LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ටවීමට පටන් ගන්නා ලදී. ඉතාමත් තනි වූ ගෝත්‍රික කණ්ඩායම් ද ඇතුළුව ලෝකයෙහි වූ සියළුම ජනයන් හට සංගීත ආකාරයක් ඇති නිසා විද්‍යාඥයන් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ සංගීතය, මිනිසුන් ලොව පුරා විසිරීයාමට පෙර පෞරාණික මහජනයා අතර තිබූ බවයි. තවද සංගීතය අඩුම තරමින් වසර 50000ක් පුරාවට පැවතී ඇති අතර අප්‍රිකාවේ දී ආරම්භ වී ඉන් පසු මිනිස් ජීවිතයේ මූලික අංගයක් බවට පත් වී ඇත. යම් සංස්කෘතියක සංගීතය සමාජ හා වානිජ සංවිධානය කිරීම හා අත්දැකීම්, දේශගුණය හා තාක්ෂණයට වූ ප්‍රවේශ ඇතුළුව සංස්කෘතියේ අනෙකුත්  සියළු අංශ මඟින් බලපෑමට ලක්වේ. සංගීතය මඟින් ප්‍රකාශ වන අදහස් හා සිතුවිලි, සංගීතය වාදනය වන හා ශ්‍රවණය කරන අවස්ථාව හා සංගීත වාදකයන් හා රචකයන් කෙරෙහි වූ ආකල්ප ප්‍රදේශ හා කාල අතර වෙනස් වේ. සංගීත ඉතිහාසය යනු ගන්ධර්ව විද්‍යාවේ හා ඉතිහාසයේ උප ක්ෂේත්‍රයක් වන අතර එය සංගීතය (විශේෂයෙන් බටහිර කලා සංගීතය) කාලනුක්‍රමික දෘෂ්ටිකෝණයකින් අධ්‍යයනය කරනු ලබයි.සංගීත යුගප්‍රාග් ඓතිහාසික - පෞරාණික (ක්‍රි.ව. 500 ට පෙර)අතීතයේ -(1600-1900)නුතන හා සමකාලීන(1900- වර්තමානයට)පෞරාණික සංගීතයපෞරාණික සංගීතය යනු ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංග
ීතය ප්‍රතිස්ථාපනය කර සාක්ෂර සංගීතයේ ගොඩනැගුණු සංගීතයයි. එය විවිධාකාර පුදේශයන්හි එනම් පර්සියාව, ඉන්දියාව, චීනය, ග්‍රීසිය, රෝමය, ඊජිප්තුව ඒසේපොකේමියාව (මිසංපානෙමියාවේ සංගීතය, ග්‍රීක සංගීතය, රෝමානු සංගීත) ගොඩනැගුණු විවිධාකාර සංගීත ක්‍රමයන්ය. මෙම සංගීතය සමාන්‍ය ශ්‍රව්ය නාද සහ සජනකයන් වල ලක්ෂණ වලිනි. එය සම්ප්‍රේෂණය වී ඇත්තේ වාග් සහ ලිඛිත ක්‍රමයන් මගිනි.පෞරාණික සංගීතය, සමකලීන සංගීතයට ද යාමුවේ නමුත් සම්ප්‍රධායික හෝ ගැමි සංගීතය, පෞරාණික ශෛලයෙන්ම තැබීමට අදහස් කර ඇත. මෙහි ඉන්දියානු සංගීතය, රප්සියානු සංගීතය, ආසියානු සංගීතය,යුදෙව් කලාව, ඊජිප්තුයනු සංගීතය සහ මුස්ලිම් සංගිතය අන්තර්ගතය. සුසා වල කැණිමේ මගින් Elamite ලැබුණු කුඩා බුදු පිළිම මගින් අධිරාජ්‍යයේ ඉරාක සංගීතය පිළිඹුබු කරයි. (2500-644 බු.ව) මෙම කාලයේ සංගීතය දැනීමත් ඇති අය මෙම කාලයේ සුළු වශයෙන් සිටි අතර සංගීත භාණ්ඩ, ගිටාරය, බටනලාව, සහ ලුට්ස් නිපදව වාදනය කර ඇත.  Barbat වැනි භාණ්ඩ ද නිපදවා ඇත්තේ මෙම කාලයේදීය. එනම් බු.ව. 800 පමණ වේ. රොමැන්ටික් සංගීතයරොමැන්ටික් යු‍ගයේදී සංගීතය වඩාත් හැගුම්බර සහ ප්‍රකාශන ශීලි මාධ්‍යයක් බවට පත්වු අතර සා
හිත්‍ය කලාව සහ දර්ශන වාදය අන්තර්ගත වන පරිදි විස්ත‍ාරණය වී මුල් කාලීන සුප්‍රසිද්ධ රොමැන්ටික්  සංගීත රචකයන් අතරට ශූමන්, චොපින්, මෙන්ඩල්සන්, බෙලිනි සහ බර්ලිස් යන අය අයත් වෙති. 19 වන සියවසේ අග භාගය තුළ  වාද්‍ය වෘන්ද ‍යෙහි විශාලත්වය සීඝ්‍රයෙන් වැඩිවු අතර නගර බද සමාජයෙහි කොටසක් ලෙස ප්‍රසංග වල‍ට හිමි වු ස්ථානයේ වැදගත්කම ද දැඩිලෙස ඉහළ ගියේය. මෙම සියවසෙහි දෙවැනි භාගයට අයත් ප්‍රසිද්ධ සංගීත රචකයින් අතරට ජොආන් ස්ට්‍රවුස් ii, බ්‍රෑම්ස්, ලිස්ට්, ටයිකොව්ස්කි, වර්ඩි සහ වැග්නර් යන අය අයත් වෙයි. 1890 සහ 1910 අතර කාලය තුළදී මධ්‍ය රෝමැන්ටික අවධියේ විසු සංගීත රචකයන් ගේ නිර්මාණ මත පදනම්ව වඩාත් සංකිර්ණ සහ බොහෝ විට වඩාත් දිගු වු සංගීත නිර්මාණ සිදු කල තෙවැනි සංගීත රචක පරපුරක් බිහි වු අතර ඒ අතරට ඩොරැක්, මාලර්, රිචඩ් ස්ට්‍රව්ස්, පුසීනි සහ සිබෙලියස් යන අය අයත් වෙයි. 19 වන සියවසේ අගභාගයේ නිර්මාණය වු සංගීත නිර්මාණ වල වැදගත් ලක්ෂණයක් වන්නේ ඒවායේ අන්තර්ගත වු දේශමාමක ගුණයයි. මෙවැනි දේශමාමක සංගීත නිර්මාණ බිහිකළ අය අතරට ඩොරැක්, සිබෙලියස් සහ ග්‍රේග් යන අය අයත්වෙයි.  ‍සියවස අගභාගයේ පහළ වු අනෙකුත් වැදගත් චරිත අතර සේන්ට්
