LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
yEcosystemsEutrophicationFisheries scienceFood chainFood webGIS and aquatic scienceHydrobiologyHypoxiaIsotope analysisMacrobenthosMeiobenthosMicrobial ecologyMicrobial food webMicrobial loopNektonNeustonParticlePelagic zonePhotic zonePhytoplanktonPlanktonPleustonPredationProductivityRamsar ConventionRespirationSchoolingSediment trapSiltationSpawningSubstrateThermal pollutionToxicologyTrophic levelWater columnZooplanktonMore...FreshwaterBiologyBiomesEcosystemsfreshwaterlakeriverFishHyporheic zoneLimnologyLake stratificationMacrophytePondFish pondRheotaxisStream bedStream poolTrophic state indexUpland and lowlandWater gardenWetlandbrackish marshfreshwater marshswampbogfenEnvironmental qualityMore...EcoregionsFreshwater (List)Marine (List)The EvergladesMaharashtraThe North Pacific Subtropical GyreThe San Francisco EstuaryAquatic ecosystems – marine componentsMarineMarine biologyMarine chemistryDeep scattering laye
rDiel vertical migrationEcosystemslarge marinemarine)f-ratioFood webIron fertilizationMarine snowOcean nourishmentOceanic physical-biological processPrimary productionOcean turbidityPhotophoreThorson's ruleUpwellingViral shuntWhale fallMore...MarinelifeBacteriophagesCensusFishcoastalcoral reefdeep seademersalpelagicDeep sea communitiesDeep sea creatureDeep-water coralInvertebratesLarvaeMammalsMarine lifeMicroorganismsParadox of the planktonProkaryotesProtistsReptilesSeabirdsSeashore wildlifeVertebratesVirusesWild fisheriesMarinehabitatsCoastal habitatsCoastal biogeomorphologyBay mudCold seepsCoral reefsDavidson SeamountEstuariesIntertidal ecologyIntertidal wetlandsKelp forestsHydrothermal ventsLagoonsMangrovesMarine biomesMudflatsOyster reefsRocky shoresSalt marshesSalt pannes and poolsSeagrass meadowsSponge groundsSponge reefsTide poolsIssuesCoral bleachingEcological values of mangrovesFisheries and climate change
HERMIONEHuman impact on marine lifeMarine conservationMarine conservation activismMarine pollutionMarine Protected Area Oceans ද්වාරයvteතෙත්බිම් සහ සංරක්ෂණයGenerallyAcrotelmAquatic ecosystemAquatic plantsBackswampBayouBeach meadowBlackwater riverBlanket bogBogBog gardenBrackish marshCallowsCarrCataract bogCiénegaClean Water ActClearwater riverCoastal bogConiferous swampConstructed wetlandConverted wetlandDamboDrainage basinEstuaryFenFlarkFlood-meadowFlooded grasslands and savannasFreshwater marshFreshwater swamp forestGrass valleyGueltaHalosereHydrosereIgapóIngsInterdunal wetlandIntertidal wetlandKarstKermi bogKettleLaggMangroveMarshMarsh gasMereMireMisseMoorlandMuckMudflatMuskegOasisPakihiPalsa bogPaludificationPalustrine wetlandPeatlandPlateau bogPocosinPolygonal bogPondPeat swamp forestPoor fenPotholeQuagmireRaised bogReed bedRich fenRiparian zoneRiver deltaSalt marshSalt pannes and poolsShrub swampSl
