Kamerun

Jamhuri ya Kamerun (pia: Cameroon) ni jamhuri ya muungano katika Afrika ya Magharibi.

Imepakana na Nigeria, Chadi, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kongo, Gabon, Guinea ya Ikweta na Ghuba ya Guinea.

Lugha rasmi na lugha za taifa ni Kifaransa (kinachoongoza kwa zaidi ya asilimia 80) na Kiingereza.

Jiografia

Mito

Milima 
 Maeneo kiutawala 

Kamerun imegawiwa katika mikoa (regions) 10 na wilaya (départements) 58.

Mikoa ni: 
Mkoa wa Adamawa, 
Mkoa wa Kati, 
Mkoa wa Mashariki, 
Mkoa wa Kaskazini ya Mbali, 
Mkoa wa Pwani, 
Mkoa wa Kaskazini, 
Mkoa wa Kaskazini-Magharibi, 
Mkoa wa Magharibi, 
Mkoa wa Kusini, na 
Mkoa wa Kusini-Magharibi

Ona pia: Orodha ya miji ya Kamerun

 Historia 

Historia ya awali
Katika karne za BK Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi walianza uenezi wao kutoka huko kwenda kutawala maeneo mengi ya Afrika ya Kati, Kusini mwa Afrika na Afrika Mashariki.

Wakati wa ukoloni
Kamerun ilikuwa koloni la Ujerumani hadi Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Baada ya Ujerumani kushindwa vita, nchi ikagawiwa kati ya Uingereza na Ufaransa chini ya mamlaka ya Shirikisho la Mataifa kama eneo la kudhaminiwa.

Tangu uhuru hadi leo
Mwaka wa 1960, Wafaransa waliacha Kamerun ikawa nchi huru. Wananchi wa Kamerun ya Kiingereza walipiga kura kuamua kama walitaka kuwa sehemu ya Nigeria au ya Kamerun. Kaskazini wengi walipendelea kukaa Nigeria, hivyo maeneo hayo sasa ni sehemu ya Nigeria. Wananchi wengi wa kusini waliamua wajiunge na Kamerun. Kwa kusudi la kuheshimu tofauti za kiutamaduni kulikuwa na katiba mpya kwenye mwaka 1961 Shirikisho la Jamhuri ya Kamerun. 

Tangu 1972 muundo wa nchi ulibadilishwa kuacha mfumo wa shirikisho na kuwa jamhuri ya muungano inayokazia zaidi matumizi ya lugha ya Kifaransa ingawa Kiingereza bado ni moja ya lugha rasmi. Jina la nchi pia likabadilishwa kuwa Jamhuri ya Muungano ya Kamerun mwaka wa 1972. Hapo sehemu ya Wakamerun wanaotumia lugha ya Kiingereza walijisikia kuwa wananyimwa haki zao. Baadaye, mwaka wa 1984 jina likabadilishwa tena kuwa Jamhuri ya Kamerun (kwa Kifaransa République du Cameroun'').

Tangu mwaka 2016 upinzani uliongezeka kati ya watu wa magharibi wanaotumia Kiingereza. Harakati hiyo ilijibiwa na serikali na polisi kwa ukali na hii umeleta kuanzishwa kwa wanamgambo wenye silaha wanaoshambulia polisi na jeshi la serikali kuu. Tangu mwaka 2017 wapinzani wamedai uhuru wa sehemu yenye lugha ya Kiingereza wakitangaza wameunda nchi mpya ya "Ambazonia". Serikali iliundwa inayokaa Nigeria; lakini kuna vikundi tofauti ambavyo wanapigana kati yao. Nchi hii haitambuliwi kimataifa. Mwaka 2021 kulikuwa na majadiliano kuhusu amani kati kundi linalojiita serikali ya Ambazonia na serikali ya Kamerun, lakini makundi mengine yaliendelea na mapigano ya silaha.

Siasa

Uchumi

Watu 

Wakazi walikuwa 22,534,532 mwaka 2013, ambao wamegawanyika sawasawa kati ya wanaoishi mijini na wale wa vijijini. 

Lugha rasmi ni Kifaransa pamoja na Kiingereza. Hata hivyo wakazi wanaongea pia lugha za makabila yao mengi.

Upande wa dini, 70% ni Wakristo (40% Wakatoliki na 30% Waprotestanti), 18% ni Waislamu, 3% ni wafuasi wa dini asilia za Kiafrika. 6% hawana dini yoyote.

Utamaduni

Elimu

Tazama pia
 Ukristo nchini Kamerun
 Kanisa Katoliki nchini Kamerun
 Uislamu nchini Kamerun
 Mawasiliano nchini Kamerun
 Mambo ya kigeni ya Kamerun
 Orodha ya miji ya Kamerun
 Jeshi la Kamerun
 Usafirishaji nchini Kamerun
 Chama cha Wanaskauti Kamerun
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
 Demografia ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje 

Serikali
 Urais wa Nchi ya Kamerun Tovuti rasmi ya serikali
 Bunge ya Kamerun  Tovuti rasmi

Habari
 allAfrica - Cameroon viungo via habari
 CRTV - Cameroon Radio Television ya serikali
 The Post – Gazeti lenye sifa linalochapwa huko Buea
  Le Messager  Gazeti la binafsi
  Radio Siantou 

Elimu
 Chama cha Wakamerun cha wanainjinia na wanasayansi za compyuta

Uchambuzi
 BBC News - Country Profile: Cameroon
  (Kitabu cha wadadisi wam marekani) - Cameroon 

Makabila na koo
 Baka Pygmies of Cameroon Utamaduni na miziki ya watu wa Kamerun
 Anthropological researches in Cameroon Fieldwork among Cameroonian populations
 Bamileke, watu wa Kamerun
 Bakweri, watu wa Kamerun ya Kiingereza. 

Miongozo
 CMCLICK Online! Cameroon Portal - Cameroon  Cameroon Internet Community. Cameroon Business Directory. Cameroon Information. Cameroon Culture.
 Open Directory Project - Cameroon  directory category
 Stanford University - Africa South of the Sahara: Cameroon Maelezo kuhusu Afrika, kusini kwa Sahara.
 University of Pennsylvania - African Studies Center: Cameroon directory category
 Yahoo! - Cameroon  uelekezo, kamerun

Utalii
 Cameroon tourism Picha kuhusu utalii kamerun
 Cameroon In Colour  Picha za Kamerun

 
Umoja wa Afrika
Nchi za Afrika
Jumuiya ya Madola
Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa