LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
න් ගෙයි වැඩ වසමින් සුවිසි ප්‍රත්‍යය මෙනෙහි කරද්දී ය. අභිධර්ම පිටකයට අයත් ධම්මසංගණීප්පකරණ ග්‍රන්ථයේ අටුවාව වන අත්ථසාලිනි නම් වූ ධම්මසංගණීප්පකරණට්ඨ කථාව බුද්ධ රශ්මිය පිළිබඳ සඳහන් වන පැරණිම මූලාශ්‍රය වේ. එහි (1940 සංස්කරණය කළ හේවාවිතාරණ අටුවා පෙළෙහි) 11 වන පිටුවෙහි මෙසේ සඳහන් වේ එනම්,'සත්ථු එවං ලද්ධොකාසෙන සබ්බඤ්ඤුත ඤාණෙන යථා සුඛං සණ්හ සුඛුම ධම්මං සම්මසන්තස්ස සරීරතො නීල පීත ලොහිතොදාත මඤ්ජෙට්ඨපභස්සර වසෙන ඡබ්බණ්ණ රස්මියො නික්ඛමිංසු’ එහි අර්ථය නම්, මෙසේ ශාස්තෘන් වහන්සේ ලද අවකාශයෙන් සර්වඥතා ඥානයෙන් ඉතා සියුම් වූ ධර්මය සුව සේ විමසා බලත්ම උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් නීල, පීත, ලෝහිත, ඕදාත, මාංජෙෂ්ඨ - ප්‍රභාස්වර වශයෙන් සය වැදෑරුම් රශ්මි නික්මුණ හ.බුද්ධ ශරීරයේ ඒ ඒ ස්ථානයන්ගෙන් එනම් කෙස් සහ නේත්‍රයන්හි නීල ස්ථානයන්ගෙන් නිල්වන් රශ්මීහු ද ශරීර සිවියෙන් ද නේත්‍රයන් හි රන්වන් ස්ථානයන්ගෙන් ද, කහවන් රශ්මිහූ ද, මාංශ ලෝහිතයන් ගෙන් ද, නේත්‍රයන්ගේ රක්ත ස්ථානයන්ගෙන් ද රක්ත වර්ණ රශ්මීහු ද, අස්ථින්ගෙන් ද, දන්තයන්ගෙන් ද, නේත්‍රයන්හි සුදු ස්ථානයන්ගෙන් ද ශ්වේතවර්ණ රශ්මීහු ද, මදටිය වන් වූ ද,, ප්‍රභාස්වරවන් ද,, රශ්මීහු ශර
ීරයේ ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්ගෙන්ද නික්මුණ හ. යනුවෙන් දීර්ඝ විස්තරයක් එහි අන්තර්ගත වේ.ලෝක බෞද්ධ ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට 1885 අපේ‍්‍රල් මස 28 වන දිනට යෙදි තිබූ වෙසක් පුරපසලොස්වක දිනයේ දී ෂඩ්වර්ණයෙන් යුත් බෞද්ධ කොඩි කොටහේනේ දීපදුත්තාරාම විහාරස්ථානය, මාලිගාකන්දේ විද්‍යෝදය පිරිවෙණ, කොළඹ හුණුපිටියේ ගංගාරාමය, කැලණි රජමහ විහාරය, කොළඹ පරම විඥානාර්ථ බෞද්ධ සංගම් මූලස්ථානය යන ස්ථානයන්හි දී ඔසවන ලදී. ඓතිහාසික වූ උත්සවය පැවැත්වූ අන්දම පිළිබඳ දීර්ඝ වාර්තාවක් 1885 මැයි 1 දින සරසවි සඳරැස් පුවත පතෙහි ‘වෙසක් මස පුර පසලොස්වක් දින සහ කර්නල් එච්. ඇස්. ඕල්කට් තුමා’ යන හිසින් පළ විය. එයින් උපුටා ගත් කොටස් කීහිපයක් මෙසේ ය.'කලින් ප්‍රකාශ කර තිබුණු පරිද්දෙන් වෙසඟ පුර පසළොස්වක් දවස වූ ගිය මස විසි අට වෙනිදා සර්වඥයන් වහන්සේ ලෝ පහළ වූ දින සලකා ආණ්ඩුවේ සියළුම උසාවි කච්චේරි ආදිය වසා දමා නිවාඩු දවසක් කරන ලද්දේයි.සර්වඥ යන් වහන්සේ ලෝ පහළ වූ මෙම පුර පසළොස්වක දින කොයි කාලවලත් බෞද්ධයින් විසින් පාප ක්‍රියාවලින් දුරුව විවිධ පුණ්‍ය ක්‍රියාවල යෙදෙන දවසකි. නමුත් මේ පසුගිය වෙසක්පුර පසළොස්වක් දවස ආණ්ඩුව විසින් නිවාඩු දිනයක් කළ බැවින් ඒ පී
‍්‍රතිය කරණ කොට ගෙන අතිශයින් ම ලක්දිව නානාදිග්භාග වාසී බෞද්ධයන් විසින් නොයෙක් පුණ්‍යකර්ම කිරීමෙන් හා මහත් පී‍්‍රතියෙන් කල්ගත කළ බව දැන ගතිමු.'කොළඹ පරමවිඥානාර්ථ බෞද්ධ සමාගමේ සාමාජිකයින් විසින් කලින් ව්‍යවස්ථා කරගෙන මේ පත්‍ර මාර්ගයෙන් ප්‍රකාශ කළ ෂඩ්වර්ණ සර්වඥ රශ්මිය ප්‍රකාශ කරන කොඩිය කොළඹ විද්‍යෝදය පිරිවෙණෙහි ද කොටහේනේ දීපදුත්තම විහාරස්ථානයෙහි ද බොරැල්ල හුණුපිටිය ආදී කොළඹ පිහිටි අන්‍ය විහාරස්ථාවල ද, කැලණි විහාරය ආදී ස්ථානවල ද මනොහර ලෙස ඔසවන ලද්දේ යි. කොළඹ පරමවිඥානාර්ථ බෞද්ධ සභා ශාලාවේදී කොඩියක් නගන ලදී.බොරැල්ලේ පටන් විසිතුරු පෙළහරක් කොටහේනේ දීපදුත්ත විහාරයට ගෙනයන ලද්දේ යි. පංචිකාවත්තේ පටන් බොරැල්ලේ පන්සලට පෙළහරක් ගෙන යන ලද්දේ යි. කොම්පඤ්ඤ වීදියේ සිට පෙළහරක් විද්‍යෝදය පිරිවෙණට ගෙනයන ලද්දේ යි. ලුණු පොකුණ පළාතේ සිටන් කොටහේනට පෙළහරක් ගෙන යන ලදී.‘රාත්‍රී භාගයේ කොටහේනේ දීපදුත්තාරාම විහාරස්ථානයෙහි මොහොට්ටිවත්තේ ගුණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් ධර්ම දේශනාවක් කරන ලද්දේ යි. සිද්ධාර්ථ කුමාරයාණන්ගේ උප්පත්තිය සහ මේ නිවාඩු දවස සම්බන්ධ වැදගත් කරුණු මේ දේශනාවේ සඳහන් විය. දවස මුළුල්ලේ ම විද්‍යෝදය පිරිව
ෙණේ ධර්ම දේශනා පවත්වන ලදී. රාත්‍රී භාගයෙහි දී සිප්කඩුවේ නායක ස්වාමීන්වහන්සේ සිද්ධාර්ථ ගෞතම කුමාරයාණන් ලෝ පහළ වූ ආකාර, සර්වඥ පද ප්‍රාප්ත වූ ආකාර ආදිය ප්‍රකාශ කරන ධර්ම දේශනාවක් කළේ ය.නීල :  බුද්ධ ශරීරයේ කෙස්‌ ලොම් ආදියෙන් විහිදී ගිය වර්ණය.පීත  :  බුද්ධ ශරීරයේ සම තුළින් විහිද ගිය වර්ණය.ලෝහිත : බුද්ධ ශරීරයේ ලේ මස්‌ ආදිය තුළින් විහිදී ගිය වර්ණය.' ඕදාත : බුද්ධ ශරීරයේ ඇට සහ දත් තුළින් විහිද ගිය වර්ණය.මාංඡේෂ්ඨ :  බුද්ධ ශරීරයේ අතුල්ල පතුල්ල තොල් වලින් විහිද ගිය වර්ණය.ප්‍රභාෂ්වර :මේ සියලු වර්ණයන්ගේ එකතුවප්‍රමිතියඅප රටේ දී නිර්මාණය වී භාවිතයට පත් බෞද්ධ කොඩිය 1956 වර්ෂයේ කොළඹ දී පැවැත් වූ ලෝක බෞද්ධ සංගමයේ ආරම්භක රැස්වීමේ දී ලෝක බෞද්ධ ප්‍රජාවගේ ම කොඩිය වශයෙන් ඒකඡන්දයෙන් සම්මත විය. 1987 දී ප්‍රමිති ගත වූ කෙටුම්පතෙහි සම්මත වූ බෞද්ධ කොඩිය අන්තර්ජාතික කොඩියක් වශයෙන් ධජ විශේෂඥයන් විසින් අනුමත කරන ලදී.‘බෞද්ධ කොඩිය පිළිබඳ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති පිරිවිතර’ කෙටුම් පතෙහි කොඩියේ සැළසුම දැක්වෙන්නේ මෙසේය.3.1 කොඩියේ හැඩ සෘජුකෝණාස්‍රාකාර විය යුතු ය.3.2 කොඩියේ පළල හා දිග අතර අනුපාතය
2:3 විය යුතු ය. දිග මැනිය යුත්තේ කොඩිය එසවීමට යොදා ඇති කොපුව ඇතුළත් නොවන ලෙස ය. කොඩිවල ප්‍රමාණ සඳහා නිර්දේශිත මාන සමහරක් ‘ආ’ පරිශිෂ්ඨයේ දී තිබේ.3.3 කොඩිය, සමාන සිරස් තීරු හයකින් විය යුතු ය. කොඩිය ඔසවන කෙළවරේ සිට පිළිවෙල විය යුත්තේ නීල = නිල්, පීත = කහ, ලෝහිත = රතු, ඔදාත = සුදු සහ මාංජ්‍යෙෂ්ඨ = රතු මිශ්‍ර කහ යනුවෙනි. ප්‍රභාස්වර ලෙස හැඳින්වෙන හය වන තීරුවෙහි මෙම වර්ණ පහ තිරස්ව එකක් යට එකක් පිහිටන සේ සමාන ප්‍රමාණවලින් මෙම පිළිවෙළට ම තිබිය යුතු අතර නිල් වර්ණය උඩ කෙළවරෙන් තිබිය යුතු ය.4.1 පියවි ඇසින් පරීක්ෂා කළ විට කොඩියේ වර්ණ හා මන්සෙල් ක්‍රමයෙන් දක්වා ඇති 1 වන වගුවේ සඳහන් අදාල වර්ණ අතර දෘශ්‍යමාන වන වෙනසක් නොතිබිය යුතු ය.4.2 කොඩියේ වර්ණ පිළිබඳ මත භේදයක් ඇති වුන අවස්ථාවක දි එය වර්ණ මනින උපකරණයක් භාවිතයෙන් නිර්ණය කළ යුතු ය.5.0 නිර්මාණය5.1 දාර, තීරු එකතු කර මැසීම හා කොපුව මැසීම ආදී යන්ත්‍ර මගින් සිදු කරන සියලු මැසීම් සඳහා අගුල් මැස්ම යෙදිය යුතුය. මිලිමීටර් 10 ක තිබිය යුතු මැහුම් ගණන 4කට වඩා නො අඩු විය යුතුය.5.2 කොඩියේ නිල් සිරස් තීරුව ඇති පැත්තේ කොපුවක් මසා තිබිය යුතු ය. මෙම කොපුවෙහි පළ
ල සිරස් තිරුවක පළලින් තුනෙන් පංගුවක් නොඉක්ම විය යුතුය.5.3 එළිමහන් භාවිතය සඳහා නිෂ්පාදනය කරනු ලබන කොඩිවල කොපුව දෙකෙළවර ගිරිවර දෙකක් (කොඩිය ඔසවන්නට රඳවන කොටස් ) තිබිය යුතු ය. මල නොබැඳෙන ද්‍රව්‍යයකින් ගිරිවරය සෑදිය යුතුය.තොග වශයෙන් නිෂ්පාදනය කරන අවස්ථාවලදී භාවිතා ක්‍රමවේද ආදිය මෙහි සඳහන් කොට තිබේ.‘බෞද්ධ කොඩිය පිළිබඳව ශ්‍රී‍්‍ර ලංකා ප්‍රමිති පිරිවිතරයෙහි’ ද අත්‍යවශ්‍යම සාධකයක් වූ බෞද්ධ කොඩියේ භාවිතය පිළිබඳ කිසිදු සඳහනක් නොමැත. එම නිසා ඒ ආදී කරුණු සංශෝධන කර නැවත කෙටුම්පත් කිරීමට කාලය එළඹ ඇත.මූලාශ්‍රයයෝ(1) 1885 - 86 සරසවි සඳරැස(2) වෙසක් නිවාඩුව හා බෞද්ධ කොඩිය(3) ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ පුනරුදය(4) ධම්මසංඝණීප්පකරණට්ඨ කථාව(5) දිනමිණ - 1985 .2.8(6) සිංහල විශ්ව කෝෂය - 8 කාණ් ඩය(7) බෞද්ධ කොඩිය පිළිබඳ ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති පිරිවිතර(8) සිංහල පුවත්පත් සඟරා ඉතිහාසය - 7බාහිර සම්බන්ධBuddhist flag හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.Buddhist flag at ලෝකයේ කොඩිGeneral Buddhist symbolsසිතියමදඹුල්ල ගල්කිරියාගම ජාතික නාමල් උයන හා රෝස තිරිවානා කන්ද පිළිබඳ පුරාවෘත්තය
ක්‍රිස්තු පූර්ව තුන් වැනි සියවසේ දේවානම් පියතිස්ස රජුගේ කාලය දක්වා විහිදෙයි.අනුරාධපුර යුගයේ පෞරාණික නටඹුන් ‍රැසක් පවතින මෙහි බෝධිඝර, පෞරාණික ගල් පඩි හා ගල් කණු ආදියෙන් සමන්විතයි. වසර කෝටි 50 ක් පැරණි ශාක පොසිල රැසක් හා වසර 2000 ක් පමණ පැරණි ඉතිහාසයක් නාමල් උයන සතුය. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 924 දී ශ්‍රී ලංකාවේ රජ කළ දප්පුල නම් රජු විසින් මිනිසුන් සඳහා වූ අභය භූමියක් ලෙස නාමල් උයන නම් කර ඇති බව නාමල් උයනට පිවිසෙන ආඩියාගල මාර්ගයේ ඇති සෙල් ලිපියේ සඳහන් වේ.නා මලඅක්කර 760 කින් සමන්විත ජාතික නාමල් උයනේ පරිසර පද්ධති රැසක් දක්නට ලැබෙයි. ශ්‍රී ලංකාවේ එකම ස්ථානයක වැඩිම නා ගස් ප්‍රමාණයක් ඇති ස්ථානය ද මෙය වේ. මෙහි ප්‍රමුඛතම ශාකය නා වන අතර බටු නා, දිය නා ආදි විශේෂයන්ද ඇත.ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වෘක්ෂය ලෙස නම් කළ නා ගසට අමතරව නාමල් උයන තුළ හල්මිල්ල, කළුවර, මිල්ල ආදි ශාක රැසක් ද දක්නට ලැබෙයි. අපේ රටට ආවේනික වූ හා ආවේනික නො වූ පක්ෂි වර්ග 18ක් ඇති බවත් ඖෂධීය ශාක විශේෂ 72 ක් හා කෘමි විශේෂ 75 ක් ඇති බවත් පර්යේෂණ මගින් අනාවරණය වී තිබේ.පුරා විද්‍යා රක්ෂිතයක් ද වන නාමල් උයන කරුණු 5ක් යටතේ පුරා විද්‍යාත්මක අතින් වැද
ගත් වේ. ජාතික නාමල් උයනේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයට අයත් වසර කෝටි 50 ක් පමණ පැරණි යැයි විශ්වාස කෙරෙන රෝස තිරිවාන නිධියක් ද පවති.මෙය දකුණු ආසි‍යාවේ ඇති පැරණිතම හා විශාලතම රෝස තිරිවාන නිධිය ලෙස ද හැදින්වේ. තිරිවාන නිධිය තුළ "ආගනේය "නම් පාෂාණ විශේෂය ඇති බවත් පර්යේෂණ මගින් සනාථ ක‍රගෙන ඇත.පුරා විද්‍යාගවේෂකයෙකු වන බන්දු වීර‍වර්ධන මහතා 2002 ජනවාරි මස දී වසර කෝටි 25 ක් පැරණි ශාක පොසිල ඇති බව ජාතික නාමල් උයන තුළ කළ පර්යේෂණ වලින් තහවුරු කර ගෙන ඇත.ඔහුගේ නිගමනයට අනුව මෙහි අක්කර 20 ක භුමි භාගයක පොසිල විසිර තිබේ. පුරා විද්‍යාත්මක, අධ්‍යාපනික හා පාරිසරික වටිනාකමකින් යුතු ජාතික නාමල් උයනේ සුවිශේෂ පස් වර්ග 3 ක් ද ඇති බව පර්යේෂණවලින් තහවුරු වී ඇත.නාමල් උයනේ අසිරිය වැඩි කරනුයේ රෝස තිරිවාන නිධිය  නිසාය. මෙය අක්කර 250 ක් පමණ පෙදෙසක විසිර ඇත. පුරා විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලට අනුව රෝස තිරිවාන වලින් නිපැයු   පබළු හමුවී ඇති අතර මෝගල් අධිරාජ්‍යයාගේ පෙම්වතිය සිහිවීම සඳහා ඉදි කළ ටජ් මහල් මන්දිරයේ ජනේල අලංකාර කිරීමට ද රෝස තිරිවාන යොදා ගෙන ඇති බව සනාථ වී ඇත. පරිගණක අමතර කොටස් සඳහා හා වාහනවල වින්ඩිස්ක්‍රීන් සඳහාත් රෝස තිර
ිවාන යොදා ගැනේ.                  සංරක්ෂිත වනාන්තරයක් වන ජාතික නාමල් උයන මේ වන විට ජනාධිපති පරිසර සම්මානලාභී වනවාසී රාහුල හිමියන්ගේ භාරකාරත්වයෙන් පවතී. උන්වහන්සේ නාමල් උයන සංරක්ෂණය කරවීමට දක්වන මෙහෙය පරිසර හිතකාමීන්ගේ ප්‍රශංසාවට ලක්වී ඇත.මුලාශ්‍ර(විජය පුවත්පත අනුග්‍රහයෙන් )මේ අඩවියත් බලන්නශ්‍රි ලංකාවේ ජාතිකත්වය ව්‍යාකරණ, ‍ශෛලිය, සංගතිය, ස්වාස්ථය හෝ අක්ෂර වින්‍යාසය අරභයා මෙම පිටුව විෂයයෙහි පිටපත-සංස්කරණය සිදු කිරීම අවශ්‍ය බව පෙනේ. එය සංස්කරණය කිරීමෙන්  ඔබ හට උපකාර විය හැක. (2022 අගෝස්තු) (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)පතොක්කාලීන ව්‍යාප්තිය: 35–0 Ma PreЄЄOSDCPTJKPgNLate Eocene - RecentVarious Cactaceaeවිද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය රාජධානිය:ශාක:Vascular plantClade:සපුෂ්ප ශාකClade:Eudicotsගෝත්‍රය:Caryophyllalesකුලය:CactaceaeJuss.[1]SubfamiliesCactoideaeMaihuenioideaeOpuntioideaePereskioideaeSee also Classification of the Cactaceaeපර්යාය නාම(ය)[2]Opuntiaceae Desv.Leuchtenbergiaceae
Salm-Dyck ex Pfeiff.Cultivated cacti in the Singapore Botanic GardensMany species of cactus have long, sharp spines, like this Opuntia.පතොක්රාජකීය උද්භිද උද්‍යානය, පේරාදෙණිය, ශ්‍රී ලංකාවවිද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයලෝකයේ ඕනෑම කාලගුණික තත්වයක් යටතේ නොනැසී වර්ධනය විය හැකි ශාක විශේෂ අතරින් පතොක් ශාකයට හිමි වන්නේ සුවිශේෂ ස්ථානයකි.ග්‍රීක භාෂාවෙන් කෑක්ටෝස් හෙවත් කටු ගස නාමයෙන් හදුන්වන මෙම ශාකය ඉංශ්‍රීසි භාෂාවෙන් හදුන්වන්නේ කැක්ටස් යනුවෙනි. දැනට හෙළිදරව් වී ඇති අයුරින් පතොක් වසර මිලියන 20 සිට 30 දක්වා වූ ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියයි.උද්භිත විද්‍යාඥයන්ගේ ගණන් හිලව්වලට අනුව මේ වන විට ලොව පුරා ඇති පතොක් විශේෂ  සංඛ්‍යාව 2500 කට වැඩි වෙයි. මේවායින් වැඩි හරියක් සොයාගෙන ඇත්තේ ආක්ටික් අර්ධ ගෝලයේ සහ මැද පෙරදිග රටවලිනි. සාමාන්‍යයෙන් පතොක් ගස තනි පුඩුවක හැඩැති දිදාලයක් තරම් මමිලාරියා නම් විශේෂයේ සිට Giant Cactus හෙවත් යෝධ පතොක් නම් අඩි 50 ක් පමණ උස විශේෂය දක්වා පුළුල් පරාසයකට අයත් වන අතර පතොක් බොහෝමයක් විශේෂ බැලූ බැල්මෙහි කිසිදු දීප්තිමත් බවක් හෝ ඔපයක් ඈති වර්ග නොවේ.එසේ වුවත් සමහර විශේෂ මැණික් ම
ෙන් දීප්තිමත් බවකුත් මුතු ඇටයක ඔපවත් බවකුත් ගනී.බොහෝ සෙයින් කුඩා වගේම අලංකාර බවින් ද පිරිපුන් පතොක් මල්වල ලක්ෂණ විශේෂයෙන් විශේෂයට වෙනස් ආකාරයක් ගන්නා බව උද්භිද විද්‍යාඥයන්ගේ මතයයි. සමහර පතොක් මල් අරුණෝදයෙහි සිට සන්ධ්‍යා කාලය තෙක් පවතින අතර තවත් සමහර ඒවා මාස ගණනාවක් තිස්සේ පර නොවී පවතී.උද්භිද විද්‍යාඥයින්ගේ හෙළිදරව් කිරීමට අනුව මේවායේ බීජ අවුරුදු ගණනාවක් යනතුරු වුවත් නොනෑසී පැවතීමත් පතොක් ගසේ අහක දමන ඉතා කුඩා කැබැල්ලක් වුව පැළවීමට ඇති හැකියාවත් නිසා ඕනෑම කාලගුණික වෙනස්කමක් යටතේ වැඩෙන ශාක අතලොස්ස අතරට පතොක් ගස ද එක්වෙයි.දැනට විද්‍යාඥයන් සොයාගෙන ඇති අන්දමට පතොක් ගස්වලට උෂ්ණත්වය Fahrenheit අංශක 40 සිට Fahrenheit අංශක 140 දක්වා දරාගත හැකිය.ඒ වගේම බොහොමයක් විශේෂවලට ජලය පොදක්වත් නැතිව වසර ගණනාවක් ම ජීවත්වීමේ හැකියාව පවතී. එසේම වර්ධනය වීමේ හැකියාවද ඇත.කටුක දේශගුණික තත්ත්ව මග හැරීමේලා අනුවර්තනය වී ඇති පතොක් ශාකයෙහි බොහෝමයක් විශේෂවල ජලය සංරක්ෂණය කර ගෑනීමට පත්‍රවල ඉටි ආවරණයක් තිබෙනු දැකිය හැකිය. එසේම අධික කර්කෂ දේශගුණික කාල පරිච්ඡේදවල දී පත්‍ර හැලීම ද සිදු කරයි. මේ කාලයේ දී ශාකයට වුවමනා ආහාර
නිපදවන්නේ ගසෙහි කඳෙනි. සැබවින්ම සෑම පතොක් විශේෂයකටම මූල පද්ධතිය ඉතාම ගෑඹුරටත් පුලුල්වත් පෑතිරී යයි.මෙයින් උපරිම පල ගන්නා පතොක් ශාකය වර්ෂා කාලයේ දී හෑකි තරම් ජලය එකතු කර ගෙන සංරක්ෂණය කර ගනී. අධික නියං කාලවල දී පත්‍ර සහ කද අසලට සංක්‍රමණය වන මෙම ජලය අනෙකුත් ඝ්‍රාවයන් සමග එක්ව ශාකයේ ජල අවශ්‍යතා සපුරයි.ජලය මිශ්‍රිත මෙම ඝ්‍රාවය පිපාසය සංසිදුවීම සදහා කොතරම් බලපෑමක් කරන්නේ ද කියහොත් එ0ගලන්ත ගුවන් නෑවියකු වූ එඩ්වින් සොල්වියර්ස් මුහුණ පෑ අත්දෑකීම් කදිම සාක්කියකි.1944 වසරේ එක්තරා දවසක ඔහු පදවාගෙන ආ ගුවන් යානය කාර්මික දෝෂයකට ලක් වී ඈරිසෝනියාවේ යුමා කාන්තාරයට කඩා වෑටුණු අතර එතෑන් පටන් පුරා දින පහකට පසු ඔහු ගලවා ගන්නා තෙක්ම ජීවත් වූයේ පළමු දිනයේ පතොක් ශාකයකින් ලබාගත් යුෂය පානය කිරීමෙනි.සෑබෑවින්ම දෑනුදු බටහිර අමෙරිකානු ,මෑක්සිකෝ සහ බටහිර ඉන්දීය ගෝත්‍රිකයෝ ඈතෑම් පතොක් විශේෂ ආහාර සදහා එක් රෑස් කොට තබා ගනිති.මෙහිදී ඈතෑම් පිරිස් මෘදු මොළොක් කුඩා කොටස් සහිත ඈතෑම් පතොක් විශේෂ කෙළින්ම කෑමට ගන්නා අතර තවත් පිරිසක් ව්‍යාංජන ලෙසින් කෑමට සකසා ගනිති.එසේ වුවත් බොහෝ දෙනකු නොදන්නා කරුණක් ද වෙයි.ඒ බොහොමයක් පතොක් ශ
ාකවල ඵලය රසවත් පලතුරක් බවය.එසේම දකුණු ඈමෙරිකානු ගව පට්ටි හිමියන් පතොක් ශාකය ඉන්ධනයක් ලෙසින් ද චීන සහ ඉරාන වෑසියන් විෂ බීජ නාශකයක් ලෙසින් ද උපයෝගී කර ගන්නා අතර ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්වීන්ස්ලන්ත සහ නිවුසවුත් වේල්ස් වෑසියෝ පතොක් ශාකයෙන් නිපදවන විසිතුරු භාණ්ඩ අලෙවියෙන් විශාල ආදායමක් උපයා ගනිති.මේ විදියට බෑලූ විට පතොක් ගස ඉතා ප්‍රයෝජනවත් ශාකයක් ලෙසින් පෙනී ගිය ද එය හිසරදයක් වන අවස්ථා ද නෑත්තේ නොවේ.ඒ අන් කිසිවක් නිසා නොව අධික ව්‍යාප්තිය නිසාය.උද්භිද විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන අන්දමට පතොක් විශේෂයේ ඕනෑම ශාකයකට වසර 75 කාලයක් තුළ අක්කර මිලියන 600 ක භූමී ප්‍රදේශයක් වසා දෑමීමේ හෑකියාව ඈත.මෙය තෘණ වර්ග හෑරුණු විට ලෝකයේ වඩාත්ම ශීඝ්‍ර ව්‍යාප්තියක් මෙන්ම වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරන ශාක විශේෂයයි.1952 වසරේ දී මෙම ශාකය මර්දනය කිරිමෙහිලා ඕස්ට්‍රේලියා විද්‍යාඥයෝ කෘමියෙකු යොදා එයින් සාර්ථක ඵල ලබා ගත්හ.එය කෙසේ වෙතත් කෝටි සංඛ්‍යාත ශාක ලෝකයෙහි පාරිසරික තුල්‍යතාවත් ජීවයේ අඛණ්ඩතාව පවත්වා ගෑනීමත් කෙරෙහි වෑදගත්ම ස0ධිස්ථානයක් ලෙසින් සෑලකෙන්නේ පතොක් ශාකයයි.පතොක් ගස වර්ෂාව සහ දිනෙන් දින විනාශ වී යන බොහොමයක් වනාන්තර පුනරුප්ථාපනය ක
ෙරෙහිත් බලපෑම් කල හෑකි ශාකයක් ලෙසින් සෑලකෙන අතර මේ වනවිටත් බොහොමයක් උද්භිද විද්‍යාඥයන් මේ පිළිබද පර්යේෂණ අරඹා ඈතෑයි හෙළි වී තිබේ.ඒ මොනවා වුණත් උද්භිද විද්‍යාඥයන් පැහැදිලිවම පෙන්වා දෙන එක් දෙයක් තිබේ. ඒ ලෝක විනාශයක දී අවසන් වශයෙන් මෙලොවින් සමුගන්නා ජීව දර්ශකය පතොක් බවයි.සටහන්මූලාශ්‍ර↑ Angiosperm Phylogeny Group (2009), "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III", Botanical Journal of the Linnean Society 161 (2):  105–121, doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x ↑ Org, Registry-Migration.Gbif (Feb 14, 2017), Cactaceae, GBIF Secretariat: GBIF Backbone Taxonomy, doi:10.15468/39omei, https://www.gbif.org/species/2519, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය April 16, 2017 භාහිර සබැඳි පතොක් හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇතපතොක් at Curlie Cactaceae Programme, 2018-05-14, http://www.ru.ac.za/centreforbiologicalcontrol/programmes/cactaceaeprogramme/, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2021-12-02 තක්සෝන හැඳිනුම්Wiki
data: Q14560Wikispecies: CactaceaeAPNI: 54610ATRF: CactaceaeCoL: 7HSEoL: 4228EPPO: 1CACFFloraBase: 22872FNA: 10141FoAO2: CactaceaeFoC: 10141Fossilworks: 55420GBIF: 2519GRIN: 186iNaturalist: 47903IPNI: 30000028-2IRMNG: 115980ITIS: 19685NBN: BMSSYS0000694711NCBI: 3593NZOR: 120d98c6-8ebd-48f3-9fd0-ecad33439bfaOpen Tree of Life: 584111POWO: urn:lsid:ipni.org:names:30000028-2Tropicos: 42000071VASCAN: 102VicFlora: 523b1564-82fb-415a-8445-2289d4de7788Watson & Dallwitz: cactaceaWFO: wfo-7000000098WoRMS: 414774අධිකාරී පාලනය ජාතික පුස්තකාලGermanyIsraelUnited StatesJapanCzech Republicවෙනත්NARAවර්ජීනියා වුල්ෆ්උපතඇඩ්ලින් වර්ජිනියා ස්ටීවන්25 ජනවාරි 1882(1882-01-25)කෙන්සිංටන්, ලන්ඩනය, එංගලන්තය, එරාවිපත28 March 1941(1941-03-28) (වයස 59)ඌස් නදිය, ලුවිස්, නැගෙනහිර සසෙක්ස්, එංගලන්තය අසබඩවෘත්තියනවකතාකරු, නිබන්ධක, ප්‍රකාශක, විචාරකසංගණ්‍ය  කෘතිය(න්)ටු ද ලයිට්හවුස්, මිසිස් ඩැලොවේ, ඔර්ලන්ඩෝ: අ බයෝග්‍රෆි, අ රූම් ඔෆ් වන්ස් ඕන්කලත්‍රයා(යන්)ලෙනඩ් වුල්ෆ්(වි. 1912–1941; ඇයග
ේ මරණය)ආභාෂය ලැබූයේවිලියම් ෂේක්ස්පියර්, ජෝර්ජ් එලියට්, ලියෝ ටොල්ස්ටෝයි, මාර්සෙල් ප්‍රොස්ට්, ඇන්ටන් චෙකොෆ්, එමිලි බ්‍රොන්ටි, ඩැනියල් ඩෙෆෝ, ජේම්ස් ජොයිස්, ඊ. එම්. ෆර්ස්ටාඇඩ්ලින් වර්ජිනියා වුල්ෆ් ( 25 ජනවාරි 1882 – 28 මාර්තු 1941) යනු විසිවන සියවසෙහි අග්‍රගණ්‍ය නව්‍යවාදී සාහිත්‍යමය තැනැත්තන් අතුරින් එක් අයෙකු ලෙසින් සැලකෙන ඉංග්‍රීසි ලේඛිකාවකි. යුද්ධ අතරමැද කාලයේදී, වුල්ෆ් ලන්ඩන් සාහිත්‍යමය සමාජයෙහි සැලකිය යුතු තැනැත්තියක් වූ අතර බ්ලූම්ස්බරි කණ්ඩායමෙහි සාමාජිකාවක්ද වූවාය. ඇයගේ ඉතාමත් ජනප්‍රිය කෘතීන් අතර වූයේ මිසිස් ඩැලොවේ (1925), ටු ද ලයිට්හවුස් (1927) සහ ඔර්ලන්ඩෝ (1928) යන නවකතාද,  එහි ජනප්‍රිය ආප්ත වාක්‍යය වූ , "අ වුමන් මස්ට් හෑව් මනි ඇන් අ රූම් ඔෆ් හර් ඕන් ඉෆ් ෂී ඊස් ටු රයිට් ෆික්ෂන්" ("ප්‍රබන්ධ කතා රචනය කිරීමට නම් ගැහැණියකට මුදල් සහ ඇයගේම වූ කාමරයක් තිබිය යුතුයි") හා සමගින් පොතක් තරම් දිගු රචනයක් වූ අ රූම් ඔෆ් වන්ස් ඕන් (1929) ද විය.මුල් දිවියජූලියාගේ නැන්දණියවූ  ජූලියා මාගරට් කැමරන්, විසින් රචිත වුල්ෆ් ගේ මව වූ ජූලියා ස්ටීවන්ගේ ඡායාරූපමය ආලේඛ්‍ය චිත්‍රයශ්‍රීමත් ලෙස්
ලි ස්ටීවන් සහ ජූලියා ප්‍රින්සප් ස්ටීවන් (විවාහයට පෙර ජැක්සන්) ට දාව 1882 දී ලන්ඩනයෙහිදී  වර්ජීනියා වුල්ෆ් මොලාව බිහි වූයේ ඇඩ්ලින් වර්ජිනියා ස්ටීවන් යන නමිනි. වර්ජිනියාගේ පියා, ශ්‍රීමත් ලෙස්ලි ස්ටීවන් (1832–1904), යනු සංගණ්‍ය ඉතිහාසඥයෙක්, ලේඛකයෙක්, විචාරකයෙක් සහ කඳු නගින්නෙක් විය.[1] හෙතෙම  ජාතික චරිතාපදාන ශබ්දකෝෂය යන කෘතියෙහි සංස්කාරක වූ අතර, වුල්ෆ්ගේ පසුකාලීන පර්යේෂණාත්මක චරිතාපදාන කෙරෙහි මෙම කෘතිය බලපෑම් එල්ල කලේය.වර්ජිනියාගේ මව ජූලියා ස්ටීවන් (1846–1895) යනු ඉන්දියාවෙහිදී ආචාර්ය ජෝන් සහ මාරියා පැට්ල් ජැක්සන්ට දාව උපන් කීර්තිමත් රූප සුන්දරියක් විය. ඇය, කීර්තිමත් ඡායාරූපශීල්පිනියක් වූ ජූලියා මාගරට් කැමරන් විවාහයට පෙර පැට්ල් ගේ ලේලියද වූවාය. සිය මව හා සමගින් පදිංචිය වෙනස් කොට එංගලන්තය වෙත පැමිණි ජූලියා, එහිදී එඩ්වඩ් බර්න්-ජෝන්ස් වැනි ප්‍රාග්-රාෆියලයිට් චිත්‍රශිල්පීන් සඳහා නිරූපිකාවක් ලෙසින් කටයුතු කලාය.[2]22 හයිඩ් පාක් ගේට්, කෙන්සිංටන් හි වූ සාක්ෂර සහ වැදගතුන්ගේ ආශ්‍රය සහිත ඔවුන්ගේ ගෘහස්තයෙහිදී ඇයගේ දෙමව්පියන් වෙතින් වුල්ෆ් අධ්‍යාපනය ලැබුවාය. ඇයගේ දෙම්ව්පියන් එක් එක් දෙනා පෙරදී විවා
හ වී සිට වැන්දඹු බවට පත්වූ අයවළුන් වූ අතර එම නිසාම ගෘහස්තයෙහි විවාහ තුනක දරුවන් ජීවත් වූහ. ඇයගේ පළමු ස්වාමිපුරුෂයා වූ හර්බට් ඩක්වර්ත් ගෙන් ජූලියා හට ජෝර්ජ්, ස්ටෙලා, සහ ජෙරල්ඩ් ඩක්වර්ත් නමින් දරුවන් තිදෙනෙක් සිටියහ.  ලෙස්ලි පළමුව විවාහව සිටියේ,  විලියම් තැකරිගේ දියණිය වූ හැරියට් මේරියන් (මිනි) තැකරි (1840–1875) හා සමගින් වන අතර, ඔවුනට ලෝරා මේක්පීස් ස්ටීවන් නමින් සිටි එක් දියණිය  මානසිකව අබල බවට ප්‍රකාශ කෙරී, 1891 දී මානසික ආබාධිතයන් සඳහාවූ ආයතනයකට යොමු කෙරෙන තෙක් පවුල සමග ජීවත් වූවාය.[3] ලෙස්ලි සහ ජූලියා එක්ව වැනෙසා ස්ටීවන් (1879), තෝබි ස්ටීවන් (1880), වර්ජිනියා (1882), සහ ඒඩ්රියන් සටීවන් (1883) නම් දරුවන් සතර දෙනෙක් ලදහ.සංස්කාරකයෙකු, විවේචකයෙකු, සහ  චරිතාපදානකරුවෙකු ලෙසින් ශ්‍රීමත් ලෙස්ලි ස්ටීවන්ගේ ප්‍රභූත්වය හා විලියම් තැකරි හා ඔහුගේ පැවැති සම්බන්ධතා හේතුවෙන්, වික්ටෝරියානු සාහිත්‍යමය උසස් සමාජයෙහි ආභාෂයන් පිරි පරිසරයක ඔහුගේ දරුවන් ඇති දැඩි කරනු ලැබිණි . හෙන්රි ජේම්ස්, ජෝර්ජ් හෙන්රි ලුවිස්, සහ ඇයගේ ගරු ඥාන පියා, ජේම්ස් රසල් ලොවෙල්, යන්නන් නිවෙස වෙත ආ ගිය අමුත්තන් අතුරින් සමහරක් වූහ. ජ
ූලියා ස්ටීවන්ද වැදගත් නෑදෑ මිත්‍රයන් සහිත වූවාය. මැරි ඇන්ටොනෙට්ගේ පරිවාරක ස්ත්‍රියකගෙන් පැවත එන ඇය,[තහවුරු කර නොමැත] ස්ටීවන් ගෘහස්තය වෙත ආ ගිය තවද ආගන්තුකයෙකුවූ ඇයගේ නැන්දණියද වූ ජුලියා මාග්‍රට් කැමරන්ද ඇතුළු ප්‍රාග්-රාෆියලයිට් චිත්‍රශිල්පීන් හා මුල් යුගයෙහි ඡායාරූපශීල්පීන් හමුවේ පෙනී සිටි නිරූපිකාවන් ලෙසින් වික්ටෝරියානු සමාජයෙහි නමක් දිනා සිටි රූප සුන්දරියන්ගෙන් සැදුනු පවුලකින් පැවත ආවාය. මෙම ආභාෂයන්ට පූරක වශයෙන් පැවැතියේ ස්ටීවන්ගේ නිවසෙහි වූ මහත්වූ පුස්තකාලය වන අතර මෙය ආශ්‍රයෙන් වර්ජිනියා සහ වැනෙසා හට සම්භාව්‍ය කෘතින් සහ  ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යය උගන්වන ලදි. ගැහැණු ලමුන්ට මෙන් නොව, ඔවුන්ගේ සොහොයුරන්වූ  ඒඩ්රියන් හා ජූලියන් (තෝබි) යන දෙදෙන කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලය වෙත යොමු කොට විධිමත් අධ්‍යාපනය ලබා දෙන ලද අතර, මෙම වෙනස් සැලකීම පිළිබඳව වර්ජිනියා අමනාපය දැක්වීය. සොහොයුරන්ගේ කේම්බ්‍රිජ් සම්බන්ධතා වලින් සෙහොයුරියන් වක්‍ර ප්‍රතිලාභ ලැබුයේ පිරිමි ලමුන් විසින් ඔවුන්ගේ නව පාණ්ඩිත්‍ය මිතුරන් ස්ටීවන්වරුන්ගේ විසිත්ත කාමරයට කැඳවාගෙන ආ බැවිනි.[තහවුරු කර නොමැත]එඩ්වඩ් බර්න්-ජෝන්ස්, 1866 විසින් ආලේඛණය
කෙරුණු ජූලියා ප්‍රින්සෙප් ස්ටීවන්වුල්ෆ්ගේ මතක සටහන් අනුව, ඇයගේ මහත් සෙයින් විචිත්‍ර ලමා කල මතකයන් ලන්ඩනය පිළිබඳ ඒවා නොව 1895 දක්වා සෑම ගිම්හානයක්ම  ගත කිරීමට පවුල විසින් භාවිතා කල  කෝන්වෝල්හී, සෙන්ට් අයිව්ස්  පිළිබඳ  ඒවා විය. ටොලන්ඩ් හවුස් නම්වූ ස්ටීවන්වරුන්ගේ ගිම්හාන නිවහන,  පෝර්ත්මින්ස්ටර්  බොක්කට   මුහුණ ලා තිබූ අතර, සුළු වෙනස්කම් සහිතව එය දැනුදු එතැන පවතියි. මෙම පවුල් නිවාඩු ගතකිරීම් පිළිබඳ මතකයන් හා භූදර්ශනයන් ගැන සංකල්පනයන්, විශේෂයෙන්ම ගඩ්‍රීවී ප්‍රදීපාගාරය පිළිබඳ මතකයන්, වුල්ෆ් විසින් පසුකාලීන වර්ෂයන්හී රචිත ප්‍රබන්ධයන්, වඩාත් සංගණ්‍ය ලෙසින්  ටු  ද  ලයිට්හවුස් කෙරෙහි ආවේදනයන් සැපයීය.වර්ජිනියා 13 වසරක් වියැති වෙත්ම, 1895දී ඇයගේ මවගේ හදිසි වියෝව සහ වසර දෙකකට අනතුරුව ඇතිවූ ඇයගේ අඩ-සොහොයුරිය ස්ටෙලාගේ මරණය,  වර්ජිනියා අත්විඳි බොහෝ  ස්නායු භංගත්ව අතුරින් පළමුවැන්න ඇතිවීමට හේතුකාරක විය. එසේවුවද,  1897 සහ 1901 අතරතුර,  ග්‍රීක්, ලතින්, ජර්මන් භාෂා සහ ඉතිහාසය පිළිබඳ අධ්‍යයන පාඨමාලා (සමහරක් උපාධි මට්ටමෙහි) කිංස් කොලේජ් ලන්ඩන් හී කාන්තා අධ්‍යයනාංශය වෙතින් හැදෑරීමට ඕ සමත් වූ අතර, මෙය තුලින
්, කාන්තා උසස් අධ්‍යාපනයෙහි මුල් ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන් අතුරින් සමහරක් වූ ක්ලාරා පේටර්, ජෝර්ජ් වෝර් සහ  ලිලියන් ෆේත්ෆුල් (කිංස් කාන්තා අධ්‍යයනාංශයෙහි විදුහල්පති සහ දුම්නැව් කාන්තාවන් අතුරින් එකෙකු  ලෙසින් ගැනුණු) වැන්නන් හා සම්බන්ධකම් පැවැත්වීමට ඇය වරම් ලද්දීය.1904 දී සිදුවු ඇගේ පියාගේ මරණය හමුවේ ඇය වඩාත් මානසික රෝගී තත්වයකට පත් වුවාය.මෙම මානසික විෂාදීය තත්වයට තම මව්පියන්ගේ මරණයන් මෙන්ම ඇයට තම අඩ-සොහොයුරන් දෙදෙනාවූ ජෝර්ජ් හා ජෙරල්ඩ් ඩක්වර්ත් යන දෙදෙනාගෙන්ම මුහුණපෑමට සිදුවු ලිංගික බලපෑම්ද හේතු විය. මෙම සිදුවීම් ඇයගේම ‘ අ ස්කෙච් ඔෆ් ද පාස්ට් ’ නම් කෘතියේ අන්තර්ගත වේ. වර්ජිනියා විවාහපත් වුයේ ප්‍රකට ලේඛකයකු වු ලෙනඞ් වුල්ෆ් සමඟය. ඒ 1912 දීය.වර්ජීනියා ඇගේ අවසාන නවකතාවේ (බිට්වීන් ද ඇක්ට්ස්) අනුපිටපත ලිවීමෙන් අනතුරුව වඩා දරුණු විෂාදය තත්වයකට ගොදුරුවිය. යුද්ධය, ලන්ඩන් හි තම නිවාස විනාශයට පත්වීම සහ තම මිතුරකුගේ වෙනස් වීම් වැනි තත්ව නිසා ඇය වඩවඩාත් දරුණු මානසික රෝගී තත්වයකට පතුවුවාය. එහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇය 1941 මාර්තු 28 වන දින තම කබා සාක්කු වල පාෂාණ පුරවාගෙන ‘ඌස්’ නම් නදියේ ගිලී සිය දිවි නසා ග
ත්තාය.සටහන්↑ ඇලන් බෙල්, "ස්ටීවන්, සර් ලෙස්ලි (1832–1904)", ඔක්ස්ෆර්ඩ් ඩික්ෂනරි ඔෆ් නැෂනල් බයෝග්‍රෆි, ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාල මුද්‍රණාලය, සැප් 2004; මාර්ගගත සංස්, මැයි 2006↑  ජූලියා ප්‍රින්සෙප් ස්ටීවන් පිළිබඳ ස්මිත් කොලේජ් පුස්තකාල චරිතාපදානය, http://libproxy.smith.edu/libraries/libs/rarebook/exhibitions/stephen/31a.htm, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2012-05-22 ↑ රොබට් මෙයර්, 1998, කේස් ස්ටඩීස් ඉන් ඇබ්නොර්මල් බිහේවියර්, ඇලින් ඇන්ඩ් බේකන්සමකාසන්න, සමකාසන්න & ශීත කලාපයකලාප අනුව උෂණ්තවය වෙනස් වීම ඉහත සිතියමෙන් දැකවේ.භූගෝලීය කලාප යනු ලෝක ගෝලය මත ඇති අක්ෂාංක කලාප 5 කි. මෙහි වෙනස්කම් සදහා කාලගුණයද, හිරුගේ බලපෑමද හේතුවේ.උතුරු ශීත කලාපය - ආක්ටික් වෘත්තයඋතුරු සෞම්‍ය කලාපය - ආක්ටික් වෘත්තය හා කර්කටක නිවර්තනය අතරසමකාසන්න කලාපය - කර්කටක හා මකර නිවර්තන අතරදකුණු සෞම්‍ය කලාප - මකර නිවර්තනය හා ඇන්ටාටික් වෘත්තය අතරදකුණු ශීත කලාපය - ඇන්ටාක්ටික් වෘත්තයසමකාසන්න කලාපය, නිවර්ත කලාපය (Tropic) ලෙසද හදුන්වයි. සුර්යය කිරණ වසර පුරා මේ කාලාපයට පතිත වී ගිම්හාන සුර්යා නිවෘත්තිය (Summer Solstice)
උදාවේ. මෙ කලාපය පෘථිවියේ උෂ්ණාධික කලාපය වේ. තෙත් හා වියළි වශයෙන් සෘතු 2 ක් ඇත. මේ කලාපයේ රටවල් වන්නේ අප්‍රිකාව, දකුණු ඉන්දියාව, දකුණු ආසියාව, ඉන්දුනීසියාව, ගිනිදේශය, උතුරු ඔස්ට්‍රේලියාව, මධ්‍යම ඇමරිකාව සහ දකුණු ඇම‍රිකාවය.සෞම්‍ය කලාපය තුළ හිරු එළිය කෙලින්ම පතිත නොවුණත් සෞම්‍ය කාලගුණයත් ඇත. සෘතු 4 ක් ඇත. වසන්ත, ගිම්හාන, සරත්, ශීශිර යන ඒවාය. උතුරු සෞම්‍ය කලාපයට අයිති වන්නේ මහා බ්‍රිතාන්‍ය, යුරෝපය, උතුරු ආසියාව, සහ උතුරු ඇමරිකාවයි. දකුණු සෞම්‍ය කලාපයට අයිති වන්නේ දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය, දකුණු ඇමරිකාව, දකුණු අප්‍රිකාවයි.ශීත කලාප තුළ මැදියම් හිරු පැයීම (midnight sun) වසරකට වරක් සිදු වේ. එක් දිනක් තුළදීම හිරු කිරණ ළගා වීම සිදු වේ. මෙම කලාප පෘථිවියේ ඇති සීතලම කලාපය වේ. උතුරු ශීක කලාපයට කැනඩාව, ඇලස්කාව, ග්‍රීන්ලන්තය, උතුරු ස්කැන්ඩිනේවියාව, උතුරු රුසියාව සහ ආක්ටික් වෘත්තය අයත්වේ. දකුණු ශීක කලාපයට ඇන්ටාක්ටිකාව, විලි හා ආජන්ටිනාවේ දකුණු කොටස් අයත් වේ.සටහන්|Geographical_zone|}දළදා පෙරහැරේ අලි ඇතුන්ශ්‍රී ලංකාවෙහි මහනුවර නගරයේ වාර්ෂිකව පවත්වන්නාවූ සම්ප්‍රදායික මහෝත්සවයක
ි,  සෙංකඩගල පෙරහැර මංගල්‍යයය.  මෙම මංගල්‍ය්‍ ශ්‍රී දළදා මාළිගාව සහ හතර මහා දේවාල මගින් සංවිධානය කෙරේ. වැලිවිට සරණංකර හිමි විසින් සෙංකඩගල  දේවාල පෙරහර සහ දළදා පෙරහැර එක්කර තනි පෙරහැක් සංවිධානය කිරීමෙන් මෙය ආරම්භවිය. ඇසළ පසළොස්වක පොහොය දිනයෙන් ඇරඹෙන ඇසල මංගල්‍යයේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය අංගය  නිකිණි මස පවත්වන්නාවූ පෙරහැර මංගල්‍යයයි. මෙම උළෙල, ශ්‍රී ලංකාවට අනන්‍ය වූ සංඛේතයක් බවට පත් වී ඇත. මෙය නර්තනයන්ගෙන් සහ අගනා ලෙස සරහූ හස්තීන්ගෙන් සමන්විත වූ බෞද්ධ උළෙලකි.මෙහි ගිනි බෝල කරුවන්ගේ නර්තන, කස කරුවන්, උඩරට නර්තන සහ අනෙකුත් විවිධ සංස්කෘතික නර්තනයන් ඇතුලත් වේ.පෙරහැරේ අලි ඇත්තු අධික ලෙස වියදම් කර නිමවූ මනරම් වස්ත්‍රයන්ගෙන් සැරසෙති.  මෙම උළලෙහි නිමාව සනිටුහන් වනුයේ නිකිණි පසළොස්වක දිනයේ පවත්වන සම්ප්‍රදායික දිය කැපීමේ මංගල්‍යයයෙනි.ඉතිහාසයඇසළ පෙරහැර මංගල්‍යය, 1885 වර්ෂවලදීඇසළ යනු ඇසළ සහ දළදා පෙරහැර යන දෙකෙහි විලයනයක් යැයි විශ්වාස කෙරේ .  ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස සිට පැවත එන ඇසළ පෙරහැර, වර්ෂාව සඳහා දෙවිවරුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටීම සඳහා පැවැත්වෙන චාරිත්‍රයකි.  ක්‍රි.ව. 4 වන සියවසේදී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිණි