LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
පැවරේ. උදාහරණයක් ලෙස පුවත්පත් කතෘවරයාට වෙළඳ දැන්වීම් සම්බන්ධයෙන් ද වගකීම් දැරිය හැකිය. පත්‍රකලාවේදියෙකුට ඡායාරූපකරණයේ ද නියලිය හැකිය.පුවත්පතේ ප්‍රමාණය හා සංස්කරණය මත කාර්ය මණ්ඩලයේ ගණන වෙනස් වේ. සමහර පුවත්පත්වල එක් එක් ක්ෂේත්‍ර සඳහා වෙන වෙන ම වාර්තාකරුවෝ සිටිති. බොහෝ කුඩා පුවත්පත්වල සමහරවිට පුවත්පතෙහි මුළු අන්තර්ගතය එක් වාර්තාකරුවෙකුගේ වගකීම විය හැකිය.සතිපතා පුවත්පත් වාර්තාකරුවන්ගේ අත්දැකිම් එකිනෙකට වෙනස් වේ. සමහරුන්ට වසර ගණනාවක අත්දැකිම් තිබිය හැකිය. තවත් සමහරු පාසලෙන් ඉවත් වූ තරුණයන් විය හැක.බොහෝ පුවත්පත්වලට පවුල් තොරතුරු සහ මරණ දැන්වීම් යතුරු ලියනය සදහා එක් ලිපිකරුවෙකු හෝ සිටී. සංස්කරණ කළමණාකරුවෙකු පාඨකයන් සම්බන්ධයෙන් හා ලුහුඩු දැන්වීම් සම්බන්ධයෙන් වගකීම දරයි.පිටු සැකසුමබොහෝ සතිපතා පුවත්පත් ප්‍රකාශන දිනයට දිනකට හෝ පෙර සැකසේ.ප්‍රධාන පුවත්පත් මෙන් ම සතිපතා පුවත්පත් ද ඇඩෝබ් පේජ් මේකර්, ඇඩෝබි ඉන්ඩිසයින් හෝ අකවෝක් එක්ස්පර් වැනි පරිගණක මෘදුකාංග ඇසුරෙන් පිටු සකස් කරයි. ඡායාරූප සහ පිටුවේ අකුරු, සිරස්තල හා සුදු හිස්තැන් ද පිටු සැකසුමට අයත් ය.පිටු සැකැස්මේ දී කොපිය ලෙස හැද
ින්වෙන්නේ ප්‍රධාන කතාවයි. එය යතුරු ලියනය කොට වර්ඩ්පර්පෙත්ට් වැනි මෘදුකාංගයෙන් සංස්කරණය කෙරේ. මෙය සංස්කරණය කළ පසු පිටුවල මුද්‍රණය කෙරේ. සුදු හිස්තැන් යනු සැකැස්මේ විවිධ කොටස් අතර ඇති හිඩසයි.බොහෝ පුවත්පත්වල ඡායාරූප සඳහා ඩිජිටල් කැමරාවක් භාවිත කෙරේ. මි.මි. 35 කැමරා භාවිත කරන පුවත්පත්වල දළ සේයා පරිලෝකන මගින් ඡායාරූපයේ සියුම් විස්තර කොටු කර ගැනේ. ඇඩෝබි ෆොටෝෂොප් වැනි මෘදුකාංගයන් හරහා ඡායාරූප සංස්කරණය කෙරේ.කොපිය සහ වෙළඳ දැන්වීම් පිටුව මත හැඩ ගැස්වීමෙන් පසු සංස්කාරකවරයා සෝදු පතක් මුද්‍රණය කර අවශ්‍ය නම් එහි වෙනස්කම් සිදු කරයි. සමහර අවස්ථාවල දී වාර්තාකරුවන් සමග කතාබහ කොට නැවත පරීක්ෂා කිරීම,සිරස්තල පරීක්ෂාව හෝ ඡායාරූප සඳහා මාතෘකා පැනවීම සිදුකළ හැකිය. මේ සියල්ලෙන් පසුව අවසාන සෝදුපත නිර්මාණය හෝ ප්‍රකාශනය සඳහා සුදුසු ය. මේවා ඩමී පිටපත් වශයෙන්, සීඩී තැටි හෝ විද්‍යුත් තැපෑල අඩවියක් හරහා මුද්‍රණාලයට යැවේ.පසුතලය සකස් කිරීමබොහෝ සති අන්ත පුවත්පත්වල පසුතලය සකස් කිරිමට ප්‍රකාශති දිනට දිනථකත් හෝ වැඩි දිනකදි කලින් සිදුවේ. සමහර අවස්ථාවලදී පිටවුල පසුතලය බහුපිය කාල සිමව සඳහා අවුල්කර තිබේ.විශාල පු
වතපත් වමන්ම, බොහෝ සති අන්ත පුවත්පත් මෙම දිනවල පිටු අංක කිරිමේ අබෝවේ ජේර් මේකර්   Adobe – Indegiya or Quark Xpress  යන පිගණක මෘදුකංග බවිතයෙන් කෙරෙනු ලබේ. පසුතලය මගින් පිටුවේ පෙනුව ලබාදෙන අතර එහි ඡයාරෑප (කැවුණු ඉිරි සහිත, ඡයාරෑප විෂය පඨය සහ පුද්ගලයන් හදුන්න ) පිටපන (පෙල ගෙන හා ලිපි ලේඛණ අතර මාතෘකා යන සුදු ඉඩ දෙනු ලැබේ)පිටිපන පසුතලයේ ප්‍රධාන කථාව වන අතර එය සැමවිටම ටයිප් කර වර්ඩිපර්පක්ට් වැනි වදන් සැකසු වැඩසටහන් භාවිතා කර සංස්කරණය කර තිබේ. පිටපත හාර්ඩ් ඩර්යිට් එකක හෝ නැටියක තැන්පත් කර පසුව පිටවලට යවනු ලැබේ. පසුකාලයේ අනිකුත් අවයව හා හිස් වර්ගඵලය අතර පරතරයේ සුදු අවකාශය නම් ව්. බොහෝ පුවත්පත් වල, වාර්තාකරැවන් සහ සංස්කාරවරැන් ඡයාරෑප ගැනීම යන කනඩ් රිබර් භාවිතයෙන් තෝරාගත ඡායාරෑප තැන්පත් කිරිමට ඩිජිටල් කැමරා භාවිතා කරයි. පුවත්පත් දැනටමත් 35 mm  කැමරා භාවිතා කරන අතර එහි ඇති විශේෂ නෙගටිව් ස්කාරය මගින් මුද්‍රණය විමට පෙර භාවිතා කරන්නට ඡයාරෑප පිළිබඳ වඩාත් විස්තර ලබා ගත හැකි ඡයා රෑප සහ ඇඩෝබි පෝටෝෂෝප් වැනි වැඩසටහන් මගින් සංස්කරණය කල හැක. පිටපක සහ දැන්විම් පිටුවෙහි සකස් කල පසු සංස්කාර පිටපතක් ගෙන අවශ්‍ය
