LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
සාමාන්‍ය පිලිගැනීමට ලක්වූයේ ජර්මන් ජාතික රසායන නවීන විද්‍යාඥයෙකු වූ කාලර් නෙයුබර්ගේ යටතේ 1903 දීය. මෙයට පෙර එම කාලයේදී එය හැදින්වූයේ කායික රසායන නවීන විද්‍යාව වශයෙනි. ඉන්පසුව 20 වන සියවසේ මැද භාගය වන තුරු එය එතරම් උසස් තත්ත්වයකට නොපැමිණි අතර 20 වන සියවසේ මැද භාගයේදී සොයාගත් නවීන විද්‍යාත්මක උපකරණයක් වන වර්ණ ඡායාරූපකරණයන්, X කිරණ විවර්තනය, NMR වර්ණාවලීක්ෂයන්, විකිරණ හා සමස්ථානික නාමකරණයන්, ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂයන් හා අණුකමය ගති ආදර්ශකය (Molecular Dynamic Simulation) වැනි උපකරණවල උදවුව හරහා විවිධවූ අණු හා සෛලවල පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලීන් පිළිබදව සවිස්තරාත්මක විශ්ලේෂණයන් කිරීමට හැකියාව ලැබුණි. එහිදී ග්ලයිකෝසිස් හා කර්බ් චක්‍රය (ස්ට්‍රික් අම්ල වක්‍රය) උදාහරණ වේ. ජෛව රසායන ඉතිහාසයේ අද්විතීයිය යොදාගැනීමක් වන්නේ ජානය සොයා ගැනීමක් එය මගින් සෛල තුළ  තොරතුරු හුවමාරු වන අයුරු හඳුනාගැනීමත් ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාවේ මෙම කොටස අණුක ජීව නවීන විද්‍යාව ලෙස හදුන්වයි. 1950 දී ජේම්ස් ඩී. වොට්සන්, ෆ්රැන්සිස් ක්‍රික්, රොසැලින්ඩ් ෆ්රැන්ක්ලින් හා මයුරිස් විල්කින්ස් යන පුද්ගලයන් විසින් DNA වල ව්‍යුහය හා එහි තොරතුර
ු හුවමාරුව සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාකාරී වු වැදගත්  පුද්ගලයන් වේ. ජෝර්ජ් බීඩ්ල් හා එඩ්වඩ් ටැටුම් විසින් දිලීර වල එක්  එන්සයිමයක් එක් ජානයක් ක්‍ නිපද වීම ආදර්ශනය කිරීම නිසා 1958 දී නොබෙල් ත්‍යාගය දිනා ගන්නා ලදී. 1988 දී කොලින් පිත්ෆෝක්  DNA සාක්ෂි තුලින් අණාවරණය  කරගත් දත්ත හේතුවෙන් වරදකරු වු ප්‍රථම පුද්ගලයා වූ අතර එය අධිකරණ වෛද්‍ය නවීන විද්‍යාවේ නව කොටසක් විය. ඉතා මෑතදී ඇන්ඩෘ z ෆයර් හා ක්රෙයිග් සී.මෙලොයි (Craig C. Mello) විසින් 2006 දී RNA නිරෝධනය (RNA interference [RNA I ]) සොයා ගැනීම වෙනුවෙන් 2006 වසරේ නො‍ෙබල් ත්‍යාගය ද හිමි වුණි.අද මයිකල් ඊ. සුගාර් විසින් පිහිටුවන ලද පරිදි ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව කොටස් තුනකි. ශාක ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව තුලින් ස්වයංපෝෂී ජීව කොටස්  ප්‍රභාසංස්ලේෂණය   පිළිබදව හා වෙනත් ශාකවල විශේෂිත ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලි අධ්‍යයනයත් , සාමාන්‍යය ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව තුලින් සත්ව හා ශාකවල ජෛව රසායන ක්‍රියාවලින් හා මනුෂ්‍ය/ වෛද්‍ය/ ඖෂධ ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව තුලින් මිනිසුන්ගේ හා විවිධ වූ රෝගාබාධවල ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලිය අධ්‍යයනය කෙරේ.අනෙකුත් අණුක මට්ටමේ ජෛව විද්‍යාවලට ඇති
සම්බන්ධයජෛව රසායනය , ප්‍රවේණි විද්‍යාව හා අණුක ජීව විද්‍යාව අතර ක්‍රමානුරූප  සම්බන්ධයකිජෛව රසායනයේ පරීක්ෂණයන් ජෛව රසායනයටම අදාල විශේෂ තාක්ෂණික ක්‍රම භාවිතයට ගනී. නමුත් දැන් වැඩි වශයෙන් මේවා ප්‍රවේණි විද්‍යාව , අණුක ජීව විද්‍යාව හා භෞතිකයේ තාක්ෂණික ක්‍රම හා අදහස් සමග සම්බන්ධ වේ. ඒවායේ තාක්ෂණික ක්‍රම හා අන්තර්ගතය අතින්  කොටස් අතර කිසිම විටෙක පැහැදිලි වෙන් කිරීමක් නොතිබුණි. නමුත් අතීත‍යේ මෙම අංශවල සාමාජිකයන් විශාල ලෙස වෙන් කර තිබිණි. වර්තමානයේ අණුක ජීව විද්‍යාව හා ජෛව රසායනය යන අංශ එකිනෙක හුවමාරු කළ හැකි තරම්ය. පහත දැක්වෙන්නේ එම ක්ෂේත්‍ර අතර සබඳතාව දක්වන පටිපාටිකයකි.·	ජෛව රසායනය යනු ජීව පටක තුළ සිදුවන රසායනික ද්‍රව්‍ය හා ජෛව ක්‍රියාවලි පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. ජෛව රසායනඥයන් ජෛව අණුවල ව්‍යුහය හා ක්‍රියාව පිළිබඳ ප්‍රභලව අවධානය යොමු කරයි. ජෛව ක්‍රියාවලි පිටුපස රසායනය අධ්‍යයනය හා ජීවීය ලෙස සක්‍රීය අණු සංස්ලේෂ්ණය ජෛව රසායනයේ උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක.·	ප්‍රවේණි විද්‍යාව පටකවල ප්‍රවේණි වෙනස්කම් මගින් ඇතිවන ප්‍රතිඵල නොසිත්ත දර්ශය පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. සාමාන්‍ය සංරචකයක නොමැති වුවද මෙය තාර්කිකව