සීන්ස්, ෆුරේ, රැක්මනීනොෆ් සහ ෆ්‍රෑන්ක් ආදිහු අයත් වෙති. 20 වැනි සියවසේ සංගීතය20 වැනි සියවසේ දී ගුවන් විදුලි යන්ත්‍ර ලොව පුරා ප්‍රචලිත වීමත්, සංගීතය පටිගත කිරීම, ප්‍රතිග්‍රහණය කිරීම, ප්‍රති නිෂ්පාදනය සහ බෙදා හැරීම සඳහා නව මාධ්‍ය තාක්ෂණයන් දියුණු වීමත් සමඟ සංගීතයට සවන්දීමෙහි නව පෙරලියක් ඇති විය. මේ සමඟම  සංගීතය තවදුරටත් සංගීත ප්‍රසංග සහ සමාජ ශාලාවලට සීමා වූවක් නොවූ අතර එබැවින් සංගීත නිර්මාපකයන්හට ඉතා සීඝ්‍රයෙන් රට පුරා සහ ඇතැම් විට ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධියට පත්වීමේ අවස්ථාව උදා විය. එමෙන්ම ප්‍රේක්ෂකයන් සම්බන්ධයෙන් සලකන කළ පෙර නොවූ විරූ තරම් පුළුල් සංගීත පරාසයකට සවන් දීමේ හැකියාව ඔවුන්ට හිමි විය. සංගීත වී‍ඩියෝ පට සහ සංගීත ප්‍රසංග පටිගත කිරීමත් විකාශය කිරීමත් සමඟ සංගීතමය ඉදිරිපත් කිරීම් වඩ වඩාත් දෘශ්‍ය තත්වයට පත් විය. තවද හැම ආකාරයකම සංගීතය වඩාත් සුවහනීය තත්වයට පත් විය. හෙඩ් ෆෝන් භාවිතයත් සමඟ එකිනෙකාට ආසන්නව වාඩි වී සිටින පුද්ගලයන් ‍දෙදෙනෙකුට පවා අවශ්‍යතාවය අනුව එකිනෙකට සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් සංගීත ඛණ්ඩවලට හෝ එකම සංගීත ඛණ්ඩයට සවන් දීමේ හැකියාව හිමි විය.20 වන සියවසේ සංගීතය සමඟ ඊට පෙර
යුගයන්ගේ සංගීතය පිළිබඳ වූ පිළිගත් නීතිවලට අභියෝග කරන ආකාරයේ නව සංගීත විලාසිතා සහ ආකාර කරළියට පැමිණි අතර සංගීතය සම්බන්ධයෙන් වැඩි නිදහසක් සහ පුළුල් පර්යේෂණ සිදු කිරීමේ හැකියාවක් උදා විය. 20 වන සියවසේ මැද භාගයේ දී සංයෝජකය ඇතුළු ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංගවල නිර්මාණයත්, සංගීත වර්ධක නිර්මාණය වීමත් ප්‍රචලිත සංගීතය විප්ලවයකට භාජනය කළ අතර නව සංගීත ආකාරවල බිහි වීම වේගවත් වීමට හේතු විය.ගීතිකා කණ්ඩායම්කණ්ඩායමක් වශයෙන් එක්ව ගායනයේ යෙදෙන ගායකයින් කණ්ඩායමක් ගීතිකා කණ්ඩායමක් හෝ සමූහ ගායනා කණ්ඩායමක් ලෙස හැඳින්වේ. ඉහත  මුල් යෙදුම බොහෝ විට පල්ලිය හා සම්බන්ධව යෙදෙන අතර දෙවැනි යෙදුම ප්‍රසංග ශාලාවල ඉදිරිපත්කිරීම් කරන කණ්ඩායම් සඳහා භාවිතා වේ. කෙසේ නමුත් ඉහත යෙදුම් ස්ථිර වශයෙන් ඉහත දක්වා ඇති ආකාරයටම භාවිතා කළ යුතු යැයි කිව නොහැක. සමූහ ගායනා කණ්ඩායමක්  හැඳින්වීම සඳහා භාවිතා වන ඉංග්‍රීසි වදන වන “Choir” ඉංග්‍රීසි භාෂාවේදී වාද්‍ය වෘන්දයක උප කාණ්ඩයක් හැඳින්වීමටද භාවිතා කෙරේ. ඒ අනුව යමෙකුට වාද්‍ය වෘන්දයක විවිධ කොටස් සම්බන්ධයෙන් කතා කිරීමටද “Choir” යන පදය භාවිත කරයි. දහඅටවැනි සහ විසිවැනි ශතවර්ශවල ලාක්ෂණික වන “
Oratorio” (ගීතයට නගන ලද ආගමික කතා පුවතකි) සහ “ Mass” යන වර්ග වලට අයත් ගීතමය ඉදිරිපත් කිරිම්වලදී “ Chorus” හෝ “Choir”  යන පද මගින් ඉදිරිපත් කිරීමක එක් කොටසක් සඳහා දායකයින් එක් අයෙකුට වැඩි සංඛ්‍යාවක් සහභාගිවන කොටස් ගම්‍යය වේ. මෙය “ Soloist” (තනි ගායකයෙක් ) “Quartet” (ගායකයින් සතර දෙනෙක් ) යන යෙදුම්වලට වඩා වෙනස්ව භාවිත වේ.ඇපලෝ 11මෙහෙයුම් සලකුනමෙහෙයුම් දත්තමෙහෙයුමේ නමඇපලෝ 11අණදීමේ ඒකකයකොලොම්බියා (CM-107)5,560 kg (12,260 රාත්)සේවා ඒකකයSM-10723,243 kg (51,242 රාත්)චන්ද්‍ර යානයඊගල් (LM-5)15,095 kg (33,279 රාත්)ගගනගාමීන් ගණන3සංඥා නාමයCSM: කොලොම්බියා LM: ඊගල්  ; චන්ද්‍ර  පෘෂ්ථය මතුපිට නිසල මුහුදේ මධ්‍යස්ථානයවිදිනයසැටර්න් V (SA-506)ගුවන්ගතකිරීමේ පීඨිකාවLC39A,කෙනඩි අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානය, ‍ෆ්ලොරීඩා ,,ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයගුවන්ගතකල දිනයජූලි 16, 1969 (1969-07-16)13:32:00 UTCසඳෙහි ගොඩබැස්වීමජූලි 20, 1969   20:17:40 UTCනිසල මුහුද﻿ / ﻿0.6740806°N 23.4729694°E﻿ / 0.6740806; 23.4729694(IAU මධ්‍ය’ පෘථිවි ධ්‍රැව අක්ෂ ඛණ්ඩාංක පද්ධතිය මත පදනම්ව)සඳෙහි යානාවෙන් බාහිර ක්‍රියාකාරකම්
(EVA) කාලය.පැය 2 මිනිත්තු 36 තප්පර 40සඳෙහි මතුපිට ගතකල කාලය.පැය 21 මිනිත්තු 31 තප්පර 20චන්ද්‍ර පාෂාන  වල බර21.55 kg (47.5 රාත්)සඳ වටා කක්ෂීය චලිත ගනන30සම්පූර්ණ අණදීමේ/සේවා  ඒකක සඳ වටා කක්ෂයෙහි  ගතකල කාලයපැය 59 මිනිත්තු 30 තප්පර 25.79ගොඩබැසීමජූලි 24, 196916:50:35 UTCඋතුරු පැසිෆික් සාගරය﻿ / ﻿13.317°N 169.150°W﻿ / 13.317; -169.150﻿ (Apollo 11 splashdown)මෙහෙයුම් කාලයදින 8 පැය 03 මිනිත්තු 18 තප්පර 35ගගනගාමීන්ගේ ඡායාරූපයවමේ සිට දකුණට: නීල් ආම්ස්ට්‍රෝන්, මයිකල් කොලින්ස්, එඩ්වින් ඕල්ඩ්‍රින්ආශ්‍රිත මෙහෙයුම්පෙර මෙහෙයුමපසු මෙහෙයුම ඇපලෝ 10 ඇපලෝ 12ඇපලෝ 11 මෙහෙයුම සඳ මත මිනිසුන් ගොඩ බැස්වූ ප්‍රථම මෙහෙයුම විය. එය ඇපලෝ මෙහෙයුමෙහි පස් වන මිනිසුන් සහිත අභ්‍යවකාශ ගමන වූ අතර තෙවන මිනිසුන් සහිත සඳ ගමන විය. 1969 ජුලි 16 නිකුත් කරන ලද මෙහි අණ දෙන නීල් ආම්ස්ට්‍රෝන්, අණ දෙන මොඩියුලයේ නියමු මයිකල් කොලින්ස් හා චන්ද්‍ර මොඩියුලයේ නියමු එඩ්වින් ඕල්ඩ්‍රින් ඇතුළත් විය. ජූලි 20 වනදා ආම්ස්ට්‍රෝන් සහ ඕල්ඩ්‍රින් සඳ මත පා තැබූ ප්‍රථම මිනිසුන් බවට පත් වූ අතර කොලින්ස් ඉහලින් කක්ෂගත විය.මෙම මෙහෙයු
ම ඇමරිකානු ජනාධිපති ජෝන් එෆ් කෙනඩිගේ 1960 දශකය ඉවර වීමට පෙර සඳ මත පය තැබීමේ අරමුණ ඉෂ්ට කරන ලදී. “මිනිසෙකු සඳ මත ගොඩ බා නැවත නිරුපද්‍රිතවව පෘථිවියට රැගෙන ඒමේ අරමුණ මෙම දශකයට පෙර ඉටු කිරීම සඳහා අප ජාතිය කැපවී වැඩ කළ යුතු බව මම සිතමි.” (1961 කතාව).කණ්ඩායමතනතුරගගනගාමියානියමුවානීල් ආම්ස්ට්‍රෝන්දෙවන  අභ්‍යාවකාශ චාරිකාවඅණදෙන මොඩියුලයේ (කොළොම්බියා) නියමුවාමයිකල් කොලින්ස්දෙවන  අභ්‍යාවකාශ චාරිකාවචන්ද්‍ර  මොඩියුලයේ (ඊගල්) නියමුවාඑඩ්වින් ඕල්ඩ්‍රින්දෙවන  අභ්‍යාවකාශ චාරිකාවආදේශ කණ්ඩායමතනතුරගගනගාමියානියමුවාජෙම්ස් ලොවෙල්අණදෙන මොඩියුලයේ (කොළොම්බියා) නියමුවාවිලියම් ඇන්ඩර්ස්චන්ද්‍ර  මොඩියුලයේ (ඊගල්) නියමුවාෆ්‍රෙඩ් හේස්සහායක කණ්ඩායමචාලී ඩියුක් (කැප්සියුල සන්නිවේදක).රොනල්ඩ් එවන්ස් (කැප්සියුල සන්නිවේදක).ඔවෙන් කේ ගැරත් (කැප්සියුල සන්නිවේදක).ඩොන් එල් ලින්ඩ්, (කැප්සියුල සන්නිවේදක).කෙන් මැටින්ග්ලි (කැප්සියුල සන්නිවේදක).බෲස් මැක්කැන්ඩ්ල්ස් 11(කැප්සියුල සන්නිවේදක).හැරිස්න් ශ්ම්දිට්(කැප්සියුල සන්නිවේදක).බිල් පෝග්.ජැක් ශ්විග්ට්.
