LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ෝ ඈතින පැවතීමයි. කඳුකර කාන්තාරවල සාමාන්‍යයෙන් ශීත කාලගුණයක් පවති. වැහි මුවාවෙහි පවතින කාන්තාර ඇති වනුයේ උස්කදු පන්ති මගින් සුළඟ හමායන ප්‍රදේශයට ගමන් ගන්නා වළාකුළු වල ගමනය වැලැක් වීම හේතුවෙනි. කඳු පන්ති හරහා සුළං ගමන් කිරීමත් සමගම ඒවා සිසිල් වී තෙතමනය ඝණීභූතවීමෙන් සුළං මුහුණතට වර්ෂා පතනය ලැබේ.  තෙත‍මනය කන්දෙහි සුළං මුවාව ඇති ප්‍රදේශයට නොලබී යාමෙන් එම ප්‍රදේශයෙහි කාන්තාරයක් ඇති වීම සිදුවේ. මෙලෙස සුළං මුවාව ඇති ප්‍රදේශයට සුළඟ ලඟාවීමත් සමගම සුළං මුහුණත ප්‍රදේශයේදී එහි තෙතමනය හානි වීම නිසා සුළං මුවාවට වියළි කාලගුණ තත්ත්වයක් ලැබේ. මෙම සුළග ඉන්පසු රත්වීමට ලක්වීමෙන් ප්‍රසාරණය වී කාන්තාරය හරහා හමායාම සිදු වේ. මෙසේ වීමෙන් රත්වු වාතය මගින් කාන්තාර ප්‍රදේශයෙහි ඉතිරිව පැවති තෙත මනය ඉතා සුළු ප්‍රමාණයද උරාගැනීම සිදුවේ.භූගෝලයලෝකයේ විශාලතම උණුසුම් කාන්තාරය වන සහරා කාන්තාරයෙහි චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක්.මහාද්වීපයේ පෘෂ්ඨයෙහි බහුතරය ගැන ඉඟි පළ කරන ඇන්ටාක්ටිකාවේ ඩෝම් C ස්ථානයෙහි හිම සහිත පෘෂ්ඨය.කාන්තාර ලෝකයෙන් 1/3 වසා ගනී. මෙම කලාපයේ දෛනික වශයෙන් හා සෘතු වශයෙන් උෂණ්තවය වෙනස් වේ. ගිම්හනය දී 45 0C
හෝ 1130F දවාලටත් රාත්‍රියේදීත් , ශීත කාලයේදී 0 0C හෝ 320F වේ. වතුර උරා ගැනීම පොළව මාර්ගයේන්ද, හිරැ කිරණ මගින්ද සිදුවන අතර, වාතය නිසා දහවනල් කාලයේ හා රාත්‍රි කනාලයේ උණුසුම් කිරණ පොළවට පතිත වේ. හිරැ බැස්වත් සමග,කාන්තාය ශිලත ස්වභාවයක් ගනී.වැහි මුවාව (Rain Shadow) වර්මාව කදුකරය නිසා මුවා වීම නිසා කාන්තාර ඇතිවේ. මෙම කලාප තුල වැලි සහ ගල් ඇත. වැලි කදු (Sand Dunes) අර්ගය (ergs) වන අතර ගල් සහිත බිම හාමාඩා (Hamada) වේ. ඉහත දැක්වෙන්නේ ඇන්ටාටිකා  ප්‍රදේශයේ හිම තට්ටුවකි.වායව ක්‍රියාදාමය (Eolian Process) මගින් භූරැපන ඇති කිරීම සිදුවේ. ශීත කාන්තාරය (Cold deserts) උෂණ්තව කාන්තර සමග සමාන කම් පෙන්වුව් වර්ෂණය (precipitation) සිදු වන්නේ හිම ආකාරයටය. ඇන්ටාටිකාව ලොව විශාලතම ශීත කාන්තාරය වේ. මෙහි ඇති ගල් තලා මතින් හමන සුලග කටබැටික් සුළග (Katabatic wind) හිමද ඉහලට උරා ගැනීමේ ශක්තිය පෙන්වයි.ලොව තිබෙන ලොකුම උෂ්ණ කාන්තාරය සහාරා කාන්තාරයයි.මෙම කලාප තුල ඉතා වටිනා ඛනිජ ද්‍රව්‍ය තැන්පතු දැකිය හැක්කේ ශුෂ්ක කාලගුණය හා ඛාදනය වැඩි නිසාය. ඉතා දත රස්නයක් ඇති නිසා සර කාන්තා සංරක්ෂණ (Preservation) කටයුතු වලට මා ‍ෙෆාසි
ල් (Fossil) තැන්පතු ද රැක ගනී.කාන්තාර වෘක්ෂලතා හා සත්ව වර්ගයකාන්තාර ජීවී වාසයට නුසුදුසු ලෙස ප්‍රසිද්ධියක් ඉසුලුවත් යථාර්ථය වන්නේ ඒවායේ විශාල ජෛව විවිධත්වයක් පවතින බවයි. මෙයට දහවල් කාලයේ සැඟවී ජීවත් වී පර්සර උෂෟණත්වය පාලනය කරන ජීවීන්ද ඉතා සුළු තෙතමනයක් අවශ්‍ය ජීවීන්ද දායක වේ.සමහරක් මෙවැනි පරිසර වල සත්ව වර්ගය ලෙස කැන්ගරු මීයාද, කැලෑ වෘකයින් (Coyote) ජැක් හාවන් (Jack Rabbits) සහ විවිධ වර්ගවල උරගයින් ඇතුළත් වේ. සමහරක් කාන්තාර වෘක්ෂලතා වලට පඳුරු කටු සහිත පෙයාර්ස්, කටුගස් සහ භූගත පඳුරු ශුෂ්ක ශක වැනි බොහෝ කාන්තාර පැළෑටි නියඟයට හා ලවණ වලට ඔරොත්තු දේ. සමහරක් ශාක ජලය ඒවායේ පත්‍ර , මුල් හා කඳේ තැන්පත් කරයි.අනෙක් ශාක වලට  පිටතින් දිගු මුදුන් මුල් මගින් ගැඹුරටම ගොස් ජලය ලබා ගනී.එසේ නොවන ශාක වලට පවතින පැතිර යන මුළු පද්ධතිය පසේ විශාල ‍ප්‍රදේශයකින් ශාකයට අවශ්‍ය ජලය ලබා ගනී.කාන්තාරවාසී ශාකවල තවත් හැඩ ගැසීමක් වන්නේ ඒවායේ වැඩෙන කුඩා ස්කන්ධක පත්‍රයන්ය. ඒවා විශාල මතුපිට ප්‍රදේශයක් ඇති පතනශීලී ප්‍රතයන්යට වඩා අඩුවෙන් තෙතමනය බාහිරයට මුදා හරී. සමහරක් ශාකයන්හි කඳ හා පත්‍ර මඟින් වැලි රැගෙන යන සුළගේ
පෘෂ්ඨය ආවේගය අඩු කර පාංශු ඛාදනය අවම කරයි. මෙම පද්ධතියට පසේ හමු වන තුඩාම දිලීරය සහ ක්ෂද්‍ර පැළෑටි පවා පාංශු ඛාදනය වලක්වන සහ අනෙකුත් ජීවීන්ට සහය සාධක ඉතා වැදගත් පුරුකක් විය හැක.ඇරිසෝනාහි සො‍නොරාත් කාන්තාරයේ පවතින සගුආරෝ ශාකකාන්තාර වල සාමාන්‍යයෙන් පවතින හරිත වැස්ම අතරින් පතර පැවතුනත් ජෛව විවිධත්යෙන් බහුලයි. සො‍නොරාත් කාන්තාරයේ පවතින සුවිශාල සගුආරෝ පතොක් ශාක කාන්තාර වාසී කුරුල්ලන්ට නිවස්නයක් සපයනවා මෙන්ම කාන්තාරයේ ශාක ලෙසද කටයුතු කරයි. සගුආරෝ ශාක සෙමෙන් වැඩෙන අතර අවුරුදු 2000ක් තරම් කාලයක් ජීවත් වේ.අවුරුදු 9ක් වයස සගුආරෝ ශාකයක් 15Cm ( අඟල් 6)පමණ උස වේ.මෙම පතොක් ගස් වල මුලින්ම අතු ඇති වන්නේ අවුරුදු 75ක් පමණ වයස් ගත වු පසුය. සම්පූර්ණයෙන් වැඩුණු සගුආරෝ ශාකයක් 15Cmක් පමණ උස වන අතර ටොන් 10ක් පමණ බරකින් යුක්ත වේ.ඒවා සොනොරාත් කාන්තාරයේ තිත් ඇති කරන අතර කාන්තාරයෙන් යන පතොක් බහුල ප්‍රදේශය බවට පවතින සාමාන්‍ය පිලිගැනීම නැවත ශක්තිමත් කරයි.පතොක් සාමාන්‍ය‍යෙන් ලාක්ෂණික කාන්තාර පැළෑටියක් ලෙස පිළිගැනුනත් අනෙක් කාන්තාර ශාක මෙම ශුෂ්ක පරිසර වලට හොඳින් හැඩ ගැසී ඇත. මේවාට මුං ඇට හා සූර්ය කාන්ත ප
වුල්වලට අයත් ශාක ඇතුළත් වේ.ශීත කාන්තාර වල පඳුරැ සහ තණකොළ ප්‍රධානතම වෘක්ෂලතාදිය ලෙස පවතී.අර්ග් සිබිස්. මොරොක්කෝප්‍රධාන කාන්තාරයේ ඇති කඳු	කාන්තාරයක් යනු සකස් කරන ලද බිම් කඩක් හෝ ඉතා කුඩා වර්ෂාපතනයක් ලබන ප්‍රදේශයක් වේ.  සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මි. මී. 250 (10 අඟල්) ට වඩා අඩුවෙන් ලැබෙන ප්‍රදේශ හෝ ජලය අඩු ප්‍රදේශ, කාන්තාර ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය.  කොපන් දේශගුණික වර්ගීකරණ පද්ධතියට අනුව, කාන්තාර Bwn (වියළි කාන්තාර) හෝ Bwt (උෂ්ණ) කාන්තාර ලෙස වර්ගකළ හැකිය.කාන්තාර ජලය'කැන්බරා හි වැලි මාරැකරණ අනුකාරකය'වැස්ස ඉදහිට කාන්තාරවලට වැටෙන අතර කාන්තාර කුණාටු බොහෝ විට ප්‍රචණ්ඩ වේ. සහරා වලට වාර්තාගත 44 මි. මි (1.7 අගල් ) වර්ෂාවක් පැය 3 තුළදී ඇද වැටිණි. සහරා කුණා‍ටු මිනිත්තුවට මි.මි 1 වේගයෙන් හමා යයි. සාමාන්‍යයෙන් වියළි ගිය විල් වැසි අධික වර්ෂාවෙන් පසු ඉක්මනට පිරෙන අතර එමගින් ක්ෂණික ගංවතුර තත්වයක් ඇති විය හැකිය. කුඩා වැස්සක් කාන්තාරයට ලැබුනහොත් දිනයක් හෝ දෙකක් සැලකිය ප්‍රමාණයේ අවසාදිත දිය පාරවල් මගින් ලබාගනු ලැබේ. බොහෝ කාන්තාරවල සංකේත හෝ ඇතුළත් ජපබ්රවවාහන දෝණිකාවක් ඇති අතර කාන්තර
ා කිහිපයක් බාහිර ගංගාවලින් හරස් වන අතර ඒවායේ ජලය කාන්තාරයෙන් පිටත‍ට ගෙන යනු ලබවි. එවැනි ගංගා කාන්තාර හරහා යැමේදි පස ඇතුළට කා වදින අතර විශාල ප්‍රමාණ ජලය චාෂ්පිකරණය වේ. නමුත් ධාරිතාව වෙනස් නොවන පරිදි තබා ගනි. නයිල් ගග, කොලරාඩෝ ගග සහ කහ ගග යන ගංගා කාන්තරා හරහා ගලන ගංගා වන අතර ඒවායේ අවසාදිත ද්‍රව්‍ය මුහුදට යවනු ලබයි. කාන්තාරවල මතුපිට අධික හෝ ගැඹුරු පොළව යට උල්පත් ගංගා හෝ ජලාශ පිහිටා ඇත. කාන්තාර පරිසරයේ වැඩෙන ජල හිඟයට අනුවර්තනය නොවු ශාක පොළව යට ජල මුලාශ්‍ර මගින් ජලය ලබා ගනී.කාන්තාර ඇලවල් සාමාන්‍යයෙන් නොගැඹුරු තාවකාලික සහ ලවණ සහිත ඒවා වේ. මෙම ඇලවල් නොගැඹුරු සහ ඒවාට අඩු පතුල් බෑවුම් ඇති නිසා සුළග මගින් ඒවායේ ජලය වර්ග කිලෝමිටර් විශාල පුමාණයක් ඈතට ගෙන යයි. මෙම කුඩා ඇලවල් වියලුණු විට ඒවායේ ලවණ මතුපිටක් ඇතිවේ. මෙම මැටි රොන් හෝ ලවණ සහිතව වැලි අඩංගු බිම් වියලි තැනිතලා බිම් ලෙස හැදින්වේ. මෙවැනි වියලි තැනිතලා බිම් සියගණනක් උතුරු ඇමරිකානු කාන්තාරයෙ ඇත. බොහෝමයක් වසර 12,000 පෙර පැවති අයිස් යුගයේ තිබු විශාල ඇලවල්ය. අවශේෂ අයිස් යුගයට අයත් Bonneville ඇලේ වර්ගඵලය වර්ග කිලෝමීටර 52,000 පමණ වේ. අද  Bonnevill
ඇල  Grate sait lake Utah lake sevier Lake වලින් සමන්විත වේ. වියලි තැනිතලා බිම් (Playes) ශුප්ත භූ රෑප වන අතර දේශගුණික වෙනස් කිරිම් වඩා වැදගත් වේ.ඉදහිට වර්ෂාපතනයඉ සිදුවන විට කාන්තාර පාෂාණ ක්ෂණිකව යන කදින්ම ඛාදවයට භාජනය යේ. මෙම පැතලි වියළි බිම් ගුවන් යානා සහ අභ්‍යවකාශ යානා සදහා පොදුධාවන පථයක් ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ. පොළවේ ගමන් කරන වල ‍වාර්ථා සාමාන්‍යයෙන් Bonneville Speedway පිහිටුවන ලබන අතර  Great Salt lake ධාවන පථයක් ද භාවිතා කරයි. කැලිෆෝනියාවේ Edward Air Faece base Roger lake Plays හි අභයාවකාශ යානා පතිත කරනු ලැබේසටහන්භාහිර සබැඳිකාන්තාර හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.විකිචාරිකා සතුව Deserts සඳහා සංචාරක මාර්ගෝපදේයක් පවතියි.vteලෝකයේ කාන්තාරකාන්තාරකාන්තාරීකරණයධ්‍රැවීය කාන්තාරකාන්තාර ලැයිස්තුවභූමි ප්‍රමාණය අනුව කාන්තාර ලැයිස්තුවDesert explorationඅප්‍රිකාවAlgerianBayudaBlack DesertBlueChalbiDanakilDjurabEasternFerloFarafra (White)KalahariLibyanMoçâmedesNamibNubianNyiriOwamiRichtersveldසහරාTanezrouftTénéréWesternආසියාවA
d-DahnaAkshiArabianAral KarakumAralkumBadain JaranBetpak-DalaBromo Sand SeaCholistanDasht-e KavirDasht-e KhashDasht-e LeiliDasht-e LootDasht-e MargoDasht-e NaomidGurbantünggütGobiHamiIndus ValleyJudaeanKarakumKatpanaKharanKumtagKyzylkumLa PazLopMaranjabMu UsMuyunkumNefudNegevPolondOrdosQaidamRamlat al-Sab'ataynRub' al KhaliRussian ArcticRegistanSaryesik-AtyrauSarykumSyrianTaklamakanTenggerThalTharUstyurt PlateauWahiba SandsයුරෝපයAcconaBardenas RealesBłędówCabo de GataDeliblatska PeščaraĐurđevački PeskiHálendiMonegrosOleshkyOltenian SaharaRynStranjaTabernasNorth AmericaAlvordAmargosaBaja CaliforniaBlack RockCarcrossCarsonChanneled scablandsChihuahuanColoradoEscalanteForty MileGran Desierto de AltarGreat BasinGreat Salt LakeGreat SandyJornada del MuertoKaʻūLechuguillaMojaveNorth American ArcticOwyheePainted DesertRed DesertSevierSmoke CreekSonoranTonopah DesertTule (Arizona)Tule (Nevada)YuhaYuma
ඕෂනියාවAustraliaGibsonGreat SandyGreat VictoriaLittle SandyNullarbor PlainPaintedPedirkaSimpsonStrzeleckiSturt StonyTanamiTirariNew ZealandRangipoදකුණු ඇමෙරිකාවAtacamaLa GuajiraLos Médanos de CoroMontePatagonianSechuraTatacoaධ්‍රැව කලාපAntarcticaArcticGreenlandNorth American ArcticRussian Arcticව්‍යාපෘතියප්‍රවර්ගයකොමන්ස්අධිකාරී පාලනය ජාතික පුස්තකාලFrance (data)GermanyIsraelUnited StatesJapanCzech Republicවෙනත්FASTසෙන් දහම චීනයට හඳුන්වා දුන් කාලය පිළිබඳව හා හඳුන්වා දුන් පුද්ගලයන් පිළිබඳ විවිධ මත පවතී. එසේ වුවද මේ පිළිබඳ වඩාත් ප්‍රචලිත මතය වන්නේ සෙන් දහම ප්‍රථම වතාවට චිනයට හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ ක්‍රිව 520 දී බෝධිධර්ම නම් ඉන්දීය භික්ෂුවක් විසින් බවයි. මෙම මතය පළ කරන හිරෝෂි කනසාවා සෙන් නිකායේ ඉතිහාසය බෙහෙවින් අපහැදිලි වුව ද, ජපානයේ සෑම සෙන් භික්ෂුවක්ම තමන් බෝධිධර්ම භික්ෂුවගේ පරපුර හා සම්බන්ධ බව පවසන්නේ යයි සඳහන් කරයි. හියුගෝ මන්ස්ටර්බර්ගේ අදහස වන්නේ ද සෙන් දහම ක්‍රි. ව. 520 දී චීනයට හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ බෝධිධර්ම භික්ෂුව විසින් බවයි. ජපාන දරුවන් බ
ෝධිධර්ම භික්ෂුවට ඉමහත් ගරු සත්කාර පුදන බවත්, ඔවුන්ගේ ප්‍රියතම ක්‍රීඩා භාණ්ඩය වන දෙපා නැති, රතු, වටකුරු බෝනික්කා දීර්ඝකාලීනව ධ්‍යාන වැඩීමෙන් දෙපා අහිමි වූ බෝධිධර්ම භික්ෂුව නිරූපණය කරන බව ද පවසයි.චීනයේ සිට පැමිණි ශුන්ජෝ නමැති ශිංගොං භික්ෂුව (ක්‍රි.ව. 1166-1227) කියොතෝහි සෙන්යු-ජි නම් භාවනාව සඳහා ම කැප වූ ආයතනයක් 13 වැනි ශත වර්ෂයේ මුල් කාලයේ පිහිටුවීමත් සමග සෙන් දහමේ මුල් බීජ ජපානයේ වපුරනු ලැබිණි. නරා යුගයේ දි ජපානයට හඳුන්වා දෙනු ලැබූ සෙන් ධර්මය එවක ජපානයේ පැවති තෙන්දායි හා ශිංගොං නම් වු නිකායයන් හා සමාග්‍රහණව පැවතිණි. ක්‍රිව 1141-1215 අතර කාලයේ විසු එයිසායි නමැති භික්ෂුවක් විසින් රින්සායි නම් නිකාය ස්ථාපිත කිරිමෙන් අනතුරුව එය ස්වාධීන නිකායක් බවට පත් විය. සෙන් ශික්ෂූන්ගේ දින චර්යාව හා ආගමික වතාවත් දැඩි පාලනයක් ඇතිව සිදු විය. සෙන් ආචාර්යවරුන් හා ශිෂ්‍යයින් අතර බැඳීම බෙහෙවින් වැදගත් සේ සැලකූ අතර එය සෙන් සම්ප්‍රදායේ ආරක්ෂාව හා පැවැත්මට හේතුවන බව පිළිගැනුනි.චින්සෝ යනුවෙන් හැඳින්වුණු චීන ආචාර්යවරයාගේ ප්‍රතිරූප චිත්‍රය යථෝක්ත ආගමික වාතාවරණයෙහි වැදගත් අංගයක් විය. සෙන් භික්ෂුවක් තම ආචාර්යවරයාගෙ
න් මෙන්ම ස්වාධීනව වාසය කරන්නට තරම් ධර්ම ඥානය ලබා ගත් කළ, ආචාර්යවරයාගේ ප්‍රතිරූපයක් ශිෂ්‍යයාට පිරිනැමේ. බුද්ධ මනස පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට සම්ප්‍රේෂණය කිරිම සඳහා ශිෂ්‍යයා ලබා ගත් හැකියාවට ලැබෙන තිළිණයකි. එය සෙන් නිකායෙහි හෘදයාංගම සම්ප්‍රදායක්ව පැවතිණිමෙම ලිපිය අනාථ ලිපියක් වන්නේ, වෙනත් කිසිම ලිපියක් මෙය වෙත නොබැඳෙන බැවිනි. කරුණාකර මෙම ලිපියට ආශ්‍රිත ලිපි වලින් සබැඳි එක්කරන්න; යෝජනා සඳහා සබැඳි සෙවීමේ මෙවලම භාවිතා කරන්න.  (2013 ජූනි)වංසකථා යමක ඉතිහාසය පාදක කරගත් සාහිත්‍ය නිර්මාණ වර්ගයකි.පාලි වංසකථාපාලි වංසකථා මුල් කෘතිබුද්ධවංස : මෙය පැරණිතම වංසකථාවයිඅනාගතවංස: මුල් කෘතිය සොයාගෙන නැතදීපවංසමහාවංස සහ චූලවංසග්‍රන්ථවංසහත්ථවනගල්ල විහාරවංසජකේසධාතුවංසසාසන වංසදීපසාසනවංසදීපිකාජිනවංසදීපයපාලි වංසකථා - පරිවර්තනබෝධිවංස (පාලි - පරිවර්තනය)ථූපවංස (පාලි - පරිවර්තනය)දාඨාවංස (පාලි - පරිවර්තනය)ධාතුවංස (පාලි - පරිවර්තනය)සිංහල වංසකථාසිංහල වංසකථා මුල් කෘතිබෝධිවංසථූපවංසදාඨාවංසධාතුවංසසිංහල වංසකථා - පරිවර්තනඅනාගතවංස (සිංහල  -
පරිවර්තනය)Hertzsprung-Russell DiagramSpectral TypeBrown dwarfsWhite dwarfsRed dwarfsSubdwarfsMain sequence("dwarfs")SubgiantsGiantsBright GiantsSupergiantsHypergiantsabsolutemagni-tude(MV)Zeta Orionis සූර්යයා සමඟ  පරිමාණයට සැසඳූ විටතාරකා විද්‍යාවේදී, නිල් යෝධ තරුවක් යනු තරු වර්ගීකරණයේ O හෝ B (නිල් පැහැති) ආකාරයේ සහ දීප්තතාව III වන පංතියේ (යෝධ තරු) වන තරුවකි. මේවායේ ඉහළ දීප්තතාව සහ තරු වර්ගීකරණයේ මුල්ම තරු හේතුවෙන් සම්මත හ'ට්ස්ප්‍රන්ග් - රසල් ප්‍රස්ථාරයේ වම්පස ඉහළ මෙම තරු සටහන් කරණු ලැබේ.නිල් යෝධ තරුවක්, එහි න්‍යෂ්ඨියේ හයිඩ්‍රජන් දහනය අවසන් වූ ප්‍රධාන ධාරාවෙන් ඉවත් වූ තරුවක් ලෙස සැලකිය හැකියි. මේවායේ මතුපිට උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයෙන් 30 000K පමණ වන අතර දීප්තතාව අප හිරු මෙන් 1000 ගුණයක් පමණ වේ. මෙම තරු වයස්ගතවෙත්ම තව තවත් ප්‍රසාරණය වන අතර උෂ්ණත්වය ක්‍රමයෙන් පහත වැටේ. ඉන්පසු සමහර තරු ක්‍රමයෙන් රතු යෝධ තරුවක් බවට පත්වේ.නිල් යෝධ තරු ඉතාමත් දීප්තිමත් වන අතර නිරපේක්‍ෂ විශාලත්වය -5, -6 අගයන්ට ළඟා වන අතර සමහර විට ඊටත් වැඩි වේ.  මේවයේ මතුපිට උෂ්ණත්වය ඉතා ඉහළ අගයක් ගන්නා අතර
(20 000K හෝ ඊට වැඩි), සැලකිය යුතු ශක්ති ප්‍රමාණයක් අප ඇසට නොපෙනෙන පාරජම්බූල කිරණ‍‍ ලෙස පිට කරයි.බොහෝ නිල් යෝධ තරු, තරු වර්ගීකරණයට‍ අනුව O - B වල සුසංයෝගයක් ලෙස පවතී. එම තරු වල උෂ්ණත්වයේ අධිකත්වය සහ ඉහළ ඝණත්වයක් නැති බව නිසා ඉතා කෙටි ආයු කාලයක් ඇතැයි අපේක්‍ෂා කරණු ලැබේ (අවුරුදු මිලියන 10 - 100ක් පමණ). වර්තමානයේ භාවිතා වන න්‍යායන්ට අනුව මෙම තරු සුපර්නෝවා(අතිනවතාරා) පිපිරීමකින් සිය ජීවිතය කෙළවර කරගනු ඇතැයි අනුමාන කෙරේ.නිල් යෝධ තරු යන යෙදුම නිවැරදි නොවන යෙදුමකි. සාමාන්‍යයෙන් “යෝධ“ යන යෙදුම යෙදෙන්නේ තරුවක පරිණාමයේ උසස් අවධියක් වන න්‍යෂ්ඨියේ හයිඩ්‍රජන් වෙනුවට හීලියම් දහනය වන අවධියටයි (බලන්න රතු යෝධ තරු). සත්‍ය වශයෙන් නිල් යෝධ තරු යනුවෙන් දෙයක් නොපවතියි. උදාහරණයක් වශයෙන් බෙල‘ට්‍රික්ස් (B2III) තරුව වැනි තරු මධ්‍යම වයසේ පසුවන විශාල තරු වේ. මේවා දීප්තිමත් යෝධ තරු (II පංතිය)වීමේ ක්‍රියාවලියේ නිරතව සිටිත්. නමුත් ස්ථාවර රතු යෝධ තරු වන ආක්ටෝරස් (K1III) වැනි තරු වලින් සහමුලින්ම වෙනස්ය.මෙම මධ්‍යම වයසේ විශාල නිල් යෝධ තරු සංක්‍රාන්ති අවස්ථාවක් නියෝජනය කරයි. එනම් දීප්තිමත් යෝධ තරුවක් (සහ ඊළඟට ග්‍රහලෝක
ාකාර නෙබියුලාවක් වී ඉන් පසු සුදු වාමනයෙක්) බවට හෝ සුපිරි යෝධ තරුවක් (ඊළඟට සුපර්නෝවා පිපිරීමකින් හෝ දුලබ ඔක්සිජන්-නියොන් සුදු වාමනයෙක්) බවට හෝ පත්වීමට යන තරුවක් ලෙසින් නිල් යෝධ තරු හැඳින්විය හැකිය. කිසිඳු තරුවක් නිල් යෝධ තරුවක් ලෙසින් දිගු කලක් නොපවතියි. අප සූර්යාගේ මීට සමාන අවස්ථාව වනුයේ උප යෝධ (subgiant) (IV පන්තිය) අවස්ථාවයි. එනම් හයිඩ්‍රජන් දහනය ක්‍රමානුකූලව අඩු වී යන කාලයයි. තවමත් හීලියම් දහනය ඇරඹී නැත.මෙම නිල් යෝධ තරු වල මතුපිට උෂ්ණත්වය 20 000 - 50 000 K දක්වා වන අතර අප හිරු මෙන් 25 ගුණයක් පමණ විශාල වේ. මෙම තරු සුවිසල් වීම සහ අධික උෂ්ණත්වයකින් යුතු වීම නිසාම ඉන්ධන ඉක්මනින් දහනය වී අවසන් වේ. අප හිරු වැනි තරුවක් අවුරුදු බිලියන 12ක් පමණ කල් පවතිද්දී නිල් යෝධ අවස්ථාවට පත්වන තරුවක ආයු කාලය මිලියන කිහිපයක් පමණක් වේ. ඉතා විශාල තරු නියුට්‍රෝන තරු හෝ කළු කුහර බවට පත් වෙද්දී කුඩා තරු කිසියම් දවසක වාෂ්ප වී යනු ඇත.අතීතයේ විසූ තාරකා විද්‍යාඥයන් ස්පයිකා වැනි හයිඩ්‍රජන් දහනය කරන වාමන තරු, හත්දින්නත් තරු පොකුර වැනි ඒවා අධික දීප්තිය නිසා නිල් යෝධ තරු ලෙස නම් කරන ලදී.නිල් යෝධ තරු, රීගල්  හෝ රෙගි
යුලස් (සාමාන්‍ය ලෙස හයිඩ්‍රජන් දහනය කරන O හෝ B පන්තියේ තරුවකි) වැනි නිල් සුපිරි යෝධ තරු සමඟ පටලවා නොගත යුතුය.යොමුවUniverse TodayEncyclopedia.com, 11 July 2009වැඩිදුරBlue supergiantGiant starසහශ්‍රවර්ෂය:1 වන සහස්‍රවර්ෂයසියවස්:ක්‍රිපූ  1 වන සියවස – 1 වන සියවස – 2 වන සියවසදශක: ක්‍රිපූ  20ගණන්  ක්‍රිපූ  10ගණන්  ක්‍රිපූ  0ගණන්  – 0ගණන් –  10ගණන්  20ගණන්  30ගණන් වසර:ක්‍රිපූ  3 ක්‍රිපූ  2 ක්‍රිපූ  1 – ක්‍රිව 1 – ක්‍රිව 2 ක්‍රිව 3 ක්‍රිව 4න්‍රිව 1 දී ලෝකයක්‍රිව 1 දී නැගෙනහිර අර්ධගෝලයක්‍රියු 1 දී යුරෝපයේ ජර්මනික ගෝත්‍ර1 වසර (I) යනු,  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර (මූලාශ්‍ර විවිධ ස්වරූප ගනියි, වැඩිපුර විස්තර සඳහා  අධික අවුරුදු දෝෂය බලන්න) සෙනසුරාදා දිනයකින් හෝ  ඉරිදා දිනයකින් හෝ ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වයි) වූ අතර  ප්‍රලම්බිත ජූලියන් දින දර්ශනය ප්‍රකාර සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් විය. ප්‍රලම්බිත ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන් ක්‍රමයෙහි,  එය  සඳුදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් විය. එකල එය හැඳින්ව
ුනේ, සීසර්ගේ සහ  පවුලුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය   (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 754 වසර ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා 1 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය. ක්‍රිස්තියානි/පොදු යුගයේ පළමු වසර එය විය. පුළුල් ලෙස භාවිතා වූ ජූලියානු දින දසුනෙහි එයට පෙර වසර ක්‍රිපූ 1 වූයේ, එහි  "ශුන්‍යය වසරක්" නොතිබූ බැවිනි.සිද්ධිස්ථානය අනුවරෝමානු අධිරාජ්‍යයඔගස්ටස්ගේ අණ පරිදී, ටයිබේරියස් විසින්, ජර්මේනියාවේ  කැරළි මැඩ පැවැත්විණි(1–5).ගයියුස් සීසර් සහ ලුසියස් ඈමිලියස් පවුලුස් යන දෙදෙන කොන්සල්වරු ලෙසින් පත් කරනු ලැබිණි.කනිෂ්ඨ ඇන්ටෝනියා සහ නීරෝ ක්ලෝඩියස් ඩරූසස් යන්නන්ගේ දුවණියවූ ලීවියා හා ගයියුස් සීසර් විවාහ වූයේ ගරුත්වය ලඟා කර ගැනුමේ ප්‍රයත්නයක් වශයෙනි.ලහිරු තිරිමාන්නපුද්ගලික තොරතුරුසම්පූර්ණ නමහෙට්ටිගේ දොන් රුමේෂ් ලහිරු තිරිමාන්නඋපතසැප්තැම්බර් 8, 1989මොරටුවපිතිකරන විලාසයවමත් ආරම්භක පිතිකරුපන්දුයැවීම් විලාසයදකුණත් මඳ වේග පන්දු යවන්නා
හෙට්ටිගේ දොන් රුමේෂ් ලහිරු තිරිමාන්න (ඉංග්‍රීසි: Hettige Don Rumesh Lahiru Thirimanne, දෙමළ: லாகிரு திரிமன்னே) ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ සිටින ආරම්භක වමත් පිතිකරුවෙකු හා දකුණත් මඳ වේග පන්දු යවන්නෙකු වේ. බණ්ඩාරවෙල ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය හදාරා එම විද්‍යාලයේ 11න් පහල ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට පළමු වරට තරඟ කරන ලදී. පසුව මොරටුව වේල්ස් කුමර විද්‍යාලයට ඇතුලත්වී එහිදී වයස 13න් පහල, 15න් පහල, 17න් පහල සහ පාසල් කණ්ඩායමේ ක්‍රීඩකයෙකු වශයෙන් ක්‍රීඩා කරන ලදී. 2007 වර්ෂයේදී වයස 19න් පහල ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට තෝරා ගැනීමෙන් පසුව 2007/08 වයස 19න් පහල ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන කණ්ඩායමට [1] තෝරාගන්නා ලදී. එම වසරේදීම රාගම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සමාජය වෙනුවෙන් පළමුපෙළ ක්‍රිකට් තරඟ සඳහා සහභාගී වූ අතර 2009/10 බංගලාදේශයේ පැවති තුන්කොන් එක්දින ජ්‍යාත්‍යන්තර තරඟාවලියේදී ඔහුට මංගල එක්දින වරම් හිමිවිය.අන්තර්ජාතික ක්‍රීඩා ජීවිතයටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරඟ#තරඟයලකුණුප්‍රතිවාදීන්ඉනිමපිතිකරන ස්ථානයස්ථානයදිනයතරඟ ප්‍රතිඵලය[1]10155* බංග්ලාදේශය14ගාල්ල අන්තර්ජාතික ක්‍
රීඩාංගනය, ගාල්ලමාර්තු 8, 2013ජය පැරදුමෙන් තොරඑක්දින ක්‍රිකට් තරඟ#තරඟයලකුණුප්‍රතිවාදීන්ඉනිමපිතිකරන ස්ථානයස්ථානයදිනයතරඟ ප්‍රතිඵලය[1]33102*13ඇඩිලේඩ් ඕවල් ක්‍රීඩාංගනය, ඇඩිලේඩ්, ඔස්ට්‍රේලියාවජනවාරි 13, 2013ජයග්‍රහණය[2]58102 පාකිස්ථානය12ඛාන් සහේබ් ඔස්මාන් අලි ක්‍රීඩාංගනය,ෆතුල්ලා, බංගලාදේශයපෙබරවාරි 25, 2014ජයග්‍රහණය[3]62101 පාකිස්ථානය22ශේර් බංගලා ජාතික ක්‍රීඩාංගනය, මීර්පූර්, බංගලාදේශයමාර්තු 8, 2014ජයග්‍රහණයමූලාශ්‍ර↑ "19න් පහල ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන 2008, ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම". සම්ප්‍රවේශය 2014-02-25.ස්වස්ථතා භූගෝල විද්‍යාව ලෙසින් අදහස් වන්නේ, සෞඛ්‍යය, ලෙඩරෝග හා සෞඛ්‍යය සම්පන්න අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා භූගෝලීය විද්‍යාත්මක තොරතුරු, යථාදර්ශනයන් හා ක්‍රමවේදයන් යොදා ගැනීමයි.  මෙය වෛද්‍ය භූගෝලීය විද්‍යාව ලෙසද හඳුන්වයි.  එය පාදක වූයේ සෞඛ්‍යයේ ජීව - වෛද්‍යමය ආකෘතිය මත වන අතර තාර්කික යථානුභූතවාදි දර්ශනයද සැලකිල්ලට ගනී.  සමාජ, නොඑසේනම් සාමාජීය - පාරසරික ආකෘතිය මඟින් ලෙඩරෝග සඳහා වඩාත් සංකල්ප ප්‍රවේශයක් යොදාගනු ලබයි.  එමගින්
පද්ධතියේ උපාංගවලට නොව සමස්ථ පුද්ගලයාටම ප්‍රතිකාර කිරීම පිළිබදව අවධාරණය කරනු ලබයි.  මෙම ආකෘතිය යටතේ නව ලෙඩ රෝග (උදා. මානසික අසනීප තත්වයන්) සොයාගන්නා අතර අනෙකුත් ආකාර වල ‍ඖෂධ (ආදේශනාත්මක හෝ විකල්ප ඖෂධ) සාම්ප්‍රදායික ඖෂධ සමඟ සංයෝග කරනු ලබයි.  මෙම විකල්ප ක්‍රමවේදාත්මක ප්‍රවේශයෙන් අදහස් කලේ, ව්‍යුහකරණය, ව්‍යුහවාදය (ස්කෘති වාදය), සමාජ අන්තර් ක්‍රියා වාදය, ස්ත්‍රී වාදය වැනි දර්ශනයන් සංගත කිරීම පිණිස වෛද්‍ය භූගෝල විද්‍යාව පුළුල් වූ බවයි. එමනිසා සෞඛ්‍ය භූගෝල විද්‍යා ක්ෂේත්‍රය උපත ලැබීය.  අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයන්සෞඛ්‍ය භූගෝලීය විද්‍යාව මඟින් ජනගහනයේ සෞඛ්‍ය, ප්‍රදේශයන් තුල ලෙඩ රෝගවල ව්‍යාප්කතිය, සෞඛ්‍ය සහ ලෙඩරෝග කෙරෙහි පාරිසරික බලපෑම් යනාදිය පිළිබද අවබෝධයක් ලබාදේ. එසේම සෞඛ්‍ය පහසුකම් ලබාගත හැකි බව හා සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නන්ගේ ව්‍යාඵෘතික සමගද මෙය සම්බන්ධවේ. මෙම අධ්‍යයනය සලකනු ලබන්නේ මානුෂීය භූගෝල විද”්‍යාවේ උපනතියක් ලෙසයි. කෙසේ වුවත්, වසංගත අධ්‍යනය, දේශපාලන විදයාව වැනි අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රයන් පිළිබදව අවබෝධයක් ද ඊට අවශ්‍යවේ. සෞඛ්‍ය සේවය පොදු භාණ්ඩයක් වුවුද, එය ශුද්ධ පොදු භාණ්ඩයක් නොවේ. වෙනත් වචන ව
ලින් සදහන් කරන්නේ නම් එය සියළුම පුද්ගලයන්ට සමානව ලබාගත නොහැක. සෞඛ්‍ය සේවා වෙන් කිරීමෙන් භූ ගේලීය විද්‍යාවට මේ සම්බන්ධයෙන් කිරීමට බෙහෝදෑ පවතී. ජනගහනයේ ව්‍යාප්තියට අනුව පොදු සේවා සදහා වන ඉල්ලුම අඛණ්ඩව ව්‍යාප්තව පවති. නමුත් මෙම සේවාවන් සපයනු ලබන්නේ ඇතැම් ස්ථාන වල පමණි. එම නිසා ප්‍රත්‍යක්ශ වශයෙන් එම සේවා භාවිතා කිරීමේ ප්‍රායෝගික බව, ප්‍රවාහන පිරිවැය, ප්‍රවාහණ කාලය / වාරගණන ආදී වශයෙන් සෟඛ්‍ය සේවා සදහා වන ප්‍රවේශයේ අසාමානක්‍ය තාවයක් පවතී. සෞඛ්‍ය පහසුකම් වලට ප්‍රවිශ්ඨ වීමට  / ලඟාවීමට බලපාන එකම ගුණාංගය වන්නේ භූ ගෝලීය හෝ ස්ථානීය සාධක (ආසන්න බව, ප්‍රවාහන කාලය) පමණක් නොවේ. භූගෝලීය සාධක හැරුණු විට මේසදහා බලපාන අනෙකුත් සාධක වන්නේ සමාජ, මූල්‍යමය හා ශ්‍රිතාත්මක සාධකයි. සෞඛ්‍ය සේවා වල සාමාජීය සුලභතාවය හෙවත් සමාජීය වශයෙන් ලඟාවිය හැකි බව රදා පවතිනුයේ ජාතිය  (උදා - කළුජාතිකයන්ට හා සුදු ජාතිකයන්ට වෙන්වෙන් රෝහල්), වයස, ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය හා පුද්ලයන්ගේ අනෙකුත් සාමාජීය ගති ලක්ෂණ මතයි. රෝගියා හා වෛද්‍ය වරයා අතර සම්බන්ධතාවයද මෙහිදී වැදගත් වේ. ‍මූල්‍යමය සාධක රඳාපවතිනුයේ කිසියම් සෞඛ්‍ය පහසුකමක මිල මතයි. ශ්‍රිතාත
්මක සාධක යනුවෙන් පිළිඹිබු වන්නේ සපයන සේවාවල ප්‍රමාණය සහ ව්‍යුහයයි. මෙය ලෝකයේ විවිධ රටින් රටට හා ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට වෙනස් වේ. විවෘතව ඇති වේලාව, පොරෝත්තු ලයිස්තූන් යනාදීන් සෞඛ්‍ය සේවා වලට ප්‍රවේශ වීම සදහා බලපානු ලබයි‍. තින පුද්ගලයන්ට හෝ ජනගහනයේ උපකණ්ඩායම් වලට සෞඛ්‍ය පහසුකම් වලට ප්‍රවේශ වීමේ හැකියාව තීරණය කිරීමේදී මේවා වැදගත් කාර්යය භාර්යයක් ඉටු කරයි. මෙවනක් ආකාරයේ ප්‍රවේශයක්, “සඵලදායි ප්‍රවේශයක්” ලෙස හදුන්වනු ලබයි. සෞඛ්‍ය සේවා පහසුකම් වල පිහිටිම විශාල වශයෙන් රඳාපවතිනුයේ ක්‍රියාවේ යොදවනු ලබන සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියේ ස්වභාවය මතයි. එමෙන්ම ඓතිහාසික සාධකද විශාල වශයෙන් බලපානු ලබයි. (රෝහල්, සැත්කම් ආදී පහසුකම් වල ඉහළ ආයෝජන පිරිවැය නිසා) රෝගීන්ව විශේෂඥයෙකුට යොමු කිරිමේ පද්ධති පැවතීම ආදී සංවිධානමය සාධක හරහා සුළු පරතරයක් ඉවත් කළ හැක. සැලසුම් කළ සෞඛ්‍ය සේවා පද්දතියක් තුළ අපි අපේක්ෂා කරනු ලබන්නේ ඉල්ලුමේ ව්‍යාප්තියට සරිලන ආකාරයට පහසුකම් වල ව්‍යාප්තිය සාධාරණව හා සමීපව පැවතිමයි. කෙටියෙන් සදහන් කරන්නේ නම්, වෙළෙඳ පොළ අබිමුඛ කරගත් පද්ධතියක් මගින් ස්ථානීය රටාවන් (ප්‍රදේශීය පිහිටීම්) මැනවිම් පිළිඹිබු කර ගත
යුතුය. විභව ලඟාවීමේ පහසුව හෝ සැබෑ ලඟාවීමේ පහසුව මිනුම් කිරීමට අපේක්ෂා කරනු ලැබිය හැකිය. නමුත් ප්‍රවේශය සමග වැඩිවන උපයෝගිතා රටාවක් ඇති බව මතකතබාගත යුතුය. එනම්, ප්‍රවේශයේ පහසු පුද්ගලයන් එම සෞඛ්‍ය සේවා බොහෝ විට භාවිතා කරයි.පැපොල ‍රෝගියෙක්පැපොල රෝගය වැරිසෙලා සොස්ටර් නම් වෛරසය මගින් ඇති කරන ඉතාමත්ම බෝවන සුළු රෝගයකි. මෙය මුල් අවස්ථාවලදී ඇස්වල ඇතිවන ආසාදනයක් හා පීනස් ලක්ෂණ ඇතිව ආරම්භ වුවද රෝගයට ආවේනික වූ ලප සිරුර පුරා ප්‍රධානව කඳ කොටසේ සහ හිසෙහි ඇති‍වේ. ඒවා කැසීමකට ලක් වී පැපොල කැළැල් ඇති‍වේ. බෙහෝමයක් කුඩා තුවාල කැළලක් ඇති නොවීම සුවවීයයි.පැපොල රෝගය සඳහා දින 10 සිට 21 දක්වා බීජෞෂණ සමයක් ඇත. ආසාදිත රෝගියෙකුගේ නාසයෙන් පිටවන කුඩා බිඳිති මනින්නේ තුවාල මගින් පිටවන ස්‍රාවයක් මගින් කෙළින්ම ස්පර්ශවීමෙන් රෝගය ව්‍යාප්තවේ. එක් වරක් රෝගය ඇති වූවෙකුට ජීවිත කාලය පුරාවටම කල්පවත්නා පරිදි නැවත රෝගය නොසෑදීමට ආරක්ෂාකාරී ප්‍රතිශක්තිකරණයක් ලැබේ. රෝගය වැඩිහිටියන් තුල කුඩා දරුවන්ට වඩා දරුණු ලෙස ඇති වියහැකි අතර කලාතුරකින් මෙමගින් මරණය පවා ඇති විය හැකිය. ගර්භනී මවුවරුන් හා සිරුරේ ප්‍රතිශක්තිය අඩපන වු පුද්ගලයන්
