LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
්භාරය විද්‍යාවක් වේ. තවද විද්‍යාවක අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් බැඳුණු අංග කිහිපයක් පවතී. ඒවානම්; දත්ත එකතු කිරිම, ඒවා පිලිවෙලට තබා ගැනීම, ඒවා වර්ග කිරිම, නිරීක්ෂණය හා විශ්ලේෂණය, අවසාන නිගමනවලට එලැඹීම.  	මේ අනුව විද්‍යාවක් ලෙස සැලකෙන මෙම සාධකයන් දේශපාලන විද්‍යාව තුළ පවතීද යන්න හදුනා ගැනීමෙන් දේශපාලන විද්‍යාවක විද්‍යාත්මකභාවය තහවුරු කර ගත හැකිය. ඇරිස්ටෝටල්,බොඩෑන්, බ්‍රයිස්සාමි,හොබ්ස් යන චින්තකයින් මෙය විද්‍යාවක් ලෙස හඳුන්වයි.ඔවුන් දේශපාලන විද්‍යාව විද්‍යාවක් බවට දැක්වූ තර්ක මෙසේය.    	1)දේශපාලන විද්‍යාවේ පර්යේශනාගාරය සමාජයයි.  	2)දේශපාලන චර්යාවන් සාමාන්‍යකරණය මඟින් පොදු නිගමන ලබා ගනී.  	3)ස්වභා විද්‍යාවක් තරම් එය පරිපුර්ණ නොවන්නේ එය සංකිර්ණ විශයක් වන බැවිනි.  	4)දේශපාලන විද්‍යාව තුළද සදාකාලික මත පවතී  	කෙසේ වුවත් දේශපාලන විද්‍යාව විද්‍යාවක් නොවන බවට අදහස් දැක්වූ චින්තකයින්ද ඇත.එඩ්මන් බර්ග්,මේට්ලන්ඩ්,ඔගස්ට් කොම්ටේ වේ.   දේශපාලන විද්‍යාව පිළිබඳ හොඳ විභාග ප්‍රශ්න මාලාවක් මා දකින විට මට කනගාටු සිතෙන්නේ අසා ඇති ප්‍රශ්න පිළිබඳව නොව එහි මාතෘකාව පිළිබඳවය.- මේට්ලන්ඩ්	මේ අනුව ඉදිරිපත්ව ඇති මෙම චින්ත
න අදහස් කැටි කරගත් විට දේශපාලන විද්‍යාව විද්‍යාවක් නොවන බව දැක්වෙන පොදු තර්ක කීපයකි.  	1)දේශපාලන විද්‍යාව මූලධර්ම අතර ඒකීයභාවයක් දැකිය නොහැක.  	2)හේතු සාධක මත පිහිටා නිශ්චිත අනාවැකි ප්‍රකාශ කළ නොහැක.  	3)විද්‍යාත්මක ශිල්පීය ක්‍රම භාවිතා කළ නොහැක.  	4)නියැතිවාද ගොඩනැංවිය නොහැක.  	මේ ආකාරයට දේශපාලන විද්‍යාවේ විද්‍යානුකූලභාවය සම්බන්ධයෙන් නිශ්චිත මතවාදයක් නොමැති අතර පොදු එකඟතාවක් විද්‍යානුකූලභාවය සම්බන්ධයෙන් බිහි වී නැත.  දේශපාලන විද්‍යාව හඳුනා ගැනීමදේශපාලන විද්‍යාව අයත් වන්නේ සමාජයීය විද්‍යා ගණයටය. සමාජ විද්‍යාවක් මගින් කරනුයේ මිනිසාගේ සමාජ හැසිරීම හා සම්බන්ධ විවිධ මහැතිකඩ අධ්‍යයනය කිරීමය. මේ අනුව දේශපාලන විදයාව මගින් කරනුයේ මිනිසා දේශපාලන ජීවියෙක් ලෙස සංවිධිත දේශපාලන සමාජයක් තුළ හැසිරෙන ආකාරය අධ්‍යයනය කිරීමය. ඓමගින් අදහස් කරන්නේ මිනිසා දේශපාලන තීරණවලට එළඹෙන්නේ කෙසේද? එම තීරණ සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේ ද ? දේශපාලන අරමුණු ඉටුකර ගැනීම සඳහා මිනිසා දේශපාලන සමාජයක් තුළ ගොඩ නඟා ඇති දේශපාලන ආයතන සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වන්නේ කෙසේ ද ? යන්න යි.  මිනිසාගේ දේශපාලන හැසිරීම
තීරණය වීම කෙරෙහි බලපාන්නේ දේශපාලන කරුණු පමණක් ම නොවේ.ආර්ථික, සංස්කෘතික, ආගමික,සමාජයීය,මනෝවිද්‍යාත්මක, භූගෝලීය, පුද්ගල, ඓතිහාසික උරුමයන් යනාදී වශයෙන් පුළුල් සාධක සමූහයක් ඒ කෙරෙහි බලපානු ලැබේ.දේශපාලන විද්‍යාව වූ කලී සමාජ විද්‍යාවන් අතර අග්‍රගන්‍යතම සමාජ විද්‍යාව වන අතර ( master science ) එය ලොව පැරණිතම හා සියලුම සමාජ විදයාවන් ගේ මව් විෂය ද වේ. දේශපාලන විද්‍යාව යනු සරල අර්ථයෙන් ගත් කළ රාජ්‍ය පාලන කලාව පිළිබඳ හදාරනු ලබන විද්‍යාව ලෙස අර්ථ දැක්වුවද , මෙය විෂයක් ලෙස ආරම්භ වී වසර 3000- 4000 ක් පසුකොට ක්‍රි.ව. 2013 ජීවත් වන අප එය හඳුනාගත යුතු වන්නේ , ඉන් ඔබ්බ්ට ගිය පුළුල් අන්තර් ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමයක් තුළ ජිවත් වන දේශපාලන ජීවීන් ට සමපාතවය. මහාචාර්ය ජෝන් සීලී ඉතිහාසය නමැති මහා වෘක්ෂයේ මිහිරි ඵළය දේශපාලන ය යැයි පැවසුවේ එම යථෝක්ත අදහස ප්‍රත්‍යක්ෂ කරමිනි. රාජ්‍ය හා ආණ්ඩුව ද ආගම ද දේහපාලනය ද සර්වසම යැයි අන්‍යසම යැයි පැවසු යුගයක නොව සියලු දේශපාලනමය ප්‍රපංචයන් අරභයා නව අර්කථන නිර්මාණය කළ යුතු දේශපාලන කළියුගයක අප ජීවත් වෙමු. රාජ්‍ය වනාහී භූමිය , ජනගහණය , ආණ්ඩුව හා අභ්‍යන්තර හා බාහිර වහයෙන් ඇති ස්වාධි
පතීත්වයේ නිර්මාණයක් ලෙස දුරවබෝධ සංකල්පයක් ලෙස විග්‍රහ කළ ද ,  අන්තර් ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමය තුළ මොන්ටිවීඩියෝ සම්මුතියෙන් පසු අන්තර් ජාතික පිළිගැනීම ද සහිත ප්‍රපංචයක් බවට එය පත් විය. න්‍යායාත්මකව රාජ්‍ය යනු දුරවබෝධ සංකල්පයක් වුවද , නිවන් නොදැක නිවනක් නැතැයි ද ,  ස්වර්ගයක් නොදැක ස්වර්ගයක් නැතැයි ද තර්ක කරනු ලබන රීතියක සිට මානව සංවිධිත ජීවිතය පාලනය කරන රාජ්‍ය නමැති අපූර්ව සුවිහේෂී සමාජ සංවිධානය සාකච්ජාවට බඳුන් කිරීම උචිත ද යන්න ද ගවේෂණය කළ යුතුව ඇත.දේශපාලන විද්‍යාව සහ අනෙකුත් සමාජයීය විද්‍යා විෂයයන්දේශපාල විද්‍යාව අනෙක් සමාජයීය විද්‍යාවන් සමඟ ඉතා කිට්ටුවෙන් බැඳී තිබෙන ආකාරය දැකිය හැකිය. ඉතිහාසය, ආර්ථික විද්‍යාව, භූගෝල විද්‍යාව, දර්ශනය, සමාජ විද්‍යාව, නීතිය, මානව විද්‍යාව, සංඛ්‍යාන විද්‍යාව යනාදිය නිදසුන් ලෙස දැක්විය හැක. මෙම සමීප සම්බන්ධතාවය හේතු කොටගෙන දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීම දේශපාලන විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයකින් පමණක් කළ නොහැකි බව ඇතැම් විද්වතුන්ගේ අදහස වේ.  ඒ සඳහා අන්තර් විෂයත්මක දෘෂ්ටිකෝණ යොදාගත යුතු බව ඔවුන් ප්‍රකාශ කොට ඇත. 	පර්යේෂණ ක්‍රමවේද, විෂය අන්තර්ගතය සහ විෂය ත
ුළ වර්ධනය වී ඇති න්‍යාය සහ සංකල්ප සලකා බලමින් දේශපාලන විද්‍යාව අර්ථාන්විතවම නියම විද්‍යාවක් බවට විද්වතුන් පිරිසක් තර්ක කරන අතර තවත් විද්වත් පිරිසක් දේශපලන විද්‍යාව ශාස්ත්‍රීය විෂයක් පමණක් බවට මත පල කරති.දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයන විෂයක් ලෙස	දේශපාලන විධාය විෂයක් ලෙස අධ්‍යයනය කිරීම ආරම්භ වන්නේ ක්‍රි. පූ. 3 වන සියවසයේ දී පමණ ඉපැරණි ග්‍රීසිය තුළය. මේ සම්බන්ධයෙන් පදනම දැමූවන් ලෙස සොක්‍රටීස්, ප්ලේටෝ, ඇරිස්ටෝටල් යන ග්‍රීක දේශපාලන හා සමාජ දාර්ශනිකයන් තිදෙනා හඳුනා ගත හැක. 	ග්‍රීක යුගයේ සිට මේ දක්වා ඉදිරියට පැමිණ ඇති දේශපාලන විද්‍යා විෂය අධ්‍යයනය කිරීමේ පහසුව සඳහා යුග වලට බෙදා තිබේ. එනම්,	1 ග්‍රීක යුගය	2 රෝම යුගය	3 මධ්‍යතන යුගය	4 නූතන යුගයක්‍රි. පූ. 7වන සියවසේ සිට 15වන සියවස දක්වා කාලය ඉහත දැක්වූ මුල් යුග තුනට ද, 15 වන සියවසෙන් පසු කාලය නූතන යුගයට අයත් කාලය ලෙස ද සලකනු ලැබේ. දේශපාලන විද්‍යා විෂයයේ විකාශය දෙස බැලීමේ දී පෙනී යන ප්‍රධානතම ලක්ෂණය වන්නේ ඒ ඒ යුගවල  දී සිදුවී ඇති දේශපාලන සිදුවීම් සමඟ දේශපාලන විද්‍යාවේ අවධානය යොමු කරන විෂය කරණු ප්‍රසාරණය වී ඇති බවය.  නිදසුන් ලෙස ග්‍රීක
රෝම හා මධ්‍යතන යුගවලදී දේශපාලන සහ සමාජ දාර්ශනිකයින් ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කළේ මිනිසාට උපරිම භෞතික හා ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයක් ලබා දිය හැකි වඩාත් හොඳ රාජ්‍ය ක්‍රමය හා ආණ්ඩු ක්‍රමය කුමක් ද යන්න ගවේෂණය කිරීමටය. එබැවින් මෙම කාලය තුළ දේහඵාලන විද්‍යාවේ ප්‍රධාන තේමාව වූයේ රාජ්‍ය හා ආණ්ඩ්ව පිළිබඳව හදාරන විෂය ලෙස ප්‍රචලිත විය. 15වන සියවසෙන් පසුව ආරම්භ වන නූතන යුගය තුළ දේශපාලන විද්‍යාවේ තේමාව රාජ්‍ය හා ආණ්ඩුව පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ඔබ්බට විහිදීයන ආකාරය දැකිය හැක. මේ සම්බන්ධයෙන් බලපෑ මූලික කරුණු කිහිපයක් පෙන්වා දිය හැක ඒවා නම්, 	ජාතික රා්‍ය ක්‍රමයේ ආරම්භය	නව ආණ්ඩුක්‍රම ආකෘතීන් ඉදිරියට ඒම.	නව අධ්‍යයන ක්‍රම ඉදිරිපත් වීම.	අනෙක් සමාජයීය විද්‍යා හා ස්වාභාවික විද්‍යා අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ලබාගත් ප්‍රතිඵල වල බලපෑම .ඉහත කරුණුවල බලපෑමෙන් දේශපාලන බලය, රාජ්‍ය පරිපාලනය, රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය  හා කළමනාකරණය, ගැටුම් නිරාකරණය හා ගැටුම් කළමනාකරණය, අන්තර්ජාතික දේශපාලනය යන විෂය ධාරාවන් ද දේශපාලන විද්‍යාව තුළට එක්වන ආකාරය හඳුනා ගත හැකි වේ.මෙයට අමතර 20 වන සයවසයේ දෙවන භාගය තුළ වර්ධනය කළ චර්යාවාදී අධ්‍යයන ක්
‍රමය ද දේශපාලන විද්‍යාවේ විෂය ක්ෂේත්‍රය ප්‍රසාරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඉමහත් දායකත්වයක් සපයා ඇත. නිදසුන් ලෙස 	දේශපාලන චර්යාව	දේශපාලන සමාජානුයෝජනය	දේශපාලන සංස්කෘතිය	දේශපාලන ප්‍රභූන්	දේශපාලන ක්‍රම අධ්‍යයනය(පද්ධති අධ්‍යයනය)යනාදිය පෙන්වා දිය හැකිය. දේශපාලන විද්‍යාවේ විද්‍යානුකූලභාවය	දේශපාලන විද්‍යාව ක්‍රි.පු.3 වන සියවසේ ග්‍රීසිය තුළ දේශපාලන විද්‍යාව බිහි විය.එතෙක් පටන් වසර 2500ක ඉතිහාසයේ සිට මේ දක්වා ගලා ආ ප්‍රබල සමාජ විද්‍යාවක් ලෙස සැලකේ.ඇරිස්ටෝටල් දක්වන්නේ ලොව සියලු සමාජ විද්‍යාවන් අතර අග්‍රගණ්‍ය සමාජ විද්‍යාව දේශපාලන විද්‍යාව බවට මේ අනුව දේශපාලන විද්‍යාව සමාජ විද්‍යාවක් වශයෙන් සැලකේ.	සැබවින්ම දේශපාලන විද්‍යාව විද්‍යාවක් ද? යන්න හදුනා ගැනීමේදී මේ පිළිබඳ ව තවමත් පොදු එකඟතාවක් බිහි වී නැත.ඇතැමුන් මෙය විද්‍යාවක් බවත් සමහරක් මෙය විද්‍යාවක් නොවන බවත් කරුණු දක්වා තිබේ.මේ අනුව දේශපාලන විද්‍යාව විද්‍යාවක් ද යන්න හදුනා ගැනීමේදී විසදා ගත යුතු ගැටලු 2ක් පවතී. 1)විද්‍යාව යනු කුමක්ද ? 2)දේශපාලන විද්‍යාව තුළ විද්‍යාවක අංග අන්තර්ගත වේද?	සැබැවින් ම විද්‍යාව යනු කුමක්ද යන්න හදුනා ගැනීමේදී මහාචාර්
ය ගානර් විසින් විද්‍යාව මෙසේ දක්වයි. විද්‍යාව යනු යම් විශයකට අදාළ තත්ත්වයන් එකට ගෙන ඒවා ගලපමින්, වර්ග කරමින්, නිරීක්ෂණය හා විශ්ලේෂණය මඟින් අවසාන වශයෙන් ලබා ගන්නා දැනුම් සම්භාරය යි.	මේ අනුව විද්‍යාවක මූලිකාංග කිහිපයක් පොදුවේ හදුනා ගත හැකිය.	1)දත්ත එකතු කිරිම 	2)ඒවා පිලිවෙලට තබා ගැනීම 	3)වර්ග කිරිම 	4)නිරීක්ෂණය හා විශ්ලේෂණය 	5)අවසාන නිගමනවලට එලැඹීම 	මේ ආකාරයෙන් විද්‍යාව යන්න හදුනා ගත හැකි අතර මීළඟට මෙම විද්‍යාවක ලක්ෂණ දේශපාලන විද්‍යාව තුළ පවතීද යන්න සම්බන්ධයෙන් කරුණු ගවේෂණය කල යුතුය.දේශපාලන විද්‍යාවක අංග පවතින බවත් දේශපාලන විද්‍යාව විද්‍යාවක් බවත් දැක්වූ චින්තකයින් කීපදෙනෙකි.ඇරිස්ටෝටල්බොඩෑන්බ්‍රයිස්සාමිගානර්මෙම චින්තකයින් විසින් ඉදිරිපත් කල මතවාදයන් කැටි කරගත් විට දේශපාලන විද්‍යාව විද්‍යාවක් බව දැක්වෙන තර්ක මෙසේය 1.දේශපාලන විද්‍යාවේ පරීක්ෂණාගාරය සමාජය යි.කිසියම් විශයක් අධ්‍යනයේදී ඊට නිශ්චිත පරීක්ෂණාගාරයක් තිබීම අනිවාර්ය නැත.සමාජයද පරීක්ෂණාගාරය ලෙස භාවිතා කල හැකිය.2)මානවයින්ගේ දේශපාලන චර්යාවන් සාමාන්‍යකරණය මඟින් පොදු නිගමන ලබා ගනී.ස්වාභා විද්‍යාවක නම් නිශ්චිත නිගමන පවතී.
H2 +O = H2O වැනි නිශ්චිත නිගමන භාවිතා වූවත් දේශපාලන විද්‍යාව මානවයින්ගේ දේශපාලන චර්යාවන් මත පදනම් වන නිසා ඒවා සාමාන්‍යකරණය කොට ලබා ගත හැක්කේ පොදු නිගමන ය.3)දේශපාලන විද්‍යාව ස්වාභා විද්‍යාවක් තරම් පරිපුර්ණ නොවන්නේ එය සංකිර්ණ විශයක් වන බැවිනි ස්වාභා විද්‍යාවක් නම් භෞතික සාධක මත පදනම් වන නිසා වඩාත් ස්ථිර පරිපුර්ණ නිගමන ලැබේ.නමුත් දේශපාලන විද්‍යාව වැනි සමාජ විද්‍යාවක් ගතිකත්වයෙන් යුතු නිසා විශය සංකිර්ණ වන අතර ස්වාභා විද්‍යාවක් තරම් පරිපුර්ණ නැත.4)දේශපාලන විද්‍යාව තුළද සදාකාලික මතවාද පවතී.සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභා විද්‍යාවක් තුළ ස්ථිර නියැතීන් පවතී.නමුත් දේශපාලන විද්‍යාව තුළද ඇතැම් අවස්ථාවල සදාකාලික මත හදුනා ගත හැකිය.ඇරිස්ටෝටල්-සෑම විප්ලවයටම හේතුව සමාජ අසමානතාවයයි.ඇක්ටන් සාමි-බලය විසින් මිනිසා දූෂණය කරනු ලැබේ.මේ අනුව දේශපාලන විද්‍යාව තුළද සදාකාලිකව පිළිගත හැකි මත මේ ආකාරයෙන් නිරූපණය කල හැක.උක්ත තර්කවලින් පැහැදිලි වන්නේ දේශපාලන විද්‍යාව විද්‍යාවක් ලෙස පිළිගත හැකි පොදු කරුණු පවතින බවයි.දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයන කිරීමේ ප්‍ර වේශ / ක්‍රම	දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනක සඳහා භාවිතයට ගැනෙන
අධ්‍යයන ක්‍රමවේද කිහිපයක් ඇත. මේවා අතරින් වැදගත් ඒවා ලෙස පහත දැක්වෙන අධ්‍යයන ක්‍රමවේද හැඳින්විය හැක. 1.	දාර්ශනික අධ්‍යයන ක්‍රමය2.	තුලනාත්මක අධ්‍යයන ක්‍රමය3.	බහු විශයිකවිශයික අධ්‍යයන ක්‍රමය4.	සමාජ විද්‍යාත්මක ක්‍රමය5.	චර්යාවාදී අධ්‍යයන ක්‍රමය6.	පද්ධති විශ්ලේෂණ ක්‍රමය7.	සංඛ්‍යාන විද්‍යාත්මක ක්‍රමය	දේශපාලන විද්‍යාව සාමාජීය විශයක් ලෙස සලකන අතර එනම් මෙය සමාජ විද්‍යා විශයකි. දේශපාලන විද්‍යාව විධිමත් ව හැදෑරීම සඳහා භාවිතා කරන අධ්‍යනය ක්‍රමවේද මේ ඔස්සේ සලකා බැලේ. දේශපාලන විද්‍යාව විධිමත් ව හැදෑරීම සම්බන්ධයෙන් අධ්‍යනය ක්‍රමවේද සොයා ගැනීමට මුලින්ම කටයුතු කලේ ඇරිස්ටෝටල් ය.එහෙත් රෝම මධ්‍යතන යුගවලදි මේ පිළිබඳ ව වැඩි අවධානයක් යොමු නොවු අතර නූතන යුගයේදී දේශපාලන විද්‍යාව හැදෑරීමට විධිමත් අධ්‍යනය ක්‍රමවේද පිළිබඳ ව මූලික වූයේ ජෝන් ස්ටුවර්ඩ් මිල්, ඔගස්ට් කොම්ටේ, කොන්වෝයි ලුයිස්, ඇලෙක්සැන්ඩර් ඛේන්, බ්‍රයිස්සාමි, බ්ලැන්ට්ශ්ලි යන අයයි.	මෙම දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යනය කිරීමේ ක්‍රමවේද කොටස් 2කි.	1)සාම්ප්‍රදායික අධ්‍යනය මාර්ග 	1.දාර්ශනික අධ්‍යනය ක්‍රමය 	2.තුලනාත්මක අධ්‍යනය ක්‍රමය 	3.ඓතිහාසික අධ්‍යනය
ක්‍රමය 	2)නූතන අධ්‍යනය මාර්ග 	1.සමාජ විද්‍යාත්මක අධ්‍යනය ක්‍රමය 	2.චර්යාවාදී අධ්‍යනය ක්‍රමය 	3.පද්ධති විශ්ලේෂණ ක්‍රමය 	4.සංඛ්‍යා විද්‍යාත්මක ක්‍රමය1.	දාර්ශනික අධ්‍යයන ක්‍රමයසිතින් නිර්මාණය කරගත් ප්‍රශස්ත දේශපාලන ක්‍රමයක් පදනම් කරගෙන එය ගොඩනැගීම සඳහා පැවතිය යුතු දේශපාලන පරිසරය විස්තර කිරීම මුල් කොට ගෙන මෙම අධ්‍යයන ක්‍රමය ගොඩනැගී ඇත. මෙම ක්‍රමයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණය වන්නේ අවසාන ඉලක්කය ප්‍රථමයෙන් තීරණය කොට එම ඉලක්කය වෙත ළඟාවිය යුතු ගමන් මාර්ගය දෙවනුව විස්තර කිරීමය. ප්‍රායෝගිකත්ත්වය නොව මන:කල්පිත වාදය මෙම අධ්‍යයන ක්‍රමය හරහා වේ. ප්ලේටෝ ගේ “පරමාදර්ශ රාජ්‍ය“, තෝමස් මෝර් ඉදිරිපත් කළ “උටෝපියානු රාජ්‍ය ක්‍රමය“, රෑසෝ ගේ පොදු කැමැත්ත, මාක්ස් ගේ කොමියුනිස්ට් සමාජය“ මෙම අධ්‍යයන ක්‍රමය පදනම් කරගෙන නිර්මාණය කර ඇති දේශපාලන සංකල්ප වේ.2.	තුලනාත්මක අධ්‍යයන ක්‍රමයදේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීමේ පැරණීතම අධ්‍යයන ක්‍රමයක් ලෙස මෙය හඳුන්වා දිය හැක. විවිධ දේශපාලන ක්‍රම සහ දේශපාලන ආයතන එකට ගෙන ඒවායේ හොඳ නරක, සම අසමතා, අධ්‍යයනය කරමින් වඩාත් ප්‍රශස්ත දේශපාලන ක්‍රමයක් හා අයතන ගොඩනගා ගැනී
ම මෙම අධ්‍යයන ක්‍රමයේ හරය වේ. එමෙන්ම විෂයයට අදාළ නව දැනුම නිෂ්පාදනය සහ න්‍යාය සංවර්ධනය තුලනාත්මක හැදෑරීම්වල මූලික අරමුණ වේ. ඇරිස්ටෝටල් ගේ “දේශපාලනය“ කෘතිය තුලනාත්මක අධ්‍යයනය පදනම් කරගෙන ලියන ලද විවිධ දේශපාලන කෘතින්ට නිදසුන් ලෙස දැක්විය හැක. වර්තමානය වන විට තුලනාත්මක අධ්‍යයන ක්‍රමය ගුණාත්මක විශ්ලේෂණ ක්‍රමයක් ලෙස භාවිත කරයි. තුලනාත්මක දේශපාලන විද්‍යාව (Comparative Politics )ලෙස විෂය ප්‍රභේදයක් වර්ධනය වීමට මෙම අධ්‍යයන ක්‍රමය මූලික වී ඇත.3.	ඓතිහාසික අධ්‍යයන ක්‍රමයදේශපාලන ආයතනයන්ගේ සහ දේශපාලන ක්‍රමවල ඓතිහාසික වර්ධනය හා වර්තමාන තත්ත්වය අධ්‍යයනය කරමින් ඒ මත ලබා ගන්නා ප්‍රතිඵල මත අනාගත ප්‍රවණතා කථනය කිරීම මත ඓතිහාසික අධ්‍යයන ක්‍රමය ගොඩ නැගී ඇත. 4.	සමාජ විද්‍යාත්මක ක්‍රමයඅන්තර් විෂයාත්මක සම්බන්ධතාවය තුළින් ගොඩනැගුණු ප්‍රෙව්ශයක් ලෙස හැඳින්විය හැක. සමාජ විද්‍යාව() හා මානව විද්‍යාව () මෙයට මූලික වේ. සමාජ යාන්ත්‍රණය හා පුද්ගලයින්ගේ දේශපාලන හැසිරීම අවබෝධ කර ගැනීමට සමාජ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන ක්‍රම වඩාත් ඵලදායී වේ. සමාජ වද්‍යාත්මක අධ්‍යයන ක්‍රමයේ උපකරණ කිහිපයකි. 1.	සහභාගීත්ව ප
රීක්ෂණ2.	සෘජු නිරීක්ෂණ 3.	සම්මුඛ සාකච්ඡා4.	ප්‍රශ්නාවලී5.	සිද්ධි අධ්‍යයනය5.	චර්යාවාදී අධ්‍යයන ක්‍රමයමිනිසාගේ සැබෑ දේශපාලන හැසිරීම පදනම් කොට ගෙන මෙම අධ්‍යයන ක්‍රමය ගොඩනැගී ඇත. මෙම අධ්‍යයන ක්‍රමයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණය වන්නේ,I.	සැබෑ තත්වය පමණක් අධ්‍යයනයට ලක් කිරීමII.	සදාචාරාත්මක කරුණු හෝ ඉලක්ක අධ්‍යයනය නොකිරම.III.	අනවශ්‍ය අගය කිරීම්වලින් තොරවීම.IV.	විද්‍යාත්මක ශිල්ප ක්‍රම භාවිතය යනාදිය යි.6.	පද්ධති විශ්ලේෂණ ක්‍රමයමෙය ව්‍යුහ- කාර්ය විශලේෂණ ක්‍රමය ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ. අමෙරිකානු දේශපාලන වද්‍යාඥයින් දෙදෙනෙකු වූ ගබ්රියල් ආමන්ඩ් සහ ඩේවිඩ් ඊස්ටන් මෙම අධ්‍යයන ක්‍රමය හඳුන්වා දීමේ ප්‍රමුඛයෝ වෙති. දේශපාලන ක්‍රමයක් ගොඩනැගී ඇති ව්‍යුහයන් සහ ඒවා මගින් ඉටු කරන කාර්යයන් සමස්ථයක් ලෙස ගෙන අධ්‍යයනය කිරීම මත මෙම ක්‍රමය ගොඩනැගී ඇත. නිදසුන් ලෙස ගබ්රියල් ආමන්ඩ් විසින් ඉදිරිපත් කළ “ව්‍යුහ - කාර්ය විශ්ලේෂණ ක්‍රමය “ ඩේවිඩ් ඊස්ටන් ඉදිරිපත් කළ “යෙදවුම් - නිමවුම්“ විශ්ලේෂණ ක්‍රමය දැක්විය හැක.7.	සංඛ්‍යා විද්‍යාත්මක ක්‍රමයගණිතමය ශිල්ප ක්‍රම තුළින් දේශපාලනික ප්‍රපංචයන් හා සංසිද්ධී
න් හඳුනා ගැනීම හා විශලේෂණය කිරීමට සංඛ්‍යා විද්‍යාත්මක ක්‍රමය යොදා ගනී. මේ සම්බන්ධයෙන් වැදගත් චින්තකයින් ලෙස බ්‍රයිස් සාමි, ග්‍රෙහැම් වොලර්ස්, ඩී වැල්ඩෝ(), එච්.ඩී. ඇන්ඩර්සන් දැක්විය හැක. ප්‍රමාණාත්මක විශ්ලේෂණයක් ලබාදීම සංඛ්‍යා විද්‍යාත්මක ක්‍රමයෙන් බලාපොරොත්තු වේ. ඒ නිසා එහි දී මූලික වශයෙන් දත්ත එකතු කිරීම වැදගත් වේ. ඉන් පසු මෙම දත්ත විශලේෂණය කරයි. එහිදී ප්‍රස්ථාර, වගු ආදිය යොදා ගන්නා අතර සංඛ්‍යාත්මක මිනුම් ක්‍රමද යොදා ගනී. විශේෂයෙන්ම රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීමේ දී නියදි හරහා තෝරා ගන්නා දත්ත මත පූර්ව නිගමනවලට එළඹීමට, මැතිවරණ විශ්ලේෂණය කිරීම, ගැටුම් විශ්ලේෂණය දිළිඳුකම පිටු දැකීමේ සේවාවන් ආදිය නිරීක්ෂණය කිරීමේ දී යොදා ගනීදෙදේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීමේ දී ඉහතින් දක්වන ලද කිසිදු න්‍යායයක් නිරපේක්ෂ වශයෙන් යොදා ගත නොහැක. එබැවින් ඒවා අවශ්‍යතාවය අනුව සම්මිශ්‍රණය කරමින් යොදා ගන්නා ආකාරය දැකිය හැකි වේ. දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීමේ වැදගත්කම	දේශපාලනය අධ්‍යයනය කරන්නේ ඇයි?, එසේ කිරීමේ ප්‍ර යෝජනවත් භාවය කුමක් ද? යන කරුණු විමසිමේ දී පෙනීයන්නේ දේශපාලන සමාජය තුළ ජීවත් වන සියළු දෙ
නාම දේශපාලන ජීවීන් බැවින් සහ දේශපාලන ක්‍රමයේ ක්‍රියාකාරීත්වයට ඔවුන් සියළු දේනාම සහභාගිවන බැවින් දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීම තාර්කික දේශපාලන ජීවියෙකු ලෙස ජීවිතය පවත්වා ගෙන යාම සඳහා අවශ්‍ය වන දෙයක් බවයි. 	දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීමේ ප්‍ර යෝජනවත් භාවය පහත සඳහන් ආකාරයට දැක්විය හැක. 	තමා ජීවත් වන දේශපාලන පරිසරය පිළිබඳ අවබෝධ කර ගැනීම.	වගකීම් හා යුතුකම් අවබෝධකර ගත් හොඳ පුරවැසියකු බවට පත්වීමට හැකි වීම. 	විචාරශීලීත්වය වර්ධනය කර ගැනීමට හැකිවීම.	දේශපාලන ක්‍රමයේ විවිධ වෘත්තීන් සඳහා කුසලතා වර්ධනය කර ගැනීම.	අන්තර්ජාතික සමාජය පිළිබඳ අවබෝධ කර ගැනීමට හැකි වීම.	රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් බිහි කිරීම.tgදේශපාලන විද්‍යාවේ විෂය ක්ෂේත්‍රය	දේශපාලන විද්‍යා‍වේ විෂය ක්ෂේත්‍රය පිළබඳ හැදෑරීමේ දී පොදුවේ පිළිගත් මතවාදයක් නොමැති බවත් අධ්‍යයනය ක්ෂේත්‍රෙය් ප්‍රධාන මාතෘකාව ලෙස තවමත් පිළිගනු ලබන්නේ රාජ්‍ය පිළිබඳව හැදෑරීම බවත් සඳහන් කළ හැකිය. රාජ්‍ය කේන්ද්‍ර කොට ගත් ඒ ආශ්‍රිතව මූලිකාජග අධ්‍යයනය කිරීම දේශපාලන විෂය ක්ෂේත්‍රයට අයත් වන නමුත් කලින් කලට විෂය ක්ෂේත්‍රයට අයත් කරුණු වෙනස් වෙමින් පවතින ආ
