LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ෙල්,තෙල් වර්ග,විනාකිරි ආදිය යොදා ගනිමින් ඒ ඒ රෝගී තත්වයන්  අනුව වෙනස් සංයෝග වලින් යුතු ඖෂධීය දියරයන් තනාගෙන තිබේ.  මෙම චිකිත්සා ක්‍රමය චර්ම රෝග,වාත රක්තය,අර්ශස් සහ උණ වැනි රෝගී තත්ත්වයන් වලට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා යොදා ගෙන තිබේ. බෙහෙත් ඔරු වලට අමතරව බෙහෙත් ඇඹරුම් ගල්, ගලින් සහ වානේ වලින් සෑදු කතුරු හා පිහි වැනි ශල්‍ය වෛද්‍ය උපකරණද නටඹුන් අතර තිබී හමුවී ඇත.ඖෂධ වර්ග සහ චිකිත්සා ක්‍රමගොනුව:Ayurveda herbs.jpgඖෂධ වර්ගආයුර්වේදයේ භාවිතා වන ඖෂධ වර්ග වැඩි ගණනක ම මූලාශ්‍රය වන්නේ ශාකමය කොටස් ය. ඖෂධීය වටිනාකමක් ඇති ශාකයක පංචාංගය (මුල්,කොළ,පොතු,මල්,ඵල ) ඇසුරින් ඔෂධ නිපදවා තිබේ. ඔසු පැන්,යුෂ,තෛල,බෙහෙත් ගුලි,කල්ක,ආසව,කෂාය,අරිෂ්ඨ ආදී වශයෙන් ආයුර්වේදයේ  ඖෂධ මාධ්‍යයන් භාවිතා වී තිබේ. ශාක ඖෂධ වලට අමතරව මී පැණි, සත්ව මූලාශ්‍ර වලින් නිපදවෙන ඖෂධ මෙන්ම විවිධ පාෂාණ වර්ගද ඖෂධ වශයෙන් භාවිතා කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ද ඔසු උයන් පවත්වා ගෙන ගොස් ඇති අතර මෙරට නොවැඩෙන ඖෂධ වර්ග ආනයනය කර තිබේ. සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය විද්‍යාව,චිකිත්සා ක්‍රම,ස්වස්ථතාව පවත්වා ගෙන යාමේ ක්‍රම,සහ ඖෂධ නිෂ්පාදනය සම්බන්ධ මධ්‍යස්ථානයක්
තිබූ බව රිටිගල නටඹුන් ඇසුරින් පෙනේ. චිකිත්සා ක්‍රම සළකා බලන විට ඖෂධ පානය කිරීම පමණක් නොව ඖෂධීය තෙල් ගැල්වීම,සම්බාහනය,නස්‍ය කිරීම,සැත්කම් ආදිය සිදු කර තිබේ. මීට අමතරව දෛනික ව්‍යායාම්,යෝග හා භාවනා ක්‍රම ද ආහාර චර්යාවන් ද ප්‍රතිකාර ක්‍රම සමඟ බැඳී පැවතිණි.වෛද්‍යවරුදුරාතීතයේ වෛද්‍යවරු සමාජයේ සම්භාවනාවට හා ගෞරවාදරයට පත් වෘත්තිකයන් ලෙස පිළිගෙන ඇත. සිංහල රජවරුන් අතර වෛද්‍යවරුන් ලෙසද කටයුතු කර ඇත්තාහ. මේ නිසාම "රජ කෙනෙකු විය නොහැකි නම් වෙදැදුරෙකු වන්න" යනුවෙන් කියමනක් සිංහලයන් අතර ප්‍රචලිතව පවතී. බුද්ධදාස රජු (ක්‍රි.ව. 362-409) එසේ වෙදකම් කළ රජවරුන් අතර පුරෝගාමී වේ. ඔහු අති දක්ෂ ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකි. "සාරාර්ථ සංග්‍රහය" නම් වෛද්‍ය ග්‍රන්ථය රචනා කළේ  එතුමාය. සතුන් ට පවා ඔහු වෙදකම් කර ඇත. vii වන අග්බෝ, මහා පරාක්‍රමබාහු වැනි රජවරුන්ද වෛද්‍යවරුන් ලෙස සේවය කර ඇත.  රජවරුන්ට අමතරව භික්ෂූන් වහන්සේලා ද වෛද්‍ය කර්මයෙහි නිරත වූහ. වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය ලබා දීමේ පුරෝගාමීන් වූයේද භික්ෂූන් වහන්සේය. වෛද්‍ය ග්‍රන්ථවෛද්‍ය ග්‍රන්ථ ලිවීම සඳහා වැඩි වශයෙන් යොදා ගෙන තිබුනේ සංස්කෘත භාෂාවයි. මුල් ක
ාලීන ව උගතුන්ගේ භාෂාවන් වූයේ ද පාලි සහ සංස්කෘත භාෂාවන්ය. මේ භාෂා දෙකෙහිම නිපුණත්වය ලැබූ බහුතරය වූ භික්ෂූන් වහන්සේ ලා විසින් වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ ලියූ අතරම සංස්කෘත වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ සිංහලයට පරිවර්තනය කර තිබේ. මුල් කාලීනව ග්‍රන්ථකරණයට යොදා ගත්තේ තල් පත් ඉරු වලින් තැනූ පුස්කොළ පොත්ය. ඒවායේ ලිවීම ඉතා දුෂ්කර සහ විශාල කාලයක් වැය වන්නක් වූ නිසා බොහෝ වෛද්‍යවරු දැනුම රැස් කර තබා ගත්තේ සිත් හි  ධාරණය කර ගැනීමෙනි. ගද්‍යයට වඩා පද්‍යය පහසුවෙන්  ධාරණය කර ගත හැකි වූ නිසා ඇතැම් වෛද්‍ය ක්‍රම සහ ඖෂධ වට්ටෝරු ආදිය පද්‍යයට නංවා මුඛ පරම්පරාගතව පවත්වා ගෙනැවිත්තිබේ. වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙන පුස්කොළ පොත් වලින් බොහොමයක් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රය අළලා ලියනු ලැබ ඇති අතර ඒවා දෙවන ස්ථානය ගන්නේ ධර්මය සම්බන්ධයෙන් ලියැවී ඇති පුස්කොළ පොත් වලට පමණි. වෛද්‍ය අධ්‍යාපනයවෛද්‍ය ශාස්ත්‍රය ඉගෙනීම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සහ ප්‍රභූ පවුල් වල උපත ලැබූවන්ගේ වරප්‍රසාදයක් විය. පැරණි වෛද්‍ය අධ්‍යාපනයෙහි මුල් බිම වූයේ බෞද්ධ පන්සලයි. එසේම පැරණි පුස්කොළ පොත් එක් රැස් කර තිබුණේද එහිය. වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරීමට අපේක්ෂා කරන්නන් විසින් එහි නිපු
ණ ආචාර්යවරයෙකු සොයා ගත යුතු විය. භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් හෝ ගිහි වෛද්‍යාචාර්යවරයෙක් ගුරුවරයා විය.ශිෂ්‍යයා තුළ වෛද්‍ය විද්‍යාව ඉගෙනීමෙහි ලා සහජ දක්ෂතාවයක් පැවතීම සහ ශිෂ්‍යයා කෙරේ ආචාර්යවරයා තුළ ගොඩ නැඟෙන විශ්වසනීයත්වය වෙදකම පිළිබඳ ශාස්ත්‍රය පවරා දීමේදී වැදගත් වශයෙන් සළකා තිබේ. බොහෝ විට පන්සලේ හෝ වෙදැදුරුතුමාගේ නිවසේ හෝ වසර ගණනක් වෙසෙමින් ශාස්ත්‍රය හදාළ යුතු විය. නමුත් අද වන විට ආයුර්වේද වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය විශ්ව විද්‍යාල මට්ටමින් පුළුල් වී තිබේ. ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය හා විදේශීන් ගේ බලපෑමඅනුරාධපුර සහ පොළොන්නරු රාජධානි සමයන් හි ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ඉතා දියුණු මට්ටමක පැවතියද පොළොන්නරු රාජධානිය බිඳ වැටීමත් සමඟඉ එය පසුබෑමට ලක්විය. කෝට්ටේ යුගයෙහි දී පාරම්පරික ආයුර්වේද වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රය යම් පමණකින් හෝ නඟා සිටුවීමට උත්සාහ ගන්නා ලද්දේ 1707 දී රජකමට පත් නරේන්ද්‍රසිංහ රජු විසිනි. එතුමාගේ ආරාධනාව පරිදි වැලිවිට සරණංකර සඟරජ හිමිපාණන් විසින් " භේසජ්ජ මඤ්ජුසා" නම් පාලි වෛද්‍ය ග්‍රන්ථය සිංහලයට පරිවර්තනය කරන ලදි. සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ ශ්‍රී ලාංකීය ජනතාව සිය සෞඛ්‍යය පවත්වා ගෙන යාම සඳහා භාවිතා කළ
ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය1505 දී පෘතුගීසින් ගේ ආක්‍රමණයත් සමඟ සැළකිය යුතු ලෙස අභියෝගයට ලක් විය. පෘතුගීසි පාලන සමයේ කොළඹ, යාපනය සහ මන්නාරම යන නගරයන්හි රෝහල් පිහිටුවන ලදි. ලන්දේසින් විසින් එක් එක් ආරෝග්‍යශාලාවට දේශීය වෛද්‍යවරයෙකු බැගින් පත්කරනු ලැබීය. ඒ ලන්දේසි වෛද්‍යවරයාට සහය වීම පිණිසය.  පෘතුගීසි හෝ ලන්දේසි මෙන් නොව බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයෝ රට වැසියාට සෞඛ්‍ය සේවා සැපයීම සම්බන්ධයෙන් උනන්දුවක් දැක්වූහ. මේ කාලයේ විවිධ වසංගත රෝග පැගිර යාම සුලභ කරුණක් විය. ඒ නිසා ගම් මට්ටමින් ජංගම බෙහෙත් ශාලා පිහිටුවීමට බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෝ පියවර ගත් අතර බටහිර වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ක්‍රම ප්‍රචලිත කරවූහ. 1858දී මහජන සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව පිහිටු වූ බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයෝ බටහිර වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ක්‍රමය රජයේ වෛද්‍ය ක්‍රමය ලෙස දියුණු කළහ. මේ නිසා රට වැසියන් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය වෙතින් ඈත් වීමට පටන් ගත්හ. ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමානයේ පවා පුළුල් වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වන්නේ බටහිර වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ක්‍රමයයි. නමුත් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයේ ද නව පිබිදීමක් දක්නට ඇත. විශෞෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාව සං
චාරකයන ආකර්ෂණය කරන තෝතැන්නක් බවට පත් වීමට ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමය හේතු වී තිබේ. ඒ හැර ශ්‍රී ලාංකිකයන් ද පෙරට වඩා වැඩි උනන්දුවක් ආයුර්වේද ප්‍රතිකාර ක්‍රම සහ වත් පිළිවෛත් කෙරේ දක්වති. වර්තමානයේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය  වෘත්තිකයන් පුහුණු කිරීම විවිධ ආකාරයෙන් සිදුවේ. ඇතැම් විට බටහිර වෛද්‍ය සම්ප්‍රදායයන් අනුව ද වෛද්‍යවරු සහ හෙදියන් පුහුණු කෙරෙති. දේශීය වෛද්‍ය අමාත්‍යාංශයත් ඒ යටතේ පිහිටුවා ඇති ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුවත් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය සංවර්ධනය කිරීම හා ව්‍යාප්ත කිරීමෙහි ලා ප්‍රධාන කාර්යයක් ඉටු කරයි. ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ඉගැන්වීම හා පුහුණු කිරීම විධිමත් අන්දමින් සිදු කෙරේ. ආයුර්වේද වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් ලියාපදිංචි කිරීම මගින් පිළිගැනීමක්,ප්‍රමිතියක් සහ ආරක්ෂණයක් සපයා ඇත. 1961 අංක 31 ආයුර්වේද පනත යටතේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය සභාව පිහිටුවා ඇති අතර එමගින් සහ පනත මගින් දක්වන සුදුසුකම් සපුරාලන තැනැත්තන් වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් ලෙස ලියාපදිංචි කෙරෙනු ලැබේ. එසේ ලියාපදිංචිය ලබා ගත් වෛද්‍යවරුන්ට පමණක් "වෛද්‍යාචාර්ය" යන නාමය භාවිතා කිරීමට අවසර තිබේ. ආයුර්වේද වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය උපාධි මට්ටමින් පිළිගැනීම දේශීය වෛද
්‍ය විද්‍යායතනය මගින් සහ ආයුර්වේද වෛද්‍ය සභාව මගින් සිදු කරයි. ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයට අනුබද්ධ දේශිය වෛද්‍ය විද්‍යාතනය හා කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයට අනුබද්ධ ගම්පහ වික්‍රමාරච්චි විද්‍යායතනය ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය සහ යුනානි වෛද්‍ය ක්‍රමය පිළිබඳ උපාධි පාඨමාලා පවත්වා ගෙන යයි.පින්තූර ගැලරියආයුර්වේද ඖෂධ- පංචාංගයආයුර්වේද ඖෂධ- පංචාංගයආයුර්වේද ඖෂධ-තෛල වර්ගආයුර්වේද ඖෂධ-තෛල වර්ගආයුර්වේද ඖෂධආයුර්වේද ඖෂධආයුර්වේද ඖෂධ සකස් කිරීමආයුර්වේද ඖෂධ සකස් කිරීමආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධි - නස්‍යම්ආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධි - නස්‍යම්ආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිආයුර්වේද ප්‍රතිකාර විධිමේවාත් බලන්නආයුර්වේදයසිංහල වෙදකමමූලාශ්‍රඅපේ සංස්කෘතික උරුමය. ද්වීතීය කාණ්ඩය,සංස්කෘතික හා ආගමික කටයුතු අමාත්‍යාංශය.1998අඩවියෙන් පිටත පිටු
Department of Ayurvedaමහා ඕටමන් අධිරාජ්‍යයدولت عليه عثمانیه1299–1922ධජය(1844–1922)ලාංඡනය(1882–1922)උද්යෝග පාඨය: دولت ابد مدت"සදාතනික ජනපදය"[1]ජාතික ගීය: කිහිපයක් ඇත1683දී ඕටමන් අධිරාජ්‍යයතත්ත්වයඅධිරාජ්‍යයඅගනුවරසර්ජ්(ආ. 1299–1331)නිසියා(1331–1335)බුර්සා(1335–1363)අද්ද්‍රියනෝපල්(එදිර්නෙ)(1363–1453)කොන්ස්තන්තිනෝපලය(1453–1922)පොදු භාෂාවන්ඕටමන් තුර්කිපර්සියන්අරාබිග්‍රීකචගතායිප්‍රංශ සහ වෙනත්ආගම සුන්නි ඉස්ලාම්:රාජ්‍ය ආගමපාසල්:හනාෆිඉස්ලාම් දේවධර්මය:මතුරිදිජාති නාම(ය)Ottomanරජයනිරපේක්ෂ රාජාණ්ඩුව (1299–1876; 1878–1908; 1920–1922)කැලිෆේට්ඒකීය රාජ්‍යය (1876–1878; 1908–1920)මිලිටරි අඥාදායකත්වය (1913–1918)සුල්තාන් • c. 1299–1323/1324 (පළමු) ඔස්මාන් I• 1918–1922 (අවසාන) මෙහෙමෙද් VIකලීෆ් • 1517–1520 (පළමු) සෙලීම් I[lower-alpha 1]• 1922–1924 (අවසාන) අබ්දුල්මෙජිද් IIග්‍රෑන්ඩ් විසියර් • 1320–1331 (පළමු) අලැදින් පාශා• 1920–1922 (අවසාන) අහමෙත් තෙව්ෆික් පාශාඉතිහාසය • ආරම්භය ආ. 1299• ඔටෝමාන් සභාග රජය 1402–1413• අධිරාජ්‍යයට පරිවර්තනය 1453• පළමු ව්‍යවස්ථාමය යුගය (ඔටෝමන්
අධිරාජ්‍යය) 1876–1878• දෙවන ව්‍යවස්ථාමය යුගය (ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යය) 1908–1920• උත්තරීතර වරාය මත වැටලීම 23 ජනවාරි 1913• ඔටෝමාන් සුල්තාන් පාලනය අහෝසි කිරීම 1 නොවැම්බර් 1922• තුර්කිය ඔක්තෝබර් 29 1923• කැලිෆේට් අහෝසි කිරීම 3 මාර්තු 1924වර්ග ප්‍රමාණය1481[2]1,220,000 km2 (470,000 sq mi)1521[2]3,400,000 km2 (1,300,000 sq mi)1683[2][3]5,200,000 km2 (2,000,000 sq mi)1913[2]2,550,000 km2 (980,000 sq mi)ජනගහණය• 1912[4] 24,000,000ව්‍යවහාර මුදලVarious: Akçe, Para, Sultani, Kuruş, Lira පූර්වප්‍රාප්ති වනුයේඅනුප්‍රාප්ති වනුයේSultanate of RumAnatolian beyliksByzantine EmpireKingdom of BosniaSecond Bulgarian EmpireDespotate of LovechSerbian DespotateKingdom of HungaryKingdom of CroatiaLeague of LezhëMamluk SultanateHafsid KingdomAq QoyunluHospitaller TripoliKingdom of TlemcenTurkeyHellenic RepublicCaucasus ViceroyaltyBosnia and HerzegovinaRevolutionary SerbiaAlbaniaKingdom of Romania
Principality of BulgariaEastern RumeliaEmirate of AsirKingdom of HejazOETAMandatory IraqFrench AlgeriaBritish Cyprusතුර්කි අධිරාජ්‍යය ලෙසින්ද හැඳින්වුනු [5] ඕටමන් අධිරාජ්‍යය යනු [lower-alpha 2] 14වන සියවස සහ  20වන සියවසෙහි මුල් කාලය අතරතුර  අග්නිදිග යුරෝපය, බටහිර ආසියාව, සහ උතුරුදිග අප්‍රිකාව යන ප්‍රදේශයන්හි වැඩි කොටසක් පාලනය කල අධිරාජ්‍යයකි. ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍ය යනු බහුවාර්ගික, බහු ආගමික තුර්කි පාලනයට නතු රාජ්‍යයකි. මෙය තුර්කි අධිරාජ්‍ය ලෙස හැදින්විණි.මෙම අධිරාජ්‍ය මහද්වීප 3 හරහා පැතිරිණි. එනම් ගීණිකොණ දිග යුරෝපය, මැදපෙරදිග, මැදපෙරදිග හා උතුරු අප්‍රිකාවයි. මෙය ජිබ්‍රෝල්ටා සමුද්‍ර සන්ධියේ සිට කැස්පියන් මුහුද හා පර්සියන් ‍බොක්ක (නැගෙනහිරින්) ඔස්ට්‍රියාව, සලෝවෙකියාව, උතුරින් ද, සූඩානය, හේමාලියාව, යේමනය, දකුණින් ද මායිම් විය.ඕටමන් අධිරාජ්‍යට පළාත් 29 අයත් විය. ශතවර්ෂ 6 ක් පුරා නැගෙනහිර හා බටහිර ලෝකය අතර පැවති සබ්දතාවල මධ්‍යස්ථානයෙහි මෙය පිහිටා තිබිණි. අග නගරය කොන්ස් තන්තිනෝපලය විය. මුලින් තිබු සංස්කෘතික ලක්ෂණ පසුව නව, ආවේණික ඔටෝමාන් සංස්කෘතික අනන්‍යත
ාවයකට පරිවර්තනය විය.කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ බිද වැටීමඑනම් ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍ය විසින් 1453 මැයි 29 වන අගහරැවාදා දින බයිමැන්ටින් අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර වන කොන්ස්තන්ති නෝපලය අල්ලා ගැනීමයි. මෙහි ප්‍රතිඵල වුයේ වසර දහස් ගණන් ඉපැරනි බයිසැන්තීන් අධිරාජ්‍යවාදයේ දේශපාන නිදහස අහිමි වීමයි. මෙමගින් ශාස්ත්‍රිය ග්‍රීක අධ්‍යනයන් හි වැඩිවීමක් ඇති විණි. ඔටෝමාන්වරැ දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් ලබා ගත්හආශ්‍රිතඅධෝසටහන්↑ The sultan from 1512 to 1520↑  1517 වසරෙහිදී පැවති රිඩේනියා සටනෙහිදී කයිරෝහී මම්ලුක් සුල්තාන් රාජ්‍යය අභිබවනය කරමින් ලද ඕටමන් ජයග්‍රහණයෙන් පසුව සිට 1924 වසරෙහිදී තුර්කි ජනරජය විසින් කැලිෆ් රාජ්‍යය අහෝසි කිරීම දක්වා ඕටමන් වංශාවලිය විසින් "කැලිෆ්" යන අභිධානයද දැරීය.උපහරණ↑ McDonald, Sean; Moore, Simon (2015-10-20). "Communicating Identity in the Ottoman Empire and Some Implications for Contemporary States". Atlantic Journal of Communication. 23 (5): 269–283. doi:10.1080/15456870.2015.1090439. ISSN 1545-6870. S2CID 146299650.↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Rein Taagepera (Septembe
r 1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia". International Studies Quarterly. 41 (3): 498. doi:10.1111/0020-8833.00053. JSTOR 2600793.↑ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires". Journal of World-Systems Research. 12 (2): 223. ISSN 1076-156X. සම්ප්‍රවේශය 12 September 2016.↑ Erickson, Edward J. (2003). Defeat in Detail: The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913. Greenwood Publishing Group. p. 59. ISBN 978-0-275-97888-4.↑ පී., ඊ. ඒ. (1916). "රිවීව් ඔෆ් ද කැලිෆ්ස් ලාස්ට් හෙරිටේජ්: අ ෂෝට් හිස්ට්‍රි ඔෆ් ද ටරිකිෂ් එම්පයර්". ද ජියෝග්‍රෆිකල් ජර්නල්. 47 (6): 470–472. doi:10.2307/1779249. ISSN 0016-7398. JSTOR 1779249.ගරු නමැති උපසර්ගය යනු  සමහරක් පුද්ගලයන්ගේ නමට ඉදිරියෙන් භාවිතා කෙරෙන  තාන්න මාන්නයකි. එය ගෞරවවාචී තාන්න මාන්නයක් ලෙසින් සැලකේ.භාවිතයශ්‍රී ලංකාවගරු යන්න භාවිතය පිලිබඳව නීතියක් හෝ සම්මත රීතියක් නැත. ශ්‍රී ලංකාවෙහිදී, සාමාන්‍යයෙන් පහත දැක