නම් එහි වෙනස්කම් ලකුණු කරයිසමහර විට ඔහු කරැණු දෙවරක් පරික්ෂා කිරිමට, ප්‍රධාන මාතෘකා හා පිටපතක් වල ශුද්ධ පත්‍රය කියවීමට හෝ ඡයරෑප තොරතරැ ලිවීම යනාදි කරැණු සඳහා වාර්තාකරැවන් හමුවේ. මෙම සියලු කරැණු සම්පුර්ණ වු විට අවයන් ශුද්ධය මුද්‍රණය කර නිකුත් කිරිමට සුදානම් වේ. මෙම පිටු පසේ තහඩුව  (Dummy Shets) සමහන් කර (D- RAM හෝ zip disk පුලුස්සනු ලැබෙිම හෝ ඉලෙක්ට්‍රෝනික) තැපැල (E- mail) හෝ මගින් මුද්‍රණාලයකට යැවනු ලැබේ මෙය පුවත්පතේ කාර්යාලයේ හෝ ඔප් සේට් ප්‍රකාශය එකකය විය හැක.අන්තර්ගතයබොහෝ සතිපතා පුවත්පත් සමාන ආකෘතියක් අනුගමනය කරයි.පුවත්මාරක රිය අනතුරක් හෝ ගිනිගත් නිවසක් පිළිබඳ සිදුවීම් පවා වර්ණවත් ලෙස ඉදිරිපත් කළ හැකිය. උ.දා. පර්යේෂකයන් සහ අදාල පුද්ගලයන්ගෙන් සම්මුඛ සාකච්ඡා ලබා ගැනීම, ප්‍රාදේශීය සභාව හෝ පාසල් මණ්ඩපයක තොරතුරු වැඩිපුර වාර්තාවකට ඇතුලු කරන්නේ එය පාඨකයාට අවශ්‍ය වන්නේ යැයි හැඟුනොත් පමණි.බොහෝ සතිපතා පුවත්පත් විශේෂ වාර්තාකරුවන් යොදාගන්නා අතර ඔවුන්ට ගෙවීම් කරන්නේ වාර්තා කරන සිදුවීම් ගණන අනුවය. සාමාන්‍යයෙන් සිය පුවත්පතේ ආවරණ ප්‍රදේශය තුළ පොදු සිදුවීම් වාර්තා කිරීමට
ඔවුන් පත් කෙරේ. අතීතයේ මෙම වාර්තාකරුවන් ප්‍රදේශවල පවුල් පිළිබඳ තොරතුරු පවා වාර්තා කළද දැන් එසේ නොවේ.ක්‍රීඩාසාමාන්‍යයෙන් සතිපතා පුවත්පත්වල ප්‍රදේශ පාසල්වල හෝ ප්‍රජාවන්ගේ ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් හෝ වෘත්තීය ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් පිළිබඳ තොරතුරු ඇතුළත්ය. බොහෝ විට ක්‍රීඩා වාර්තාකරුවෙකු එක් ක්‍රීඩා කණ්ඩායමක් පිළිබඳ වගකීම භාරගන්නා අතර එම කණ්ඩායම පිළිබඳ විශේෂ ලිපි වාර්තා කරයි. තරගවල ඡායාරූප ද වාර්තාවට ඇතුලු කළ හැක. සමහර විට ක්‍රීඩාවට පෙර පවා උනන්දුව ඇති කරවීමේ ලිපි පලකළ හැක.පවුල් තොරතුරු සහ මරණ දැන්වීම්.සාමාන්‍ය සතිපතා පුවත්පතක වැඩියෙන්ම කියවනු ලබන්නේ මෙම තොරතුරු ය. උපත්, විවාහ ගිවිසගැනිම්, විවාහ උත්සව , විශේෂ උපන්දින සහ සංවත්සර ආදිය මෙයට ඇතුලු වේ. බොහෝ විට ඡායාරූප ද පළ කෙරේ. මරණ දැන්වීම් විශාල වශයෙන් පාඨකයන් විසින් කියවනු ලැබේ.කර්තෘවාක්‍යයදිනපතා පුවත්පත් මෙන්ම සතිපතා පුවත්පත්වල ද කතුවැකියක් ඇත. පාඨකයන්ට වැදගත් තොරතුරු සාකච්ඡාවක හෝ රස කථාවක ස්වරූපයෙන් ඉදිරිපත් කළ හැක. කිසියම් මාතෘකාවක් පිළිබඳ පාඨකයන් රචනා කළ ලිපි “ කර්තෘට ලිපි ” තීරයේ පළවේ. බොහෝවිට මේවා පෙර වෙළුමක කත
ුවැකියට ලද ප්‍රතිචාර ය. සමහර අවස්ථාවල දී ප්‍රාදේශීය නියෝජිතයෙකුගේ තීරුවක් ද මෙම පිටුවලට අයත් විය හැක. ප්‍රාදේශිය ව්‍යවස්ථාදායකයේ කථාබහට ලක්වූ පනතක් හෝ ක්‍රියාවක් පිළිබඳ තොරතුරු ද මෙයට ඇතුළත් විය හැක.පොදු වාර්තා.පොලිස් වාර්තා , ගිනි නිවීමේ දෙපාර්තුමේන්තුවේ වාර්තා හෝ අධිකරණ වාර්තාවල සංක්ෂිප්ත වාර්තාවක් මෙයට ඇතුළු වේ. සංසරණ ප්‍රදේශය තුළ නිකුත් කෙරුණු ගොඩනැගිලි බලපත්‍ර පිළිබඳව කරුණු ද ඇතුලළත් විය හැක.පොදු දැන්වීම්මේවා කොටස් දෙකකි.නඩු විභාග පිළිබඳ දැන්වීම්, වෙන්දේසි දැන්වීම්, මූල්‍ය වාර්තා, පනත් සම්මත කිරීම , සැලසුම් ඉල්ලුම්පත් සහ පළාත් පාලන ආයතන මගින් දැනුවත් කළ යුතු රජයේ ක්‍රියා පිළිබඳ දැන්වීම්.අධිකරණ පද්ධතියේ හෝ නීති සුරකින ආයතන මගින් පළ කරන දැන්වීම්.එක්සත් ජනපදයේ නීතියට අනුව පළාත් පාලන ආයතන මගින් නිල පුවත්පත් නම්කළ යුතුය. භූගෝලීය ප්‍රදේශ මත මෙය තෝරා ගත හැකි අතර සාමාන්‍යයෙන් පුවත්පත් එකකට වැඩි ගණනක් තෝරා ගැනේ. නිල පුවත්පත්වලට පොදු දැන්වීම් ලබාදෙන අතර එය ඔවුන්ට ආදායම් ලබාදෙන වෙළඳ දැන්වීමක් ලෙස සලකයි.වෙළද ප්‍රචාරණයසතිපතා පුවත්පත්වලට අවම වශයෙන් එක්
