මාණකරණය, මෝස්තර නිර්මාණකරණය, අභ්‍යන්තර නිර්මාණකරණය සහ සැරසිලි කලාව වැනි ක්ෂේත්‍ර ව්‍යවහාරික කලා ගණයට අයත්ය. එසේම නිර්මාණාත්මක හෝ භාවාත්මක සංදර්භයක දී ගෘහ අලංකරණය සහ ඡායාරූපකරණය වැනි ක්ෂේත්‍ර ද ප්‍රායෝගික කාලවන් සේ සැලකේ. අධ්‍යාපනයේ සමහර අංශ එනම් ඉගැන්වීම වැනි දෑ ද ප්‍රායෝගික කලාවන්සේ හඳුනාගෙන ඇත. තවද ප්‍රායෝගික කලා ක්ෂේත්‍ර‍යන් බොහෝමයක් තුළ අන්තර්ගත වී ඇත්තේ ව්‍යවහාරික විද්‍යාවේ ඇති ක්‍රම හා තාක්ෂණයන් වීම ද සුවිශේෂත්වයකි.ව්‍යාකරණ, ‍ශෛලිය, සංගතිය, ස්වාස්ථය හෝ අක්ෂර වින්‍යාසය අරභයා මෙම පිටුව විෂයයෙහි පිටපත-සංස්කරණය සිදු කිරීම අවශ්‍ය බව පෙනේ. එය සංස්කරණය කිරීමෙන්  ඔබ හට උපකාර විය හැක. (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)සංසන්නාත්මක දේශපාලනයසංසන්දනාත්මක දේශපාලනය යනු ආනුභුතික ප්රවෙිෂයක් සහ සංසන්දනාත්මක ක්රමවේදයක් සහිත
දේශපාලන විද්යාවෙි උපවිෂයකි. සංසන්දනාත්මක දේශපාලනයට ස්වාධීන කේන්ද්රයක් නොමැති අතර එය ක්රමවේදයකි. එය අවධානය ෙයමු කරන්නේ  ‘කෙසේද ‘ යන්නට මිස ‘ කුමක්ද ‘ යන්නට නොවේ. වෙනත් වචනවලන් පවසන්නේ නම් එය අරමුණකන් නර්වචනය නොවේ. එය නර්වචනය වනුවේ දේශපාලන ප්රපංච අධ්්යනයට යොදාගන්නා ක්රමවේදයනි. වෙනත් ක්ෂේත්රවලදී මේ සඳහා වෙනත් නම්ද භාවිතවේ. උදාහරණ ලෙස සංසන්දනාත්මක රජයයන්  (විවිධ රජයන් සංසන්දනය)  හෝ සංසන්දනාත්මක විදේශ ප්රතිපත්ති ( විවිධ රජයන්හි විදේශ ප්රතිපත්ති  සංසන්දය කොට රාප්ජයේ හා විදේශ ප්රතිපත්ති ලක්ෂණ අතර සංබන්ධතාවන් නිරීක්ෂණය කරීම) දැක්විය හැක. සමහර අවස්ථා වලදී, විශේෂයෙන් එක්සත් ජනපදයේදී, සංසන්දනාත්චක දේශපාලනය යන යෙදුම ‘විදේශ රට වල දේශපාලනය’ සඳහා ද භාවිතා කෙරේ. එහෙත් මෙම යෙදුම නිවැරදි යැයි නොසැලකේ.මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස යුද්ධය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)යුධ මූලාරම්භයේ සිටම සමාජ විද්‍යාව ඒ හා සම්බන්ධිතය. එමෙන්ම දහස් ගණන්වන න්‍යායන් ඉදිරියට පැමිණ ඇති අතර ඒ අතුරින් බොහෝ ඒවා පරස්පර විරෝධීය. සමාජ විද්‍යාව සම්ප්‍රදායන් රැසකට බෙදා ඇත. “ස්වකීය රාජ්‍යය පිළිබඳ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය” ඉන් එකක් වන අතර එය E
ckart Kehr සහ හාන්ස් උල්රිච් වෙහ්ලර්ගේ ක්‍රියාකාරකම් මත පදනම්ය. එයට අනුව යුද්ධය ස්වකීය කොන්දේසි හේතුවෙන් ඇතිවන බව දැක්වේ. එසේම එයට විදේශ අතපෙවීම් ද හේතුවිය හැකි බවට වැඩි දුරටත් දැක්වේ. නමුත් පළමුවන ලෝක  යුද්ධය හා සම්බන්ධව කිසිදු විදේශ ආරවුලක් නැත. එසේ වුවත් විවිධ රටවල් බල සමතුලිතතාවයට, ආර්ථිකමය හේතුමත, සමාජ හා දේශපාලනික හේතුමත සම්බන්ධ විය හැක. මෙය සාම්ප්‍රදායික විදේශ දේශපාලන ශ්‍රේෂ්ඨත්වයෙන් වෙනස් වන්නේ “කාල් වොන් ක්ලුස්විට්ස්” සහ “ලියෝ පෝල්ඩ් වොන් රෑන්ක්”  අතර දේශපාලනය සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් යුධ ඇතිවීමෙහි ලා බලපානු ලබන්නේ යැයි ඇති වූ වාදයන් සමගය.   ආශ්‍රිතhttp://en.wikipedia.org/wiki/War#Sociological_theoriesමෙම ලිපිය කළුතර නගරය පිලිබඳ වේ.  දිස්ත්‍රික්කය සඳහා, කළුතර දිස්ත්‍රික්කය බලන්න.කළුතරKalutaraகளுத்துறைCityකළුතරඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿6.58694°N 79.96028°E﻿ / 6.58694; 79.96028ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿6.58694°N 79.96028°E﻿ / 6.58694; 79.96028පළාතබස්නාහිර පළාතProvinceWestern ProvinceDistrictKalutara DistrictDivisional SecretariatKalutara Divis
ionරජය • අධිකරණ වර්ගයKalutara Urban Council • ChairmanM. Ameer Nazeerජනගහණය(2012) • නාගරික37,081 (Urban Council Area) • පුරවර159,697 (Kalutara Division Area)වේලා කලාපSri Lanka Standard Time (UTC+5:30)කළුතර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අගනගරය වන කොළඹට කි‍‍.මී 45 ක් පමණ දකුණින් පිහිටා ඇති නගරයකි. මෙන්ම  එය අර්ධ නාගරික,මධ්‍යම සාක්ෂරතාවයකින් යුතු නගරයකි.  මෙය එක් වැදගත් කුළුබඩු ‍‍වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයක් වන අතර එහි නම සෑදී ඇත්තේ කළු ගඟ යන වචනය ආශ්‍ර‍‍යෙනි. එකො‍‍‍ළොස්වන ශත වර්ෂයේදී දකුණු භාරතීය චෝල පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය පෙරුමාල්  කුමරාගේ අණ පරිදි ‍මෙම නගරය තාවකාලිකව අගනගරය බවට පත්විය. මෙම කලාපය ‍‍ ‍පොල් සහ පොල් කොහු කර්මාන්තය ත් පොල් රා කර්මාන්තයත් සඳහා පසිඳුය. සඳහා පෘතුගීසීන්, ලන්දේසීන් හා ඉංග්‍රීසීන් අතීතයේ  බලකොටු සෑදීම නිසාද මෙම ප්‍රදේශය ප්‍රසිද්ධියට පත්වී ඇත. ජනගහනයෙන් 90%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් පෙරේරා ප්‍රනාන්දු හෝ ද සිල්වා ආදී යටත් විජිත වාසගම් භාවිතය මෙම කලාපයේ සුලභ දසුනකි. මීටර 38 ක් දිග කළුතර පාලම කළුගං මෝය අසළ පිහිටා ඇති අතර එය ර‍ටේ බස්නාහිර පළාත හා දකුණු සීමා යා කරන ප්‍රධානතම සම්බන්ධතාවය වේ. එසේම මෙය ශ
්‍රී ලංකාවේ පළමු ‍කොන්ක්‍රීට් පාලමද වෙයි. ඉතිහාසයකළුතර ශිෂ්ඨාචාරය බිහිවීමකළුතර යන නාමය කළුතොට යන නාමයෙන් බිඳී පැමිණි නාමයකි.කළුගංතොට නාමය කළුතොට වී පසුව කළුතර වී තිබේ. ඉතිහාසයේ කළුතර පිළිබඳව සඳහන්වන මුල්ම එක් අවස්ථාවක් වන්නේ චෝල කුමරෙකු වූ පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය පෙරුමාල් කුමරු තම අගනුවර බවට කළුතර පත් කරගත් නිසාවෙනි.(කාලතිත්ථ).අනෙක් අවස්ථාව කළුතර ත් බෙන්තරත් අතර යොදුන්පහේ ගම හෙවත් පස්‍යොදුනේ ගම මහා පැරකුම්බා රජතුමා විසින් වගා කළ අවස්ථාවේදීය. රජරට රාජධානි නිරිත දිගට විතැන්වීම ඇරඹුන දඹදෙණි යුගයේදී දෙවනි පැරකුම්බා රජු බෙන්තොට ගලපාත විහාරය වැඳීමට පැමිණි ගමන තුල යළි කළුතර පිළිබඳ සඳහන් වේ.ගම්පහ යුගයේදී යාපනේ දෙමළ රාජ්‍යයේ ආර්‍ය චක්‍රවර්ථී රජුන් පානදුරේ පසුකරමින් කළුතර දක්වා මුහුදු බඩ ජනතාව පෙළමින් බදුගත් බව සඳහන් වේ.(රාජාවලිය).ගම්පල සහ කෝට්ටේ යුගවලදී රචිත සංදේශ කාව්‍යවල කළුතර සහ එහි පිහිටි විහාරය(ගඟතිලක විහාරය-කළුතර බෝධිය)පිලිබඳ අනර්ඝ විවරණ සඳහන් වේ.මෙම සෑම සංදේශ කාව්‍යය කම කළුතර පිහිටා ඇති ස්ථානය නිවැරදිව පොතුපිටිය සහ කලමුල්ල ගම් වලට මැදිව පිහිටි බව සඳහන් වේ.කළුතර පිළිබඳ කෝට්ටේ
