LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
නිපදවා ඇත.  කොස්මික් කිරණ සතුව අධික ශක්තියක් ඇති අංශු අතර පෘථිවි වායුගෝලයේ ගැටීමේදී හඳුනාගත හැකිය.‍ගවේෂණයන් එහි කාල පරිමාණය අනඅනුව විචලනය වේ.  දෘශ්‍ය ගවේෂණයන් මිනිත්තු ගණනේ සිට පැය ගණන් ගතවේ.  යම් යම් සන්සිද්ධි වෙනස්වීමට ඉතා වේගවත්ය.  සහශ්‍ර ගණන් පැරණ ගවේශණ වාර්තාද පවතී.  රේඩියෝ ගවේෂණයන් මිලිතත්පර පරිමාණයෙන් (මිලිතත්පර පල්සාර) යේ ඈදුණු වර්ශ (පල්සාර පිළිබඳ විස්තර කිරීම් වලට) දක්වා පැතිර පවතී.  තාරකා විද්‍යාවේ සූර්යා පිළිබද ගවේෂණය විශේෂ තැනක් ගනී.  අනෙක් සියළු තරු ඉතා දුරින් පවතින නිසා ළඟම ඇති තරුව වන සූර්යා ගවේෂණය පහසුය.  අපගේ සූර්යා අනෙක් තාරකා පිළිබද වද අවබෝධය ඇති කරවයි.තාරකා වෙනස්වීම පිළිබද මාතෘකා කරන්නේ තාරකා පරිමාණය (Steller evolution) ඇසුරිනි.  තාරකා වර්ග අනුව H.R. සටහනේ (Hertzprung - Russel Diagram) පිහිටුවීම මඟින් තාරකාවල තත්වය දැක්විය හැකිය.  එය තාරකාවේ උපතේ සිට අවසානය දක්වා දැක්විය හැකිය.බාහිර සබැඳිNASAකොළඹ විශ්ව විද්‍යාලීය ගණිත හා තාරකා විද්‍යා සංගමය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2016-10-26 at the Wayback MachineAstronomy2009 අන්තර්ජාතික තාරකා විද්‍යා වර්ෂය වෙනුවෙන් වූ වෙබ් අඩවිය
AbsoluteAstronomy.comSouthern Hemisphere Astronomy සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2019-01-19 at the Wayback MachineAstronomy Picture of the DayNew Scientist SpaceSky & TelescopeAmerican Astronomical SocietyPlanet SurveyorUtah Skies සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2006-04-24 at the Wayback Machine Astronomy Information by and for Amateur Astronomersebook History of Astronomy, George Forbes (1849-1936The Amazing SkySpace and Astronautics Newsතාරකා විද්‍යාවේ ප්‍රධාන උප ක්‍ෂෙත්‍රEditAstrophysics | Cosmology | Galactic astronomy | Extragalactic astronomy | Galaxy formation and evolution | Planetary science | Stellar astronomy | Stellar evolution | තාරකා සම්භවයvteස්වභාවිකවේදවටසනEarth scienceLife sciencesPhysical scienceSpace science ප්‍රවර්ගය Science Portal කොමන්ස්පද්මසිරි ත්‍රීමාවිතාන (Padmasiri Thrimavithana)උපතපද්මසිරි ත්‍රිමාවිතාන1964 පෙබරවාරි 24ගල්දූව, කහව, අම්බලංගොඩ, ගාල්ල, ශ්‍රී ලංකාවමිය යාම1988 ඔක්තෝම්බර් 22 සෙනසුරාදාරත්නපුරමිය යාමට හේතුවවද දී මරා දැමීමදේහය සොයාගැනීමවැ
ල්ලවාය මැදගොඩ කොස්ලන්ද මාර්ගය ආසන්නයේ තිබූ කැලෑවකදීඅධ්‍යාපනයඅම්බලන්ගොඩ මැදම්පාගම රොන්නදූව විද්‍යාලයකහව වේරගොඩ විද්‍යාලයගාල්ල මහින්ද විද්‍යාලයරැකියාවවෛද්‍ය ශිෂ්‍යසංවිධානයඅන්තර් විශ්වවිද්‍යාලයීය ශිෂ්‍ය බලමණ්ඩලයකොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ උගෙනුම ලැබූ ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරිකයෙකි. 1981දී ආරම්භ කරන ලද උතුරු කොළඹ පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලයයට එරෙහි සටනේ නායකයෙක් විය. එයට විරුද්ධ සටනේදී වද පමුණුවා මරා දමනා ලදී.ජීවන තොරතුරු හා අධ්‍යාපනය1964 පෙබරවාරි 29 දින දකුණු ලක ගාල්ලේ අම්බලන්ගොඩ,කහව,ගල්දූව ග්‍රාමයේ දී උපන් පද්මසිරි ත්‍රිමාවිතානගේ පියා වෘත්තියෙන් ගාල්ල මහාධිකරණයේ භාෂා පරිවර්ථකයෙක්.සහෝදරයින් 4 ක් සහ සහෝදරියක් සිටි පවුලේ වැඩිමලා වූ ත්‍රිමාවිතාන මූලික අධ්‍යාපනය හදාරන්නේ අම්බලන්ගොඩ මැදම්පාගම රොන්නදූව විද්‍යාලයෙන් සහ කහව වේරගොඩ විද්‍යාලයෙන්.ඉන් පසුව ද්වීතික අධ්‍යාපනය සඳහා ගාල්ලේ ප්‍රධාන පෙලේ බෞද්ධ පාසල වන ගාල්ල මහින්ද විද්‍යාලයට ඇතුලත් වන ත්‍රිමාවිතාන ජීව විද්‍යා අංශයෙන් උසස් පෙල හදාරනවා.ඔහුගේ තෙවන අවස්ථාවේදී ඔහු විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රවේශයට සුදුසුකම් ලබන අතර ඒ අනුව 1985 දී කොළඹ වෛද
