LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
78-1-57392-236-4)Letter to Michael Zengel from Card Mondor, February 5, 1994. Available from the Academy of Motion Picture Arts and Sciences archives.Library of Congress: National Film Registry 2005 Press Release. URL accessed August 27, 2006.Wendy L. Marshall, William Beaudine: From Silents to Television. (Scarecrow Press, 2005; ISBN 0-8108-5218-7)Dennis McDougal, "Filmmaker Babb let promotion offset low budgets." The Press-Enterprise, (Riverside, California), unknown date.Pressbook (Wilmington, Ohio: Hallmark Productions, circa 1959.)Eric Schaefer, Bold! Daring! Shocking! True!: A History of Exploitation Films, 1919–1959. (Durham, N.C.: Duke University Press, 1999. ISBN 0-8223-2374-5)Kenneth Turan, "Kroger Babb: Superhuckster." Los Angeles Times via The Washington Post, November 11, 1977.Variety, Kroger Babb obituary, January 30, 1980."Kroger Babb's Roadshow." Reason, November 2003.පිටස්තර ද්වාරමම් ඇන්ඩ් ඩැඩ් හා සබැඳි අයිඑම්ඩීබී යොමුවසැකිල්ල:Amg චිත්‍රපටිසැකිල්
ල:විලියම් බියුඩින්මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස වැව සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)වැවේ ප්‍රභවයකිසියම්‍ පහත් කදු වෑටියක කපොල්ලක් තූළින් ගංගා,ඈළ,දොළ,පිහිටා තිබු අතර ඵ කපොල්ල වසා වේල්ලක් බෑද ඵ කදුවෑටියෙහි නෙරෑදෙක ඵකට සම්බන්ධ  කරමින් පෑරණි සිංහලයෝ වෑව් නිර්මාණය කළහ.වාරි කර්මාන්තයේ ව්කාශනයක්‍රි.ව 6 වන සියවසේ ඡලාශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ආර්ය ජනපද පිහිටා තිබු බව මහාවංශටීකාවේ දෑක්වේ.වාරීමාර්ග මුල් යුගයේ ගම් වෑව් ලෙස නිර්මාණය විය.ක්‍රි.පු 6 වන සියවසේ විජය කුමරෑ සමඟ අනුරාධ ඈමතියා විසින් කුඩා ගම් වෑවක් ඉදිකළ බව මහාවංශයේ දෑක්වේ.වාරිකර්මාන්තයේ වර්ධනය නදී පද්ධතින්  03 ක් මුල්කොට ගෙන විකාශනය විය.මල්වතු ඹය සහ කලා ඹය නදී පද්ධතියවළවේ සහ කිරිඳි ඔය  නදී පද්ධතියඅඹන් ගග සහ මහවෑලි  නදී පද්ධතිය  රජරට ශිෂ්ටාචාරයේ මල්වතුඔය හා කලා ඹය නදී පද්ධතිය මුල් කොටගෙන වර්ධනය වු වෑව් හා ඈළ මාර්ග වන්නේ යෝධවෑව,මහගල්කඩවලවෑව,නුවරවෑව,මහකණදරා වෑව,පත්තපාසාන වෑව,මහවිලච්ච්ය වෑව,කලා වෑව වෑදගත්ය.කලා වෑවේ සීට අනුරාධපුරයේ තිසා වෑවට ජලය ගෙන ගියේ සෑතපුම් 54 දිගැති ජය ගග මගිනි.අඹන් ගග හා මහවෑලි ගග මුල් කොට ගෙන
වෑව් අමුණු නිර්මාණය ව්ය.1වන අග්ග‍බෝධ් රඡු මහවෑලි ගග මුල් කොටගෙන මණිමේඛලා අමුණ හා මින්නේරි වෑවේන් ගලා බසින ව්ශාල ඈළක් නිර්මාණය කර ඇත.මහවෑලි ගගේ ශාඛාවක් වු කඵ ගග හරහා හත්තොට අමුණ බෑදීමෙන් ගිරිතලේ  හා කන්තලේ වෑව්වලට ජලය සපයා ඇත.පරාක්‍රම සමුද්‍රය ,එරබඳු වෑව, දුබුටුළු වෑව,තෝපා වෑව,යන වැව් 3 ඵක් කොට මහා පරාක්‍රමබාහු  රජ  විසින් නිර්මාණය කර ඇත.වැවු වර්ගගම් වැව්මහ වැව්කුළු වැව්වැවක අංගගොනුව:වැවක ලක්ෂණ.jpgවැවක අංගඉහත්තාවතාවුල්ලපිට වානවැවු (ජල) තලයබිසෝ කොටුවවැවකින් ජලය බෙදා හැරිමේදි ඇති විය හැකි පීඩනයෙන් වේල්ල ආරක්ෂා කර ගැනීමේදි උපක්‍රමයකි.චුල වංශයට අනුව බිසෝ කොටුව කොටස් 03 කට බෙදන ලදී.වැවෙන් ළිඳට වතුර බසින බෝක්කුවක්ළිඳේ සිට බන්ධනයෙහි පිටස්තර බෑවුමෙහි අඩිය දක්වා බඳින ලද ජලය පිට කරන ‍‍බෝක්කුවක්ගැඹුරට කනින ලද විවෘත ඝෘඡුකෝණාඝ්‍ර ළිඳක් හෝ වළක් බිසෝ කොටුවේ දිය මුදා හරිනු ලබන දොරෙහි විවරය ලොකු කිරීමට හෝ කුඩා කිරීමට ඔසවන හා පහත් කරන උපකරණය"මොහොල,නම්වේ.පරණවිතාන මහතා දක්වන්නේ සොරොව්ව  හරහා බැහැර කරනු ලබන වැව් ජලය
ේ වේගය බිඳ දැමිම බිසෝ  කොටුවේ ප්‍රධාන කාර්යය බවයිඇළවැවක ඵක් රැස් කරගත් ජලය කුඹුරැ වලට බෙදා හැරිම සඳහා සකස් කර ගත් ක්‍රමයකි.පැරණි වාරි ශිල්පින් ඇළමාර්ග පද්ධතියේ කාර්යය ප්‍රමාණය අනුව කොටස් 03 වර්ග කර ඇත.වැවේ ජලය කුඹුරු වලට බෙදා හැරිමේ ඇළ මාර්ගය.ගගක් හා ඹයක් හරහා අමුණක් බැඳඉන් ලබා ගන්නා ජලය වැවට ගෙන යාම සඳහා තනනු ලැබු ඇළ මාර්ගයබෙදාහරින ඇළමාර්ගයකින් ලියඳි වලට ජලය ලබා ගැනිමේ අතුරැ මාර්ගයලෝකයේ ව්ශිෂ්ඨ ජල තාක්ෂණයක් සැතපුමකට අගල් 1ක බෑවුමක,පළමු සැතපුම්18 තුළ ඇතිවනසේ අනුරාධපුර තිසා වෑව තෙක්සැතපුම්54 දිගට කනින ලද යෝධ ඇළ ධාතුසේන රඡු කල තිබු තාක්ෂණික දියුණුවයි.වෑ කන්ද (වැව් බැම්ම)වැව් බැම්ම තුළින් ජලය සුරක්ෂිතව තබා ගැනිම සිදුවේ.(වැවක ජලය රඳවා ගැනීම)සියළු වැව් වල වැව් බැම්මේ ඇතුල් පැත්ත මෙන්ම පිට පැත්තද බෑවුම් වන ලෙස ඉදි කොට ඇති අතර ඵසේ නිර්මාණය කොට ඇත්තේ ජල ධාරිතාව නිසාවැව් බැම්මට වන හානිය වළක්වා ගැනීමටයි.ගොනුව:වැව්.jpgවාන් ක්‍රමයඇළ මාර්ගය ජලයෙන් පිරැණු අවස්ථාවලදි අතිරික්ත ජලය ගලායාම සඳහා ගලින් නිර්මාණය කොට අැති වාන් ක්‍රම දැක්වේ.ඇළ මාර්ගයෙහි වේගයෙන
් ජලය ගලා යන බෑවුම් සහිත ස්ථානයෙහි වේල්ල ආරක්ෂා කිරිම සඳහා ගල්වාන් යොදා ඇත.සොරොව්ව / බිසෝ‍‍කොටුවවැවේ ජලය මනා පාලනයකින් යුතුව ඇළ මාර්ග වලට මුදා හැරීම සඳහා යොදා ගන්නේ මෙයයි.සොරොව් වර්ග 03ක් දැකිය හැක.සොරොව්වේ ළිඳ ඇතුළට ජලය ගැනීම සඳහා එක් මගක්ද ජලය පිටට ගෙන යාම සඳහා එක්මගක්ද ජලය පිටට ගෙන යාමට එක්  මගක්ද දැක්වේ.ඇතුළට ජලය ගැනීමට ඇළ මාර්ග 02න්ද ,පිටාරය සඳහා ඇළ මාර්ග 02ක්දඇතුළට ජලය ගන්නා එක් මගක්ද පිටට ජලය ගන්නා මාර්ග 02ක්ද ඇති සොරොව්සමෝච්චකරණයක්‍රි.ව1 ශත වර්ෂයේ සිටම ලංකාවේ භූමිය මැනීම හා සම කිරිම පිළිඳව පුළුල් ඥනයක් තිබු බව පැහැදිලිවේ.වාරි මාර්ග නඩත්තුව හා පාලනයගොනුව:P025B094.JPGවැව් බැම්වල ගස් කැපීමගවයන් දක්කා ගෙන යාමපැරණි බ්‍රහ්මීය ලිපි 2ක "අනගත""අවියක"යනු වාරි ඉංජිනේරැවෙකු හා ඇළවල් භාර නිලධාරියෙකි.-සෙනරත් පරණවිතාන.දොළොස්මහා වෑ තැන-වැව් පාලන සංවිධානය-(ඩබ්ලිව්.නිකලස්)11සේන රජුට අයත් ශිලා ලිපිය-"වෑවැඡෑරෑම්" (වාරි කර්මාන්ත සම්බන්ධ විධායක නිළධාරියෙකු)"වෙල් කැව්"නිළධාරියා-දිය පාලනය,නෙලීම්,සී සෑමවාරිකර්මාන්ත සඳහා අය කළ බඳුදිය බද්දදිය
බදුඇළමාර්ගමුලාශ්‍රමහාවංශය ,පුථම භාගය හා ද්වීතිය භාගය,සංස්කරණය හික්කඩුවේ ශ්‍රි සුමංගලාභිධාන නායක ස්ථවිර,ප්‍රකාශනය ජාතික කෞතුකාගාර දෙපාර්තමේන්තුව,1996බස්නායක ඵච්.ටී,පුරාණ ශ්‍රි ලංකාවේ ජල ශිෂ්ටාචාරය ,1997,ඇම් ඩි ගුණසේන සහ සමාගම,217,‍කොළඹ11සෙනෙව්රත්න අනුරාධ,පුරාණ සිංහල වාරි සංස්කෘතිය,2001,ප්‍රියසිරි ප්‍රින්ටික් සිස්ටම්,නුගේගොඩවාරි ශිෂ්ඨාචාරයක අභිමානයමේ අඩව්ත් බ‍ලන්නවැවMy Studies - මගේ ඉගෙනුම්මහ විලච්චිය මහ වැවේ වැව් බැම්ම සේදී යාමට පත් වෙලාලංක‍ාවේ වාරි තාක්ෂණය[permanent dead link]වාරිමාර්ග පද්ධතිය [permanent dead link]යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියසැකිල්ල:SHORTDESC:යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියබුද්ධ ගයාවේ විහාර සංකීර්ණයයුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියනිර්ණායකයසංස්කෘතික: (i)(ii)(iii)(iv)(vi)මූලාශ්‍ර1056අභිලේඛනය2002 (26වන සැසිය)ඛණ්ඩාංක﻿ / ﻿24.696004°N 84.991358°E﻿ / 24.696004; 84.991358ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿24.696004°N 84.991358°E﻿ / 24.696004; 84.991358බිහාරය තුළ මහාබෝධි විහාරය, බුද්ධගයා හි පිහිටුමබුද්ධගයා හි පිහිටාඇති මහාබෝධි විහාරය (බුද්ධ