යුගයේදී බොහෝ තොරතුරු අසන්නට ලැබේ. හයවෙනි පැරකුම්බා රජුගේන් පසු රජකමට සොලී රටින් තින්තාඩු මුඩිත්ත පෙරුමාල් තෙන්නකෝන් කුමරු ගෙන්වූ බව සඳහන්වේ.(රාජාවලිය)එම කුමරුට ලංකා රාජ්‍ය හිමි නොවුණ නිසා ජීවත් වන කලක් ඔහුට භුක්ති විදීමට ත් ඉර  හඳ පවතින තාක් ඔහුගේ පරපුර ට භුක්ති විදීමට කෝට්ටේ චිත්‍රකූඨ මළුවේදී තුඩුගල විසිදාගම ඇතුළු රයිගම් කෝරලයේ සහ පස්දුන් කෝරලයේ ගම් සියයක් නින්දගම් කරවා දුන්නේය.කළුතර ද ඒ අතරින් එක් ග්‍රාමයකි. තුඩුගල තෙන්නකෝන් රජපවුල එදා සිට අද දක්වා කළුතර ප්‍රාදේශීය රාජ්‍යයේ නාමමාත්‍රික රජුන් ලෙස වෙසෙයි(තුඩුගල බණ්ඩාරවලිය -ජේ.ආර්.ජයවර්ධන මැතිතුමා ගේ මවගේ පාර්ශවය ).කෝට්ටේ යුගයේ අවසාන සමයේ කළුතර පෘතුගීසි බලය ශක්තිමත් වූ අතර කළුතර වාඩිලාගෙන සිටි ප්‍රතිගාලුන් ට පහරදුන් කුමරෙකු පිළිබඳ ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ.ඔහු සීතාවක ධර්මසූරිය බණ්ඩාර කුමරුගේ පුතු ධර්මසේන කුමරු යි.(කතෝලික නාමයක් පැවතුන බවට මතයක් ද වේ.) යකුන්දූවේ මාළිගයේ සිට තම්මිට බණ්ඩාර කුමරියගේ(ධර්මසේන කුමරුගේ මව) ඇවටිලි කිරීම නිසාවෙන් කතෝලික දහම වැළඳගෙන පෘතුගීසි වෙත පක්ශව ක්‍රියා කළත් පසුව පෘතුගීසි විරෝධී පිළිවෙතක් ගෙන ගියේය.(රිසිමන් අමරසි
ංහ ) ධර්මසේන කුමරු ට සහය පතා මාදම්පේ සිට සලාගම කුලයේ නැව් හතක සේනාව පැමිණි බවත් ඔවුන් වස්කඩුව ප්‍රදේශයේ පැළපදියම් වූ බවත් ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ.(වර්ශකණ්ඩරාෂ්ට්‍ර).සලාගම සේනාව කලුතර ප්‍රතිගාල් වාඩියට පහරදී ප්‍රතිගාලුන් දින දෙකක් එළවා දැමූ අතර පසුව පානදුරේ තොටුමුණ තුල බලය තහවුරු කරගන තිබේ.(මහදම්පා ටිප්පණිය)වීදියේ බණ්ඩාර කුමරු කළුතර සැඟව සිටිමින් කතෝලික විරෝධී පිළිවෙතක් ගෙන ගියේය .වීදියේ බණ්ඩාර කුමරුගේ සහයක හල්ස්ෆ්ඩෝරප් කන්දේ (වුල්ෆන්ඩාල් කන්දේ)දොන් සුසෙව් විසින් කලමුල්ලේ කතෝලික දේවස්ථානය විනාශ කළ පසු ප්‍රතිගාල් සේනා පැමිණීම වලකණුවස් කටුපඳුරු දමා කලමුල්ලේ උතුරු පිවිසුම අවහිර කළ අතර වත්මන් කටුකුරුන්ද යනු එම භූමියයි(සුසෙව්හේවගේ පරපුරේ පරම්පරා තෝම්බුව-බුවර් 1956).ඉතිහාසය තුල කළුතර පුරවර අනුස්මරණය වූ දරුණු කුල සංග්‍රාම ඇරඹෙන ළද්දේ පෘතුගීසි යුගයෙන් පසුවයි.පෘතුගීසි සමයේ මාදම්පේ සිට විශාල සලාගම පිරිසක් ගොඩබැස වස්කඩුව දේශාස්ත්‍ර සහ කලමුල්ලේ පදිංචි වූ නිසාවෙන් පැවති කරාව කුල ආධිපත්‍යය දෙදරා ගියේය.කරාව කුලයේ ගම් සලාගම කරනය වූවේය. මෙනිසාම කරාව සලාගම ගැටුම් කළුතර පුරවර ආශ්‍රිතව නිරන්තරයෙන් ඇතිවිය. ක
ළුතර ට උතුරු දෙසින් වස්කඩුව සලාගම බලවත් භූමියක් වූ අතර කළුතර සලාගම පිරිස් වෙත පහරදීමෙන් පසුව කරාව පිරිස් වෙතට පිටවීමේ දොරටු කලමුල්ලේ න් සහ වස්කඩුවෙන් අවහිර වන බව දුටු කරාව කුලයේ පිරිස් නිහඬ සීතල යුද්ධයක් ආරම්භ කළේය. ප්‍රතිගාලුන් ක්‍රි.ව.1621දී කළුතර ගඟතිලක වෙහෙර බිඳදමා කළුතර බලකොටුව ඉදිකිරීම ඇරඹුවේය. ජේසු බිළිඳු දෙව්මැදුර ,වවස්කඩුවේ දුමින්ගූ දෙව්මැදුර ඉදිවීමෙන් පසු කළුතර ප්‍රදේශයම කතෝලිකයන් වූවේය. බෞතීස්ම නිසාවෙන් කතෝලික වාසගම් භාවිතය ජනප්‍රිය විය.(දොන් බස්තියන් ද සිල්වා).කළුතර නගරයේ සිට දකුණු දෙසින් පිහිටි වැල්ලේග්‍රාමයක් වූ මොල්ලිගොඩ ආශ්‍රිතව ව්‍යාප්ත වූ සුසෙව්හේවගේ සලාගම කුලයේ පිරිස් කළුතර ලංදේසි සමයේ බලවතුන් ලෙසින් නැගී ආවේය.මොල්ලිගොඩ වලව්ව වේ සුසුසෙව්හේවාගේ  ප්‍රැන්සිස්කු ප්‍රනාන්දු විසින් ලංදේසින්ට බදු ගෙවා කළුතර වරාය බඳුගෙන කරවූ බව සඳහන් වේ(සුසෙව්හේවගේ පරම්පරා තෝම්බුව-බුවර් 1956) මෙකළ කළුතර වරාය කුරුඳු වෙළදාමේ මූලස්ථානයක් ලෙසින් නැගී ආ අතර සුසෙව්හේවගේ පරපුරු සහ ද සේරම්(සරම් මුදලි)පරපුරු කළුතර සමාජයේ සියළු කටයුතු වලදී මූලිකත්වය ගත් පතාක යෝධයන් සේ සිටියේය.(වුල්ෆන්ඩාල් ස්ට්‍රීට්)කත
