LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
දී ඇත. ව්‍යාපාරික ලෝකය තුළද ඉතා අඩු වියදම් යටතේ තම නිෂ්පාදන පාරිභෝගිකයා වෙත හදුන්වා දීම සදහා අන්තර් ජලාය බහුලව භාවිත වේ. සංගීත වෙළදපොල අරබයා ද මෙම අරමුණු පොදු වේ. විවිධ ජන කොටස් වෙත තම සංගීත නිර්මාණයෙහි අලෙවියෙහිලා අන්තර්ජලය වැදගත් මාර්ගයකි. අන්තර්ජාලය තුළ ක්‍රියාත්මක වන සජීවි මිතුරැ හවුල් හරහා ද විවිධාකාර සංගීත නිර්මාණකරුවන් හට එකිනෙකා වෙත තහ අදහස් හුවමාරු කර ගැනිමට අවස්ථාව ලැබේ. යු ටියුබ් හි, මයිස්පේස් වැනි වෙඩ් අඩෙවි හරහා තම නිර්මාණ විඩියෝ පටි, ශ්‍රව්‍යපටි ප්‍රචාරය කිරිමට ආධුනික මෙන්ම ප්‍රවීන නිර්මාණකරුවන්ටද ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලැබේ.එමෙන්ම එක් නිර්මාණයක් වටා තවත් නිර්මාණ රැසක් බිහිවිමද අන්තර්ජාලය මගින් සිදුවේ. උදහාරණයක් ලෙස යම් ශ්‍රවශ්‍යමය සංගීත පටයකට සවන්දෙන්නෙකු එය උපයෝගි කොට ගෙන විඩියෝ පටියක් නිර්මාණය කර ප්‍රචාරය කරවනු ඇත. එවැනි බෝහේ නිර්මාණ අන්තර්ජාලය තුල අද වනවිට දක්නට ඇත. වැඩිදුර කියැවුම්හින්දුස්ථානී සංගීතයසංගීත අධ්‍යාපනය - මානව සංගීත විද්‍යාවබටහිර ලෝකයේ උගන්වනු ලබන සංගීත ඉතිහාසය බොහොමයක් දුරට ගණුදෙණු ‍කරනු ලබන්නේ බටහිර ශිෂ්ටාචාරයේ කලා සංගීතය සමඟය. අනිකුත්
සංස්කෘතීන්වල සංගීතයේ ඉතිහාසය (ලෝක සංගීතය හෝ මානව සංගීත විද්‍යා ක්ෂේත්‍ර) බටහිර විශ්ව විද්‍යාලවල උගන්වනු ලැබේ. මෙයට බටහිර ‍යුරෝපයේ බලපෑමට එපිටින් වූ ආසියානු රටවල ලේඛණගත සම්භාවනීය සම්ප්‍රදායන් මෙන්ම අනිකුත් සංස්කෘතීන්වල ගැමි හෝ ආවේනික සංගීතය ඇතුළත් වේ. සංගීතයේ ජනප්‍රිය රටා සංස්කෘතියෙන් සංස්කෘතියට හා යුගයෙන් යුගයට විශාල ලෙස වෙනස් වේ. විවිධ සංස්කෘතීන්, විවිධ උපකරණ හෝ තාක්ෂණික ක්‍රම හෝ විවිධ සංගීත භාවිතා කරන ආකාර මතුකර දක්වයි. සංගීතය විනෝදාශ්වාදයට, උත්සව වලට ප්‍රායෝගික හා කලාත්මක සන්නිවේදනයට පමණක් නොව ඒකාධිපති රටවල ප්‍රචාරණයට ද යොදා ගනු ලැබේ. සංගීත වර්ගීකරණ බොහොමයක් ලෝකය තුළ දක්නට ඇත. එයින් බොහොමයක් සංගීතයේ අර්ථ දැක්වීම පිළිබඳ වූ විවාදය හරහා පැමිණි ‍ඒවාය. මේවා අතරින් විශාලතම වන්නේ සම්භාව්‍ය සංගීතය (හෝ කලා සංගීතය) හා ජනප්‍රිය සංගීතය (හෝ වාණිජමය සංගීතය - රොක් ඇන්ඩ් රෝල්, රාජ්‍ය සංගීතය හෝ පොප් සංගීතය) අතර වෙනසයි. සමහරක් ප්‍රභේද මෙම විශාල වර්ගීකරණ දෙක තුළට යන්තමින් වත් නොගැලපෙයි. (ගැමි සංගීතය, ලෝක සංගීතය හෝ ජෑස් සංගීතය වැනි) ලෝක සංස්කෘතීන් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් එකිනෙක මිශ්‍ර වීමත් සමඟ ඔවුන්ගේ ආවේණ
ික සංගීත රටා නව රටා තුළට මුසු වීම සිදු විය. උදාහරණ ලෙස එක්සත් ජනපදයේ බ්ලූ ග්‍රාස් රටාවෙහි ඇන්ග්ලෝ අයර්ලන්ත , ස්කොට්ලන්ත, අයර්ලන්ත, ජර්මානු හා අප්‍රිකානු උපකරණමය හා කටහඬමය සම්ප්‍රදායන්ගේ අවයව ඇතුළත් වේ. එමඟින් එක්සත් ජනපදයේ බහු ජන වර්ග සමාජය තුළ වැඩි ජනප්‍රියත්වයක් ළඟා කර ගැනීමට හැකි වේ. සංගීත ප්‍රභව බොහෝ විට තීරණය වනු ලබන්නේ සත්‍ය සංගීතයේ මෙන් සම්ප්‍රදායෙන් හා ඉදිරිපත් කිරීමෙන් වේ. ජෝර්ජ් ගෂ්වින්ගේ Rhapsody In Blue වැනි නිර්මාණ තුළ ජෑස් හා සම්භාව්‍ය සංගීතය යනු දෙවර්ගයම අන්තර්ගත යැයි හැඳින්වේ. බොහොමයක් වර්තමාන සංගීත උත්සව සමරනු ලබන්නේ යම් විශේෂිත සංගීත ප්‍රභේදයකි. උදාහරණ ලෙස ඉන්දියානු සංගීතයේ පැරණිතම හා වැඩිම කලක් තිබූ වර්ගයක් වන අතර එය තවමත් දකුණු ආසි‍යාවේ මෙන්ම අන්තර්ජාතිකව ද පුළුල් ලෙස ශ්‍රවණය කරනු ලැබේ. (විශේෂයෙන් 1960 දශකයේ සිට) ඉන්දියානු සංගීතයේ සම්භාව්‍ය සංගීත ආකාර තුනක් පවතී. ඒවා නම් හින්දුස්ථානී කර්නාටක හා දෘපද් රටාය. එහි සමාකරණ රටා විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර එයට ඇතුළත් වන්නේ දකුණු ඉන්දියාවේ ප්‍රසිද්ධ තලවද්‍යා රඟ දැක්වීම් වැනි සමස්ථාන සංගීත පමණි. සංගීත අධ්‍යාපනය කොටස් තුනින් සම