ගයා විහාරය ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතා වේ) යනු  බුදුරජාණන් වහන්සේවූ සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන්, බුද්ධත්වයට පත්වූ ස්ථානයවූ බුද්ධගයාවෙහි පිහිටි බෞද්ධ විහාරයකි.  බුද්ධ ගයාව පිහිටා ඇත්තේ  ඉන්දියාවේ,  බිහාර ප්‍රාන්තයේ, පට්නා නගරයේ සිට කිමී 96 (සැතපුම් 60) පමණ ඈතිනි. විහාරය පසෙකින්, එහි බටහිර පසට වන්නට, පූජනීය  බෝධි වෘක්ෂය පිහිටා ඇත. පාලි ත්‍රිපිටකයෙහි, මෙම ස්ථානය හැඳින්වෙන්නේ බෝධිමන්ද ලෙසින් වන අතර,[1] එහි ඇති ආරාමය බෝධිමන්ද විහාරය වේ.මහාබෝධි විහාර භූමිය පිළිබඳ බෞද්ධ ජනප්‍රවාදබෞද්ධ අටුවා ලියවිලි අනුව, බුද්ධගයාවෙහි බෝධි වෘක්ෂය පිහිටි ස්ථානය සියළු  බුදුවරුන් සඳහා පොදු වෙයි[2]. ජාතක කථාවන් අනුව, එය පෘථිවියෙහි නාභිය නිර්මාණය කරන අතර [3], බුද්ධත්වයට පත්වීමෙහි මහා බරපතල බව වෙන කිසියම් ස්ථානයකින් හෝ දරා ගැනුමට නොහැකි බව කියැවේ[4].මෙම ස්ථානයෙහි බෝ වෘක්ෂයක් නොවැඩෙන අවස්ථාවකදී, බෝධි වෘක්ෂය අවට රාජකීය ක්‍රොෂ් එකක දුරක් වන තුරු කිසිම පැලෑටියක්, තණ ගසක් හෝ නොවැවෙන බවත්, සුමුදු වැලි වලින් පිරි රිදී තැටියක් වැනිව සුමුදු වනු බවත් පැවසේ. මෙම භූමි භාගය වට කොට තණ, වැල් සහ වෘක්ෂ පමණක් පවතින බවත් පැවසේ. මෙම ප
ෙදෙසට මෑත අහසින් වුවද කිසිවෙකුට ගමන් කල නොහැකි බවද ශක්‍රයාට වුවද එසේ කල නොහැකි බවද කියැවේ [5].කල්පාන්තයෙහිදී ලෝකය විනාශවන කල්හී, අවසානයට අතුරුදහන් වන ස්ථානය බෝධිමන්ද වේ; ලෝකය නැවත පැවතීමට ආරම්භ වන විට, හටගන්නා පළමු දෙයද එය වේ. එය  දර්ශනපථයට ගෙන ඒම සඳහා, එහි නෙළුමක් මතු වන අතර, එවන විට ඇරඹුනු කල්පයෙහි බුදු කෙනෙකු ඉපදීම සිදුවීමට තිබේ නම්, බුදුවරුන් ගණන අනුව, නෙළුම පුෂ්ප දරන බව කියැවේ [6].ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ විෂයෙහි, එතුමාණන්ගේ බෝධි වෘක්ෂය එතුමාණන් උපත ලද දිනයෙහිදී පැණ නැග ඇත [7].ඉතිහාසයබුද්ධාගමෙහි උන්නතියසාම්ප්‍රදායික කතාන්තර වලට අනුව, ක්‍රියුපෙ 530, ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ, තවුසකු ලෙසින් චාරිකාවෙහි යෙදෙමින් සිටියදී, ඉන්දියාවෙහි  ගයා නගරය අසල, ෆල්ගු නදිය ආශ්‍රිත ආරණ්‍ය ගං තෙරට පිවිසි සේක. එහිදී පීපුල් (ෆිකස් රිලිජිඕසා හෝ පූජනීය ඇහැටු), පසුව බෝධි වෘක්ෂය ලෙසින් හැඳින්වීමට ඇරඹුනු,  වෘක්ෂයක් යට එතුමා භාවානුයෝගීව වැඩසිටියේය. බෞද්ධ ධර්ම ග්‍රන්ථයන්ට අනුව, තුන් දිනකට හා තුන් රාත්‍රියකට පසුව, සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් ‍බුද්ධත්වයට එළඹ එතුමන් පිළිතුරු අපේක්‍ෂා කල ගැටළු වලට විසඳු
ම් වටහා ගත්හ. මහාබෝධි විහාරය තැණුනේ එම ස්ථානය සණිටුහන් කරනු වස්ය.බුදුන් වහන්සේ අනතුරුව පැමිණි සති හත තුළ එම ස්ථානය අවට භාවනා කරමින් සහ තම අත්දැකීම් මෙනෙහි කරමින් කල් ගත කළ සේක. වර්තමාන මහා බෝධි විහාරයේ ස්ථාන කිහිපයක් මෙම සති හත ගත කළ ස්ථාන වශයෙන් විශේෂ කොට පෙන්වා දී තිබේ. පළමු සතිය ගත කරන ලද්දේ බෝරුක් සෙවණේය. දෙවැනි සතිය එක් තැනකට වී හිටි ඉරියව්වෙන් නොසෙල්වී බෝරුක දෙස බලා සිටි සේක. මෙම ස්ථානය අනිමිස ලෝචන ස්තූපයෙන් සලකුණු වේ. මෙය මහා බෝධි විහාර සංකීර්ණයේ ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇත.එම ස්ථානයේ බෝ රුක දෙස එක එල්ලේ බලා සිටින බුදු හිමියන්ගේ ප්‍රතිමාවක්ද පිහිටුවා ඇත. අනිමිසලෝච ස්තූපය හා බෝධිය අතර බුදුන් වහන්සේ සක්මන් කළ බව කියනු ලැබේ. පුරා වෘත්ත අනුව එම මාර්ගයෙහි නෙළුම් මල් පැන නැංග බව සඳහන් වේ. මෙම ස්ථානය අද හැඳින්වෙන්නේ රත්න චන්ක්‍රම යනුවෙනි.ගොඩනැගීමකි.පූ 250 දී පමණ එනම් බුදුන් වහන්සේ බුදු වීමෙන් අවුරුදු 250 කට පමණ පසු බෞද්ධ අධිරාජයෙකු වූ අශෝක අධිරාජයා බුද්ධගයාව නැරඹීමට පැමිණ ඇත. ඔහුගේ අදහස වූයේ එම ස්ථානයේ ආශ්‍රමයක් කරවීමයි. ඔහු තැනවූ ආරාමයේ කොටසක් වශයෙන් දියමන්ති සිංහාසනයක් (වජ්‍