්‍ය පීඨයට ඇතුලත් වෙනවා.රාගම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලයනමුත් 1977 වසරේ බලයට පැමිණෙන ජේ.ආර්.ජයවර්ධන රජය විවෘත ආර්ථිකය හදුන්වා දෙනු ලබන අතර එතුලින් පොදු මහජන සේවාවන් පෞද්ගලීකරණය කරමින් පවතිනවා.ඒ පෞද්ගලීකරණය කිරීමේදී අධ්‍යාපනයද පෞද්ගලීකරණය කිරීමට ඔවුන් යොමු වෙනවා.ඒ අනුව 1978 අංක 16 දරණ පනත පාර්ලිමේන්තුවට යොමු කරන අතර එය සම්මත වෙනවා.ඒ අනුව 1978 මාර්තු මස 29 දින උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය ලෙස එකට පැවති අමාත්‍යංශය දෙකඩ වෙනවා.එසේම එම පනතේ විශ්ව විද්‍යාලීය ප්‍රතිපාදන කොමිසම ගැන මෙසේ සඳහන් වෙනවා.“විශ්ව විද්‍යාල කොමිසම් සභාව සභාපතිවරයෙකු හා වෙනත් සාමාජිකයින් සිව් දෙනෙක්ගෙන් සමන්විත වන අතර ඔවුන් සියලු දෙනා ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කළ යුතුය.”ඒ අනුව ජනපතිවරයාට කැමති අවස්ථාවක විශ්ව විද්‍යාල පද්ධතියට අත පෙවීමේ හැකියාව ඉන් හිමි වුනා.එසේම 1978 අංක 16 දරන විශ්ව විද්‍යාල පනතේ 25 වන ව්‍යවස්ථාවට අනුව සැකසූ විශේෂ විධි විධාන මඟින් අධ්‍යාපන පාඨමාලාවන් පැවැත්වීමට පිළිගත් ආයතන සඳහා අවසර ලබා දි තිබුනා.එහි පිළිගත් ආයතන යන්න නිර්වචනය කොට තිබූ අතර,එම ආයතන ලියාපදිංචි කිරීමේ සිට පාඨමාලා ගාස්තු දක්වා වූ වි
ධි විධාන දක්වා තිබුනා.මෙම පිළිගත් ආයතන යනු වෙන මොනවාවත් නොව පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල බව සිසුන් මෙන්ම සාමාන්‍ය ජනතාවද ඉක්මනින්ම දැන ගත්තා.ඒ අනුව රාගම තලගොල්ල ප්‍රදේශයේ පිහිටි තලගොල්ල රජයේ රෝහල හා එහි හෙක්ටයාර 14 ක් වූ ඉඩම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලයකට පවරා ගත් අතර එහි සිසුන්ට ඉගෙනීම් කටයුතු සිදුකරගෙන යාමට රාගම උතුරු කොළඹ රෝහල රජය මඟින්ම වෙන්කර දුන් අතර 1981 සැප්තැම්බර් 09 දා එය සිසු අයිතියට පත් කලා.නමුත් ඊට විරුද්ධව ශ්‍රී ලාංකීය ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරයන් නැගී සිටියා.මෙම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය මඟින් ශ්‍රි ලංකාවේ නිදහස් අධ්‍යාපනයට විශාල හානියක් වනවා දුටු ශිෂ්‍ය සංගම් ඊට විරුද්ධව සටන දියත් කලා.එය පන්ති වර්ජනය හා සුළු විරෝධතා වූවත් එය මඟින් ශ්‍රී ලාංකීය ජන මනස අවදි කර වූයේ නැහැ.නමුත් පසුව මෙම අරගලය ජය ගැනීමට එය හොඳ අඩිතාලමක් වුනා.නියෝග, කළු ජූලිය හා මර්ධනයමේ අතර 1983 දී  රාගම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ සිසුන් දෙවන වසර විභාගය සඳහා කොළඹ වෛද්‍යය පීඨයේ සිසුන් හා එක්ව විභාගයට පෙනීසිටීමට ගත් උත්සහය වලකාලමින් අධිකරණය මඟින් තහනම් නියෝගයක් ගැනීමට බහුතරයක් වූ සිසුන් පෙළ ගැසුනා.ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන
අරමුණ වූයේ රාගම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය කොළඹ වෛද්‍ය පීඨය වෙතින් ස්වායක්ත කර ගැනීම පමණයි.නමුත් උසාවිය මඟින් එම තහනම් නියෝගය ලබා නොදෙන ලදී.එහෙයින් සිසුන් පංති වර්ජනය කොට විභාගයද වර්ජනය කරන ලදී.මේ අතර ශ්‍රී ලාංකිය ඉතිහාසයට නොමැකිය හැකි කළු පැල්ලමක් එක් කල 1983 ජූලි කලබල ආරම්භ වූ අතර හදිසි නීතිය මඟින් සියලු ශිෂ්‍ය සංගම් තහනම් කරනා ලදී.ඒ සමගම ආරම්භ වූ භීෂණීය වටපිටාව නිසා සිසුන්ගේ අරගලයේ දීප්තිය අඩු වුණී.මේ අතර දෙමාපිය සංගමය නම් සංගමයක් බිහි වී තිබූනි.ඔවුන් සිසුන්ගෙන් ප්‍රශ්ණය තමන්ට භාර දී විභාගයට වාඩි වන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.මෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ශිෂ්‍ය අරගල ඉතිහාසයට ඓතිහාසික වැරදීමක් එක් කරමින්  කොළඹ වෛද්‍ය පීඨයෙහි සිසුන් රාගම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ සිසුන් සමඟ එක්ව ඉඳ දෙවන වසරේ විභාගය ලියනා ලදී.කාලය ගෙවී ගිය අතර 1987 වසර ශ්‍රී ලංකා විශ්ව විද්‍යාල ඉතිහාසයට එක් වන්නේ තීරණාත්මක වසරක් ලෙසයි.ඒ රාගම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලයෙහි සිසුන් සිය අවසන් වසර විභාගයට පෙනී සිටීමට සූදානම් වූ නිසා වෙනි.එවරද ඔවුන් කොළඹ වෛද්‍ය පීඨයෙහි සිසුන් සමඟ අවසන් වසරේ විභාගයට වාඩි කරලීම පාලකයන්ගේ අපේක්ෂාව වූ අතර ඒ තුලින
