LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ලයක් විඩාවකින් තොරව වැඩ කිරීමේ හැකියාව පරිගණකය සතුය. එය කිසි විටෙකත් විඩාවෙන් යුක්තව අඩ පණ නොවේ.     මතකය'පරිගණකය තුළ යම් පරිශීලකයකු තැන්පත් කරන සෑම දත්තයක්ම අප ට ඕනෑම කාලයක් තැන්පත් කරතැබිය හැක. එය තීරණයවන්නේ එහි දෘඩ තැටියෙහි ධාරිතාවය මතය.     පරිගණකයේ බුද්ධිමය හැකියාවපරිගණකය සතුව ඇත්තේ කෘතීම බුද්ධියකි. එය කිසිවිටෙකත් තනිව තීරණය කරමින් කටයුතු සිදු කරනු නොලබයි. (විද්‍යා ප්‍රබන්ධයන්හි එවන් ස්වයං තීරණය කිරීමේ හැකියාවන් ඇති බුද්ධිමය පරිගණක පිළිබඳව කතා කළත් තවමත් එම සංකල්පය ඇත්තේ පරික්‍ෂණ මට්මේය. එය කාර්යකෂමව, නිවැරදිව ක්‍රියාත්මක වන්නේ පරිශීලකයා විසින් ලබාදෙන තොරතුරු වල නිවැරදි තාව මතය.    'බහුකාර්ය බව'විවිධ වූ කාර්යන් සඳහා පරිගණකය භාවිතා කළ හැකි වීම එහි ඇති විශේෂ ලක්ෂණයකි.ප්‍රතිජීවකDrug classස්ටැෆිලොකොකස් ඕරියස් බැක්ටීරියාව මත ප්‍රතිජීවක ක්‍රියා කරණ ආකාරය පරික්ෂා කිරීමක්.In Wikidataප්‍රතිජීවක එසේත් නැත්නම් ප්‍රතිබැක්ටීරියක් යනු, බැක්ටීරියා වැඩීම ප්‍රතිෂේධ කරන හෝ  බැක්ටීරියා මරා දමන හෝ කාරකයකි.[1]මෙම පදය බොහෝ විට,  ප්‍රතිජීවක(ය) යන පදය හා සමගින්, තුල්‍යාර්ථ ලෙසින් භාවිත
ා වෙයි. වර්තමානයේ, කෙසේවෙතත්, විවිධ බෝවෙන රෝග සඳහා හේතුවන කාරක පිළිබඳ වැඩි දැනුම සමග, ප්‍රතිජීවක(ය) යන්නෙන් අදහස් වන්නේ,  ප්‍රති-දිලීර සහ අනෙකුත් සංයෝගද අඩංගු, පුළුල් ප්‍රතික්ෂුද්‍රජීවි සංයෝග පරාසයක්ය.සමස්ත විග්‍රහයක්ෂිරපායීන්ට එරෙහිව විශාල වශයෙන් විෂ සහගතවන ස්ට්‍රිචිනීන් හා ආසනික් වැනි රසායනික සංයෝග ප්‍රතිජීවක නාශක සොයාගැනීමට ප්‍රථම භාවිතා කරන ලදී. කෙසේ නමුත් පසුකාලීනව සොයා ගන්නා ලද ප්‍රතිජීවක ඖෂධ මගින් රෝගියා සදහා ඉතා කුඩා හෝ ඇතැම් අවස්ථාවලදී අහිතර කර ප්‍රතිවිපාක කිසිසේත් ලබානොදෙන අතර ඉලක්ක ස්ථානය වෙත ඉතා ඉහළ කාර්යක්ෂමතාවකින් ක්‍රියාකර ප්‍රතිඵල ලබාදේ. බොහොමයක් බැක්ටිරීයාවන්ට එරෙහි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ මගින්  වෛරස , දිලීර හෝ වෙනත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට එරෙහිව ක්‍රියාකාරිත්වයක් නොපෙන්වයි. බැක්ටීරියාවන්ට එරෙහි ප්‍රතිජීව ඖෂධ ඒවා ඉලක්ක කරන කෘත්‍ය අනුව වර්ගී කරණයකට ලක්කරනු ලබයි. වඩාත් පටු ක්ෂේත්‍රයකට විහිදී පවතින ප්‍රතිජීවක ඖෂධ (Narrow – spectrum) ග්‍රෑම් වර්ණකය මගින් වර්ණ ගැන්වෙන හෝ වර්ණ නොගැන්වෙන යන එක්තරා බැක්ටිරීයා කාණ්ඩයක් පමණක් ඉලක්ක කර ගනිමින් ක්‍රියාකාරී වේ. මේ අතර වඩාත් පුළුල්
ක්‍ෂේත්‍රයකට විහිදී පවතින ප්‍රතිජීවක ඖෂධ (Broad – spectrum) මගින් වඩාත් පුළුල් ක්ෂේත්‍රයක බැක්ටීරියාවන්ට එරෙහිව ක්‍රියා කළ හැකිය. එක් එක් ප්‍රතිජීවක ‍ඖෂධයක පරිසරය අදාල ආසාදනය පිහිටි ස්ථානය, ආසාදනය සිදුවූ ස්ථානයට ප්‍රතිජීවක ඖෂධයට ලගා වීමේ හැකියාව සහ අදාල ක්ෂුද්‍ර ජීවියාට ප්‍රතිජීවක ඖෂධය අක්‍රීය කිරීමට හෝ එරෙහිව ක්‍රියා කිරීමට ඇති හැකියාව අනුව නිර්ණය වේ. ඇතැම් බැක්ටීරියාවන්ට එරෙහි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ මගින් බැක්ටීරියාවන් මරණයට පත් කරන අතර වෙනත් ප්‍රතිජීවක මගින් බැක්ටිරියාවල ගුණනය වීම වළක්වනු ලබයි. මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ලබාගැනීම ඉතා පහසු වන අතර ඒවා රෝගය වඩාත් උත්සන්න වනාවූ අවස්ථාවන්හිදී ලබාදෙයි. වඩාත් පුළුල්ව සිරුර පුරාම විහිදී පවතින බැරෑරුම් ආසාදනයක් සදහා පුතිජීවක ඖෂධ ශිරා ගත කරනු ල‍ැබේ. ඇතැම් අවස්ථාවල දී ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ඇස්වලට යොදන  බින්දු හෝ ආලේපණයක් ලෙසට භාවිතා කෙරේ. පසුගිය වසර කිහිපය තුළ සායනික භාවිතය සදහා අළුත් වර්ගවල ප්‍රතිජීවක ඖෂධ 3 ක් සොයා ගෙන ඇත. මෙමගින්  පසුගිය වසර 40 ක කාලසීමාවක් තුළ අළුත් ප්‍රතිජීවක ඖෂධයක් සොයා නොගැනීමන් ඇතිවූ  හිස්තැන පිරවුණි. මෙලෙස සොයා ගන්නා ලද න
