LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Dinosauri

Dinosauri (pia: dinosau, dinosari, dinosaria kutoka maneno ya Kigiriki δεινός, deinos – "wa kutisha", σαῦρος, sauros - "mjusi") ni jina la kundi la reptilia wakubwa sana walioishi duniani miaka milioni kadhaa iliyopita. 

Wataalamu huamini ya kwamba dinosauri walitokea miaka milioni 230 iliyopita wakatoweka ghafla miaka 65 iliyopita. Ndege hutazamwa kuwa katika nasaba ya dinosauri.

Ujuzi kuhusu wanyama hao unatokana na visukuku vyao (mabaki ambayo yamekuwa mawe) kama vile mifupa, nyayo, mayai au samadi. Visukuku vya dinosau vimepatikana kwenye mabara yote, hata Antaktika, kwa sababu waliishi wakati mabara yote yalikuwa bado pamoja kama bara kubwa asilia la Pangaia.

Spishi zao
Hadi sasa spishi 500 zimegundulika na idadi ya spishi zilizotambuliwa inazidi kuongezeka.

Kutokana na meno yao imewezekana kutambua chakula chao, kwamba wengine walikuwa wala majani, wengine walanyama. 

Wale wakubwa sana walikula majani kama vile apatosauri na brakiosauri na hao walikuwa ndio viumbehai wakubwa kabisa waliowahi kutembea duniani.

Walanyama walikimbia kwa miguu miwili ya nyuma jinsi wanavyofanya watu lakini pia mijusi kadhaa wa leo. 

Kulikuwa pia na reptilia wakubwa walioruka hewani walioitwa pterosauri, lakini kinasaba hawakuwa karibu sana na dinosauri. 

Wengine wakubwa waliishi baharini kama ikhtiosauri na plesiosauri; hata hao walikuwa kundi lingine.

Kuangamia kwa dinosauri
Kuwepo kwa dinosauri kumejulikana kutokana na visukuku vyao, yaani mifupa na mabaki mengine yaliyopatikana kwenye sehemu nyingi za Dunia. Katika Tanzania ni hasa maeneo ya Tendaguru (Lindi) ambako viunzi mifupa kamili vilipatikana.

Kupatikana kwa mabaki haya katika matabaka maalumu chini ya ardhi kuliwezezesha wataalamu kukadiria umri wa visukuku hivyo. Kumbukumbu ya visukuku vya dinaosauri ni kunzia takriban miaka milioni 230 iliyopita. 

Baada ya wakati wa miaka milioni 66 iliyopita hakuna visukuku vya dinosauri tena. Isipokuwa ilitambuliwa kuwa ndege wa siku hizi ni viumbe vya nasaba moja na dinosauri. Hapa wataalamu hukubaliana kuwa kulikuwa na mabadiliko yaliyosababisha kufa kwa dinosauri karibu wote kote duniani katika muda mfupi. 

Wataalamu walishangaa muda mrefu kuhusu sababu zinazoweza kutajwa kwa kutoweka kwa ghafla kwa dinosauri. Siku hizi wengi wanakubaliana kuwa kupigwa kwa Dunia na asteroidi kubwa (pale Chixculub, Meksiko), pamoja na kuleta milipuko ya volkeno iliyosababishwa na mshtuko huu, kulileta mabadiliko ya ghafla ya tabianchi na hasa kupoa kwa halijoto kote duniani yaliyosababisha kufa kwa viumbehai wengi pamoja na dinosauri wote wakubwa. Mababu ya ndege pekee waliokuwa dinosauri wadogo waliweza kuendelea.

Picha 
Picha zifuatazo zinaonyesha kwanza visukuku vya kweli vya dinosau halafu uchoraji au sanamu zinazoonyesha jinsi gani wataalamu wanadhani mnyama alionekana.

Tanbihi

Viungo vya nje
Protista

Protista (kutoka Kiingereza "Protist") ni kundi la viumbehai wadogo sana, yaani vidubini ambao huwa na seli moja au chache tu. Mara nyingi hawaonekani kwa macho tu ila kwa hadubini tu, isipokuwa wakitokea kwa uwingi mkubwa.
 