ප්‍රචාරණ අලෙවි නියෝජිතයෙකු සිටින අතර ඔහුගේ කාර්යය නම් වෙළඳ ප්‍රචාරණය අලෙවි කිරීම ය. බොහෝ ප්‍රචාරණ දැන්වීම් ප්‍රාදේශීය ව්‍යාපාරවලින් ලැබේ. සමහර විට ප්‍රදේශයෙන් පිටත විශාල ව්‍යාපාර ද ප්‍රචාරණය සිදු කරයි.ලුහුඩු දැන්වීම් පලකරනු ලබන්නේ යමක් විකිණීමට හෝ මිලදී ගැනීමට අවශ්‍ය පුද්ගලයන්, ඇබෑර්තු සහිත ව්‍යාපාරිකයන් හෝ දේපල බදු දීමට ඇත්තතන් ය.දායකත්ව මුදල් වලට අමතරව පුවත්පත්වලට වැඩිම ආදායමක් ලැබෙන්නේ ප්‍රචාරණ කටයුතුවලිනි.කාර්ය මණ්ඩලයබොහෝ විට සතිපතා පුවත්පත් කාර්ය මණ්ඩලය කුඩා වන අතර ඔවුනට විවිධ්‍ කාර්යයන් කිරිමට ‍සිදුවේ. උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රවෘත්ති කර්තෘට වෙළඳ දැන්විම් අලවෙි කිරිමට සිදුවන අතර වාර්තාකවරැන්ද ඡයාරෑප ශිල්පින් වේ. ප්‍රවෘත්ති කාර්ය මණ්ණඩලය පුවත්පතේ ප්‍රමාණය හා එහි බෙදාහරින ප්‍රදේශය අනුව වෙනස් වේ. සමහර පුවත්පත්වලට වාර්තාකරැවන් කිහිප දෙනෙකුත් වයුත් කාර්ය මණ්ඩලයක් සිටින අතර එක් එක් වාර්තාකරැවන් සඳහා විශේෂිත වු   (දිනපතා පුවත්පතේ සේ වන අතර ඔවුනට පාසල්, ප්‍රාදේශියේ කාර්යාල, ව්‍යාපර, පොලිස් සංදය) බොහෝ කුඩා පුවත්පත් සඳහා කෙසේ නමුත් මුලු බෙදාහැරිමේ පුදේශය අවරණය කිරීම සඳහා එසේ වාර්
තාකරැවන් සිටින අතර ඔවුන් මුලු පවුත්පතේ විෂය පථය අවාරණය කිරිමේ වගකිම දරයි (උදා රජයේ, ව්‍යපාර, පාසල්, උසාවි විශේෂංග යනාදිය)සතිපතා පුවත්පත් වාර්තාකරැවන්ගේ පලපුරැද්ද විවිධාකාර වේ. සමහරැන්ට අවුරැදු ගතවුවද පළපුරැද්ද ඇති අතර (එවුනගේ රාජකාරිය පිළිබඳ සැහිමිකට පත්වන අතර සමාජය හොදින් පිලිගනු ලබයි) අතින් අය මෑතකදී පිටවු උපාධිධාරින් වන අතර ඔවුන් පලපුරැද්ද ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරයි.බොහෝ පුවත්පත් වලට අඩුම වශයෙන් ප්‍රවෘත්ති ලිපිකරැවන් එක් කෙනෙකු සිටින අතර, ඔහුගේ ඇයගේ වගීකම පවුලේ ප්‍රවෘත්ති සහ මරණ දැන්විම් ටයිප් කිරීම වන වන අතර පවන්න සිද්ධි පිළිබඳ ප්‍රවෘත්ති නිදහස් කිරිමටයි. බෙදාහැරිමේ කළමනාකරැ විසින් දායකයන් ගැන විමසිලිමත් සිටින අතර (මෙය සියගනන් වල සිට දහස් ගනන් දායකයන් දක්වා වෙනස් වේ) දැන්විම් සම්බන්ධව භාරව කටයුතු කරයි.  | Weekly_newspaper|}ත්‍රිපිටකය/බුදු දහම වෙනස් කළ නොහැක. පහසුවෙන් වෙනස් කළ හැකි විකිපීඩියාව හරහා ත්‍රිපිටක ධර්මයට හානි විය/කළ හැක.මුල් ත්‍රිපිටකය ලබා දෙන මූලාශ්‍ර හා වෙනත් විශ්වාසවන්ත අඩවිවලට බාහිර යොමු, ත්‍රිපිටක දහම් පිළිබඳ අදහස් හා සාකච්ඡා පමණක් විකිපීඩියාවට එක් කරමු
.බුද්ධ ධර්මය හැදෑරීමට විකිපීඩියාව භාවිත නොකරමු.ත්‍රිපිටක ධර්ම කරුණු නිර්මලව ම මතු පරපුරට උරුම කරමු!රුවන්වැලි සෑය තනන විට එම ස්ථානයේ ගසක සිටි දෙවියෙකු එයින් බැහැරට ගැනීමට සිදු විය. එම දේවතාවියගේ නම ස්ථූපයට ලබා දෙන බවට එකඟ වීමෙන් පසුව එම දෙවියා ඉන් බැහැරව වෙනත් ගසකට ගිය බව කියති. මෙවැනි ගස් වල වාසය කරන දෙවියන් වෘක්ෂ දේවතාවෝ  නම් වෙති. මෙලෙසම ගල් මතද, ගිරි හෙල් මතද දෙවියෝ වැඩ වසති. මෙසේ ඔවුන් ස්ථාන ගතව සිටින්නේ දිව්‍ය ලෝක වල සිටීමට අමතරවයි.දෙවිවරු වර්ගලබන සැප සම්පත් අනුවඅල්පේශාඛ්‍ය දෙවිවරුමහේශාඛ්‍ය දෙවිවරුබුද්ධ  ධර්මය පිලිපැදීම අනුවමිත්‍යාදෘෂ්ඨික දෙවිවරුසම්‍යක්දෘෂ්ඨික දෙවිවරුආශ්‍රිත ලිපිතිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝදම් සෙනෙවි සාරිපුත්ත මහා රහතන්සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට දානයක් පුජා කරන ආකාරයේ රුප සටහනක්.ආගමබුදු දහමධර්ම නාමය(න්)සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ, සැරියුත් මහා රහතන් වහන්සේ, Sariputta, Sariyuth.පෞද්ගලික තොරතුරුඋපතඋපතිස්ස (Pali: Upatissa)නාලක සහා උපතිස්ස ගම්මානයේ, ඉන්දියාවේ, රජගහා,R