්වෙන පුද්ගලයන් වෙනුවෙන් ගරු  යන තාන්න මාන්නය භාවිතා වේශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි කථානායක සහ මන්ත්‍රීවරුන්.ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙහි සහ අභියාචනාධිකරණයෙහි විනිශ්චයකාරවරුන්.ඕනෑම සභාවක සභාපති, ලේකම්, භාණ්යඩාගාරික වැනි තනතුරක්ක්‍රොඒෂියා ජනරජයරිපුබ්ලිකා හර්වට්ස්කාකොඩියCoat of armsජාතික ගීය: ලිපො නාෂා දොමෝවිනාඅපගේ මනහර වාසභූමිය   ක්‍රොඒෂියා  (තද කොළ) හි පිහිටුම– යුරෝපය තුල  (කොළ හා තද අළු)– යුරෝපියානු සංගමය තුල  (කොළ)  —  [ආඛ්‍යායිකාව]අගනුවරසාග්රබ්විශාලතම නගරයඅගනුවරනිල භාෂා(ව)ක්‍රොඒෂියන්ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්  (2011[1]) 90.4% ක්‍රොඒට්ස්වරු  4.4% සර්බ්වරු 5.2% වෙනත් / අනිර්දිෂ්ටජාති නාම(ය)ක්‍රොඒට්ස්, ක්‍රොඒෂියානුක්‍රොඒෂියා ක්‍රොඒෂියානු: [හර්වට්ස්කා] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help) ), නිල වශයෙන් ක්‍රොඒෂියා ජනරජය (ක්‍රොඒෂියානු: [රිපුබ්ලිකා හර්වට්ස්කා] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help)  සවන්දෙන්න (උදවු·විස්තර)) යනු, ඒකීය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාර්ලිමේන්තු ජනරජයක් වන අතර,  මධ්‍යම යුරෝපය, දකුණු යුරෝපය, සහ මධ්‍යධරණිය අතර මංසලෙහි පිහිටා ඇත. ක්‍රොඑෂියාව නිල වශයෙන
් ක්‍රොඑෂියා සමූහාණ්ඩුව නමින් හැඳින්වේ. මෙම රට මධ්‍යම හා ගිණිකොන යුරෝපය, පැනෝනියන් බිම්, බොල්තන්ස් සහ ඇඩ්රියාත්ටිත් සමුද්‍රය අතර පිහිටි රටකි. අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ සැග්රෙබ්ය. ක්‍රොඑෂියාව මායිම් වන්නේ ස්ලෝවෙනියාවට, උතුරින් හන්ගර්, බොස්නියා හා හර්සෙන්ගොවීනා යන රාජ්‍යයන්ට සහ ගිනිකොණදෙසින් වූ සර්බියාවටත් සහ නැගෙනහිරින් මොන්ටනෙග්රෝ වලටය. 7 වැනි සියවසේ පැමිණි තෝට්ස්වරුන්ගෙන් පැවත එන රට අද කොඒෂියාව ලෙස නම් කෙරේ. ඔවුන් රාජ්‍ය අදිපාදිවරයකුගේ පදවි දෙකකට සංවිධානය කරන ලදී. පළමු රාජු වන තොමිස්ලෝව් රජු ක්‍රි.ව. 925 දී ඔටුනු පැළඳි අතර, ඉන්පසු ක්‍රොඑෂියාව රාජධානියක් බවට පත්විය. ක්‍රොඑෂියානු රාජධානිය ඔවුන්ගේ බලය ශතවර්ෂ 2ක් දක්වා බල පවත්වා ගන්නා ලදී. ඔවුන්ගේ රාජධානියේ උච්ඡතම පරිච්ජේදය පීටර් ත්‍රෙස්මියර් iv හා ඩෙමිම්‍රියස් ස්වොනිමියර් රාජ්‍ය කාලයේ විය. ක්‍රොඑෂියා හන්ගරි සමඟ 1102 දී සම්මුතියකට එලඹීය. 1526 දී ක්‍රොඑෂියානු පාර්ලිමේන්තුව හැබ්ස්බර්ග් තුළින් ෆර්ඩිනැන්ඩ් ක්‍රොඑෂියානු ඔටුන්නට තෝරා පත් කර ගත්හ.ආශ්‍රිත↑ "නගර අනුව, ජනවර්ගය අනුව ජනගහණය/මහනගරසභා, 2011 සංගණනය". සාග්රබ්: ක්‍රොඒෂි
යානු සංඛ්‍යාන කාර්යාංශය. 2012. {{cite web}}: Unknown parameter |month= ignored (help)මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කළයුතුව ඇත. ඔබ මෙම මාතෘකාව පිලිබඳව දැනුවත්නම්, නව කරුණු එක්කිරීමට දායකවන්න.Republic of PanamaRepública de PanamáකොඩියCoat of armsඋද්යෝග පාඨය: "Pro Mundi Beneficio""For the Benefit of the World"ජාතික ගීය: Himno Istmeño  (ස්පාඤ්ඤ) අගනුවරසහ විශාලතම නගරයPanama Cityනිල භාෂා(ව)Spanishජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 65% Mestizo12.3% Native Panamanians9.2% Afro-Panamanian6.8% Mulatto6.7% White[1]ජාති නාම(ය)PanamanianරජයUnitary presidential constitutional republic• President Juan Carlos Varela• Vice President Isabel Saint Maloව්‍යවස්ථාදායකයNational AssemblyIndependence• from Spain 28 November 1821• from Colombia 3 November 1903වර්ග ප්‍රමාණය• සම්පූර්ණ74,177.3 km2 (28,640.0 sq mi)[2]• ජලය (%)2.9ජනගහණය• July 2015 ඇස්තමේන්තුව3,929,141[3]• 2010 ජන සංගණනය3,405,813[4]• ඝණත්වය45.9/km2 (118.9/sq mi)දදේනි (ක්‍රශසා)2015 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$82.179 billion[5]• ඒක පුද්ගල$20,512[5]දදේනි (නාමික)201
