LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ම ඇතැම් විට දුෂ්කර වුවත් සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රාදේශීයකරණය නිෂ්පාදන සහ සේවාවන්හි සැලකිය යුතු, වාග්-රහිත සංරචකයන් ආමන්ත්‍රණය කරයි. පරිවර්තනයට අමතරව (සහ,එමනිසා,සමාන භාෂාවක් කතාකරන, ස්ථානයෙන් ස්ථානයට වෙනස් වූ ව්‍යාකරණ සහ අක්ෂර ගැටළු ) දේශියකරණ ක්‍රියාවලිය ග්‍රාපික අනුහුරු කිරීම , දේශීය මුදල් අනුහුරු කිරීම, දින, ලිපින සහ දුරකථන අංක සඳහා නියම ආකාර භාවිතා කිරීම ,වර්ණ තේරීම සහ නිෂ්පාදිතයේ භෞතික ව්‍යුහය නැවත සිතීම ඇතුළුව වෙනත් තොරතුරු වලින් සමන්විත වේ. මෙම සියලු වෙනස්කම් දේශීය සංවේදීතාවයන් හඳුනා ගෙනිමට, දේශීය සංස්කෘතිය සහ පුරුදු අතර ගැටුම් ඉවත් කිරීමට සහ දේශීය වෙළඳපොල අවශ්‍යතා හා අපේක්ෂාවන්ට සංයුක්ත වෙමින් ඊට ඇතුළුවීමට අපේක්ෂා කරයි.උදාහරණයක් වශයෙන් ප්‍රාදේශීයකරණය අනන්‍ය වෙළඳ සමාගම් ප්‍රදේශ-නිර්දිෂ්ට වෙබ් අඩවි ඉදිරිපත් කිරීම හෝ පොතක් ප්‍රකාශිත ස්ථානය මත රඳාපවතින එහි විවිද සංස්කරණයන් ඉදිරිපත් කිරීම අරමුණු කරගනී.ගෝලීයකරණයට එදිරිව ප්‍රාදේශීයකරණයප්‍රාදේශීයකරණය යනු එක් නිෂ්පාදිතයක් යම් පෙදෙසකට අනුහුරු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය වන නමුත් ගෝලීයකරණය සෑම ප්‍රාදේශීයකරණයකදීම අවශ්‍ය අමතර කාර්ය අවම කිරීමට එම
නිෂ්පාදිතය නිර්මාණය කරනු ලබයි.පුද්ගලයෙක් එක්සත් ජනපදය තුල අනන්‍යව ක්‍රියාත්මක වන වෙළඳ සමාගමක මේ දක්වා සේවය කරමින් සිටින්නේ යැයි උපකල්පනය කරමු. කෙසේ වෙතත් සමාගමේ ප්‍රධාන කාර්යාලය දැන් චීනයේ විවෘත වෙමින් පවතින අතර චීන භාෂා වෙබ් අඩවියක් වුවමනා කර තිබේ. සමාගම මෙම රටවල් දෙකෙහෙදීම ඇතැම් සුළු වෙනස්කම් සමග එක හා සමාන නිෂ්පාදන හා සේවාවන් සපයන නමුත් එක්සත් ජනපදය ඉලක්ක කොටගත් ප්‍රධාන වෙබ් අඩවියේ දිස්වන ඇතැම් අංග ආක්‍රමණික ලෙස හෝ අවුල් සහගත ලෙස චීන වෙබ් අඩවියේ දිස්වේ.(ධජ,වර්ණ,දේශාභිමානී අනුරූ,ගීත ආදියෙහි භාවිතය) මෙලෙස සුළු විස්තර ගෙනහැර දැක්වීම හේතුවෙන් එම වෙළඳ සමාගමට භව්‍ය වෙළඳපොළ අහිමි වනු ඇත.මෙම සමාගමට නව ගැනුම්කරුවන්ට සුදුසු සේ නිෂ්පාදන සකස් කිරීමට අවශ්‍යවනු ඇත; වීඩියෝ ක්‍රීඩා ඉතාම හොඳ උදාහරණයකි.මීට අමතරව මෙම සමාගමට රටවල් දොළහක ප්‍රධාන කාර්යාල පවතින අතර ඒ සෑම රටක් සඳහාම විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන වෙබ් අඩවි අවශ්‍ය යැයි සිතමු. නියමිත වෙබ් අඩවිය සහ එහි සපයා ඇති නිෂ්පාදන ප්‍රාදේශීයකරණය කරන ආකාරය තීරණය කිරීමට පෙර සමාගම ව්‍යාපාර සිදුකරන ආකාරය, ගෝලීයකරණය කිරීමේදී සමස්ත කටයුතු නිර්මාණය කිරීම සඳහා වෘත්
තිකයෙකු විසින් උපදෙස් ලබාදෙනු ලැබේ.මෙම ලෝක ව්‍යාප්ත කටයුතු මෙහෙයුම සම්පාදනය කිරීමට සහ සහය දීමට සමාගම විසින් රාමුවක් නිර්මාණය කිරීම අවශ්‍ය වේ. ගෝලීයකරණ කටයුතු මෙහෙයුම සහ ගෝලීයකරණ රාමුව, විවික්ත දේශියකරණ ප්‍රයත්නයන් 12 සඳහා සමානුගාමී මග පෙන්වීමක් සපයයි.භාෂා ඇමුණුම් සහ කේතනිෂ්පාදන පරිවර්තනය සහ අනුරුපණයේ යෙදුනු ස්ථාන පෙන්වා දෙන පරිදි භාෂා කේත දේශියකරණ ක්‍රියාවලියට ඉතා ආසන්නව සබැඳිව පවතී. ඒවා විවිධ සන්දර්භයන්හි යෙදේ.උදාහරණයක් ලෙස යුරෝපියානු සමූහය විසින් ප්‍රකාශිත ලේඛනයක අවිධිමත් ලෙස ඒවා යෙදිය හැක. එසේ නැතහොත් lang ගුණාංගය යටතේ HTML සම්බන්ධකයක හඳුන්වාදිය හැක. European Union Style Guide අනුව භාෂා ඇමුණුමේ ISO 639-1 alpha-2 කේතය මත පදනම් වේ. HTML හිදී Internet Engineering Task Force හි දැනට පවතින විශිෂ්ඨ පරිචය(Best Current Practise - BCP 47) මගින් භාෂා කේත අර්ථ දැක්වේ. එක් කේත වර්ගයකට හෝ ඇමුනුමකට එරෙහිව වෙනත් එකක් භාවිතා කිරීමට ගන්නා තීරණය ව්‍යාපෘතියේ ස්වභාවය මත සහ දේශියකරණ විශේෂඥයා සඳහා පිහිටුවන ලද අවශ්‍යතාවයන් මත රඳවා පවතියි.බොහෝවිට භාෂාව හඳුනා ගැනීමේ ප්‍රාථමික උප-කේතයක්(උදා :-