Ni kundi lisilo na umoja, ila ndani yake hupangwa kiumbe yeyote wa jamii eukaryota asiye mnyama, wala mmea wala uyoga. 

Zamani walihesabiwa kama himaya ya pekee ndani ya eukaryota lakini siku hizi hujumlishwa pamoja na himaya mbalimbali. Hapo pana protoktista ambao mifano yao ni: algae (viani), amiba na aina za kuvu. 

Jina la Protista lilibuniwa na Ernst Haeckel mnamo 1866. Jina hilo linakusanya vidubini wenye tabia tofautitofauti, pamoja na wenye uwezo wa kujenga lishe yao kwa njia ya usanisinuru na wengine zinazotegemea mata ogania kama lishe.

Walio wengi huishi baharini au ndani ya viumbe wengine; kwa hiyo pengine ni chanzo cha magonjwa. Protisti wengi ni sehemu ya planktoni na hivyo ni muhimu sana kwa ekolojia ya uhai duniani.

Protista wachache wanasababisha magonjwa, kwa mfano protista anayejulikana kwa jina la Plasmodium falciparum inasababisha malaria; ugonjwa wa malale unatokana na protista ya trypanosoma brucei.

Marejeo 

 
Biolojia
Nyoka

Nyoka ni watambaachi au reptilia wasio na miguu. Kuna takriban spishi 3,000 duniani: wako kwenye mabara yote nje ya Antaktiki na Aktiki.

Kama reptilia wote wana damu baridi na ngozi ya magamba. Wote ni wala nyama na spishi mbalimbali hutumia sumu kwa kuvionda lakini nyoka walio wengi hawana sumu wanashika windo kwa miili yao au kwa mdomo tu.

Wote wanazaa kwa njia ya mayai lakini spishi kadhaa hubeba mayai ndani ya mwili hadi wadogo wamekua tayari.

Mijusi wasio na miguu wanafanana sana na nyoka lakini nyoka hawana makope machoni wala masikio ya nje. 

Kuna nyoka wadogo wenye sentimita kumi tu wakiwa wazima na nyoka wakubwa hadi urefu wa mita 7.6.

Mwainisho 
 Nusuoda: Serpentes
 Oda ya chini: Caenophidia
 Familia ya juu: Acrochordoidea
 Familia: Acrichordidae
 Familia ya juu: Colubroidea
 Familia: Colubridae (Afrika, Asia, Australia, Marekani na Ulaya) - gambamiti, tuwanyika, ukukwi, domobeleshi, tupa, chata, menofisi
 Familia: Dipsadidae (Marekani)
 Familia: Natricidae (Afrika, Asia, Marekani na Ulaya)
 Familia: Pseudoxenodontidae (Asia)
 Familia ya juu: Elapoidea
 Familia: Atractaspididae (Afrika na Asia) - matandu, vizambarau, walanyoka
 Familia: Elapidae (Afrika, Asia, Australia na Marekani) - fira, futa, hongo
 Familia: Lamprophiidae (Afrika)
 Familia: Prosymnidae (Afrika)
 Familia: Psammophiidae (Afrika, Asia na Ulaya)
 Familia: Pseudaspididae (Afrika) 
 Familia: Pseudoxyrhophiidae (Afrika na Marekani)
 Familia ya juu: Homalopsoidea
 Familia: Homalopsidae (Asia na Australia)
 Familia ya juu: Pareatoidea
 Familia: Pareatidae (Asia)
 Familia ya juu: Viperoidea
 Familia: Viperidae (Afrika, Asia, Marekani na Ulaya) - bafe, vipiri, vifutu, moma
 Familia ya juu: Xenodermatoidea
 Familia: Xenodermatidae (Asia)
 Oda ya chini: Henophidia
 Familia ya juu: Booidea
 Familia: Aniliidae (Amerika ya Kusini)
 Familia: Anomochilidae (Asia)
 Familia: Boidae (Afrika, Asia, Marekani na Ulaya) - sundakuwili
 Familia: Pythonidae (Afrika, Asia na Australia) - chatu
 Familia: Bolyeriidae (Afrika)
 Familia: Cylindrophiidae (Asia)
 Familia: Loxocemidae (Amerika ya Kati)
 Familia: Tropidophiidae (Marekani)
 Familia: Uropeltidae (Asia)
 Familia: Xenopeltidae (Asia)
 Oda ya chini: Scolecophidia
 Familia ya juu: Typhlopoidea
 Familia: Anomalepididae (Marekani)
 Familia: Leptotyphlopidae (Afrika, Asia na Marekani) - nyakatu
 Familia: Typhlopidae (Afrika, Asia, Australia na Marekani) - birisi