රාසනයක්) තනවන ලද්දේ බුදුන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත් වූ නිශ්චිත ස්ථානය සතිමුහන් කිරීමේ උත්සාහයක් වශයෙනි. මහා බෝධි විහාරයේ ආරම්භකයා අශෝක රජතුමා ලෙස සලකනු ලැබේ.පරිහාණියසුදුහන් වරුන්ගේ සහ මොහොමඩ් බින් කාසිම්ගේ  මුස්ලිම් ආක්‍රමණ නිසා බුද්ධාගමට අනුග්‍රහය දැක්වූ රජ පරම්පරාවල පරිහාණිය සමග බුද්ධාගමද පරිහානියට ලක් විය. අර්ධද්වීපයේ ඊසාන පෙදෙස් පාලන අධිරාජ්‍ය පැවති කාලයේ නැවත විශාල පුණර්ජීවනයක්  ඇති විය. (දැනට විහාරය පිහිටුවා ඇත්තේ මෙම පෙදෙසේය.) 8 වෙනි සහ 12 වෙනි ශත වර්ෂවල රජවරුන්ගේ පාලන කාලය තුළ මහායාන බුද්ධාගම පුනර්ජීවනයක් ලැබීය. හින්දු සේන රජ පරම්පරාව විසින් පාල රජවරුන් පරාජය කිරීමෙන් පසු බුද්ධාගමේ තත්වය නැවන පරිහාණියට පත් වූ අතර නැත්තටම නැති වීමේ තත්වයක තිබුණි. 12 වෙනි ශත වර්ෂය කාලයේ බුද්ධගයාව සහ ආසන්න ප්‍රදේශ මුස්ලිම් හමුදා ආක්‍රමණයට ලක් විය. විහාරයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු නොකෙරුණි. සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ එය අතහැර දමනු ලැබිණ. 16 වෙනි ශත වර්ෂයේ ශන්කරාචාර්ය මාත් නම් ශිව ආශ්‍රමයක් බුද්ධගයා ආසන්නයේ පිහිටුවනු ලැබීය. අනතුරුව ගත වූ සියවස් කීපයකට පසු එම ආශ්‍රමයේ අධිපතියා නොහොත් මහන්ත් එම ප්‍රදේශය
ේ ප්‍රධාන ඉඩම් හිමියා විය. ඔහු මහාබෝධී විහාර භූමියේ අයිතිය ඔහුගේ බව කියා සිටියේය. නැවත ගොඩනැංවීම1790 දී මහබෝධි විහාරය දිස් වු අයුරු.1880 දශකයේදී එවකට ඉන්දියාවේ බ්‍රිතාන්‍ය රජය ශ්‍රීමත් ඇලෙක්සැන්ඩර් කනිංහැම්ගේ  මග පෙන්වීම යටතේ විහාරය නැවත ගොඩනැංවීමේ කටයුතු ආරම්භ කළේය. කෙටි කලකට පසු 1891 දී ශ්‍රී ලාංකේය බෞද්ධ නායකයෙකුවූ අනගාරික ධර්මපාල තුමා විහාරයේ භාරකාරත්වය බෞද්ධයන්ට ලබා ගැනීම සඳහා ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළේය. මහන්තාගේ විරෝධය මේ සඳහා එල්ල විය. 1949 දී එම ව්‍යාපාරය මදක් සාර්ථක විය. එම අවස්ථාවේදී මහන්තා යටතේ තිබුණු විහාර පාලනය බිහාර් රජයට පැවරුණි. එම රජය විසින් විහාරය පාලනය කිරීමට කමිටුවක් පත් කරන ලදී. කමිටුවට නව දෙනෙක් ඇතුළත් වූහ. සභාපතිද ඇතුළුව කමිටුවේ වැඩි ප්‍රමාණයක් හින්දුවරුන්ගෙන් සමන්විත විය යුතු බවට නීති පනවා තිබුණි. මෙම පාලනය යටතේ මහාබෝධියෙහි පළමු ප්‍රධාන හිමි වූයේ අනගාරික මුනින්ද්‍ර නම් වූ බෙංගාල ජාතික භික්ෂුවකි. ඔහු මහාබෝධි සංගමයේ ක්‍රියාකාරී සමාජිකයෙක් විය. මහාබෝධි විහාරය පිළිබද මතභේදයමහාබෝධි විහාරයේ භාරකාරත්වය හා කළමනාකාරිත්වය පිළිබඳ හින්දු හා බෞද්ධාගමික
යන් අතර කීපවරක්ම මතභේද හට ගැනිනි. 2005 අගෝස්තු මාසයේ ‍ මහාබෝධි විහාරයේ ඇතුළත පිහිටි පූජාසනයක ශුද්ධ ජලය පූජා කීරිම සඳහා ඇතුල් වීමට තැනු භාරතීය ජනතා පක්ෂ (BJP) සමාජීකයන් පිරිසක් පොලීසිය විසින් නවත්වන ලදී. BJP සමාජීකයන් පැවසුවේ විහාරය තුළ ඇති පූජාසනය ශිව ලිංගයක කොටසක් විය හැකි බැවින්, හින්දුන්ට පන්සලට ඇතුල් වී වැඳුම් පිඳුම් කිරීමට අවසර ලබා දිය යුතු බවය. නමුත් මහාබෝධි විහාරික භික්ෂුන් වහන්සේලා පැවසුවේ මෙම සිද්ධිය බුදුරජාණන් වහන්සේ විෂ්ණු දෙවියන්ගේ අවතාරය බවට ඇති හින්දු මතය නිසා විහාරයේ බලය ලබා ගැනීමට සිදු කරන හින්දු ජාතිවාදයේ කොටසක් බවයි. තවදුරටත් උන්වහන්සේලා පැවසුවේ ශීව ලිංගයක් ලෙස හඳුන්වන කොටස සැබවින්ම බුද්ධ ප්‍රතිමාවක කැඩි ගිය පාදමක් බවයි.2006 දී බෝධි වෘක්ෂයේ අත්තක් ඉවත් කර එය තායිලන්තයේ ධනවත් ගැණුම්කරුවෙකු විහාරයේ ‍ජ්‍යෙෂ්ඨ කළමනාකාරිත්වයේ සහයද ඇතුව විකුණු බවට චෝදනාවක් එල්ල විය. විහාරයේ හිටපු ලේකම්වරයෙකු වන කාලිචරන් යාදෙව් මෙම චෝදනාව ප්‍රතික්ෂේප කරමින් මෙම අත්ත විහාරයේ උද්භිද විද්‍යාඥයන්ගේ උපදෙස් පරිදි සිදුකරන ලද කප්පාදුවකට අනුව මීට බොහෝ කලකට පෙර ඉවත් කරන ලද්දක් බව පැවසීය. රාජ්‍ය නියෝජ
ිතයෝ ද වෘක්ෂයේ පෙර වසරවල සිට ඡායාරූප ඉදිරිපත් කරමින් බෝධි වෘක්ෂය අලුතින් කපා දැමීමකට හෝ හානියකට ලක්වී නැති බවට ප්‍රකාශ කළෝය. තවදුරටත් බිහාර් ප්‍රාන්තයේ ලේකම්තුමාට බෝධි වෘක්ෂය පරික්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය කටයුතු සකස් කරන ලදී.