LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Mamie Eisenhower

Mamie Geneva Doud Eisenhower (14 Novemba 1896 - 1 Novemba 1979) alikuwa mke wa Rais-Jenerali wa zamani wa Marekani Bw. Dwight D. Eisenhower. Alianza kuwa Mwanamke wa Kwanza wa Marekani kuanzia mwaka 1953 hadi 1961. Mamie na Eisenhower walioana mnamo mwezi Julai ya mwaka wa 1916.

Mamie alizaliwa mjini Boone, Iowa. Alikuwa mtoto wa mzee John Sheldon Doud. Babake na Mamie alikuwa tajiri wa kutosha, kwakuwa alikuwa anamiliki kiwanda cha kusindika nyama za kopo. Kuna kipindi, familia ya mzee  Doud iliishi kidogo mjini Pueblo, Colorado.

Kisha Familia ikahamia na kuweka makazi yake rasmi katika mji wa Denver, Colorado. Wakiwa huko, Mamie  na ndugu zake wengine wa kike watatu walikulia huko wakiwa katika mazingira ya mjumba mkubwa kabisa usio na kifani. Na nyumba ilikuwa na wahudumu wengi kupita kiasi.

Ilipofika mnamo mwaka wa 1915 Mamie alkakutana na Bw. Dwight D. Eisenhower. Na kwa kipindi hicho Bw. Eisenhower alikuwa na cheo cha Luteni masaidizi katika Jeshi. Mwaka uliofuatia katika siku ya wapendanao duniani, wawili hao wakavishana pete ya uchumba. Na ilivyofika tar. 1 Julai ya mwaka wa 1916 wakajaaliwa kuoana.

Viungo vya nje
 
 Mamie Eisenhower Letters at Gettysburg College 

Wanawake wa Kwanza wa Marekani
Waliozaliwa 1896
Waliofariki 1979
Edmund Barton

Sir Edmund Barton (18 Januari 1849 – 7 Januari 1920) alikuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Australia. Yeye ndiye alichukua sehemu kubwa ya kuijenga na kuuiboresha Australia ya leo. Wakati wa uongozi wake katika serikali hiyo, ilipitisha sheria ya mtu asiye mweupe kuingia nchini humo na hata kutowataka wakina mama kushiriki kupiga kura katika uchaguzi wowote utakaofanyika nchini humo. Baada ya kuwa Waziri Mkuu, akaja kuwa jaji mkuu wa nchi katika mahakama kuu. Mwaka wa 1902, Barton alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza baada ya kukataa cheo hicho miaka ya 1887, 1891 na 1899.

Mawaziri Wakuu wa Australia
Waliozaliwa 1849
Waliofariki 1920
Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Salvador Dali

Salvador Dalí (11 Mei 1904 - 23 Januari 1989) aliitwa kwa jina la kiraia Salvador Felipe Jacinto Dalí Domènech alikuwa mchoraji mashuhuri wa Hispania katika karne ya 20. Alifahamika zaidi kwa taswira zake katika mtindo wa usurealisti lakini alikuwa pia mwandishi, mchongaji na mwigaji wa maigizo.

Picha zake zilionyesha mara nyingi ndoto, malevi, homa na maono. Mara kwa mara alimwingiza mke wake Gala ndani ya taswira. 

Kati ya wasanii muhimu wa Hispania wa karne ya 20 alikuwa mmoja wa wachache waliompenda dikteta Jenerali Francisco Franco. Alipingwa mara nyingi kwa msimmao huu wa kisiasa.

Wasanii wa Hispania
Waliozaliwa 1904
Waliofariki 1989
Francisco de Goya

Francisco de Goya y Lucentes (30 Machi 1746 - 30 Aprili 1828) alikuwa mchoraji nchini Hispania. Aliweza kuchora kwa mitindo mbalimbali akisifiwa kwa kuwa kati ya wachoraji wakubwa wa mtindo wa kale lakini pia kuwako kati ya wachoraji wa kwanza wa wakati wa kisasa.

Mifano ya taswira zake 

Wasanii wa Hispania
Waliozaliwa 1746
Waliofariki 1828
Diego Velázquez

Diego Velázquez (Juni 1599 - 6 Agosti 1660) alikuwa mchoraji mashuhuri wa Hispania wakati wa karne ya 17.

Alikuwa mchoraji aliyependwa na mfalme Filipo IV wa Hispania akachora watu wengi wa familia ya mfalme na waungwana waliokaa kwenye jumba la kifalme. Mweyewe alioa akazaa mabinti wawili.

Alisafiri pia hadi Italia alikopokea athira mbalimbali kwa kazi yake.

Mifano ya taswira zake 

Wasanii wa Hispania
Waliozaliwa 1599
Waliofariki 1660
Ujain

Ujain au Jina Dharma ni dini yenye asili ya Uhindi na wafuasi wake huitwa Wajain. Ilianzishwa mnamo mwaka 500 KK. 

Kuna waumini milioni 6 duniani na zaidi ya nusu wako Uhindi.

Wajain hukumbuka walimu 24 wa dini yao wanaoitwa "thirtankara". Thirtankar wa 24 alikuwa Mahavira wakati wa karne ya 6 KK anayetajwa mara nyingi kama mwanzilishi wa dini hiyo, ingawa wenyewe husema hakuna aliyeanzisha hasa.

Kama Ubuddha, hii ni dini isiyo na mafundisho kuhusu Mungu au miungu. Vilevile kama Ubuddha ilianzishwa katika mazingira ya Uhindu wa kale ikikataa matabaka ya kidini jinsi ilivyo katika Uhindu.

Ujain unalenga ukombozi wa nafsi ya binadamu. Kwa ukombozi huu ni muhimu mtu ajifunze kujitawala kwa sababu kila tendo linafuatwa na mazao yake yanayoitwa Karma.

Nafsi katika imani ya Kijain huzaliwa tena na tena katika mwili mpya, kumbe shabaha ni kutozaliwa tena, bali kupata ukombozi na starehe ya milele. 

Nafsi au roho haziko ndani ya watu pekee, lakini pia ndani ya wanyama.

Kila tendo linalosababisha mateso kwa kiumbe mwingine linarudisha nafsi katika mzunguko wa kuzaliwa tena. Matendo yanayoharibu karma ya mtu ni hasa mauaji ya viumbe wenye nafsi.

Kwa hiyo Ujain hufundisha kuepukana na uhasama na kutomtenda yeyote kwa mabavu. Kwa sababu hiyo Wajain hukataa kula nyama, kwa kuwa nyama inapatikana kwa njia ya kuua na kutesa wanyama ambao nao ni makazi ya nafsi sawa na wanadamu.

Viungo vya Nje 
 Jainist Sutras Online

Dini
Shinto

Shinto au Ushinto ni dini ya jadi nchini Japani. Hadi Vita Kuu ya Pili ya Dunia ilikuwa dini rasmi ya serikali na ya Kaisari wa Japani. 

Imani ya Shinto ni katika miungu au pepo wengi wanaoitwa "kami". Wengine wao ni kama miungu, wengine ni roho za miti, mito au milima, wengine tena ni mizimu. Kati ya kami muhimu zaidi kuna amaterasu (jua), dunia, mbingu.

Kuna makuhani wanaotunza hekalu ambako sadaka hutolewa kwa kami hizi. Wajapani wengi hushiriki katika ibada za kami, wakikumbuka mababu na marehemu wengine, hata wakifuata dini nyingine kama Ubuddha au Ukristo.

Viungo vya Nje 

 Kokugakuin University Encylopedia of Shinto 

Dini
Japani
Vasco da Gama

Vasco da Gama (1460 au 1469- 24 Desemba 1524) alikuwa baharia na mpelelezi kutoka Ureno. 

Alikuwa Mzungu wa kwanza aliyefika Uhindi kwa kuzunguka Rasi ya Tumaini Jema kusini mwa Afrika.

Upande wa dini, alikuwa Mkristo wa Kanisa Katoliki, tena mwanachama wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.

Utangulizi 
Vasco alikamilisha mradi uliofuatwa nchini Ureno tangu siku za mfalme Henrique baharia baada ya mwaka 1400. Henrique alianza kutuma jahazi zilizopeleleza pwani ya Afrika na kuelekea kusini zaidi na zaidi.

Vasco alitanguliwa na mpelelezi Mreno Bartolomeo Dias aliyewahi kuzunguka Rasi ya Tumaini Njema hadi mto wa samaki mwaka 1488 akitambua ya kwamba njia ya kuendelea mpaka Uhindi ilikuwa wazi mbele yake. Diaz alirudi wakati ule kwa sababu mabaharia wake walikuwa wagonjwa, hivyo hawakuwa tayari kuendelea tena.

Safari ya kwanza ya Uhindi 
Da Gama aliondoka kwa amri ya mfalme wa Ureno tarehe 8 Julai 1497 kwa jahazi nne na watu 170. Wakati wa Krismasi walikuwa wakizunguka rasi hiyo tayari na kupita kwenye pwani ya mashariki ya Afrika Kusini wakaiita pwani hii "Natal" kutokana na sikukuu ya Krismasi.

Bandari za Afrika ya Mashariki 
Mwezi wa Januari walifika Kisiwa cha Msumbiji (kwa Kireno: Ilha de Moçambique) walipokutana mara ya kwanza na Waislamu waliosema lugha ya Kiarabu. Wakaelekea Kenya wakafika kwanza Mombasa wasipopokewa vema wakaendelea hadi Malindi. Huko walijenga uhusiano mwema na sultani wa mji wakaona Wahindi wa kwanza.

Kufika Uhindi 
Walifaulu kumuajiri nahodha aliyewaongoza kuvukia Bahari Hindi hadi kufika Calicut, Uhindi, tarehe 20 Mei 1498. Wareno walipeleleza pwani na kununua bidhaa mbalimbali.

Kurudi Ureno 
Tarehe 29 Agosti 1498 da Gama aliondoka tena lakini aliacha Wareno wachache nyuma kwa amri ya kuanzisha kituo cha biashara. 

Safari ya kurudi ilikuwa ngumu ikachukua muda mrefu kutokana na mwelekeo wa upepo. Nusu ya watu wake walikufa baharini kabla hawajafika Malindi. Jahazi mbili zilifaulu kurudi hadi Ureno zilipofika mnamo Julai na Agosti 1499.

Safari ya pili na ya tatu 
Mfalme wa Ureno alituma wapelelezi na maafisa wengine Uhindi walioanzisha koloni na vituo vya Kireno.
 
Vasco da Gama alirudi Uhindi mara mbili. Safari iliyofuata ilifanywa mwaka 1502 na safari ya tatu mwaka 1524. Baada ya kufika Uhindi mara ya tatu aliambukizwa malaria akaaga dunia huko Cochin tarehe 24 Desemba 1524.

Gama da, Vasco
Gama da, Vasco
Gama da, Vasco
Gama da, Vasco
Wapelelezi wa Uhindi
Wafransisko
69 KK

Makala hii inahusu mwaka 69 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 
 Kleopatra atakayekuwa malkia wa mwisho wa Misri

Waliofariki 

Karne ya 1 KK
30 KK

Makala hii inahusu mwaka 30 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 12 Agosti - Kleopatra malkia wa mwisho wa Misri anajiua baada ya kushindwa na Mroma Octavianus

Karne ya 1 KK
Henrik Ibsen

Henrik Johan Ibsen (*20 Machi 1828 - 23 Mei 1906) alikuwa mwandishi wa Norwei. Aliandika hasa maigizo amesifiwa kimataifa kama "baba wa igizo la kisasa".

Ibsen aheshimiwa kuwa mkubwa kati ya waandishi wote wa Norwei. 

Waandishi wa Norwei
Johannes Brahms

Johannes Brahms (7 Mei 1833 Hamburg - 3 Aprili 1897 Vienna) alikuwa mtungaji wa muziki kutoka nchi ya Ujerumani. Alizaliwa katika familia ya wanamuziki alianza kutunga muziki kwa ajili ya piano. Baadaye aliendelea kutunga simfonia 4 halafu muziki ndogondogo.

Nje ya kutunga muziki alipiga piano na watu walipenda kumsikiliza.

Watunzi wa Ujerumani
Wanamuziki wa Ujerumani
Waliozaliwa 1833
Waliofariki 1897
Hippokrates

Hipokrate (kwa Kigiriki Ἱπποκράτης; kisiwani Kos, mnamo 460 KK; Larisa, Ugiriki, mnamo 370 KK) alikuwa mganga mashuhuri wa Ugiriki ya Kale. Hadi leo waganga hufuata kiapo kinachosemekana kilitungwa na Hipokrate.

Hipokrate huitwa "baba wa uganga". Anafahamika kwa mtindo wake wa kuangalia magonjwa uliokuwa mpya wakati ule. Hakuamini tena ya kwamba ugonjwa unasababishwa na pepo, uchawi au ulozi. Alifanya utafiti wa kila mgonjwa, akifundisha magonjwa husababishwa na matatizo ndani ya mwili. Hakuelewa bado ya kwamba kuna vijidudu vinavyosababisha magonjwa. Hata hivyo alikuwa na maarifa mengi yanayokumbukwa na madaktari hadi leo.

Kati ya mawazo yake ya kudumu ni masharti kwa kazi ya daktari yaliyomo katika kiapo cha Hipokrate:
 daktari anapaswa kutunza siri ya wagonjwa, haruhusiwi kuongea na mtu mwingine juu ya hali yake.
 daktari anapaswa kutunza uhai, hatakiwi kufanya lolote linaloleta hasara.

Tiba
Wataalamu wa Ugiriki ya Kale
Membe

Kwa matumizi mengine za jina hili angalia Membe (maana)

Membe ni ndege wa jenasi Numenius katika familia ya Scolopacidae. Bartramia longicauda ana mnasaba sana na membe. Ndege hawa ni wakubwa kabisa katika familia hii. Wana miguu mirefu na mdomo mrefu unaopingwa chini (isipokuwa Bartramia). Wana rangi kahawia na madoa na michirizi nyeupe mwaka mzima. Hutafuta chakula kwa matope wakiingiza mdomo mrefu wao, na hula nyungunyungu, daa, wadudu na gegereka. Hutaga mayai 3-6 ardhini kwa manyasi.

Spishi za Afrika
 Numenius arquata Membe Sululu au Kipila (Eurasian Curlew)
 Numenius phaeopus Membe Sautisaba au Membe kioga (Whimbrel)
 Numenius tenuirostris Membe Domo-jembamba (Slender-billed Curlew) ni karibu kuisha sasa

Spishi za mabara mengine
 Bartramia longicauda (Upland Sandpiper)
 Numenius americanus (Long-billed Curlew)
 Numenius borealis (Eskimo Curlew) labda imekwisha sasa (mwanzo wa miaka 2000)
 Numenius madagascariensis (Far Eastern Curlew)
 Numenius minutus (Little Curlew)
 Numenius tahitiensis (Bristle-thighed Curlew)

Picha

Vitwitwi na jamaa
Elton John

Sir Elton Hercules John (jina la kuzaliwa: Reginald Kenneth Dwight; 25 Machi 1947) ni mwimbaji wa muziki wa pop-rock, mtunzi na mpigaji kinanda kutoka nchini Uingereza. Alianza kuwa maarufu kunako miaka ya 1970, pale yeye na mtunzi mwingine wa nyimbo ajulikanae kwa jina la Bernie Taupin kuandika nyimbo nyingi walizokuwa wakiimba katika kumbi mbalimbali na hata nyingine kuzikurekodi. 

John ameanza kuwa nyota maarufu, si kwa uwezo wake tu wa kimuziki tu, bali hata akiwa ukumbini huwa na yeye anaruka majoka (kucheza). John pia alitunga nyimbo nyingi kwa ajili ya filamu: filamu hizo ni kama vile ya The Lion King (1994) na The Road to El Dorado (2000) na pia huwa anafanya kazi za kujitolea.

Katika kumbukumbu ya Princess Diana, Elton alitoa tena kile kibao chake cha Candle in the Wind mnamo mwaka 1997, lakini wimbo halisi ulitungwa kwa ajili ya Marilyn Monroe. Wimbo huo ulitamba sana ukawa miongoni mwa nyimbo maarufu na zenye mauzo ya juu kwa muda wote (kuuzwa kwa muda miaka 100).
John vilevile ni shoga na alijitangaza kama anafanya mambo hayo kunako mwaka 1976. 

Ilivyofika mwaka 1984, John akamwoa mtayarishaji muziki wa Kijerumani Renate Blauel katika sikukuu ya wapendanao, mjini Sydney, lakini walitalikiana baada ya miaka minne. Baadaye John alitangaza tena ule mchezo wake wa ulawiti, ila amekuja vingine, safari hii yeye ndiye analawitiwa (msenge) badala ya yeye kulawiti wenziye.

Mwaka wa 1998 Elton John alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.

Viungo vya nje 
 
 Elton John's official website
 Elton John AIDS Foundation (EJAF) 
 
 Official Elton John MySpace
 Disney Legends profile
 Cornflakes & Classics--A Musical History of Elton John 
 Elton John at Live 8
 Larry King Live: Transcript of Elton John Interview on 25 January 2002
 Spots related to Elton John's childhood and career
 Eltonography The online illustrated Elton John discography
 Elton John's Photo Acceptable After All - Javno News 
 Photo Owned By Elton John Isn't Indecent - AP 

Waliozaliwa 1947
Watu walio hai
Wanamuziki wa Uingereza
Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Salah ad-Din

Salah ad-Din al-Ayubi (1138 – 4 Machi 1193; pia: Saladin) alikuwa mtawala wa Misri na Syria wakati wa karne ya 12. Anakumbukwa hasa kwa ushindi wake juu ya Wamisalaba na ufalme wao wa Yerusalemu. Aliunda nasaba ya Waayubi walioendelea kutawala Misri pamoja na Yemeni, Shamu, Iraq na Hijaz.

Kupanda ngazi kama mwanajeshi 
Alizaliwa katika familia ya Wakurdi babake alikuwa mwanajeshi katika utumishi wa Sultani wa Dameski. Alipokuwa na umri wa miaka 25 alitumwa Misri kwa vita dhidi ya Khalifa wa Wafatima. Misri alipanda ngazi akawa waziri au mkuu wa serikali ya Misri.

Sultani wa Misri 
Baada ya kifo cha khalifa wa mwisho Salah ad-Din alitwaa mamlaka akajipa cheo cha Sultani na kutawala Misri.

Kutwaa Shamu na Yerusalemu 
Mwaka 1174 alivamia Shamu na kuunga Syria na milki yake. Akaipanusha hadi Aleppo (1183) na Mosul (1186) akaendelea kushambulia ufalme wa Yerusalemu wa Wamisalaba. 

4 Julai 1187 alishinda jeshi la Wamisalaba na kutwaa mji wa Yerusalemu akimaliza utawala wa Wakristo uliowahi kudumu miaka 88.

Vita ya tatu ya Wamisalaba 
Mataifa wa Ulaya yalikusanya jeshi jipya dhidi yake na kwenda kwa vita ya tatu ya misalaba. 1191 Mfalme Richard I wa Uingereza alimshinda Salah ad-Din na pande zote mbili walipatana kupumzisha silaha. Walipatana ya kwamba Yerusalemu itabaki mkononi mwa Waislamu lakini Wakristo watakuwa huru kuhiji huko na kutembelea mji pamoja na mahali pa kumbukumbu ya Yesu. Ufalme wa Wamisalaba uliendelea kushika kanda la pwani la Palestina.

Kifo mjini Dameski 
Tar. 3 Machi 1193 Salah ad-Din aliaga Dunia mjini Dameski akiwa na umri wa miaka 55. Kaburi lake limetunzwa hadi leo liko kando la msikiti wa Umawiya.

Waislamu
Watawala wa Misri
Watawala wa Syria
Waliozaliwa 1138
Waliofariki 1193
Msikiti wa Umawiya

Msikiti wa Umawiya (Kiarabu: جامع بني أمية jami'a bani umaya) ni msikiti mkuu mjini Dameski katika Syria. Ni moja kati ya misikiti ya kale kabisa: ilijengwa kati ya mwaka 695 hadi 705 BK. Kabla ya ujenzi wa msikiti mahali palikuwa na kanisa la Mt. Yohane Mbatizaji lililobomolewa kwa amri ya Al-Walid aliyekuwa khalifa wa sita katika nasaba ya Waumawiya.

Mabaki ya kanisa na hekalu ndani ya msikiti 
Ndani ya msikiti kuna kaburi la kichwa cha Yohane Mbatizaji kilichotunzwa hata baada ya kubomolewa kwa kanisa. Kanisa hilo liliwahi kujengwa juu ya hekalu kubwa la Jupiter na hadi leo sehemu ya kuta za nje ni zilezile za hekalu lile la kale.

Picha za msikiti 
Uwanja ndani ya msikiti umepambwa kwa picha za mosaiki zinazoonyesha miti, majani na majengo kufuatana na mtindo wa Kibizanti na wasanii walikuwa wataalamu Wakristo walioajiriwa kwa kazi hiyo. Lakini hakuna picha za watu au wanyama kulingana na kanuni za Kiislamu ingawa hata picha jinsi zilivyo hapa hazikuwekwa katika misikiti ya baadaye.

Kando ya msikiti kuna kaburi la Sultani Salah ad-Din.

Msikiti
Dameski
Nasaba

Nasaba ikitumiwa kwenye masomo ya historia au siasa inataja ufuatano wa watawala hasa wafalme katika familia moja. Mtoto wa mfalme huwa mfalme tena na kadhalika. 

Neno laweza kutaja pia kipindi cha historia ambako familia fulani ilitawala.

Kati ya nasaba za kifalme za leo ni hasa nasaba ya Matenno wa Japani iliyodumu muda mrefu. Tangu Tenno wa kwanza ni watawala 125 wanaohesabiwa katika familia hiyohiyo hadi Kaisari au Tenno Akihito wa leo.

Nasaba nyingine inyojulikana duniani ni Windsor na malkia Elizabeth II wa Uingereza ni wa nne katika nasaba hii nchini Uingereza. 

Katika Afrika familia ya wafalme wa Eswatini iko kati ya nasaba za kale zinazoendelea kutawala. 
Nasaba ya Suleimani iliyotawala Ethiopia tangu 1270 BK ilipinduliwa katika mapinduzi ya 1974. 

Historia ya Misri ya Kale hupangwa kufuatana na nasaba 33 za mafarao wake hadi malkia Kleopatra.

Historia
Jupiter

Ukitafuta sayari inayoitwa Jupiter kwa lugha ya Kiingereza tazama Mshtarii

Jupiter (pia: Iuppiter, Iovis) ni mkuu wa miungu katika dini ya Roma ya Kale. Analingana na Zeu katika dini ya Ugiriki ya Kale.

Kiasili Jupiter aliabudiwa kama mungu wa hali ya hewa aliyetawala radi na ngurumo. Baadaye alipewa nafasi ya baba wa miungu na pia wa wanadamu. Nembo yake ni radi anayoishika mkononi kwa sababu aliaminiwa ni mwenye uwezo wa kuzirusha. 

Jupiter alikuwa na hekalu kubwa kabisa kwenye kilima cha Kapitoli mjini Roma penye mahekalu muhimu.

Katika utamaduni wa Kiroma sayari Mshtarii ilitazamiwa kama alama ya mungu huyu angani na sayari aliitwa kwa jina la Jupiter. Lugha nyingi za Kiulaya zinaendelea kutumia jina kwa sayari hii.

Tazama pia 
 Tinia - mungu wa kulingana na Jupiter katika Mitholojia ya Kietruski.
 Zeu - mungu wa kulingana na Jupiter katika Mitholojia ya Kigiriki 
 Odin - mungu wa kulingana na Jupiter katika Mitholojia ya Kinorsi.

Dini ya Roma ya Kale
Stevie Wonder

Stevie Wonder (amezaliwa Saginaw, Michigan, 13 Mei 1950). Jina lake halisi ni Steveland Hardaway Judkins lakini alibadili jina lake la mwisho na kuliweka jina la ndoa la mama yake, Morris.

Ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo, mtayarishaji, mwanamuziki na mwanaharakati wa haki za binadamu wa Marekani. Amekuwa kipofu tangu kuzaliwa kwake. Wonder amekuwa miongoni mwa wasanii walio wakubwa na wenye mafanikio kujulikana katika studio ya kurekodia ya Motown.

Amerekodi zaidi ya albamu 23 na kutoa vibao vingi vilivyo maarufu kabisa. Alitunga na kuzirekodi mwenye baadhi ya nyimbo zake na za watu wengine vilevile. Wonder vilevile ni mpigaji wa ngoma, gitaa, sinthesaiza, congas, na pia almaarufu kwa kupiga kinanda na harmonica.

Diskografia

Singles

U.S. na UK Albamu

Marejeo

Viungo vya nje 

  Official website 
  Stevie Wonder at The Songwriters Hall of Fame website 
  Fan-website

Wanamuziki wa Marekani
Waliozaliwa 1950
Watu walio hai
Kichina

Kichina ni lugha za Wachina nchini China na kote duniani wanapoishi. Ni tawi kubwa la kundi la lugha za Kichina-Kitibet.

Kundi ya lugha na lahaja 
Hali halisi ni zaidi ya lugha moja bali ni kundi ya lugha na lahaja mbalimbali. Wakisema kikwao hawaelewani kati yao lakini tangu miaka 1000 wote walitumia mwandiko mmoja mwenye alama hizihizi. Mwandiko wa Kichina hutumia alama moja kwa neno lote kwa hiyo kila mtu anaelewa mwandiko hata akisoma na kutamka tofauti.

Idadi ya Wasemaji 
Idadi ya wasemaji wa lugha za Kichina ni takriban 1,200,000,000 au zaidi ya watu bilioni moja. Hadi mwanzo wa karne ya 20 tofauti kati ya lugha na lahaja illikuwa kubwa sana. Tangu mapinduzi ya China ya 1911 aina ya lugha rasmi imejengwa inayoitwa Kimandarini. Siku hizi inajadiliwa au angalau kueleweka kati ya idadi kubwa ya Wachina wote. Bado wasemaji wa lugha zote za Kichina huelewana kupitia mwandiko - kama ni wasomi.

Lugha na lahaja kuu za Kichina 

Wataalamu huhesabu kundi nne za lahaja ndani ya Kichina kwa jumla pamoja na idadi ya wasemaji:

 Guan (Mandarin) 北方話/北方话 or 官話/官话, (mnamo milioni 850)， 
 Wu 吳/吴 (pamoja na Shanghai) (manmo milioni 90)， 
 Yue (Cantonese) 粵/粤, (mnamo milioni 80)， 
 Min 閩/闽, which includes Taiwanese, (mnamo milioni 50), 
 Xiang 湘, (mnamo milioni 35), 
 Hakka 客家 or 客, (mnamo milioni 35)， 
 Gan 贛/赣, (mnamo milioni 20)

Mwandiko 
Kichina huandikwa kwa alama zinazomaanisha neno moja si sillabi au herufi tu. Lakini maneno mengi ya Kichina yana silabi moja tu. Kamusi kubwa ya lugha ina alama zaidi ya 40,000- Wachina wasomi wenye elimu nzuri hujua takriban alama 6,000 hadi 7,000. Gazeti la kawaida hutumia alama 3,000. Serikali inasema mtu ajua kuandika na kusoma kama ameshika angalau alama 2,000.

Tangu mapinduzi ya Kichina ya 1949 serikali imesambaza alama zilizorahisishwa. Kuna pia mipango ya kulatinishi lugha yaani kuendeleza namna ya kuandika lugha kwa herufi za Kilatini.

Kichina ilikuwa pia msingi wa mwandiko wa Korea na Japani.

Viungo vya Nje 
makala za OLAC kuhusu Kichina 
lugha ya Kichina katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/cmn
 I Love Chinese Learning Chinese Magazine
 Learn Chinese  Free Chinese Learning Lessons and mp3
 Free Chinese Character Input Software  Google Pinyin Input Software
 Chinese Pinyin  a brief introduction to standard Chinese phonetic system

Lugha za Kichina-Kitibet
Neil Armstrong

Neil Armstrong (5 Agosti 1930 — 25 Agosti 2012) alikuwa rubani mwanaanga wa Marekani aliyeshuka mwezini mwaka 1969, wa kwanza kabisa kati ya wanadamu wote.

Mwanaanga 
Alizaliwa katika familia ya wakulima kwenye jimbo la Ohio tarehe 5 Agosti 1930. 

Baada ya kumaliza shule alijiunga na jeshi ambako alipata mafunzo ya uhandisi na kuwa rubani. Mwaka 1952 alishiriki katika vita vya Korea.

Rubani wa majaribio 
Mnamo mwaka 1955 aliajiriwa na taasisi kitangulizi ya NASA kama rubani wa majaribio kwa aina mpya za ndege. 

Mnamo mwaka 1958 alikuwa mmojawapo katika kundi la marubani waliotayarishwa kupelekwa kwenye anga-nje.

Mwanaanga 
Baada ya kuundwa kwa NASA aliingia katika kundi la wanaanga. Safari yake ya kwanza ilikuwa 16 Machi 1966 kama mwanaanga kiongozi wa Gemini 8. Kilele cha safari hii ilikuwa kukutana kwa Gemini 8 na satelaiti nyingine na kuunganisha vyombo vyote viwili kwa muda wa masaa kadhaa.

Safari ya kwenda mwezini 
Baadaye aliteuliwa kuwa makamu wa kikundi cha wanaanga waliokwenda mwezini kwa kutumia chombo kilichoitwa Apollo 11. Ajali ya Apollo 1 iliyosababisha kifo cha mwenzake hapo kabla, ndiyo iliyompelekea kujiunga kwake na kundi la Apollo 11. 

Tarehe 20 Julai 1969 Neil Armstrong pamoja na Edwin Aldrin waliukanyaga uso wa mwezi wakiwa wanadamu wa kwanza mwezini. Walitoka katika chombo cha angani na kutembea mwezini kwa mara ya kwanza. Picha hizo zilionyeshwa kote duniani kwa wakati huohuo. Akiwa katika hali hiyo, Armstrong alitamka maneno yafuatayo: "Hii ni hatua ndogo kwa mtu lakini hatua kubwa kwa ubinadamu."

Baada ya kurudi salama, Armstrong aliacha kazi katika NASA na badala yake akawa profesa wa uanaanga kwenye chuo kikuu cha Cincinnati katika mwaka 1971 hadi alipostaafu na kujishugulisha na biashara zake.

Waliozaliwa 1930
Waliofariki 2012
Wanaanga wa Marekani
Ohio
Missouri (mto)

Mto Missouri ni mto mkubwa wa Marekani na tawimto muhimu zaidi la Mississippi. Ni mto mrefu kushinda ule wa Missisippi na ni mto mrefu katika Amerika ya Kaskazini.

Chanzo cha mto kipo kwenye milima ya Rocky Mountains katika jimbo la Montana. Missouri inaendelea kupita majimbo ya North Dakota, South Dakota, Iowa, Nebraska, Missouri na Kansas.

Inaishia katika Missisippi karibu na mji wa Saint Louis, Missouri.

Mito ya Marekani
Mto Mississippi
Mto Missouri
Eminem

Marshall Bruce Mathers III (anafahamika zaidi kama Eminem na Slim Shady; amezaliwa 17 Oktoba 1972) ni mshindi wa tuzo ya Academy na tuzo nyinginyingi za Grammy-msanii bora wa muziki wa rap wa Kimarekani. Amewahi kuuza albamu zake zaidi ya milioni sabini kwa hesabu ya dunia nzima.

Pia ni miongoni mwa wanamuziki waliokuwa na mauzo ya juu kabisa katika kipindi cha miaka ya 2000. Kuimba kwake kisela-sela na kuihusia jamii ya watu wa chini kumemfanya pia awe na mauzo ya juu na kuwa kama msanii bora wa muda wote. Eminem aligunduliwa na rappa vilevile mtayarishaji wa muziki wa Kimarekani Bw. Dr. Dre, ambaye baadaye alimwingiza Eminem katika studio yake ya kurekodia muziki-Aftermath Entertainment.

Albamu zake 
Eminem ana albamu 7 ambazo ziko chini yake na zilitolewa dunia nzima. Albamu hizo ni:

 Infinite
 The Slim Shady LP
 The Marshall Mathers LP
 The Eminem Show
 Encore
 Curtain Call: The Hits
 Eminem Presents the Re-Up
 Relapse
 Recovery

Kwa sasa anafanyia kazi albamu mpya iitwayo:
 King Mathers

Vilevile alitoa albamu mbili alizoshrikiana na kikundi chake cha muziki cha D12:

 Devil's Night
 D12 World
 Haijapewa jina bado inakuja

Viungo vya nje 

 
 Official website
 Official Aftermath Entertainment website
 Official Shady Records website 
 Eminem's official MySpace

 
Wanamuziki wa Marekani
Watayarishaji muziki wa Marekani
Waliozaliwa 1972
Watu walio hai
Wasanii wa Aftermath Entertainment
Bruce Springsteen

Bruce Frederick Joseph Springsteen (amezaliwa tar. 23 Septemba 1949) ni mtunzi wa nyimbo, mwimbaji na mpigaji gitaa wa Kimarekani. Amefaya rekodi nyingi tu, na huwa anafanya safari za kimuziki akiwa pamoja na bendi yake ya muziki iitwayo E Street Band.

Muziki 
Albamu na chati iliyoshika (US Billboard 200):
 1973: Greetings from Asbury Park, N.J. (#60)
 1973: The Wild, the Innocent & the E Street Shuffle (#59)
 1975: Born to Run (#3) (#1 in Record World)
 1978: Darkness on the Edge of Town (#5)
 1980: The River (#1)
 1982: Nebraska (#3)
 1984: Born in the U.S.A. (#1)
 1987: Tunnel of Love (#1)
 1992: Human Touch (#2)
 1992: Lucky Town (#3)
 1995: The Ghost of Tom Joad (#11)
 2002: The Rising (#1)
 2005: Devils & Dust (#1)
 2006: We Shall Overcome: The Seeger Sessions (#3)
 2007: Magic (#1)
 2009: Working on a Dream (#1)
 2012: Wrecking Ball
 2014: High Hopes
 2019: Western Stars
 2020: Letter to You
 2022: Only the Strong Survive

Viungo vya nje 
 Bruce Springsteen - official website
 Backstreets.com - semi-official fan site
 Brucebase  - Online reference about live performances and studio sessions
 Springsteen Lyrics - large archive of Springsteen compositions and covers: several versions and detailed info for each song
 The Killing Floor database - Setlists, lyrics, band histories, and collecting guide
 
 Bruce Springsteen at the Notable Names Database
 Bruce Springsteen  official Shore Fire Media publicity site
 Bruce Springsteen  at Rolling Stone
 Bruce Springsteen at MTV

Marejeo

Wanamuziki wa Marekani
Waliozaliwa 1949
Watu walio hai
New Jersey
Tracy Chapman

Tracy Chapman (amezaliwa tar. 30 Machi 1964) ni mtunzi-mwimbaji wa muziki wa Kiamerika. Anafahamika zaidi nyimbo zake zilizomaarufu, "Fast Car", "Talkin' 'bout a Revolution", "Baby Can I Hold You" na "Give Me One Reason". Pia ni mshindi wa tuzo nyinginyingi za muziki-Grammy kama msanii bora.

Viungo vya nje 
 Official website
 Tracy Chapman unofficial website
 Tracy Chapman Fansite 
 Tracy Chapman Artist pages on Atlantic Records site. 
 Fan Channel on YouTube

Wanamuziki wa Marekani
Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Lokua Kanza

Lokua Kanza (amezaliwa Aprili, 1958) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Viungo vya nje
Lokua Kanza Official Website
Forum 
BBC World Music Review of Toyebi Te 

Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Waliozaliwa 1958
Watu walio hai
Pablo Picasso

Pablo Ruiz Picasso (25 Oktoba 1881 - 8 Aprili 1973) alikuwa mchoraji mashuhuri na pia mchongaji wa Hispania. Jina lake kamili ni Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Clito Ruiz y Picasso.

Umuhimu wa Picasso 
Picasso anahesabiwa kati ya wasanii wakuu wa karne ya 20. Alibadilisha uzoefu jinsi ya kuona dunia katika utamaduni wa Kimagharibi wa Ulaya na Marekani. Mtindo wake wa uchoraji ulianza kutumia maumbo ya jiometri. Katika hatua hii aliathiriwa na sanaa ya Afrika.

Picasso hakuwa mchoraji wa kwanza wala mchoraji pekee aliyetumia mbinu mpya lakini alijulikana kushinda wote na ile "sanaa ya kisasa" ilitambulishwa mara nyingi kwa lugha ya "picha kama Picasso".

Mwanzo wa kazi 
Picasso alianza kuchora katika umri mdogo wa miaka saba akisaidiwa na baba yake aliyekuwa mwalimu wa sanaa. Akiwa na miaka 10 aliandikishwa kwenye chuo cha sanaa na mwaka 1895 alipokewa kwenye chuo kikuu cha sanaa huko Barcelona. 

Alitembelea sana makumbusho yenye taswira na sanamu za wasanii waliotangulia. Alipenda kusafiri penye maonyesho makubwa kama Madrid au Paris.

Taswira zake za awali bado zililingana zaidi na picha jinsi zilivyokuwa kawaida. Mwanzoni alipenda rangi ya buluu na mfano wake ni picha ya Suzanne Bloch hapo chini.

Athira ya Kiafrika na mtindo mpya 
Mjini Paris alikuta maonyesho ya sanaa ya Kiafrika iliyomwathiri sana. Hii inaonekana katika "Mabinti wa Avignon" (1910). 

Baadaye aliendelea kuvunja maumbile ya kawaida na kuyajenga upya kwa kutumia maumbo ya kijiometri. Mtindo huo uliitwa "cubisme" kwa Kifaransa yaani "umchemraba" kutokana na mchemraba kama umbo la kijiometri linalotumiwa kujenga upya maumbile ya yale yanayoonyeshwa kwenye picha.

Picasso aliendelea kujaribu mitindo mipya-mipya. Kati ya taswira zake zilizopata kuwa maarufu sana kimataifa ilikuwa "Guernica" (1937) iliyonesha kikuli na maafa ya vita. Ilichorwa wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Hispania baada ya shambulio la wanahewa Wajerumani dhidi ya mji mdogo wa Guernica. 

Kwa jumla imekadiriwa ya kwamba Picasso aliumba kazi za sanaa zaidi ya 20,000 kama vile taswira, picha za mchapo na sanamu.

Maisha ya binafsi 
Picasso alioa mara mbili lakini alikuwa na wapenzi wengi. Alizaa watoto wanne na wake watatu.

Baada ya kuhamia Paris alibaki huko akakataa kurudi Hispania kwa sababu alimchukia dikteta Francisco Franco. Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia alikaa Paris chini ya utawala wa Wajerumani na wakati ule hakuweza kuonyesha kazi zake kwa sababu siasa ya Ujerumani ilichukia mtindo wake. Mwaka 1945 alijiunga na chama cha Kikomunisti abakabi Mkomunisti hata kama siasa ya Umoja wa Kisovyeti pia haikupenda mtindo wake.

Tangu mwaka 1961 aliishi katika Ufaransa ya Kusini alipoaga dunia mwaka 1973.

Waliozaliwa 1881
Waliofariki 1973
Wachoraji wa Hispania
Wachongaji wa Hispania
Wasanii wa Hispania
Sarah Wayne Callies

Sarah Wayne Callies (Sarah Anne Callies amezaliwa tar. 1 Juni 1977 huko La Grange Illinois) ni mwigizaji filamu na tamthiliya wa Kimarekani, anayejulikana vizuri baada ya kuigiza kama Dr. Sara Tancredi katika misimu miwili ya kwanza ya tamthilia ya Kimarekani Prison Break.

Wasifu

Miasha ya Awali 
Callies na familia yake walihamia Honolulu, Hawaii. Kipindi hicho alikuwa na umri wa mwaka mmoja. Alianza kujionyesha mapema kuwa mapenzi yake ni kuigiza kwa kushiriki katika maigizo kadha wa kadha ya shuleni hapo Punahou School.

Wazazi wake wakiwa ni maprofesakatika chuo cha Hawaii kilichopo Manoa, Callies hakufuata nyayo zao kabisa. Badala yake, alichagua kujiingiza moja kwa moja kwenye Uigizaji. Alipohitimu elimu ya sekondari, alijiunga na chuo cha Dartmouth kilichopo Hanover, New Hampshire. Pamoja na kuwa na masomo, aliendelea kujihusisha kwenye maigizo. Aliendeleza elimu yake hapo Denver's National Theatre Conservatory alipojipatia Shahada ya Sanaa ya Maigizo hapo 2002.

Sanaa 
Callies's alionekana mara ya kwanza kwenye luninga kama Kate O'Malley, uhusika wa mara kwa mara kwenye Queens Supreme. Aliigiza nafasi ya nyota kwa mara ya kwanza kama Jane Porter kwenye tamthiliya ya Tarzan, iliyorushwa na Warner Bros.

Baada ya kushirikishwa kwenye Law & Order. Special Victim Unit, Dragnet na NUMB3RS, Callies alikamata nafasi ya nyota kwenye Prison Break ya FOX kama Dr. Sara Tancredi. Pia aliigiza kama nyota kwenye filamu za Universal Picture za Whisper na The Celestine Prophecy.

Maisha Binafsi 
Mnamo Juni 21, 2002, Callies alifunga ndoa na Josh Winterhalt, aliyekutana nae katika chuo cha Dartmouth. Winterhalt ni mwalimu wa sanaa. Ilipofika Januari 23, 2007, msemaje wake alitangaza kuwa wawili hao walikuwa wanatarajia kupata mtoto wao wa kwanza. Julai 2007, Callies na mume wake walimkaribisha mtoto wao wa kike, Keala Winterhalt(Kay-AH-lah).

Maigizo

Filamu

Tamthilia

Marejeo

Viungo Vya Nje 
  www.Save-Sara-Tancredi.org 
 
 
 Sarah Wayne Callies' biography  at Prison Break's official site

Waliozaliwa 1977
Waigizaji filamu wa Marekani
Wentworth Miller

Wentworth Earl Miller III (amezaliwa tar. 2 Juni 1972)  ni mwigizaji wa filamu wa Kimarekani-Kiingereza, aliyetunukiwa tuzo ya Golden Globe akiwa kama mwigizaji bora wa filamu na tamthiliya. Amejizolea umaarufu mkubwa baada ya kucheza kama Michael Scofield kutoka katika tamthilia ya Prison Break iliyokuwa inarushwa hewani na televisheni ya FOX Network.

Maisha yake na wasifu

Maisha ya awali
Miller alizaliwa Chipping Norton, Oxfordshire, Uingereza, ambapo baba yake alikuwa akiishi huku akisoma katika chuo cha Oxford. Familia yake baadae ilihamia Park Slope, Brooklyn, New York, kipindi ana mwaka mmoja. Ana madada wawili, Leigh na Gillian. Alipata elimu yake pale Midwood High School iliyopo Brooklyn, New York USA. Alihitimu masomo yake katika Chuo cha Princeton akiwa na shahada ya Fasihi ya Kiingereza.

Katika mahojiano, Miller alibainisha kuwa asili yake ni mchanganyiko. Akimaanisha kuwa baba yake ni Mmarekani-Mwafrika, Muingereza, Muitalia, Mjerumani na nusu Mcherokee na mama yake ni Mrusi, Mfaransa, Mdachi na Msyria.

Maisha ya Uigizaji
Miller kwa mara ya kwanza aliigiza nafasi ya nyota kama David katika tamthilia fupi Dinotopia ya ABC. Baada ya kuonekana katika maigizo tofauti tofauti ya kwenye runinga, alihamia kwenye filamu ya mwaka 2003 The Human Stain akicheza nafasi ya nyota msaidizi. Aliigiza kama Anthony Hopkins kijana. Miller alianza kuonekana kwenye runinga kwenye tamthilia ya Buffy the Vampire Slayer (Go Fish 1998).

Mwaka 2005, Miller alicheza kama Michael Scofield kwenye tamthilia ya Prison Break ya FOX Network. Amigiza kama kaka anayemjali nduguye kwa kuandaa na kufanikisha mpango mzima wa kumtorosha jela kaka yake Lincoln Burrows ili kumuepusha na adhabu ya kifo aliyohukumiwa kimakosa. Umahiri aliouonyesha kwenye tamthilia hiyo ulipelekea kujipatia tuzo ya Golden Globe 2005 kwa kuchaguliwa kuwa Muigizaji Bora wa Kiume Kwenye Tamthilia.
Miller ameonekana kwenye video mbili za muziki za mwanadada Mariah Carey na alipata mchango mkubwa kutoka kwa Carey kutokana na video ya nyimbo We Belong Together. Miller anadai kuwa umahiri wa video hiyo umechangia kwa kiasi kikubwa kuwashawishi waandaaji kumpa nafasi ya nyota kwenye tamthilia iliyojizolea umaarufu ya Prison Break. Anasema, "Mariah ni maarufu kimataifa. Siku mbili nilizokuwa naigiza kwenye video zake zimenisaidia sana kisanaa, zimenitangaza zaidi kuliko jambo lolote nililowahi kulifanaya kabla ya Prison Break. Ninashukuru sana kwa nafasi ile."

Filamu

Marejeo

Viungo vya nje
 
 
 Wentworth Miller's biography  at Prison Break's official website
 Broadband video interview with Wentworth Miller, discussing Prison Break
 Interview with Wentworth on WHO.com 

Waigizaji filamu wa Marekani
Waliozaliwa 1972
Watu walio hai
Rho

Rho ni herufi ya kumi na saba katika Alfabeti ya Kigiriki. Inaandikwa kama P (herufi kubwa) au ρ (herufi ndogo ya kawaida). Rho ni asili ya herufi R katika alfabeti ya Kilatini. Kuhusu mabadiliko ya umbo tazama huko. Sauti ya "r" katika alfabeti ya Kikirili huandikwa kama rho.

Katika Ugiriki ya Kale ilihesabiwa pia kama tarakimu kwa maana ya namba "100".

Jinsi ilivyo kawaida kwa herufi mbalimbali za Kigiriki, rho inatumiwa kama kifupisho kwa ajili ya dhana mbalimbali katika hesabu na fizikia. Imejulikana hasa kama alama ya densiti na pia kwa ukinzani wa umeme.

Alfabeti ya Kigiriki
Elementi za kikemia

Elementi za kikemia ni dutu zenye tabia maalumu zisizotenganishwa kuwa dutu tofauti kwa mbinu za kemia. Elementi tupu ina aina moja tu ya atomi ndani yake.

Dutu na elementi 
Kwa mfano maji ni dutu na ndani yake kuna atomi za haidrojeni na oksijeni. Atomi hizo zinashikana kama molekyuli. Kwa kuongeza nishati inawezekana kutenganisha haidrojeni na oksijeni kuwa dutu mbili tofauti. Kila moja peke yake haina kitu kingine ndani yake, kwa hiyo ni elementi.

Inawezekana kupasua hata atomi lakini hii si kazi ya kemia bali ni ya fizikia.

Elementi asilia na elementi sintetiki 
Kwa jumla kuna elementi 116 zinazojulikana katika Kemia zimo katika jedwali la elementi linaloitwa pia "mfumo radidia".

Kati ya hizo 116 ni 90 tu zinazopatikana kiasili. Nyingine zinatengenezwa katika maabara na hazidumu sana. Katika hizo elementi sintetiki, nyingine zinakaa muda mfupi wa sekunde lakini nyingine zinakaa miaka.

Alama na hali maada 
Kila elementi ina alama yake ya kikemia jinsi inavyoonekana katika jedwali la elementi.

Elementi zinatokea kwa hali maada tofauti. Duniani kuna hali za mango, kiowevu na gesi. Penye joto kali kama katika jua kuna pia hali ya utegili (plasma). Mara nyingi elementi zinapatikana katika hali ya kampaundi yaani zimeunganika na elementi nyingine.

Orodha ya elementi 
Orodha ifuatayo inataja elementi za kikemia katika mfumo radidia kufuatana na herufi za alfabeti.

Tazama pia 
 Mfumo radidia

 
Kemia
Asilimia

Asilimia (kutoka maneno mawili ya Kiarabu اصل asl yaani asili, chanzo na مئوية mia 100 ) ni njia ya kutaja uhusiano kati ya idadi mbili tofauti. Alama yake ni %. Kiasi kimoja huteuliwa kuwa ni namba ya 100 ya kiasi kingine. Sehemu yake ya mia ni 1 %.

Sasa inawezekana kugawa kiasi kingine kwa ile 1% na kuona inashika asilimia ngapi za kiasi husianifu.

Mfano
Mfano: Jumla ya maksi kwenye mtihani ni 250. Sheria inasema ya kwamba 65 % ni sharti kwa kupita. Je, maksi ngapi zinahitajika ila kupita mtihani huu? 

Jibu: Jumla ni 250, hivyo 250 zachukuliwa kama asilimia mia moja. Sehemu ya mia moja yaani 1 % ni 2.5. Asilimia 65 ni 2.5, zidisha 65 jumla 162.5. Maana yake kuanzia maksi zisizopungua 163 mwanafunzi amepita.

Sehemu na asilimia
Kuna viwango kadhaa za sehemu zinazokumbukwa kirahisi kwa asilimia:

Sehemu kama sudusi haifai vizuri kwa sababu asilimia yake ni 16.66 %. 

Hisabati
Ingmar Bergman

Ernst Ingmar Bergman (14 Julai 1918 – 30 Julai 2007) alikuwa mwigizaji na mwongozaji wa filamu wa Kiswidi. Yasemekana kwamba Bergman ndiye mwanzilishi na mjuzi zaidi wa kutengeneza filamu za kisasa.

Watengenezaji wengi wa filamu duniani wamekiri kwamba kazi zao zimeathiriwa na kazi za Bergman, baadhi yao Wamarekani Woody Allen na Robert Altman, mwongozaji filamu wa Urusi Andrei Tarkovsky na mwongozaji filamu wa Japani Akira Kurosawa.

Viungo vya nje 

 
 
 Ingmar Bergman Face to Face
 The Ingmar Bergman Foundation 
 A presentation of Ingmar Bergman  from the website Sweden.se.
 Bergmanorama: The magic works of Ingmar Bergman 
 The Religious Affiliation of Ingmar Bergman 
 Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
 Wings Of Desire Bergman site
 Brief biography at Kirjasto (Pegasos) 
 Ingmar Bergman Swedish Posters 

Waongozaji filamu wa Uswidi
Waigizaji filamu wa Uswidi
Waliozaliwa 1918
Waliofariki 2007
Iowa

|jina_rasmi               = Iowa
|picha_ya_satelite        = Map of USA highlighting Iowa.png
|maelezo_ya_picha         = Mahali pa Iowa katika Marekani
|picha_ya_bendera         = Flag of Iowa.svg 
|ukubwa_ya_bendera        = 100px
|picha_ya_nembo           = Iowa-StateSeal.svg
|ukubwa_ya_nembo          = 80px
|settlement_type          = Jimbo
|native_name              =
|nickname                 = 
|subdivision_type         = Nchi
|subdivision_name         = 
|subdivision_type1        = 
|subdivision_name1        = 
|subdivision_type2        = Mji mkuu
|subdivision_name2        = Des Moines
|area_total_km2           = 145743
|area_land_km2            = 144701
|area_water_km2           = 1042
|idadi_ya_wakazi_kwa_mwaka_wa = 
|population_note          = 
|wakazi_kwa_ujumla        =  
|website                  = http://www.iowa.gov/
}}
Iowa ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katika magharibi ya kati ya Marekani bara. Imepakana na Minnesota, Nebraska, South Dakota, Missouri na Illinois. Mto Missisippi ni mpaka wake upande wa mashariki kutazama Wisconsin na Illinois; mto Missouri ni mpapa wake upande magharibi kutazama Nebraska. Imekuwa jimbo la Marekani tangu 1846.

Mji mkuu wa jimbo na pia mji mkubwa ni Des Moines. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu 2,926,324 wanaokalia eneo la 145,743 km² ambalo ni hasa tambarare lenye rutba.

Economy 

Kilimo ni uti wa mgongo wa uchumi na kuna mashamba makubwa Iowa. Mahindi yanayolimwa hasa pamoja na soya yanalisha nguruwe na ng'ombe. Sehemu ya mazao hutumiwa kwa kutengeneza petroli ya ethanol.

Iowa
Yen

Yen ni pesa nchini Japani. Alama yake ya kimataifa ni ¥ lakini Japani penyewe huandikwa 円. Yen imekuwa pesa inayotumiwa sana duniani baada ya dolar na euro.

Pesa hii ilianzishwa mwaka 1871 na serikali ya Meiji ikifuata mifano ya pesa za Ulaya. Mwanzoni ililinganishwa na gramu 1.5 za dhahabu.

Thamani ya pesa ilishuka wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia na baada ya vita kiwango chake kwa dollar ya Marekani kiliweka kwa ¥360 kwa US$1. Mwaka 2008 ilikuwa ¥104 kwa US$1.

Tangu kuimarika kwa uchumi wa Japani Yen imekuwa pesa muhimu duniani.

Kuna noti za Yen 1,000, 2,000, 5,000 na 10,000.

Pesa
Japani
Brigitte Bardot

Brigitte Bardot (amezaliwa tar. 28 Septemba 1934) ni mwigizaji wa filamu, mwanamitindo, mwimbaji na mwanaharakati wa haki za wanyama wa Kifaransa. Bardot pia ni miongoni mwa waigizaji-waimbaji waliokuwa na wapenzi zaidi kwa miaka ya 1950 na 1960.

Pia ni mmoja kati waigizaji wachache wa kutoka Ulaya halafu vyombo vya habari vya Kiamerika viwe vinatoa heshima kubwa juu ya mwigizaji au msanii wa kutoka nchi za Ulaya, yeye alibahatika kuwa na sifa kubwa kabisa katika Amerika.

Kunako miaka ya 1970 hivi, baada ya kustaafu shughuli zake za utoaji wa burudani, Bardot akaamua kuwa mwanaharakati wa haki za wanyama, ambayo shughuli hiyo mpaka leo bado anaiendeleza.

Kunako miaka ya 1990 alizungumza mengi kuhusiana na mtazamo wake wa kisiasa juu ya maswala ya uhamiaji, aligusia kidogo swala la Uislamu kuingia nchini Ufaransa na maswala ya kujamiiana waume kwa waume, yaani, mashoga-wasenge. Aliponda sana juu ya vitu hivyo na hata kuchukizwa na watu waliopo katika jamii hizo.

Viungo vya nje 
 
 Brigitte Bardot Foundation  for the welfare and protection of animals
 

Waliozaliwa 1934
Waigizaji filamu wa Ufaransa
Wanamitindo wa Ufaransa
Wanamuziki wa Ufaransa
Wanaharakati wa Ufaransa
Watu walio hai
Marlon Brando

Marlon Brando (3 Aprili 1924 – 1 Julai 2004) alikuwa mwigizaji wa filamu maarufu wa Kimarekani. Anafahamika zaidi kwa kuwa mhusika mkuu katika baadhi ya filamu zilizotamba sana miaka ya nyuma kama vile; A Streetcar Named Desire (1951), The Wild One (1953), The Godfather (1972), Superman (1978), Apocalypse Now (1979), na The Island of Dr. Moreau (1996).

Viungo vya nje 

 
 
 
 Official Website of Marlon Brando 
 The Oddfather , Rolling Stone, Jod Kaftan, 25 Aprili 2002
 Marlon Brando: The Actor's Actor 
 Quotes from an interview with Newsweek March 13,1972 
 Court TV: Christian Brando: A Hollywood Family Tragedy 
 Premiere: Remembering Brando 

Waigizaji filamu wa Marekani
Waliozaliwa 1924
Waliofariki 2004
Stralsund

Stralsund ni mji wa Ujerumani ya kaskazini katika jimbo la Mecklenburg-Pomerini. Iko kando ya bahari ya Baltiki kuna bandari. Idadi ya wakazi ni mnamo 50,000.

Kihistoria Stralsund ilikuwa kati ya miji muhimu ya biashara katika shirikisho la Hanse. Kitovu cha kihistoria cha mji kimetunzwa vizuri ikapokelewa katika orodha la UNESCO la urithi wa dunia. 

Baada ya vita ya miaka 30 ilikuwa sehemu ya ufalme wa Uswidi kwa miaka 200.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Ujerumani

Viungo vya Nje 
 Tovuti rasmi 

Miji ya Mecklenburg-Pomerini Magharibi
Hanse
Idd el Fitr

Idd el Fitr (Kiarabu: عيد الفطر ‘idu l-fiṭr; pia: Eid ul-Fitr, Id-Ul-Fitr, Iddul Fitri, Iddi al Fitr) ni sikukuu ya kiislamu inayomaliza mwezi wa Ramadan. Kipindi cha kufunga kinamalizika kwenye sikukuu hiyo. Ni sherehe ya siku tatu.

Idd el Fitr inaanza mara mwezi wa hilali umeonekana baada ya Ramadan. 

Waislamu huvaa nguo safi mara nyingi nguo mpya na kutoa zawadi kwa maskini. Misikiti na nyumba mara nyingi zimepambwa. Ni nafasi ya kufurahia kati ya Waislamu.

Sikukuu za Uislamu
Sarah Bernhardt

Sarah Bernhardt (23 Oktoba 1844 - 26 Machi 1923) alikuwa mwigizaji tamthilia wa Kifaransa, na mara nyingi hufikiriwa kama miongoni mwa waigizaji maarufu zaidi katika historia ya uigizaji tamthilia duniani. Mwanzoni mwa karne ya 20, aliigiza pia katika filamu za kwanza.

Bernhardt ameanza kujibebea umaarufu katika Ulaya kunako miaka ya 1870, na baada ya muda mchache akawa anafanya shughuli hizo Ulaya na Amerika pia. Aliendeleza heshima yake kama mwigizaji aliyepania katika shughuli hizo, na akapewa jina la utani kama "Mtukufu Sarah".

Viungo vya nje 

 The Sarah Bernhardt Pages
 
 
 
 
 Sarah Bernhardt cylinder recordings, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library.

Waigizaji filamu wa Ufaransa
Waliozaliwa 1844
Waliofariki 1923
Charlie Chaplin

Charlie Chaplin (16 Aprili 1889 – 25 Desemba 1977) alikuwa mwigizaji na mtayarishaji filamu maarufu wa Kiingereza. Alikuwa maarufu sana katika kucheza filamu za vichekesho vya kimya-kimya (ambapo zilikukuwa hamna kuongea wala sauti). Aliigiza, aliongoza, alizipanga scripti na kuziongoza filamu zote zilizokuwa zinamhusu.

Charlie Chaplin alikuwa akifanya kazi hizo takribani kwa miaka 70, alianza akiwa na umri wa miaka mitano, na mpaka ilipofika miaka 80. Sehemu husika alizokuwa akicheza Charlie Chaplin mara nyingi iliitwa "the Tramp". Tramp alikuwa mtu mwenye heshima zake, ambaye amevaa koti, suruali likubwa, viatu na kofia nyeusi huku akichekesha watu.

Filamu alizocheza 
 1914: Making a Living
 1916: The Floorwalker
 1916: The Fireman
 1916: The Vagabond
 1916: One A.M.
 1916: The Count
 1916: The Pawnshop
 1916: Behind the Screen
 1916: The Rink
 1917: Easy Street
 1917: The Cure
 1917: The Immigrant
 1917: The Adventurer
 1918: A Dog's Life
 1918: The Bond
 1918: Shoulder Arms
 1919: Sunnyside
 1919: A Day's Pleasure
 1921: The Kid
 1921: The Idle Class
 1922: Pay Day
 1923: The Pilgrim
 1925: The Gold Rush
 1928: The Circus
 1931: City Lights
 1936: Modern Times
 1940: The Great Dictator
 1947: Monsieur Verdoux
 1952: Limelight
 1957: A King in New York

Viungo vya nje 

 Tovuti rasmi
 Charlie Chaplin Website
 The Chaplin Museum 
 The Charlie Chaplin Archive
 Wasifu
 Charlie Chaplin Biography
 David Gerstein's Chaplin Celebration 
 Charlie Chaplin's Golden Silence
 Clown Ministry's biography of Charlie Chaplin 
 Charlie Chaplin - Biographical Chronology
 Charlie Chaplin - Biography - Photos - Kiera Chaplin, granddaughter of Charlie Chaplin 
 Filamu
 
 
 Muziki
 Charles Chaplin, "Eternally", music from a Film. Record with concert of the Quartet "SKAZ" in Gun Chamber Moscow Kremlin
 Tovuti za mashabiki
 The Little Fellow: A Charlie Chaplin Fan Page 
 Nyinginezo
 Obituary, NY Times, December 26, 1977 Chaplin's Little Tramp, an Everyman Trying to Gild Cage of Life, Enthralled World
 Chaplin Review 
 Charlie Chaplin Photo Galleries 
 A collection of tribute webpages to Charlie Chaplin at Classicmovies.org 
 Chaplin - An essay by Aaron Hale
 Charlie Chaplin: A WWW Celebration
 Charlie Chaplin FBI File 
 The TIME 100: Charlie Chaplin
 Lloyd vs. Chaplin "Who's the Champeen?"
 Download Charlie Chaplin Movies
 Chaplin films at ednapurviance.org
 Charlie Chaplin Videos

Marejeo

Waigizaji filamu wa Uingereza
Waongozaji Filamu wa Uingereza
Watayarishaji Filamu wa Uingereza
Waliozaliwa 1889
Waliofariki 1977
Marx Brothers

Marx Brothers kilikuwa kikundi mashuhuri cha watu watano walio ndugu wachekeshaji wa katika makumbi, filamu na katika televisheni. Ndugu hao alikuwemo Chico, Harpo, Groucho, Gummo na Zeppo.

Marx Brothers walianza kama kundi la muziki, wakati wa maonyesho ya vaudeville (maonyesho ya vichekesho na sanaa katika maukumbi). Walikuwa wakifanyiana utani, kucheza sehemu za kuchekesha na kujifanya kama wanataka kupigana wakati wa maonyesho yao. 

Wakiwa wnafanya maonysho yao huwa wanapata kupigiwa makofi na kufanya vizuri kuliko kazi yao rasmi ya muziki na baadaye likajakuwa kundi la vichekesho na muziki.

Viungo vya nje 
 
 www.marx-brothers.org
 Marxology
 The Marx Brothers Museum
 Marx Brothers Night at the Opera Treasury 
 Marx Brothers Forum 
 Marx Brothers tribute page
 Review of Cocoanuts 

Waigizaji filamu wa Marekani
Wanamuziki wa Marekani