oughString bogSwampTelmatologyTidal marshUpland bogWet meadowWill-o'-the-wispVárzea forestVernal poolWhitewater riverYaéréClassification systemsWetland classificationA Directory of Important Wetlands in AustraliaNational Wetlands InventoryRamsar ConventionOrganizationsBangladesh Haor and Wetland Development BoardDelta Waterfowl FoundationDucks UnlimitedIrish Peatland Conservation CouncilSociety of Wetland ScientistsWetlands InternationalWildfowl & Wetlands Trust Wetlands ද්වාරයඅධිකාරී පාලනය: ජාතික පුස්තකාල SpainFrance (data)UkraineGermanyIsraelUnited Statesශාලිකා සංගීතය සම්භාව්‍යය සංගීතයට අයත් වන්නකි. මෙය කුඩා වාද්‍ය කණ්ඩායමකටනිරත විය හැකි අතර සාම්ප්‍රදායක් වශයෙන් කුඩා ස්ථානයක ස්ථානගත කළ හැකය. පුළුල් වශයෙන් එහි අන්තර්ගත වන්නේ සුළු පිරිසක් විසිනි. එක් කොටසටක‍ට, එක් පුද්ගලයෙක් බැගින් වු කුඩා කණ්ඩායමක් සංගීත ඕනෑම සංගීත කලාවකි. "ශාලිකා" යන වචනයෙන් පිළිඹිඹු වන්නේ කුඩා කාමරයක මෙම සංගීත කාර්යයේ නිරතවිය හැකි බවයි. බොහෝ විට පුද්ගලික පිළිගැනුම් සාදයක් වැනි සු
හද හමුවක් වැනි අවස්ථාවකදී සංගීතය යොදා ගනී.ශාලිකා සංගීතයේ සුහද භාවය නිසා මෙය "මිත්‍ර සංගීතය" ලෙසද හඳුන්වයි. අවු 200 කට අධික කාලයක සිට ප්‍රාථමික වශයෙන් ශාලිකා සංගීතය ආධුනික සංගීතඥයන් විසින් ඔවුන්ගේ නිවසේ සිටම වාදනය කර ඇත.ශාලිකා සංගීතය නිවෙස් වල සිට සංගීත ශාලා වෙත වර්තමානයේ සංක්‍රමණය කළ ද බොහෝ ආධුනික සහ ප්‍රවීණ සංගීතඥයන් ශාලිකා සංගීතය තමන්ගේ සතුට වෙනුවෙන් වාදනයෙහි යෙදෙති. ශාලිකා සංගීතය වාදනය කිරීම සදහා සංගීතාත්මක හා සමාජීය වශයෙන් වි‍ශේෂ දක්ෂතාවයක් අවශ්‍යය වන අතර මේ සඳහා එකල සහ තූර්ය වාදනයට‍ වඩා වෙනස් දක්ෂතාවයන් අවශ්‍ය වේ.GOETH විසින් ශාලිකා සංගීතය විස්තර කර ඇත්තේ "සුදුසු (බුද්ධිමත්) පුද්ගලයින් 4 දෙනෙකුගේ සාකච්ඡාව"  වශයෙනි. 18 වන ශත වර්ෂයේ සිට වර්තමානය තෙක් ශාලිකා සංගීතයෙහි මෙම සාකච්ඡාමය ක්‍රියාවලිය අන්තර්ගතව තිබිණි. නැවත සිදුවන සාකච්ඡා සමාකාර්යතාවයට විස්තර හා විශ්ලේෂණය කිරීම ශාලිකා සංගීතයේ සංයුති යයි. සටහන්| Chamber Music|}ආචර් කෙන්ට් බ්ලඩ් (මාර්තු 20, 1923 – සැප්තැම්බර් 3, 2004) යනු බංග්ලාදේශයෙහි  සේවය කල ඇමරිකානු තානාපතිවරයෙකි. නැගෙනහිර පකිස්තානයෙහි ඩැකා නුවර සඳහ
ා අවසාන ඇමරිකානු කොන්සල් ජෙනරාල්වරයා ලෙසින් ඔහු සේවය කලේය. ඔහු ප්‍රසිද්ධ වන්නේ  බංග්ලාදේශ විමුක්ති යුද්ධයෙහිදී සිදු කල ක්‍රෑරකම් වලට විරෝධය පල කරමින් දැඩි බසින් බ්ලඩ් විදුලි පුවත යැවීම සම්බන්ධයෙනි.චරිතාපදානයආචර් බ්ලඩ් උපන්නේ  චිකාගෝ හිදීය. ලින්ච්බර්ග්, වර්ජීනියා හී උසස් ශාස්ත්‍රාලයෙන් ද්විතීයික අධ්‍යාපනය අවසන් කල ඔහු 1943දී  වර්ජීනියා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ප්‍රථම උපාධිය ලද්දේය. 1963දී ජෝර්ජ් වොෂිංටන් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ජාත්‍යන්තර සබඳතා පිළිබඳ දෙවන උපාධියක් ඔහු ලද්දේය. දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ඔහු එජ නාවුක හමුදාවේ සේවයෙහි යෙදුනේ  උතුරු ශාන්තිකර සේනාංකය සඳහාය. 1947 දී ඔහු විදේශ සේවයට බැඳුනේය. 1970දී නැගෙනහිර පකිස්තානයේ, ඩැකා හී එජ කොන්සල් ජෙනරාල් වරයා ලෙසින් සේවය භාරගැනීමට බ්ලඩ් පැමිණියේය. ග්‍රීසියෙහි, ඇල්ජීරියාවෙහි, ජර්මනියෙහි, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි සේවය කර ඇති බ්ලඩ් අවසන් වරට සේවය කලේ   ඉන්දියාවේ, නව දිල්ලියෙහි, එ.ජ. තානාපති කාර්යාලයේ නියෝජ්‍ය තානාපති වශයෙන් වන අතර 1982දී සේවයෙන් විශ්‍රාම ගියේය.1993 සිට ඔහු ජීවත් වූ කොලරාඩෝහී, ෆෝට් කොලින්ස් හිදී, 2004 සැප්තැම්බර් 3 දිනදී  ආචර් බ්ලඩ් මිය
ගියේ ධමනී දැඩිවීම නිසාවෙනි. . "විශ්‍රාම සුවයෙන් කොලරාඩෝහිදී දිවි ගෙවූ ආචර් කේ. බ්ලඩ් පසුගිය මාසයේදී මිය ගිය විට, ඔහුගේ පවුල, පැරණි මිතුරන් කිහිප දෙනෙක්, සහ සමස්ත ජාතියක් ඔහුගේ වියෝව ගැන ශෝක වූ නමුදු එසේ අති මහත් ශෝකයට පත්වූ ජාතිය ඔහුගේ ජාතිය නොවීය. එය බංග්ලාදේශය විය." [1] ඔහුගේ මරණය පිළිබඳ වාර්තා බංග්ලාදේශයේ පුවත්පත්හී සිරස් තල දැරූ අතර, ඇමරිකානු පුවත්පත් වල පසුපිටුවන්හී මරණ දැන්වීම් තීරුවල වාර්තාවීමට ඔහු පෙර පිනකින් වාසනා දැරීය. ෆෝට් කොලින්ස්හී පැවැති අවමංගල්‍යය සඳහා බංග්ලාදේශය දූත පිරිසක් යැවූ අතර බ්ලඩ් මහතාගේ වියෝව වෙනුවෙන් බොහෝ බංග්ලාදේශ ජාතිකයින් යැවූ සංදේශයන් බ්ලඩ් මහත්මිය විසින් ලදි. 1971 පැවැති ඇමරිකානු රාජ්‍ය දූත මෙහෙවරෙහි සදාචාරාත්මක හරස්කඩ නිරාවරණය කෙරුමට උපකාර වීම සඳහා එහි තීරු ලිපි තුල ආචර් බ්ලඩ් පිළිබඳ අභිනන්දනයක් ලියා පල කිරීමට වොෂිංටන් පෝස්ට් පියවර ගත්තේය.[2]2005 මැයි මසදී පැවැති, පළමු බංග්ලාදේශ-ඇමරිකානු සම්මේලනයේදී බංග්ලාදේශ-ඇමරිකානු පදනම සංස්., (BAFI)  විසින් ආචර් බ්ලඩ් වෙත මරණාපර ලෙසින්  විශිෂ්ට සේවා ප්‍රදානයක් පිරිනමන ලදි.[3] 1970 දී  සහ 1971 දී මනුෂ්‍යත්වය වෙනුවෙන
් ඔහුගේ භූමිකාව සඳහා සහ දැන් බංග්ලාදේශය වන භූමියෙහි පකිස්තානු හමුදාව විසින් වර්ගඝාතන මෙහෙයුමක් දියත් කරමින් සිටියදී ක්‍රියාත්මක වුනු එජ නිල ප්‍රතිපත්තියට එරෙහිව ඔහුගේ අභීත ස්ථාපනය වෙනුවෙන් බ්ලඩ් මහතා මෙම ප්‍රදානය ලැබීය. ඔහුගේ පවුල වෙනුවෙන්, ඔහුගේ පුතු පීටර් බ්ලබ් විසින් ප්‍රදානය භාර ගන්නා ලදි. . මෙයින් අනතුරුව, 2005 දෙසැම්බර් 13 දිනදී, ඩැකාහී එ. ජ. තානාපති කාර්යාල, ඇමරිකානු මධ්‍යස්ථාන පුස්තකාලය, ආචර් කේ. බ්ලඩ් සිහිවනු පිණිස නම් කෙරිණි. ආරම්භක උත්සවය සඳහා චාජි ඩෆෙයාර්, ජුඩිත් චාමාස්, මාග්‍රට් බ්ලඩ් මහත්මිය සහ ඇයගේ දරුවන් දෙදෙන, ෂිරීන් අප්ඩෙග්‍රෆ් සහ පීටර් බ්ලඩ් සහභාගී වූහ.බ්ලඩ් විදුලි පුවතවිදේශ සේවා නිලධාරින් විසින් රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව වෙත ඩිසෙන්ට් චැනල්[4] ඔස්සේ එවන ලද ඉතාමත් දැඩි බසැති පණිවුඩ අතුරින් එකක් ලෙස බ්ලඩ් විදුලි පුවත (අප්‍රේල් 6, 1971) සැලකෙයි. [5] එය  ඇමරිකානුවන් 29 දෙනෙකු විසින් අත්සන් කෙරිණි. විදුලි පුවතෙහි සඳහන් වූයෙහි සිංහල පරිවර්තනය මෙයයි: ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය මැඩලීම පිළිබඳ විරෝධය පෑමට අපගේ රජය අසමත් විය. සිදුවූ ක්‍රෑරකම් පිළිබඳ විරෝධය පෑමට අපගේ රජය අසම
ත් වී ඇත. එහි පුරවැසියන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා දැඩි පියවර ගැනීමට අසමත් වී ඇති අතර එවිටම  බටහිර පකිස් [තාන] බලපැවැත්ම යටතේ පැවති රජය  සතුටු කිරීම සඳහා ආපස්සට ආවැඩීමට හා ඔවුන්ට විරුද්ධව යෝග්‍ය පරිද්දෙන් පැවතිය යුතුව තිබුණු සෘණ ජාත්‍යන්තර මහජන සම්බන්ධතා ගැටුම ලිහිල් කිරීමට අපගේ රජය යත්න දරා ඇත. අපගේ රජය  සදාචාරාත්මක බංකොලොත්භාවය වෙතට පත්ව ඇති බවට බොහෝ දෙනා සාක්ෂ්‍ය දරනු ඇත ,(...) එහෙත්, සදාචාරාත්මක ලෙසින් හෝ, මැදිහත්නොවීමට අප තීරණය කලේ,  අවාසනාත්මක ලෙසින් අධිතේරුමක් සහිත  වර්ගඝාතය යන පදය අදාල වන්නාවූ,  අවාමි අරගලය,  ස්වෛරී රාජ්‍යයක අභ්‍යන්තර ප්‍රශ්නයක්ය යන පදනමෙහි පිහිටමිනි. පුද්ගලික ඇමරිකානුවෝ කලකිරීම ප්‍රකාශ කලහ. අපි, වෘත්තිමය සිවිල් සේවකයන් ලෙසින්, වත්මන් ප්‍රතිපත්තිය හා සමග  අපගේ විසම්මුතිය පල කර සිටිමින් උද්‍යෝගීමත්ව බලාපොරොත්තු වන්නේ මෙහි අපගේ සැබෑ හා නිත්‍ය  අභිරුචියන් හඳුනාගෙන අපගේ ප්‍රතිපත්තීන් නියම මග වෙත යළියොමු කර ගත හැකි වේවා යන්නයි. (එ.ජ. තානාපති කාර්යාලය (ඩැකා) කේබල පණිඩුඩය, නැගෙනහිර පකිස්තානය වෙත එ. ජ. ප්‍රතිපත්තිය වෙතින් විසම්මුතිය, අප්‍රේල් 6, 1971, රහස්‍ය, 5 පිටු. රාජ්‍ය
දෙපාර්තමේන්තුවෙහි අත්සන්ද අඩංගු වෙයි. මූලාශ්‍රය: RG 59, SN 70-73 Pol and Def. From: Pol Pak-U.S. To: Pol 17-1 Pak-U.S. Box 2535;)[6]පෙරදී යැවුනු විදුලි පුවතක (මාර්තු 27, 1971), "සිලෙක්ටිව් ජෙනසයිඩ්" (සිංහල: "වරණීය  වර්ගඝාතය") යන මාතෘකාව යටතේ ඩැකාහී ඇමරිකානු නිරික්ෂණ පිළිබඳ බ්ලඩ්  මෙසේ ලිවීය:1. මෙහි ඩැකාහී  පකිස්[තානි] හමුදාව විසින් දියත් කර ඇති භීෂණ යුගය පිළිබඳ  අපි භීතියට පත් හා මුනිවත රකින සාක්ෂ්‍යකරුවො වෙමුහ. යුද්ධ නීති පරිපාලක  බලධාරීන්  සතුව අවාමි ලීග්  ආධාරකරුවන්ගේ ලැයිස්තුවක් ඇති