"en") සහ ජාතික විවිධත්ව විශේෂණය කිරීමේ වෛකල්පිත උප-කේතයක් පවතී. ඇතැම් අවස්ථාවන්හිදී මෙය underscore සමග ආදේශනය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වුවත් නියමානුකූලව උපකේත හයිපනයක් සමඟ සම්බන්ධ වී පවතී.භාෂා සංග්‍රහ ගත කිරීම සඳහා විවිධ භාෂා ඇමුණුම් ක්‍රම පවතී. උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රමිතිකරණය සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර සංවිධානය (International Organization for Standardization - ISO) ද්විත්ව සහ ත්‍රිත්ව අක්ෂර කේත පිලිවෙලින් ISO 639-1 සහ ISO - 639-2 ප්‍රමිතීන්ට අදාලව භාෂා නියෝජනයට විශේෂණය කර ඇත.ද්විත්ව අක්ෂර  ISO 639-1 කේත සඳහා උදාහරණභාෂා කුලයISO 639-1 කේතයභාෂා විචල්‍යඉංග්‍රීසි en-GBබ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසිen-USඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසිen-CAකැනේඩියානු ඉංග්‍රීසිස්පාඥ es-ESස්පාඥ (ස්පාඥයේ ලියන සහ කතා කරන ආකාරය අනුව )es-MXමෙක්සිකෝ ස්පාඥes-ARආර්ජෙන්ටිනා ස්පාඥes-COකොලොම්බ්නියානු ස්පාඥපෘතුගීසිpt-PTයුරෝපීය පෘතුගීසි(පෘතුගාලයේ  ලියන සහ කතා කරන ආකාරය අනුව)pt-BRබ්‍රසීල පෘතුගීසිචීන zh-CNචීන මහා භූමි ප්‍රදේශයේ චීන භාෂාව, ලිහිල් කළ අක්ෂරzh-TWතායිවාන්, සාම්ප්‍රදායික අක්ෂරzh-HKහොංකොං
, සාම්ප්‍රදායික අක්ෂරසටහන්දැනට පවතින විශිෂ්ඨ පරිචය(Best Current Practise - BCP) යනු IETF හි විවේචන අයැදුමෙහි(Request for Comments-RFCs) ප්‍රස්ථිතික නමකි.එහි අංක යාවත්කාලීන කරන විට වෙනස් වේ.නවතම නම වනුයේ භාෂා හඳුනා ගැනීමේ ඇමුණුම වන RFC 5646 යි.මේ ලිපිත් බලන්නගෝලීයකරණයයොමුවමෙම විකිය Language Localisation යන ඉංග්‍රීසි විකියේ සිංහල පරිවර්තනයකි.සමුද්‍රීය ප‍්‍රශ්ණ සහ වැරදි පාලනය කරන නීතියේ අංගය අද්මිරාල්ති නීතිය (සමුද්‍රීය නීතිය ලෙසින්ද හැඳින්වේ) වෙයි. සාගරයේ කි‍්‍රයාත්මක වන්නාවූ යාත‍්‍රාවන් මෙහෙයවනු ලබන පුද්ගලික ආස්ථිත්‍යයන් අතර සම්බන්ධතාවන් පාලනය කරන පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතියේ කොටසකි. ජලතරණ අයිතීන්, ඛනිජ අයිතීන්, වෙරළාසන්න ජල තීරයන්හි අධිකරණ බලය සහ ජාතීන් අතර සම්බන්ධතාවන් පාලනය කරන ජාත්‍යන්තර නීතිය සම්බන්ධයෙන් බලපවත්වන්නාවූ පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතියේ අංගය වන මුහුදු නීතියෙන් එය වෙනස් වේ.පසුබිමමුහුදින් භාණ්ඩ ප‍්‍රවාහනය ආදිතම වාණිජ මධ්‍යයකි. මෙකී සමුද්‍රීය වෙළඳාමේදී ඇතිවන ආරවුල් විසඳීම සම්බන්ධයෙන් වන රීති ඉතා ඈත ඉතිහාසයෙන් පවා වාර්තා
වී ඇත. මෙම නීතිය පිලිබඳ චිරන්තන මූලාශ‍්‍රයන් අතර රෝඩියානු නීතිය (මෙහි කිසිදු ලිඛිත නිදර්ශකයක් ඉතිරිව නැතත් රෝමානු හා බයිසැන්ටියානු නීති සංග‍්‍රහයන් තුල මෙහි සංකල්පයන් දැකගත හැක) මෙන්ම පසුකාලීනව බිහිවූ හන්සියාතික ලීගයේ සම්ප‍්‍රදායන්ද වැදගත් තැනක් ගනී.රෝමානු හා බයිසැන්ටියානු සමුදී‍්‍රය නීතිය හැරුනුවිට ඉස්ලාමීය නීතියද ජාත්‍යන්තර අද්මිරාල්ති නීතියට විශාල දායකත්වයක් සපයා ඇත. යම්හෙයකින් විනාශයකට හෝ අයුතු කි‍්‍රයාවකට මුහුණදීමට සිදුවුවහොත් ඉස්ලාම් නීතියට අනුව ඔවුන්ට ණයගැතියන් බවට පත්වීමට සිදුවන බව තේරුම්ගෙන  මුස්ලිම් නාවිකයනට පෙරගෙවීමක් ලෙස ස්ථිර වැටුපක් ගෙවනු ලැබිණි. මීට ප‍්‍රතිපක්‍ෂ ලෙස රෝමානු සහ බයිසැන්ටියානු නාවිකයෝ සමුදී‍්‍රය ව්‍යාපාරයේ පරදුතබන්නන් ලෙස සැලකුනු අතර සාර්ථක මුහුදු ගමනක් අවසානයේ වෙළඳාමෙන් ලද ලාභයෙන් කොටස් සිය තනතුර මත පදනම්ව ඔවුන්ට ගෙවනු ලැබිණි. වෙරළාශි‍්‍රත ගමනාගමනය සහ ගැඹුරු මුහුදේ සංචාරයන් සම්බන්ධයෙන් මුස්ලිම් නීතිවේදීහු වෙනස් ක‍්‍රමවේදයන් අනුගමනය කළහ. එමෙන්ම නැව සහ නැව්බඩු යන දෙකම අත්කරගත් අවස්ථාවන්හි හැරුනුවිට ඔවුහු භාණ්ඩ ප‍්‍රවාහනය සම්බන්ධයෙන්ද නාවිකයන් වගකීම දැරිය යුත
