LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
64                   වර්ග ප්‍රමාණය   එකතුව  වර්ග කිලෝමීටර 945 203     වර්ග සැතපුම් 364 898   ජලය (%)  6.2%                   වර්ග ප්‍රමාණය   2009 තක්සේරුව  43 739 000   2005 ජන සංගණනය  37 445 392   ඝනත්වය  වර්ග කිලෝමීටර 46.3     වර්ග සැතපුම් 119.9   දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) (PPP)  2008 තක්සේරුව   එකතුව  ඩොලර් 53.790 බිලියන   සාමාන්‍ය  ඩොලර් 1 353   (සාමාන්‍ය)  2008 තක්සේරුව   එකතුව  ඩොලර් 20.668 බිලියන   සාමාන්‍ය  ඩොලර් 520   ගිනි (2000 – 01)  34.6 (මධ්‍ය්‍ය)   මානව සංවර්ධන දර්ශකය (HDI) (2008)  0.530 (මධ්‍යය)   මුදල්  ටැන්සානියන් ෂිලිං (TZS)   මං තීරුව  වම   අන්තර්ජාල TLD  .t2   දුරකථන සංකේත  + 2552 ටැන්සානියාව, නිල වශයෙන් ටැන්සානියානු එක්සත් ජනරජය (ස්වෙයිලී: [Jamhuri ya Muungano wa Tanzania] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help)),[13] යනු නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ රටකි. එයට උතුරින් මායිම් වන්නේ කෙන්යාව සහ උගන්ඩාව වෙති; බස්නාහිරින් රුවන්ඩාව, බුරුන්ඩි, සහ කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය වෙති; දකුණු දෙසින් සැම්බියාව, මලාවි, සහ මොසැම්බික් වෙති. රටෙහි නැගෙනහිර මායිම නිමැවී ඇත්තේ ඉන්දිය
ානු සාගරයෙන් සහ අප්‍රිකාවේ උසම කන්ද වන, ඊසාන දිග ටැන්සානියාවේ කිලිමන්ජාරෝ වෙතිනි. ටැන්සානියා එක්සත් සමුහාණ්ඩුව දුපත් 26 කින් සමන්විතය. රටේ වර්තමාන ජනාධිපති ජතායා මිර්ෂෝ කික්වෙට් 2005 වසරේ දී පත් විය. 1996 සිට රටේ අගනුවර වන්නේ ඩොඩෝමාය. එහි පාර්ලිමේන්තුව හා රාජ්‍ය කාර්යාල පිහිටා ඇත. නිදහස් කාලය අතරතුර ඩර්සලාම් නගරය රටේ දේශපාලන අගනුවර විය. වර්තමානයේ එම නගරය ටැන්සානියා‍වේ ආර්ථික අගනුවර වේ. ඩාර්සලාම්හි රටේ ප්‍රධානතම වරාය පිහිටා ඇත. 1964 වර්ෂයේ රාජ්‍ය දෙකක එකතුවකින් ටැන්ගන්යිකා එක්සත් සමුහාණ්ඩුව හා සැන්සිබා ස්ථාපිත කල අතර, පසුව එය ටැන්සානියා එක්සත් සමුහාණ්ඩුව වශයෙන් නම් කෙරුණි. ආශ්‍රිත↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;sim නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ David Lawrence (2009). Tanzania: The Land, Its People and Contemporary Life. Intercontinental Books. pp. 146–. ISBN 978-9987-9308-3-8.↑ "About the United Republic of Tanzania". Permanent Representative of Tanzania to the United Nations. සම්ප්‍රවේශය 31 January 2015.↑ 4.0 4.1 උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීති
ක <ref> ටැගය;BFF නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ 5.0 5.1 "Tanzania". The World Bank. සම්ප්‍රවේශය 4 July 2015.↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;2012 census නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ "World Development Indicators". The World Bank. සම්ප්‍රවේශය 4 July 2015.↑ "World Development Indicators". The World Bank. සම්ප්‍රවේශය 4 July 2015.↑ "World Development Indicators". The World Bank. සම්ප්‍රවේශය 4 July 2015.↑ "GINI Index". The World Bank. සම්ප්‍රවේශය 14 October 2014.↑ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. සම්ප්‍රවේශය 27 July 2014.↑ "UPDATE 2-Tanzania's GDP expands by 32 pct after rebasing – officials". Reuters. 19 December 2014. සම්ප්‍රවේශය 19 December 2014.↑ Tanzania. Dictionary.com. Dictionary.com Unabridged (v 1.1). Random House, Inc. (accessed: 27 March 2007). This approximates the Kiswahili pronunciation [tanzaˈni.a]. However, /tænˈzeɪniə/ is also heard in English.