කාරය හදුනාගත හැකිය. දේශපාලන විද්‍යා විෂය ක්ෂේත්‍රයට අයත් අංග පිළිබඳ පොදුවේ පිළිගත් අර්ථකථනයක් නොමැති අතර ඒ පිළිබඳ මේ දක්වා පොදු එකඟතාවයක් ද ඇති වී නැත. මේ අනුව කාලයත් සමඟ එකතු වූ නව තේමාවන් ඔස්සේ දේශපාලන විද්‍යා විෂය ක්ෂේත්‍රය වෙනස් වූ ආකාරය විමසා බැලීම මෙහි දී සිදුවේ.	දේශපාලන විද්‍යා විෂය ක්ෂේත්‍රය පිළිබඳව පොදුවේ පිළිගත් අර්ථකතනයක් දැක්විය නොහැක. එයට අයත් වන්නේ කුමක් ද ? යන්න පිළිබඳව මේ දක්වා පොදු එකඟතාවයක් ද ඇති වී නොමැත. කලින් කලට විෂය ක්ෂේත්‍රයට අයත් කරුණු වෙනස් වෙමින් පවතී. මේ අනුව වර්ථමානයේ දේශපාලන විද්‍යාව තුළ අධ්‍යයනය කරන මාතෘකා පහත සඳහන් ආකාරයට දැක්විය හැකිය.I.	දේශපාලන දර්ශනය, දේශපාලන චින්තනය, දේශපාලන න්‍යාය හා දේශපාලන මතවාදII.	දේශපාලන ආයතනIII.	රාජ්‍යය හා ආණ්ඩුIV.	දේශපාලන බලයV.	දේශපාලන ක්‍රියාදාමයVI.	නීතිය හා අධිකරණයVII.	තුලනාත්මක ආණ්ඩු ක්‍රමයVIII.	රාජ්‍ය පරිපාලනයIX.	රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය, රාජ්‍ය පරිපාලනය හා කළමනාකරණයX.	ගැටුම්, ගැටුම් ප්‍රභවය, ගැටුම් කළමනාකරණය හා නිරාකරණයXI.	අන්තර්ජාතික දේශපාලනය යනාදිය යි.රාජ්‍යෙයේ ස්වභාවය	දේශපාලන විද්‍යා විෂයේ ක
ේන්ද්‍රීය තේමාව වන්නේ රාජ්‍යය යි. එබැවින් රාජ්‍යෙය් ආරම්භය, එහි විකාශය සහ වරතමාන තත්ත්වය පිළිබඳව විචාරාත්මක දැනුමක් හා අවබෝධයක් ලබා ගැනීම දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනය කරන්නෙකු විසින් අනිරාර්යයෙන්ම කළ යුත්තකි. රාජ්‍ය යේ ආරම්භය හා විකාශය දෙස බැලිමේ දී පෙනීයන ලක්ෂණයක් වන්නේ යුගයෙන් යුගයට රාජ්‍ය යේ කාර්‍යභාරය වෙනස්වෙමින් ඉදිරියට ගමන් කර ඇති බවයි. පවතින දේශපාලන, ආර්ථික සහ සමාජීය තත්ත්වයන් අනුව මෙම වෙනස්වීම සිදුව ඇත. රාජ්‍ය ක්‍රමයේ ආරම්භය ලෙස සැලකෙන්නේ ග්‍රීක නාගරික රා්‍ය ක්‍රමයයි. ඉන් අනතුරුව රෝම අධිරාජ්‍ය ක්‍රමය, මධ්‍යතන යුගය, වැඩවසම් රාජාණ්ඩු ක්‍රමය හරහා ඉදිරියට ගමන් කළ අතර 17වන සියවසේ ජාතික රාජ්‍ය වශයෙන් සංවිධානය වන ආකාරය දැකිය හැකිය. ජාතික රාජ්‍ය ගොඩ නැගී තිබෙන්නේ භූමිය, ජනගහනය, ආණ්ඩුව හා ස්වාධිපත්‍ය බලය යන සාධක හතරේ එකතු වෙනිත මීට අමතරව අන්තර්ජාතික වශයෙන් පිළිගැනීම තවත් කොන්දේසියක් ලෙස සමහර නුතන දේශපාලන විද්‍යාඥයින් පිළිගෙන ඇත. ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමයේ විකාශය දෙස බැලීමේ දී පෙනී යන්නේ ප්‍රථමයෙන් නිර්බාධවාදී රාජ්‍ය ලෙස පටන් ගෙන අනතුරුව සුභ සාධක රාජ්‍ය ලෙස ක්‍රියාත්මක වී, මේ වන විට අවම රාජ්‍ය ක්
‍රමයට මාරු වී ඇති බවයි. අවම රාජ්‍ය ලෙස සලකන්නේ නිර්බාධවාදය හා සුභසාධකවාදයට අතර මැදි තත්ත්වයක් ය.	රාජ්‍ය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීමේ දී රාජ්‍ය හා බැඳී පවතින තවත් දේශපාලන සංකල්ප කිහිපයක් හඳුනා ගත හැක. ඒවා නම් ජාතිය, ජාතිකත්වය, ජනවාර්ගිකත්වය, රාජ්‍ය හා සමාජය, රාජ්‍ය හා ආණ්ඩුව සහ රාජ්‍ය සහ අනෙක් සමාජ සංවිධාන යනාදිය යි. මෙම සංකල්ප මඟින් විදහා දක්වන තේමාවන් පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීම දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීමේ දී අනීවාර්යයෙන්ම කළ යුත්තකි. 	භූමිය හා ජනගහනය රාජ්‍ය යෙන් රාජ්‍යයට වෙනස් විය හැක. ස්වාධිපති බලය සෑම රාජ්‍යයකටම පොදුවේ හිමි වුවකි. ආණ්ඩු ආකෘති අතින් වෙනස් විය හැකි වුවද සැම රාජ්‍යයකම පැවැත්ම සඳහා ආණ්ඩුව අත්‍යාවශ්‍ය සාධයකයක් වේ. රාජ්‍යයක් ලෙස යම් දේශපාලන ඒකකයක් හඳුනාගැනීම සම්බන්ධ ජාත්‍යන්තර එකඟතාවක් මොන්ටිවීඩියෝ සම්මුතිය() තුළින් ලැබුණි. එහිදී ජාත්‍යන්තර සමාජය තුළ ඇති සබඳතා හා පිළිගැනීමද රාජ්‍යයක් ලෙස හඳුනා ගැනීමේ මුලිකාංගයක් බවට පත්විය. රාජ්‍ය යේ ආරම්භය හා විකාශය	රාජ්‍ය යේ ආරම්භය හා විකාශනය සලකා බැලීමේ දී ග්‍රීක යුගයෙන් පටන්ගෙන වර්තමාන ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමය දක්වා දිගු විකා