ුය යන මතය දැරූහ. සමුදී‍්‍රය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් වන ජාත්‍යන්තර නීතියේ වර්ධනය සඳහා ඉස්ලාමීය නීතියේ බලපෑම සලකා බැලීමේදී රෝමානු බලපෑමට සමාන වැදගත්කමක් ඉස්ලාමීය නීතියේ බලපෑමටද ලබාදිය යුතු බව පෙනීයයි.අද්මිරාල්ති නීතිය එංගලන්තයට හඳුන්වාදෙනු ලැබූයේ සිය පුත‍්‍රයා වන සිංහ හදවතක් ඇති රිචඞ් රජුගේ ප‍්‍රතිරාජයා වශයෙන් කටයුතු කළ ඇක්විටේන්හි එළිනෝර් විසිනි. ඇය ඊට පෙර සිය නිජබිම වූ ඔලරන් හි අද්මිරාල්ති නීතිය ස්ථාපිටකොට තිබුණි. ඇගේ පළවන සැමියා වූ ප‍්‍රංශයේ හත්වන ලූවී රජු සමඟ කුරුස යුද්ධයට සහභාගිවූ ඇය නැගෙනහිර මධ්‍යධරණී ප‍්‍රදේශයේදී අද්මිරාල්ති නීතිය පිලිබඳ දැනකියාගෙන තිබිණ. එංගලන්තයේදී විශේෂිත අද්මිරාල්ති අධිකරණ විසින් සියළුම අද්මිරාල්ති නඩු විභාග කරන ලදී. මෙම අධිකරණ එංගලන්ත පොදු නීතිය භාවිතා නොකළ නමුත් ජස්ටීනියන්ගේ කෝපුස් ජූරිස් සිවිලිස් සංකල්පය මත විශාල වශයෙන් පදනම්ව කටයුතු කරන ලදී. ඇමරිකානු විප්ලවයට හේතුසාධක වූ එක් ප‍්‍රධාන කරුණක් වූයේ අද්මිරාල්ති අධිකරණයන්ය. උදාහරණයක් ලෙස ස්වාධීනත්වය පිලිබඳ ප‍්‍රකාශයේ විවිධ අවස්ථාවන්හිදී ජූරියේ නඩු විභාග සම්බන්ධයෙන් අපව රැවටීමට ලක්කිරීම වෙනුවෙන් ලෙස සඳහන් කරන්නේ මු
ද්දර නීතිය ඇමරිකානු යටත්විජිතයන්හි කි‍්‍රයාත්මක කිරීමට අද්මිරාල්ති අධිකරණයන්ට පාර්ලිමේන්තුව විසින් බලය ලබාදීමේ පරිචය පිලිබඳවය. මෙයට හේතුවූයේ මුද්දර නීතිය ජනතාවගේ විරෝධයට බඳුන්වූවක් වන බැවින් යටත්විජිත ජූරිය එය කඩකිරීම සම්බන්ධයෙන් යටත්විජිත වැසියන්ට දඩුවම් කිරීමට ඇති ඉඩ අවමවීමයි. අද්මිරාල්ති අධිකරණයන්හි ජූරිය විසින් නඩු විභාග නොකරන බැවින් මුද්දර නීතිය උල්ලංඝනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ලවන යටත්විජිත වැසියන්ට එරෙහිව ජූරියකින් තොරව අද්මිරාල්ති අධිකරණ විනිසුරුවරයකු ඉදිරියේ නඩු විභාග කළහැකි විය. 1789 එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව සම්මත කරගැනීමෙන් අනතුරුව අද්මිරාල්ති නඩු තීරණ ඔස්සේ ක‍්‍රමක‍්‍රමයෙන් එක්සත් ජනපද නීතිය තුලට අද්මිරාල්ති නීතිය පිවිසියේය. ඇමරිකානු විප්ලවයයේ කැපී පෙනෙන චරිත බවට පත්වූ ඇමරිකානු නීතීඥයින්ගෙන් වැඩි දෙනකු සිය පුද්ගලික වෘත්තීය ජිවිතයේදී සමුදී‍්‍රය නීතිය පිලිබඳ නීතීඥවරු වූහ. නිව්යෝර්ක්හි ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන් සහ මැසචුසෙට්ස්හි රෝන් ඇඩම්ස් ඒ අත්රින් කැපී පෙනෙන චරිත විය.1787 දී එවකට ප‍්‍රංශයේ තානාපතිවරයාව සිටි තෝමස් ජෙපර්සන් ජේම්ස් මැඩිසන් වෙත ලිපියක් යවමින් ඒ වනවිට
ජනපදයන්හි අනුමැතිය ලබාගැනීම සඳහා ඉදිරිපත්කොට තිබූ එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවට භූමියේ නීතිය විසින් (අද්මිරාල්ති නීතීන්ට පටහැනි) නඩු විභාග කළහැකි සියලූම කාරණාවන්හිදී ජාතීන්ගේ නීතිය (එනම් අද්මිරාල්ති නීතිය) අනුව නොව ජූරිය විසින් නඩු විභාග කිරීම කළයුතුය’ යන ප‍්‍රතිපාදනය ඇතුලත් කරමින් සංශෝධනයක් කළ යුතු බව යෝජනාකර සිටින ලදී. එහි ප‍්‍රතිඵලය වූයේ එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවට සිදුකළ හත්වන සංශෝධනයයි.මුහුණුවරනඩත්තුව සහ ප‍්‍රතිකාරනඩත්තුව සහ ප‍්‍රතිකාර පිලිබඳ මූලධර්මයේ ඉතිහාසය කි‍්‍ර. ව. 1160 දී පමණ පනවනු ලැබූ ඔලරන් නීතිවල හය වන වගන්තිය දක්වා දිවයයි. ප‍්‍රතිකාර ලබාදීම සඳහා ඇති වගකීම යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ නැව් ගමනාගමනයේදී තුවාල ලබන නාවිකයින්ට ඔවුන් උපරිම වෛද්‍ය ප‍්‍රතිකාර ලබාගත හැකි ස්ථානයක් කරා ළගාවන තුරු නැව් හිමියා විසින් නොමිළයේ වෛද්‍ය ප‍්‍රතිකාර ලබාදිය යුතු බවයි. උපරිම වෛද්‍ය ප‍්‍රතිකාර යනු වෙනම සංකල්පයකට වඩා උපරිම වෛද්‍ය වැඩිදියුණුව නම් සංකල්පයේ දිගුවකි. ප‍්‍රතිකාර සඳහා ඇති වගකීම යන්නට ෙඖෂධ මෙන්ම ෙඖෂධ මඟින් නාවිකයාගේ තත්වය යහපත් අතට හැරීම සිදුනොවන්නේ න
ම් ඒ සඳහා අවශ්‍ය වෛද්‍ය උපකරණ ලබාදීමද ඇතුලත් වේ. ඊට දීඝකාලීන ප‍්‍රතිකාරයන්ද ඇතුලත් වියහැක. ශරීරාබාධ ප‍්‍රකෘතිමත් කිරීම රෝදපුටු ලබාදීම සහ දීඝකාලීනව ඖෂධ ලබාදීම ආදිය මෙයට උදාහරණයන්ය.නඩත්තුව පිලිබඳ වගකීම යන්නට නැව්හිමියා විසින් රෝගී වූ නාවිකයකු සුව වන තුරු ඔහුගේ මූලික ජීවත්වීමේ වියදම් ලබාදීම ඇතුලත් වේ. නාවිකයා නැවත වැඩකළහැකි තත්වයට පත්වූ පසු ඔහු සිය වියදම් තමන් විසින්ම දරාගනු ඇතැයි අපේක්‍ෂා කෙරේ. ප‍්‍රතිකාර කිරීමේ වගකීම කි‍්‍රයාත්මක වන්නාවූ අවස්ථාවකදී නාවිකයකුට සිය නඩත්තුව ලැබීමේ අයිතිවාසිකම අහිමි වී යා හැක.මඟීන්ට සිදුවන පුද්ගලික පීඩාවන්නැව් හිමියන් සිය මඟීන්ගේ ආරක්‍ෂාව සම්බන්ධයෙන් සාධාරණ වගකීමක් දැරිය යුතුය. නැවක ගමන් කරන මඟියකු ගොඩබිමදී තුන්වන පාර්ශ්වයක නොසැලකිල්ල හේතුවෙන් සිදුවන තුවාලයක් සම්බන්ධයෙන් නඩු පවරන පරිදි නැව් හිමියාට එරෙහිව නඩු පැවරිය හැකිය. නැව් හිමියාගේ නොසැලකිල්ල ඔප්පුකිරීමේ භාරය පැවරෙන්නේ මඟියා වෙතය. මෙහිදී අණපනත්වල දැක්වෙන කාලසීමාව වසර තුනක් වුවද මඟී ටිකට්පත්වල සීමාකාරී කොන්දේසි අන්තර්ගත වන බැවින් වසරක කාළයක් ඇතුලත නඩු පැවරීම කළයුතු වෙයි. තවත් සමහර මඟී ටිකට්පත්වල එකී න
ඩු මියාමි ෆ්ලොරීඩා සියැටල් හෝ වොෂින්ටන්හි පැවරිය යුතු බවට වන කොන්දේසියක්ද ඇතුලත් වනු ඇත.සමුදී‍්‍රය ලියම සහ උකස නැව් මිළදීගැනීම සඳහා ණය ලබාදෙන බැංකු ඉන්ධන හා ගබඩා වැනි නැව්වලට අත්‍යාවශ්‍ය සේවාවන් සැපයීම සඳහා පඩි ලැබීමට නියමිත නාවිකයින් සඳහා සහ වෙනත් බොහොමයක් දෙනා අදාල මුදල් ගෙවීම් සිදුකිරනුවස් නැවට එරෙහිව ලියම අරන්නෝ වෙති මෙකී ලියම බලාත්මක කිරීම සඳහා නැව අත්අඩංගුවට ගැනීම හෝ අත්පත් කරගැනීම කළයුතු වෙයි මෙම ප‍්‍රතිකර්මය පෙඩරල් අධිකරණයක් විසින් මිස රාජ්‍ය අධිකරණය විසින් කළ නොහැක්කකි  ත‍්‍රානනය සහ වස්තුව ත‍්‍රානනය මුහුදේදී දේපල නැතිවූ විට සහ එය වෙනත් අයෙකු විසින් බේරාගත් විට එය බේරාගත් තැනැත්තාට තමන් බේරාගත් භාණ්ඩ වෙනුවෙන් ත‍්‍රානන ප‍්‍රදානයක් ඉල්ලා සිටිය හැක. කෙසේවෙතත් ජීවිත ත‍්‍රානනය යනුවෙන් සංකල්පයක් නොමැත්තේය.ත‍්‍රානන නීතිය අදාල වන්නේ භාණ්ඩ වලට පමණකි. ප‍්‍රදානයක් පිලිබඳ අපේක්‍ෂාවකින් තොරව උපද්‍රවයකට ලක්ව සිටින කවරකුගේවුව දිවි ගලවාගැනීම සෑම නාවිකයකුගේම වගකීමකි. ත‍්‍රානන ආකාර දෙකක් පවතී. එනම් ගිවිසුම්ගත ත‍්‍රානනය සහ ශුද්ධ ත‍්‍රානනය යි. ශුද්ධ ත‍්‍රානනය සමහර අවස්ථාවන්හිදී පුණ්‍ය ත‍්‍රානනය
යනුවෙන්ද හඳුන්වනු ලබයි. ගිවිසුම්ගත ත‍්‍රානනයේදී දේපළේ හිමිකරු සහ ත‍්‍රානකයා ත‍්‍රානන මෙහෙයුම සිදුවීමට පෙර ත‍්‍රානන ගිවිසුමකට එළඹෙයි. ත‍්‍රානකයා වෙත ගෙවනු ලබන මුදල පිලිබඳව මෙම ගිවිසුමින් එකඟත්වයකට පැමිණෙයි. ඉතාමත්ම සුලභ ත‍්‍රානන ගිවිසුම වන්නේ ලොයිඞ්ස් විවෘත පෝරම ත‍්‍රානන ගිවිසුම යි. ශුද්ධ ත‍්‍රානනයේදී භාණ්ඩ හිමිකරු සහ ත‍්‍රානකයා අතර ගිවිසුමක් නොපවතී. සම්බන්ධතාවය වන්නේ නීතිය විසින් පනවා ඇති විධිවිධාන පමණකි. ශුද්ධ ත‍්‍රානනයේදී ගලවාගනු ලැබූ භාණ්ඩ ත‍්‍රානකයා විසින් පෙඩරල් අධිකරණයක් වෙත ගෙන ආ යුතු වන අතර සපයන ලද සේවාව සහ ගලවාගත් භාණ්ඩයන්ගේ වටිනාකම මත පදනම්ව ත‍්‍රානන ප‍්‍රදානය තීරණය කරනු ලබයි.ශුද්ධ ත‍්‍රානන ඉල්ලීම් උපරි ගණය සහ අවරගණය යනුවෙන් කොටස් දෙකකට බෙදනු ලබයි. උපරි ගණයේදී’ ත‍්‍රානකයා අලාභහානිවූ නැව ගලවාගැනීම සඳහා තමන්ගේ සහ සිය කාර්ය මණ්ඩලයේ ජීවිත හා ආරක්‍ෂාව සහ සිය නැවේ උපකරණයන්හි ආරක්‍ෂාව පරදුවට තබමින් කටයුතු කරයි. අධික වැසි සහිත කාළගුණයකදී ගිලෙමින් පවත්නා නැවකට ගොඩවීම, වෙරළින් ඈතට රළ පහරට ගසාගෙන ගිය නැවක් ඇදගෙන ඒම, දැනටමත් ගිලී ඇති නැවක් හෝ බෝට්ටුවක් ගොඩ ගැනීම, ගිනිගෙන දැවෙන් නැවක තට