බවට  තොරතුරු ගොඩ නැගෙමින් පවතින අතර මෙම ආධාරකරුවන්ගේ නිවෙස් වලින් ඩැහැ ගෙන විත් වෙඩි තබා ඝාතනය කිරීමෙන් ඔවුන් විධිමත් ලෙසින් තුරල් කරමින් පවතියි  2. නැසුම සඳහා සලකුණු කොට ඇතිවුන් අතර අවාමි ලීග් ධූරාවලියේ සාමාජිකයන්ට අමතරව ශිෂ්‍ය නායකයන් හා විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයෝද වෙති. මෙහි දෙවන ගණය අතුරින් දර්ශන විද්‍යා අධ්‍යයනාංශයෙහි ප්‍රධානි ෆස්ලුර් රහමාන් සහ ඉතිහාස අධ්‍යයනාංශයෙහි ප්‍රධානි හා හින්දු ජාතිකයෙකු වූ එම්. ඇබඩීන් ඝාතනය කර ඇත. දේශපාලන විද්‍යා අධ්‍යයනාංශයෙහි රසාක් මහතා මරණයට පත්ව ඇතැයි රා
වයක් පවතියි. ජාතික රාජ්‍ය සභාවට තේරී පත්වූවන්ගෙන් බහුතරයද ප්‍රසසා වරුන් කිහිප දෙනෙක්ද මෙම ලැයිස්තුවෙහි සිටිති.3. තවදුරටත්, පකිස්[තානි] සන්නද්ධ හමුදාවෙහි සහය සහිතව,  බෙංගාලි-නොවන මුස්ලිම්වරුන් විසින් විධිමත් ලෙසින් දුගී ජනයාගේ නිවෙස් වෙත ප්‍රහාර එල්ල කරමින් හා බෙංගාලිවරුන් හා හින්දුවරුන් ඝාතනය කරමින් පවතියි.(එ.ජ. තානාපති කාර්යාලය (ඩැකා) කේබල පණිඩුඩය, වරණීය  වර්ගඝාතය, මාර්තු 27, 1971)[7]බ්ලඩ් සඳහා ඩැකා හී තවද මාස 18 ක කාලයක සේවා න්‍යාය පත්‍රයක් නියමිතව තිබුනද,  ජනාධිපති රිචඩ් එම්. නික්සන් සහ රාජ්‍ය ලේකම් හෙන්රි කිසිංජර් විසින් ඔහු සේවයෙන් නිදහස් කොට යළි කැඳවන ලද්දේ  චීනය වෙත තානාපති සම්බන්ධකම් විවෘත කර ගැනීමටද සෝවියට් සංගමයේ බලයට ප්‍රතිවිරුද්ධව ක්‍රියා කිරීමටද බටහිර පකිස්තානය භාවිතා කිරීමේ ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තුවන්ට ඔහුගේ විරුද්ධත්වය හරස් වුනු නිසාවෙනි.මෙයද බලන්නබංග්ලාදේශ විමුක්ති යුද්ධයආශ්‍රිත↑ රෙස්ට් ඉන් පීස් ආචර් බ්ලඩ්, ඇමරිකන් හීරෝ නොවැම්බර් 03, 2004↑ [1]↑ බංග්ලාදේශී-ඇමරිකන් ෆවුන්ඩේෂන්, Inc↑ ඩිසෙන්ට් චැනල් ඉන් ෆොරින් එෆෙයාර්ස් මැනුවල් 2 FAM 070 (P
DF)↑ හිචන්ස්, ක්‍රිස්ටොෆර්. "ද ට්‍රයල් ඔෆ් හෙන්රි  කිසිංජර්", 2002↑ ඩිසෙන්ට් ෆ්‍රොම් යූ.එස්. පොලිසි ටුවර්ඩ් ඊස්ට් පකිස්තාන් (PDF) අප්‍රේල් 6, 1971↑ සිලෙක්ටිව් ජෙනසයිඩ් (PDF) මාර්තු 27, 1971තවදුරටත් කියවීම්සජිත් ගාන්ධි  ද ටිල්ට්: දි යු. එස්. ඇන්ඩ් ද සවුත් ඒසියන් ක්‍රයිසිස් ඔෆ් 1971 නැෂනල් සෙකියුරිටි ආචයිව් ඉලෙක්ට්‍රොනික් බ්‍රීෆිං බුක්  No. 79 දෙසැම්බර් 16, 2002 "බ්ලඩ් විදුලි පුවත" සහ එකල අනෙකුත් එ. ජ. රහස්‍ය-හරිත ලියැවිලි  කිහිබයකට සබැඳි අඩංගු වෙයි.යූඑස් ඩිපාට්මන්ට් ඔෆ් ස්ටේට් ඔන් ෆොරින් රිලේෂන්ස් ඇන්ඩ් සවුත් ඒෂියා ක්‍රයිසිස් 1969-1976http://www.military.com/Opinions/0,,Galloway_110304,00.htmlමරණ දැන්වීම වොෂිංටන් පෝස්ට්බාහිර සබැඳිhttp://www.bafi.org/awards/archer_blood.asphttp://dhaka.usembassy.gov/ සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2015-03-23 at the Wayback Machineඅධිකාරී පාලනය  සාමාන්‍යISNIVIAF2WorldCatජාතික පුස්තකාලUnited Statesවෙනත්SNACIdRefපුද්ගලදත්තනමබ්ලඩ්, ආචර්විකල්ප නම්කෙටි විස්තරයඇමරිකානු තානාපතිඋපන් දිනයමාර්තු 20, 1923උප
න් ස්ථානයමියගිය දිනයසැප්තැම්බර් 3, 2004මියගිය ස්ථානයමෙම රූප සටහනේ දැක්වෙනුයේ Aneirin යන කෘතියෙන් පිටුවකි. 6th century.රෝමානු සාහිත්‍යය13 වන ශත වර්ෂයේදී ප්‍රංශ භාෂාව සාහිත්‍යමය භාෂාවයක් ලෙස විශාල දියුණුවක් ලැබීය. ස්කෝට්ලන්තයේ සිට පැමිණි සෙල්ටික නොවන පළමු ස්වභාෂා සාහිත්‍ය නිර්මාණය Romanstv Fergus ය. මීට අමතරව ආතුරීයන් චක්‍රයේ ප්‍රංශ භාෂාවෙන් රචිත හා ස්කොට්ලන්තයෙන් පිටත පමණක් සංරක්ෂිත කෘතාන්තයන් ඇතැම් අධ්‍යාපනඥයන් විසින් (DDR ඕවන්) ස්කොට් ලන්තයේ රචිත කෘතීන් ලෙස උගන්වනු ලැබෙයි. ප්‍රංශ භාෂාවට අමතරව ලතින් භාෂාව ද සාහිත්‍යමය භාෂාවකි. ප්‍රසිද්ධ උදාහරණයන් වන්නේ Imchcolm atiphoner හා Carmen de morte sumerledi එය ගැස්ලෝ ජනතාවගේ Somailre Mac gilla brigte ට එරෙහිව ලැබු විජයග්‍රහණයෙන් පිනායමින් රචිත කාව්‍යයන් ය. ස්කොට්ලන්තයේ මධ්‍යතන යුගයේ වැදගත්ම නිර්මාණය වන්නේ වීටා කොලොම්බේ වන අතර එය ද ලතින් භාෂාවෙන් රචනා කොට ඇත. දාහත්වන ශතවර්ෂයේ සිට දහනවන වන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගය දක්වාඇලන් රැම්සේ (1686-1758), පැරණි ස්කොට්ලන්ත සාහිත්‍යය පුනරැදය හා ගැමි කාව්‍ය සදහා පැවති නව ප