5 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$47.473 billion[5]• ඒක පුද්ගල$11,849[5]ගිනි (2012) 51.9[6]ඉහළමාසද (2014)0.780[7]ඉහළ · 60thව්‍යවහාර මුදලBalboa (PAB)United States dollar (USD)වේලා කලාපයUTC−5 (EST)රිය ධාවන මං තීරුවrightඇමතුම් කේතය+507ISO 3166 codePAඅන්තර්ජාල TLD.paපැනමාව, නිල වශයෙන් පැනමා ජනරජය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ උතුරු සහ දකුණු ඇමෙරිකා මහාද්වීප අතර පිහිටි අන්තර් මහාද්වීපික රටකි. එය බටහිරින් කොස්ටා රිකාවටත්, ගිනිකොණින් කොලොම්බියාවටත්, උතුරින් කැරිබියන් දූපත් වලටත්, දකුණින් පැසිෆික් සාගරයටත් මායිම් වේ. රටේ අගනගරය මෙන්ම විශාලම නගරය වන්නේ ද පැනමා නගරයයි. එම පරිපාලන නගරය තුළ,මිලියන 3.9 ක් වූ රටේ මුළු ජනගහණයෙන් අඩක් පමණ වාසය කරයි.↑ "Panama". CIA World Factbook.↑ "Datos generales e históricos de la República de Panamá" (PDF) (ස්පාඤ්ඤ බසින්). INEC. සම්ප්‍රවේශය 22 December 2015.↑ File POP/1-1: Total population (both sexes combined) by major area, region and country, annually for 1950-2100 (thousands). World Population Prospects: The 2015 Revision (Report). United Nations, Department of Economic and S
ocial Affairs, Population Division. July 2015. සම්ප්‍රවේශය 17 December 2015.↑ Distribución territorial y migración interna en Panamá: Censo 2010 (PDF) (Report) (ස්පාඤ්ඤ බසින්). INEC. 2014. p. 2. සම්ප්‍රවේශය 22 December 2015.↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 "World Economic Outlook Database: Panama". International Monetary Fund. October 2014. සම්ප්‍රවේශය 3 January 2015.↑ "Gini Index". World Bank. සම්ප්‍රවේශය January 3, 2015.↑ "2015 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2015. සම්ප්‍රවේශය 15 December 2015.දේවවාදී නොවන දර්ශන මත පදනම්වූ ආගම්වල ආගමික ස්ථාන පන්සල් නම්වේ.බුද්ධාගමප්‍රධාන ලිපිය: බෞද්ධ පන්සල්ජෛනාගමප්‍රධාන ලිපිය: ජෛන පන්සල්තම සංගීත නිර්මාණයක් ශ්‍රාවකයා වෙත දායාද කිරීමට විවිධ නිර්මාණකරුවන් විවිධ ක්‍රමවේද අනුගමනය කරයි. ප්‍රෙක්ෂක බුද්ධි මට්ටම, සංගිත ශෛලය, සජීවි පටිගත කරන ලද නිර්මාණයක් ද යන වග, වාණිජමය අරමුණක් ඇත්ද යන වග මෙම ක්‍රමවේදයන් භාවිත කරන සංගීත භාණ්ඩ, වාදකයන් වෙනස් කරනු ලබයි. වර්ථමාන නිර්මාණකරුවන් තම නිර්මාණ සදහා සෑම
වර්ගයකටම පාහේ සංගීත භාණ්ඩයක් භාවිත කරනු ලබයි. සමහර නිර්මාණකරුවන් සෑම වර්ගයක සංගීත භාණ්ඩ භාවිතා කරන අතර තවත් සමහරු වින්ඩි එසැම්බල් නම් ක්‍ර‍මවේදය භාවිත කරයි. මෙහිදි වැඩි වශයෙන් සුසර භාණ්ඩ සහ අසාත් භාණ්ඩ භාවිත කරනු ලබයි චෙම්බර් මියුසික් නැමැති ක්‍රමයේදී නම් බොහෝ විට අඩු භාණ්ඩ සංඛ්‍යාවක් උපයෝගි කරගන්නා අතර එය අවම වශයෙන් දෙකක් වේ. එසේම සමහර අවස්ථා වල එය එක් සංගීත භාණ්ඩයක් පමණක් භාවිත වන එක් පුද්ගල නිර්මාණයක් විය හැකිය. සංගීත නිර්මාණකරුවෙකු සංගීත උපකරණ, නාද රටා පමණක් නොව ගායකයෙකුගේ හඩ නාද රටාවද අනුගමනය කරනු ලබයි. එනම් තම නිර්මාණය සෑම අංශයක් කෙරෙහිම ඔහුට මනා අවබෝධයක් තිබිය යුතුයි. එලිසබත් ස්වෝඩොස් විසින් රචිත "ලිස්ටිකිත් අනුය් ගවුඩ්" නම් කෘතියේ සදහන් වන ආකාරයට සංගීත නිර්මාණකරුවා හට සෑම සංගීත භාණ්ඩයක් පිලිබද පැහැදිලි අවබෝධයක් තිබිය යුතුමය. ඇය වැඩි දුරටත් විස්තර එහි විස්තර කරන්නේ නිර්මාණකරුවා භාවිත කරන සෑම භාණ්ඩයකම එය භාවිත කිරීමේ අයිතියක් පැවතිය යුතු බවයි. සටහන්| [1]|}බූරුවා යන වාග් ව්‍යවහාරය යෙදෙන ඉනිමං වර්ගයක් පවතී. මෙම ඉනිමං වර්ගය පෙදරේරුවන් විසින් භාවිතා කරනු ලබ
යි. අද දවස වන විට විශාල මහල් ගොඩනැගිලි නිර්මානය කිරීමේදී යොදාගන්නා අධාරක හා සමානව ගම්බද නිවෙස් හා ගොඩනැගිලා සෑදීමේදී ලී යෙන් සකස්කර එහා මෙහා ගමන් කිරීමට යොදාගන්නා ආධාරකය යන්න බූරුවා යන්නට නියම අර්ථ නිරූපනය වේ. බූරුවා සකස්කිරීම ගැලවීම නැවත සවිකිරීම යන දෙයට පෙදරේරුවන් සමත්කම් දක්වන අතර බූරුවා ඉතා හොද සවිශක්තියකින් සමන්විත ශ්‍රී ලාංකීය නිර්මාණයක් වේ.වෙඩි තැබීමේ ක්‍රීඩාව, නිවැරදිතාවය, ඉලක්කය යනාදි ලක්ෂණ ඇතුලත් විශේෂ සාමාර්ථය දැක්විය යුතු තරඟකාරී ක්‍රීඩා ගණයට ඇතුළත් වෙයි. මේ සඳහා ගිනි අවි සහ වායූ තුවක්කු වැනි විවිධාකාර වර්ගයේ ආයුධ පාවිච්චි කරනු ලැබේ. (වැඩි විස්තර සඳහා දුනු හී පාවිච්චි කරමින් කරන විදීමේ ක්‍රීඩා ගැන තොරතුරු ඇතුළත් "Archery" බලන්න) දඩයම් කිරීමද, විදීමේ නැතහොත් වෙඩි තැබීමේ (Shooting) ක්‍රීඩාවකි. පණ ඇති පරෙවියන්ට විදිමද ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා ඉසව්වක් විය. (1900 දී ඇල්බේට් හි එක්වතාවක් ) ගිණි අවි හෝ ඉලක්කය ප්‍රයෝජනයට ගන්නා වර්ගයේ ක්‍රීඩාවක් ලෙස වෙඩි තැබීමේ හෝ විදීමේ ක්‍රීඩාව වර්ග කර ඇත.බැං කි-මූන්බැං කි-මූන් (උපත ජුනි 13 1944) යනු එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ හිටපු 8 වන මහලේක
ම් වරයාය. මොහු 2007 වර්ෂයේ කොෆි අන්නන් මහලේකම් ධුරයෙන් ඉවත්වීමෙන් පසු මහලේකම් ධුරයට පත් විය. වෘත්තීය රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙකු වන මුන් දකුණු කොරියාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්‍යංශයේ සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ කටයුතු කරන ලදී. විශ්ව විද්‍යාලයෙන් පිට වීමත් සමග විදේශ සේවයට එක වූ මුන් තම පළමු ධුරය ඉන්දියාවේ නව දිල්ලි වල හොබවන ලදී. මුන් දකුණු කොරියාවේ විදේශ කටයුතු ඇමති ලෙස 2004 ජනවාරි සිට 2006 නොවැම්බර් දක්වා කටයුතු කරන ලදී. 2006 පෙබරවාරි මාසයේ ඔහු එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා ලේකම් ධුරයට තරග කිරීමේ වැඩසටහන ආරම්භ කරන ලදී. මුලදී ඔහු මෙම ධුරයට තේරී පත්වීමට ඉඩකඩ සිමා සහිත බව සිතුවද දකුණු කොරියාවේ විදේශ ඇමති ලෙස විවිධ රට වල සංචාරය කිරීමට ලැබුණු ඉඩකඩ නිසා ඔහුට වාසිදායී තත්වයක් ඇති විය.මෙම ලිපිය තවමත්  අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක.vteමෙම ලිපිය  සත්‍යාපනය සඳහා (තවත්) මූලාශ්‍ර දැක්වීම කළ යුතුව ඇත. කරුණාකර මෙම ලිපිය      විශ්වාස කළ හැකි මූලාශ්‍ර       උපුටා දක්වමින්   වැඩි දියුණු කිරීමට  උදව් වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත කරුණු අභියෝගයට ලක්වීමට හා මකා දැමීමට ඉඩ ඇත.ශ්‍රී ලාංකික නිදහස
් ව්‍යාපාරය යනු  බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙන් ලංකාවට නිදහස හා ස්ව-පාලනය ලබා ගැනුමට දියත් කෙරුණු සාමකාමී දේශපාලන ව්‍යාපාරයකි. 20වන සියවසෙහි ඇරඹුමත් සමග මුලපිරුනු මෙයට බොහෝ ලෙසින් උගත් මධ්‍යම පංතිය විසින් නායකත්වය සැපයුනු අතර,  අවසානයේදී 1948 පෙබරවාරි 4 වන දිනදී ලංකාව වෙත ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය ලෙසින් නිදහස ප්‍රදානය කිරීමත් සමගින් සාර්ථකත්වයට පත් විය. 1972 මැයි 22 දිනදී එය ජනරජයක් බවට පත්වී ශ්‍රී ලංකා ජනරජය ලෙසින් නම් කිරීම වන තුරු වසර 24 පුරාවට  බ්‍රිතාන්‍ය පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ඩොමීනියන් තත්වය පවත්වා ගෙන යන ලදි. The formal ceremony marking the start of self rule, with the opening of the first parliament at Independence Square by the HRH Prince Henry, Duke of Gloucester in the presenceබ්න්ජ of Rt Hon D.S. Senanayake as first Prime Minister of Ceylon.මෙම ලිපියශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසයපිළිබඳ ලිපි මාලාවක කොටසකිවංශකථාදීපවංසයමහාවංසයචූලවංසයරාජාවලියයුගප්‍රාග් ඉතිහාසයශිලා යුගයලෝකඩ යුගයයකඩ යුගය  මුල්කාලීන රාජධානි ක්‍රි.පූ. 543 – ක්‍රි.පූ. 377අනුරාධපුරබුදු දහම හඳුන්වා දීමචෝළ ආධිපත්‍යය
ක්‍රි.පූ. 377 – 1017පොළොන්නරුව1056–1232සංක්‍රාන්තිය1232–1505දහසයවන සියවසේ අර්බුදයවිජයබා කොල්ලය 1505–1594මහනුවර1594–1815බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවදෙවන ‍ලෝක යුද්ධයනිදහස 1815–1948ශ්‍රී ලංකාවඩොමීනියනයජනරජයපශ්චාත්-යුධ 1948–වර්තමානයමාතෘකා අනුවසන්නද්ධ හමුදා යුධගුවන්නාවිකආර්ථිකයඅධ්‍යාපනය ශ්‍රී ලංකාව ද්වාරයග්‍රන්ථ නාමාවලියශබ්ද මාලාවකාලරේඛාවvteමෙම ලිපියශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනයපිළිබඳ ලිපි මාලාවක කොටසකිආණ්ඩුවආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවමානව හිමිකම්විධායකයජනාධිපති (ලැයිස්තුව)මෛත්‍රීපාල සිරිසේනඅග්‍රාමාත්‍ය (ලැයිස්තුව)රනිල් වික්‍රමසිංහකැබිනට් අමාත්‍ය මණ්ඩලය]අමාත්‍යාංශව්‍යවස්ථාදායකයපාර්ලිමේන්තුවකථානායකවිපක්ෂ නායකඅධිකරණයපාර්ලිමේන්තු කවුන්සිලයග්‍රේෂ්ඨාධිකරණයඅගවිනිසුරු (මොහාන් පීරිස්)අභියාචනාධිකරණයමහාධිකරණදිස්ත්‍රික් උසාවිමහේස්ත්‍රාත් උසාවිප්‍රාථමික උසාවිකම්කරු උසාවියදේශපාලන පක්‍ෂදේශපාලන පක්ෂයන්ඡන්ද විමසීම්ඡන්ද විමසීම්දේශපාලන පක්ෂඅවසන් මැතිවරණයලබන මැතිවරණයදේශපාලන සහ පරිපාලන උප බෙදීම්පළාත්පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශවිදේශ ප්‍රතිපත්තියවිදේ