මෙහෙයුම් අධ්‍යක්ෂකවරුන්/වරියන්මෙම මෙහෙයුම සඳහා මෙහෙයුම් අධ්‍යක්ෂකවරුන් වූයේ:[1][2][3][4]ඇපලෝ 11 මෙහෙයුම් අධ්‍යක්ෂකවරුන්නමShiftකණ්ඩායමකාර්යයක්ලිෆර්ඩ් චාල්ස්වර්ත්1කොළගුවන්ගත කිරීම සහ EVAජෙරල්ඩ් ඩී. ග්‍රිෆින්1රන්shift 1 සදහා ආදේශජීන් ක්‍රෙන්ස්2සුදුචන්ද්‍ර ගොඩබැසීමග්ලේන් ලූනි3කළුචන්ද්‍ර පිටත්වීම්මිල්ටන් වින්ඩ්ලර්4මරූන්සැලසුම්මෙහෙයුමේ විශේෂ අවස්ථාවිශාල වශයෙන් ජනතාව ගුවන් ගත කිර්‍ර්ම නැරඹීම සදහා අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය අවට මහාමර්ග වල සහ වෙරළවල් වල රැස්වී සිටි අතර මිලියන ගනන් ජනතාව රූපවාහිනිය හරහා සම්බන්ද වී සිටියහ. ඇමරිකානු ජනධිපති රිචඩ් නික්සන්, ධවල මන්දිරයේ ඕවල් ඔෆිස් හි සිට රූපවාහිනිය ඔස්සේ මෙහෙයුම නැරඹීය.1969 ජුලි 16 දින පෙ: ව: 9:32:00 ට  කෙනඩි අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ, අංක 39 ගුවන්ගත කිරීමේ සංකීර්ණයේ, අංක 39A ගුවන්ගතකිරීමේ පීඨිකාවෙන් ඇපලෝ 11 අභ්‍යවකාශ කරන ලදී. මේ සදහා සැටර්න් V (S-IVB) නැමති රොකට්ටුවක් උපයොගී කර ගන්නා ලදී. විනාඩි 12 පසු යානය කක්ෂ ගත වෙයි[5].කක්ෂීය චලිත 1.5 පසු ,S-IVB හි තුන්වන අදියරේ එන්ජිම මගින් ඇපලෝ
11 යානය සද වෙත යන ගමන් පථයකට යොමුකරන ලදි. විනාඩි 30 පසු, අණදීමේ ඒකකය හා සේවා ඒකකය S-IVB ගෙන් වෙන්වී චන්ද්‍ර යානය සමග සද වෙත යන ගමන් පථයට පිවිසෙයි. S-IVB හි තුන්වන අදියරේ විදිනය, සදත් පසුකරගෙන ගොස් හිරුවටා යන කක්ෂයට පිවිසෙයි.සදට ගොඩබැසීමඊගල් යානය , කොළොම්බ්යා යානයෙන් වෙන්වූ සැනින් චන්ද්‍ර කක්ෂයත පිවිසෙයි.Armstrong pilots Eagle to its landing on the Moon, July 20, 1969.ජූලි 19 වනදා ඇපලෝ 11 චන්ද්‍රයා ආසන්නයෙන් ගමන් කළ අතර චන්ද්‍ර කක්ෂයට ඇතුල් වීම සඳහා එහි සේවා ප්‍රචාලක එංජිම ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. එය විසින් පසු කරන ලද කක්ෂ 30 තුළ දී කාර්ය මණ්ඩලය විසින් සැබයින් (Sabine) D ආවාටයට 20km පමණ නිරිත දෙසින් වූ දක්ෂිණ නිසල සයුරේ ඔවුන්ගේ ගොඩබෑම් ස්ථානය නිරීක්ෂණය කරන ලදී. මෙම ගොඩබැස්වීම් ස්ථානය තෝරා ගන්නා ලද්දේ ස්වයංක්‍රීය රේන්ජර් 8 හා සර්වේයර් 5 ලෑන්ඩර හා චන්ද්‍ර කක්ෂ සිතියම්ගත කිරීමේ අභ්‍යාවකාශ යානය මඟින් මෙම ප්‍රදේශය සාපේක්ෂව පැතලි හා සුමට ලෙස වර්ගීකරණය කර තිබූ බැවිනි. එමනිසා එය විශාල ගොඩබැස්වීමේ බාධක හෝ අතිරේක රථ වාහන ක්‍රියාකාරකම්වලට බාධක ඇති කිරීමට එතරම් නැඹුරුතාවක් නොදක්වයි.1969
ජූලි 20 වනදා ඊගල් ලූනා මොඩියුලය කොළොම්බියා අණ දීමේ මොඩියුලයෙන් වෙන්විය. කොළොම්බියාහි තනිව සිටි කොලින්ස් විසින් ඊගල් එය පසු කර යනවාත් සමඟ යානයට හානි වී නොමැති බව සැක හැර දැන ගැනීම සඳහා පරීක්ෂා කරන ලදී. ආම්ස්ට්‍රෝන් හා ඕල්ඩ්‍රින් ඊගල්ගේ ගොඩබැස්සවීමේ එන්ජිම සඳ මතට ගොඩ බෑම සඳහා යොදා ගන්නා ලදී.‍ගොඩබෑම් පටන් ගන්නවාත් සමඟම ආම්ස්ට්‍රෝන් විසින් අපි දුරට යනවා යැයි වාර්තා කරන ලදී. ඊගල් එහි සැලසුම් කරන ලද ගොඩ බෑමේ ප්‍රක්ෂේපිතයට වඩා තත්පර 4ක් එපිටින් වූ අතර ඒ නිසා අදාල ප්‍රදේශයෙන් සැතපුම් ගණනක් බටහිරින් සඳ මත පතිත වනු ඇත. LM මඟ පෙන්වීම් පරිගණකය LM ගොඩබැස්වීම මඟ පෙන්වීමත් සමඟ වැඩ සටහන් දැනුම් දීම් කිහිපයක් වාර්තා කරන ලදී. එමනිසා ගොඩ බෑම සිදු වන අතරතුර කාර්ය මණ්ඩලයේ අවධානය ද බාහිර වටපිටාවෙන් ඉවතට යොමු කිරීමට හේතු විය. ටෙක්සාස් හූස්ටන්හි වූ නාසාහි මෙහෙයුම් පාලක මධ්‍යස්ථානය තුළ වූ පරිගණක ඉංජිනේරු ජැක් ගාමන් මඟ පෙන්වීමේ නිළධාරී ස්ටීව් බේල්ස්ටර් ප්‍රකාශ කර සිටියේ දැනුම් සිදු වුව ද ගොඩ බැස්වීම අඛණ්ඩව සිදු කිරීම ආරක්ෂා සහගත බවයි. ආම්ට්‍රෝන් ඔහුගේ අවධානය වටපිටාව දර්ශනය කර ගැනීම සඳහා යොමු කළ විට ඔහුට තේරුම