Marejeo
 Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, San Diego, CA, USA.

Viungo vya nje
 Hazinadata ya watambaachi

Nyoka
Wanyama wa Biblia
Kodata

{{Uainishaji 
| rangi = pink
| jina = Kodata (Chordata)
| picha = Pristella tetra1.jpg
| upana_wa_picha = 250px
| maelezo_ya_picha = Ugwe wa neva wa samaki huyu (Pristella tetra) uonekana kupitia ngozi
| himaya = Animalia (Wanyama)
| nusuhimaya = Eumetazoa
| faila_bila_tabaka = Bilateria (Wanyama wenye uenzipacha)
| faila_ya_juu = Deuterostoma (Wanyama ambao blastospori yao inakuwa mkungu)
| faila = Chordata
| subdivision = ''Nusufaila::
 Nusufaila Cephalochordata
 Nusufaila Tunicata (Urochordata)
 Craniata (bila tabaka)
 Nusufaila Hyperotreti
 Nusufaila Vertebrata
}}Kodata''' (kutoka lugha ya kisayansi: Chordata) ni kundi kubwa la wanyama wenye ugwe wa neva mgongoni. 

Ugwe unaunganisha neva ambazo ni muhimu kwa mwili kwa jumla na neva za kila sehemu au kiungo zinatoka hapa. Ugwe wa neva unaenda sambamba na mhimili wa seli ambazo ni imara zaidi ama gegedu au mfupa. 

Mhimili huu ni chanzo cha uti wa mgongo kwa wanyama wengi wa kundi hili na kiunzi cha mifupa cha ndani ya mwili. 

Kodata waliendelea kutoka kwa wanyama wengine kama Arthropoda wenye kiunzi cha nje. 

Katika uainishaji wa kisayansi Kodata ni faila ya wanyama (Animalia). Nusufaila yenye spishi nyingi ni Vertebrata. Hapa mhimili wa kati unaendelea kuwa uti wa mgongo. 

Samaki, amfibia, reptilia na mamalia ni oda ndani ya vertebrata.

Picha

Viungo vya nje 
 Chordate node at Tree Of Life 
 Chordate node at NCBI Taxonomy

Chordata
Kiwolofu

Kiwolofu ni lugha iongewayo nchini Senegal, Gambia, na Mauritania. Lahaja za Kiwolofu zinaweza kufanana sana kati ya nchi hizo, zikiwa sambamba kabisa kitabia na hata kuongelewa kieneo. 

Lugha hiyo ipo kama lugha jirani ya Kifula inayohesabiwa kati ya lugha za Kisenegambia ya familia ya Lugha za Kiniger-Kongo.

Ni lugha hasa ya Wawolofu, lakini nchini Senegal haizungumzwi na Wawolofu tu, bali hata Wasenegal wengine huzumgumza lugha hiyo; hivyo karibuni asilimia 40 ya wakazi wake huizungumza kama lugha mama. 

Idadi ya wasemaji kama lugha mama ni takriban milioni 3.2 na karibu idadi ileile hutumia Kiwolofu kama lugha ya pili.

