LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
ර 10ක කාලයක් තුල ඇමරිකානු එක්සත් ජන පදයේ සිදු වූ 56,133 ක් තරම් වූ මිය යාම් වලට හේතු වුයේ කාබන් මොනොක්සිඩ් විෂ වීම වේ. ඒවා අතුරින් 25,889 සියදිවි හානි කරගැනීම නිසා සිදු වූ අතර ඉතිරි වූ 30,244 නොදැනුවත්ව කාබන් මොනොක්සිඩ් විෂ වීම හේතුවෙන් සිදු වූ ඒවා විය.නව සීලන්තයෙන් නිකුත් කරන ලද වාර්තාවකට අනුව 2001ථ් 2002ථ් අතර කාලය තුල 206ක ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් මිය ගොස් ඇත්තේ කාබන් මොනොක්සිඩ් විෂ වීම හේතවෙනි.නව සීලන්තය තුල වායු විෂ වීම නිසා මිය ගිය ප්‍රමාණයෙන් 43.9% කටම හේතු වී ඇත්තේ කාබන් මොනොක්සිඩ් විෂ වීම වේ.දකුණු කොරියාව තුල 2001 හා 2003 කල සීමාව තුල කාබන් මොනොක්සිඩ් විෂ වීම 1,950ක ට පමණ සිදු වී ඇති අතර ඉන් 254ක් ඒ හේතුවෙන් මිය ගොස් ඇත. ජෙරුසිලම් නගරයෙන් ලැබෙන වාර්තා වලට අනුව 2001 සිට 2006 දක්වා කාලය අතර තුර වසරකට  පුද්ගලයන් 100,000කට 3.53ක් මෙසේ විෂ වීම් වලට බාජනය වේ. චීනයේ හුබෛ ප්‍රදේශය තුල අවරුදු 10ක කල සීමාව ඇතුලත 218ක් මරණ ප්‍රමාණයක් මෙසේ දුම් විෂ වීම් හේතුවෙන් සිදු වී ඇති අතර ඉන් 16.5%ක් කාබන් මොනොක්සිඩ් විෂ වීම හේතුවෙන් සිදු වී ඇත.සියදිවි නසාගැනීම/ආත්මඝාතය1960ට පෙර එක්සත් ජනපදය
තුල බොහෝ විට බාවිතයට ගත්තේ ගල් අගුරු වේ.මෙය අසම්පුර්ණ දහනය වීම හේතුවෙන් පරිසරයට බොහෝ කාබන් මොනොක්සිඩ් ප්‍රමාණයක් මුදා හැරිණි .කාබන් මොනොක්සිඩ්  වැඩි ප්‍රමාණයක් උවමනාවෙන් ආඝ‍්‍රාණය කිරීම සුලබ සියදිවි හානි කර ගැනීමේ ක්‍රමය 1950 අග බාගය තුල එක්සත් ජනපදය තුල වාර්තා වූ සියදිවි හානි වලින් 50% කටම හේතු වන බව සදහන් වේ . 1960 දී බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් ගල් අගුරු වල සිට ස්වබාවික ශක්ති ප්‍රබවයන් සදහා මාරු වූ කල එක්සත් ජනපදය තුල සියදිවි හානි කරගැනීමේ ප්‍රතිශතය තුන් ගුණයකින් පහත වැටුන අතර මේ වෙන තෙක් එය ඉහල ගොස් නැත .ගල් අගුරු දුම් සියදිවි හානි කර ගැනීමේ ක්‍රමය දැන් බොහෝ දුරට නැති වී යනුයේ ලොව පුරාම කාබන් මොනොක්සිඩ් අඩු  ස්වබාවික ශක්ති ප්‍රබවයන් බවෙතයට යොමු වී ඇති නිසාවෙනි .	උත්ප්‍රේරක හදුන්වා දීමට පෙර වැසුනු කාමරයක හෝ ගරාජයක අදික මෝටර් රථ දුම් ආඝ‍්‍රාණය සියදිවි හානි කර ගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස බාවිතයට ගැනිණි .1975ට පෙර  මෝටර් රථ දුම් වලින්  4-10% අතර කාබන් මොනොක්සිඩ් පිට වුනි .නමුත් වර්තමානයේ බාවිතා වන උත්ප්‍රේරක පරිවර්තකය මගින් 99%ක්ම කාබන් මොනොක්සිඩ් නිපදවීම වලක්වා තිබේ .නමුත්  උත්ප්‍රේරක පරිවර්තකය
බාවිතා කරන මෝටර් රථ වුවද අකර්මණ්‍යව වසා ඇති ගරාජයකට දැමුවහොත් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් කාබන් මොනොක්සිඩ් නිපවදනු හැක .කෙසේ නමුත් මෝටර් රථ දුම් මගින් සියදිවි හානි කරගැනීම දැන් බොහෝවිට බාවිතා කල නොහැකි උපක්‍රමයකි .එම නිසා නොයකුත් නව උපක්‍රම බවෙතයට පැමිණ තිබේ .පිළිස්සෙන ගල් අගුරු බාවිතය ,පොසිල ඉන්දන බාවිතය හෝ ෆොමික් අම්ල හා සල්ෆුරික් අම්ල සමග මිශ්‍ර කර සිමා සහිත ප්‍රදේශයක බාවිතා කිරීම සිදුවේ.එවැනි අවස්ථා බොහෝ විට ජපානය , හොංග් කොංග් ,තාඉවානය වැනි රටවල් වල සමුහ සියදිවි හානි කරගැනීමේ උත්සාහයන් වේ .නමුත් මෙවැනි උපක්‍රම දැන් බටහිර රටවලද ප්‍රචලිතය .නිදසුනක් වන්නේ 2007දී බූස්ටන් ගායක  බ්‍රැඩ් ඩෙල්ප් (Brad Delp)ගේ සියදිවි හානි කර ගැනීම වේ .මේවාත් බලන්නCarbon monoxide breath monitorJohn Scott HaldaneUndersea and Hyperbaric Medical SocietyDeaths from carbon monoxide poisoningවිමර්ශන සේවය↑ Goldstein M (December 2008). "Carbon monoxide poisoning". Journal of Emergency Nursing: JEN: Official Publication of the Emergency Department Nurses Association. 34 (6): 538–542. doi:1