මූලාශ්‍රඋපුටාදැක්වීම් දෝෂය: "note" නම් කණ්ඩායම සඳහා <ref> ටැග පැවතුණත්, ඊට අදාළ <references group="note"/> ටැග සොයාගත නොහැකි විය.රත්න ඇල්ල, ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර දිස්ත්‍රිකයේ, මිණිපේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ, හසලක, රත්න ඇල්ල ගමේ පිහිටා ඇති දිය ඇල්ලකි. මෙහි උස අඩි 111කි.පරිමාව සහ උෂ්ණත්වය අතර සම්බන්ධතාව මෙම සජීවීකරණයෙන් නිරූපණය වේ.මෙම ලිපියසන්තති යාන්ත්‍ර විද්‍යාවපිළිබඳ ලිපි මාලාවේ කොටසකිනියමසංස්ථිතිස්කන්ධගම්‍යතාශක්තිඅසමානතාඑන්ට්‍රොපිඝන යාන්ත්‍ර විද්‍යාවවිරූපණයප්‍රත්‍යාස්ථතාවරේඛීයසුවිකාර්යතාවහුක්ගේ නියමයStressFinite strainInfinitesimal strainCompatibilityBendingContact mechanicsfrictionalMaterial failure theoryFracture mechanicsතරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාවතරලස්ථිතිකය • ගතිකයආකිමිඩීස් නියමය • Bernoulli's principleනේවියර්–ස්ටෝක්ස් සමීකරණPoiseuille equation • Pascal's lawViscosity(නිවුටෝනියානු • නිවුටෝනියානු-නොවන)Buoyancy • Mixing • Pressureද්‍රවAdhesionCapillary actionChromatographyCohesion (chemistry)පෘෂ්ඨික ආතතියවායුවා
යුගෝලයබොයිල් නියමයචාල්‍ස් නියමයසංයුක්ත වායු නියමයFick's law‍ගේලුසැක් නියමයGraham's lawප්ලාස්මාස‍්‍රැති විද්‍යාවViscoelasticityRheometryRheometerSmart fluidsElectrorheologicalMagnetorheologicalFerrofluidsවිද්‍යාඥයෝබර්නෝලිබොයිල්කෝචිCharlesඔයිලර්Fickගේලුසැක්Grahamහුක්නිවුටන්නේවියර්Nollපැස්කල්ස්ටෝක්ස්Truesdellvteචාල්‍ස් නියමය[1] යනු තාපගතික සහ භෞතික රසායන විද්‍යාවේ දී භාවිතා වන වායු නියමයන් වන අතර පරිපුර්ණ වායු නියමයන් විශේෂිත නිදර්ශනයන් වේ. චාල්ස්ගේ නියමයෙන් පවසනුයේ  නියත පීඩනයේ දී නියත ස්කන්ධයත් සහිත පරිපුර්ණ වායුවක පරිමාව වැඩි කිරීමේ දී හෝ අඩු කිරීමේ දී එහි උෂ්ණත්වය කෙල්වින් අගය වැඩීවීම හෝ අඩුවීම සිදු වන බවයි.චාල්ස්ගේ නියමය පහත පරිදිවේනියත පීඩනයේ දී නියත ස්කන්ධයක් සහිත පරිපුර්ණ වායුවක පරිමාව වැඩි කිරීමේ දී හෝ අඩු කිරීමේ දී එහි උෂ්ණත්වය (කෙල්වින් අගය) වැඩීවීම හෝ අඩුවීම සිදුවේ.මෙම නියමය පළමු වරට ප්‍රසිද්ධ කරන ලද්දේ 1802 දී ජෝශප් ලුවිස් ගේලුකැස් විසිනි. නමුත් ඔහු 1787 දී ජේකස් චාල්ස් විසින් සොයා ගන්නා ලද දත්ත බොහොමයක් මේ සදහා උපයෝගි කරගෙන ඇත. එබැව
ින් මෙම නියමය චාල්ස්ගේ නමින් හඳුන්වන ලදී. 1702 දී ගිලොම් ඇමන්ටන් විසින් කරන ලද සටහන් අනුව මෙම සම්බන්ධතාවය පිළිබද මීට පෙරද අදහස් දක්වා ඇති බව පැහැදිලි වේ. චාල්ගේ නියමය, බොයිල්ගේ නියමය සහ ගේලුසැක්ගේ නියමය එක් වී සංයුක්ත වායු නියමය සාදයි. මෙම වායු නියම තුන සමග ඇවගාඩ්‍රෝ නියමය එක්ව ගත්කළ පරිපුර්ණ වායු නියමය ව්‍යුත්පන්න කරගත හැකිය.V යනු වායුවේ පරිමාව ද, T යනු වායුවේ උෂ්ණත්වයේ කෙල්වින් අගය ද, K යනු නියතය ලෙස ගත්විට  , චාල්ස්ගේ නියමය පහත අයුරින් දැක්විය හැකV100−V0=kV0{\displaystyle V_{100}-V_{0}=kV_{0}\,}තාපගතික විද්‍යාවට අනුව මෙය තවත් අයුරකින් අර්ථ දක්වන්නේ නම්, නියත පීඩනයක් සහිත නියත වායු ස්කන්ධයක පරිමාව එහි උෂ්ණත්වයට අනුලෝමව සමානුපාතික වේ. වායුවේ පරිමා ප්‍රසාරණතාවය a මගින්ද පද්ධතියේ උෂ්ණත්වයේ කෙල්වින් අගය  q මගින් ද නිරූපණය කරන්නේ නම් ඉහත සම්බන්ධතාව:නියත පීඩනයේ පවතින වායුවක් රත් වීමේ දී  K නම් නියතය නොවෙනස්ව පවත්වාගෙන යාමට එහි පරිමාව වැඩිවිය යුතු වේ. අනෙක් අතට වායුව සිසිල් වන විට එහි පරිමාව අඩුවේ. සමාන පීඩන සහිත එකිනෙකට වෙනස් වායු පරිමාවන් දෙකක් සංසන්
දනය සදහා මෙම නියමය භාවිතයේ දී නියතයේ නිවැරදි අගය දැන ගැනීම අවශ්‍ය නැත. මෙය පහත පරිදි වේ:V∝T{\displaystyle V\propto T\,}මෙහිදී V යනු වායුවේ පරිමාව ද, T යන නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වය ද වේ. මෙය පහත සූත්‍රය මගින් දැක්වේ:V1T1=V2T2orV2V1=T2T1orV1T2=V2T1.{\displaystyle {\frac {V_{1}}{T_{1}}}={\frac {V_{2}}{T_{2}}}\qquad \mathrm {or} \qquad {\frac {V_{2}}{V_{1}}}={\frac {T_{2}}{T_{1}}}\qquad \mathrm {or} \qquad V_{1}T_{2}=V_{2}T_{1}.}යන ආකාරයට සමාන පීඩන සහිත වායු පරිමාවන් දෙකක් සන්සන්දනය කළ හැක. ඒ අනුව උෂ්ණත්වය වැඩිකරත්ම වායුවේ පරිමාව ද වැඩිවේ. සෛද්ධාන්තිකව නම් වායුවක් නිරපේක්ෂ ශූන්‍යයට ආසන්න වෙත්ම එහි පරිමාව ද ශූන්‍ය ලක්ෂ්‍යයට ආසන්න වේ. මෙම නියමය අනුලෝම විචලනයට උදාහරණ වේ.චාලක වාදය හා සබැඳියාවවායුන්ගේ චාලක වාදය වෙතින් දැක්වෙන්නේ, පීඩනය සහ පරිමාව වැනි වායුන්ගේ   මහේක්ෂ ගුණාංග සහ,   වායුව සෑදී ඇති අණු වල, විශේෂයෙන් අණුවල ස්කන්ධය සහ වේගය යන අන්වීක්ෂීය ගුණාංග අත
ර සබැඳියාව වෙයි. චාලක වාදය වෙතින් චාල්ස්ගේ නියමය ව්‍යුත්පන්න කිරීම සඳහා, උෂ්ණත්වය සඳහා අන්වීක්ෂීය අර්ථදැක්වීමක් සකසා ගත යුතු වෙයි: මෙය පහසුවෙන් සකසා ගත හැක්කේ උෂ්ණත්වය සමානුපාතික වන්නේ වායු අණුවල චාලක ශක්තියෙහි සාමාන්‍ය අගය, Ek වෙත බව සැලකීමෙනි: T∝Ek¯.{\displaystyle T\propto {\bar {E_{\rm {k}}}}.\,}මෙම අර්ථදැක්වීමෙන් සන්නද්ධව චාර්ල්ස්ගේ නියමය සාධනය කිරීම ඉතා සුළු කරුණක් තරම් වෙයි. පරිපූර්ණ වායු නියමයෙහි චාලක වාද තුල්‍යය විසින්  PV යන්න චාලක ශක්තියෙහි සාමාන්‍ය අගයට සබැඳයි:PV=23NEk¯{\displaystyle PV={\frac {2}{3}}N{\bar {E_{\rm {k}}}}\,}ආශ්‍රිතබොයිල් නියමයගේලුසැක් නියමයAvogadro's lawHand boilerමූලාශ්‍ර↑ "අ. පො. ස. (උසස් පෙළ) - රසායන විද්‍යාව 12 ශ්‍රේණිය" (PDF). National Institute of Education. සම්ප්‍රවේශය 2023-10-11.වැඩිදුර කියවීම සඳහාKrönig, A. (1856), "Grundzüge einer Theorie der Gase", Annalen der Physik 99:  315–22, doi:10.1002/andp.18561751008 . Facsimile at the Bibliothèque
nationale de France (pp. 315–22).Clausius, R. (1857), "Ueber die Art der Bewegung, welche wir Wärme nennen", Annalen der Physik und Chemie 100:  353–79, doi:10.1002/andp.18571760302 . Facsimile at the Bibliothèque nationale de France (pp. 353–79).</ref> ([භින්න වූ සබැඳිය]) Joseph Louis Gay-Lussac – Liste de ses communications, http://www.polytechnique.fr/bcx/associations/gaylussac/pages/CommunicationsGL.html . (ප්‍රංශ)භාහිර සබැඳිCharles's law simulation from Davidson College, Davidson, North CarolinaCharles's law simulation සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2011-07-17 at the Wayback Machine from TutorVista.comCharles's law demonstration by Prof. Robert Burk, Carleton University, Ottawa, CanadaCharles's law animation from the Leonardo Project (GTEP/CCHS, UK)vteMole conceptsConstantsAvogadro constantBoltzmann constantGas constantPhysical quantitiesMass concentrationMolar concentrationMolalityMassVolumeDensityMole fractionMass fractionAmount of substanceMolar massAtomic
massParticle numberPressureThermodynamic temperatureMolar volumeSpecific volumeLawsCharles's lawBoyle's lawGay-Lussac's lawCombined gas lawAvogadro's lawIdeal gas lawඅධිකාරී පාලනය: ජාතික පුස්තකාල IsraelUnited StatesA cluster of Escherichia coli bacteria magnified 10,000 timesක්‍ෂුද්‍ර ජීවීන් (ඉංග්‍රීසි:  Microscopic organisms, Microorganism) යනු ඇසට නොපෙනෙන හෝ දැකීමට අපහසු ජීවීන්ය. මේවා නිරීක්ෂණයට අන්වීක්ෂය, අත්කාචය වැනි උපකරණ අවශ්‍ය වේ.අධිකාරී පාලනය: ජාතික පුස්තකාල France (data)GermanyIsraelUnited StatesLatviaJapanCzech Republicමෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteමොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයUniversity of Moratuwaமொறட்டுவைப் பல்கலைக்கழகம்ආදර්ශ පාඨයविद्यायेव शर्वधनम(විද්‍යායිව සර්වධනම් සංස්කෘත, "ඥානය ධනය වෙයි").ආදර්ශ පාඨය ඉංග්‍රීසියෙන්Vidyaiwa Sarwadhanam සංස්කෘත, "Wisdom is all Wealth"පිහිටවූයේ1972කුලපතිමහාචාර්ය මොන්ටේ කැසම්උප-කුලපතිමහාචාර්ය එන්.ඩී.ගුණවර්ධන  [1]පරිපාලන කාර්ය මණ්ඩලය500උපාධි අපේක්ෂකයන්10000