ශනාත්මක ගමනක රාජ්‍යය ඉදිරියට ගමන් කර ඇත. ඒ ඒ යුගවල ක්‍රියාත්මක වූ රාජ්‍ය පහත සඳහන් ආකාරයට හඳුනාගත හැක. I.	ග්‍රීක නාගරික රාජ්‍ය ක්‍රමයII.	වැඩවසම් රාජ්‍ය ක්‍රමයIII.	ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමයIV.	නිර්බාධවාදී රාජ්‍යයV.	සුභසාධක රාජ්‍යයVI.	අවම රාජ්‍යයVII.	නව රාජ්‍යය==== ග්‍රීක නාගරික රාජ්‍ය ක්‍රමය ==	ක්‍රි.පූ. 7වන සියවසේ ග්‍රීසිය තුළ ක්‍රියාත්මක වූ රාජ්‍ය ක්‍රමය නාගරික රාජ්‍යක්‍රමය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. භූමි ප්‍රමාණයෙන් අතිශයින්ම කුඩා රාජ්‍ය කුමයක් වූ අතර ග්‍රීසියේ සෑම ප්‍රධාන නගරයක් පදනම් කරගෙන එක් රාජ්‍යයක් බැගින් පිහිටුවා තිබුණි.ග්‍රීක නාගරික රාජ්‍ය ක්‍රමය තුළ සමාජ ක්‍රමය ගොඩ නැගී තිබුණේ ප්‍රධාන සමාජ පන්ති 3ක් පදනම් කරගෙනය. එනම්I.	රදලයින්II.	නිදහස් වැසියන්III.	වහලුන් වශයෙනි.නාගරික රාජ්‍ය ක්‍රමය තුළ දේශපාලන බලය හිමිවූයේ රදලයින්ට/වහල් හිමියන්ට පමණි. විදේශිකයන්ට, ස්ත්‍රීන්ට, ළමයින්ට හා වහලුන්ට දේශපාලන බලය හිමි නොවීය.රදල පන්තිය ප්‍රමාණයෙන් කුඩා එකක් වූ නිසා සියලු දෙනාම දේශපාලන කටයුත වලට එනම් ව්‍යවස්ථාදායක, විධායක සහ අධිකරණ කටයුතුවලට සහභාගි වූ අතර එම හේතුවෙන් මෙම ක්‍රමය හඳුන්වනු ලැබුවේ ස
ෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ලෙසය. මෙහි අනෙක් ලක්ෂණය වූයේ රාජ්‍ය පාලනයේ වැඩ කටයුතු එනම් ව්‍යස්ථාදායකය, විධායකය, අධිකරණය කටයුතු කාර්යය වශයෙන් බෙදා වෙන් කොට නොතිබීමයි.වැඩවසම් රාජ්‍ය ක්‍රමය	රෝම අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසුව ආරම්භ වන පාප් අධිරාජ්‍යය තුළ ක්‍රියාත්මක වූ ක්‍රමය වැඩවසම් රාජ්‍ය ක්‍රමය ලෙස හඳුන්වා දිය හැකිය. මෙම ක්‍රමයේ මූලික ලක්ෂණය වූයේ රාජාණ්ඩු පාලන ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක වීමයි. මේ කිසිඳු රාජ්‍යයක් ශක්තිමත් මධ්‍ය බල අධිකාරයක් යටතේ ගොඩනැගී නොතිබුණි.ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් බලය ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබීය. රාජ්‍ය පාලකයින් පත් කිරීම, ඉවත් කිරීම පිළිබඳව අවසාන බලධාරිත්වය දැරුවේ පාප් වහන්සේය. ආර්ථික ක්‍රමය කෘෂිකර්මාන්තය මත පදනම් විය. ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමය	16 වන සියවස පමණ කාලයේ මධ්‍යම යුරෝපය තුළ ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමයේ ආරම්භය සිදු විය. මේ කාලය තුළ තමන්ගේ ම පාලන ප්‍ර දේශ, ස්වාධින පරිපාලන ක්‍රමය, ජාතික හමුදාවක්, ගොඩනගා ගන්නා අතර එය තහවුරු කිරීමට ස්වාධිපති බලය පිළිබඳ මතවාදය වර්ධනය විය. ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමය බිහිවීම කෙරෙහි බලපෑ හේතු සාධක කිහිපයකි. එනම්,1.	පාප් අධිරාජ්‍යය බිදවැටීම.2.	වැඩ
වසම් ක්‍රමය බිඳවැටීම3.	ධනවාදය ආරම්භවීම4.	ක්‍රිස්තියානි ආගමික ප්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපාරය5.	කාර්මික විප්ලවය6.	පුනර්ජීවන විප්ලවය යන කරුණු කාරණාය.මේ අනුව බිහිවන ජාතික රාජ්‍ය ගොඩ නැගෙන්න් එක් ජාතියක් සඳහා එක් රාජ්‍යයක් යන සංකල්පය පදනම් කරගෙනය. භූමිය,ජනගහනය, ස්වාධිපති බලය හා ආණ්ඩුව යන සාධක හතර පදනම් කොට ගෙන ගොඩ නැගී ඇත. ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමයේ පදනමට අවශ්‍ය දේශපාලන මතවාද බොඩෑන්, මැකියාවේලි සහ හොබ්ස් විසින් සපයනු ලැබු අතර නෛතික පදනම 1648 වෙස්ට්ෆෝලියා සාම සම්මුතියෙන් සපයන ලදී. ආරම්භක අවස්ථාවේදී සෑම ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමයකම පාලන ක්‍රමය ගොඩ නැගී තිබුණේ රාජාණ්ඩුවාදී පාලන ක්‍රමයක් පදනම් කරගෙනය. වර්තමානය දාක්වා ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමය විකාශය වීමේ දී රාජාණ්ඩුවාදී පාලන ක්‍රම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලන ක්‍රම දක්වා පරිවර්තනය වී ඇති අතර ජාතික රාජ්‍යෙය් ආර්ථික මුහුණුවර කාලයත් සමග වෙනස්වීම් වලට භාජනය වී ඇත. එසේ සිදුවු වෙනස් වීම් නිසා රාජ්‍ය යේ ආර්ථික මුහුණුවර තුනක් හඳුනා ගත හැකිය එනම්,I.	නිර්බාධවාදී රාජ්‍යයII.	සුභසාධක රාජ්‍යයIII.	අවම රාජ්‍යයනිර්බාධවාදී රාජ්‍යය	නිර්බාධවාදී රාජ්‍යය ක්‍රමයේ මූලික ලක්ෂණ ක