් අධ්‍යාපන සුදුසුකම් නොමැතිව,මුදලේ බලයෙන් කොළඹ වෛද්‍ය පීඨයෙහි ගෞරව උපාධියක් ලබා දීමට විධි විධාන සම්පාදනය කරන ලදී.මෙය ශ්‍රී ලාංකිය ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරයට පැහැදිලි අභියෝගයක් සේම කඩයිමක්ද විය.එය වඩාත් තිවෘ වූයේ 1987 ජූලි 29 අත්සන් කල ඉන්දු-ශ්‍රී ලංකා සාම ගිවිසුමය.එය අත්සන් කල දිනයේ දී පිටකොටුවේදී සරසවි සිසුන් කල උද්ඝෝෂණයට අමානුශික පොලිස් ප්‍රහාරයක්ද එල්ල විය.කෙසේ වෙතත් 1987 ජුලි 30 වෛද්‍ය පීඨ අවසන් විභාගය පැවත්වීමට කටයුතු සූදානම් කර තිබූ අතර මෙම තීරණයට විරුද්ධව දැඩිව කටයුතු කල අන්තර් වෛද්‍ය පීඨ ශිෂ්‍ය කමිටුව ඒ සදහා රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරී සංගමයද එක් කර ගන්නා ලදී.කෙටි කලකින් සියල්ල සංවිධානය කොටගෙන ඔවුන් 1987 ජූලි මාසය විරෝධතා මාසයක් ලෙස නම් කරන ලද අතර කතිකා කර ගත් පරිදි 1987 ජුලී 13 දින රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරී සංගමය දිවයින පුරා වැඩවර්ජනයක් දියත් කලේය.නමුත් රජය ප්‍රශ්ණය විසදීම වෙනුවට සිදුකලේ වෛද්‍යවරු මර්ධනයයි. නමුත් ඒ මර්ධන හමුවේ නොසැලී ලංකා ඉතිහාසයේ දීර්ඝතම වැඩ වර්ජනය ලෙස දින 29ක වැඩ වර්ජනයක් සිදු කල අතර ජයග්‍රහණය පෙනි පෙනී එය අතහැර දැමුණී.නමුත් එය වෛද්‍ය ශිෂ්‍ය අරගලය සඳහා මනා පිටුබලයක් විය.ඉන් ඔවු
න් පාඩම් බොහෝ ඉගෙන ගත්තේය.හුදෙකලා වැඩ වර්ජන කිරීමෙන් පමණක් අරගලය ජයගත නොහැකි බව වටහා ගත වෛද්‍ය සිසුන් නිදහස් අධ්‍යාපනයක් උදෙසා උපාධිය පමණක් නොව පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාලද නොතිබිය යුතුය යන්න පොදු මහජනයා අතරට ගෙන යමින්,“පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය ජනසතු කරව්”යනුවෙන් සටන් පාඨයත් සමඟ අරගලය වෙනස්ම ආරකින් නැවත ඇරඹුණි.මෙහිදි මුල් පෙළ නායකයන් ලෙස පද්මසිරි ත්‍රිමාවිතාන,වෙනුර එදිරිසිංහ,අතුල සේනාරත්න,සරත් කොල්ලුරේ වැනි ශිෂ්‍ය නායකයින්‍ය.ඔවුන් ලක්ෂ 40 ක් පමණ වූ ශිෂ්‍ය ප්‍රජාවක් නියෝජනය කරමින් නිදහස් අධ්‍යාපනයට ඇති අයිතිය වෙනුවෙන් නැගී සිටියෝ වෙති.මෙසේ ශිෂ්‍ය අරගලය වසරක් පමණ ඇදී ගිය අතර පද්මසිරි ත්‍රිමා විතාන රත්නපුර ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරි කමිටුවේ ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කරමිනි.ඔහු හික්කඩුවේ සිට රත්නපුරය බලා ගියේ තම දිවියට ඇති මරණීය තර්ජන දැන දැනම වේ.මරා දැමීමදිනය:-1988 ඔක්තෝම්බර් 22 සෙනසුරාදාවේලාව:-නිශ්චිත නොමැත (තදින් අන්ධකාරය වැටී ඇත.)ස්ථානය:-රත්නපුර නගරය-රත්නපුර බස් නැවතුම්පොළඑක් වරම පැමිණි පැජරෝ රථයකින් ඒ ආසන්නයේ සිටි පුද්ගලයින් තිදෙනෙක් එක්වරට රථය තුලට දමාගෙන වේගයෙන් වැල්ලවාය දෙසට ඇ
දී ගියේය.ඒ පද්මසිරි ත්‍රිමාවිතාන,රංජිත් පෙරේරා හා B.D.බන්දුවර්ධන යන ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරිකයින් තිදෙනා ජීවත්ව සිටිනු දුටු අවසාන අවස්ථාව විය.නැවත ඔවුන් හමුවෙන විට ඔවුන් පණ පිටින් සිටියේ නැත.ඔවුන් එදින රාත්‍රියේ දරුණු වද බන්දන වලට ලක් කොට තිබුණි.ඒ අතරින් ත්‍රිමාවිතානයන්ගේ සිරුර සිගරට් කොට වලින් පුළුස්සා,නියපොතු ගලවා,යටි පතුල් පලා,අවසන හිසට ගැසූ පරාල ඇණයකින් ඔහුගේ මරණය සිදු කොට තිබුණි.පසුව ඔහුගේ මලසිරුර හා අනෙක් දෙදෙනාගේ මල සිරුරු ලණුවකින් ජිප් රථයකට ගැට ගසා මාර්ගය දිගේ ඇදගෙන ගොස් වැල්ලවාය මැදගොඩ කොස්ලන්ද මාර්ගය ආසන්නයේ තිබූ කැලෑවකදී පුළුස්සා (හරි හැටි නොවේ.යම් තරමින් දරුණුවට පුළුස්සා තිබූ බව වාර්තාවේ.)වල දමා තිබී ඇති අතර පසු දින එනම් 1988 ඔක්තෝම්බර් 23 ඉරිදා දින එම පලාතේ ගොවි මහතෙකුට හමු වූ පසු ඒ පිළිබද ආරක්ෂක අංශ දැනුවත් කර තිබූ අතර ඔවුන් විසින් වැල්ලවාය පොලිසියට මදක් එපිටින් වූ වැල්ලවාය සුසාන භූමියේ එම මල සිරුරු මිහිදන් කරන ලදී.මල සිරුර ගොඩ ගැනීම හා නඩුවනමුත් රත්නපුර මන්ත්‍රී නන්ද එල්ලාවල මහතා විසින් සිදු කල පැමිණිල්ලකින් පසුව පොලිසිය විසින් අධිකරණ නියෝගයක් මත එවකට මොණරාගල