පශ්චාත් උපාධි අපේක්ෂකයන්500පිහිටීමකටුබැද්ද, මොරටුව, ශ්‍රී ලංකාවපූර්ව නාමයන්ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයෙහි කටුබැද්ද මණ්ඩපයඅනුබැඳියන්විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිසමවෙබ් අඩවියwww.mrt.ac.lkශ්‍රී ලංකාවේ, මොරටුව, කටුබැද්දේ රමණීය බොල්ගොඩ වැවෙහි ඉවුරෙහි පිහිටි  මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලය (ඉංග්‍රීසි: University of Moratuwa[2] [3]), ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන රාජ්‍ය  විශ්වවිද්‍යාල අතුරින් එකකි. උපාධි අපේක්ෂක සහ පශ්චාත් උපාධි අපේක්ෂක අධ්‍යයන කටයුතු වලින් සමන්විත ශාස්ත්‍රීය කටයුතු වලින් පරිබාහිරව විවිධ වූ සාමාජීය හා සංස්කෘතික ක්‍රියාකාරකම්, ශිෂ්‍ය සේවා, සංගම් [4], සහ ක්‍රීඩා සහ විනෝද ක්‍රියාකාරකම්[5] සඳහාද මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලය විසින් පහසුකම් සපයනු ලබයි. විශ්වවිද්‍යාල තත්ත්වය ලැබුමට පෙර මෙම ආයතනය  ලංකා කාර්මික විද්‍යාලය, කටුබැද්ද ( කටුබැද්ද ටෙක්) ලෙසින් හැඳින්විණි. කෙසේවුවද එහි මුල් අතීතය විමසු කළෙක අප හමුවන්නේ 1960 දී කාර්මිකඥ අධ්‍යාපනය සපයනු වස් පිහිටුවෙනු   ප්‍රායෝගික කාර්මික ආයතනය වෙයි. ශ්‍රී ලංකාවේ උසස් අධ්‍යාපන ආයතන වර්ගීකරණය අනුව 2015 වර්ෂයේදී මෙම විශ්ව විද්‍යාලය මෙරට 3 වන ස්ථානය හිමිකරගෙන තිබෙන අතර, ලෝකයේ හ
ොඳම විශ්වවිද්‍යාල වර්ගීකරණය අනුව 2608 ස්‌ථානය හිමිකරගෙන තිබෙයි. [6]සංවිධානය සහ පරිපාලනයශාස්ත්‍රීය ස්ථිතීන්ඉංජිනේරු පීඨයමෙහි ඉංජිනේරු පීඨය ශ්‍රී ලංකාව තුල මහත්වූ ඉල්ලුමක් සහිතවූත් සහ උච්චතම අනුස්ථානය ලද්දාවූත්  ඉංජිනේරු පීඨය වෙයි. එය මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයෙහි විශාලතම පීඨය වන අතර ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනාංශ 12 කින්ද 200 කට අධික ශාස්ත්‍රීය කාර්ය මණ්ඩලයකින්ද  3500 කට අධික උපාධි අපේක්ෂක හා පශ්චාත් උපාධි අපේක්ෂක ශිෂ්‍ය සමුදායකින්ද සමන්විත වෙයි. වර්තමානයේදී පීඨය විසින් විෂය ක්ෂේත්‍ර 9 ක් ඔස්සේ ඉංජිනේරු විද්‍යාවේදී උපාධියද, විලාසිතා නිර්මාණ සහ නිපැයුම් සංවර්ධනය පිළිබඳ නිර්මාණවේදී උපාධියද සහ ප්‍රවාහන හා කාර්ය සම්පාදන කළමනාකරණය පිළිබඳ විද්‍යාවේදී උපාධියද පිරිනමයි. මෙයට අමතරව, පීඨය විසින් විද්‍යානිධි, ඉංජිනේරු විද්‍යානිධි, දර්ශනනිධි, ව්‍යාපාර පරිපාලනනිධි සහ දර්ශනාචාර්යය යන්නන්  කරා එළඹෙන  පශ්චාත්-උපාධි උපාධීන් බොහෝමයක් පිරිනමයි. [7]අධ්‍යාපන අංශයඉංජිනේරු පීඨයඉංජිනේරු පීඨයෙහි අංශයන් රසායනික සහ ක්‍රියාවලි අංශයසිවිල් ඉංජිනේරු අංශයපරිගණක විද්‍යා හා ඉංජිනේර
ු අංශයභූගර්භ ඉංජිනේරුඅංශය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-02-20 at the Wayback Machineවිදුලි ඉංජිනේරු අංශයවිද්‍යුත් හා දුරවිනැවුම් ඉංජිනේරු අංශයඅඃශූගත විඳෝ අඃශයයාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු අංශයරෙදිපිලි හා එහිි සැකසුම් පිලිබද අඃශයපුවාහන හා සැලසුම් අඃශය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-02-16 at the Wayback Machineමිට අමතරව ශිෂයන්ගේ අධන කටයුතු වලට සමිභන්ධව පහත සඳහන් අංශ දෙක කීයාත්මක වේ.තාක්ශණ කලමණාකරන අඃශය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-02-17 at the Wayback Machineගණිත අඃශය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-02-12 at the Wayback Machineප්‍රවාහන හා සැලසුමි අංශයේ සිසුන් හදාරන්කේ B.Sc.(Engineering) උපාධි පාධමාලාවක් නොවන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රවාහන හා සැලසුමි වලට ඇති ඉල්ලුම නිසා ඇති සාමානං උපාධි පාඨමාලවකි.තොරතුරු තාක්ෂණ පීඨයශ්‍රී ලංකාවතුල ඉහලම ඉල්ලුමක් ඇති අධයාපනික පාඪමාලාවක් වන අතර ශ්‍රී ලංකාව් අෙපාස(උ/ෙප) විඳඃ විෂය ධාරාවෙව්න් සමතුන් ෙමම පාඪමාලාවට ඇතඃලු කර ගනි. ෙමම පාඪමාලාව තුන් අවුරැඳු වන අතර අවසානෙය් B.Sc.(IT) උපාධියෙන් පිදුම් ලබයි. මෙම පාඨමාලාව හදාරන සිසුන් ශ්‍රී ලංකාවතුල ඉහලම වැටුප් තල සඳහා තෝරාගනු ලබති.තොරතුරු තාක්ෂණ
අශය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-02-16 at the Wayback Machineපරිගණකගත ගණිත අඃශය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-02-16 at the Wayback MachineInterdisciplinary Studies සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-02-10 at the Wayback Machineවාස්තු විද්‍යා පීඨයවාස්තු විද්‍යා අඃශය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2013-01-25 at the Wayback Machineගොඩනැගිලි ආර්එක විඳො අඃශය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-02-28 at the Wayback Machineනගර නිර්මාන හා සැලසුමි අඃශය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-01-22 at the Wayback Machineවෛද්‍ය පීඨයමොරටුව විශ්ව විද්‍යාලීය වෛද්‍ය පීඨය ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටවූ එකොලස් වන වෛද්‍ය පීඨය වන අතර වෛද්‍ය තාක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ඇතුළු දෙපාර්තමේන්තු දහ තුනකින් සමන්විත වේ.තාක්ෂණික ආයතනය, මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයමොරටුව තාක්ෂණික ආයතනය ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය සහකාර ඉංජිනේරුවරුන් ඛිහිකිරිෙම් අරමුණින් පිහිටවන ලද ආයතනයකි. මෙහි පාඨමාලා සිවිල් ඉඡිෙන්රැ,විඳුලි කටයුතු, විද්‍යුත් හා විදුලි සංදේශ, රෙදිපිලි හා එහිි සැකසුම, රසායනික සහ කියාවලි සහ නාවික අංශ වලින් සමන්විත ය. තාක්ෂණික ආයතනයප්‍රධාන කාර්ය මඩුල්ලකුලපති:මහාචාර්ය මොන්ටේ කැසම්.උපකුලපත
ි: මහාචාර්ය. එන්.ඩී.ගුණවර්ධන  BSc Eng (Moratuwa),  MSc (Loughborough), PhD (Loughborough)පීඨාධිපති, වාස්තු විද්‍යාපීඨය:මහාචාර්ය පී.කේ.එස්.මහානාමB. A. (Hons) Geog., M. Sc. (TCP ) SL, FITP (SL)පීඨාධිපති, ඉංජිනේරු විද්‍යා පීඨය:මහාචාර්ය එම්.ටී.හේමපාල .BSc Eng (Moratuwa), MEng. (AIT), PhD (Manitoba), CEng, MIE(SL)පීඨාධිපති, තොරතුරු තාක්ෂණ පිඨය:D. K. ව්තාණගේ මහතා B.Sc. Eng. (Moratuwa)පීඨාධිපති, පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යන  පීඨය:මහාචාර්ය අජිත් ද අල්විස් B.Sc. Eng. (Moratuwa)M. Sc.,PhDපීඨාධිපති, ව්‍යාපාර අධ්‍යන පීඨය: මහාචාර්ය එස්.ඩබ්.එස්.බී දසනායක B.Sc.( peradeniya) M.Sc.(rotterderm),PhD (rotterderm), PhD(peradeniya)පීඨාධිපති, වෛද්‍ය පීඨය:මහාචාර්ය එෆ්.ආර්.ප්‍රනාන්දු මහතා MBBS, M.S. (Col), FRCS (Edin), FRCS (Eng), FCPS (Pakistan), FASI (India), FCSSL (Sri Lanka), Ph D (Col)විශ්ව විද්‍යාලයෙන් බිහිවූ කීර්තිමත් පුද්ගලයන්ඉන්දිරා සමරසේකර -12 වැනි උපකුළපති,ඇල්බර්ටා විශ්වවිද්‍යාලය,කැනඩාවමහාචාර්ය ලලිත් ගමගේ,සභාපති,ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු තා‌ක්ෂණ ආයතනයඅඩවියෙන් බැහැර පිටු
මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයITFACආශ්‍රිත↑ Prof. A.K.W.Jayawardane↑ [1]↑ [2]↑ සොසයිටීස් ඉන් යුනිවර්සිටි ඔෆ් මොරටුව↑ ස්පෝර්ට්ස් ඇන්ඩ් රික්‍රියේෂනල් ඇක්ටිවිටීස් ඉන් යුනිවර්සිටි ඔෆ් මොරටුව↑ http://www.lankauniversity-news.com/2015/04/sri-lanka-university-ranking-2015-2016.html ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාල වර්ගීකරණය 2015↑ Home page of Faculty of Engineering, University of Moratuwaමෙම ලිපියජෛව රසායන විද්‍යාවපිළිබඳ ලිපි මාලාවේ කොටසකිජීවයේ රසායන විද්‍යාවසුචියවටසනඉතිහාසයKey componentsBiomoleculesEnzymesGene expressionMetabolismList of biochemistsBiochemistList of biochemistsGlossariesGlossary of biologyGlossary of chemistry ප්‍රවර්ගයvteජීව රසායන විද්‍යාව[1], ජෛව රසායන විද්‍යාව එසේත් නැත්නම් ජෛව රසායනවේදය[2][3] යනු ජීවින්ගේ සිරුර තුළ සිදුවන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා පිළිබදව සිදුකරන අධ්‍යයනයයි. මෙහිදී ප්‍රෝටීන, කාබෝහයිට්‍රේට, ලිපිඩ, න්‍යෂ්ටික අම්ල සහ වෙනත් ජෛව අණු වැනි සෛලීය ද්‍රව්‍යවල ව්‍යුහය හා කෘත්‍ය පිළිබදව අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. රසායනික ජීව විද්‍යාව (B