න්විත යයි. පෙරදිග සලකන ලදි. එම කොස් තුන් නම් ව්‍යවස්ථික සංගීතය, සංගීත ඉතිමාසය සහ මානව සංගීතයයි. මානව සංගීතය යටතේ අධ්‍යනය කෙරනුයේ අපරදිග සංස්කෘත්නගේ සංගීතයය සංගී‍යේ සංස්කෘතයක් පිළිබදවයි.අද වන විට සංගීත අධ්‍යාපනය සරසවි අධ්‍යාපනය දක්වා ව්‍යාප්තව ඇති ශ්‍රාස්ත්‍රපති ආචාර්ය උපාධෂි පවා සංගීත අධ්‍යයනය වෙනුනේ පිරිනැමේ ඩී.එච්.ඒ යනු මෑතකදී හදුන්වා දුන් නව උපාධියකි. ඒ යටතේ විශ්වවිද්‍යළුා ආචාර්යවරැන් ලෙස සංගිතඥයන්ට සම්බන්ධ විමිට අවස්ථාව සැලසෙනු ඇත. මධ්‍යතන යුගයේදි සංගීත අධ්‍යනය ඉතා ඉහළ මම්මටක පැවති අතර ලිබරල් ආට්ස් ලෙස වෙන් කරනු ලැබු කාලාවක් යටතට සංගීතයද අයත් කර ගැනිණ.සත්ත්ව සංගීත විද්‍යාව යනු මානවිය කොටස් සතුන්ගේ සංගීථමය බව පිළිබද අධ්‍යනය කරනු ලබන ක්ෂේත්‍රයකි. ජෝර් හර්සෝග් ෆ්‍රැන්කොයිස් බර්නාඩ් මැකේ නිකොලස් රැවේ වැන්නවුන් මෙම ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවිණයෝ වෙති.සංගීතමය න්‍යාය ඉගෙන ගැනිම සංගීත අධ්‍යනනයේ වැදගත් ක්ෂේත්‍රයකි. මෙවට සංගීතමය ඉතිහාසයව සංගීතමය උපකරණ පිළිබද ඉගෙනීම මෙන්ම ගණිය භෞතික විද්‍යා වැනි ක්ෂේත්‍ර ඇතුළත් වනයේ සංගීත යනු කලාවක් මෙන් විද්‍යාවක් ද වන බැවිනි.සංගීත අධ්‍යාපනය - ප්‍රාථමික
ලොවපුරා සංගීත අධ්‍යාපනය පෙර පාසල් අවධියේ සිට විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය දක්වා පැතිරුණු එකකි. පෙර පාසල් අවධියේ සංගීත අධ්‍යාපනය උපයෝගි කර ගනුයේ ළමයෙකුගේ ශ්‍රවණ හැකියාව, ධාරණ ශක්තිය, ගණිතමය දැනුම, අන්තර් පුද්ගල සම්බන්ධතා වර්ධනය කිරිමේ ක්‍රමයක් ලෙසය. පාසල් අවධියේ දී මෙම වඩාත් පුළුල්ව සංගීත භාණ්ඩ වාදනය කිරිමේ කුසලතා රසඥතාවයන් වර්ධනය කිරීම වැනි අංශ කෙරෙහි ව්‍යාප්ත වේ. ද්වීතියික අධ්‍යාපනයේ දී විවිධ සංගීත නිර්මාණ කටයුතු කිරීම, සංගීත නිර්මාණය, ප්‍රසාංග සන්විධානය වැනි කුසලතාවයන් වර්ධනය කෙරේ. විශ්වවිදයාල මට්ටමේදි ප්‍රධාන වශයෙන් සිදු කරනුයේ ඉතිහාසය ඉගෙනීම හා සංගීත රසස්වාදය වර්ධනය කිරීමයි. අද ලෝකයේ බොහෝ විශ්වවිද්‍යාල පාඨමාලා ඔස්සේ ලෝකයේ විවිධ රටවල විවිධ සංගීත ශෛලින් පිලිබද කරුණු හැදැරිමේ අවස්ථාව ශිෂ්‍යයන් හට ලබා දි ඇත. පෙරදිග හා අපරදිග යන කොටස් දෙකට අමතරව අප්‍රිකානු සංගීතය, ජපන්, චීන, කෝරියානු ආදි රටවල සංගීත ශෛලින් ද මේ යටතේ හදාරනු ලබයි.සංගීත කර්මාන්තයසංගීත ව්‍යාපාර මේ නමින් හැඳින්වේ. මෙම ක්ෂේත්‍රයට සංගීතයට අදාලව බොහෝ ව්‍යාපාර සහ සංවිධාන අයත්වන නමුත් වර්තමානයේ මෙම ක්ෂේත්‍රය පාලනය වන්නේ
මූලික සංවිධාන හතරක් යටතේ වේ. මේවා “ big four” , “the major labels/the majors” ආදී ලෙස ඉංග්‍රීසියෙන් හැඳින්වෙන අතර නම් වශයෙන් ඒවා “ Sony BMG” , “ EMI”, “Universal” සහ “Warner” වේ.මෙම එක් එක් සමාගමට විවිධ ප්‍රදේශ සහ වෙළඳපොළ තුළ ක්‍රයාත්මක වන කුඩා සමාගම් රැසක් අයත්වේ. ඉතිහාසය1700 ශත වර්ෂය තෙක් සංයුක්ත ක්‍රියාවලියට හා සංගීතය මුද්‍රණය කිරීමට වැඩි වශයෙන් සහාය දෙනු ලැබූවේ රදළ පන්තියේ හා පල්ලියේ අනුග්‍රහයෙනි. 1700 ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේ සිට පසු භාගය දක්වා වුල්ෆ් ගෑන්ග් ඇමඩස් මොසාට් වැනි රඟ දක්වන්නන් හා රචකයන් ඔවුන්ගේ සංගීතය වෙළඳ පොළ ගත් කිරීමට හා සාමාන්‍ය මහජනයාට රඟ දැක්වීමට වානිජමය අවස්ථා සෙවීම ආරම්භ කරන ලදී. මො‍සාට්ගේ මරණයෙන් පසුව ඔහුගේ බිරිඳ (කොන්ස්ටන්ස් වෙබර්) ඔහුගේ සංගීතය වානිජකරණය කිරීමේ ක්‍රියාව අඛණ්ඩව සිදු කරන ලදී. එය ඇය සිදු කරන ලද්දේ අපූර්ව අනුස්මරණ ප්‍රසංග ශ්‍රේණියක් පැවැත්වීම, ඔහුගේ අත්පිටපත් විකිණීම හා ඇයගේ දෙවන ස්වාමිපුරුෂයා වූ ජෝර්ජ් නිසෙන්ගේ සහාය ඇතිව මොසාට්ගේ චරිතාපදානයක් ලිවීම හරහාය. 1800 ශත වර්ෂයේ දී සංගීත කර්මාන්තයේ පත්‍ර සංගීත ප්‍රකාශකයන් විසින් තම අණසක යටතට ගන
