LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Joji wa Suelli

Joji wa Suelli (Cagliari, Sardinia, Italia, karne ya 11 - Suelli, Cagliari, 23 Aprili 1117) alikuwa askofu wa Suelli, kijiji cha Italia visiwani kuanzia umri wa miaka 22 hadi kifo chake.

Tangu zamani anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Aleksanda III mwaka 1159, tena na Papa Paulo V mwaka 1609.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe aliyofariki dunia.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
   

Waliozaliwa karne ya 11
Waliofariki 1117
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Wiliamu Firmati

Wiliamu Firmati (kwa Kifaransa: Guillaume Firmat; Tours, leo nchini Ufaransa, 1026 - 1103) alikuwa tabibu  ambaye, kisha kuhiji Yerusalemu, aligawa mali yake kwa fukara akawa mkaapweke sehemu mbalimbali .

Tangu zamani anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 1026
Waliofariki 1103
Wakaapweke
Watakatifu wa Ufaransa
Deodato wa Blois

Deodato wa Blois (Bourges, Ufaransa, karne ya 5 – Blois, Ufaransa, karne ya 6) alikuwa shemasi aliyeishi kama mkaapweke ila hatimaye alianzisha monasteri kwa waliotamani kumfuata.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Aprili..

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki karne ya 6
Mashemasi
wakaapweke
watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ufaransa
Kuopio

Kuopio ni mji wa Ufini wenye wakazi 120.000.

Elimu  
Kuna chuo kikuu kimoja huko Kuopio.

Picha

Miji ya Ufini
Franka

Franka (kwa Kiitalia: Franca da Vitalta au da Piacenza; Piacenza, leo nchini Italia, 1175 hivi – Pittolo, 25 Aprili 1218) alikuwa bikira wa ukoo bora aliyejiunga na monasteri ya Kibenedikto akawa abesi alipokuwa na umri wa miaka 24 .

Baadaye tena alihamia urekebisho wa Citeaux akaanzisha monasteri mbili. 

Alikuwa anakesha mbele ya Mungu hata usiku kucha.

Alitambuliwa kuwa mtakatifu na Papa Gregori X mnamo Septemba 1273.

Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Alban Butler (revised by Peter Doyle, ed. Paul Burns), Butler's Lives of the Saints:  April new full edition (Tunbridge Wells, Kent, England: Burns and Oates 1999), p. 185.
 Acta Sanctorum  Month of April Part 3,  April 25, pp. 379–404.

Waliozaliwa 1175
Waliofariki 1218
Mabikira
Wamonaki
Wabenedikto
Wasitoo
Watakatifu wa Italia
Rodríguez

Rodríguez ni jina la:
Alfonso Rodriguez
Jaime Rodríguez
Miriam Rodríguez Martínez
Pablo Oscar Cavallero Rodríguez
Pedro Rodríguez Ledesma

Majina ya ukoo
Martínez

Martínez ni jina la:
Miriam Rodríguez Martínez
Saúl Martínez
Victor Hipolito Martínez
Martinez, California

Majina ya ukoo
Werner

Werner ni jina la Kigermanik ambalo ni kawaida hasa katika Ujerumani- Zamani iliandikwa Wernher kwa maana "anayeonya jeshi". Hutumiwa kama jina la familia na jina la kibinafsi.

Werner von Siemens
Werner Buchholz
Werner Schuster (mwanasiasa)
Werner Arber
Alfred Werner
Mlima Werner
Timo Werner
Werner Forssmann
Werner Heisenberg

Majina ya ukoo
Majina ya watu
Wagner

Wagner ni jina la:
Julius Wagner-Jauregg
Richard Wagner
Sandro Wagner
Wagner Lopes
Majina ya ukoo
Koch

Koch ni jina la:
Howard W. Koch
Marianne Koch
Max Koch
Robert Koch
Majina ya ukoo
Abiya

Mfalme Abiya (kwa Kiebrania: אֲבִיָּם, ʼAvīyam au ʼĂḇīyyām; yaani "Baba wa bahari" au "Baba yangu ni bahari"; pia: אֲבִיָּה, ʼAbiyya, "Baba yangu ni YHWH"; 950 KK hivi - 911 KK) alitawala ufalme wa Yuda kati ya miaka 913 KK na 911 KK.

Muda huo alijitahidi kurudisha chini ya ukoo wake makabila yote ya Israeli yaliomuasi baba yake, Rehoboamu, mwana wa Solomoni.

Alikuwa na wake 14, watoto wa kiume 22 na wa kike 16.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15 na Kitabu cha Pili cha Mambo ya Nyakati 12-13. 

Pia anatajwa na Injili ya Mathayo kati ya mababu wa Yesu Kristo.

Tanbihi

Marejeo

Marejeo mengine
 
  Abiya katika Jewish Encyclopedia

Waliozaliwa 950 KK
Waliofariki 911 KK
A
A
Asa

Mfalme Asa (kwa Kiebrania: אָסָא, ʾAsaʾ au ʾĀsāʾ; 930 KK hivi - 870 KK hivi) alitawala ufalme wa Yuda kati ya miaka 911 KK na 870 KK.

Muda huo alijitahidi kurudisha Israeli kwa Mungu pekee, YHWH, kama alivyoelekezwa na Nabii Azaria.

Kwa ajili hiyo, nchi ilifurahia amani miaka 35. 

Mwishowe alimdhulumu nabii Hanani na kuwategemea matabibu kuliko Mungu katika ugonjwa wa miguu yake.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15 na Kitabu cha Pili cha Mambo ya Nyakati 14-16. 

Pia anatajwa na Injili ya Mathayo kati ya mababu wa Yesu Kristo.

Tanbihi

Marejeo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  , 9780825438257
 

Waliozaliwa 930 KK
Waliofariki 870 KK
A
A
Bauer

Bauer ni jina la:
Andreas Bauer
Jack Bauer
John Bauer
Kim Bauer
Teri Bauer

Majina ya ukoo
Jina rasmi

Jina rasmi la nchi, mtu, taasisi n.k. ni lile linalokubalika kisheria, hata kama ni tofauti na lile lililozoelekaz zaidi, kama jina fupi, jina la kisanii, jina la kitawa n.k.

Dola la Roma liliruhusu watu kujibadilisha jina, mradi kusiwe na lengo la kijanja au kusababisha hatari, lakini siku hizi nchi nyingi zimepanga taratibu ngumu.

Tanbihi

majina
sheria
Lee

Lee ni jina la:

Keith Lee
Muna Lee (mwanamichezo)
Muna Lee (mwandishi)
Bruce Lee
Lee van Cleef
Fort Lee, New Jersey
Christopher Lee
Will Lee
Lee Hsien Loong
Tadanari Lee
Tsung-Dao Lee
Lee Grant
Tiffany Lee Brown
Lee Yong
Lee Byung-chul
Sheldon Lee Glashow
Lee Roy Abernathy
Edward Lee Howard
Jace Lee Norman
Brittany Lee Lewis
Denise Lee Richards
Lee Myung-Bak
Jason Lee
Tim Berners-Lee
Danielle N. Lee
Lee Yoo-hyung
David Lee
Harper Lee
Yuan Lee
Stan Lee
Kelsey-Lee Barber

Majina ya ukoo
Majina ya watu
Hernandez

Hernandez ni jina la:
Javier Hernandez
Lucas Hernandez
Sofia Hernandez Salazar
Von Hernandez
Xavier Hernandez

Majina ya ukoo
Shirika la Harakati za Skauti Duniani

Shirika la Harakati za Skauti Duniani (kwa Kiingereza: World Organization of the Scout Movement - WOSM) ni shirika la skauti duniani ambalo kwa sasa linaunganisha zaidi ya maskauti milioni 57   katika nchi 173. Pia lina kiti katika Kamati ya Kimataifa ya ISGF/AISG (Ushirika wa Kimataifa wa Skauti), ambalo ni shrika la skauti wazee.

WOSM iliibuka kutoka Boy Scouts International Bureau iliyoanzishwa mwaka wa 1920.

Nembo ya WOSM ni alama ya yungiyungi ya kifedha kwenye mandharinyuma ya zambarau ishara ya pamoja ya skauti wote wanaoshirikiana katika shirika hilo. Kamba yenye fundo la mfumaji inayozunguka yungiyungi inaashiria mshikamano wa maskauti wote duniani.

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi
Mashirika ya kimataifa
Arnold

Arnold ni jina la:
Arnold Schwarzenegger
Arnold Janssen
Graham Arnold
Arnold Musao Kalombo
Arnold Graffi
Trent Alexander-Arnold
Arnold Hano

Majina ya watu

Majina ya ukoo
Baldwin

Baldwin ni jina la:
Alec Baldwin
Greg Baldwin
Baldwin, Nassau County, New York
Baldwin Harbor, New York
Baldwin Park, California

Majina ya ukoo
Kunguni-maji mtambaazi

Kunguni-maji watambaazi ni wadudu wadogo wa majini wa familia Naucoridae katika oda ya chini Nepomorpha ya oda Hemiptera walio na miguu ya mbele yenye femuri pana sana. Wanafanana na kunguni-maji wakubwa lakini spishi zote ni ndogo. Kuna spishi takriban 400 katika jenasi 46. Jenasi 6 zinapatikana Afrika ya Mashariki.

Maelezo
Kunguni-maji watambaazi wana urefu wa sm 0.5-2. Mwili wao ni bapa na una umbo la duaradufu. Miguu yao ya mbele ina femuri pana na imara sana zenye takriban umbo la pembetatu inayotumiwa kukamata mbuawa. Miguu ya nyuma haikutoholewa sana kwa kuogelea, kwa sababu huogelea kwa nadra bali hutambaa zaidi kwenye sakafu. Sehemu za kinywa ni imara na kama sindano. Kwa kawaida wadudu hao wana mabawa yaliyokuzwa vizuri.

Biolojia
Wadudu hao huwa wanakaa kwenye sakafu ya maji au kati ya mimea ambapo hutafuta mbuawa. Wanatokea katika maji, yanayotiririka au la, yenye oksijeni nyingi, hivyo wanaweza kukaa chini ya maji kwa muda mrefu kabla ya kwenda usoni ili kubadilisha hewa ya plastron yao kubwa (eneo la mwili lenye vinywele vingi vinashikilia hewa) chini ya mabawa. Mbuawa anapokaribia wanamshika kwa miguu yao imara ya mbele. Kisha wanamtoboa kwa kinywa chao na kuingiza mate ambayo hufanya tishu kuwa kiowevu. Baada ya hayo wanafyonza yaliyomo. Mbuawa ni pamoja na konokono, gegereka wadogo (viroboto wa maji, amfipoda na isopoda), wadudu wadogo na lava wao.

Kama kunguni wakubwa wa maji kunguni hao wanaweza kuuma vidole vya mikono vya watu, lakini hiyo inatukia kwa kawaida wakishikwa tu. Inaonekana kwamba umo lao linauma zaidi.

Majike hutaga mayai yao kati ya mimea au changarawe. Wanaweza kuruka vizuri lakini hawaonekani mara nyingi wakiruka.

Spishi za Afrika ya Mashariki
 Aneurocoris insolitus
 Ctenipocoris africanus
 Laccocoris limicola
 Laccocoris limigenus
 Laccocoris spurcus
 Macrocoris convexus
 Macrocoris flavicollis
 Macrocoris laticollis
 Afronaucoris kenyalis
 Afronaucoris obscuratus
 Neomacrocoris bondelaufa
 Neomacrocoris handlirschi
 Neomacrocoris karimii
 Neomacrocoris ndugai
 Neomacrocoris parviceps
 Neomacrocoris schaeferi
 Neomacrocoris usambaricus
 Neomacrocoris vuga

Marejeo

Wadudu mabawa-nusu
Alfonso Cahero

Alfonso Cahero (alizaliwa huko Mexico, Desemba 6 1980) ni mfanyabiashara wa Mexico,mfadhili anayetambulika kimataifa, Mwenyekiti na Mwanzilishi wa Cahero Holding; kongamano la kimataifa la biashara.

Maisha ya awali 
Alfonso Cahero ana kaka mmoja tu. Familia yake ilihama kutoka Hispania. Baba yake na mababu zake wamehudumu kama wahasibu katika Jiji la Mexico.

Kazi 
Alfonso Cahero alipata shahada yake ya kwanza kutoka University of  London, shahada yake ya uzamili katika Fedha (MSc Fin.) kutoka Rome Business School na shahada yake ya udaktari katika Uchumi na Fedha (PhD Eco & Fin.) katika Charles University in Prague. Alifanya taaluma yake katika Teknolojia ya Fedha (Sp. Fintech) katika Harvard VPAL.

Maisha ya taaluma 
Mnamo 2003, alianzisha Cahero Capital na Cahero Construction ambapo alianza kufadhili miradi mikubwa na kubwa ya athari. Mnamo 2009, pia alianzisha Cahero Real Estate kupanua miundombinu ya ujenzi. Alfonso Cahero alifanikiwa kuwa mfadhili wa kimataifa, alipounda makampuni kote ulimwenguni. Alikua Mwenyekiti na Mwanzilishi wa Cahero Holding mnamo 2013, mkusanyiko wa kampuni zilizo na uwepo wa kimataifa katika anuwai ya tasnia ya teknolojia na miundombinu. Kampuni zake zote ziliunganishwa chini ya Cahero Holding ambayo sasa ina Makao Makuu yake huko Dubai na ofisi huko Monaco, Miami na Mexico.

Marejeo 

Wafanyabiashara
Watu wa Mexiko
Kunguni-chura

Kunguni-chura ni wadudu wadogo wa familia Gelastocoridae katika oda ya chini Nepomorpha ya oda Hemiptera wanaofanana na vyura wadogo kwa sura na tabia. Kuna spishi takriban 120 duniani kote, isipokuwa Ulaya, lakini spishi 1 tu barani Afrika.

Maelezo
Kunguni-chura wana urefu wa mm 6-15. Mwili wao ni imara na una umbo la duaradufu .Miguu yao ya mbele ni imara na inatumiwa kukamata mbuawa. Miguu ya kati na ya nyuma inatumiwa kwa kuruka juu ya mbuawa. Sehemu za kinywa ni imara na kama sindano. Kwa kawaida wadudu hao hawana mabawa ya nyuma na kwa hivyo hawawezi kuruka angani. Mara nyingi mabawa ya mbele yameunganishwa. Vipapasio vimefichwa katika mifuo ya uso. Rangi ni kama kamafleji na hata wanaweza kubadilisha rangi ili kuilingana na mazingira yao.

Biolojia
Wadudu hao huishi kando ya maji kwa kawaida, lakini spishi kadhaa zimepatikana mbali na maji. Huwinda vertebrata wadogo kwa kuruka juu yao ambao wanawatoboa kwa kinywa chao na kufyonza yaliyomo.

Mayai hutagwa kwenye mchanga. Tunutu (lava) hujifunika kwa tabaka la chembe za mchanga ili kutoonekana dhidi ya nyuma.

Spishi ya Afrika ya Mashariki
 Nerthra grandicollis

Marejeo

Wadudu mabawa-nusu
Riccardo Zagara

Riccardo Zagara (anajulikana zaidi kama Rickzagor; alizaliwa Milazzo, Italia, 8 Oktoba 1998) ni mjasiriamali maarufu na mbunifu wa kidijitali, ambaye amekuwa akifanya kazi kwenye majukwaa mbalimbali ya kijamii kwa miaka. Anaishi kwa muda wote katika mitandao ya kijamii, akifanya kazi chini ya watu wengine, na kuunda maudhui ya virusi ya kuvutia ambayo yamekusanya mamilioni ya maoni, huku pia akifanya usimamizi na uuzaji kwa baadhi.

Maisha ya taaluma 
Rickzagor pia anasimamia akaunti za mitandao ya kijamii za AudioCityUSA, mojawapo ya wasambazaji wakubwa zaidi wa magurudumu nchini Marekani, pamoja na Viilante, kampuni ya usukani ya soko la nyuma, na Caliber Motor Leasing, kampuni inayoongoza kwa uuzaji wa magari huko Burbank, CA. Anaendesha RickzagorVisuals kando, akifanya upigaji picha, videography, na usimamizi wa mitandao ya kijamii/masoko kwa akaunti hiyo, na ameweza kuigeuza kuwa taaluma.

Marejeo 

Watu wa Italia
Ludovica Martino

Ludovica Martino (alizaliwa Roma, Italia, 26 Februari 1997) ni mwigizaji wa Italia.

Wasifu
Alihitimu kutoka shule ya upili ya classical, alihudhuria Shule ya Jenny Tamburi, akishiriki katika warsha mbalimbali na watu kama vile Pietro De Silva na Andrea Costantini. Alisoma pia katika C.I.A.P.A. na mwalimu Gisella Burinato. Alihitimu katika ukalimani na tafsiri kwa heshima.

Filamu

Sinema
Il campione (2019)
Sotto il sole di Riccione (2020)
Lovely Boy (2021)
Security (2021)
Mio fratello, mia sorella (2021)
La svolta (2021)
Una boccata d'aria (2022)
Sotto il sole di Amalfi (2022)
I migliori giorni (2023)
Resvrgis (2023)

Televisheni
Tutto può succedere (2015-2018)
Che Dio ci aiuti (2017)
Don Matteo (2018)
Skam Italia (2018–mpaka sasa)
Liberi tutti (2019)
Passeggeri notturni (2020)
Carosello Carosone (2021)
Luna Park (2021)

Marejeo

Viungo vya nje
 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1997
Waigizaji filamu wa Italia
Upooza wa usingizini

Upooza wa usingizi ni hali ambayo huwapata baadhi ya watu wakati wa kuamka au kulala, ambapo fahamu za mtu zinakuwa zikifanya kazi lakini mtu huyo anakua amepooza kabisa. Hali hii inapompata, mtu anaweza kupatwa na maono ya ajabu, aidha kwa kusikia, kuhisi, au kuona vitu ambavyo havipo. Mara nyingi upooza wa usingizini huchukua dakika chache tu, zisizozidi tatu. Hali hiyo inaweza kutokea kwa wale walio na afya njema au walio na ugonjwa wa nakolepsia (kwa Kiingereza narcolepsy), au inaweza kutokea katika familia kutokana na mabadiliko maalum ya kijeni. Hali hiyo inaweza kuchochewa na kutopata usingizi wa kutosha ambao unashauriwa na wataalamu wa afya, msongo wa mawazo na ulevi.

Dalili 
Dalili kuu ya upooza wa usingizini ni kutoweza kusogea au kuzungumza wakati wa kuamka.

Kusikia sauti zisizo na uhalisia kama vile mivumo, kelele kama zile atoazo nyoka, kelele kama za king'ora huripotiwa na watu mbalimbali wanaokumbwa na upooza wa  usingizini. Sauti zingine kama vile, minong'ono na mingurumo zinaweza  kwa mtu mwenye upooza wa usingizini. Imegundulika pia kwamba mtu anaweza kuhisi shinikizo kwenye kifua chake na maumivu makali ya kichwa wakati wa anapata upooza kuwepowa usingizini. Dalili hizi kwa kawaida huambatana na hisia kali kama vile woga na hofu. 

Upooza wa usingizini pia hujumuisha dalili kama, kushindwa kupumua vizuri, kuhisi uwepo wa viumbe vya ajabu katika chumba ulicholala, Watu wengine wanasimulia kuwa huwa wanapata hisia ya kuvutwa kwa nguvu kutoka kwenye kitanda na wengine hupata hisia ya kupaa angani.

Tamaduni 
Kwa hapa Tanzania, watu wengi husema, hali hii husababishwa na mambo ya kishirikina, kama pepo na mizimu. Hata hivyo, dalili kuu ya upooza wa usingizini (kupata maono ya ajabu) yanaonekana kuwepo ulimwenguni kote.

Kulingana na baadhi ya wanasayansi, maelezo ya  kiutamaduni yanaweza kuwa sababu kuu katika kuchagiza upooza wa usingizini. 

Afya
Yehoshafati

Yehoshafati (kwa Kiebrania: יְהוֹשָׁפָט, Yəhōšafat, Yŏhōšāp̄āṭ, Mungu amehukumu; 905 KK hivi - 849 KK hivi) alitawala ufalme wa Yuda kati ya miaka 870 KK na 849 KK.

Muda huo alijitahidi kurudisha Israeli kwa Mungu pekee, YHWH, kama alivyofanya baba yake Asa.

Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15-22 na Kitabu cha Pili cha Mambo ya Nyakati 17-21.

Pia anatajwa na Injili ya Mathayo kati ya mababu wa Yesu Kristo.

Tanbihi

Viungo vya nje
Genealogy of the House of David- Jehoshaphat, King of Judah 

Waliozaliwa 905 KK
Waliofariki 849 KK
Y
Y
Wiliamu na Pelegrino

Wiliamu na Pelegrino (Antiokia, leo nchini Uturuki, karne ya 12 - Foggia, Italia, 26 Aprili 1146) walikuwa baba na mtoto, ambao walihiji patakatifu mbalimbali, halafu wakaishi kama wakaapweke hadi walipofariki dunia wamekumbatiana .

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki kama watakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Pasquale Manerba, Memorie sulla origine della città di Fogia e sua maggior chiesa colla breve notizia della invenzione, ed apparizione della antichissima immagine di Maria Santissima detta Icona Vetere ed un saggio degli atti de' Santi Guglielmo e Pellegrino tutelari della stessa, Napoli 1798 (Rist. anast.: Foggia 1990). 
 Gaetano De Vito, Santi Guglielmo e Pellegrino: protettori di Foggia, Foggia 1915. 
 Michele di Gioia, Maria SS. dei Sette Veli o dell'Iconavetere e i santi Guglielmo e Pellegrino patroni principali della città di Foggia: tradizione, storia, culto, Foggia 1954.
 Michele Di Gioia, I santi Guglielmo e Pellegrino, patroni principali di Foggia, Foggia 1970. 
 Michele Di Gioia, La Madonna dei Sette veli e i santi Guglielmo e Pellegrino, Foggia 1987. 

Waliozaliwa karne ya 11
Waliofariki 1146
Wakaapweke
Watakatifu wa Uturuki
Watakatifu wa Italia
Stefano wa Perm

Stefano wa Perm (kwa Kirusi Стефан Пермский; 26 Aprili 1340 - 26 Aprili 1396) alikuwa mmonaki mchoraji aliyeleta Ukristo kwa Wakomi na kuwa askofu wa kwanza wa jimbo la Perm, akibomoa sanamu za miungu na kujenga makanisa, mbali na kubuni mwandiko wa Kiperm na kutumia lugha ya wenyeji katika kuthibitisha imani na kuadhimisha liturujia. 

Alitangazwa na Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi kuwa mtakatifu tarehe 26 Aprili 1754. Anaheshimiwa hivyo na Kanisa Katoliki pia.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Ferguson, Charles. 1971. St. Stefan of Perm and applied linguistics.  (Originally published in 1967, in To Honor Roman Jakobson, ed. by Morris Halle, pp. 643–653.  The Hague: Mouton.  Also reprinted in 1968 Language Problems of Developing Nations, ed. by Joshua Fishman, Charles Ferguson, and J. Das Gupta, pp. 27–35. New York Wiley and Sons.) Language Structure and Language Use: Essays by Charles Ferguson, ed. by Answar S. Dil, pp. 197–218.  Stanford: Stanford University Press.
Martin, Janet, Medieval Russia, 980-1584, (Cambridge, 1995), pp. 225–6
Zenkovsky, Serge A. (ed.), Medieval Russia's Epics, Chronicles, and Tales, Revised Edition, (New York, 1974), pp. 259–62

Viungo vya nje
 Medieval "Life" of Saint Stephen 
 A chapter from "The Saints of Ancient Rus", by Georgy Fedotov 
 Life of Saint Stephen, with illustrations 

Waliozaliwa 1340
Waliofariki 1396
Wamonaki
Wamisionari
Maaskofu
Watakatifu wa Urusi
Liberali wa Altino

Liberali wa Altino (karne ya 4 – 400 hivi) alikuwa mkaapweke.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Saint Liberalis

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 400
Wakaapweke
Watakatifu wa Italia
Sababu

Sababu ni jambo linalokuwa mwanzo au chanzo cha lingine. Sababu huweza kufasilika kama ushawishi ambao tukio moja, mchakato, hali, au kitu huchangia katika uzalishaji wa tukio jingine; mchakato, hali, au kitu huweza kusababisha athari katika jambo au kitu hicho. Mara nyingi sababu huleta athari, na athari yoyote hutegemea sababu. Sababu huweza kuchangia kuleta jambo au kitu chanya au hasi

Kimsingi, katika ulimwengu huu, hakuna kitu kisicho na sababu yake.

Tanbihi

Sayansi
Meugan

Meugan (pia: Mawgan, Malcan, Malcaut, Machan, Maugen, Mawan, Meugan, Meygan, Moygan, Migan, Maugand, Malgand, Magaldus; alifariki Anglesey, Welisi, 498 hivi) alikuwa mmonaki na askofu mwenye maisha yaliyong'aa .

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 498
Wamonaki
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Wales
Zita wa Lucca

Zita wa Lucca (Lucca au Succisa, 1218 - Lucca 27 Aprili 1278) alikuwa bikira mlei wa Italia aliyejitokeza kwa wema na ukarimu wa pekee.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu. Papa Inosenti XII alithibitisha heshima hiyo tarehe 5 Septemba 1696.

Sikukuu yake ni tarehe 27 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Simonetta Simonetti, Santa Zita di Lucca, Ed. Pacini Fazzi, 2006 
Vittorio Sermonti, Inferno, Rizzoli, 2001
Umberto Bosco e Giovanni Reggio, La Divina Commedia - Inferno, Le Monnier, 1988

Waliozaliwa 1218
Waliofariki 1278
Mabikira
Watakatifu wa Italia
Raphael Kiilu

Raphael Muli Kiilu (aliyefariki 2006) alikuwa mwanadiplomasia wa Kenya na mwakilishi wa kudumu (balozi) wa nchi hiyo katika Umoja wa Mataifa.

Marejeo 

Wanasiasa wa Kenya
waliozaliwa karne ya 20
Waliofariki 2006
Wanjuhi Njoroge

Wanjuhi Njoroge (amezaliwa Kabaru, kijiji cha Kaunti ya Nyeri, 1989) ni mjasiriamali na mwanaharakati kutoka nchini Kenya, ambaye anafanya kampeni dhidi ya mabadiliko ya hali ya hewa. Anatoa wito wa kuboreshwa kwa upatikanaji wa huduma za kidijitali na haki za kijinsia. Yeye ni mwanachama wa Mtandao wa Kiongozi wa Wanawake wa Afr (AWLN).

Wasifu 
Njoroge alizaliwa na kukulia Kabaru.  Alisomea Sosholojia na Mawasiliano katika Chuo Kikuu cha Nairobi,  na alitunukiwa Stashahada ya Teknolojia ya Habari za Biashara kutoka Chuo Kikuu cha Strathmore .  Yeye ni mwanzilishi na rais wa kampuni ya mawasiliano ya Nelig Group, pamoja na shirika lisilo la faida la RootEd Africa, ambalo linafanya kazi na shule na jumuiya za mitaa kufundisha kuandika misimbo na uvumbuzi. RootEd inalenga kutengeneza ajira kupitia ajira za mtandaoni, kupunguza kiwango cha kuacha shule, hasa miongoni mwa wanawake vijana, na kuleta shughuli za kiuchumi vijijini kupitia masoko ya kidijitali. Mnamo 2017 RootEd ilishirikiana na Safaricom kuanzisha maktaba ya kisasa huko Kabaru. Kupitia kazi yake pia amewasaidia wakulima wa eneo hilo kuhamia katika mbinu za kilimo endelevu zaidi.

Mnamo mwaka 2018 alishiriki katika mafunzo ya taasisi ya LéO Afrika. Mwaka 2019 Njoroge alijiunga na tawi la Kenya la Mtandao wa Viongozi Wanawake wa Afrika (AWLN), ambayo ilizinduliwa katika Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa jijini New York mnamo Juni mwaka 2017, chini ya uangalizi wa Tume ya Umoja wa Afrika (AUC) na Umoja wa Mataifa (UN). 

Njoroge ameshikilia nyadhifa kadhaa ambapo amejitahidi kupunguza ukosefu wa usawa, ikiwa ni pamoja na jukumu lake kama Mshirika wa Vital Voices; Anahusishwa na Jukwaa la Uchumi Duniani, kama mwanachama wa jumuiya yake ya Global Shaper na kama kiongozi wa kundi la Nairobi. Pia ni sehemu ya timu inayotekeleza mradi wa intaneti kwa wote ndani ya Jukwaa la Uchumi Duniani.

Tuzo 
 Top 40 Under 40 mwaka 2016 - kwa kazi yake katika kuboresha elimu, na kuongeza uandikishaji shuleni & viwango vya kubaki katika maeneo ya mashambani mwa Afrika.

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1989
wanaharakati wa Kenya
wanawake wa Kenya
Diego Granese

Diego Granese (alizaliwa Vigevano, Italia, Tarehe 28 Septemba mwaka1990) ni mjasiriamali maarufu na mshawishi. Ameanzisha kampuni kadhaa Za kitaifa na kimataifa kwa mafanikio makubwa, kama vile Aviva Wines, FITUP Europe na Dubai-based Billionaire Group. Pia alizindua duka rasmi la Khaby Lame (mshawishi maarufu zaidi duniani) kwa ushirikiano na washirika wengine wawili.

Maisha ya awali 
Diego Granese kutoka kwa familia ya tabaka la kati. Anajumuisha sifa nyingi za mjasiriamali, na ni dhahiri alizaliwa kuongoza. Anaendeleza biashara kila wakati ili kutoa suluhisho kwa majeraha aliyoyapata maishani, ambayo inamfanya kuwa mjasiriamali wa serial, mtu ambaye ameleta biashara zaidi ya moja kwa mafanikio (Aviva Wines Italia). Anajitambulisha na neno hili kwa sababu alitoa maisha na kuleta biashara nyingi kwa ukuu. Ameanzisha kampuni sita kwa jumla hadi sasa, nne kati yao bado ni mafanikio endelevu.

Maisha ya taaluma 
Diego Granese alihamisha kampuni yake ya ushauri ya UAE hadi Dubai, na kuiita Billionaire Group. Hadi sasa, biashara yake kuu ni kufanya mashirika kuwa ya kimataifa, kufungua mashirika huko Dubai na katika mataifa yenye ukusanyaji wa ushuru unaofadhiliwa, na kutoa leseni za nyumbani. Zaidi ya hayo, Anashughulika na mashirika yake yote tofauti nchini Italia na kote ulimwenguni bado kama mwekezaji. Ana umiliki wake ambao alifanya nao uvumi na kufungua mazoezi katika maeneo machache. Kwa sasa ameelekeza biashara yake ya kituo kwenye mwongozo wa gharama duniani kote, amehamisha shirika lake la ushauri hadi Dubai na kuliita Billionaire Group. Shirika lake linasimamia ufanyaji biashara wa kimataifa, kufungua mashirika huko Dubai na katika mataifa yenye tathmini ya kodi inayohimizwa, na kupata leseni za nyumba. Mnamo Januari atahamia Dubai milele kwa kutoa usimamizi wa ushauri kwa watu binafsi na mashirika ambayo yanahitaji kuhamia taifa na ukusanyaji wa ushuru unaofadhiliwa. Diego anaendelea na kila moja ya mazoezi yake bado anajitolea kwa mradi huu mpya. Nchini Italia anasherehekewa kwa kufungiwa ndani ya wanamitindo na wasichana wa vipindi vya televisheni, alijitokeza miezi michache kabla ya Runinga ya Italia kwa kejeli kuhusu mwanamitindo maarufu. Akiwa na bidii kuhusu skeet shooting na dynamic shooting, atahamisha biashara yake hadi Dubai kwa kuanzisha amri kuu ya BILLIONAIRE GROUP mnamo Januari 20.

Marejeo 

Watu wa Italia
Nyota na hilali

Nyota na hilali ni ishara yenye historia ndefu inayochukuliwa leo mara nyingi kama ishara ya Uislamu . Hii inatokana na matumizi yake katika bendera za Milki ya Osmani  tangu karne ya 19. Lakini historia yake ni ndefu na Waosmani waliipokea tayari kutoka milki ya Kikristo ya Bizanti.

Historia ya awali 
Ishara hiyo ilianzishwa katika koloni la Kigiriki la Byzanti mnamo mwaka 300 KK. Ilitumika sana kama nembo ya kifalme ya mfalme wa Ponto Mithridate VI Eupator baada ya kuingiza Byzanti katika ufalme wake.  

Wakati wa karne ya 5, ilionyeshwa kwenye sarafu zilizotengenezwa na Milki ya Kiajemi ya Wasasani kwa zaidi ya miaka 400 kutoka karne ya 3 BK hadi kuanguka kwa Wasasani wakati wa uvamizi wa Waarabu Waislamu katika Uajemi (Iran). Watawala Waislamu waliendelea kuonyesha alama hiyo kwenye sarafu zao wakati wa miaka ya mwanzo ya ukhalifa, maana sarafu hizo zilikuwa ni nakala halisi ya sarafu za Wasasani.

Umbo 
Ishara hiyo inaunganisha picha za mwezi hilali pamoja na nyota. Vipengele vyote viwili vina historia ndefu katika sanaa ya Mashariki ya Kati kama kuwakilisha ama Jua na Mwezi au Mwezi na Zuhura (nyota ya asubuhi) au sifa zao za kimungu.  

Nyota mara nyingi huonyeshwa ndani ya upinde wa hilali. <ref>

Marejeo

Sanaa za Kikristo
Uislamu
Bizanti

Bizanti (pia Byzantium au Byzantion kutoka ) ilikuwa mji wa Ugiriki ya Kale. Wakati wa Dola la Roma jina lake lilibadilishwa kuwa Konstantinopoli na tangu karne ya 20 inajulikana kama Istanbul.

Jina
Jina la Kigiriki Byzantion liliendelea kutumika kama jina badala ya Konstantinopoli mara kwa mara na kuwa chanzo cha "Ufalme wa Bizanti" jinsi sehemu ya mashariki ya Dola la Roma ilivyoitwa baada ya mwisho wa utawala wa Kiroma katika magharibi.

Historia
Mji wa Bizanti uliundwa na Wagiriki kutoka Megara katika karne ya 7 KK ukaendelea kuwa mji wenye lugha ya Kigiriki hadi uvamizi wake na Milki ya Osmani mnamo 1453 BK.  Mji uliundwa kwenye rasi iliyopo baina ya Bahari ya Marmara na mkono wa bahari inayojulikana kama "Pembe ya Dhahabu" hivyo inazungukwa na maji kwa pande tatu iliyosaidia kutetea mji. 

Hakuna uhakika kuhusu vyanzo vya Bizanti. Kufuatana na kisa kimoja mji ulianziswa na Byzas, mwana wa mfalme wa Megara iliyokuwepo karibu na Athene. Herodoti alitaja mwaka 667 KK kama mwaka wa kuundwa kwa mji, hivyo miaka 17 baada ya mji wa Kalsedonia uliopo upande mwingine wa mlangobahari wa Bosporus. 

Bizanti ilikuwa hasa mji wa biashara kutokana na mahali pake kwenye lango pekee la Bahari Nyeusi. Bizanti baadaye ilivamia Kalsedonia iliyopo kuvukia Bosporus upande wa Asia iliyoendelea kama sehemu ya Bizanti.

Katika karne ya 4 BK, wakati ilipokuwa sehemu ya Dola la Roma, Bizanti iliteuliwa na Kaizari Konstantino I kama mji wake mkuu ikajulikana pia kama "Nova Roma" (Roma Mpya) akiipamba na majengo mengi mazuri. Baadaye jiji hilo liliitwa Konstantinopoli (Kigiriki Κωνσταντινούπολις, Konstantinoupolis, yaani "mji wa Konstantino").

Marejeo

Viungo vya nje 
 Byzantine & Christian Museum at byzantinemuseum.gr
 Coins of the Byzantine empire at wegm.com
 History of money FAQs  at galmarley.com – description of Byzantine monetary system, fifth century BC
 Society for the Promotion of Byzantine Studies at www.byzantium.ac.uk
 Vasilief, A History of the Byzantine Empire, at ellopos.net – hyperlinked with notes and more resources, at Elpenorr
Coordinates on Wikidata
Ugiriki ya Kale
Bizanti
Sociedade Esportiva Palmeiras

Sociedade Esportiva Palmeiras (matamshi ya Kireno: [sosiedˈadʒi ispoɾtʃˈivə pawmˈejɾəs], maarufu kama Palmeiras) ni kilabu cha michezo cha Brazil katika jiji la São Paulo, mji mkuu wa jimbo. 

Ilianzishwa mnamo Agosti 26, 1914 na rangi zake, zilizopo kwenye ngao na bendera rasmi, ni za kijani na nyeupe. Red, iliyokuwepo tangu kuanzishwa kwake mwaka wa 1914, ilitengwa wakati wa Vita Kuu ya II, chini ya shinikizo kutoka kwa serikali ya kitaifa, katika mkutano huo ambao ulirasimisha mabadiliko ya jina kutoka Palestra Itália hadi Palmeiras.

Mfumo wake mkuu wa kimichezo ni mpira wa miguu, kama moja ya vilabu vilivyofanikiwa na muhimu zaidi katika bara zima, pamoja na kuwa miongoni mwa timu zenye idadi kubwa ya mashabiki nchini. Mataji yake muhimu zaidi katika kandanda ni Kombe Libertadores mwaka wa 1999, 2020 na 2021, na Copa Rio mwaka wa 1951, ambayo wakati huo yalizingatiwa kama Kombe la Dunia la Vilabu na kutambuliwa hivyo na FIFA, kupitia rais wa shirika hilo. , Joseph Blatter, mnamo Agosti 2014, ikiwa ni uamuzi wa Kamati ya Utendaji ya FIFA mnamo Juni 7 na kupitia hati iliyotumwa kwa Wizara ya Michezo mnamo Novemba mwaka huo huo. Shirika hilo, hata hivyo, halitambui mashindano hayo kama mashindano ya FIFA na liliimarisha nafasi hii mnamo Oktoba 2017, wakati lilitambua washindi wa Kombe la Mabara kama mabingwa wa dunia, bila pia kukuza kuunganishwa kwa Kombe la Mabara na mashindano yake ya sasa.

Iliyochaguliwa kuwa timu bora zaidi duniani mwaka wa 2021 katika orodha ya Shirikisho la Kimataifa la Historia ya Soka na Takwimu (IFFHS), Palmeiras ni timu ya Brazil iliyo na idadi kubwa ya mataji ya kitaifa iliyoshinda, ikipata mashindano mengi rasmi iliyocheza iliyoundwa katika Nchi na Shirikisho la Soka la Brazil (CBF). Alviverde ina mafanikio 16 ya ukubwa huu, huku kukitiliwa mkazo zaidi mataji yake kumi na moja ya Ubingwa wa Brazil (mwenye rekodi): 1960, 1967, (1) 1967, (2) 1969, 1972, 1973, 1993, 1994, 2018, 2028 na 2. Mbali na michuano hiyo, Palmeiras tayari imeshinda 1998, 2012, 2015 na 2020 Copa do Brasil na Kombe la Mabingwa la 2000 nchini, mashindano ambayo pia yanaandaliwa na chombo cha juu zaidi cha soka ya Brazil. Katika kiwango cha kimataifa, pia alishinda Kombe la Mercosur la 1998 na 2022 Recopa Sudamericana.

Tanbihi 

Vilabu Mpira vya Brazil
Sao Paulo
Onesmo Michael Kyauke

Onesmo Michael Kyauke (amezaliwa wilaya ya Rombo, mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania, 22 Agosti 1974) ni mwanasheria wa Mahakama Kuu kwa zaidi ya miaka kumi.

Elimu
Onesmo alianza elimu yake katika Shule ya Msingi Mbalangasheni kuanzia mwaka 1982 hadi 1988 na kwenda Shule ya Same kwa Elimu ya sekondari ya kidato cha kwanza hadi cha nne mwaka 1989 hadi 1992. Alijiunga na Shule ya sekondari ya Galanos mwaka 1993 hadi 1995 masomo ya kuhitimu Elimu ya sekondari ya kidato cha sita. Mwaka 1997 Onesmo alijiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kwa masomo ya Shahada ya Sheria (LL.B) na kuhitimu mwaka 2000. Katika awamu ya pili Onesmo alijiunga tena na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kwa masomo ya Shahada ya Sheria ya Kibiashara na Utaalamu katika Sheria za Benki (LL.M) mwaka 2001 hadi 2003. Mwaka 2010 Onesmo alijiunga tena na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kwa awamu ya tatu ya masomo ya Sheria ya Ushindani na kutunukiwa Shahada ya Uzamivu (Ph.D) katika Sheria ya Ushindani mwaka 2015.

Uzoefu katika Sheria
Amekuwa mzoefu katika kesi za madai. Eneo muhimu la utaalamu wa Dk Onesmo ni katika sheria ya Benki, Sheria ya Kazi, Sheria ya Ushindani, Sheria ya Ardhi, Sheria ya Mali, Usuluhishi, Sheria ya Ufilisi, uandishi wa sheria na utafiti wa kisheria.

Amefanya utafiti wake wa uzamivu juu ya sheria ya ushindani na kwa hiyo, ana ujuzi na uzoefu mkubwa wenye nguvu katika eneo hili. Dk Onesmo amefundisha katika Shule ya Sheria ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kama Mhadhiri kuanzia 2005 hadi Mei 2017.

Kuhusu E-Law
Maktaba ya E-Law ni maktaba ya sheria ya mtandaoni inayotoa ufikiaji wa sheria za Tanzania. Inachapisha taarifa za kisheria ambazo zinajumuisha hasa sheria za kesi kutoka Tanzania, Miswada na Sheria za Bunge, sheria tanzu, Gazeti la Serikali, vitabu vya sheria za kielektroniki, karatasi za utafiti na nyaraka zingine zinazohusiana na sheria. 

E-Law ambayo ilianzishwa na Kyauke mwaka 2014 inakusudia kusaidia usimamizi wa haki nchini Tanzania na kwingineko. E - Sheria iko wazi kwa wataalamu wa sheria wakiwemo Majaji, Mahakimu, Mawakili wa Serikali, Mawakili, Wanafunzi wa Sheria na umma kwa ujumla. Kwa hakika, hutoa nyenzo za kisheria zinazohitajika kwa madhumuni ya utafiti, hakiki, utafiti wa kibinafsi na pia kutumika katika mahakama. 

Tunaweza kukuhakikishia kwa fahari kwamba maelezo ya kisheria sasa yanapatikana kwenye dawati lako au unapohama; kwa hivyo, unapaswa kutumia muda mchache kutafiti na kuwa na muda zaidi wa kuzingatia kuunda hoja zako.

Ujuzi
Onesmo ni mbobezi katika maswala mbalimbali yanayohusiana na Tarakilishi ikiwemo kuchambua taarifa zinazohusiana na tekinologia (Information technology) IT

Uzoefu katika Siasa
Kyauke ni moja kati ya wajumbe wa Baraza la Ushindani (Fair Competition Tribunal FCT)  kwa mujibu wa kifungu cha 83(2)(b) cha Sheria ya Ushindani (The Fair Competition Act), aliyeteuliwa 20 Juni, 2021 na Raisi wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Samia Suluhu Hassan.

Marejeo

wanasheria wa Tanzania
Nick Ponte

Nick Ponte (amezaliwa Maui huko Hawaii, 19 Disemba 1987) ni mjasiriamali wa Marekani.

Alianza kazi yake kama fundi wa magari na kisha akawa na kampuni yake ya uuzaji iliyoitwa Nick Ponte Marketing.

Marejeo 

Wafanyabiashara wa Marekani
Abedi

Abedi ni jina la:
Abedi Amani Karume
Amri Abedi
Amani Abedi Karume

Majina ya watu
Majina ya ukoo
Ahadi (maana)

Ahadi ni jina la:
Ahadi (tamko)
Gina Ahadi

Majina ya watu
Majina ya ukoo
Aisha (maana)

Aisha ni jina la:
Aisha Masaka
Aisha Omar Kigoda
Aisha Madinda
Aisha Taymur
Aisha Ayensu
Gina Ahadi
Aisha Abd al-Rahman
Aisha Rateb
Aisha Kyomuhangi
Aisha Bowe
Aisha Diori
Aisha Augie

Majina ya watu
Akida (maana)

Akida ni jina la:
Akida
Esse Akida
Akida Korneli

Majina ya watu
Akina

Akina ni jina la:
Akina Grimm
Akina Dada Faioli
Akina Wright

Majina ya watu
Asante

Asante ni jina la:
Anita Asante
Molefi Kete Asante
Asante Kwasi
Benjamin Asante
Asante Nyerere
Majina ya ukoo

Majina ya watu
Athumani

Athumani ni jina la:
Athumani Saidi Mwinshehe Janguo
Juma Athumani Kapuya
Hassan Athumani Ngwilizi

Majina ya watu
Bakari (maana)

Bakari ni jina la:

Miza Bakari Haji
Mto Bakari (Kajiado)
Harith Bakari Mwapachu
Abu Bakari (mshairi)
Mussa Bakari Mbarouk
Bakari Nondo Mwamnyeto
Bakari Shamis Faki
Bakari (kundinyota)
Mtoro Bakari
Bakari

Majina ya ukoo

Majina ya watu
Binti (maana)

Binti ni jina la:
Binti
Siti Binti Saad
Binti Yairo
Binti (albamu)
Binti (filamu ya 2021)
Fatuma Binti Baraka

Majina ya ukoo

Majina ya watu
Chacha

Chacha ni jina la:
Chacha Nyaigotti-Chacha
Marwa Ryoba Chacha
Chacha Zakayo Wangwe
Majina ya ukoo

Majina ya watu
Hassan

Hassan ni jina la:
 
Sheikh Hassan Bin Amir
Juma Hassan Killimbah
Samia Suluhu Hassan
Hassan Sheikh Mohamud
Mwajuma Hassan Khamis
Sheikh Ilunga Hassan
Hassan Rajab Khatib
Hassan Hajjaj
Hassan Athumani Ngwilizi
Hassan Rouhani
Mussa Hassan Mussa
Hassan bin Omari
Hassan Dilunga
Ali Hassan Mwinyi
Hassan Wasswa
Khadija Hassan Aboud
Salim Hassan Turky
Mahmoud Hassan Mgimwa
Hassan Elias Masala
Hassan Selemani Kaunje
Fathi Hassan
Abdulkarim Esmail Hassan Shah
Abdi Hassan Mshangama
Shaw Hassan
Ali Hassan Kuban
Yusuf Hassan Abdi
Hassan Chande Kigwalilo
Mozn Hassan
Hassan Fathy
Hassan El Shafei

Majina ya watu
Jabari (maana)

Jabari ni jina la:
Jabari
Jabari (maumbile)
Rijili ya Jabari
Nebula ya Jabari
Majina ya ukoo

Majina ya watu
Kamili

Kamili ni jina la:
Rose Kamili Sukum
Kamili wa Lellis

Majina ya ukoo

Majina ya watu
Gina Carano

Gina Joy Carano (alizaliwa Aprili 16, 1982 ) ni mwigizaji na msanii wa zamani wa karate wa Marekani. Alishindana katika EliteXC na Strikeforce kutoka mwaka  2006 hadi 2009, ambapo alikusanya rekodi ya 7-1. Umaarufu wake ulimfanya aitwe "uso wa MMA wa wanawake", ingawa Carano alikataa jina hilo.  Yeye na Cris Cyborg walikuwa wanawake wa kwanza kugonga vichwa vya habari kwa tuzo kuu la MMA wakati wa pambano lao la Strikeforce la mwaka 2009 .  Carano alistaafu kwenye mashindano baada ya kupoteza kwa mara kwenye utaalamu wa MMA kwa Cyborg.

Kuhama kutoka kwa uwanja wa mapigano hadi kwenye televisheni, Carano alipata jukumu lake kuu la kwanza kama kiongozi wa filamu ya hatua ya Haywire mwaka(2011), ambayo ilifuatiwa na kuonekana katika Fast & Furious 6mwaka (2013) na Deadpool mwaka(2016). Carano pia alionekana kwenye Cara Dune katika msimu wa kwanza na piwili  ya safu ya anga ya Magharibi ya Disney+ The Mandalorian kutoka mwaka 2019 hadi 2020. Kufuatia mfululizo wa machapisho yenye utata aliyoandika kwenye mitandao ya kijamii, Lucasfilm alitangaza mwaka wa 2021 kwamba Carano hataonekana kwenye vyombo vya habari vya Star Wars siku zijazo. [5]

Marejeo 

Watu walio hai
Waigizaji wa filamu wa kike wa Marekani
Waliozaliwa 1982
Tamko la kutokomeza ukatili dhidi ya wanawake

Tamko la kutokomeza ukatili dhidi ya wanawake (kwa kifupi DEVAW
) lilipitishwa bila kupigiwa kura  na Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa kwa maazimio 48/104 ya 20 Disemba 1993. Kilichomo ndani yake nipamoja na kutambua "umuhimu wa haraka wa kutekelezwa kwa haki na kanuni za wanawake kulingana na usawa,usalama,uhuru,uadilifu na utu wa watu wote". Inarejea na kuhusisha haki na kanuni zile zile zilizoko Tamko la kimataifa la haki za binadamu {{refn|group=note|" Pia limegusia sheria na kanuni kwenye vyombo vya kimataifa, ikiwemo tamko la kimataifa la haki za binadamu,Mkataba wa kimataifa wa haki za kijamii na kisiasa,Mkataba wa kimataifa juu ya Uchumi,Jamii,Kitamaduni, Maazimio ya kuondoa aina zote za ubaguzi dhidi ya wanwake,Maazimio dhidi mateso na aina nyingine za ukatili,adhabu zinazokinzana na utu" (aya ya 2 ya kwenye utangulizi wa Tamko la Kutokomeza Ukatili Dhidi ya wanawake). na ibara ya 1 na 2 inatoa maana halisi ya Ukatili dhidi ya wanawake.

Marejeo

Wiki in Activism
Sheria
Haki za binadamu
Uwezeshaji wa Wanawake

Uwezeshaji wa Wanawake (au uwezeshaji wa Kike) unaweza kufafanuliwa kwa njia mbalimbali, ikihusisha kukubali mawazo ya wanawake,  kufanya juhudi za kupambania na kuinua nafasi ya mwanamke kupitia elimu, ufahamu wa kijamii, kujua kusoma na kuandika, na mafunzo. Uwezeshaji wa vifaa kwa Wanawake na kumruhusu mwanamke kufanya maamuzi ya kuamua maisha kupitia matatizo mbalimbali ya kijamii. Wanaweza kuwa na fursa ya kufafanua jukumu la jinsia au majukumu mengine kama hayo, ambayo yanawapa uhuru wa kufikia malengo waliokusudia.

Marejeo 

Wiki in Activism
Haki
Wanawake
Ukatili wa kijinsia mitandaoni

Ukatili wa kijinsia mitandaoni ni unyanyasaji na ubaguzi dhidi ya watu kupitia teknolojia, nao ufanana na unyanyasaji wa mitandaoni. 

Ukatili wa kijinsia ni tofauti na ukatili wa kijinsia mitandaoni kwa sababu ya umakini uliopo kwa wanawake. Ukatili wa kijinsia mitandaoni unahusisha maneno ya ngono yasiyotakiwa, kutuma picha za ngono katika vyombo vya habari bila ridhaa. 

Ukatili wa kijinsia mitandaoni unatokana na ukatili wa kijinsia ila unatofautiana kwa kufanywa kupitia njia za kielektroniki. 

Makundi maalumu ni pamoja na mashoga na kadhalika. Ukatili wa kijinsia mitandaoni unaweza kutokea kwa njia nyingi ikiwemo kusambaa kwa taarifa na picha za uchi. 

Tangu kuanzishwa kwa mitandao, ukatili wa kijinsia mitandaoni umeongezeka kwa kasi.

Marejeo 

Wiki in Activism
Wanawake
Teknolojia
sheria
Arts and Feminism 2023
Namba 116

Namba 116 ni namba maalumu ya simu kwa ajili ya kutoa taarifa zinazohusiana na ukatili wa aina zote. Namba hiyo ipo chini ya mradi unaofadhiliwa na shirika la Umoja wa Mataifa linaloshughulikia idadi ya watu Duniani.

Ikitokea umekutana na matukio ya ukatili ukiwa Tanzania  piga namba 116 ili upate msaada wa haraka. Unaweza kutumia mtandao wowote. Namba hii kupiga ni bure. Lengo ni kutokomeza ukatili wa aina zote kwenye jamii.

Marejeo

Wiki in Activism
Haki
Nafasi ya mwanamke katika uongozi

Nafasi ya mwanamke katika uongozi ni madaraka ya uongozi waliyonayo wanawake ambayo huwapa mamlaka, ushawishi na uwajibikaji katika biashara au serikali. 
Katika historia, madaraka ya kijamii na kisiasa yaligawanywa katika jinsia tofauti, lakini yalikuwa yanakishikiliwa zaidi na wanaume kuwakandamiza wanawake.
Baada ya usawa wa kijinsia kuongezeka, wanawake wamekua wakishikilia madaraka ya uongozi katika nyanja mbalimbali.

Marejeo 

Wiki in Activism
jinsia
sheria
Ukatili wa kijinsia

Ukatili wa kijinsia  ni kitendo chochote cha ngono au jaribio la kupata kitendo cha ngono kwa nguvu au kulazimisha, kitendo cha kuuza mtu, au kitendo kinachoelekezwa dhidi ya ujinsia wa mtu, bila kujali uhusiano na mwathiriwa. 

Hupatikana katika nyakati za amani na hali za migogoro ya silaha, ni ya kawaida na inachukuliwa kuwa moja ya ukiukaji wa haki za binadamu mbaya zaidi, unaozidi kuenea na wa kawaida.

Marejeo 

haki
Wiki in Activism
Harakati za utetezi wa wanawake

Harakati za utetezi wa wanawake (pia zinajulikana kama harakati za wanawake au utetezi wa wanawake, ni mfululizo wa harakati za kijamii na kampeni za kisiasa na uhuru ili kuleta mabadiliko katika masuala ya wanawake yaliyosababishwa na kutokuwa na usawa kati ya wanaume na wanawake. Masuala hayo ni kama uhuru wa wanawake/harakati za uhuru wa wanawake, haki za uzazi, ukatili wa majumbani, likizo ya uzazi, usawa katika malipo, haki ya kupiga kura, udhalilishaji wa kingono na ukatili wa kingono. Harakati hizo zimeendelea kuanzia miaka ya 1800, na zikasambaa kwenye nchi na jamii mbalimbali. Vipaumbele vilikuwa kinyume na ukeketaji wa wanawake kwenye nchi moja, na pia kutokuwa na usawa kwenye nchi nyingine.

Marejeo 

Wiki in Activism
Haki
Wanawake
Equatoria

Equatoria ni kanda la Sudan Kusini linalojumuisha majimbo ya Equatoria Magharibi, Equatoria ya Kati na Equatoria Mashariki ambayo yote yanaenea kusini kabisa mwa nchi hiyo.

Hadi uhuru wa Sudan Kusini kwenye mwaka 2010 ilikuwa mkoa wa Sudan.

Kwa jumla ni kilometa mraba 195,848 zenye wakazi 3,400,000 hivi (2014)

Sudan Kusini
Luiz Inácio Lula da Silva

Luiz Inácio Lula da Silva, (amezaliwa 27 Oktoba 1945)  ni mwanasiasa na afisa mstaafu wa jeshi ambaye ni rais wa 39 wa Brazil.

Lula alichaguliwa kuwa rais wa Brazil kwa mara ya kwanza mnamo 2003 na kisha 2006, halafu mara ya tatu mwaka 2022 dhidi ya Jair Bolsonaro.

Alichaguliwa mnamo 2022 kama mshiriki wa Chama cha Huru ya Jamii ya kihafidhina kabla ya kukata mahusiano nao, amekuwa ofisini tangu 1 Januari 2023. 

marais wa Brazil
Wanasiasa wa Brazil
Greater Upper Nile

Greater Upper Nile ni kanda la Sudan Kusini linalojumuisha majimbo ya majimbo ya Umoja, Nile ya Juu na Jonglei, mbali ya maeneo ya pekee ya Pibor na Ruweng. Hadi uhuru wa Sudan Kusini kwenye mwaka 2010 ilikuwa mkoa wa Sudan. 

Uko kaskazini mashariki mwa nchi.

Kwa jumla ni kilometa mraba 236,208 zenye wakazi 4,120,000 hivi (2014)

Sudan Kusini
Bahr el-Ghazal

Bahr el-Ghazal ni kanda la Sudan Kusini linalojumuisha majimbo ya Bahr al-Ghazal Magharibi, Bahr al-Ghazal Kaskazini, Warab na Maziwa, mbali ya eneo la pekee la Abyei. Hadi uhuru wa Sudan Kusini mwaka 2010 ilikuwa mkoa wa Sudan.

Uko kaskazini magharibi mwa nchi na kukaliwa hasa na Wadinka.

Kwa jumla ni kilometa mraba 210,786 zenye wakazi 4,297,000 hivi (2014)

Sudan Kusini
Bharat Kumar Prajapat

Bharat Kumar Prajapat (alizaliwa Jodhpur, Rajasthan, 6 Januari 1994) ni mtengenezaji wa filamu ya harusi na mpiga sinema.

Maisha ya awali
Alizaliwa katika familia ya Kihindu.

Elimu
Alimaliza masomo yake kutoka jiet jodhpur.

Marejeo 

Watu wa Uhindi
UN Women

UN Women  ni shirika la Umoja wa Mataifa linaloshughulika kuwawezesha na kutetea haki na usawa kwa  wanawake na wasichana, pamoja na upingaji wa vitendo vya ukatili dhidi ya wanawake. 

Shirika hili la kimataifa la uwewezeshaji Wanawake Duniani lilianzishwa mnamo mwaka 1976 na kutambuliwa rasmi mwaka 1976 na kuanza kufanya kazi zake rasmi mnamo mwezi Januari mwaka 2011 .
Raisi mstaafu wa Chile  Michelle Bachelet alikuwa mkurugenzi mtendaji wa shirika hili, na Sima Sami Bahous ni mkurugenzi mtendaji wa shirika hili kwa sasa. Shirika hili pia ni mwanachama wa kundi la kimaendeleo la umoja wa Mataifa .

Marejeo

Wiki in Activism
Wanawake
Umoja wa Mataifa
Haki
Uchechemuzi

Uchechemuzi (kwa Kiingereza hujulikana kama Advocacy) ni kitendo au shughuli inayofanywa na mtu au kikundi cha watu kwa lengo la kushawishi mabadiliko katika sekta mbalimbali kama ngazi za maamuzi, siasa, uchumi, na masuala mengine ya kijamii.

Uchechemuzi unahusu pia shughuli mbalimbali zinazojumuisha masuala ya kisera, sheria na bajeti, zikiwa pamoja na taarifa za kweli, mahusiano pamoja na vyombo vya habari na kutuma ujumbe kwa serikali na jamii. Uchechemuzi unahusisha shughuli mbalimbali ambazo mtu au taasisi inazifanya, ikijumuisha pia kampeni katika vyombo vya habari, mazungumzo ya umma, machapisho ya kitafiti. 

Katika uchechemuzi njia mbalimbali zinaweza kutumika, zikiwemo njia za kisheria.

Marejeo

Sheria
Wiki in Activism
Ukatili wa kiuchumi

Ukatili wa kiuchumi (kwa Kiingereza Economic abuse) ni kitendo cha kikatili ambacho mtu mmoja anaweza kumiliki kwa nguvu vyanzo vya uchumi vya mtu mwingine  na kumzuia asijiendeleze kuchumi au kutumia nguvu dhidi ya mtu mwingine na kumuathiri kiuchumi.

Ukatili huo unajulikana pia kama ukatili wa kifedha; kitendo hicho ni kinyume na sheria, na hufanyika kwa jinsia zote mbili.

Marejeo

Sheria
uchumi
Wiki in Activism
Mwanamke wa kijijini na ajira

Mwanamke wa kijijini anapatikana katika jamii inayoishi vijijini, wengi wao wanajihusisha na shughuli za kilimo, ufugaji na ujasiriamali; wanafanya kazi kwa nguvu lakini kipato chao ni kidogo.  

Wanawake wa namna hiyo hukumbana na vitendo mbalimbali vya kikatili kwa sababu pengine hawaruhusiwi kumiliki ardhi kama wanaume, wengi wao hufanyiwa vitendo hivyo na waume zao pamoja na watu wengine ndani ya familia zao japokuwa wanaleta mchango mkubwa wa kiuchumi katika familia na jamii kwa ujumla.

Vikwazo vya kiuchumi 
Wanawake wa vijijini hukumbana na vikwazo mbalimbali katika kuboresha maisha yao kiuchumi na kijamii; vizuizi hivyo huhusisha ukosefu wa mikopo, ukosefu wa huduma za afya na elimu na wakati mwingine hupata ujuzi kidogo. Changamoto hizo hujumuisha pia mshahara mdogo katika ajira.

Jitihada za kumuendeleza mwanamke kijijini
Kwa sababu ya kazi za wanawake ambazo hazina malipo, tafiti mbalimbali zinaendelea ili kutengeneza sera na mipango kwa ajili ya wanawake wa vijijini.

Marejeo

Wanawake
kazi
Wiki in Activism
Women Fund (Tanzania)

Women Fund Tanzania ni Asasi isiyo ya Kiserikali nchini Tanzania inayohusika na kusaidia wanawake na wanaharakati pamoja na taasisi nyingine na kuwawezesha ili wafanye shughuli mbalimbali.  

Shirika hilo husaidia pia kuwawezesha wanawake kupaza sauti zao pamoja na kukuza uchumi, na hufanya kazi ya kutoa  elimu ya afya hasa afya ya uzazi.

Marejeo

Wanawake
Mashirika ya Tanzania
Wiki in Activism
Arts and Feminism 2023