iochemistry)  මගින් ජෛව රසායනික විද්‍යාවේ  ඇති වන යම් යම් ගැටළුවලට රසායනික සංස්ලේෂණය මගින් විසදුම් ලබාදේ. විවිධ ආකාරයේ ජෛව අණු විශාල ප්‍රමාණයක් තිබුණද ඒවායින් බොහෝමයක් සංකීර්ණ විශාල බහු අවයවික  අණු වන අතර (Polymers) මේවා සෑදි ඇත්තේ ඒ හා සමාන පුනරාවර්ථනය වන ඒක අවයවික  කුඩා උප ඒකක මගිනි. (Monomers) ඉහත සදහන් කළ බහු අවයවික  ජෛව අණු සදහා විවිධ ආකාරයේ උප ඒකක වර්ග ඇත. උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රෝටීන යනු ඇමයිනෝ අම්ල 20 ක් ‍හෝ වැඩි ප්‍රමාණයකින් සෑදි ඇති බහු අවයවිකයකි. ජෛව රසායනික විද්‍යාවේදී ප්‍රෝටීන වැනි වැදගත් ජෛව අණුවල රසායනික ගුණාංගයන් පිළිබදව අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස එන්සයිම මගින් උත්ප්‍රේරණය වන ප්‍රතික්‍රියා පිළිබදව මෙහිදී අධ්‍යයනය කරයි.සෛල පර්වෘත්තියෙහි සහ අන්තරාසර්ග පද්ධතියෙහි ජෛව රසායනික විද්‍යාව පිළිබද වඩාත් පුළුල් ලෙස විග්‍රහ කර ඇත. ජෛව රසායනික විද්‍යාවේ වෙනත් ක්ෂේත්‍රයන් වනුයේ ඩී.එන්.ඒ සහ ආර්.එන්.ඒ වැනි ජාන කේත , ප්‍රෝටීන් සංස්ලේෂණය, සෛල පටලවල පරිවහණය සහ සංඥ‍ා ගමනා ගමනය පිළිබදව කරන අධ්‍යයනයන්ය.Woohler යූරියා වල සංයෝගය අධ්‍යයනය කරමින්ජෛව රසායන විද්‍යාව (ග්‍රීක භාෂාවෙන් βίος, bi
os, ‘ජීවිතය’ හා ඊජිප්තුව භාෂාවෙන් kēme , ‘පෘථිවිය’) යනු සජීවී පටකවල රසායනික ක්‍රියාකාරිත්වය අධ්‍යයනය කිරීමයි. ප්‍රෝටීන , කාබොහයිඩ්‍රේට් , ලිපිඩ , න්‍යෂ්ටික අම්ල හා අනෙකුත් ජෛව අණු වැනි සෛලික අංගවල ක්‍රියාකාරිත්වය හා ව්‍යුහය පිළිබදව කටයුතු කරයි. ජෛව රසායනය තුළින් නැගෙන බොහෝ ප්‍රශ්නවලට රසායනික විශ්ලේෂණ තුළින් දියුණු කරන ලද මෙවලම් භාවිතයෙන් පිළිතුරු සැපයීමට රසායනික ජිව විද්‍යාව උත්සාහ දරයි.විවිධ ජෛව අණු විශාල සංඛ්‍යාවක් තිබුණ ද බොහොමයක් එක සමාන පුනරාවර්තී උප ඒකක (ඒක අවයවක ලෙස හදුන්වන) විශාල සංඛ්‍යාවක එකතුවෙන් ඇතිවන විශාල හා සංකීර්ණ අණු වෙයි. (බහු අවයවක ලෙස හදුන්වන) සෑම බහු අවයවක ජෛව අණු කණ්ඩායමකටම වෙනස් උප කොටස් කාණ්ඩ ඇත. උදාහරණ ලෙස ප්‍රෝටීන් යනු ඇමයිනෝ අම්ල 20 ක් දක්වා හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයකින් සෑදී ඇති බහු අවයවයකි. ජෛව රසායනය ප්‍රෝටීන් වැනි වැදගත් ජෛව අණුවල රසායනික ගුණ අධ්‍යයනය කරයි. විශේෂයෙන් එන්සයිමීය උත්ප්‍රේරක ප්‍රතික්‍රියාවල රසායනය.සෛල පරිවෘත්තීය හා අන්තරාසර්ග පද්ධතියෙහි ජෛව රසායනය පුළුල් ලෙස විස්තර කර ඇත. ජෛව රසායනයේ අනෙකුත් අංශවලට ප්‍ර‍ෙව්ණි කේත (DNA , RNA)  , ප්‍රෝටීන් සංස්ලේෂණය
, සෛල පටල ප්‍රවාහනය  හා සංඥා සම්ප්‍රේෂණය ඇතුළත් වේ.මෙම ලිපියෙන් සාකච්ඡා කෙරෙන්නේ භෞමික ජෛව විද්‍යාව පිළිබදව පමණි. කාබන් සහ ජලය පදනම් කරගත් දැනට පවතින සියලු ජීවී ප්‍රභේද පැවැත එන්නේ එකම පොදු පූර්වජයාගෙන් නිසා ඒවාට පවතිනුයේ සමාන ජෛව රසායනයි. වෙනස් ජෛව අණුවල අත්පුරුව වැනි මූලිකවම පදනමක් නොමැති දේවලට පවා එය එසේමය. විකල්ප ජෛව රසායනයක් පැවතීම හෝ එහි ප්‍රායෝගික බව නොදන්නා කරුණකි.ඉතිහාසයෆෙඩ්රික් වෝලර්මුල් කාලයේදී , ජීවය පවතින දෑ නවීන විද්‍යාවේ නියමයන්වල විෂයක් නොවන අතර අජීවී දෑ නවීන විද්‍යාවේ නියමයන්වල විෂයක් යන්න පොදු මතයක් විය. එය එසේ ප්‍රකාශ වූයේ ජීවිකොටස් වලට පමණක් තවත් ජීවි අණු බිහිකළ හැක යන මතයේ සිටියි. ඉන් පසු 1828 දී ෆෙඩ්රික් වෝලර් (Fredrich Wohler) විසින් යූරියා  සංස්ලේෂණය නමින් ලිපියක් පල කරන ලද අතර එහිදී ඔහු විසින් කාබනික ‍සංයෝගයන් කෘතීමව නිපදවිය හැකි බව ඔප්පු කර පෙන්වන ලදී. ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාවේ උදාව ලෙස සලකනුයේ ප්‍රථම එන්සයිමය වන ඩයස්ටේස් යලි සොයා ගැනීමයි.  (diastase) (අද එය හදුන්වන්නේ ඇමයිලෙස් නමිනි.) එය 1833 දී ඇන්ඩෙස්මේ පේයන් විසින් සොයා ගන්නා ලදී.  ඉන්පසු
