LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Hauwa Muhammed Sadique

Hauwa Muhammed Sadique, (alizaliwa mnamo 6 Februari, 1969) ni mhandisi wa nchini Nigeria na raisi wa 14 wa chama cha wahandisi wanawake wataalamu wa nchini Nigeria (APWEN). Hauwa ni raisi wa kwanza wa chama hicho akitokea ukanda wa kaskazini mwa Nigeria.

Maisha ya Awali

Hauwa alizaliwa tarehe 6 Februari 1969 kwenye familia ya hayati Muhammed Abubakar, na mfanyabiashara  hayati  Amina Muhammed Shuwa ambae alikua mama yake. Hauwa amezaliwa katika Jimbo la Borno, Nigeria.
 
Alisoma katika Shule ya Msingi ya Jeshi la Watoto mjini Kaduna mwaka 1976. Amesoma katika Chuo cha Queen Amina. Alipata stashahada ya kitaifa ya Teknolojia ya Uhandisi wa Kilimo na baadaye alipata shahada ya uhandisi mwaka 1994 kutoka Chuo Kikuu cha Maiduguri. Alipata Shahada ya pili ya Uchumi kwenye Chuo Kikuu cha Bayero mwaka 2005.

Marejeo

Waliozaliwa 1969
Watu wa Nigeria
Wanawake wa Nigeria
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Okapi (kisu)

Okapi ni kisu cha kufuli au kisu cha kuunganisha kilichotengenezwa awali mwa mwaka 1902 kwa ajili ya kusafirishwa kwenye makoloni ya Ujerumani barani Afrika . Kisu kimepata jina hili la okapi kutokana twiga ulioko huko Afrika ya kati.

Matumizi 
Visu vya Okapi hutumiwa zaidi na watu wa tabaka la wafanyakazi kwa sababu ya bei nafuu na ukali. Matumizi yanaweza kuwa kuvunia mazao, kujilinda, uwindaji, uvuvi. Visu vya Okapi ni maarufu sana maeneo ya Kusini mwa Afrika, lakini vina sifa chafu kwani vinahusishwa katika wahalifu na magenge ya mitaani. Kwa sababu ya matumizi ya Okapis na wahalifu wamepewa jina la utani la "the Saturday night special". Nchini Jamaika, ni zana na mojawapo ya "ratchet knives" vinavyobebwa na wavulana watukutu na pia hujulikana kama ''3 star ratchet."

Viungo vya nje 

 Visu vya Okapi

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Utamaduni wa Afrika
Wiki4uni
Ina Plug

Ina Plug (née Post ) (alizaliwa 5 Agosti 1941) ni mwanaakiolojia wa Afrika Kusini (au mwanazuolojia), na mwalimu.  Kazi yake ya muda mrefu ilijumuisha utafiti wa  majumba ya makumbusho kama vile Makumbusho ya Transvaal (sasa ni Ditsong: Makumbusho ya Kitaifa ya Historia ya Asili) na Chuo Kikuu cha Pretoria kuhusu mamalia wa kusini mwa Afrika, na wanyama kutoka maeneo ya Iron Age katika Mbuga ya Kitaifa ya Kruger . Kazi yake ilisababisha kuchapisha karatasi 130 za kisayansi zaidi juu ya mabaki ya mifupa ya wanyama. Pia alichapisha kitabu kiitwacho What Bone Is That? Mwongozo wa Utambuzi wa Mifupa ya Mamalia wa Kusini mwa Afrika .  

Ina Post alizaliwa tarehe 5 Agosti 1941 huko Amsterdam, Uholanzi na wazazi Gerritdina Fransina (née Bruinenberg) na Jan Post. Alikuwa binti yao wa pekee. Kufuatia mwisho wa Vita vya Kidunia vya pili, familia ilihamia Afrika Kusini, ikisafiri kwa meli ya Pretoria Castle mnamo 1949.  Alimaliza masomo yake mwaka wa 1959 huku mkuu wa shule ya upili akimuunga mkono, ingawa mama yake alitamani aanze kazi ya kuendesha familia.

Marejeleo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1941
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wanawake wa Afrika Kusini
Marina Joubert

Marina Joubert ni mtafiti mkuu wa mawasiliano ya sayansi katika Kituo cha Utafiti na Tathmini, Sayansi na Teknolojia (CREST)  Chuo Kikuu cha Stellenbosch . Hapo awali, alikuwa meneja wa mawasiliano wa Kitaifa wa Utafiti na alisimamia ushauri wake wa kujitegemea wa mawasiliano ya sayansi kwa muongo mmoja. Mshauri wake aliwasilisha kozi ya kwanza ya mtandaoni ya mawasiliano ya sayansi barani Afrika. 

Joubert ametunukiwa tuzo ya NSTF ya "Mawasiliano kwa ajili ya Ufikiaji na Kujenga Uhamasishaji" na ni mwanachama wa kudumu wa heshima na Mtandao wa Mawasiliano ya Umma wa Sayansi na Teknolojia (PCST) Network (Australia), iliyotolewa kwa "mchango alioutoa kwa jumuiya ya kimataifa ya mawasiliano ya sayansi. ".

Elimu na taaluma 
Joubert alipata BSc yake ya Sayansi ya Chakula ( Cum Laude ) katika Chuo Kikuu cha Stellenbosch mwaka wa 1984, ikifuatiwa na BSc Honours ( Cum Laude ) mwaka 1986 na Uandishi wa Heshima ( Cum Laude ) mwaka wa 1987.
 Alihitimu Shahada yake ya Uzamili ( Cum Laude ) kutoka Chuo Kikuu cha Pretoria mwaka 1989   na shahada ya uzamivu (PhD) kutoka Chuo Kikuu cha Stellenbosch mwaka wa 2018.

Marejeleo 

Wanasayansi wa Afrika Kusini
Watu walio hai
Wanawake wa Afrika Kusini
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Hadithi za Kiafrikana

Hadithi za Kiafrikana ni mkusanyiko wa fasihi za kimapokeo, muziki, ngoma na desturi zilizopo katika tamaduni zinazozungumza Kiafrikana.

Mifano ya hadithi za Kiafrikana 
Baadhi ya ngano za Kiafrikana zinazofundishwa zinaweza kuainishwa kama ifuatavyo:

Ucheshi 
Bosch  anadokeza kwamba kuna vipengele tofauti vya ucheshi ambavyo vinaweza kuongeza furaha ya kusoma ngano za Kiafrikana kama lugha ya ziada. Tajriba imeonyesha kwamba ucheshi unaoonyeshwa na kueleweka kwa wanafunzi wa Kizulu katika darasa la lugha ya ziada hujumuisha zaidi kuiga hali za vichekesho, sauti, sura za uso na lugha ya mwili. Wanafunzi wa lugha ya ziada hutatizika kuthamini ucheshi unaohusisha ujanja wa mchezo wa maneno.

Uchawi 
Hadithi za Kiafrikana zinaweza kuainishwa kama hadithi za uchawi  kwa kuwa zinaonyesha jukumu la uchawi na marudio ya nambari tatu, ya "Die Wolfkoningin" na ID du Plessis.  Ingawa hadithi hii inaitwa hadithi ya Cape, kwa vile inaakisi utamaduni wa watu wa asili ya Kimalesia, ambao wamejikita zaidi katika rasi ya magharibi. Kufuatia Bettelheim, Steenberg  pengine angechukulia hadithi kama ngano. Ni hadithi ya uchawi inayoakisi baadhi ya vipengele vya ulimwengu wa ndani wa wanadamu. Kulingana na uainishaji wa maudhui ya ngano wa Miruka, inaweza kuitwa ngano ya kufikirika .

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Utamaduni wa Afrika
Wiki4uni
Fasihi ya Kiafrikaans
Volkspele

Volkspele ni mchezo wa kitamaduni wa densi wa watu wa nchini Afrika Kusini.

Viungo vya nje 
 Afrikaanse Volksang en Volkspele Beweging

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Utamaduni wa Afrika Kusini
Wiki4uni
Eureka Emefa Adomako

Eureka Emefa Ahadjie Adomako, ni mtaalamu wa mimea na msomi kutoka Ghana ambaye kwa sasa ni mhadhiri mkuu katika Idara ya Biolojia ya Mimea na Mazingira, Chuo Kikuu cha Ghana. Adomako aliwahi kuwa bibi wa chemsha bongo wa Maswali ya Kitaifa ya Sayansi na Hisabati ya Ghana (NSMQ) kuanzia 2001 hadi 2005.

Maisha ya mapema na elimu 
Eureka Adomako alisoma Shule ya Sekondari ya St. Rose . Adomako ana shahada ya kwanza ya sayansi katika Botania kutoka Chuo Kikuu cha Ghana mwaka 1993.  Aliendeleza elimu yake katika Chuo Kikuu cha Cambridge ambapo alimaliza na Shahada ya Uzamili ya Falsafa katika Mazingira na Maendeleo mnamo Januari, 1997.Alirejea katika Chuo Kikuu cha Ghana kufuata Shahada ya Uzamili ya Falsafa katika Mimea na kukamilisha mnamo Desemba 1999.

Kazi 
Mnamo  Machi 2000 na Januari 2002, Eureka Adomako alikuwa Mratibu Mkuu wa Mpango katika ofisi isiyo ya faida, Conservation International -Ghana, ambako alifanya kazi katika kampeni ya kukomesha uwindaji kiholela na biashara ya wanyamapori walio hatarini kutoweka. Mnamo 2003, Adomako aliteuliwa kuwa mhadhiri katika Idara ya Biolojia ya Mimea na Mazingira, Chuo Kikuu cha Ghana . Alipanda cheo cha mhadhiri mkuu mwaka wa 2009.    Baada ya kuteuliwa kuwa mhadhiri, Adomako pia alichukua majukumu mengine kuanzia kama mwenzake wa Volta Hall katika Chuo Kikuu. Tangu wakati huo alihudumu katika majukumu kadhaa ikiwa ni pamoja na Mkufunzi wa Michezo kutoka 2012 hadi 2014.

Marejeleo 

Watu walio hai
Wanawake wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Larisa Akrofie

Articles with hCards
Larisa Akrofie ndiye mwanzilishi wa Levers in Heels , tovuti na jumuiya ya mtandaoni inayoleta mwonekano kwa wanawake wa Kiafrika kwenye Sayansi, Teknolojia, Uhandisi na Hisabati (STEM).

Kazi 
Larisa ni mtetezi wa wanawake wa Kiafrika wa STEM na anazungumza kwa shauku juu ya uwezeshaji wa wanawake kupitia elimu ya STEM, ujasiriamali na ukuzaji wa ujuzi. Amezungumza zaidi kwenye majukwaa mbalimbali ya kimataifa kama vile Jukwaa la Uchumi la Qatar,  linaloendeshwa na Bloomberg LP, na Jukwaa la Chakula la Dunia la 2021  kwa ushirikiano na Kituo cha Maendeleo cha OECD na Sekretarieti ya Klabu ya Sahel na Afrika Magharibi (SWAC/ OECD).

Tuzo 

 A former member of the World Economic Forum community of Global Shapers and ex-curator of the Global Shapers community in Accra, Ghana. 
 Listed in 2018 as one of the Top 50 Most Influential Young Ghanaians by Avance Media. 
 2020 National Women in STEM Honours - Supported by the Ministry of Communications, Ghana.
 1st Runner Up of the 2021 'Digital Inclusion & Innovation' category of the Coalition for Digital Equality Awards.
 Finalist of the 2021 'Women Empowerment Award' category of the GhanaWeb Excellence Awards.

Marejeleo 

Watu walio hai
Wanawake wa Ghana
Wahandisi nchi kwa nchi
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Mamlambo

Mamlambo ni Mungu katika ngano za Afrika Kusini na Kizulu, "mungu wa mito",  anayeelezewa kama kiumbe kikubwa kama nyoka. 

Mnamo mwaka 1997, magazeti ya Afrika Kusini (ikiwa ni pamoja na The Star la Johannesburg na Cape Town 's Cape Argus ) yaliripoti juu ya kuonekana kwa mnyama mkubwa wa "giant reptile" katika Mto Mzintlava karibu na Mlima Ayliff nchini Afrika Kusini. Wanakijiji wa eneo hilo walidai kuwa kiumbe huyo alikuwa na urefu wa mita 20 (futi 67) akiwa na kichwa cha farasi, sehemu ya chini ya mwili ni samaki, miguu mifupi na shingo ya nyoka na kwamba alikuwa anang'aa kama taa ya kijani. usiku. Katika kipindi cha kati ya Januari na Aprili 1997, takriban vifo tisa vilihusishwa na Mamlambo.

Marejeo

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Utamaduni wa Afrika
Wiki4uni
Agness Gidna

Agness Onna Gidna ni mtaalamu wa paleontolojia na Mlezi Mkuu wa Paleontology katika Makumbusho ya Kitaifa Dar es Salaam .  Yeye ni mwanamke wa kwanza Mtanzania kuwa na shahada ya udaktari katika Physical Anthropology na ni mkurugenzi wa kwanza wa utafiti mwanamke watanzania katika bonde la Olduvai Gorge, ambapo amekuwa mpelelezi mkuu wa Mradi wa Olduvai Palaeoanthropology and Paleoecology (TOPPP) tangu 2017.

Taaluma

Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Chuo Kikuu cha Complutense cha Madrid (Hispania), na Chuo Kikuu cha Alcala (Hispania).  Yeye ni mwanzilishi wa tovuti kubwa zaidi ya Kichungaji ya Neolithic katika ukanda wa jangwa la Sahara-( Luxmanda Site). Yeye ni mkurugenzi mwenza wa miradi ya utafiti ya Kimataifa kwa mfano Mradi wa Olduvai Gorge . 

Kama Mlezi Mkuu wa Paleontology katika Taasisi ya Taifa ya Tanzania, alisimamia na kuandaa maonyesho mawili makubwa kuhusu asili ya binadamu katika Makumbusho ya Olduvai Gorge, iliyoanzishwa na Mary Leakey, na Taasisi ya Taifa ya Tanzania. Aliendesha ziara kwa Monica Chakwera, Mke wa Rais wa Malawi.

Marejeo 

Watu walio hai
Wanawake wa Tanzania
Wanasayansi wa Tanzania
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Denise Bucumi-Nkurunziza

Denise Bucumi-Nkurunziza (alizaliwa Gatsinda Mwumba, Mkoa wa Ngozi, 1 Desemba 1969) ni  Waziri aliyewekwa wakfu wa Burundi ambaye alikuwa Mke wa Rais wa Burundi kuanzia mwaka 2005 hadi mwaka 2020 kama mke wa Rais Pierre Nkurunziza. Yeye ndiye Waziri pekee aliyewekwa rasmi ambaye amehudumu kama mke wa rais kitu ambacho hakijawahi tokea taifa lolote la Afrika.

Denise Bucumi-Nkurunziza aliolewa na Pierre Nkurunziza mwaka 1994 muda mfupi kabla ya Nkurunziza kulazimishwa kwenda mafichoni katika hatua za mwanzo za Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Burundi. Baadaye aliingia katika Baraza la Kitaifa la waasi la Kutetea Demokrasia - Vikosi vya Kutetea Demokrasia (Conseil National Pour la Défense de la Démocratie - Forces pour la Défense de la Démocratie, CNDD-FDD) na akapanga safu zake za uongozi. Msururu wa makubaliano mwaka 2003 ulifungua njia kwa CNDD–FDD kuunganishwa tena katika siasa. Bucumi-Nkurunziza alirudiana tena na mumewe baada ya miaka kadhaa ya kutengana kwao.

Wote wawili Bucumi-Nkurunziza na mumewe walikuwa Wakristo wa Kanisa la Kiinjili la Waprotestanti. Bucumi-Nkurunziza alikua Waziri aliyetawazwa na alihusika katika shughuli za hisani chini ya taasisi yake ya Buntu kama Mke wa Rais. Aliandika tawasifu, iliyochapishwa na L'Harmattan. Wenzi hao walijaaliwa kuwa na watoto sita pamoja.

Asubuhi ya tarehe 28 Mei mwaaka 2020, alisafirishwa kwa ndege hadi Nairobi, Kenya kutibiwa UVIKO-19 wakati wa janga la UVIKO-19 nchini Burundi.Alipelekwa katika Hospitali ya Chuo Kikuu cha Aga Khan . Mumewe alifariki tarehe 8 Juni mwaka 2020 huko Karuzi. Ingawa sababu ya kifo ilisemekana kuwa mshtuko wa moyo, lakini ilishukiwa sana kwamba alikuwa amekufa kwa ugonjwa wa UVIKO-19.

Uandishi 
Denise Bacumi mnamo mwaka 2013 alitoa kitabu kinacho husu maisha yake  kilicho andikwa na muandishi wa Ufaransa L'Harmattan

 Nguvu ya Matumaini: Mke wa Rais wa Burundi. Hadithi Yangu (Paris: L'Harmattan, 2013).The Power of Hope: The First Lady of Burundi. My Story (Paris: L'Harmattan, 2013)

Marejeo 

Wanasiasa wa Burundi
USLW Iringa
Wanawake wa Burundi
Idiat Amusu

Idiat Aderemi Amusu, (alizaliwa 27 Novemba 1952, huko Kano ) ni mhandisi kutoka Nigeria. Yeye ndiye mhandisi wa kilimo wa kwanza wa kike nchini Nigeria na mshiriki wa kwanza wa baraza la wanawake wa Baraza la Udhibiti wa Uhandisi nchini Nigeria (COREN).  Alikuwa moja ya wanachama waanzilishi wa Chama cha Wahandisi Wanawake Wataalamu wa Nigeria (APWEN) mwaka  1983.

Elimu 
Alisoma Chuo cha St Theresa, Ibadan na Shule ya Upili ya Baptist, Iwo ambapo alimaliza elimu yake ya sekondari. Aliendelea na Chuo Kikuu cha Nigeria Nsukka na kupata BSc katika uhandisi wa kilimo mnamo 1977. Alihitimu na kupata daraja la pili la Juu na kuwa mwanamke wa kwanza kuhitimu uhandisi wa kilimo nchini Nigeria. Baadaye alipata Astashahada na Shahada ya Uzamili katika Sayansi ya Chakula na Teknolojia. Yeye ni Mshirika wa Jumuiya ya Wahandisi wa Nigeria, Mshirika wa Taasisi ya Wahandisi wa Kilimo ya Nigeria na Mshirika wa Taasisi ya Sayansi ya Chakula na Teknolojia ya Nigeria.

Kazi 
Baada ya kuhitimu, Amusu alishiriki katika Kikosi cha Huduma kwa Vijana kwa Kitaifa (NYSC) huko Ibadan kati ya mwaka 1977 na 1978.  Baadaye alijiunga na ADFARM Ltd, Alakuko kama meneja mkuu. Majukumu yake yalihusisha kusimamia ekari 45 za mashamba. Kati ya mwaka 2007 na 2009, Amusu aliendelea katika shule ya Moshood Abiola Polytechnic, Abeokuta, Jimbo la Ogun Nigeria.

Marejeo 

Wanawake wa Nigeria
Waliozaliwa 1952
Watu walio hai
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Shebeen

Shebeen,  hapo awali ilikuwa baa au kilabu ambapo pombe ziliuzwa bila leseni. Neno hili limeenea maeneo mbalimbali na asili yake ni Ireland, lakini limeenea maeneo mbalimbali kama Kanada, Marekani, Uingereza, Zimbabwe,   Namibia, Malawi,  na Afrika Kusini . Kwa sasa Afrika Kusini Shebeen nyingi hutumika kwa uhalali kabisa.

Africa Kusini 
Afrika Kusini na Zimbabwe , shebeen mara nyingi hupatikana katika vitongoji kama njia mbadala ya baa, ambapo  Afrika Kusini kulikuwa na ubaguzi wa rangi  enzi ya Rhodesia . , Waafrika wengi  walizuiwa kuingia kwenye baa, baa zilitengwa kwa ajili ya wale wenye asili ya Kizungu.  .

Marejeo

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wiki4uni
Nyumba ya Atiman

Nyumba ya Atiman (inayojulikana pia kama Atiman House au White Fathers' House) ni jengo la kihistoria katika mji wa Dar es Salaam nchini Tanzania. 

Liko katika Mtaa wa Sokoine, Kaskazini-mashariki mwa Kanisa kuu la Mt. Yosefu. Jengo hilo lilikuwa makao makuu ya mipango tangu mwaka 1922. 

Jina la "Atiman" linarejelea Adrian Atiman, daktari wa Kiafrika ambaye alikombolewa na White Fathers kutoka utumwa nchini Nigeria na baadaye aliishi nchini Tanzania. Alifariki mnamo mwaka 1924. 

Jengo hilo inaaminika lilijengwa mwaka 1860 (pengine mwaka 1866) kama makao ya Sultani Sayyid Majid wa Zanzibar. Mnamo mwaka 1922 jengo hilo liliuzwa kwa White Fathers na kuwa makao yao makuu ya Afrika Mashariki. 

Kwa sasa jengo liko wazi kwa wageni na lina maonyesho na picha za zamani za uso wa mbele wa bahari ya Dar es Salaam kuanzia miaka ya utawala wa Kijerumani (karne ya 20).

Marejeo

Dar es Salaam
Makumbusho ya Tanzania
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Badra Ali Sangare

Badra Ali Sangaré (alizaliwa 30 Mei 1986) ni mtaalamu wa mpira wa miguu wa Ivory Coast ambaye anacheza kama kipa kwa JDR Stars FC na Timu ya taifa ya Ivory Coast.

Kazi ya klabu
Alizaliwa Bingerville, Sangaré alianza kuchezea Académie JM Guillou hapo awali alianza  mkataba wake wa kwanza wa kikazi na ES Bingerville mwaka wa 2004. Alijiunga na Ligi Kuu ya Thailand klabu Chonburi FC mnamo 2006, ambapo alicheza kwa mwaka mmoja, kisha akasaini tarehe 9 Machi 2007 na BEC Tero Sasana FC na kuondoka Thailand baada ya kumalizika kwa mkataba wake tarehe 29 Desemba 2008. Alitia saini na Olympic Charleroi nchini Ubelgiji, lakini baada ya nusu mwaka alisaini kwa Séwé Sports de San Pedro mnamo Julai 2009.

Marejeo

Wachezaji mpira wa Cote d'Ivoire
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Michaella Rugwizangoga

Michaella Rugwizangoga ni mhandisi wa Rwanda mzoefu wa kupanga mikakati, usimamizi wa miradi na ukuzaji wa bidhaa. Kwa sasa ni Mkurugenzi Mtendaji wa Volkswagen Mobility Solutions Rwanda, na Mtendaji wa kwanza mwanamke Mwafrika ndani ya kundi hilo.

Marejeo 

Watu walio hai
Wahandisi wa Rwanda
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Diafra Sakho

Diafra Sakho, (alizaliwa 24 Desemba, 1989) ni mtaalamu wa nchini Senegal mwanasoka ambaye anacheza kama Mshambuliaji.
Sakho alianza uchezaji wake katika madaraja ya chini ya kandanda ya Ufaransa, akiwa na Metz na kwa mkopo wa Boulogne, kabla ya kujiunga na West Ham United mnamo Agosti 2014. Tangu Mei 2014, amekuwa mchezaji wa timu ya taifa ya Senegali. Alijiunga na Rennes mnamo Januari 2018 na akakopeshwa kwa Bursaspor mnamo Agosti 2018.

Maisha ya kibinafsi
Sakho alikamatwa tarehe 6 Agosti 2015 kwa tuhuma za shambulio la kawaida, uharibifu wa uhalifu na mawasiliano yenye nia mbaya dhidi ya mpenzi wake. Aliachiliwa kwa dhamana hadi mwishoni mwa Septemba. Tarehe 23 Agosti alikamatwa tena, kwa tuhuma za kutishia kuua na vitisho vya mashahidi, na aliachiliwa bila kushtakiwa siku mbili baadaye. Alikanusha tuhuma zote dhidi yake. Mnamo Novemba 2015, uchunguzi wa kipolisi ulimwondolea Sakho makosa yake yote.

Marejeo

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Koumanthio Zeinab Diallo

Koumanthio Zeinab Diallo (alizaliwa mwaka 1956) ni mshairi wa Guinea, mwandishi wa riwaya na mwandishi wa tamthilia ambaye anaandika katika Lugha ya  Kifaransa na Fulani .

Maisha 
Koumanthio Zeinab Diallo alizaliwa mwaka 1956 huko Labé, Guinea . 
Pia amefanya kazi kama mhandisi wa kilimo.
Mnamo mwaka 2002 yeye na Bonata Dieng walianzisha Jumba la Makumbusho la Fouta Djallon huko Labé.

Kazi zake 

 oi, femme (Me, a woman), 1994.
 Pellun Gondhi, Guinée: Éditions Ganndal, 1996
 Les épines de l'amour (The Thorns of Love), Paris: L'Harmattan, 1997
 Pour les oiseaux du ciel et de la terre (For the birds of heaven and earth), UNICEF, 1997
 Comme les pétales du crépuscule (Like Petals at Dawn), Lomé: La Semeuse, 1998.
 Comme une colombe en furie, poésie pour enfants (Like a dove in fury, poetry for children), éditions Linda, 1999
 La morte de la guerre (The dead of war), 2000.
 Daado l'orpheline et autres contes du Fouta Djallon de Guinée (Daado the orphan girl, and other stories of the Guinea's Fouta Djallon), Paris: L'Harmattan, 2004
 Le Fils du roi Guémé et autres contes du Fouta Djallon de Guinée (The son of the King of Guémé and other stories of Guinea's Fouta Djallon), Paris: L'Harmattan, 2004. With a preface by Bernard Salvaing.
 Les rires du silence (The Joys of Silence), Paris: L'Harmattan, 2005
 Les humiliées (Humiliated Women), Paris: L'Harmattan, 2005.
 Ngôtté-le-génie de la chasse - conte du Fouta Djallon en Guinée (Ngôtté the hunting genius - a story of the Guinea's Fouta Djallon), Paris: L'Harmattan, 2007
 Les fous du septième ciel: Au-dela de l’excision (The madmen of the seventh heaven: Beyond circumcision), Silex/Nouvelles du Sud, 2014

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1956
Wanawake wa Guinea
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Adrian Atiman

Adrian Atiman (Tindirma, Sudan ya Kifaransa, leo Mali, 1866 hivi  - Karema, mkoa wa Katavi, 24 Aprili 1956) alikuwa katekista na daktari wa Kiafrika mmisionari nchini Tanzania.

Maisha
Msonghai, alikombolewa na Wamisionari wa Afrika kutoka utumwa huko Metlili, kusini mwa Algeria. 

Baada ya kusomeshwa hadi Ulaya aliishi na kufanya kazi katika misheni ya Karema kuanzia mwaka 1889 hadi kifo chake akiheshimiwa na wote kwa huduma zake zilizomfikisha hata vijiji vya mbali. 

Aliacha mke na mtoto mmoja, padri Joseph, pamoja na masimulizi ya maisha yake.

Tanbihi

Marejeo kwa Kiswahili
 George Pelz, "Katekista na daktari Adrian Atiman"

Waliozaliwa 1866
Waliofariki 1956
Wamisionari
Watu wa Mali
Watu wa Tanzania
Rose Moss

Rose Rappoport Moss (amezaliwa 1937) ni mwandishi wa nchini Afrika Kusini. Alihamia Amerika mnamo mwaka 1961. Amechapisha riwaya, hadithi fupi, maneno ya muziki. Pia alikuwa mwalimu katika Chuo cha Wellessley. Akiwa pamoja na Barney Simon na Rose Zwi, walikuwa wakijulikana kama waandishi wa mji Johannesburg.

Marejeo

Waliozaliwa 1937
Waandishi wa Afrika Kusini
Wanawake wa Afrika Kusini
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wilfried Zaha

Dazet Wilfried Armel Zaha alizaliwa tarehe 10 Novemba  mwaka 1992.Ni mchezaji wa soka anayecheza kama mshambuliaji katika  klabu ya Crystal Palace na timu ya taifa ya Ivory Coast.

Zaha alijiunga na timu ya Crystal Palace kutoka katika kituo cha kufundishia soka mwaka 2010. Katika msimu wake wa kwanza alifunga mabao 18 katika mashindano yote. Mnamo Januari 2013, alihamishiwa Manchester United kwa ada ya awali ya £ 10 milioni (mchezaji wa gharama kubwa zaidi wa Crystal Palace aliyeuzwa wakati huo). Zaha alirudi Palace Agosti 2014 kwa mkopo wa muda mrefu, kabla ya kusaini mkataba wa kudumu mwezi Februari 2015. Tangu wakati huo amekuwa mchezaji wa 12 mwenye mabao mengi kwenye klabu hiyo.

Alizaliwa nchini Ivory Coast, na alikulia Uingereza akiwa na umri wa miaka minne. Alichezea timu ya taifa ya Uingereza mwaka 2012, akionekana katika mechi mbili zisizo za ushindani. Baada ya kutochezea Uingereza kwa miaka minne, alijiunga na timu ya taifa ya Ivory Coast kabla ya Kombe la Mataifa ya Afrika 2017.

Marejeo

Waliozaliwa 1992
Wachezaji mpira wa Cote d'Ivoire
Watu walio hai
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Ukungenwa

ukungenwa ni desturi Nchini Afrika Kusini  au  Utamaduni ambapo Mwanamke mjane anakuwa mke wa shemeji yake, au anachukuliwa na kurithiwa na shemeji yake. Kitendo hiki kinatokea hasa katika sehemu za vijijini nchini Afrika Kusini, hasa Eastern Cape, na KwaZulu-Natal .

Marejeo

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Utamaduni wa Afrika
Wiki4uni
Serge Aurier

Serge Alain Stéphane Aurier alizaliwa tarehe 24 Disemba mwaka 1992 ni mtaalamu wa Ivory Coast na Mwanasoka  ambaye anacheza kama mshambuliaji wa kulia huko Uingereza [Laliga] na nahodha wa timu ya taifa ya kanda ya Ivory Coast

Maisha ya binafsi
Alizaliwa Ouragahio, Ivory Coast, Aurier alihamia Ufaransa akiwa na umri mdogo, baada ya wazazi wake kutaka watoto wao wawe na maisha bora. Alikuwa akipenda soka alipokuwa akikua. Mdogo wa Aurier, Christopher, alichezea klabu yake ya zamani ya Lens.

Marejeo

Waliozaliwa 1992
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Litema

Litema (pia inaandikwa Ditema ; Umoja: Tema), ni aina ya sanaa  ya Kisotho inayojumuisha miundo ya kijiometri ya mapambo na ishara, ambayo kwa kawaida inahusishwa na mila ya Kisotho-Kusini inayotekelezwa leo huko Lesotho na maeneo jirani ya Afrika Kusini.

Wanawake wa Basotho hutengeneza maandishi kwenye kuta za nje na ndani ya nyumba kwa njia ya kuchonga, kupaka rangi na nakshi. Kwa kawaida mifumo ya kijiometri huchanwa au kuchanwa kwenye safu za juu ya udongo safi na plasta ya samadi, na baadaye kupakwa rangi ya ocher au rangi ya viwandani. Mara nyingi huiga mfano wa shamba lililolimwa. Litema hudumu kwa muda mfupi; inaweza kufiafia na kubomoka au kusombwa na mvua kubwa. Ni kawaida kwa wanawake wa kijiji kizima kutumia litema kwenye matukio maalum kama vile harusi au sherehe za kidini.

Marejeo 

Alama
Sanaa ya Afrika
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wiki4uni
Nasra Agil

Nasra Agile ni Msomali aliye mhandisi wa ujenzi na mjasiriamali nchini Kanada. Amehusika katika programu na mpango mbalimbali wa huduma za jamii, na alitunukiwa Tuzo ya Kimataifa ya Duke of Edinburgh - Kanada .

Maisha binafsi 
Agile alizaliwa Somalia. Yeye na familia yake,, baadaye walihamia Kanada.  Akiwa kijana, Agile alisaidia kuzindua mipango mbalimbali ya huduma kwa jamii. Aliratibu programu za vijana, warsha za ujuzi wa kuishi, michezo ya kielimu na shughuli za michezo.  Kwa elimu yake ya juu, Agile alisomea uhandisi wa ujenzi katika Chuo Kikuu cha Ryerson huko Toronto . Alihitimu kutoka kwa taasisi mnamo 2005, na kupata Shahada ya uzamili ya Uhandisi.  Nasra alihitimu kwa ufaulu wa juu wa darasa lake kutoka Chuo Kikuu cha Ryerson na amerekodiwa kama mmoja wa wanawake wa kwanza kujulikana wa asili ya Kisomali kupata Shahada ya uhandisi nchini Kanada. Pia alipokea Tuzo za kifahari za Golden Key International Honor Society kwa ubora wa kitaaluma yake.

Marejeo 

Watu walio hai
Wanawake wa Somalia
Wahandisi wa Somalia
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Max-Alain Gradel

Max-Alain Gradel (alizaliwa 30 Novemba 1987) ni  mchezaji mpira mtaalamu wa Ivory Coast ambaye anacheza kama winga au mshambulizi kwa klabu ya Uturuki Sivasspor na timu ya taifa ya Ivory Coast.

Gradel alipokea mwito wake wa kwanza kwenye timu ya taifa ya Ivory Coast mnamo Novemba 2010. Alijitokeza kwa mara ya kwanza katika upande wa kitaifa tarehe 5 Juni 2011.

Tarehe 30 Aprili 2011, Gradel alishinda tuzo zote za Mchezaji Bora wa Mashabiki na Wachezaji Bora wa Mwaka huko Leeds. Mnamo Juni 2018 , alijiunga na klabu ya Ufaransa Toulouse.

Wachezaji mpira wa Cote d'Ivoire
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Amad Diallo

Amad Diallo (alizaliwa 11 Julai 2002) ni mwanasoka mtaalamu wa Ivory Coast ambaye anaeheza kama winga katika klabu ya Manchester na kiungo bora wa timu ya taifa ya Ivory coast. 
Alijiunga na mfumo wa vijana wa Atalanta mnamo 2015, ambapo alishinda mataji mawili Campionato Primavera 1. Mnamo 2019 alikua mchezaji wa kwanza kufunga Serie A, kwenye mechi yake ya kwanza ya kitaaluma kwa timu ya wakubwa. Mnamo Januari 2021, Diallo alijiunga na klabu ya Uingereza ya Manchester United, kabla ya kutumwa kwa mkopo kwa [Rangers] mwaka mmoja baadaye. Diallo alicheza mechi yake ya kwanza ya kimataifa huko Ivory Coast katika michuano ya kufuzu kwa Kombe la Mataifa ya Afrika ya 2021.

Maisha binafsi
Diallo ni Muislamu. Alipokea pasipoti ya Italia mwishoni mwa Desemba 2020.

Marejeo

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Waliozaliwa 2002
wachezaji mpira wa Cote d'Ivoire
Wayoruba

Wayoruba (kwa Kiyoruba: Ìran Yorùbá, Ọmọ Odùduwà, Ọmọ Káàárọ̀-oòjíire) ni kabila la Afrika Magharibi ambalo linaishi sehemu za Nigeria, Benin na Togo zinazounda nchi ya Yoruba, lakini pia Ghana. 

Wayoruba wanajumuisha takriban watu milioni 45 barani Afrika, wapo laki kadhaa nje ya bara, na wana uwakilishi zaidi miongoni mwa wanachama wa diaspora kutoka Afrika, hasa Brazil na Kuba. 

Idadi kubwa ya Wayoruba leo wako ndani ya nchi ya Nigeria, ambapo wanaunda 15.5% ya wakazi wa nchi hiyo, kulingana na makadirio ya CIA, na kuwafanya kuwa moja ya makabila makubwa zaidi barani Afrika. 

Watu wengi wa Kiyoruba huzungumza lugha ya Kiyoruba, ambayo ni lugha ya Niger-Kongo yenye idadi kubwa zaidi ya wazungumzaji asili.

Marejeo 

Wayoruba
Makabila ya Nigeria
Makabila ya Benin
Makabila ya Togo
Makabila ya Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Eva Lokko

Eva Naa Merley Lokko (alifariki 6 Oktoba 2016) alikuwa mtumishi wa umma nchini  Ghana, mhandisi na mwanasiasa. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuteuliwa  kama mgombea Makamu wa Rais wa Chama cha Maendeleo ya Wananchi . 

Alishirikiana na mshika bendera wa PPP, Paa Kwesi Nduom katika uchaguzi wa Rais na wabunge wa 2012 .   Alikuwa mkurugenzi wa kwanza mwanamke wa Ghana (Broadcasting Corporation) Shirika la Utangazaji la Ghana .

Maisha ya mapema na elimu 
Lokko alitoka katika kabila la Ga-Adangbe . Lokko alisoma Shule ya Upili ya Wasichana ya Wesley huko Cape Coast  ambapo alikuwa mwanariadha mwanafunzi na nahodha wa michezo ambaye alishindana na kushinda vikombe vya kuruka viunzi, mkuki  mita 100 na kuruka juu.  Alikuwa mhandisi kitaaluma na alikuwa na shahada ya uzamili ya Uhandisi wa Mawasiliano ya Satelaiti kutoka Umoja wa Kisovieti wa wakati huo (USSR) na shahada ya uzamili ya Mifumo ya Usimamizi wa Uakili, Uchambuzi wa Mfumo na Usanifu kutoka Uingereza .

Maisha binafsi 
Lokko alikulia  Mkoa wa Accra Mkuu wa Ghana na alikuwa akijua vyema lugha kadhaa za ndani na kimataifa.  Alizungumza Kiga, Kitwi, Kiingereza, Kirusi na Kifaransa .  Aliolewa na Nii K. Bentsi-Enchill na kwa pamoja walikuwa na watoto wawili.

Marejeo 

Waliofariki 2016
Wanawake wa Ghana
Wahandisi wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Afrocuration Project
Naparay

Naparay, katika utafiti wa kianthropolojia wa Kiafrika, ni dhana isiyo ya isiyoeleweka ya maisha ya binadamu inayoshikiliwa na baadhi ya watu wa Afrika Magharibi kama vile Wayoruba . Ambapo ni sawa na kuzaliwa upya, naparay inaainisha kuwa maisha ni ya mzunguko na kwamba sifa za maisha ya awali zinaweza kuendelea hadi kwenye maisha mapya.

Wafuasi wa dhana hii wanaweza kuomba kwa mila ili kuamua hatima ya mtoto,ikiwa ni mila inayofanywa wakati mama ni mjamzito. Katika naparay, watu wote wanachukuliwa kuwa walikuwa na maisha ya awali. Walakini, kiwango ambacho wanabeba maisha yao ya zamani hadi sasa imedhamiriwa na mazoea haya ya kitamaduni . Mtoto mchanga aliye na uwezo, au "nguvu ya maisha",   mzee anaweza kuahirishwa kuwa mzee, kwa mfano kuitwa " Baba " (baba, mzee) na kufunzwa kuongoza sherehe katika [[umri] mdogo. Naparay inaonekana kama njia ambayo ujuzi wa kale hupitishwa kwa jamii za sasa.

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wiki4uni
Utamaduni wa Afrika
Patricia Obo-Nai

Patricia Obo-Nai ni mhandisi wa Ghana, Mghana wa kwanza kuwa Afisa Mtendaji Mkuu wa Vodafone Ghana .    Uteuzi wake tarehe 19 Februari 2019 ulianza tarehe 1 Aprili 2019. Yeye ni mwanachama wa Taasisi ya Ghana ya Wahandisi, (GHIE) na kamati kuu ya Vodafone.     Mnamo Mei 2021, alitajwa kuwa miongoni mwa Viongozi 50 wa Juu wa Kike Wenye Ushawishi Zaidi barani Afrika katika sekta ya biashara na Leading Ladies Africa.

Elimu 
Alisomea  St Roses Senior High (Akwatia) na Shule ya Upili ya Presbyterian Boys' Senior High School.  Aliendelea kusoma Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah ambako alipewa shahada ya uhandisi wa umeme . Ana shahada ya MBA na Elimu ya Utendaji kutoka Chuo Kikuu cha Ghana na Shule ya Usimamizi ya Kellogg nchini Marekani mtawalia. Pia amepata shahada ya Elimu ya Uongozi kutoka INSEAD nchini Ufaransa.

Kazi 
Obo-Nai ana uzoefu wa miaka 22 kwenye teknolojia ya habari na mawasiliano ya simu.  Kabla ya uteuzi wake Vodafone, alifanya kazi na Millicom Ghana Limited, waendeshaji wa Tigo kwa miaka 14. Alijiunga na Vodafone mnamo 2011 na kufanya kazi kama Afisa Mkuu wa Teknolojia na mjumbe wa Kamati ya Utendaji. Kisha akapandishwa cheo kama Mkurugenzi wa Biashara Zisizohamishika na Uendeshaji wa Wateja kabla ya kuteuliwa kama Mkurugenzi Mtendaji mnamo 2019.

Marejeo 

Watu walio hai
Wanawake wa Ghana
Wahandisi wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Afrocuration Project
Cheri Samba

Chéri Samba au Samba wa Mbimba N'zingo Nuni Masi Ndo Mbasi (alizaliwa 30 Desemba 1956) ni mchoraji kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Yeye ni mmoja wa wasanii wa kisasa wa Kiafrika wanaojulikana, na kazi zake zimejumuishwa katika mkusanyiko wa Center Georges Pompidou huko Paris na Makumbusho ya Sanaa ya Kisasa huko New York. Idadi kubwa ya michoro yake pia inapatikana katika The Contemporary African Art Collection (CAAC) ya Jean Pigozzi. Amealikwa kushiriki katika 2007 Venice Biennale. Michoro yake karibu kila mara inajumuisha maandishi ya Kifaransa na Lingala, akitoa maoni kuhusu maisha ya Afrika na ulimwengu wa kisasa.

Maisha ya awali
Hapo awali, Samba aliitwa David Samba, lakini katika nchi yake kulikuwa na marufuku ya kuwapa watu jina la Kikristo, akaamua kulibadilisha na kuwa Samba wa Mbimba N’zingo Nuni Masi Ndo Mbasi. Baadaye, Samba alichukua jina la Cherí Samba, ambalo alitaka kulibadilisha kuwa Dessinateur Samba, lakini hakufanya hivyo kwa sababu ya uhusiano wake na umma. Jina lake la mwisho, Samba, lina maana mbili katika lugha ya [Kikongo], likirejelea tendo la sala au tendo la kuhukumiwa.
Wazazi wa Samba walihusishwa na utamaduni wa Kongo, lakini Samba anachagua kujitambulisha na utamaduni wa Kinshasa, ambao ni mji mkuu wa nchi yake. Samba anadai kwamba aligeuzwa kuwa Mkatoliki, alipokuwa shuleni. Hakatai au kukana Ukristo, ambayo ndiyo dini aliyokulia, lakini anasema anajaribu kupinga jaribio lolote la kuweka lebo ya ungamo kwenye dini yake. Baada ya kuhitimu kutoka shule ya msingi ya Kikatoliki, Samba alienda shule ya upili. Samba alishika nafasi ya pili darasani, isipokuwa kwa mwaka mmoja ambapo hakuwa wa kwanza. Katika mwaka wake wa tatu, Samba aliacha kazi. Akiwa shuleni, Samba alikuwa akichora kila mara na alikumbuka kuwa baba yake hapendi kumuona akichora. Dini ya Cherí Samba ni ya Kikatoliki yenye mwelekeo wa Kizaire, ambao uliathiri picha zake nyingi kama vile Cherí Samba Anasihi Cosmos.

Viungo vya nje
 Chéri Samba
 Chéri Samba katika Fondation Cartier pour l'art Contemporain (Paris)
 Chéri Samba katika ghala la Pascal Polar, Brussels, Ubelgiji
 Maonyesho katika Galerie Peter Hermann, Berlin
 Hogarth ya Kongo - Jarida la Mapitio ya Sanaa, Julai 2007, na fredrobarts.com Fred Robarts
 Venice Biennale 2007 - picha ya chumba cha Samba
 African Contemporary | Matunzio ya Sanaa - Picha za Chéri Samba
 Mahojiano ya Chéri Samba katika Cartier Foundation
 Onyesho la Cherí Samba, .

Marejeo

Waliozaliwa 1956
Watu walio hai
wachoraji wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Elsie Effah Kaufmann

Elsie AB Effah Kaufmann (alizaliwa 7 Septemba 1969  ) ni mwanasayansi wa Ghana, mhandisi wa biomedical na mwenyeji wa sasa wa National Science na Maths Quiz.  .    Kabla ya Elsie Kaufmann kuanza kuandaa kipindi mwaka wa 2006, Marian Ewurama Addy alikuwa mwalimu wa Quiz kutoka 1993 hadi 2000 na Eureka Emefa Adomako kutoka 2001 hadi 2005.   Mnamo Desemba 2020, Elsie Kaufmann aliteuliwa kuwa profesa msaidizi katika Chuo Kikuu cha Ghana.

Elimu 
Binti wa waelimishaji, anatoka Assin katika Mkoa wa Kati.  Kaufmann alipata elimu yake ya sekondari katika Shule ya Upili ya Wasichana ya Aburi . Alipata Diploma yake ya Kimataifa ya Baccalaureate kutoka Chuo Kikuu cha Dunia cha Atlantic huko Wales mnamo 1988.  Aliendelea na Chuo Kikuu cha Pennsylvania kwa Shahada yake ya Sayansi katika Uhandisi (BSE), Shahada ya Uzamili ya Sayansi katika Uhandisi (MSE) na PhD katika Uhandisi wa Bioengineering.

Marejeo 

Waliozaliwa 1969
Watu walio hai
Wanawake wa Ghana
Wahandisi wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Uchawi wa Kiafrika

Uchawi wa Kiafrika ni aina, maendeleo, na utendaji ya uchawi ndani ya tamaduni na jamii mbalimbali za Afrika .

Maana ya neno uchawi 
Neno uchawi linaweza kueleweka kwa urahisi kama kuashiria utumiaji wa nguvu za ziada, ambazo, kama ni shughuli isiyoegemea upande wowote tangu mwanzo wa mazoezi ya kichawi, lakini kwa maamuzi ya mchawi, inadhaniwa kuwa na matokeo yanayowakilisha mema au mabaya.  

Utamaduni wa Kiafrika wa zamani ulikuwa na tabia ya kawaida ya kutofautisha kila wakati kati ya uchawi, na vitu vingine kama dawa na uganga, ambavyo si uchawi.

Aina 
Kuna aina mbili za uchawi, ambazo ni uchawi mzuri, au uchawi ambao hutumiwa kufanya mambo mazuri, na uchawi mbaya, ambao ni uchawi unaotumiwa kuleta madhara au mabaya.

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wiki4uni
Utamaduni wa Afrika
Farida Bedwei

Farida Nana Efua Bedwei (alizaliwa 6 Aprili 1979) ni mhandisi wa programu wa Ghana na mwanzilishi wa Logiciel, kampuni ya fin-tech huko Ghana.    Farida Bedwei ameunda programu za simu na biashara, na pia anajulikana kwa ujuzi wake wa usanifu wa programu, na kusambaza huduma za simu, hasa kwa ajili ya maombi ya benki.

Maisha ya mapema 
Farida alizaliwa Lagos, Nigeria na aliishi katika nchi tatu tofauti enzi za utoto wake ambazo ni ( Dominica, Grenada na Uingereza ) kutokana na asili ya kazi ya baba yake ya Mpango wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa . Aligunduliwa na ugonjwa wa kupooza kwa ubongo akiwa na umri wa mwaka mmoja.  Familia yake ilihamia Ghana alipokuwa na umri wa miaka 9 na alisomea nyumbani hadi miaka 12.

Marejeo 

Waliozaliwa 1979
Watu walio hai
Wanawake wa Ghana
Wahandisi wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Negrophilia

Negrophilia  (kutokana na neno la Kifaransa négrophilie linalomaanisha upendo wa mtu mweusi) lilikuwa neno ambalo wasanii wa avant-garde walilitumia miongoni mwao kuelezea shauku yao katika utamaduni wa watu weusi. 

Asili yake iliambatana na harakati za sanaa kama vile Surrealism na Dadaism mwishoni mwa karne ya 19.

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wiki4uni
Utamaduni wa Afrika
Mary Spio

Mary Spio ni mhandisi wa anga za juu, mvumbuzi wa teknolojia na mjasiriamali. Ndiye Mkurugenzi Mtendaji na mwanzilishi wa CEEK Virtual Reality.

Maisha ya mapema na elimu 
Spio alilelewa Ghana. Alisomea elimu yake ya sekondari Shule ya Upili ya Holy Child huko Cape Coast.  Akiwa na umri wa miaka 16 alihamia kukaa Syracuse, New York nchini Marekani. Alisoma Chuo Kikuu cha Syracuse, na kuhitimu Shahada ya Sayansi ya uhandisi wa umeme mnamo 1998.  Baadaye alifuata shahada ya uzamili ya uhandisi wa umeme na sayansi ya kompyuta kutoka Taasisi ya Teknolojia ya Georgia .

Marejeo 

Watu walio hai
Wanawake wa Ghana
Wahandisi wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Mawuena Trebarh

Mawuena Adzo Trebarh ni mtaalamu wa biashara wa Ghana ambaye amefanya kazi katika sekta binafsi na za umma.

Mawuena Trebarh alikuwa Mkurugenzi Mtendaji wa kwanza mwanamke wa Kituo cha Ukuzaji Uwekezaji cha Ghana (GIPC) na wa kwanza wa kike katika uchunguzi wa chini ya ardhi kwenye mgodi wenye nguvu na kazi ya wanaume 10,000 katika Mkoa wa Ashanti.

Maisha binafsi 
Mawuena ameolewa na Luteni wa Ndege wa Kikosi cha Wanahewa wa Kikosi cha Wanajeshi cha Ghana .  Ametoa wito wa mabadiliko ya utendakazi wa biashara nchini Ghana na ongezeko la uwakilishi wa wanawake katika kazi na vyombo vya habari.

Marejeo 

Wanawake wa Ghana
Wahandisi wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Watu walio hai
Lucy Quist

Lucy Quist, née Afriyie (alizaliwa 1974) ni mtendaji mkuu wa biashara na teknolojia kutoka Ghana na Uingereza.   Yeye ni mkurugenzi mkuu wa Morgan Stanley.

Maisha ya mapema na elimu 
Lucy Quist alizaliwa London na wazazi wenye asili ya Ghana, Peter na Mary Afriyie. Alilelewa kwa miaka mitano Ulaya na Afrika kwa ujumla.  Alisoma katika Shule ya Upili ya Wasichana ya Wesley huko Cape Coast na kidato cha sita katika Shule ya Upili ya Wavulana ya Presbyterian. Aliendelea kusoma Chuo Kikuu cha London Mashariki, na kuhitimu shahada ya kwanza ya heshima katika Uhandisi wa Umeme na Elektroniki. Ana MBA kutoka INSEAD nchini Ufaransa.

Marejeo

Viungo vya nje 
 

Waliozaliwa 1974
Watu walio hai
Wanawake wa Ghana
Wanawake wa Uingereza
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Uafrika

Uafrika ni sifa za utamaduni wa Kiafrika ambazo zinaweza kufuatiliwa kupitia mazoea ya kijamii na taasisi za watu wanaoishi nje ya Afrika .  Katika historia, ni wazao wa Afrika waliotawanyika nje na Afrika na kuendelea kudumisha aina nyingi za utamaduni wa mababu zao wa Kiafrika.

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wiki4uni
Utamaduni wa Afrika
Akissa Bahri

Akissa Bahri (Akiça Bahri) ni mhandisi wa kilimo wa Tunisia, profesa wa zamani katika Taasisi ya Taifa ya Kilimo ya Tunisia, na waziri wa kilimo wa sasa wa Tunisia. Alikuwa Mkurugenzi wa Afrika katika Taasisi ya Kimataifa ya Usimamizi wa Maji (2005-2010), Mratibu wa Mfumo wa Maji ya Afrika katika Benki ya Maendeleo ya Afrika (2010-2015), na Mkurugenzi wa Utafiti katika Taasisi ya Taifa ya Utafiti wa Uhandisi wa Kilimo, Maji, na Misitu (INRGREF) huko Tunis, Tunisia (2016-2017)..

Marejeo 

Watu walio hai
Wanawake wa Tunisia
Wahandisi wa Tunisia
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Najla Bouden

Najla Bouden (pia anajulikana kama Najla Bouden Romdhane; alizaliwa 29 Juni 1958) ni mwanajiolojia na profesa wa chuo kikuu wa Tunisia ambaye anahudumu kama Waziri Mkuu wa Tunisia. Alichukua madaraka tarehe 11 Oktoba 2021, na kumfanya kuwa waziri mkuu wa kwanza mwanamke nchini Tunisia na ulimwengu wa Kiarabu.  Hapo awali alihudumu kwenye wizara ya elimu mwaka 2011.

Maisha ya mapema na kazi 
Bouden alizaliwa mwaka wa 1958 huko Kairouan . Yeye ni mhandisi kitaaluma na profesa wa elimu ya juu wa Shule ya Kitaifa ya Uhandisi ya Tunis ya Chuo Kikuu cha Tunis El Manar, na amebobea kwenye jiosayansi.  Ana Shahada ya Uzamivu ya(Ph.D.) kutoka École des Mines de Paris katika uhandisi wa tetemeko la ardhi .  Kazi yake imezingatia hathari za mitetemo huko Tunis .

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1958
Wanasayansi wa Tunisia
Wanawake wa Tunisia
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Mapishi ya Kiafrika

Mapishi ya Kiafrika kitamaduni, hutumia mchanganyiko wa mimea na mbegu mbalimbali,  na kwa kawaida huwa hakuna vyakula vinavyoagizwa kutoka nje. 

Katika baadhi ya sehemu za Bara la Afrika, lishe ya kitamaduni ina bidhaa nyingi za aina ya mizizi.  

Afrika ya Kati, Afrika ya Mashariki, Afrika ya Kaskazini Afrika ya Kusini na Afrika ya Magharibi kila moja ina sahani, mbinu za utayarishaji, na matumizi mengine tofauti.

Marejeo

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wiki4uni
Utamaduni wa Afrika
Chakula cha Kiafrika
Lamia Chafei Seghaier

Lamia Chafei Seghaier (amezaliwa Tunis, 4 Mei 1968) ni mhandisi na mwanasiasa wa Tunisia. Alikuwa Katibu wa Jimbo la Waziri wa Teknolojia ya Mawasiliano aliyesimamia Teknolojia ya Habari, Mtandao na Programu Huria kati ya mwaka 2008 na 2011.

Elimu 
Seghaier alipata shahada ya uzamili ya uhandisi wa umeme kutoka Shule ya Kitaifa ya Uhandisi, Monastir na Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Compiègne.

Maisha binafsi 
Seghaier ameolewa na ana mtoto mmoja.

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1968
Wanawake wa Tunisia
Wanasiasa wa Tunisia
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Mapishi ya Zambia

Mapishi ya Zambia,  hasa ni nshima,  ambacho ni chakula kilichotayarishwa kutokana na mahindi meupe yaliyopondwa. Nshima ndio mlo wa nchini Zambia. 

Mbali na nshima, vyakula vya Zambia vinajumuisha aina mbalimbali za vitoweo, mboga zilizopikwa kwa aina tofauti za bia. Samaki waliokaushwa na wadudu pia huliwa.

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wiki4uni
Utamaduni wa Afrika
Zambia
Lalla Salma wa Moroko

Lalla Salma (Salma Bennani, amezaliwa 10 Mei 1978) ni Binti wa Kifalme wa Moroko. Ameolewa na Mfalme Mohammed VI, na mke wa kwanza wa mtawala wa Moroko kutambuliwa hadharani na kupewa cheo cha kifalme. 

Kwa kuwa hajaonekana na vyombo vya habari tangu Desemba 2017, imedaiwa kuwa wanandoa hao wametalikiana.

Maisha ya mapema na elimu 
Salma Bennani alizaliwa huko Fez, ingawa baadhi ya vyanzo vinataja Marrakech kama mahali pake pa kuzaliwa.

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1978
Wanawake wa Moroko
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Clemento Suarez

Clement Ashiteye, anayejulikana kama Clemento Suarez, ni mchekeshaji na mwigizaji kutoka Ghana.

Maisha ya awali 
Clemento Suarez alizaliwa Tema ; baba yake ni Victor Tetteh wa Teshie. Alisoma elimu ya msingi kwenye Shule ya Wazazi ya Vichrist, Shule ya Upili ya Bethel Junior, na kuendelea hadi Shule ya Sekondari ya Tema . Elimu yake ya juu ya Sanaa ya Maonyesho aliipata  katika Chuo Kikuu cha Ghana huko Legon ambako alihitimu mwaka wa 2010.

Maisha binafsi 
Ameoa Sylvia Bioh.

Marejeo 

Watu walio hai
Waigizaji filamu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Matoke

Matoke, ( pia hujulikana kama matooke, amatooke huko Buganda (Uganda ya Kati), ekitookye kusini magharibi mwa Uganda, ekitooke magharibi mwa Uganda, kamatore huko Lugisu ( Mashariki mwa Uganda ), ebitooke kaskazini magharibi mwa Tanzania, igitoki nchini Rwanda, Burundi ) , ni aina za ndizi zenye virutubishoi vya wanga zinayotoka katika Maziwa Makuu ya Afrika . Matunda haya huvunwa wakati yakiwa ya kijani kibichi, huchumwa kwa uangalifu, na kisha kupikwa na mara nyingi kupondwa au kusagwa ndani ya chakula. Nchini Uganda na Rwanda, tunda hilo hupikwa kwa mvuke, na unga uliopondwa huchukuliwa kuwa mlo wa atika nchi zote mbili. 

Ndizi za Matoke ni zao kuu la chakula nchini Uganda, Tanzania  na nchi nyingine za Maziwa Makuu.

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Utamaduni wa Afrika
Wiki4uni
Musaceae
Nadine Kraus

Nadine Kraus (alizaliwa 14 Februari 1988) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani na ambaye anacheza kama kiungo  wa klabu ya wanawake ya FFC Recklinghausen.

Marejeo

Waliozaliwa 1988
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Watu walio hai
Paulina Krumbiegel

Paulina Käte Krumbiegel (alizaliwa 27 Oktoba 2000) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani na ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya wanawake ya 1899 Hoffenheim na timu ya taifa ya wanawake ya Ujerumani.

Marejeo

Waliozaliwa 2000
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Watu walio hai
Sybille Lange

Sybille Lange (alizaliwa 19 Aprili 1964) ni mchezaji wa soka wa zamani wa nchini Ujerumani na ambaye alicheza kama beki katika timu ya taifa ya wanawake ya Ujerumani.

Marejeo

Waliozaliwa 1993
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Watu walio hai
Daniela Löwenberg

Daniela Löwenberg (alizaliwa 11 Januari 1988) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani na ambaye anacheza katika klabu ya wanawake ya BV Clopenburg.

Marejeo

Waliozaliwa 1988
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Watu walio hai
Josephine Henning

Josephine Henning (alizaliwa 8 Septemba 1989) ni mchezaji wa soka wa zamani wa nchini Ujerumani na ambaye alicheza kwa mara ya mwisho katika klabu ya wanawake ya Arsenal na timu ya taifa ya Ujerumani. Tangu alipoanza kucheza timu ya taifa mwezi Septemba 2010, ameshinda zaidi ya makombe 25 na aliiwakilisha nchi yake katika UEFA Women's Euro 2013 na Kombe la Dunia la FIFA mwaka 2015.

Marejeo

Waliozaliwa 1989
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Watu walio hai
Marina Hegering

Marina Hegering (alizaliwa 17 Aprili 1990) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani. Kwa sasa anacheza kama beki wa klabu ya wanawake ya Bayern Munich na timu ya taifa ya Ujerumani.

Marejeo

Waliozaliwa 1990
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Watu walio hai
Chantal Hagel

Chantal Hagel (alizaliwa 20 Julai 1998) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani na ambaye anacheza kama kiungo wa kati wa timu ya wanawake ya 1899 Hoffenheim na timu ya taifa ya wanawake ya Ujerumani.

Marejeo

Waliozaliwa 1998
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Watu walio hai
Marie Höbinger

Marie Therese Höbinger (alizaliwa 1 Julai 2001) ni mchezaji wa soka wa nchini Austria ambaye anacheza kama kiungo  wa klabu ya FFC Turbine Potsdam kwenye ligi ya Ujerumani ya Frauen-Bundesliga na anacheza kama mshambuliaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Austria.

Marejeo

Waliozaliwa 2001
Wachezaji mpira wa kike
Wachezaji mpira wa Austria
Watu walio hai
Laura Hoffmann

Laura Hoffmann (alizaliwa 12 Agosti 1991) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani na ambaye anacheza kama beki wa klabu ya wanawake ya SpVg Berghoven.

Marejeo

Waliozaliwa 1991
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Watu walio hai
Susanna Höller

Susanna Höller (alizaliwa 25 Aprili 1989) ni mchezaji wa soka wa nchini Austria na ambae anacheza kama beki kwenye timu ya wanawake ya VfL Sindelfingen ya nchini Ujerumani kwenye ligi daraja la pili ya Bundesliga. Susanna ni mchezaji wa timu ya taifa ya Austria.

Marejeo

Waliozaliwa 1989
Wachezaji mpira wa kike
Wachezaji mpira wa Austria
Watu walio hai
Dörthe Hoppius

Dörthe Hoppius (alizaliwa 22 Mei 1996) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani na ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya wanawake ya SC Sand.

Marejeo

Waliozaliwa 1996
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Watu walio hai
Nyumba ya Mandala

Nyumba ya Mandala ni eneo la kihistoria linalopatikana Blantyre, Malawi. Jengo hilo lilikuwa makazi yaliyojengwa mwaka wa 1882 na Shirika la Maziwa ya Afrika kwa ajili ya wasimamizi wao. Nyumba ilijengwa kwa mtindo wa kikoloni na imefungwa kwa veranda iliyofunikwa pamoja na kujumuisha bustani, na kwa sasa ni sehemu ya kihistoria inayosimamiwa ambayo ni nyumbani kwa "Mandala Cafe", jumba la sanaa la "La Caverna", maktaba kuu na ofisi za  jamii ya Malawi, Historia na Sayansi.

Marejeo 

Makumbusho ya Malawi
Afrocuration Project 2022 Tanzania