අරුප් බ්‍රහ්මචාරී නම් හින්දු පූජකතුමා විහාරයේ කළමනාකාරිත්වය දරන්නන්ගේ පෞද්ගලික මුල්‍ය තත්වය හා විහාරයේ ගිණුම් පරික්ෂා කරන ලෙස ඉල්ලීමක් ඉදිරිපත් කළේය. ඔහු විහාරයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කළමනාකාරිත්වයේ දුෂණ හා අක්‍රමිකතා සිදුවන බවට චෝදනා කළේය. ඉන්දීය භික්ෂු සංගමයේ භාණ්ඩාගාරික, ප්‍රඥාදීප් විහාරයට පරිත්‍යාග ලෙස ලැබෙන මුදල්වල භාවිතය හා විහාරයේ ගිණුම පරික්ෂා කරන ලෙස ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කළේය.2007 සැප්තැම්බර් මසදී විහාර කළමනාකාරී කමිටුවේ තුන් අවුරුදු කාලය අවසන් වු අතර නව කමිටුවක් පත් කිරීම වෙනුවට බිහාර් ආණ්ඩුව විහාර කමිටුවේ හිටපු සමාජිකයෙක් වන ගයා දිස්ත්‍රික්  මහේස්ත්‍රාත්වරයා පන්සලේ තනි පාලකයා බවට පත් කළේය. 2008 මාර්තු වන විටත් නව කමිටුව පත්කර නොතිබු අතර මෙය හින්දු හා බෞද්ධාගමිකයන් දෙපිරිසගේම විවේචනයට ලක්විය. සමහර බෞද්ධයන්ගේ චෝදනාව වුයේ මෙය විහාර පාලනයට බෞද්ධ මැදිහත් වීම වැලැක්වීමට ගත් උපක්‍රමය
ක් බවයි.ආශ්‍රිත↑  පාලියෙහි, රෝම අකුරෙන් දැක්වෙන උච්චාරණ සළකුණු භාවිතා කරමින්, මෙම වචනය උසුරුවනුයේ Bodhimaṇḍa.  පාලි ත්‍රිපිටිකයෙහි, මෙම පදය  බුද්ධවංශය පුරා දක්නට ඇති අතර, ජාතක කථා (Ja iv.238) හි එක් තැනක හමු වේ.  හෝනර් (2000) විසින්  Bodhimaṇḍa පරිවර්තනය කරනුයේ  "අවබෝධතා වෘක්ෂයෙහි පෝරුව" ලෙසිනි (නි.ද., පිටු. 15 v. 65, 25 v. 183, passim).↑ BuA.247↑ J.iv.233 (පුතුවිනාභි)↑ J.iv.229↑ J.iv.232f↑ DA.ii.412↑ DA.ii.425; BuA.248හෝතෝන් බලපෑම (Hawthorne Effect) යනු, වැඩ කිරීමේ තත්වයන්ගේ බලපෑමෙන් තොරව, සේවකයන් දෙසට කළමනාකරුවන්ගේ විශේෂ අවධානය යොමු වන්නේ නම් එලදයීතාවය සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වන බවයි.  (When special attention is given to workers by management, productivity is likely to change regardless of actual changes in working conditions)කළමනාකරණයේදී මානව සම්බන්ධතා ප්‍රවේශය සහ සංවිධාන චර්යාව සඳහා මුලික පදනම ලැබුනේ හෝතෝන් පර්යේෂණ මගිනි. සුප්‍රසිද්ධ ඇමෙරිකානු වෙස්ටර්න් ඉලෙක්ට්‍රිකල් සමාගමේ හෝතෝන් කර්මාන්ත ශාලාවේදී මෙම පර්යේෂණ සිදුකොට තිබේ. මේ සඳහා දායකත්වය දක්වා ඇත්
තේ එල්ටන් මායෝ නමැති මහාචාර්යවරයෙකි. ඔහු හාවර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ දේශකයෙකි.හෝතෝන් පර්යේෂණහෝතෝන් පර්යේෂණයන් අධියර කිහිපයක් ලෙස වසර ගණනාවක් ම සිදු කර ඇත විදුලි ආලෝකය ආශ්‍රිත පර්යේෂණය - Illumination Studyඑකලස් කාමර පරීක්ෂාව - Relay Room Testවිශාල සම්මුඛ පරීක්ෂණ ක්‍රමය - Mass Interview Methodබැංකු කාමර පරීක්ෂාව - Bank Wiring Room Testවිදුලි ආලෝකය ආශ්‍රිත පර්යේෂණය1924 දී මෙම පරීක්ෂණය සිදුකරන ලදී. සේවකයින් සේවය කරන කාමර තුල විදුලි ආලෝකය වෙනස්කර එමගින් සේවකයින්ගේ එලදායීතාවය සඳහා වන බලපෑම පරීක්ෂා කරන ලදී. ආලෝකය අඩුකළ අවස්ථාවේදී ද ආලෝකය වැඩි කල අවස්ථාවේදී ද යන දෙආකාරයේදී ම එලදායීතාවය ඉහල යන ලදී. මේ අනුව නිගමනය කරන ලද්දේ එලදායීතාවය සඳහා ආලෝකයට අමතරව වෙනත් දෙයක් ඇති බවයි.     එකලස් කාමර පරීක්ෂාව1928 සිට 1930 දක්වා කල පරාසය තුල මෙම පරීක්ෂණය සිදු කරන ලද අතර මෙහිදී, සේවකින් කණ්ඩායම් වශයෙන් ගෙන කාමරවලට දමා එම කාමරවල තත්වයන් (work conditions) වෙනස්කර එලදයීතාවය පරීක්ෂා කරන ලදී. මම පර්යේෂණ ප්‍රතිඑල ද ගැටළු සහගත විය. සුපරීක්ෂකයන්, වැටුප්, සහ වැඩ තත්වයන් වැඩිකළ පසු එලදයීතාවය ඉහල ගිය අතර වරෙක පහ
ත වැටුණි. මෙම අවස්ථාවේදී, නිසි තීරණයකට පැමිණිය නොහැකි නිසා මෙම පර්යේෂණය තවදුරටත් සිදු කිරීම සඳහා එල්ටන් මායෝ ඇතුළු කණ්ඩායම සඳහා ආරාධනා කරන ලදී. විශාල සම්මුඛ පරීක්ෂණ ක්‍රමයවිශාල සම්මුඛ පරීක්ෂණ ක්‍රමය 1928 සිට 1930 දක්වා කාලය තුල දීම එල්ටන් මායෝ ඇතුළු පිරිස විසන් සිදු කරන ලදී. සේවකයන්ගේ ආකල්ප (attitude)  පිලිබඳ අවබෝධයක් ගැනීම සඳහා සියලුම සේවකයන් සමග සාකච්චා පවත්වන ලදී. බැංකු කාමර පරීක්ෂාව1932 දී මෙම අධ්‍යනය සිදු කරන ලදී. මෙහිදී පර්යේෂණ කණ්ඩායම විසින් සේවකයන් වැඩ කරන ආකාරය නිරීක්ෂණය කරන ලදී. මෙහිදී නිරීක්ෂණය කළහැකි කරුණක් වුයේ , සේවකයන් එකට වැඩ කරන අතර අවිධිමත් සම්බන්ධතා ඇති කරගන්නා බවයි. එය එලදයීතාවය කෙරෙහි බලපෑම් කළහැකි බව ඔවුන් අවබෝධ කරගත්හ.මේ අනුව, 1933 දී , මයෝ ඇතුළු පිරිස විසින් හෝතෝන් බලපෑම  සොයා ගන්නා ලදී. වැඩ කිරීමේ තත්වයන්ගේ බලපෑමෙන් තොරව, සේවකයන් දෙසට කළමනාකරුවන්ගේ විශේෂ අවධානය යොමු වන්නේ නම් එලදයීතාවය සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස්වේ.බාහිර සබැඳිThe Hawthorne Effect - Mayo Studies in Employee Motivation සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2012-02-01 at the Wayback Machineවිජිතපුර
සටනදුටුගැමුණුගේ සේනාවගේ එළාරට එරෙහි සටන හි කොටසකි දිනයකි.පු 162 හෝ 161පිහිටුමවිජිතපුරප්‍රතිඵලයදුටුගැමුණුගේ සේනාවේ  ජයග්‍රහණයභුමිප්‍රදේශාත්මකවෙනස්වීම්දුටුගැමුණුගේ හමුදාව විජිතපුර නගරය අල්ලා ගැනීමයුද්ධාවතීරයන්දුටුගැමුණුගේ සේනාවඑළාරගේ සේනාවආඥාපතියන් සහ නායකයන්දුටුගැමුණුනොදනීහමුදාමය ප්‍රබලතාවයනොදනීනොදනීඅපාතිකයන් සහ හානි නොදනීනොදනීවිජිතපුර සටන දුටුගැමුණු රජු විසින් දකුණු ඉන්දියානු එළාර නම් සොලී ආක්‍රමනයට එරෙහිව දියත් කරන ලද තිරණාත්මක සටනක් විය.එළාර ආක්‍රමණිකයගෙන් නැවත රට මුදාගැනීමට සටන දියත් කිරීමෙන් පසු විජිතපුරයට පැමිණීමට පෙර දුටුගැමුණු රජු විසින් එළාරගේ ශක්තිමත් බලකොටු කිහිපයක් අත්පත් කරගන්නා ලදී. මාස හතරක නොනවතින සටනේ රජුගේ සේනාව සහ රාජකීය ඇතා මෙහිදී විශේෂ කාර්යක් ඉටු කරන ලදී. රජුගේ දස මහා යෝධයින් ගැන ඉපැරණි වංශකථාවන්හි පැහැදිලිව සදහන් කර ඇති අතර ඔවුන් යුද්ධයට සමබන්ද වීමට පෙර එකිනෙකා කරන ලද විවිධ අපහසු සහ රසවත් සිදුවීම්ද දක්වා ඇත.එළාරගේ මරණය සහ සේනාවන්හි පරාජයත් සමග දුටුගැමුණු රජුට ජයග්‍රහණය ලැබීමෙන් අනතුරුව සටන අවසන් වූ අතර එම සටන සිදුවූ ප්‍රදේශය නිශ්චිතව හදුනාගත නොහැකි වුව
ත්  යම් යම් ප්‍රදේශ විජිතපුරය යැයි ඉතිහාසඥයන් විසින් අනුමාන කර ඇත.[1] ශ්‍රී ලාංකික ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස මෙය සදහන් වී ඇති අතර මෑත කාලීනව ශ්‍රී ලංකාවේ පැවතිසිවිල් යුද්ධය සමයේ රටේ ජනතාවට නිතර සිහියට නැගුණු සිදුවීමක් ද විය.වාර්තාශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි වංශකථා වන මහාවංශය, දීපාවලිය,රාජාවලිය සහථුපවංශය යන ඉපැරණි වංශකථාවන්හි එළාරට එරෙහිව දුටුගැමුණු රජුගේ සටන තොරතුරු සහිතව සදහන් වී ඇත.එම සෑම සටහනකම මෙම සිදුවීම විස්තර කර ඇති අතර එයට ඉහල වටිනාකමක්ද එක් කර ඇත. රට තුල නැවත බුද්ධ ධර්මය පිහිටුවීමේ අරමුණින් මෙම සටන දියත් වු නිසා එය ධාර්මික සටනක් ලෙසද දැක්විය හැකි අතර එම නිසා දුටුගැමුණු රජු ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය තුල වීරවරයෙක් ලෙස සලකයි.[2]පසුබිමඑකල  එළාර අනුරාධපුරය පාලනය කල  රජු විය.ඔහු දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණි චෝල අධිරාජ්‍ය ජාතික පාලකයෙක් වූ අතර අසේල නම් සිංහල රජු පරාජය කිරීමෙන් රටේ බලය අල්ලා ගන්නා ලදී. ආක්‍රමණයක් සිදුවුවත් එළාර බුද්ධ ධර්මයට අනුග්‍රහය දැක්වු පාලකයෙක් විය.[3] රටේ බොහෝ ප්‍රදේශ මෙම  එළාර රජුගේ පාලනයට යටත් වූ අතර නමුත් රුහුණු ප්‍රදේශය කාවන්තිස්ස නම් සිංහල රජු පා
ලනය කල අතර එම නිසා ඔහු එළාරගේ ප්‍රධාන සතුරා විය. දුටුගැමුණු යනු කාවන්තිස්ස රජුගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා විය.[4]කාවන්තිස්ස රජුගේ වියෝවත් සමග දුටුගැමුණු රුහුණේ පාලකයා බවට පත්විය.දුටුගැමුණු යලි රට තුල බුදු දහම පිහිටුවීමේ අදිටනින් එළාරට එරෙහි සටන දියත් කල අතර මාගම සිට මහවැලි  ගඟ හරහා පැමිණ එළාර යටතේ පාලනය වූ බලකොටු සහ නගර අල්ලාගනිමින් ඔහුගේ සේනාවේ සිටි ඉහල නායකයන් ඝාතනය කරන ලදි.[5] [6]එහිදී එළාර යටතේ සිටි බොහෝ පිරිස දෙමළ ජාතිකයන් වූ අතර දිඝබය නම් දුටුගැමුණු රජුගේ ඥාති සහෝදරයෙක් එළාර සමග එක්වු බව ඉතිහාසයේ සදහන් වේ.[7]විජිතපුරමෙම ජයග්‍රහණයන් සමග දුටුගැමුණුගේ සේනාව ඉතා වැදගත් බලකොටුවක් වන විජිතපුරය අල්ලාගැනිමට යොමු විය.[6] සීගිරිය සහ මින්නේරිය අතර වූ මාවතකට දුටුගැමුණුගේ සේනාව ස්ථාන ගතවූ අතර එම මාවත ලංකාවේ තවත් පැරණි ශ්‍රේෂ්ට පාලකයෙක් වන පණ්ඩුකාභය රජු යුද කටයුතු සදහා යොදාගත් ප්‍රදේශයක් විය.[8]ආසන්න වශයෙන් අවුරුදු 300 කට පෙර පඩුවස්දේව රජුගේ මස්සිනා විසින් පිහිටුවන ලද විජිතපුරය මහාවංශයේ සදහන් වන්නේ විජිත නගර යන නමිනි.[9] එළාර සමයේ විජිතපුරය ඔහුගේ ශක්තිමත් බලිකෘත බලකොටුවක් විය.[10]ඉතිහා