නිගමනය කළ හැක. (උදා - ජානය) නොහික්ත දර්ශ සමග හෝ ස්වාභාවික රූපානුදර්ශය සමග සංසන්දනය කළහ. ක්‍රියාකාරී කොටස් එකක් හෝ කිහිපයක් නොමැතිවීමෙන් ඇතිවන විකෘති දර්ශ පිළිබඳව - අධ්‍යයනය ද මෙහිදී සිදු කෙරේ. එවන් අධ්‍යයන වලින් සිදු කරන සරල අර්ථ  දැක්වීම් ජාන අන්තර්ක්‍රියා මගින් ව්‍යාකූලත්වයකට පත් කළ හැකි වේ.·	අණුක ජීව විද්‍යාව යනු ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍ය ගුණනය වීම, පිටපත් කිරීම හා පරිවර්තනය කිරීම වැනි ක්‍රියාවලිවලට ආධාර දෙන අණු පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. අණුක ජීව විද්‍යාවේ ප්‍රධානම පදනම වන්නේ ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍යය  RNA  බවට පිටපත් වී ප්‍රෝටීන බවට පරිවර්තනය වීමයි. මෙමගින් වඩාත් සරලව  ක්ෂේත්‍රය හඳුනාගැනීමට හොඳ ආරම්භයක් සපයයි. මෙමගින් RNA වල නව කෘත්‍ය පිළිබඳව වඩා හොඳින් අවබෝධ කරගත හැකි වී ඇත.·	රසායනික ජීව විද්‍යාවේදී ජෛව පද්ධතිවලට අඩුම බලපෑමක් ඇති කරන කුඩා අණු මත පදනම් වූ නව මෙවලම් දියුණු කිරීම හා ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ විස්තරාත්මක තොරතුරු සැපයීම සිදු කරයි. තව දුරටත් රසායනික ජීව විද්‍යාව මගින් ජෛව අණු හා කෘත්‍රීම උපකරණ අතර කෘත්‍රීම මුහුම් සිදු කිරීමට ජෛව පද්ධති යොදවනු ලැබේ.ආශ්‍රිතප්‍රධාන ලිපිය: Out
line of biochemistryලැයිස්තුImportant publications in biochemistry (chemistry)List of biochemistry topicsList of biochemistsList of biomoleculesආශ්‍රිතAstrobiologyBiochemistry (journal)Biological Chemistry (journal)BiophysicsChemical ecologyComputational biomodelingDedicated bio-based chemicalEC numberHypothetical types of biochemistryInternational Union of Biochemistry and Molecular BiologyMetabolomeMetabolomicsඅණුක ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවMolecular medicinePlant biochemistryProteolysisSmall moleculeStructural biologyTCA cycleසටහන්a. ^  Fructose is not the only sugar found in fruits. Glucose and sucrose are also found in varying quantities in various fruits, and sometimes exceed the fructose present. For example, 32% of the edible portion of a date is glucose, compared with 24% fructose and 8% sucrose. However, peaches contain more sucrose (6.66%) than they do fructose (0.93%) or glucose (1.47%).[4]මූලාශ්‍ර↑ "
ජීව රසායන විද්‍යාව (Biochemistry)". සිංහල විශ්වකෝෂය. සම්ප්‍රවේශය 2023-05-31.↑ "වාර්ෂික වාර්තාව - 2021" (PDF). ජෛව රසායන, අණුක ජෛව වේද හා ජෛව තාක්ෂණ ආයතනය, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය. සම්ප්‍රවේශය 2023-05-31.↑ "වාර්ෂික වාර්තාව - 2018" (PDF). ජෛව රසායන, අණුක ජෛව වේද හා ජෛව තාක්ෂණ ආයතනය, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය. සම්ප්‍රවේශය 2023-05-31.↑ Whiting, G.C. (1970), p. 5.භාහිර සබැඳිLibrary resources about  ජෛව රසායන විද්‍යාව Resources in your libraryResources in other librariesWikibooks has more on the topic of: ජෛව රසායන විද්‍යාවජෛව රසායන විද්‍යාව හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.At Wikiversity, you can learn more and teach others about ජෛව රසායන විද්‍යාව at the Department of ජෛව රසායන විද්‍යාව"Biochemical Society".The Virtual Library of Biochemistry, Molecular Biology and Cell BiologyBiochemistry, 5th ed. Full text of Berg, Tymoczko, and Stryer, courtesy of NCBI.SystemsX.ch – The Swiss Initiative in Systems BiologyFull text of Biochemistry by Kevin and In
dira, an introductory biochemistry textbook.vteBiochemistry topicsScience  fieldsList of life sciencesChemistryBiologyChemistry fields:Analytical chemistryInorganic chemistryMedicinal chemistryOrganic chemistryPhysical chemistryTheoretical chemistryBiochemistry  fieldsMolecular biologyCell biologyChemical biologyBioorthogonal chemistryMedicinal chemistryPharmacologyClinical chemistryNeurochemistryBioorganic chemistryBioorganometallic chemistryBioinorganic chemistryBiophysical chemistryBacteriologyparasitologyvirologyimmunology.General  chemistryChemical reactionsChemical synthesisMoleculeOrganic reactionsCatalystReagentReaction mechanismConceptsStructural biologyEnzymologyMetabolismBiomoleculeCellsCell theoryRibosomeNucleusPeptideAmino acidsProteinPeptideHormoneEnzymeMetabolic pathwayGenetics:ChromosomesRNADNAGenetic codeBiomolecule  familiesCarbohydrates:AlcoholsGlycoproteinsGlycosidesLipids:EicosanoidsFatty acidsFatty-
acid metabolismGlyceridesPhospholipidsSphingolipidsCholesterolSteroidsNucleic acids:NucleobasesNucleosidesNucleotidesNucleotide metabolismProteins:Amino acidsAmino acid metabolismOther:TetrapyrrolesHemeChemical  synthesisArtificial gene synthesisBiomimetic synthesisBioretrosynthesisBiosynthesisChemosynthesisConvergent synthesisCustom peptide synthesisDirect processDivergent synthesisElectrosynthesisEnantioselective synthesisFully automated synthesisHydrothermal synthesisLASiSMechanosynthesisOne-pot synthesisOrganic synthesisPeptide synthesisRadiosynthesisRetrosynthesisSemisynthesisSolid-phase synthesisSolvothermal synthesisTotal synthesisVolume combustion synthesisTemplates{{Branches of chemistry}}{{Cellular structures}}{{Organic reactions}}{{Chemical synthesis}}{{Amino acids}}{{Chemical bonds}}{{Protein primary structure}}{{Amino acid metabolism enzymes}}{{Life on Earth}}{{Botany}}{{Zoology}}RelatedOccupationsBiologistChemistB
acteriologistMicrobiologistMicroscopyConcepts:Scientific methodPeriodic tableExperimentsNotable scientists:Robert HookeAntonie van LeeuwenhoekFrancesco RediCategory CommonsPortalvteBranches of biologyAerobiologyAnatomyAstrobiologyBiochemistryBioengineeringBiogeologyBiogeographyBiohistoryBiomechanicsBiophysicsBioinformaticsBiostatisticsBiotechnologyBotanyCell biologyCellular microbiologyChemical biologyChronobiologyComputational biologyConservation biologyCryobiologyCytogeneticsDevelopmental biologyEcologyEcological geneticsEmbryologyEpidemiologyEpigeneticsEvolutionary biologyFreshwater biologyGeobiologyGeneticsGenomicsHerpetologyHistologyHuman biologyImmunologyMarine biologyMathematical biologyMicrobiologyMolecular biologyMycologyNeontologyNeuroscienceNutritionOrigin of lifePaleontologyParasitologyPathologyPharmacologyPhycologyPhylogeneticsPhysiologyQuantum biologySociobiologyStructural biologySystematicsSyntheti