ව ප්‍රතිජීවක ඖෂධ පහත සදහන් පරිදි කාණ්ඩ තුනකට බෙදා දැක්වේ. චක්‍රීය ලිපෝපෙප්ටයිඩ (ඩැප්ටොමයිසීන්)ග්ලිසිල්සයික්ලීන් (ටිග් සයික්ලීන්) සහඔක්සසෝලිඩිනෝන් (ලිනෙසොලීඩ්) ය.ටිග් සයික්ලීන් යනු වඩාත් පුළුල් ක්ෂේත්‍රයකට ක්‍රියාකාරීවන ප්‍රතිජීවකයක් වන අතර අනෙක් වර්ග දෙක ග්‍රෑම් ධන බැක්ටීරීයාවන් මගින් සිදුවන ආසාදන සදහා පමණක් එරෙහිව ක්‍රියාකරයි. මෙලෙස නව ප්‍රතිජීවක ඖෂධ වර්ගවල සොයා ගැනීම අවශ්‍ය වනුයේ ප්‍රතිජීවක සදහා බැක්ටීරියාවන් ඇති කරගෙන ඇති ප්‍රතිරෝධීතාවයට එරෙහිව ක්‍රියාකිරීම සදහාය.ඉතිහාසයපෙනිසිලීන්20 වන ශතවර්ෂය වන තෙක් බැක්ටීරියාවන් මගින් මානවයන් හට ඇති කරන රෝග (ක්ෂය රෝගය, මහාමාරිය හෝ ලාදුරු)  සදහා ක්‍රියාකාරීවන ප්‍රතිජීවක ද්‍රව්‍යයන් හදුනාගැනීමට හෝ නිෂ්පාදනය කිරීමට හැකියාව නොතිබුණද මීට වසර 2500 කට ඉහත පුරාතන චීන ජාතිකයන් විසින් ප්‍රතිජීවක ඖෂධ වර්ග භාවිතා කළ බවට සාක්ෂි පවතී. පුරාතන ඊජිප්තු ජාතිකයන් සහ ග්‍රීක ජාතිකයන් විසූ සංස්කෘතීන් තුළ දීලීර වර්ග සහ ශාක වර්ග නොයෙකුත් ආසාදනයන් සදහා ප්‍රතිකාර කිරීම පිණිස භාවිතා කළ බවට තොරතුරු ඇත. මෙමගින් ඉහතින් සදහන් කරන ලද ද්‍රව්‍යවලින් ප්‍රතිජීවක
ඖෂධ නිෂ්පාදනය කිරීමේ ප්‍රතිවිකතාව (Antibiosis) නම් සංසිද්ධිය බිහිවුණි. ප්‍රතිවිකතාවය මුල්වරට විස්තර කරන ලද්දේ 1877 දී ලුවීපාස්චර් සහ රොබට් කොක් විසින් වාතය මගින් ව්‍යාප්ත වන බැසිලස බැක්ටීරියාවක් මගින් බැසිලස් ඇන්ත්‍රසිස් හි වර්ධනය නැවැත්විය හැකි බවට සිදු කළ නිරීක්ෂණයකින් පසුවය. පෙනිසීලියම් විශේෂ වන ඇති ප්‍රතිජීවක ගුණාංග පිළිබදව මුල්ම වරට විස්තර කරනු ලැබුවේ 1897 දී ප්‍රංශයේ විසූ අර්නස්ට් දුෂේන් විසින් කෙසේ නමුත් ඔහු විසින් සිදුකරන ද ක්‍රියාකාරකම් ඇලෙක්සැන්ඩර් ෆ්ලෙමින් විසින් පෙනිසිලීන් නම් ප්‍රතිජීවකය සොයා ගන්නා තෙක්  විද්‍යාත්මක ප්‍රජාවගේ අවධානයට එතරම් ලක්නොවුණි. ප්‍රතිජීවක ඖෂධ මගින් සිදු කරන චිකිත්සාව සදහා නූතන පර්යේෂණ ජර්මනිය තුළ ආරම්භ කෙරුණේ 1909 දී පෝල් අර්ලිච් විසින් සල්වාසන් නම් පටු ක්ෂේත්‍රයක ක්‍රියාකාරීවන ප්‍රතිජීවක ඖෂධය සොයා ගැනීමත් සමගය. මෙමගින් එවකට පුළුල්ව ව්‍යාප්තව තිබූ සෞඛ්‍ය ගැටළුවක් වූ උප දංශය රෝගය සදහා කාර්යක්ෂමව ප්‍රතිකාර කෙරුණි. මෙම ඖෂධය එකල වෙනත් ස්පයිරොකීටාවන් මගින් ඇති කරන රෝග සදහා ලබදායි ලෙස භාවිතා කෙරුණද නූතන වෛද්‍ය විද්‍යාව තුළ එය තව දුරටත් භාවිතා නොවේ. 1928
දී ඇලෙක්සැන්ඩර් ෆ්ලෙමින් විසින් පෙනිසිලීන් නම් ඖෂධය සොයාගැනීමත් සමගම බ්‍රිතාන්‍ය තුළ තව දුරටත් ප්‍රතිජීවක ඖෂධ නිෂ්පාදනය කෙරුණි. මෙයින් වසර 10 කටත් වඩා වැඩි කාලයකින් පසුව අර්නස්ට් චේන් සහ හොවාඩ් ෆ්ලෝරි විසින් ඇලෙක්සැන්ඩර් විසින් සිදු කරන ලද ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි උනන්දුවක් දක්වන ලද අතර ඔවුන් විසින් පෙනිසිලීන්වල වඩාත් පිරිසිදු කරන ලද නිෂ්පාදනයක් සොයා ගත්හ. මොවුන් තිදෙනා 1945 දී වෛද්‍ය විද්‍යාව සදහා වූ නොබෙල් ත්‍යාගය හිමිකරගත්හ. 1939 දී රෙනේ ඩූ බෝස් විසින් ග්‍රැමිසිඩීන් නම් ප්‍රතිජීවකය සොයාගත් අතර එය මුල්වරට වාණිජ වශයෙන් නිෂ්පාදනය කරන ලද ප්‍රතිජීවකයවන අතර දෙවන ලෝක යුධ සමයේදී තුවාල කරුවන්ගේ භාවිතය සදහා ඉතා ඉහළ ඵලදායීතාවයකින් යුතුව භාවිතා කරන ලදී. හෝවාඩ්ගේ පෙනිසිලීන් හා සම්බන්ධව සිදුකරන ලද පර්යේෂණවලට නව ජීවයක් ලබාදීම වෙනුවෙන් ඔහු ඩුබෝස් හට සිය කෘතඥතාවය පිරිනමන ලදී. ප්‍රතිජීවක ඖෂධ යන යෙදුම මුල් අවස්ථාවලදී යොදා ගනු ලැබුයේ දිලීර හෝ වෙනත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගෙන් නිස්සාරණය කර ගනු ලැබූ ද්‍රව්‍ය හැදින්වීමටය. නමුත් පසුකාලීනව කෘතිමව හෝ අර්ධ වශයෙන්  කෘතිමව නිෂ්පාදනය කරනු ලැබූ ප්‍රතිජීවක ගුණයක් සහිත ඖෂද සද