වැඩ බලන මහේස්ත්‍රාත් B.S.H. ජයසේකර මහතා ඉදිරියේ ඒවා ගොඩට ගෙන ඒවායේ මරණ පරීක්ෂණය සිදුකිරීම සඳහා වැල්ලවාය රෝහලට යවන ලද අතර එහිදී එවකට එම රෝහලේ දිස්ත්‍රික් වෛද්‍ය නිලධාරී වෛද්‍ය K.තිස්වරම්පිල්ලේ මහතා විසින් මරණ පරීක්ෂණය සිදු කල අතර ඔවුන් ඇද සිටි ඇදුම් අනුව ඔවුන්  පද්මසිරි ත්‍රිමාවිතාන,රංජිත් පෙරේරා හා B.D.බන්දුවර්ධන යන ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරිකයින් තිදෙනා බව ඥාතීන් හා හිත මිතුරන් හඳුනාගන්නා ලදී.ඉන්පසු ත්‍රිමාවිතාන හා අනෙක් දෙදෙනාගේ මලසිරුරු හෙලිකොප්ටර් මාර්ගයෙන් කොළඹ වෝහාරික වෛද්‍ය පීඨයට ගෙන එන ලදුව 1988 ඔක්තෝම්බර් 31 දින එනම් ත්‍රිමාවිතාන මිය ගොස් දින 9 කට පමණ පසු පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ වාර්තාව නිකුත් විය.එහි සඳහන් පරිදි ඔහුගේ ශරීරයේ පිළිසුම් තුවාලද,ඔහුගේ පාද 2කම සහ අත් 2කම කඩා තිබූ අතර,ශරීරයේ වෙඩි තුවාල 4ක සලකුණුද තිබී ඇත.එහි පශ්චාත් මරණ පරීක්ශණය සිදු කල කොළඹ අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරී වෛද්‍ය M.S.ලක්ෂ්මන් සල්ගාදු මහතා පවසා තිබුනේ තමන් දෙවරක්ම මරණ පරීක්ෂණය සිදු කල බවයි.ත්‍රිමාවිතානගේ මරණය සම්බන්ධව සැකපිට 1988 ඔක්තොම්බර් 26 දින විශේෂ පොලිස් කණ්ඩායමක් මඟින් කොළඹදී ගලංගමුව විදානගමගේලාගේ සුසන්ත පුංචිනිළ
මේ නම් අයෙකු අත්තඩංගුවට ගත් අතර පසුව හෙළි වූයේ ඔහු එවකට සබරගමු පළාත් මහ ඇමැති G.V.පුංචිනිළමේ මහතාගේ පුත්‍රයා බවයි.(පසුව G.V.සුසන්ත පුංචිනිළමේ රත්නපුරයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ අතර රාජ්‍ය පරිපාළන හා කළමණාකරණ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා බවටද පත්විය.)පසුව අභිචෝදනා 13ක් මත එවකට රත්නපුර අධිකරණ විනිසුරු K.T.මිත්‍රසිරි මහතා ඉදිරියේ රත්නපුර අංක 2 මහාධිකරණයේදී විභාගයට ගත් අතර ත්‍රිමා,බන්දු,රංජිත්‍ ත්‍රිපුද්ගල ඝාතන නඩුවට අදාලව විත්තිකරුට එරෙහිව ප්‍රමාණවත් තරම් සාක්ෂි නොමැති වූ හෙයින් විත්තිකරු නිදොස් කොට නිදහස් කරනා ලදී.අපි යන්නේ කොයි පාරේ...පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයෙන් පසු ත්‍රිමාවිතානගේ මළ සිරුර පවුලේ අයට භාරදී රහසේම ආදාහනය රජය කටයුතු කලත්,එයට විරුද්ධ වූ අන්තර් වෛද්‍ය ශිෂ්‍ය බල මණ්ඩලය කොළඹ රෝහලේ වහල මතට නැග ත්‍රිමාගේ මල සිරුර ඉල්ලා මාරාන්තික සත්‍යග්‍රහයක් සිදු කිරීමට පටන් ගත් නමුත් ආණ්ඩුව ඊට යහපත් ප්‍රතිචාරයක් නොදැක්වූ නිසා ඔවුන් සිය සිරුරට පෙට්ට්‍රෝල් වත් කරගෙන ගිනි තබා ගැනීමට සැරසෙනවාත් සමඟ ආණ්ඩුව කරන්නට දෙයක් නොමැති නිසා කුඩා පෙට්ටියක දැමූ ත්‍රිමාවිතානගේ දේහය ලබා දෙන ලදී.ඉන්පසු අන්තර
් වෛද්‍ය ශිෂ්‍ය බල මණ්ඩලය විසින් ඔහුගේ ආදාහන උත්සවය පවත්වන ලදී.එයට ලක්ෂ සංඛ්‍යාත පිරිසක් පැමිණි බව සඳහන් වේ.ඔවුන් ත්‍රිමාගේ දේහය පසුපසින් ජන ගංගාවක් සේ කොළඹ තුන්මුල්ල හරහා බොරැල්ල කනත්ත තෙක් ඇදී ආ අතර මෙහිදී වෙනුර එදිරිසිංහ,අතුල සේනාරත්න,සරත් කොල්ලුරේ,සිසිර කීර්ති ජයවර්ධන,කුමාර කුලතුංග වැනි ඉදිරිපෙළ ශිෂ්‍ය නායකයන් පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලයට එරෙහි සටන දිගටම සිදුකරගෙන යන බවත් මෙය ආරම්භයක් පමණක් බවත් ත්‍රිමාගේ දේහය ඉදිරිපිටදී සපථ කලේය.ඉන් පසු රජයේ මිනීමරු අදිසි හස්තය වෙනුර එදිරිසිංහ,අතුල සේනාරත්න,සරත් කොල්ලුරේ,සිසිර කීර්ති ජයවර්ධන,කුමාර කුලතුංග ආදී සියලුම ඉදිරිපෙළ නායකන් බිළි ගනිද්දී ඔවුන් ඇතිකල අරගලය රට පුරා බුර බුරා ගිනි ගත්තේය.අවසානයේදී ආණ්ඩුව පවත්වාගෙන යාමට නම් පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය පිළිබද ප්‍රශ්ණය විසඳිය යුතු තත්ත්වයකට රජය පත්වුණි.අවසානයේ රජය තම පෞද්ගලීකරණ ප්‍රතිපත්තිය හකුලා ගත් අතර ශ්‍රී ලංකා විශ්ව විද්‍යාල පද්ධතියට නව වෛද්‍ය පීඨයක් එක් කරමින් එම රාගම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයට ලබා දෙන ලදී.අද එය හදුන්වන්නේ රාගම වෛද්‍ය පීඨය ලෙසයි.ශිෂ්‍ය අරගලයක් පොදු මහජන
තාව හා සම්බන්ධව සංවිධානාත්මක ලෙසින් ශ්‍රී ලංකාව පුරා පැතිර බහු ජන අරගලයක් ලෙස ඉදිරියට ගොස් ජයග්‍රහණය කල පලමු වතාව ලෙස රාගම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලයට එරෙහිව කල අරගලය දැක්විය හැක.ත්‍රිමාවිතාන මියගොස් 2020 ඔක්තෝම්බර් 22 දිනට වසර 32ක් සපිරේ.නමුත් අදත් ශ්‍රී ලාංකීය ශිෂ්‍ය අරගලයක් පවතුන්නේ කොතැනද,එතැන ත්‍රිමාවිතාන නාමය බැදී පවතියි.අදටත් ගාල්ල,අම්බලන්ගොඩ,කහව,ගල්දූව ගමේ පේමසිරි ත්‍රිමාවිතානගේ මහගෙදර ඉඩමේ මුල්ලක ත්‍රිමාගේ භෂ්මාවෂේශ තැන්පත් කොට සාදා ඇති පොච්චියේ සිටුවා ඇති මල් පැලයේ රක්ත වර්ණ ඇන්තූරියම් මලක් සෑම දිනකම පිපි බලා සිටියි.“අපි යන්නේ කොයි පාරේ....ත්‍රිමා ,වෙනුර ගිය පාරේ.....”ආශ්‍රිත ලිපිඋතුරු කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලයපද්මසිරි ත්‍රිමාවිතාන (Pathmasiri Thrima Vithana)පද්මසිරි ත්‍රිමාවිතාන; ඒ තමයි ඉතිහාසය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2021-12-08 at the Wayback Machineහේ පද්මසිරි ත්‍රිමාවිතාන නම් විය. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2022-05-18 at the Wayback Machineඅපි පාරක් ගැහුවේ නැති පුතා මැරුවේ ඔළුවට පරාල ඇණ ගහලාමූලාශ්‍රඅයිෆෝන්Apple අයිෆෝන්DeveloperApple Inc.ManufacturerFoxc
onn (OEM)Release dateජුනි 29, 2007 (2007-06-29)Units sold6.1 millionOperating systemiOS 3.1.3 (build 7E18)Released පෙබරවාරි 2, 2010; වසර 13  කට පෙර (2010-02-02) OS no longer supported by Apple; third party operating systems availablePowerBuilt-in rechargeable li-ion battery 3.7 V 1400 mAhCPUSamsung 32-bit RISC ARM 1176JZ(F)-S v1.0 620 MHzUnderclocked to 412 MHzStorage capacity4 GB, 8 GB or 16 GB flash memoryMemory128 MB eDRAMDisplay3.5-inch screen (diagonally)  320-by-480-pixel resolution at 163 ppi  2:3 aspect ratio  18-bit (262,144-color) LCDAudioTwo speakers  TRRS headphone jack, 20 Hz to 20 kHz frequency response (internal, headset)  MicrophoneInputMulti-touch touchscreen display  3-axis accelerometer  Proximity sensor  Ambient light sensor  Microphone  Headset controlsConnectivityQuad-band GSM/GPRS/EDGE  (850 900 1800 1900 MHz)  Wi-Fi (802.11 b/g)  Bluetooth 2.0  USB 2.0/Dock connectorOnline servicesApp Store, iTunes Store, MobileMe, Safari (Web Browser)Dimensions115 mm (4.5 in) (
h)61 mm (2.4 in) (w)11.6 mm (0.46 in) (d)Weight135 g (4.8 oz)SuccessoriPhone 3GRelated articlesiPad, iPod Touch (Comparison)WebsiteApple – iPhoneiPhone (උසුරුවනුයේ /ˈaɪfoʊn/, EYE-fohn) යනු Original iPhone,අයිෆෝන් 2ජී හෝ අයිෆෝන් EDGE ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ඇපල් සමාගම මගින් නිර්මාණය කර බෙදාහරින ප්‍රථම පරම්පරාවේ අයිෆෝන යයි.අයිෆෝන් 3ජීවෙළඳපොලට පැමිණියේ ඉන්පසුවයි. එය 2007 ජනවාරි 9 වන දින එළිදක්වන ලදී .එය යුරෝපියානු වෙළෙඳපොලේ එළිදැක්වීමට පෙර ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේදී 2007 ජුනි 29 වන දින නිකුත්කරන ලදී.එය සිවු-කලාප(quad-band) ජී.එස්.එම්(GSM) ,ජී.පී.ආර්.එස්(GPRS) සහ එජ්(EDGE) තාක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විතය.මෙම අයිෆෝනය සඳහා තවදුරටත් ඇපල් හි මෘදුකාංග යාවත්කාලීනයන් ලබාදෙනු නොලැබේඉතිහාසයප්‍රවර්ධනයiPhoneහි ප්‍රවර්ධනය ආරම්භ වන්නේ ඇපල් සමාගමේ, ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ස්ටීව් ජොබ්ස්‍‍‍ ගෙනි.ඔහු විසින් තිරයමත යතුරුලියනය කලහැකි බහු-ස්පර්ශ ස්පර්ශතිරය‍‍ක අදහස ඉදිරිපත් කරන ලදී.මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම ටැබ්ලට් පරිගණකයකට සමාන වන පරිදි යතුරුපුවරුව සහ මවුසය ඉවත් කරනු ලැබේ.ජොබ්ස් විසින් මෙම අදහස පිලිබඳව