ajgir, ඉන්දියාවේ මගධ ප්‍රාන්තයේ, Magadhaමරණයනාලක සහා උපතිස්ස ගම්මානයේ, ඉන්දියාවේ, රජගහා,Rajgir, ඉන්දියාවේ මගධ ප්‍රාන්තයේ, MagadhaSenior postingපදවියන්ප්‍රථමත් ශ්‍රාවක (First chief disciple),දකුණත් ශ්‍රාවක (අගසව්) right hand side chief disciple, සංඝයාගේ කෙලවර වැඩ සිටි ප්‍රඤඤාවෙන් බුදුන්ට පමණක් දෙවැනි වූ.ආගමික වෘත්තියගුරුවරයාගෞතම බුදුන් වහන්සේශිෂ්‍යෙයා්ගණන් කල නොහැකි ශ්‍රාවක පිරිසක්.පවුලදෙමව්පියෝසාරි බැමිණිය (අම්මා)Śāriputraපරිවර්තනපාලිSāriputtaසංස්කෘතशारिपुत्रŚāriputraබුරුමရှင်သာရိပုတ္တရာ(Shin Sāriputtarā) (IPA: [ʃɪ̀ɴθàɹḭpoʊʔtəɹà])චීන舎利弗 (පින්යින්: Shèlìfú)舎利子(Pinyin: Shèlìzi)ජපන්සැකිල්ල:Ruby-ja (rōmaji: Sharihotsu)සැකිල්ල:Ruby-ja(romaji: Sharishi)ඛෙමර්សារីបុត្រ(UNGEGN: sareibŏt)කොරියානු사리불 (ප්‍ර.රෝ.: Saribul) 사리자(RR: Sarija)සිංහලසාරිපුත්තටිබෙට්ཤཱ་རིའི་བུ་ (Wylie: shA ri'i bu)(THL: sha ri bu)තායිสารีบุตร(rtgs: Saribut)වියට්නාමXá Lợi PhấtXá Lợi Tửබුදු දහම ශබ්ද මාලාවබුදුන් වහන්සේගේ දකුණත් ශ්‍රාවක, ධර්ම සෙනාධිපති සැරියුත් මහා රහතන් වහන්සේ.බුදුන් වහන්සේට වගෙම බුදුන් වහන්සේගේ දකුණු ශ්‍රි
හස්තයේ වැඩ වෙසෙන සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට දානයක් පුජා කර ලෞකික ලොකයේ මහා සැප සම්පත් උරුම කරගත්ත පිරිස් එදා සහා අද මනුස්ශ ලොකේ දැකගන්නට ලැබෙනවා, ඒ වගෙම මහත් ආනිසංස ලබා ගත හැකි බව ලංකාවේ වෙසු මුනිවරු රිශි වරු සදහන් කරයි, එවැනිම දානයක් පුජා කරන ආකාරය රැගත් රූප සටහනක් මේ පිටුවට ඇතුලත් කරේ, ඒ උන්වහන්සේ කල සෙවාව තව තවත් මිනිස්සුන් උදේසා මෙ බුදු දහම පවතින තාක් මිනිස්සු මිත්‍යාදුශ්ඨියට හසු වීම වලක්වීම උදෙසාය, මේ ධර්ම සෙන්පති සැරියුත් මහා රහතන් වහන්සේට දානය පුජා නොකරිම නිසා අද සමාජය පිරිහිමට ලක් වෙමින් පවති, එය නැවත ආරම්භ වීම නිසා අප රට තුල බුදු දහම බුදුන් වහන්සේගේ ආශිර්වාදයෙන්, අග්‍රශාවක දෙනමගේ ආශිර්වාදයෙන් ගෞතම බුදු සසුන වසර පන්දහසක් දක්වා ගලා බසිති.බුදුන් වහන්සෙගෙන් පසු ධර්ම චක්‍රය ප්‍රවර්ථනය කල එකම සංඝයාණන් වහන්ස මේ සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ වන අතරේ, වරක් බුදුන් වහන්සේම දේශනා කර තිබෙනවා සංඝයාගේ කෙලවර වැඩ සිටින්නේ ධර්ම සෙනාධිපති සැරියුත් මහා රහතන් වහන්සේ. සිංහල කටවහරේ සැරියුත් හාමුදුරුවෝ ලෙසද හැඳින්වෙන සාරිපුත්ත රහතන් වහන්සේ යනු බුදුරජාණන් වහන්සේ‍ගේ අග්‍රශ්‍රාවකයින්ගෙන් කෙනෙක් වන අතර ප්
‍රඥාවන්ත භික්ෂූන් අතරින් අග තනතුර ලැබී ඇත.ජීවන චරිතයදම් සෙනවි සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේඉන්දියාවේ රජගහනුවරට කිට්ටුව උපතිස්ස සහ කෝලිත කියලා කුඩා බ්‍රහ්ම ගම්මාන දෙකක් තිබුනා. එයින් තමයි මේ කතාව පටන් ගන්නේ. උපතිස්ස ගම්මානයේ “සාරි” නම් වූ බ්‍රහ්ම කාන්තවකට පුත් රුවනක් ලැබුණු දිනයේම කෝලිත ගම්මානයේ ගම් ප්‍රධානියාගේ බිරිඳ වූ “මොග්ගලී”නම් බමුණු කාන්හාවකට තවත් පුත් රුවනක් ලැබුණා. මේ දෙදෙනාට උපතිස්ස සහ කෝලිත කියලා නම් තැබුනා. පරම්පරා 7ක් තිස්සේ මේ පවුල් ඉතා ලඟින් ඇසුරු කල නිසා කෝලිත සහ උපතිස්සත් ඉතා හොඳ යහලුවන් උනා. ඉතා හොඳින් අධ්‍යාපන කටයුතු කල මේ දෙදෙනා ගමන් බිමන් ගියේත් ක්‍රීඩා කලේත් විනෝද උනේත් එකටමයි. සෑම වසරකම නගරයේ ඉතා උත්කර්ෂවත් අන්දමින් පවත්වන “ගිරග්ග සමජ්ජ” නම් නාට්‍ය සන්දර්ශනය බැලීමට මේ දෙදෙනාද නොවැරදීම සහභාගී වුනා. එක් වසරකදී “ගිරග්ග සමජ්ජ” නැරඹීමෙන් පසු යහලුවන් දෙදෙනා තුලම ජීවිතය පිලිබඳව ලොකු කලකිරීමක් ඇතිඋනා.ජීවිතයේ සැබෑ සතුට හා හරය කුමක්දැ’යි සොයා බලන්නට මේ තරුණයන් දෙදෙනා තුලම අදහසක් පහළ උනා.ඉන් පසු ඔවුන් දෙදෙනාම තම පිරිසෙන් කොටසක් ද සමග එවක ප්‍රකට ආචාර්යවරයකුව සිටි
සංජය පිරිවැජියා කරාගොස් එතුමාගේ ධර්මය ඉක්මනින් හදාරා නිම කලා.එහෙත් ඔවුන් බලාපොරොත්තු උන විමුක්තිය එහි නැතැ’යි ඔවුනට තේරුම් ගියා.ඉන් පසු දෙදෙනා දෙපැත්තකට බෙදී වෙන්වී ගියේ කවරෙකුට හෝ මුලින් නව දහමක් දේශනා කරණ ශාස්තෘවරයෙකු මුණගැසුණ හොත් වහා අනෙක් තැනැත්තාටද දන්වන බවට කතා කරගෙනයි.