LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ය යොදා දක්වනවා වගේම ඉතා විශාල සංඛ්‍යා ලියන්නේ ඍණ ලකුණ නොදා අවශ්‍ය කරන බලයේ අගය පමණක් දහයට මඳක් ඉහළින් ලිවීමෙන්. මෙහිදී 1.028 කියන්නේ දශමස්තානයට වමෙන් 1 හා සමග බිංදුවේ ඒවා 28ක් තිබීමයි. වෙනත් විදියකින් කිව්වොත් මේ කියන්නේ අංශක ටි‍්‍රලියන 10,000 ඒවා ටි‍්‍රලියනයක්), එය හිතාගැනීමටත් නොහැකි අධික උෂ්ණත්වයක්. මේ වෙන කොට විශ්වයේ ඝණත්වය ජලයේ ඝණත්වය වගේ 1.078 ගුණයක්. ඊළඟට තත්පරයකින් අංශූමාත‍්‍රයකදී විශ්වයේ ප‍්‍රමාණය 1050 ගුණයකින් පමණ, එනම් විශ්වය ගැලැක්සියක් තරමට ප‍්‍රමාණයෙන් වැඩිවුණා. සාමාන්‍යයෙන් මේ ප‍්‍රසාරණය තමයි බිග් බෑන්ග් නොහොත් මහා පිපිරීම යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ.මහා පිපිරුම් වාදය මුලින්ම ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ ජෝර්ජ් ගැමොව් නම් රුසියනු ජාතික විද්‍යාඥයාය. පසුව ඇබේ ලමේත්‍ර නම් ප්‍රංශ විද්‍යඥයෙක් එම මතය විස්ථාරණය කළේය. මොවුන් විශ්වය පිළිබඳ ප්‍රකාශ කළේ මෙවන් අදහසකි.ඈත අතීතයේ විශ්වයේ සියලු කොටස් එක්තැන්ව තිබිණි. එම කුඩා එකතුව තුල සිදූවූ මහා පිපිරුමකින් විශ්වයේ සියලු කොටස් විසිරී ගියේය. ඒ විසිරී ගිය කොටස් වලින් චක්‍රාවාට නිර්මාණය වූ මූලද්‍රවය පහළ විය.CERN ආයතනයේ ALICE උපකරණය භාවිතා කරන පර්යේෂක කණ
්ඩායමක් පෙන්වා දෙන්නේ විශ්වයේ මුල් අවධියේදී එය ඝනත්වයෙන් සහ උෂ්ණත්වයෙන් ඉතා වැඩි ද්‍රවයක් ලෙස පැවතුන බවයි.හැකි උපරිම ශක්තියෙන් ඊයම් න්‍යෂ්ටි ත්වරණයට ලක්කර එකිනෙක ගැටීමට සැලැස්වීමෙන් ALICE උපකරණය තුල දැඩි උෂ්නත්වයෙන් සහ ඝනත්වයෙන් යුත් උප-පරමාණුක අංශු සෑදීමට හැකි විය. මෙම අවස්ථාව විශ්වය බිහිවීමෙන් පසුව ප්‍රථම මයික්‍රෝ තප්පර කිහිපයට සමාන ය. මෙම පුංචි "මහා පිපිරුම" සිදුවීමේදී අංශක ට්‍රිලියන 10කට අධික උෂ්නත්වයක් ජනනය වූ බවද විද්‍යාඥයින් පවස යි.මෙවන් උෂ්නත්වයකදී සමාන්‍ය පදාර්ථ නම් උණු වී "සූපයක්" (soup) නිර්මාණය වේ. මෙය ක්වාක්-ග්ලූවෝන් ප්ලාස්මා (en:quark-gluon plasma) නම් වේ. මීට පෙර ඇමරිකාවේදී මීට අඩු ශක්ති යටතේ කල පර්යේෂණ වලදී පෙන්වා දුන්නේ මෙවන් අවස්ථාවලදී නිර්මාණය වන අංශු ද්‍රව ලෙස ක්‍රියා කරන බවයි. නමුත්  බොහෝ දෙනා අපේක්ෂා කලේ ක්වාක් ග්ලූවෝන් ප්ලාස්මාව වායුවක් ලෙස ක්‍රියා කරනු ඇතැයි කියා ය.මේ අනුව බලන කල මහා පිපිරුමෙන් පසුව විශ්වය ද්‍රවයක් ලෙස පැවතුන බව පැහැදිලි ය. මේ අතර විද්‍යාඥයින් නිරීක්ෂණය කල අනෙක් දේ නම් ‍මීට පෙර ‍භෞතික විද්‍යා ආකෘති වල පෙන්වා දුන්නාට වඩා වැඩි උපපමාණුක අංශු ප්‍
රමාණයක් නිෂ්පාදනය වීම යි.පෘථිවිය, මෙසේ පහල වූ අපේ චක්‍රාවාටයට අයත් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ එක් සාමාජිකයෙක් වේ.අමතර අංශුවමහාපිපිරීම සිදුවී ගතවූ පළමු තත්පරය තුළදී ශක්තිය මගින් අංශු (particles) මෙන්ම ප‍්‍රතිඅංශු (anti-particles) ද බිහිවුණා. එහෙත් එසේ බිහිවූ අංශු ප‍්‍රතිඅංශු සමග එකිනෙක හා ගැටුනු සැනින් ඒ දෙවර්ගයම එකිනෙකා විනාශ කළා. එහෙත් මෙහිදී අංශුවලට තරමක වාසියක් සැළසුණේ සෑම අංශු හා ප‍්‍රති අංශු කුට්ටම් බිලියනයකටම එක් අමතර අංශුවක් බිහිවූ නිසයි. මෙසේ බිහිවූ අමතර අංශු නොනැසී බේරුණා.ඒ අන්දමින් අමතර අංශුවක් බිහිවුනේ ඇයිදැයි විද්‍යාඥයන් හරියටම දන්නේ නැහැ. මෙසේ නොනැසී බේරුණු අංශු නොවන්නට බිහිවී තත්පරයක්වත් ගතවෙන්නටත් පෙරාතුව පදාර්ථ විශ්වය (material universe) නිමාවට පත්ව යාමට ඉඩ තිබුණා. අප අද දක්නා සමස්ත පදාර්ථ විශ්වයම ඇති වුණේ එසේ නොනැසී බේරුණු අංශු වලිනුයි. මේ අංශූ විශ්වය පවතිනතුරු පවතීවි. ඒ අනුව විශ්වයේ ඇති පදාර්ථ ප‍්‍රමාණය සදාකාලිකවම එක සමානයි.මහා පිපිරුම් වාදයෙන් ප්‍රකට වන කරුණුවිශ්වයේ අද පවත්නා මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ උපත සිදුවූ අයුරු.විශ්වය පුරා පැතිර ඇති ක්ෂුද්‍ර තරංග වල ප
සුබිම් විකිරණය සිදුවන ආකාරය.ස්ථාවර තත්ත්ව වාදයමෙම මතය මුලින්ම ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ ඔස්ට්‍රියානු ජාතිකයන් වූ හර්මන් බොන්ඩ් හා තෝමස් ගෝල්ග් යන විද්‍යාඥයින් දෙදෙනාය. පසුව බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ෆ්‍රෙඩ් හොයිල් එය තවත් පැහැදිලි කළේය.මේ මතයෙන් ප්‍රකාශ වන්නේ ඈත අතීතයේ සිට මේ දක්වා විශ්වය එකම ස්වරූපයෙන් පැවති බවත්, අනාගතයේ ද එම ස්වරෑපයෙන් ම පවත්නා බවත්ය.මෙම මතයෙන් ප්‍රකට වන මූලික අදහසවිශ්වයේ අැති චක්‍රාවාට නිරන්තරයෙන්ම ප්‍රසාරනය වෙයි.චක්‍රාවාට කලින් කලට අතුරුදහන් වෙයි.ඒ වෙනුවට නව චක්‍රාවාට පහල වෙයි.නව ස්ථාවර තත්ත්ව වාදයනව ස්ථාවර තත්ත්ව වාදය ඉදිරිපත් කිරීමට මුල් වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ෆ්‍රෙඩ් හොයිල්, ශ්‍රී ලාංකික විද්‍යාඥ චන්ද්‍රා වික්‍රමසිංහ, හා ඉන්දියානු ජයන්ත් නාලිකර් යන විද්වතුන්ය.මේ මතයෙන් ප්‍රකාශ වූයේ විශ්වය ආරම්භයක් නැති අසීමිත වයසක් ඇති දෙයක් බවයි. එහි අගක් මුලක් නැත. කාලය අතින් අසීමිතය. අපරිමිතය. එහි තැන් තැන්හි සිදුවන කුඩා පිපුරුම් නිසා එසේ සිදුවන ප්‍රදේශ ප්‍රසාරණය වේ.බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ස්ටීවන් හෝකින්ස් නම් විද්‍යාඥයා විශ්වය පිළිබඳව විස්තර කිරීමට ක්වො
න්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව උපයෝගී කරගෙන ඇත.ස්පන්දමාන විශ්ව වාදයමෙම නවතම මතය ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ විලියම් බොනර් නම් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික තාරකා විද්‍යාඥයා විසිනි.මේ මතයෙන් ප්‍රකශ වන්නේ විශ්වයේ මුල මැද හෝ අග නැති බව නොවේ. එය අනන්ත කාලයක් පවත්නා බවයි. එය අවස්ථාවක ඝන වස්තුවක් සේ එකට පැවතුණි. දැන් එය විසිරෙමින් පවතී. එසේ විසිර ගිය එය යළි එක්‍ රැස් වේ. යළිත් විසිරේ. යළි එක් රැස් වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය නොකඩවාම සිදුවේ.මේ මතය භෞතික විද්‍යවේ නියමයන්ටත්, අයින්ස්ටයින් හෙළි කළ සාපේක්ෂතා වාදයටත් බෙහෙවින් එකඟ බැව් පැවසේ. එහෙත් මෙය විශ්වයේ සම්භවය ගැන විස්තර නොකරයි.විශ්වය බිහිවූ ආකාරයහීලියම් හා හයිඩ්‍ර‍ජන් න්‍යෂ්ටි ඇතිවීමආරම්භයේදී ළදරු විශ්වයේ උෂ්ණත්වය ඉතාමත් ඉහළ මට්ටමකයි පැවතුණේ. ඒ උෂ්ණත්වය අංශක ටි‍්‍රලියනයේ ඒවා ටි‍්‍රලියන 10,000 ට වැඩියි. පදාර්ථ ඇතිකරගැනීමට නොහැකිව ‘ක්වාර්ක්’ (quarks)යනුවෙන් හැඳින්වෙන මූලික අංශු ඒ වෙන විට ඉතා උකු අංශු සූපයක තදින් කැළතෙමින් තිබුණා. ඉන්පසු විශ්වයේ වයස තත්පරයකින් අංශුමාත‍්‍රයක් වූ විට විශ්වයේ උණුසුම අංශක ටි‍්‍රලියන 10 දක්වා අඩුවුණා. එසේ උෂ්ණත
්වය අඩුවූ විට ක්වාර්ක් නමැති මූලික අංශු එකතුවීමෙන් ප්‍රෝටෝන් සහ නියුට්‍රෝන බිහිවුණා. ඉන්පසු විශ්වය බිහිවී විනාඩි තුනක් ගතවෙන විට විශ්වයේ උෂ්ණත්වය අංශක බිලියන 10ක් දක්වා අඩුවුණා. මේ උෂ්ණත්වයේදී ප්‍රෝටෝන් සහ නියුට්‍රෝන එකතුවීමෙන් හීලියම් න්‍යෂ්ටිත්, ඉතුරුවුණ ප්‍රෝටෝන් වලින් හයිඩ‍්‍රජන් න්‍යෂ්ටිත් හැදුනා.ප්‍රථම පරමාණු ඇතිවීමවිශ්වයේ වයස අවුරුදු 300,000ක් වූ විට විශ්වයේ උෂ්ණත්වය අංශක 3,000 කට පමණ අඩු වුණා. එවිට ප්‍රෝටෝන් තවත් අංශු වර්ගයක් වන ඉලෙක්ට්‍රොන සමග එක්වී ප‍්‍රථම පරමාණු, එනම් හීලියම් සහ හයිඩ‍්‍රජන් පරමාණු සැදුවා. එක ප්‍රෝටෝනයක් සහ එක නියුට්‍රොනයක් සහිත වූ හයිඩ‍්‍රජන් තමයි ඉතාමත් සරලම පරමාණුව. හීලියම් පරමාණුවට ප්‍රෝටෝන දෙකකුත්, නියුට්‍රෝන දෙකකුත්, ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකකුත් තියෙනවා. (විශ්වයේ ඇති සමස්ත පරමාණු සංඛ්‍යාවෙන් 60% ක්ම හයිඩ‍්‍රජන් පරමාණු වන අතර 8%ක් පමණ හීලියම් පරමාණුයි. ජීවය සඳහා අතිශයින් වැදගත්වන මූලද්‍රව්‍යද ඇතුළුව අනෙකුත් සියළු මූලද්‍රව්‍ය 89 ම ඇතිවූයේ ඉනික්බිතිව බිහිවූ තාරකා තුළයි. ඒ මූලද්‍රව්‍ය 89 ම සතු මුළු පරමාණු ප‍්‍රමාණය විශ්වයේ ඇති මුළු පරමාණු ප‍්‍රාමාණයෙන්
1% කට වඩා වැඩි නැහැ.)තාරකා බිහිවීමවිශවයේ ඇතිවුණු හයිඩ‍්‍රජන් මුලින්ම මීදුමක් වගේ වෙලා ඊට පස්සේ කැළැති කැළති දරණු ගැහෙන්නට පටන් ගත්තා. එසේ දරණු ගැහුණු හයිඩ‍්‍රජන් ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නිසා ගෝල බවට පත් වෙන්න පටන් ගත්තා. ලොකු වෙන්න ලොකු වෙන්න මේ ගෝලවල ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය තව තවත් වැඩි වුණා. ගුරුත්වාකර්ෂණය වැඩිවෙන පමණට තවතවත් හයිඩ‍්‍රජන් ඒ ගෝල කරා ආකර්ෂණය වුණා. එතකොට ඒ ගෝල තව තවත් ලොකු වුණා. එහෙම ලොකුවෙන්න ලොකු වෙන්න ගෝලවල සම්පීඩනයත් ඒ අනුව රත්වීමත් තව තව වැඩි වුණා. රත්වීම අතිශයින් ඉහළ මට්ට්මට පැමිණි විට ඒ දැවැන්ත හයිඩ‍්‍රජන් ගෝල ගිනිගෙන මව් තාරකා බවට පත්වුණා. අවකාශය පුරා හැම තැනකම ඒ විදියට දැවැන්ත මව් තාරකා ඇති වුණා.ගැලැක්සි හෙවත් මන්දාකිණි බිහිවීමවිශ්වයේ වයස අවුරුදු බිලියනයයි: ගැලැක්සි නොහොත් බිලියන ගණන් තරු සමූහගත වූ මන්දාකිණි බිහිවීමට පටන් ගත්තා. එතැන් සිට දිගින් දිගටම විවිධ ස්වරූපයේ සහ ප‍්‍රමාණයේ ගැලැක්සි බිහිවුණා. මේ විදියට අප වෙසෙන ක්ෂීරපථ (Milky way) ගැලැක්සියද ඇතුළුව ගැලැක්සි බිලියන ගණනාවක් ඇති වුණා. කලුවර රැයක දිලි දිලී මැණික් වගේ දිදුලන තාරකා බිලියන ගණනාවක් ඒ
හැම ගැලැක්සියකම එක්ව තිබුණා. අපේ ක්ෂීරපත ගැලැක්සිය වැනි ඇතැම් ගැලැක්සි මැද ගුරුත්වාකර්ෂණය කොයිතරම් වැඩි වුණාද කිව්වොත් ඒ නිසා බ්ලැක් හෝල් එකක් ඒ කියන්නේ ඉමක් කොණක් නැති කලුකුහරයක් ඇතිවුණා. ළඟපාත තිබුණු තාරාකා, ධූලි වලාකුළු පමණක් නොවෙයි ආලෝකය පවා මේ කුහරය ඇතුළට ඇදලා ගත්තා. හරියට දිය සුළියකට අසුවුණ සුන්බුන් වගේ ඒ හැම දෙයක්ම කුහරයේ අන්ධකාර අගාධය තුළ නොපෙනී ගියා. කලුකුහරයේ ගුරුත්වාකර්ෂණයට අසුවෙන මානයේ තිබුනු සියලූම තාරකා, ධුලි වළාකුලූ ඇද ගෙන ඉවර වු විට සියල්ල සන්සුන් වුණා. දැන් ක්ෂීරපථ ගැලැක්සියත් බිලියන ගණනාවක් වූ අනෙක් ගැලැක්සි සියල්ලත් හොඳට ලොකු මහත් වෙළා.සූර්යයා සහ ග්‍ර‍හයෝ බිහිවීමවිශ්වයේ වයස අවුරුදු බිලියන හතයි: විද්‍යාඥයන්ට නිශ්චිතවම දින වකවානු කීමට නොහැකි වුවද අපේ මව්තාරකාව සුපර්නෝවා පිපිරීමට ලක්වන්නට ඇත්තේ මේ අවධියේදී විය යුතුයි. ඇතැම් විට එවැනි මව්තාරකා එකකට වැඩිගණනක් පිපිරීම නිසා ඇති වූ ධූලි වලාවෝ පසු කලෙක අපේ සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලය ඇති කිරීමට දායක වෙන්නට ඇතිඒ ගැන තවම අප හරියට දන්නේ නැහැ.විශ්වයේ වයස අවුරුදු බිලියන අටයි: මුලින්ම ධුලි සහ වායු මහා වලාවක් ලෙස ඇරඹී කෙමෙන් කෙම
ෙන් සෞර ග‍්‍රහ මණ්ඩලය බිහිවීමට සැරසෙයි. අති දැවැන්ත ධූලි වලාව සෙමින් සෙමින් දිගටි කවපෙත්තක ස්වරූපය ගනී. ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් එකිනෙකා වෙත ඇදී යන ධූලි පිණ්ඩ ග‍්‍රහවස්තුවල මුල් හැඩය ගනී. අධික ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් ගිනියම් ව ඇතිවන න්‍යෂ්ථික විලයනය (nuclear fusion) සමග කවපෙත්ත මැද සූර්යා බිහිවෙයි. හයිඩ‍්‍රජන් හීලියම් බවට හරවමින් සිදුවන න්‍යෂ්ථික විලයනය නිසා සූර්යයා දීප්තියෙන් දිදුලයි.පෘථිවිය බිහිවීමවිශ්වයේ වයස අවුරුදු බිලියන අටහමාරයි: සූර්යයාගේ න්‍යෂ්ටික විලයනය ඇතිවීමෙන් අවුරුදු මිලියන 500ක් ගතවූ පසු දිගටි කවපෙත්තක හැඩයගෙන තිබූ ග්‍ර‍හ පිණ්ඩ එකතුවේ පිට පැත්තේ සිට ග‍්‍රහ ලෝක හැඩගැසීම ඇරඹෙයි. මෙසේ සැදුනු ග‍්‍රහ වස්තුන් අතරින් තුන් වැනි ග‍්‍රහ වස්තුව වන පෘථිවිය ජීවය ඇතිවීම සඳහා සුදුසු තරම් දුරකින් සූර්යයා වටා කක්ෂ ගතවී පරිභ‍්‍රමණය වෙයි.විශ්වයේ වයසවිශ්වයේ ඇති ගැලැක්සි අතර ඇති පරතරය කෙමෙන් කෙමෙන් වැඩිවෙමින් යනවා යන්නෙන් තේරුම් ගත හැක්කේ මුල සිටම විශ්වය ප‍්‍රසාරණය වෙමින් පවතින බවයි- කාලය ඔස්සේ ආපස්සට ගමන් කිරීමට හැකි නම් මේ ගැලැක්සි සියල්ලම කෙමෙන් කෙමෙන් එකිනෙකට ලංවී හෙවත් සංකෝච
නය වී අවසානයේ වැලි කැටයකටත් වඩා කුඩාවට හැකිළී එක්වෙන හැටි දැන ගන්නට ලැබේවි. ගැලැක්සි එකිනෙකින් ඈත්වන වේගය අනුව ඒවා එකට එක්ව පැවතුණේ කෙතරම් කලකට ඉහතදී දැයි ගණනය කළ හැකියි. ඒ අනුවයි විශ්වයේ වයස අවුරුදු බිලියන 13.7ක් පමණ වන බව දැනගත්තේ.ආශ්‍රිතCosmic Calendar (scaled down timeline)Cosmic latteDetailed logarithmic timelineEarth's location in the universeFalse vacuumFuture of an expanding universeGalaxy And Mass Assembly surveyHeat death of the universeHistory of the center of the UniverseIllustris projectNon-standard cosmologyNucleocosmochronologyParallel universe (fiction)Rare Earth hypothesisSpace and survivalTerasecond and longerTimeline of the early universeTimeline of the far futureTimeline of the near futureZero-energy universeමූලාශ්‍රපාද සටහන්උපහරණ↑ "Hubble sees galaxies galore". spacetelescope.org. May 4, 2017 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය April 30, 2017.↑ Planck Collaboration (2016). "Planck 2015 resu
lts. XIII. Cosmological parameters". Astronomy & Astrophysics. 594: A13, Table 4. arXiv:1502.01589. Bibcode:2016A&A...594A..13P. doi:10.1051/0004-6361/201525830. S2CID 119262962.↑ Greene, Brian (2011). The Hidden Reality. Alfred A. Knopf.↑ Bars, Itzhak; Terning, John (2009). Extra Dimensions in Space and Time. Springer. pp. 27–. ISBN 978-0-387-77637-8. සම්ප්‍රවේශය May 1, 2011.↑ Davies, Paul (2006). The Goldilocks Enigma. First Mariner Books. pp. 43ff. ISBN 978-0-618-59226-5.↑ NASA/WMAP Science Team (January 24, 2014). "Universe 101: What is the Universe Made Of?". NASA. March 10, 2008 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය February 17, 2015.↑ Fixsen, D.J. (2009). "The Temperature of the Cosmic Microwave Background". The Astrophysical Journal. 707 (2): 916–920. arXiv:0911.1955. Bibcode:2009ApJ...707..916F. doi:10.1088/0004-637X/707/2/916. S2CID 119217397.↑ "First Planck results: the universe is still weird and interesting". Matthew Francis. Ars technica. Mar
ch 21, 2013. May 2, 2019 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය August 21, 2015.↑ NASA/WMAP Science Team (January 24, 2014). "Universe 101: Will the Universe expand forever?". NASA. March 9, 2008 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය April 16, 2015.භාහිර සබැඳි විශ්වය ගැන තවත් දේ විකිපිඩියා සහෝදර ව්‍යාපෘති හරහා සොයාගන්නවික්ෂනරිය වෙතින් අර්ථ දැක්වීම්කොමන්ස් වෙතින් ඡායාරූප හා මාධ්‍යවිකිකියමන් වෙතින් උපුටා දැක්වීම්Listen to this article(4 parts, 1 hour and 13 minutes)These audio files were created from a revision of this article dated 13 ජුනි 2012 (2012-06-13), and do not reflect subsequent edits.(Audio help · More spoken articles)NASA/IPAC Extragalactic Database (NED) / (NED-Distances).There are about 1082 atoms in the observable universe – LiveScience, July 2021.This is why we will never know everything about our universe – Forbes, May 2019.වීඩියෝ පටCosmography of the Local Universe at irfu.cea.fr (17
:35) (arXiv)The Known UniverseUnderstand The Size Of The Universe3-D Video (01:46) – Over a Million Galaxies of Billions of Stars each – BerkeleyLab/animatedvteවිශ්වවේදයBackgroundAge of the universeBig BangChronology of the universeUniverseObservable UniverseHistory ofcosmological theoriesDiscovery of cosmic microwave backgroundHistory of the Big Bang theoryReligious interpretations of the Big BangTimeline of cosmological theoriesPast universeCosmic microwave backgroundCosmic neutrino backgroundGravitational wave backgroundInflationNucleosynthesisHabitable epochPresent universeFLRW metricFriedmann equationsHubble's lawMetric expansion of spaceAccelerating expansionRedshiftFuture universeFuture of an expanding universeUltimate fate of the universeComponentsDark energyDark fluidDark matterLambda-CDM modelStructure formationGalaxy filamentGalaxy formationLarge quasar groupLarge-scale structureReionizationShape of the universeStructure formation
Experiments2dF6dFBOOMERanGCOBEIllustris projectObservational cosmologyPlanckSDSSWMAP astronomy ද්වාරයvteLocation of EarthIncludedපෘථිවිය → සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය → Local Interstellar Cloud → Local Bubble → Gould Belt → Orion Arm → ක්ෂීර පථය → Milky Way subgroup → Local Group → Virgo Supercluster → Laniakea Supercluster → Observable universe → විශ්වයEach arrow (→) may be read as "within" or "part of".RelatedCosmic View (1957 book)To the Moon and Beyond (1964 film)Cosmic Zoom (1968 film)Powers of Ten (1968 and 1977 films)Cosmic Voyage (1996 documentary)Cosmic Eye (2012)History of the center of the UniverseOrder of magnitudePisces–Cetus Supercluster Complex Astronomy portal Space portalvteThe fundamental interactions of physicsPhysical forcesStrong interactionFundamentalResidualElectroweak interactionWeak interactionElectromagnetismGravitationRadiationsElectromagnetic radiationGravitational radiationHypothetical forcesQuintessenceWeak gravity conjectureGlo
ssary of physicsParticle physicsPhilosophy of physicsUniverseWeakless Universevteසොබාදහමේ මූලිකාංගUniverseSpaceTimeEnergyMatterparticleschemical elementsChangeEarthEarth scienceHistory (geological)StructureGeologyPlate tectonicsOceansGaia hypothesisFutureWeatherMeteorologyAtmosphere (Earth)ClimateCloudsMoonlightRainSnowSunlightTidesWindtornadotropical cycloneNatural environmentEcologyEcosystemFieldRadiationWildernessWildfiresLifeOrigin (abiogenesis)Evolutionary historyBiosphereHierarchyBiology (astrobiology)BiodiversityOrganismEukaryotafloraplantsfaunaanimalsfungiprotistaProkaryotesarchaeabacteriaViruses ප්‍රවර්ගයද්වාර: තාරකා අභ්‍යවකාශ පියසැරි සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය නවීන විද්‍යාවඅධිකාරී පාලනය ජාතික පුස්තකාලFrance (data)UkraineGermanyIsraelUnited StatesJapanCzech RepublicKoreaවෙනත්FASTİslâm Ansiklopedisiරුක්මණී දේවීඋපතඩේසී ඩැනියල්ස්ජනවාරි 15, 1923(1923-01-15)නුවරඑළිය, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවමිය යාමOctober 28, 1978(197