සයේ දක්වා ඇති පරිදි එම බලකොටුව ප්‍රාකාර තුනකින් වටවී තිබී ඇති අතර එම එක් ප්‍රාකර බිත්තියක උස රියන් 18 වූ බව කියවේ. බලකොටුවේ උතුරු, දකුණු, නැගෙනහිර සහ බස්නාහිර යන දිසා හතරෙහි යකඩ වලින් නිමවන ලද ශක්තිමත් ගේට්ටු හතරක් තිබී ඇත. රාජාවලියේ විස්තර ඇති පරිදි විජිතපුරය දෙවන වන්නේ අනුරාධපුරයට පමණි.[11]විජිතපුර බලය දෙපාර්ශවයටම තීරණාත්මක විය.බලකොටුවෙහි බලය අහිමිවීම එළාරගේ සේනාවන්ගේ දිරිය සුන් කිරීමක් විය. විජිතපුර නගරයේ බලය අල්ලා ගැනීම යනු දුටුගැමුණුගේ සේනාවේ අනුරාධපුරය අල්ලා ගැනීම වේගවත් කිරීමකි.[12]අැතුන් පිට නැගි දුටු ගැමුණු රජු හා ඒළාර රජු අතර ද්වන්ද සටනවටලෑමයම් යම් ප්‍රදේශයන්හි ඇතිවූ දරුණු සටන් වලින් පරාජයවූ එළාරගේ සේනාව ජීවිත ආරක්ෂාව සහ නැවතත් ශක්තිමත් වීමේ අරමුණින් විජිතපුරය කරා පසු බැස ගියහ.[13] නමුත් ජයග්‍රාහී දුටුගැමුණුගේ සේනාව එම බලකොටුව ආසන්නයටද පැමිණ කදවුරු බැදගන්නා ලදී. එම කදවුරුලාගත් ප්‍රදේශය පසුව බනදාවර පිත්ති හෝ කදවුරුපිටිය ලෙස හැදින්වුයේය. ඔවුන් ස්ථානගතවීමෙන් අනතුරුව බලකොටුව වෙත පහරදීම් සිදුකල අතර එළාරගේ සේනාවද සටන ඔවුන්ගේ පාර්ශවය දෙසට හරවා ගැනීමට සටන් කල අතර නමුත්
දෙපාර්ශවයටම එය ඉටුකර ගැනීමට නොහැකි විය. මාස හතරක කාලයක් නගරය ආසන්නව කදවුරුලා සිටීමෙන් අනතුරුව නැවතත් බලකොටුව අල්ලාගැනීමට දුටුගැමුණුගේ සියළුම සේනාවෝ එක්ව සැලසුම් සහගත දැවැන්ත පහරදීමකට යොමු විය. එහිදී රජුගේ දසමහා යෝධයින් සහ සේනා සංවිධායකවරුන් ඉතා සුවිශේෂී කාර්යක් සටනේදී ඉටුකර ඇත.[14]රණශූර පරික්ෂාවදුටුගැමුණු රජතුමාගේ ධජයසටනට පෙර දුටුගැමුණු රජතුමා විසින් රණශූරයින්ගේ දක්ෂතාවයන් පරික්ෂාවට ලක්කර ගැනීමට කරනලද විවිධ පරීක්ෂණ ඉපැරණි වංශකතා ගෙනහැර දක්වයි. ඉන් පලමු පරීක්ෂණය ලෙස රා කල්දේරමක් පානය කලහැකි අයෙක් මේ අතර සිටින්නෙදැයි විමසු විට සියළු දෙනා එය ප්‍රතික්ෂේප කල අතර නමුත් සුරනිමල  යෝධයා ඉදිරියට පැමිණ එම රා කල්දේරම කිසිදු අපහාසුතාවයකින් තොරව පානය කර ඇත.[15]දෙවන පරීක්ෂණය සේනාවේ අණදෙන්නාවූ නන්දමිත්‍ර යෝධයා වෙත විය. දුටුගැමුණු රජතුමා ළග කණ්ඩුල නම් රාජකීය ඇතෙක් විය.කණ්ඩුල ඇතා කෝපාවිෂ්ට කර නන්දමිත්‍ර සමග සටනට යොමු කරනලද අතර නන්දමිත්‍ර කණ්ඩුල ඉදිරියේ සිටගත් අතර ඔහු ඇතාගේ දළ දෙකෙන් අල්ලා ඉහලට උස්සා දළ දෙකෙන්ම පොලවේ ගැසුවේය.[11][16]මේ සියලුදේ අවසානයේ දුටුගැමුණු රජතුමා යුධබෙර නාදය හා ධජ ඉහ
ලට එසවීමෙන් අනතුරුව විජිතපුරයට පහරදීම ආරම්භ කලේය.අවසන් පහරදීමදුටුගැමුණුගේ සේනාව එකවරම නගරයේ ගේට්ටු හතර අක්‍රමණය කලේය. ඔහු නන්දමිත්‍ර, සුරනිමල සහ කන්ඩුල ඇතා සමග ප්‍රධාන පහරදීම දකුණු ගේට්ටුව දෙසට දියත් කරන අතරතුර භරණ, කච්චදේව, ඵුස්සදේව සහ ලාභියවසභ පෙරටුකරගත් සේනාව උතුරු සහ බටහිර ගේට්ටු දෙසට ප්‍රහාර දියත් කලේය. මහසෝන, ගෝඨයිම්බර, ථේරපුත්තාභය සහ වේළුසුමන එක්ව නැගෙනහිර ගේට්ටු වෙත පහරදුනි.[14] වේළුසුමනගේ අශ්වාරෝහක සටන දැක සහ සේනාව නැගෙනහිර ගේට්ටුව දෙසට දියත් කල  මෙහෙයුමෙන් ගේට්ටුවේ ආරක්ෂකයන් බියවී ගේට්ටුව අත්හැර පලාගියේය.[10]එළාරගේ සේනාව පවුරේ උඩ සිට පවුරු බිත්තිය බිදීමට දරණ සෑම ප්‍රයත්නයකදීම ඉහල සිට උණු කරන ලද යකඩ පහල සිටින සේනාව දෙසට විසිකරන අතරතුර ඔහුගේ දුනු හේවායින් පවුරේ සිට ඊතල විදිමින් ඔවුන් දෙසට එන ආක්‍රමණය වැලැක්වීමට දැඩි ප්‍රයත්නයක් දැරුවේය.[10] දකුණු ගේට්ටුව බිද දැමීමට කන්ඩුල ඇතා ප්‍රයත්න දරන අතරතුර එවන් ප්‍රහාරකට ඇතා ලක්වූයේය. තුවාලවලට ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් හා ඝන සමකින් ඇතාගේ සම ආවරණය කරමින් පසු දුටුගැමුණු රජතුමා පවුර බිද දමන ලෙස ඇතාට විදානය කලේය. එය බිද දැමීමත් සමග නගර