එක් දිනක උදෑසන සන්සුන් ගමනින් යුතුව පිඬු සිඟා වඬින සංසිදුණු පැවිදි ස්වමින් වහන්සේ නමක් දැක දුටු උපතිස්ස තුමා උන්වහන්සේ පසු පස ගොස් උවටැන් කොට දන් වළදා අවසානයේ “ඔබවහන්සේ තුල දක්නා ලැබෙන මේ සංසිඳිම කවර නම් ශාස්තෲවරයකු ඇසුරෙන් ලැබුවේද” යි ඇසුවා. පසුව පස්වග තවුසන්ගෙන් එක් රහතන් වහන්සේ නමක් බවට පත් වූ අස්සජි මහා රහතන් වහන්සේගෙන් එක් බුදු බණ පද කිහිපයක් අසා සතුටට පත් වූ උපතිස්ස තරුණයා පසු බුද්ධ ශ්‍රාවකයෙකු වී පසුව තම මිත්‍රයා වන කොලිතත් සමග පිටත් විය. මෙ දෙදෙන සමගම පන්සියක් පිරිස බුදුන් වහන්සේ සොයා පිටත් විය. මෙම දෙදෙනාම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමිපයට අවුත්ම, බුදුන් වහන්සේ උදානයක් පහල කල සෙක, ගෞතම බුදු සසුන්ගේ අග්‍රශාවකයන් බවට පත් වෙන්නේ මේ එන කොලිත,උපතිස්ස තරණයන් බවය.කොලිත තරුණයා මොග්ගල්ලාන ලෙසත් උපතිස්ස තරුණයා සාරිපුත්
ත ලෙසත් බුදුන් වහන්සේ නම් කල සෙක, පසුව නවම් පොහොය දිනය වන විට දෙදෙනම අරහත්වයට පත් වූ නිසා, සම්බුද්ධ සාසනයට මහා මෙහෙවරක් කරන එකා සංඛ කල්ප ලක්ශයක් විතර පෙරුම් පුරාගෙන එන අග්‍ර ශාවක පදවි අරගෙන් එන මහා රහතන් වහන්සේලා දෙනමක් බවට පත් විය.සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ බුදුන් වහන්සේට පසුව මහා බලසම්පන්න රහතන් වහන්සේ නමක් ලෙස බුදුන් වහන්සේගේ නිතරම පැසසුමට ලක්වූ භික්ශ්වක් වන සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ, දෙවිලොව, බ්‍රහමලොව, මනුශ්ශලොකය යන තුන් ලොකයම බුදුන් වහන්සේට පසුව ධර්මය බුදුන් වහන්සේ වගෙම දේශනා කරන එකම බුද්ධ පුත්‍රයෙකු බවට පත් වූ සෙක.සැරියුත් තෙරැන්ගේ උපත හා පරිනිර්වාණය සිදුවූ නාලන්දාවේ පිහිටි සාරිපුත්‍ර ස්ථූපය.බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුදැනුම පිට සැරියුත් මහා රහත් තෙරණුවො බොහෝවිට ‍ධර්මය දේශනා කළ අතර අභිධර්මය දේශනාකිරීමේ දී දැක්වූ අති සමර්ථ භාවය සංඝයා තුලදිම ප්‍රකට කරමින්, බුදුන් වහන්සේ සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට ධර්මසේනාපති තනතුර පිළිගන්වනු ලැබුණි. ධර්ම සෙනාධිපති තනතුර උන්වහන්සේට ලබන ගමන්ම, උන්වහන්සේගේ නිහතමාණි ගුණය බුදුන්ට දෙවැනි උනේ, රහතන් වහන්සෙලාගේ කුටි පවා පිරිසිදු කර, මහා සෙවවක් , මහා පින
්කම් රාශියක් උන්වහන්සේ රහත් භාවයට පැමිණිලත් පැවදි ජිවිතේ සිටිද්දිම කර ඇත.සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ බුද්ධ සාසනය නගා සිටුවීමට කල සෙවාවන් බිදක්එක් බත් සැන්දකින් තමන් වහන්සේට සංග්‍රහ කළ රාධ නම් දුප්පත් බමුණෙක් අතැවැසි භික්ෂුවක වශයෙන් පැවිදි උපසපන් කොට කමටහන් දියුණු කරවා රහත් බලයෙන් ලොවුතුරු නිවන් සුවය අත් කර දුන්හ.නොදැනුවත් ව සැරියුත් හිමියන්ගේ සිවුරු කොනක් බිම ඇදෙනු දුටු සාමණේර භික්ෂුවක සැරියුත් හිමියන් අමතා ‘ස්වාමීනි ඔය සිවුරු කොන බිම ඇදෙනවා, එය ඔසවාගනු මැනැවැ’ යි කී කල්හි ‘සාමණේර උපදේශය මම ඉතා හොඳින් පිළිගනිමි’ යි පැවැසූ සැරියුත් හිමියෝ ‘වයසින් සත් හැවිරිදි සාමණේරයකු වුව ද මට දෙන උපදේශය මම සතුටින් පිළිගනිමි’ යි පැවැසීමෙන් සුවිනීත ගුණය ප්‍රකට කළහ.එලෙස පමණක් නෙමේ වරක් කැවුම් ප්‍රශ්නයකදි, එක් භික්ශුවක් චොදනා මුඛයෙන් කැවුම් වලදන බව චොදනා එල්ල කර, එදායින් පසු කිසිදවසක සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ කැවුම් පිරිණිවන් පාණාතෙක්ම උන්වහන්සේ වලදා නැති බවත් සදහන්ය. ඒ විතරක් නෙමේ මනුශ්ශයන් මුන්වහන්සේගේ රූපයකයට වැද නමස්කාර කර දෙව්ලොව යන්න වරම් ලැබිය. එසේ නම් අද අපේ දැස් වලට දැකගන්න නොලැබෙන
මේ රහතන් වහන්සෙලාට දානයක් දෙන්නවත් හිතක් පහල නොවෙන මිනිස්සුන්ට කෙසේ නම් බුදුන් වහන්සේ දකින්නද?