හා ද එලෙස හදුන්වන ලදී. ප්‍රතිජීවක ඖෂධ මගින් බොහොමයක් රෝග සුව කිරීම සදහා උපකාර කළ හැකිය.අහිතරකර ඵලවිපාකභාවිතා කරන ප්‍රතිජීවක ඖෂධය සහ ඉලක්ක කරන ක්ෂුද්‍ර ජීවි විශේෂය අනුව ප්‍රතිජීවක ඖෂධවල අහිතකර ඵලවිපාක විවිධ වේ. මේවා උණ, ඔක්කාරය යන රෝග ලක්ෂණවල සිට වඩාත් බැරෑරුම් ආසාත්මිකතාවයන් දක්වා විවිධ විය හැකිය.  වඩාත් බහුලවම ඇතිවන අහිතකර ඵල විපාකය වනුයේ පාචනයයි. මෙය නිර්වායු බැක්ටීරියාවක්වන ක්ලොස්ට්රිඩියම් ඩෙෆිසිලේ නම් බැක්ටීරියාව මගින් ඇති කරන අතර අන්ත්‍රයෙහි සාමාන්‍ය බැක්ටීරියා ගහණයෙහි තුල්‍යතාවය වෙනස් කරන ප්‍රතිජීවක ඖෂධ මගින් එසේ සිදුවේ. මෙලෙස ව්‍යාධිජනක බැක්ටිරීයාවන්ගේ වර්ධනය වීමක් වැළැක්වීම සදහා ප්‍රතිජීවක ඖෂධ භාවිතා කරන අවස්ථාවන්හිදී ප්‍රෝබයොටික් නම් ඖෂධ භාවිතා කිරීම සිදු කරනු ලබයි. මෙලෙස ප්‍රතිජීවක ඖෂධ භාවිතා කිරීමේදී යෝනිමාර්ගයෙහි සාමාන්‍ය වශයෙන් ජීවත් වන බැක්ටිරීයාවන් විනාශයට පත්කරන අතර එවිට එම ප්‍රදේශවල කැන්ඩිඩා නම් යීස්ට් වර්ගය වර්ධනය වීමෙන් ආසාදනයට ලක්විය හැකිය. වෙනත් අහිතකර ඵලවිපාකයන් වනුයේ ප්‍රතිජීවක ඖෂධ වෙනත් ඖෂධ වර්ග සමග අන්තර් ක්‍රියා දැක්වීමයි. උදා - ක්විනලෝන් නම් ප්‍ර
තිජීවක වර්ග කෝටිකෝ ස්ටිරෝයිඩ ඖෂධ සමග එකට භාවිතා කරන අවස්ථාවන්හිදී එම රෝගීන්ගේ ඛණ්ඩරාවලට හානිවීමේ අවධානම ඉහළ යයි. මේ හා සමානවම ඇති තවත් කල්පිතයක් වනුයේ ඇතැම් ප්‍රතිජීවක මගින් උපත් පාලන පෙතිවල කාර්යක්ෂමතාවය කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කරන බවයි. කෙසේ වුවද බොහොමයක් අධ්‍යයන මගින් පෙනී ගොස් ඇත්තේ ප්‍රතිජීවක ඖෂධ මගින් උපත් පාලනය කෙරෙහි කිසිදු බලපෑමක් සිදු නොවන බවයි. කෙසේ නමුත් ප්‍රතිජීවක ඖෂධ භාවිතා කරන අවස්ථාවන්හිදී ඉතා සුළු ප්‍රතිශතයක් වූ කාන්තාවන් ප්‍රමාණයක් උපත් පාලන පෙතිවල කාර්යක්ෂමතාවය අඩු බවට අත්දකිති.මූලාශ්‍ර↑ "Dorlands Medical Dictionary:antibacterial". 2010-11-17 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2010-10-29. {{cite web}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)vteබෝවන රෝග සහ ක්‍ෂුද්‍රජීව විද්‍යාවක්ෂේත්‍ර(ව්‍යාධිජනකයන්)Major diseasesබැක්ටීරියාවේදය (බැක්ටීරියා)කොලරාවඩිප්තීරියාවලාදුරුඋපදංශය (සිෆිලිස්)ක්‍ෂය රෝගයවෛරසවේදය (වෛරස, ප්‍රියෝන)ඒඩ්ස්ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාසරම්පපෝලියෝවසූරියදිලීරවේදය (දිලීර)AspergillosisCandidiasisTineaපර
පෝෂීවේදය (ප්‍රොටෝසෝවා, helminths)ඇමීබික අතීසාරයකොකු පණුමැලේරියාවSchistosomiasisEntomology (බහිෂ්පරපෝෂිතයන්)LiceScabiesවැදගත් පුද්ගලයින්ඇලෙක්සැන්ඩර් ෆ්ලෙමිංඑඩ්වඩ් ජෙනර්Robert Kochලුවී පාස්චර්ඉග්නස් සෙමල්වයිස්අදාළ මාතෘකාප්‍රතිජීවකEradicationමහා වසංගත (Pandemic)සම්ප්‍රේෂණයhorizontalverticalඑන්නත්කරණයZoonosisඅධිකාරී පාලනය: ජාතික පුස්තකාල SpainFrance (data)UkraineGermanyIsraelUnited StatesJapanCzech Republicවින්ඩෝස් ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර්මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්වල අංගයකිගොනුව:Windows Internet Explorer 9.pngවින්ඩෝස් 7 තුල ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර් 9තොරතුරුවර්ගයජාල ගවේෂකඅඩංගුයි සමගවින්ඩෝස් 95 OSR 1 සහ පසුවවින්ඩෝස් NT 4 සහ පසුවආශ්‍රිත සංරචකWindows Filtering Platformවින්ඩෝස් නවීකරණයWinSockසංස්කරණ: 1 · 2 · 3 · 4 · 5 · 6 · 7 · 8 · 9 · 10 ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර් යනු වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය සමග නිතැතින්ම ලැබෙන වෙබ් බ්‍රවුසරයයි. එහි නවතම සංස්කරණය 10.0.7 ය. ඒ සඳහා වින්ඩෝස් 7 මෙහෙයුම් පද්ධතිය අවශය වන අතර වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතියෙහි පැරණි සංස්කරණ වලදී 8.0 සංස්කරණය
