LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Maha Vajiralongkorn

Maha Vajiralongkorn (kwa Kithai: วชิราลงกรณ, Wachiralongkon; jina la kutawala: Phrabat Somdet Phra Vajira Klao Chao Yu Hua; kwa Kithai: พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว; amezaliwa 28 Julai 1952), ni Mfalme wa Thailand, anatawala tangu mwaka 2016. 

Ndiye mtoto pekee wa Mfalme Bhumibol Adulyadej na Malkia Sirikit. Mnamo 1972, akiwa na miaka 20, alifanywa na baba yake kuwa mkuu wa taji. Baada ya kifo cha baba yake mnamo 13 Oktoba 2016, alitarajiwa kupaa kwenye kiti cha enzi cha Thailand lakini aliomba wakati wa kuomboleza kabla ya kuchukua kiti hicho cha enzi.

Alikubali kiti hicho usiku wa tarehe 1 Desemba 2016. Baba yake alichomwa moto tarehe 26 Oktoba 2017. Kutawazwa kwake kulifanyika tarehe 4-6 Mei 2019. Akiwa na umri wa miaka 64 wakati huo, Vajiralongkorn alikua mfalme mkubwa zaidi wa Thai kupaa kiti cha enzi.

Kama Mfalme wa kumi wa nasaba ya Chakri, pia anaitwa Rama X. 

Mnamo 2019, mali yake halisi ilikadiriwa karibu dola bilioni 30 za Marekani.

Waliozaliwa 1952
Watu walio hai
Wafalme wa Uthai
Kiolezo:Viongozi wa ASEAN wa sasa

Wanasiasa
Koa

Koa ni kombe la moluska kama vile konokono, chaza na abaloni.

Moluska
Mbangi-katani

Mbangi-katani au mkatani (Cannabis sativa) ni mmea unaokuzwa hususa kwa matumizi ya viwandani ya vifundiro vyake. Una ukolezi wa chini wa dawa ya kulevya tetrahydrocannabinol (THC) kuliko mbangi-dawa ulio au nususpishi (C. sativa ssp. indica) au spishi tofauti (C. indica). Mkatani una viwango vya juu vya cannabidiol (CBD), ambayo hupunguza au kuondoa athari ya THC. Uhalali wa mkatani unatofautiana sana kati ya nchi. Serikali nyingine zinasimamia ukolezi wa THC na huruhusu mkatani tu ambao unakuzwa kwa yaliyomo ya chini ya THC.

Mmea huu unakua haraka sana kuliko takriban mimea yote ingine. Ulikuwa mmoja wa mimea ya kwanza kukalidiwa katika nyuzi zinazofaa miaka 50,000 iliyopita. Inaweza kusafishwa katika vitu anuwai vya kibiashara, pamoja na karatasi, vitambaa, mavazi, plastiki inayoweza kuozeshwa kwa njia ya kibiolojia na vifaa vya kuzuia baridi.

Jina mkatani linagawiwa kati ya mbangi-katani na mkonge dume na vitembwe na nyuzi za spishi hizo mbili huitwa katani.

Matumizi ya mbangi-katani
Mbangi-katani hutumiwa kutengeneza bidhaa anuwai za kibiashara na za viwandani, pamoja na kamba, nguo, nguo, viatu, chakula, karatasi, bioplastiki, insulation, na biofuel. Vipodozi vya bast vinaweza kutumika kutengeneza vitambaa ambavyo ni 100% katani, lakini kawaida huchanganywa na nyuzi zingine, kama kitani, pamba, au hariri, pamoja na bikira na polyester iliyotengenezwa, kutengeneza vitambaa vilivyotengenezwa kwa nguo na vifaa. Vipande viwili vya ndani vya mmea ni viboreshaji na kawaida huwa na matumizi ya viwandani, kama mulch, kitanda cha wanyama, na uchafu. Wakati oxidized (mara nyingi hujulikana kama "kukausha"), mafuta ya mbangi kutoka kwa mbegu inakuwa madhubuti na inaweza kutumika katika utengenezaji wa rangi zilizo na mafuta, kwenye mafuta kama wakala wa unyevu, kwa kupikia, na kwa plastiki. Mbegu za mbangi zimetumika katika mchanganyiko wa kulisha ndege pia. Utafiti mnamo 2003 ulionyesha kuwa zaidi ya 95% ya mbegu za mbangi zilizouzwa katika Jumuiya ya Ulaya zilitumika katika kulisha wanyama na ndege.

Mwaridi na jamaa
John Dramani Mahama

John Dramani Mahama (amezaliwa 29 Novemba 1958) ni mwanasiasa wa Ghana ambaye aliwahi kuwa Rais wa Ghana kutoka tarehe 24 Julai 2012 hadi 7 Januari 2017. Yeye ni mwanachama wa NDC (National Democratic Congress).

Hapo awali aliwahi kuwa Makamu wa Rais wa Ghana kutoka Januari 2009 hadi Julai 2012, na alichukua madaraka kama Rais tarehe 24 Julai 2012 kufuatia kifo cha mtangulizi wake, John Atta Mills. 

Mahama ni mtaalamu wa mawasiliano, mwanahistoria, na mwandishi. Alikuwa mwanachama wa Bunge la Bole Bamboi kutoka mwaka 1997 hadi 2009 na Waziri wa Mawasiliano kuanzia 1998 hadi 2001. 

Mnamo Februari 2019, Mahama alithibitishwa kama mgombea wa Kiongozi wa Kambi ya Kidemokrasia ya kugombea katika uchaguzi wa mwaka 2020, Rais wa Nana Akufo-Addo anayesimamia kazi ambaye alimtaja Mahama katika uchaguzi wa 2016, akihamasisha uchumi ambao ulikuwa umefifia kwa sababu ya kushuka kwa bei ya usafirishaji wa dhahabu, mafuta na kakao.

Waliozaliwa 1958
Watu walio hai
Marais wa Ghana
wanasiasa wa Ghana
Lauriano wa Vatan

Lauriano wa Vatan (alifariki Vatan, karibu na Bourges, leo nchini Ufaransa, karne ya 3 au ya 4) alikuwa Mkristo aliyeuawa kwa ajili ya imani yake. 

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ufaransa
Stefano wa Nisea

Stefano wa Nisea (alifariki Reggio Calabria, Italia, 78 BK) anakumbukwa kama askofu wa kwanza wa mji huo wa Calabria (Italia Kusini) kuanzia mwaka 61 hadi kifodini chake.

Mfuasi wa Mtume Paulo, inasemekana alifika huko pamoja naye.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
[]

Waliozaliwa karne ya 1
Waliofariki 78
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Watakatifu wa Italia
Atanasi wa Yerusalemu

Atanasi wa Yerusalemu (alifariki Yerusalemu, Palestina, 452 hivi) alikuwa shemasi wa Kanisa la Kaburi na Ufufuo wa Yesu katika jimbo la huko.

Aliteswa vikali sana na mmonaki Theodosi kwa sababu alilaumu uovu wake, akafa kwa kutetea imani sahihi ya Mtaguso wa Kalsedonia.

Heshima ya watu kwake kama mtakatifu mfiadini ilienea haraka sana.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 5 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 452
Mashemasi
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Palestina
Domesi Mganga

Domesi Mganga (pia: Mar Dimet; alifariki karne ya 5) alikuwa mmonaki wa Kapadokia aliyeishi katika pango la mlima Quros katika Armenia ya Kale (leo nchini Uturuki)..

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki karne ya 5
Wamonaki
Wakaapweke
Watakatifu wa Uturuki
Isaias Afwerki

Isaias Afwerki (kwa Kitigrinya: ኢሳያስ ኣፍወርቂ; amezaliwa 2 Februari 1946) ni mwanasiasa wa Eritrea ambaye amekuwa Rais wa kwanza na wa sasa wa Eritrea, msimamo ambao ameshikilia tangu baada ya Vita vya Uhuru vya Eritrea mnamo 1993. Aliongoza Ushirikiano wa Eritrea wa Liberation Front (EPLF) hadi ushindi mnamo Mei 1991, na kumaliza vita vya miaka 30 vya kupigania uhuru.

Isaias ndiye kiongozi wa chama cha pekee cha siasa cha Eritrea, Chama cha Demokrasia na haki (PFDJ). Ametajwa kwa ukiukwaji wa haki za binadamu na Umoja wa Mataifa na Amnesty International. 

Mnamo mwaka wa 2015, Waandishi wa Habari bila Mipaka waliweka Eritrea chini ya serikali ya Rais Isaias Afewerki nafasi ya mwisho katika orodha yake ya uhuru wa waandishi wa habari kwa mwaka wa nane.

Waliozaliwa 1946
Watu walio hai
Marais wa Eritrea
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo

Teodoro Obiang Nguema Mbasogo (amezaliwa 5 Juni 1942) ni mwanasiasa wa Guinea ya Ikweta ambaye amekuwa Rais wa nchi hiyo tangu mwaka 1979. Alimwondoa mjomba wake, Francisco Macías Nguema, katika mapinduzi ya kijeshi ya Agosti 1979 na amesimamia kuibuka kwa Guinea ya Ikweta kama mzalishaji muhimu wa mafuta, kuanzia miaka ya 1990. 

Obiang alikuwa Mwenyekiti wa Umoja wa Afrika kutoka tarehe 31 Januari 2011 hadi 29 Januari 2012. Yeye ndiye kiongozi wa pili kutawala kwa muda mrefu mfululizo kati ya viongozi wa sasa ambao si wa kifalme duniani.

Obiang ameshtumiwa sana kwa ufisadi na utumiaji mabavu. Tofauti na mwelekeo wa demokrasia katika nchi nyingi za Afrika, Guinea ya Ikweta hadi sasa ni chini ya serikali ya chama kimoja, ambayo Chama cha Kidemokrasia cha Obiang cha Guinea ya Ikweta (PDGE) kinashikilia karibu nguvu zote zinazotawala katika taifa hilo. Katiba hiyo inatoa nguvu ya kufagia ya Obiang, pamoja na haki ya kutawala kwa amri, na kuifanya serikali yake udikteta wa kisheria.

Mnamo Novemba 2021, Teodoro Obiang Nguema Mbasogo aliteuliwa katika kongamano la chama chake kama mgombeaji kwa muhula wa sita katika uchaguzi wa 2023.

Waliozaliwa 1942
Watu walio hai
Marais wa Guinea ya Ikweta
Idriss Déby

Marshal Idriss Déby Itno (kwa Kiarabu: إدريس ديبي‎ 'Idrīs Daybī Itnū'; 18 Juni 1952 - 20 Aprili 2021 ) alikuwa mwanasiasa wa Chad ambaye aliongoza nchi kama Rais tangu mwaka 1990 hadi kifo chake. Alikuwa pia mkuu wa Harakati ya Wokovu ya Kizalendo.

Maisha
Déby ni wa ukoo wa Bidyat wa kabila la Zaghawa. Yeye ni mhitimu wa Kituo cha Mapinduzi cha Ulimwengu cha Muammar al-Gaddafi.

Alichukua madaraka wakati wa maasi dhidi ya Rais Hissène Habré mnamo Desemba 1990 na tangu aokoke maasi kadhaa dhidi ya utawala wake mwenyewe. Alishinda uchaguzi mnamo 1996 na 2001, na baada ya kukomeshwa kwa muda mrefu alishinda tena mnamo 2006, 2011, 2016 na 2021.

Kifo
Déby alifariki dunia muda mfupi baada ya kutangazwa mshindi wa kiti cha urais baada ya kupata majeraha kutokana na kushambuliwa na waasi .

Tanbihi

Waliozaliwa 1952
Waliofariki 2021
Marais wa Chad
Romolo wa Fiesole

Romolo wa Fiesole (alifariki Fiesole, Italia ya Kati) alikuwa shemasi wa Kanisa Katoliki katika karne za kwanza BK. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 

Mashemasi
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Goar

Goar (Aquitaine, leo nchini Ufaransa, 585 hivi - Oberwesel, leo nchini Ujerumani, 6 Julai 649) alikuwa padri na mkaapweke ambaye, kwa msaada wa askofu wa Trier, alijenga hoteli na hospitali kwa ajili ya kuwahudumia kiroho na kimwili wapitanjia.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 6 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje 

Saint Goar at Lives of the Saints
Saint Goar at sacred-texts.com (Butler)

Waliozaliwa 585
Waliofariki 649
Wakaapweke
Mapadri
Watakatifu wa Ufaransa
Watakatifu wa Ujerumani
Maria Teresa Ledochowska

Maria Teresa Ledochowska (Loosdorf, Melk, Austria ya Chini, 29 Aprili 1863 – Roma, Italia, 6 Julai 1922) alikuwa mtawa wa Polandi, mwanzilishi wa shirika la Masista Wamisionari wa Mt. Petro Claver.

Papa Paulo VI alimtangaza mwenye heri tarehe 19 Oktoba 1975.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka kwenye tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 1863
Waliofariki 1922
Mabikira
Watawa waanzilishi
Wenye heri wa Polandi
Nazaria Ignasya

Nazaria Ignasya wa Mt. Teresa (Madrid, Hispania, 10 Januari 1889 – Buenos Aires, Argentina, 6 Julai 1943) alikuwa bikira mwanzilishi wa shirika la masista Misioneras Cruzadas de la Iglesia.

Alifanya umisionari katika nchi mbalimbali za Amerika ya Kilatini.

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 27 Septemba 1992, halafu Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu tarehe 14 Oktoba 2018.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka kwenye tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Hagiography Circle

Waliozaliwa 1889
Waliofariki 1943
Mabikira
Wafransisko
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Hispania
Vilmos Zsolnay

Vilmos Zsolnay (Pécs, Hungaria, 19 Aprili 1828 – hukohuko, 23 Machi 1900) alikuwa mvumbuzi na msanii wa kauri wa Hungaria.

Marejeo

Waliozaliwa 1828
Waliofariki 1900
Wasanii wa Hungaria
Edilburga

Edilburga (jina asili: Æthelburg; alifariki Faremoutiers-en-Brie, karibu na Meaux, Ufaransa, 7 Julai 664) alikuwa binti mfalme Anna wa Anglia Mashariki, katika Uingereza wa leo, halafu mmonaki na hatimaye abesi baada ya dada yake Seathrid.

Alimtukuza Mungu kwa ubikira wake na kwa kujinyima sana.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Marejeo

Viungo vya nje

Waliofariki 664
Mabikira
Wamonaki
Watakatifu wa Uingereza
Watakatifu wa Ufaransa
Edda wa Winchester

Edda wa Winchester, O.S.B. (alifariki Winchester, Uingereza, 7 Julai 705) alikuwa mmonaki Mbenedikto kutoka Ufaransa aliyepata kuwa abati wa monasteri fulani halafu (676) askofu wa Wasaksoni wa Magharibi (Wessex) akiwa na makao huko Dorchester na baadaye akayahamishia Winchester pamoja na masalia ya Birinus. 

Beda Mheshimiwa aliandika juu yake kwa sifa.

Anaheshimiwa tangu zamani kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 7
Waliofariki 705
wamonaki
Wabenedikto
Wamisionari
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Watakatifu wa Uingereza
Odo wa Urgell

Odo wa Urgell (Sort, Lerida, Hispania, 1064 hivi - Urgell, Hispania, 7 Julai 1122) alikuwa askofu wa mji huo wa Katalunya tangu mwaka 1095 hadi kifo chake. 

Alichaguliwa na waumini kwa mashangilio akiwa bado mlei, halafu akathibitishwa rasmi.

Anaheshimiwa tangu kale kama mtakatifu kutokana na wema wake kwa wote, hasa maskini aliowatetea kwa bidii. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 1064
Waliofariki 1122
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Hispania
Thabiti

Katika hisabati, thabiti (kwa Kiingereza: Strict) ni neno linalorejea tabia ya kuweka nje usawa kwenye ukosefu wa usawa na fomula ya kuchosha. 

"<" na ">" ndizo alama za thabiti katika hisabati.

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Hisabati
Lugha za programu
Kompyuta
Wilibaldi

Wilibaldi (Wessex, Uingereza, 22 Septemba 700 – Eichstaett, Ujerumani, 7 Julai 787 au 788) alikuwa mmonaki Mbenedikto ambaye, baada ya kuhiji sehemu mbalimbali hadi Nchi takatifu na kustawisha umonaki, alipata umaarufu kwa umisionari wake katika Ujerumani ya leo alipotumwa na Papa Gregori III kumsaidia Bonifasi.

Alikuwa askofu wa kwanza wa Eichstaett, alipoongoa wengi, akafariki huko.

Anaheshimiwa tangu zamani kama mtakatifu, hasa baada ya kutangazwa na Papa Leo VII (938). 

Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo
Seeing Islam As Others Saw It: A Survey and Evaluation of Christian, Jewish and Zoroastrian Writings on Early Islam (Studies in Late Antiquity and Early Islam) Robert G. Hoyland
The Anglo-Saxon Missionaries in Germany: Being the Lives of S.S. Willibrord, Boniface, Strum, Leoba and Lebuin, together with the Hodoeporicon of St. Willibald and a Selection from the Correspondence of St. Boniface (Also Includes the first biography of St. Boniface.) C. H. Talbot, London and New York: Sheed and Ward, 1954
 Medieval Sourcebook: Huneberc of Heidenheim: The Hodoeporican of St. Willibald, 8th century. Copied from the above-quoted book by C. H. Talbot
Willibald von Eichstätt in the German Wikipedia
 Abbey of Saint Walburga

Viungo vya nje

Palestine Pilgrims' Text Society (1891): The hodæporicon of Saint Willibald (ca 754 AD) by Huneburc
Palestine Pilgrims' Text Society (1897): Vol III The pilgrimage of Arculfus. The hodoeporicon of St. Willibald. Description of Syria and Palestine, by Mukaddasi. The itinerary of Bernhard the Wise.

Waliozaliwa 700
Waliofariki 787
Wamonaki
Wabenedikto
Wamisionari
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uingereza
Watakatifu wa Ujerumani
Denis Sassou-Nguesso

Denis Sassou Nguesso (amezaliwa 23 Novemba 1943) ni mwanasiasa wa Kongo ambaye amekuwa Rais wa Jamhuri ya Kongo tangu mwaka 1997. 

Hapo awali alikuwa Rais kutoka mwaka 1979 hadi 1992. Katika kipindi chake cha kwanza kama Rais, aliongoza sherehe ya chama kimoja cha Chama cha Wafanyakazi cha Kongo (PCT) cha miaka 12. Chini ya shinikizo kutoka nje ya nchi, alianzisha siasa za vyama vingi mnamo 1990 na hapo akapigwa madaraka ya nguvu na Mkutano wa Kitaifa wa 1991, akibaki ofisini kama kiongozi wa sherehe za serikali. Alisimama kama mgombea katika uchaguzi wa rais wa mwaka 1992 lakini akashindwa, akaweka wa tatu.

Sassou Nguesso alikuwa kiongozi wa upinzaji kwa miaka mitano kabla ya kurejea madarakani wakati wa Vita vya Pili vya wenyewe kwa wenyewe (1997-1999), ambamo vikosi vyake vya waasi vilimwondoa Rais Pascal Lissouba. Kufuatia kipindi cha mpito, alishinda uchaguzi wa rais mwaka 2002, ambao ulihusisha ushiriki wa chini wa upinzani; alichaguliwa tena katika uchaguzi wa rais wa mwaka 2009. 

Uanzishwaji wa katiba mpya, uliopitishwa na kura ya maoni mnamo 2015, uliwezesha Sassou Nguesso kusimama kwa muhula mwingine. Alichaguliwa tena katika uchaguzi wa urais wa mwaka 2016 na walio wengi katika mzunguko wa kwanza.

Sassou Nguesso anaungwa mkono na vyama vingi vya siasa, muhimu zaidi ni PCT. Yeye ndiye Rais wa Kamati Kuu ya PCT.

Mnamo Oktoba 2021, Denis Sassou N'Guesso alinukuliwa katika kashfa ya "Pandora Papers". Kulingana na muungano wa waandishi wa habari, ilikuwa mnamo 1998, mara tu baada ya kurudi kwa nguvu ya Denis Sassou N'Guesso, kampuni hiyo Uwekezaji wa Inter African uliripotiwa kusajiliwa katika Visiwa vya Virgin vya Briteni, bandari ya ushuru ya Karibiani. Denis Sassou N'Guesso anakanusha bloc kuwa ni hati.

Waliozaliwa 1943
Watu walio hai
Marais wa Jamhuri ya Kongo
Gliseria

Gliseria (alifariki Marmara Ereğli. leo nchini Uturuki, 177) alikuwa mwanamke Mkristo wa karne ya 2 aliyeuawa katika mji huo kwa sababu ya imani yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadimishwa tarehe 8 Julai au 13 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 177
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Prokopi Mkuu

Prokopi Mkuu (Yerusalemu, Palestina, karne ya 3 - Kaisarea Baharini, leo nchini Israeli, 8 Julai 303) alikuwa Mkristo aliyeuawa kwa kukatwa kichwa katika mji huo mara alipoanza kutetea kwa ushujaa imani yake mahakamani mwanzoni mwa dhuluma ya kaisari Diokletian.

Kabla ya hapo aliishi kwa uadilifu na wema, pamoja na kuwa mtaalamu wa falsafa na teolojia.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Julai au 22 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
"St. Procopius, Martyr", Butler's Lives of the Saints
Greatmartyr Procopius of Caesarea, in Palestine Orthodox icon and synaxarion for July 8
Saints of July 8: Procopius of Scythopolis 
San Procopio di Cesarea di Palestina

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 303
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Palestina
Pankrasi wa Taormina

Pankrasi wa Taormina (Adana, leo nchini Uturuki, karne ya 1 - Taormina, Sicilia, Italia, 98 hivi) alikuwa Mkristo wa karne ya 1. 

Inasemekana akiwa mtoto alimfahamu Yesu akabatizwa na Mtume Petro ambaye alimtuma Taormina kama askofu wa kwanza wa mji huo. 

Baada ya kuongoa wengi, aliuawa kwa sababu ya imani yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadimishwa tarehe 8 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Hieromartyr Pancratius the Bishop of Taormina in Sicily Orthodox Icon and Synaxarion
 The Priestly-Martyr Pancratius from The Prologue from Ohrid
 San Pancrazio di Taormina

Wafuasi wa Yesu
Waliofariki 98
Maaskofu Wakatoliki
Wamisionari
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Watakatifu wa Italia
Auspisi wa Toul

Auspisi wa Toul (alifariki Toul, leo nchini Ufaransa, 490 hivi) alikuwa askofu wa tano wa mji huo kuanzia mwaka 478 hivi, tena mshairi wa Kilatini. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadimishwa tarehe 8 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Brandes, Wilhelm. The Auspicius of Toul Rhythmic Epistle to Arbogast of Trier.  Wolfenbüttel 1905 Digitized (PDF, 1.3 MB) 
 Schanz,  Martin and Hosius, Carl. History of Roman Literature.  Volume 4.2.  Munich 1971 (reprinted from 1920), p. 379f. 
 Becher, Matthias. Chlodwig I .: The Rise of the Merovingians and the End of the Ancient World.  Munich 2011, p. 122.

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 490
Maaskofu Wakatoliki
Washairi wa Kilatini
Washairi wa Ufaransa
Watakatifu wa Ufaransa
Kiliani wa Wurzburg

Kiliani wa Wurzburg (Cloughballybeg, karibu na Mullagh, County Cavan, Ireland, 644 hivi - Wurzburg, leo nchini Ujerumani, 8 Julai 689) alikuwa mmonaki, halafu kwa kibali cha Papa Kononi askofu mmisionari katika Frankonia, kaskazini mwa Bavaria ya leo, kuanzia mwaka 686 hadi alipofia dini yake, labda pamoja na wenzake 4.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 644
Waliofariki 689
Wamonaki
Wakolumbani
Maaskofu Wakatoliki
Wamisionari
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ireland
Watakatifu wa Ujerumani
Wafiadini Waabrahamu

Wafiadini Waabrahamu (walifariki Konstantinopoli, leo Istanbul nchini Uturuki, 835 hivi) ni kundi la wamonaki wa mji huo ambao waliuawa wakati wa dhuluma ya kaisari Teofilo wa Bizanti kwa sababu ya kuheshimu picha takatifu .

Wanaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao inaadhimishwa kila mwaka tarehe 8 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Waliofariki 835
Wamonaki
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Uturuki
Alpha Condé

Alpha Condé (alizaliwa 4 Machi 1938) ni mwanasiasa wa Guinea ambaye alikuwa Rais wa Guinea tangu Desemba 2010. 

Alikaa miongo kadhaa kupingana na mfululizo wa serikali nchini Guinea, hakufanikiwa kukimbia dhidi ya Rais Lansana Conté katika uchaguzi wa rais wa mwaka 1993 na 1998 na kuongoza Mkutano wa Watu wa Guinea (RPG), chama cha upinzani. 

Akisimama tena katika uchaguzi wa rais wa 2010, Condé alichaguliwa kama Rais wa Guinea katika duru ya pili ya kupiga kura. Alipochukua madaraka Desemba hiyo, alikuwa rais wa kwanza aliyechaguliwa kwa uhuru katika historia ya nchi. Condé aliteuliwa tena mnamo 2015 kwa karibu asilimia 58 ya kura.

Katika uchaguzi wake mnamo 2010, Conde alidai ataimarisha Guinea kama demokrasia na kupiga vita ufisadi katika nchi yake, lakini yeye na mtoto wake wameingizwa katika kashfa kadhaa za rushwa zinazohusiana na tasnia ya madini, na kutuhumiwa kwa wizi wa kura.

Tarehe 30 Januari 2017, Condé alimpokea Idriss Déby wa Chad kama mkuu wa Umoja wa Afrika. Baadaye alipokewa na Rais wa Rwanda Paul Kagame mnamo 28 Januari 2018.

Mnamo Septemba 5, 2021, jaribio la mapinduzi lilifanyika dhidi ya utawala wake.

Mnamo Desemba 9, 2022, Hazina ya Marekani ilichapisha orodha ya watu zaidi ya arobaini waliolengwa kwa vikwazo kwa vitendo vya rushwa na ukiukaji wa haki za binadamu. Miongoni mwa malengo ya Ofisi ya Udhibiti wa Mali za Kigeni (OFAC), shirika la udhibiti wa fedha la Idara ya Hazina ni Alpha Condé..

Marejeo

Waliozaliwa 1938
Watu walio hai
Marais wa Guinea
Jess Wade

Jessica Alice Feinmann Wade BEM ni mtaalamu wa fizikia wa Uingereza katika Maabara ya Blackett katika Chuo cha Imperi huko London.  Utafiti wake unachunguza dayodi za taa za kikaboni zinazoingiliana na polima (OLEDs).     

Kazi yake ya ushiriki wa umma katika sayansi, teknolojia, uhandisi, na hesabu (STEM) inahamasisha wanawake katika fizikia na kukabiliana na upendeleo wa kimfumo kama upendeleo wa kijinsia kwenye Wikipedia  na upendeleo wa rangi kwenye Wikipedia.

Elimu 
Binti ya wanafizikia wawili,  Wade alifundishwa katika Shule ya Upili ya South Hampstead, alipohitimu mnamo 2007.      

Baadaye alijiunga na kozi ya msingi katika sanaa na ubunifu katika Chuo cha Ufundi na Ubunifu wa Chelsea,  na mnamo 2012 alikamilisha Shahada ya Sayansi (MSci) ya fizikia katika Chuo cha Imperi London. Aliendelea huko Imperial, akikamilisha shahada yake ya uzamivu katika fizikia mnamo 2016.

Machapisho 
Machapisho ya Wade   ni pamoja na:

Tuzo na heshima 
Wade amepokea tuzo kadhaa kwa michango yake katika sayansi, mawasiliano ya sayansi, utofauti, na ujumuishaji. Mnamo mwaka wa 2015, Wade alipewa Tuzo la Taasisi ya Fizikia ya Taaluma ya Fizikia mapema  na tuzo ya Umoja wa Chuo cha Imperi kwa mchango wa maisha ya vyuo vikuu,  na alikuwa mshindi wa Sehemu ya Rangi katika mimi ni Mwanasayansi, Nipatie Kati ya Hapa, mradi wa ushiriki wa sayansi mkondoni unaoendeshwa na Mangorolla CIC.  Mwaka uliofuata, Wade alipokea medali ya Taasisi ya Fizikia ya Jocelyn Bell Burnell na Tuzo la Wanawake kwenye Fizikia 2016.

Marejeo 

Watu walio hai
wanafizikia wa Uingereza
Paulina Visintainer

Paulina Visintainer (Vigolo Vattaro, leo nchini Italia, 16 Desemba 1865 - Ipiranga, Brazil, 8 Julai 1942) alikuwa bikira wa Italia kaskazini ambaye alihamia Brazil katika ujana wake akaanzisha huko shirika la Masista Wadogo wa Kukingiwa Dhambi ya Asili kwa ajili ya kuhudumia wagonjwa na maskini.

Baada ya matatizo mengi, alitumikia shirika hilo kwa unyenyekevu mkubwa na sala ya kudumu

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 18 Oktoba 1991, halafu mtakatifu tarehe 19 Mei 2002. 

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 9 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 (en) Frederick A. Farace, S.T.L., Love's Harvest:  The Life of Blessed Pauline, published 1994 (Milford, Ohio, USA:  Faith Publishing Co., 1997) ISBN 1-877678-31-7
 (pt) Gesiel [Theodoro da Silva] Júnior, Madre Paulina – Uma holy passou por Avaré [One Saint just for Avaré] (Avaré, Brazil: Editions Gril, 2002)
 (it) Célia B[astiana]. Cadorin, Essere per gli altri - Cronistoria di Madre Paolina del Cuore Agonizzante di Gesù [Be for others - Biography of Mother Pauline of the Agonizing Heart of Jesus] (Vigolo Vattaro, Trentino, Italy: Congregazione Piccole Suore dell'Immacola Concezione, Casa Madre Paolina [Congregation of the Little Sisters of the Immaculate Conception, House of Mother Pauline], 1989)
 (it) Guido Lorenzi, La Beata Madre Paolina - fra carisma e obbedienza [Blessed Mother Pauline – Between Charisma and Obedience]. (Milan: Edizioni Àncora, 1991) ISBN 88-7610-383-X
 (it) Anonymous, Piccola storia di una grande Santa [Little Story of a Great Saint] (Trento, Italy:  Vita Trentina Editrice [Trentino Life Publishing], 2002)

Viungo vya nje
 Saint Paulina at Catholic Forum
 Saint Paulina of the Agonizing Heart of Jesus @ Everything2.com at www.everything2.com

Waliozaliwa 1865
Waliofariki 1942
Mabikira
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Italia
Watakatifu wa Brazil
Felisi, Filipo na wenzao

Vitalis, Marsiali, Aleksanda, Silano na Januari (walifariki katika katakombu tatu tofauti za Roma, Italia) walikuwa Wakristo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 10 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Rufina na Sekunda

(walifariki karibu na Roma, Italia, 257) walikuwa Wakristo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Valeriani.
 
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 10 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

"SS. Rufina and Secunda, Virgins, Martyrs", Butler's Lives of the Saints
Catholic Encyclopedia: Sts. Rufina- various saints named Rufina
Saint of the Day, July 10: Rufina and Secunda  at SaintPatrickDC.org
De hellige Rufina og Secunda av Roma (257)

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 257
Watu wa Roma ya Kale
Mabikira
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Anatolia na Viktoria

(walifariki katika eneo la Lazio ya leo, Italia, 250 hivi) walikuwa wasichana Wakristo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Decius.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 10 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
anadolutayfasi.net 

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 250
Mabikira
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Apoloni wa Sardi

Apoloni wa Sardi alikuwa Mkristo wa karne ya 4 aliyeuawa kwa kusulubiwa huko Ikonio (katika Uturuki wa leo) kwa sababu ya imani yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadimishwa tarehe 10 Julai..

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 4
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Leonsi, Morisi na wenzao

Danieli, Antoni, Aniseti, Sisini na wengine 39 (walifariki Nikopoli ya Armenia ya Kale, leo nchini Uturuki, 319 hivi) walikuwa Wakristo ambao, baada ya kuteswa kikatili, waliuawa kwa imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Licinius.
 
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 10 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 319
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Bianori na Silvani

(walifariki katika Pisidia, leo nchini Uturuki, karne ya 4) walikuwa Wakristo amba owaliuawa kwa kukatwa kichwa kutokana naimani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Licinius.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 10 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 4
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Amalberga wa Maubeuge

Amalberga wa Maubeuge (pia: Amalia au Amelia wa Lobbes au Binche; Brabant, leo nchini Ubelgiji, karne ya 7; Maubeuge, leo nchini Ufaransa, 690 hivi) alikuwa mwanamke wa ukoo wa kifalme ambaye, baada ya kuolewa na kuzaa watoto watano, alipobaki mjane alijiunga na monasteri.  

Tangu kale yeye na watoto wanne kati ya hao wanaheshimiwa kama watakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Van Droogenbroeck, F. J., 'Paltsgraaf Wigerik van Lotharingen, inspiratiebron voor de legendarische graaf Witger in de Vita Gudilae', Eigen Schoon en De Brabander 93 (2010) 113-136.
 Van Droogenbroeck, F. J., 'Hugo van Lobbes (1033-1053), auteur van de Vita Amalbergae viduae, Vita S. Reinildis en Vita S. Berlendis', Eigen Schoon en De Brabander 94 (2011) 367-402.
 Van Droogenbroeck, F. J., 'Kritisch onderzoek naar de interacties tussen de Vita S. Gudilae en de Gesta Episcoporum Cameracensium.', Eigen Schoon en De Brabander 95 (2012) 311-346.

Viungo vya nje

Waliozaliwa karne ya 7
Waliofariki 690
Wamonaki
Wakolumbani
Watakatifu wa Ubelgiji
Watakatifu wa Ufaransa
Ibrahim Boubacar Keïta

Ibrahim Boubacar Keïta (anajulikana kama IBK; 29 Januari 1945 - 16 Januari 2022) aliyekuwa Rais wa Mali tangu mwaka 2013 hadi alipolazimika kujiuzulu tarehe 18 Agosti 2020. 

Alikuwa Waziri Mkuu wa Mali kutoka mwaka 1994 hadi 2000 na Rais wa Bunge la Kitaifa la Mali kutoka 2002 hadi 2007.

Keïta ndiye baba wa mwanzilishi wa mrengo wa kisiasa wa kushoto ulioitwa Rally for Mali (RPM) mnamo 2001. Baada ya majaribio machache yasiyofanikiwa hatimaye alichaguliwa kuwa Rais katika uchaguzi mkuu wa Julai-Agosti 2013 na kuchaguliwa tena mnamo Agosti 2018.

Mzozo dhidi ya "IBK" ulizidi kuongezeka nchini Mali. Mashirika kadhaa "yanalaani vikali aina yoyote ya dhuluma kama njia ya kusuluhisha msiba" pamoja na matumizi ya nguvu na vikosi vya usalama, "na yaalika wadau wote kujizuia na waombe wafanye mazungumzo kila wakati".

Waliozaliwa 1945
Waliofariki 2022
Marais wa Mali
Machano wa Konya

Machano wa Konya (alifariki karne ya 3 au ya 4) alikuwa Mkristo wa mji huo wa Likaonia (leo nchini Uturuki) aliyeuawa kwa kukatwa kichwa baada ya mateso makali kwa ajili ya imani yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Leonsi wa Bordeaux

Leonsi wa Bordeaux (alifariki Bordeaux, Ufaransa, kabla ya 574 akiwa na miaka 54) alikuwa askofu wa kumi na tatu mji huo.

Habari chache za maisha yake zimo katika  Historia Francorum ya Gregori wa Tours na katika Carmina ya Venansi Fortunati. 

Aliwahi kwenda vitani Hispania na kuoa. 

Baada ya kupata uaskofu alishiriki mitaguso kadhaa akauitisha mmoja huko Saintes. 

Pia anakumbukwa kwa misaada aliyowapa maskini na kwa ujenzi wa makanisa mbalimbali.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
 Louis Duchesne, Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule, vol. II, Paris 1910, p. 61
 Honoré Fisquet, La France pontificale, histoire chronologique et biographique des archevêques et évêques de tous les diocèses de France. Métropole de Bordeaux. Bordeaux, Paris, pp. 39-43
 Paul Viard, Leonzio II, il Giovane, vescovo di Bordeaux, santo, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. VII, coll. 1322-1323

Waliozaliwa 515
Waliofariki 570
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Abondi wa Cordoba

Abondi wa Cordoba (alifariki Cordoba, Hispania, 11 Julai 854) alikuwa padri aliyeuawa na Waislamu waliotawala nchi hiyo.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Santoral del 11 de julio.

Waliofariki 854
Mapadri
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Hispania
Olga wa Kiev

Olga wa Kiev (kwa Kirusi: Ольга; Pskov, Urusi, 890-925 hivi  – Kiev, Ukraina, 969) alitawala utemi wa Kiev kwa niaba ya mwanae kuanzia mwaka 945 hadi 960.

Baada ya kupokea ubatizo alijitahidi sana kueneza Ukristo nchini. Kazi hiyo ilikamilishwa na mjukuu wake, Vladimir Mkuu. 

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 Olga of Kiev - OrthodoxWiki

Waliofariki 969
Watawala wa Urusi
Watakatifu wa Ukraine
Watakatifu wa Urusi
Proklo na Hilarioni

(walifariki Ankara, Galatia, leo nchini Uturuki, mwanzoni mwa karne ya 2) walikuwa ndugu Wakristo ambao waliuawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Traian.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 12 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 1
Waliofariki karne ya 2
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Fortunati na Ermagora

(walifariki Aquileia, leo nchini Italia, karne ya 3) walikuwa Wakristo ambao waliuawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 12 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 3
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Paterniani wa Fano

(Fano, mkoa wa Marche, nchini Italia, 275 - Fano, 13 Novemba 360) kwa miaka 40 alikuwa askofu wa kwanza wa mji huo.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yao ni tarehe 12 Julai lakini pia 10 Julai, 13 Novemba au 23 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
 Don Giuseppe Ceccarelli: I Vescovi delle Diocesi di Fano, Fossombrone, Cagli e Pergola - Cronotassi Fondazione Cassa di Risparmio di Fano, 2005. a pag. 42 
 Alessandra Mingardi, Le Feste di Cervia (La Festa del Patrono: San Paterniano pag. 81), Ediz. Longo Editore Ravenna, 1999

Viungo vya nje

Saints of November 23: Paternian of Fermo 
San Paterniano
Santuario di San Paterniano in Fano  
Church of San Paterniano presso Cammoro 

Waliozaliwa 275
Waliofariki 360
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Vivensioli

(pia: Vivientol, Juventiole; Lyon, leo nchini Ufaransa, 460 - Lyon, 12 Julai 524) alikuwa askofu mkuu wa mji huo kuanzia mwaka 514 hivi hadi kifo chake.

Mtoto wa familia maarufu, alijiunga kwanza na monasteri akawa abati huko Condat.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 12 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
 Gregori wa Tours, Historia Francorum (The History of the Franks) (London, England: Penguin Books, Ltd., 1974).
 Sidonius Apollinaris, The Letters of Sidonius (Oxford: Clarendon, 1915) (orig.), pp. clx-clxxxiii; List of Correspondents, Notes, V.ix.1.

Waliozaliwa 460
Waliofariki 524
Wamonaki
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Alois na Maria Azelia Martin

Alois na Maria Azelia Martin walikuwa mume na mke wa Ufaransa katika karne ya 19 BK.

Ni maarufu kutokana na maandishi ya mwanao wa tisa na wa mwisho, Teresa wa Mtoto Yesu.

Wanaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama watakatifu. Papa Benedikto XVI aliwatangaza wenye heri tarehe 19 Oktoba 2008, halafu Papa Fransisko watakatifu tarehe 18 Oktoba 2015.

Sikukuu yao inawaadhimisha kwa pamoja tarehe 12 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Maandishi
Mwaka 2011, barua zao zilichapishwa kwa Kiingereza kwa jina la A Call to a Deeper Love: The Family Correspondence of the Parents of Saint Therese of the Child Jesus, 1863–1885 (ISBN 0818913215).

Tanbihi

Viungo vya nje
 Saints Louis and Zelie Martin, the Parents of Saint Therese of Lisieux
 The Shrine of Louis and Zélie Martin in Alençon
 Web site Léonie Martin

Waliozaliwa karne ya 19
Waliofariki karne ya 19
Watakatifu wa Ufaransa
Ismaïl Omar Guelleh

Ismaïl Omar Guelleh (mara nyingi hurejelewa kama IOG; kwa Kisomali: Ismaaciil Cumar Geelle; kwa Kiarabu: إسماعيل عمر جليه‎; amezaliwa Dire Dawa, Ethiopia, 27 Novemba 1947) ni Rais wa sasa wa Jibuti, madarakani tangu mwaka 1999. 

Guelleh alichaguliwa kwa mara ya kwanza kuwa Rais mnamo 1999 kama mrithi wa mikono ya mjomba wake, Hassan Gouled Aptidon, ambaye alikuwa ametawala Jibuti tangu uhuru mnamo 1977. Guelleh alichaguliwa tena mnamo 2005, 2011 na 2016; uchaguzi wa 2011 ulipigwa marufuku na malalamiko ya upinzaji dhidi ya makosa yaliyoenea. Guelleh ameonyeshwa kama dikteta, na sheria yake imekosolewa na baadhi ya vikundi vya kutetea haki za binadamu.

Alipewa tuzo na Padma Vibhushan, tuzo ya pili ya juu ya raia huko India mnamo 25 Januari 2019 kwa jukumu lake katika uhamishaji salama wa raia wa India kutoka Yemen.

Waliozaliwa 1947
Watu walio hai
Marais wa Jibuti
Mahamadou Issoufou

Mahamadou Issoufou (amezaliwa 1 Januari 1951) ni mwanasiasa wa Niger ambaye amekuwa Rais wa Niger tangu tarehe 7 Aprili 2011. 

Issoufou alikuwa Waziri Mkuu wa Niger kutoka mwaka 1993 hadi 1994, Rais wa Bunge la Kitaifa kuanzia mwaka 1995 hadi 1996, na alikuwa mgombea katika kila uchaguzi wa rais tangu 1993. 

Aliongoza Chama cha Niger cha Demokrasia na Kijamaa (PNDS-Tarayya), chama cha kidemokrasia, tangu msingi wake 1990 hadi kuchaguliwa kwake kama Rais wa Niger mnamo 2011. 

Wakati wa Urais wa Mamadou Tandja (1999-2010), Issoufou alikuwa kiongozi mkuu wa upinzaji.

Waliozaliwa 1951
Watu walio hai
Marais wa Niger
Konrad Adenauer

Konrad Hermann Joseph Adenauer (5 Januari 1876 - 19 Aprili 1967) alikuwa mwanajeshi wa Ujerumani ambaye alitumika kama chansela wa kwanza wa Shirikisho la Ujerumani (Ujerumani Magharibi) kutoka mwaka 1949 hadi 1963. Alikuwa mwanzilishi mwenza na kiongozi wa kwanza wa Christian Democratic Union (CDU) (hadi 1966), chama ambacho chini ya uongozi wake kikawa moja ya vyama vyenye ushawishi mkubwa nchini.

Katika miaka ya mapema ya Jamhuri ya Shirikisho alibadilisha mwelekeo kutoka kujiondoa hadi kupona na kuiongoza nchi yake kutoka magofu ya Vita vikuu vya pili na kuwa taifa lenye tija na lenye kufanikiwa ambalo liliunda uhusiano wa karibu na Ufaransa, Uingereza na Marekani. Wakati wa miaka yake madarakani, Ujerumani Magharibi ilipata demokrasia, utulivu, heshima ya kimataifa na ustawi wa kiuchumi ("Wirtschaftswunder", Kijerumani kwa "muujiza wa kiuchumi").

Adenauer alionyesha kujitolea dhabiti kwa maono mapana ya demokrasia ya soko huria tofauti na ukomunisti. Mwanasiasa mwenye busara, Adenauer alijitolea sana kwa sera ya kigeni iliyoelekezwa Magharibi na kurudisha msimamo wa Ujerumani Magharibi kwenye hatua ya ulimwengu. Alifanya kazi ya kurejesha uchumi wa Ujerumani Magharibi kutoka kwa uharibifu wa Vita vya Kidunia vya pili hadi katika msimamo wa kati Ulaya, akisimamia Miradi ya Uchumi ya Ujerumani pamoja na Waziri wake wa Uchumi, Ludwig Erhard. Alikuwa nguvu inayoongoza katika kuunda tena vikosi vya jeshi la kitaifa (Bundeswehr) huko Ujerumani Magharibi tangu 1955. Adenauer alipinga mpinzani Ujerumani Mashariki na kufanya taifa lake kuwa mwanachama wa NATO na mshirika wa Ushirikiano wa Magharibi.

Adenauer, aliyekuwa Chansela hadi umri wa miaka 87, aliitwa "Der Alte" ("mzee"). Mwanasiasa na mwanahistoria wa Uingereza Roy Jenkins anasema alikuwa "mtu mkongwe kabisa aliyewahi kufanya kazi katika ofisi iliyochaguliwa." Yeye bado ndiye kiongozi mkuu wa serikali kwa nchi kubwa.

Akiwa Mkatoliki aliyejitolea na mshiriki wa Chama cha Katoliki Center, alikuwa mwanasiasa anayeongoza katika Jamhuri ya Weimar, akihudumu kama Meya wa Cologne (1917-1933) na kama rais wa Baraza la Jimbo la Prussia (1922-1919).

Viungo vya nje 

Waliozaliwa 1876
Waliofariki 1967
Wanasiasa wa CDU
Machansela wa Ujerumani
Mirope wa Kio

Mirope wa Kio (alifariki Kio, kisiwa cha Ugiriki, 251 hivi) alikuwa mwanamke Mkristo aliyeuawa kwa sababu ya imani yake katika dhuluma ya kaisari Decius.
 
Ndiyo maana anaheshimiwa tangu zamani na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake inaadhimishwa ama tarehe 13 Julai ama 2 Desemba ama 4 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Martyr Myrope of Chios, pagina della Orthodox Church in America.
 Myrope of Chios su Orthodox Wiki.

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 251
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ugiriki
Aleksanda wa Filomelio na wenzake

Aleksanda wa Filomelio na wenzake askari 30 (walifariki Filomelio, Frigia, leo nchini Uturuki, karne ya 4) walikuwa Wakristo waliouawa kwa imani yao. 

Hao wote walianza kuheshimiwa mapema kama watakatifu na wafiadini. 

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 13 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 4
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Turiavo wa Dol

Turiavo wa Dol (alifariki karne ya 7 au ya 8) alikuwa abati na askofu huko Bretagne, leo nchini Ufaransa.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 13 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wamonaki
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Alassane Ouattara

Alassane Dramane Ouattara (amezaliwa 1 Januari 1942) ni mwanasiasa wa Ivory Coast ambaye amekuwa Rais wa Ivory Coast (Côte d'Ivoire) tangu mwaka 2010. 

Mtaalamu wa uchumi na taaluma, Ouattara alifanya kazi kwa Shirika la Fedha la Kimataifa (IMF) na Benki Kuu ya Nchi za Afrika Magharibi (kwa Kifaransa: Banque Centrale des Etats de l'Afrique de l'Ouest, BCEAO).

Alikuwa Waziri Mkuu wa Côte d'Ivoire kutoka Novemba 1990 hadi Desemba 1993, aliyeteuliwa wadhifa huo na Rais Félix Houphouët-Boigny. 

Ouattara alipata kuwa Rais wa Rally of the Republicans (RDR), chama cha siasa cha Ivory Coast, mnamo 1999.

Waliozaliwa 1942
Watu walio hai
Marais wa Cote d'Ivoire
Jorge Carlos Fonseca

Jorge Carlos de Almeida Fonseca (amezaliwa 20 Oktoba 1950) ni mwanasiasa wa Cape Verde, mwanasheria na profesa wa vyuo vikuu ambaye amekuwa Rais wa Cape Verde tangu mwaka 2011. 

Awali alihudumu kama Waziri wa Mambo ya nje kutoka mwaka 1991 hadi 1993. Aliungwa mkono na Movement for Democracy (MpD), alishinda uchaguzi wa rais wa 2011 katika raundi ya pili ya kupiga kura. 

Uchaguzi wa Urais ulipofanyika Cape Verde mnamo 2 Oktoba 2016, alichaguliwa tena kwa asilimia 74.08 ya kura.

Waliozaliwa 1950
Watu walio hai
Marais wa Cape Verde
Upau hali

Katika utarakilishi, upau hali (kwa Kiingereza: status bar) ni sehemu ya kiolesura michoro inayoonyesha ulinzi au habari ya faragha ya mtumiaji. 

Upau hali uko chini ya dirisha la tarakilishi na pengine unaonyesha habari kuhusu hali ya dirisha la tarakilishi.

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
Intaneti
Narendra Modi

Narendra Damodardas Modi (amezaliwa 17 Septemba 1950) ni mwanasiasa wa India anayehudumu kama Waziri Mkuu wa 14 na wa sasa wa Uhindi tangu mwaka 2014. 

Awali alikuwa Waziri Mkuu wa Gujarat kutoka mwaka 2001 hadi 2014 na ni Mbunge wa Bunge la Taifa kwa jimbo la Varanasi. 

Modi ni mwanachama wa chama cha Kihindu Bharatiya Janata Party (BJP).

Tanbihi

Viungo vya nje

Waliozaliwa 1950
Watu walio hai
Watu wa Uhindi
Wanasiasa wa Uhindi
Optasiani

Optasiani (alifariki karne ya 5) anakumbukwa kama askofu wa kumi na tatu wa Brescia (Italia Kaskazini).

Mwaka 451 alisaini barua za sinodi ya Lombardia kwa Papa Leo I dhidi ya uzushi.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi 

Waliofariki karne ya 5
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Maselmo

Maselmo (pia: Markulf; alifariki Deventer, Frisia, leo nchini Uholanzi, 762 hivi) alikuwa mmonaki Mbenedikto tena padri kutoka Northumbria (Uingereza) maarufu kwa umisionari wake alioufanya na Lebuini wa Deventer chini ya Wilibrodi.

Anaheshimiwa tangu zamani kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Julai .

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 7
Waliofariki 762
Wabenedikto
Mapadri
Wamisionari
Watakatifu wa Uingereza