්ටුවට ගොඩවීම ආදිය මීට උදාහරණන්ය. ත‍්‍රානකයා ඉතා සුළු අවදානමකට මුහුණ දෙන එසේත් නැතිනම් කිසිසේත්ම අවදානමකට මුහුණ නොදෙන අවස්ථාවන් අවර ගණය ලෙසින් හැඳින්වේ. නිසල මුහුදක වෙනත් නැවක් හෝ බෝට්ටුවක් ඇදගෙන ඒම, යාත‍්‍රාවයකට ඉන්ධන සැපයීම, වැලි පරයක එරී ඇති යාත‍්‍රාවක් ගොඩට ඇදීම ආදිය මීට උදාහරණයන්ය. අවර ගණයේ ත‍්‍රානනයේ යෙදෙන්නන්ට වඩා වැඩි ත‍්‍රානන ප‍්‍රදානයක් උපරි ගණය ත‍්‍රානනයේ යෙදෙන්නන්ට හිමිවේ. උපරි ගණයේ සහ අවර ගණයේ ත‍්‍රානනයේ යෙදෙන දෙපාර්ශ්වයටම ප‍්‍රදානය කරන ත‍්‍රානන ද්‍රදානය තීරණය කරනු ලබන්නේ ගලවාගත් භාණ්ඩවල වටිනාකම මත පදනම්වය. කිසිවක් ගලවාගත නොහැකි වුවහොත් හෝ තවත් අතිරේක හානියක් සිදුකළහොත් කිසිදු දීමනාවක් ප‍්‍රදානය කරනු නොලැබේ. ප‍්‍රදානය සම්බන්ධයෙන් සලකා බැලෙන අනෙකුත් සාධකයන් වනුයේ ත‍්‍රානකයාගේ හැකියාවන්, ගලවාගත් භාණ්ඩ මුහුණදී තිබූ උපද්‍රවය, ත‍්‍රානනයේදී අවදාමට ලක්කළ භාණ්ඩවල වටිනාකම, ත‍්‍රානන මෙහෙයුම සඳහා ගතවූ කාළය සහ වැයවූ මුදල යනාදියයි.ශුද්ධ හෝ පුණ්‍ය ත‍්‍රානන ප‍්‍රදාන මුදල ගලවාගනු ලැබූ භාණ්ඩවල වටිනාකමින් සියයට පනහ ඉක්මවන්නේ කලාතුරකිනි. මීට ඇති ව්‍යතිරේඛය වන්නේ වස්තුව ත‍්‍රානනයයි. මෙහිදී ද
ියෙහි ගිලූනු වස්තුව වසර සිය ගණනාවක් තිස්සේ නැතිවී තිබී ඇති බැවින් ත‍්‍රානකයා හෝ එය සොයාගත් තැනැත්තා සාමාන්‍යයෙන් සොයාගත් භාණ්ඩයන්ගේ වටිනාකමින් වැඩි ප‍්‍රමාණයක් ලබාගනු ඇත. වස්තුව ත‍්‍රානනය පිලිබඳ කථාකිරීමේදී මුලින්ම සිහියට නැගෙන්නේ දියෙහි ගිලූනු ස්පාඥ්ඥ නැව් වන අතර ඊළගට වැදගත් තැනක් ලබාගන්නේ දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී මුහුදේදී විනාශවූ ජර්මානු සබ්මැරීනයන්ය. මෙම සබ්මැරීනයන්හි වටිනා ඵෙතිහාසික කලානිර්මාණයන් ප‍්‍රවාහනය කළ බව සැලකේ. සිවිල් යුධ සමයේ ඇමරිකානු යුධ නැව් මෙන්ම ගිලූණු වානිජ නැව්ද වස්තුව තත‍්‍රානනයෙන් ප‍්‍රදානයන් ලබාගැනීමේ සංවාදයේදී වැදගත් වෙයි. නවීන තාක්‍ෂණයේ උදව්වෙන් මීට පෙර අතුරුදන්ව තිබූ බොහොමයක් නෞකාවන් ඇති ස්ථානයන් මේ වනවිට සොයාගනු ලැබ ඇති අතර ඒවා ගවේෂණය කිරීම අතීතයේදී තරම් අනතුරුදායක නොවේ. නමුත් මෙය තවමත් මනා සැලකිල්කින් යුතුව සිදුකළ යුතු කාර්යයකි.ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන්1970 ගණන්වලට පෙර සමුද්‍රීය වෙළඳාම සම්බන්ධයෙන් වූ ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් වැඩි ගණනක් සම්භවය ලැබූයේ සමුද්‍රීය නීති පිලිබඳ නීතීඥයින් විසින් පුද්ගලිකව පිහිටුවාගත් සංවිධානයක් වූ ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීය කමිටුව වෙතිනි. 1
897 දී ආරම්භ කෙරුනු මෙය විසින් හේග් රීති (නෞභාරපත් පිලිබඳ ජාත්‍යන්තර සම්මුතිය) විස්බි සංශෝධනය (හේග් රීති සංශෝධනය) ගලවාගැනීම් පිලිබඳ සම්මුතිය වැනි ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් ගණනාවක්ම කෙටුම්පත් කිරීම සිදුකරනු ලැබිණි. වර්තමානය වනවිට ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීය කමිටුව උපදේශනාත්මක මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක වන අතරම එහි ක්‍රියාකාරීත්වයන් බොහොමයක් මේ වනවිට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් පිහිටුවන ලද ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීය සංවිධානය විසින් පවරාගනු ලැබ ඇත. මෙය 1958 දී ස්ථාපිත කෙරුනද පූර්ණ වශයෙන් එහි ක්‍රියාකාරිත්වය ආරම්භවූයේ 1974 දීය.ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීයය සංවිධානය සමුද්‍රීය ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් බලපවත්වන්නාවූ සම්මුතීන් ගණනාවක්ම සකස්කොට ඇත. මුහුදේදී ජීවිතාරක්ෂාව පිලිබඳ සම්මුතිය, ගැටුම් නියාමන, සමුද්‍රීය ¥ෂණ නියාමන, ජාත්‍යන්තර ගගනගාමී සහ සමුද්‍රීය විමර්ෂණ සහ ගලවාගැනීමේ සම්මුතිය මේ අතර වැදගත් වෙයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ මුහුදු නීතිය පිලිබඳ සම්මුතිය විසින් සමුද්‍රීය පරිසරය සහ විවිධ සමුද්‍ර සීමාවන් ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධයෙන් වන ගිවිසුමක් නිර්මාණයකොට ඇත.එය සම්මත කරගත් පසු එයට අත්සන් තබන රටවල් සිය දේශසීමා ආරක්ෂකයින් හෝ සිය අධිකරණය