්‍රවනතාවය පිලිබද පදනමක් ස්ථාපිත කලේය. කාව්‍ය ස්වරෑපයක් ලෙස එය හර්බ් ස්ටැන්ක් විසින් වැඩි දියුණු කරන ලදි.1760 දී ජේම්ස් මැක්ෆිර්සන්, ඔසියා විසින් රචිත කාව්‍යන් සදහා අයිතිය කියා පැහ. ඔහු ජනතාව අතර ඇති ජනප්‍රියත්වය ආශ්‍රයෙන් ලබා ගත් පරිවර්ථන එළිදැක්වු අතර ඒවා කෙල්වින් ආදේශක ලෙස ප්‍රසිද්ධ කරන ලද සම්භාව්‍ය ආචාර ධර්ම වේ. 1762 දි ලියන ලද, ෆිලංග්ල්ස් යුරෝපියානු භාෂා බොහෝමයකට වේගයෙන් පරිවර්තනය කරන ලදී. එහි ගැඹුරින් අගය කරන ලද ස්වභාව සෞන්දර්යය සිහ පෞරාණික පුරාවෘත්තයන්ගේ අනුකම්පා සහගත කරැණාව යුරෝපයේ රොමෑන්තික සංගමය ඉහලට ගෙන ඒමට වෙන කිසිවකට වඩා උපකාර විය. විශේෂයෙන්ම ජර්මනියේ සාහිත්‍යය ආභාශයෙන් හෙඩර් හා ගොන් යන අය උදව් විය. බොහෝ ස්කොටියානු රචකයන් අතර පෙළඹවිමක් ඇති වු අතර වෝල්ටර් ස්කොට් ඒ අතර විය. නමුත් අවසානයේ දී කාව්‍යයන් ඍජු ගැලික් පරිවර්ථනයක් නොවන බව පැහැදිලි වු අතර ප්‍රේක්ෂකයන්‍ගේ සෞන්දර්යමය බලාපොරො‍ත්තු විසිතුරු අනුවර්ථනයන්ට බොහෝ සෙයින් සමාන විය. (ඩෙරික්ගේ 'ද ගැලික් සෝස් ඔ‍ෆ් මැක්ෆිර්සන්ස් ඔයිසන් එයට ආදර්ශයකි)ස්කොටියානු රචකයන් අතර ප්‍රසිද්ධ රචකයන් දෙදෙනෙකු වු රොබට් බර්න්ස් හා වෝට්ලර් ස්කොට්
යන අය රොමැන්තික සමයේ විශේෂයෙන් ඇසුරැ කරන ලද රචකයන් දෙදෙනෙකි. ස්කොටියානුවන්ගේ රචනයන් ස්කොට්ලන්තයේ විශේෂ සැලකල්ලට බදුන් විය. නමුත් නුතන ස්කොටියානු සාහිත්‍යයේ ඒකාකාරි ස්වභාවය ගොඩනැගීමට එංගලන්තයේ හා වෙනත් විදේශ රටවල ජනප්‍රියත්වය ඉවහල් විය. ස්කොට්ලන්තයේ ජාතික කවියා ලෙස හැදින්වෙන බර්න්ස්ගේ කවි ඔවුන්ගේ විෂය කරුණු මෙනෙහි කිරිමේ අදහසින් සංස්කරණය කරන ලදී. ඔහු වික්ටෝරියානු සමයේ සිටි නිවාරකයෙකි.ස්කොට් විසින් රැස් කරන ලද ස්කොට්ලන්තිය මුද්‍රානාටකයක් වන ' ද එන්ට්‍රල්ස් ඔෆ් ද ස්කොට්ෂ් බෝඩර්' 1814 වේවර්ලි සමග නවකථා- රචක වෘත්තිය එලිදැක්වීමට පෙර, ප්‍රථම ඓතිහාසික නවකතාව ලෙස හැදින්විය. දේශප්‍රේමියෙක් ලෙස ඔහුගේ ප්‍රතිරෑපයට දායක වු 'රොබ් රෝයි' ස්කොට් විසින් රචනා කළ වෙනත් නවකථාවකි. හිස්ට්‍රි ඔෆ් ස්කොට්ලනඩ් ද ඔහු විසින් ලියන ලද්දකි. ඒම කාලයේ වැඩිම මුදලක් ඉපයු හා ජනප්‍රියම රචකයා ඔහු විය.වෝල්ටර් ස්කොට් විසින් දිර්මත් කරන ලද ජේම්ස් හොග් යන රචකයා, ස්කොට්ලන්තිය ආගමික පසුබිමේ නිර්මානාත්මක භාවය ප්‍රයෝජනයට ගෙන නිෂ්පාදනය කළ ඔහුගේ විශිෂ්ඨ ද ප්‍රයිවට් මෙමොරිස් ඇන්ඩ් කන්ප්‍රේසන් ඔෆ් ද පස්ට්ෆයිඩ් සිනර්, ඩොපොලේ ගැන්ගර් තේ
මාව හදුන්වා දෙමින් පසුකාලින ශතවර්ස වල ද ස්‍ට්‍රේන්ජ් කේස් ඔෆ් ඩොක්ටර් ජැකලී ඇන්ඩ් හියිඩ් මගින් ඉදිරියට ගෙන ගිය බව පෙනේ. ගොග් ඔහුගේ සාහිත්‍යයට ගුරැ අරැත කෝ-චොයිස්වෙ යන ගැලික් ගැමි සංස්කෘතියේ සංකල්පයන් ඇදා ගත් බව සිතිය හැකිය.දහනව වන ශතවර්ෂය හා විසිවන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයදහනව වන ශතවර්ෂයේ අග භාගයේ දී ස්කොට්ලන්තයේ ජනගහනය සීග්‍රයෙන් නාගරීකරණය හා කාර්මීකරණයට ලක් විය. කෙසේ වෙතත් පාඨකයාගේ කියවීමට ඇති කැමැත්ත වැඩි කරලීමට ටෝල්ටර් ස්කොට් උත්සාහ දැරීය. මිත්‍යා වලින් පිරි සීමාවක් නොමැති ස්කොටියානු භූමි දර්ශනයන්ගේ වික්‍රමාන්විත දස්කම් පිළිබඳ ලියැවුණු නවකථා දිරිමත් කලද, ජීවිත යථාර්තය නිරූපනය කරන තවත් නවකථා තිබිණ.	ස්කොටියානු බුද්ධිමය සංස්කෘතියේ, ආපස්සට යෑමේ දී අවසාන වශයෙන් හමුවන ඩේවිඩ් හම් යන දාර්ශනිකයාගේ රචනයන්, සර් ආතර් කෝනර් ලොයිඩ්ගේ ශර්ලොක් හෝම්ස් නමින් රචනා කළ පොත් වලට සමාන බවක් පෙන්වයි. නමුත් දැන් ශර්ලොක් හෝම්ස් යන්න ශ්‍රේෂ්ඨ ලන්ඩනයේ කොටසකි. මෙම පොත් වල ත්‍රාස්‍ය රසයට ජීවය ලබා දි තිබෙන්නේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවට වඩා ස්කොට්ලන්තීය භාෂා‍වෙනි. රොබට් ලොයිඩ් ස්ටීවන්ගේ ප්‍රසිද්ධ කෘතී තවමත් ජනප්‍රි