0.1016/j.jen.2007.11.014. PMID 19022078.↑ Struttmann T, Scheerer A, Prince TS, Goldstein LA (1998). "Unintentional carbon monoxide poisoning from an unlikely source". The Journal of the American Board of Family Practice. 11 (6): 481–484. PMID 9876005. {{cite journal}}: Unknown parameter |month= ignored (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ Committee on Medical and Biological Effects of Environmental Pollutants (1977). Carbon Monoxide. Washington, D.C.: National Academy of Sciences. p. 29. ISBN 0-309-02631-8.↑ 4.0 4.1 Green W. "An Introduction to Indoor Air Quality: Carbon Monoxide (CO)". United States Environmental Protection Agency. සම්ප්‍රවේශය 2008-12-16.↑ Gosink T (1983-01-28). "What Do Carbon Monoxide Levels Mean?". Alaska Science Forum. Geophysical Institute, University of Alaska Fairbanks. සම්ප්‍රවේශය 2008-12-16.↑ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය;Bateman නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණිබාහිර උපකාරකයන්Pilot study of risks
and long-term effects of carbon monoxide poisoning සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2017-04-10 at the Wayback Machine by Brian Miller, John Ross, Laura MacCalman, Chris Burton and Claudia Pagliari. Institute of Occupational Medicine Research Report TM/11/02Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Carbon Monoxide – NIOSH Workplace Safety and Health Topicහෙද සේවය පිළිබදව වූ අර්ථ දැක්වීම සහ එහි ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකම් කාලයෙන් කාලයට කැපීපෙනෙන ලෙස වෙනස් වුවද සියළුම සංස්කෘතීන් තුළ හෙද සේවය පැවත ඇත. අතීතයේදී හෙද සේවය පිළිබදව ඉංග්‍රිසී භාෂාවෙන් කරන ලද විග්‍රහ කිරීමකට අනුව කුඩා දරුවකු හට මව්කිරි දීම සහ රැක බලාගැනීම සදහා යොදවන ලද කාන්තාවක් හෙදියක් ලෙසට හැදින්වුණි. මුලින් සදහන් කරන ලද කාර්ය ඉටු කරන හෙදිය කිරි මව ලෙසද පසුව සදහන් කරන ලද කෘත්‍ය ඉටුකරන හෙදිය අංකපාලි ලෙසද හැදින්වුණි. 15 වන ශතවර්සයේදී කාන්තාවක් හෝ වෙනත් පුද්ගලයෙකු මගින් වෙනත් අයෙකු රැක බලා ගැනීම හෝ උපදෙස් දීම පිළිබදව අදහසක් ගොඩ නැංවුණි. මේ සංකල්පය මත පදනම්ව හෙද සේවය වර්ධනය වූ අතර රැක බලාගැනීම යන අදහස වඩාත් පුළුල් ලෙස නූතන හෙද සේවයෙහි
ජීවිතයේ ගුණාත්මක බව වර්ධනය කරගැනීම සදහා යොදා ගැනේ. නූතන හෙද සේවය සොයා ගැනීමට ප්‍රථම මෙහෙණිවරුන් සහ හමුදා සේවකයින් විසින් සේවාවක් ලෙස හෙද සේවය සපයන ලදී. නූතන හෙද සේවයෙහි පුරාතන ආගමික සහ යුධමය සාක්ෂි අද වුවද බොහෝ රටවල දක්නට ඇත. උදාහරණයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයෙහි ජේෂ්ඨ හෙදියන් සිස්ටර් හෙවත් කන්‍යා සොහොයුරිය යන තේරුම ඇතිව භාවිතා කරයි. හෙද සේවයෙහි ඉතිහාසයේ කැපීපෙනෙන වර්ධනයක් ඇති වූයේ යුධසමයෙහි සොල්දාදුවන්ට සත්කාර කිරීම සදහා ක්‍රියාකාරී වූ ‍ෆ්ලෝරන්ස් නයිටින්ගේල්ගෙන් පසුවය. ඇය හෙදියකගේ සටහන් නම් කෘතියෙහි ඇති කරන ලද මූලධර්මයන් අනුව යමින් වෘත්තීමය හෙද සේවාවක් සදහා මුල්ගල් තබන ලදී. යුධ සමයේදී ක්‍රියාකාරී හෙදික් වූ මේරි සිකෝල් , ඇමරිකාවේ සහ ජපානයෙහි හෙද විද්‍යාල ස්ථාපිත කරන ලද ඇග්නස්  එලිසබත්  ජෝන්ස් හා 1873 දී උපාධි ලැබූ ඇමරිකාවේ මුල්ම පුහුණු හෙදිය වූ  ලින්ඩා රිචඩ්, මෙම වෘත්තියෙහි වර්ධනය සදහා කැපීපෙනෙන මෙහෙයක් ඉටු කළ අනෙකුත් හෙදියන්ය. නවසීලන්තය 1901 සැත්තැම්බර් 12 වැනිදා ස්ථාපිත කරන ලද හෙදියන් ලියාපදිංචි කිරීමේ පනත මගින් ජාතික වශයෙන් හෙදියන් පාලනය කළ මුල්ම රට වේ. එලන් ඩොරකි මෙලෙස ලියාපදිංචි වූ