න් මඟින් ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් බලාත්මක කිරීමට පියවරගත යුතු වෙයි.පොදු නීති සම්ප‍්‍රදායේ රටවල සමුද්‍රීය නීතියබොහොමයක් පොදු නීති සම්ප‍්‍රදායේ රටවල් (පකිස්තානය, සිංගප්පූරුව, ඉන්දියාව, කැනඩාව වැනි පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල්) විසින් ඉංගී‍්‍රසි ව්‍යවස්ථාපිත ප‍්‍රතිපාදනයන් හා නඩු තීන්දු අනුගමනය කරනු ලැබේ. ඉන්දියාව තවමත් පැරණි වික්ටෝරියානු නීතිය වන 1861 අද්මිරාල්ති අධිකරණ පනත අනුගමනය කරයි. පාකිස්ථානය සතුව තමන්ගේම වූ නීතියක් එනම් 1980 මහාධිකරණ අද්මිරාල්ති අධිකරණ බලය පිලිබඳ ආඥා පනත ඇතත් එරට තවමත් ඉංගී‍්‍රසි නඩු තීන්දු අනුගමනය කරයි. පාකිස්ථාන නීතිය පැරණි ඉංගී‍්‍රසි අද්මිරාල්ති නීතියේ අනුරුවක් වීමට හේතුවී ඇත්තේ එය 1956 අධිකරණ සංවිධාන පනත අනුගමනය කරමින් නිර්මාණ කරන ලද්දක් වීමයි. එංගලන්තයේ හා වේල්සයේ මහාධිකරණයන්හි අද්මිරාල්ති අධිකරණ බලය සම්බන්ධයෙන් වර්තමානයේ බලපවත්වන ව්‍යවස්ථාපිත විධිවිධානය වන්නේ 1981 ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ පනතයි. මෙම පනත 1952 ජාත්‍යන්තර අත්අඩංගුවට ගැනීමේ සම්මුතිය මත පදනම්ව ඇත. ඉංගී‍්‍රසි ව්‍යවස්ථාපිත ප‍්‍රතිපාදනයන් හා නඩු තීන්දු අනුගමනය නොකරන පැනමාව වැනි අනෙකුත් රටවල්ද ඉතා ප‍්‍රස
ිද්ධ සමුදී‍්‍රය අධිකරණයන් පිහිටුවා ඇති අතර ඒවායේද ජත්‍යන්තර නඩු නිතර විභාග කරනු ලබයි. අද්මිරාල්ති අධිකරණ අධිකරණ බලය තීරණය කරනු ලබන්නේ එය රටකට අයිතිද නැතිද, එය ලියාපදිංචි කොට ඇති නොමැතිද හෝ එහි හිමිකරුගේ නිත්‍ය වාසය කවර රටකද යන්න සලකා නොව, එය එම අධිකරණයේ අධිකරණ බලසීමාව තුල පවත්න්නේද නැතිද යන්න මත පිහිටාය. නඩු විභාගවන කාළය තුල අධිකරණ බලය නොවෙනස්ව පවත්වාගැනීම පිණිස සාමාන්‍යයෙන් නෞකාවක් අත්අඩංගුවට ගැනීම සිදුකරනු ලබයි. රාජ්‍යයන්ට අයත් නෞකාවන් සාමාන්‍යයෙන් අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් වැලකීමේ මුක්තිය ලබයි.උපත		- නිකොලස් කිම් කොප්පලා 1964 ජනවාරි 7(වයස46) ලෝන් බීච්, කැලිෆෝනියාව, ඇමෙරිකාවරැකියාව		- නලුවෙකි, නිශ්පාදකයෙකික්‍රීයාකාරි වර්ශ	- 1980-වර්තමානභාර්යාව(වරු.)	- පැට්රිශියා ආකුවෙට්(1995-2001) ලීසා මාරි ප්රෙස්ලි(2002-2004) ඇලිස් කිම්(2004-වර්තමාන.)නිකොලස් කේජ්(නිකොලස් කිම් කොප්පොලා,1964 ජනවාරි 7 උපත ලැබූ) ඇමෙරිකානු නලුවෙකි. ඔහු තම සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කලේ 1981 දි ය.1995 දි "ලීවින් ලාස් වේගාස්" චිත්‍රපටය සඳහා හොදම නලුවාට හිමි ශාස්ත්‍රීය සම්මානය ද, "අඩැප්ටේශන්" චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් "ටොරොන්ටො ෆිල්ම්
ක්රිටික්ස් අසෝසියේශන් " සම්මානය 2002 දි හිමි කර ගන්නා ලදි. ඔහු රගපෑ චිත්‍රපට අතර "ෆේස්/ඕෆ්(1997),"ගෝන් ඉන් සික්ස්ටි සෙකන්ඩ්ස්(2000),"නැශනල් ට්රෙශර්(2004),"ගෝස්ට් රයිඩර්(2007),"බෑඩ් ලියුටෙනන්ට් : පෝට් ඔෆ් කෝල් නිව් ඔර්ලීන්ස්(2009) හා "කික් ඈස් "(2010) විය. ඔහු තෙවරක් විවහ වී ඇති බව පැවසේ.පෙර ජීවිතයලෝන් බීච්,කැලිෆෝනියාවේ උපත ලද ඔහුගෙ පියා "ඕගස්ට් කොප්පොලා" සාහිත්‍ය දේශකවරයෙක් වන අතර මව වන ජෝයි වොගෙල්සන් නර්තන නිර්මාණය කරන්නියකි. ඔහුගෙ දෙමාපියන් 1976 දි දික්කසාද වු අතර,මර ජර්මන් ජාතිකයෙක් වන අතර පියා ඉතාලියානු ජාතිකයෙකි. ඔහුගේ සීයා වන කාර්මයින් කොප්පොලා නිර්මානකරුවෙකු වන අතර ආච්චි වන ඉටැලියා පෙන්නිනො නිලියක් වේ. ඔහු "බෙවර්ලි හිල් හයි ස්කූල්' හි ඉගෙනුම ලැබු අතර,පසුව "UCLA ස්කූල් ඔෆ් තියටර්, ෆිල්ම් ඇන්ඩ් ටෙලිවිශන්" හි ඉගෙනුම ලැබීය. ඔහු ප්‍රථම රංගන අත්දැකීම ලැබුවේ තම පාසලේදි, රගපෑ "ගෝල්ඩන් බෝයි" නාට්‍යයෙනි.මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013