්නා ලදී. එක්සත් ජනපදයේ සංගීත කර්මාන්තයේ නැගී සිටීම බ්ලැක්ෆේස් මින්ස්ට්‍රෙලිසි ගේ නැගී සිටීමත් සමඟ සිදු විය. එක්සත් ජනපදයේ ජනප්‍රිය සංගීතයෙහි තම අණසක පතුරවා ගත් සංගීත ප්‍රකාශකයන් හා ගීත රචකයන් කණ්ඩායමක් Tin Pan Alley ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය. 20 වන ශත වර්ෂයේ මුල් භාගයේ දී ශබ්දලේඛ කර්මාන්තය වැදගත්කමින් දිනෙන් දින ඉහල ගිය අතර පටිගත කිරීමේ කර්මාන්තයේ විශාලතම බලය ලෙස පත්‍ර සංගීත ප්‍රකාශකයන් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී. පෙර ගුවන් විදුලිය හා රූපවාහිනිය සිදු කළ පරිදි ‍ගොනු හුවමාරු කිරීමේ තාක්ෂණික ක්‍රමවල හඳුන්වාදීම මඟින් පටිගත කිරීමේ සමාගම්, ගීත රචකයන් හා කලාකරුවන් අතර තුලනය වෙනස් කරන්නට ඇත. C- Side වැනි සංගීත කණ්ඩායම් එතරම් ජනප්‍රිය නැති Napster වැනි සම සම වැඩසටහන්වලට එරෙහිව සටන් කළ අතර ඒවා මඟ හැරීමට ඒවාට පක්ෂව හා විපක්ෂව මතවාද ගොඩනැඟිනි. ඩිජිටල් හිමිකම් කළමනාකරණ පද්ධති මතභේදයට තුඩු දුන් කරුණක්ව පැවතුණි. 2003 දී නෛතික වශයෙන් බලපත්‍ර හිමි බාගත කිරීමේ අඩවියක් ලෙස Napster නැවත නිකුත් කිරීම හා එම වසර තුළදීම ඇපල් පරිගණකවල iTunes අන්තර්ජාල සංගීත ගබඩාව හඳුන්වාදීමත් සමඟ ප්‍රධාන පටිගත කිරීමේ සමාගම් සංගීත කර්මාන
්තයේ ඉතිහාසය ලෙස ඩිජිටල් බාගත කිරීම් වැලඳ ගන්නා ලදී. Napster හා iTunes ප්‍රධාන සමාගම්වල සහාය ද සමඟ ඩිජිටල් සංගීත මිළදී ගැනීමේ සේවාවක් වර්ධනය කරමින් සිටී. මෙය සංගීතය පරිභෝජනය කරන ආකාරයේ මූලික වෙනසකට හේතු විය හැක. එනම් එකින් එක මිළදී ගැනීම නොව පුද්ගලයෙකුගේ නිවසට ගලා එන පහසුකමක් ලෙස සංගීත පරිභෝජනය සිදු වනු ඇත. සංගීතය ජලය මෙන් මිළ දී ගනු ලබනු ඇති අතර (Leonhard , 2004) මිනිසුන් විසින් ඔවුන්ගේ මාසික සංගීත පරිභෝජනයට ගෙවීම් සිදු කරනු ඇත.මේවාද බලන්නසිංදුක්‍රි.ව. 15වන සියවසේ අපොතිකරිවරයෙක්.අපොතිකරි යනු ඖෂධ සංයෝජනයකිරීමත් වෛද්‍යවරුන්ට සහ රෝගීන්ට  ඖෂධ නිකුත්කිරීමත් සිදුකල වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් හැඳින්වීමට අතීතයේ භාවිතාකල යෙදුමකි.මෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)Clock homolog (mouse)IdentifiersSymbolsCLOCK; KAT13D; bHLHe8External IDsසැකිල්ල:OMIM5 සැකිල්ල:MGI සැකිල්ල:Homologene GeneCards: CLOCK GeneEC number2.3.1.48Gene Ontolog
yMolecular functionසැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GOCellular componentසැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GOBiological processසැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GO සැකිල්ල:GNF GOSources: Amigo / QuickGORNA expression patternMore reference expression dataOrthologsSpeciesHumanMouseEntrez957512753EnsemblENSG00000134852ENSMUSG00000029238UniProtO15516O08785RefSeq (mRNA)NM_004898.2NM_007715.5RefSeq (protein)NP_004889.1NP_031741.1Location (UCSC)Chr 4:56.29 – 56.41 MbChr 5:76.64 – 76.73 MbPubMed search[1][2]මෙම කොටුව:  නරඹන්නසාකච්ඡාවසංස්කරණයCLOCK යනු ප්‍රෝටීනකි. Circadian Locomotor Output Cycles Kaput නම් යෙදුමේ මුලකුරු වලින් යෙදුම සැකසී ඇත. සිරුරේ දෛනික රිද්මයට අදාල ජාන වල ක්‍රියාකාරීත්‍වය පාලනය  මෙම ප්‍රෝටීනය මගින් සිදුකරයි.
