LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Sara

Sara (kwa Kiebrania שָׂרָה, Śārā, awali Sarai) katika Biblia anajulikana kama mke tasa wa Abrahamu ambaye kwa imani katika ukongwe wake alijaliwa kumzaa Isaka, baba wa Israeli, taifa teule la Mungu. Habari hizo zinapatikana hasa katika kitabu cha Mwanzo.

Jina lake linamaanisha mwanamke wa ukoo bora. 

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Agosti.

Katika Agano Jipya
Waraka wa kwanza wa Petro unamsifu Sara kwa kumtii mumewe 

Waraka kwa Waebrania unamsifu kwa imani yake. 

Mtume Paulo anamtaja katika nyaraka zake kwa Wagalatia na kwa Warumi katika kueleza tofauti kati ya Agano la Kale na Agano Jipya.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watu wa Biblia
Watakatifu wa Israeli
Ishmaeli

Ishmaeli (au Ismaili, kwa Kiebrania יִשְׁמָעֵאל, Yišmāʻēl: kwa Kiarabu إسماعيلʾ, Ismāʿīl) alikuwa mtoto wa kwanza wa Abrahamu (au Ibrahimu) na Hagari (au Hajiri) kadiri ya Biblia na ya Kurani.

Ishmaeli katika Biblia
Mungu alikuwa amemuahidia Abrahamu uzao mkubwa kama nyota za mbinguni, naye akaamini ingawa alikuwa hajapata hata mtoto mmoja: ndiyo imani iliyompendeza sana Mungu (Mwa 15:1-6).

Lakini Abrahamu alizidi kuzeeka pamoja na Sara bila ya kuzaa watoto. Baada ya kusubiri muda mrefu mno Sara akamwambia azaliane na Hagari aliye mtumishi wa kike. Mwana huyu wa Hagar akaitwa Ishmaeli (Mwa 16:1-15). Lakini baadaye kukawa na fitina kati ya Sara na Hagari hivyo huyo akafukuzwa pamoja na mtoto, baada ya Sara pia akashika mimba na kumzaa mtoto Isaka.

Mwa 21:1-21 inatusimulia jinsi Mungu alivyotimiza ahadi yake kwa kumjalia Sara amzalie Abrahamu mtoto huyo katika uzee na utasa. Isaka ni mtoto wa imani, si wa mwili, naye ni huru, tofauti na Ishmaeli mtoto wa mtumwa ambaye hastahili kurithi pamoja na mdogo wake. Isaka, baba wa Israeli alipata baraka kuu, naye ni mfano wetu watu wa Agano Jipya. Ishmaeli alibarikiwa pia kwa ajili ya baba yake, naye ni mfano wa Agano la Kale ambapo watu wanategemea mambo ya kimwili (kutahiriwa, kunawa, kubagua vyakula n.k.) na hivyo ni watumwa (Gal 4:21-5:1).

Kadiri ya kitabu cha Mwanzo alishiriki pamoja na mdogo wake Isaka mazishi ya baba yake akafariki akiwa na umri wa miaka 137. 

Ishmaeli alizaa watoto wa kiume 12 ambao wanahesabiwa mwanzo wa Waarabu, hasa wale wa Kaskazini.

Ishmaeli katika Uislamu

Ishmaeli anahesabiwa nabii muhimu  na babu wa Muhammad, mwanzilishi wa dini ya Uislamu.

Ingawa Kurani haitaji jina la mtoto ambaye Abrahamu alikuwa tayari kumchinjia Mungu, wanazuoni walifikia makubaliano kwamba alikuwa Ishmaeli, si Isaka.

Tanbihi

Marejeo
 Books and journals

 Encyclopedias

Viungo vya nje

Genealogy from Adam to the Twelve Tribes
Ishmael in Islam 
The Jewish Encyclopedia: Ishmael.
Biographical Study on Ishmael 

Ishmael in Bahá'í Faith 

Watu wa Biblia
Watu wa Kurani
Manabii katika Uislamu
Kanaani

Kanaani ni jina la zamani la eneo la Mashariki ya Kati ambalo siku hizi limegawanyika katika nchi za Israeli na Palestina, Lebanoni na sehemu za Magharibi za Jordan na Sirya.

Katika Biblia jina hilo (kwa Kiebrania כנען, knaʿn) linatumika zaidi kumaanisha sehemu ile tu ambayo ilitekwa na Waisraeli na kuitwa Israeli. Sehemu hiyohiyo baadaye tena ilikuja kuitwa pia Palestina, yaani nchi ya Wafilisti.

Baada ya mataifa hayo mawili kuteka sehemu kubwa upande wa Kusini kuanzia karne ya 13 KK, ile ya Kaskazini zaidi iliyobaki chini ya wakazi asili ilikuja kuitwa pia Foinike.

Katika eneo hilo kati ya Mesopotamia na Misri kuanzia milenia ya 4 KK ulistawi ustaarabu muhimu wa Kisemiti ambao, kati ya michango mingine, ni asili ya alfabeti. 

Habari nyingi kuhusu ustaarabu huu zimejulikana hasa kwa njia ya akiolojia.

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje 
 Canaan & Ancient Israel, University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. Explores their identities (land-time, daily life, economy & religion) in pre-historical times through the material remains that they have left behind.
 Catholic Encyclopedia.
 Antiquities of the Jews  by Flavius Josephus.
When Canaanites and Philistines Ruled Ashkelon  Biblical Archaeology Society

Watu wa Biblia
Historia ya Lebanoni
Historia ya Israeli
Historia ya Yordani
Historia ya Palestina
Historia ya Syria
Ngano (hadithi)

Kwa nafaka tazama makala ya ngano

Ngano ni hadithi fupi inayosimuliwa kwa kusudi ya burudani na pia mafundisho. Mara nyingi husimuliwa na wazazi au wazee kwa watoto. Kitaalamu hutazamiwa kuwa sehemu ya fasihi-simulizi ya jamii au utamaduni fulani.

Watendaji katika ngano si watu halisi bali wahusika wanaoeleza tabia maalumu. Mifano ni sungura, fisi, nyuki na wanyama wengine wanaowakilisha tabia kama vile busara, ujinga, ujanja, ulafi, uchoyo na mengine. Hata Riwaya za Abunuwasi zinaweza kuhesabiwa hum.

Masimulizi ya ngano huanza mara nyingi kwa maneno kama "Hapo zamani za kale ...".

Viungo vya Nje
 Yusuf S Hamad, Ngano zetu asilia (mifano ya ngano kutoka Unguja) 

Fasihi ya Kiswahili
Akina Grimm

Akina Grimm (Jer.: Die Brüder Grimm, pia Gebrüder Grimm; ing. "Brothers Grimm") ni namna ya kutaja kwa pamoja wataalamu na ndugu kaka Jakob Grimm na mdogo wake Wilhelm Grimm. Wamekuwa mashuhuri hasa kwa kukusanya hekaya, ngano na hadithi nyingine za Ujerumani na kuzilinganisha na masimulizi kutoka nchi nyingine. Wanahesabiwa kati ya waanzilishaji wa fani ya isimu au sayansi ya lugha.

Katika Ujerumani na kwa wataalamu wa lugha za Kigermanik wanajulikana pia kwa kuanzisha kazi ya kamusi kubwa ya lugha ya Kijerumani inayoendelea kuhaririwa hadi leo na kufikia vitabu 32. 

Mkusanyiko wao wa ngano unasomwa hadi leo hii. Kwa kazi hii walitembelea vijiji vingi na kuandika hekaya na ngano jinsi zilivyosimuliwa na wazee (Grimms Märchen). 

Kati ya ngano walizokusanya ni Mweupe Theluji ("Schneewittchen"),  "Sinderella" "(Aschenputtel)", "Hansel na Gretel" ("Hänsel und Gretel") na takriban 200 mengine.

Matoleo 
 Household Tales by the Brothers Grimm, translated by Margaret Hunt  (This site is the only one to feature all of the Grimms' notes translated in English along with the tales from Hunt's original edition. Andrew Lang's introduction is also included.)
 
 . Translated by Margaret Hunt.
 Brothers Grimm - Fairy Tales  Audiobooks
 Recording of 63 Fairy Tales by the Brothers Grimm at LibriVox.org

Viungo vya Nje 

 Makumbusho ya akina Grimm huko Kassel, Ujerumani

Waandishi wa Ujerumani
Fasihi
Chuo Kikuu cha Tübingen

Chuo Kikuu cha Tübingen ni chuo kikuu nchini Ujerumani, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1477 katika Tübingen, Baden-Württemberg.

Viungo vya Nje 
 

Tubingen
Tübingen
Someday (Mariah Carey song)

"Someday"  ni wimbo ulioandaliwa na mwimbaji Mariah Carey akishirikiana na Ric Wake na kutayarishwa na Wake kwa ajili ya albamu ya Mariah yenye jina lake mwenyewe ya ''Mariah Carey iliyotoka mwaka 1990.
Wilaya ya Arusha Vijijini

Halmashauri ya Arusha (kwa Kiingereza: Arusha District council) ni halmashauri mojawapo ya Mkoa wa Arusha yenye postikodi namba 23200. Ilianzishwa kwa kutenga maeneo ya wilaya ya Arumeru yanayozugunguka Jiji la Arusha. 

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa halmashauri ya Arusha ilihesabiwa kuwa 800,198

Tanbihi

Wilaya za Mkoa wa Arusha
Wilaya ya Arusha Vijijini
Wilaya ya Meru

Wilaya ya Meru ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Arusha yenye postikodi namba 23300.

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Meru ilihesabiwa kuwa 268,144 .

Wilaya hiyo ilianzishwa kutoka maeneo ya wilaya ya zamani ya Arumeru iliyogawiwa kuwa wilaya ya Arusha Vijijini na wilaya ya Meru. 

Makao makuu ya wilaya yako mjini Usa River.

Marejeo

M
Wilaya ya Meru
Coreca

Coreca ni kitongoji cha Amantea, Wilaya ya Cosenza, Italia ya kusini. Takriban wakazi 700 wanaishi huko, karibu na Campora San Giovanni. 

Wilaya ya Cosenza
Fukayosi

Fukayosi  ni kata ya Wilaya ya Bagamoyo katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61307    . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  9,129  walioishi humo.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Bagamoyo   
Kata za Mkoa wa Pwani
Kerege

Kerege  ni kata ya Wilaya ya Bagamoyo katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba  61305    . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  18,008  walioishi humo.  

Kerege iko kwenye barabara kuu takriban kilomita 35 kutoka Dar es Salaam kwenda Bagamoyo. Shule kubwa ya Baobab School iko hapa katika kijiji cha Mapinga.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Bagamoyo   
Kata za Mkoa wa Pwani
Pera (Chalinze)

Kwa tunda lenye jina hili angalia makala kuhusu Pera

Pera ni jina la kata ya Wilaya ya Chalinze katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61314     . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 12,701  walioishi humo.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Chalinze   
Kata za Mkoa wa Pwani
Msoga

Msoga  ni kata ya Wilaya ya Chalinze katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61312   Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,144  walioishi humo.

Msoga ndicho kijiji ambacho ametokea Rais wa awamu ya nne wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dr Jakaya Mrisho Kikwete.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Chalinze   
Kata za Mkoa wa Pwani
Kimange

Kimange  ni kata ya Wilaya ya Chalinze katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61318     . 

Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8,533  walioishi humo.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Chalinze   
Kata za Mkoa wa Pwani
Mandera (Bagamoyo)

ni jina la kata ya Wilaya ya Bagamoyo katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61317     . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 9,365 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Pwani
Wilaya ya Bagamoyo
Useja

Useja ni hali ya mtu kuishi bila ndoa. Inaweza kutokea kwa sababu mbalimbali, lakini inazingatiwa hasa ile inayotokana na uamuzi kamili wa mhusika asiye na kizuio chochote, hasa kama akichagua kuishi hivyo kwa sababu ya kidini.

Kesi za namna hiyo zimepatikana katika dini karibu zote.

Ni maarufu hasa neno la Yesu katika kutetea wanaofanya hivyo kwa ajili ya Mungu, yeye akiwa mmojawapo (Math 19:11-12). 

Katika Ukristo hali ya namna hiyo inaitwa pengine useja mtakatifu na ni msingi wa utawa wa aina yoyote.

Marejeo 
 
 Donald Cozzens, Freeing Celibacy, Liturgical Press, Collegeville, Minn., c. 2006

Viungo vya nje 
 The Biblical foundation of priestly celibacy
 The Reformation view of Celibacy
 HBO documentary film "Celibacy"

Jinsia
Dini
Useja mtakatifu

Useja mtakatifu ni aina ya useja ambayo mwanamume au mwanamke anaishika kwa hiari kwa sababu za kidini, hasa katika Ukristo, ambapo lengo ni kuungana zaidi na Yesu aliyeishi hivyo.

Ndiye aliyehimiza wanaojaliwa kuelewa uhusiano wa useja na ufalme wa Mungu waushike kweli (Math 19:11-12).

Useja huo ni msingi wa aina zote za utawa na unadaiwa na Kanisa Katoliki kwa baadhi ya mashemasi na mapadri pamoja na maaskofu wote. Makanisa ya Kiorthodoksi yanaudai kwa maskofu tu.

Jinsia
Mashirika ya kitawa
Ukristo
Mke Mmoja Waume Watatu

Mke Mmoja Waume Watatu ni riwaya iliyoandikwa na Muhammed Said Abdulla. 

Ni miongoni mwa riwaya zinazoonyesha ukinzani miongoni mwa mila na desturi dhidi ya dini ya Uislamu kwani wakati dini ikiamini ndoa ni chuo kinachomfunga mke dhidi ya maovu ya dunia, kuna mila na desturi zinazopandikiza misingi inayokwenda kinyume na misingi hiyo ya kidini. Kwa mfano, kwamba ni lazima mwanamke awe na waume watatu. 

Abdulla anamchora mhusika Nemsi akiwa anafanya utafiti juu ya dhana ya ndoa na kuona ya kwamba mwanamke huozeshwa kutoka akiwa na miaka kumi na nne.

Fasihi ya Kiswahili
Fabrice Kwizera

Fabrice Patient Kwizera (28 Machi 1994, Bujumbura ) ni msanii wa maigizo na filamu kutoka nchini Burundi. Katika historia ya tasnia ya filamu nchini Burundi, Kwizera anajulikana kua ameigiza katika filamu fupi kutoka inchini Congo inayo itwa Viva Riva!.

Maisha
Fabrice alianza   masomo yake katika shule ya msingi ya Cibitoke, na kuendela na masomo ya sekondari huko Municipal Lycee of Cibitoke na baadae kupata uhamisho katika shule moja jijini Bujumbura iitwayo Lake Tanganyika Lycee. Alivyomaliza kidato cha mwisho ndipo alianza shuli za kucheza filamu alipo kutana na mutayarishaji Ivan Goldschmidt kutoka inchini Ubelgiji.

Filamu na Tamthilia Alizotunga 
 2010 : Na Wewe (Na Wewe: Swahili) – Kama Rebel
 2010 : Viva Riva!  Ya Djo Tunda Wa Munga – Kama Jason.

Viungo vya nje 

www.FabriceKwizera.com 

Watunzi wa Filamu Burundi
Waliozaliwa 1994
Waigizaji filamu wa Burundi
Samaria

Samaria (kwa Kiebrania שומרון, Shomron; kwa Kiarabu السامرة, as-Sāmirah), ni eneo la milimamilima katikati ya nchi inayoitwa Israeli au Palestina. Jina "Samaria" linatokana na lile la mji mkuu wa Ufalme wa Israeli.

Kadiri ya 1Fal 16:24, jina la mji huo lilitokana na lile la Shemer, aliyemuuzia mfalme Omri eneo kwa ajili ya kuuanzisha kama makao makuu (884 KK hivi) badala ya Tirza.

Historia
Kadiri ya Biblia, Waisraeli waliteka eneo hilo la Kanaani na kulikabidhi kwa kabila la Yosefu. 

Eneo lilitekwa na Waashuru mwaka 722 KK hivi, nao wakahamisha wakazi wake wengi hadi Mesopotamia. Badala yao waliletwa wengine kutoka huko. Ndiyo sababu wakazi wa eneo hilo wakaja kuwa wa mchanganyiko wakapewa jina jipya: "Wasamaria".

Baadaye lilitawaliwa na mataifa mbalimbali, kama vile Babuloni, Uajemi, Ugiriki wa kale, Dola la Roma, Bizanti, Waarabu, Wazungu wa vita vya msalaba, Waturuki na hatimaye Waingereza.

Tanbihi

Marejeo

Tappy, R. E. (2206). “The Provenance of the Unpublished Ivories from Samaria,” Pp. 637–56 in “I Will Speak the Riddles of Ancient Times” (Ps 78:2b): Archaeological and Historical Studies in Honor of Amihai Mazar on the Occasion of his Sixtieth Birthday, A. M. Maeir and P. de Miroschedji, eds. Winona Lake, IN: Eisenbrauns.
Tappy, R. E. (2007). “The Final Years of Israelite Samaria: Toward a Dialogue between Texts and Archaeology,” Pp. 258–79 in Up to the Gates of Ekron: Essays on the Archaeology and History of the Eastern Mediterranean in Honor of Seymour Gitin, S. White Crawford, A. Ben-Tor, J. P. Dessel, W. G. Dever, A. Mazar, and J. Aviram, eds. Jerusalem: The W. F. Albright Institute of Archaeological Research and the Israel Exploration Society.

Viungo vya nje 

 Entry for Samaria in 1911 Encyclopædia Britannica
 Shomron National Park (Sebastia) at Israel Nature and Parks Authority site
 Pictures of the ruins of Shomron

Maeneo ya Biblia
Israel
Palestina
Shilo

Shilo ulikuwa mji wa zamani unaotajwa katika Biblia ya Kiebrania, karibu na Khirbet Seilun, kusini kwa Tirza.

Ulikuwa makao ya hekalu lilipotunzwa sanduku la agano kabla ya hilo kutekwa na Wafilisti wakati wa kuhani Eli na hatimaye kuhamishiwa na mfalme Daudi mjini Yerusalemu, ambapo mwanae Solomoni alilijengea hekalu la fahari.

Nabii Yeremia alichukua Shilo kama kielelezo cha maangamizi yatakayolipata hekalu la Yerusalemu kutokana na Waisraeli kutokubali ujumbe wa toba aliowaletea kutoka kwa Mungu.

Tanbihi

Marejeo
Finkelstein, Israel, et al. Shiloh: The Archaeology of a Biblical City. Tel Aviv, 1993.

Viungo vya nje

Rabbi Ariel Bar Tzodeck's Insight into Shiloh (a Kabbalist perspective)
Shiloh in the Jewish Encyclopedia
photos of the Mosaic from Tel Shiloh
photos of the Mosaic from Tel Shiloh "Church of the ark found in the west bank" 
Photos of Tel Shiloh
More Archeology at Tel Shiloh

shilo unaweza ifananisha na makkha kwa tukio zima japo tofaut ni kwmba makkha kuna kaburi la mtume s.w.a na shilo lipo sanduku la agano

Miji ya Biblia
Thesalonike

Thesalonike (kwa Kigiriki Θεσσαλονίκη, Thessaloniki) ni mji wa pili wa Ugiriki kwa ukubwa, ukiwa na wakazi 322,240 (sensa ya mwaka 2011) ambao wanafikia 790,824 katika eneo zima la mji.

Uko upande wa kaskazini wa nchi na kuwa makao makuu ya mkoa wa Makedonia.

Una historia ndefu na tukufu, ikiwa ni pamoja na kutembelewa na mtume Paulo aliyeanzisha huko mojawapo kati ya jumuia za kwanza za Ukristo barani Ulaya.

Pia unajulikana kwa nyaraka mbili alizowaandikia hao Wakristo wachanga, ambazo ya kwanza yake ni andiko la kwanza kabisa katika utunzi wa Agano Jipya.

Picha

Tanbihi

Marejeo

 Apostolos Papagiannopoulos,Monuments of Thessaloniki, Rekos Ltd, date unknown.
 Apostolos P. Vacalopoulos, A History of Thessaloniki, Institute for Balkan Studies,1972.
 John R. Melville-Jones, 'Venice and Thessalonica 1423–1430 Vol I, The Venetian Accounts, Vol. II, the Greek Accounts, Unipress, Padova, 2002 and 2006 (the latter work contains English translations of accounts of the events of this period by St Symeon of Thessaloniki and John Anagnostes).
 Thessaloniki: Tourist guide and street map, A. Kessopoulos, MalliareÌ„s-Paideia, 1988.
 Mark Mazower, Salonica, City of Ghosts: Christians, Muslims and Jews, 1430–1950, 2004, ISBN 0-375-41298-0.
 Thessaloniki City Guide, Axon Publications, 2002.
 Eugenia Russell, St Demetrius of Thessalonica; Cult and Devotion in the Middle Ages, Peter Lang, Oxford, 2010. ISBN 978-3-0343-0181-7
 James C. Skedros, Saint Demetrios of Thessaloniki: Civic Patron and Divine Protector, 4th-7Th Centuries (Harvard Theological Studies), Trinity Press International (1999).
 Vilma Hastaoglou-Martinidis (ed.), Restructuring the City: International Urban Design Competitions for Thessaloniki, Andreas Papadakis, 1999.
 Matthieu Ghilardi, Dynamiques spatiales et reconstitutions paléogéographiques de la plaine de Thessalonique (Grèce) à l'Holocène récent, 2007. Thèse de Doctorat de l'Université de Paris 12 Val-de-Marne, 475 p.

Viungo vya nje

Serikali
 Municipality of Thessaloniki 
 Thessaloniki Port Authority
 ΟΑΣΘ – Organisation of Urban Transport of Thessaloniki (Greek & English)

Utalii
 You in Thessaloniki: Official promotional video for Thessaloniki by the Greek National Tourism Organization
 Thessaloniki  The Official website of the Greek National Tourism Organisation

Utamaduni
 Thessaloniki Concert Hall Organisation
 Thessaloniki Film Festival
 Thessaloniki Info & Links
 Thessaloniki360 Virtual City Guide 
 Thessaloniki Tsimiski.gr street

Matukio
 Thessaloniki 2012 (celebrations for the 100 years of the incorporation of the city to Greece)
 Thessaloniki 2014 (official website of Thessaloniki European Youth Capital 2014)

Thesalonike
Miji ya Biblia
Miji ya Ugiriki
Mtume Paulo
Abeli

Abeli au Habili ni jina la mtu anayetajwa na Biblia kama mwana wa pili wa Adamu na Eva na kama binadamu wa kwanza kufa, akiwa ameuawa na kaka yake Kaini kwa kijicho.

Habari hizo zinapatikana katika kitabu cha Mwanzo (4:2-8), lakini Abeli alitajwa pia na Yesu kama mfiadini wa kwanza (Math 23:35).

Kurani inasimulia habari hiyo bila kumtaja Abeli (5:27-31).

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Watu wa Biblia
Karne ya 16 KK

Karne ya 16 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 1600 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 1501 KK.

Matukio 

 1500 KK hivi: Wafoinike wanabuni alfabeti ya kwanza

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 16 KK
Karne ya 17 KK

Karne ya 17 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 1700 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 1601 KK.

Matukio 

1700 KK hivi: ustaarabu wa bonde la Indus (mto) unakoma lakini unaendelezwa na ustaarabu wa Cemetery H
1700 KK: Belu-bani anakuwa mfalme wa Assyria.
1700 KK hivi: katika Ugiriki wa Kale, ustaarabu wa Minoa unaingia kipindi kipya (baada ya Old Palace period, Second Palace period inaanza.
1700 KK hivi: mwanzo wa ustaarabu wa mwisho wa Minoa kisiwani Krete (leo Ugiriki).
1700 KK hivi: masonara wa ustaarabu wa bahari ya Egei wanashindana na wale wa Mashariki ya Kati, wakiiga mbinu zao.
1700 KK hivi: Lila-Ir-Tash anaanza kutawala Dola la Elami (leo Iran).

Watu muhimu 
Yakobo-Israeli, baba wa wana wa kiume 12 walio mababu wa makabila 12 ya taifa la Israeli

Viungo vya nje 

Karne ya 17 KK
Karne ya 18 KK

Karne ya 18 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 1800 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 1701 KK.

Matukio 

 Waiksos kutoka Asia Magharibi wanahamia Misri kwenye delta ya mto Naili
 Watu wa Ulaya Mashariki wanaelekea kusini upande wa Asia hadi India
 Ustaarabu wa bonde la Mto Indus (leo Pakistan) unaangamizwa na wavamizi kutoka Ulaya Mashariki
 Babuloni unakuwa mji mkubwa kuliko yote duniani

Watu muhimu 
 Hammurabi mtawala wa Mesopotamia (1792 KK - 1750 KK hivi)

Viungo vya nje 

Karne ya 18 KK
Karne ya 19 KK

Karne ya 19 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 1900 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 1801 KK.

Matukio 

 Dola la Wahiti linastawi katika Uturuki wa leo

Watu muhimu 
 Abrahamu, mfugaji wa kuhahama, baba wa Waarabu na Waisraeli, pia baba wa waamini Wayahudi, Wakristo na Waislamu

Viungo vya nje 

Karne ya 19 KK
Karne ya 20 KK

Karne ya 20 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 2000 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 1901 KK.

Matukio 

 Wafugaji na wakulima kutoka Ethiopia wanaelekea kusini na kuingia Kenya ya leo
 Kuwasili kwa mababu wa Walatini katika Italia.
 Mji wa Mantua ulikuwa unaanzishwa.
 Mnara wa Uingereza Stonehenge unaaminika ulikuwa unakamilika.
 Farasi walifugwa na walitumika kwa ajili ya usafiri.

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 20 KK
Karne ya 14 KK

Karne ya 14 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 1400 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 1301 KK.

Matukio 

 1390 KK hivi: Waashuru wanajitokeza kwa nguvu huko Mesopotamia
 1372 KK: Wahiti wanateka ufalme wa Mitani magharibi kwa mto Eufrate

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 14 KK
Karne ya 13 KK

Karne ya 13 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 1300 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 1201 KK.

Matukio 

(31 Mei) 1279 KK: Ramesses II anashika uongozi wa Misri ya Kale.
1274 KK: Mapigano ya Kadesh huko Syria. Baada yake Wamisri na Wahiti wanasaini mapatano ya amani. 
1269 KK: farao Ramses II na mfalme Hattusilis III wanasaini mapatano ya amani ya zamani zaidi kujulikana. 
1212 KK: Kifo cha Ramesses Mkuu.
1210 KK hivi: Yoshua anawaongoza Waisraeli kuvamia Kanaani
1207 KK: Farao Merneptah anadai kushinda taifa la Israeli.
1200 KK hivi: Dola la Wahiti huko Anatolia linasambaratika kutokana na maangamizi ya mji mkuu, Hattusa.
1200 KK hivi: Mataifa mbalimbali kandokando ya bahari ya Mediteranea na kwenye Mashariki ya Kati wanahama.

Watu muhimu 
Musa, mkombozi wa Waisraeli kutoka Misri, mtoaji wa Amri Kumi kwenye Mlima Sinai
Yoshua, mwandamizi wa Musa, anawaongoza Waisraeli kuvamia Kanaani kupitia Mto Yordani

Viungo vya nje 

Karne ya 13 KK
Karne ya 12 KK

Karne ya 12 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 1200 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 1101 KK.

Matukio 

 1197 KK: Farao Ramses III anafaulu kufukuza wavamizi wa Misri waliotokea baharini. Wafilisti wanavamia Kanaani. Mwanzo wa uongozi wa Waamuzi katika Israeli.
 1160 KK-1121 KK: Nabii mwanamke Debora anaongoza makabila kadhaa ya Israeli kama Mwamuzi
 1114 KK Tiglath-pileseri I anaanza kutawala milki ya Ashuru.

Watu muhimu 
1153 KK: Kifo cha Farao Ramesses III 
1126 KK: Nebukadreza I anakuwa mfalme wa Babuloni

Viungo vya nje 

Karne ya 12 KK
Karne ya 11 KK

Karne ya 11 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 1100 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 1001 KK.

Matukio 

1050 KK hivi: Wafilisti wanateka sanduku la Agano kwa Waisraeli
1003 KK: mfalme Daudi anashika nafasi ya Sauli na kuteka Yerusalemu

Watu muhimu 
Samweli, mwamuzi na nabii aliyewapaka mafuta wafalme wa kwanza wa Israeli: Sauli, halafu Daudi
Sauli, mfalme wa kwanza wa Israeli

Viungo vya nje 

Karne ya 11 KK
Karne ya 21 KK

Karne ya 21 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 2100 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 2001 KK.

Matukio

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 21 KK
Karne ya 22 KK

Karne ya 22 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 2200 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 2101 KK.

Matukio

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 22 KK
Karne ya 23 KK

Karne ya 23 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 2300 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 2201 KK.

Matukio

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 23 KK
Karne ya 24 KK

Karne ya 24 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 2400 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 2301 KK.

Matukio

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 24 KK
Karne ya 25 KK

Karne ya 25 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 2500 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 2401 KK.

Matukio

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 25 KK
Karne ya 26 KK

Karne ya 26 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 2600 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 2501 KK.

Matukio

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 26 KK
Karne ya 27 KK

Karne ya 27 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 2700 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 2601 KK.

Matukio

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 27 KK
Karne ya 28 KK

Karne ya 28 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 2800 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 2701 KK.

Matukio

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 28 KK
Karne ya 29 KK

Karne ya 29 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 2900 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 2801 KK.

Matukio

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 29 KK
Karne ya 30 KK

Karne ya 30 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 3000 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 2901 KK.

Matukio

Watu muhimu

Viungo vya nje 

Karne ya 30 KK
Fransis Bacon

Fransis Bacon (22 Januari 1561 - 9 Aprili 1626) alikuwa Mwingereza maarufu upande wa falsafa, siasa, sayansi, sheria, hotuba na uandishi. 

Baada ya kushika nafasi muhimu serikalini, aliacha urithi wake hasa upande wa sayansi kama mtetezi na mtumiaji wa mbinu ya kisayansi wakati wa mapinduzi ya kisayansi akidai kila jambo lithibitishwe kwa majaribio.  

Alifariki kwa kichomi wakati wa kujaribu namna ya kutunza nyama kwa kutumia barafu.

Maandishi yake

Kati ya yale muhimu zaidi kuna:
Essays (1st ed., 1597)
The Advancement and Proficience of Learning Divine and Human (1605)
Essays (2nd edition – 38 essays, 1612)
Novum Organum Scientiarum ('New Method', 1620)
Essays, or Counsels Civil and Moral (3rd/final edition – 58 essays, 1625)
New Atlantis (1627)

Tazama pia
 Cestui que (Defense and Comment on Chudleigh's Case)

Tanbihi

Marejeo

 Contains English translations of
Temporis Partus Masculus
Cogitata et Visa
Redargutio Philosphiarum

Viungo vya nje

 Bacon by Thomas Fowler (1881) public domain @GoogleBooks

The Francis Bacon Society 
Contains the New Organon, slightly modified for easier reading
Francis Bacon of Verulam. Realistic Philosophy and its Age  (1857) by Kuno Fischer and John Oxenford in English

Waliozaliwa 1561
Waliofariki 1626
Wanasayansi wa Uingereza
Wanasiasa wa Uingereza
Wanafalsafa wa Uingereza
Waandishi wa Kiingereza
Kilangalanga

ni kata ya Wilaya ya Kibaha Vijijini katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba  61202. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 10,588  walioishi humo.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Kibaha Vijijini   
Kata za Mkoa wa Pwani
Janga

ni jina la kata ya Wilaya ya Kibaha Vijijini katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61203    . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 10,926  walioishi humo.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Kibaha Vijijini   
Kata za Mkoa wa Pwani
Bokomnemela

Bokomnemela ni jina la kata ya Wilaya ya Kibaha Vijijini katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61207     . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 3,405  walioishi humo.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Kibaha Vijijini   
Kata za Mkoa wa Pwani
Gwata

-Gwata (Morogoro) angalia hapa-

Gwata ni jina la kata ya Wilaya ya Kibaha Vijijini katika Mkoa wa Pwani, Tanzaniayenye postikodi namba 61210     . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 5,280  walioishi humo.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Kibaha Vijijini   
Kata za Mkoa wa Pwani
Dutumi

Dutumi ni jina la kata ya Wilaya ya Kibaha Vijijini katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba  61209   . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 1,812 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Pwani
Wilaya ya Kibaha
Vianzi

Vianzi  ni kata ya Wilaya ya Mkuranga katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba  61511. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  10,264  walioishi humo.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Mkuranga   
Kata za Mkoa wa Pwani
Njia Nne

Njia nne  ni kata ya Wilaya ya Mkuranga katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61510 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,627  walioishi humo.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Mkuranga   
Kata za Mkoa wa Pwani
Kiparang'anda

Kiparang'anda  ni kata ya Wilaya ya Mkuranga katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61502 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  10,595  walioishi humo.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Mkuranga   
Kata za Mkoa wa Pwani
Ngarambe

ni jina la kata ya Wilaya ya Rufiji katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61603 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 2,453 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Pwani
Wilaya ya Rufiji
Dimani (Rufiji)

Dimani ni jina la kata ya Wilaya ya Kibiti katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61815. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 5,445 waishio humo. 

Msimbo wa Posta ni 61611.

Marejeo

Mkoa wa Pwani
Wilaya ya Kibiti
Mtawanya

ni jina la kata ya Wilaya ya Kibiti katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61814. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 6,772 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Pwani
Wilaya ya Kibiti
Mjawa

ni jina la kata ya Wilaya ya Kibiti katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61809. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 12,045 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Pwani
Wilaya ya Kibiti
Mlanzi

ni jina la kata ya Wilaya ya Kibiti katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61806. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 5,216 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Pwani
Wilaya ya Kibiti
Mwambao

Mwambao ni sehemu iliyo karibu na bahari, ziwa au mto pale ambako nchi kavu na maji zinakutana.

Ni neno ambalo maana yake hufanana na pwani lakini linatazama eneo karibu zaidi na maji pekee.

Hivyo inaweza kutaja sehemu maalum karibu na bahari, kama vile kata ya Mwambao (Rufiji).

bahari
Ndagoni (Mafia)

Ndagoni  ni kata ya Wilaya ya Mafia katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61704  . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  4,959  walioishi humo.  

Kata iko katikati ya kisiwa cha Mafia; kiasili ilikuwa sehemu ya kata ya Baleni.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Mafia   
Kata za Mkoa wa Pwani
Saranga

ni jina la kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16105. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 104,127 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Ubungo
Kwembe (Ubungo)

Kwembe ni jina la kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16111. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 56,899 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Ubungo
Msigani

ni jina la kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16114. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 55,111 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Ubungo
Mbezi juu

ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14128.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 41,340 waishio humo. 

Wakazi wengi wa kata hii ni wa kabila la Wachaga.

Tanbihi

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Kinondoni
Makongo

ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14129.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 43,796 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Kinondoni
Mabwepande

ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14134. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 25,460 waishio humo. .

Mabwepande ina msitu mkubwa ambao unaitwa msitu wa Pande. Msitu huu unajulikana kwa vitendo vya kigaidi ambapo Dr. Ulimboka alifanyiwa vitendo vya kigaidi katika msitu huo.

Ndani ya Mwabepande kuna mji mpya uitwao Kinondo unaokuja kwa kasi, ila wakazi wake wanalalamikia kutokuwa na daraja.

Kipindi cha mvua, Kinondo inageuka kuwa kisiwa, hivyo watoto wanashindwa kuenda shule. Pia mitaa mingine ambayo inapatikana Mabwepande ni Manzese, Banana, Monduli, Malolo, Mji mpya, Vikawe na Njechele.

Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam, Paul Makonda, amewahi kufika katika kata hiyo kutatua migogoro ya ardhi.

Historia ya Mabwepande
Inasadikika kuwa hapo zamani Mabwepande ilikuwa ikiiitwa Mawepande kwa sababu kulikuwa na mawe makubwa mawili na msitu wa Pande, lakini ujio wa Wazungu ulibadilisha jina hilo kwa sababu walikuwa hawawezi kulitamka vizuri na kupelekea kuitwa Mabwepande.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Kinondoni
Wazo (Kinondoni)

Wazo ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14130.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 90,825 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Kinondoni
Majohe

ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam Tanzania yenye postikodi namba 12113 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 81,486 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Ilala
Kimanga (Ilala)

ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 78,557 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Ilala
Tungi

Tungi ni kata ya Wilaya ya Kigamboni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 17103. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 23,380 waishio humo. 

Tungi ina mitaa 3 ambazo ni Tungi, Magogoni na Muungano.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Kigamboni
Kijichi

ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15129. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 69,195 waishio humo. 

Huko kuna shughuli za kilimo kama vile cha mchicha na hata kazi nyingine ndogondogo. Pia ni sehemu ambayo biashara nyingi hufanyika na maendeleo ya wakazi wa eneo hili si mabaya.

Kuna shule nyingi za serikali na za watu binafsi; za serikali za msingi ni shule za Kijichi, Bwawani, Mbagalaku; za watu binafsi za msingi ni Holy Cross Kamo, Praise Montfort na nyingine nyingi.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Temeke
Mianzini

ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15130. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 100,649 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Temeke
Kiburugwa

ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15128. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 78,911 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Temeke
Buza

ni kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15125. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 55,082 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Temeke
Kilakala (Temeke)

ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 44,849 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Temeke
Mfalme Yekonia

Mfalme Yekonia (kwa Kiebrania יְכָנְיָה, Yekonia, au יְהֹויָכִין, Yehoiakin, pia kifupi Konia) alikuwa mtawala wa ufalme wa Yuda kutoka ukoo wa Daudi. 

Alitawala  miezi mitatu tu (9 Desemba 598 KK - 15 Machi 597 KK) baada ya baba yake mfalme Yehoyakimu huku mji wa Yerusalemu ukiwa umezingirwa na jeshi la mfalme Nebukadneza II kutoka Babuloni.

Mji ulipotekwa, aliondolewa madarakani (2Fal 24:17) na kupelekwa uhamishoni alipokaa gerezani miaka 37.

Hatimaye alitolewa na kuwa mgeni wa mfalme wa Babuloni hadi kifo chake (2Fal 25:27): habari hiyo imeandikwa mwishoni mwa kitabu cha pili cha Wafalme kama utangulizi wa ukombozi wa Wayahudi wote.

Kama alivyotabiri nabii Yeremia (Yer 22:28-30), hakuna mzao wake aliyetawala tena.

Viungo vya nje
Jehoiachin in Babylonia , discussion of the Babylonian evidence

Y
Y
Watu wa Israel
Yehoyakimu

Jehoyakimu (kwa Kiebrania יְהוֹיָקִים, Yehoyakim, "Yule ambaye YHWH amemuinua") (635 KK - 597 KK) alikuwa mtu wa ukoo wa Daudi aliyetawala ufalme wa Yuda kwa miaka 11 (608 KK hadi kifo chake). 

Mwana wa mfalme Yosia, kabla ya kutawazwa na Farao Neko II , aliitwa Eliakimu (אֶלְיָקִים, Eliakim).

Alikataa kufuata maelekezo ya nabii Yeremia hata akachana na kuchoma maandishi aliyomtumia (Yer 36:1-32).

Alifariki huku mji wa Yerusalemu umezingirwa na jeshi la Nebukadneza wa Babuloni.

Waliofariki 597 KK
Watu wa Biblia
Wafalme wa Yuda
667 KK

Makala hii inahusu mwaka 667 KK (kabla ya Kristo).

Matukio
 Mji wa Bizanti waundwa kwenye Bosporus utakaojulikana baadaye kwa majina ya Konstantinopoli na Istanbul.

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7 KK
Uziwi

Uziwi ni hali ya mtu ambaye hawezi kusikia kabisa, au hawezi kusikia vizuri. Uziwi pia hujulikana kama 'kupoteza usikivu'. 

Kulikuwa na watu wengi maarufu ambao walikuwa viziwi, kama vile Ludwig van Beethoven na Helen Keller.

Ufafanuzi 
Mtu anahesabiwa kuwa kiziwi ikiwa hawezi kusikia sauti kama mtu mwenye uwezo wa kusikia kawaida. Watu ambao hawawezi kusikia sauti yoyote ni viziwi. Watu ambao hawezi kusikia vizuri pia ni viziwi .

Watu ambao hawawezi kusikia na kuelewa maneno vizuri ni 'wagumu wa kusikia'.

Matatizo ya kusikia yanasababishwa na mambo mbalimbali, yakiwa ni pamoja na kuzeeka, kelele, ugonjwa, au kemikali na maumivu ya kimwili au mchanganyiko wa hayo. 

Upimaji unaweza kutumika kuamua ukali wa kuharibika kwa kusikia. Matokeo yanaonyesha katika decibels, descriptor kimwili. Ubaya wa hali una viwango kama vile: kali, kali-wastani, wastani, kali-kiasi, kali, au kubwa.

Kwa kawaida anayesikia vibaya ni mtu ambaye wakati fulani katika maisha hakuwa na kuharibika kwa kusikia. Kuna idadi ya hatua ambayo inaweza kuchukuliwa ili kuzuia kupoteza kusikia, hasa ukwepaji wa yatokanayo na kelele, mawakala kemikali, na maumivu ya kimwili. Lakini, katika baadhi ya kesi, kama vile kutokana na ugonjwa, au jenetikia, ni vigumu kubadili au kuzuia. 

Maendeleo ya teknolojia yanafanywa kuendelea kuboresha usikivu wa wale ambao kusikia kwao kumeharibika. Misaada ya kusikia huwa ya juu zaidi au midogo. Kumekuwa na maendeleo katika usimamizi wa dawa ya kusikia katika kukabiliana na shida yatokanayo na kelele, mawakala kemikali, au maumivu ya kimwili.

Magonjwa
Sikio
Tell Me It's Real

"Tell Me It's Real" ni jina la kutaja wimbo uliorekodiwa na waimbaji wa muziki wa R&B kutoka nchini Marekani, K-Ci & JoJo. Kibao hiki kilitayarishwa kwa ajili ya albamu ya pili ya K-Ci & JoJo, ''It's Real (1999).

Utendaji wake katika chati

Marejeo

Viungo vya Nje
 

Nyimbo za K-Ci na JoJo
Nyimbo za 1999
Herode Antipa

Herode Antipa (kwa Kigiriki  Ἡρῴδης Ἀντίπατρος, Hērǭdēs Antipatros) alikuwa mtawala wa Galilaya na Perea katika karne ya 1. Alizaliwa na mfalme Herode Mkuu kabla ya mwaka 20 KK – akafariki uhamishoni baada ya mwaka 39 BK). 

Anajulikana hasa kutokana na habari zake zinazosimuliwa katika Agano Jipya ambamo Injili, hasa ile ya Luka zinaeleza alivyoagiza Yohane Mbatizaji akatwe kichwa na alivyomrudisha Yesu kwa Ponsyo Pilato siku ya Ijumaa Kuu ya mwaka 30 hivi.

