LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ද්වීපද නාමයElaeocarpus glanduliferMastersElaeocarpus glandulifer is a species of flowering plant in the Elaeocarpaceae family.මෙය ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් ආවේණික ගසකි. (mainly in South-western areas.)[1]SourceWorld Conservation Monitoring Centre 1998. Elaeocarpus glandulifer. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 19 July 2007.ගරුචමල් රාජපක්ෂපා.ම.சமல் ராஜபக்ஷChamal Rajapaksaරාජපක්ෂ 2015 මාර්තු මාසයේදීයවාරිමාර්ග අමාත්‍යතනතුර දරමින්12 අගෝස්තු 2020 – 3 අප්‍රේල් 2022ජනාධිපතිවරයාගෝඨාභය රාජපක්ෂඅග්‍රාමාත්‍යවරයාමහින්ද රාජපක්ෂතනතුර දරමින්28 ජනවාරි 2007 – 23 අප්‍රේල් 2010ජනාධිපතිවරයාමහින්ද රාජපක්ෂඅග්‍රාමාත්‍යවරයාරත්නසිරි වික්‍රමනායකඅභ්‍යන්තර වෙළෙඳ, ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහ පාරිභෝගික සුබසාධන, මහවැලි, කෘෂිකර්ම, වාරිමාර්ග සහ ග්‍රාම සංවර්ධන අමාත්‍යතනතුර දරමින්22 නොවැම්බර් 2019 – 12 අගෝස්තු 2020ජනාධිපතිවරයාගෝඨාභය රාජපක්ෂඅග්‍රාමාත්‍යවරයාමහින්ද රාජපක්ෂශ්‍රී ලංකාවෙහි පාර්ලිමේන්තුවෙහි 19 වන කථානායකවරයාතනතුර දරමින්22 අප්‍රේල් 2010 – 26 ජූනි 2015පූර්වප්‍රාප්තිකයාවි.ජ.මු. ල
ොකුබණ්ඩාරඅනුප්‍රාප්තිකයාකරු ජයසූරියහම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීතනතුරුධාරීතනතුර දරමින් 1989පුද්ගලික තොරතුරුඋපත30 ඔක්තෝබර් 1942 (1942-10-30) (වයස 81)පාලටුව,දකුණු පළාත, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව(දැන් ශ්‍රී ලංකාව)ජාතියශ්‍රී ලංකිකදේශපාලන පක්ෂයශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයකලත්‍රයාචන්ද්‍රා මාලිනී රාජපක්ෂ(විවාහයට පෙර විජේවර්ධන)දරුවන්ශෂීන්ද්‍ර, ශමීන්ද්‍රඋගත් ශාස්ත්‍රාලයරිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය, ගාල්ලවෘත්තියපොලිස් නිලධාරියා, දේශපාලඥචමල් ජයන්ත රාජපක්ෂ (දෙමළ: சமல் ராஜபக்ஷ; ඉංග්‍රීසි: Chamal Rajapaksa; උපත 1942 ඔක්තෝබර් 30) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක්, මාතර දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ වත්මන් මන්ත්‍රීවරයෙකි වන අතර 2010 සිට 2015 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායක.[1][2]මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනයඩී.ඒ. රාජපක්ෂ මැතිතුමාට සහ දන්දිනා සමරසිංහ මැතිනියගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පුත්‍රයා ලෙසින් චමල් රාජපක්ෂයන් උපත ලැබුවේ 1942 ඔක්තෝබර් 30 වැනිදා ය.ගාල්ල රිච්මන්ඩ් මහා විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබූ චමල් පියා සමඟ සමාජ සේවයට ද පිවිසියේ ය.මුල් ව
ෘත්තීයඔහුගේ පාසල් අධ්‍යාපනයෙන් පසු ඔහු 1964 වර්ෂයේදී ලංකා පොලිස් බලකායට සම්බන්ධ විය. එහි ඔහු චමල් රාජපක්ෂ උප පොලිස් පරීක්ෂකයවරයකු ලෙස සේවාය කළේය. අවුරුදු 8 ක් පොලිස් සේවයේ කටයුතු කළ චමල් රාජපක්ෂ පසුව රජයේ වාණිජ හා විවිධ නීතිගත සංස්ථාවේ සාමාන්‍යාධිකාරි ධූරයට ද පත් විය.දේශපාලන ජීවිතය1975 දී හත්තටුව ගමගේ විජේවර්ධන චන්ද්‍රා මාලනී මෙනවිය සමඟ විවාහ දිවිය අරඹන චමල් රාජපක්ෂ මහතා ක්‍රියාකාරී දේශපාලන දිවියට සම්ප්‍රාප්ත වන්නේ 1985 මුල්කිරිගල අතුරු මැතිවරණයේදී. යළිත් 1989 දී මහ මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වන චමල් රාජපක්ෂ මහතා ඉන් ජයගත්තේ මැර බලයට ඡන්ද බලයෙන් පිළිතුරු දෙමින් ය. 1989 සිට අද දක්වා ඔහු පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරයි. කෘෂිකර්ම හා ඉඩම් නියෝජ්‍ය ඇමැති වරයා ලෙසත් පසුව 2000 දී වරාය හා දක්ෂිණ සංවර්ධන නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයා ලෙසත් 2009 දී වැවිලි කර්මාන්ත නියෝජ්‍ය ඇමැති වරයා ලෙසත් කටයුතු කළේ ය. ඊට පසුව 2005 දී චමල් රාජපක්ෂ මහතා කෘෂිකර්ම සංවර්ධන ඇමැතිවරයා වූ අතර පසුගිය කාලයේ එතුමා වරාය ගුවන් සේවා ඇමති, ජල කළමනාකරණ හා වාරිමාර්ග ඇමති ආදී තනතුරු රැසක් හෙබවීය. මව්ආර, වෙහෙරගල, වේලිඔය, මැණික්
ගඟ වෙහෙරගල, උමා ඔය, දැදුරු ඔය, කැකිරිඕබඩ, රඹුක්කන්ඔය, යාන්ඔය යන වාරි ව්‍යාපෘති ආරම්භ කර ක්‍රියාවට නැංවීමට චමල් රාජපක්ෂ මහතා පෙරමුණ ගෙන ක්‍රියා කළේ ය. 22 අප්‍රේල් 2010 වන දිනේ එතුමා ශ්‍රී ලංකාවෙහි පාර්ලිමේන්තුවෙහි 19 වන කථානායකවරයා ලෙස දීවුරම් දුන්නා, 5 වසරක් තල එතුමා ඒ තනතුර සේවය කළේය.දරන ලද තනතුරු   *  1985 මුල්ගිරිගල අතුරු මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වී දේශපාලනයට පිවිසීම   *  1989 මහ මැතිවරණයෙන් ජය ලබා හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස පත්වීම   *  1994 පැවැති මහ මැතිවරණයට තිස්සමහාරාම මැතිවරණ කොට්ඨාසයෙන් ඉදිරිපත් වී විශිෂ්ට ජයක් ලබා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස නැවත පත්වීම   *  1998 කෘෂිකර්ම නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ධූරයේ වැඩ බාරගැනීම   *  2000 වර්ෂයේදී දක්ෂිණ හා වරාය සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස දිවුරුම් දීම   *  2001 නොවැම්බර් මහ මැතිවරණයේ නැවතත් විපක්ෂ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස පත්වීම   *  2004 මහ මැතිවරණයේ පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ ආණ්ඩුවේ වැවිලි කර්මාන්ත නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ධූරයේ වැඩ බාරගැනීම   *  2005 ජනාධිපතිවරණයෙන් පසු කෘෂිකර්ම සංවර්ධන අමාත්‍ය ධූරයේ දි
වුරුම්දීම   *  2005 හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික් සංවර්ධන කමිටුවේ සභාපති ලෙස පත්වීම   *  2006 වාරිමාර්ග හා ජල කළමනාකරණ අමාත්‍ය ධූරයේ දිවුරුම් දීම   *  2007 වරාය හා ගුවන් සේවා අමාත්‍ය ධූරයේ දිවුරුම් දීම   *  2010 කථානායක පදවියේ දිවුරුම් දීමමූලාශ්‍ර↑ "Hon. Chamal Rajapaksa, M.P." ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව. සම්ප්‍රවේශය 26 September 2018.↑ Chamal shines in politics සංරක්ෂණය කළ පිටපත 6 අගෝස්තු 2010 at the Wayback Machine. Sunday Observer, Retrieved on 1 August 2010.ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර ඓතිහාසික බෞද්ධ ආරාම භූමියසැකිල්ල:SHORTDESC:ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර ඓතිහාසික බෞද්ධ ආරාම භූමියඅනුරාධපුරයේ ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද අභයගිරි දාගැබ (ස්ථූපය)සමාධි බුදු පිළිමය, කුට්ටම් පොකුණ (නිවුන් පොකුණ) සහ සඳකඩපහණ සහිත අභයගිරිය ආරාම භූමියඅභයගිරි විහාරය යනු ලක්දිව (වත්මන් ශ්‍රී ලංකාවේ) අනුරාධපුරයේ පිහිටා තිබූ මහායාන, ථෙරවාද සහ වජ්‍රයාන බුදුදහමේ ප්‍රධාන ආරාම සහ අධ්‍යාපන භූමියකි. වර්ථමානයේ එය ලෝකයේ වඩාත්ම පුළුල් නටබුන් වලින් එකක් වන අතර ජාතියේ වඩාත්ම පූජනීය බෞද්ධ වන්දනා නගරවලින් එකකි. ඓතිහාසික ව
ශයෙන්, එය විශිෂ්ට ආරාම මධ්‍යස්ථානයක් මෙන්ම, රන්වන් පැහැයෙන් යුත් ලෝකඩ හෝ පිළිස්සුණු මැටි උළු වලින් සෙවිලි කරන ලද විශිෂ්ට ආරාම සහිත රාජකීය අගනුවරකි. නගරයට උතුරින්, විශාල ප්‍රාකාරවලින් වට වූ සහ විස්තීර්ණ නාන පොකුණු, කැටයම් කළ බැලුම් සහ සඳකඩ පහණ් අඩංගු "අභයගිරි" පිහිටා ඇත. එය අනුරාධපුරයේ එවැනි ආගමික ඒකක දාහතකින් එකක් වන අතර එහි ප්‍රධාන විහාර පහෙන් විශාලතම වේ. සංකීර්ණයේ එක් කේන්ද්‍රස්ථානයක් වන්නේ පැරණි ස්තූපයක් වන අභයගිරි දාගැබයි. අභයගිරි විහාරය උතුරු ආරාමයේ හෝ උත්තර විහාරයේ ආසනයක් වූ අතර දිවයිනේ දළදා වහන්සේගේ මුල් භාරකරු විය."අභයගිරි විහාරය" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ සංඝාවාස ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය පමණක් නොව, තමන්ගේම ඓතිහාසික වාර්තා, සම්ප්‍රදායන් සහ ජීවන රටාව පවත්වාගෙන ගිය බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ (සංඝයක්) සහෝදරත්වයයි. එය ක්‍රි.පූ. 2 වැනි සියවසේදී පිහිටුවන ලදී. එය ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළවන සියවස වන විට ජාත්‍යන්තර ආයතනයක් දක්වා වර්ධනය වී ඇති අතර, ලොව පුරා විද්වතුන් ආකර්ෂණය කර ගනිමින් මෙහි බෞද්ධ දර්ශනයේ සියලු සෙවනැලි ඇතුළත් විය. එහි බලපෑම ලෝකයේ වෙනත් ප්‍රදේශවල, වෙනත් තැන්වල පිහිටුවා ඇති ශාඛා හරහා සොයාගත
හැකිය. මේ අනුව, අභයගිරි විහාරය පුරාණ ශ්‍රී ලංකාවේ අගනුවර වූ අනුරාධපුරයේ මහාවිහාරය සහ ජේතවන බෞද්ධ ආරාම නිකාය දෙස බලන විට විශිෂ්ට ආයතනයක් ලෙස වර්ධනය විය.ඉතිහාසයද්‍රවිඩ ආක්‍රමණ නිසා වළගම්බා රජු පලා යන විට අභයගිරිය පිහිටි ස්ථානයේ සිටි ගිරි නම් නිගණ්ඨයා මහාකළු සිංහලයා පලා යයි යනුවෙන් අපහාස කළ බවත්, නැවත රාජ්‍ය ලබා ගත් විට රජතුමා නිගණ්ඨ දේවාලය කඩා දමා අභයගිරිය සාදා තමාට බැරි කාලයේදි  උපකාර වු කුපික්කල මහාතිස්ස හිමියන්ට පුජා කළබවත් තමාගේත් නිගණ්ඨයාගේත් නම් එක් කොට එය අභයගිරි විහාර‍ය යනුවෙන් නම් කළ බවත් මහා වංශයේ සඳහන් වේ. පුරාණයේ උස් බිම් හා පර්වත ආශ්‍රිතව ඉදි කළ විහාරගිරි යන්නෙන් අවසන් කර ඇත. මේඝගිරි, චේතියගිරි, මුහුන්දගිරි, වෙස්සගිරි ආදියේත් ගිරි නිගණ්ඨයන් නොසිටි හෙයින් අභයගිරි යනු අභය රජතුමා උස් බිමක සෑදු විහාරය නිසා නම් වු බව පෙනේ. පස්වැනි සියවස වන විට මෙහි භික්ෂුන් 5000 ක් වැඩසිටි බව අභයගිරි විහාරයේ වැඩසිටි චීන ජාතික පාහියන් හිමියන් සඳහන් කරයි. එසේම හතරවැනි සියවසේදි කිත්සිරිමෙවන් රජ දවස මෙරට ගෙන ආ දළදා වහන්සේගේ භාරකරත්වය හිමි වුයේද අභයගිරියේ පැරණිතම භික්ෂූ කණ්ඩායම වු උත්තර
මුලය‍ටයි. අනුරාධපුර යුගයේදි දළදා පෙරහැර පැවතුනේද ඇතුළු නුවර සිට අභයගිරියටයි. ලංකා‍රාමය මෙහි භික්ෂුණි ආරාමයක් විය. වයඹදිග ප්‍රදේශයේ තපෝවනයක් ද විය. 1017 සොළි ආක්‍රමණ නිසා අඩපණ වු අභයගිරිය 1215 මාඝගේ ආක්‍රමණය නිසා වල්වැදි ගියේය.අභයගිරි විහාරයේ අංගවන්දනීය ස්ථානඅභයගිරි දාගැබප්‍රධාන ලිපිය: අභයගිරි දාගැබඅභයගිරි ස්තූපයමෙය අභයගිරි උත්තර මහා චෛත්‍ය නමින්ද හඳුන්වනු ලබයි.වළගම්බා  රජතුමා විසින් මෙම ස්තූපය ඉදිකර ඇත.බුදුන් වහන්සේ සිරිලකට වැඩම කළ පසු සිරිපාදය තැබු ස්ථානයක ස්තූපය ඉදිකර ඇති බවට විශ්වාසයක් වු බව ක්‍රි.ව.411-113 පාහියන් හිමියෝ පවසති. පසු කාලීන ග්‍රන්ථයක් වන සද්ධර්මරත්නාකරයහි සඳහන් වන පරිදි මෙහි සර්වඥධාතු තැන්පත් කළ වෘෂභ‍යෙකුගේ හැඩයෙන් යුතු කරඬුවක් නිදන් කර ඇත.අභයගිරියේ කුඩා දාගැබ්අභයගිරි භූමියේ තවත් ස්තූප කීපයක් දක්නට ඇත. ජනවහරේ ඉඳිකටු සෑය නමින් හැඳින්වෙන ප්‍රාසාද ස්තූපය කුඩා ගල්පර්වතයක් මැදි කොට ඉදිකරන ලද්දකි. මෙය පොළොන්නරුවේ සත්මහල් ප්‍රාසාදය නම් සතූපය හා සමානය. ඇත් පොකුණට බටහිරින් වේදිකාවක් මත තවත් ස්තූපයක් හමු වී ඇත. ඒ හැර තවත් කුඩා ස
්තූප දෙකක නටඹුන් හමු වී ති‍බේ.බෝධි ඝරය සහ සමාධි බුදු පිළිමයප්‍රධාන ලිපිය: සමාධි බුදු පිළිමය - අනුරාධපුරමෙය පිහිටා ඇත්තේද අභයගිරි විහාරයේ පැරණි බෝධිඝරයකයි. ගුප්ත ශෛලියට නිමවා ඇති මෙහි පාද වීරාසන ඉරියව්වෙන්ද දෑත් සමාධි මුද්‍රාවෙන්ද දක්නට ඇත. පිළිමයට පිටුපසින් බෝරුක පිහිටි ආවාටය දක්න‍ට ලැබේ. මෙය ක්‍රි.ව.3-4 කාලයට අයත් වේ. පුරාණයේ මෙය වර්ණ ගන්වා තිබු බවට සළකුණු තවමත් දක්නට ඇත. නේත්‍ර කුහර වල වටිනා ගල් අල්ලා තිබුණි.භික්‍ෂුන් පරිහරනය කල ස්ථානරත්න ප්‍රසාදයමෙය අභයගිරි විහාරයේ පොහොය ගෙයයි. මෙහි වීදුරු වර්ණ ආලේපිත උළු සෙවිලි කර ඇත.මෙය පස් මහල් ප්‍රාසාදයක් වේ. දැනට දක්නට ලැබෙන නටබුන් ක්‍රි.ව.7-8 සියවසට අයත් යැයි සැළකේ.  ලංකාවේ දක්න‍ට ලැබෙන කලාත්මක මුරගල රත්න ප්‍රාසාදය අසල දක්නට ලැබේ. මෙ‍ම මුරගල මුදුනේ මකර තොරණක් ද මකරාගේ මුවින් පිටවන ස්ත්‍රි පුරුෂ යුවලක් ද වේ. එ‍යින් ලෞකික සැපය විනාශයට හේතු වන බව එක් අදහසකි.ඇත් පොකුණභික්ෂුන් වහන්සේලාගේ ජල අවශ්‍යතා සඳහා මෙම පොකුණ ඉදිකර ඇත. දිග පළල දළ වශයෙන් මීටර් 160*35 කි. ක්‍රි.ව.3-4 සියවස් වලට අයත් වේ. වර්තමානය
ේ ඇත්පොකුණ නමින් හැඳින් වුවත් බෝධිවංස ගැටපදය අනුව එය හැඳින් වු පැරණි නාමය මාස්පොත පොකුණ විය. ඉහළින් ඇති පෙරමියන් කුලම වැවෙන් හෝ බුන්කුලම වැවෙන් ජලය ගෙන ආ උමං ජලමාර්ග දෙකක් උතුරු පැත්තෙන් ඇත. දකුණු පැත්තෙන්ද මෙයට ජලය ගෙන ආ උමං මාර්ග දක්නට ඇත.කුට්ටම් පොකුණකුට්ට්ම්පොකුණයුගලයක් වශයෙන් පොකුණු දෙකක් ඇති හෙයින් කුට්ටම් පොකුණ නම් වේ. අභයගිරි විහාරයේ වු මුල හතරින් කපාරාමුලයේ භින්ෂුන්ගේ ජල පහසුව සඳහා කරවන ලද්දකි. පොකුණු දෙකෙහි දිග පළල දළ වශයෙන් මීටර් 40*16 සහ 28*17 වේ.පළමුවන අග්බෝ රජුගේ කළ නිර්මාණයක් ලෙස සැලකේ.පොකුණට එන ජලය කීපවරක් පෙරි එන සේ ගලින් නිම වු බිසෝ කොටුවක් දැකිය හැකිය.ජලය අපවිත්‍ර වු විට පිට කිරිමට කුහරයක් ද දැකිය හැකිය.සුදස්සන පඨානඝරයපාංශුකූලික භික්ෂුන් වැඩ හිඳි පඨානඝරය රත්නප්‍රාසාදය පසු කර යන විට වයඹ දෙසින් හමුවේ. මෙය වලගම්බා යුගයට පෙර සිට පැවති බවට සාක්‍ෂි හමු වි තිබේ.සුවිශේෂී කලා නිරිමාණඅභයගිරි සඳකඩපහණසඳකඩපහණඅනුරාධපුරයේ සුප්‍රසිද්ධ සඳකඩපහණ පිහිටා ඇත්තේ අභයගිරි විහාරයේය. මහාචාර්ය පරණවිතාන මහතා සඳකඩපහණේ කැටයම් විස්තර කිරිම සඳහා තෝ
රා ගත්තේ මේ සඳකඩපහණයි. මීට නුදුරින් රත්නප්‍රාසාදයට පිටු පසින් එවැනිම කලාත්මක සඳකඩපහණක් ඇත. පරණවිතාන මහතාගේ අදහසට අනුව සඳකඩපහණේ කැටයමෙන් දැක්වෙන්නේ සංසාර චක්‍රයයි.පලාපෙති මොස්තරය-ලෝකය ගිනිගත් බව දැක්වෙන ගිනි දැල්ය.සිව්පාවන්-ජාති,ජරා,ව්‍යාධි,මරණලියවැල-තෘෂ්ණාවහංසයින්-සංසාරයෙන් මිදිමට තැත් කරන ජනතාවපද්මය-නුවණමේ පිළිවෙළට කැටයම් නොමැති සඳකඩපහණක්ද ඇත.අභයගිරි අවලෝකිතේශ්වර බොධිසතත්‍ව පිළිමයBronze statue of Avalokiteśvara Bodhisattva. Sri Lanka, ca. ක්‍රි.ව. 750මුලාශ්‍රමහාචාර්ය කුලතුංග ටී.ජී. ,(2003), "අටමස්ථානය හා වෙනත් පැරණි ස්ථාන", තරංජි ප්‍රින්ට්ස්, මහරගම.මේවාද බලන්නසඳකඩපහණමහා විහාරයබාහිර සබැඳිඅභයගිරිය බෞද්ධ විශ්වවිද්‍යාලයඅභයගිරි ආරාමයඅභයගිරි මහා පොකුණකුට්ටම් පොකුණසියෙරා ලියොන් ජනරජයකොඩියCoat of Armsඋද්යෝග පාඨය: "Unity, Freedom, Justice"ජාතික ගීය: High We Exalt Thee, Realm of the FreeLocation of  සියෙරා ලියෝන්  (dark blue)– in Africa  (light blue & dark grey)– in the African Union  (light blue)  –  [Legend]අගනුවරසහ විශා
ලතම නගරයෆ්‍රිටව්න්VernacularTemne, Mende, Krioජනවාර්ගික කණ්ඩායම්  (2008)Temne 35%Mende 31%Limba 8%Kono 5%Krio (Creole) 2%Mandingo 2%Loko 2%other 15%ජාති නාම(ය)Sierra LeoneanරජයUnitary presidential Constitutional republic• President Ernest Bai Koroma (APC)• Vice President Alhaji Samuel Sam-Sumana (APC)• Speaker of Parliament Abel Bankole Stronge (APC)• Chief Justice Umu Hawa Tejan-Jallohව්‍යවස්ථාදායකයParliamentIndependence• from the United Kingdom 27 April 1961• Republic declared 19 April 1971වර්ග ප්‍රමාණය• සම්පූර්ණ71,740 km2 (27,700 sq mi) (119th)• ජලය (%)1.1ජනගහණය• 2012 ඇස්තමේන්තුව5,485,998[1]• 2004 ජන සංගණනය4,976,871• ඝණත්වය79.4/km2 (205.6/sq mi) (114th1)දදේනි (ක්‍රශසා)2011 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$5.093 billion[2]• ඒක පුද්ගල$849[2]දදේනි (නාමික)2011 ඇස්තමේන්තුව• සම්පූර්ණ$2.196 billion[2]• ඒක පුද්ගල$366[2]ගිනි (2003)62.9ඉතා ඉහළමාසද (2011) 0.336දෝෂය: අනීතික HDI අගය · 180thව්‍යවහාර මුදලLeone (SLL)වේලා කලාපයUTC+0 (GMT)රිය ධාවන මං තීරුවright (since 1 March 1971)ඇමතුම් කේතය232අන්තර්ජාල TLD.
sl1 Rank based on 2007 figures.සියෙරා ලියෝන් ,[3] නිල වශයෙන් සියෙරා ලියෝන් ජනරජය, යනු ඊසාන දෙසින් ගිනියාවට,ගිනිකොන දෙසින් ලයිබෙරියාවට සහ නිරිත දෙසින් අත්ලන්තික් සාගරයට මායිම් වු බටහිර අප්‍රිකානු රටකි.ඝර්ම කලාපීය දේශගුණයක් ඈති රටක් වන සියරා ලියෝනයේ පරිසරය වැසි වානාන්තර වල සිට සැවානා බිම් දක්වා වෙනස් වේ.වර්ග කිලෝමීටර 71,740 නැතහොත් වර්ග සැතපුම් 27,699 [4] පුරා පැතිරුනු මුලු භූමි ප්‍රමාණයක් සහිත මෙම රට භූගෝලීය කලාප හතරකට බෙදා ඇත.උතුරු පළාත,නැගෙනහිර පළාත,දකුණු පළාත සහ බටහිර ප්‍රදේශය ඒවා වන අතර මෙම කළාප නැවත දිස්ත්‍රික්ක 14 කට බෙදා ඇත.මූලාශ්‍ර↑ "Sierra Leone". The World Factbook. CIA. සම්ප්‍රවේශය 15 September 2011.↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 "Sierra Leone". International Monetary Fund. සම්ප්‍රවේශය 21 April 2012.↑ ="Sierra Leone". Dictionary.com. 2012. සම්ප්‍රවේශය 18 ජූනි 2012.↑ Encarta Encyclopedia. "Sierra Leone". Sierra Leone. http://encarta.msn.com/encyclopedia_761563681/Sierra_Leone.html. ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 10 October 2012. බුද්ධ පරිනිර්වාණය නිරූපණය කෙරෙන මුර්තියක්.මහා පරි
නිබ්භාණ සූත්‍රයට අනුව 80 වැනි වියේදී බුදුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදු විය. උන් වහන්සේගේ අවසාන දානය පිරිනමනු ලැබුවේ චුන්ද නමැති සිටුපුත්‍රයාය. මෙම දානය වැලඳීමෙන් පසුව ඉතා ගිලන්වූ සේක. මෙසේ ගිලන් වූයේ  චුන්ද පිලිගැන්වූ දානය නිසා නොවන බව උන් වහන්සේ දැන්වූ සේක. උන්වහ්සේ ආනන්ද තෙරුන් ලවා මේ බව චුන්දට  දැනුම්දුන් සේක. ඒ වාගේම ඔහු පිරිනැමුවේ අවසන් දානය බවත් එමගින් ඔහු මහා පින් සම්භාරයක් අත්පත් කරගත් බවත් දැනුම් දුන් සේක.මහායාන විමලකීර්ති සූත්‍රයේ බුදුන් වහන්සේ ගිලන්ව නොසිටි බව දක්වා ඇත. එහෙත් මනුෂ්‍ය ස්වභාවය කියාපාන්නට උන්වහන්සේ ගිලන්ව සිටි බවට තව දුරටත් සඳහන් වේ. තථාගත වහන්සේලාගේ ශරීරය කිසි දිනෙක ගිලන් නොවන බව ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේට බුදුන් වහන්සේ දේෂනා කොට ඇත. එහෙත් ජීවත් වන සියලු සත්ත්වයාගේ ශරීර වල ස්භාවය කියාපාන්නට බුදුන් වහන්සේ නිහතමානීව සාමන්‍යය පුද්ගලයෙකුගේ ස්වරූපය ගත් සේක.  කුසිනාරා නුවර පාලු වනයක පිරිනිවනට තෝරා ගැනීම පිලිබඳව ආනන්ද තෙරුණ්ගේ නොසතුට පල කෙරූ අවස්තාවේදී බුදුන් වහන්සේ දේෂනා කොට සිටියේ එම නුවර එක් කලෙක ඉතා උත්සවශ්‍රියෙන් බබලපු එකක් බැවිනි. බුදුන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා බ
ෙදාගැනීමබුදුන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍යය භික්ෂූන් කැඳවා ඔවුන් හට තිබෙන සියලුම ප්‍රශ්න නිරාකරණය කර දීමට උත්සුක වූ සේක. ඉන් පසු උන් වහන්සේ මහා පරිනිර්වානයටහ පත් වූ සේක. බුදුරජානන් වහන්සේ අවසානයට වදාරේ “සියල්ල නැසෙන සුලු බවටය” . උන් වහන්සේගේ දේහය ආදාහනය කරන ලදී. උන්වහන්සේගේ දේහයේ කොටස්  ස්ථූපයන් තුල තැන්පත් කරන ලදී. අදටත් එම ධාතූන් වහන්සේලා වැඩම සිටින බවට සාදක ඇත. ඉන් එකක් වන්නේ ශ්‍රි ලංකාවේ දළදා මැදුරේ තැන්පත් කොට ඇති බුදුන් වහන්සේගේ දන්ථ ධාතුන් වහන්සේය.ශ්‍රී ලංකාවේ පාලි වංශකථා වන දීපවංශය හා මහාවංශය අනුව අශෝක රජතුමාග් රාජාභිකේෂය බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් අවු 218 කට පෙර පසුවිය. චීනයේ මහායාන වර්තාවකට අනුව රාජාභිකේෂය සිදුවුයේ බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් අවුරැදු 116 කට පසුවය. ඒ අනුව තේරවාද වර්තාවන්ට අනුව බුද්ධ පරිනිර්වාණය ක්‍රි.පු. 486 දී හෝ මහායාන වාර්තාවලට අනුව ක්‍රි.පු 386 දී සිදුවිය. නමුත් වඩා නිවැරදි දිනය ලෙස තේරවාද රටවල් පිගන්නේ ක්‍රි.පු 544 හෝ 543  ය. එයට හේතුව අශෝක රාජ්‍ය කාලයේ වර්තමාන නිගමනයට පත් දිනයට වඩා අවුරැදු 60 ක් පමණ පෙර සිදු වුයේ යැයි පිළිගැනීමයි. පිරිනිර්වාණයේදී බුදුරජාණන්වහන්සේ තම ශිෂ්‍යන්ට
කිසිදු ගුරැවරයෙක් අනුගමනය නොකර තමන් වහසේ දේශනා කළ ධර්මය පමණක් අනුගමය කරන ලෙස දේශනා කල සේක. නමුත් පළවන ධර්ම සංඝායනාවේ දි මහා සංඝයා මහා කාශප රහතන් වහන්සේ ප්‍රධානියා ලෙස පත්කර ගත්හ. මෙයට හේතුව අග්‍ර ශාවක දෙනම වන සැරියුත් හා මුගලන් රහතන් වහන්සේලා බුදුරජාණන් වහන්සේට පෙර පිරිනිවන් පෑමයි.මෙම ලිපිය සඳහා තවත්  ප්‍රවර්ග අවශ්‍ය වේ. කරුණාකර ප්‍රවර්ග එක්කිරීමෙන් සහායවන්න. එවිට මෙය, මීට සමාන තවත් ලිපි සමග ලයිස්තුගත වනු ඇත. (2011 අගෝස්තු)මෙම ලිපිය භූගෝලීය කලාපය පිළිබඳ සංකල්පය පිලිබඳ වේ.  වෙනත් භාවිතා සඳහා, කලාප (බහුරුත්හරණය) බලන්න.භෞමික හා තාරකා භෞතිකවේදයන් හි ද්විමාන හෝ ත්‍රිමාන වශයෙන් අර්ථ දක්වා ඇති අවකාශයසැකිල්ල:SHORTDESC:භෞමික හා තාරකා භෞතිකවේදයන් හි ද්විමාන හෝ ත්‍රිමාන වශයෙන් අර්ථ දක්වා ඇති අවකාශයභූගෝලවේදයේ දී කලාප (ඉංග්‍රීසි:  regions, areas, zones, lands හෝ territories) යනු, ප්‍රථිවිය මතුපිට භෞතික (භෞතික භූගෝලවේදය), මානව බලපෑම් (මානව භූගෝලවේදය), සහ මිනිසා සහ පරිසරය අතර අන්තර්ක්‍රියාකාරකම් (පාරිසරික භූගෝලවේදය) අනුව පුළුල් ලෙස බෙදා දක්වා ඇති ආකාර වෙයි.ගෝලීයකරණයලෝකයේ සිතිය
ම 2021 දී පැවති ආකාරයමෙම ඡේදය හිස් වෙයි. එයට කරුණු එක් කිරීමෙන්  ඔබට උපකාරී විය හැක.ආශ්‍රිත ලිපිAutonomous regionCommittee of the RegionsContinentContinental fragmentEuroregionField (geography)Latin names of regionsMilitary districtRegional districtRegionalism (disambiguation)Regional municipalitySubcontinentSubmerged continentsSubregionSupercontinentUnited Nations geoschemeසටහන්භාහිර සබැඳිMap and descriptions of hydrologic unit regions of the United StatesFederal Standards for Delineation of Hydrologic Unit Boundaries[permanent dead link]Physiographic regions of the United Statesvteමහ පොළොව මත මහාද්වීප   අප්‍රිකාවඇන්ටාක්ටිකාවආසියාවඕස්ට්‍රේලියාවයුරෝපයඋතුරු ඇමරිකාවදකුණු ඇමරිකාව   ඇෆ්‍රෝ-යුරේසියා (Old World)ඇමෙරිකා (නව ලෝකය)යුරේසියාවඕෂනියාව   ප්‍රාග් ඓතිහාසික සුපිරි මහාද්වීපColumbiaGondwanaKenorlandLaurasiaNenaPangaeaPannotiaRodiniaUrVaalbaraවෙනත් ප්‍රාග් ඓතිහාසික මහාද්වීපAmazoniaArctica
AsiamericaAtlanticaAvaloniaBalticaChileniaCimmeriaCongo CratonCuyaniaEast AntarcticaEuramericaKalahariaKazakhstaniaLaramidiaLaurentiaNorth ChinaPampiaSahulSiberiaSouth China   Submerged continent/lands and microcontinentsBeringiaCathaysiaDoggerlandJan MayenKerguelen PlateauMadagascarMauritiaSahulSeychellesSundaZealandiaඅනාගත සුපිරි මහාද්වීපAmasiaAuricaNovopangaeaPangaea ProximaMythical, අතුරුදන්, සහ කල්පිත මහාද්වීපAtlantisHyperboreaKumari KandamLemuriaMeropisMuTerra Australisඋප මහාද්වීපAlaskaArabiaමධ්‍යම ඇමරිකාවග්‍රීන්ලන්තයඉන්දියානු උප මහාද්වීපයSouthern Coneමේවාත් බලන්න:  World ද්වාරයRegions of the worldContinental fragment ප්‍රවර්ගයList of continents by agevteපෘථිවියේ ප්‍රධාන කලාප සහ උපකලාපvteRegions of AfricaCentral AfricaGuinea regionGulf of GuineaCape LopezMayombeIgbolandMbaisePool MaleboCongo BasinChad BasinCameroonian Highlands forestsCongolian rainforestsOuaddaï highlandsEnnedi PlateauEast AfricaAfrican Great La
kesAlbertine RiftEast African RiftGreat Rift ValleyGregory RiftRift Valley lakesVirunga MountainsKavirondoZanjEast African montane forestsEastern Arc MountainsSerengetiHorn of AfricaAfar TriangleAl-HabashBarbaraDanakil AlpsDanakil DesertEthiopian HighlandsDahlak ArchipelagoHanish IslandsGulf of AdenGulf of TadjouraRed SeaIndian Ocean islandsComoro IslandsLamu ArchipelagoMadagascarCentral Highlands (Madagascar)Northern HighlandsZanzibar ArchipelagoSwahili coastNorth AfricaEastern DesertMaghrebAncient LibyaAtlas MountainsBarbary CoastBashmurGibraltar ArcIfriqiyaNile ValleyNile DeltaCataracts of the NileDarfurLower EgyptLower NubiaMiddle EgyptNile DeltaNuba MountainsNubiaThe SudansUpper EgyptTibesti MountainsWestern SaharaWest AfricaPepper CoastGold CoastSlave CoastIvory CoastCape PalmasCape MesuradoGuinea regionGuinean Forests of West AfricaUpper Guinean forestsLower Guinean forestsGuinean forest-savanna mosaicGuinea High
landsGulf of GuineaNiger BasinDahomey GapNiger DeltaInner Niger DeltaYorubalandSouthern AfricaRhodesiaNorthSouthThembulandSucculent KarooNama KarooBushveldMaputalandHighveldFynbosCape Floristic RegionSkeleton CoastKalahari DesertOkavango DeltaCape PeninsulaFalse BayHydra BayMacro-regionsAethiopiaAfromontaneArab worldCommonwealth realmEquatorial AfricaFrançafriqueGreater Middle EastGuineo-Congolian regionIslands of AfricaList of countries where Arabic is an official languageMediterranean BasinMENAMENASAMiddle EastMiombo woodlandsMittelafrikaNegrolandNortheast AfricaPortuguese-speaking African countriesSaharaSahelSub-Saharan AfricaSudan (region)Sudanian SavannaEast Sudanian SavannaTropical AfricaZambezian regionvteආසියාවේ කලාපමධ්‍යමGreater  Middle  Eastඒරල් මුහුදAralkum Desertකැස්පියන් මුහුදමළ මුහුදSea of GalileeTartaryTransoxianaTuranGreater KhorasanArianaArachosiaKhwarazmSistanKazakhstaniaKazakh SteppeBetpak-DalaEu
rasian SteppeAsian SteppeKazakh SteppePontic–Caspian steppeMongolian-Manchurian grasslandWild FieldsYedisanMuravsky TrailUralයූරල් කඳුVolga regionIdel-UralPryazoviaBjarmalandKubanZalesyeIngriaNovorossiyaGornaya ShoriyaTulgasඉරාන සානුවඅල්තායි කඳුPamir MountainsTian ShanBadakhshanWakhan CorridorWakhjir PassMount Imeonමොන්ගෝලියානු සානුවWestern Regionsතක්ලමකාන් කාන්තාරයකරකෝරම්Trans-Karakoram TractSiachen Glacierඋතුරු (එනම් රුසියාව)ආක්ටික්ආක්ටික් වෘත්තයInner AsiaNortheastUralUral MountainsFar EastRussian Far EastOkhotsk-Manchurian taigaBeringiaChukchi PeninsulaKamchatka PeninsulaExtreme NorthTartaryසයිබීරියාවBaikalia (Lake Baikal)Baraba steppeKhatanga GulfTransbaikalබටහිරAmur BasinYenisei GulfYenisei BasinSikhote-AlinKolymaBering StraitRing of FireOuter ManchuriaAsia-PacificනැගෙනහිරOrientජපන් දූපත් සමූහයNortheastern Japan ArcSakhalin Island Arcකොරියානු අර්ධද්වීපයගෝබි කාන්තාරයTaklamakan DesertGreater Khinganමොංගෝලියානු
සානුවInner AsiaInner MongoliaOuter MongoliaChina properමැංචූරියාවOuter ManchuriaInner ManchuriaNortheast China PlainMongolian-Manchurian grasslandNorth China PlainYan MountainsKunlun MountainsLiaodong PeninsulaHigh-mountain Asiaහිමාලයටිබෙට් සානුවටිබෙටයKarakoramTarim BasinSichuan BasinNorthern Silk RoadHexi CorridorNanzhongLingnanLiangguangJiangnanJianghuaiGuanzhongHuizhouWuJiaozhouZhongyuanShaannanOrdos LoopLoess PlateauShaanbeiHamgyong MountainsCentral Mountain RangeJapanese AlpsSuzuka MountainsLeizhou PeninsulaGulf of Tonkinයැංසි ගඟYangtze River Deltaකහ ගඟPearl River DeltaYenisei BasinAltai MountainsWakhan CorridorWakhjir PassFar EastRing of FireAsia-PacificTropical AsiaWestGreater Middle EastMENAMENASAමැද පෙරදිගරතු මුහුදHanish Islandsකැස්පියන් මුහුදමධ්‍යධරණී මුහුදZagros MountainsElamපර්සියානු බොක්කPirate CoastStrait of HormuzGreater and Lesser TunbsAl-Faw PeninsulaGulf of OmanGulf of AqabaGulf of AdenBalochist