ිහිපයකි. එනම්,I.	පෞද්ගලික වාදයII.	රාජ්‍යය ආර්ථික කටයුතු වලින් මුළුමනින්ම ඈත් වීම.III.	ආර්ථික කටයුතු මෙහෙයවීම පුද්ගලයා විසින් කළ යුතු වීම.IV.	වෙළඳපොළ බලවේග මගින් ආර්ථිකය හැසිරවීම.රාජ්‍ය යේ කාර්යභාරය වන්නේ මිනිසාට තම පෞද්ගලිකත්වය වර්ධනය කර ගැනීමට අවශ්‍ය සමාජ කොන්දේසි නිර්මාණය කොට පවත්වාගෙන යාම මෙන්ම නීතිය හා සාමය ආරක්ෂා කිරීමයි.සුභසාධක රාජ්‍යය	1928 – 29 තුළ ඇති වූ ලෝක ආර්ථික අවපාත යෙන් පසු නිර්බාධවාදී රාජ්‍ය ක්‍රමය සුභ සාධක රාජ්‍ය ක්‍රමයට පරිවර්තනය වීම දැකිය හැකිය. 11වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු සුභ සාධක රාජ්‍ය ක්‍රමය ශක්තිමත් විය. ජෝන් මෙනාඩි කෙන්ස්ගේ ආර්ථික දර්ශනය තුළින් (කෙන්සියානු දර්ශනය) සුභ සාධක රාජ්‍ය සංකල්පයට න්‍යායික පසුබිමක් ලැබුණි. මෙම පරිවර්තනය කෙරෙහි බලපැ හේතු සාධක කිහිපයකි. එනම්,I.	නිර්බාධවාදී රාජ්‍යය ක්‍රමය යටතේ සමාජ බහුතරය අවම වරප්‍රසාද සහිත අය බවට පත්වීම සහ ඔවුන් වෙනුවෙන් රාජ්‍ය මැදිහත් විය යුතුය යන සමාජ ඉල්ලීම.II.	ලෝක යුද්ධ දෙකක් මගින් සිදුවන විනාශය සහ ඒවා ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට රාජ්‍යය සක්‍රීය ලෙස මැදිහත් විය යුතුය යන ඉල්ලීම. III.	පෞද්ගලික අංශය අඩු අවධානයක්
දක්වන හෝ මුළුමනින්ම අවධානයක් නොදක්වන ක්සේත්‍රයන් හි වර්ධනය සඳහා රාජ්‍යය සෘජ්ව මැදිහත් වීම.IV.	විවිධ සමාජ සුභ සාධක හා සංරක්ෂණ කාරයයන් ක්‍රියාවට නැංවීම.V.	සමාන පුරවැසියන් හා සමාන ඉඩ ප්‍රස්තාවන් යන සිද්ධාන්තය පදනම් කරගෙන රාජ්‍ය විසින් දේශපාලන ආර්ථික හා සමාජ කාර්යයන් කළමනාකරණය කිරීම. VI.	අවසාන වශයෙන් මෙහි හරය වන්නේ ආර්ථික හා සමාජ කටයුතු කළමනාකරණය සඳහා රාජ්‍ය සෘජුව මැදිහත් වෙමින් සමාජයේ පීඩාවට පත් කොටස්වල භෞතික වර්ධනය උදෙසා ක්‍රියා කිරීමය.අවම රාජ්‍යය	1970 ගණන්වලින් පසු ජාතික රාජ්‍ය ක්‍රමය ආශ්‍රිතව වර්ධනය වන නව රාජ්‍ය සංකල්පය අවම රාජ්‍ය වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. අවම රාජ්‍ය යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ ආර්ථික කටයුතුවලින් රාජ්‍ය හැකිතාක් දුරට ඉවත් වීමය. මිල්ටන් ෆ්‍රීඩ්මාන්ගේ ධනවාදය හා නිදහස යන ආර්ථික දර්ශනය අවම රාජ්‍ය සංකල්පයට න්‍යායික පසුබිම සැපයීය. නමුත් නිර්බාධවාදී රාජ්‍ය ක්‍රමය තුළ සිදුවූවාක් මෙන් රාජ්‍ය මුළුමනින්ම ආර්ථික කටයුතුවලින් ඈත්වීමක් සිදු නොවේ. සත්‍ය වශයෙන් දැකිය හැකි වන්නේ නිර්බාධවාදී රාජ්‍යයට වඩා තරමක් ඉදිරියට ගිය සුභසාධක රාජ්‍යෙයන් පසුපසට පැමිණි අතරමැදි තත්ත්වයකි.මේ අනුව ස
මාජ කටයුතු වලදී එහි අවමය කළමනාකරණය කිරීම රාජ්‍ය විසින් ද ආර්ථික කටයුතු කළමනාකරණය කිරීම පෞද්ගලික අංශය විසින් ද කළ යුත බව අවම රාජ්‍ය සංකල්පයෙන් අවධාරණය කෙරේ.නව රාජ්‍ය	නව රාජ්‍යයන් යනුවෙන් හඳුනවනු ලබන්නේ මෑතකාලීනව  බිහිවූ රාජ්‍යයන්ය. මේ සෑම රාජ්‍යයක් ආශ්‍රිතවම පොදු ලක්ෂණ කිහිපයක් හදුනාගත හැකිය. එනම්,I.	ආර්ථික වශයෙන් - අසංවර්ධිත වීමII.	දේශපාලන වශයෙන් - නවීකරණය නොවීමIII.	සාමාජයීය වශයෙන් - බහුවිධ ස්වරූපයක් ගැනීමමෙම රාජ්‍යයන් තුනවන ලෝකයේ රාජ්‍ය ලෙසද හඳුන්වනු ලැබේ. අතීතයේ සිට මේ දක්වා මෙම රාජ්‍ය මුහුණ දී ඇති ගැටළු වන්නේ ජාතිය ගොඩනැංවීම සහ ආර්ථික සංවර්ධනය අයත් කර ගැනීමය.රාජ්‍ය සම්භවය පිළිබඳ මතවාදI.	දේවවරම්වාදයමෙහි හරය වන්න් රාජ්‍ය දෙවියන් වහනසේ විසින් නිර්මාණය කළ බවයි. දෙවියන් වහන්සේ විසින් පලකයා පත් කොට ඔහුට පාලන බලතල පවරා ඇත. පාලකයා එම බලතල ක්‍රියාවට නැංවීම සම්බන්ධයෙන් දෙවියන් වහන්සේට වගකිව යුතුය. දේවවරම්වාදයේ විශේෂ ලක්ෂණය වන්නේ එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට මුළුමනින් පටහැනි සිද්ධාන්තයක් වීමය. එමගින් අයහපත්,ආඥාදායක, රාජාණ්ඩුවාදී පාලන ක්‍රම බිහිවීම වැලැක්විය හැ