ශ සම්බන්ධතාසබැඳි වාද විෂයයන්සිවිල් යුද්ධයශ්‍රී ලංකා ද්වාරයවෙනත් රටවල්ඇට්ලස් දේශපාලනය ද්වාරයvteබ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනය අසායේ සටනෙන් අනතුරුව බ්‍රිතාන්‍ය රාජ් ආසියාවේ ආධිපත්‍යක වූහ; වෝටර්ලූ සටනෙන් පසුව බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය ලෝක මහාබලවතෙක් බවට පත් විය. ඉන්දියාවෙහිදී, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහිදී සහ දකුණු අප්‍රිකාවෙහිදී ඉතාමත් සැකෙවින් ලද පරාජයන් හැරුණු විට  එහි සර්වබලධාරි මුහුණුවර නොකැලැල්ව පැවතිණි. 1914 වන තුරුම එය සැබෙවින්ම අභියෝගයට ලක් නොවූ බව පැවසිය හැක.ප්‍රංශ ජනරජයට එරෙහිව එංගලන්තය විසින් පවත්වා ගෙන ගිය  යුද්ධයෙහි කොටසක් ලෙසින්,  1795 දී  ලංකාව වෙත බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රහාරයක් එල්ල වීම,   ප්‍රංශ අධිකාරියෙහි කොටසක් හා එහි මිත්‍ර පාක්ෂිකයෙක් ලෙසින්  නෙදර්ලන්තයෙහිදී බතාවියානු ජනරජය පිහිටුවීමෙහි සෘජු ප්‍රතිඵලයක් විය. පෘතුගීසීන්ට එරෙහිව ලන්දේසීන් හා සහයෝගීව කටුයුතු කල අයුරින්ම, ලන්දේසීන්ට එරෙහිවද බ්‍රිතාන්‍ය බලකාය හා සහයෝගීව ක්‍රියාකිරීමට උඩරට රාජධානිය කටයුතු කලේය ලන්දේසීන් පලවාහැරීමෙන් අනතුරුව හා ලන්දේසි ආධිපත්‍යය ආමියං ගිවිසුම විසින් පාවා දීමෙන් පසුව ඇතිවූ පහතරට කැරැලි මැ
ඩපැවැත්වීමට කටයුතු කල බ්‍රිතාන්‍යයෝ උඩරට රාජධානිය අල්ලාගැනීමට සැලසුම් සම්පාදනය කලහ. 1803 සහ 1804 දී  පළමු  උඩරට යුද්ධයේදී උඩරට පලාත් ආක්‍රමණය කෙරුණද ඉතාමත් දරුණු පරාජයකට ලක්වූහ. 1815දී,  අවසාන උඩරට රජුට එරෙහිව කැරැල්ලක් දියත් කිරීමට උඩරට රදළ පෙළැන්තිය පොළඹවාලූ බ්‍රිතාන්‍යයෝ, දෙවන උඩරට යුද්ධය අරඹා රජු පහ කිරීමෙහි අදිටනින් උඩරට වෙත සේනා මෙහෙයවූහ.යටත් විජිත පාලනයට එරෙහිව ඉහත කී රදළවරුම 1817දී කැරැල්ලක් ආරම්භ කළහ. මෙය ඌවේ කැරැල්ල නම් විය. එම රදළවරුන්ට  ප්‍රදේශවාසීන්ද  සහාය දැක්වුහ. ‍එහෙත් එම කැරැල්ල මර්ධනය කරනු ලැබීය. 1830 දී නැවත වරක් කැරැල්ලක් ආරම්භවීමේ ලකුණු පහළ විය. උඩරට ගොවින් මුඩු බිම් පනත මගින් ගොවි බිම් වලින් ඉවත් කර අන්ත දිළිදුභාවයට පත් කෙරිනි.1848 දී පුරන් අප්පු (හැන්නදිගේ ප්‍රැන්සිස්කු ප්‍රනාන්දු සහ ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩා විසින් මෙහෙයවනු ලැබු අසාර්ථක කැරැල්ල , වැඩ වසම් රාමුව අත්හල වෙනත් මුහුණුවරක් ගත් ප්‍රථම කැරැල්ල විය. එය සහමුලින් සාමාන්‍ය රටවැසියාගේ කැරැල්ලක් විය. මහජනයා සිටියේ ඔවුන්ගේ රජුගේ හෝ වෙනත් ප්‍රධානියෙකුගේ නායකත්වයක් නොමැතිවයි. (රජු 1815 දී බලයෙන් පහ කළ අතර අනිකුත් ප්‍රධ
ානීන් එක්කෝ ඌව කැරැල්ලේදී පරාජයට පත්වී හෝ ඉතිරි අය යටත් විජිත පාලයන් හා සමගි වී සිටියහ) මෙම කැරැ‍ල්ලේ නායකත්වය ප්‍රථමවරට රදලවරුන් ගෙන් තොර සාමාන්‍ය මහජනතාගේ අතට පත්විය. එහි නායකයින් වුයේ සාමාන්‍ය ‍ගොවි කම්කරු  ජනතාවයි. එම පිරිස් එංගලන්ත විප්ලයේ (Levellars)  සම සමාජ කාරයින් මෙන් හෝ ඇමරිකන් විප්ල‍වයේ මුල් තැනක් ගත් පෝල්  රිවර් (Paul Revere)  සහ ටොම් පෙයින් (Tom Paine)  වැන්නන් වුහ. කෙසේ වෙතත් කොල්වින්  ආර්. ද සිල්වා  ඒ ගැන කියන්නේ මෙසේය. ‘එයට නායකයින් බොහෝ සිටි නමුත් නියම නායකත්වයක් නොතිබුණි.පැරණි වැඩ වසම් නායකයින් වැඩ පවත්වනු ලැබ හෝ බල රහිත කරනු ලැබ සිටයහ . අරගලයට නායකත්වය දි බලයට ඒමට සුදුසු අලුත් පන්තියක් ඒ වන විට නොතිබුණි’. යනුවෙනි.වැවිලි ආර්ථිකය1830 වර්ෂයේදී ලංකාවට කෝපි වගාව හඳුන්වාදෙන ලදී. කෝපි උස් කඳුකර භූමියෙහි සරු සාරව වැවුණේය. සාමාන්‍ය ජනතාවගෙන් ලබා ගත් ඉඩම්වල කෝපි වගා කරන ලදී. මෙම ධනවාදී නිෂ්පාදන භෝගය ලංකාවේ වගා කිරීමට උනන්දුවක් ඇති වීමට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපෑවේ වහල් සේවය නතර කිරීම නිසා බටහිර ඉන්දීය දූපත්වල කෝපි වගාව අඩපන වීමයි. කෙසේ වෙතත් ඉඩම් අහිමි කළ ජනතාව කෝපි ව