මෙක්සිකෝ නගරය යනු,  ෆෙඩරල් බල ප්‍රදේශය (ඩිස්ට්‍රිටෝ ෆෙඩරාල්),  මෙක්සිකෝවෙහි අගනුවර සහ  මෙක්සිකානු සංගමයෙහි ෆෙඩරල් බලතල සතු පර්යංකය වෙයි.රෝමානු සාහිත්‍යය13 වන ශත වර්ෂයේදී ප්‍රංශ භාෂාව සාහිත්‍යමය භාෂාවක් ලෙස විශාල දියුණුවක් ලැබීය. ස්කොට්ලන්තයේ සිට පැමිණි සෙල්ටික නොවන පළමු ස්වභාෂා සාහිත්‍යය නිර්මාණය Romanstv Fergus ය. මීට අමතරව ආතුරීයන් චක්‍රයේ ප්‍රංශ භාෂාවෙන් රචිත හා ස්කොට්ලන්තයෙන් පිටත පමණක් සංරක්ෂිත කෘත්‍යයන් ඇතැම් අධ්‍යාපනඥයන් විසින් (DDR ඕවන්) ස්කොට්ලන්තයේ රචිත කෘතීන් ලෙස උගන්වනු ලැබෙයි. ප්‍රංශ භාෂාවට අමතරව ලතින් භාෂාව ද සාහිත්‍යමය භාෂාවකි. ප්‍රසිද්ධ උදාහරණයන් වන්නේ Imchcolm atiphoner හා Carmen de morte sumerledi එය ගැස්ලෝ ජනතාවගේ Somailre Mac gilla brigte ට එරෙහිව ලැබු විජයග්‍රහණයෙන් පිනායමින් රචිත කෘත්‍යයන්ය. ස්කොට්ලන්තයේ මධ්‍යතන යුගයේ වැදගත්ම නිර්මාණය වන්නේ වීටා කොලොම්බේ වන අතර එය ද ලතින් භාෂාවෙන් රචනා කොට ඇත. http://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_literature#Romance_literatureමහමෙවුනා  හෙවත් මහමෙවුනාව (පාලි: මහාමේඝ උද්‍යානය) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ අනුරාධ
පුර පිහිටි උද්‍යානයක් වේ. (මහා විහාරය පිහිටි භූමිය) උද්‍යානය තැනූ මුටසීව රජු (367 - 307 BC) මෙරට ඉතිහාසය තුල උද්‍යානයක් නිර්මාණය කෙරූ පළමු රජු වශයෙන් සැළකෙන අතර ඔහු දේවානම්පිය තිස්ස රජුගේ පියාණන් වේ.[1]මේවාද බලන්නරන්මසු උයනනන්දන උයනමහා විහාරයඅටමස්ථානයමූලාශ්‍ර↑ සෙනෙවිරත්න, ජෝන් එම්. (1998). "VI". ද ස්ටෝරි ඔෆ් ද සිංහලීස්. ඒෂියන් එඩියුකේෂනල් සර්විසස්. pp. 43–45. ISBN 81-206-1271-X.වේදයන් යනු පුරාණ ඉන්දියාවේ ආරම්භ වූ විශාල ආගමික ග්‍රන්ථ සමූහයකි. වෛදික සංස්කෘත භාෂාවෙන් රචනා කර ඇති මෙම පාඨ සංස්කෘත සාහිත්‍යයේ පැරණිතම ස්ථරය සහ හින්දු ආගමේ පැරණිතම ග්‍රන්ථ වේ.වේද හතරක් ඇත: ඍග්වේදය, යජුර්වේදය, සාමවේදය සහ අථර්වවේදය. සෑම වේදයකටම අනු කොටස් හතරක් ඇත - සංහිතා (මන්ත‍්‍ර සහ ආශිර්වාද), ආරණ්‍යකා (පූර්‍වවිධි, උත්සව, පූජා සහ සංකේතාත්මක පූජා පිළිබඳ පාඨ), බ්‍රාහ්මණ ( චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර, උත්සව සහ පූජා පිළිබඳ විවරණ), සහ උපනිෂද් (භාවනා, දර්ශනය සහ අධ්‍යාත්මික දැනුම සාකච්ඡා කරන පාඨ). සමහර විද්වතුන් පස්වන කාණ්ඩයක් එකතු කරයි - උපාසන (වන්දනාව). උපනිෂද් ග්‍රන්ථවල විෂම ශ්‍රමණ සම්ප්‍රද
ායන්ට සමාන අදහස් සාකච්ඡා කෙරේ.වේද යනු ස්මෘති ("මතක ඇති දේ") ලෙස හඳුන්වනු ලබන අනෙකුත් ආගමික ග්‍රන්ථ වලින් වෙන්කර හඳුනා ගැනීම ("ඇසෙන දේ") වේ. හින්දු භක්තිකයන් වේදයන් අපෞරුෂය ලෙස සලකයි, එහි තේරුම "මිනිසෙකුගේ නොවේ, අධිමානුෂික" සහ "පුද්ගලික, කර්තෘ රහිත", දැඩි භාවනාවෙන් පසු පුරාණ සෘෂිවරුන් විසින් අසා ඇති පූජනීය ශබ්ද සහ පාඨයන් හෙළිදරව් කිරීම. වෙනත් භාවිතා සඳහා, යටත්විජිත ලංකාව බලන්න.මෙම ලිපිය කිසිදු මූලාශ්‍රයක් උපුටා දක්වන්නේ නැත. විශ්වාස කළ හැකි මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත ප්‍රකාශ අභියෝගයට ලක්වීමට සහ ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලාශ්‍ර සෙවීම: "ලන්දේසි ලංකාව" – news '• පුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)සිලෝන්ශෙයිලාන්                     1640–1796කොඩියතත්ත්වයයටත් විජිතයඅගනුවරකොළඹපොදු භාෂාවන්ලන්දේසිරජ ආණ්ඩුකාර • 1640 විල්ලෙම් ජාකොබ්ස් කොස්ටර් (පළමු)• 1794-1796 ජේ.ජී. වොන් ඇන්ගල්බීක් (අවසන)ඓතිහාසික යුගයඅධිරාජ්‍යවාදය• ලන්දේසීන් විසින් කොළඹ ඈඳා ගැනීම 12 මැයි 1640• බ්‍රිතාන්‍යයන්