පර්යේෂණය කිරීමේ උප ව්‍යාපෘතිය සඳහා ඇපල්හි නවක ඉංජිනේරුවන්ගේ සහය ලබාගන්නා ලදී.[1] ජොබ්ස් විසින් මූලාකෘතිය සහ එහිපරිශීලක අතුරුමුහුණත පිළිබඳ විචාරනය කළවිට,ජංගම දුරකතන තුල මෙම තාක්ෂණ ක්‍රියාවට නැංවීමේ අදහස පහල විය.[2]ඇපල් විසින් පෙරාතුව Cingular Wireless ලෙස හැඳින්වූ AT&T සමග අයිෆෝනය පිළිබඳව රහස් සහයෝගිතාවයක් ඇතිකරගන්නා ලදී.මෙම සහයෝගිත්වය සඳහා වන ප්‍රවර්ධනය පිරිවැය ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 150 ලෙස ඇස්තමේන්තු කරන ලදී.[3]over a thirty-month period. ඇපල් rejected the "design by committee" approach that had yielded the Motorola ROKR E1, ‍a largely unsuccessful collaboration with Motorola. ඒවෙනුවෙන්, Cingular Wireless විසින් අයිෆෝනයේ දෘඩාංග සහ මෘදුකාංග වැඩි දියුණු කිරීමට අවසරය ඇපල් සමාගමටලබාදෙන ලදී.[4][5]2007 ජනවාරි 9 වන දින කැලිෆෝනියාවේ සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ හි Moscone West හි පැවති Macworld Conference & Expo හිදී ස්ටීව් ජොබ්ස් විසින් ප්‍රථම අයිෆෝනය හඳුන්වාදෙන ලදී.[6]ජොබ්ස් විසින් ඔහුගේ කථාවේදී, "මම මෙ අදහස පිළිබඳව වසර දෙකහමාරකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ ඇඟිලිගනිමින් සිටියෙමි ", "අද, ඇපල් විසින් දුරක
තනය නැවත වරක් නිපදවීමට සූදානම්." ලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී.[7]ජොබ්ස් විසින් අයිෆෝනය "ස්පර්ශ පාලක සහිත පුළුල්තිර අයිපොඩයක් "; "පෙරළිකාර ජංගම දුරකථනයක් "; සහ "වේගවත් අන්තර්ජාල සන්නිවේදකයක්" යන උපාංග තුනෙහි එකතුවක් ලෙස හඳුන්වන ලදී.[8]නිකුත් කිරීම2007 ජුනි මස 29 වන දින අයිෆෝනය නිකුත් කිරීමට පෙරදින සිට සියගණනක් දෙනා ඇපල් සහ AT&T හි වෙළඳසැල් ඉදිරියේ පෙළගැසී සිටින ලදී.[9] පැයක් ඇතුලතදී බොහෝ ස්ථාන වල තොග සියල්ල විකිණී අවසන් විය.ප්ලේස්ටේෂන් 3 නිකුත් කිරීමේදී සිදුවූ ආකාරයේ සොරකම් සහ වෙඩිතැබීම් වැලැක්වීම සඳහා වෙළඳසල් අසල රාත්‍රීකාලයේ සිටම පොලිස් රැකවල් යොදා තිබුණි.[10]එක්සත් රාජධානිය, ප්‍රංශය, කැනඩාව සහ ජර්මනිය යන රටවල්වල අයිෆෝනය එළිදක්වන ලද්දේ 2007 නොවැම්බර් මස වන අතර , අයර්ලන්තය සහ ඔස්ට්‍රියාව යන රටවල 2008 වසන්තය සෘතුවේදී එළිදක්වන ලදී .පසුකාලීන නිකුත් කිරීම්සන්නිවේදන,අන්තර්ජාල පහසුකම සහ අයිෆෝනයෙහි අතුරු මුහුණත සහිත, එහෙත් දුරකතනයක් නොවන ඇපල්හි අයිපොඩ් ටච් ස්පර්ශ තිර උපකරණය 2007 සැප්තැම්බර් 5 නිකුත් කරන ලදී.ඒ සමගම ,ඇපල් විසින් ගි.බ.8 මාදිළියේ මිල අඩුකර ගි.බ.4 මාදිළිය නිකුත්ක
ිරීම නවතන ලදී.[11] ඇපල් විසින් ඊට දින 5කට පසු,එනම් ප්‍රථම නිකුතුවෙන් දින 74කට පසු අයිෆෝන මිලියනයක් විකුණන ලදී.[12]ගි.බ.16 මාදිළිය 2008 පෙබරවාරි මාසය 5 නිකුත් කරන ලදී.[13] ඇපල් විසින් අයිෆෝනයෙහි මෘදුකාංග ප්‍රවර්ධන කට්ටලය(SDK) 2008 මාර්තු 6 නිකුත්කරන ලදී.එමගින් මෘදුකාංග ප්‍රවර්ධකයින්ට අයිෆෝනය සඳහා මෘදුකාංග තැනීමට අවස්ථාව ලබා දෙන ලදී. අයිෆෝන් 3ජී හි බෙදාහැරීම ජුලි 11 සිට අරඹන බව,ජුනි 9 දින ඇපල් විසින් නිවේදනය කරනලදී. [14]ඒ වන විට ප්‍රථම අයිෆෝනය වෙළඳපොළට නිකුත් කිරීම නවතා තිබුණු අතර එතෙක් නිකුත්කල ඒකක සංඛ්‍යාව 6,124,000ක් විය.[15]නිර්මාණයමිශ්‍ර ලෝහ සහ ප්ලාස්ටික් පසුපස ප්‍රථම නිකුතුවේ අයිෆෝනයටම ආවේණිකය.ප්‍රථම නිකුතුවේ අයිෆෝනයේ සැලැසුම 3.5 අඟල් (89 mm) වීදුරු බහු-ස්පර්ශ ස්පර්ශතිරය කේන්ද්‍රීයව නිර්මාණය කරන ලදී.ප්‍රථම අයිෆෝනය බොත්තම් 5කින් සමන්විත වූ අතර එය නව මාදිළි වලද නොවෙනස්ව පවතී. (iPhone X - 2017 වලින් පසු Home බොත්තම ඉවත් විය. )  එලෙසම මෙය ක්‍රෝමියම් ආලේපිත ලෝහ රාමුවකින් සමන්විතය.පසුපස කොටස කළු ප්ලාස්ටික් මූලික කරගත් ඔපදමන ලද ඇලුමිනියම් වලින් නිමවා ඇත.මෙයට හේතුව වන්නේ