Tanbihi

Marejeo
Ya zamani
Biblia: Zaburi 2:2; Injili ya Mathayo 14:1-11; Injili ya Marko 6:14-28; Injili ya Luka 3:1, 3:19-20, 8:3, 9:7-9, 13:31-33, 23:5-16; Injili ya Yohane 6:1, 21:1; Matendo ya Mitume 4:26, 13:1.
Cassius Dio 59.8.2, 59.27.2–3.
Yosefu Flavius, Antiquities 17–18, War 1–2.
Injili ya Petro 1.
Philo, On the Embassy to Gaius 299–305.
Suetonius, Caligula 14.3.
Ya kisasa
<div class="references-small">

; 2nd rev. ed. (Tübingen, Mohr Siebeck, 2010) Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament 2.Reihe (WUNT II), 215.

 Pages 340–353 treat Antipas' reign.

Viungo vya nje

Galilee under Antipas and Antipas entries in historical sourcebook by Mahlon H. Smith

Waliozaliwa karne ya 1
Waliofariki karne ya 1
Watu wa Biblia
Yesu Kristo
Wanasiasa wa Israeli
Herode Agripa

Herode Agripa'', kwa Kigiriki 'Ἡρώδης Ἀγρίππας, Herodes Agrippas, (10 KK – 44 BK), alikuwa mfalme wa sehemu kubwa ya Palestina katika karne ya 1 kutoka ukoo wa Herode Mkuu, babu yake . 

Baba yake alikuwa Aristobulo IV na mama yake Berenike. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Marcus Julius Agrippa''', ambalo alipewa kwa heshima ya mwanasiasa wa Roma Marcus Vipsanius Agrippa. 

Alianza kutawala mwaka 41 BK.

Ndiye anayesemwa katika Matendo ya Mitume (Agano Jipya, Biblia ya Kikristo), hasa kama muuaji wa Yakobo Mkubwa muda mfupi kabla hajafa mwenyewe.

Kumbe mwandishi wa Kiyahudi Yosefu Flavio anamsifu na kumuita "Agripa Mkuu".

Tanbihi

Marejeo
 Yohanan Aharoni & Michael Avi-Yonah, "The MacMillan Bible Atlas", Revised Edition, p. 156 (1968 & 1977, by Carta Ltd.).

Viungo vya nje

Jewish Encyclopedia: Agrippa I.
Agrippa I, article in historical sourcebook by Mahlon H. Smith
Sergey E. Rysev. Herod and Agrippa 

Watu wa Biblia
406 KK

Makala hii inahusu mwaka 406 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
408 KK

Makala hii inahusu mwaka 408 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
412 KK

Makala hii inahusu mwaka 412 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
415 KK

Makala hii inahusu mwaka 415 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
416 KK

Makala hii inahusu mwaka 416 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
417 KK

Makala hii inahusu mwaka 417 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
419 KK

Makala hii inahusu mwaka 419 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
429 KK

Makala hii inahusu mwaka 429 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
427 KK

Makala hii inahusu mwaka 427 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
428 KK

Makala hii inahusu mwaka 428 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
431 KK

Makala hii inahusu mwaka 431 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
432 KK

Makala hii inahusu mwaka 432 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
435 KK

Makala hii inahusu mwaka 435 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
437 KK

Makala hii inahusu mwaka 437 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
438 KK

Makala hii inahusu mwaka 438 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
439 KK

Makala hii inahusu mwaka 439 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
Peter O'Toole

Peter Seamus Lorcan O'Toole (2 Agosti, 1932 - 14 Desemba, 2013) alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Ireland.

Marejeo

Viungo vya Nje
441 KK

Makala hii inahusu mwaka 441 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
442 KK

Makala hii inahusu mwaka 442 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
445 KK

Makala hii inahusu mwaka 445 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
447 KK

Makala hii inahusu mwaka 447 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
448 KK

Makala hii inahusu mwaka 448 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
449 KK

Makala hii inahusu mwaka 449 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
451 KK

Makala hii inahusu mwaka 451 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
452 KK

Makala hii inahusu mwaka 452 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
455 KK

Makala hii inahusu mwaka 455 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
456 KK

Makala hii inahusu mwaka 456 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
Aiskilos, (525 KK - 456 KK), mshairi wa Ugiriki ya Kale, kwenye kisiwa cha Sisilia

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
457 KK

Makala hii inahusu mwaka 457 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
458 KK

Makala hii inahusu mwaka 458 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
459 KK

Makala hii inahusu mwaka 459 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
461 KK

Makala hii inahusu mwaka 461 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
462 KK

Makala hii inahusu mwaka 462 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
465 KK

Makala hii inahusu mwaka 465 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
466 KK

Makala hii inahusu mwaka 466 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
467 KK

Makala hii inahusu mwaka 467 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
468 KK

Makala hii inahusu mwaka 468 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
469 KK

Makala hii inahusu mwaka 469 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
471 KK

Makala hii inahusu mwaka 471 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
472 KK

Makala hii inahusu mwaka 472 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
474 KK

Makala hii inahusu mwaka 474 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
475 KK

Makala hii inahusu mwaka 475 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
476 KK

Makala hii inahusu mwaka 476 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
477 KK

Makala hii inahusu mwaka 477 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
478 KK

Makala hii inahusu mwaka 478 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
479 KK

Makala hii inahusu mwaka 479 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
481 KK

Makala hii inahusu mwaka 481 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
482 KK

Makala hii inahusu mwaka 482 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
484 KK

Makala hii inahusu mwaka 484 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
485 KK

Makala hii inahusu mwaka 485 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
486 KK

Makala hii inahusu mwaka 486 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
487 KK

Makala hii inahusu mwaka 487 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
488 KK

Makala hii inahusu mwaka 488 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
489 KK

Makala hii inahusu mwaka 489 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
491 KK

Makala hii inahusu mwaka 491 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
492 KK

Makala hii inahusu mwaka 492 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
494 KK

Makala hii inahusu mwaka 494 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
495 KK

Makala hii inahusu mwaka 495 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
496 KK

Makala hii inahusu mwaka 496 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
497 KK

Makala hii inahusu mwaka 497 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
498 KK

Makala hii inahusu mwaka 498 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK
499 KK

Makala hii inahusu mwaka 499 KK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Viungo vya nje 

Karne ya 5 KK