මුල්ම හෙදියයි. උතුරු කැරෝලිනාව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ 1903 දී හෙද ලියාපදිංචි බලපත්‍ර නීතිය ස්ථාපිත කරන ලද මුල්ම ප්‍රාන්තයයි. හෙදියන් වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයෙහි ධූරාවලියන් සමග විවිධ ගැටළු සහගත තත්වයන්වලට මුහුණ පා ඇත්තේ ඔවුන්ගේ මූලික කෘත්‍ය වෛද්‍යවරුන්ගේ උපදෙස්වලට අනුව ක්‍රියා කාරීවීමයි යන වැරදි ආකල්පය හේතුවෙනි.මෙවන් සදහන් කිරීමක් නයිටින් ගේල්ගේ ප්‍රකාශනයන්හි සදහන් නොවන අතර වෛද්‍යවරුන් පිළිබදව රචිතව ඇත්තේ සාපේක්ෂ වශයෙන් ඉතාම කුඩා අවස්ථාවන් කීපයක පමණි. නූතන යුගවලදී හෙද සේවයන්ගේ දැනුම සහ උපාධීන් සංවර්ධනය කිරීම සදහා යෝජිතව ඇති අතර ඔවුන්ගේ වෘත්තීය දැනුම පුළුල් කර ගැනීම සදහා විවිධ සගරාවල ලිපි අන්තර්ගත වේ. හෙද වෘත්තිකයන් සෞඛ්‍ය සේවය තුළ කළමණාකාරිත්වයෙහි ප්‍රධාන මෙහෙයක් ඉටුකරන අතර ඔවුන් විශ්ව විද්‍යාලවල සමීක්ෂණ තනතුරු ද දරති.Referenceshttp://en.wikipedia.org/wiki/Nursing#History_of_nursingමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස ගෝලීය ආර්ථිකය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)ගෝලීය ප්‍රාග්ධන අවශ්‍යතා සඳහා මිනිස් අයිතිවාසිකම් හා යහපැවැත්ම යටපත් කිරීම ගෝලීය ආර්ථික න්‍යායයන්ට පටහැනි වේ. බොහෝ ඖෂධ සමාග
ම් රජයට බලපෑම් කිරීම පිළිබඳ චූදිතයන් වී තිබෙන ආකාරයට, මෙවැනි සමාගම් අනෙකුත් රටවලට වඩා රජයන්ට බලපෑම් එල්ල කරයි. වැඩි දියුණුවන ගෝලීයකරණය නව අවස්ථාවන් විශාල ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කර තිබේ. නිදසුන් වශයෙන් අවකාශ වෙළඳපොළ දැක්විය හැකිය. මේ කිසා යම් අයෙකුට තරඟකාරී වීමට නම් ගෝලීයකරණය සමඟ ගමන් කිරීමට සිදුවේ. David Shane ඔහුගේ ලිපිවල මෙසේ සඳහන් කර ඇත. “තාරුණ්‍යය ගෝලීය ආර්ථිකයක් තුල සාර්ථක වීමට අවශ්‍ය උපක්‍රම ඉගෙනගත යුතුය.” , ” තාක්ෂණය හා වෙළඳාම ආර්ථික ප්‍රධාන කොටස් 02ට බෙදයි., ගෝලීය ආර්ථිකය සමඟ කටයුත්‍ර කිරිමට අවශ්‍ය දක්ෂතා ඇති පුද්ගලයින් සහ එවැනි දකුෂතා නොමැති පුද්ගලයින් ලෙසයි.”Shane පවසන පරිදි දියුණු තාක්ෂණය භාවිතා කිරීම මගින් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට අධ්‍යාපනය හා කුසලතා යන ක්ෂේත්‍ර වලින් සංවර්ධිත රටවල් සමඟ තරඟ කිරීමට හැකියාව ලැබේ. මිනිසුන් සහ ව්‍යාපාර නිතරම ලෝකය වටා සිටින තම තරඟකරුවන් සමඟ කොත්ත්‍රාන්තු සහ ව්‍යාපාර ගණුදෙනු සඳහා තරඟ වදී.දියුණු වෙමින් පවතින ගෝලීය ආර්ථිකය සහමුලින්ම පැතිරුණු අන්තර්ජාලය මේ සඳහා සහය වේ. විශාල සමාගම් වලට අති විශාල සමාගම් බවට පත් විමට අවශ්‍ය වටපිටාව ගෝලීය ආර්ථිකය නිර
්මාණය කර දී තිබේ. නමුත් විචාරකයින් පවසන්නේ  හමය අන්තර්ජාතිකව ඉතා දරුණු තරගකාරිත්වයක් (Race-to-the-bottom) නිර්මාණය කර ඇති බවයි.බොහෝ සමාගම් වඩා තරගකාරීවීම සඳහා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් වල පවතින අඩු පිරිවැය ශ්‍රමය හා අඩු පාරිසරික හා ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති යටතේ නිෂ්පාදයන් සිදු කිරිමට පෙළඹී  ඇත. මේ ආකාරයේ ව්‍යාපාර කටයුතු වලින් සමාගම් වලට මුදල් ඉතුරු කර ගැනීමට ,ආයෝජකයන්ට හොඳ ආදායම් ලබා දීමට, සේවා දායකයන්ට වඩා ලාභදායි  නිෂ්පාදන ලබා දීමට හැකිවේ.සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් ශ්‍රමිකයන් හා පරිසරය ආශ්‍රිතව නීති සම්පාදනය කිරීමේදී දක්නා නොසැළකිළිමත්කම බව මේ සඳහා හේතු වී ඇති බව බොහෝ අයගේ මතයයි.මෙවැනි අති විශාල සමාගම්  නිතර රාජ්‍ය අංශයට බලපෑම් කරමින් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ඇතුලු  වීමට උත්සහ කරයි.තවමත් බොහෝ සංවර්ධිත රටවල් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල අපනයන ඔවුන්ගේ වෙළඳපොළවල‍ට පැමිණීම වැළැක්වීම සඳහා ආරක්ෂණ වාදී ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරයි.මෙවැනි කටයුතු රාජ්‍ය නීති තද කිරීම මගින් අඩු කර හැකි බව ඇතැමුන් විශ්වාස කරයි.ආර්ථික නිදහස පිළිබඳ සේවකයන්ට (proponents) අනුව ගෝලීයකරණයට අදාල ආර්ථික ප්‍රශ්න වලට හේතු වී ත
ිබෙන්නේ පවත්නා රජයන්ගේ දුර්වලතාවයන්ය. වෙළඳ බාධක නිතරම ගෝලීය වශයෙන් ආර්ථික සංවර්ධනයට බාධා එල්ල කරයි.අන්තර්ජාලය වැනි නව තාක්ෂණය වෙළඳ බාධක වලින් සිදු වන හානිය තව දුරටත් වැඩි කරයි.පුළුල් වන ගෝලීය ආර්ථිකයේ ‍විවේචකයන්ට අනුව මෙවැනි වෙළඳ බාධක සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සමාගම් වලට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරයි.Reference: http://en.wikipedia.org/wiki/Global_economy#Disadvantagesඅයිස් මංජු යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හැඳින්වෙන නමින් අන්ද්‍රාහැන්නදිගේ චමින්ද දර්ශන දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයේ ත්‍රස්තවාදියෙකි.[1][2]↑  සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.divaina.com/2014/04/13/feature14.html, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2014-04-14 ↑  සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.divaina.com/2014/04/13/defence.html, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 2014-04-14 ආරක්ෂණ ප්‍රාකාරය යනු භව්‍ය (විය හැකි) ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් නගරයක් හෝ ජනාවාසයක් හෝ රැකගැනීම සඳහා භාවිතා වෙන    ආරක්ෂා සැලසුමකි. පුරාතන හෝ නූතන හෝ කාලයන්හී මේවා භාවිතා කෙරුණේ ජනාවාස වට කිරීම හෝ කොටු කිරීමටයි. සාමාන්‍යයෙන් මේවා නගර ප්‍රාකාර හෝ  පුර ප්‍රාකාර ලෙස හැඳින්වෙතත්, චීන මහා ප්‍රාකාරය, හේඩ්‍රිය
න් ප්‍රාකාරය, සහ භාවාත්මක  අත්ලාන්තික් ප්‍රාකාරය වැනි, නගරයක මායිම් වලින් ඔබ්බට විහිදුනු ප්‍රදේශ වට කිරීමට හෝ කොටු කිරීමට හෝ දේශ සීමා සලකුණු කිරීමට හෝ භාවිතා කෙරුණු ප්‍රාකාරද තිබුණි. ඒවායේ ආරක්ෂණ උපයෝගීතාවය හැරෙන්නට වැදගත් සංකේතාත්මත කාර්යභාරයන්ද — ඒවා මගින් ඇතුළත් කෙරුණු ප්‍රජාවන්හී තරාතිරම හා ස්වාධීනත්වය පිළිබිඹු කිරීම—  ඒවා  විසින් ඉටු වුණි.දැනට පවතින පුරාතන ප්‍රාකාර සැම පාහේ පෙදරේරුමය නිර්මාණ වන මුත්, ගඩොලින් සහ දැව-අනුසාරයෙන්  නිර්මිත ප්‍රභේදයන් පිළිබඳවද නොදන්නේ නොවේ.ලංකාවට පමණක් ආවේණික ඇලවල් වර්ගයකි.ලක්‍ෂණඅමුණකින් හෝ මහ වැවකින් ඇරඹේසමේච්ච රේඛාවක් දිගේ ගමන්කරයිඉහල පැත්තේදී ඉවුරකින්ද පහල පැත්තේදී බැම්මකින්ද මායිම්වේවැවකින් හෝ කුඹුරු වලින් අවසන් වේ හිඟුරක්ගොඩ ප්‍රදේශයේදී මින්නේරිය යෝධ ඇලේ දර්ශනයක්.යෝධ ඇළවල්කලාවැව - තිසාවැව යෝධ ඇළමින්නේරි යෝධ ඇලඅංගමැඩිල්ල ඇළආශ්‍රිත ලිපිවැවඅමුණසමෝච්ච රේඛාසිංහරාජයට ආවේනික වූ යෝධ මීවනආවේණික (Endemic) යනු යම් සත්ව හෝ ශාක විශේෂයක් මුලු ලෝකයෙන් ම එක රටක හෝ ප්‍රදේශයක පමණක් දක්නට ලැබෙන බවයි. ආවේණික ජීවී
විශේෂ වල ඇති වැදගත් කම වන්නේ එම රටෙන් හෝ ප්‍රදේශයෙන් තුරන් වී ගියහොත් මුලු ලෝකයටම එම ජාන සම්පත අහිමි වී යාමයි. මේ හේතුවෙන්ම ආවේනික ජීවී විශේෂ ඇති රටවල් හා ප්‍රදේශ කෙරෙහි මුලු ලෝකයේම අවධානය යොමු වේ.මෙහිදී මෙම ප්‍රදේශය යන්න නිශ්චිතව අර්ථ දැක්විය යුතුය.රෝමනුවන්ගේ ජන්ම භාෂාව ලතින් භාෂාව හා ඉතාලි භාෂාව වේ. මෙම භාෂාවේ ව්‍යාකරණ එතරම් සංකීර්ණ ඒවා නොවේ.මෙහි අක්ෂර මාලාව සකස් වී ඇත්තේ Etruscan අක්ෂර මාලාව පදනම් කරගෙනය.එම අක්ෂර මාලාව පදනම් වී ඇත්තේ ග්‍රීක අක්ෂර මාලාවයි.කෙසේ වෙතත් ලතින් සාහිත්‍ය අලංකාර කර ගැනීමට හා පැවත්මට අලංකෘත සහිත දියුණු කෘතිම භාෂවක් ක්‍රිස්තු පූර්ව පලමුවන සියවසයේ දී භාවිතා කරන ලදී.රෝම අධිරාජ්‍යයේ ව්‍යවහාරික භෂාව වූයේ Vulgar ලතින් ය.මෙම  Vulgar ලතින් පැරණි ලතින් වලට වඩා සුවිශේෂී ලෙස වෙනස් ය.එහිදී භාෂා උච්චරණය, ව්‍යකරණ , වචන මාලා ආදිය බොහෝ ලෙස වෙනස්ය.රෝමයේ ප්‍රධාන ලිඛිත භෂාව ලතින් භාෂව වන අතර දැන උගත් බුද්ධිමත් ප්‍රභූ ජනයා ග්‍රීක භාෂාවෙන් කථනය සිදු කරන ලදී.සාහිත්‍යධරයෝ ලේඛන කලාවට ද ග්‍රීක භාෂාව භාවිතා කරන ලදී.රෝම අධිරාජ්‍යයේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශයට වන්නට තිබූ බ්යිසැන්ටින් අධි
රාජ්‍යයේ ලතින් භාෂාව භාවිතා වූයේ නැති තරම්ය.නමුත් බයිසැන්ටින්හි (Byzantine) විසූ ජුස්ටිනියන් අදිරජ්‍යයා මිය යෑමෙන් පසු ග්‍රීක භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් විය.රෝම අධිරාජ්‍යයේ බලපෑමට ඒ අවට රාජ්‍ය නතු වන විට ලතින් භාෂාව මුළු යුරෝපයේ ම ව්‍යාප්ත විය.මේ කාළයේ   vulgar ලතින් උප භාෂාව වන විට රෝම භාෂාව සෑහෙන්න ප්‍රමාණයක් යුරෝපයේ ව්‍යාප්තව පැවතුනි.ලතින් න්‍යෂ්ට වූ භාෂාවක් වුව ද භාෂාව හොඳින් හැසිරවිය හැකි ස්වල්පයක් දෙනා ඉන් ප්‍රයෝජන ගන්නා ලදී.ඔවුන් එමගින්  Ecclesiatical ලතින් භාෂාව නිර්මණය කරන ලදී.එය රෝමයේ වැනිස් නගරයේ ක්‍රිස්තියානි දේවස්ථාන වල නිල භාෂාවයි.දැනටමත් බටහිර යුරෝපයේ භාවිතා වන Lingua Franca නැමති භාෂාවේ ලතින් භාෂාවේ ආභාෂය ඇතුලත්ව ඇත.මෙය ජත්‍යන්තර භාෂාවකි.අවසානයේ 19 වන සියවසයේ දී ප්‍රංශ භෂාව ද 20 වන සියවසයේ දී ඉංග්‍රීසි භාෂාව ද යුරෝපයේ ජනප්‍රිය භාෂා බවට පත් විය.ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ එන වචන 80% ක් පමණ ඍජු හෝ වක්‍ර ආකාරයෙන් ලතින් භාෂාවෙන් දායාද වුණු වචන වේ.සම්බන්ධක පුරා විද්‍යාව යනු සාම්ප්‍රදායික පුරා විද්‍යාවේ හා මානව විද්‍යාවේ යන දෙකෙහිම අවයව සංයුක්ත කරන 1940 දශකයේ දී වෝල්ටර් ටේලර් විසි
න් දියුණු කරන ලද අතීතය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමේ ක්‍රමයකි. එය ටේලර්ගේ A Study of Archaeology ග්‍රන්ථයෙන් හොඳින් නිරූපනය වේ. (1948, ඇමරිකානු මානව විද්‍යා සංගමය, නිබන්ධනය 69) ටේලර් විසින්, අතීතයේ සාකල්‍ය දර්ශනයක් සැපයීම සඳහා ආහාර, ජනාවාස රටා, මෙවලම් හා අනෙක් අවයව පිළිබඳ අධ්‍යනය සංයුක්ත කරන සංයුක්ත විෂය පථයක් ලෙස පුරා විද්‍යාව දකින ලදී. මෙම ප්‍රවේශය ටේලර්ගේ ඔහුගේ කාලයේ ප්‍රසිද්ධ පුරා විද්‍යාඥයන් පිළිබඳ විවෘත හා විශේෂිත විවේචන සමඟ එම කාලයේ සිට බොහොමයක් පුරා විද්‍යාඥයන් අතර කැළඹීමක් ඇති කරන ලදී. නමුත් වර්තමානයේ ටේලර්ගේ ප්‍රවේශය මෙම විෂය පථය තුළ සම්මත ක්‍රියාවක් වේ. විෂය පථය අත්පත් කරගෙන සිටි පුරා විද්‍යාවට වූ විස්තරවලින් යුත්, ඓතිහාසික ප්‍රවේශය විවේචනය කළ පළමුවැන්නන්ගෙන් කෙනෙක් වූයේ ටේලර්ය. පැටී ජෝ වොට්සන්ට අනුව ටේලර්ගේ අරමුණ වූයේ නරක දෙයක් ඇති කිරීම නොව ඇමරිකානු පුරා විද්‍යාඥයින්ගේ විසින් සිදු කළ ඉලක්ක අරමුණු හා අභිමතාර්ථ ඉටු කිරීමයි. (1983,  A Study of Archaeology හි 1983 සංස්කරණයට පෙරවදන. පුරා විද්‍යාත්මක ගවේෂණ සඳහා වූ මධ්‍යස්ථානය, දකුණු ඉලිනොයිස් විශ්ව විද්‍යාලය, කාබන් ඩේල්)සිංහල
නාම පද හා සබැඳි වදන් ලැයිස්තුවක් සඳහා, අපගේ නිදහස් ශබ්දකෝශය වන වික්ෂණරිය තුළ සිංහල නාම පද ප්‍රවර්ගය වෙතට යොමු වන්න.විවිධ කරුණු මත සිංහල නාම පද වර්ග කල හැක.පණ අනුවපණ ඇති (සප්‍රාණ වාචී)පණ නැති (අප්‍රාණ වාචී)පණ ඇති පද, නැවත පුරුෂවාචී සහ ස්ත්‍රීවාචී ලෙස වර්ග 2කට බෙදේසංඛ්‍යාව අනුවඒක වචනබහු වචනඒක වචන, නැවත නියත නාම පද සහ අනියත නාමපද ලෙස වර්ග 2කට බෙදේකාර්ය භේදයලිවීමේදී පමණක් සලකන භේදයකිඋක්තඅනුක්තසම්භවය අනුවහෙළ (ශුද්ධ සිංහල) වදන්ඉල්ලාගත් වදන්බාහිර වදන්සැකැස්ම අනුවතනි නාම පදසමාස පදසංයුක්ත නාම පදක්‍රියානාමයුගල නාම පදසමාස පදලොකු ද කුඩා ද ළමයි සියල්ලෝම පාන් ද බත් ද කමින් දිවා ආහාරය ගත්හ.ලොකු කුඩා ළමයි සියල්ලෝම බත් පාන් කමින් දිවා ආහාරය ගත්හ.මෙම වාක්‍ය දෙකෙන් ම එකම අර්ථය දෙන අතර දෙවන වාක්‍ය කෙටිය. මෙසේ පද කෙටිවීම සමාස ලෙස හැදින්වේ. අර්ථයට අදාල වන ලෙස මනාලෙස ගැලපීම මෙහිදී සිදුවිය යුතුය. ප්‍රධාන වශයෙන් සමාස වර්ග පහකි.'ද' කාරාර්ථ සමාසයපද එක් කිරීමේ දී නැතහොත් සමුච්ඡයාර්ථයේ දී යොදනු ලබන ‘ද’ අක්ෂරය ඉවත් කිරී
මෙන් පසුව සමාස වන නාම මෙනමින් හැදින්වේ.උදා - ගස් ද වැල් ද = ගස්වැල්දකාරාර්ථ සමාස නාම අනු කොටස් දෙකකට බෙදේ.අවයව ප්‍රමධානත්ව දකාරාර්ථ නාම.සමුදාය ප්‍රඅධානත්ව දකාරාර්ථ නාම.අවයව ප්‍රධානත්ව දකාරාර්ථ නාම.මෙම වර්ගයේ දී ජාති නාම, සංඥා නාම, අර්ථ ක්‍රියා නාම එකට එක් වීම සිදු වේ. වාන්‍යවල යෙදීමේ දී බහු වචනයෙන් යෙදේ.උදා - මව්පියෝ තම දූදරුවන් තම පණ සේ රකිති.දූ ද දරු ද 	= දූදරුමව් ද පිය ද	= මව්පියඅර්ථ ක්‍රියා නාම, කන ද බොන ද = කනබොන - අවුරුදු සමයේ කනබොන දෑ බොහෝයඅව්‍යය සමාසයවිශේෂණ සමාසයවිභක්ති සමාසයඅන්‍යාර්ථ සමාසය෴ආශ්‍රිත ලිපිසිංහල හෝඩිසිංහල අක්ෂර වින්‍යාසයසිංහල ව්‍යාකරණයොමුවසටහන්තව දුර කියවීමටබැහැර පිටුශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය භාෂා දෙපාර්තමේන්තුව සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2017-06-19 at the Wayback Machineසිංහල හෝඩිය සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2009-08-06 at the Wayback Machineසිංහල ශබ්දකෝෂයරවින්ද්‍රනාත් තාගෝර්ලේඛන අන්වර්ත නාමයගුරුදේව්/බානුසිංහවෘත්තියPoet, writer, lecturerජාතිකත්වයIndianවාර්ගිකත්වයBengaliප්‍රභේදයPoet, novelist, short-story writer,
essayist, playwright, thespian, educationist, spiritualist, philosopher, internationalist, painter, cultural relativist, orator, composer, song-writer, singer, artistවිෂයයන්Literatureසාහිත්‍යමය සංවිධානයBengal Renaissanceසංගණ්‍ය  කෘතිය(න්)Gitanjali  Gora  Ghare-Baireසංගණ්‍ය  ප්‍රණාමය(න්)Nobel Prize in Literature  1913                  කලත්‍රයා(යන්)Mrinalini Devi (1883–1900)ආභාෂයට නතු කලේD.R. Bendre, André Gide, Yasunari Kawabata, Kuvempu, Gabriela Mistral, Pablo Neruda, Octavio Pazඅත්සනක්‍රි.ව. 1861 මැයි මස 7 වැනිදා ඉන්දියාවේ කල්කටා නගරයේ පොරසාන්ක්‌වේ ප්‍රදේශයේ දී රබීන්ද්‍රනාත් තාගෝර් උපත ලැබීය.පවුලේ දහහතර වැනියා ලෙස උපත ලැබූ "තාගොර්"  බාලම දරුවා විය. මේ සමයේ භාරත දේශයේ පැවති කුල භේදය තාගෝර් ජීවිතයටද තදින්ම බල පෑ බව‌ කිව හැකිය.තාගෝර් කුඩා කාලයේදීම පෙම්බර මෑණියන් අභාවප්‍රාප්ත වීම ඔහුට බලවත් පහරක්‌ විය.ඔහුගේ පියා වූයේ දේවේද්‍රනාත් තාගෝර් ය.තවද ඔහුගේ මුත්තණුවන් වූයේ ද්වාර්කනාත් තාගෝර්ය. ඔහුට මදකට හෝ සැනසීම ළඟා කර දුන් තම නෑනන්ඩියද 1884 දී පරලෝ සැපත් වූවාය.1883 දී විවාහ වූ මේ කවියා 1
900 වන විට දරුවන් පස්‌ දෙනකුගේ පියෙකි. ඒ වන විටත් තාගෝර් තම දේශයට බලවත් සේ ආදරය කරන්නට පටන් ගෙන තිබිණි. තම රටේ උරුමය රැකීමට ශාන්ති නිකේතන විද්‍යාපීඨය ආරම්භ කළ තාගෝර් එහි ප්‍රථම දේශනයේදීම කියා සිටියේ සියලු ආගම්වලට හා ජාතීන්ට ගරු කිරීම උසස්‌ ජාතික ගුණාංගයක්‌ බවය. ඒ වන විට මුලු ජාතියම පිළිගත් තාගෝර් කවියාට, ලෝකයේ සිටින ජනප්‍රිය හා ශ්‍රේෂ්ඨතම සාහිත්‍යකරුවාට පිරිනැමෙන වටිනාම ත්‍යාගය වන නොබෙල් ත්‍යාගයත් ලැබී තිබිණි. ඒ ඔහුගේ ගීතාංජලී කෘතිය වෙනුවෙනි. එම ත්‍යාගය 1913 නොවැම්බර් මාසයේදී තාගෝර් කවියාට පිරි නමනු ලැබීමෙන් එසේ ආසියාතිකයකුට පළමු වරට එම ත්‍යාගය හිමි විය.එවක පටන් ඔහු බෙංගාල මහා කවියා ලෙස ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ විය තාගෝර් භාෂාවන් කිහිපයකින්ම කවි ලීවේය. නොබෙල් ත්‍යාගය දිනා ගැනීමත් සමගම 1913 දීම සාහිත්‍යාචාර්යවරයෙකු ලෙස කල්කටා විශ්වවිද්‍යාලයේ ගෞරවයට පත් වුණු එතුමා සිරිමත් රබීන්ද්‍රනාත් තාගෝර් යන නමින් 1915 දී නයිට්‌ පදවියකින් පුද ලැබුවේය.1918 දී විශ්ව භාරතී නම් විශ්වවිද්‍යාලය ශාන්ති නිකේතනය තුළම ආරම්භ කරනු ලැබිණි. මෙම විශ්වවිද්‍යාලය දුප්පත්ම දරුවන්ගේ හැකියාවන් මතම බොහෝ විට ගොඩ නැගී තිබිණි.1
920-1921 අතර භාරත දේශයේ තැන් කිහිපයකම කැරැල්ලක්‌ හටගෙන තිබිණි. මෙහිදී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්‌ඩුකාරවරයාගේ අනු දැනුම මත කැරැල්ල මැඬලීම සඳහා යුද්ධ භටයින් යොදවා භාරත වැසියන් හය සියයක්‌ පමණ ප්‍රමාණයක් සංහාරය කරනු ලැබිණ. යුද්ධ නීතිය (මාෂල් ලෝ) යටතේ ජනතා නායකත්වය සහමුලින්ම මර්දනය කිරීමට යටත් විජිතවාදීන් සූදානම් වත්ම තාගෝර් බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට විරුද්ධව තනියම භාරත ජනතාවට නායකත්වය දුන්නේය. තාගෝර්තුමා ලංකාවටද දෙවරක්‌ම පැමිණ ඇත.එතුමා විසින් 1934 මැයි මස 08වන දින හොරණ ශ්‍රීපාලි විද්‍යාලය සඳහා මුල්ගල තබන ලදී.  1941 අගෝස්‌තු 08 වැනිදා තාගෝර්තුමා අවසන් හුස්‌ම හෙළීය.එතුමා ලියූ පොත් කිහිපයක් පහත දැක්වේ.කෘති කබි කහානි( කවියාගේ කතාව)(1878) සන්ධ්‍යා සංගීත්(1882) ප්‍රභාත් සංගීත්(1883) ස්මරන්  මානසී(1890)සොනාර් ටාර්(1894) සාධනා(1913) බලකා(1916) තාගෝර්ගේ රන් පොත(1931)කාව්‍ය ගීතාංජලී(1912) කථ ඕ කාහිනී නෛවේද්‍ය(1901)නාට්‍ය සොබා දහමේ පළිගැනීම භග්න හෘදය(1881) තැපැල් කන්තෝරුව(1914) අඳුරු කුටියේ රජතුමා(1914)තාගෝර් එකල ගාන්ධි නම්  ජාතික වීරයා " මොහු මහා ආත්මයක් ඇති කෙනෙක්.මහත්මා කෙනෙක් "යැයි කීවේය.එද
ා පටන් ගාන්ධි, මහත්මා ගාන්ධි නම් විය.මහජන සෞඛ්‍යය නීතියේ දී මූලික වශයෙන් අවධානය යොමු වන්නේ මහජන සෞඛ්‍යය කටයුතූ වල දී ඇතිවන නෛතික ගැටළු සහ නෛතික කටයුතූ මහජන සෞඛ්‍යය කෙරෙහි බලපාන ආකාරයයි. මහජන සෞඛ්‍යය නීතියේ දී ඊට සම්බන්ධ ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර 03 ක් ඇත. ඒ පොලිස් බලය, රෝග සහ අනතූරු වැළැක්වීම සහ ජනගහන නීතිය යි.පොලිස් බලයමේ ක්ෂේත්‍රයේ රැකියා සඳහා බඳවා ගනු ලබන්නේ රාජ්‍ය ආයතන මඟිනි. මේ ක්ෂේත්‍රයේ වැඩි වශයෙන් අවධානය යොමු වෙමින් පවතින්නේ ජෛවත්‍රස්තවාදය කෙරෙහිය.මහජන සෞඛ්‍ය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥයින් රාජ්‍යය සැලසුම් ආපත්ති සෞඛ්‍ය බල පනත සහ රාජ්‍යය සැලසුම් මහජන සෞඛ්‍යය පනත නිර්මාණය සඳහා දායකත්වය සපයා ඇත.රෝග සහ අනතූරු වැළැක්වීමමහජන සෞඛ්‍යය නීතියට පුළුල් ක්ෂේත්‍රයක් අදාළ වේ. ඊට අදාළ ගැටළු නම් බෝ නොවන රෝග, අනතූරු හා සම්බන්ධ මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළු වේ.  නීතිඥයින් විසින් මහජන සෞඛ්‍යයේ මෙවලමක් ලෙස ව්‍යවස්ථාවන්, රෙගූලාසි, නඩුකර සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය මහජන සෞඛ්‍යය ගැටළු විසඳීම සඳහා යොදා ගනී. මේ සඳහා හොඳම උදාහරණය ලෙස එක්සත් ජනපදයේ දුම්කොල සමාගම්වලට එරෙහිව නඩු පැවරීම සැලකිය හැක.ජනගහන
නීතියමහජන සෞඛ්‍ය නීතියේ සෛද්ධාන්තික පදනම වන්නේ ජනගහනය පදනම් කරගෙන සිදුකරන නෛතික විග්‍රහයයි. ජනගහන නීතිය නීති විද්‍යාවේ වසංගත අධ්‍යනයේ මෙවලම් භාවිතයෙන් නෛතික ගැටළු විග්‍රහ කිරීමට උපකාරී වන නව සෛද්ධාන්තික සැකිල්ලක් වේ. ජනගහනය පදනම් කරගෙන සිදුකරන නෛතික විග්‍රහය සාම්ප්‍රදායිකව මහජන සෞඛ්‍යය ගැටළු සඳහා යොදා ගත හැකිය. පාරිසරික නීතිය, කලාපකරණය, සාක්ෂි නීතිය  සංකීර්ණ වූ සිවිල් වැරදි සඳහා ද යොදා ගත හැකියනිව්යොර්ක් හි කණිෂ්ඨ සෙනෙට් සභික   වැඩ භාර ගන්නා ලද්දේ  2001” ජනවාරි 3, ෂක් ෂූමාර් සමග   පූර්වයෙන් තනතුර දැරුවෙ‘  ඩැනියෙල් පැට‍්‍රික් මෝයිනිහාන්   එක්සත් ජනපදයේ පළමු කාන්තාව   රාජකාරි කාලය  1993 ජනවාරි 20- 2001 ජනවාරි 20   ජනාධිපති  බිල් ක්ලින්ටන්   පූර්වයෙන් තනතුර දැරුවෙ‘  බාබරා බුෂ්   පසු තනතුර දැරුයේ  ලෝරා බුෂ්   උපත  1947 ඔක්තෝබර් 26”  චිකාගෝ” ඉලිනොයිස්   ජාතිය  ඇමෙරිකානු   දේශපාලන පක්ෂය  ඪිමොක‍්‍රටික්   පුරුෂයා  බිල් ක්ලින්ටන්   දරුවන්  චෙල්සියා ක්ලින්ටන්   පදිංචි ස්ථානය  ඡුප්පාක්ආ” නිව‘ යෝර්ක්   පාසැල  වෙල්ලස්ලි පාසැල,යාලේ නීති විද්‍යාලය   වෘත්තීය  නීතිඥ, මහජන නිලධාරි   ආගම
ක‍්‍රිස්තියන්: ( එක්සත් මෙතෝදිස්ත පල්ලිය)   වෙබ‘ අඩවිය  සෙනෙට‘ සභික හිලරි රොඩ‘හැම‘ ක්ලින්ටන්  හිලරි ඩයේන් රොඩම් ක්ලින්ටන් (උපත ඔක්තොම්බර් 26, 1947) යනු ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක් වන අතර  එක්සත් ජනපදයෙහි ජනාධිපතිවරයා තෝරාගැනුමට පැවැත්වෙන 2016 මැතිවරණය සඳහා ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයෙහි අපේක්ෂකයාද වෙයි. 2009 වසරෙහි සිට 2013 වසර දක්වා   එක්සත් ජනපදයෙහි 67වන   රාජ්‍ය ලේකම්වරයා වශයෙන්ද, 2001 වසරෙහි සිට 2009 වසර දක්වා නිව්යෝර්ක් නියෝජනය කරමින්  එක්සත් ජනපද කණිෂ්ඨ සෙනෙට් මන්ත්‍රීවරයා ලෙසින්ද, 1993 වසරෙහි සිට 2001 වසර දක්වා බිල් ක්ලින්ටන්ගේ ජනාධිපති ධූර කාලයෙහිදී එක්සත් ජනපදයෙහි ජනාධිපති ආර්යාව ලෙසින්ද සහ , 1979 වසරෙහි සිට 1981 වසර දක්වා සහ 1983 වසරෙහි සිට 1992 වසර දක්වා ඔහුගේ ආණ්ඩුකාර ධූර කාලයෙහිදී ආකැන්සාස් හී පළමු ආර්යාව ලෙසින්ද ඇය සේවය කර ඇත.චිකාගෝ නගරයෙහි උපත ලදුව නගරාසන්න  පාක් රිජ් සුළු නගරයෙහි ඇතිදැඩිවූ  ක්ලින්ටන්, වෙලෙස්ලි විදුහලෙහි අධ්‍යාපනය ලැබ 1969 වසරෙහිදී එයින් උපාධිය ලැබූ අතර, යේල්  නීති ශාස්ත්‍රාලය වෙතින් 1973 වසරෙහිදී ජේ.ඩී. උපාධිය ලැබීය. කොංග්‍රස් මණ්ඩලීය නීති අනුශාසන මණ්ඩලයෙහි සේවය කල
ඇය, 1975 වසරෙහිදී බිල් ක්ලින්ටන් හා විවාහ වී ආකැන්සාස් වෙත පදිංචියට ගියාය.උසස් අධ්‍යාපනය1965 වර්ෂයේදී රොඩ්හැම් වෙලෙස්ලි උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයට ඇතුළු වූ අතර ඇය දේශපාලනික වශයෙන් මුහුකුරා ගිය තත්වයට පත්වූයේ එහිදිය. එහිදී පළමු වසර තුල ඇය වෙලෙස්ලිහි යංග් රිපබ්ලිකන්ස් ඔර්ගනයිසේෂන් හි සභාපතිනිය ලෙස කටයුතු කළාය. ඔවුන් සමග ඇය ජෝන් ලින්ඩ්සේ සහ එඩ්වර්ඩ් බෲක්ගේ ඡන්ද ව්‍යාපාරවලට උදව් කළාය. පසුව ඇය මෙම තත්වයෙන් බැහැර වූයේ වියට්නාම් යුද්ධය සහ අමෙරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරය සම්බන්ධයෙන් ඇයගේ ආකල්ප වෙනස් වූ බැවිනි. මේ කාල තුළදී ඇය තරුණ කටයුතු අමාත්‍යවරයාට ලියූ ලිපියක ඇය ගැනම සඳහන් කළේ "සාම්ප්‍රදායික සිතක් සහ නිදහස් මතධාරී හදවතක්" ඇති තැනැත්තියක වශයෙනි. 1960 වර්ෂ වල පැවති දේශපාලන ක්‍රමයට එරෙහි වෙමින් රැඩිකල් ක්‍රියා මාර්ගයක් තුල කිසියම් වෙනසක් අපේක්ෂාවෙන් ඇය කටයුතු කළාය. කණිෂ්ඨයෙකු ලෙස ඇයගේ පළමු වර්ෂය තුල ඇය ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂික ඉයුජින් මැකාර්තිගේ යුධ විරෝධී ජනාධිපති චන්ද ව්‍යාපාරයේ උදව්කාරියක් බවට පත් වූවාය. කණිෂ්ඨ මාටින් ලූතර් කිං ඝාතනයෙන් පසු රොඩ්හැම් දින දෙකක ශිෂ්‍ය වැඩ වර්ජනයක
් සංවිධානය කළ අතර, වැඩිපුර සංඛ්‍යාවක් කලු ශිෂ්‍යයින් බඳවා ගැනීමට සහ බලයක් ඇති කර ගැනීමට වෙස්ලි විදුහලේ කලු ශිෂ්‍යයින් සමග එක් වී කටයුතු කළාය. 1968 වර්ෂයේ මුල දී ඇය වෙල්ස්ලි කොලෙජ් ගවර්න්මන්ට් ඇසෝසියේෂන් හි සභාපති තනතුරට තේරී පත් වී 1969 මුල් භාගය දක්වා එම තනතුර හෙබවූවාය. වෙනත් අධ්‍යාපන පීඨවලට පොදු කාරණයක් වූ ශිෂ්‍ය අරගල වෙල්ස්ලි විද්‍යාලයේ ඇති නොවීමට වග බලා ගත්තාය. ඇය කෙදිනක හෝ එක්සත් ජනපදයෙහි පළමු කාන්තා ජනාධිපති වන්නේය යනුවෙන් ඇයගේ විදුහලේ සමකාලීන ශිෂ්‍යාවන් බොහෝ දෙනෙකු විශ්වාස කර තිබුනි. එමෙන්ම ඇයට වෙනස් වන දේශපාලන දර්ශනයන් හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීමේ හැකියාව තිබින. මහාචාර්ය ඇලන් සෙච්ටර් (Alan Schechter) විසින් ඇය, වෙලෙස්ලි ඉන් වොෂින්ටන් (Wellesley in Washington)  නම්  ගිම්හාන වැඩ සටහනටද සහභාගි වූවාය. මධ්‍යස්ථ මතධාරී නිව් යෝර්ක් රිපබ්ලිකන් නියෝජිත චාර්ල්ස් ගුඩෙල් විසින්, ආණ්ඩුකාර නෙල්සල් රොකෆෙලර් ගේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ චන්ද ව්‍යාපාරවලට රොඩ්හැම් කැඳවනු ලැබුවාය. මියාමිවල පැවැත්වූ 1968 රිපබ්ලිකන් ජාතික සංගමයට ඇය කැඳවන ලදී. කෙසේ වෙත් රොකෆෙලර් ඉස්මතු කිරීමට නික්සන් කටයුතු කළේ කෙසේද යන කරුණ සම්බ