ය අතර බොහෝ චිත්‍රපට හා නාට්‍යයන්ගේ හැඩය ද ජනප්‍රියය. කෙටි නවකතාවක් වන ස්ට්‍රේන්ජ් කේස් ඔෆ් ඩොක්ටර් ජැකලී හා මිස්ටර් හයිඩ් (1886), හොඳ හා නරක වෙන් කිරීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් සෑදු මත්ද්‍රව්‍යයකින් මනෝව්‍යාධි රාක්ෂයෙක් බවට පත් වූ කරුණාවන්ත හා බුද්ධිමත් වෛද්‍යවරයෙකු පිළිබඳව වචනයෙන් විස්තර කර දක්වයි. කිඩ්නැප්ඩ් යන නවකතාව, ඓතිහාසික නවකතාවක් ලෙස පත් වුයේ හතලිස් පහේ ජැකෝබික් රයිසින් හා ට්‍රෙෂර් අයිලන්ඩ් සම්භාව්‍ය ග්‍රන්ථ චෞරයාගේ ත්‍රාසජනක විපාකයෙන් පසුවය.	මෙම ව්‍යාපාරය හැඳින්වුයේ කයිල්යාඩ් සංස්කෘතිය නමින් වන අතර දාහත්වන ශතවර්ෂය අවසානයේ විලාසිතාවන් සඳහා විජ්ජාව හා ජනප්‍රවාද අංගයන් ඇතුලත් කරන ලදී. නවීනභාවය හා කාන්සාව (nostalgia) යන ඒවායේ මිශ්‍රයෙන්ම, උදාහරණයන් වන්නේ ‍ ජේ. ඇම්. බැරී ස්කොට්ලන්තීය සාහිත්‍යයේ ප්‍රබල වැටීම් ලෙස මෙම සම්ප්‍රදාය පෙනෙන අතර, එය පරමාදර්ශයක් සේ සැලකීම, ගොපළු ස්කොට්ලන්ත සාහිත්‍යය චිත්‍ර යන ඒවා ඉතා සීග්‍රයෙන් ස්කොට්ලන්ත ජීවිතයන්ගෙන් මෙම කාලය තුල දී ඉවත්ව ගියේ ය. මෙම සම්ප්‍රදාය ජෝර්ජ් ඩග්ලස් කතුවරයා විසින් රචිත ද හවුස් විත් ද ග්‍රීන් ශටර් නව කථාවේ උපහාරයට ලක් කර ඇත. ස්කොට්ලන්ත ස
ාහිත්‍යය අදත් මෙම සම්ප්‍රදායේ දෝංකාරයෙන් දුක් විඳින බවට තර්ක කල හැක. තම කාර්යයන් ප්‍රසිද්ධ වු තවත් එක් ස්කොට්ලන්ත කතුවරයෙක් වන්නේ ජෝර්ජ් මැක්ඩොනල්ය.පශ්චාත් යුධ සමයේ ගත වූ වසර කිහිපය තුළ නව ලේඛකයෝ නව ස්වරූපයන් විදහා දැක්වූහ. ඇලෙක්සැන්ඩර් ට්‍රොචි (1950 දීද) කෙනෙත් වයිට් (1960 දීද), ස්කොට්ලන්තය අතහැර වාසය පිණිසත් තමන්ගේ වැඩ කටයුතු කිරීමටත් ප්‍රංශය බලා ගියහ. යුරෝපීය භාෂාවන් බොහෝ ගණනකින් කරන ලද කෘතීන් පරිවර්තනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔව්හු ප්‍රසිද්ධියට පත් වුහ.තවද එඩ්වින් මෝර්ගන් ‘ජාතික කවියා’ විරුදාවලිය ලත් එමෙන්ම නිල වශයෙන් පත්වීම් ලැබු කවියාද විය. ඔහු ලෝක සාහිත්‍ය කෘතින් පරිවර්තනය කළේය. ඔහුගේ කවිවලට වර්තමාන සිදුවීම් මෙන්ම දේශපාලනික ප්‍රශ්නද විෂය විය.	විසිවන ශතවර්ෂයේ ආරම්භයේ පුනරුදයේ මිටියාවත් ලෙස හියු මැක්ඩගව්ඩ්ගේ වාචික අංගයන් භාවිතා විය. අනෙක් සමකාලීනයන් ඒ.ජේ.ක්‍රොනින්, එරික් ලින්ක්ලාටර්, නයෝමි විචිසන්, ජේම්ස් බ්‍රයිඩ්, රොබට් ගෙරියොක්, රොබට් මැක්ලෙලන්, නැත්ශෙපඩ්, විලියම් සුටර්, ඩග්ලස් යං සහ සිඩ්නි ගුඩ්සර්ස්වින් විය. කෙසේ වෙතත් අනෙක් සාහිත්‍යය පුබුදුව ඉතා විශාල වශයෙන් සීමා විය. 1930 දී ස්
කොට්ලන්ත ජාතික සොලී මැ ක්ලීන් නවීන සාහිත්‍යයට නව වටිනාකමක් ලබා දුන්නේය. එඩ්වින් මුවර් නීතිවේදියා ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයට, භාෂාවට වෙනසක් සහ අවධානයක් ලබා දු‍න්නේය.	හිල් චැඩ් ගර්ඩ් හා ලුවිස් ග්‍රැසික් ගිබ්ස් නවකථාකරුවා මෙම කාලය තුලදී ස්කොට්ලන්ත ජීවිතය තුල ඇති වු භාෂාමය ගැටළු අවධාරණය කළේ පිළිවෙලින් සිල්ව ඩාලිංස් හා ස්කොට් කොයර් වශයෙනි. ප්‍රධානීන්ගේ භාෂාව ඉංග්‍රීසි පන්නයෙන් වර්ධනය වීමත් සමඟ ඔවුන් කාර්මික ජවින ක්‍රමයට හුරුවිය.ඇලෙක්සැන්ඩර් මැකෝල්, ඇලන්වොර්නර් සහ ග්ලාස්ගෝහි සිටිමින් නවකථා රචනය කළ සුහායිල් සාදි යනාදිහු 21 වෙනි ශත වර්ෂයේ කැපි පෙනෙන ශාස්ත්‍රීය සේවාවන්වලට දායක වූහ.නව ලේඛකයින් සහ කවියන් ධෛර්යමත් කළ An Leabhar Mòr සහ Ùr Sgeal කාණ්ඩ ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමග ස්කොට්ලන්ත ගේලික් සාහිත්‍ය ග්‍රන්ථ පළ කිරීමේ පුනර්ජීවයක් දැනට දක්නට ඇත.ස්කොට්ලන්ත සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදාය ගැහැණු කර්තෘවරුන්ගේ අදහස් වලටද දොරටු විවෘත කළේය. මෙහි පරමාර්ථය වුයේ අතීතයේ සිට මේ දක්වා ගැහැණුන් විසින් රචනා කරන ලද කෘතින් නැවත සළකා බැලීම තුළින් ඔවුන් ධෛර්යමත් කිරීමයි.පසු ගිය අවුරුදු කිහිපය තුළ සිට ‘කැනන්ගේට් හවුස්’ ප්‍රකාශන
ආයතනය ක්‍රම ක්‍රමයෙන් දියුණු තත්වයට පත් වෙමින් තිබේ. එම ආයතනය විසින් සෑම යුගයකටම අයත් ස්කොට්ලන්ත සාහිත්‍ය කෘති ප්‍රකාශයට පත් කරමින් නව සාහිත්‍යකරුවන් උනන්දු කරනු ලබමින් සිටි.ඉංග්‍රීසි - ස්කොට් සාහිත්‍යයමුල්ම මධ්‍යම ඉංග්‍රීසි හෝ මුල් ස්කොට් සාහිත්‍යයට ‍ජෝන් බාවර් Brus අයත් වේ. තවද Wyntoun ‍ගේ  kronykil හා Blind Harry ගේ Wallase (15 වන සියවස) ද අයත් වේ. 15 වන සියවසේ සිට බොහෝ මධ්‍යම ස්කොට් සාහිත්‍යය ලියවී ඇත්තේ එඩින්බර්ග් රජවාසල හා ශාන්ත ඇන්ඩෲ විශ්ව විද්‍යාලය පාද කර ගත් රචකයන් මගිනි. ඇලෙක්සැන්ඩර් මොන්ටෙගෝමර් යන 16 වන සියවසේ කිවිදානෝ 6 වන ජේම්ස් රජු යටතේ සේවය කළෝය. ස්කොට්ලන්තයේ පළවන ජේම්ස් රජුගේ අණ පරිදි The king is Quart යන කෘතිය රචනා කළේය. ස්කොට්ලන්තයේ 5 වන ජේම්ස් රජු ගේ අණ පරිදි ජෝන් බෙලෙන්ඩෙන් විසින් හෙක්ටර් බෝමේගේ Hiotoria Genths Scotorum as chroniklis of Scotlnt (1536) කෘතිය පරිවර්තනය කළේය. එමෙන්ම ඔහු ලිවිගේ පළමු පොත් පහ ද පරිවර්තනය කළේය. මේවා ස්කොට්ලන්ත‍ සාහිත්‍යයේ ඉතුරැව පවතින මුල්ම සාහිත්‍ය කෘති වේ.මෙයට අමතරව ප්‍රසිද්ධ ප්‍රේමවෘතාන්ත ද ගොඩනගන ලදී. උදාහරණ Launcelot o
f the Laik සහ The Buik o Alexander16 වන සියවසේ දී Aeneid හි ස්කොට් පරිවර්තවනයක් ලියුවේය. නැවත ගොඩනැගීමක් වන තෙක් ප්‍රංශ සාහිත්‍ය භාෂාවක් වන Chaucerian ස්කොට් භාෂාව කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල කළේය. 16 හා 15 වන සියවස් වල දී රොබට් හෙන්රිස්න්, විලියම් ඩන්ඩා හා ඩේවිඩ් ලින්ඩ්සේ ස‍්කොට් සාහිත්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය මෙහෙය වුහ. ජොර්ජ් බැනටයින් විසින් මධ්‍යම ස්කොට් සමයේ බොහෝ කවි එක් රැස් කරන ලදී.ස්කොට්ෂ් බැලේ සංස්කෘතිය 17 වන සියවස තෙක් විහිද පවති. මේවාට උදාහරණ ලෙස ෆැන්සින් හේම්ස් චයිල්ඩ් ගේ Compilation හා The English and scottish popular Ballads (1882-1898) දැක්විය හැක. මේවාගේ අන්තර්ගත කවි ලෙස The Elfin Knight Lord Randal (මුල් මුද්‍රණය ක්‍රි.ව 1610) හා Lord Randal දැක්විය හැක.17 වන සියවස ඉක්මයත්ම ස්කොට්ලන්තයේ ඇංග්ලිසියානුත්වය හිස ඔසවන්නට විය. මේ සමයේ බොහෝ වාචික බැලේ කෘති ලේඛන ගත කරන ලදී. (මේවා ඊසාන දිග දේශසීමාවලින් සොයා ගන්නා ලදී) මේ සමයේ රචකයන් ලෙස රොබර් සෙම්පිල් (ක්‍රි.ව 1595- 1655) හා lady Wadlaw හා Lady Girizel Bailie දැක්විය හැක.ස්කොට් නවකතාව ටෝබියස් ස්මොලට් වැනි 18 වැනි සියවසේ රචකයන් මගින් ගොඩනගන
ලදී.ස්කොට්ලන්තය හා බැඳුණු සාහිත්‍ය කෘතින්උතුරු බ්‍රිතාන්‍ය ජනවාසීහු සෙල්ටික් (Celtic) භාෂාවක් භාවිතා කළහ. ආදිතම වේල්සියානූ සාහිත්‍යය සැබවින්ම ලියැවී ඇත්තේ ස්කොට්ලන්තය තුළ හෝ ඒ ආසන්නයේදීය. බ්‍රයිනොනික් භාෂාව වේල්සයට හෝ කෝන්වෝලයටම පමණක් සිමා නොවීම එයට‍ හේතුවයි. බොහෝ නූතන සාහිත්‍යවේදීන් පවසන අන්දමට පික්ට්සයින් (Picts) බ්‍රයිනොනික් භාෂාව භාවිතා කළද, (පවතින ස්ථානවල නාමයන්, පුද්ගලික නාමයන් හා ඓතිහාසික සාක්ෂි පදනම් කොට) ඔවුන්ගේ සාහිත්‍යමය කෘතින් සුරැකිව නොමැතස්කොට්ලන්තයේ ලියැවුනු ආදිතම සාහිත්‍ය කෘති වනුයේ,බ්‍රයිනොනික් (ආදී වේලිසායනූ බස)Gododin  - 6 වැනි සියවස - The battel of the Gwen ystrad 6 වන සියවස (Taliesin ට අයත් වන )(A neirin අයත්වන) 		මුල්භාගයගේලික් Elegy for st. columba  වැලන් ෆෝ‍ගේල් 597 වන සියවසIn praise of st. coloumba  රම් හි බෙකන් මැකි ලුයිගේක් 677 වන සියවසලතින්	Prayer for protection (St. Mygint ට අවසන්)  6 වන සියවස මැද භාගයAltus Prosotor (The High creator'st. Columbaට අයත්) 597 වන සියවසපැරණි ඉංග්‍රීසි  The Dream of Rood 700 වන සියවස (දැනට සුරක්ෂිතව පවති
