LexiconShiftInnovations/SinhalaWikipediaArticles huggingface dataset:
යවල දී ඉලෙක්ට්‍රෝන ගණන යුගලනය නොවූ ඉලෙක්ට්‍රෝනයකට මග පාදන අතර එමගින් ශුද්ධ චුම්භක ඝූර්ණයකට මග පාදයි.යාබද පරමාණු වල කාක්ෂික අතිඡඡාදනය වන අතර අඩු ශක්ති මට්ටමක් ලඟාකර ගනී.මෙලෙස යුගලනය නොවු ඉලෙක්ට්‍රෝන එකිනෙක පෙල ගසී පවතින විට මෙම ක්‍රියාවලිය හුවමාරු අන්තර් ක්‍රියාව ලෙස හදුන්වනු ලබයි. අයශ්චුම්භක පරමාණුවල චුම්භක ඝූර්ණය පෙළ ගැස්වූවිට එම ද්‍රව්‍යයට මැනිය හැකි මහේක්ෂීය ක්ෂේත්‍රයක් ගොඩ නැංවිය හැකිය. අනු ක්ෂේත්‍ර චුම්භක ද්‍රව්‍ය , චුම්භක ක්ෂේත්‍ර තුළ නොමැති වීම විවිධ දිශාවලට හැරුණු චුම්භක ඝූර්ණ සහිත පරමාණුවලින් යුක්ත වේ. නමුත් ‍ක්ෂේත්‍රයක් ඇති විට සියළු මාණුවල චුම්භක ඝූර්ණ එකිනෙක පෙළ ගැසේ.පරමාණුවක න්‍යෂ්ටියට ශුද්ධ බමනයක් පැවතිය හැක. සාමාන්‍යයෙන් මෙම න්‍යෂ්ටි තාපජ සමතුලිතය නිසා විවිධ දිශා ඔස්සේ හැරී ඇත. කෙසේ නමුත් සමහර මුලද්‍රව්‍ය (සෙනන් 129 – Xenon) වලට න්‍යෂ්ටිවල න්‍යෂ්ටික බමන තත්වය සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් ධ්‍රැවීකරණය කර එක් දිශාවකට යොමු කිරීමේ හැකියාව ඇත. මෙම තත්වය අධි ධ්‍රැවීකරණය ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. චුම්භක සම්ප්‍රයුක්ති මුර්තකයෙහි මෙහි වැදගත් යෙදීමක් ඇත.පදාර්ථයේ අවස්ථාඉහත ඡායාරූප
මගින් බොස් - අයින්ස්ටයින් සංසතිකයක් නිර්මාණය වීම ආදර්ශනය වේ.පරමාණු විශාල සංඛ්‍යාවක් බැගින් පවතින භෞතික තත්ව, එනම් උෂ්ණත්වය හා පීඩනය මත පදනම්ව පදාර්ථයේ විවිධ අවස්ථාවල පැවතීම නිරීක්ෂණය කළ හැක. මෙම භෞතික තත්ව විචල්‍යය මගින් පදාර්ථයේ එහි විවිධ අවස්ථා වන ඝන, ද්‍රව, වායු හා ප්ලස්මා තත්වයන්ට පරිවර්තනය කළ හැක. තවද එකම මූලද්‍රව්‍යයේ එකම භෞතික කාලයක් තුළ වෙනස් ක්‍රම වලින් පැවතිය හැක. (උදා - දියමන්ති හා මිනිරන් )කෙල්වින් 0  ට ආසන්න උෂ්ණත්වයේදී “බෝස් - අයින්ස්ටයින් සංසතික” තත්වයට පරමාණු සමූහ පත්වේ. එවිට සාමාන්‍ය තත්ව යටතේ පරමාණුක පරාසයේ පමණක් නිරීක්ෂණය කළ හැකි ක්වන්ටම් යාන්ත්‍රික බලපෑම් අන්වීක්ෂීය මට්ටමින් නිරීක්ෂණය කළ හැකි තත්වයට පත් වේ. එවිට මෙම අධිකව ශිතල කළ පරමාණු ගොණුව තනි පරමාණුවක් සේ හැසිරීමට පත් වේ. මෙම සංසිද්ධිය මූලික ක්වන්ටම් යාන්ත්‍රික හැසිරීම් පරීක්ෂා කිරීමට යොදාගත හැක.පරමාණුක ස්කන්ධයපරමාණුක ස්කන්ධය (m0) යනු එක් පරමාණුවක මුළු ස්කන්ධය වන අතර, එය බොහෝ විට පරමාණුක ස්කන්ධ ඒකක මගින් ප්‍රකාශ කරනු ලැබේ. පරමාණුක ස්කන්ධය යනු උදාසීන පරමාණුවක ප්‍රෝටෝන , නියුට්‍රෝන හා ඉලෙක්ට්‍රෝනවල
ස්කන්ධයේ එකතුවය. ඇතැම් අවස්ථාවලදී පරමාණුක ස්කන්ධය යන්න සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය , සාමාන්‍ය පරමාණුක ස්කන්ධය , පරමාණුක බර ආදී  වචන සදහා සමාන පදයක් ලෙස භාවිතා වූවද , එය වැරදි සහගත වේ. මෙහිදී එක් අවස්ථාවක දී පරමාණුවක තිබිය හැක්කේ එක් සමස්ථානිකයක් පමණක් වන අතර, එය බහුතරයකගේ සාමාන්‍යය අගය නොවේ. බොහෝ මූලද්‍රව්‍යවල එක් ප්‍රධාන සමස්ථානිකයක් පවතින අතර, එවිට එම සමස්ථානිකයේ ස්කන්ධය හා සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය අතර ඇත්තේ ඉතා සුළු වෙනසකි. එවිට එය නොගිණිය හැකි වුවත් , ඒක පරමාණුක වශයෙන් ගත් කළ එහි සැලකිය යුතු වෙනසක් සිදුවේ. එක් ප්‍රධාන සමස්ථානිකයකට වඩා පවතින මූලද්‍රව්‍යවල මෙම වෙනස පැහැදිලිව දැකගත හැකිය. (උදා : ක්ලෝරීන්) දුර්ලභ සමස්ථානිකවල මෙම වෙනස ඒකක කීපයක් විය හැකිය. සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය (Ar) (පරමාණුක භාරය/ සාමාන්‍ය පරමාණුක ස්කන්ධය) සියලුම මූලද්‍රව්‍ය සමස්ථානිකයන්ගේ ස්කන්ධයේ සාමාන්‍ය අගය වන අතර, ඒ සදහා සාපේක්ෂ සමස්ථානික සුලභතාව ද බලපා ඇත. මෙය බොහෝ විට සම්මත පරමාණුක භාරයට සමාන අර්ථය ලබා දේ. සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය භෞමික හා අභෞමික පරිසරයටද එකසේ යොදාගත හැකිය.IUPAC කමිටුවේ පරමාණුක භාර හා සමස්ථානික සුලභ