Kuna lahaja mbalimbali kama vile "Dakar-Wolof". Dakar ni mji wenye watu mchanganyiko, yaani kuna waongeaji wa Kiwolofu, Kifaransa, Kiarabu, na hata Kiingereza huzungumzwa kidogo katika mji huo ambao uko nchini Senegal; hivyo Kiwolofu chao ni cha mchanganyiko.

Maeneo mengine ya Kiwolofu ni kama vile:
Loukala
Saint Louis
Casamanca
Banjul
Nouakchott

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Wolof Language Resources 
makala za OLAC kuhusu Kiwolofu
lugha ya Kiwolofu katika Glottolog
 Ethnologue Site on the Wolof Language
Kiwolofu katika tovuti ya Multitree
 An Annotated Guide to Learning the Wolof Language 
 Leipoldt's Wolof Language Project (in English) 
 Leipoldt's Wolof Language Project (in German) 
 Yahoo group about Wolof (in English and German)
 Wolof Online
 Wolof English Dictionary  (this dictionary mixes Senagalese and Gambian variants without notice, and does not use a standard orthography)
 A French-Wolof-French dictionary partially available at Google Books.
 Firicat.com  (an online Wolof to English translator; you can add your own words to this dictionary; refers almost exclusively to the Gambian variants and does not use a standard orthography)
 PanAfrican L10n page on Wolof
 OSAD spécialisée dans l’éducation non formelle et l’édition des ouvrages en langues nationales 
 JangaWolof.wordpress.com (A blog about the Wolof language and culture)
 

Lugha za Kiniger-Kongo
Lugha za Gambia
Lugha za Senegal
Lugha za Mauritania
Danay García

Danay García (amezaliwa tar. 5 Julai 1984, mjini Havana, Kuba) ni mwigizaji filamu na tamthilia wa  Kikuba. Kwa sasa anashiriki katika tamthilia ya Prison Break, na humu anacheza kama Sofia Lugo.

Wasifu

Maisha na sanaa (kwa ufupi 
Danay Garcia alizaliwa na kukulia mjini Havana, Kuba.. Aliazna kazi za unenguaji tangu yungali na miaka kumi.. Danay anajua kucheza muziki wa Ballet, Salsa, Dansi ya Kiafrika, Merengue, Belly Dansi, na Flamenco. Baadaye akaja kuwa mwanamitindo. Kwa sasa, ni mmoja kati washriki wa mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break.
Danay Garcia anaishi mjini Mexico City, na ana mume na watoto wawili.

Filamu alizocheza

Marejeo

Viungo vya Nje 
 
 RELOAD Magazine Interview with Danay Garcia
 Interview with Danay Garcia

Waigizaji Filamu wa Kuba
Watu walio hai
Waliozaliwa 1984
William "Bill" Kim

William "Bill" Kim ni jina la kutaja uhusika wa kipindi cha televisheni Kimarekani, maarufu kama Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Reggie Lee. Uhusika ulianza kuonekana ukiwa kama Ofisa wa Huduma za Siri, aliyeingia makataba na Rais Caroline Reynolds. Hata hivyo, baadaye iligundulika kuwa ni mwajriwa mwenye cheo kikubwa kabisa na "The Company".

Kim alikuwa kiongozi mkubwa kabisa wa kuhondosha na kutoa vitisho kwa watu wa the Company, kwa mfano alipotoa mkwara mzito kwa hawa Fox River Eight na Aldo Burrows na mtandao mzima unaomfuata. Anaonekana kuwa anakosea kila kitu kwa kuwa na pupa mno.

Anajifanya kama yeye ni mtu wa kati wa Rais na Paul Kellerman (Paul Adelstein), kitendo ambacho kilisababisha mshikemshike katia yao. Mda mfupi baada ya Fox River Eight kutoroka, Kim akawa msimamizi mpya wa Kellerman. 

Kellerman akaingiliwa na hofu kwa hili, akiwa kama yeye alikuwa akiripoti kazi zake kwa Reynolds moja kwa moja kwa takribn miaka 15. Kim alimwelezea Kellerman kwamba, hili linasababishwa na Reynolds kuwa na kazi nyingi za mambo mengine ya kufanya, ikiwa sambamba kabisa na mpango mzima wa kuondoa mambo mabaya aliyoyafanya.

Viungo vya Nje

Wahusika wa Prison Break
Felicia Lang

Agent Felicia Lang ni jina la kutaja uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani, maarufu kama Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Barbara Eve Harris. Lang alainza kuonekana katika msimu wa pili wa mfululizo, maarufu kama "Scan", akiwa kama mmoja kati ya makachero wa FBI aliokuwa akishirikiana karibu kabisa na Alexander Mahone kwa kuwaruisha wale Fox River Eight.

Viungo vya nje

Wahusika wa Prison Break

en:List of Prison Break minor characters#Felicia Lang
Charles "Haywire" Patoshik

Charles Patoshik ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Kimarekani, maarufu kama Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Silas Weir Mitchell. Huyu naye alikuwa mfungwa wa Fox River State Penitentiary. Huyu alikuwa ana matatizo ya akili, na katika mfululizo huu alikuwa akiwekwa sana katika wodi ya watu vichaa. Pia alishawahi kuwa mfungwa mwenzi wa Michael Scofield baada ya kuhamishwa kwa Sucre. 

Akiwa kwenye wodi ya watu vichaa ya Fox River, alipewa jina la utani la "Haywire".

Viungo vya Nje

Wahusika wa Prison Break
Henry Pope

Henry Pope ni jina la mhusika katika kipindi cha televisheni cha Kimarekani, maarufu kama Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Stacy Keach. Katika mfululizo huu, alicheza kama mkuu wa gereza la Fox River State Penitentiary. Aliamini ya kwamba kila mfungwa anastahili heshima, na ndiyo maana alianzisha prison industry (PI) na vipindi vya elimu ambavyo vinamruhusu mfungwa kuweza kujipatia masomo akiwa jela.

Viungo vya nje

Wahusika wa Prison Break

en:List of Prison Break minor characters#Henry Pope
Uyoga

Kwa kundi la muziki nchini Kenya tazama Uyoga (bendi)

Uyoga ni sehemu ya kuvu inayotokea juu ya ardhi na kukuza vibufu vinavyofanana na mbegu ya mimea. Uyoga mara nyingi huitwa mimea lakini si mimea, ni sehemu ndogo ya kuvu (kwa Kilatini: fungi).

Kazi ya uyoga kwa fungi yake ni kama matunda kwa mmea yaani ni kusaidia kuzaa na kusambaza.

Uyoga ni sehemu ndogo tu ya fungi yote inayoendelea kama miseli ndani ya ardhi kwa mita nyingi.

Uyoga si fungi yenyewe bali kitu kama tunda lake. Unajengwa na nyuzi nyingi za kungunyanzi na kuwa mahali pa kukuza vibufu ambavyo ni kama mbegu ya fungi.

Uyoga kama chakula
Uyoga ni maarufu kama chakula, lakini ni chakula kinachohitaji uangalifu na utaalamu. Zinapikwa, kukaangwa na aina kadhaa pia huunganishwa bichi katika saladi. 

Uyoga huwa na protini nyingi pamoja na madini na vitamini ndani yake. Kwa hiyo ni chakula bora.

Kwa upande mwingine kuna uyoga za sumu zinazofanana na uyoga za kuliwa, lakini sumu yake ni kali kiasi cha kuweza kuua.

Uchumi
Uyoga huvunwa pale zinapokua. Hizi zinauzwa barabarani au sokoni.

Aina kadhaa (kwa mfano champignon) zinalimwa kibiashara na kuuzwa kwenye maduka makubwa. Ni aina zinazofaa kutunzwa katika friji kwa siku kadhaa.

Chakula
Fungi
Caroline Reynolds

Caroline Reynolds ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Kimarekani, maarufu kama Prison Break. Uhusika huu ulichezwa na Patricia Wettig. 