වරක් බුදුන් වහන්සේ සංඝයා අතර තව භික්ශුවක් මන්තානිපුත්ත රහතන් වහන්සේ නමක් ලස්සනට බණ කියනවා කියලා බුදුන් වහන්සේගේ ප්‍රශන්සාවට ලක් උනා, ඉන් පසුව, මේ බව දම් සෙනෙවි සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට ඇසුනා, ඒ සැණින්, භික්ශූ සංඝයා අමතලා වදාලා, ආයුශමතුනි, මට මන්තානිපුත්ත රහතන් වහන්සේ වැඩ වෙසෙනවානම් යම් තැනක් මට ඉක්මණින් දැනුම් දෙන්න, භික්ශු සංඝයාද එසෙය මහා රහතුන් වහන්ස ලෙස පවසා, දවසක් මහා සංඝයා මන්තානිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ වැඩ වෙසෙන තැන සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට සැළ කල සිටියා, ඉන්පසුව, සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ උන්වහන්සේ ධර්ම දේශනා පවත්වන ස්ථානයේ අන් භික්ශුණ් වහන්සේලා වැඩ වෙසෙන ස්ථානයේ පසු පස කෙලවරක මන්තානිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයකු සේ උන්වහන්සේගේ අසලින් වැඩ සිටියා, එසේ වැඩ සිට, මන්තානිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ ධර්ම දේශනාව අවසන් කල පසු සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ උන්වහන්සේ ලඟට වැඩම කලා, කරලා උන්වහන්සේගෙන් ප්‍රශ්ණ කිහිපයක් අසා සතුටට පත් උනා, ඉන් පසු මන්තානිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට කුතුහලයක් ඇති උනා
මේ උන්වහන්සේ කවුද කියන වග, ඉන් පසුව මන්තානිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේගෙන් අසනවා අනෙ ඔබ වහන්සේ කවුද?, ඔබ වහන්සේ වැඩ සිටින්නේ කොහෙද? ගුරුවරයා කවුද?, එවිට සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ දෙශනා කරනවා අනෙ මට භික්ශූ සංඝයා අමන්ත්‍රනය කරන්නේ සාරිපුත්ත කියලා, එවිට මන්තානිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට හින් දාඩිය දැම්මාලු, එවිට මන්තානිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, "අනෙ අපෙ සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ මන් වගේ නෙමේ නේ, බුදුන් වහන්සේ හැම දිස්සෙම ප්‍රශන්සාවට ලක් වෙන රහතන් වහන්සේ නමක්, සංඝයා අතර කෙලවර වැඩ සිටින රහතන් වහන්සේ නමක්, බුදුන් වහන්සේගේ දකුණු අග්‍ර ශාවක, ධර්ම සෙනාධිපති වැඩියයි කිව්වම මාව වෙව්ලන්න පටන් අරගෙන ස්වමිණි, අනෙ ඔබ වහන්සේ වැඩියයි කියලා කලින් දැනන් සිටියනම් මට බණ පැටලෙනවා" කියලා කිව්වාලු, මට ඔය වචන ටිකවත් එන්නේ නෑ ස්වමිණි කියලා උන්වහන්සේට ප්‍රශන්සා කලා ලූ, සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ ඒ තරම් නිහතමාණි ගුණයකින් යුතුව වැඩ සිටියා කියලා තමයි සදහන් වෙන්නේ.මේ සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සෙ හට වන්දනා කිරිමෙන් පවා දෙව්ලොව සැප සම්පත් දිග හැරෙන බව එක කතාවක සදහන්ය, එනම් සාරිපුත්ත මහා
රහතන් වහන්සේ වරක් ගමන් කරන විට එක්තරා පුංචි පිරිමි ලමුණ් කිහිප දෙනෙකුත් සහා ගැහැණු ලමයෙක් ක්‍රිඩා කරමින් සිටින අතරතුරදි සියලුම පිරිමි ලමුන් රහතුන් වහන්සේ දැක වන්දනා කරා, එහෙත් ඒ කුඩා ගැහැණු ලමයා වන්දනා කරේ නැ, ඉන් පසු රහතුන් වහන්සේ ක්ශ්ණයෙන් බැලුවා මේ පුංචි ගැහැණු ලමයා වන්දනා නොකරොත් කොහෙද උප්පැත්තිය ලබන්නේ කියලා, බැලුවම සසර අපායේ, උන්වහන්සේ බැලුවා භාවණාවෙන් බලෙන් වන්දනා කරගත්තොත් මේ ගැහැණු ලමයා කොහෙද උප්පැත්තිය ලබන්නේ පෙරෙත ලොකේ කියලා උන්වහන්සේට පෙනිච්ච නිසා, උන්වහන්සේ ලමුන් ටිකට කිව්ව, අර ගැහැණු ලමයව අරන් ඇවිල්ලා බලෙන් වන්දනා කරන්න කියලා, ලමුන් සෙරම ගිහිල්ලා ගැහැණු ලමයව බෙල්ලෙන් අල්ලගෙන ඇවිත් වන්දනා කෙරෙව්වා, ඊට පස්සෙ එ ගැහැණු ලමයා මිත්‍යා දුශ්ඨික තමන්ගේ අම්මයි තත්තාටයි අඩාගෙන ගොස් ඉන්දියාවේ බමුණු කුලේ අම්මටයි තත්තාටයි මේ බව ප්‍රකාශ කලත් ඔවුන්ට රහතුන් වහන්සේගෙ බල සම්පන්න භාවය නිසා ධර්ම සභා මණ්ඩපයට මේ පණිවිඩිය ගියේ නෑ, නමුත් බුදුන් වහන්සේ දන්නවා කුමක්ද සිද්ධ වුනේ කියා, නමුත් ටික කලකින් අර ගැහැණු ලමයා මැරුණා, මැරි පෙරෙත ලොකේ උපදුනා, ගැහැණු පෙරෙතිය, සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ කොහෙද ඉන්න
ේ කියා සොයා, උන්වහන්සේ ගාව ඇදගෙන වැටි "සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට වැන්ද නිසා අද මම පෙරෙත ලොකේ, අනෙ මට ඔබ වහන්සෙට වන්දනා කලොත් තව්තිසාවේ යන්න පුලුවන්, අනෙ මට ඔබ වහන්සේගේ ආශිර්වාදය ලබා දෙන සෙක්වා" කියලා ඉල්ලුවා, එවිට පෙරෙතිය ඒ පෙරෙත ආත්මෙන් මිදි තව්තිසාවේ ඉපැදුනා, මෙය අප්‍රකට කතාවක්, නමුත් සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට අත්දෙක එකතු කොට වැදිමෙන් මහත් ආනිසංස ලබා දෙන බවත් බුදුන් වහන්සේට වැදිමෙන් මහත්ඵල සහා මහත් ආනිසංස දෙකම ලැබෙන බව ධර්ම ප්‍රඤඤාවක් තියෙන කෙනෙකුට වැටහේ. කෙසේ නමුත් සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේගේ මේ සෙවාව අද ප්‍රකට කිරිම සදහා කිසිම රහතුන් වහන්සේ නමක් හො ස්වමිණ් වහන්සේ නමක් අප්‍රකට කතා උන්වහන්සේ ගැන භාවණාවෙන් උන්වහන්සේගේ චරිතය ගැන දේශනා කිරිමට අපොහොසත්වී ඇත, ඒ වෙනුවට උන්වහන්සේ අමතක වී ගොස් සාරිපුත්ත, මොග්ග්ල්ලාන, මහා කාශ්‍යප දෙදෙනාගෙන් තිදෙනාගෙන් සම්බුද්ධ සාසුන ලෙස පැවසුවත්, උන්වහන්සෙලා තුන්දෙනාට දානය දීම අමතක වී ඇත, ඒ නිසා මහා සංඝයා පිරිහෙමින් යන කාලයක මෙවැනි ලිපියක් ඔබට හසූ වීමද අති දුර්ලභය, බුදුන් වහන්සේගේ ත්‍රිපිටක තුල තිබෙන කරුණු අතරින් සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ ගැන තිබෙන කාර
ණා මෙපමණයි කිව නොහැක, උතුම් රහතන් වහන්සේ නමක් බව ත්‍රිපිටක දෙශනා පුරාවටම සාක්ශි දරයි.සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේගේ බුදුන් වහන්සේගේ කළ්‍යාණ දම් වැට.පන්සිය පනස් ජාතක පොතේ බොසතාණන් වහන්සේට අප්‍රමාණ උදව් කරපු චරිතයක් ලෙස දකුණු සව් හැදින්විය හැක, බොසතුන් වහන්සේට පමණක් නෙමේ බොසත් භාර්‍යයවටද රාහුල කුමරුටද ආනන්ද තෙරුණවුටද සසරේ විවිධ භව වලදි පුදුම උපකාරයක් කර ඇත; ඒ පමණක් නෙමේ බොසතුන් වහන්සෙට සසරේ ප්‍රධානතම හසුවෙන ශ්‍රාවකයා වෙන්නේ මේ උන්වහන්සේ, සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ බුදුන් වහන්සේට දෙවැනි වූ ධර්ම නුවණක් හසු වෙන්න ප්‍රධානතම හෙතුව වන්නේ බොසතුන් වහන්සේව සසරේ හමුවී අසා ගත් ධර්මය පුහුණු කිරිම, දියුණු කිරිම, බණ භාවණා කිරිම, අන් අයට ධර්ම දේශනා කිරිම ආදි විවිධ පින්කම් කරගත් මහා ප්‍රභල රහතන් වහන්සේ නමක් වූ ගෞතම බුදුන් වහන්සේට හැම විශයකින්ම දෙවැනි වූ මෙ උන්වහන්සේ ලෙහෙසි පහසු ශ්‍රාවකයෙක් නොවේය.වරක් බොසතුන් වහන්සේටද අතහැර ගැනීමට නොහැකි දේ සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ අතහැර තිබෙනවා, ඒ වගෙම බොසතුන් වහන්සේ අතහැරපු දේ සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේද උත්සහා කර තිබෙනවා අතහැර ගන්න, එවැනි කළ්‍යාණ මිතුදමක
ින් ගොඩනැගුණු උන්වහන්සේ, බුදුන් වහන්සේට වන්දනා කොට අවසානයේදි සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ එර්දි ප්‍රාථිහාර්‍යය කරමින් බුදුන් වහන්සේ අවසන් වතාවට වන්දනා කර, පිටත් වී යන්නේ සසරේ ආපු දුර නිවා පිරිණිවී යන්න. එවැනි යන ගමණේද බුදුන් වහන්සේව සංවේදනයට පත් කල එකම රහතන් වහන්සේ නම ලෙස බුද්ධ ඉතිහාසයේ රන් අකුරෙන් ලියවුනේ උන්වහන්සේගේ අවසන් සිංහනාදයත් සමගමය.මුගලන් මහා රහතන් වහන්සේ හා සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ අතර තිබු කල්‍යාණ මිතු දමබුදුන් වහන්සේට පසුව සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට ගොඩක් උපකාර කරපු දෙවැනි මිත්‍රයා වුනේ මුගලන් මහා රහතන් වහන්සේ, කොලිත, උපතිස්ස ලෙස ඉන්දියාවේ ප්‍රසිද්දියට පත් මේ දෙදෙනා ගිහි කල මේ ලොකෙට පහල වෙන අවස්ථාවෙද දෙදෙනා වෙන් වි සත්‍ය ධර්මය සොයා යන්නේ දෙදෙනාගේ සිත දියුණු වී ඇති මට්ටම ලොකෙට පිලිඹිබු කරගෙනමය, සත්‍ය ධර්මයක් හසු වූ විට අනෙකාට ඇවිත් කියන බව පොරොන්දු දී දෙදෙනා වෙන් වෙන්නේ ඉතාම සතුටින්, එලෙසම උපතිස්සට අස්සජි මහා රහතන් වහන්සේ හමු වීමත් සමග, උපතිස්සට ධර්ම මාරගය විවෘත වූ පසුව එතුමන් කොලිතට මේ දහම් කරුණ පැවසුවේ ඉතාමත් සතුටින්ය. එවැනි මහා ශ්‍රාවකයන් ගැන ඉතිහාසයේ මුල් ව