විසින් කොළඹ ඈඳා ගැනීම 16 පෙබරවාරි 1796 පූර්වප්‍රාප්ති වනුයේඅනුප්‍රාප්ති වනුයේපෘතුගීසි ලංකාවසීතාවක රාජධානියමහනුවර රාජධානිය1658-1796 කාලයේදී ලන්දේසීන් විසින් ග්‍රහණයට ලක්ව සිටි ලංකාව හෝ ශ්‍රී ලංකාව ට අයත් සරිය සහ ඔවුන්ගේ එම පාලනය හැඳින්වීමට මෙම පදය තුල්‍යාර්ථමය ලෙසින් භාවිතා වේ.1600 පමණ කාලයේ දී ශ්‍රී ලංකාව,  අඩ වශයෙන්  පෘතුගීසි ආක්‍රමණකාරීන් විසින් පාලනය කල අතර,  සිංහල රාජධානිය, එකිනෙක ඇණ කොටා ගනිමින් කල ගෙවූහ. පෘතුගීසිහු යුද්ධය දීනීමට අසමත් වූවද, ඔවුන්ගේ පාලනය, ඔවුන්ගේ ග්‍රහණය‍ට නතුව තිබූ සරිය තුල වූ ජනතාවට යම් පීඩාවක් ඇති කිරීමට හේතු කාරක විය. ස්පාඤ්ඤ පාලනයෙන් මිදෙනු වස්,  නිදහස සඳහා යුද්ධයක ලන්දේසීහු නිරතව සිටියහ. මෙම පසුබිම පැවැති කලෙක, සිංහල රජ (උඩරට රජු) විසින්, පෘතුගීසීන් පැරදවීමට සහාය වෙන මෙන් ලන්දේසීන්ගෙන් උපකාර පතන ලදි.  අයිබේරියානුවන් ට එරෙහිව එකමුතු සටනක් දියත් කිරීමට එවක පැවැති අදිටන නිසාවෙන් ලංකාව පිලිබඳ ලන්දේසි අවධානය යොමු විය.ලන්දේසින් විසින් ශ්‍රී ලංකාව පාවා දීමට අනතුරුව, ලන්දේසීන් විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ කොටස් ආක්‍රමණය කරන ලදි. යුද්ධයේ වියද
මට හිලවු වන  පරිදි භූමියෙන් කොටසක් තම භාරයෙහි තබාගත් ඔවුහූ කෙමෙන් තම භූමිය ව්‍යාප්ත කිරීමෙහි යෙදුනහ. ලන්දේසීන් විසින් වෙරළබඩ පෙදෙසෙහි පාලනය නතු කර ගත් නමුත්, යටත්විජිතවාදී ඉංග්‍රීසි පාලකයන් පසුව ඔවුන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයන් වූහ. ලන්දේසින් හා ඉංග්‍රීසින් දළ වශයෙන් වසර 150 ක් පාලනය සිදු කලහ.පෘතුගීසී පසුබිමආසියාව බටහිරින් මුස්ලිම් වරුන්ගෙන්ද නැගෙනහිරින් මොංගෝලියන් වරුන්ගෙන්ද එල්ල වූ ආක්‍රමණවලට මුහුණ දෙමින් සිටියේය.  පෘතුගීසීන් එන්නට පළමු ලංකාවේ සිංහල රජවරු කප්පම් ගෙවමින් සිටියහ. පෘතුගීසි ආක්‍රමණයෙන් නිදහස් වීමට සහ ඔවුන් විසින්  බලයෙන් අන්‍ය ආගම්වලට ජනතාව හරවා ගැනීම වැළැක්වීමේ අරමුණින් ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ලන්දේසීන්ට පැමිණීමට ඇරයුම් කළහ. රාජසිංහ රජු සමග 1638 උඩරට වෙස්ටර් වෝල්ඩ් ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් ඔවුහු ජාතීන්ගේ නීතිය අනුගමනය කරමින් දෙපාර්ශවයේම පොදු සතුරා සමග සටනකට අවතීර්ණ වූහ. මෙ පරිදි ලන්දේසීහු රටේ ආරක්ෂකයන් බවට පත් වූහ.ඉතා ඉක්මණින් දිවයිනේ ජනතාව ලන්දේසීන්ට කැමති වූහ. රාජසිංහ රජු ප්‍රංශයන් ලංකරගෙන ඔවුනට ත්‍රීකුණාමලය කොටුව පැවරුවේ ලන්දේසීන්ට එරෙහිව බලය තුලනය කිරීමටයි. ලන්දේසීහු ත
්‍රීකුණාමලය ප්‍රංශවරුන්ගෙන් අල්ලා ගෙන දිවයිනේ සම්පූර්ණ මුහුදු බඩ ප්‍රදේශයේ පාලනය ඔවුන්ගේ අතට ගත්හ. ලන්දේසීන් සහ රාජසිංහ රජු එකිනෙකා රවටා පරාජය කිරීමේ සෙල්ලමක යෙදී සිටියහ. දෙපාර්ශවයම 1638 ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක කළහ. ලන්දේසිහු දෙමළ පලාත් සියල්ලම පාලනය කල අතර බස්නාහිර පළාතේ කුරුඳු වතුවල වැඩ කිරීම සඳහා තන්ජෝර්වලින් දෙමළ වහලුන් ගෙන ආහ. ඔවුන්ගේ ඉන්දියාවේ අගනගරය වූයේ පුලිකට් නගරයයි. ඔවුන්ට අවශ්‍ය මිනිස් ශ්‍රමය සපයා ගන්නා ලද්දේ ඉන්දියානු ජනපද වලිනි.සෙනරත් රජු ඔහුගේ රාජධානිය කොටස් කර තමාගේම පුතා වූ රාජසිංහට කඳුකරයට ඉහළ පෙදෙස් ප්‍රදේශ පහක්ද (වර්තමාන නුවර දිස්ත්‍රික්කය) රජු යන නාමයද ප්‍රධානය කළේය. දෝනකතිරිනාගේ අනිත් පුතුන් වූ කුමාරසිංහ හා විජයපාල දෙදෙනා පිළිවෙලින් ඌව සහ මාතලේ පළාත් ලබා ගත්හ. රාජසිංහ විසින් සෙනරත් මිය යාමට පළමුව කුමාරසිංහට වස දී මරා දමනු ලැබුවේය. සෙනරත් රජු 1635 දී මිය ගියේය. බාලම කුමරු දෙවැනි රාජසිංහ (1635-1687) රජු බවට පත් විය. 1634 ගිවිසුම ඉතා තදින් ක්‍රියාත්මක නොවුණි. නව රජය ඉතා ඉක්මණින් ලන්දේසීන් කැඳවූයේ කොට්ටියාර් නැතහොත් මඩකලපු කොටුවක් පවරා දෙන බව පොරොන්දු වෙමිනි. ඔවුන්ගේ නාව
