LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Siriaki, Valeria, Marsia, Diogene na Mika

ni kati ya Wakristo wa Afrika Kaskazini waliouawa kwa ajili ya imani yao. 

Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Afrika Kaskazini
Timotheo, Zotiko, Italiki, Zoilus na Jelati

ni kati ya Wakristo wa Afrika Kaskazini waliouawa kwa ajili ya imani yao. 

Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 30 Juni.

Pengine wanatajwa pamoja nao Leo na Kursiko.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Afrika Kaskazini
Vikturus na wenzake

Evasi, Privata, Januaria, Donata, Spisina, Kwirili na Makari ni kati ya Wakristo wa Afrika Kaskazini waliouawa kwa ajili ya imani yao. 

Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 7 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Afrika Kaskazini
Kwintiani, Teodoli, Tekla na Festina

ni kati ya Wakristo wa Afrika Kaskazini waliouawa kwa ajili ya imani yao. 

Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 14 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Afrika Kaskazini
Krispini mfiadini

ni kati ya Wakristo wa Afrika Kaskazini waliouawa kwa ajili ya imani yao. 

Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yake, haorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Afrika Kaskazini
Gayo, Joviani na Filipo

ni kati ya Wakristo wa Moroko ya leo waliouawa kwa ajili ya imani yao. 

Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 15 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Moroko
Batazoni, Palemoni na Garuma

ni kati ya mapadri wa Ethiopia walioishi vizuri imani yao. 

Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 11 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Mapadri
Watakatifu wa Ethiopia
Bazalota na Eufemia

ni kati ya wanawake wa Ethiopia walioishi vizuri Ukristo wao monasterini. 

Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 6 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wamonaki
Watakatifu wa Ethiopia
Didara, Bisoe na Nor

(walifariki Aleksandria mwanzoni mwa karne ya 4) ni kati ya Wakristo wa Misri waliouawa kwa ajili ya imani yao katika dhuluma ya kaisari Diokletian. Ni mama na watoto wake.

Nor au Hor alikuwa askari. Aliteswa sana kabla hajachomwa kwa mkuki.

Bisoe au Besoy au Psoi au Absahi alikatwa kichwa.

Mama yao Didara au Daydara au Didra alikufa wakati wa kuteswa.

Tangu kale wanaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 23 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 4
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Petro wa Ethiopia

ni kati ya wamonaki wa Ethiopia walioishi vizuri Ukristo wao. 

Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yake, haorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ethiopia
Abeluzius

ni kati ya Wakristo wa Ethiopia. 

Hayajulikani mengine kuhusu historia yake, ila tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watakatifu wa Ethiopia
Abrahamu wa Ethiopia

ni kati ya Wakristo maarufu wa Ethiopia, labda askofu katika karne ya 4 au ya 5. 

Hayajulikani mengine kuhusu historia yake, ila tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watakatifu wa Ethiopia
Yared wa Ethiopia

(5 Aprili 525 - 11 Mei 571) ni kati ya Wakristo maarufu wa Ethiopia. 

Anatajwa kama mwanzilishi wa muziki wa Kikristo nchini.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
A brief History of Saint Yared 
Biography of Saint Yared 
 Yelibenwork Ayele. Honoring St. Yared, Ethiopia’s father of music. Ethiopian Reporter, Saturday August 30, 2008. (dead link)
 Charles L. Chavis Jr. Saint Yared

Watakatifu wa Ethiopia
Muziki wa Kikristo
Pawaga

Pawaga ni tarafa iliyopo katika wilaya ya Iringa vijijini katika mkoa wa Iringa. Inaundwa na kata za Ilolo Mpya, Itunundu na Mlenge.

Ni sehemu ya chini kabisa katika mkoa huo, kwenye kimo cha mita 700 juu ya usawa wa bahari. Kwa sababu hiyo eneo hilo ni tofauti sana na sehemu nyingine ya mkoa huo wa Nyanda za Juu za Kusini Tanzania. Kwanza kuna joto, halafu ukame.

Kwa upande wa Kaskazini imepakana na kijiji cha Makuka (kata ya Izazi), upande wa mashariki imepakana na Idodi, upande wa magharibi imepakana na Ipwasi (kata ya Mlowa) na kwa kiasi kikubwa imepakana na hifadhi ya Ruaha mpaka kusini. Kitovu cha hifadhi hiyo ni Msembe. 

Zao kuu la wakazi wa Pawaga ni mpunga unaosifika kwa utamu wake. Unalimwa kwenye mto Ruaha ambao katika sehemu hiyo una muungano wa Ruaha ya Iringa na Ruaha ya Usangu, unaoandaa bwawa la Mtera ambalo linapatikana mbele kidogo kutokana na lambo lililopo mpakani mwa Mkoa wa Iringa na Mkoa wa Dodoma. Kwa kuvuka mto Ruaha unaweza kuingia mkoa wa Singida.

Pawaga ni eneo zuri kwa ufugaji kutokana na hali ya hewa ya joto.

Wilaya ya Iringa Vijijini
Abdelmadjid Tebboune

Abdelmadjid Tebboune (kwa Kiarabu: عبد المجيد تبون; alizaliwa Mécheria, Algeria, 17 Novemba 1945) ni mwanasiasa wa Algeria aliyekuwa Waziri Mkuu wa nchi hiyo kuanzia Mei 2017 hadi Agosti 2017. Kwenye Desemba 2019 alichaguliwa kuwa rais wa nchi. Hapo awali alikuwa Waziri wa Nyumba kutoka 2001 hadi 2002 na tena kutoka 2012 hadi 2017.  

Tebboune alihitimu kutoka Chuo cha Kitaifa cha Utawala mnamo 1965.  

Tebboune alikuwa Waziri-Mjumbe wa Serikali za Mitaa kuanzia 1991 hadi 1992. Baadaye, chini ya Rais Abdelaziz Bouteflika, alihudumu serikalini kama Waziri wa Mawasiliano na Utamaduni kutoka 1999 hadi 2000 na kisha kama waziri msaidizi wa Serikali ya Mitaa kuanzia 2000 hadi 2001. Alikuwa Waziri wa Nyumba na Mipango wa Miji kutoka 2001 hadi 2002. Miaka kumi baadaye, mnamo 2012, alirudi katika wadhifa wa Waziri wa Nyumba katika serikali ya Waziri Mkuu Abdelmalek Sellal .  

Kufuatia uchaguzi wa bunge wa Mei 2017, Rais Bouteflika alimteua Tebboune kuwa Waziri Mkuu tarehe 24 Mei 2017 lakini aliendelea kwa miezi mitatu pekee. Bouteflika alimfukuza kazi na kumteua Ahmed Ouyahia tarehe 15 Agosti 2017;  Ouyahia alichukua madaraka siku iliyofuata.  

Mnamo Desemba 12, 2019, kufuatia uchaguzi wa rais wa Algeria, Tebboune alichaguliwa kuwa rais, baada ya kupata asilimia 58 za kura.

Marejeo 

Waliozaliwa 1945
Watu walio hai
Marais wa Algeria
Abdelkader Bensalah

Abdelkader Bensalah (amezaliwa 24 Novemba 1941) ni mwanasiasa wa Algeria. Kuanzia mwaka 2002 alikuwa rais wa Baraza la Taifa la Algeria (chumba cha juu cha bunge). Tangu kujiuzulu kwa rais Abdelaziz Bouteflika mnamo Aprili 2019, Bensalah alikuwa kaimu rais wa nchi hadi uchaguzi wa rais uliotokea katika Desemba 2019.

Wasifu 
Abdelkader Bensalah alizaliwa 24 Novemba 1941 huko Felaoussene, karibu na Tlemcen, kisha sehemu ya Kifaransa Algeria. Baada ya kufanya kazi Beirut kuongoza Kituo cha Habari na Utamaduni cha Algeria kutoka 1970 hadi 1974, alirudi Algeria na kufanya kazi kama mwandishi wa habari katika gazeti la serikali "El Chaâb" kwa miaka mitatu, kabla ya kuchaguliwa kuwakilisha mkoa wa Tlemcen mnamo 1977. Miaka kumi na mbili baadaye, aliteuliwa kuwa Balozi wa Saudi Arabia, nafasi ambayo alishikilia hadi 1993.

Marejeo 

Waliozaliwa 1941
Watu walio hai
marais wa Algeria
wanasiasa wa Algeria
Tambarare ya Siberia Magharibi

Tambarare ya Siberia Magharibi (kwa Kiingereza: West Siberian Plain) ni tambarare kubwa ambayo inachukua sehemu ya magharibi ya Siberia, kati ya Milima ya Ural upande wa magharibi na Mto Yenisei upande wa mashariki, tena Milima ya Altay upande wa kusini mashariki. Eneo lote ni takriban km² 2,500,000.  

Miji muhimu ni pamoja na Omsk, Novosibirsk, Tomsk na Chelyabinsk.

Jiografia 

Tambarare hii inafunika takribani theluthi moja ya Siberia nzima  ikienea kwa km 2,400 kutoka Bahari ya Aktiki hadi kwenye miinuko ya Milima ya Altay, na km 1,900 kutoka Milima ya Ural hadi Mto wa Yenisei. 

Kuna sehemu pana za vinamasi. Upande wa kusini iko misitu ya misonobari, inayoendelea kubadilika kuwa misitu ya taiga, na hatimaye tundra kadiri inavyofika kaskazini zaidi ambako jotoridi inashuka. Katika maeneo hayo ya kaskazini mimea mirefu kama miti haiwezi kustawi kwa sababu ya upungufu wa maji ambayo yameganda kuwa barafu.  

Mito mikubwa ni:
Yenisei unaopita kutoka kusini kwenda kaskazini kwa urefu wa km 3,530 na kuishia katika Bahari Aktiki unapomwaga maji zaidi ya lita milioni 20 kila sekunde. 
Angara, tawimto kubwa la Yenisei 
Irtysh 
Ob

Marejeo

Viungo vya nje 
 Picha za NASA: Pwani ya Siberia ya Magharibi  
 Utabiri wa hali ya juu na Uelekeo wa Urusi 
 Viunga vya Dunia: Urusi - Siberia  

Siberia
Jiografia ya Urusi
Milima ya Altai

Milima ya Altai ni safu ya milima katika Asia ya Kati na ya Mashariki. Milima mirefu zadi hufikia kimo cha mita 4,500. 

Urusi, China, Mongolia, na Kazakhstan zinakutana katika milima hii, ambayo ni chanzo cha mito ya Irtysh na Ob. 

Safu hiyo imeungwa na Milima ya Sayan kwenye kaskazini mashariki ikiishia upande wa kusini mashariki katika Jangwa la Gobi.  

Wakazi wa eneo lake si wengi wakiwa mchanganyiko wa Warusi, Wakazakhi, Waaltai na Wamongolia. 

Uchumi wa eneo hilo unategemea ufugaji wa ng'ombe, farasi na kondoo, pamoja na kilimo, misitu, na uchimbaji madini. 

Sehemu ya safu hiyo imeorodheshwa na UNESCO kama urithi wa dunia.

Viungo vya nje 
    RT . 6 Novemba 2011. 
 Mwongozo wa Mlima Altai  - Karibu Altai 
 Picha za Mlima Altai - Altai-Picha 
 Milima ya Dhahabu ya Altai katika Mfuko wa Ulinzi wa Urithi wa Maliasili 
 Tathmini ya UNESCO ya Altai (faili la PDF) 

Milima ya Asia
Milima ya Urusi
Milima ya Mongolia
Milima ya Uchina
Milima ya Kazakhstan
Urithi wa Dunia
Absa Bank Tanzania

Absa Bank Tanzania (zamani ilikuwa ikijulikana kama Benki ya Barclays ya Tanzania) ni benki ya biashara nchini Tanzania na kampuni ya Afrika Kusini inayotegemea kundi la Barclays Africa. Imepatiwa leseni na Benki Kuu ya Tanzania, benki kuu ya nchi na mdhibiti wa benki ya kitaifa.

Eneo
Makao makuu na tawi kuu la Barclays Bank of Tanzania Limited yako Barclays House, kando na Mtaa wa Ohio, katika jiji la Dar es Salaam. 

Kijiografia makao makuu ya Benki ya Backlays ni: 06°48'40.0"S, 39°17'12.0"E (Latitude:-6.811111; Longitude:39.286667).

Marejeo

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Benki ya India Tanzania

Benki ya India (kifupi: BIO) ni benki ya biashara ambayo makao makuu yake yapo Bandra Kurla complex, Mumbai ambayo ni  namba moja kati ya benki tano bora za India. 

Imeanzishwa mwaka 1906, iko chini ya serikali toka mwaka 1969. Benki ya India ina matawi 31 mnamo Machi 2019. Ikiwa na ofisi 56 nje ya India, ambayo ni pamoja na tanzu tano, ofisi tano za mwakilishi, na ubia mmoja.

Historia
Benki ya India ilianzishwa tarehe 7 Septemba 1906 na kikundi cha wafanyabiashara mashuhuri kutoka Mumbai, Maharashtra, India. 

Benki ilikuwa chini ya umiliki wa binafsi na udhibiti hadi Julai 1969 wakati ilitaifishwa pamoja na benki nyingine 13.

Kuanzia na ofisi moja huko Mumbai, na mtaji wa kulipwa wa  na wafanyakazi 50, Benki imekua haraka zaidi ya miaka na imeibuka kuwa taasisi kubwa yenye uwepo wa nguvu wa nchi na kubwa shughuli za kimataifa. Kwa kiasi cha biashara, Benki inachukua nafasi ya Waziri Mkuu kati ya benki zilizoainishwa.

Benki hiyo ina zaidi ya matawi 5,100 nchini India yameenea kwa majimbo yote na maeneo ya umoja ikijumuisha matawi maalum. Matawi haya yanadhibitiwa kupitia ofisi za kanda za zambarau 54. Kuna matawi 60, ruzuku 5, na ubia 1 wa nje ya nchi.

Benki ilitoka na toleo lake la wazi la umma mnamo 1997 na kufuata Mpangilio wa Taasisi zilizohitimu mnamo Februari 2008. .

Marejeo

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Benki ya Azania

Benki ya Azania ni benki ya biashara yenye makao makuu yake jijini Dar es Salaam nchini Tanzania ambayo jina rasmi ni Adili Bancorp Limited lakini inajulikana kama Benki ya Azania.

Azania Bancorp ni taasisi ya fedha inayoweza kufanya biashara na wakulima wadogowadogo na kupata faida kubwa tu. Pamoja na Watanzania kukubali kuwa asilimia 80 ya Watanzania wanaishi vijijini na wengi wao ni wakulima na wafugaji, bado taasisi za fedha hazijafanya uamuzi wa kufanya biashara na Watanzania hao ili kupata faida hiyo.

Imesajiliwa na Benki Kuu ya Tanzania (BOT) ambayo ndiyo Benki kuu ya Tanzania na msimamizi wa benki zote nchini.

Tarehe 19 mwezi wa  4 2018 baada ya Ushuru ilipata faida ya shilingi bilioni 1.8.

Benki ya Azania ni benki ya biashara ya kiwango cha kati ambayo inatoa huduma za rejareja kwa wateja, Mikopo ya kifedha,kutoa na kubadilisha fedha za kigeni ,wanatoa barua za mkopo na ufadhili mbalimbali ndani na nchi za nje.

Azania Benki , ili kuwa inamiliki Mali yenye thamani ya dola za kimarekan Milioni 147  sawa na (TZS:332.73 billion).
Inakadiriwa kuwa,kuanzia Tarehe 31 Mwezi wa Tatu 2017 hadi Mwezi watatu 2018 ,Benki ya Azania ilikuwa na hisa zenye thamani ya TSh57,880,000,000 sawa na (dola Milioni 25.6 ). Kufuatia kupatikana kwa mali na madeni ya Benki M, mnamo Januari 2019, mali yote ya Benki ya Azania ilithaminiwa takriban dola za Kimarekani milioni 582 sawa na (TZS: bilioni 1,339).

Marejeo

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Benki ya Afrika Tanzania

Bank of Africa Group (kifupi: BOA), pia inajulikana kama Benki ya Afrika, ni benki ya kimataifa, mtoaji mkubwa wa huduma za kifedha katika nchi kumi na nane za Afrika Kusini kwa Sahara. 

Benki ya Afrika inadumisha makao  makuu yake Bamako, mji mkuu wa Mali.

Mnamo Desemba 2016, mali yote ya kundi ilikuwa yenye thamani ya € 7.8 bilioni (dola bilioni 7.9 za Marekani)  Mbali na benki zake kumi na nne za biashara, kundi hiclo pia linajumuisha kampuni ya fedha, benki ya nyumba, kampuni ya kukodisha, kampuni moja ya udalali na kampuni mbili za uwekezaji, na pia kampuni ya usimamizi na ofisi ya mwakilishi katika Paris, Ufaransa.

Marejeo

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Benki ya Exim

Benki ya Exim (Tanzania) (kifupi: EBT) ni benki ya biashara iliyopo Tanzania, ambayo ina uchumi mkubwa wa pili katika Jumuiya ya Afrika Mashariki. Benki hiyo imepewa leseni na Benki Kuu ya Tanzania, ambayo ni benki kuu ya nchi na mdhibiti wa benki ya kitaifa.

Marejeo

Kampuni za Tanzania
Benki za Tanzania
Benki ya ABC

Benki ya ABC (BancABC) inayojulikana kwa jina rasmi kama ABC Holdings Limited, ni mtoa huduma wa kifedha wa Afrika, makao makuu yakiwa Gaborone, Botswana.

Ni mtoa huduma wa kifedha katika Afrika ya Kusini na Afrika ya Mashariki. Mnamo Desemba 2015, rasilimali za kikundi za benki zilikuwa na thamani ya dola za Kimarekani $1,810,000,000, na usawa wa wanahisa thamani ya Marekani $115,750,000. BancABC ina matawi katika nchi kama Botswana, Mozambique, Tanzania, Zambia, na Zimbabwe. ikiwa na mipango ya kuongeza nchi kama Angola, South Sudan, and Uganda.

Marejeo

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Milima ya Sayan

Milima ya Sayan ni safu ya milima kusini mwa Siberia, Urusi, hasa kwenye Jamhuri ya Tuva, na kaskazini mwa Mongolia . Hapo zamani milima ilikuwa mpaka kati ya Mongolia na Urusi.  

Vilele vya Milima ya Sayan na maziwa baridi kati yake ni chanzo cha matawimito yanayounda mto Yenisei, unaoanza hapa na kuendelea kwa zaidi ya kilomita 3000 hadi Bahari ya Aktiki. Hili ni eneo lililotengwa kwa miaka mingi, kwa kuwa limefungwa na Umoja wa Kisovyeti tangu mwaka 1944.  

Sayan Mashariki inaenea kwa km 1,000 kutoka mto Yenisei hadi Ziwa Baikal. Sayan Magharibi inaendeleza Milima ya Altai, ikienea kwa km 500 kutoka longitudo ya 89° hadi katikati ya Mashariki.

Wakati mwinuko wa wastani ni mita 2,000 hadi 2,700, vilele vya miamba migumu kama itale hufikia zaidi ya mita 3,000. Kilele cha juu kabisa ni Mönkh Saridag chenye kimo cha mita 3,492.

Vidokezo

Viungo vya nje 
 Milima ya Tuva -Sayan 
 Picha ya Milima ya Sayan 

Milima ya Asia
Milima ya Urusi
Milima ya Mongolia
Alpi za Kusini

Alpi za Kusini ni safu ya milima nchini New Zealand. Safu hii inaenea urefu wote wa Kisiwa cha Kusini. 

Kilele kirefu zaidi cha Alpi za Kusini ni Aoraki (Mount Cook) ambayo imefikia kimo cha mita 3,754.   

Jina lilibuniwa na nahodha James Cook tarehe 23 Machi 1770: alipoona milima hiyo mirefu alikumbushwa milima ya Alpi ya Ulaya.

Marejeo 

Milima ya New Zealand
Great Dividing Range

Great Dividing Range (kwa maana Mgawanyiko Mkubwa) au Nyanda za Juu za Mashariki, ndiyo safu ya milima kubwa zaidi kwenye bara la Australia . Inaenea kwa kilomita 3,500 sambamba na pwani ya mashariki la Australia, kuanzia Queensland ikipita Victoria hadi magharibi mwa Victoria. Upana wa masafa unatofautiana kutoka karibu km 160 hadi zaidi ya km 300. 

Eneo lote si safu moja ya milima tu; kuna safu mbalimbali, milima, nyanda za juu na mitelemko. Kwenye sehemu kadhaa nchi ni karibu tambarare bila miinuko mikubwa, pengine kuna milima mikali inayofikia kimo cha mita 1,600. 

Kilele cha juu ni Mlima Kosciuszko wenye mita 2,228 uliopo kwenye milima ya Snowy ("milima ya theluji").

Safu za Great Dividing Range zimepata jina kwa sababu zilikuwa kizuizi cha mawasiliano kati ya mashariki ya Australia ambako idadi kubwa ya wananachi wote inapatikana, na sehemu nyingine za bara.

Marejeo 

Milima ya Australia
Jiografia ya Australia
Benki ya CRDB

Benki ya CRDB ni benki ya biashara nchini Tanzania. Imesajiliwa na Benki ya Tanzania, ambayo ni benki kuu na msimamizi wa benki zote nchini.

Historia 
CRDB Bank Plc ni benki kubwa kabisa, inayomilikiwa nchini Tanzania. Benki ilianzishwa mnamo 1996 kama matokeo ya ubinafsishaji wa mashirika ya serikali uliofanywa na Serikali ya Tanzania. Wanahisa wakuu wa Benki hiyo ni Serikali ya Denmark iliyofadhili, mifuko ya pensheni ya Tanzania, IFC, CDC na FGG.

Benki ya CRDB imekua na kufanikiwa kuwa ubunifu zaidi, chaguo la kwanza, na benki inayoaminika nchini. Benki ya CRDB inatoa idadi kamili ya bidhaa zinazolingana na mahitaji ya sehemu tofauti kwenye soko, kutoka juu hadi chini ya piramidi kama vile bidhaa za Akiba, bidhaa za mkopo, bidhaa za Fedha za Biashara, bidhaa za Hazina, huduma za Benki Kuu, Huduma za Benki ya Wakala. Bidhaa za E-benki, bidhaa za Microfinance, na bidhaa za wajasiriamali wadogo..

Marejeo

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Benki ya Baroda Tanzania

Bank of Baroda Tanzania Limited (kifupi: BBTL) pia inajulikana kama Bank of Baroda Tanzania, ni benki ya biashara nchini Tanzania. Ni moja ya benki za biashara zilizo na leseni ya Benki ya Tanzania, mdhibiti wa benki kitaifa.

BBTL inahusika katika nyanja zote za benki ya biashara, pamoja na kutumikia mashirika makubwa biashara ndogo na za kati na watu binafsi. BBTL ni kampuni ndogo ya Benki Ya Baroda (BOB), benki ya kimataifa yenye makao makuu nchini Mumbai, India.  Kuanzia tarehe 31 Disemba 2017, BBTL ilikua na vitu vya thamani ya bilioni 170 za kitanzania. Kuanzia tarehe 31 Disemba, mtaji wake ulikua shillingi bilioni 35.33 za kitanzania.

Historia
Benki hii ilifungua tawi lake la kwanza Tanganyika  mnamo 1956. Ilipofika 1967, benki ilikuwa na matawi kwenye kila moja ya miji ya Dar es Salaam, Mwanza na  Moshi. katika Februari 1967, benki ilifanywa kitaifa.
Oktoba 2014 BBTL ilianzishwa kama ruzuku ya  Benki ya Baroda , na tawi moja  Dar es Salaam. Miaka mitatu baadae mnamo Agosit 2007 tawi la pili lilifunguliwa mkoani Arusha, tawi la tatu lilifunguliwa Dar es Salaam Juni 2013 na tawi la nne lilifunguliwa Mwanza Julai 2014.

Mtandao wa matawi
, BBTL ilikuwa na mtandao wa matawi katika maeneo yafuatayo:
 Makao Makuu: 149/32 Barabara ya Ohio Sokoine Drive, Dar es Salaam 
 Tawi la Soko la Kariakoo: Soko la Karikoo, 8/13 Mtaa wa Mafia, Dar es Salaam 
 Tawi la Arusha: 12E Mtaa wa Goliondoi , Arusha na 
 Tawi la Mwanza: 153T Mtaa wa Kenyatta, Mwanza

Marejeo

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Benki ya Equity

Benki ya Equity Tanzania Limited ni benki ya biashara nchini Tanzania, ambayo ni ya pili kiuchumi ndani ya Jumuiya ya Afrika Mashariki. Imesajiliwa na Benki ya Tanzania, Benki kuu na mdhibiti wa kitaifa wa benki nchini. 

Benki hiyo ni mwanachama wa Equity Group Holdings Limited, moja kati ya taasisi za biashara kubwa zaidi, iliyo na makao makuu yake Nairobi, Kenya, ikiwa na matawi Kenya, Rwanda, South Sudan, Tanzania, Uganda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Msumbiji, na Zambia.

Hadi septemba 2014, Benki ya Equity Tanzania Limited imemiliki mali yenye thamani ya dola za kimarekani milioni 143.42, na dola za kimarekani milioni 107.68 katika amana ya wateja na kitabu cha mkopo dola za kimarekani milioni 87.1.
BBT ni mtoaji mkubwa wa huduma za kibiashara Tanzania, kutumikia mashirika makubwa, biashara ndogo hadi za kati, na watu binafsi. Kuanzia Machi 2013 mali yake yote ilikuwa na thamani ya karibia $ 382,000,000 (TZS: bilioni 634.34).  Kuanzia Disemba 2013, benki hii ilikuwa na wateja 87,000.

Marejeo

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Valencia

Valencia (matamshi ya Kihispania: balenthya) ni mji mkuu wa Jimbo la Valencia na mji wa tatu kwa ukubwa nchini Hispania. Kuna wakazi 800,000 mjini penyewe, na takriban milioni 1.6 katika rundiko la mji. 

Valencia ni mji wa bandari na bandari yake ina nafasi ya tano kati ya bandari za Ulaya kwa kuhesabu idadi ya kontena zinazoshughulikiwa.

Historia
Valencia ilianzishwa kama koloni la Waroma wa Kale takriban miaka 2000 iliyopita, kwa jina la Valentia Edetanorum. 

Baada ya kuporomoka kwa utawala wa Kiroma mji ulikuwa sehemu ya milki ya Wavisigothi. 

Mnamo 714 jeshi la Waarabu liliteka Valencia na mabwana wapya walileta walowezi, wakiwa na lugha na utamaduni wao. Walianzisha mifumo bora ya umwagiliaji na kilimo cha mazao mapya pia. Valencia ilikuwa mji mkuu wa milki ya Kiislamu ya Valencia. 

Mnamo 1238 mfalme Mkristo Jaume (Yakobo) wa Aragon aliteka mji akaunda Ufalme wa Valencia ulioendelea kuwa sehemu ya pekee ya Milki ya Aragon na baadaye ya Milki ya Hispania. Valencia ilikuwa na sheria zake za pekee kwa karne kadhaa. 

Valencia ilikuwa mji mkuu wa Hispania kwa muda mfupi mara mbili; mara ya kwanza mwaka 1812 chini ya mfalme Joseph Bonaparte (mdogo wa Napoleon Bonaparte) halafu tena kati ya miaka 1936 na 1937, wakati wa Jamhuri ya Pili ya Hispania.

Jiografia
Jiji liko kwenye ukingo wa mto Turia, mdomo wake unapoishia katika Bahari ya Mediterania. Mji wa Kiroma ulianzishwa kwenye kisiwa cha mtoni. Upande wa kusini uko wangwa wa Albufera wenye maji matamu ambao sasa ni hifadhi ya mazingira asilia. 

Valencia huwa na tabianchi nusutropiki yaani hakuna baridi kali na majira ya joto ni marefu.

Halijoto ya wastani kwa mwaka ni °C 23 wakati wa mchana na °C 13.8 usiku. 

Januari (mwezi baridi zaidi) halijoto ya mchana huwa kati ya °C 14 - 21, ya usiku kati ya °C 5 hadi 10. Kwenye Agosti, mwezi wa joto, halijoto huwa na °C 28-34 mchana na °C 21 hadi 23 usiku.

Uchumi
Uchumi wa Valencia hutegemea kwa kiasi kikubwa bandari yake.

Nguzo nyingine ni utalii.

Marejeo

Kujisomea

Viungo vya Nje

 Official website of the city of Valencia (Valencian) 
 Official tourism website of the city of Valencia (Valencian)        
 Official website of the Community Valenciana tourism
 Valencia-The City of Arts & Science

Miji ya Hispania
Jimbo la Valencia
Benki ya Letshego Tanzania Limited

Benki ya Letshego Tanzania Limited, inajulikana kama Letshego Bank, ni benki ya biashara iliyopo Tanzania.

Imepewa dhamana ya kibenki na Benki Kuu ya Tanzania na bodi ya mifumo ya kibenki ya taifa.

Letshego Bank Tanzania ni benki ya kibiashara inayo ngozwa na Benki kuu ya Tanzania  Dhumuni lake kijamii ni kutoa huduma inayokidhi na inayohitajika kifedha kwa watu wa chache, kundi dogo  na kundi la watu wa kawaida wajasiriamali na kwa wale wachache waajiriwa wenye kipato kidogo. Pia inafanya kazi kama benki ndogo ya kifedha  Kwa mwezi machi 2014 wamiliki waliongeza uwezo kwa €5.2 milioni (US $6.5 milioni au TZS 11.4 bilioni. Kwa muda huo wateja waliwekeza kiasi cha jumla ya €1.8 milioni au (US $2.23 sawa na TZS3.9 Bilioni) . Pia inakadiriwa kuwa  jumla ya uwekezaji wote kwa mwez machi 2014 ni €7.0 milioni ( US $8.7 milioni au TZS 15.3 Bilioni.

Marejeo

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Benki ya Biashara ya Akiba

Benki ya Biashara ya Akiba ni benki ya biashara iliyopo Tanzania. 

Benki hii imepatiwa leseni na Benki kuu ya Tanzania iliyo na mamlaka ya kuthibiti shughuli za kibenki Tanzania.

Eneo 
Makao makuu ya Benki ya Biashara ya Akiba yanapatikana katika jiji la Dar es Salaam.

Umiliki
Benki ya Biashara ya Akiba inamilikiwa na watu binafsi pamoja na mashirika ya biashara yafuatayo, kufikia tarehe 31 Desemba 2016.

{| style="font-size:95%;"
|-
| width="80%" align="center" | Wamiliki wa Benki ya Biashara ya Akiba
|- valign="top" 
|

Marejeo 

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Beseni kubwa la Marekani

Beseni Kubwa (Great Basin) ni eneo yabisi la Marekani kusini lililopo kati ya Sierra Nevada na Safu ya Wasatch. Ni mazingira makavu na sehemu zake zina tabia za jangwa, nyingine za mbuga kavu. 

Tabianchi yake inaleta majira ya joto kali na kipindi cha baridi chenye theluji.  Sehemu kubwa ya beseni iko ndani ya jimbo la Nevada, ikigusa pia majimbo ya Utah, Kalifornia na Idaho. Eneo hili lina kilomita za mraba 541,730. 

Sehemu hii inaitwa beseni kwa sababu inapokea maji -hata kama ni kidogo kutokana na joto- kutoka mvua mlimani lakini mito yake inaishia ndani ya beseni, hakuna njia ya maji kutoka na kuelekea baharini.  

Eneo la Beseni Kubwa linafanywa na mabeseni madogo na mabonde 100 hivi, pamoja na milima kati yake. Uso wa ardhi ni hasa mbuga kavu, sehemu za jangwa, mabonde makavu ya mito ya awali na maziwa ya chumvi.  

Mito ni michache, mikubwa zaidi ni mito ya Bear, Humboldt na Sevier ambayo yote inaishia katika mabeseni madogo ambako maziwa yanaweza kutokea katika miaka yenye usimbishaji mkubwa lakini hayadumu; ziwa kubwa zaidi ni Ziwa Kubwa la Chumvi karibu na Salt Lake City, Utah.     

Kwa jumla maeneo ya Beseni Kubwa yana wakazi wachache; kuna maeneo ya miji mikubwa kando ya beseni lenyewe, moja ni eneo la Reno katika Nevada upande wa magharibi na Salt Lake City pamoja na miji jirani upande wa mashariki. Katikati kuna miji midogo tu.

Tabia za jangwa zinasababishwa na athira ya safu za milima zinazopakana na Beseni Kubwa na kumwaga kivuli cha mvua juu yake.

Tanbihi

Jiografia ya Marekani
Jangwa
Orodha ya mito ya Afrika Kusini

Hii Orodha ya mito ya Afrika Kusini inataja baadhi yake.

Mto Amanzimtoti
Mto Apies
Mto Assegaai
Mto Auob
Mto Baviaanskloof
Mto Bell
Mto Berg
Mto Birha
Mto Blood
Mto Bloukrans (KwaZulu-Natal)
Mto Bushman
Mto Brak
Mto Buffels
Mto Caledon
Mto Crocodile (Mpumalanga)
Mto Crocodile (Limpopo)
Mto Doring
Mto Fish
Mto Gourits
Mto Groot (Southern Cape)
Mto Groot Letaba
Mto Hartbees
Mto Harts
Mto Kariega
Mto Kei Mweupe
Mto Kei Mweusi
Mto Komati
Mto Kraai
Mto Kuruman
Mto Limpopo
Mto Maputo
Mto Marico
Mto Mogalakwena
Mto Molopo
Mto Moshaweng
Mto Nossob
Mto Olifants (Western Cape)
Mto Olifants (Limpopo)
Mto Olifants (Gourits)
Mto Orange
Mto Pongola
Mto Riet
Mto Sak
Mto Sand
Mto Sout
Mto Tugela
Mto Umfolozi
Mto Vaal
Mto Van Stadens
Mto Verlorevlei
Mto Vet
Mto Wilge

 
Orodha za kijiografia
Ablak

ni kati ya Wakristo wa Ethiopia. 

Hayajulikani mengine kuhusu historia yake, ila tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watakatifu wa Ethiopia
Giyorgis wa Segla

(au wa Gesecha; 1365 hivi - 1 Julai 1425 hivi) ni kati ya Wakristo maarufu wa Ethiopia. 

Alikuwa mmonaki, mtunzi wa tenzi na mwandishi wa vitabu kwa Kigeez aliyeathiri sana Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia, hasa upande wa liturujia na kalenda yake.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Julai.

Maandishi
 Book of Hours [for the Daytime] (Sa'atat)
 Book of Hymns
 Book of Mystery (Masehafa mestir, finished on 21 June 1424)
 Book of Thanks (also known as Book of Light)
 Horologium of the Night Hours
 Hymns of Praise
 Praises of the Cross

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

Marejeo mengine

Viungo vya nje
 A collection of Ethiopic manuscripts, various dates
 Saint of the week

Waandishi wa Ethiopia
Watakatifu wa Ethiopia
Abrahamu, Ethnus, Akrates, Yakobo na Yohane

ni kati ya Wakristo bora wa Ethiopia. 

Hayajulikani mengine kuhusu historia yao, ila tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Holweck, F. G. A Biographical Dictionary of the Saints. St. Louis, MO: B. Herder Book Co. 1924.

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ethiopia
Abnodi

ni kati ya Wakristo wa Ethiopia. 

Hayajulikani mengine kuhusu historia yake, ila tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Septemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watakatifu wa Ethiopia
Dasya wa Tanda

ni kati ya Wakristo wa Misri aliyeteswa sana na hatimaye kukatwa kichwa kwa imani yake katika karne ya 3. 

Hayajulikani mengine kuhusu historia ya askari huyo, ila tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 12 Septemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Lebna Dengel

(ልብነ ድንግል; Ləbnä Dəngəl, yaani "Ubani wa Bikira"; pia: Negus Negesti Dawit II; Debrà Damò, 1500 hivi - Debrà Damò, 2 Septemba 1540), ni kati ya wafalme maarufu zaidi wa Ethiopia (13 Agosti 1507 - 2 Septemba 1540). 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Septemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafalme wa Ethiopia
Watakatifu wa Ethiopia
Absadi

Abba Absadi (alifariki 1381) alikuwa mmonaki, mfuasi wa Ewostatewos na mwalimu wa Abba Filipos. 

Alianzisha monasteri ya Debre Mariam mwaka 1374 katika Eritrea ya leo.

Hatimaye, askari walimkamata, wakamtesa na hatimaye wakamuua na kumkata kichwa.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia na Kanisa la Kiorthodoksi la Eritrea kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Septemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Chanzo
Holweck, F. G. A Biographical Dictionary of the Saints. St. Louis, MO: B. Herder Book Co. 1924.

Marejeo mengine
 G. Lusini, Gadla Absadi, text and translation. (Peeters, 1996)
 The Ethiopian Synaxarion, Meskerem 18

Waliofariki 1381
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Eritrea
Benki ya Amana

Amana Bank ni benki ya biashara katika Tanzania. Imesajiliwa na Benki Kuu ya Tanzania, inayosimamia na kudhibiti benki za kitaifa.

Mahali
Makao makuu na tawi kuu la Amana Bank yako katika Jubilee Tower, karibu na Garden Avenue, katika jiji la Dar es Salaam Tanzania.

Marejeo

Benki za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Hifadhi ya Banc d'Arguin

Hifadhi ya Banc d'Arguin (kwa Kiarabu: ) kwenye Hori ya Arguin iko kwenye pwani ya Mauritania kati ya Nouakchott na Nouadhibou kwenye eneo la kilomita za mraba 12,000. Jina linatokana na Kisiwa cha Arguin kilichopo karibu na pwani hiyo. 

Hifadhi hiyo imeandikishwa katika orodha ya Urithi wa Dunia ikiwa ni eneo muhimu la kuzaliana kwa ndege wahamiaji kutoka Afrika na Ulaya. Bahari mbele ya pwani hiyo ni kati ya sehemu zenye samaki wengi katika Afrika ya Magharibi pamoja na kuwa sehemu muhimu kwa kuzaa kwa samaki.  

Hifadhi ya Kitaifa ya Banc d'Arguin ni hifadhi ya mazingira ambayo ilianzishwa mnamo 1976 kulinda rasilimali zote za asili na uvuvi, ambao hutoa mchango mkubwa kwa uchumi wa taifa. Hifadhi inatembelewa kila mwaka na zaidi ya milioni mbili ndege wahamiaji kutoka Ulaya ya Kaskazini, Siberia na Greenland.

Wakazi 
Idadi ya wakazi si zaidi ya watu 500 wa kabila la Imraguen ambao wanaishi katika vijiji saba ndani ya hifadhi. Wana uchumi wa uvuvi wa kujikimu kwa kutumia njia za jadi.

Historia
Eneo la hifadhi ya leo liligombaniwa na mataifa mbalimbali ya Ulaya na Afrika ya Kaskazini kwa karne nyingi.

Marejeo

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi ya Banc d'Arguin Park  
 Banc d'Arguin Hifadhi ya Kitaifa ya UNESCO 
 Banc d 'Arguin - matokeo ya utaftaji wa picha za Google 
 Google Earth - Banc d'Arguin Hifadhi ya Kitaifa - Weka alama na Mipaka ya Tovuti  
 Arguin: ngome ya Ureno huko Mauritania  

Mahali pa Urithi wa Dunia katika Afrika
Jiografia ya Mauritania
Abuna Aregawi

Abuna Aregawi (pia: Za-Mika'el 'Aragawi au Mikaeli wa Aragave) alikuwa mmonaki wa karne ya 6, mfuasi wa Pakomi. Anatajwa kama mwanzilishi wa monasteri ya Debre Damo katika jimbo la Tigray (Ethiopia), kwa agizo la mfalme Gebre Mesqel wa Axum.

Abba Aregawi anaheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki na Wakatoliki kama mtakatifu.  

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 au 25 Oktoba.

Maisha
Ni kati ya Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Aftsé, Abba 'Aléf, Abba Gärima, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Pantelewon, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.

Baada ya kuishi miaka kumi na miwili katika ikulu mwa mfalme Ella Amida huko Axum, aliongozana na sista Edna kwenda Debre Damo. Baadaye mfalme Kalebu aliomba shauri kwake kabla hajaenda Arabia Kusini kupigana na mfalme Myahudi Dhu Nuwas.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi 

Waliofariki karne ya 6
Wamonaki
Wamisionari
Watakatifu wa Siria
Watakatifu wa Ethiopia
Hifadhi ya Comoé

Hifadhi ya Comoé ni hifadhi ya bioanwai iliyoandikishwa katika orodha ya UNESCO ya Urithi wa Dunia nchini Cote d'Ivoire. Ni hifadhi kubwa zaidi inayolindwa huko Afrika Magharibi, ikiwa na eneo la km2 11,500. Upande wa kusini inaanza katika sehemu yenye mchanganyiko wa savana na misitu ikiendelea hadi maeneo yabisi ya kaskazini.  

Kando ya Mto Comoé kuna bado sehemu za misitu ya mvua ya kitropiki ambayo kawaida hupatikana kusini tu.

Historia 
Mazingira ya hifadhi ya Comoé yalikuwa na wakazi wachache tangu kale kutokana na ardhi isiyo na rutuba, kupatikana kwa upofu wa mto kwenye mito na wingi wa mbu wa mbung'o wanaoeneza ugonjwa wa malale pamoja na nagana ya mifugo.

Wakoloni Wafaransa walitenga maeneo baina ya mito Comoe na Boua kuwa hifadhi ya wanyama. Hifadhi hiyo ilipanuliwa baada ya uhuru.

Jiografia  
Hifadhi hiyo inafanywa hasa na tambarare zilizopitiwa na Mto Comoé pamoja na matawimito yake (mto Iringou, mto Bavé, mto Kongo).  

Kuna pia madimbwi mbalimbali ya kudumu pamoja na mengine yanayokauka wakati wa kiangazi.  

Ardhi ni kwa sehemu kubwa duni na haifai kwa kilimo. Milima midogo kadhaa inainuka hadi mita 600 juu ya uwiano wa eneo ambalo kwa kawaidi liko mita 120-500 juu ya usawa wa bahari.

Viungo vya nje 
 Karatasi ya Ukweli ya UNESCO 
 Hali ya Chimpanzee  
 Kamera ya mtego wa kamera ya wanyama wa mbuga 
 Kituo cha Utafiti cha Hifadhi ya Kitaifa ya Comoé

Marejeo

Mkoa wa Tchologo
Mkoa wa Bounkani
Hifadhi za Taifa za Cote d'Ivoire
IUCN Jamii II
Watakatifu Tisa

Watakatifu Tisa walikuwa wamisionari waliochangia sana ustawi wa Ukristo katika Ethiopia ya leo mwishoni mwa karne ya 5. Majina yao ni: Abba Aftse, Abba Alef, Abba Aragawi, Abba Garima (Isaka), Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Panteleoni, Abba Sehma na Abba Yemata. 

Ingawa wanasemekana kutokea Syria, ukweli ni kwamba wawili au watatu tu walitokea huko; wengine walitokea Konstantinopoli, Anatolia, na hata Roma.
Mwanahistoria Tadesse Tamrat anasema walikimbilia Ethiopia ili kukwepa dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia. 

Kabla yao Ukristo ulikuwa umeishia katika sehemu nyembamba kati ya Adulis na Aksum kwenye njia za misafara 

Pamoja na kuongoa wananchi, walianzisha pia idadi ya monasteri zilizopewa kanuni ya Pakomi: Abba Aftse alianzisha ile ya Yeha; Abba Alef ile ya Bi'isa karibu na Mto Mareb; Abba Aragawi ile muhimu ya Debre Damo; Abba Likano na Panteleoni ile ya Axum; Abba Garima nyingine kaskazini kwa Adwa; Abba Guba ile ya Madara; Abba Sehma ile ya Sedenya; na Abba Yem’ata ile ya Gar'alta.

Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Life of Abba Pantelewon from The Dictionary of Ethiopian Biography 

Waliozaliwa karne ya 5
Wamonaki
Wamisionari
Watakatifu wa Siria
Watakatifu wa Ethiopia
Historia ya Ethiopia
Abba Panteleoni

Abba Penteleoni (alifariki 522) alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri katika kilele cha kilima Mai Qoho, kaskazini magharibi kwa Aksum, jimbo la Tigray. 

Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Aftsé, Abba 'Aléf, Abba Gärima, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.

Mwaka 470 au 480 alifika Aksum, mji mkuu wa ufalme maarufu

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 522
Wamonaki
Wamisionari
Watakatifu wa Ethiopia
Abba Aftse

alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri chini ya kanuni ya Pakomi huko Yeha.

Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Panteleoni, Abba 'Aléf, Abba Gärima, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Juni pamoja na Abba Guba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Wamonaki
Wamisionari
Watakatifu wa Ethiopia
Abba Alef

alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri chini ya kanuni ya Pakomi huko Bi'isa. 

Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Panteleoni, Abba Aftse, Abba Gärima, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Wamonaki
Wamisionari
Watakatifu wa Ethiopia
Abba Garima

alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri chini ya kanuni ya Pakomi kaskazini kwa Adowa. 

Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Panteleoni, Abba 'Aléf, Abba Aftse, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Wamonaki
Wamisionari
Watakatifu wa Ethiopia
Abba Guba

alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri chini ya kanuni ya Pakomi huko Madara. 

Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Panteleoni, Abba 'Aléf, Abba Gärima, Abba Aftse, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Juni pamoja na Abba Aftse.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Wamonaki
Wamisionari
Watakatifu wa Ethiopia
Abba Likano

alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri kati ya karne ya 5 na karne ya 6. 

Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Panteleoni, Abba 'Aléf, Abba Gärima, Abba Guba, Abba Aftse, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki karne ya 6
Wamonaki
Wamisionari
Watakatifu wa Ethiopia
Abba Sehma

alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri chini ya kanuni ya Pakomi huko Sedenya. 

Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Panteleoni, Abba 'Aléf, Abba Gärima, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Aftse, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Wamonaki
Wamisionari
Watakatifu wa Ethiopia
Abba Yamata

alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri  chini ya kanuni ya Pakomi huko Gar'alta. 

Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Panteleoni, Abba 'Aléf, Abba Gärima, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Aftse. Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Wamonaki
Wamisionari
Watakatifu wa Ethiopia
Hifadhi ya Great Limpopo Transfrontier

Hifadhi ya Great Limpopo Transfrontier au Great Limpopo Transfrontier Park ni hifadhi ya mazingira inayoandaliwa kwa shabaha ya kuunganisha maeneo yaliyohifadhiwa katika Afrika Kusini, Msumbiji na Zimbabwe. Nchi hizo tatu zilipatana mwaka 2002 kuunganisha hifadhi zao za Kruger, Gonarezhou na Limpopo, pamoja na Manjinji Pan Sanctuary na Malipati Safari Area, kwa jumla eneo la km² 35.000. Mipango inalenga kupanua eneo lake hadi kufikia km² 100,000.       

Uzio kwenye mpaka kati ya Afrika Kusini na Msubiji umeshabomolewa na kuruhusu wanyama kutumia njia zao za zamani za uhamiaji ambazo zilizuiwa hapo awali kutokana na mipaka ya kisiasa. 

Mnamo Oktoba 4, 2001 tembo 40 wa kwanza kati ya 1000 waliopangwa walihamishwa kutoka Hifadhi ya Kitaifa ya Kruger iliyojaa wanyama kwenda Hifadhi ya Taifa ya Limpopo iliyowahi kuathiriwa na vita ya wenyewe kwa wenyewe katika Msumbiji. Ilichukua miaka 2½ kumaliza uhamishaji.

Hifadhi itajumuisha maeneo yafuatayo 
 Hifadhi kubwa ya Transfrontier ya Limpopo 
 Hifadhi ya kitaifa ya Kruger, karibu km² 18,989   (Ikiwa ni pamoja na Hifadhi za Wanyamapori za kibinafsi .  ) 
 Hifadhi ya Kitaifa ya Limpopo ( Msumbiji ) kama km² 10,000  
 Hifadhi ya Kitaifa ya Banhine ( Msumbiji ) karibu km² 7,000  
 Hifadhi ya Kitaifa ya Zinave ( Msumbiji ) karibu km² 6,000  
 Hifadhi ya Tembo ya Maputo ( Msumbiji ) karibu km² 700 
 Hifadhi ya Kitaifa ya Gonarezhou ( Zimbabwe ) karibu km² 5,053  
 Manjinji Pan Sanctuary (Zimbabwe)
 Malipati Safari Area ( Zimbabwe ) 
 Sengwe Safari Area ( Zimbabwe )

Marejeo

Viungo vya nje 
 Hifadhi kubwa ya Limpopo 
 Viwanja vya Amani Amani 
 Tovuti ya Rasmi ya SANPark 
 Mkuu wa Limpopo

Afrika Kusini
Msumbiji
Zimbabwe