යට ඇතුලුවූ දුටුගැමුණුගේ හමුදාව විජිතපුරය බලකොටුව අල්ලා ගත්තේය.[17][9] මෙහිදී දසමහා යෝධයින් කල කාර්ය සුවිශේෂිය. ඔවුන්ද පවුරු බිත්තිය තැන් කිහිපයකින් බිද දමා නගරයට අතුල්වී එළාරගේ හමුදාවට දැඩි ප්‍රහාරයක් දියත් කලේය.[18] නගරය අත්හල  එළාරගේ සේනාව අනුරාධපුරය දෙසට පලාගියේය.[19]ජයග්‍රහණයවිජිතපුර ජයග්‍රහණය අනුරාධපුරය අල්ලා ගැනීමේ සටන වේගවත් කලේය.[20]ඉන් අනතුරුව තවත් ශක්තිමත් බලකොටු දෙකක් අල්ලාගනිමින් සටන අනුරාධපුරය දෙසට ලගාවූ අතර එහිදී දුටුගැමුණු එල්ලකරන ලද එක පහරකින් එළාර මියගිය අතර ඒ සමගම දුටුගැමුණු අනුරාධපුරයෙහි පමනක් නොව ලක් දිවයිනෙහිම පාලකයා බවට පත්විය.[3]වර්තමානයවිජිතපුර සටන ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ ඉතා සුවිශේෂී සිදුවීමක් වන අතර රට තුල නැවත බුදු දහම පිහිටුවීමේ සටනේ ඉතා තීරනාත්මක සිද්ධියකි. විජිතපුර නගරයේ නියම පිහිටි ස්ථානය.කලවැව යන  ප්‍රදේශය ආසන්න වශයෙන් විජිතපුරය වියහැකි යැයි පුරාවිදාඥයන් ප්‍රකාශ කරයි. තවද හමුදාව කඩු ගෑ ගලක් පන්සල ආසන්නයේ අදටද දැකගත හැක.[21]ඉපැරණි බලකොටුවකින් හමුවූ නටබුන් වලින් ඉතිහාසඥයන් හා පුරාවිදයාඥයන් මෙය පොලොන්නරුවට ආසන්න කදුරුවෙල නම් ප්‍රදේ
ශයේ පිහිටා තිබෙන්නට ඇතයි විශ්වාස කරයි.[22][23][24]සටහන්↑ එදිරිසූරිය, චන්ද්‍ර (2009-08-13). "Elephants a national treasure". The Island. සම්ප්‍රවේශය 2009-11-05.↑ සිරිවීර (2004), p. 31↑ 3.0 3.1 සිරිවීර (2004), p. 33↑ සිරිවීර (2004), p. 30↑ විජේසූරිය (2006), p. 58↑ 6.0 6.1 අබේසේකර (1998), p. 31↑ සිරිවීර (2004), p. 32↑ Geiger (1994), p. 291↑ 9.0 9.1 Wright (1999), p. 24↑ 10.0 10.1 10.2 මොරටුවගම (1996), p. 227↑ 11.0 11.1 සෙනෙවිරත්න (1997) p. 125↑ සෙනෙවිරත්න (1997) p. 124↑ මොරටුවගම (1996), p. 226↑ 14.0 14.1 සෙනෙවිරත්න (1997) p. 126↑ අබේසේකර (1998), p. 32↑ අබේසේකර (1998), p. 33↑ මොරටුවගම (1996), p. 228↑ අබේසේකර(1998), p. 36↑ සෙනෙවිරත්න (1997) p. 129↑ මොරටුවගම (1996), p. 229↑ පෙරේරා, තිස්ස රවීන්ද්‍ර (2009-06-28). "Tigers in INGO clothing". The Nation. සම්ප්‍රවේශය 2009-11-05.↑ පෙරේරා, සුපුන් (2007-08-2007). "The little ocean of Rajarata". Sunday Observer. 2011-06-06 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2009-11-05. {{cite ne
ws}}: Check date values in: |date= (help)↑ ද සිල්වා, තේජා (2009-04-12). "A destiny fulfilled". The Nation. සම්ප්‍රවේශය 2009-11-05.↑ සිරිවීර (2004), p. 107මූලාශ්‍රඅබේසේකර, ඊ.ඒ. (1998). ගැමුණු රජ සහ දස මහා යෝධයෝ—Gemunu Raja Saha Dasa Maha Yodhayo (King Gemunu and the Ten Giant Warriors) (Sinhala බසින්). එම්.ඩී ගුණසේන සහ සමාගම. ISBN 9552100097.{{cite book}}:  CS1 maint: unrecognized language (link)Geiger, Wilhelm (1994). මහාවංශය, ලංකාවේ විශිෂ්ටතම වංශකථාව. අසියා අධ්‍යාපනික සේවය. ISBN 9788120602182.මොරටුවගම, එච්.එම් (1996). සිංහල ථුපවංසය—Sinhala Thupavansaya (Sinhala Thupavamsa) (Sinhala බසින්). රතන ප්‍රකාශකයෝ. ISBN 955-569-068-5.{{cite book}}:  CS1 maint: unrecognized language (link)සෙනවිරත්න, ජෝන් එම්. (1997). The story of the Sinhalese from the most ancient times up to the end of "the Mahavansa" or Great dynasty: Vijaya to Maha Sena, B.C. 543 to A.D.302. අසියා අධ්‍යාපනික සේවය. ISBN 9788120612716.සිරිවීර, ඩබ්ලිව්. අයි. (2004). ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය. දයාවංශ ජයකොඩි සහ