ික වියදම් ගෙවන බවටද පොරොන්දු විය. ඒ වන විටත් ලංකාවේ කුරුඳු වෙළඳාම ගැන ඇස් ගසා ගෙන සිටි බතාවියාවේ නැගෙනහිර ඉන්දියා සමාගම් බලධාරීන් මෙම අවස්ථාව ප්‍රයෝජනයට ගෙන ගෝව නගර‍යේ ආරක්ෂාව සඳහා යමින් සිටි අද්මිරාල් ඇඩම් වෙසටර්වොල්ඩ් හට ආපසු එන ගමනේදී ලංකාව බලා යන ලෙසට උපදෙස් දුන්නේය. මේ අතරවාරයේදීම තවත් දූත පිරිසක් රාජසිංහ රජු හමුවීමට පිටත් කළ අතර ඔවුහු 1637 දී රජු හමුවට පැමිණියහ.  සාකච්ඡා කිපයකින් පසු ඔවුහු සිංහලයන් තිදෙනෙකු සමග ගෝවාවලට පිටින් සිටි වෙස්ටර්වොල්ඩ් හා සම්බන්ධ වීමට ගියහ. එහිදී පෘතුග්‍රීසි හා ලන්දේසි නාවික හමුදා අතර සිදුවූ සටන් ඇසින් දුටුවහ. පෘතුග්‍රීසීහු 1638 ජනවාරි 4 දින පරාජයට පත් වූහ. මෙහිදී අද්මිරාල් තැන විසින් ඔහුට පළමුව උප අණදෙන නිලධාරී කොස්ටර්ට කුඩා හමුදාවක්ද කැටුව යන ලෙස උපදෙස් දුන් අතර ඒ පිරිස අප්‍රේල් 3 දින ත්‍රිකුණාමලයට ගොඩ බැස්සේය.ලන්දේසි අභිභවනයලන්දේසීන් හා සිංහල පාලකයන්ගේ දෙපිටකාට්ටු උපක්‍රමලන්දේසි-පෘතුගීසි යුද්ධය1580 සිට 1640දක්වා පෘතුගාලය (Portugal) පාලනය කලේ ස්පේන්හි හබ්ස්බ'ග් (Habsburg) අධිරාජ්‍යවරු විසිනි. හබ්ස්බ'ග් (Habsburg)  k
ings in the period of personal union of පෘතුගාලය (නිල්) සහ ස්පාංඥය (රතු)  අයත් භූමියෙහිහි සිතියම - (1580-1640)ලන්දේසීන් විසින් පෘතුගීසි බලකොටු අත්පත් කර ගනිති1638 වර්ෂයේ ගිවිසුමෙන් පසු ප්රුතුග්රීසීන් මෙරටින් නෙරපා හැරීමට තවත් වසර 20ක් ගත විය.ඒ කාලයේ ප්රුතුග්රීසීන් සතුව තිබූ ත්රීකුණාමලය, මීගමුව, ගාල්ල,කළුතර,කොළඹ,මන්නාරම,යාපනය වගේ බලකොටු තමා සතු කර ගැනීමට ලන්දේසින් සමත් විය. ඒ උඩරට රජුගේ ද සහය ඇතිවය.මහනුවරදී විශ්වාසය කඩ කිරීමලන්දේසීන් සහ පෘතුගීසීන්පෘතුගීසි පාලනය හැම විටම සීමා වී තිබුණේ මුහුදු බඩ පළාත්වලට වූ අතර ඔවුන්ගේ ආගමට හරවා ගත් බොහෝ මිනිසුන් ධීවරයෝ වූහ. ඔවුන්ගේ බලයේ කොඳු නාරටිය වූයේ එම ජනතාවයි. ඉතිරි ලංකාව බෞද්ධ-හින්දු ආගම පිළිපැද්දහ.තම පාලන ප්‍රදේශ පුළුල් කර ගැනීමට අවශ්‍යව සිටි පෘතුගීසින්ගෙන් පළිගැනීම සඳහා සිංහල රජු විසින් ලන්දේසීන් ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ලදී. ලන්දේසීන්ගේ පැමිණීම පෘතුගීසීන්ට සතුරන් දෙදෙනෙකු සමග ගණු දෙණු කිරීමක් වූයේය. අවසානයේ ලන්දේසීන් සමග ගිවිසුමකට බැඳීමට පෘතුගීසීන්ට බල කෙ‍රිණි. එහි අර්ථය වූයේ විවෘත ආර්ථිකයට එළඹීමයි. අවසානයේ පෘතුගීසී
හු ලංකාව අත හැරදා ගියහ. පෘතුගාලය සමග යුද්ධ කිරීම ඔවුන්ගේ පාලකයා වූ ස්පාඤ්ඤයේ රජුට එරෙහිව කරන යුද්ධයක් විය. එක් වතාවකදී පෘතුගාලය ස්පාඤ්ඤයෙන් නිදහස ලබාගත් අවස්ථාවේදී නෙදර්ලන්තය විසින්පෘතුගාලය සමග සාමයක් ඇති කර ගත්තේය. ඉන් පසු ගෝවේදී අත්සන් කරන ලද ගිවිසුමක් මගින් ලංකාවේ අත්පත් කර ගත් ප්‍රදේශ සමගි ලීලාවෙන් බෙදූහ. සෙමෙන් සෙමෙන් ලන්දේසීහූ ලංකාවේ සහ ඉන්දුනීසියාවේ මුහුදු බඩ පෙදෙස් සහ පිටත පෙදෙස්වල පාලකයෝ බවට පත්වූ අතර පෘතුගීසීන්ට ඉතිරි වූයේ ලන්දේසීන් හා ඉංග්‍රීසීන් සමග සසඳන කළ කුඩා පෙදෙස්  විය. ලංකාවේ ලන්දේසි පාලනයේ පටලැවිලිලන්දේසීහු ඔවුන්ගේ ප්‍රදේශ පාලනය කිරීම හා පුළුල් කිරීම ඇරඹූහ. මෙකල වන විට,  මහනුවර රජු යුද්ධ කටයුතු සඳහා උදවු ලබා ගැනීමට වෙනත් බලවත් පාර්ශවයක් සොයමින් සිටියේය. මේ සඳහා ඔවුන් ප්‍රවේශ වූයේ ප්‍රංශය වෙතටය. අවසානයේදී නැපෝලියානු යුද්ධ කාලයේදී රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික අයුරින් ලන්දේසි පාපන ප්‍රදේශ අත්පත් කර ගත් ඉංග්‍රීසින් විසින් ලන්දේසීන් ප්‍රතිස්ථාපනය කෙරිනි. ස්වදේශීන් පාලනය කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් ලෙසින් ලන්දේසීන් විසින් මැලේ සොල්දාදුවන්  සහ පොලිස් නිලධාරීන් කීප දෙනෙක්  ලංකාවේ