ජූනි)අවුරුදු කුමරිය තේරීම සිංහල අලුත් අවුරුද්ද නිමිත්තෙන් පවත්වන අවුරුදු උත්සව වල ඇති තරඟයකි.ආරම්භය20 වන සියවසේ මැද භාගයේ දවස පුවත්පත විසින් සංවිධානය කල දවස අවුරුදු සුන්දරී තේරීම පළමු අවුරුදු කුමරිය තේරීම ලෙස සැලකේ. මෙම තරඟය එම පුවත් පත් සමාගමේ ඩී.බී. ධනපාලගේ නිර්මාණයකි.ක්‍රම වේදයපංච කල්‍යාණිය වැඩියෙන්ම ඇති අවිවාහක කාන්තාව තෝරාගැනේ.හැදින්වීමනිවර්තන කළාපය ලෙස කර්කටක නිවර්තනය හා මකර   නිවර්තනය   අතර පරාසය හදුන්වයි. ලෝකයේ බොහෝමයක් දිළිදු රටවල් පිහිටා ඇත්තේ මෙම කලාපයේය. නිවර්තන කලාපය වගේම ලෝකයේ දිළිඳු රටවල් දියුණු රටවලින් වෙන් කොට දක්වන පොදු ලක්ෂණ කිහිපයක් ඇති අතර එය දරිද්‍රතාවය මත තීරණය වී ඇත. දිළිඳුකම ප්‍රධාන කොටස් 3ක් යටතේ දැක්විය හැක.ඵනම්,අන්ත දිළිඳුකමලෝක බැංකුව ඵම ගණයට ඇතුළත් කරන්නේ ජීවත්වීම සඳහා තම මූලිකඅවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමටවත් ආදායමක් නොමැති දිනකට ඩොලර් 1ක් තරම් අඩු ආදායමක් ලබන පවුල්වල සාමාජිකයන්ය.මධ්‍යස්ථ දිළිඳුකමදිනකට ඩොලර් 1-2ත් අතර ආදායමක් උපයමින් ජීවත්වන පුද්ගලයින්ට ඔවුන්ගේ මූලික අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමට හැකි
ඵහෙත් එය අසීර ක්‍රියාවලියක් වනසාමාජිකයන් මෙම ගණයට ඇතුළත් වේ.‍සාපේක්ෂ දිළිඳුකමයම් ර‍ටක ඒක පුද්ගල ආදායමට වඩා අඩු ආදායමක් ලබන රටවාසීන් මෙම ගණයට ඇතුළත් වේ.‍මෙලෙස ජනතාවට තම අයිතීන් නොලැබීමේ මූලික අදියර 3ක් ඇසුරින් ඔවුන්ගේ දිළිඳුකමේ වටිනාකම තීරණය කරනු ලැබ ඇත.විශේෂයෙන් මෙම ආසියානු කලාපයේ දිළිඳුකම ඇති වීමට බලපා ඇත්තේ ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක වීමේදී මතුවන දුර්වලතාවයන්ය.ඵබැවින් ඵ් සඳහා විසඳුම් සොයන විට  ඵම විසඳුම්ද තරමක් සංකීර්ණ විය යුතුය.එවිට මිනිස් අයිතීන් තහවුරැ කිරීමට පහසු වනු ඇත.දිළිඳුකමලෝකයේ දිළිඳුකම පිළිබඳව නිශ්චිත නිර්වචනයක් දැක ගත නොහැක්කේ එය සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියක් නිසාය. පර්යේෂකයා තෝරා ගන්නා නිර්ණායක අනුව දිළිඳුකම වර්ගීකරණ ක්‍රියාවලිය වෙනස් වේ. නිවර්තන රටවලද එලෙසය.දරිද්‍රතාවය පිළිබඳව විවිධ ප්‍ර‍‍‍වේශයන් ඔස්සේ විවිධාකාරයට නිර්වචනයන් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර ‍පොදුවේ හදුනාගත හැකි විශ්විය නිර්වචනයක් තවම ඉදිරිපත්වී නැත. 1979 දී හැකියාවන් පිළිබඳ ප්‍ර‍වේශයට අනුව අමාර්ත්‍ය සෙන් දක්වන ආකාරයට දරිද්‍රතාවය යනු " පුද්ගලයෙකුට ආත්ම අභිමානයෙන් යුතුව ජිවිතය පවත්වාගෙන යාමට අදාලව තිබිය යුතු ශක
්‍යතාවන් නොමැති තත්වයකි."සමස්තයක් ලෙස එක්සත්ජාතීන්ගේ විශේෂ අරමුදලෙහි සාමාන්‍යාධීකාරිවරයෙකු විසින් රටක පහත ලක්ෂණ ඇත්නම් එමරට දිළිඳු රටක් ලෙස නිර්වචනය කර ඇත.දිළිඳු බවින් පෙළෙන්නා වූද, නගර සිඟන්නන්ගෙන් ගහනය වූදගැමි ප්‍රදේශ වල  යාන්තමින් දිවි පැවැත්ම ගෙන යන ගැමියන් වෙසෙන්නා වූදතමන්ටම අයත් කර්මාන්තශාලා නොමැති.ඉන්ධන බලය හා දුම්රිය ප්‍රමාණවත් තරමින් නොමැතිපණිවිඩ හුවමාරුව නොදියුණුරෝහල හා උසස් අධ්‍යාපන ආයතන අතලොස්සක් ඇතිරටේ ජනගහනයෙන් වැඩි කොටසක් අකුරු නොදනී නම්ජනතාව සාමාන්‍යයෙන් දිළිඳු බවින් පෙළෙන නමුත් සුළු පිරිසක් සුඛෝප‍‍‍බෝගි දිවි පැවැත්මක් ගෙනයයි.බැංකු ව්‍යාපාර ඉතා නොදියුණුය.සුළු ණයද ලබා ගන්නේ පොලී කරුවන්ගෙනිඅපනයනය අමුද්‍රව්‍ය වන ලෝපස්, පළතුරු හා ඇතැම් මූලික නිෂ්පාදනයන් වේ.අමුද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම හෝ වගා කිරීම විදේශ සමාගම් මත රදා පවතී.කිසියම් රටක ඒක පුද්ගල ආදායම් මතද දිළිඳුකම නිර්වචනය කරයි. එලෙස වර්ග කිරීමේදී නිවර්තන රටවල් බොහෝමයක් දිළිඳු රටවල් ලෙස නම් කර ඇත.උදාහරණ-ලංකාව,ඉන්දියාව, බංගලාදේශය,ඉරානය, ඉරාකය, උගන්ඩාව,සෝමාළියාව,ඉතියෝපියාව, පකිස්ථානය, නයිජීරියාව, මෙක්සිකෝව, කොළොම්බි