1896 දී එඩ්වර්ඩ් බුච්නර් (Eduard Buchner) විසින් සෛලයක් පිටත සිදුවන ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලියක් ආදර්ශනය ‍කළේය. ඒ යීස්ට් සෛල මගින් මධ්‍යසාර සෑදෙන පැසවීමේ ක්‍රියාවලියයි. එසේ වුවත් “ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව” වචනය මූලිකව භාවිතා වී ඇත්තේ 1882 දීය. කෙසේ වෙතත් එය සාමාන්‍ය පිලිගැනීමට ලක්වූයේ ජර්මන් ජාතික රසායන නවීන විද්‍යාඥයෙකු වූ කාලර් නෙයුබර්ගේ යටතේ 1903 දීය. මෙයට පෙර එම කාලයේදී එය හැදින්වූයේ කායික රසායන නවීන විද්‍යාව වශයෙනි. ඉන්පසුව 20 වන සියවසේ මැද භාගය වන තුරු එය එතරම් උසස් තත්ත්වයකට නොපැමිණි අතර 20 වන සියවසේ මැද භාගයේදී සොයාගත් නවීන විද්‍යාත්මක උපකරණයක් වන වර්ණ ඡායාරූපකරණයන්, X කිරණ විවර්තනය, NMR වර්ණාවලීක්ෂයන්, විකිරණ හා සමස්ථානික නාමකරණයන්, ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂයන් හා අණුකමය ගති ආදර්ශකය (Molecular Dynamic Simulation) වැනි උපකරණවල උදවුව හරහා විවිධවූ අණු හා සෛලවල පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලීන් පිළිබදව සවිස්තරාත්මක විශ්ලේෂණයන් කිරීමට හැකියාව ලැබුණි. එහිදී ග්ලයිකෝසිස් හා කර්බ් චක්‍රය (ස්ට්‍රික් අම්ල වක්‍රය) උදාහරණ වේ. ජෛව රසායන ඉතිහාසයේ අද්විතීයිය යොදාගැනීමක් වන්නේ ජානය සොයා ගැනීමක් එය මගින් සෛල තුළ
තොරතුරු හුවමාරු වන අයුරු හඳුනාගැනීමත් ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාවේ මෙම කොටස අණුක ජීව නවීන විද්‍යාව ලෙස හදුන්වයි. 1950 දී ජේම්ස් ඩී. වොට්සන්, ෆ්රැන්සිස් ක්‍රික්, රොසැලින්ඩ් ෆ්රැන්ක්ලින් හා මයුරිස් විල්කින්ස් යන පුද්ගලයන් විසින් DNA වල ව්‍යුහය හා එහි තොරතුරු හුවමාරුව සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාකාරී වු වැදගත්  පුද්ගලයන් වේ. ජෝර්ජ් බීඩ්ල් හා එඩ්වඩ් ටැටුම් විසින් දිලීර වල එක්  එන්සයිමයක් එක් ජානයක් ක්‍ නිපද වීම ආදර්ශනය කිරීම නිසා 1958 දී නොබෙල් ත්‍යාගය දිනා ගන්නා ලදී. 1988 දී කොලින් පිත්ෆෝක්  DNA සාක්ෂි තුලින් අණාවරණය  කරගත් දත්ත හේතුවෙන් වරදකරු වු ප්‍රථම පුද්ගලයා වූ අතර එය අධිකරණ වෛද්‍ය නවීන විද්‍යාවේ නව කොටසක් විය. ඉතා මෑතදී ඇන්ඩෘ z ෆයර් හා ක්රෙයිග් සී.මෙලොයි (Craig C. Mello) විසින් 2006 දී RNA නිරෝධනය (RNA interference [RNA I ]) සොයා ගැනීම වෙනුවෙන් 2006 වසරේ නො‍ෙබල් ත්‍යාගය ද හිමි වුණි.අද මයිකල් ඊ. සුගාර් විසින් පිහිටුවන ලද පරිදි ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව කොටස් තුනකි. ශාක ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව තුලින් ස්වයංපෝෂී ජීව කොටස්  ප්‍රභාසංස්ලේෂණය   පිළිබදව හා වෙනත් ශාකවල විශේෂිත ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලි අධ්‍
යයනයත් , සාමාන්‍යය ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව තුලින් සත්ව හා ශාකවල ජෛව රසායන ක්‍රියාවලින් හා මනුෂ්‍ය/ වෛද්‍ය/ ඖෂධ ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව තුලින් මිනිසුන්ගේ හා විවිධ වූ රෝගාබාධවල ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලිය අධ්‍යයනය කෙරේ.අනෙකුත් අණුක මට්ටමේ ජෛව විද්‍යාවලට ඇති සම්බන්ධයජෛව රසායනය , ප්‍රවේණි විද්‍යාව හා අණුක ජීව විද්‍යාව අතර ක්‍රමානුරූප  සම්බන්ධයකිජෛව රසායනයේ පරීක්ෂණයන් ජෛව රසායනයටම අදාල විශේෂ තාක්ෂණික ක්‍රම භාවිතයට ගනී. නමුත් දැන් වැඩි වශයෙන් මේවා ප්‍රවේණි විද්‍යාව , අණුක ජීව විද්‍යාව හා භෞතිකයේ තාක්ෂණික ක්‍රම හා අදහස් සමග සම්බන්ධ වේ. ඒවායේ තාක්ෂණික ක්‍රම හා අන්තර්ගතය අතින්  කොටස් අතර කිසිම විටෙක පැහැදිලි වෙන් කිරීමක් නොතිබුණි. නමුත් අතීත‍යේ මෙම අංශවල සාමාජිකයන් විශාල ලෙස වෙන් කර තිබිණි. වර්තමානයේ අණුක ජීව විද්‍යාව හා ජෛව රසායනය යන අංශ එකිනෙක හුවමාරු කළ හැකි තරම්ය. පහත දැක්වෙන්නේ එම ක්ෂේත්‍ර අතර සබඳතාව දක්වන පටිපාටිකයකි.·	ජෛව රසායනය යනු ජීව පටක තුළ සිදුවන රසායනික ද්‍රව්‍ය හා ජෛව ක්‍රියාවලි පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. ජෛව රසායනඥයන් ජෛව අණුවල ව්‍යුහය හා ක්‍රියාව පිළිබඳ ප්‍රභලව අවධානය යොමු කර
යි. ජෛව ක්‍රියාවලි පිටුපස රසායනය අධ්‍යයනය හා ජීවීය ලෙස සක්‍රීය අණු සංස්ලේෂ්ණය ජෛව රසායනයේ උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක.·	ප්‍රවේණි විද්‍යාව පටකවල ප්‍රවේණි වෙනස්කම් මගින් ඇතිවන ප්‍රතිඵල නොසිත්ත දර්ශය පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. සාමාන්‍ය සංරචකයක නොමැති වුවද මෙය තාර්කිකව නිගමනය කළ හැක. (උදා - ජානය) නොහික්ත දර්ශ සමග හෝ ස්වාභාවික රූපානුදර්ශය සමග සංසන්දනය කළහ. ක්‍රියාකාරී කොටස් එකක් හෝ කිහිපයක් නොමැතිවීමෙන් ඇතිවන විකෘති දර්ශ පිළිබඳව - අධ්‍යයනය ද මෙහිදී සිදු කෙරේ. එවන් අධ්‍යයන වලින් සිදු කරන සරල අර්ථ  දැක්වීම් ජාන අන්තර්ක්‍රියා මගින් ව්‍යාකූලත්වයකට පත් කළ හැකි වේ.·	අණුක ජීව විද්‍යාව යනු ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍ය ගුණනය වීම, පිටපත් කිරීම හා පරිවර්තනය කිරීම වැනි ක්‍රියාවලිවලට ආධාර දෙන අණු පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. අණුක ජීව විද්‍යාවේ ප්‍රධානම පදනම වන්නේ ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍යය  RNA  බවට පිටපත් වී ප්‍රෝටීන බවට පරිවර්තනය වීමයි. මෙමගින් වඩාත් සරලව  ක්ෂේත්‍රය හඳුනාගැනීමට හොඳ ආරම්භයක් සපයයි. මෙමගින් RNA වල නව කෘත්‍ය පිළිබඳව වඩා හොඳින් අවබෝධ කරගත හැකි වී ඇත.·	රසායනික ජීව විද්‍යාවේදී ජෛව පද්ධතිවලට අඩුම බලපෑමක් ඇති කරන කුඩා අණු මත පදනම්
වූ නව මෙවලම් දියුණු කිරීම හා ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ විස්තරාත්මක තොරතුරු සැපයීම සිදු කරයි. තව දුරටත් රසායනික ජීව විද්‍යාව මගින් ජෛව අණු හා කෘත්‍රීම උපකරණ අතර කෘත්‍රීම මුහුම් සිදු කිරීමට ජෛව පද්ධති යොදවනු ලැබේ.ආශ්‍රිතප්‍රධාන ලිපිය: Outline of biochemistryලැයිස්තුImportant publications in biochemistry (chemistry)List of biochemistry topicsList of biochemistsList of biomoleculesආශ්‍රිතAstrobiologyBiochemistry (journal)Biological Chemistry (journal)BiophysicsChemical ecologyComputational biomodelingDedicated bio-based chemicalEC numberHypothetical types of biochemistryInternational Union of Biochemistry and Molecular BiologyMetabolomeMetabolomicsඅණුක ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවMolecular medicinePlant biochemistryProteolysisSmall moleculeStructural biologyTCA cycleසටහන්a. ^  Fructose is not the only sugar found in fruits. Glucose and sucrose are also found in varying quantities in various fruits, and sometimes exceed
the fructose present. For example, 32% of the edible portion of a date is glucose, compared with 24% fructose and 8% sucrose. However, peaches contain more sucrose (6.66%) than they do fructose (0.93%) or glucose (1.47%).[4]මූලාශ්‍ර↑ "ජීව රසායන විද්‍යාව (Biochemistry)". සිංහල විශ්වකෝෂය. සම්ප්‍රවේශය 2023-05-31.↑ "වාර්ෂික වාර්තාව - 2021" (PDF). ජෛව රසායන, අණුක ජෛව වේද හා ජෛව තාක්ෂණ ආයතනය, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය. සම්ප්‍රවේශය 2023-05-31.↑ "වාර්ෂික වාර්තාව - 2018" (PDF). ජෛව රසායන, අණුක ජෛව වේද හා ජෛව තාක්ෂණ ආයතනය, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය. සම්ප්‍රවේශය 2023-05-31.↑ Whiting, G.C. (1970), p. 5.භාහිර සබැඳිLibrary resources about  ජෛව රසායන විද්‍යාව Resources in your libraryResources in other librariesWikibooks has more on the topic of: ජෛව රසායන විද්‍යාවජෛව රසායන විද්‍යාව හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.At Wikiversity, you can learn more and teach others about ජෛව රසායන විද්‍යාව at the Department of ජෛව රසායන විද්‍යාව"Biochemical Socie