LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Matope

Matope ni mchanganyiko wa maji na udongo ambao unatengeneza ujiuji mzito. 

Mara nyingi matope hutokea endapo mvua imenyesha sehemu yenye vumbi au udongo au maji mengi kumwagwa sehemu yenye vumbi kama wakati wa utengenezaji wa barabara.

Ni lazima barabara ichimbwe au kuchongwa kabla ya kuanza kutengenezwa; wakati huo ndipo matope hutokea.

Pia matope hupatikana sana sehemu za mabwawa, madimbwi, maziwa na sehemu nyingine ambazo hukusanya maji mengi kutoka kwenye vyanzo mbalimbali kama vile mito, chemchemi na mvua.

Udongo wa mfinyanzi ukichanganywa na maji unafaa kutengenezea vitu mbalimbali, hata kujenga nyumba za udongo au za matofali.

Matope, hasa ya moto, yanatumika pia kama tiba ya baridi-yabisi.

Tazama pia
 Udongo ulioshindiliwa

Kemia
Ujenzi
Afya
Kiungamwana

Kiungamwana (kwa Kiingereza "umbilical cord") ni mshipa mrefu ambao unamuunganisha mimba au mtoto mchanga ndani ya kondo kabla ya kuzaliwa ili kusafirisha chakula na virutubishi vya lishe kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto.

Kiungamwana hukatwa pindi mtoto akizaliwa.

Uzazi
Biolojia
Ahera

Ahera (pia: Akhera, kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza afterlife, yaani life after death au hereafter) ni neno linalotegemea imani ya kwamba baada ya mtu kufariki dunia anaendelea kuishi kwa namna nyingine, si kwamba anakoma kabisa. 

Imani hiyo inaweza kutokana na hoja za falsafa lakini zaidi na mafundisho ya dini. Ili mtu aweze kukubali, ni lazima aone kwamba yeye si mwili tu, kwa sababu ni wazi kwamba kifo ni mwisho wa uhai wake duniani na kinaleta uharibifu wa mwili huo. 

Wengi wanakubali ubora wa binadamu kati ya wanyama ni uwemo wa roho ndani yake, na kwamba ndiyo inayoweza kuendelea kuishi baada ya kutengana na mwili wake. 

Hali hiyo ni ile ya mzimu na makazi yake yanaitwa kuzimu, walau mpaka siku ya kiyama au ya unyakuo, kadiri ya imani ya dini mbalimbali.

Wengi kati ya wanaomuamini Mungu pekee, kama vile Wayahudi, Wakristo na Waislamu, wanasadiki kwamba yeye anahukumu hizo roho na kuzipa tuzo au adhabu, ama mara baada ya kufa ama siku ya ufufuko: ndiyo hali za paradiso na jehanamu.

Wengine, hasa Wahindu, wanasadiki kwamba baada ya kifo roho inatwaa mwili mwingine, wa mtu au kiumbehai yeyote kulingana na stahili zake katika maisha yaliyokwisha. 

Kwa msingi huohuo, Wabudha wanajitahidi kuachana na tamaa za kidunia ili hatimaye watoweke kabisa, wasizaliwe tena, kwa sababu kwao maisha ni mateso. 

Wengine, hasa wakanamungu na watu wasio na dini, wanaona hakuna haja ya kujitahidi hivyo, kwa sababu kwao kufa ni mwisho wa yote moja kwa moja: mtu akifa amekufa tu, hakuna tarajio lolote.

Dini
Uhai
Wakala

Wakala (kutoka neno la Kiarabu; pia "ajenti" kutoka Kiingereza "agent") ni mwakilishi wa serikali, kampuni, asasi au shirika fulani katika kutekeleza jukumu fulani.

Sheria
Uchumi
Paul Pogba

Paul Labile Pogba (alizaliwa 15 Machi 1993) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anachezea klabu ya Serie A Juventus na timu ya taifa ya Ufaransa. Anafanya kazi kama kiungo wa kati, lakini anaweza kuwekwa kama winga wa kushoto, kiungo mkabaji, kiungo wa kujihami na mchezaji anayesogea mbele kutoka nyuma.

Maisha 
Pogba alizaliwa Lagny-sur-Marne, Seine-et-Marne, kwa wazazi raia wa Guinea . Yeye ni Mwislamu. Ana kaka zake wawili ambao ni mapacha nao ni wacheza mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Guinea.Florentin kwa sasa anacheza kama mlinzi wa ATK Mohun Bagan, huku Mathias hivi karibuni akicheza kama mshambuliaji wa ASM Belfort. Alipokuwa akikua, Pogba alikuwa shabiki wa Arsenal.

Pogba alianza kazi yake ya mpira wa miguu akiwa na umri wa miaka sita akicheza huko Roissy-en-Brie, kilomita chache kutoka kusini mwa jiji lake. Alitumia misimu saba kuchezea Roissy-en-brie kabla ya kujiunga na Us Torcy, ambapo aliwahi kuwa nahodha wa timu ya watoto chini ya umri wa miaka 13. Baada ya msimu mmoja kuisha akiwa klabu ya Torcy, Pogba alijiunga na klabu ya wataalamu ya Le Havre. Katika msimu wake wa pili katika klabu hiyo, Pogba alikuwa nahodha katika timu na kuifikisha timu yake hadi fainali, Championnat National ya watoto wenye umri chini ya miaka 16 ikaipa ushindi timu ya Pogba ijulikanayo kama Le Havre na timu ya Pogba ikawa ya kimataifa kwa kupata ushindi.

Baada ya kuhamia Manchester United miaka miwili baadaye, mechi chache baadaye zilimshawishi kuondoka na kujiunga na Juventus ya Italia kwa uhamisho wa bure mwaka 2012, ambapo aliisaidia klabu hiyo kutwaa mataji manne mfululizo ya Serie A, mawili ya Coppa Italia na mawili ya Supercoppa Italiana. Wakati akiwa nchini Italia, Pogba alijidhihirisha zaidi kuwa mmoja wa wachezaji chipukizi wenye kutegemewa zaidi duniani na alipokea tuzo ya Golden Boy mwaka 2013, ikifuatiwa na Tuzo ya Bravo mwaka 2014. 

Mwaka 2016, Pogba alitajwa kwenye Timu ya mwaka ya UEFA 2015 na 2015 FIFA FIFPro World XI baada ya kuisaidia Juventus kufika Fainali ya Ligi ya mabingwa ya UEFA 2015, ikiwa ni fainali yao ya kwanza katika kipindi cha miaka 12.

Uchezaji wa Pogba akiwa Juventus ulimfanya arejee Manchester United F.C. mwaka wa 2016 kwa ada ya uhamisho wa rekodi ya dunia wakati huo ya €105 milioni (£89.3 milioni). Ada ndiyo iliyokuwa ya juu zaidi kulipwa na klabu ya Uingereza hadi 2021. Katika msimu wake wa kwanza nyuma, alishinda Kombe la Ligi na Ligi ya Europa. Katika msimu wa 2018-19, alitajwa katika Timu ya Mwaka ya PFA.

Kimataifa, Pogba aliongoza Ufaransa kwa ushindi katika Kombe la Dunia la FIFA la U-20 2013 na  kutwaa tuzo ya Mchezaji Bora kwa uchezaji wake wakati wa mashindano. Alianza kuichezea timu ya waandamizi mwaka mmoja baadaye na kushiriki vyema katika Kombe la Dunia la FIFA la 2014,  ambapo alitunukiwa Tuzo ya Mchezaji Bora Chipukizi kwa uchezaji wake. Baadaye aliwakilisha taifa lake kwenye UEFA Euro 2016 katika ardhi ya nyumbani, ambapo alimaliza kama mshindi wa pili,  kabla ya kushinda Kombe la Dunia la FIFA la 2018, akifunga katika fainali.

Marejeo 

Waliozaliwa 1993
Wachezaji mpira wa Ufaransa
Watu walio hai
Ajenda

Ajenda au agenda (kutoka neno la Kilatini) ni orodha ya mambo yaliyopangwa yazungumzwe kwenye mkutano moja baada ya lingine.

Sheria
Ajira

Ajira (kutoka neno la Kiarabu) ni kazi yoyote ambayo mtu anafanya kwa malipo katika kampuni, ofisi za serikali au kwa mtu mwingine binafsi.

Aina za ajira 
Kuna aina kadhaa za ajira zikiwemo:
 Ajira ya kudumu - (permanent employment) ni ajira ambayo mwajiriwa hana woga wa kuachishwa au kuacha kazi ila tu anapopigwa kalamu kwa sababu ya makosa yake, afikishapo miaka ya kustaafu au kuacha kazi kwa hiari yake. Waajiriwa wa kudumu hufuata ratiba fulani na wanaweza kuwa wafanyakazi wa mchana kutwa (full time employment) au wa masaa machache (part-time employee).
 Ajira ya mkataba - (contract employment) hii ni ajira ambayo mwajiriwa huajiriwa kufanya kazi fulani au kwa muda fulani na muda wake au kazi yake ishapo mkataba wake na mwajiri unaisha. Mwajiriwa wa mkataba huwa na uhakika, hawezi kuachishwa kazi kabla mkataba wake uishe, ila tu afanye makosa yasiyo weza kuvumiliwa. Pia yeye hawezi acha ile kazi kwa hiari bila kugharamia hasara yote inayoweza kutokana na kuvuja ule mkataba.
 Ajira ya muda - (temporary employment) ni ajira ambayo mwajiriwa hufuata ratiba ya wafanyakazi wa kudumu lakini anaweza akaachishwa kazi wakati wowote. Mwajiriwa hana usalama wa kazi. Kibarua ni mfano wa ajira ya muda; ni ajira isiyo ya mara kwa mara na mtu huajiriwa tu kazi ipatikanapo na kazi ikiisha anaenda zake bila kujua kazi ingine itapatikana lini.
 Ajira ya binafsi - (self employment) ni ajira ambayo mtu hujiajiri yeye mwenyewe kama vile wafanyabiashara.

Marejeo 

Uchumi
Kazi
Akademia

Akademia (kutoka neno la Kigiriki Ἀκαδήμεια, ambalo baadaye likawa Ἀκαδημία akademia) ni shule au chuo kinachotoa elimu au taaluma maalumu, k.v. lugha, muziki, michezo au sanaa. 

Jina linarejelea taasisi iliyoundwa na Plato kwenye mwaka 385 KK ilikuwa chuo chake cha falsafa mjini Athens iliyokuwepo ndani ya hekalu ya Athena, mungu wa hekima na elimu.

Pia inaweza kuwa kundi la wasomi wenye ujuzi mkubwa katika taaluma fulani, k.v. siasa, uchumi au masuala ya jamii.

Tena inaweza kuwa taasisi rasmi inayohamasisha maendeleo ya fasihi, sayansi n.k.

Nchi nyingi huwa na "Akademia ya Sayansi" ambayo ni shirika za wataalamu au pia taasisi za wataalamu. Zinalenga kujenga na kuimarisha ushirikiano wa wataalamu wa fani mbalimbali, mbali na kazi yao kwenye vyuo vikuu. Akademia ya Sayansi hailengi kufundisha, inalenga kuunganisha wataalamu na tafiti zao.

Tanbihi

Elimu
Akaunti

Akaunti ni utaratibu unaokuwepo baina ya benki na mteja unaomwezesha mteja kuhifadhi au kuchukua fedha zake kwa usalama na pengine kupata riba.

Uchumi
Akida

Akida (kutoka neno la Kiarabu) alikuwa mkubwa wa kikosi cha jeshi la zamani, kwa mfano la Dola la Roma. 

Katika Biblia ya Kikristo jina hilo linatumika kutafsiri neno la Kilatini "centurio", yaani mkuu wa askari mia. 

Maarufu zaidi ni yule ambaye alisimamia utekelezaji wa adhabu ya kifo kwa Yesu akamkiri kuwa kweli Mwana wa Mungu (Mk 15:39), lakini pia yule aliyesifiwa na Yesu Kristo kwa imani yake kubwa (Math 8:5-13: Lk 7:1-10), halafu akida Korneli aliyebatizwa kwa agizo la Mtume Petro bila kudaiwa kwanza atahiriwe (Mdo 10:1-11:30).

cheo
jeshi
Fake Pastors

' ni jina la filamu iliyotoka mwaka 2007 kutoka nchini Tanzania. Washiriki wakuu ni Adam Kuambiana (Petro), Vicent Kigosi (Ray), Jokette Mwegelo (Jach),  Lisa Jensen (Lisa), na Blandina Chagula. Filamu  hii imeandikwa (muswada) na kuongozwa na Gervas Kasiga na kutayarishwa na Eric Shigongo na Kigosi. Filamu inahusu wachungaji wawili wanaotumia shida za waumini wao kama sehemu ya mtaji wa kuwataka aidha kimapenzi au kifedha. Filamu inaonyesha tabia za baadhi ya wachungaji bandia waliokithiri katika ulimwengu wetu. Filamu hii ni moja ya filamu zilizopata sifa kubwa katika filamu za Tanzania.  Filamu imetengenezwa na Doroth Kipeja na kampuni yake ya Tripod Media.

Hadithi
Filamu inaanza na vijana wawili watanashati Patrick (Vicent Kigosi) na Petro (Adam Kuambiana) waliohitumu Chuo Kikuu cha Mzumbe, Morogoro. Akilini mwao wanaelewa kitu kimoja tu walichoambiwa tangu utotoni kuwa ukiwa na shahada maisha yatakuwa rahisi jambo ambalo baada ya kuingia mitaani wanakuta ni tofauti kwani hakuna ajira na maisha yanakuwa magumu sana kwao.

Baada ya kutembea katika ofisi moja hadi nyingine wakitafuta kazi bila mafanikio, hatimaye wanagundua kuanzisha kanisa ndio suluhisho pekee walilobakiza.  Hivyo wanaamua kuwa wachungaji wa bandia (Fake Pastors). Dhima ya kuanzisha kanisa ilikuwa ni kujitajirisha badala ya kumtumikia Mungu, kazi yao inakuwa ni kuwakamua waumini fedha na mali walizonazo.  

Kwakufanya hivyo wanajikusanyia utajiri mkubwa hasa baada ya misada kuanzia kuingia kutoka nje kwa wahisani, baadala ya kufanya kazi ya Mungu wao wanazitumia fedha hizo katika anasa wakilewa pombe na malaya na ifikapo asubuhi wanahubiri injili kama kawaida na kuwafanya waumini wazidi kuwaamini.  Baadaye walijiingiza katika biashara haramu dawa za kulevya ndipo hapo bahati yao ilipoenda kombo na kuanguka vibaya katika hila zao.

Washiriki
Vincent Kigosi
Adam Kuambiana
Joketi Mwegelo
Lisa Jensen
Blandina Changula
Emmanuel Myamba

Marejeo 

Filamu za Tanzania
Filamu zilizoongozwa na Gervas Kasiga
Filamu za 2007
Jehanum

Jehanum ni neno lenye asili ya Kiebrania (גיא בן הינום‎, Gei Ben-Hinnom, "bonde la mwana wa Hinnom"; kwa Kigiriki: γέεννα) linalomaanisha adhabu ya moto wa milele ambayo kadiri ya Biblia na Kurani itawapata watu waovu huko ahera kwa hukumu ya Mwenyezi Mungu.

Kwanza Gehinnom (גהנום‎/גהנם‎) ni jina la bonde karibu na Yerusalemu lililotazamwa kama laaniwa (Yer 7:31, 19:2-6) kwa sababu ya maovu yaliyotendwa huko, hasa kuchinja watoto kwa heshima ya miungu.

Hata hivyo katika Agano Jipya jina hilo linatumika zaidi kwa maana ya moto wa milele, pia kwa sababu wakati wa Yesu bonde hilo lilitumika kama jalala, hivyo moto uliokuwa wa kudumu ndani yake. Katika Injili imeandikwa mara 11 kwamba mwenyewe alitumia jina hilo  kudokezea hali iliyo kinyume cha uzima wa milele.

Yesu alizungumzia moto wa milele, huku akitufunulia ukuu wa upendo wa Mungu, aliye heri yetu pekee. Alituangalisha juu ya hatari ya kutengana naye milele kwa dhambi. Mwenyewe atatoa hukumu hiyo: “Ondokeni kwangu, mliolaaniwa, mwende katika moto wa milele, aliowekewa tayari Ibilisi na malaika zake” (Math 25:41). “Humo funza wao hafi, wala moto hauzimiki” (Mk 9:48). “Na moshi wa maumivu yao hupanda juu hata milele na milele, wala hawana raha mchana wala usiku” (Ufu 14:11).

Katika Uislamu pia moto wa milele unaitwa جهنم, Jahannam. Kurani inaitaja mara 77 kumbe haitaji kamwe kuzimu (هيدز).

Tanbihi

Viungo vya nje

 Short guide to today's Valley of Hinnom, with biblical story 
 Columbia Encyclopedia on the Valley of Hinnom
 Biblical Proper Names on the Valley of Hinnom 
 Gehenna from the 1901-1906 Jewish Encyclopedia
 The Jewish view of Hell on chabad.org
 Olam Ha-Ba: The Afterlife Judaism 101
 What Is Gehenna?  Ariela Pelaia, About religion, about.com
 What is Gehenna Like?: Rabbinic Descriptions of Gehenna  Ariela Pelaia, About religion, about.com
 A Christian Universalist perspective from Tentmaker.org
 A Christian Conditionalist perspective on Gehenna from Afterlife.co.nz

Yerusalemu
Teolojia
Uyahudi
Ukristo
Uislamu
Kiota

Kiota ni sehemu ambayo ndege hufanyia shughuli kama kulala, kutaga mayai na kutunza makinda yake mara baada ya kutotolewa. Kiota huwa kama nyumba ya ndege.

Ndege hutengeneza kiota chake mwenyewe kwa kutumia nyasi na mara nyingi hukitengenezea juu ya miti. Ndege hufanya hivi ili kuviepusha na vitu vya hatari vilivyopo ardhini. Vitu hivyo ni kama wanyama wa hatari kama nyoka na wengine walao ndege. 

Pia kiota kinaweza kutengenezwa kwa udongo, manyoya na hata vijiti. 

Ndege
Watetezi wa imani

Watetezi wa imani ni jina walilopewa baadhi ya mababu wa Kanisa waliojitokeza kutetea Ukristo dhidi ya hoja za Wayahudi na Wapagani, tena dhidi ya dhuluma ya Dola la Roma dhidi ya Wakristo.

Pengine kwa utetezi wa namna hiyo katika Kiswahili linatumika neno "Apologetiki" kama katika lugha nyingi kwa kutohoa neno la Kigiriki ἀπολογία, apologia, "utetezi wa sauti, hotuba ya utetezi".

Utetezi wa Ukristo ulihitajika mapema, hivyo unajitokeza katika Agano Jipya lenyewe, kwa mfano katika nyaraka za Mtume Paulo.

Baadaye uliendelezwa katika maandishi ya waumini kama vile Yustino mfiadini, Irenei, Tertullianus, Origen na Agostino wa Hippo. 

Dhuluma ya kwanza yalitokea mwaka 64 BK, ya mwisho mwaka 309 BK. Katika kipindi hicho kirefu, vilirudia tena na tena vipindi vya mateso vikifuatana na vipindi vya amani. Lakini miaka yote Ukristo ulikuwa dini isiyo halali. Kila mara mateso yaliweza kuanza upya.

Basi, wasomi hao na wengineo walijitokeza kuandika vitabu ili kutetea Ukristo dhidi ya masingizio na chuki ya wengi; walifafanua imani ilivyo na kuonyesha kwamba maisha ya wafuasi wa Yesu hayaendi kinyume cha sheria za dola, hivyo dhuluma dhidi yao hazikubaliki.

Tazama pia
Mababu wa Kanisa

Tanbihi

Historia ya Ukristo
Mababu wa Kanisa
Belzebuli

Belzebuli (kwa Kiingereza: Beelzebub au Beelzebul, kutoka Kiebrania בַּעַל זְבוּב, Baʿal Zəvûv) ni jina lililotokana na lile la mungu mmojawapo wa Wafilisti wa Ekron, ambalo tena linahusiana na Baal, mungu mkuu wa Kanaani. 

Baadaye lilitumiwa na Wayahudi, Wakristo na Waislamu kama jina la mmojawapo kati ya pepo wakuu zaidi, ila badala ya kumuita Beel Zebul, yaani Baal Mfalme, walitamka Baal Zebub, yaani mungu wa nzi.

Kwa Kiarabu jina limekuwa Baʿlzabūl (بعلزبول).

Tanbihi

Viungo vya nje
 Catholic Encyclopedia: Beelzebub
 Jewish Encyclopedia: Beelzebub

Dini
Uyahudi
Ukristo
Uislamu
Chetezo

Chetezo (kwa Kiingereza "thurible") ni kifaa kinachotumika kufukizia matakatifu kwa kupakaza moshi wa ubani hasa wakati wa ibada.

Desturi hiyo ya Israeli imeenea katika Ukristo na madhehebu yake mengi, ingawa si yote.

Nje ya dini, chetezo kinatumika pengine katika ushirikina na mikutano ya Wamasoni n.k.

Tanbihi

Viungo vya nje 

Holy Smoke: The Use of Incense in the Catholic Church. 

Images of the Thurible used during Mass at All Saints' Church, King's Lynn 
About Censing rubrics, Orthodox Church in America

Liturujia
Vifaa
Ghurabu (kundinyota)

Ghurabu (kwa maana „kunguru“ , kwa Kilatini na Kiingereza Corvus)  ni jina la kundinyota kwenye angakusi ya dunia yetu.

Mahali pake
Ghurabu lipo jirani na kundinyota la Mashuke (Virgo) na nyota yake angavu Sumbula  (Spica). Makundinyota jirani mengine ni Shuja (:en:Hydra) na Batiya (:en:Crater). Nyota zake angavu zaidi zina umbo la pembenne.

Jina
Ghurabu lilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.

Jina la Ghurabu limepokelewa kutoka kwa Waarabu wanaosema الغراب al-ghuraab na hao walitafsiri jina la Wagiriki wa Kale walioona hapa ndege wa kunguru na kumwita Κόραξ koraks, lililotafsiriwa kwa Kilatini kama "Corvus" ambalo ni sasa jina la kimataifa. 

Katika mitholojia ya Kigiriki kuna hadithi jinsi gani mungu Apollo alimtuma ndege ya kunguru (Ghurabu) kumchukulia maji kwa bakuli lakini ndege alichelewa kwa sababu alikula matunda njiani. Aliporudi akaeleza kuchelewa kwake kwa uwongo ya kuwa nyoka alimzuia akamwonyesha nyoka kwa kuishika kwenye miguu yake. Apollo alijua ni uwongo akakasirika na kumrusha kunguru (Ghurabu-Corvus) pamoja na bakuli (Batiya-Crater) na nyoka (Shuja-Hydra) kwenye anga wanapokaa kama nyota. Alimwadhibu ndege kwa kuweka bakuli ya maji (Batiya-Crater) karibu naye lakini hawezi kunywa.

Ghurabu ni kati ya makundinyota 48 yaliyotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha ya makundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia  kwa jina la Corvus. Kifupi chake rasmi kufuatana na UKIA ni 'Crv'.

Nyota
Nyota angavu zaidi ni Jinaha la Ghurabu au γ Corvi yenye mwangaza unaoonekana wa mag 2.6. Iko kwa umbali wa miakanuru 190 kutoka Dunia na rangi yake ni buluu-nyeupe.

Tanbihi

Marejeo
 Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 75 ff (online hapa kwenye archive.org)
 Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7, ISSN 1031-2331
Kimbunga Irma

Kimbunga Irma ni kimbunga kikali mno kilichotokea juu ya Bahari ya Atlantiki mwezi Septemba 2017. Kinadaiwa kuwa ndicho kimbunga kikali zaidi kuwahi kutokea katika eneo la Bahari ya Atlantiki kwa miongo kadhaa iliyopita. 

Kimbunga Irma kinatajwa kuwa ndicho kimbunga kikali zaidi kwa mgandamizo (na si mwendokasi wa upepo) kuwahi kutokea nchini Marekani tangu kilipotokea kimbunga Katrina mnamo mwaka 2015, tena kimbunga Irma kinatajwa kuwa ndicho kimbunga kikali zaidi kuwahi kulikumba jimbo la Florida tangu kimbunga Wilma kilichotokea mnamo mwaka 2015.

Kimbunga Irma kilisababisha madhara na uharibifu mkubwa sana wa mali nchini Marekani hasa upande wa kaskazini-mashariki mwa nchi hiyo (Karibi).

Marejeo

Maafa asilia
Lisa Jensen

Lisa Jensen (amezaliwa tar. 27 Aprili, 1988) ni mwanamitindo na mwigizaji kutoka nchini Tanzania. Lisa alipata kushiriki katika shindano la Miss Tanzania 2006 na kuibuka mshindi wa tatu, huku sehemu ya kwanza ikinyakuliwa na Wema Sepetu na ya pili Jokate Mwegelo.  Katika upande wa filamu alianza kutambulika sana baada ya kucheza katika filamu Fake Pastors ya mwaka 2007 akiwa na Jokate, Vincent Kigosi na Adam Kuambiana. Mwaka wa 2012, alishinda Miss Redds Tanzania na kwenda kushiriki katika mashinda ya dunia yaliyofanyika huko nchini China mwaka 2013.

Filmografia
Fake Pastors
More Than Pain
Unfortunate Love
Full Moon

Viungo vya nje 

 Lisa G Jensen - YouTube channel

Marejeo

Waliozaliwa 1988
Watu walio hai
Waigizaji filamu wa Tanzania
Wanamitindo wa Tanzania
Akika

Akika ni sherehe kati ya Waislamu anayofanyiwa mtoto anapofikisha umri wa siku saba ambapo hunyolewa kwa mara ya kwanza, mbuzi huchinjwa na mifupa yake kufukiwa mizima.

Akika ni pia jina la dua anayosomewa mtoto siku hiyo na la nyama inayoliwa kumshangilia.

Sikukuu za Uislamu
Lubega

Lubega ni mvao wa nguo kama vile shuka, ambapo upande mmoja hupitishwa chini ya kwapa la mkono mmoja, kupitia mbele ya kifua, na upande mwingine juu ya bega la mkono mwingine, kupitia mgongoni.

Kwa namna nyingine, lubega ni mvao wa kitambaa au shuka kwa kupitisha twalio zake baina ya miguu na kuchomekea mkunjo wake kiunoni.

Mavazi
Tenka

Tenka (kutoka Kiingereza "tanker") ni gari lenye tangi kubwa linalotumiwa kubebea na kusafirisha viowevu kama vile mafuta, maji, gesi n.k.

Magari
Bugatti Veyron

Bugatti Veyron ni gari lenye siti mbili ambalo limejengwa na chapa ya Bugatti. Veyron pia inaweza kununuliwa likiwa wazi kwa juu. Veyron iko katika kizazi chake cha kwanza. Gari limejengwa nchini Ufaransa. Mfululizo wa michezo wa Veyron kwa sasa ni gari la uzalishaji wa kasi zaidi duniani kwa kasi ya juu ya km / h 431.072 (267,856 mph), ingawa Koenigsegg Agera mpya inajaribu kuvunja rekodi. 

Gari linagharimu £ milioni 1.6 kulinunua. Kuweka matairi inagharimu gharama ya £ 20,000.

Gari lina ujenzi uliotimia. Gari lina injini mbili za V8 zilijiunga pamoja ili kufanya injini ya W16.

Magari
Mkeka

Mkeka ni kitu kama jamvi kinachoshonwa kutokana na kili na hutumika kwa kukalia au kutandika kitandani.

Pia mkeka huweza kutengenezwa kwa kili zilizonakshiwa kwa rangi mbalimbali.

Vifaa
Stuli

Stuli (kutoka Kiingereza "stool") ni kiti kisicho na kiegemeo kwa mgongo na mikono kilichotengenezwa kwa mbao au plastiki na hukaliwa na mtu mmoja tu. Kuna aina nyingi ya stuli ambazo hutumika mahali mbalimbali.

samani
Halmashauri ya Kiekumeni ya Makanisa

Halmashauri ya Kiekumeni ya Makanisa (kwa Kiingereza: World Council of Churches, kifupi WCC) ni muundo wa kimataifa unaokusudiwa kuunganisha madhehebu ya Ukristo. Ilianzishwa mwaka 1948. 

Makao makuu yako Geneva, Switzerland.

Halmashauri hiyo ni tunda la juhudi za ekumeni na kauli yake ya msingi ni kwamba: "Halmashauri ya Kiekumeni ya Makanisa ni jumuia ya makanisa yanayomkiri Bwana Yesu Kristo kuwa Mungu na Mwokozi kadiri ya Maandiko, na kwa sababu hiyo yanajitahidi kutekeleza pamoja wito unaoyaunganisha yote kwa utukufu wa Mungu pekee: Baba, Mwana na Roho Mtakatifu".

Kati ya wanachama 349 kuna Makanisa mengi ya Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki, Wakatoliki wa Kale, Ushirika wa Kianglikana, Waprotestanti kama vile Walutheri, Wamenno, Wamethodisti, Wamoravian na Wapresbiteri, Wabaptisti na badhi ya Wapentekoste. Kumbe Kanisa Katoliki si mwanachama, ingawa linatuma wawakilishi wake katika mikutano. 

Kwa jumla yanawakilisha Wakristo milioni 590 katika nchi 150 na jumuia 520,000 zinazohudumiwa na mapadri na wachungaji 493,000.520,000 local congregations served by 493,000 pastors and priests, in addition to elders, teachers, members of parish councils and others.

Tanbihi

Marejeo 
 W. A. Visser 't Hooft, The Genesis of the World Council of Churches, in: A History of The Ecumenical Movement 1517–1948, R. Rose, S. Ch. Neill (ed.), London: SPCK 1967, second edition with revised bibliography, pp. 697–724.

Viungo vya nje
 

Ukristo
Askari

Askari ni mtu ambaye anahusika na mambo ya ulinzi na usalama katika nchi, pia hufanya kazi hiyo kama sehemu ya jeshi. 

Askari anaweza kuwa mtu aliyechaguliwa, afisa asiyeagizwa, au afisa wa jeshi.

Kazi
Jeshi
Illuminati

Illuminati (maana ya Kilatini: "wale walioangazwa") ilikuwa jamii ya siri. Adamu Weishaupt, mwanafalsafa na mwanasheria, alianzisha  jamii hiyo mwaka wa 1776. 

Mwanzoni, walipinga ushirikina, chuki, ushawishi wa dini juu ya maisha ya umma, na ukiukwaji wa nguvu za serikali. Waliunga mkono elimu kwa wanawake na usawa wa jinsia. 

Illuminati pamoja na Freemasonry na vyama vingine vya siri vilipigwa marufuku kwa amri ya Charles Theodore mteule wa Bavaria, kwa kutiwa moyo na Kanisa Katoliki, mnamo 1784, 1785, 1787 na 1790.

Katika miaka iliyofuata, kikundi hicho kilishutumiwa kwa ujumla na wakosoaji wa kihafidhina na wa kidini ambao walidai kwamba Illuminati iliendelea kwa siri na ilihusika na mapinduzi ya nchini Ufaransa.

Wasomi wengi wenye ushawishi mkubwa na wanasiasa walijihesabu kuwa wanachama akiwemo Ferdinand wa Brunswick na mwanadiplomasia Franz Xaver von Zach, ambaye alikuwa mtoa amri wa pili. Wanafasihi kama vile Johann Wolfgang von Goethe na Johann Gottfried Herder na Duke anayetawala Gotha na Weimar walivuwa.

Baadaye yakatokea makundi mengine yaliyotumia jina moja. Hakuna ushahidi kwamba makundi ya sasa yana nguvu au ushawishi mkubwa. Wanajiendeleza kwa kutumia jina la Illuminati ya Bavaria ili kuvutia uanachama.

Kwa matumizi mengine Illuminati imetumiwa wakati wa kuresha mashirika mbalimbali ambayo yanadaiwa kuwa ni mwendelezo wa Illuminati ya asili ya Bavaria. Mashirika hayo mara nyingi yamekuwa yakishutumiwa kwa kula njama za kudhibiti mambo ya ulimwengu, kwa kupanga matukio na kuweka mawakala serikalini na kwenye mashirika ili kupata mamlaka na ushawishi wa kisiasa na kuanzisha mfumo mpya wa ulimwengu. Mtazamo huu wa Illuminati umepata tafsiri katika mitazamo mbalimbali maarufu, ikionekana katika riwaya nyingi, filamu, maonyesho ya televisheni, katuni, na video za muziki.

Elimu jamii
Udenda

Udenda ni mate membamba yasiyokuwa na povu yanayoteleza na yanayomtoka mtu wakati amelala au wakati anapokula kitu chenye ugwadu au kilicho kitamu sana. Hii inaweza kutokea kwa watoto au kwa watu wazima.

Udenda kwa jina lingine huitwa uderere au ute.

Biolojia
Steven Frayne

Steven Frayne (aliyezaliwa tarehe 17 Desemba 1982), anajulikana kwa jina lake la "Dynamo", ni mfanya mazingaombwe wa Kiingereza, anayejulikana sana kwa maonyesho yake ya televisheni Dynamo:

Miaka ya mwanzoni 
Frayne alizaliwa huko Bradford, England kwa mama wa Kiingereza na baba wa asili ya Pathani. Anasumbuliwa na ugonjwa wa Crohn, ambao umemfanya awe mdogo  wa kimo katika hali yake maisha yake yote. Alifadhaika kama mtoto, na moja ya mbinu za kwanza za mazingaombwe alizojifunza ni kitu ambacho babu yake alimfundisha kufanya hivyo inaonekana kanakwamba alikuwa mzito sana vilekwamba watoto wenzake walishindwa kumnyanyua .

Tuzo za mazingaombwe 
Mnamo tarehe 5 Julai 2012, Dynamo iliendelezwa na jamii ya wanamazingaombwe, "The Circle Magic", kuungana na Circle  ndani ya mazingaombwe na Silver Star kwa Utendaji.  Katika mwaka huo huo, Dynamo: "Mchawi Hakuna kisichowezekana"  alishinda tuzo bora ya Programu ya Burudani kwenye Tuzo za vituo vya matangazo ya televisheni

Waliozaliwa 1982
Watu walio hai
Watu wa Ufalme wa Muungano
Kobe

Makobe ni wanyama wadogo hadi wakubwa wa oda Testudines katika ngeli Reptilia. Spishi zinazoishi baharini huitwa kasa.

Kiwiliwili chao kimefunikwa kwa gamba gumu liitwalo galili. Kwa kawaida galili hii ni yabisi, lakini kuna spishi zilizo na galili nyumbufu, zote spishi za maji. Kichwa, miguu na mkia inachomoza kutoka galili lakini katika spishi nyingi inaweza kuvutwa ndani, spishi za nchi kavu hasa.

Spishi za Afrika ya Mashariki
CRYPTODIRA
 Familia Cheloniidae
 Caretta caretta, Kasa Mtumbi, Dufi au Duvi (Loggerhead sea turtle)
 Chelonia mydas, Kasa Uziwa (Green sea turtle)
 Eretmochelys imbricata, Kasa Mwamba au Ng'amba (Hawksbill sea turtle)
 Lepidochelys olivacea, Kasa Kikoshi (Olive ridley sea turtle)
Familia Dermochelyidae
 Dermochelys coriacea, Kasa Ngozi (Leatherback sea turtle)
Familia Testudinidae
 Aldabrachelys gigantea, Kobe Dubwana wa Aldabra (Aldabra giant tortoise)
 Kinixys belliana, Kobe-bawaba wa Bell (Bell's hinge-back tortoise)
 Kinixys erosa, Kobe-bawaba Misitu (Forest hinge-back tortoise)
 Kinixys spekii, Kobe-bawaba wa Speke (Speke's hinge-back tortoise)
 Malacochersus tornieri, Kobe-chapati (Pancake tortoise)
 Stigmochelys pardalis, Kobe-chui (Leopard tortoise)
Familia Trionychidae
 Cycloderma frenatum, Kobemaji Galili-laini wa Zambezi (Zambezi flapshell turtle)
 Trionyx triunguis, Kobemaji Galili-laini (African softshell turtle)
PLEURODIRA
 Familia Pelomedusidae
 Pelomedusa subrufa, Kobe-mamba (African helmeted turtle)
 Pelusios adansonii, Kobemaji-bawaba wa Adanson (Adanson's mud turtle)
 Pelusios broadleyi, Kobemaji-bawaba wa Turkana (Turkana mud turtle)
 Pelusios castanoides, Kobemaji-bawaba Tumbo-njano (Yellow-bellied mud turtle)
 Pelusios chapini, Kobemaji-bawaba wa Kongo (Central African mud turtle)
 Pelusios gabonensis, Kobemaji-bawaba Misitu (African forest turtle)
 Pelusios rhodesianus, Kobemaji-bawaba wa Zambia (Variable mud turtle)
 Pelusios sinuatus, Kobemaji-bawaba Mkubwa (Serrated hinged terrapin)
 Pelusios subniger, Kobemaji-bawaba Mweusi (East African black mud turtle)
 Pelusios williamsi, Kobemaji-bawaba wa Williams (Williams' mud turtle)

Picha

Kobe na jamaa
Batiya (kundinyota)

Batiya (kwa maana "gudulia" au "kikombe" , kwa Kilatini na Kiingereza Crater)   ni jina la kundinyota kwenye angakusi ya Dunia yetu. 
Batiya lipo jirani na kundinyota la Nadhifa (Virgo), Shuja (en:Hydra) na Ghurabu (en:Corvus).

Jina
Batiya lilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.

Jina la Batiya limepokelewa kutoka kwa Waarabu wanaosema  باطية baaṭiya na hao walitafsiri jina la Wagiriki wa Kale walioona hapa chombo cha kukoroga divai na maji na kukiita Κρατερ krater, lililotafsiriwa kwa Kilatini kama "Crater" ambalo sasa ni jina la kimataifa. 

Katika mitholojia ya Kigiriki kuna hadithi ya mungu Apollo aliyemtuma ndege aina ya kunguru (Ghurabu) kumchukulia maji kwa gudulia lakini ndege alichelewa kwa sababu alikula matunda njiani. Aliporudi akaeleza kuchelewa kwake kwa uwongo ya kuwa nyoka alimzuia, hivyo akamwonyesha nyoka aliyemshika kwenye miguu yake. Apollo alijua ni uwongo akakasirika na kumrusha kunguru (Ghurabu-Corvus) pamoja na gudulia (Batiya-Crater) na nyoka (Shuja-Hydra) kwenye anga wanapokaa kama nyota. Alimwadhibu ndege mbaya kwa kuweka gudulia la maji (Batiya-Crater) karibu naye lakini ndege huyo hakuweza kunywa.

Batiya ni kati ya makundinyota 48 yaliyotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK. Lipo pia katika orodha ya makundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia  kwa jina la Crater. Kifupi chake rasmi kufuatana na UKIA ni 'Crt'.

Nyota
Kundinyota la Batiya lina nyota chache na dhaifu kiasi. 
Nyota angavu zaidi ni δ  Delta Crateris yenye mwangaza  unaoonekana wa mag 3.6. ikiwa umbali wa miakanuru 186 kutoka Dunia.

Tanbihi
Glamour

' ni jina la filamu iliyotoka mwaka 2011 kutoka nchini Tanzania. Ndani yake anakuja Eva Issack, Bond Bin Suleiman, Tekila Mjata, Mustafa Hassanali, Edward Chogula. Imeongozwa na Amitabh Aurora na kutayarishwa na Javed Jafferji. Filamu inahusu masuala ya urembo na uanamitindo. Hasa kule kuwa na nia ya dhati juu ya kile unachokiamini na mwishowe kufanikiwa. Filamu inamzungumzia Sophia binti aliyelelewa katika mazingira ya dini ya Kiislamu na baadaye kujihusisha na masuala ya urembo ilhali malezi yake yanamkataza. Anapitia mazogo kadha wa kadha, hatimaye anafanikiwa katika nia yake ya kuwa mrembo mashuhuri.  Pamoja na mafanikio hayo, bado alijiona yeye bora zaidi na kujiingiza katika anasa za maisha zilizopelekea kuishia pabaya.

Hadithi
Sophie ni binti wa Kizanzibari aliyekuzwa katika mazingira yenye misingi mizuri ya  dini ya Kiislamu ambaye siku zote alivaa vazi rasmi kwa wanawake ama binti wa Kiisilamu la hijab. Katika maisha yake hajapatapo kuwahi kuona wala  kuwa na hata nakala moja ya picha yake kutoka na hali kuwa si nzuri kimaisha katika familia yake yote kiujumla. Siku moja mtaani tu anapigwa picha na mgeni mtalii aliyekwenda kutembea kisiwani Zanzibar.

Sophia alipoiona picha hiyo kwa mara ya kwanza  tu alipenda. Hali hii ilimtia hamasa ya kutaka kupiga picha maishani mwake mote na hata kuonelea awe mwanamitindo kama kina Naomi Campbell ambao awali alikuwa akiwaona katika televisheni. Azimio hili lilileta ukakasi kwa mama yake mzazi, hakupendezewa nalo na  kukataa katakata bintiye kutofanya maamuzi hayo. Lakini bahati mbaya mama anafariki dunia  na binti anajikuta hakuwa wa kumsimamia wala kumkanya, ndipo anapoazimia kwenda jijini Dar es Salaam na kumtafuta mmoja ya wasimamizi wakubwa wa wanamitndo jijini huko Mustafa Hassanali.

Akiwa huko, alifanikiwa kupokelewa vizuri na wakala huyo, lakini baadaye analewa sifa na kujikuta anaacha kufuatilia kilichompeleka kujawa na anasa za maisha hali iliyopeleka kupata mazito katika maisha.

Washiriki
Eva Issack
Bond Bin Suleiman
Tekla Mjata
Mustafa Hassanali
Edward Chogula

Marejeo 

Filamu za Tanzania
Filamu zilizoongozwa na Amitabh Aurora
Filamu za 2011
Zera Yakobu

Ukurasa huu unamhusu Zera Yakobu, mwanafalsafa wa karne ya 17.  Kuhusu mwanamfalme, tazama Zera Yakobu Amha Selassie. Kuhusu negus, tazama Zara Yaqob.
Zera Yakobu (kwa Kigeez ዘርአ:ያዕቆብ, zar'ā yāʿiqōb "Mbegu ya Yakobu", siku hizi zer'a yā'iqōb, Zärˀä Yaˁqob, Zar'a Ya'aqob, au Zar'a Ya'eqob; 1599–1692) alikuwa mwanafalsafa wa Ethiopia. 

Kitabu chake cha mwaka 1667, Hatata, kilitokea wakati ambapo falsafa ya Kiafrika ilikuwa inategemea mapokeo iliyorithiwa kwa sauti. Kumbe yeye aliamini ni vema kwa mtu kufuata hoja za akili yake, si kufuata anachoambiwa na wengine.

Marejeo
 Teodros Kiros, "Zera Yacob and Traditional Ethiopian Philosophy," in Wiredu and Abraham, eds., A Companion to African Philosophy, 2004.
 Enno Littmann. Philosophi Abessini. Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium, Vol. 18, Scriptores Aethiopici, Presses Républicaines, 1904. Contains the Ge'ez text of Zera Yacob's treatise.
 Claude Sumner, Ethiopian Philosophy, vol. II: The Treatise of Zara Yaecob and Walda Hewat: Text and Authorship, Commercial Printing Press, 1976.
 Claude Sumner, Ethiopian Philosophy, vol. III: The Treatise of Zara Yaecob and Walda Hewat: An Analysis, Commercial Printing Press, 1978. 
 Claude Sumner. Classical Ethiopian Philosophy, Commercial Printing Press, 1985. Contains an English translation of Zera Yacob's treatise and four other texts.
 Claude Sumner, "The Light and the Shadow: Zera Yacob and Walda Heywat: Two Ethiopian Philosophers of the Seventeenth Century," in Wiredu and Abraham, eds., A Companion to African Philosophy, 2004.

Viungo vya nje
 Brendan Ritchie, "Ethiopian Philosophy: A Brief Introduction with Bibliography and Selections"
 Ethiopian Philosophy - A blog with commentary on Zera Yacob's treatise

Waliozaliwa 1599
Waliofariki 1692
Wanafalsafa wa Ethiopia
Waandishi wa Ethiopia
Diaspora ya Waafrika

Diaspora ya Waafrika inahusu jumuia za watu duniani kote ambazo zina asili yake katika Waafrika waliohama bara lao au waliohamishwa wakati wa historia kuandikwa. 

Katika hizo, kubwa zaidi ni zile za Brazil, Marekani na Haiti.

Umoja wa Afrika unafafanua hivi mtawanyiko huo:
"[unaundwa] na watu wenye asili ya Afrika ambao wanaishi nje ya bara hilo, bila kujali uraia na utaifa wao na wana nia ya kuchangia maendeleo ya bara na ujenzi wa Umoja wa Afrika." 

Hati ya kuuanzisha inatamka kwamba 
"utaalika na kuhimiza diaspora ya Waafrika ishiriki kikamilifu kama sehemu muhimu ya bara letu."

Tanbihi

Marejeo

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Karmwar, M. (2010). African diaspora in India. Diaspora Studies, 3(1), 69-91.ISSN 0973-9572.

Viungo vya nje

 "The African Diaspora in the Indian Ocean World", Omar H. Ali, Schomburg Center for Research in Black Culture
 The History of Black People in Britain
 M. Stewart, "Negrito and Negrillo".
 "Museum of the African Diaspora", Online exhibits and other resources from the San Francisco-based museum.
 The African Diaspora Policy Centre (ADPC)

Afrika
Utumwa
Bond Bin Suleiman

Abdallah Suleiman Bin Sinnan (maarufu kama Bond Bin Suleiman; alizaliwa Bugando, Mwanza, 8 Februari 1982) ni mwongozaji, mtunzi wa filamu, mtangazaji, mwigizaji na mtayarishaji wa filamu kutoka nchini Tanzania. Bond vilevile husimama kama mchambuzi wa masuala ya filamu za Tanzania. 

Baadhi ya filamu alichocheza ni pamoja na Lost Souls (2010), Glamour (2011). Bond alianza kujihusisha na kazi za sanaa mwaka 1999. Awali alikuwa mwimbaji kabla ya kujihusisha na uigizaji. Mambo ya usanii ni juhudi zake binafsi tu kwa kutumia njia mbalimbali ikiwa ni pamoja na mitandao.

Tazama pia
Lisa Jensen
Jokate Mwegelo
Adam Kuambiana

Marejeo

Waigizaji filamu wa Tanzania
Waongozaji filamu wa Tanzania
Watayarishaji filamu wa Tanzania
Yusuph Mlela

Yusuph Godfrey Mlela (amezaliwa tarehe 11 Oktoba, 1986) ni mwigizaji wa filamu, mtunzi wa filamu na mwanamitindo kutoka nchini Tanzania. Mlela ni miongoni mwa waigizaji waliokuwa wachanga na kuja juu haraka sana. Filamu yake kwanza ilikuwa "Diversion of Love" (2006),  Family Curse (2014), I Know You (2014), Shaymaa (2013), Nesi Selena (2013), Samira, Chumo na Poor Minds (2013).

Wasifu

Kazi na maisha
Mlela alipata elimu yake ya msingi katika shule ya Kumbukumbu ya Kinondoni jijini Dar es Salaam, halafu akajiunga na sekondari ya  Kawawa iliyoko Mafinga mkoa wa Iringa, akiwa huko alisoma hadi kidato cha nne. Baadaye akaja kujiendeleza na masuala ya Kompyuta. Kikundi chake cha kwanza kujiunga kuhusu sanaa kinaitwa Tanganyika, kabla ya kwenda kujishuhulisha na masuala ya mitindo.

Baadhi ya filamu zake
Family Curse
I Know You
Shaymaa
Nesi Selena
Samira
Poor Minds
Nifute Machozi
Hit Back
The Identical
Chocolate
Lost
Red Cross
Angel
Red Mzula
Lonely Heart
Talaka Yangu
Promoter
Toughlife
Diversion of Love
Rubi
The Taxi Driver in Love
Continuos Love
Payback
War Against Men
War Against Women
Chumo
Pete ya Ajabu
The Romantic
The Avenger
Sound of Death
Best Man
Mtumwa
Love is War
Time Goes Around
Black Sunday
Secretary
Money Desire
Last Minutes
Its Too Late
Divorce
April Fools
Why Did I Love
Miracle Love
Happy Couples
Round

Tazama pia
Bond Bin Suleiman
Jokate Mwegelo
Adam Kuambiana

Marejeo

Waigizaji filamu wa Tanzania
Usalama wa kinyumbani

Usalama wa kinyumbani ni suala ibuka haswa katita miji na nchi ambapo kuna uwezekano mkubwa wa wizi, kuvunjwa nyumba na moto unaoweza ukateketeza kila kitu. 

Usalama wa kinyumbani unahusisha mitambo ya kukagua kwamba kila kitu kiko shwari, kamera za CCTV, vihisia (sensors) vilivyoko milangoni na madirishani, ving'ora vitakavyolia pindi tu mwizi au moto utakapodhihirika. 

Ripoti kutoka shirika la ukachero la FBI imeonyesha kwamba wizi mwingi, asilimia hamsini na nane hutokana na wezi kuvunja na kuingia nyumbani kwa fujo. Pia imeendelea kusema kwamba wizi hutokea kati ya dakika nane hadi kumi na mbili ambapo mwizi huwa ameingia nyumbani kwa kuvunja dirisha au mlango kwa muda usiozidi sekunde sitini.

Mitambo ya usalama wa kinyumbani 
Unapoweka usalama wa nyumbani mwako kupitia teknolojia hii mpya ya ADT Security, utahitaji kuweka kamera fiche za CCTV ambazo zitalinda usalama kwa kuangalia uwepo wa mwizi, mtu au kitu kigeni nyumbani. Licha ya kuweka kufuli au komeo dirishani na milangoni, utaweka pia vihisia ili kwamba mtu akiugusa mlango au dirisha yako, mtambo utakuonyesha kwamba kuna mtu pale. 

Kando na hayo, utaweka king'ora ili kwamba kukiwa na tukio la kuvunjwa, kuguswa mlango au dirisha, moto au mwizi ameonekana na kamera ya CCTV, basi king'ora kitatoa mbiu ili ujue kwamba kuna hatari. 

Kampuni ambayo yakupa usalama wa kinyumbani itakupa jopo la kudhibiti (control panel) ambayo utawekewa kwa simu au kompyuta ili uweze kudhibiti usalama wako.

Baada ya kampuni inayokupa usalama wa kinyumbani kufanya haya yote, wataviwasha viashiria kwa milango na dirishani ili kila mtu anayepitia pale ajue kwamba una usalama wa kutosha. Jambo hili hata kama laweza kuonekana kana kwamba ni jinsi ya uchuuzi, litawafanya wezi waogope kuvunja nyumba yako maana kwako kuna usalama wa kutosha.

Kamera za CCTV 
Kamera za CCTV ni mitambo ya kiusalama ambayo huwekwa ili kukagua kila kitu kilichoko mahali fulani. Huwa ni kamera ya kawaida lakini ambayo huona wakati wa mchana na usiku pia. Kamera hizi huambatanishwa na mtambo wa kukagua ambapo mkaguzi huweza kuona yote yanayojiri katika mahali panapokaguliwa na mtambo huu. Kamera hizi huwekwa nyumbani, na katika shule na ofisini kunakohitaji usalama wa hali ya juu. Tukio lolote likifanyika kama wizi au moto, wakaguzi wanaweza kujua haswa ni lipi lililojiri ili mkasa huo utokee.

Viungo vya nje 
 CCTV

Teknolojia
Diversion of Love

' ni jina la filamu iliyotoka mwaka 2006 kutoka nchini Tanzania. Ndani yake anakuja Lucy Komba, Yusuph Mlela, Irene Uwoya, Wasiwasi Mwabulambo, Ahmedi Olotu na Denis Ngakongwa. Filamu inahusu misukosuko katika ndoa. Jane (Lucy Komba) na James (Mlela) walikula kiapo cha ndoa kutoacha hadi kifo. Lakini baadaye yanatokea matatizo na mambo kwenda ndivyo sivyo. Filamu ni utunzi wake Nicolaus Mtitu, huku dialojia ikiandikwa na Kulwa Kikumba, picha na mhariri ni John Kalaghe, na kutayarishwa na 5 Effects Movies. Imeongozwa na Mtitu Game.

Washiriki
Lucy Komba
Yusuph Mlela
Irene Uwoya
 Wasiwasi Mwabulambo
Ahmedi Olotu
Denis Ngakongwa

Marejeo 

Filamu za Tanzania
Filamu zilizoongozwa na William  Mtitu
Filamu za 2006
Kerry Washington

Kerry Marisa Washington (aliyezaliwa 31 Januari 1977) ni mwigizaji wa Marekani. 

Tangu mwaka 2012, Washington amepata umaarufu kutokana na kuwa nyota katika mchezo wa ABC uitwao scandal, tamthilia ya Shonda Rhimes ambayo huchezwa na Olivia Pope, mtaalamu wa utatuzi wa migogoro kwa wanasiasa na wanasheria wa nguvu huko Washington DC. Kwa nafasi alizocheza, amechaguliwa mara mbili kwenye tuzo ziitwazo Primitime Emmy awards kama muigizaji bora wa michezo ya tamthilia, Tuzo za sreen actor Guild kama Mwanamke bora wa mchezo wa tamthilia, na Tuzo za Golden Globe kama muigizaji bora katika Televisheni .
Washington pia anajulikana kwa nafasi yake alocheza kama Della Bea Robinson, katika filamu iitwayo Ray (2004), kama Kay katika The Last King of Scotland (2006), kama Alicia Masters katika filamu ya Live Fantastic four filamu ya 2005 na 2007, na kama Broomhilda von Schaft katika Django Unchained ya Quentin Tarantino (2012). 

Pia amejitokeza katika filamu za kujitegemea our song (2000), The Dead Girl (2006), Mother and child (2009) na Night Catches Us (2010). Mnamo mwaka wa 2016, alichaguliwa kuigiza kama Anita Hill katika filamu ya HBO ya televisheni na alipewa Tuzo za primetime Emmy award muigizaji bora wa tamthilia na Mwandishi bora wa Kisasa.

Mnamo Aprili 2014, gazeti la Time lilimtaja Washington kwenye orodha ya "Time 100" ya kila mwaka.

Waliozaliwa 1977
Watu walio hai
Waigizaji filamu wa Marekani
Ameta

Ameta (pia amita; kutoka Kiingereza ":en:ammeter" ambayo ni kifupi cha "ampere meter") ni kifaa kinachotumika kupima nguvu ya mkondo wa umeme kwa vizio vya ampea.

umeme
vifaa
Muziki wa Kigregori

Muziki wa Kigregori ni aina nyofu ya muziki wa Kikristo inayotumia sauti moja tu tena bila ya kusindikizwa na ala yoyote.

Ndio muziki rasmi wa Kanisa la Kilatini ambao ulistawi Ulaya magharibi na ya kati katika karne ya 9 na ya 10.

Jina linatokana na hadithi ya kwamba Papa Gregori I ndiye aliyeagiza utumike kanisani.

Tanbihi

Marejeo

 Graduale triplex (1979). Tournai: Desclée& Socii. ISBN 2-85274-094-X
 Graduale Novum, Libreria Editrice Vaticana 2011 ISBN 978-3-940768-15-5
 Graduale Lagal (1984 / 1990) Chris Hakkennes, Stichting Lagal Utrecht ISBN 90-800408-2-7
 Liber usualis (1953). Tournai: Desclée& Socii.
 Liber Usualis (1961) in PDF format (115 MB)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
  Reprint at MusicaSacra.com website (accessed 20 January 2014).

Viungo vya nje

 Canticum Novum, Lessons on Gregorian Chant – Notation, characteristics, rhythm, modes, the psalmody and scores
 "Sheet Music, Chant Books, Hymns for download" from musicasacra.com (Church Music Association of America)
 The 1961 Liber Usualis compares, inter alia, modern and chant notations. It is also a handy reference for all the types of neumes.
 Singing Gregorian Chant: Pitch and Mode 
 Free Gregorian Chant School Online
 Gregoriani Cantus. Gregorian Chant Free Fonts under Creative Commons License (Spanish)
 The Divine Office in Latin at the Community of Jesus 
 Course for Gregorian Chant in Brasília
 Spanish Chant Manuscript – A collection of Gregorian chants, hymns and psalms (Spain, 1575–1625) from the UBC Library Digital Collections
 Concertzender Gregoriaans Radio – live stream
  Website of Anton Stingl jun. including articles and editions of Sankt Gallen notations
 German speaking section of AISCGre
 Italian section of AISCGre
 "The living textbook" on the choral notation of the Gregorian chant 

Muziki
Ukristo
Kanisa Katoliki
Uundaji wa maneno

Uundaji wa maneno ni ujenzi, uzalishaji au utengenezaji wa maneno mapya. 

Uundaji wa maneno mapya husaidia kuongeza msamiati katika lugha ili kukidhi mahitaji ya mawasiliano. 

Uundaji wa maneno mapya husababishwa na mabadiliko ya uchumi, siasa, utamaduni na maendeleo ya sayansi yanayotokea katika jamii husika.

Kwa mfano katika Kiswahili tunayo maneno mapya kama vile: uwekezaji, ukeketaji, ujasiriamali na mengine mengi kutokana na mabadiliko ya kijamii.

Njia za uundaji wa maneno
Uundaji wa msamiati hutokea kwa njia mbalimbali zifuatazo:
Kubadili mpangilio wa herufi.
Kuambatanisha maneno.
Kutohoa maneno ya lugha nyingine.
Uambishaji wa maneno.
Kusanifisha sauti, umbo, mlio na sura.
 *Kusinyaza 
Uundaji wa maneno hubadilisha maana ya maneno asili.

Isimu
Kiswahili
Amiba

Amiba (kutoka Kiingereza "amoeba") ni jamii ya vijidudu vidogo sana visivyoonekana kwa macho ambavyo huishi kwenye maji na kwenye udongo, lakini pia katika mwili wa viumbehai wengine, vikisababisha pengine maradhi mbalimbali.

Tanbihi

Viungo vya nje 
 The Amoebae website of Maciver Lab of the University of Edinburgh brings together information from published sources.
 Amoebas are more than just blobs
 Sun Animacules and Amoebas
Molecular Expressions Digital Video Gallery: Pond Life – Amoeba (Protozoa) Some good, informative Amoeba videos.
 Amoebae: Protists Which Move and Feed Using Pseudopodia  at the Tree of Life web project
 Siemensma, F. Microworld: world of amoeboid organisms. http://www.arcella.nl/.
 Pawlowski, J. & Burki, F. (2009). Untangling the Phylogeny of Amoeboid Protists. Journal of Eukaryotic Microbiology 56.1: 16–25,  .
 Völcker, E. & Clauß, S. Penard Labs: the fascinating world of amoebae. http://www.penard.de/. 
 Walochnik, J. & Aspöck, H. (2007). Amöben: Paradebeispiele für Probleme der Phylogenetik, Klassifikation und Nomenklatur. Denisia 20: 323–350, .

biolojia
Kidevu

Kidevu ni sehemu ya chini ya uso. Ni chini ya kinywa na ni sehemu ya mbele ya taya. Kwa wanaume kinaota ndevu. 

Uwepo wa kidevu kilichokua vizuri huchukuliwa kuwa moja ya sifa za kimofolojia za Homo sapiens zinazowatofautisha na zamadamu.

Viungo vya mwili
Kichwa
Shavu

Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Shavu la mkono na Mashavu (samaki)

Shavu (pia: funda) ni eneo la uso chini ya macho na kati ya pua na masikio.

Ni mema kwa wanadamu na wanyama, ngozi inayowekwa na kidevu na taya, na kufanya ukuta wa kinywa cha binadamu, kugusa mfupa wa shavuni (cheek bone) chini ya jicho.

Viungo vya mwili
Kichwa
Irene Uwoya

Irene Pancras Uwoya (alizaliwa 18 Desemba 1988) ni mwigizaji na mwongozaji wa filamu, mwanamitindo wa zamani na mjasiriamali kutoka nchini Tanzania. Irene pia alishiriki mashindano ya "Miss Tanzania" na kushika nafasi ya tano mwaka 2006/2007 

Alifahamika sana kwa uhusika wa "Oprah" (2008) alioshiriki na Steven Kanumba na Vincent Kigosi. Baadhi ya filamu alizocheza ni pamoja na Uliyemchokoza Kaja, Figo, Rosemary, Snitch, The Return of Omega na Money. 

Uwoya alianza shule ya msingi Mlimwa kisha akahamia Shule ya Bunge iliyopo Dar-es-Salaam kwa ajili ya elimu ya upili. Baadaye akaenda Greenville jijini Kampala, Uganda.

Kwenye mwezi Oktoba 2017, habari zilitapakaa katika mitandao mbalimbali nchini Tanzania kuwa Uwoya ameolewa na Dogo Janja - msanii wa hip-hop Tanzania. Siku kadhaa mbele kupitia ukurasa wake wa Instagram Uwoya alithibitisha kuolewa na Dogo Janja.

Baadhi ya filamu zake
Uliyemchokoza Kaja
Figo
Rosemary
Snitch
The Return of Omega
Money Talk
Nyati
Omega Confusion
Question Mark
Apple
Safari
Zawadi Yangu
Innocent Case
Nyota Yangu
Last Card
Doa la Ndoa
Ngumi ya Maria
Baamed
Sobbing Sound
Mtihani
Chupa Nyeusi
Dj Ben
Senior Bachelor
Kiapo
Eagle Eyes
Diversion of Love
Off Side
Fair Decision
Pretty Girl
My Dreams
Peace of Mind
Damu Moja
Shakira
Oprah
Yolanda
Tanzanite

Tazama pia
Wema Sepetu
Adam Kuambiana

Marejeo
 

Wanawake wa Tanzania
Waigizaji filamu wa Tanzania
Warembo wa Tanzania
Wasanii wa Tanzania
Wiki Loves Women Tanzania
Afrocine 2019-Tanzania
Armagedoni

Armagedoni (kwa Kigiriki Ἁρμαγεδών, Harmagedōn,  kutoka Kiebrania: הר מגידו, Har Megiddo) ni mahali pa Israeli kaskazini ambapo pametajwa na kitabu cha Ufunuo 16:16 kuwa patakuwepo mapigano makubwa ya mwisho kati ya wema na uovu.

Tanbihi 

Mahali pa Biblia
Galvanometa

Galvanometa ni kifaa kilichotengenezwa kimakanika na kiumeme chenye uwezo wa kuhisi/kugundua na kupima mkondo wa umeme.

Mara nyingi Galvanometa ni kifaa cha kianalojia ambacho hutumika kama ameta kupimia mawimbi ya umeme katika sakiti ya umeme kwa kutumia kizio kiitwacho ampea.

Galvonometa hupima mkondo wa umeme kwa kutumia mshale ambao huonesha kiasi cha mkondo wa umeme kipitacho katika sakiti.

Jina linatokana na Luigi Galvani, mwanafizikia wa Italia.

Vifaa
Umeme