8-10-28) (වයස 55)ජාඇල, ශ්‍රී ලංකාසහකරුවා(වන්)එඩී ජයමාන්නදෙමව්පියන්(s)ජෝන් ඩැනියල්ස් (පියා)පෙලන් රෝස් (මව)ආගමරෝමානු කතෝලිකඩේසි ඩැනියල්ස් (1923 ජනවාරි 15 — 1978 ඔක්තෝම්බර් 28) වු කල් ශ්‍රී ලංකවේ ජීවත් වු ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පිණියක් සහ ගායිකාවකි. රුක්මණී සංස්කෘතියට අයත් ජනප්‍රිය කලාකාරිනියකි. ප්‍රථම සිංහල සිනමාවේ නිළිය මෙන්ම සිංහල සිනමාවේ අග්‍රගනය නිළිය ද, සිංහල සංගීතයේ අග්‍රගනය්‍ය ගායිකාව ද වේ. ශාන්ත මැතීවී විදුහලේදී විවිධ ප්‍රසංග සඳහා රුක්මණී දේවි සහභාගි වුවාය.ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ අසහාය ගීත කෝකිලාවක් ලෙස හදුන්වනු ලැබයි. වේදිකා රංගනයෙන් රංග දිවිය ඇරඹු ඈ රිදී තිරයට පැමිණ සියයකට අධික චිත්‍රපට සංඛ්‍යාවක රගපෑවා ය. ග්‍රැමෆෝනක් යුගයේදි ශ්‍රී ලංකාවේ ඉදිරියෙන්ම සිටි ගිත කෝකිලාව විමට තරම් ඇය භාග්‍ය සම්පන්න වුවා ය. ඇයගේ මරණයෙන් පසු ඈ සරසවිය රණ තිසර (ජීවිතයේ එක් වරක් පමණක් පිරිනැමෙන) සම්මානයෙන් 1979 සරසවි සම්මා උළෙලේදි පිදුම් ලැබුවාය.වේදිකා රංගනයෙන් තිරයට පිවිසෙන ඈ, ලංකාවේ ප්‍රථම නිළිය වූවාය. ගායනයෙන් ගීත කෝකිලාවිය ද වූ ඇය ඉතාම නිහතමානී කාන්තාවක වූ අතර ඇය තුළ තිබූ විනය හා කැපවීම ආදර්ශවත් ය. පුරාවෘතයක්‌ බ
ඳු වූ රුක්‌මණී දේවි නම් වූ සුවිශේෂී කලාකාරිය බිහි වූ සමාජ හා සංස්‌කෘතික පසුබිමද පිරිස්‌සා බැලීමේ දී, රුක්‌මණීය ම කියා ඇති පරිදි කාන්තාවක්‌ කලාවට සම්බන්ධ වීම, අවඥාවෙන් සැලකූ යුගයකි. නිළියන් ගැන කතා කරන විට "මොනවද ඔය ටීටර් කාරයෝ" යෑයි මහජනයා සඳහන් කළේ ඉතාම පහත් කොටසක්‌ ගැන කතා කරන කලෙක මෙ නැයි 1956 දී ලියා පළ කළ "මගේ ජීවිත විත්ති" නම් වූ ග්‍රන්ථයෙහි ලා කියා පායි. එබඳු වටපිටාවක නිළියක හා ගායිකාවක ලෙස කලාවට ප්‍රවිශ්ට වීමට තරම් රුක්‌මණී දැක්‌ වූ එඩිතර භාවය අගනේ ය. අද පවතින නිළි සංස්කෘතියට ඉඩ ලබා දුන්නේ ඇයයි.ළමා විය සහ තරැණ අවධියරැක්මණි දේවි නුවරඑළිය රම්බොඩ නම් ග්‍රාමයේ 1923 ජනවාරි 15 දින උපත ලැබූ ඩේසි රාසම්මා ඩැනියල්ස් ලෙස කොළඹ වෙට්ටි ක්‍රිස්තියානි පවුලක උපත ලැබුවාය. ගැහැනු දරුවන් පස් දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වූ පවුලක පවුලේ දෙවෙනියා වු ඩේසිගේ පියා ජෝන් ඩැනියෙල් නම් වැවිලිකරැවකු වු අතර ඇගේ මව වු පෙලන් රෝස් ගුරැවරියක වුවා ය. වැඩිමහලු සහෝදරිය මේබල්, තම එකම සොයුරු පෙඩ්රික්‌, වැඩිමහල් බාල සහෝදරී ප්ලොරන්ස්‌, මද්දුම බාල සහෝදරී හෙලන් සහ බඩ පිස්සී සරෝජනී ය. පියා වූ ඡේ. ඩී. ඩැනියෙල්ස්‌ ඒ කාල
යේ ඔහු වත්තක රැකියාවක්‌ කළේය. මව හෙලන් රෝස්‌ ඩැනියෙල්ස්‌ ගුරුවරියකි. මෙම දම්පතීන්ගේ දෙවැනි දියණිය කුඩා අවදියේ සිට ම ගීතයට තදින් හද බැඳුණි. බාල අවධියේ ම පල්ලියේ ගීතිකා ගායනාවන්ට යොමු කිරීම නිසාවෙන් ඇය කිතුණු පරිසරයට බෙහෙවින් අනුගත වූවා ය. එ පරිදි කුඩා කල සිට ම ගීත ගැයීම හේතුවෙන් ස්වර උච්චාරණ ක්‍රමයට ගීත පදමාලාව හැසිරවීමට සතතාභ්‍යාසයේ යෙදීම නිසා ගායනයේ දී විශිෂ්ඨ වූවා ය. සත් හැවිරිදි වත් ම ඩේසි ඩැනියල් ශිෂ්‍යාවට මැතිව් විදුහලේ වේදිකාවට පිවිස නර්තනයේ යෙදෙමින් ගායනයක් ඉදිරිපත් කිරීමේ අවස්ථාව උදා වූවා ය. එම පළමු ගීතය ම ළමා ගායිකාවක් ලෙස ජනප්‍රියත්වයට පත් වීමට ප්‍රමාණවත් වූවා ය. "ට්‌වින්කල් ට්‌වින්කල් ලිට්‌ල් ස්‌ටාර්" "දිලෙන් දිලෙන් පුංචි තරු" නමැති ඉංග්‍රීසි කවිය කී හැටි, පාසලේදී ඉගෙන ගත් ඉංග්‍රීසි ගීත, කවි හා පල්ලියේදී කියන ලද ගීතත්, කට පාඩම් කරගැනීමට ඇය පුරුදු වී සිටියා ය. ලක්‍ෂමී බායි, සුසිලා ජයසිංහ වැනි එම යුගයේ ජනප්‍රියව සිටි ගායක ගායිකාවන් ගැයූ "විජිත සුන්දර පුෂ්ප උයනේ", "මහමුනි ශ්‍රී පාද තැබූ ලංකා දීපේ", "එන්න පායා" ආදී ගීතයන් ආසාවකින් ගැයූ ඇය ලක්‍ෂ්මී බායි, සුසිලා ජයසිංහ සහ රෙජිනා ඇ
නී බොතේජු වැනි සුප්‍රකට ගායිකාවක්‌ වීමට ඇත්නම්, කියා දිවා රෑ සිහින මැව්වා ය.ඇයගේ පියා සංගීතය ප්‍රිය කළ අයෙකු ලෙස තම දුවණියට මිහිරි හඬින් ගී කීමට පුළුවන් බව මුලින්ම දුටු තැනැත්තා ඔහු ය. ගායිකාවක්‌ වශයෙන් රටට හඳුන්වා දීමට මුලින්ම අදහස්‌ කරනු ලැබූයේ ඇයගේ දයාබර පියා ය. රම්බොඩ හැර දමා පසුකලෙක මොරටුවේ පදිංචියට පැමිණ වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සඳහා වේල්ස්‌ කුමරි බාලිකා විදුහලට ඇතුළත් කෙරුණි. එතැනින් සිප්සතර හදාරා දෙවැනි වරට වැල්ලවත්තේ සෙන්ට්‌ ක්‌ලෙයාර්ස්‌ විදුහලට ඇතුළත් කෙරුණි. ඇයගේ මවද එහි ගුරුවරියක වූවාය. ඉන්පසු දෙමටගොඩ සෙන්ට්‌ මැතිව් විද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලබද්දී විවිධ ප්‍රසංගවල රඟපෑමට අවස්‌ථාව ලැබුණි. එවිට ඇයගේ වයස අවුරුදු 12 කි. එහිදී දෙව් දූතයෝ යන නාට්‍යයේ රගපා දස්‌කම් දැක්‌ වූ තැන චන්ද්‍රලේඛා හා සී. ඒ. පෙරේරා ගුරුතුමියන් යටතේ හොඳ හැටි පුහුණුව ලැබුවාය.කොළඹ ප්‍රදේශයෙ හි ළමාවිය ගත කළ ඇය ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ශාන්ත මැතිව් විද්‍යාලයෙනි. පසුව ඇය වැල්ලවත්ත ශාන්ත ක්ලොරාගේ විද්‍යා‍ගයේදි ඇතුළත් දී එහි දී අධ්‍යාපන කටයුතු හැදැරෑවා ය.කුඩා අවධියේ සිටම ඇය නර්තනට ගායනයටත් දස්කම් පෑවාය. හත්වන වියේදි නත්තල් ක
ැරොල් ගායක සද"හාද ඇය සහභාගි වුවාය. පාසල් ගුරුවරියක් ද සුප්‍රකට නෘත්‍යාංගනාවක වු "චන්ද්‍රලේඛා" ඇගේ කලා ලොව ගුරුවරිය වූයේ ය. ඇයගේ සහජනයෙන් ඇති දක්ෂතා හදුනාගැනිමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇය සපත්තු සාදන්නාගේ බිරිද යන නත්තල් නාටකයේ ප්‍රධාන චරිතය සදහා තොරාගනු ලැබුවාය. මෙම නාටකය වැල්ලවත්ත ශාන්ත ‍ක්ලොරාගේ පාසලේදි පුහුණු කර ඉදිරිපත් කරනු ලැබීය.ඇයගේ මෙම රංගනය දුටු වෝල්ටර් අබේසිංහ නම් නාට්‍ය නිෂ්පාදකයා ඇගේ පියාගේ අවසරයද ඇතිව එහුගේ රමායනය නාට්‍යයේ සීතාගේ චරිතය සදහා තෝරා ගත්තාය. සිංහ නාට්‍ය සභාව විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබු මෙම නාට්‍යය 1935 ඇය වයස අවුරැදු 12 රග දක්වනු ලැබීය.ගායනයඇය ගායනයට පිවිසෙනුයේ 1906 දී පෙරළියක් ඇති කළ ග්‍රැමෆෝන් යුගයේ දී ය. ඇගේ ගීතවල ක්‍රිස්තියානි ආභාසය තිබුණි. එමෙන්ම ඇය 1939 කාලයේදී ගුවන් විදුලි සංගිත වැඩසටහන් වලට සහභාගි වුවාය. ඇය ගැයූ ප්‍රථම ග්‍රැමෆෝන් ගීතය සිරි බුද්ධගයා විහාරේ ගීතයයි. ඇය සමඟ එච්.ඩබ්ලිව්. රූපසිංහයන් 1939දී ගැයූ "සිරි බුද්ධගයා විහාරේ" නම් ගීතය පළමුවරට ග්‍රැමෆෝන් තැටියකට ගායනා කලා ය. එවිට ඇයගේ වයස අවුරුදු 13 කි. රූපසිංහ මාස්‌ටර් ඇය ගී ලොවට ගත් පසු "ඩේසි" නා
මය ඉවත් කොට රුක්‌මණී දේවි යෑයි නම තැබුවේ ය. මෙම ගීතය ජනප්‍රිය වූ විගස ග්‍රෑමෆෝන වෙළඳ තැටි සඳහා ගීත දහයකට වැඩි ප්‍රමාණයක් ද, චිත්‍රපට පසුබිම් ගීත ද, විරිදු හා කණ්ඩායම් ගීත ද බොහෝ ප්‍රමාණයක් ගායනා කර දායාද කර දුන්නා ය. රූපසිංහ මාස්‌ටර් සමගින් බොදු ගී ගායනා කරන ලද අතර, කාර්ගිල්ස්‌ සමාගමේ ගේබ්‍රියෙල් ගුණරත්න මහතාගෙන් එච්.එම්.වී. තැටිවලට (HMV Disks) ගීත ගායනයට ඇරයුම් ලැබුණි. "සිරි බුද්ධගයා විහාරේ" හි තාලය හා සංගීතය ඇසෙන සැම විටම ආගමික හැඟීමෙන් ශ්‍රාවක සිත් කිලිපොලා යයි. කලා ක්ෂේත්‍රයේ ග්‍රැමෆෝන යුගය ලෙස හැඳීන් වූ කාල පරිච්ඡේදය හා නූතන යුගය ආබද්ධ කිරීමේ සන්ධිස්ථානය වූයේ රුක්මණී දේවියයි. ග්‍රැමෆෝන යුගයේ සිට වර්තමාන යුගයට ඇය පිවිසෙන්නේ වෙස් මුහුණු, සිවම්මා ධනපාල, ඔතේලෝ, වෙස්සන්තර නාට්‍ය හා අහසින් පොළොවට රූගත කිරීම්වලට දායකවීමෙනි. ඒ කල් හි රුක්මණී දේවිය නවක නිළියන්ගේ ආදරණීය ඩේසි අක්කා වූවා ය.ඇය ගීත, චිත්‍රපට, වේදිකා නාට්‍ය බොහෝමයකට ම දායක වී ඇත. විචාරකයන් ඇය "මෙලඩි ක්වීන්" ලෙස  හැඳින්වුයේ ඇගේ ගීත නිසාවෙනි. රුක්මණී අනෙක් සංගීඥයන් මෙන් සංගිතය ඉගෙන නොතිබිණි. රුක්මණියට අපරදිග සංගිතයට මෙන්ම ඉන්දීය
පෙරදිග රාගධාරී සංගිතයට ද අනුවද ගීත ගායනා කළ හැකි වූවා ය. ඇය ලංකාවේ එකල් හි සිටි හොඳම පොප් ගායිකාව ද වුවාය. 1947 ගුවන් විදුලි ශ්‍රවණ පර්යේෂණයකදී ඇය ජනප්‍රිය ගායන ශිල්පින් අතර 2 වන ස්ථානයට පත්විය.ඇය විසින් "ලොවේ දසත පුජිත" - ගරු සිංහල ජාතියෙ උපන්න විරිඳු ගීතය ද සැඟවුණු පිළිතුර චිත්‍රපටයේ ද්‍රවිඩ පිටපත වන කුසුමලතා හි ද්‍රවිඩ ගීතයක් ද ඇය ගැයුවා ය.වේදිකාවඇය මෙම කලාවට අවතීර්ණ වනුයේ වේදිකා නාට්‍යය නුර්තිය පිරිහෙන කාලයේ දීය. එකල් හි ලාංකික කලා ක්ෂේත්‍රය ගොඩ නැඟුනේ සාම්ප්‍රදායික වූ ජන කවීන්ගෙන් හා ශාන්ති කර්ම, යකදුරු ක්‍රියාවන් ආශ්‍රිතව බිහි වූ යාතිකා මෙන්ම, දේශීය සංගීත භාණ්ඩ උපයෝගී කර ගනිමිනි. වෙස්සන්තර, සඳකිඳරු, කුස ජාතකයන් වැනි වූ ආගමික කථා හා රාමායනය, අශෝක මාලා වැනි දෘෂ්‍ය කාව්‍ය අනුසාරයෙන් රඟ දැක් වූ නාට්‍ය හා නූර්ති ගී දිවයින පුරා ජනප්‍රිය වී තිබුණි. 19 සියවස ආරම්භයේ දී ම එදා පැවති කෝපි කඩේ හා නිවෙස්වල ගීත ඇසීමට ග්‍රැමෆෝනය ජනප්‍රිය වූයේ ය. නාට්‍ය කණ්ඩායම් ලක්දිව පුරා සංචාරය කරමින් වේදිකා නාට්‍ය රංගනයෙන් හා නූර්ති ගී ගැයීමෙන් ප්‍රේක්ෂක ජනප්‍රියත්වය ඇති කළේ ය. එකල නිළියක වීම ප
ිළිබඳ සාමාන්‍ය ජනයා අප්‍රසාදය පළ කරමින් එය පහත් ලෙස සළකමින් හංවඩු ගැසී තිබුණි. එම නාට්‍යවල ගී ගැයීම හා ස්ත්‍රී චරිතයන් හි රංගනය යෙදුණේ ස්ත්‍රී ලෙස වෙස් ගත් පිරිමින් ය. පුරුෂ ආධිපත්‍යයට පැතිර වූ කාල වකවානුවක් අතීතයේ පැවති බැවින් කාන්තාවන්ට නර්තනය හෝ ගායනයට වේදිකාව තහනම් කලාපයක් වීම ලක්ෂණයකි. කාන්තාවක් වේදිකාවට පිවිස පුරුෂයින් සමඟ නර්තනයේ, රංගනයේ හෝ ගායනයේ යෙදීම ස්ත්‍රී විලාපයකට හේතුවන ක්‍රියාවක් ලෙස එදා සමාජය සැලකූ අතර ටීටර්කාරියෝ, බයිස්කෝප් කාරිනියන් ලෙස ඔවුන් සමච්චලයට පත් කරමින් විවාහයකට හෝ නුසුදුසු අය ලෙස සැලකුවේ ය. එම කාල වකවානුව තුල ජීවත් වූ ස්වදේශීය කාන්තාවෝ නර්තනය, ගායනය ප්‍රතික්ෂේප කළා ය. ඇයගේ ප්‍රථම වේදිකා නාට්‍යය වූයේ රාමායනයයි. එහිදී ඇය සීතාවගේ භූමිකාවට රංගනයෙන් දායක වීය. ඇගේ ස්ත්‍රී දේහ ලක්ෂණ, හඬ හැසිරවීම, වේදිකාවට පිවිසීමේදී ප්‍රේක්ෂකයා අමන්දානන්දයට පත් කළේය. එබැවින් සමකාලීන නාට්‍ය නිෂ්පාදකයෝ ඇයගේ සහභාගිත්වය තම නර්තනයට, ගායනයට නිරතුරුව අපේක්ෂා කරන ලදි. මේ අතර තුර කාලයේ දි රුක්‌මණි සමග නාට්‍යවල රඟපෑමෙන් හඳුනාගත් ස්‌ටැන්ලි මල්ලවආරච්චිගේ මාර්ගයෙන් එඩී ජයමාන්නත් මිනර්වා සංචාරක
නාට්‍ය කණ්‌ඩායමත් ඇයට හඳුනා ගන්නට ද ඊට එක් වීමට ද භාග්‍යය ලැබිණ. මෙහිදී නර්තනයෙන් හා රංගනයෙන් බොහෝ දුරට සහභාගි නොකර ගායනයට පමණක් අවස්ථාව ලබා දී ඇත. නාට්‍යයක් විටින් විට රඟපෑමේදී එම කොටස් අතරතුර වේදිකාව සැරසීමට එදා බොහෝ වෙලාවක් ගත වූයේ ය. එම විරාමය තුළ ප්‍රේක්ෂකයා රඳවා තබා ගැනීම සඳහා විටින් විට රුක්මණී දේවී ගීත ගායනය සඳහා මිනර්වා නාට්‍ය කණ්ඩායම විසින් යොදවන ලද්දේ ය. ප්‍රේක්ෂකයාට මෙන්ම රුක්මණී දේවියට ද මෙය නව අත්දැකීමක් වූවා ය. ඇයගේ පුරුදු ගීත ගායනය නිදහසේ ඉදිරිපත් කිරීමට මෙම අවස්ථාව බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වූවා ය. මුල් කාලයේ වේදිකා නාට්‍ය රඟපෑවත් ඇය එතරම් ජනප්‍රියත්වට පත් නොවුවා ය. රාමායණය, මායාවතී, රෝහිණී වැනි නාට්‍ය කිහිපයක රඟපා ජනප්‍රියත්වයට පත්වු ඇය මිනර්වා නාට්‍ය සංගමයට බැඳුනා ය. රුක්මණී වඩා ප්‍රිය කළේ ගීතයට ය. ඇය අවතාරය නාට්‍යයෙන් අරඹා එම සංගමයේ නිපද වු නාට්‍යවල අතිරේක ගායිකාවක ලෙස ද දායක වූවා ය. කඩවුණු පොරොන්දුව නාට්‍යෙයේ රංජනීගේ චරිතයට පණ පෙවීමෙන් රඟපෑමද ආරම්භ කළා ය.එදා රාමායනයෙන් වේදිකාවට පිවිස 1939 දී ඇයගේ ප්‍රථම රංගනය ඉදිරිපත් කළාය. ඉන් පසු බද්දේගම රතනසාර විද්‍යාලයේ ගුරුවරුන්