න එකම නෝතුම්බ්‍රියානූ පැරණි ඉංග්‍රිසි කෘතිය)Referencehttp://en.wikipedia.org/wiki/Romance_literatureවිවිධ බල සීමා තුළ සහ විවිධාකාර බල ව්‍යුහයන් තුළ ක්‍රියාත්මක වන අපරාධ නීතිය නොහොත් දණ්ඩ නීතියේ පෙන්නුම් කරන පොදු හා සුවිශේෂ වූ ලක්ෂණයක් වනුයේ එම නීතිය අනුගමනය කිරීමට අසමත් වූ විට එවැනි නීති බලාත්මක කිරීම සඳහා ප්‍රබල දඩුවම් පැමිණවීමයි. අපරාධයක් සඳහා ලබාදෙන දඩුවම එම අපරාධයේ ස්වාභාවය සහ එම දඩුවම පැමිණවීමට යම් ව්‍යුහයකට පවරා ඇති බලය මත තීරණය වනු ලබයි.එම දඩුවම විවිධාකාරයෙන් අපරාධය සිදුකරන තැනැත්තා මත පැමිණිවිය හැක. උදා: ලෙස මරණීය දණ්ඩනය, පෞද්ගලික නිදහස අහිමි කිරීම, රාජ්‍ය ‍නිරීක්ෂණයට භාජනය වීම (පරිවාස භාරය සහ පොරොන්දු පිට ලබාදෙන නිදහස) සමහර අපරාධ ක්‍රියා (මනුෂ්‍ය ඝාතන) ලෝකයේ වූ විවිධ නීති පද්ධතීන් තුළ වෙනස් අර්ථ කථනයන් ලබා දී ඇත. එලෙසම එකම නීතිය තුළ කිසියම් වැරදි ක්‍රියාවක් අපරාධ ගණයට හෝ සිවිල් වැරැද්දකට නිශ්චිතවම වැටේ ද යන්න පැහැඳිලි ලෙස නිර්වචනය කර නොමැත. අපරාධ නීතිය ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන්නේ යම් රටක ආණ්ඩුවක් වන අතර පෞද්ගලික පාර්ශවයන්ට එම රටේ සිවිල් නීතිය තම අයිතීන
් තහවුරු කරගැනීමට ඉවහල් වේ.ඉතිහාසයඅපරාධ නීතිය සහ අපරාධ නීතියේ ඉතිහාසය ලෝකයේ ප්‍රථම ශිෂ්ඨාචාරයන්ගෙන් ඇරඹේ.  අතීතයේ සුමේරියන් නම් ජන කාණ්ඩායම අපරාධ නීතියක් සිවිල් නීතියක් යනුවෙන් නීතියේ වර්ගීකරණයක් සිදු නොකෙරූහ. ඔවුන් පළමුම ලිඛිත නීති පද්ධතියක් සම්පාදනය කරන ලදහ. නියෝ සුමේරියානු  රජෙකු වූ ඌර් ලොව දැනට සොයාගෙන ඇති පැරණිම ලිඛිත නීති පද්ධතිය සම්පාදනය කරන ලද රජු වෙයි. මෙය නමින් ඌර් නම් විය. මෙවැනිම වැදගත්වූ තවත් නීති පද්ධතියක් හමුරාබි බැබිලෝනියන්වරු විසින් ඔවුන් ‍ගේ නීතියේ කොටසක් ලෙස සම්පාදනය කරන ලදී. ඉහත පද්ධතීන් දෙකම සිවිල් වැරදි අපරාධ වැරදි වලින් (දණ්ඩ නීති) වෙන්කොට නොදක්වන ලදහ.(1600 සිදු වූ මනංකල්පිත අවතාර‍යක් සම්බන්ධයෙන් වූ අපරාධ නඩුවක් විභාග කරන අයුරු)මේ හා සමාන වැදගත් කමකින් යුක්ත වූ ගයිස්ගේ විස්තරාත්මක නිගමනයන්ගෙන් (රෝම නීතියේ එන twelve tables ) මෙම සිවිල් සහ අපරාධ අංශයන් වෙන වෙනම විග්‍රහ කොට නොතිබිණි. උදා : ගතහොත් හොරකම /  furtum  දිලික්තයනක් ලෙස අර්ථ නිරූපණය කර ඇත. අන් අයෙකුව හිංසනයට ලක් කිරීම (assault) සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය යොදා ගෙන කරනු ලබන සොරකම් අනවසරයෙන් තම දේපල ට ඇතු
ල් වීම වශයෙන් සලකා ඇත. ඉහත අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වූ නීති උල්ලංඝනය වූ විට පැන නගින නෛතික වගකීමෙන් නිදහස් විය හැක්කේ මුල්‍යමය වශයෙන් සිදු වූ අලාභ හානි වලට වන්දි ගෙවීමෙන්ය.අපරාධ සහ සිවිල් කරුණු සම්බන්ධයෙන් නූතන වර්ගීකරණය පිළිබඳව මුල්ම සාක්ෂිය හමුවන්නේ එංගලන්තය නෝමන්වරුන් ‍ගේ ආක්‍රමණයට භාජනය වූ අවධියේය. සුවිශේෂ සංකල්පයක් වූ අපරාධය සඳහා  වූ දඩුවම (යුරෝප‍ය සම්බන්ධයෙන් පමණක් සලකා බැලීමේ දී) මුලින්ම පැන නැගුනේ  පුරාණ ස්පාඤ්ඤ දර්ශනයක් Scolasticism (බලසම්පන්න අල්පොන්සු ඩී කස්‍ත්‍රා ) තුළය. මෙම සංකල්පයට අනුව (ආගමික ) දේවදඩුවම (Poena aeterna) මිනිසෙකු මත පමුණුවන ලද්දේ හුදෙක් ඔහුගේ අපරාධය වෙනුවෙන් මනසට දඩුවම් කිරීමට ය. මෙය මූලික නීතිය  (canou – law) හා සම්මිශ්‍රණය වී අවසානයේ දී ආගමික බලපෑමකින් තොර වූ අපරාධ නීතියක් නිර්මාණය වීමට බලපාන ලදී.'යම් කිසි රාජ්‍යයක් යුක්තිය පසිදලීම (අධිකරණයක් හමුවේ දී)' සංකල්පය ඉදිරියට පැමිණෙන්නේ 18 වන සියවසේ දී යුරෝපා ජාතීන් පොලිස් සේවාවන් නඩත්තු කිරීමේ යෙදී සිටින විටය. එම මොහොතේ සිට අපරාධ නීතිය පමුණු වීම වඩාත් ක්‍රමානුකුලව විධිමත් යාන්ත්‍රනයන් ඔස්සේ සිදුවීම ආරම්භ විණි. මේ හ