පදිංචි කරවූහ.ලන්දේසින් ජනරජවාදීන් වූ අතර  ලෙස ජනරජ හෙවත් සමූහාණ්ඩු පිළිබඳ අදහස් ලංකාවට රැගෙන ආහ. [1][2][unreliable source?]ලන්දේසි ජනතාව අතර වඩාත් ජනප්‍රිය වූයේ ඔරෙන්ජ් හි කුමරුගේ පාලනයට වඩා බතාවියානු පාලනය විය. 1799 දී සිදු වූ බ්‍රිතාන්‍ය-රුසියන් ආක්‍රමණයේදී මෙය විද්‍යාමාන විය. ප්‍රංශ ගැති රාජ්‍යයක් ලෙසට බතාවියන් සමූහාණ්ඩුව, බ්‍රිතාන්‍යයට එරෙහිව යුද්ධයේදී  ප්‍රංශයේ මිත්‍ර පාක්ෂිකයෙකු විය. 1797 දී සිදු වූ කැම්පර්ඩවුන් සටනේදී ලන්දේසි නාවික බලඇණියක් පරාජයට පත් වීමත් සමගම බොහෝ ලන්දේසි යටත් විජිත අධිරාජ්‍යය ඔවුනට අහිමි වීමට මෙය හේතු පාදක විය. ලන්දේසීන්ගේ වෙළඳාම කඩා වැටීම ආර්ථික අර්බුද කීපයකට හේතු විය. ලන්දේසීන්ගේ ධනය පෙර තිබූ මට්ටමට ගෙන ආ හැකි වූයේ 19 සියවසේ දෙවැනි භාගය තරමේදීය.දායාදයලංකාවෙහි ලන්දේසි විසිරිතයන්ගේ අනාගතයමූලික ලිපිය: බර්ගර් ජනතාවමේවාද බලන්නයාපනය රාජධානියයාපනය නාග ගෝත්‍රිකයන්චන්ද්‍රභානුආර්ය චක්‍රවර්තිපෘතුගීසි ලංකාවබ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවයටත්විජිත වාදයආශ්‍රිත↑  ඩච් ඉන් සිලෝන්, http://www.iaf.nl/Users/janpoel/anthonisz/dutch
_title.html, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2009-10-17 ↑  ඩච් සිලෝන්, http://www.iaf.nl/Users/janpoel/dic/dic_index.html, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2009-10-17 vteශ්‍රී ලංකාව මාතෘකාදළ විශ්ලේෂණයසංක්ෂිප්තයසුචියග්‍රන්ථාවලියකාලරේඛාවවර්ෂ2016ඉතිහාසයයුගප්‍රාග්ඉතිහාසයමුල්කාලීන රාජධානි යුගයඅනුරාධපුර යුගයපොළොන්නරු යුගයසංක්‍රාන්ති යුගයදහසයවන සියවසේ අර්බුදයමහනුවර යුගයබ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ඉතිහාසයශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය (1948–වර්තමානය)වැදත් කාලපරිච්ඡේදමහාවංසයවිජයතම්බපණ්ණිඋපතිස්ස නුවරඅනුරාධපුරපොළොන්නරුවයාපනයදඹදෙණියගම්පොළකෝට්ටේසීතාවකමහනුවරපෘතුගීසී ලංකාවලන්දේසි ලංකාවබ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවමහනුවර යුද්ධඌව කැරැල්ලමාතලේ කැරැල්ලනිදහස් ව්‍යාපාරයලංකා විජිතයසිවිල් යුද්ධයමාතෘකාවංශකථාපුරාතන අගනුවරවල්රජවරුජන විකාශනඅර්ථිකඅධ්‍යාපනයයුධරජයනීතියආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලයවිධායකයජනාධිපතිවිධායක කාර්යාලයකැබිනට් මණ්ඩලය / අමාත්‍යාංශපරිපාලන සේවාවජාතික ආරක්ෂක මණ්ඩලයනීතිය බලායනයඅධිකරණයශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයඅභියාචනාධිකරණයමහාධිකරණදිස්ත්‍රික් අධිකරණමහේස්ත්‍රාත් අධිකරණප්‍රාථමික අධිකරණකම්කරු උසාව
ියව්‍යවස්ථාදායකයපාර්ලිමේන්තුවඅග්‍රාමාත්‍යකාර්යාලයකථානායකනියෝජ්‍ය කථානායක සහ කමිටු සභාපතිනියෝජ්‍ය කමිටු සභාපතිසභා නායකවිපක්ෂ නායකChief Government WhipChief Opposition Whipලේකම්-ජනරාල්15වන පාර්ලිමේන්තුවසාමාජිකයින්ජාතික ආරක්ෂාවආරක්ෂක හමුදාගුවන් හමුදාවයුද්ධ හමුදාවනාවික හමුදාවවෙරළාරක්ෂක සේවයබුද්ධි අංශරාජ්‍ය බුද්ධිමය සේවාවහමුදා බුද්ධි අංශ අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලයඅපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවශ්‍රී ලංකා පොලිස් සේවයදේශපාලනමැතිවරණ කොට්ඨාසමැතිවරණවිදේශ සබඳතාපක්ෂශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයඑක්සත් ජාතික පක්ෂයඅපවාදපළාත් රජයප්‍රාදේශීය රජයභූගෝල විද්‍යාවපරිපාලන කොට්ඨාසපළාත්දිස්ත්‍රික්කප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසනගර සභාපුරවරමහානගර ඡන්ද කොට්ඨාසග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාසනගරපාරිසරික කලාපපරිසරයඅත්‍යන්ත ලක්ෂ්‍යදූපත්කඳුපිදුරුතලාගලමධ්‍ය කඳුකරයහන්තාන කඳුකර කලාපයනකල්ස් කඳුකර ප්‍රදේශයජාතික උද්‍යානආරක්ෂිත ප්‍රදේශගංගාමහවැලිමල්වතුකැලණිකලුගිංදියඇළිවනජීවීන්ආර්ථිකයකෘෂිකර්මාන්තයබැංකුකරණයමහ බැංකුවසන්නිවේදනයසමාගම්බලශක්තියතොරතුරු තාක්ෂණයරාජ්‍ය ණයපර්යේෂණරුපියලකොටස් වෙළඳප