් ගියේ පරිගණකය විසින් ඔවුන්ට මඟ පෙන්වනු ලබන්නේ පාෂාණ විසිරී ඇති විශාල ආවාටයක් දෙසට බවයි. ඉන්පසු ආම්‍ස්ට්‍රෝන් විසින් පාලනය ඔහුගේ අතට ගන්නා ලද අතර ඕල්ඩ්‍රින් මඟින් රේඩා‍රයේ පරිගණකයේ දත්ත ලබා ගනිමින් ජුලි 20 වන දා 20:17UTC ට තත්පර 30ක ඉන්ධන ද ඉතිරි කර ගනිමින් මොඩියුලය ගොඩබැස්වුම් ස්ථානයට ගෙන යන ලදී[6][7].වැඩ සටහන් දැනුම් දීම වූයේ පරිගණකයෙහි සකස් කිරීමේ කාර්යය සම්පුර්ණ කර නොමැති බව ඇඟවීමටය. මෙම හේතුව පසුව පුහුණුවීම් දෝශවලට ඈඳන ලදී. පරිගණකය ගොඩබෑම අතරතුර දී ඉවත දමන ලද LM රේඩාරයේ අතිරේක දත්ත සකස් කිරීම සඳහා සැලසුම් කර ඇති කාලයට වඩා වැඩි කාලයක් ගත කර ඇත. ඇපලෝ 11 අනෙකුත් මෙහෙයුම්වලට වඩා අඩු ඉන්ධන සහිතව ගොඩ බෑම සිදු කළ නමුත් එය ඉන්ධන අඩු අනතුරු ඇඟවීමකට මුහුණ දෙන ලදී. පසුව සොයා ගන්නා ලද්දේ මෙය සිදු වූයේ චන්ද්‍ර ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා බවයි[8][9][10]. අනාගත මෙහෙයුම්වලදී ටැංකි සඳහා අමතර ආරක්ෂණ යොදා ගන්නා ලදී.බස් ඕල්ඩ්‍රින් විසින් සඳ මතුපිට දී LM මඟින් ප්‍රථම වචන කිහිපය කතා කරන ලදී. ගොඩ බැස්වීම් පුරාවට LM මෙහෙයවීමේ නිරතව සිටි ආම්ස්ට්‍රෝන්හට ගොඩ බැස්වීමේ දත්ත ලබා දුන්නේ ද ඕල්ඩ්‍රින් විසිනි. ඊගල් ගොඩබ
ැසීමත් සමඟම ඕල්ඩ්‍රින් විසින් “contact light! ok, engine stop. ACA – out of detent”[11] ප්‍රකාශ කරන ලද අතර ආම්ට්‍රෝන් විසින් “out of detent” යයි ප්‍රකාශ කර අතර නැවත ඕල්ඩ්‍රින් විසින් “Mode control – both auto. Descent engine command override off. Engine arm – off. 413 is in”[12]ඉන්පසු ආම්ට්‍රෝන් ජනප්‍රිය වචන කිහිපයක් වූ “Houston, tranquility base here. The eagle has landed.” යැයි ප්‍රකාශ කරන ලදී[13]. මෙය පාලක මධ්‍යස්ථානයේ කාර්ය මණ්ඩලය යන්තමින් කලබලයට පත් කරන ලදී. එයට හේතු වූයේ ආම්ට්‍රෝන් විසින් tranquility base යන නම නිර්මාණය කර තිබුණේ ගොඩ බැස්වීමත් සමඟමය[8][14].3-D view from the Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) of Apollo 11 landing siteගොඩබැස්වීමෙන් පසු EVA සඳහා සකස් කිරීම් ආරම්භ වීමට පෙර ඕල්ඩ්‍රින් විසින් මෙය විකාශනය කරන ලදී.This is the LM pilot. I'd like to take this opportunity to ask every person listening in, whoever and wherever they may be, to pause for a moment and contemplate the events of the past few hours and to give thanks in his or her own way. (මේ LM නියමුවාය. ම
විසින් මෙම අවස්ථාව ගනු ලබන්නේ අසා සිටින සියලු අයට මොහොතකට නැවතී ගත වූ පැය කිහිපයෙහි අවස්ථා සිහි කර ඔහුගේ හෝ ඇයගේ අනන්‍ය ආකාරයකින් ස්තුති කිරීම සිදු කරන්නට යැයි සියලු දෙනාගෙන් ඉල්ලීමටය.)[15] ඉන්පසු ඔහු සන්නිවේදනය පෞද්ගලිකව සිදු කරන ලදී. මේ වන විට ද නාසා, මැඩලයින් මුරේ ඕ හෙයාර් නම් වූ අදේවවාදියෙක් විසින් ගෙන එන ලද ‍ඔවුන්ගේ ගගනගාමීන් අභ්‍යාවකාශය තුළ දී ආගමික කටයුතුවලින් වැළකී සිටි බව දක්වන නඩුවක් සමඟ සටන් කරමින් පැවතුණි. ඕල්ඩ්‍රින් සෘජුවම මෙය සඳහන් කරමින් වැළකී සිටීමට තෝරා ගන්නා ලදී. ඔහු එම සැලසුම නිෂ්ශබ්දව පවත්වා ගත් අතර (එය ඔහුගේ බිරිඳට පවා නොපැවසීය) වසර කිහිපයක් යනතුරු මහජනයාට ප්‍රකාශයට පත් කළේ ද නැත.සදට මතුපිට ක්‍රියාකාරකම්නීල් ආම්ස්ට්‍රෝං සහ බස් ඕල්ඩ්‍රින් සඳ මත ඇවිදීමට සූදානම් වීම 23:43 UTC ට ආරම්භ විය[16].මේ සදහා බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා වැඩි කාලයක් ගත විය; පැය දෙකක් වෙනුවට පැය තුනහමාරක් ගත විය. පෘථිවියේ පුහුණුවීම් අතරතුර, අවශ්‍ය සියල්ල කල්තියා පිළිවෙළට සකස් කර තිබූ නමුත්, සඳෙහි මැදිරියේ පිරික්සුම් ලැයිස්තු, ආහාර පැකට් සහ මෙවලම් වැනි වෙනත් භාණ්ඩ විශාල ප්‍රමාණයක් ද අඩංගු වි
