LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
2010-10-31.↑ "The Cray-1 Computer System" (PDF). Cray Research, Inc. සම්ප්‍රවේශය May 25, 2011.↑ Joshi, Rajani R. (9 June 1998). "A new heuristic algorithm for probabilistic optimization" (Subscription required). Department of Mathematics and School of Biomedical Engineering, Indian Institute of Technology Powai, Bombay, India. සම්ප්‍රවේශය 2008-07-01.↑ "Abstract for SAMSY - Shielding Analysis Modular System". සම්ප්‍රවේශය May 25, 2011. {{cite web}}: Unknown parameter |[publisher= ignored (help)↑ "EFF DES Cracker Source Code". Cosic.esat.kuleuven.be. සම්ප්‍රවේශය 2011-07-08.↑ "Disarmament Diplomacy: - DOE Supercomputing & Test Simulation Programme". Acronym.org.uk. 2000-08-22. සම්ප්‍රවේශය 2011-07-08.↑ "China's Investment in GPU Supercomputing Begins to Pay Off Big Time!". Blogs.nvidia.com. සම්ප්‍රවේශය 2011-07-08.මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස යුරෝපානු ඉතිහාසය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)යුරෝපා ඉතිහාසය ඒබ්‍රහම් ඕටිලියස් විසින් පෙන්වා දෙන ලද යුරෝපය 1595යුරෝපා මහද්වීපයේ මින
ිස් වාසය ඇරඹීමේ සිට අද දක්වා කාලය යුරෝපා ඉතිහාසයට අයිති කාලවකවානුවයි. හොමෝසේපියන්වරු පිළිබද තොරතුරු හමුවන්නේ ක්‍රි.පූ. 35,000 දීය. මේ පිළිබදව හෝමරගේ ඉලියඩ් හි සදහන් වේ. රෝමානු ජනරජ රාජ්‍ය බිහිවනුයේ ක්‍රි.පූ. 509 දීය. ක්‍රිස්තියානි ආගම එහි ආගමනය වුයේ ක්‍රි.පු. 4 වැනි ශතවර්ෂයේ දීය. ජස්ටීයන් I (527 – 565) නම් අධිරාජ්‍යයා විසින් ක්‍රිස්තියානි ආගම ඉතා ක්‍රමානුකූලව අධිරාජ්‍යයා පුරා ප්‍රචලිත කරන ලදි. මෙකල යුරෝපයේ ප්‍රධාන පංචවිධ නගර වුයේ රෝමය, කොන්ස්තන්තිනෝපලය ඇන්ටියෝක්, ජෙරුසෙලම හා ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවයි. වසංගත හමුවේ අධිරාජ්‍ය නැගෙනහිරට හා බටහිරට ගෙන යන ලදි. අදුරු යුගය තුළ බටහිර යුරෝපය හිස්විය. නැගෙනහිර යුරෝපයේ ප්‍රධානතම අධිරාජ්‍ය වුයේ බයිසැන්තීනයයි.රදල සමාජ ක්‍රමය බිදවැටුණි. කොස්තන්තිනෝපලය ක්‍රි.ව. 1453 දි බිද වැටුණු අතර නව ලෝකය 1492 දී සොයා ගන්නා ලදි. පුනරුදයත් සමග ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍ර ක්‍රමය ඇතිවුයේ ජර්මන් ජාතික මාටින් ලුතර්ගේ ආගමනයත් සමගයි. වසර  30 ක යුද්ධය, වෙස්ට්ෆැලියාවේ ගිවිසුම හා ග්ලෝරියස් විප්ලවය තුළින් නව යුගයක එළිදැල්විණ.කාර්මික විප්ලවයත් සමඟ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍ය බෙදිණි. ඇමෙරිකාවේ ඇතිව
ූ යටත් විජිත විප්ලවයත් සමග දේශපාලන වෙනස්කම් රැසක් යුරෝපයේ සිදුවිණි. මිනිසුන් නිදහස වෙනුවෙන් පෙළගැසුණි. ප්‍රංශ නායක නැපෝලියන් බොනපාට් විසින් යටත් කර ගන්නා ලද යුරෝපා මහද්වීපයේ සමාජ සැකිල්ල සම්පූර්ණ වෙනස් කම් වලට බඳුන් කරන ලදි.ඔහු විසින් කුඩා දේපළ හිමියන්ටද ඡන්ද අයිතිය දෙන ලදි.ඒබ්‍රහම් ඕටිලියස් විසින් පෙන්වා දුන් යුරෝපය 1595යුරෝපා ඉතිහාසයට අයිති කාලවකවානුව වනුයේ යුරෝපපා මහද්වීපය තුළ මිනිස් වාසය ඇතිවීමේ සිට අද දක්වා ය. හො‍යෝසේපියන්වරැ පිළිබද හමුවන්නේ ක්‍රි.පූ. 35,000 දීයමේ පිළිබදව හෝමරගේ ඉලියඩ් හි සදහන් වේ. රොමානු රිපබ්ලගික් රාජ්‍ය බිහිවනුයේ ක්‍රි.පූ. 509 දීය. ක්‍රිස්තියානි ආගම එහි ආගමනය වුයේ 4 වන වන ශතවර්ෂයේ දීය. ජස්ටීයන් I  (527 – 565) නම් අධිරාජ්‍යා විසින් ආගම  ඉතා ක්‍රමානුකූලව අධිරාජ්‍ය පුරා ප්‍රචලිත කරන ලදි. මෙහිදී ප්‍රධානතම පංචවිධ නගර වුයයේ රෝමය, කොන්ස්තන්තිනෝපලය  ඇන්ටියෝක්, ජෙරැසෙලම හා ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවයි. වසංගත හමුවේ අධිරාජ්‍ය නැගෙනහිරට හා බටහිරට ගෙන යන ලදි.  අදුරැ යුගය තුල  බටහිර යුරෝපය හිස්විය. නැගෙනහිර යුරෝපයේ ප්‍රධානතම අධිරාජ්‍ය වුයේ බයිසැන්ටීන්ය. රදල සමාජ ක්‍රම
ය බිදවැටුණි. කොස්තන්ති‍නෝපලය 1453 දි බිද වැටුණු අතර නව ලෝකය 1492 දී සොයා ගන්නා ලදි. ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍ර ක්‍රමය පුනරැදයත් සමඟ  ඇතිවුයේ ජර්මන් ජාතික මාටින් ලුතර්ගේ ආගමනයත් සමගය. වසර  30 ක යුද්ධය, වෙස්ට්ෆැලියාවේ ගිවිසුම හා ග්ලෝරියස් විප්ලවය තුලින් නව යුගයක එළිදැල්විණ.කාර්මික විප්ලවයත් සමඟ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍ය බෙදිණි. ඇමෙරිකාවේ තිබු ඔවුන්ගේ යටත් විජිත විප්ලවයත් සමග දේශපාලන වෙනස්කම් රැසක් යුරෝපයේ සිදුවිණි. මිනිසුන් නිදහස වෙනුවෙන් පෙළගැසුණි. ප්‍රංශ නායක නැපෝලියන් බොනපාට් විසින්  යටත් කර ගත්  යුරෝපා මහද්වීපයේ සමාජ සැකිල්ල සම්පූර්ණ වෙනස් කම් වලට බදුන් කරන ලදි. කුඩා දේපළ හිමියන්ට ඡන්ද අයිතිය දෙන ලදි.අඳුරු යුගයවසර 312 දී කොන්ස්තන්තීන් රෝමය යටත් කර ගැනීමෙන් පසුව, 313 දී ඔහු මිලාන් ආඥාව නිකුත් කළේය. එමගින් ඔහු ක‍්‍රිස්තියානි ආගම රෝමය තුළ ස්ථාපනය කළේය. කොන්ස්තන්තීන් රෝමයේ සිට ග‍්‍රීක බයිසැන්ටියම් නගරය වෙත ගමන් කොට එය ‘කොන්ස්තන්තිනෝපලය’ යනුවෙන් නම් කළේය. 395 දී රෝමයේ රාජ්‍ය ආගම ක‍්‍රිස්තියානිය බවට පත් කළ තියඩෝසියස් වනාහී එක්සත් රෝමය පාලනය කළ අන්තිමයා විය. ඉන්පසුව රෝම අධිරාජ්‍යය කොටස් 2කට
වෙන් විය. එනම්, ‘රවෙන්නා’ කේන්ද්‍ර කරගත් නැගෙනහිර රෝම අධිරාජ්‍යයයි. (මෙය පසුකාලීනව බයිසැන්ටියන් අධිරාජ්‍යය ලෙස ද හැඳින්වුණි.* බටහිර රෝම අධිරාජ්‍යය නිරන්තරයෙන්ම ජර්මානු ගෝත‍්‍රික කොල්ලකරුවන්ගේ ප‍්‍රහාරයනට ලක් වූ අතර, වසර 476දී ‘ඔඩිසර්’ ට යටත් විය. පසුව බටහිර ප‍්‍රදේශය තුළ රෝම බලය බිඳ වැටී එහි ජර්මානු රාජ්‍ය බිහිවිය. එහෙත් රෝමානු කතෝලික පල්ලියේ මඟ පෙන්වීම සහිත රෝම නගරය තවදුරටත් අධ්‍යාපනයේ කේන්ද්‍රස්ථානය ලෙස පැවති අතර, බටහිර යුරෝපය තුළ සම්භාව්‍යය රෝම චින්තනය ව්‍යාප්ත කරවීමට බලපෑවේය. ඒ අතරතුර, කොන්ස්තන්තිනෝපල්හි රෝම අධිරාජ්‍යයා වූ ජස්ටීනියන් රෝම සිවිල් නීතිය සංග‍්‍රහ ගත කළේය. (529 -534*, 6 වන සියවස පුරා නැගෙනහිර රෝම අධිරාජ්‍යය ගැටුම්වලින් ගහණව පැවතුණි. මුලින්ම පර්සියානු සැසනිඞ් අධිරාජ්‍යයා තුළ ද, ඉන්පසුව නැඟී ආ මුස්ලිම් පරපුරක (උමායද් පරපුර* ආක‍්‍රමණයන් මගින් ද ගැටුම් ඇතිවිය. වසර 650දී ඊජිප්තුව, පලස්තීන හා සිරියා ප‍්‍රදේශ මුස්ලිම්වරුන්ට යටත් විය. බටහිර යුරෝපයට තුළ ඒ අතරතුර දේශපාලන ව්‍යුහයක් පැන නැෙඟමින් පැවතුනි. රෝම බිඳ වැටීමේ මුල් අවධිය තුළ ඇති වූ බල රහිත බව තුළ, සමාන්‍ය ජනතාව හා ඔවුන් ව
ැඩ කල ඉඩම්වල අයිතිය මත පදනම් වූ අභ්‍යන්තරික බල ධූරාවලියක් බිහි විය. ඔවුන් සිය ඉඩම් හිමියාට බදු ගෙවූ අතර, ඉඩම් හිමියා ප‍්‍රාදේශීය කුමාරවරුන් කෙරෙහි වගකිව යුතුවිය. මෙම බදු මුදල් රජයේ සහ යුද්ධවල වියදම් සඳහා යොදවන ලදී. මෙම වැඩවසම් ක‍්‍රමය තුළ නව කුමාරවරු හා රජුන් බිහි වූ අතර, ‘චාලිමේන්’ රජු ඉන් සුවිශේෂී වේ. වර්ෂ 800 දී ඔහු සිය යටත් විජිත සියල්ල නැවත අත්පත් කර ගනිමින් තුන්වන ලියෝ පාප්තුමා වෙතින් රෝමයේ අධිරාජ්‍යය ලෙස කිරුළු පැළැඳී ය. ඔහු බටහිර අධිරාජ්‍යය පුරා සිය බලය තහවුරු කර ගත්තේය. චාලිමේන් රජුගේ රාජධානිය, බටහිර රෝමය තුළ නව ජර්මානු - රෝම අධිරාජ්‍යයක්, එනම් ශුද්ධ වූ රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ ඇරඹුම විය. ඔහුගේ බල සීමාවන්ගෙන් පිටත නව බලමුළු ඒකරාශී විය. නිදසුනක් ලෙස, ‘කිවන් රජ’වරුන් තම සීමා ළකුණු කරමින් ද, මහා මොරාවියා රාජ්‍යය වර්ධනය වෙමින් ද, ඒන්ජල්වරුන් හා සැක්සන්වරු තම දේශසීමා තර කර ගනිමින් ද සිටියහ. අති වැඩවසම් ක්‍රමය1097 දී ශුද්ධ වූ භූමිය තුළ පළමු කුරුස යුද්ධය ආරම්භ විය. අඳුරු යුගයේ යටපත්ව තිබූ දෑ, පල්ලියේ නව ඛේදවාචකය හමුවේ යළි නැගී ආවේය. 1054 දී රෝමයේ හා කොන්ස්තන්නිනෝලයේ ක‍්‍රිස්ති
යානි නිකායන් දෙක අතර භේද ඇති විය.ව'== පල්ලියේ බෙදීම් ==1054 දී , X වන ලියෝ පාප්තුමා ඇන්ටියොක්, ජෙරුසලම් සහ ඇලෙක්සැන්ඩි‍්‍රයා යන නිකායන් තුනෙහි ආධිපත්‍යය ලබා ගැනීමත් සමග බටහිර හා නැගෙනහිර ක‍්‍රිස්තියානි පල්ලි අතර නිකාය භේදය ඇති විය. 18 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයේ දේශ සීමා මුස්ලිම් ආක‍්‍රමණවලට හසු විය. ඇන්ටියොක් නැවත බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යය තුළට යටත් වූ නමුත්, ඇමේ වූ ආසියානු හා අප‍්‍රිකානු ප‍්‍රදේශය රෝමය විසින් අත්පත් කර ගන්නා ලදී. නැගෙනහිර  ඕතොඩොක්ස් පල්ලිය අද ප‍්‍රකාශ කරන්නේ සිව්වන ක‍්‍රිස්තියානි සභා ග‍්‍රන්ථ, රෝම හා කොන්ස්තන්තිනෝපල් බිෂොප්වරුන් සමාන බව ප‍්‍රකාශ කරන බවයි. තවදුරටත් ඔවුන් පවසන්නේ රෝම බිෂොප්වරයාට තම දියොකීසියෙන් පිටත කිසිදු බලයක් හිමි නොවන බවයි. මීට අමතරව, දේව මෙහෙය පවත්වන ආකාරය පිළිබඳ ව ද විවිධ බෙදීම් පවති. කතෝලික හා  ඕතොඩොක්ස් පල්ලි ලතින් හා ග‍්‍රීක් විභේදනයන් අනුගමනය කරයි. යුරෝපය තුළ බලය විසිරී යාමත් සමග තවත් විභේදනයන් ඇති විය. 1066 දී නෝමැන්ඩි හි රජු වන විලියම් එංගලන්තය ආක‍්‍රමණය කළේය. එය එංගලන්ත ඉතිහාසයේ තීරණාත්මක අවස්ථාවක් විය. ස්කැන්ඬේනේව
ියානු බලපෑම අවම කරමින් නෝර්මන් පෙළපත් හඳුන්වා දීම නිසා එංගලන්තය යුරෝපා මහාද්වීපය සමග වඩාත් සමීප විය. එය යුරෝපය තුළ බලවත් රාජාණ්ඩු ක‍්‍රමයක් බිහි කරමින් අයහපත් පාලන ක‍්‍රමයක් සඳහා මඟ පෑදීය.ආගමික යුද්ධඇන්ටිඔච් බලකොටුව වටලෑම,කෘසේඩ් සමයේ මධ්‍යකාලීන ක්ෂුද්‍ර රූප සිතුවම්නැගෙනහිර, බටහිර ආගමික බෙදීමත් සමග මධ්‍යම යුරෝපය තුළ අලූතින් බිහි වූ රාජ්‍ය බටහිර ක‍්‍රිස්තියානිය සිය ආගම බවට පත් කර ගත්හ. එනම්, පෝලන්තය, හංගේරියාව සහ බොහිමියාවයි. රෝමානු කතෝලික පල්ලිය පාප්තුමා සහ අධිරාජ්‍යයා අතර ගැටුම්වලට මඟ පාදමින් විශාල බලවේගයක් බවට පත්වන්නට විය. ක‍්‍රි: ව: 1129 දී රෝමානු කතෝලික පල්ලිය බටහිර යුරෝපානුවන් සෝදිසි කරන්නට විය. එහිදි මිථ්‍යා දෘෂ්ටිකයන්ට දඬුවම් දෙන ලදී. එසේ නොමැති නම් මරණයට පත් කරන ලදී. මේ කාලය තුළ බොහෝ සාමිවරු පල්ලිය පාලනය කළහ. පූජකවරු ඊට එරෙහි වූහ. ¼,, වන ග්‍රෙගරි පාප්තුමා පූජකවරුන්ට ඉලක්ක දෙකක් යටතේ වැඩ කිරීමට සැලස්වීමෙන් එය සාර්ථක විය. එනම් රජවරුන්ගේ පාලනයෙන් පල්ලිය මුදවා ගැනීම සහ පාප්තුමාගේ බලය වැඩි කර ගැනීමයි.  ස්කැන්ඞ්නේවියාව, ලිතුවේනියාව, පෝලන්තය, හංගේරියාව යන රටවල මිථ්‍යා දෘ
ෂ්ටික රජවරු ආගම වැළඳ ගැනීමත් සමග සහ කුරුස යුද්ධයත් සමග රෝමානු කතෝලික පල්ලියේ බලය අතිශයින් විශාල විය. 15 වන සියවස වන විට යුරෝපයේ වැඩි ප‍්‍රමාණයක් රෝමානු කතෝලිකයන් විය.ඉතාලිය තුළ වෙළඳාම ආරම්භ වී, වැනිසිය හා ෆ්ලොරන්ස් වැනි නගර රාජ්‍ය තුළ ආර්ථික හා සංස්කෘතික පිබිදීමත් සමග බටහිර යුරෝපය තුළ ශිෂ්ටාචාරයේ යළි නැඟී සිටීමක ළකුණු පහළ විය. මේ කාලය තුළ ප‍්‍රංශය, එංගලන්තය, ස්පාඤඤය හා පෘතුගීසිය වැනි රටවල ජාතික රාජ්‍ය සංකල්පය බිහි විය. (එහෙත් රාජාණ්ඩුව. ප‍්‍රභූ වැඩවසම් ක‍්‍රමය හා පල්ලිය අතර ගැටුම් හරහා මෙම ජාතික රාජ්‍ය බිහිවීම සඳහා ශතවර්ෂ ගණනාවක් ගත විය.* සම්ප‍්‍රදායික ලතින් බව වෙනුවට මෙම රාජ්‍ය ස්ව භාෂාවන් වර්ධනය කර ගත්හ. මෙහි කැපී පෙනෙන චරිත නම්, ප‍්‍රංශ බසින් ලියූ ක‍්‍රිස්ටීන් ඩි පිසාන් සහ ඉතාලි බසින් ලියූ ඩාන්ටේ ය. අනෙක් අතට, ජර්මනිය හා ඉතාලිය එක්ව සෑදුණු ශුද්ධ වූ රෝම අධිරාජ්‍යය කුඩා නගර රාජ්‍යයන් බවට කැඞී ගිය අතර, අධිරාජ්‍යයින් නාම මාත‍්‍රිකව පමණක් නම් කළහ.මොන්ගෝලියානු අධිරාජ්‍යය බලයට පත් වූ 13 වන හා 14 වන සියවස් මොන්ගෝලියානු යුගය ලෙෂ හැඳින්වේ. මොන්ගෝලියානු හමුදා ‘බටු කාන්’ යටතේ බටහිර ප‍්‍රදේශවල
බලය පැතිර වූහ. ඊට රුසියාවෙන් වැඩි ප‍්‍රමාණයක්, හංගේරියාව හා පෝලන්තය අයත් විය. මොන්ගෝලියානු වාර්තා සඳහන් කරන්නේ ඉතිරිව තිබූ යුරෝපීය ප‍්‍රදේශ, එනම් ඔස්ටි‍්‍රයාව, ඉතාලිය සහ ජර්මනිය ශීත සෘතුව තුළ යටත් කර ගැනීමට බටු කාන් සැලසුම් කළ බවයි. එහෙත්, ‘කාන් එගෙඩි’ අධිරාජ්‍යයාගේ මරණයත් සමග බටු කාන් නැවත මොන්ගෝලියාවට කැඳවන ලදී. බොහෝ ඉතිහාසඥයින්ගේ අදහස වන්නේ එම හේතුව නිසා යුරෝපය සම්පූර්ණයෙන් යටත්වීම වැළකි ගිය බවයි. රුසියාව තුළ වසර 250කට ආසන්න කාලයක් ‘රන් වංශිකයින්’ ලෙස මොංගෝලියානුවෝ කිරුළු දැරූහ.සටහන්|European_history - Dark_Ages|}මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)වෙල් යායට පහත සඳහන් අංග සමාන්‍යයෙන් අයත්වේ.කුඹුරඇලවල්ඕවිටකමතපිං ලිඳආශ්‍රිත ලිපිවැවතඹ පතලක්කැල්කොලිනික් (ග්‍රීක කැල්කෝස්  + ලිතස් තඹ ගල) වකවානුව හෝ තඹ යුගය  නියෝලිතික වකවානුව (ඊ‍නියෝලිතික්, නියෝලිතික් ‍) ලෙසද හඳුන්වයි. මේ ගල් මෙවලම් භාවිතයත් සමඟ ම
ුල් ‍ලෝහ මෙවලම් භාවිතා වුණු මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයේ සංවර්ධන අවධිය වෙයි.සාම්ප්‍රදායික තුන්යුග ක්‍රමයට බැහැරින් වෙනස්වන එකක් වූ මෙම වකවානුව, නවශිලා සහ ලෝකඩ යුගය අතර කාල වකවානුවට අයත් වෙයි. එම කාලයේ දී තඹ ලෝහය පුළුල් ලෙස ප්‍රයෝජනයට නොගත්තද ඉතා ඉක්මනින් ටින් සමඟ කලවම් කිරීමේ වෑයම ආරම්භ විය. කැල්කෝශිලා ශිෂ්ටාචාර සහ එම කාල වකවානුන් වෙන් වෙන් ව පැහැදිලිව වටහා ගැනීම අපහසු යි. ලෝහ විද්‍යාවේ පහළ වීම මුලින්ම සශ්‍රීක චන්ද්‍රවංකයේදී සිදුවිය. එය ක්‍රිස්තු පූර්ව 4 වන සියවසේ ලෝකඩ ‍යුගයේ ආරම්භයට හේතු වුණි. පොදු යුගයේ එනම් ක්‍රි.පූ.7 වැනි ශත වර්ෂයට පෙර කොළොම්බියානු මෙසෝ ඇමරිකා‍ ආකරයෙන් සොයාගත් තොරතුරු අනුව එකල ද ලෝහ විද්‍යාවේ නිදහස් හා සීමිත සොයාගැනීමක් පැවතුණි. එය කෙසේ වෙතත් පුරාවිද්‍යාඥයෝ  කැල්කෝශිලා අවධියට එහා අවධි පිළිබදව පර්යේෂණවලට නොගියහ.යුරෝපීයානු පුරා විද්‍යා සාහිත්‍ය සාමාන්‍යයෙන් කැල්කෝශිලා භාවිතය මඟඅරින (ඔවුන් තඹ යුගයට වඩා කැමැත්තක් දක්වයි) අතරතුර මැදපෙරදිග පුරාවිද්‍යාඥයින් එය ස්ථිර ව භාවිතා කළහ. මැද පෙරදිග සහ යුරෝපයේ  තඹ යුගය, ක්‍රිස්තු පූර්ව  පස්වන සහශ්‍රයේ අවසාන භාගයේ ආරම්භ වූ අතර, මුලික ලෝකඩ
යුගය ආරම්භ වීමට සහශ්‍රයකට පෙර අවසන් විය. යුරෝපියානු තඹ යුගයේ සිට යුරෝපියානු ලෝකඩ යුගයට සංක්‍රමණය වීම ක්‍රිස්තු පූර්ව 4 වන සහශ්‍රයේ අග භාගයේ සිට 3 වන සහශ්‍රයේ අගභාගය අතර සහශ්‍රයක් තුල සිදුවිය.පාර්පොලට අනුව ඉන්දු ශිෂ්ටාචාරය, දකුණු ටර්ක්වෙනිස්තානය සහ උතුරු ඉරානය අතර ක්‍රිස්තු පූර්ව 4300, 3200 කාලය තුළ එනම් කැල්කෝශිලා වකවානුවේ කුඹල් කර්මාන්ත සමානකම් දක්නට තිබේ.අතීතයේ සංයෝග හා මූල ද්‍රව්‍ය ලෙස රසායනික ද්‍රව්‍ය හරි ආකාරව බෙදා නොතිබුණත් අංශුවල පරමාණුකවාදයට පෙර මූලද්‍රව්‍ය නාමකරණය සිදුවිය. එය ඉගනීමෙන් පසුව බොහෝ රටවල් මූලද්‍රව්‍ය සදහා පවත්නා නම්  භාවිතා කරන ලදී. (උදා - ගෝල්ඩ් , ම’කරි , අයන්) නමුත් පහසුව , භාෂාමය නිරවද්‍යතාව හා ජාතිවාදය නිසා සමහර මූලද්‍රව්‍යවල නම් සදහා විවිධ  ජාතීන් වෙනස් නම් භාවිතා කරන ලදී. උදාහරණයක් ලෙස ජර්මනිය හයිඩ්‍රජන් සදහා Wesserstoff ලෙස ද ඔක්සිජන් සදහා Sauerstoff ලෙස ද භාවිතා කරන අතර ඉංග්‍රීසීන් හා සමහර රෝම ජාතික භාෂාවෙන් සෝඩියම් සදහා ‘නේට්‍රියම්’ද පොටෑසියම් සදහා ‘හේලියම්’ ද ප්‍රංශය , ග්‍රීකය හා පෝලන්ත ජාතකයන් නයිට්‍රජන් සදහා ‘ඇසෝට්’ ලෙස ද භාවිතා කරයි.නමුත් අන්තර
්ජාතික පහසුව සදහා ආදී රසායනික ද්‍රව්‍ය සදහාත් අළුතින් සොයාගන්නා ලද රසායනික ද්‍රව්‍ය සදහාත් වන අන්තර්ජාතික ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් වූ නිල නාමකරණයක් වූ  ‘ශුද්ධ හා ව්‍යවහාරික රසායන විද්‍යාව සදහා වූ අන්තර්ජාතික සංගමයෙහි  (IUPAC)’ නාමකරණය භාවිතා වේ. මෙම සංවිධානය විසින් එක්සත් ජනපද‍යේ ‘ඇලුමිනියම්’ හා ‘සීසියම්’ ලෙස භාවිතා වන නම් සදහා ‘Aluminium’ හා ‘Cesium ‍’ ලෙස භාවිතා වන නම් සඳහා “ඇලුමිනියම්” හා “සෙ(යි)සියම්” ලෙස ද එක්සත් ජනපදයේ ‘සල්පර්’ ලෙස හදුන්වන ‘සල්ෆර්’ ලෙසට අප නියම කරන ලදී. කෙසේ නමුත් තොග වශයෙන් විවිධ රටවල් රසායනික ද්‍රව්‍ය විකිණීමේදී භාවිතා වන්නේ එම රටවල නාමයන්ය.  ලතින්  අකාරාදිය අනුව නම් නොකරන රසායනික නාමකරණයන් IUPAC නාමකරණයට අනුව කැපිටල් අකුරු නොවිය යුතුය. californium හෝ einsteinium මූලද්‍රව්‍ය වැනි නාම පදයකින් සාදන මූල ද්‍රව්‍යයක නම වුවත් මෙම නීතියට යටත්ය. සමස්ථානික ද , carnon –12 හෝ uranium 235 ලෙස ලියුවහොත් එයද කැපිටල් නොවිය යුතුය.විසිවන සියවසේ දෙවනි අර්ධයේදී භෞතික විද්‍යාගාරවල සැළකිය යුතු ප්‍රමාණයෙන් පැවතීමට නොහැකි වන පරිදි ඉතා අඩු අර්ධ ජීව කාලයක් සහිත රසායනික මූලද්‍රව්‍ය න්‍යෂ්ටි
නිපදවීමට හැකි විය. ගවේශකයා විසින්ම තෝරාගන්නා ලද IUPAC නාමයක් මේවාට ලබා දෙන ලදී. සමහර විටදී යම් පිරිසක් විසින් සොයා ගන්නා ලද මූලද්‍රව්‍යයක් සදහා මෙම ක්‍රමය මතභේදාත්මක විය හැක. මෙවැනි ගැටළුවක් නිසා පරමාණුක අංකය 104 හා ඊට වැඩි සමහර පරමාණු නාමකරණයේදී සැළකිය යුතු කාලයක් ප්‍රමාද විය. (මූල ද්‍රව්‍ය නාමකරණ මත භේදය පරිශීලනය කරන්න)දහ නව වන සියවස අග භාගයේදී යම් ජාතිවාදී නාමකරණයක් නිසා මෙවැනි මතභේදකාරී තත්වයක් හටගන්නා ලදී. උදාහරණයක්  ලෙස lutetium නම් කරන ලද්දේ ප්‍රංශයේ පැරීසිය මූලාශ්‍ර කරගෙනය. ජර්මනිය , ප්‍රංශයට නාමකරණ අයිතීන් අතහැර දැමීමට අකමැති විය. ජර්මනිය එයට cassiopeium ලෙසද බොහෝ විට නම් කරන ලදී. බ්‍රිතාන්‍යය niobium හි සැබෑ නම ‘‍නව ලෝකය’ යන මූලාශ්‍රය ඇති columbium  බව සොයා ගන්නා ලදී. මෙය  ඇමරිකානු ප්‍රකාශන මගින් ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතිකරණයන්ට පෙර ප්‍රචාරණය කරන ලදී.Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Chemical_element#Nomenclatureහක්මන මැතිවරණ කොට්ඨාසය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ දකුණු
පළාතේ මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ,  හක්මන  නගරය අනුව යමිනි . ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්   පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි . එවිට පැවැති බොහෝ දුරට  ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස වූ කොට්ඨාස 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස 22 ක් ඇති කරන ලදි.[1] සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  හක්මන මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට මාතර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස හක්මන දිගටම පවතියි.1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[2]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%පී. කුමාරසිරිඅත9,95840.23%සී.ඒ. ධර්මපාලඅලියා6,15224.86%පී. ඒ. වික්‍රමසූරියතරුව5,05620.43%ඒ. එෆ්. විජේමාන්නපුටුව2,3659.56%සී.ජේ. රණතුංගකෝප්පය8163.30%පී.එල්. ඩී. ඩබ්. ද සිල්වායතුර
4041.63%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව24,751100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව476මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව25,227ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව44,414ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය56.80%1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:[3]අපේක්ෂකයාපක්ෂයසංකේතයඡන්ද සංඛ්‍යාව%සී. ඒ. ධර්මපාලඅලියා15,76250.29%එස්. ඒ. වික්‍රමසිංහතරුව12,60140.20%උභයවංශ ලීලාරත්න ජයසිංහඅත2,9819.51%වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාව31,344100.00%ප්‍රතික්ෂේපිත ඡන්ද සංඛ්‍යාව284මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව31,628ලියාපදිංචි ඡන්දදායක සංඛ්‍යාව42,077ඡන්දය භාවිත කිරීමේ ප්‍රතිශතය75.17%ආශ්‍රිත↑ "ද ඉලෙක්ටරල් සිස්ටම්". ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1947" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.↑ "රිසල්ට් ඔෆ් පාර්ලිමෙන්ටරි ජෙනරල් ඉලෙක්ෂන් 1952" (PDF). මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.vteලංකා රාජ්‍යයේ පැවති මැතිවරණ ක
ොට්ඨාස නැගෙනහිර පළාතඅම්පාර ·   මඩකලපුව ·   කල්කුඩා ·   කල්මුනෙයි ·   මුත්තූර් ·   නින්තවූර් ·   පද්දිරුප්පු ·   පොතුවිල් ·  සමන්තුරෙයි ·   සේරුවිල ·   ත්‍රිකුණාමලය උතුරු පළාත චාවකච්චේරි ·   යාපනය ·   කන්කසන්තුරෙයි ·   කයිට්ස් ·   කිලිනොච්චි ·   කෝපායි ·  මනිපෙයි ·  මන්නාරම ·   මුලතිව් ·   නල්ලූර් ·   පේදුරු තුඩුව ·   උඩුප්පිඩි ·   උඩුවිල් ·   වඩුක්කොඩෙයි ·   වවුනියාවබස්නාහිර පළාත අත්තනගල්ල ·   අවිස්සාවේල්ල ·   මැද කොළඹ ·   නැගෙනහිර කොළඹ ·   උතුරු කොළඹ ·   දකුණු කොළඹ ·   බටහිර කොළඹ ·  ගම්පහ ·  හොරණ  ·  ජාඇල ·  කළුතර ·  කැලණිය ·  කෝට්ටේ ·  මීරිගම ·  මොරටුව ·  මීගමුව ·  පානදුර ·  වැල්ලවත්ත-ගල්කිස්ස ·  දෙහිවල-ගල්කිස්ස ·  දෙහිවල ·  රත්මලානදකුණු පළාතඅම්බලන්ගොඩ - බලපිටිය ·  බද්දේගම  ·  උඩුගම · වැලිගම ·  අකුරැස්ස ·  මාතර ·  හම්බන්තොට · බෙලිඅත්ත  · හක්මන · දෙනියාය · ගාල්ලසබරගමුව පළාතබලන්ගොඩ · නිවිතිගල  · රත්නපුරය  · කිරිඇල්ල  · දෙහිඕවිට  · රුවන්වැල්ල · දැදිගම · කෑගල්ල · මාවනැල්ලමධ්‍යම පළාතදඹුල්ල  · මාතලේ  · මිනිපේ  · වත්තේගම  · කඩුගන්නාව  · මහනුවර  · ගලහ  · ගම්පොළ  · මතුරට  · නුවරඑළිය  · තලවකැල
ේ  · කොටගල  ·  නාවලපිටිය  · මස්කෙලියවයඹ පළාතපුත්තලම  · නිකවැරටිය  · දොඩන්ගස්ලන්ද  · කුරුණෑගල  · දඹදෙණිය  · වාරියපොල  · දඞගමුව  · බිංගිරිය  · හලාවත  · නාත්තන්ඩිය උතුරු මැද පළාතමැදවච්චිය · අනුරාධපුරය  · කලාවැව  · හොරාව්පතාන  · පොළොන්නරුව ඌව පළාතඅලුත්නුවර  · බදුල්ල  · බණ්ඩාරවෙල  · වැලිමඩ  · හපුතලේ  · බුත්තල ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿6.06667°N 80.65000°E﻿ / 6.06667; 80.65000ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය 1948–1972ධජය (1948-1951)Coat of armsඅගනුවරකොළඹරජයපාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයරජ • 1948-1952 හයවන ජෝර්ජ් රජු (ප්‍රථම රජ)• 1952-1972 දෙවන එලිසබෙත්  රැජින (අවසාන රජ)අග්‍රාණ්ඩුකාර • 1948-1949 Henry Monck-Mason Moore• 1949-1954 Herwald Ramsbotham, 1st Viscount Soulbury• 1954-1962 ඔලිවර් අර්නස්ට් ගුණතිලක• 1962-1972 විලියම් ගොපල්ලවඅග්‍රාමාත්‍ය • 1948-1952 දොන් ස්ටීවන් සේනානායක• 1952-1953 ඩඩ්ලි ෂෙල්ටන් සේනානායක• 1953-1956 ජෝන් කොතලාවල• 1970-1972 සිරිමා බණ්ඩාරනායකඓතිහාසික යුගය20 වන සියවස• ස්වෛරීය රාජධානිය බිහිවීම 4 පෙබරවාරි, 1948 1948• ජනරජයක් බවට පත්වීම මැයි 22, 1972 1972වර්ග ප්‍
රමාණය194865,610 km2 (25,330 sq mi)195665,610 km2 (25,330 sq mi)196265,610 km2 (25,330 sq mi)ජනගහණය• 1948 7060000• 1956 8100000• 1962 11000000 පූර්වප්‍රාප්ති වනුයේඅනුප්‍රාප්ති වනුයේබ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවශ්‍රී ලංකාව[1][2][3]ලංකාව යනු  පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල 1948 සිට  1972 දක්වා පැවැති  ස්වාධීන  ඩොමීනියන් රාජ්‍යයකි.1947 ලංකා නිදහස් පණත 1947 විසින් නව ඩොමීනියන් රාජ්‍යය සඳහා භාවිතා කරනුයේ "ලංකාව" යන නාමයයි;  පණත තුල කිසිතැනෙක  "ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය" යන පදය භාවිතා වන්නේ නැත. [4]), 1948දී, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවට නිදහස ප්‍රදානය කෙරුනේ ලංකාව ලෙසිනි. 1972දී,  පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ජනරජයක් බවට ලංකාව පත්වූ අතර, එහි නම "ශ්‍රී ලංකාව" බවට වෙනස් කෙරිනි. ලංකාව,  ඉන්දියාවේ දකුණු දිග වෙරළෙන් කිමී 31[තහවුරු කර නොමැත] පමණ දුරකින් පිහිටි දකුණු ආසියාවේ, දිවයින් රාජ්‍යයක්ව පැවතුණි.ඉතිහාසයනිදහස සහ වර්ධනයදෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව, නිදහස සඳහා මහජන පීඩනය වැඩි විය.1948 පෙබරවාරි 4 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය කළ ලංකාවේ යටත් විජිතය නිදහස ලබා ගත් අතර එම දිනයේම සංශෝධිත ව්‍යවස්ථ
ාවක් ක්‍රියාත්මක විය.1947 ලංකාවේ නිදහස් පනත යටතේ නිදහස ලබා දෙන ලදී. එක්සත් රාජධානිය සමඟ ඇති කරගත් හමුදා ගිවිසුම් මගින් බ්‍රිතාන්‍යයේ ගුවන් හා මුහුදු කඳවුරු නොනවත්වා ආරක්ෂා විය.  බ්‍රිතාන්‍ය නිලධාරීන් ද ලංකා හමුදාවේ ඉහළ පෙළේ බොහෝ දෙනා පුරවා ගත්හ.ලංකාවේ පළමු අග්‍රාමාත්‍යවරයා බවට දොන් සේනානායක පත්විය.  පසුව 1948 දී ලංකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකත්වය සඳහා ඉල්ලුම් කළ විට සෝවියට් සංගමය අයදුම්පත නිෂේධ කළේය.මෙයට එක් හේතුවක් වූයේ ලංකාව නාමිකව ස්වාධීන යැයි සෝවියට් සංගමය විශ්වාස කළ අතර බ්‍රිතාන්‍යයන් තවමත් එහි පාලනය ක්‍රියාත්මක කළේ සුදු, උගත් ප්‍රභූ පැලැන්තියට ආණ්ඩුවේ පාලනය තිබූ බැවිනි.  1949 දී ශ්‍රී ලංකා දෙමළ නායකයින්ගේ එකඟතාවය ඇතිව එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව ඉන්දියානු දෙමළ වතු කම්කරුවන්⁣ගේ පුරවැසි භාවය අහෝසි කරන ලදී.1950 දී ලංකාව කොළඹ සැලැස්මේ මුල් සාමාජිකයන්ගෙන් කෙනෙකු වූ අතර ශ්‍රී ලංකාව සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි.දොන් සේනානායක 1952 දී  මිය ගිය අතර ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් ඩඩ්ලි සේනානායක  පත්විය.කෙසේ වෙතත්, 1953 දී - එක්සත් ජාතික පක්ෂයට එරෙහිව වාමාංශික පක්ෂ විසින් කරන ලද දැවැන්ත මහා "හර්තාල්" වැ
ඩ වර්ජනයකින් - ඩඩ්ලි සේනානායක ඉල්ලා අස්විය.ඔහුගෙන් පසු ජෙනරාල් ශ්‍රීමත් ජෝන් එල්.  කොතලාවල එම තනතුරට පත්විය. ඩී.එස්. සේනානායකගේ පෞද්ගලික කීර්තිය හෝ දේශපාලන බුද්ධිය ඩග්ලිට නොතිබුනි. ඩී. එස්. සේනානායක විසින් අත්හිටවූ ජාතික භාෂා ප්‍රශ්නය ඔහු විසින් ගෙන එන ලදී.  ලංකාවේ රැජින වන දෙවන එලිසබෙත් 1954 දී අප්‍රේල් 10 සිට 21 දක්වා දිවයිනේ සංචාරය කළාය. (ඇය ජනරජයක් බවට පත්වීමෙන් පසු 1981 දී ඔක්තෝබර් 21 සිට 25 දක්වා සංචාරය කළාය).1956 දී එක්සත් ජාතික පක්ෂය, මහජන එක්සත් පෙරමුන විසින් පරාජයට පත් කරන ලද අතර එයට සොලමන් බණ්ඩාරනායකගේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (එස්එල්එෆ්පී) සහ පිලිප් ගුණවර්ධනගේ විප්ලවකරි ලංකා සම සමාජ පක්ෂය ඇතුළත් විය.  බණ්ඩාරනායක 1930 ගණන්වල සිට සිංහල ජාතිකවාදී ලොබිය පෝෂණය කළ දේශපාලඥයෙකි.ඔහු ඉංග්‍රීසි වෙනුවට සිංහල පමණක්  රාජ්‍ය භාෂාව ලෙස ආදේශ කළේය.  ජී. ජී. පොන්නම්බලම් විසින් මුදා හරින ලද වාර්ගික දේශපාලනයට එරෙහි වීමට උත්සාහ කළ ප්‍රධාන සිංහල ප්‍රකාශකයා ඔහු විය.මෙම පනත සිංහල පමණක් පනත් කෙටුම්පත ලෙස හැඳින්වූ අතර සිංහල පාසල් හා විශ්ව විද්‍යාලවල උගන්වන භාෂාව බවට පත් කළේය.මෙය දෙමළ
කෝලාහල ඇති කළේ ඔවුන් දෙමළ භාෂාව කතා කළ නිසාත් එය නිල භාෂාවක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක් නොවූ නිසාත් ය.මෙම කෝලාහල අවසන් වූයේ අගමැති බණ්ඩාරනායකගේ ඝාතනයෙනි.  ඔහුගේ වැන්දඹුව වන සිරිමාවෝ සිය සැමියාගෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව ලෙස පත් වූ අතර ලොව ප්‍රථම කාන්තා අගමැතිනිය ලෙස තේරී පත් විය. 1957 දී බ්‍රිතාන්‍ය කඳවුරු ඉවත් කරන ලද අතර ලංකාව නිල වශයෙන් “නොබැඳි” රටක් බවට පත්විය. පිලිප් ගුණවර්ධනගේ සංකල්පයක් වූ වී ඉඩම් පනත සම්මත වූ අතර, ඉඩම් හිමියන්ට නොපැමිණි ඉඩම් හිමියන්ට වැඩි අයිතිවාසිකම් ලබා දෙමින්.ප්‍රතිසංස්කරණයජුලි මාසයේ පැවති මැතිවරණයෙන් සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක ලොව ප්‍රථම වරට තේරී පත් වූ රාජ්‍ය නායිකාව බවට පත්විය.  ඇගේ රජය දෙමළ ජනයා සමඟ තවදුරටත් ගැටුම් වළක්වා ගත් නමුත් එක්සත් ජනපද රජයේ කොමියුනිස්ට් විරෝධී ප්‍රතිපත්ති එක්සත් ජනපද ආධාර කපා හැරීමට හා වර්ධනය වන ආර්ථික අර්බුදයකට තුඩු දුන්නේය.  එක්සත් ජාතික පක්ෂය නැවත බලයට ගෙන ඒමට අදහස් කරන බෞද්ධ නොවන දක්ෂිනාංශික හමුදාව සහ පොලිස් නිලධාරීන්ගේ කුමන්ත්‍රණයකින් පසුව, බණ්ඩාරනායක මහතා තෙල් සමාගම් ජනසතු කළේය.  මෙය කැන්සාස් තෙල් නිෂ්පාදකයින්ගේ
සමුපකාරයේ ආධාරයෙන් කැඩී ගිය තෙල් කාටල් විසින් රට වර්ජනය කිරීමට හේතු විය.1962 දී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ රැඩිකල් ප්‍රතිපත්ති යටතේ බොහෝ බටහිර ව්‍යාපාරික වත්කම් ජනසතු කරන ලදී.අත්පත් කරගත් වත්කම් සඳහා වන්දි ගෙවීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපදය හා එක්සත් රාජධානිය සමඟ ආරවුල් ඇති විය.එවැනි ප්‍රතිපත්ති ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ බලය තාවකාලිකව පහත වැටීමට තුඩු දුන් අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂය කොන්ග්‍රසයේ ආසන ලබා ගත්තේය.කෙසේ වෙතත්, 1970 වන විට, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය යළිත් වරක් ප්‍රමුඛ බලවේගය විය.1971 කැරුල්ල1964 දී බණ්ඩාරනායක මහත්මිය LSSP සමඟ ට්‍රොට්ස්කිවාදී පක්ෂයක් සමඟ ආචාර්ය එන්. එම්. පෙරේරා සමඟ මුදල් ඇමති ලෙස සන්ධාන රජයක් පිහිටුවීය.  එසේ වුවද, සිරිමාවෝ අන්ත වාමාංශය තෘප්තිමත් කිරීමට අසමත් වීමෙන් පසුව, මාක්ස්වාදී මහජන විමුක්ති පෙරමුණ 1971 දී ආණ්ඩුව පෙරළා දැමීමට උත්සාහ කළේය.  1972 දී බ්‍රිතාන්‍ය, සෝවියට් හා ඉන්දියානු ආධාර ඇතිව කැරැල්ල මැඩපවත්වන ලදී.රාජධානියේ අවසානයක්‍රි.ව. 1972 මැයි 22 දින ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයක් මගින් නව ව්‍යවස්ථාව සම්මත කරන ලදී. එමගින් රටේ සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි
නම ශ්‍රී ලංකා ලෙස වෙනස් කරන ලදී. රට නිල වශයෙන් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ ජනරජයක් බවට පත් වූ අතර විලියම් ගෝපාලව ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු ජනාධිපතිවරයා බවට පත්විය.රජය සහ දේශපාලනයශ්‍රී ලංකාවේ පලමු අග්‍රාමාත්‍ය ඩී.එස් සේනානායකලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් නිර්මාණය කරන ලද්දේ ද්වි පාර්ශ්වික ව්‍යවස්ථාදායකයක් සහිත සෙනෙට් සභාවක් සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක්, ජනප්‍රිය ලෙස තේරී පත් වූ සභාව වක්‍රව සෙනෙට් සභාව ලෙස නම් කිරීමෙනි.රාජ්‍ය නායකයා වූයේ ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් විසින් රට නියෝජනය කළ බ්‍රිතාන්‍ය රජතුමා ය.  ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා අගමැති වූ අතර ඔහු/ඇය සහ ඔහුගේ කැබිනට් මණ්ඩලය ව්‍යවස්ථාදායකයේ විශාලතම දේශපාලන පක්ෂයෙන් සමන්විත විය.මුලදී ප්‍රමුඛ පක්ෂය වූයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයයි. පළමු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී එක්සත් ජාතික පක්ෂය ආසන 95 න් 42 ක් ලබා ගත් අතර 1952 මැතිවරණයද ජය ගත්තේය. පළමු අග්‍රාමාත්‍ය ඩී.එස්.  අගමැති ලෙස පත් කිරීම.  1956 දී රැඩිකල් සමාජවාදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය) මැතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය කළ අතර සොලමන් බණ්ඩාරනායක මහතා බලයට පත්විය. 195