රට නියත විවරණ ගන්නේ අනොමදස්සි සහා පදුමුත්තර බුදුන් වහන්සෙලාගෙන්ය, සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ එකල බ්‍රහමණයක් වී ශිශ්‍යයො ලක්ශයකට උගන්වපු ගුරුවරයෙකු වූ ඔහු, බුදු කෙනෙකු එනවා දැක තමන්ගේ සිසුන් සියලු දෙනාට තමන්ව වැලී කැටයට උපමාකොට බුදුන් වහන්සේව ලොකේ තිබෙන විශාලම කන්දට උපමා කොට සියලූ සිසුන්ට බුදුන් වහන්සේ කෙරෙහි ආදරය ගෞරවය භක්තිය විශ්වාසය ඇති කරපු පිනෙන් දස දහස් සක්වලම හෙල්ලු මේ බ්‍රහමණ උත්තමයො බුදුන් වහන්සේට තම සිසුන් සැදු මල් කුඩයක් දවස් හතක් තිස්සේ නොසෙල්වී අල්ලගෙන සිටි සෙක, තමන්ගේ ප්‍රාථ්නාව සඵල වූ මේ බ්‍රහමණයාගේ සිත දැක බුදුන් වහන්සේ නියත විවරණයක් ලබා දීමට සුදුසු වෙලාව ඇවිදින් ලෙස සිතා, ඊට කලියෙන් දස දහසක් පොලොව සොලවා එකල වැඩ සිටි අග්‍ර ශාවක දෙනම පහල වී මේ බ්‍රහමණයාට පුදූම උපකාරයක් කරන්නේ මේ ලොකේට ප්‍රභල රහතන් වහන්සේ නමක් නිර්මාණය කිරිමෙන්ය. එතැනින් පටන් ගත් මේ බ්‍රහමණයා, ඒ ආත්මෙන් මිදි, තවද සසරේ මහා පින්කම් කොට, ඔහුගේ අවසාන භවයෙදි සියලු කෙලෙසුන් නසා උතුම් දම් සෙනෙවි සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ ලෙස ගෞතම බුදු සසුනේ බුද්ධ ශ්‍රාවක සංඝයා අතර ප්‍රකට ප්‍රභල රහතන් වහන්සේ නමක් හැටියට උන්වහන්සේ
වැඩ සිටියේය.මුගලන් මහා රහතන් වහන්සේද සැරියුත් මහා රහතන් වහන්සේ ගැනද අප්‍රමාණ කතා ත්‍රිප්ටකයේ සදහන් වේ, එසේ කතා වලින් කෙටියෙන් සදහන් කලොත් සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට යක්ශයෙක් ඇවිදින් හිසට ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරිම, නමුත් සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේට එය නොදැනිම, මුගලන් මහා රහතන් වහන්සේ ඒ සිද්ධිය මනාව දැකිම, තවද, මුගලන් මහා රහතන් වහන්සේ සහා සැරියුත් මහා රහතන් වහන්සේ ධර්ම දේශනා කරන විට මුගලන් මහා රහතන් වහන්සේ භික්ශූ සංඝයාගේ සිත පරේශනය සහා ගවෙශනය කිරිම, සැරියුත් මහා රහතන් වහන්සේ එසැනින් ධර්ම දේශනා කිරිම ආදි මහා සෙවාවක් සසර සත්වයො නිවිම සැනසීම නිදහස් කිරිම යන මහා කර්ථව්‍යයක් මේ දෙදෙනා බුදු සසුන තුල බුදුන් වහන්සේ නායක රජු කරගෙන ආශ්චර්‍යයමත් සෙවාවක් මේ දේදෙනා ගෞතම සම්බුදු සසුන තුල සිද්ධ කරගනු ලැබුවා.පරිනිර්වාණයබුදුන් වහන්සේගේ කිර්තියට පත් එකම මහා රහතන් වහන්සේ බවට පත් වූයෙද සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේය. ඒ විතරක් නෙමේ, බුදුන් වහන්සේගෙන් පිරිණිවිමට අවසර ලබාගත් මහා සාරිපුත්ත රහතන් වහන්සේ තමන් ගිහිකල කුඩාකල අම්මා කිරි කර පෙවු  කිරි වල ණය ගෙවා තමන්ගෙම අම්මා සසරෙන් එතෙර කරවිය. සැරියුත් මහා
රහතන් වහන්සේට සහොදර සහොදරියො හිටි අතර, උන්වහන්සේ පැවිදි ජිවිතයෙදි උපස්ථායක භික්ශුවක්ද සිටියේය. එලෙස නතර වෙන්නේ නැ මෙ උන්වහන්සේ,  ධර්ම සෙනාධිපති සැරියුත් මහා රහතන් වහන්සේගේ දාතුන් වහන්සේද රැගෙන ආ නන්ද තෙරුන් වහන්සේ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේට සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේ පිරිණිවන් පැවා යන අදහස දැනුවු පසු ඉතාමත් ශෝකයට පත් ආනන්ද තෙරුන් බුදුරජාණන්වහන්සේට එම ප්‍රවෘත්තිය දැන්වීය. ඒවිට බුදුන් වහන්සේ ආනන්ද තෙරුණුවොට පවසා සිටියේ මාගේ දැතට ඒ මහා රහත් සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේගේ දාතුන් වහන්සේ ලබා දෙන සෙක්වා යන අදහස බුදු මුවෙන් දේශනා කලේය...මහා සංඝයා අතර අති මහත් ප්‍රභල රහතන් වහන්සේ නමක් බවට පත් වූ සාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සෙගේ දාතුන් වහන්සේද බුදුන් වහන්සේගේ ශ්‍රි හස්තයෙන් ස්පර්ශ වී ගියේය.සාරිපුත්ත මහා රහතුන් වහන්සේගේ පිරිණිවීම ආශ්චර්‍යමත් සිදුවීමක් වන අතර දෙවිවරු බ්‍රහම වරුන්ගෙන් වැදුම් පිදුම් ලැබු අතර, මහා  පොලොවද බුදුන් වහන්සේට පසුව නමස්කාර කරපු එකම රහතන් වහන්සේ බව ඉතිහාසයට එක් වුයෙය..සිංහනාදයසාරිපුත්ත මහා රහතන් වහන්සේගේ අවසන් සිංහනාදය මෙසේ විය "මා හැම විශයකින්ම බුදුන් වහන්සේට දෙවැනි වුනේය