ලෝහ මගින් දුරකතන සහ Wi-Fi සංඥා වලට බාධා කරන බැවිනි.අයිෆෝනයේ පසුපස, වම්පස උඩ කෙලවරේ කැමරාව පිහිටා ඇත.මෙහි ඉස් බණු (headphone) socket ආවරණය තුලට ගිල්ලවා ඇති බැවින් , අනුවර්තකයක්(adapter) නොමැති බොහෝ (headsets) සඳහා නොගැළපේ.අනිකුත් මාදිළි වල මෙම ගැටළුව නොමැත.[16]විවිධ වර්ණ වලින් ලබාගත නොහැකි එකම අයිෆෝනය වන්නේද මෙම "ඔරිජිනල් අයිෆෝනය"යි.අයිෆෝන් 4 හැරුණුකොට අන් සියලුම අයිෆෝන කළු සහ සුදු යනන වර්ණයන්ගෙන් ලබාගත හැකිය.මෘදුකාංගනිකුත්කිරීම් අතරතුර,අයිෆෝනයෙහි"OS X" මෙභෙයුම් පද්ධතිය ධාවනය වන බව පවසන ලදී.නමුත් මෙභෙයුම් පද්ධතියේ නම iPhone 2.0 SDK බව පසුව තහවුරු කරන ලදී.ඇපල් විසින් ප්‍රථම අයිෆෝන ඒකක සමඟ ලබා දෙන නිකුතුවද ඇතුලුව අයිෆෝන් හි ප්‍රධාන මෘදුකාංග අනුවාද 4ක් නිකුත් කර තිබේ.දැනට මෙම අයිෆෝනය සඳහා මෘදදුකාංග යාවත්‍කාලීන කිරීම් සිදුනොකෙරේ. කෙසේවෙතත් , බලපත්‍ර රහිත තෙවන පාර්ශව විසින් අයිෆෝනය සඳහා වෙනස්කරන ලද ස්ථීරාංග(custom firmwares) නිකුත්කරනු ලැබේ.උදාහරණයක් ලෙස අයිෆෝනය ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙභෙයුම් පද්ධතිය‍ මගින් ක්‍රියාකලහැකි ලෙස සැකසීම දැක්විය හැක.මෘදුකාංග වල ඉතිහාසයමූලික මෙ
භෙයුම් පද්ධති නිකුතුවේදෘශ්‍ය වොයිස්මේල්(Visual voicemail), බහු-ස්පර්ශ අභිනයන්(multi-touch gestures), HTML විද්‍යුත් තැපෑල, සෆාරි web browser,threaded කෙටි පණිවිඩ (threaded text messaging), and යූ ටියුබ් යන අංග ඇතුලත්වේ.කෙසේ වෙතත් එම්.එම්.එස්(MMS), තෙවන පාර්ශව යෙදුම් , පිටපත් කිරීම හා ඇලවීම යන බොහෝ අංග සඳහා මෙම නිකුතුව සහය නොදක්වන ලදී.මෙවැනි අංග අඩංගු නොවී තිබීම හැක් කරන්නන් අයිෆෝනය "ජේල්බ්‍රේක් " කිරීම සඳහා පොළඹවන ලදී.ඇපල් සමාගම සෙමින් මෙම අංග මෘදුකාංග යාවත්කාලීනයන්ට ඇතුලත් කරන ලදී.අයිෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතිය 2.0 (2008 ජුලි 11 නිකුතුව) තෙවන පාර්ශව යෙදුම් ,හුවමාරු සහය, විද්‍යුත් තැපැල් push සහ තවත් නව උපාංග හඳුන්වාදෙන ලදී.අයිෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතිය 3.0 (2009 ජුනි 17 නිකුතුව) පිටපත් කිරීම ,ඇලවීම සහ යූ ටියුබ් උපාංගය හඳුන්වාදෙන ලදී. අයිෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතිය 3.0 හි සියලුම උපාංග සඳහා ප්‍රථම නිකුතුවේ අයිෆෝන සහය දක්වන්නේ නැත. ප්‍රථම නිකුතුවේ අයිෆෝන සඳහා අයිෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතිය 3.0 දෘඩාංගවල නොගැලපීම හේතුවෙන් අයිෆෝන් මෙහෙයුම් පද්ධතියේ 4 මෘදුකාංග යාවත්කාලීනය ලබා නොදෙන ලදී.බලපත්‍ර රහිත තෙවන පාර්ශ
ව මෘදුකාංග සහ ජේල් බ්‍රේක් කිරීමමේවාත් බලන්න: Jailbreaking for iOS සහ iPhone Dev Teamඅයිෆෝනයේ මෙභෙයුම් පද්ධතියේ ධාවනය කළ හැක්කේ ඇපල් සමාගම විසින් අනුමත කරන ලද cryptographic මුද්‍රාව සහිත මෘදුකාංග පමණි. දුරකතනය "ජේල්බ්‍රේක්" කිරීම මගින් මෙම තහනම ඉවත්කලහැක.[17] මෙමගින් අයිෆෝනය ස්ථීරාංග මුද්‍රා පරීක්ෂාව සිදුනොකරන පරිදි සුලු ලෙස විකෘති කරනලද අනුවාදයකට ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි.මෙය ඇපල්හි තාක්ෂණික ආරක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ගය මඟ හැරීමට හේතුවක් වේ.[18]අයිෆෝන් ජේල්බ්‍රේක් කිරීම පද්ධ්ති මෘදුකාංග වල වෙනස්කිරීමක් බැවින් එය ප්‍රකාශන හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස ඇපල් සමාගම විසින් තම අයිතිවාසිකම් ඉදිරිපත් කරන බව ඇමෙරිකානු ප්‍රකාශන හිමිකම් කාර්‍යාලය වෙත නිවේදනය කරන ලදී.[19] ජේල්බ්‍රේක් කරන ලද අයිෆෝන පරිගණක වෛරස වලට හසුවීමට ඉඩ තිබේ,එහෙත් වාර්තාවී තිබෙන්නේ එවැනි සිද්ධි කිහිපයක් පමණි.[20][21]කෙසේ වෙතත් ජේල්බ්‍රේක් කරන්නන්ට චෝදනා එල්ල නොකරන බවට ඇමෙරිකානු ප්‍රකාශන හිමිකම් කාර්‍යාලය විසින් ප්‍රකාශ කර තිබේ.[22]සම්මානද නිව්යෝක් ටයිම්ස් සහ ද වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නල් විසින් අයිෆෝනය පිලිබඳ ධනාත්මක එහ