ත්වය පිළිබද පනතෙන්  සම්මත පරමාණුක භාරය , පෘථිවි පෘෂ්ඨය මත ඕනෑම පරිසරයක ඇති මූලද්‍රව්‍යයක සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධයට සමාන බව සදහන්ව ඇත. මෙය ආවර්තිතා වගුවේ මූලද්‍රව්‍යවල සම්පූර්ණ බර ගණනයට යොදාගෙන ඇත. මෙහිදී නිවැරදිව ගණනය කිරීමට අපහසු බර, සාමාන්‍යය අගයක් වශයෙන් වරහන් තුළ අන්තර්ගතව ඇත. කෘත්‍රීම මූලද්‍රව්‍යවල වඩාත්ම ස්ථායී සමස්ථානිකයේ (එනම් දීර්ඝතම අර්ධ ආයු කාලය ඇති සමස්ථානිකයේ) මුළු නියුක්ලියෝන ගණන වරහන් තුළ යොදා සම්මත පරමාණුක ස්කන්ධය සදහන් විය යුතු ස්ථානයේ සදහන් කරයි. ලිතියම් මූලද්‍රව්‍යය මෙහිදී අද්විතීය කාර්යක් ඉටු කරයි. එයට හේතුව එහි සම්මත පරමාණුක භාරයේ අවිනිෂ්චිතභාවය පිරික්සීම උදෙසා ලිතියම්හි ස්වාභාවික සමස්ථානිකවල සුලභත්වය මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් මගින් කැළඹීමකට ලක්වීමයි.සාපේක්ෂ සමස්ථානික ස්කන්ධය මනිනු ලැබ ඇත්තේ කාබන් - 12 පරමාණුවේ ස්කන්ධය 12 ලෙස ගැනීමෙනි. බන්ධන ශක්තියේ වෙනස් වීම් හා නියුට්‍රෝන , ප්‍රෝටෝන වෙනස්වීම හේතුවෙන් අනෙකුත් කිසිදු මුලද්‍රව්‍ය සමස්ථානිකයක එසේ පූර්ණ සංඛ්‍යාවක් ‍නොපවතී. කෙසේ වුවත් බන්ධන ශක්තිය හේතුවෙන් ඇති වන ස්කන්ධ හානිය, නියුක්ලියෝනයක ස්කන්ධයට සාපේක්ෂව අවම වන නිසා, සම
ස්ථානිකයක පරමාණුක ස්කන්ධය ඔබට පවසනුයේ මුළු නියුක්ලියෝන ගණනයි. එවිට නියුට්‍රෝන ගණන, මුළු නියුක්ලියෝන ගණනින් පරමාණුක ක්‍රමාංකය අඩු කිරීමෙන් සොයාගත හැකිය.පරමාණුක ක්‍රමාංකයරසායන විද්‍යාවේ දී හා භෞතික විද්‍යාවේ දී පරමාණුක ක්‍රමාංකය ලෙසින් හඳුන්වනුයේ පරමාණුක න්‍යෂ්ටියේ අඩංගු ප්‍රෝටෝන සංඛ්‍යාවයි. මෙය ප්‍රෝටෝන අංකය ලෙසද හඳුන්වනු ලැබේ. එය සාම්ප්‍රදායිකව  නිරූපණය කරනුයේ Z නම් සංකේතයෙනි. රසායනික මුලද්‍රව්‍යයක මෙම පරමාණුක ක්‍රමාංකය එහි පවතින ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාවට සමානය.පරමාණුක ක්‍රමාංකය සහ ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය අතර ආසන්න සම්බන්ධතාවයක් ඇත. ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය ලෙසින් හදුන්වනුයේ පරමාණුක න්‍යෂ්ටියේ ඇති ප්‍රෝටෝන සහ නියුට්‍රෝනවල එකතුවයි. ආරම්භයේ දී පරමාණුක ක්‍රමාංකය භාවිතා කරන ලද්දේ ආවර්තිතා වගුවේ යම් මුලද්‍රව්‍යයක් පිහිටිය යුතු ස්ථානය ඇගවීම සදහාය. දිමිත්‍රි මෙන්ඩලීෆ් විසින් දන්නා මුලද්‍රව්‍ය ඒවායේ පරමාණුක භාරය වැඩිවන අනුපිළිවෙලට සකසා සමාන රසායනික ගුණ සහිත මුලද්‍රව්‍ය කණ්ඩායම් වලට බෙදන ලදී. කෙසේ වුවත් මුලද්‍රව්‍ය ඒවායේ පරමාණුක  භාරයන් පදනම් කර ගෙන පමණක් පෙළ ගැස්වීමෙන් නොගැලපීම් කිහිපයක්ම පැන නැගි
ණි.  අයඩීන් හා ටෙලියුලුරියම් ඒවායේ පරමාණුක භාරයන් අනුව පෙළ ගැස් වූ විට යම් නොගැලපීමක් පෙන්නුම් කළ අතර ඒවායේ ස්ථානයන් හුවමාරු කළ විට  රසායනික ගුණ අතින් වඩා සුදුසු පිළිවෙලකට පවතින බව පෙන්නුම් කෙරිණි. එබැවින් මුලද්‍රව්‍ය ඒවායේ රසායනික ගුණ අතින් ඉතා හොදින් ගැළපෙන අනුපිළිවෙලට සකස් කොට ඒවා ස්ථාන ගත කළ විට වගුව තුළ ඒවා දරන අංකය ඒවායේ පරමාණුක ක්‍රමාංකය විය. මෙම අංකය පරමාණුවේ ස්කන්ධය සමග බන්ධුතාවයක් පෙන්නුම් කළේය. එහෙත් 1913 දී හෙන්රි ග්වයින්, ජෙෆ්රි මොස්ලි විසින් සිදුකරන ලද පරීක්ෂණවලින් පසුව මෙම මුලද්‍රව්‍යයන්ගේ අනුපිළිවෙල පිළිබදව පැන නැගී තිබු විෂමතාවයන්ට අවසානයේ දී පැහැදිලි කිරීමක් සිදුකෙරීය. මුලද්‍රව්‍යයන්ගේ X කිරණ විවර්තන වර්ණාවලි අතර දැඩි සම්බන්ධතාවයක් ඇති බව සොයා ගත් මොස්ලි ආවර්තිතා වගුවේ නිවැරදි ස්ථානයන්හි මුලද්‍රව්‍ය ස්ථාන ගත කරන ලදී. මුලද්‍රව්‍යයක න්‍යෂ්ටියේ විද්‍යුත් ආරෝපණය හෙවත් ප්‍රෝටෝනවල ආරෝපණය එම මුලද්‍රව්‍යයන්ගේ පරමාණුක ක්‍රමාංකයන්ට අනුරූප වන බව මෙයින් නිර්ණය කරන ලදි. පරමාණුක ක්‍රමාංකය පරමාණුවේ අඩංගු ප්‍රෝටෝන හෝ ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාවට සමාන වේ. තවද ප්‍රෝටෝන ධන ආරෝපිත වන අතර ඉලෙක්ට
්‍රෝනය සෘණ ආරෝපිතය.රසායනික ගුණඑක් එක් මුලද්‍රව්‍යවල න්‍යෂ්ටියේ අඩංගු ප්‍රෝටෝන ගණන සැලකිල්ලට ගත් කල ඒවාට විශේෂිත වු රසායනික ගුණ රාශියක් ඇත. ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ නියමයන් පදනම් කරගනිමින් පරමාණුවක න්‍යෂ්ටියේ ආරෝපණයෙන් එහි ඉලෙක්ටෝන වින්‍යාසය පැහැදිලි කළ හැකිය. එක් එක් මුලද්‍රව්‍ය ඉලෙක්ට්‍රෝන කාක්ෂිකවල ආකෘතිය ඒවායේ රසායනික බන්ධන ස්වභාවය තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධක වේ.නව මුලද්‍රව්‍යනව මුලද්‍රව්‍ය පිළිබද ගවේෂණය සෑමවිටම විස්තර කරනුයේ ඒවායේ පරමාණුක ක්‍රමාංකය භාවිතයෙනි. 2007 වසර මුල් කාලය වන විට මෙසේ පරමාණුක ක්‍රමාංකය 118 (117 බැහැරව) වන තෙක් මුලද්‍රව්‍ය සොයා ගෙන ඇත. බැර මුලද්‍රව්‍ය පරමාණුක ඉලක්ක කොට ගෙන අයන මගින් ඒවා විචර්ෂණය කිරීමෙන් නව මුලද්‍රව්‍ය සංස්ලේෂණය කර ගනී. මෙහිදී ඉලක්ක මුලද්‍රව්‍යයෙත් අයන ලෙස භාවිතා කළ මුලද්‍රව්‍යයේත් පරමාණුක ක්‍රමාංකවල ඓක්‍යය නව සංශ්ලේෂිත මුලද්‍රව්‍යයේ පරමාණුක ක්‍රමාංකයට සමාන වේ. පරමාණුක ක්‍රමාංකය වැඩිවත්ම පරමාණුවේ අර්ධ ආයු කාලය අඩුවේ.  විකිරණශීලී ක්ෂය වීමප්‍රධාන ලිපිය: විකිරණශීලී ක්ෂය වීමඕනෑම මූලද්‍රව්‍යයක් අස්ථායි තත්ත්ව
යකින් යුත් සමස්ථානික එකක් හෝ වැඩි ගණනක් දරණ අතර එම අස්ථායී න්‍යෂ්ටි සහිත සමස්ථානික අංශු හෝ විද්‍යුත් චුම්භක තරංග විමෝනය කරමින් විකිරණශීලි ක්ෂය වීමකට භාජනය වේ. න්‍යෂ්ටියක අතර එහි අඩංගු අංශූන් බැඳ තබා ගන්නේ න්‍යෂ්ටික ශක්තියෙහි ක්‍රියාකාරී සීමාව ඉක්මවා ඇත්නම් එවැනි න්‍යෂ්ටියක් විකිරණශීලි තත්වයට පත් වේ. න්‍යෂ්ටික බන්ධන ශක්තියේ ක්‍රියාකාරී පරාසය 1fm ගණය වේ. විකිරණශීලි සිදුවීම් ප්‍රධාන ආකාර තුනකට සිදුවිය හැකඇල්ෆා ක්ෂයවීම්ප්‍රධාන ලිපිය: ඇල්ෆා ක්ෂයවීම්ඇල්ෆා අංශුවක් පිළියම් න්‍යෂ්ටියක් සේ සැලකිය හැකි අතර එය නියුට්‍රෝන යුගලයකින් හා ප්‍රෝටෝන යුගලයකින් සමන්විත වේ. කිසියම් පරමාණුක න්‍යෂ්ටියක් ඇල්ෆා (x) අංශුවක විමෝචනය කරමින් විකිරණශීලි ක්ෂය වීමට ලක්වන විට ප්‍රතිඵලය ලෙස ආරම්භක මූලද්‍රව්‍යයට වඩා අඩු පරමාණුක ක්‍රමාංකයක් ඇති මූලද්‍රව්‍යයක් ලැබේ.බීටා ක්ෂය වීමප්‍රධාන ලිපිය: බීටා ක්ෂය වීමබීටා ක්ෂය වීමකදී පිටවන අංශුව බීටා අංශුවක් (β) ලෙස හැදින්වේ. මේවා වර්ග දෙකකි. එනම් ඉලෙක්ට්‍රෝන හා ප්‍රෝටෝනයයි. බීටා ක්ෂය වීමකදී සත්‍ය වශයෙන් අංශු දෙකක් විමෝචන අතර න්‍යෂ්ටිවල පවතින නියුට්‍රෝනයක්
ප්‍රෝටෝනයක් බවට හෝ ප්‍රෝටෝනයක් නියුට්‍රෝනයක් බවට පත්වීම සිදු වේ. මෙ‍හිදී ප්‍රෝටෝනයක් නියුට්‍රෝනයක් බවට පත්වීමේදී පොසිටෝනයක් හා නියුමිනෝවක් න්‍යෂ්ටියෙන් විමෝචනය වන අතර එවිට ලැබෙන න්‍යෂ්ටියේ පරමාණුක ක්‍රමාංකය එකකින් අඩුවේ. නියුට්‍රෝනයෙන් ප්‍රෝටෝනයක් බවට පත් වන විට නව න්‍යෂ්ටියේ පරමාණුක ක්‍රමාංකය එකකින් අඩුවේ. නියුට්‍රෝනයේ ප්‍රෝටෝනයක් බවට පත් වන විට නව න්‍යෂ්ටියේ පරමාණු ක්‍රමාංකය එකකින් වැඩි වන අතර එවිට න්‍යෂ්ටියෙන් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් හා (ඇන්විනියුට්‍රිතෝ හෙවත්) ප්‍රතිනියුටිතෝවක් විමෝචනය වීම සිදුවේ.ගැමා ක්ෂය වීම්පරමාණුක න්‍යෂ්ටියක් ඉහළ ශක්ති  මට්ටමක සිට පහළ ශක්ති මට්ටමකට පැමිණීමේදී සිදුවන අතර එවිට න්‍යෂ්ටියෙන් විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණ විමෝචනය වේ. ගැමා ක්ෂය වීම සිදුවන්නේ ඇල්ෆා හෝ බීටා ක්ෂය වීමක් නිසා න්‍යෂ්ටිය උත්තේජන තත්වයට පත්වීමෙනි.එක් එක් විකිරණශීලි සමස්ථානිකය ක්ෂය වීම කිසියම් නියත රටාවකට සිදුවන අතර එහිදී දෙන ලද සාම්පලයකින් අර්ධයක් ක්ෂය වීමට ගන්නා කාලය දෙන ලද සමස්ථානිකයක් සඳහා නියත අගයක් ගනී. මෙම අගය එම සමස්ථානිකය සදහා අර්ධ ආයු කාලය වේ. මෙම ක්ෂය වීම ඝාතීය ආකාරයක් ගන්නා අතර සෑම
අර්ධ ආයු කාලය තුළම එම අර්ධ ආයු කාලය ආරම්භයේ සාම්පලයක් වූ සමස්ථානිකයන් අර්ධයක් බැගින් ක්ෂය වීම සිදු වේ. උදාහරණයක් ලෙස අර්ධ ආයු කාල දෙකකින් අනතුරුව කිසියම් විකිරණශීලි සමස්ථානික සාම්පල අඩංගු එම සමස්ථානික න්‍යෂ්ටි සංඛ්‍යාව මුල් අගයේ 25%  කි. (1/4)න්‍යෂ්ටි සංස්ලේෂණයප්‍රධාන ලිපිය: න්‍යෂ්ටි සංස්ලේෂණයමහා පිපිරුමක් සිදුවීමත් සමගම ස්ථායි ප්‍රෝටෝන හා ඉලෙක්ට්‍රෝන ඇති විය. පිපිරුමෙන් පසු ඊළග විනාඩි තුන ඇතුළත විශ්වයේ ඇති හයිඩ්‍රජන් ලිතියම් හා ඩියුටීරියම් පරමාණු බොහෝමයක් සංස්ලේෂණය විය. මහා පිපුරුමෙන් අවුරුදු 380000 කට පසු ප්‍රතිසම්බන්ධනය නමින් හැදින් වූ යුගයක දී මුල්ම පරමාණු (බැඳුණු ඉලෙක්ට්‍රෝන සහිත) සෛද්ධාන්තිකව නිර්මාණය ප්‍රසාරණය වෙමින් පැවති විශ්වය ඉලෙක්ට්‍රෝන න්‍යෂ්ටිවලට බැදීමට හැකිවන තරමට සිසිල් වූයේ මෙම යුගයේදී ය. එතැන් සිට තාරකා තුළ දී පරමාණුක න්‍යෂ්ටි එකතු වී න්‍යෂ්ටික විලයනය තුළින් යකඩ දක්වා වූ මුලද්‍රව්‍ය නිර්මාණය විය. ලිතියම් 6 වැනි සමස්ථානික අභ්‍යවකාශයේ දී කොස්මික් කිරණ පැතිර වීසම මඟින් නිර්මාණය විය. මෙය සිදුවන්නේ අධි ශක්ති ප්‍රෝටෝනයක් පරමාණුක න්‍යෂ්ටියකට පහර දී නියුක්ලියෝ
න විශාල සංඛ්‍යාවක් මුදා හැරීමෙනි. යකඩ වලට වඩා බර මුලද්‍රව්‍ය සුපර් නෝවා තරු තුළ r - ක්‍රමය මගින් නිෂ්පාදනය වී ඇති අතර AGB තරු තුළ  s - ක්‍රමයෙන් ද නිර්මාණය වී ඇත. මෙම ක්‍රම දෙකේදීම සිදුවන්නේ පරමාණුක න්‍යෂ්ටි මගින් නියුට්‍රෝන ග්‍රහණය කිරීමයි. ඊයම් වැනි මුලද්‍රව්‍ය විශාල ක්ෂයවීම්වලට භාජනය වීමෙනි.සටහන්↑ බොහෝ සමස්ථානිකයන් ඉලෙක්ට්‍රෝනයන්ට වඩා නියුක්ලියෝන සහිත වෙති. එක් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් හා එක් ප්‍රොටෝනයක් සහිත හයිඩ්‍රජන්-1 පිළිබඳවදී, ප්‍රෝටෝනය, සම්පූර්ණ පරමාණුක ස්කන්ධයෙන් 18361837≈0.9995{\displaystyle {\begin{smallmatrix}{\frac {1836}{1837}}\approx 0.9995\end{smallmatrix}}}, හෝ  99.95% වෙයි.ආශ්‍රිත↑ ලෙයිග්, ජී. ජේ., ed (1990). ඉන්ටනැෂනල් යූනියන් ඔෆ් පියෝ ඇන්ඩ් ඇප්ලයිඩ් කෙමිස්ට්‍රි, Commission on the Nomenclature of Inorganic Chemistry, Nomenclature of Organic Chemistry – Recommendations 1990. Oxford: Blackwell Scientific Publications. පිටුව. 35. ISBN 0-08-022369-9. "An atom is the smallest unit quantity of an element that is capable of e
xistence whether alone or in chemical combination with other atoms of the same or other elements." ↑ ලිඩ්ඩෙල්, හෙන්රි ජෝර්ජ්; ස්කොට්, රොබට්. "අ ග්‍රීක්-ඉංග්ලිෂ් ලෙක්සිකෝන්". පර්සියස් ඩිජිටල් ලයිබ්‍රරි.{{cite web}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ ලිඩ්ඩෙල්, හෙන්රි ජෝර්ජ්; ස්කොට්, රොබට්. "ἄτομος". අ ග්‍රීක්-ඉංග්ලිෂ් ලෙක්සිකෝන්. පර්සියස් ඩිජිටල් ලයිබ්‍රරි. සම්ප්‍රවේශය 2010-06-21.{{cite web}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (link)↑ හවුබෝල්ඩ්, හෑන්ස්; මාතායි, ඒ.එම්. (1998). "මයික්‍රොකොස්මොස්: ෆ්‍රොම් ලෙයුකිපුස් ටු යුකාවා". ස්ට්‍රක්චඔෆ් දි යුනිවර්ස්. සම්ප්‍රවේශය 2008-01-17.↑ Harrison 2003, පිටු අංක: 123–139.↑ "රේඩියෝඇක්ටිව් ඩිකේස්". ස්ටැන්ෆර්ඩ් ලීනියර් ඇක්සලරේටර් සෙන්ටර්. 15 ජූනි 2009. සම්ප්‍රවේශය 2009-07-04.ග්‍රන්ථ  ආශ්‍රිතලනුන්සියාටා, මයිකල් එෆ්. (2003). හෑන්ඩ්බුක් ඔෆ් රේඩියෝඇක්ටිවිටි ඇනෑලිසිස්. ඇකඩමික් ප්‍රෙස්. ISBN 0-12-436603-1. OCLC 162129551. බෙයර්, එච්. එෆ්.; ෂෙවෙල්කෝ, වී. පී. (2003). ඉන්ට්‍රඩක්ෂන් ටු ද පිසික්ස් ඔෆ් හයිලි චාර්ජ්ඩ්
අයන්ස්. සීආර්සී ප්‍රෙස්. ISBN 0-7503-0481-2. OCLC 47150433. චොපින්, ග්‍රෙගරි ආර්.; ලිලිජෙන්සින්, ජෑන්-ඔලොව්; රයිඩ්බර්ග්, ජෑන් (2001). රේඩියෝකෙමිස්ට්‍රි ඇන්ඩ් නියුක්ලිය කෙමිස්ට්‍රි. එල්සේවිය. ISBN 0-7506-7463-6. OCLC 162592180. ඩෝල්ටන්, ජේ. (1808). අ නිව් සිස්ටම් ඔෆ් කෙමිකල් පිලෝසොෆි, පළමුකොටස. ලන්ඩන් සහ මැන්චෙස්ටර්: එස්. රසෙල්. ඩෙම්ට්‍රෝඩර්, ෆුල්ෆ්ගැන් (2002). ඇටම්ස්, මොලිකියුල්ස් ඇන්ඩ් ෆෝටෝන්ස්: ඇන් ඉන්ට්‍රඩක්ෂන් ටු ඇටමික්- මොලිකියුල- ඇන්ඩ් ක්වන්ටම් ෆිසික්ස් (1වන සංස්.). ස්ප්‍රිංගර්. ISBN 3-540-20631-0. OCLC 181435713. ෆෙයින්මන්, රිචඩ් (1995). සික්ස් ඊසි පීසස්. ද පෙන්ගුයින් ගෲප්. ISBN 978-0-14-027666-4. OCLC 40499574. ෆවුල්ස්, ග්‍රාන්ට් ආර්. (1989). ඉන්ට්‍රඩක්ෂන් ටු මොඩර්න් ඔප්ටික්ස්. කූරියර් ඩෝවර් ප්‍රකාශන. ISBN 0-486-65957-7. OCLC 18834711. ගංගෝපධ්‍යාය, ම්‍රීනාකාන්ති (1981). ඉන්ඩියන් ඇටමිසම්: හිස්ට්‍රි ඇන්ඩ් සෝසර්ස්. ඇට්ලෑන්ටික් හයිලන්ඩ්ස්, නිව් ජර්සි: හියුමනෑටිස් ප්‍රෙස්. ISBN 0-391-02177-X. OCLC 10916778. ගුඩ්ස්ටේයින්, ඩේවිඩ් එල්. (2002). ස්ටේට්ස් ඔෆ් මැටර්. කූරියර් ඩෝවර් ප
්‍රනාශන. ISBN 0-13-843557-X. හැරිසන්, එඩ්යඩ් රොබට් (2003). මාස්ක්ස් ඔෆ් දි යුන්වර්ස්: චේන්ජිං අයිඩියාස් ඔය් ද නේචර් ඔෆ් ද කොස්මොස්. කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාල මුද්‍රණාලය. ISBN 0-521-77351-2. OCLC 50441595. ඉයනොන්, ඒ. පැබ්ලෝ (2001). ඩික්ෂනරි ඔෆ් වර්ල්ඩ් ෆිලෝසොෆි. රවුට්ලෙජ්. ISBN 0-415-17995-5. OCLC 44541769. Jevremovic, Tatjana (2005). Nuclear Principles in Engineering. Springer. ISBN 0-387-23284-2. OCLC 228384008. King, Richard (1999). Indian philosophy: an introduction to Hindu and Buddhist thought. Edinburgh University Press. ISBN 0-7486-0954-7. Lequeux, James (2005). The Interstellar Medium. Springer. ISBN 3-540-21326-0. OCLC 133157789. Levere, Trevor, H. (2001). Transforming Matter – A History of Chemistry for Alchemy to the Buckyball. The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-6610-3. Liang, Z.-P.; Haacke, E. M. (1999). Webster, J. G.. ed (PDF). Encyclopedia of Electrical and Electronics Engineering: Magnetic Resonance Imaging. vol. 2. John Wiley & Sons. පිටු. 412–26. I
SBN 0-471-13946-7. http://ieeexplore.ieee.org/iel5/8734/27658/01233976.pdf?arnumber=1233976. Retrieved 2008-01-09. McEvilley, Thomas (2002). The shape of ancient thought: comparative studies in Greek and Indian philosophies. Allworth Press. ISBN 1-58115-203-5. MacGregor, Malcolm H. (1992). The Enigmatic Electron. Oxford University Press. ISBN 0-19-521833-7. OCLC 223372888. Manuel, Oliver (2001). Origin of Elements in the Solar System: Implications of Post-1957 Observations. Springer. ISBN 0-306-46562-0. OCLC 228374906. Mazo, Robert M. (2002). Brownian Motion: Fluctuations, Dynamics, and Applications. Oxford University Press. ISBN 0-19-851567-7. OCLC 48753074. Mills, Ian; Cvitaš, Tomislav; Homann, Klaus; Kallay, Nikola; Kuchitsu, Kozo (1993). Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry (2nd සංස්.). Oxford: International Union of Pure and Applied Chemistry, Commission on Physiochemical Symbols Terminology and Units, Blackwell Scientific Publications. ISBN 0-632-03583-8. OCLC
27011505. Moran, Bruce T. (2005). Distilling Knowledge: Alchemy, Chemistry, and the Scientific Revolution. Harvard University Press. ISBN 0-674-01495-2. Myers, Richard (2003). The Basics of Chemistry. Greenwood Press. ISBN 0-313-31664-3. OCLC 50164580. Padilla, Michael J.; Miaoulis, Ioannis; Cyr, Martha (2002). Prentice Hall Science Explorer: Chemical Building Blocks. Upper Saddle River, New Jersey USA: Prentice-Hall, Inc.. ISBN 0-13-054091-9. OCLC 47925884. Pauling, Linus (1960). The Nature of the Chemical Bond. Cornell University Press. ISBN 0-8014-0333-2. OCLC 17518275. Pfeffer, Jeremy I.; Nir, Shlomo (2000). Modern Physics: An Introductory Text. Imperial College Press. ISBN 1-86094-250-4. OCLC 45900880. Ponomarev, Leonid Ivanovich (1993). The Quantum Dice. CRC Press. ISBN 0-7503-0251-8. OCLC 26853108. Roscoe, Henry Enfield (1895). John Dalton and the Rise of Modern Chemistry. Century science series. New York: Macmillan. http://books.google.com/books?id=FJMEAAAAYAAJ. Retriev
ed 2011-04-03. Scerri, Eric R. (2007). The periodic table: its story and its significance. Oxford University Press US. ISBN 0-19-530573-6. Shultis, J. Kenneth; Faw, Richard E. (2002). Fundamentals of Nuclear Science and Engineering. CRC Press. ISBN 0-8247-0834-2. OCLC 123346507. Siegfried, Robert (2002). From Elements to Atoms: A History of Chemical Composition. DIANE. ISBN 0-87169-924-9. OCLC 186607849. Sills, Alan D. (2003). Earth Science the Easy Way. Barron's Educational Series. ISBN 0-7641-2146-4. OCLC 51543743. Smirnov, Boris M. (2003). Physics of Atoms and Ions. Springer. ISBN 0-387-95550-X. Teresi, Dick (2003). Lost Discoveries: The Ancient Roots of Modern Science. Simon & Schuster. පිටු. 213–214. ISBN 0-7432-4379-X. http://books.google.com/?id=pheL_ubbXD0C&dq. Various (2002). Lide, David R.. ed. Handbook of Chemistry & Physics (88th සංස්.). CRC. ISBN 0-8493-0486-5. OCLC 179976746. http://www.hbcpnetbase.com/. Retrieved 2008-05-23. Woan, Graham (2000). The Cambridge Han
dbook of Physics. Cambridge University Press. ISBN 0-521-57507-9. OCLC 224032426. Wurtz, Charles Adolphe (1881). The Atomic Theory. New York: D. Appleton and company. ISBN 0-559-43636-X. Zaider, Marco; Rossi, Harald H. (2001). Radiation Science for Physicians and Public Health Workers. Springer. ISBN 0-306-46403-9. OCLC 44110319. Zumdahl, Steven S. (2002). Introductory Chemistry: A Foundation (5th සංස්.). Houghton Mifflin. ISBN 0-618-34342-3. OCLC 173081482. http://college.hmco.com/chemistry/intro/zumdahl/intro_chemistry/5e/students/protected/periodictables/pt/pt/pt_ar5.html. Retrieved 2008-02-05. බාහිර සබැඳිවිකිප්‍රභව සතුව Atom පිළිබඳ  ද නිව් ස්ටුඩන්ට්'ස් රිෆරන්ස් වර්ක් ලිපියක් ඇත.පරමාණු හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත.Francis, Eden (2002). "Atomic Size". Clackamas Community College. සම්ප්‍රවේශය 2007-01-09.Freudenrich, Craig C. "How Atoms Work". How Stuff Works. සම්ප්‍රවේශය 2007-01-09."The Atom". Free High School Science Texts: Physics. Wikibooks.
සම්ප්‍රවේශය 2010-07-10.Anonymous (2007). "The atom". Science aid+. සම්ප්‍රවේශය 2010-07-10.—a guide to the atom for teens.Anonymous (2006-01-03). "Atoms and Atomic Structure". BBC. සම්ප්‍රවේශය 2007-01-11.Various (2006-01-03). "Physics 2000, Table of Contents". University of Colorado. සම්ප්‍රවේශය 2008-01-11.Various (2006-02-03). "What does an atom look like?". University of Karlsruhe. සම්ප්‍රවේශය 2008-05-12.vteParticles in physicsElementaryFermionsQuarksUp (quarkantiquark)Down (quarkantiquark)Charm (quarkantiquark)Strange (quarkantiquark)Top (quarkantiquark)Bottom (quarkantiquark)LeptonsElectronPositronMuonAntimuonTauAntitauElectron neutrinoElectron antineutrinoMuon neutrinoMuon antineutrinoTau neutrinoTau antineutrinoBosonsGaugePhotonGluonW and Z bosonsScalarHiggs boson Ghost fieldsFaddeev–Popov ghostsHypotheticalSuperpartnersGauginosGluinoGravitinoPhotinoOthersAxinoCharginoHiggsinoNeutralinoSfermion (Stop squark)OthersAxionCurvatonDil
atonDual gravitonGraviphotonGravitonInflatonLeptoquarkMagnetic monopoleMajoronMajorana fermionDark photonPreonSterile neutrinoTachyonW′ and Z′ bosonsX and Y bosonsCompositeHadronsBaryonsNucleonProtonAntiprotonNeutronAntineutronDelta baryonLambda baryonSigma baryonXi baryonOmega baryonMesonsPionRho mesonEta and eta prime mesonsBottom eta mesonPhi mesonJ/psi mesonOmega mesonUpsilon mesonKaonB mesonD mesonQuarkoniumExotic hadronsTetraquarkPentaquarkOthersAtomic nucleiAtomsExotic atomsPositroniumMuoniumTauoniumOniaPioniumProtoniumSuperatomsMoleculesHypotheticalBaryonsHexaquarkHeptaquarkSkyrmionMesonsGlueballTheta mesonT mesonOthersMesonic moleculePomeronDiquarkR-hadronQuasiparticlesAnyonDavydov solitonDropletonExcitonHoleMagnonPhononPlasmaronPlasmonPolaritonPolaronRotonTrionලැයිස්තුBaryonsMesonsParticlesQuasiparticlesTimeline of particle discoveriesආශ්‍රිතHistory of subatomic physicstimelineStandard M
odelmathematical formulationSubatomic particlesParticlesAntiparticlesNuclear physicsEightfold wayQuark modelExotic matterMassless particleRelativistic particleVirtual particleWave–particle dualityParticle chauvinism භෞතික විද්‍යාව ද්වාරයvteInto matterObject > Molecule > Atom > Subatomic particle (Composite particleElementary particle)vteHierarchy of lifeBiosphere > Biome > Ecosystem > Biocenosis > Population > Organism > Organ system > Organ > Tissue > Cell > Organelle > Biomolecular complex > Macromolecule > Biomoleculeමෙම ලිපිය සත්‍යාපනය සඳහා තවත් අමතර මූලාශ්‍ර දැක්වීම කළ යුතුව ඇත. විශ්වසනීය මූලාශ්‍ර වෙත වන උපහරණ එක් කිරීමෙන් මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කිරීමට උපකාර කිරීමට කාරුණික වන්න. මූලාශ්‍ර රහිත කරුණු අභියෝගයට ලක්වීමට හා ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇත.මූලාශ්‍ර සෙවීම: "කතරගම මහසෙන්" – news • පුවත්පත් • පොත් • scholar • JSTOR (2016 ජනවාරි 19) (මෙම පණිවිඩය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු)මෙය  කතරගම දෙවියෝ හා සමගින් ව්‍යාකූල කර නොගන්න.ගොනුව:Mahasen statue at katharagama.jpgMahasen
statue at katharagamaසිව් හෙලයේ එදා මෙදා තුර බිහිවූ දක්ෂතම අංගම් සටන් ශිල්පියා වන මෙතුමා අපට හමුවන්නේ මීට වසර 25000 කට පමණ පෙර යුගයෙනි. ඔහු නමින් මහසෙන්ය (මහාසේන). කතරගම වෙසෙමින් රාජ්යය පාලනය කල කතරගම මහසෙන් නම් යක්ෂ ගෝත්‍රික රජු තරම් අංගම් සටනේ ශූරයෙක් අද වනතුරු පහල වී නැති බවක් හැඟේ.  සුරාසුර යුද්ධයේ සෙන්පතියා වන මෙතුමා සුරාසුර යුද්ධය ජයග්‍රහණයට මුල් විය.තාරක රජුගේ සෙන්පතීත්වයතරු හෙවත් තාරක රජුගේ සෙන්පතියා ලෙස මෙතුමා රුහුණේ බිහිවෙයි. පන්දලම් නම් තැන මහසෙන්ගේ ගෙයයි. මෙය අදටත් ඇති ගෘහ නිර්මාණය සමබන්ධව පැරණිතම සාධකයයි. සෙබර ගඩොලින් නිර්මාණය කර ඇති අතර බෙහෙත් භාවිතා කර නිර්මිත ගඩොලක් ලෙස සෙබර ගඩොල සැලකේ.සුරාසුර යුද්ධයමෙම කාලයේ සුරාසුර යුද්ධය ඇතිවේ. මෙහිදී අසුරයින් ලෙස සැලකෙන්නේ බුදුන් වහන්සේගේ ධර්මය තුල සඳහන් "අසුර" නැමැති අමනුෂ්‍ය කොට්ඨාශය නොවන බව පසක් කළ යුතුයි.අතීතයේ අප රට තුල විසූ යක්ෂ,නාග,රාක්ෂ සහ දේව යන ගෝත්‍ර සතරට අයත් මිනිසුන් පොදුවේ අසුරයින් ලෙස හඳුන්වන​ බව ඉතිහාස ගවේෂකයින්ගේ පිළිගැනීම වේ.එමෙන්ම "සුරයින්" යනු අසුරයින්ට විරුද්ධව සටන් කළ ඉන්දියානුවන් වේ
. බොහෝ සුර අසුර යුධ වලදී සුරයන් ජයග්‍රහණය කෙරේ. කෙසේ නමුත් මෙහිදී මහසෙන් රජු ජයග්රෙහණය කරයි. මහසෙන් යනු සුරාසුර යුද්ධය සමය වන විට තරු රජුගේ සෙන්පතියා ය.සුරාසුර යුද්ධයෙන් පසුව තරු රජු හා මහසෙන් සෙන්පතියා අතර ගැටුමක් ඇතිවන අතර එයින් ද මහසෙන් ජයග්රුහණය කරයි. ඉන්පසුව ඔහු කතරගම මහසෙන් රජු නමින් රජ වෙයි. මහසෙන් රජුගේ කඩුවදම් පාට කඩුවක් වූ මෙය පසුව සිදුහත් කුමරුට ශිල්ප දැක්වීමට හා කෙස් වැටිය කැපීමට  භාවිතා වූ ලෙස සැලකෙන අතර ඉනික්බිතිව අමිතෝදන කුමාරයා ලංකාවට ‍නැවත මෙම කඩුව ගෙන ආ බව සැලකේ. වන්සත්තප්පකාසනී නම් පුස්කොල කෘතියට අනුව  එය අනුරාධපුරයේ තබයා ඇත. එලාර දුටුගැමුණු යුද්ධයේදී දුටුගැමුණු රජු මෙය භාවිතා කොට පසු කලෙක මෙය කිරිවෙහෙරේ තැම්පත් කළ බවට තවත් ජනපුවාදයකි. අනෙක් ප්‍රවාදය නම් ටිකිරි කුමාරයා මෙය භාවිතා කළ බවයි. අන්තිම වතාවට කිරිවෙහෙර ප්රනතිසංස්කරණය කරන ලද්දේ ටිකිරි කුමාරයා විසින් වන නිසා පළමු ජනප්රෙවාදයේ සත්යවතාවක් තිබිය හැකි ය. කිරිවෙහෙරේ පැත්තක මහසෙක් කුමරුගේ දේව ප්ර තිමාවක් අදද ඇත.  සැවුල් කොඩියසැවුලා කතරගම දෙවියන්ගේ වාහනය වේ. සැවුල් කොඩිය රුහුණ නියෝජනය කරන අ
තර මෙම කොඩිය දුටුගැමුණු රජුද භාවිතා කලේ ය. මහසෙන් සැවුල් කොඩිය ලෙස මෙය අදටත් හැදින්වේ. අංගම් ශාස්ත්ර්ය ශිල්පයක් ලෙස සමාජගත කරන්නේ මොහු ය. බදුල්ල, සොරගුනේ අන්තිම මහසෙන් දේවාලය පිහිටා ඇත.ආශ්‍රිත ලිපිමුරුගන් දෙවියෝ හෙවත් ස්‍කන්ධ දෙවියෝකතරගම දෙවියෝරුහුණු කතරගම පුදබිමේ සිංහල දෙවියන්මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස තාරාදේවි පිළිමය සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)තාරා දේවි පිළිමයබ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ කාමර අංක 33 තුල තාරා පිළිමය ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇති අයුරු.ද්‍රව්‍යයරන්-ආලේපිත ලෝකඩSize143 සෙමී උසCreatedක්‍රිව 8වන සියවසවර්තමාන පිහිටුමබ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරය, ලන්ඩනයIdentification1830,0612.4තාරා දේවි පිළිමය යනු,  ශ්‍රී ලංකාවෙන් හමුවී ඇති සහ ක්‍රිව 8 වන සියවසට කාල නිර්ණය කර ඇති, තාරා දේවි බෝධිසත්ත්වවරියගේ රන්-ආලේපිත ලෝකඩ පිළිමයකි. දහනවවන සියවසෙහි මුල් අවදියෙහි අහම්බෙන් හමුවී ඇති මෙම පිළිමය, 1830දී  බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරය වෙත භාරදී ඇත්තේ,  ලංකාවේ හිටපු ආණ්ඩුකාරවර, ශ්‍රීමත් රොබට් බ්‍රවුන්රිග් විසිනි. [1]පසුබිමක්‍රිපූ තුන්වන සියවසෙහි සිට ශ්‍රී ලංකා ද්වීපය  තුල අවිච්ඡින්න ඉතිහ