ොලබදු ක්‍රමයවෙළඳාමප්‍රවාහනයවිරැකියාවකර්මාන්තබීරකුරුඳුපොල්කෝපිමැණික්සහල්රබර්සීනිතේසංචාරක කර්මාන්තයසමාජයමාතෘකාඋපතජන විකාශනයඅධ්‍යාපනයසෞඛ්‍යයභාෂාසිංහලදෙමළමාධ්‍යජනයාමහජන නිවාඩු දිනආගමසමාජ පන්තික්‍රීඩාසංස්කෘතියවාස්තු විද්‍යාවකලාසිනමාවසූපවේදයනර්තනයවිලාසිතාධජයජනශ්‍රැතියසාහිත්‍යයසංගීතයජාතික සංකේතදර්ශනයගුවන් විදුලියරූපවාහිනියවේදිකා නාට්‍යලෝක උරුම අඩවිවාද විෂයයන්මරණ දඬුවමඅපරාධලිංග අසමානතාවමානව අයිතිවාසිකම්සංක්‍රමණයනීතිවිරෝධී සංක්‍රමණයඅන්තර්ජාතික ශ්‍රේණිගත කිරීම්LGBT ඉතිහාසයLGBT අයිතීන්දරිද්‍රභාවයත්‍රස්තවාදය ග්‍රන්ථය ප්‍රවර්ගය ද්වාරය විකිව්‍යාපෘතියvteඅධිරාජ්‍යපුරාතනඅක්කාදියානුඊජිප්තුඇසිරියානුබැබිලෝනියානුකාර්තේජීනියානුචීනක්වින්හන්ජින්උතුරු වෙයිහෙලනිස්තිකහිටයිට්ඉන්දියානුනන්දමෞර්යසාතවාහනශුංගගුප්තහර්ෂපර්සියානුමීඩියානුඇකිමේනීයපාර්තියානුසැසේනියානුකුෂාණමැසිඩෝනියානුසෙලියුකිඩ්මොංගෝලෂියැන්බෙයිෂියොංනුරෝමබටහිරනැගෙනහිරටියෝටිහුවාකන්පශ්චාත්-සම්භාව්‍යඅරාබිරෂීදුන්උමයියාද්අබ්බාසිද්ෆාතිමිද්කෝර්ඩෝබාඇරගනීයඇන්ගෙව
ින්ඇස්ටෙක්බෙනින්බොර්නුබෲනෙයානුබල්ගේරියානුපළමුදෙවනබයිසැන්ටයින්නිකේයාට්‍රෙබිසොන්ඩ්කැරොලින්ජියන්චීනසුයිටෑංසොංයුවාන්ඉතියෝපියානුසැග්වේසොලමනිකජෝර්ජියානුහූනිකඉන්කාඉන්දියානුචෝළගුර්ජර-ප්‍රතිහාරපාලනැගෙනහිර ගංග රාජවංශයදිල්ලිවිජයනගරපර්සියානුතාහිරිද්සමානිද්බුයිද්සලාරිද්සියාරිද්කනෙම්ඛමේර්ලතින්මජාපහිත්මලක්කානුමාලිමොංගෝලයුවාන්ස්වර්ණමය රංචුවචගතායි ඛානේටයඉල්ඛානේටයමොරොක්කෝඉඩ්රිසිද්අල්මොරාවිද්අල්මොහාද්මරිනිද්උතුරු මුහුදඔයෝරෝමානුසර්බියානුසෝමාලිසොංඝායිඅජුරාන්ඉෆටියානුඅඩාලියානුමොගඩිෂානුවර්සංගලිශ්‍රීවිජයටිබෙට්ටොන්ඩෝතුර්කො-පර්සියානුඝස්නවිද්‍මහා සෙල්ජුක්ඛ්වාරෙස්මියානුටිමූරීයවියට්නාමලයිට්‍රාන්ලේවගඩෞනූතනඅශාන්තිඔස්ට්‍රියානුඔස්ට්‍රො-හංගේරියානුබ්‍රසීලියානුමධ්‍ය අප්‍රිකානුචීනමිංචිංචීනයමැන්චුකුවෝඉතියෝපියානුප්‍රංශපළමුදෙවනජර්මන්දෙවන ජර්මන් රාජ්‍යයතෙවන ජර්මන් රාජ්‍යයහයිටියානුපළමුදෙවනඉන්දියාවමරාඨසික්මූඝල්බ්‍රිතාන්‍ය රාජ්පර්සියානුසෆාවිද්අෆ්ෂාරිද්සාන්ද්කජාර්පහ්ලවිජපන්ජොහෝර්කොරියානුමෙක්සිකානුපළමුදෙවනමොරොක්කානුසාද
ිඅලාඔයිට්රුසියානුසෝමාලිගෝබෲන්මජීර්තීන්හොබ්යෝදර්විෂ්ස්වීඩන්ටොංගානුතුර්කිඔටෝමාන්කරමාන්රාමසාන්වියට්නාමටායි සොන්න්ගුයෙන්වියට්නාමයටත් විජිත සමයඇමරිකානුබෙල්ජියානුබ්‍රිතාන්‍යඉංග්‍රීසිඩෙන්මාර්කලන්දේසිප්‍රංශජර්මානුඉතාලිජපන්නෝර්වීජියානුපෘතුගීසිස්පාඤ්ඤස්වීඩන්ලැයිස්තුඅධිරාජ්‍යවිශාලතමපුරාතන මහා බලවතුන්මධ්‍යතන මහා බලවතුන්නූතන මහා බලවතුන්vteලන්දේසි යටත්විජිත අධිරාජ්‍යයColonies and trading posts of the Dutch East India Company (1602–1798)Governorate GeneralBataviaGovernoratesAmbonBanda IslandsCape ColonyCelebesCeylonCoromandelFormosaMalaccaMoluccasNortheast coast of JavaDirectoratesBengalPersiaSuratteCommandmentsBantamMalabarWest coast of SumatraResidenciesBantamBanjarmasinBataviaCheribonMalangPalembangPreangerPontianakOpperhoofd settlementsMyanmarCantonDejimaMauritiusSiamTimorTonkinVietnam (1637–1643)Colonies and trading posts of the Dutch West India Company (1621–1792)Colonies in the AmericasBerbice 1BrazilCayenneCura
çao and DependenciesDemeraraEssequiboNew NetherlandPomeroonSint Eustatius and DependenciesSurinam 2TobagoVirgin IslandsTrading posts in AfricaArguinGold CoastLoango-AngolaSenegambiaSlave Coast1 Governed by the Society of Berbice2 Governed by the Society of SurinameSettlements of the Noordsche Compagnie (1614–1642)SettlementsJan MayenSmeerenburgColonies of the Kingdom of the Netherlands (1815–1975)Until 1825BengalCoromandelMalaccaSuratteUntil 1853DejimaUntil 1872Gold CoastUntil 1949Dutch East IndiesUntil 1954Curaçao and Dependencies 3Surinam 3Until 1962New Guinea3 මෙම ලිපිය බොහෝ පෘෂ්ඨවංශින් වෙත ඇති ව්‍යුහය පිලිබඳ වේ.  මානවයන්ගේ දත් සඳහා, මානව දත බලන්න.  අනෙකුත් භාවිතා සඳහා, දත් (බහුරුත්හරණය) බලන්න.උගේ දත් පෙන්වන චිම්පන්සියෙක්දත් (ඒක වචනය දත) යනු  බොහෝ පාෂ්ඨවංශීන්ගේ හනු (හෝ මුඛයන්හී) දක්නට ලැබෙන කුඩා, චූර්ණීකෘත, සුදුපැහැති ව්‍යුහයන් වන අතර මූලික කාර්යය ලෙස ආහාර කැබලි කර ගැනීමට භාවිතා වෙයි.වෛද්‍ය මානවවිද්‍යාව, සමාජ හා සංස්කෘතික මානවවිද්‍යා