යාව , පේරු, බ්‍රසීලය, වෙනිසියුලාව එම රට වලින් කිහිපයකි. නිවර්තන කලාපීය රටවල් දිළිඳු බවින් යුක්ත වීමට හේතු01. භූගෝලීය පිහිටීමසූර්යාට ලම්බකව පිහිටීම නිසා අධික උෂ්ණත්වයක් හා අධික වර්ෂාපතනයක් ඇත. මේ තත්වය වගේම ඒ ඒ රටවල පිහිටීම අනුව විවිධ ගැටළු වලට මුහුණපෑමට සිදු වේ. උදාහරණ-බංගලාදේශය බෙංගාලබොක්කට මුහුණ ලා පිහිටීම, ගංගා නම් ගඟ බංගලාදේශය හරහා ගලා යෑම හා රටතුළ නිම්න ප්‍රදේශ බහුල වීම නිසා ගංවතුර තර්ජනයට    නිතරම මුහුණ පායි.සෝමාළියාව ගත්විට සහරා කාන්තාරය ආසන්නයේ පිහිටීම නිසා උෂ්ණ දේශගුණයකින් යුක්ත වේ. මේ නිසා නිතරම නියං තත්ව ඇති වේ.ඉන්දියාවේ භූමි ප්‍රමාණය විශාල වීම වගේම භූ විෂමතා බහුල වීම දිළිඳුකමට හේතු වේ.ස්වභාවික විපත්නිවර්තන කලාපයේ ස්වභාවික විපත් බහුල වේ. බංගලාදේශය, ඉති‍යෝපියාව, සෝමාළියාව හා ඉන්දියාව වගේම නිවර්තන සෑම රටක්ම ස්වභාවික විපත්වලට මුහුණ දේ. මෙය භූගෝලීය පිහිටීමේ ප්‍රතිඵලයකි.සුනාමි හානිtu01. වගුවවිසිවන සියවසේ ස්වභාවික විපත්උපද්‍රවයසිදුවීම් ගණනටොනාඩෝ9476ගංවතුර2389නිවර්තන වාසුළ1337සුනාමි986භූමිකම්පා
899නියඟ782යමහල්168මූලාශ්‍රය-සුනාමි  දත්ත අන්තර් රාඡ්‍ය සාගරික කොමිසම-2003ඇමෙරිකාවට  බලපෑ වාසුළියමෙම විපත් වලින් 60-70%ක් සිදුවන්නේ නිවර්තන කලාපයේය. නිදසුන්- බංගලාදේශයනිවර්තන කලාපයේ නිතරම ගංවතුර තර්ජනයට මුහුණපාන රටක් ලෙස බංගලාදේශය හැදින්විය හැකිය.02. වගුව1980-2008 කාලය තුළ සිදු වූ උපද්‍රවයඋපද්‍රවයසිදුවීම් ගණනභූමිකම්පා07නියඟ02වසංගත27ගංවතුර63කුණාටු102සෝමාළියාව ගතහොත් දැකගතහැක්කේ වසරේ වැඩි කාලයක් නියං පැවතීමයි. මේ නිසා ජල හිඟයක් මේ රට තුළ දැකිය හැකිය.මෙම තත්වයන් හේතුවෙන් නිවර්තන රටවල් දිළිඳු බවින් යුක්ත වේ .02. ප්‍රඡා විද්‍යාත්මක හේතුසාඵල්‍යතාවය, මර්ත්‍යතාවය හා සංක්‍රමණ යන සාධක ඇතුළත් වේ . මෙම සාධක ජනගහනයට බලපා ඇත. නිවර්තන රටවල දිළිඳු කමට හේතු වන්නේ අධික ජනගහනයයි. ලෝක ජනසංඛ්‍යාවෙන් 75% ක් සිටිනුයේ නිවර්තන රටවල්ය. ඉන්දියාව, බංගලාදේශය, සෝමාළියාව, ඉතියෝපියාව වැනි රටවල අධික ජනසංඛ්‍යාවක්  ඇත. ප්‍රඡා විද්‍යාත්මක සාධක වල අගයන් මෙම රට වල ඉහළය. නිදසුන්- බංගලාදේශයඡන සංඛ්‍යාව150448000ස්වභාවික වර්ධන වේගය1.29%‍
‍මුළු සඵලතා අනුපාතය2.49%උපත් දහසකට24.68මරණ දහසකට08ආයු අපේක්ෂාවඅවු: 72.54මූලාශ්‍රය- (2009est)'කොළොම්බියාවජනසංඛ්යායව45013077ස්වභාවික වර්ධන වේගය1.40%මුළු සඵලතා අනුපාතය2.49%උපත් දහසකට19.86මරණ දහසකට5.54ආයු අපේක්ෂාවඅවු: 72.54ළදරු මරණ දහසකට19.51මූලාශ්‍රය- (2008est)ඉහත සංරචක ඉහළ අගයක් ගන්නා බැවින් එම රට වල ජනසංඛ්‍යාව ඉහළ අතර මේ නිසා යැපුම් අනුපාතිකය ඉහළ බැවින් දරිද්‍රතාවය වැඩිය.නිදසුන්-රටදරිද්‍රතා‍ ප්‍රමාණයඉන්දියාව26%ලංකාව25%බංගලාදේශය50%පකිස්ථානය32%මාලදිවයින43%03. ආර්ථික සාධකනිවර්තන රටවල් බොහෝමයක් ප්‍රාථමික හා ද්විතියීක ආර්ථිකය මත යැපේ . රටවල් බහුතරයක ප්‍රධාන ආර්ථතික ක්‍රමය කෘෂිකර්මය හා අමුද්‍රව්‍ය අපනයනය වේ. මේ නිසා මෙම රට වල  ඒක පුද්ගල ආදායම අඩු වේ. ඔවුන්ගේ ආදායමෙන් 80% ක්ම ආහාර සඳහා වියදම් කරයි.නිදසුන්-රටඒකපුද්ගල ආදායමබංගලාදේශය$1.4 (2000est)කොලොම්බියාව$7.4 (2007est)04. සංස්කෘතික හා සමාජ හේතුනිවර්තන රරටවල විවිධ කුළ, සිරිත් විරිත් ,ආගම්,පාරම්පරික රැකියා හා
කාන්තා රැකියා සීමා කිරීම වැනි සාධක එරට ආර්ථිකයට බාධා පමුණුවයි.නිදසුන් -ඉන්දියාවආගම් හා භාෂාවන් 1200ක් පමණ ඇත. කුළ ක්‍රමය තදින්ම ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම සාධක මත නිවර්තන රටවල ආර්ථිකය නැංවීමට නොහැකි වී ඇත. එහෙත් ඔවුන දිළිඳු කමින් මිදිමට උත්සාහ දරයි. එහි පළමු අදියර  ලෙස රටවල ප්‍රඡා විද්‍යාත්මක දියුණුව ලගා කර ගැනීමට උත්සාහ ගෙන ඇත.නිදසුන්- කොළොම්බියාව01.ජනගහනයවසරජනගහනය20003968565520044231077520084501307402. වර්ධන අනුපාතිකයවසරවර්ධන අනුපාතිකය20001.68%20041.53%20081.40%03. ළදරු මරණ අනුපාතිකය දහසකටවසරළදරු මරණ අනුපාතිකය දහසකට200322.47200620.35200819.51මුලාශ්‍රය-CIA World fact book-Unless otherwise noted, information in this page is accurate as of January 1,2008ගොනුව:Surface of vol.jpgසමාලෝචනයනිවර්තන කලාපයේ බොහෝමයක් රටවල් දිළිඳු බවින් යුක්ත වේ. දිළිඳුකම නිර්වචනය කිරීමට නිෂ්චිත නිර්වචනයක් නොමැත. මන්ද එය සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියකි. ඉහත දක්වන ලද සාධක ඔස්සේ බලන විට දරිද්‍රතා ලක්ෂණ වන ඒක පුද්ගල ආදායම $ 30