ගේ මෙම රෝගය නිසා ඇතිවන සංකූලතාවයන්ට වැඩි අවදානමක් ඇත. මෙලෙස බහුලවම ඇති වන සංකූලතාවය වන්නේ වෛරසය නැවත සක්‍රියවීමෙන් ඇතිවන "ෂින්ගල්" නම් කුඩා තුවාල සමුහයකින් යුත් කැළලයි.රෝග ලක්ෂණඉහතින් සඳහන් කළ ආකාරයට පැපොල රෝගය ව්‍යාප්ත වන්නේ ආසාදිත රෝගියෙකු හා කෙලින්ම සිදුවන ස්පර්ශයෙන් හෝ රෝගියෙකු කහින විට හෝ කිවිසන විට පිටකරන බිඳිති මගිනි. බිබිලේ ඇතිවන ස්‍රාවයන් කෙලින්ම ස්පර්ශ කිරීමෙන්ද රෝගය ඇතිවේ. ආසාදිත රෝගියෙකුට රෝගය ව්‍යාප්ත කිරීමට හෝ වෙනකෙකුට රෝගය බෝකිරීමට හැකියාව හැකියාව ඇත්තේ සිරුරේ තුවාල ඇතිවීමට දින දෙකකට පෙර කාලයේ සිට තුවාල සුව වී කැලල ඇතිවීම දක්වා ගතවන කාල පරාසය තුල පමණි. මෙය දින 5 ක් සිට 14 ක් අතර කාලයක් ගනී. ආසාදිත රෝගියෙකුගෙන් අදාල රෝග කාරකය සිරුරට ඇතුලුවීමෙන් පසුව තව අයෙකුට ‍රෝගය ඇතිවීමට දින 10 සිට 21 ක් දක්වා කාලයක් ගතවේ. පැපොල රෝගයේ මුල් අවස්ථාවලදී මිලිමීටර් දෙකේ සිට හතර දක්වා ප්‍රමාණයන්ගෙන් යුක්ත වූ රෝස පෙත්තක් ආකාර හැඩයක් ඇති රතු පැහැති ලප ඇතිවේ. මෙම රතුපැහැ ලප මත තුනී බිත්තියක් ඇති පැහැදිලි ස්‍රාවයකින් පිරුණු දිය බිඳක් ආකාරයට බිබිලි හට ගනී. මේ ආකාරයට “රෝස පෙත්තක් මත ර
ැදුණු දිය බිදක්” ආකාරයට රෝගය සඳහාම ආවේනික වූ කුෂ්ඨයක් හටගනී. පැය අටක් හෝ දොලහකට පසුව බිබිලි තුල වූ දියරය අපැහැදිලි වී බිබිලි කැඩීයාමෙන් කබොල්ලක් සෑදේ.මෙම ස්‍රාවය ඉතාමත්ම බෝවන සුළුවේ. නමුත් කබොල්ල සෑදීමත් සමගම එමගින් රෝගය ඇති කිරීමේ හැකියාව අවම වේ. දින හතක් අවසානයේදී මෙම කබොල්ල හැලීයන අතර ඇතැම් අවස්ථාවලදී ආවාටයක් වැනි කැළලක් ඇතිවේ. එක් තුවාලයක් මෙලෙස දින හතක් අවසානයේදී ඉහත කී අන්දමට චක්‍රයක් සම්පුර්ණ කළද පැපොල රෝගයේ ආවේනික ලක්ෂණය වන්නේ අළුතින් දිනපතාම දින කිහිපයක් ගතවන තුරු තුවාල ඇතිවීමයි. එබැවින් සතියකට පෙර අළුතින් තුවාල බිබිලි හටගැනීම නතරවන අතර ඒ වන විට පවතින තුවාල කබොල්ලක් සෑදී සුව වේ. එම නිසා ආසාධිතයන් නැවත සමාජගත කල යුත්තේ සියළුම තුවාල වල කබො‍ල්ල සෑදි සුවවීමෙන් අනතුරුවය. සිරුර තුල නිදන්ව තිබූ පැපොල වෛරසය නැවත සක්‍රීය වීමෙන් ‘ෂින්ගල්’ නැමැති කුඩා තුවාල සමුහයකින් යුක්ත වූ කැළලක් ඇති‍වේ.මෙලෙස ඇතිවන තුවාල මගින් නැවතත් වෛරසය ව්‍යාප්ත කිරීමට හැකියාව ඇත. රෝගය ව්‍යාප්ත වීම සඳහා ආසාදිත පුද්ගලයෙකු සමග ස්පර්ශයක් ඇතිවීම අත්‍යවශ්‍ය නොවේ. මෙලෙස රෝගය බෝවීම අදාල පුද්ගලයා තමාට රෝගය ඇතිබව දැනගැනීමට
ත් පෙර සහ තුවාල හටගැනීමටත් පෙර සිට සිදුවේ. පැපොල රෝගීන් තුවාල ඇතිවීමට දින දෙකකට (2) පෙර සිට තුවාල සුව වීම දක්වාම අන් අයට රෝග කාරක වෛරසය ව්‍යාප්ත කරති එනම් තුවාල ඇති වී දින 4 – 5ක් යන තුරු කාලයේදිය.අවිද්‍යාත්මක මති මතාන්තරවල විද්‍යාත්මක පැති කවරේද ?දින 14 යන තුරු සමාජයෙන් වසන්ව හුදකලා වාසය කලයුතුද ?- ඔව්. වාහකයා පරිසරගත වීම වැලැකිය යුතුය. දින 14 වන තුරු ස්නානය නොකල යුතුද ?                                       - නෑමේදී ජලය පොදු දහරා වලට මුදා නොහරින්නේනම් දිනකට තෙවරක් වුවත් විසබීජ නාසක සබන් ඇසුරෙන් ස්නානය කිරීම සුදුසුය.පිළි (කරවල යනාදී) ආහාරවලින් වැලකිය යුතුද ?                              - වෛරස් යනු අධික පොරෝටීන් හානිකාරකයක් වන බැවින් එවැනි පොෂක අඩු කිරීම සුදුසු නැත.දිනපතා සිසිල් ආහාර වර්ග භාවිතා කිරීම අවශ්‍යද ?- අතිරේක වශයෙන් සෙම ආස්ර්ත රෝග වලින් තොරනම් සුදුසු වන්නේයනිදන ආසන මත කොහොඔ කොල අතුරා තිබීම යෝග්‍යද? - මේ ගැන විද්‍යාත්මක පදනමක් නිශ්චිතව නොමැති නමුත් කොහොඔ පත්ර උණුසුම් සරීරයට සිසිලසක් ලබාදේ. නමුත් එයින් සරීරය තුල ඇති රෝගකාරක