දක්වා භාවිතා කළ හැක.vteමයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සංරචකමධ්‍යActive Scripting (WSH · VBScript · JScript) · ගගන · AutoPlay · AutoRun · ClearType · COM (ActiveX · ActiveX Document · COM Structured storage · DCOM · OLE · OLE Automation · Transaction Server) · Desktop Window Manager · DirectX · එක්ස්ප්ලෝරර් · Graphics Device Interface · Imaging Format · ඩොට්නෙට් ෆ්‍රේම්ව'ක්ස් · Search (IFilter · Saved search) · Server Message Block · Shell (විස්තීර්ණ · File associations · Namespace · Special Folders) · ආරම්භක මෙනුව · Previous Versions · Taskbar · Windows USER · Win32 console · XML Paper Specificationකළමනාකරණමෙවලම්බැකප් ඇන්ඩ් රෙස්ටෝ · cmd.exe · Control Panel (Applets) · Device Manager · ඩිස්ක් ක්ලීන්අප් · Disk Defragmenter · ඩ්‍රයිවර් වෙරිෆයර් · Event Viewer · IEAK · IExpress · Management Console · Netsh · Problem Reports and Solutions · Resource Monitor · ‎Sysprep · System Policy Editor · System Configuration · ටාස්ක් මැනේජර් · System File Checker · System Restore · WMI · වින්ඩෝස් ඉන්ස්ටෝ
ලර් · Windows PowerShell · වින්ඩෝස් නවීකරණය · WAIK · WinSAT · Windows Easy Transferවැඩසටහන්ගණකය · කැරක්ට මැප් · Contacts · ඩීවීඩී මේකර් · Fax and Scan · ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර් · Journal · Magnifier · Media Center · මාධ්‍ය වාදකය · Mobile Device Center · Mobility Center · Narrator · නෝට්පෑඩ් · Paint · වින්ඩෝස් ෆොටෝ විවර් · Private Character Editor · Remote Assistance · Windows Desktop Gadgets · Snipping Tool · සවුන්ඩ් රෙකෝඩර් · Speech Recognition · Tablet PC Input Panel · වර්ඩ්පෑඩ්ක්‍රීඩා3D Pinball for Windows: Space Cadet · Chess Titans · FreeCell · Hearts · Hover! · Inkball · Mahjong Titans · Minesweeper · Purble Place · Solitaire · Spider Solitaireකර්නලNtoskrnl.exe · hal.dll · සිස්ටම් ඉඩ්ල් ප්‍රොසෙස් · Registry · DLL · EXE · NTLDR / Boot Manager · Winlogon · Recovery Console · I/O · WinRE · WinPE · Kernel Patch ProtectionසේවාSCM · BITS · Task Scheduler · Wireless Zero Configuration · Shadow Copy · Error Reporting · Multimedia Class Scheduler · CLFSගොනු පද්ධතිNTFS (Hard link · Ju
nction point · Mount Point · Reparse point · Symbolic link · TxF · EFS) · WinFS · FAT (FAT12 · FAT16 · FAT32) · exFAT · CDFS · UDF · DFS · IFSසර්වර්Domains · Active Directory · DNS · Group Policy · Roaming user profiles · Folder redirection · Distributed Transaction Coordinator · MSMQ · Windows Media Services · Rights Management Services · IIS · Terminal Services · WSUS · Windows SharePoint Services · Network Access Protection · PWS · DFS Replication · Remote Differential Compression · Print Services for UNIX · Remote Installation Services · Windows Deployment Services · System Resource Manager · Hyper-Vනිර්මාණ ශිල්පයNT series architecture · Object Manager · Startup process (Vista/7) · I/O request packet · Kernel Transaction Manager · Logical Disk Manager · Security Accounts Manager · Windows File Protection / Windows Resource Protection · Windows library files · LSASS · CSRSS · SMSS · MinWinආරක්ෂණAction Center ·  බිට්ලොකර් ·  ඩිෆෙන්ඩර් ·  Data Execution Prevention ·  Mandatory Inte
grity Control ·  Protected Media Path ·  User Account Control ·  User Interface Privilege Isolation ·  වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්අනුකූලතාcommand.com ·  Interix ·  Unix subsystem (Microsoft POSIX) ·  Virtual DOS machine ·  Windows on Windows ·  Windows XP Mode ·  WoW64උඩරට ද්‍රවිඩ ජනයා අතර කුල ක්‍රමයඉන්දීය සම්භවයක් ඇති ද්‍රවිඩ ජනයා නැතහොත් උඩරට ද්‍රවිඩයින් මෙහි එන ලද්දේ කම්කරුවන් වශයෙනි. මොවුන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දියාවේ පහත් කුල වලට අයත් වූහ. දකුණු ඉන්දීය කුල වර්ග වලින් යුත් අය මෙහි පැමිණියහ.ඔවුන්ගේ කුලය ගොඩ නැගී ඇති පිළිවෙල තමිල් නාඩුවේ ගමක ගැමි ප්‍රතිරූපණය කරයි. ඉහල කුල වල අය යැයි සැළකෙන ඔරවර්, කල්ලාර්, අගමුදලියාර්, සහ වෙල්ලාලර් කුල වල අය ලයින් කාමර වලින් පළමු පේළිය අයිතිකර ගත්හ. ඔවුහු තරමක් උසස් යැයි සම්මත කර්මාන්ත ශාලවේ වැඩ සහ තේ ඇඹරීම වැනි කාර්යයන් කළහ. ඔවුහු සුළු සේවකයින් ලෙසද වැඩ කලහ. ඔවුන් කම්කරු පන්තියට අයත් වුවද , කොන්දොස්තර, ටී මේකර්, කන්කානම්වරු සහ වැඩ පරීක්ෂක වරු ආදීනට වඩා බලගතු වුහ. පහත් කුල වලට අයත් යැයි සැළකුණු කම්කරුවන් ජීවත් වුයේ ප්‍රධාන මධස්ථානයට ඈතිනි ඔවුන‍්ගේ වාසස්ථාන
පහළ ලැයිම් ලෙස හදුන්වන ලදී. මෙම කණ්ඩායමට පල්ලාර්, පරෛයාර්, සක්කිලියාර්වරු යන රෙදි පිරුවට දෙන්නන් වෘත්තියෙන් පහළම මට්ටමේ අයයි. ඉන්දීය ද්‍රවිඩයන් සිංහල ද්‍රවිඩයන් බවට හරවන තෙක් එහිම ජීවත් විය. සිංහල නොවන අය සහ දෙමළ කුලබරතකුල සහ කොළඹ මහට්ටි වශයෙන් තවත් සමාජ කණ්ඩායම් වූහ. ඔවුන් කුලය වැනි වූ - ස්වකීය වර්ණනා සමග පමණක් විවාහ වීමේ පිලිවෙතක් ගෙන ගිය අය වූ අතර ඔවුන් සිංහල හෝ දෙමළ යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. මෙම දෙපාර්ශවයේම අය දකුණු ඉන්දීය සංක්‍රමණිකයින් සමග පැමිණිනු අය වුහ. ඉන්දීය උසස් කුල සම්භවයක් ඇති අයගෙනුත් ඉහළම කුලයේ අය ලෙස සැලකුයේ “මර්වර්” වරුන්ය.කුල ක්‍රමයට එරෙහිව ජනවර්ගයේ වැදගත්කමමෑතක් දක්වා කුලය යන සාධකය ජන වර්ගයට වඩා වැදගත් ලෙස සැලකින. යටත් විජිත නිලධාරීන් විසින් ගොවිගම කුලය “වෙල්ලාල” පරිද්දෙන් පන්තිගත  කරන ලදී. යුරෝපා - ආසියා සම්මිශ්‍රනයෙන් පැවත එන්නවුන්ද (Eurasians) සහ දකුනු ඉන්දීය චට්නිවරුද දකුණේ සිංහල ගොවිගම කුලයට අනුගත වූහ. කුලයන් අතර විවාහය සාමාන්‍ය කරුණක් විය. ඉතා ඉහළ පංතියේ නොහොත් පළමු පන්තියේ “ගොවීනට පවුල්” ලෙස හැදිනු වුනු අය (සුපිරි යටත් විජිතවාදී රජයේ ඉහළ නි
ළයන්) පැවත ආවේ ගොවිගම පිරීමීන්ගෙන් සහ යුරෝපීය කාන්තාවන්ගේ සම්මිශ්‍රණයෙනි. ආගම හා කුලය දෙමළ කුල ක්‍රමයේදී එම කුල ක්‍රම පැවතීමට ආගමික සිරිත් විරිත්ද උත්තේජනයක් සැපයුවේය. වැඩවසම් යුගයේදී පහත් කුල වල අයට පුජ්‍ය ස්ථාන වලට‍ ඇතුලු වීමට අවසර නොලැබිණි. මෙවැනි තහනම් කිරීම් බෞද්ධ සිරිත් විරිත් වල නොතිබුණි. මන්ත්‍ර ගුරුකම් කරන්නවුන් , ලෙඩ රෝග සුවකරන්නන් අනවින කපන්නන්, සුනියම් රුවන්, තොවිල් නටන්නන් අයත් වුයේ බෙරවාදනය කරන “බෙරව” කුලයටයි. ගොවිගම නොවන කුල වල අයට පැවිදි වීම සදහා 19 වන සියවසේදී අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායයන් ආරම්භ කෙරුනි. මෙය සියම් නිකායට එරෙහි වීමකි. සියම් නිකාය ඇරඹි 18 වන සියවසේදී එය ආරම්භ කර දශක කිහිපයක් ඇවෑමෙන් එම නිකාය ගොවිගම කුයේ අයට පමණක් වෙන් කෙරිනි. 1960 වසරේ අග භාගයේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ උතුරු පෙදෙසේ “ කෝවිල් අරගල” කිහිපයක් ඇති විය. මෙහිදි සිදු	 වුයේ පහත් යැයි සම්මත කුල වල අය කුමකටද කෝවිල් වලට ඇතුල් වීමට අයිතියක් තිබේ යයි කියමින් බලෙන් ඒවා තුලට ඇතුළු වීමයි.Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Caste_system_in_Sri_Lanka#Castes_amongst_Hill_Country_Tamilsකාණ්ඩය
→4↓ ආවර්තය4title="ආන්තරික ලෝහ; මූලාවස්ථිත; ඝණ" style="text-align:center; color:Black; background:#ffc0c0; border:සැකිල්ල:මූලද්‍රව්‍ය රාමුව/මූලාවස්ථිත;" |  22  Ti5title="ආන්තරික ලෝහ; මූලාවස්ථිත; ඝණ" style="text-align:center; color:Black; background:#ffc0c0; border:සැකිල්ල:මූලද්‍රව්‍ය රාමුව/මූලාවස්ථිත;" |  40  Zr6title="ආන්තරික ලෝහ; මූලාවස්ථිත; ඝණ" style="text-align:center; color:Black; background:#ffc0c0; border:සැකිල්ල:මූලද්‍රව්‍ය රාමුව/මූලාවස්ථිත;" |  72  Hf7104  Rfවිස්තර පාඨයආන්තරික ලෝහමූලාවස්ථික මූලද්‍රව්‍යසංයෝගාත්මක4වන කාණ්ඩයේ මූල ද්‍රව්‍ය යනු ආවර්තිතා වගුවේ ඇති මූල ද්‍රව්‍ය සමූහයකි. වර්තමාන IUPAC හි නාමකරණයට අනුව ආවර්තිතා වගුවේ 4වන කාණ්ඩය ටයිටේනියම්(Ti), සර්කෝනියම්(Zr), හැfප්නියම්(Hf) සහ රුදර්fපෝඩියම්(Rf) යන මූල ද්‍රව්‍ය වලින් සමන්විත වේ. මෙම කාණ්ඩය ආවර්තිතා වගුවේ d- block හි පිහිටයි. මෙම කාණ්ඩය ඔවුන් විසින් ම පොදු නාමයක් දිනාගෙන නොමැති අතර අන්තරික ලෝහ වල පුළුල් වර්ගීකරණයට අයත් වේ.4වන කාණ්ඩයේ ස්වාභාවයෙන් ම හට ගන්නා මූල ද්‍රව්‍ය තුන වනුයේ
ටයිටේනියම්(Ti), සර්කෝනියම්(Zr) සහ හැfප්නියම්(Hf) ය. මෙම කාණ්ඩයේ පළමු සාමාජිකයන් තිදෙනා වන මොවුන් සමාන ගතිගුණ වලින් යුක්ත වෙයි. මේවා සම්මත තත්ව යටතේ ප්‍රතික්‍රියා නොදක්වන තද ලෝහ වේ. කෙසේ නමුත් සතර වන මූල ද්‍රව්‍යය වන රුදර්fපෝඩියම්(Rf) , පර්යේෂණාගාරයේ දී තනි ස්ථිතියකට ස්ංයෝජනය කරනු ලබන අතර ස්වාභාවික පරිසරයේ එහි කිසිඳු සමස්ථානිකයක් සොයා ගෙන නැත. රුදර්fපෝඩියම්(Rf) හි සියළුම විකිරණශීලී ය. කාණ්ඩයේ ඊළඟ සාමාජිකයාව, unpentquadium (Upq) හෝ unpenthexium (Uph) තනි ස්ථිතියකට ස්ංයෝජනය කිරීමට මෙතෙක් supercollider ක් තුළ කිසිඳු අත් හදා බැලීමක් මෙහෙයවා නැති අතර නුදුරු අනාගතයේ දී එසේ වේ යැයි අපේක්ෂා ද කළ නොහැක.ගති ලක්ෂණරසායනිකඅනෙක් කාණ්ඩ මෙන් මෙම පවුලේ සාමාජිකයන් ද ඔවුන්ගේ ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසයේ රටාව පෙන්වන අතර බාහිර කවච ප්‍රතිඵල වශයෙන් රසායනික ක්‍රියාකාරීත්වයේ නඹුරුතාව පෙන්වයි. Zමූල ද්‍රව්‍යයඉලෙක්ට්‍රෝන ගණන/කවච22ටයිටේනියම්2, 8, 10, 240සර්කෝනියම්2, 8, 18, 10, 272හැfප්නියම්2, 8, 18, 32, 10, 2104රුදර්fපෝඩියම්2, 8, 18, 32, 32, 10, 2බොහෝ විට රසායන විද්‍
යාවේ දී මෙම කාණ්ඩයේ පළමු සාමාජිකයන් තිදෙනා ගැන පමණක් කතා කරනු ලැබේ. රුදර්fපෝඩියම්(Rf) හි රසායනය නිසියාකාර ව පිළි ගත නොහැකි අතර එම නිසා මෙම සටහනේ ඉතිරිය ටයිටේනියම්(Ti), සර්කෝනියම්(Zr), සහ  හැfප්නියම්(Hf) යන මූල ද්‍රව්‍ය යටතේ පමණක් සාකච්ඡා කරනු ලැබේ. කාණ්ඩයේ සෑම මූල ද්‍රව්‍යයක් ම ඉහළ ද්‍රවාංකයක් සහිත (1668 °C, 1855 °C, 2233 °C) ප්‍රතික්‍රීයක ලෝහ වේ. ස්ථායි ඔක්සයිඩ ස්ථරයක් සීඝ්‍ර ලෙස සෑදීම ප්‍රතික්‍රිකාරීත්වය සෑම විට ම පැහැදිලි ව නොපෙනීමට හේතු වන අතර තව දුරටත් ප්‍රතික්‍රියා වීම වළකයි. ටයිටේනියම් ඩයොක්සයිඩ් (TiOZrO2), සර්කෝනියම් ඩයොක්සයිඩ්(ZrO2) සහ හැfප්නියම් ඔක්සයිඩ්(HfOZrO2) වන මෙම ඔක්සයිඩ  ඉහළ ද්‍රවාංක සහිත සුදු පැහැ ඝන ද්‍රව්‍ය වන අතර බොහෝ අම්ල වලට විරුද්දව ප්‍රතික්‍රියා නොදක්වයි. [1]H HeLiBe BCNOFNeNaMg AlSiPSClArKCaScTiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKrRbSrYZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTeIXeCsBa*HfTaWReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRnFrRa**RfDbSgBhHsMtDsRgCnUutUuqUupUuhUusUuo  *LaCePrNd
PmSmEuGdTbDyHoErTmYbLu **AcThPaUNpPuAmCmBkCfEsFmMdNoLrආවර්ථිතා වගුවේ 4වන කාණ්ඩයසංයුජතාවය 4වන සංක්‍රාන්ති ලෝහ ලෙස මෙම මූල ද්‍රව්‍ය 3ම සාමාන්‍යයෙන් ඔක්සිකරණයේ දී +4හි පවතිමින් විවිධ අකාබනික සංයෝග සාදයි. මෙම පළමු ලෝහ 3 සාන්ද්‍ර ක්ෂාර වලට ප්‍රතිරෝධකත්වය දක්වන නමුත් හැලජන මොවුන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කොට ටෙට්‍රාහේලයිඩ සාදයි. ඉහළ උෂ්ණත්ව යටතේ මෙම මූල ද්‍රව්‍ය 3 ඔක්සිජන්, නයිට්‍රජන්, කාබන්, බෝරෝන්, සල්පර් සහ සිලිකන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කරයි. ආවර්ථිතා වගුවේ 5වන පේළියේ මූල ද්‍රව්‍ය වල ලැන්තනයිඩ අඩු වීම(lanthanide contraction) නිසා සර්කෝනියම්(Zr) සහ හැfප්නියම්(Hf) සමාන අයනික අරයන්ගෙන් යුක්ත වේ. Zr4+ හි අයනික අරය පිකෝ මීටර් 79ක් වන අතර Hf4+හි එය 78pm වේ.[1][2]බොහෝ විට සමාන රසායනික ක්‍රියාකාරීත්වයේ දී මෙන්ම සමාන රසායනික සංයෝග සෑදීමේදී ද මෙම සමාන බව පෙන්වයි.[2] රසායනික ප්‍රතික්‍රියාකාරීත්වයන් මත වෙන් කිරීම කළ නොහැකි තරමට හැfප්නියම්(Hf)හි රසායනය සර්කෝනියම්(Zr)හි රසායනයට බොහෝ සෙයින් සමාන වන අතර සංයෝගයන්ගේ බාහිර ගුණ පමණක් වෙනස් වේ. මෙම සංයෝගයන්ගේ ද්‍රවාංක, තාපාංක සහ ද්