c biologyXenobiologySystems biologyTaxonomyTeratologyToxicologyවෛරසවේදයVirophysicsZoologySee alsoHistory of biologyNobel Prize in Physiology or MedicineTimeline of biology and organic chemistryvteජෛව තාක්ෂණය (Biotechnology)ඉතිහාසයHistory of biotechnologyTimeline of biotechnologyCompetitions and prizes in biotechnologyශාකාColors of biotechnologyIndustrial biotechnologyBiological conceptsAlleleසෛලDNA/RNAFermentationGenePlasmidප්‍රෝටීන්Selective breedingGeneral conceptsBiotechnology industrial parkBiotechnology productsBiotechnology lawGreen RevolutionHuman Genome ProjectPharmaceutical companyBasic techniques and toolsBiology fieldBioreactorCell cultureFlow cytometryHybridoma technologyHPLCNMRSpectroscopyChemical fieldCentrifugationCSTRDSTRCrystallizationChromatographyDialysisElectrophoresisExtractionFed BatchFiltrationPFRSedimentationApplicationsAnimal cell cultureBioinformaticsBiosynthesisBionic architectureCell immunityClo
ningReproductive cloningTherapeutic cloningEmbryologyEnvironmental biotechnologyGenetic engineeringGenetically modified organismMolecular geneticsGene therapyMicrobial biodegradationOmicsPharmacogenomicsStem cellsTelomereTissue cultureInterdisciplinary fieldsBioeconomyBioelectronicsBioengineeringජීව විද්‍යාවBiopharmacologyBiomedical engineeringBiomedicineBiomimeticsBiochemicalsBioroboticsChemical engineeringMicrobiologyMiningMolecular biologyNanobiotechnologyවෛරසවේදයලැයිස්තුIndex of biotechnology articlesList of biotechnology articlesList of biotechnology companies ප්‍රවර්ගය කොමන්ස්vteරසායන විද්‍යාවේ ශාඛාGlossary of chemical formulaeList of biomoleculesList of inorganic compoundsආවර්තිතා වගුවAnalyticalInstrumental chemistryElectroanalytical methodsSpectroscopyIRRamanUV-VisNMRMass spectrometryEIICPMALDISeparation processChromatographyGCHPLCCrystallographyCharacterizationTitrationWet chemistryCalorimetryElemental analysis
TheoreticalQuantum chemistryComputational chemistryMathematical chemistryMolecular modellingMolecular mechanicsMolecular dynamicsPhysicalElectrochemistrySpectroelectrochemistryPhotoelectrochemistryThermochemistryChemical thermodynamicsSurface scienceInterface and colloid scienceMicromeriticsCryochemistrySonochemistryStructural chemistryChemical physicsFemtochemistryChemical kineticsSpectroscopyPhotochemistrySpin chemistryMicrowave chemistryEquilibrium chemistryInorganicCoordination chemistryMagnetochemistryOrganometallic chemistryOrganolanthanide chemistryCluster chemistrySolid-state chemistryCeramic chemistryOrganicStereochemistryAlkane stereochemistryPhysical organic chemistryOrganic reactionsOrganic synthesisRetrosynthetic analysisEnantioselective synthesisTotal synthesis / SemisynthesisFullerene chemistryPolymer chemistryPetrochemistryDynamic covalent chemistryBiologicalBiochemistryMolecular biologyCell biologyChemical biologyBio
orthogonal chemistryMedicinal chemistryPharmacologyClinical chemistryNeurochemistryBioorganic chemistryBioorganometallic chemistryBioinorganic chemistryBiophysical chemistryInterdisciplinarityNuclear chemistryRadiochemistryRadiation chemistryActinide chemistryCosmochemistry / Astrochemistry / Stellar chemistryGeochemistryBiogeochemistryPhotogeochemistryEnvironmental chemistryAtmospheric chemistryOcean chemistryClay chemistryCarbochemistryFood chemistryCarbohydrate chemistryFood physical chemistryAgricultural chemistrySoil chemistryChemistry educationAmateur chemistryGeneral chemistryClandestine chemistryForensic chemistryForensic toxicologyPost-mortem chemistryNanochemistrySupramolecular chemistryChemical synthesisGreen chemistryClick chemistryCombinatorial chemistryBiosynthesisChemical engineeringMaterials scienceMetallurgyCeramic engineeringPolymer scienceආශ්‍රිතHistory of chemistryNobel Prize in ChemistryTimeline of chemistryof elem
ent discoveries"The central science"Chemical reactionCatalysisChemical elementChemical compoundAtomMoleculeIonChemical substanceChemical bondAlchemyQuantum mechanics ප්‍රවර්ගය කොමන්ස්ද්වාරය WikiProjectvteGlossaries of science and engineeringAerospace engineeringAgricultureArchaeologyArchitectureArtificial intelligenceAstronomyBiologyBotanyCalculusCell biologyChemistryCivil engineeringClinical researchComputer hardwareComputer scienceDevelopmental and reproductive biologyEcologyEconomicsElectrical and electronics engineeringEngineeringA–LM–ZEntomologyEnvironmental scienceEvolutionary biologyGenetics0–LM–ZGeographyArabic toponymsHebrew toponymsWestern and South AsiaGeologyIchthyologyMachine visionMathematicsMechanical engineeringMedicineMeteorologyMycologyNanotechnologyOrnithologyPhysicsProbability and statisticsPsychiatryQuantum computingRoboticsScientific namingStructural engineeringVirologyද්වාර: ජීව විද්‍යාව රසායන
විද්‍යාවඅධිකාරී පාලනය ජාතික පුස්තකාලSpainGermanyIsraelUnited StatesJapanCzech Republicවෙනත්Historical Dictionary of SwitzerlandNARAව්‍යාකරණ, ‍ශෛලිය, සංගතිය, ස්වාස්ථය හෝ අක්ෂර වින්‍යාසය අරභයා මෙම පිටුව විෂයයෙහි පිටපත-සංස්කරණය සිදු කිරීම අවශ්‍ය බව පෙනේ. එය සංස්කරණය කිරීමෙන්  ඔබ හට උපකාර විය හැක. (2023 අගෝස්තු) (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)Florence, birthplace of the Italian Renaissance. The architectural perspective and new systems of banking and accounting were introduced during the time.පුනරුදයThe School of Athens (1509–1511) by RaphaelTopicsHumanismAge of DiscoveryArchitectureDanceFine artsLiteratureMusicPhilosophyScienceTechnologyWarfareRegionsEnglandFranceGermanyItalyPolandPortugalSpainScotlandNorthern EuropeLow CountriesCriticismCriticismvteපුනරුදය (ඉංග්‍රීසි:  Renaissance) යන්නෙහි නැවත ඉපදීම යන අරුත ඇතතේය. මෙය පළමුව ඉතාලියෙන් ඇරඹි බටහිර යුරෝපය පුරා පැතිරිණි. මෙය පළමුව සංස්කෘතික ප්‍රවාහයක් ලෙස  14 වන ශතවර්ෂයේ දී ඇරඹිණි. මෙය ප
සුව සමාජ තලයේ වෙනස්කම් රැසක් ඇති කරන ලදි.'පුනරුද මිනිසුන්' යන නාමය ලියනා‍‍ඩෝ ඩාවින්චි හා මයිකල් ආන්ජලෝ යන කලාකරුවන් විසින් පට  බැඳිනි. සංස්කෘතික පුනර්ජීවයේ කැපී පෙනෙන මං සලකුණු ලෙස නැවතත් දාර්ශනික මුලාශ්‍ර ‍ඉගෙනීමට යෑම චිත්‍ර කලාව, අධ්‍යාපන පුනරැදය දැක්විය හැකිය. පසුව මෙය කලාකාමී පුනරුදයක සිට බුද්ධිමය පුනරුදයකට තාක්ෂණික විප්ලවයකට කෘෂිකර්මාන්තයේ දැවැන්ත පෙර උයනට හේතු විය. බොහෝ මිනිසුන් තම ඉඩම් හැර නග‍රයේ පදිංචි වුහ.පුනරුදයේ උච්චතම අවස්ථාව උදාවුයේ 15 වන ශතවර්ෂයේ සිදු වූ සංසිද්ධියත් සමග ය. එනම් ඔටෝමාන් තුර්කිවරුන් විසින් කොන්ස්තන්තිනෝපලය බිඳ දැමීම හා විශ්වවිද්‍යාලය වසා දැමීම නිසා දහස් ගණන් ග්‍රීක  උගතුන් ඉතාලියට පලා ගියෝය. ඔවුන් ඒ සමග ම  විශාල වශයෙන් ග්‍රීක රෝම සාහිත්‍ය නීති පොත් ඉතාලියට ගෙන ගියහ.මධ්‍යකාලීන චින්තනයට හා ක්‍රියාමාර්ගයන්ට දැඩි පහරක් පුනරුදය හේතුවෙන් එල්ල විණි. ඒ සමගම නව යුගය උදාවිණි.සමස්තාවලෝකනයපුනරුදය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මුල් නූතන අවධියේ යුරෝපියානු ශාස්ත්‍රීය ජීවිතය කෙරෙහි අතිමහත් බලපෑමක් එල්ල කළ සංස්කෘතික ව්‍යාපාරයකි. ඉතාලියේ ඇරඹී 16වන සියවස වනවිට යුරෝපයේ
සෙසු ප්‍රදේශ කරා ව්‍යාප්ත වුණු එහි ආභාෂය සාහිත්‍ය, දර්ශනය, කලාව, සංගීතය, දේශපාලනය, විද්‍යාව, ආගම සහ ඥාණ ගවේෂණයේ අනෙකුත් අංශයන් කෙරෙහි ද දක්නට ලැබුණි. පුනරුද සමයේ විද්‍යාර්ථීහු මානවවාදී ක්‍රමවේදය අධ්‍යයනය පිණිස වහල් කරගත් අතර කලාව තුළින් යථාර්ථවාදී දැක්මක් සහ මිනිස් හැඟීම් පිළිබඳ ගවේෂණයක් අපේක්ෂා කළහ. [1]කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ බිඳවැටීම විසින් ග්‍රීක විද්‍යාර්ථීන් විශාල පිරිසක් අපරදිග කලාපයේ අප්‍රකට ව තිබූ මාහැඟි අත්පිටපත් ද සමග වෙනත් රටවලට සංක්‍රමණය වූ අතරතුර පොගියෝ බ්රැසියොලිනි වැනි පුනරුද සමයේ මානවවාදීන් යුරෝපයේ ආශ්‍රම පුස්තකාලයන්හි පෞරාණික ලතින් සාහිත්‍යයික, ඓතිහාසික සහ ආගමික රචනාවන් පිළිබඳ ව අධ්‍යයනය කළහ. සාහිථ්‍යමය සහ ඓතිහාසික ලේඛන සම්බන්ධයෙන් පුනරුද ශාස්ත්‍රඥයන්ගේ වූ නැඹුරුව; ස්වභාවික විද්‍යාව, දර්ශනය, සහ ගණිතය පිළිබඳ ව වූ ග්‍රීක සහ අරාබි කෘති දෙසට සිය අධ්‍යයනය යොමුකළ මධ්‍යකාලීන ශාස්ත්‍රඥයන්ගෙන් ඔවුන් ව දැඩි ලෙස වෙනස්වීමට බලපෑවේ ය. නව ප්ලැතෝනික පුනර්ජීවනයේ දී  පුනරුද මානවවාදීන් ක්‍රිස්තියානිත්වය ප්‍රතික්ශේප නොකළ අතර ඉඳුරා ම ඊට පටහැනි ලෙස පුනරුදයේ උත්කෘෂ්ඨ කෘතීන් බොහොමයක් ම ඒ වෙනුවෙන
් කැපවුණු සේම පල්ලිය ද බොහෝ පුනරුද කලාකෘතීන්ට අනුග්‍රහ දැක්වීය. එහෙත් සංස්කෘතික ජීවිතයේ බොහෝ අංශවල මෙන් ආගම කරා ද බුද්ධිමතුන් යොමු වූ ආකාරයේ සියුම් පෙරැළියක් දක්නට ලැබුණි. [2]එමෙන් ම ග්‍රීක නව තෙස්තමේන්තුව ඇතුළු බොහෝ ග්‍රීක ක්‍රිස්තියානි කෘතීන් බයිසැන්තියමෙන් පෙරළා බටහිර යුරෝපයට රැගෙන ආ අතර පුරාතන අවධියෙන් පසු ප්‍රථම වරට අපරදිග විද්‍යාර්ථින්ට මුණගැසුණි. ග්‍රීක ක්‍රිස්තියානි කෘතීන් සමග ඇතිකරගත් මෙම නව සබඳතාවයත් වෙසෙසින් ම ලොරෙන්සෝ වල්ලා සහ ඉරාස්මස් යන මානවවාදීන් විසින් සැපයූ නව තෙස්තමේන්තුවේ ග්‍රීක මුල් කෘතිය වෙත වූ යළික නැඹුරුවත් ප්‍රොතෙස්තන්ත ප්‍රතිසංවිධානය සඳහා මග සැලසීමට උපකාරී විය.නිකොලෝ පිසානෝගේ මූර්තීන් තුළත් මැසසියෝ විසින් මෙහෙයවන ලද පර්යාලෝකය සහ එළිය-අඳුර වඩාත් ස්වාභාවික ව දැක්වීමේ ක්‍රම ගවේෂණය කරමින් මානව ස්වරූපය වඩාත් යථාර්ථවාදී ව නිරූපණයට උත්සහ දැරූ ෆ්ලොරන්ටියානු සිත්තරුන් තුළත් සම්භාව්‍යත්වය කෙරෙහි මුල් ම කලාත්මක යොමුව ආදර්ශනය වී තිබුණි. දේශපාලන දාර්ශනිකයන්; වඩාත් ප්‍රචලිත නිදසුනක් වශයෙන් නිකොලායි මැකියාවේලි වැන්නන් දේශපාලනයේ සැබෑ ස්වභාවය එළිදක්වමින් ඒ තාර්කික ව අවබෝධ කිරී
මට උත්සහ කළහ. තාර්කිකත්වයට එරෙහි චෝදනාවන් ඛණ්ඩනය කරමින් දර්ශනය, ස්වාභාවික චින්තනය, ලබ්ධිය සහ ඉන්ද්‍රජාලිකත්වය යන මාතෘකාවන් පිළිබඳ රචනා එකතුවක් වූ ජියොවානි පිකෝ ඩෙලා මිරැන්ඩොලාගේ ඩි හොමිනිස් ඩිග්නිටේට් ඉතාලියානු පුනරුද මානවවාදයට කළ විශිෂ්ඨ සම්මාදමක් විය. සම්භාව්‍ය ග්‍රීක සහ ලතින් භාෂාධ්‍යයනයට සීමා නොවුණු පුනරුද යුගයේ ගත්කතුවරුන්  පොදුජන ව්‍යවහාරයන් භාවිතයට ද යොමු වුණි. මුද්‍රණය සමග මේ අත්වැල් බැඳගැනීම විසින් ග්‍රන්ථ වෙසෙසින් ම බයිබලය බහුජනතාවට සමීප කෙරුණි. [3]පූර්ණ වශයෙන් පුනරුදය යනු පුරාණ මතීන් යළි කැඳවීමෙන් මෙන් ම නව චින්තාවන් ද තුළින් ඓහිකත්වය සහ ලෞකිකත්වය හඳුනාගැනීමට සහ වැඩිදියුණු කිරීමට බුද්ධිමතුන් විසින් ගත් ප්‍රයාමයක් වශයෙන් දැකිය හැකි ය.ආශ්‍රිත ලිපිArts ද්වාරයIndex of Renaissance articlesOutline of the RenaissanceList of Renaissance figuresList of Renaissance structuresRoman RenaissanceVenetian Renaissanceමූලාශ්‍රසවිස්තරාත්මක සටහන්උපහරණ↑ Perry, M. Humanities in the Western Tradition, Ch. 13↑ Open University, Looking at
the Renaissance: Religious Context in the Renaissance (Retrieved May 10, 2007)↑ Open University, Looking at the Renaissance: Urban economy and government (Retrieved May 15, 2007)භාහිර සබැඳිපුනරුදය හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.විකිමූලාශ්‍ර සතුව මෙම ලිපියට අදාල මුල් පිටපත පවතී:The Civilization of the Renaissance in Italyවිකිඋද්ධෘත සතුව පහත තේමාව සම්බන්ධයෙන් උද්ධෘත එකතුවක් ඇත: පුනරුදය Renaissance , යන්න නිදහස් ශබ්දකෝෂය වන වික්ෂනරිය දී සොයා බලන්න."The Renaissance" In Our Time, BBC Radio 4 discussion with Francis Ames-Lewis, Peter Burke and Evelyn Welch (June 8, 2000).Renaissance Style GuideSymonds, John Addington (1911). "Renaissance, The". එන්සයික්ලොපීඩියා බ්‍රිටැනිකා. 23 (11th ed.). pp. 83–93. Renaissance Philosophy entry in the Internet Encyclopedia of PhilosophyInteractive resourcesFlorence: 3D Panoramas of Florentine Renaissance Sites(English/Italian)Interactive Glossary of Terms Relating to the RenaissanceMultimedia Exploration of
the Renaissance සංරක්ෂණය කළ පිටපත මාර්තු 12, 2021 at the Wayback MachineRSS News Feed: Get an entry from Leonardo's Journal delivered each dayVirtual Journey to Renaissance FlorenceExhibits Collection – RenaissanceLectures and galleriesLeonardo da Vinci, Gallery of Paintings and DrawingsThe Bagatti Valsecchi MuseumRenaissance in the "History of Art" සංරක්ෂණය කළ පිටපත මාර්තු 12, 2021 at the Wayback MachineThe Society for Renaissance StudiesInquiring Eye: European Renaissance ArtvteපුනරුදයGeneralRenaissanceHigh RenaissanceGreek scholars in the RenaissanceMannerismNorthern MannerismRenaissance studiesBy fieldArchitectureBrickCentral and Eastern EuropeFrenchItalian domesPalladianPlateresquePortuguesePurismSpanishVenetianArtDanceHumanismFranceNorthern EuropeLatinLiteratureDutchFrenchSpanishMagicMedicineMusicPhilosophyPlatonism in the RenaissanceScienceScientific RevolutionTechnologyTheatreWarfareBy regionEnglishFlemishFrenchGermanWeser
ItalianRomanVenetianNorthernPapal StatesPolishPortugueseScottishSpanishSpanish Golden AgeListsComposersFiguresHumanistsStructuresSee alsoTamilBengalMedievalCarolingianOttonian12th centuryPersianTimuridReenactmentvteපුනරුද සමය සහ early modern Europe (1486–1789)OverviewsErasRenaissanceOutlineHigh RenaissanceEarly modern periodEarly modern EuropeElizabethan eraAge of DiscoveryBaroqueAge of EnlightenmentInternational relations (1648–1814)By countryNorthern EuropeEnglandPapacyFranceGermanyLow CountriesEventsPoliticalFall of ConstantinopleDecline of the Byzantine EmpireTechnological:Printing RevolutionIntellectual:Scientific RevolutionSocial historyConceptsAbsolute monarchyJournalism of Early Modern EuropeThe General CrisisPoliticsCountriesHoly Roman EmpireFree imperial cityFranceGermany BritainBritish EmpireOttoman EmpirePortuguese EmpireSpanish EmpirePolish–Lithuanian CommonwealthCossack HetmanateSwedish EmpireDutch Repub
licSeventeen ProvincesEconomic historyHabsburg monarchyRussian EmpireKingdom of BohemiaLands of the Bohemian CrownProtestant UnionGrand Duchy of TuscanyLeadersHabsburg monarchyEnglandHouse of StuartHouse of TudorFranceHouse of BourbonAbsolute monarchy in FranceAncien RégimeLouis XIVWarsFrench Wars of ReligionThirty Years' WarSecond Hundred Years' WarWar of the Spanish SuccessionSeven Years' WarDiplomacyPeace of WestphaliaTreaties of NijmegenDiplomatic Revolution of 1756ReligionOverviewsChristianity in the modern eraProto-ProtestantismBohemian ReformationHussitesHistory of European Jews in the Middle AgesHaskalahIslamic world contributions to Medieval EuropeProtestant ReformationNinety-five ThesesCalvinismHuguenotsEnglishLutheranismScottishSwitzerlandRadicalCounter-ReformationEuropean wars of religionAcademic fieldsPhilosophyPhilosophy:Renaissance philosophyRenaissance humanismNorthern EuropeGreek scholars in the RenaissanceScienceS
cience in the RenaissanceWorksOration on the Dignity of Man (1486) Authors:Giovanni Pico della MirandolaMatteo PalmieriLeonardo da VinciArtsGeneralRenaissance artPainting:Italian paintingFlorentine paintingVenetian paintingDutch and Flemish paintingEarly Netherlandish paintingEnd of periodLate modern periodGreat DivergenceIndustrial RevolutionAge of RevolutionFrench RevolutionNapoleonic WarsNationalismRevolutions of 1848See alsoEuropeArt of EuropeGenetic history of EuropeHistory of the European UnionMaritime history of EuropeMilitary history of EuropeWorldHistory of Western civilizationHistory of ChristianityHistory of the Mediterranean regionHuman history • History of philosophy • History of Europevteයුරෝපා ඉතිහාසයPrehistoryPaleolithic EuropeNeolithic EuropeBronze Age EuropeIron Age EuropeClassical antiquityClassical GreeceRoman RepublicHellenistic periodRoman EmpireEarly ChristianityChristianity in late antiquityCrisis of the Third Centu
ryFall of the Western Roman EmpireLate antiquityMiddle AgesEarly Middle AgesMigration PeriodChristianity in the Middle AgesChristianizationFranciaAnglo-Saxon EnglandByzantine EmpirePapal StatesBulgarian EmpireFirstSecondMaritime republicsVeniceGenoaPisaAmalfiViking AgeKievan Rus'Crown of Aragon (Aragon, Catalonia, Valencia, Majorca)Holy Roman EmpireHigh Middle AgesRepublic of FlorenceFeudalismCrusadesMongol invasionSerbian EmpireLate Middle AgesBlack DeathHundred Years' WarKalmar UnionEarly modernRenaissanceChristianity in the modern eraReformationAge of DiscoveryBaroqueGrand Duchy of TuscanyThirty Years' WarAbsolute monarchyOttoman EmpirePortuguese EmpireSpanish EmpireEarly modern FrancePolish–Lithuanian CommonwealthCossack HetmanateSwedish EmpireDutch RepublicBritish EmpireHabsburg monarchyRussian EmpireAge of EnlightenmentLate modernGreat DivergenceIndustrial RevolutionFrench RevolutionNapoleonic WarsNationalismRevolutions