anඅරාබි අර්ධද්වීපයNajdAl-YamamaHejazTihamahEastern ArabiaSouth ArabiaHadhramautArabian Peninsula coastal fog desertAl-SharatTigris–EuphratesමෙසපොතේමියාවUpper MesopotamiaLower MesopotamiaSawadNineveh plainsAkkad (region)බැබිලෝනියාවCanaanAramAram-NaharaimEber-NariSuhumEastern MediterraneanMashriqKurdistanLevant (Syria region)Paletine region (Holy Land, Land of Israel)TransjordanJordan Rift ValleyGolan HeightsHula ValleyGalileeGileadJudeaSamariaArabahLevantine SeaAnti-Lebanon MountainsSinai Peninsulaඅරාබි කාන්තාරයSyrian Desertසරුසාර චන්ද්‍රවංකයAzerbaijanHauranIranian PlateauDasht-e KavirArmenian Highlandsකොකේසස්Caucasus MountainsGreater CaucasusLesser CaucasusNorth CaucasusSouth CaucasusShirvanKur-Araz LowlandLankaran LowlandAlborzAbsheron PeninsulaKartliAnatoliaTaurus MountainsAeolisPaphlagoniaPhasianeIsauriaIoniaBithyniaCiliciaCappadociaCariaCordueneChaldiaDorisLycaoniaLyciaLydiaGalatiaPisidiaPontusMysiaAr
zawaSperi SopheneBiga PeninsulaTroadTuwanaAlpide beltදකුණුOrientGreater Indiaඉන්දියානු උපමහාද්වීපයහිමාලයහින්දු කුෂ්බැක්ට්‍රියාවකර්ණාටක ප්‍රදේශයතමිලාකම්බටහිර ඝාට්ස්නැගෙනහිර ඝාට්ස්ගංගා නදී ද්‍රෝණියගංගා ඩෙල්ටාවGuzganPashtunistanපන්ජාබ්BalochistanGedrosiaමක්‍රාන්Marathwadaකාශ්මීරයකාශ්මීර් නිම්නයPir Panjal Rangeථාර් කාන්තාරයඉන්දු නිම්නයIndus River DeltaIndus Valley Desertඉන්දු-ගංගා තැන්නEastern Coastal PlainsKalingaWestern Coastal Plainsමේඝාලයා උපනිවර්තන වනාන්තරMENASALower Gangetic plains moist deciduous forestsNorthwestern Himalayan alpine shrub and meadowsDoabBagar tractGreat Rann of KutchLittle Rann of Kutchඩෙකෑන් සානුවCoromandel CoastKonkanFalse Divi PointHindi BeltLadakhAksai ChinGilgit-BaltistanBaltistanShigar ValleyHigh-mountain Asiaකරකෝරම්Saltoro MountainsSiachen GlacierBengalබෙංගාල බොක්කGulf of KhambhatGulf of KutchHalarමන්නාරම් බොක්කTrans-Karakoram TractWakhan CorridorWakhjir Passලක්ෂ්ද්වීපLaccadive IslandsAmin
divi IslandsParopamisadaeAndaman and Nicobar Islandsඅන්දමන් දූපත්නිකෝබාර් දූපත්Maldive IslandsAlpide beltAsia-PacificTropical AsiaSoutheastOrientSundalandMainlandIndochinaMalay PeninsulaNorthern Triangle temperate forestsMaritimePeninsular MalaysiaSunda IslandsGreater Sunda IslandsLesser Sunda IslandsIndonesian ArchipelagoWallaceaTimorPhilippine ArchipelagoLuzonVisayasMindanaoLeyte GulfGulf of ThailandEast IndiesNanyangAlpide beltFar EastRing of FireAsia-PacificTropical AsiavteRegions of EuropeNorthArcticArctic CircleNordicNorthwesternScandinaviaScandinavian PeninsulaFennoscandiaBaltoscandiaJutlandGotlandSápmiIngriaWest NordicBalticBaltic SeaGulf of BothniaGulf of FinlandIcelandFaroe IslandsLivoniaCuronian SpitNemunas DeltaEastDanubian countriesPrussiaGaliciaVolhyniaWallachiaTransylvaniaMoldaviaBukovinaBessarabiaLivoniaRutheniaCarpathian RutheniaDonbassSloboda UkraineSambia PeninsulaAmber CoastCuronian SpitI