‍රාවක තුළ ද්‍රාව්‍යතාව යන කරුණු පමණක් මෙම නිවුන් මූල ද්‍රව්‍ය 2හි ප්‍රධාන වෙනස්කම් ලෙස රසායන විද්‍යාව දක්වයි.[1]භෞතික4වන කාණ්ඩයේ මූල ද්‍රව්‍ය වල ප්‍රධාන භෞතික ලක්ෂණ සංක්ෂිප්ත කොට පහත වගුවේ දක්වා ඇත. * ලකුණෙන් සලකුණු කර ඇත්තේ අනුමාන කරන ලද අගයන් වේ. 4වන කාණ්ඩයේ මූල ද්‍රව්‍ය වල ගුණනමටයිටේනියම් සර්කෝනියම් හැfප්නියම් රුදර්fපෝඩියම් ද්‍රවාංකය1941 K (1668 °C)2130 K (1857 °C)2506 K (2233 °C)2400 K (2100 °C)*තාපාංකය3560 K (3287 °C)4682 K (4409 °C)4876 K (4603 °C)5800 K (5500 °C)*ඝනත්වය4.507 g·cm−36.511 g·cm−313.31 g·cm−323 g·cm−3*බාහිර පෙනුමරිදී ලෝහකසුදු රිදීමලීන රිදී?පරමාණුක අරය140 pm155 pm155 pm?ඉතිහාසයඅධික ඛනිජමය ඉල්මනයිට් ස්පටිකයටයිටේනියම්(Ti)විලියම් ග්‍රෙගර්(William Gregor), ප්‍රෑfන්ස් ජෝසප් මුලර්(Franz Joseph Muller) සහ මාර්ටීන් හෙයින්රිච් ක්ලාප්‍රොත්(Martin Heinrich Klaproth) විසින් 1791 සහ 1795 අතර වකවානුවේ දී වෙන වෙන ම ටයිටේනියම් සොයා ගන්නා ලදී. ග්‍රීක ජනප්‍රවාද වල එන ටයිටන්වරු වෙනුවෙන් ක්ලාප්‍ර
ොත් විසින් නම් කරන ලදී.[3]සර්කෝනියම්(Zr)1789දී ක්ලාප්‍රොත්(Klaproth)විසින් ම ඛනිජමය සර්කෝන් තුළ සර්කෝනියම් සොයා ගනු ලැබූ අතර මේ වන විටත් දන්නා සර්කොනර්ඩ්(zirconia) වලින් පසු නම් කරන ලදී.හැfප්නියම්(Hf)1869දී හැfප්නියම්(Hf) පිළිබඳ ව ඩ්මිට්‍රි මෙන්ඩලීව්(Dmitri Mendeleev) විසින් අනාවැකියක් පළ කරන ලද අතර දී හෙන්රි මෝස්ලෙ(Henry Moseley) විසින් X- කිරණ වර්ණාවලියක් මඟින් ප්‍රබල න්‍යෂ්ටික ආරෝපණය 72 වීමට, එය අතර ඒ වන විටත් දැන සිටි මූල ද්‍රව්‍ය වන ලැන්තනම්(lanthanum) හා ටැන්ටලම්(tantalum) තැබීමෙන් නියම ලෙස සොයා ගන්නා ලදී. සර්කෝනියම් ඛනිජයෙහි නව මූල ද්‍රව්‍යය සඳහා ප්‍රථම ගවේශණය කරන ලද්දේ ඩර්ක් කොස්ටර්(Dirk Coster) සහ ජෝර්ජ් වොන් හෙවසි(Georg von Hevesy) විසිනි.[4]1923දී ඩෙන්මාර්කයේ කොපෙන්හගන්හි(Copenhagen) දී මේ දෙදෙනා විසින් මෙන්ඩලීව්ගේ ප්‍රථම අනුමානය තහවුරු කරමින් හැfප්නියම්(Hf) සොයා ගනු ලැබී ය.[5] හැfප්නියම්(Hf) සොයා ගැනීම සහ එය විරල ගොඩබිම මූල ද්‍රව්‍යයකට වඩා ස්ංක්‍රාන්ති ලෝහයක් වේ යැයි බෝහර්(Bohr) විසින් කරන ලද අනාවැකිය කොස්ටර්ට සහ හෙවසිට කොතෙක් දුරට මඟ පෙන්වූයේ ද යන
්න වටා මත බේද පැවතුණි.[6]අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් අති බහුල මූල ද්‍රව්‍ය වන ටයිටේනියම්(Ti) සහ සර්කෝනියම්(Zr) 18වන සියවස අගභාගයේ දී සොයා ගනු ලැබූ අතර 1923 තෙක් හැfප්නියම්(Hf) හඳුන්වා දීම සඳහා යොදා ගන්නා ලදී. හැfප්නියම්(Hf) හි සාපේක්ෂ දුබලතාව නිසා මෙය යම් ප්‍රමාණයකට පමණක් සිදු වුණි. සර්කෝනියම්(Zr) සහ හැfප්නියම්(Hf) අතර රසායනික සමානාත්මතාව විසංයෝගය දුර්වල කරන අතර සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් අඩංගු සර්කෝනියම්(Zr)හි සෑම සාම්පලයක් ම සහ එහි සියළුම සංයෝග යොදා ගනිමින් කරනු ලැබූව ද කිසිඳු සොයා බැලීමකින් තොරව හැfප්නියම්(Hf) ඉතිරි විය.[7]රුදර්fපෝඩියම්(Rf)1966 දී ඩුබ්නා(Dubna) හි න්‍යෂ්ටික පර්යේෂණ සඳහා වූ ඒකාබද්ධ ආයතනයේ(Joint Institute of Nuclear Research) දී ප්‍රථම වරට වාර්තාගත ලෙස රුදර්fපෝඩියම්(Rf) සොයා ගනු ලැබීය(ඉනික්බිති ව සෝවියට් ඒකාබද්ධතාවයේදී). පර්යේෂ්කයින් 242Pu සමඟ ත්වරිත 22Ne අයන ප්‍රතික්‍රියා කරවා [[ZrCl4]] සමඟ අන්තර් ප්‍රතික්‍රියා කිරීමෙන් ක්ලෝරයිඩ බවට පරිවර්ථනය වීමෙන් පසු ලැබුණු ඵලය අනුක්‍රමික තාප අවශෝෂක භාවිතයෙන් සංයෝග විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් වෙන් කරනු ලැබී ය.[8]24294Pu + 2210Ne → 264−x10
4Rf → 264−x104RfCl4එක-රුදර්fපෝඩියම්රුදර්fපෝඩියම්ට පහළින් ඇති ඊළඟ මූල ද්‍රව්‍යය ලෙස 154වන මූල ද්‍රව්‍යය(unpentquadium - Upq) හෝ 156(unpenthexium - Uph) වැන්න අපේක්ෂා කරනු ලැබේ. මොවුන් 8වන ආවර්ථයේ මූල ද්‍රව්‍යයන්ගේ අවසාන සාමාජිකයන් නිසා මේ දෙකෙන් 1ක් හෝ නුදුරු අනාගතයේ දී එකතු කිරීමට කිසිඳු ]අදහසක් නැත.දැනට [[8 වන ආවර්ථ⁣යේ]] කිසිඳු මූල ද්‍රව්‍යයක් සොයා ගෙන නැති අතර ස්‍රාව අස්ථායිතාව නිසා 8වන ආවර්ථයේ වඩා පහළින් පිහිටි මූල ද්‍රව්‍යයන් භෞතික වශයෙන් පැවතිය හැක.[9]නිෂ්පාදනයලෝහ වල ප්‍රතික්‍රියාකාරීත්වය නිසා ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදනය අපහසු වේ. ප්‍රයෝජනවත් ලෝහ උත්පාදනයට ඔක්සයිඩ, නයිට්‍රයිඩ සහ කාබ්යිඩ සෑදීම වැළැක්විය යුතු අතර මෙය සාමාන්‍යයෙන් Kroll process යන ක්‍රියාවලිය හරහා සිදු වේ. ගල් අඟුරු සහ ක්ලෝරීන් සමඟ ඔක්සයිඩ(MO2) ප්‍රතික්‍රියා කොට ක්ලෝරයිඩ සාදනු ලබයි. ලෝහ වල ක්ලෝරයිඩ මැග්නීසියම් සමඟ වඩා වැඩියෙන් ප්‍රතික්‍රියා කරවා මැග්නීසියම් ක්ලෝරයිඩ සහ ලෝහ ලබා දෙයි.Anton Eduard van Arkel සහ Jan Hendrik de Boer විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද රසායනික පරිවහන ප්‍රතික්‍රියාව(chemical transport
reaction) මඟින් තව දුරටත් පරිශෝධනය කරනු ලබයි. ලෝහය 500 °C ට ඉහළ උෂ්ණත්වයේ දී සංවෘත බඳුනක් තුළ ලෝහ අයඩයිඩ සාදමින් අයඩීන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කරන අතර 2000 °Cක පමණ උෂ්ණත්වයේ ඇති ටංග්ස්ටන් සූත්‍රිකාවක් හමුවේ දී ආපසු ප්‍රතික්‍රියාව සිදු වන අතර එහිදී අයඩීන් සහ ලෝහය වෙන් වේ. ටංග්ස්ටන් සූත්‍රිකාව හමුවේ දී ලෝහය ඝන ආවරණයක් සාදන අතර අයඩින් ඝනයකට පෙරළෙමින් වැඩිපුර ඇති ලෝහය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කරයි.[1][10]M + 2 I2 (low temp.) → MI4MI4 (high temp.) → M + 2 I2හට ගැනීමHeavy minerals (dark) in a quartz beach sand (Chennai, India).Ti, Zr සහ Hf සඳහා පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ මූල ද්‍රව්‍යයන් ගේ බහුලත්වය සැසඳුවහොත් එය පරමාණුක ස්කන්ධයන්ගේ වැඩි වීමත් සමඟ අඩු වේ. පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ හත් වෙනියට බහුල ම ලෝහය Ti වන අතර එය 6320 ppm වේ. Zr හා Hf වල බහුලත්වය පිළිවෙළින් 162 ppm හා 3 ppm වේ.[11]මෙම සියළුම මූල ද්‍රව්‍ය අධික ඛනිජමය ලෝපස් නිධි එනම් මාfපික්(mafic) සහ අල්ට්‍රාමාfපික්(ultramafic) යන පර්වත වලින් එන ඛාදන ද්‍රව්‍ය වල ඛනිජමය ධාන්‍ය නිශ්චිත ගුරුත්වාකර්ෂණ නිසා වෙරළ පරිසරයේ ඇති වන ලෝවැලි නිධි සාන්ද්‍රණයෙන් ඇති වේ. ට
යිටේනියම් ලෝහ බොහෝ විට ඇනටස්(anatase) සහ රූටයිල්(rutile) වන අතර සර්කෝනියම් ඛ්නිජමය සර්කෝන් තුළ හට ගනී. රසායනික සමානතාව නිසා සර්කෝන් තුළ සර්කෝනියම් 5% තෙක් Hf විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරනු ලබයි. 4 වන කාණ්ඩයේ මූල ද්‍රව්‍ය වල විශාලත ම නිෂ්පාදකයෝ ඕස්ට්‍රේලියාව, ද්කුණු අප්‍රිකාව සහ කැනඩාව වේ.[12][13][14][15][16]භාවිතයටයිටේනියම් ලෝහයට සහ එහි මිශ්‍ර ලෝහ වලට පුළුල් පරාසයක යෙදීම් ඇති අතර ප්‍රයෝජන ලෙස ක්ෂය වීමට ප්‍රතිරෝධකතාව, තාප ස්ථායිතාව සහ අඩු සාන්ද්‍රණය දැක්විය හැක. Hf සහ Zr න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරක තුළ පැවතීම මලකඩ කෑමේ ප්‍රතිරෝධකත්වයේ ප්‍රධාන භාවිතය යි. Zr වලට ඉතා අඩු සහ වලට වැඩි තාප නියුට්‍රෝන අල්ලා ගැනීමේ හරස්කඩක් ඇත.  එම නිසා Zr (බොහෝ විට zircaloy ලෙස) ප්‍රතික්‍රියාකාරක තුළ ඉන්ධන දඩු වල ආවරණ ලෙස භාවිතා කරන අතර සෑම Hf පරමාණුවකට ම විවිධ නියුට්‍රෝන අවශෝෂණය කර ගත හැකි නිසා Hf, න්‍යෂ්ටික සඳහා පාලක දඩු ලෙස භාවිතා කරයි.[17][18]Hf හා Zr හි කුඩා ප්‍රමාණ උසස් මිශ්‍ර ලෝහ වල දී ඒවායේ ගුණ වැඩි කිරීමට යොදා ගනී.[19]ජීව හට ගැනීම4වන කාණ්ඩයේ මූල ද්‍රව්‍ය කිසිඳු ජීව පද්ධතියක ජීව ර