ෙත් අවවාදාත්මක සමාලෝචනයක් පළ කරන ලදී.ඔවුන්ගේ ප්‍රධානතම විවේචනය වූයේ AT&T ජාලයේ මන්දගාමී වේගය සහ 3ජී සේවාව ඔස්සේ සම්බන්ධ විය නොහැකි වීමයි.ද වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නල්හි තාක්ෂණ තීරු ලේඛකයෙකු වන, වෝල්ට් මොස්බර්ග් විසින් "සමහර අංග කිහිපයක් අඩුකිරීම හැරුණුකොට, අයිෆෝනය යනු සමබර,අලංකාර අතේගෙනයාහැකි පරිගණකයක්" ලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී.[23]ටයිම් සඟරාව විසින් අයිෆෝනය "2007 වසරේ නිපැයුම" ලෙස නම් කරන ලදී. .[24]කාලයත් සමග අයිෆෝන මාදිලිවල වෙනස් වීමSources: Apple press release library,[25] Mactracker Apple Inc. product database[26]යොමුව↑ Cohen, Peter (2007-01-09). "Macworld Expo Keynote Live Update". Macworld. 2007-01-27 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2007-02-01.↑ Walter Mossberg; Kara Swisher (2010-06-02). D8: Steve Jobs on the iPhone's Origin. All Things Digital.  Event occurs at 0:20. සම්ප්‍රවේශය 2010-06-20.↑ Vogelstein, Fred (2008-01-09). "The Untold Story: How the iPhone Blew Up the Wireless Industry". Wired News. Condé Nast Publications. p. 4. සම්ප
්‍රවේශය 2008-01-10.↑ Lewis, Peter (2007-01-12). "How Apple kept its iPhone secrets". CNN Money. සම්ප්‍රවේශය 2009-01-11.↑ Vogelstein, Fred (2008-01-09). "The Untold Story: How the iPhone Blew Up the Wireless Industry". Wired News. Condé Nast Publications. p. 4. සම්ප්‍රවේශය 2008-01-10.↑ Cohen, Peter (2007-03-13). "Macworld Expo Keynote Live Update". Macworld. සම්ප්‍රවේශය 2010-07-21.↑ Farber, Dan (2007-01-09). "Jobs: Today Apple is going to reinvent the phone". ZDNet "Between the Lines" blog. සම්ප්‍රවේශය 2010-06-20.↑ Jobs, Steve (2007-01-19). Macworld San Francisco 2007 Keynote Address. San Francisco: Apple, Inc.↑ "Apple Inc. Q3 2007 Unaudited Summary Data" (PDF). Apple Inc. July 25, 2007. සම්ප්‍රවේශය 2008-06-06.↑ Hart, Kim; Valle Sabrina (2007-06-30). "Macworld Expo Keynote Live Update". The Washington Post. 2007-01-27 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2007-02-01.{{cite news}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ "Apple Sets iPhone Price at
$399 for this Holiday Season". Apple. සම්ප්‍රවේශය 21 June 2010.↑ "Apple Sells One Millionth iPhone". Apple. සම්ප්‍රවේශය 21 June 2010.↑ "Apple Adds New iPhone & iPod touch Models". Apple. සම්ප්‍රවේශය 21 June 2010.↑ "Apple Introduces the New iPhone 3G". Apple. සම්ප්‍රවේශය 21 June 2010.↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;sales_data නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි↑ "That damned recessed iPhone headphone jack". ZDNet. සම්ප්‍රවේශය 2008-06-06.↑ Krazit, Tom (October 19, 2007). "iPhone jailbreak for the masses released". CNET news. සම්ප්‍රවේශය May 14, 2009.↑ Granick, Jennifer (August 28, 2007). "Legal or Not, IPhone Hacks Might Spur Revolution". Wired. May 30, 2012 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය May 14, 2009.↑ Krazit, Tom (February 23, 2009). "Apple: iPhone jailbreaking violates our copyright". News.com. සම්ප්‍රවේශය February 14, 2009.↑ Australian admits creating first iPhone virus, Brigid Andersen, ABC Online, November 9, 2009. Retrieve