ය[17].ගොඩබෑමෙන් පැය හයක් සහ මිනිත්තු තිස් නවයකට පසු, ආම්ස්ට්‍රෝං සහ ඕල්ඩ්‍රින් පිටතට යාමට සූදානම් වූ අතර, ඊගල් අවපීඩනය කළේය[18].02:39:33 ට ඊගල් හි දොර විවෘත කරන ලදි[16].ආම්ස්ට්‍රෝංට මුලදී ඔහුගේ අතේ ගෙන යා හැකි ජීවිත ආධාරක පද්ධතිය (PLSS) සමග දොර හරහා යාම්දී යම් දුෂ්කරතා ඇති විය.[19]ඇපලෝ ගගනගාමීන්ගෙන් වාර්තා වූ ඉහළම හෘද ස්පන්දන සමහරක් LM පිටවීම සහ ඇතුල් වීමේදී සිදු විය.[20] 02:51 ට ආම්ස්ට්‍රෝං සඳ මතුපිටට බැසීමට පටන් ගත්තේය. ඔහුගේ පපුවේ තිබූ දුරස්ථ පාලක ඒකකය නිසා ඔහුගේ පාද නොපෙනුනි.ඉණිමඟෙන් බැස ආම්ස්ට්‍රෝං ඊගල්ගේ පැත්තට නැමුණු modular equipment storage assembly (MESA) යෙදවීමට සහ රූපවාහිනී කැමරාව ක්‍රියාත්මක කිරීමට D-ring එකක් ඇද්දේය.[21][22]Apollo 11 විකාශන රූපවාහිනියට නොගැලපෙන slow-scan television (TV) භාවිතා කළේය, එබැවින් එය විශේෂ මොනිටරයක දර්ශනය වූ අතර රූපවාහිනී කැමරාවක් මෙම මොනිටරය (එමගින්, විකාශනයක විකාශනයක්) නරඹන ලදී, පින්තූරයේ ගුණාත්මකභාවය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු විය.[23]සංඥාව ලැබුනේ එක්සත් ජනපදයේ ගෝල්ඩ්ස්ටෝන් හිදී, නමුත් වඩා හොඳ සංඥාව ලැබුන ඕස්ට්‍රේලියාවේ කැන්බරා අසල Honeysuckle Cre
ek Tracking Station වෙතින්. මිනිත්තු කිහිපයකට පසු ඕස්ට්‍රේලියාවේ වඩාත් සංවේදී පාර්ක්ස් රේඩියෝ දුරේක්ෂයට මාරු විය.[24]යම් තාක්‍ෂණික සහ කාලගුණික දුෂ්කරතා මධ්‍යයේ වුවද, පළමු චන්ද්‍ර EVA හි කළු සහ සුදු පින්තූර, අවම වශයෙන් මිලියන 600 ක ජනතාවකට විකාශනය කරන ලදී.[24]මෙම වීඩියෝවේ පිටපත් සුරකින ලද අතර ඒවා බහුලව තිබේ, නමුත් චන්ද්‍ර පෘෂ්ඨයෙන් මුල් slow-scan සම්ප්‍රේෂණයේ පටිගත කිරීම් නාසා හි සාමාන්‍ය චුම්බක ටේප් නැවත භාවිතා කිරීමේදී විනාශ වී ඇත.[23]Video of Neil Armstrong and the first step on the Moonමතුපිට දූවිලි "ඉතා සියුම් ලෙස" සහ "පාහේ කුඩු වැනි" ලෙස විස්තර කිරීමෙන් පසු, 02:56:15,[25] ගොඩබෑමෙන් පැය හයහමාරකට පසු, ආම්ස්ට්‍රෝං ඊගල්ගේ ගොඩබෑමේ තට්ටුවෙන් බැස මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය. "එය මිනිසෙකුට එක් කුඩා පියවරක්, මනුෂ්‍ය වර්ගයා සඳහා එක් යෝධ පිම්මක්."[26][27]That's one small step ...මෙම ගොනුවට සවන්දීමේ ගැටලුවක්ද? මාධ්‍ය උදව් වෙතට යොමු වන්න.සඳ මතුපිටට පා තබා මිනිත්තු හතකට පමණ පසු, ආම්ස්ට්‍රෝං සැරයටියක් මත නියැදි බෑගයක් භාවිතා කරමින් හදිසි පස් සාම්පලයක් රැස් කළේය. ඉන්පසු ඔහු බෑගය නමා දකුණු කල
වයේ සාක්කුවකට දමා ගත්තේය. මෙය හදිසි අවස්ථාවකදී ගගනගාමීන්ට EVA අතහැර LM වෙත ආපසු යාමට අවශ්‍ය වූ විට චන්ද්‍ර පස නැවත ගෙන ඒම සහතික කිරීම සඳහා ය.[28] නියැදිය එකතු කිරීමෙන් මිනිත්තු දොළහකට පසු,[26] ඔහු MESA වෙතින් රූපවාහිනී කැමරාව ඉවත් කර panoramic sweep එකක් සාදා, පසුව එය ට්‍රයිපොඩ් එකක සවි කළේය.[19]නිශ්චල ඡායාරූපකරණය අතින් ගෙන යා හැකි හෝ ආම්ස්ට්‍රෝංගේ ඇපලෝ අභ්‍යවකාශ ඇඳුමේ සවි කළ හැකි Hasselblad කැමරාවකින් සිදු කරන ලදී.[29] ඕල්ඩ්‍රින් ආම්ස්ට්‍රෝං සමඟ එක් විය. ඔහු දර්ශනය විස්තර කළේ "Magnificent desolation." යන සරල වාක්‍ය ඛණ්ඩයෙනි.[22]ආම්ස්ට්‍රෝං පැවසුවේ පෘථිවියේ හයෙන් එකක් වන චන්ද්‍ර ගුරුත්වාකර්ෂණය තුළ චලනය වීම "සමහර විට සමාකරණවලට(simulation) වඩා පහසු විය හැකි බවයි ... අවට ඇවිදීම කිසිසේත්ම කරදරයක් නොවේ."[22]ඕල්ඩ්‍රින් ඔහු සමඟ මතුපිටට සම්බන්ධ වූ අතර අඩි දෙකේ කැන්ගරු පැනීම ඇතුළු එහා මෙහා ගමන් කිරීමේ ක්‍රම පරීක්ෂා කළේය.PLSS බැක්පැක් එක පසුපසට නැඹුරු වීමේ ප්‍රවණතාවයක් ඇති කළ නමුත් කිසිම ගගනගාමියෙකුට සමතුලිතතාවය පවත්වා ගැනීමේ බරපතල ගැටළු ඇති නොවීය.ගගනගාමීන් වාර්තා කළේ ඔවුන්ගේ චලනයන් පියවර හයක්
හෝ හතක් ඉදිරියෙන් සැලසුම් කළ යුතු බවයි. සිහින් පස තරමක් ලිස්සන සුළු විය. සූර්යාලෝකයේ සිට ඊගල්ගේ සෙවණැල්ලට ගමන් කිරීමෙන් ඇඳුම ඇතුළත උෂ්ණත්ව වෙනසක් සිදු නොවන බව ඕල්ඩ්‍රින් ප්‍රකාශ කළේය, නමුත් හිස්වැස්ම සූර්යාලෝකයේදී උණුසුම් වූ බැවින් ඔහුට සෙවනැල්ලේදී සිසිල් බවක් දැනුණි.[22]ඕල්ඩ්‍රින් සද මතුපිට මත සිටවූ එක්සත් ජනපද ධජයට ආචාර කරන ආකාරය.ගගනගාමීන් රූපවාහිනී කැමරාවට පැහැදිලිව පෙනෙන පරිදි චන්ද්‍ර මතුපිට එක්සත් ජනපදයේ ධජයක් අඩංගු Lunar Flag Assembly සිටවූහ. ඕල්ඩ්‍රින් සිහිපත් කළේ, "සඳ මත මට කිරීමට සිදු වූ සියලුම කාර්යයන් අතරින් මට වඩාත් සුමටව යාමට අවශ්‍ය වූයේ ධජය එසවීමයි."[30] නමුත ගගනගාමීන් කොඩිය සිටුවීමේදී දුෂ්කරතා ඇති වූ අතර කොඩි කණුව 2 අඟල් (5 cm)ක් පමණක් සද මතුපිට තුළට ඇතුළු කළ හැකි විය.එය රූපවාහිනී නරඹන්නන් ඉදිරියේ පෙරළෙනු ඇතැයි ඕල්ඩ්‍රින් බිය වූ නමුත් "ආචාරයක්" ලබා දුන්නේය.[30]ඕල්ඩ්‍රින් විසින් ධජය සමග ආම්ස්ට්‍රෝන්ගේ ඡායාරූපයක් ගැනීමට පෙර, ජනාධිපති රිචඩ් නික්සන් දුරකථන-ගුවන්විදුලි සම්ප්‍රේෂණයක් හරහා ඔවුන් සමඟ කතා කළ අතර, එය නික්සන් හැඳින්වූයේ "ධවල මන්දිරයෙන් මෙතෙක් සිදු කරන ලද වඩාත්ම
ඓතිහාසික දුරකථන ඇමතුම" ලෙසිනි.[31]නික්සන්ට මුලින් දුරකථන ඇමතුම අතරතුර කියවීමට දිගු කථාවක් සූදානම් කර තිබූ නමුත් ඇපලෝ 11 අතරතුර නාසා සම්බන්ධකයෙකු ලෙස ධවල මන්දිරයේ සිටි ෆ්‍රෑන්ක් බෝර්මන්, ඔහුගේ කතාව කෙටියෙන් තබා ගැනීමට නික්සන්ට ඒත්තු ගැන්වීය.[32]Nixon: Hello, Neil and Buzz. I'm talking to you by telephone from the Oval Room at the White House. And this certainly has to be the most historic telephone call ever made from the White House. I just can't tell you how proud we all are of what you have done. For every American, this has to be the proudest day of our lives. And for people all over the world, I am sure that they too join with Americans in recognizing what an immense feat this is. Because of what you have done, the heavens have become a part of man's world. And as you talk to us from the Sea of Tranquility, it inspires us to redouble our efforts to bring peace and tranquility to Earth. For one priceless moment in the whole history of man, all the people on this Earth are truly on
e: one in their pride in what you have done, and one in our prayers that you will return safely to Earth.Armstrong: Thank you, Mr. President. It's a great honor and privilege for us to be here, representing not only the United States, but men of peace of all nations, and with interest and a curiosity, and men with a vision for the future. It's an honor for us to be able to participate here today.[33][34]ඕල්ඩ්‍රින්ගේ පා සටහනඔවුන් සඳ කම්පන මැනීම සඳහා භාවිතා කරන භූ කම්පන පරීක්ෂණ පැකේජයක් සහ චන්ද්‍ර ලේසර් පරාසයක අත්හදා බැලීම සඳහා භාවිතා කරන ප්‍රතිවර්තක අරාවක් ඇතුළත් EASEP(Early Apollo Scientific Experiments Package) යොදවූහ.[35]ඉන්පසු ආම්ස්ට්‍රෝං LM සිට අඩි 196ක් (මීටර් 60) ඇවිද ගොස් ලිට්ල් වෙස්ට් ආවාටයේ මායිමේ ඡායාරූප ගන්නා අතර ඕල්ඩ්‍රින් මූලික සාම්පල දෙකක් එකතු කළේය. ඔහු භූ විද්‍යාඥයාගේ මිටිය ආධාරයෙන් නල තුළට පහර දුන්නේය—ඇපලෝ 11 මත මිටිය භාවිත කළ එකම අවස්ථාව—එහෙත් අඟල් 6ක් (සෙන්ටිමීටර 15ක්) ගැඹුරට විනිවිද යාමට ඔහුට නොහැකි විය. අභ්‍යවකාශගාමීන් පසුව දිගු හැඳි සහ අඬු භාවිතා කරමින් පාෂාණ ස
ාම්පල එකතු කළහ. බොහෝ මතුපිට ක්‍රියාකාරකම් බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා වැඩි කාලයක් ගත වූ අතර, එම නිසා ඔවුන්ට නියමිත මිනිත්තු 34 තුළදී නියැදි එකතු කිරීම ලේඛනගත කිරීම නතර කිරීමට සිදු විය. ඕල්ඩ්‍රින් සවල භාවිතයෙන් කිලෝග්‍රෑම් 6ක් (රාත්තල් 13) බර පස් ගල් සහිත පෙට්ටියට ඇසිරීය.[36]භූ විද්‍යාත්මක සාම්පලවල basalt සහ breccia නම් පාෂාණ වර්ග දෙකක් හමු විය.[37]ගගනගාමීන් විසින් එකතු කරන ලද පාෂාණ සාම්පල වලින් නව ඛනිජ තුනක් සොයා ගන්නා ලදී:Armalcolite, Tranquillityite, සහ Pyroxferroite. Armalcolite ආම්ස්ට්‍රෝං, ඕල්ඩ්‍රින් සහ කොලින්ස්ගේ නමින් නම් කරන ලදී. සියල්ල පසුව පෘථිවියේ සොයා ගන්නා ලදී.[38]ඊගල් හි ඉණිමඟේ ඉතිරිව ඇති ඵලකයසද මතුපිටි සිටියදී, ආම්ස්ට්‍රෝං විසින් LM ඉණිමඟේ සවිකර ඇති සමරු ඵලකයක් අනාවරණය කර ගත් අතර, එහි පෘථිවි චිත්‍ර දෙකක් (බටහිර සහ නැගෙනහිර අර්ධගෝල. ලේඛනයක් සහ ගගනගාමීන්ගේ සහ ජනාධිපති නික්සන්ගේ අත්සන් ඇතුළත් විය. එම ලේඛනයේ මෙසේ සඳහන් විය.Here men from the planet Earth first set foot upon the Moon July 1969, A. D. We came in peace for all mankind. (පෘථිවි ග්‍රහලෝකයේ මිනිසුන් මුලින්ම සඳ මත පා
තැබුවේ 1969 ජූලි, A. D. අපි සියලු මනුෂ්‍ය වර්ගයා වෙනුවෙන් සාමයෙන් පැමිණියෙමු.)[22]දෙවියන් වහන්සේට සඳහනක් එක් කිරීමට නික්සන් පරිපාලනයේ නියමය පරිදි, NASA විසින් ඇනෝ ඩොමිනි ("අපගේ ස්වාමීන්ගේ වර්ෂයේ") සඳහා වන A.D. ඇතුළත් කිරීමට හේතුවක් ලෙස නොපැහැදිලි දිනය ඇතුළත් කළේය.[39]චන්ද්‍රයාගෙන් නිකුත් වීම හා නැවත පැමිණීමඕල්ඩ්‍රින් පළමුව ඊගල් (Eagle) වෙතට ඇතුළු වෙන ලදී. යම් අපහසුතාවයක් සහිතව ගඟනගාමීන් විසින් ෂටලය හා 22 kg ට වඩා වැඩි සඳ මතුපිට වස්තු අඩංගු සාම්පල පෙට්ටි 2 Lunar Equipment Conveyor ලෙස හැඳින්වූ පැතලි රැහැන් කප්පි අපකරණයක් යොදා ගෙන යානය තුළට ඔසවා තබන ලදී. ආම්ස්ට්‍රෝන් විසින් ඕල්ඩ්‍රින්ට ඔහුගේ ඇඳුමේ පොකට්ටුවෙහි වූ ස්මාරක ද්‍රව්‍ය බෑගයක් පිළිබඳව මතක් කළ අතර ඕල්ඩ්‍රින් බෑගය පහළට දමන ලදී. ඉන් පසුව ආම්ස්ට්‍රෝන් ඉනිමගෙහි තෙවන පඩියට පැන LM තුළට නඟින ලදී. LM හි ජීව ආධාරකයට මාරු වීමෙන් පසු ගවේෂකයින් දෙදෙනා විසින් චන්ද්‍ර කක්ෂයට නැවත යාමේ අදියර සැහැල්ලු කිරීම පිණිස ඔවුන්ගේ PLSS පසුපස බෑග, චන්ද්‍ර සපත්තු, එක් හැස්ල්බ්ලැඩ් කැමරාවක් හා අනෙකුත් උපකරණ ඉවතට විසි කරන ලදී. ඉන්පසු ඔවුන් LM නැ
වත පීඩනයට පත් කර නිදා ගැනීම සඳහා සූදානම් වූහ.කැබිනය තුළ ඇවිදීමේ දී වැරදීමකින් ඕල්ඩ්‍රින් විසින් සඳෙන් නිකුත් වීම සඳහා වූ ප්‍රධාන එංජිමට බලය සැපයූ circuit breaker කඩන ලදී. ඔවුන් සිතුවේ ඔවුන්ට එංජිම පණ ගැන්වීමට නොහැකිව සඳ මතම සිටීමට සිදු වන බවයි. නමුත් වාසනාවට මෙන් ස්විචය ක්‍රියාත්මක කර ගැනීමට පෑන් තුඩක් ප්‍රමාණවත් විය. මෙම ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක නොවූයේ නම් නික්මීමේ එන්ජිම පණ ගැන්වීම සඳහා චන්ද්‍ර මොඩියුල පරිපථය නැවත සකස් කිරීම කළ හැකිව තිබුණි.පැය 7ක පමණ විවේකයකින් පසු පූස්ටන් විසින්, ආපසු පැමිණීමට ඔවුන් සූදානම් කිරීම සඳහා ඔවුන්ව අවදි කරවන ලදී. පැය 2 ½ කට පසු එනම් 17:54 UTC ට ඔවුන් 21.5 kg බර චන්ද්‍ර සාම්පල ද රැගෙන ඊගල්ගේ (Eagle's) නිකුත් වීමේ අදියරින් චන්ද්‍ර කක්ෂයේ වූ කොළොම්බියාහි (Columbia) සිටි CMP මයිකල් කොලින්ස් සමඟ නැවත සම්බන්ධ වීමට චන්ද්‍රයා මතුපිටින් නික්මෙන ලදී.පැය 2 ½කට වඩා වැඩි කාලයක් සඳ මත සිටීමෙන් පසු ඔවුන් විසින් චන්ද්‍ර ලේසර පරාසගත කිරීමේ පරීක්ෂණ සඳහා යොදා ගන්නා රෙට්‍රො පරාවර්තක උපකරණ වැනි විද්‍යාත්මක උපකරණ සඳ මත දමා පැමිණ ඇත. තවද ඔවුන් විසින් ඇමරිකානු ධජයක් ඇපලෝ 1 මෙහෙයුම
් ලාංඡනයක් හා පෘථිවියෙහි චිත්‍ර 2ක් (බටහිර හා නැගෙනහිර අර්ධ ගෝලවල) සහිත පලකයක් (LM ගොඩ බෑම් අදියරේ ඉනිමගෙහි සවි කර තිබූ), ශිලා ලේඛණයක් හා ගඟනගාමීන්ගේ හා රිචඩ් නික්සන්ගේ අත්සන් එහි තබා පැමිණියහ. එම ශිලා ලේඛණයෙහි ලියා තිබුණේ “Here men from the planet earth first set foot upon the moon, July 1969 A.D. We came in peace for all mankind” තවද ඔවුන් විසින් සාමයෙහි සාම්ප්‍රදායික සංකේතයක් ලෙස රත්‍රන් ඔලිව් අතු අනුරූ අඩංගු ස්මාරක බෑගයක් හා සිලිකන් පණිවිඩ තැටියක් එහි දමා ආහ. එම තැටියෙහි අඩංගු වූයේ එයිසන් හොවර්, කෙනඩි, ජොන්සන් හා නික්සන් ජනාධිපතිවරුන්ගේ හා ලොව වටා රටවල් 73ක නායකයන්ගේ හොඳ හිත පණිවිඩය. මෙම තැටියෙහි US කොංග්‍රසයේ නායකත්ව ලැයිස්තුවක්, නාසා සඳහා වගකිව යුතු කොමිටි 4 හා සෙනටයේ සාමාජිකයන්ගේ නම් ලැයිස්තුවක් හා නාසාහි අතීත හා වර්තමාන උස් කළමණාකාරීත්වයේ නම් ලැස්තුවක් ද ඇතුළත් විය. නාසා පුවත් නිකුත් කිරීම අංක 69-83F (1969 ජූලි 13) (ඕල්ඩ්‍රින් විසින් 1989 දී ඔහු විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ Men from earth කෘතියෙහි කියා සිටින්නේ සඳ මත තබා ආ ද්‍රව්‍ය අතරට අජටාකාශගාමීන් වන ව්ලැඩිමීර් කොමරව් හා යූරි ගගා