Mto Conwy

Mto Conwy (kwa Kiwelisi: Afon Conwy; wakati mwingine hujilikana kama "Conway") ni mto kaskazini mwa Wales. Kutoka chanzo chake hadi mwisho wake katika Bay Conwy una urefu kidogo juu ya .

Huanzia katika Migneint ambapo mito midogo kadhaa inaingia katika Llyn Conwy, kisha unaelekea kaskazini, na kuungwa na matawimto ya mito Machno na Lledr kabla ya kufikia Betws-y-Coed, ambapo pia imeungwa na mto Llugwy. Kutoka Betws-y-coed mto huu unaendelea kutiririka kaskazini kupitia Llanrwst, Trefriw (ambapo inaungwa na Afon Crafnant) na Dolgarrog (ambapo inaungwa na Afon Porth-llwyd na Afon Ddu) kabla ya kufikia katika Conwy Bay, Conwy. Wakati wa mawimbi mto huwa na mawimbi hadi Llanrwst.

Matawimto ya Mto Conwy
Kuanzia chanzo hadi baharini:
Afon Machno
Afon Lledr
Afon Llugwy
Afon Gallt y Gwg
Nant y Goron
Afon Crafnant & Fairy Falls
Afon Geirionydd
Afon Ddu (1)
Afon Porth-llwyd
Afon Dulyn
Afon Ddu (2)
Afon Garreg-wen
Ffrwd Cerriguniawn
Afon Melynllyn
Afon Roe
Afon Tafolog
Afon Gyffin

Jiolojia na jiomofolojia

Conwy imepakana mashariki na kilima cha kale cha mawe ya matope cha kipindi cha Silurian, Migneint. Miamba asidi kwa ujumla khufunikwa na na kizuizi konda , mara nyingi kwa wa asidi mchanga na katika sehemu za juu hufunikwa na nyasi ya moor Mollinia spp  na jamii ya Erica. Kutokana na haya maji yanayoingia kwenye mto huu huwa na asidi na kuwa na rangi ya kahawia pamoja na asidi ya mbolea.

Upande wa magharibi, chanzo cha mto huu kimejaa miamba ya Cambrian ambayo ni ngumu na sura ya ardhi ni, kama matokeo ,vilima vya craggy na mlima ambapo mto huu hupitia katika maporomoko ya maji. Mifano iliyofanikia ya mto huu ya jiomofolojia inaweza kuonekana katika Conwy Falls na katika Lledr. Ardhi katika Mashariki imejaa misitu yaliyo na miti ya conifa.

Upande wa magharibi wa bonde hili umejaa maziwa na hifadhi baadhi hutoa maji ya kunywa. Miamba hii huwa tajiri kwa madini na kuna maeneo mengi ambapo mgodi ya shaba, risasi na fedha yameshughulikiwa tangu nyakati za Kirumi.

Bonde la kati la mto huu chini ya Betws-y-relativt Coed ni pana na lina rutuba, na linasaidia kilimo cha maziwa na kondoo. Katika wakati wa baridi malisho haya hutumiwa kulea kondoo walioletwa chini ya milima ili kuepuka mabaya ya hali ya hewa ya baridi.

Utamaduni na historia
Jamii zilizotawanyika katika bonde la Conwy na sifa za kale na ushahidi wa makao tangu kipindi cha mawe. Warumi walimiliki eneo hili hadi 400 BK na kumekuwa na makao tangu wakati huo. Bonde hili ni nyumbani ya makanisa mawili kongwe katika Wales, yale katika Llanrhychwyn na Llangelynin, ambayo yaliyokuwa katika j karne ya 11 na 12.

Bonde la Conwy kubwa lilifanywa kutokuwa na faida katika Vita vya Roses na Earl ya Pembroke, chini ya maagizo ya Edward IV, mfalme wa Yorki, kufuataia mashambuluzi ya Lancasta katika mji wa Denbigh mwaka wa 1466.

Katika kinywa cha Conwy unapoingia ndan ya Conwy Bay ni mji wa Conwy na Ikulu maarufu duniani - Ikulu ya Conwy na madaraja mawili maarufu. Moja ya madaraja ya mapema ya barabara ya Telford Thomas sasa hubeba njia ya miguu na daraja la chuma la Robert Stephenson bado hubeba reli kuu ya London hadi Holyhead. Daraja la tatu sasa huwa na barabara, na hivi karibuni bado ni A55 sasa hupitia k chini ya kinywa.

Ubora wa maji
Mto Conwy hufuatilia mara kwa mara kwa ubora na Shiirika la Mazingira. Ubora wa Mto huelekea kuwa na asidi na kiasi cha chini cha anions na cations. Wakati upitishaji unaongezeka wakati mto huu unapita kuelekea bahari. Ujumla uhai unabakia kuwa nzuri licha ya baadhi ya ongezeko kidogo kutokana na amonia kutokana na pembejeo za kilimo.

Mazingira
Conwy unajulikana kwa Salmoni na trout wa bahari licha ya ongezeko la kiwango cha asidi katika nusu ya pili ya karne ya 20, hasa katika maji ya maeneo ya juu ambayo yameadhiri uenezaji wa samaki hawa. Ujenzi wa njia bandia ya samaki katika miaka ya 1990 kuruhusu upitaji wa Samoni wanaohama katika mto juu ya maporomoko ya Conwy ilikusudiwa kusaidia kupunguza madhara ya asidi.

Njia katika Conwy ,mtaro mviringo, ulijengwa chini ya kinywa cha mto huu mwishoni wa miaka ya 1980 na mwanzo miaka ya 1990. Ulifunguliwa na Malkia katika Oktoba 1991. Hii ilisababisha hasara ya baadhi chumvi lakini pia ilisababisha uumbaji wa Hifadhi ya Conwy RSPB.

Tangu mwaka wa 2002 bonde hili lina magurudumu ya uzalishaji wa umeme ya shamba la upepo Moel Maelogan.

Hali
Panorama inaonyesha mdomo wa Conwy kutoka Ikulu ya Deganwy, eneo la awali la kujihami. Hata hivyo, matatizo na urekebishaji katika tukio la kuzingirwa na uharibifu wake na Llywelyn AP Gruffudd, mwana wa mfalmwe wa Wales mwaka wa 1263 ili kuzuia kuangukia mikono ya Mfalme Edward, ulisababisha ikulu mpya kujengwa katika maji ya mji wa Conwy.

Marejeo

Viungo vya nje 
www.geograph.co.uk: picha za Mto Conwy

Angalia Pia
Mito ya Welisi

Welisi