ෝලික සහ රෙපරමාදු ක්‍රිස්තියානි ගැටුම් ලංදේසි සමයේ කළුතර ආශ්‍රිත සුලභ දසුනක් වූ අතර එය එකම කුලයේ උප කුල ගැටීමක් දක්වා වර්ධනය විය.(සලාගම කුලයේ ඉහල උප වර්ග සහ හින්නාවන් අතර ගැටුම්-වස්කඩුව පොතුපිටිය ගැටුම්,කලමුල්ල ඈතගම ගැටුම්).මෙම ගැටුම් වල ආරම්භය සෑම විටකම කළුතර ට දකුණින් පිහිටි හින්න කුලයේ මුදුන් මල්කඩ බඳු පොතුපිටියේ ඇරඹී අවසන් වන්නේ කළුතර රපෝර්තු කාර්‍යාලයේදීය. ලංදේසි කොටුව 1797 වසරේදී ඉංග්‍රීසි විසින් අත්පත් කරගත් අතරම එහි කච්චේරිය පිහිටුවා තිබුණි.එතැන් පටන් කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන කාර්‍යාලය ලෙස කළුතර පත් වියපසිඳු මුල් බැසගත් කුල භේදයමෙම කුල ගැටුම් බොහෝ විට සලාගම කරාව සහ සලාගම කුලයේ උපසමාජ ගැටුම් වේ(හින්න හාලි ගැටුම්).පෘතුගීසි ලංදේසි සහ ඉංග්‍රීසි යුග වල දී කළ ගණනය කිරීමකට අනුව කුල ගැටුම් මගින් 1449ක් ජීවිත විනාශ වී පැවති බව සඳහන් වේ(කච්චේරි වාර්ථා කිරීම කළුතර සහ පානදුරේ තොටුමුණ -බුවර්)ප්‍රාදේශීය දේවවන්දනාවවිශ්ණු දෙවි යැදීමසුදර්ශන දෙවි යැදීමදෙවොල් දෙවි යැදීම.ළමා බණ්ඩාර යැදීමපත්තිනි දේවිය යැදීමප්‍රකට චරිතපරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය පෙරුමාල් රජතුමා
වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමිපොතුපිටියේ ගිරිගෝරිස් රාළහාමි ආතර් ද සිල්වා පඬිකාර මුදලියර්= නගරය හා සම්බන්ධ ආශ්‍රිත ප්‍රධාන ගම් සහ ඒවායේ ඉතිහාසයසංචාරක ආකර්ෂණකළුතර බලකොටුව රූපයක් (1799), James Welsh.කළුතර බෝධිය - වර්ෂ 2320 කටත් වඩා ඉපැරණි මෙම බෝධීන් වහන්සේ ලෝකයේ පැරණිතම ලේඛනගත වෘක්‍ෂය වන ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ දෙවන අංකුර පෙළට අයත් වේ. බෝධි වංශය සඳහන් කරන පරිදි කළුතර බෝධි පරිශ්‍රයේ උඩ මළුවේ වැඩ සිටින්නේ එම දෙතිස් ඵලරුක බෝධීන් වහන්සේයි.කළුතර විහාරය - කළුතර පාල‍මේ දකුණු අන්තයේ මහල් 3 ක් උස ‍බෞද්ධ පන්සලක් වන කළුතර විහාරය පිහිටා තිබෙන අතර, 1960 දී සාදන ලද එය ලෝකයේ ඇතුළත කුහරයක් සහිත එකම විහාරය වේ.කළුතර බලකොටුව - කළුතර පිහිටි බලකොටුව 1622 වර්ෂයේදී පෘතුගීසීන් විසින් ඉදිකරන ලද්දකි. වර්ථමානයේ මෙම බලකොටුව දැකගත නොහැකි වේ.කැළිඩෝ වෙරළ - දේශීය හා විදේශීය සංචාරකයින් අතර සුප්‍රසිද්ධ වෙරළ තීරයකි.රිච්මන්ඩ් කාසල් - 1896 වර්ෂයේ ඉදිකරන ලද මහල් දෙකකින් යුතු මැදුරකි.vteශ්‍රී ලංකාවේ මහ නගරජාතික අගනගරශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ (පරිපාලන අගනගරය)කොළඹ (වාණිජ අගනගරය)මහනගර ප්‍රදේශමහන
ුවරඅනුරාධපුරගාල්ලයාපනයරත්නපුරබදුල්ලකුරුණෑගලකඩුවෙලදෙහිවල-ගල්කිස්සමොරටුවමීගමුවකල්මුණේමඩකලපුවමාතරගම්පහමාතලේඅක්කරපත්තුවබණ්ඩාරවෙලනුවරඑළියදඹුල්ලහම්බන්තොටනගර සභා වලට අයත් නගර සීමාත්‍රිකුණාමලයඅම්බලන්ගොඩඅම්පාරබලංගොඩබේරුවලබොරලැස්ගමුවචාවකච්චේරිහලාවතඇඹිලිපිටියඑරාවුර්ගම්පොළහපුතලේහැටන්-දික්ඔයහික්කඩුවහොරණජා-ඇළකඩුගන්නාවකළුතරකාත්තන්කුඩිකටුනායක-සීදූවකෑගල්ලකැස්බෑවකින්නියාකොළොන්නාවකුලියාපිටියමහරගමමන්නාරමමිනුවන්ගොඩනාවලපිටියපානදුරපෑලියගොඩපේදුරු තුඩුවපුත්තලමසීතාවකපුරතලවාකැලේ-ලිඳුලතංගල්ලවැල්වැටිතුරෙයිවවුනියාවවත්තලවත්තේගමවැලිගමශිෂ්‍ය  පුවත්පත යනු විශ්වවිද්‍යාලයක හෝ පාසලක සිසු සිසුවියන් පවත්වා ගෙන යන පුවත් පතකි. මේ මඟින්  සාමාන්‍යයෙන් අනාවරණය කරන්නේ ප්‍රාදේශීය, පාසැල් හෝ විශ්වවිද්‍යාල පුවත් ය. මෙම විෂය පරිබාහිර ක්‍රියාවක් වන නමුත් බොහෝවිට ජනමාධ්‍ය අධ්‍යයනය පිළිබඳව පන්ති පැවැත්වේ. ජනමාධ්‍ය සිසුන් එම වෘත්තිය පිළිබදව හදාරන අතර කඩදාසි නිෂ්පාදනයද සිදු කරයි. සමහර පාසල්වල එක් පදනම් පාඨමාලාවක දී පුවත්පත් පිළිබඳ අධ්‍යනය කෙරෙන අතර, කඩදාසි නිෂ්පාදනය පිළිබඳ
වෙනම පැවැත්වේ.නොර්ත් කැරොලිනා විශ්වවිද්‍යාලය විසින් නිකුත් කළ "The Daily Tar Heel " ශිෂ්‍ය පුවත්පතෙහි ප්‍රථම කලාපයේ මුල් පිටුව,1892මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස කලාපීය සහයෝගිතාවය සඳහාවන දකුණු ආසියානු සංගමය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)80PXදකුණු ආසියාතික කලාපීයසහයෝගිතා සංවිධානයබෙංගාලි:দক্ষিণ এশীয় আঞ্চলিক সহযোগিতা সংস্থাඩාරි:اتحادیه همکاری‌های منطقه‌ای جنوب آسیاසොංඛා:༄ ལྷོ ཨེསིཨ་ རེ་གིཨོནལ་ ཅོཨོཔེརཏིཨོན་ ཀོ་མི་ཏི།හින්දි:दक्षिण एशियाई क्षेत्रीय सहयोग संगठनමාලදිවයින්:ދެކުނު އޭޝިޔާގެ ސަރަޙައްދީ އެއްބާރުލުމުގެ ޖަމިއްޔާනේපාලි:दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठनපශ්ටෝ:د سویلي اسیا لپاره د سیمه ایزې همکارۍ ټولنهසිංහල:දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානයදෙමළ:தெற்காசிய நாடுகளின் பிராந்தியக் கூட்டமைப்புඋර්දු:جنوبی ایشیائی علاقائی تعاون کی تنظیمගොනුව:SAARC Logo.svgලාංඡනයසාක් කලාපය  සාමාජික රටවල්   නිරීක්ෂක රටවල්මූලස්ථානයකත්මන්ඩු, නේපාලයනිල භාෂා(ව)ඉංග්‍රීසිජාති නාම(ය)දකුණු ආසියානුසාමාජික රටවල් ඇෆ්ගනිස්තානය බංගලාදේශය භූතානය ඉන්දියාව මාල දිවයින් නේපාලය පකිස්ථානය ශ්‍රී ලංකාව
නිරීක
්ශක රටවල් 9: ඕස්ට්‍රේලියාව  චීනය  European Union  ඉරානය  ජපානය සැකිල්ල:Country data Mauritius  මියන්මාරය  දකුණු කොරියාව   එක්සත් ජනපදනායකයෝ• මහ ලේකම් ඇසල වීරකෝන්[1]පිහිටුවීම8 December 1985 (වසර 38  කට පෙර) (8 December 1985)වර්ග ප්‍රමාණය• සම්පූර්ණ5,099,611 km2 (1,968,971 sq mi) (7th)• ජලය (%)6.8ජනගහණය• 2015 ඇස්තමේන්තුව1,713,870,000[2] (1st)• ඝණත්වය336.1/km2 (870.5/sq mi)දදේනි (ක්‍රශසා)2021 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණUS$14.85 trillion[3][තහවුරු කර නොමැත] (3rd)දදේනි (නාමික)2021 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$4.47 trillion[3][තහවුරු කර නොමැත] (4th)ව්‍යවහාර මුදලමුදල් වර්ග 8ඇෆ්ගනිස්තානය ඇෆ්ගානි (AFs) (AFN)බංග්ලාදේශය ටකා (৳) (BDT)භූතානය නුල්ටෘම් (Nu.) (BTN)ඉංදියාව රුපියල් (₹) (INR)මාල දිවයින් ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍රුෆියා (.ރ) (MVR)නේපාලය රුපියල් (रु) (NPR)පකිපකිස්ථානයරුපියල් (₨) (PKR)ශ්‍රී ලංකාව රුපියල් (රු) (LKR)වේලා කලාපයUTCUTC+4:30 to UTC+6 (AFT, PST, MVT, IST, SLST, NPT, BST, BTT)ඇමතුම් කේතයදුරකථන කේථයන් බංග්ලාදේශය   +880 ඉංදියාව        +91 පකිස්ථානය     +92 ඇෆ්ගනිස්තානය  +93 ශ්‍රී ලංකාව
+94 මාල දිවයින්     +960 භූතානය       +975 නේපාලය        +977 අන්තර්ජාල TLD8 ccTLDs .af .bd .bt .in .lk .mv .np .pk වෙබ් අඩවියsaarc-sec.org හැඳින්වීමදකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය (සාක්)දකුණු ආසියාතික භූගෝලීය කලාපය මුල්කොට ගෙන ඇති වූ කලාපීය සංවිධානය ‘සාක් ’ සංවිධානය යනුවෙන් හැඳින්වේ. එය ඉංග‍්‍රීසි භාෂාවෙන් සැකසුණු අන්වර්ථ නාමයකි.ර සංවිධානයේ කටුයතු සඳහා යොදාගත හැකිය.  SOUTH ASIAN ASSOCIATION FOR REGIONAL CO-OPERATION යන සංවිධාන නාමය සංක්‍ෂිප්ත නාමයක් වශයෙන් සාක් (SAARC) යනුවෙන් භාවිතයේ යෙදේ. භාවිතය එසේ වුවද සාක් යන අන්වර්ථ නාමයෙන් අදහස් වන්නේ දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය නැතහොත් කලාපීය සහයෝගිතාවය  යන්නයි. භූගෝලීය කලාපයක් මුල් කොටගන ජාත්‍යන්තර සංවිධාන බිහිවීම වූ කලී  දෙවැනි ලෝක සංග‍්‍රාමය කෙළවර පටන් ඇති වූ දේශපාලන ප‍්‍රවණතාවයකි. මෙම දේශපාලන ප‍්‍රවණතායට මූලික හේතුව වූයේ ජාත්‍යන්තර ක‍්‍රමය තුළ තනි රටක් වශයෙන් පැවැත්ම දුෂ්කර බව, එක් එක් රාජ්‍යයන් විසින් ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් අවබෝධ කර ගැනීමයි. අන්‍යෝන්‍ය රඳා පැවැත්මක්(Inter-Dependence)සහිත ලෝ
කයේ රාජ්‍යයන්හි ආරක්‍ෂාව උදෙසාත්, ආර්ථික සහයෝගිතාවය උදෙසාත් අන්තර් රාජ්‍ය සහයෝගිතාවය වඩාත් ඵලදායී බව ලෝක ප‍්‍රජාව පසක් කර ගන්නට වූයේ දෙවන ලෝක යුද්ධය කෙළවරදී ඇති වූ අනාරක්‍ෂිතභාවය තුළිනි.යුද්ධය නිමවීමේදී ඒතාක් ලෝකය හැසිර වූ අධීරාජ්‍යවාදී හා යටත්විජිතවාදී බලවේග බිඳවැටෙද්දී පහළ වූ නව සුපිරි බලවතුන් (Super Powers) නිසා හටගත් කඳවුරු වාදය නැතහොත් ‘කුෂ්ණි’ - යුද්ධය’(Cold -War) ලෝක දේශපාලනය තුළ අනාරක්‍ෂිත බවක්(Insecurity) ඇති කරනු ලැබීය. දේශපාලන වශයෙන් රාජ්‍යයන්හි ආරක්‍ෂාවටත්, ආර්ථික වශයෙන් රාජ්‍යයන්හි සංවර්ධනයටත් ඇති වූ මෙම අනාරක්‍ෂිත බව පිළිබඳ අභියෝගයට මුහුණ දීමට පළමුව යුරෝපා කලාපයේ රටවලූත්, දෙවනුව සෙසු කලාපයන්හි රටවලූත් යොදාගත් විකල්ප මාධ්‍යයක් වූයේ අන්තර් රාජ්‍ය මට්ටමින් කිසියම් භූගෝලීය කලාපයක් ආවරණය වන ආකාරයේ ජාත්‍යන්තර සංවිධාන නැතහොත් කලාපීය සංවිධාන බිහි කිරීමයි. ඒ අනුව දකුණු ආසියාව නම් වූ උප භූගෝලීය කලාපයට අයත් ඉන්දියාව, පාකිස්ථානය, බංගලිදේශය, ශ‍්‍රී ලංකාව, නේපාලය, භූතානය සහ මාලදිවයින යන රටවල් හතෙහි සාමාජිකත්වයෙන් යුක්තව සාක් සංවිධානය පිහිටුවා ගනු ලැබීය.2007 අප්‍රේල් 03 වැනි දින ඇෆ්ගනි
ස්ථානය සාර්ක් සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය ලබා ගන්නා ලදී. මේ අනුව වත්මන් සාමාජිකයන් 8 දෙනෙකි.ගොනුව:සාර්ක් 4.jpegසාක් සංවිධානයේ ප‍්‍රභවයසාක් සංවිධානය යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය නිල වශයෙන් ආරම්භ වූයේ 1985 දෙසැම්බර් 08 වැනි දින සාක් රටවල රාජ්‍ය නායකයින්  විසින් අත්සන් කරනු ලැබූ සාක් ප්‍රඥප්තිය (අධිකාර පත‍්‍රය) ප‍්‍රකාශයට පත්කිරීමක් සමඟයි. එහෙත් එම සංවිධානයේ ප‍්‍රභවය ඊට වඩා පසු කාලය දක්වා දිවයයි. එනම් සාක් සංවිධානය එකවර පහළ වූවක් නොවේ. එය වසර කිහිපයක් තිස්සේ දකුණු ආසියාතික රාජ්‍යයන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබූ ක‍්‍රියාවලියක ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙන් බිහිවූවකි.සාක් සංවිධානයේ නියමුවා වශයෙන් පිළිගනු ලබන්නේ හිටපු බංගලාදේශ ජනාධිපතිවරයෙකු වූ සියා - උර් - රහමන් නමැත්තාය. කලාපීය සහයෝගිතාවය උදෙසා සංවිධානයක් බිහි කිරීමේ අවශ්‍යතාවය දකුණු ආසියාතික රාජ්‍ය නායකයන්ට වඩාත් ආකර්ශනීය අයුරින් පෙන්වා දුන්නේ මොහුයි. ඔහු ගත් ක‍්‍රියා මාර්ගයේ ඵලය දකින්නට පෙර ඔහු ඝාතනය කරනු ලැබුවද බංගලාදේශ රජය සියා- උර්- රහමන්ගේ අදහස අනුව දිගින් දිගටම කටයුතු කිරීම නිසා සහයෝගිතාවය උදෙසා ‘සාක් ’ නම
් වූ සංවිධානය බිහිකර ගත හැකි විය. එම නිසා සියා -  උර්- රහමන් සාක් සංවිධානයේ නිර්මාතෘවරයා ලෙස පිළිගැනේ.සියා - උර් - රහමන් කලාපීය සහයොගිතාවය උදෙසා ගත් පළමු ක‍්‍රියා මාර්ගය වූයේ දකුණු ආසියාතික රටවල් කිහිපයක රාජ්‍ය නිල චාරිකාවක යෙදෙමින් ඉන්දියාව, පාකිස්ථානය සහ ශ‍්‍රී ලංකාව යන රටවල රාජ්‍ය නායකයන් හමු වී සිය අදහස ඉදිරිපත් කිරීමය. පෞද්ගලික මට්ටමින් පැවැත් වූ මෙම ද්වීපාර්ශවික රාජ්‍ය තාන්ත‍්‍රික ක‍්‍රියා මාර්ගයේ දී සියා - උර් - රහමන්ට ඉතා යහපත් ප‍්‍රතිචාරයක් දක්වා තිබුණි. එහෙයින් තවත් ඉදිරි පියවරක් තැබූ සියා - උර් - රහමන් තම යෝජනාව දකුණු ආසියාතික රාජ්‍ය නායකයන් වෙත දන්වමින් 1980 මැයි මාසයේ දී නිල ලේඛණයක් යවනු ලැබුණි. ඉන් යෝජනා කර තිබුණේ දකුණු ආසියාතික සහයෝගිතාවය සඳහා රාජ්‍ය නායක මට්ටමේ රැස්වීමක් කැඳවීම යෝග්‍ය බවයි. නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ මෙම යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාව හා පාකිස්ථානය දැක් වූ ප‍්‍රතිචාරය එතරම් දිරි ගන්වන සුළු එකක් නූවුව ද, ශ‍්‍රී ලංකාව, භූතානය, නේපාලය හා මාලදිවයින දැක් වූ ප‍්‍රතිචාරය ඉතා යහපත් එකක් විය. ඉන්දිවයාව හා පාකිස්ථානය දැරූ අදහස වූයේ රාජ්‍ය නායක මට්ටමේ සමුළුවාරයක
් කැඳවීමට පෙර ඊට වඩා ප‍්‍රාථමික මට්ටමින් කලාපීය සහයෝගීතාවය සඳහා පියවර ගතයුතු බවයි. මේ අදහස සියා - උර් - රහමන් විසින් ද පිළිගත් හෙයින් කලාපීය සහයෝගීතාවය උදෙසා තවත් ක‍්‍රියාමාර්ගයට අවතීර්නවීමට බංගලාදේශ රජය පියවර ගති. නිව්යෝක්හි එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ වූ දකුණු ආසියාතික රටවල තානාපතීන් සමඟ 1980 ජුනි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා පැවැත්වූ සාකච්ඡා මාලාවක දී බංග්ලාදේශය ගත් තීරණය වූයේ කලාපීය සහයෝගීතාවය උදෙසා පළමු පියවර වශයෙන් විදේශ ලේකම්වරුන්ගේ මට්ටමින් සාකච්ඡා වාරයක් කොළඹ දී පැවැත්වීමට තීරණය කිරීමයි. එකී තීරණය ක‍්‍රියාත්මක කිරීමට පෙර බංග්ලාදේශ රජය විසින් 1980 නොවැම්බර් 25 දාතමින් යුතුව කාර්ය සාධක පත‍්‍රිකාවක්(Working Paper) මගින් තම මූලික යෝජනාව නැවත සංශෝධන සහිතව දකුණු ආසියාතික රටවල අවධානයට යොමු කරනු ලැබුණි. එම කාර්ය සාධක පත‍්‍රිකාව මගින් පෙන්වා දී තිබුණේ අන්‍යෝන්‍ය අවබෝධය හා විශ්වාසය මත ක්‍ෂේත‍්‍ර 09 ක් යටතේ කලාපීය සහයෝගීතාවය ආරම්භ කළ යුතු බවයි.එම යෝජනාව අනුව 1981 අපේ‍්‍රල් 21-23 දකුණු ආසියාතික රටවල විදේශ ලේකම්වරුන් පළමු වටයේ සාකච්ඡා සඳහා කොළඹ දී රැස්වූහ. මෙම සමුළුව කලාපීය සහයෝගිතාවයට හොඳ පදනමක්
සැකසීය. මන්ද කලාපයට අදාල  පොදු ප‍්‍රශ්නයන් විසඳීමෙහිලා පොදු පරමාර්ථයකින් යුතුව කලාපීය පදනමක් යටතේ එකඟතාවය මත තීරණයන් ගැනීමට සමුළුවට සහභාගී වූ දකුණු ආසියාතික රටවල් සියල්ල විසින් තීරණය කිරීම නිසාය. තවද කොළඹ සාකච්ඡා වටයේදී ගත් තවත් තීරණයක් වූයේ යෝජිත සහයෝගීතා ක්‍ෂේත‍්‍ර 09 න් 05 ක් පිළිබඳව අධ්‍යයක් සිදු කිරීමට ශ‍්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, පාකිස්ථානය, බංග්ලාදේශය හා නේපාලය යන රටවල පුරෝගාමිත්වයෙන් අධ්‍යයන කවයන්(Study Circles ) පහක් පත් කිරීමයි. සහයෝගීතාවය පල කළ යුතු එම ක්‍ෂේත‍්‍ර පහ ලෙස පිළිගැනුණේ කෘෂිකර්මය, ග‍්‍රාමීය සංවර්ධනය, විදුලි සංදේශ, කාලගුණ විද්‍යා, සෞඛ්‍ය හා ජනගහණ යන ක්‍ෂේත‍්‍රයන්ය. 1981 නොවැම්බර් මස 2- 4 දිනවලදී යලිත් වරක් විදේශ ලේකම් මට්ටමේ සාකච්ඡා වටයක් කැඳවණු ලැබිණි. සහයෝගීතාවය පල කළ යුතු තවත් ක්‍ෂෙත‍්‍ර 03 ක්, එනම් ගමනාගමනය, තැපැල් සේවා, විද්‍යාත්මක හා තාක්‍ෂණික සේවා එහිදී හඳුනා ගනු ලැබුණි. 1982 අගෝස්තු 7 - 8 දෙදින තුළදී පකිස්ථානයේදී ඉස්ලාම්බාද් අගනුවරදී පැවැත් වූ විදේශ ලේකම්වරුන්ගේ සමුළුවාරයේ දී තවත් සහයෝගීතා ක්‍ෂේත‍්‍ර 03 ක් හඳුනා ගනු ලැබිණි. එනම් ක‍්‍රීඩා, කලා සහ සංස්කෘතික යන ක්
‍ෂේත‍්‍රයන්ය. මෙම සමුළුවාරයේදී ගත් වැදගත් තීරණයක් වූයේ ඉන් පෙර ඇති කරන ලද අධ්‍යයන කවයන් (Study Circles) වැඩ කණ්ඩායම් (Working Groups) බවට පත්කිරීමත් ය. 1983 ජනවාරි 10-13 කොළඹට රැස් වූ සියලූ අධ්‍යයන කවයන් හා වැඩ කණ්ඩායම් විසින් කලාපීය සහයෝගීතාවය උදෙසා ඒකාබද්ධ ක‍්‍රියාත්මක වැඩ පිළිවෙලක් (Integrated Programme of Action) සඳහා සැලසුම් සකස් කරනු ලැබූහ. එම සැලසුම පිළිබඳව බංග්ලාදේශ අගනුවර වූ ඩකාහි රැස්වූ විදේශ ලේකම්වරු 1983 මාර්තු මාසයේදී පැවැත් වූ සාකච්ඡාවලට අනතුරුව ගත් වැදගත් තීරණයක් වූයේ දකුණු ආසියාතික රටවල විදේශ අමාත්‍යවරුන්ගේ මට්ටමේ රැස්වීම් වාරයක් එම වසරේ අගෝස්තු මාසයේ දී පැවැත්විය යුතු බවයි. එම රැස්වීමට පෙර යළිත් වරක් විදේශ ලේකම්වරුන් 1983 ජූලි මාසයේදී නව දිල්ලියට රැස්විය යුතු බවද තීරණය කෙරුණි.ඒ අනුව 1983 ජූලි මාසයේ නව දිල්ලියට රැස් වූ විදේශ ලේකම්වරුන් විසින් සහයෝගීතාවය පළ කිරීමට එකඟ වූ ක්‍ෂේත‍්‍ර 09 ක් අලලා ක‍්‍රියාත්මක කිරීමට බලාපොරොත්තු වූ සහයෝගීතා සැලැස්මක ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබීය. ‘නවදිල්ලි ප‍්‍රකාශනය’ නම් වූ එම ප‍්‍රකාශනය දකුණු ආසියාතික රටවල සහයෝගීතාවයේ තවත් එක් වැදගත් අවස්ථාවක්
සලකණු කරනු ලැබීය.දකුණු ආසියාතික සහයෝගීතාවය පිළිබඳව විදේශ අමාත්‍ය මට්ටමින් පැවති පළමු රැස්වීම 1983 අගෝස්තු 1-2 දින වලදී නවදිල්ලියේදී පවත්වනු ලැබුණි. දකුණු ආසියාතික රටවල සහයෝගීතාවය පිළිබඳ පූර්ණ නුවූ නිල ප‍්‍රකාශයක් ඔවුහු නිකුත් කරනු ලැබූහ. එම ඒකාබද්ධ ප‍්‍රකාශනයෙන් අවධාරණය කළ එක් වැදගත් කරුණක් වූයේ කලාපීය සහයෝගීතාවය තුළින් බලාපොරොත්තු වන්නේ දැනට එම සබඳතාවලට ආශීංසනයක්( Complimentary)කිරීමට බවයි. එනම් දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගීතා සංවිධානයට සම්බන්ධ වීමේ හේතුවෙන් කිසිම රටක් වෙනත් ජාත්‍යන්තර සංවිධාන වලට හෝ කණ්ඩායම් වලට බැඳීමට බාධාවක් නොමැති බවයි. නවදිල්ලි නුවරදී විදේශ අමාත්‍යවරුන් ගත් තවත් තීරණයක් වූයේ කලාපීය සහයෝගීතාවය උදෙසා ආයතනික වැඩ පිළිවෙලක් (Institutional Machinery)ඇති කිරීමේ අවශ්‍යතාවයයි.නවදිල්ලි සමුළුවට පසුව තවත් සමුළු වාර දෙකක් පැවැත්වීය. ඉන් පළමු වැන්න 1984 ජූලි මස 10-11 දිනවල දී මාලදිවයින් අගනුවර වූ මාලේහි දී පැවැත්විණි. එහිදී ගත් වැදගත්ම තීරණය වූයේ රාජ්‍ය නායක මට්ටමේ සමුළු වාරයක් 1985 අගභාගයේදී බංග්ලාදේශ අගනුවර වූ ඩකාහි දී පැවැත්විය යුතු බවයි. ඉන් අනතුරුව 1985 මැයි 13-14 දෙදින