Alianza kuonekana katika sehemu ya pili ya mfululizo akiwa kama mwanamke wa mafumbo (maranyingi alionekana akiulizia kazi) ambaye sura yake haikuonekana hadi ilipofikia sehemu ya nane ya mfululizo huu, ambapo aligundulika kuwa alikuwa Makamu wa Rais wa Marekani ndiye aliyekuwa akifanya hivyo. 

Kaka yake, Terrence Steadman, ni mtu ambaye inasemekana Lincoln Burrows alifungwa kwa kumwua. Reynolds akawa maarufu zaidi, akaja kuwa adui mkubwa wa msimu wa kwanza.

Katika msimu wa kwanza, Reynolds alishirikiana na jumuia ya washenzi ijulikanayo kama "The Company" ambao alikuwa alishirikiana nao kuhakikisha lengo lao la kumpoteza Lincoln Burrows limekamilika kwa kisingizio cha kumwua kaka wa makamu wa Rais.

Viungo vya Nje

Wahusika wa Prison Break
Archaea

Archaea (tamka arkea; kutoka Kigiriki ἀρχαῖος, archaĩos, „kizee sana, kiasili“) ni kundi la vidubini vyenye seli moja tu.

Muundo wa seli zao una tabia za pekee, hivyo uainishaji wa kisayansi hauzipangi pamoja na bakteria, bali katika domeni ya pekee, ambayo ni domeni ya tatu ya uhai pamoja na bakteria na Eukaryota. Siku hizi eukaryota zinachukuliwa kuwa zimetokana na kuingizwa kwa seli za bakteria ndani ya seli ya archaea. Seli hizi za bakteria zikawa mitokondrio (pia dutuvuo). Mhenga wa mimea alipata seli nyingine za bakteria, ambazo zikawa kloroplasti. Hii inadokeza kwamba eukaryota ni aina za juu za archaea.

Archaea hazikujulikana kwa muda mrefu kwa sababu zinaonekana kwa hadubini tu. Mwili wote ni seli moja tu. Kimaumbile zinafanana na bakteria, hivyo kwa muda mrefu zilitazamwa kama kundi la bakteria.

Archaea zilitambuliwa tangu 1977 kama kundi la pekee. Ilionekana ya kwamba kemia ndani ya seli ni tofauti. Zina uwezo wa kutumia mata nyingi kama lishe kushinda bakteria au eukaryota.

Zimepatikana katika mazingira magumu pasipo viumbehai wengine
 ziko penye sentigredi 80 au zaidi
 ziko katika maji yenye chumvi nyingi sana
 ziko ndani ya asidi kali au besi kali

Kwa hiyo zimepatikana ndani ya chemchemi ya maji moto na maziwa ya chumvi au magadi. Ziko mazingira pasipo na oksijeni na pia ndani ya utumbo wa binadamu.

Archaea ni sehemu muhimu ya planktoni. 

Biolojia
Arithropodi

{{Uainishaji
| rangi = pink
| jina = Arithropodi
| picha = Coléoptère schématique.jpg
| upana_wa_picha = 250px
| maelezo_ya_picha = Maumbile ya mdudu
| himaya = Animalia (Wanyama)
| faila = Arthropoda
| subdivision = 
 Nusufaila Chelicerata
 Arachnida (Arakinida)
 Merostomata (Kaangao)
 Pycnogonida (Bui-bahari)
 Nusufaila Myriapoda Chilopoda (Tandu)
 Diplopoda (Majongoo)
 Symphyla (Tandu-shamba)
 Pauropoda (Majongoo miguu-michache)
 Nusufaila Hexapoda Entognatha (Wadudu mdomo-ndani)
 Insecta (Wadudu)
 Nusufaila Crustacea (Gegereka)
 Branchiopoda 
 Remipedia
 Cephalocarida
 Maxillopoda 
 Ostracoda
 Malacostraca
 Nusufaila †Trilobitomorpha (zimekwisha)
 †Trilobita (Trilobiti)
}}Arthropodi' ni kundi kubwa la wanyama wenye mwili wa pingili na miguu ya kuunga wasio na ugwe wa mgongo. Mifano ni wadudu, nge, buibui au kaa. Katika uainishaji wa kisayansi wamejumlishwa katika faila ya Arthropoda.

Wote huwa na kiunzi cha nje kinachoundwa na khitini. 

Spishi nyingi ni ndogo, hata chini ya mm 1 lakini spishi kadhaa ni kubwa sana, hadi zaidi ya m 1. K.m. kaa wa Japani anaweza kufikia uzito wa kilogramu 15-20. Faila hii ina spishi nyingi sana zinazopatikana kila sehemu ya dunia. Vifundo vya arithropodi ni kama vipashio vilivyounganishwa kuleta mtiririko wa mwili wao. 

Uainishaji
Mwainisho wa kawaida wa arithropodi unaonyeshwa katika sanduku la uainishaji. Lakini tangu mwanzo wa karne hii miainisho mibadala imependekezwa. Pendekezo la hivi karibuni ni hili (vifundo havikupewa tabaka):

 Chelicerata
 Kifundo bila jina Myriapoda
 Pancrustacea
 Oligostraca
 Ostracoda
 Ichthyostraca
 Mystacocarida
 Kifundo bila jina Pentastomida
 Branchiura
 Kifundo bila jina Multicrustacea
 Malacostraca
 Hexanauplia
 Copepoda
 Thecostraca
 Allotriocarida
 Kifundo bila jina Cephalocarida
 Branchiopoda
 Kifundo bila jina''
 Remipedia
 Hexapoda

Picha

Marejeo

Viungo vya nje

Arithropodi
Tegan Moss

Tegan Moss (amezaliwa tar. 7 Februari 1985, mjini  Vancouver, British Columbia, Kanada) ni mshindi wa Tuzo ya Msanii Mdogo kutoka nchini Kanada-anayeonekana sana katika filamu na vipindi vya televisheni.

Moss ana kaka wawili, Rory Moss, na mwingine mwigizaji anaitwa Jesse Moss. Moss alijinga na Shule ya Sekondari ya Point Grey na kumaliza mnamo mwezi Juni katika mwaka wa 2003.

Moss kwa sasa anashiriki katika filamu ya Dr. Dolittle Goin' Hollywood na Free Style ambayo inapngwa ianze kufanyiwa kazi baada ya mwaka. Moss pia alipata kuonekana katika filamu ya Sea People akiwa kama Amanda Forrest.

Filamu alizocheza
 2 Cool at the Pocket Plaza kacheza kama Polly Pocket
 A Girl Like Me: The Gwen Araujo Story kacheza kama Lisa
 Dead Like Me kacheza kama Fiona
 Eight Days To Live kacheza kama Becca Spring
 Galaxy Angel X kacheza kama Chitose Karasuma
 High School Musical 3: Senior Year kacheza kama Angela Fuller
 My Scene Goes Hollywood kacheza kama Nolee
 Polly and the Pockets kacheza kama Polly Pocket
 PollyWorld kacheza kama Polly Pocket
 Seventeen & Missing kacheza kama Lori Janzen

Viungo vya nje
 
 

Waigizaji filamu wa Kanada
Waliozaliwa 1985
Watu walio hai
Vancouver

Vancouver ni mji wa pwani uliopo kwenye bandari kuu ya kusini-magharibi mwa jimbo la British Kolumbia, Kanada. Huu ni mji mkubwa kabisa katika British Kolumbia na pia mji wa tatu kwa ukubwa katika Kanada, wenye zaidi ya watu milioni 2.

Asili ya Mji 
Mji wa Vancouver ulianzishwa mnamo mwaka wa 1886, na kupewa jina hilo kwa heshima ya George Vancouver, aliyekuwa baharia kutoka nchini Uingereza. Aliishi kunako miaka ya 1700, na alikuwa akitumia boti kupitia maeneo haya na kugundua mji wa Vancouver na Kisiwa cha Vancouver.

Miji ya Kanada
British Kolumbia
British Kolumbia

British Kolumbia (kwa kifupi huitwa B.K.) ni jimbo la Kanada upande wa Bahari Pasifiki lililopo kati ya Marekani bara na Alaska. 

Ni mmoja kati ya majimbo makubwa ya Kanada yenye kilomita za mraba zipatazo 944,735. 

Kunako mwaka wa 2001, idadi ya wakazi ilikuwa 3,907,738. Kunako mwaka wa 2005, iliaminika ya kwamba idadi ya watu imefikia 4,220,000.

Mji mkuu wa British Kolumbia ni Victoria. Mji mkubwa katika British Kolombia ni Vancouver ambao una wakazi wapatao milioni 2 ndani yake. Miji mingine mikubwa imejumlishwa na Kelowna, Abbotsford, Kamloops, Nanaimo, na Prince George.

Miji Mikubwa 
 Vancouver (602,231)
 Surrey (394,976)
 Victoria (300,00)
 Burnaby (216,336)
 Richmond (129.666)

Viungo vya Nje 

 Tovuti rasmi
 Map of British Columbia
 The Political Economy of British Columbia's Rainforests 

Majimbo ya Kanada
British Kolumbia
Victoria, British Kolumbia

Victoria ni mji mkuu wa mkoa wa British Kolumbia, Kanada. Mji umepewa jina hili baada ya Malkia Victoria.

Zaidi ya watu 300,000 wanaishi kwenye mji huu wa Victoria. Watu wengi waishio mji huu hufanya kazi serikalini au kwenye sekta ya utalii. Mji una joto sana wakati huo kuliko miji mingine ya Kanada, Wakanada wengi huama pale wanapo stahafu kazi.

Viungo vya Nje 
 Tovuti

British Kolumbia
Miji ya Kanada
Madini

Madini (kwa Kiarabu: معدن, ma'adan; kwa Kiingereza: mineral) ni dutu mango inayopatikana duniani kiasili. Madini huwa na tabia maalumu ya kikemia, si mata ogania na mara nyingi huwa na muundo wa fuwele (kristali). Kwa lugha nyingine: madini ni elementi au kampaundi ya kikemia inayoonyesha umbo la fuwele na ambayo imejitokeza katika mchakato wa kijiolojia.

Kuna takriban madini 4,000 yaliyogunduliwa duniani. Miamba yote yanaundwa na madini na kuna hasa madini 30 yanayounda sehemu kubwa ya miamba duniani. Miamba kwa kawaida huwa na madini mbili au zaidi ndani yake.

Madini yapo kila mahali. Katika mazingira yetu kila jiwe limeundwa na madini. Ardhi ya shamba ina kiwango kikubwa cha madini ni punje za mchanga ambao ni mawe yaliyosagwa. Tukiwasha taa kuna madini kwenye uzi ya kuwaka na umeme umefika kwenye taa kupitia shaba ya waya; na shaba hiyo ni madini. Seli za mwili wetu huhitaji madini na hivyo ni muhimu kwamba chakula chetu kina kiasi kidogo cha madini ya lazima kama chuma au kloridi. 

Madini kadhaa hupendwa kama vito (johari, mawe ya thamani) au pia dhahabu. 

Madini ni kati ya vitu vigumu vilivo vya kawaida katika Dunia. Ni vitu viundanishavo mawe ya Dunia. Kuna baadhi ya madini huundwa na elementi moja tu. Nyinginezo huundwa na zaidi ya elementi mbili au zaidi.

Madini na miamba
Madini ni tofauti na miamba. Madini ni kampaundi ya kikemia yenye viwango maalumu vya elementi ndani yake na kwa kawaida mfumo maalumu ya fuwele.

Mwamba huwa na madini ndani yake kwa mchanganyiko mbalimbali. Kwa hiyo sampuli mbili kutoka mwamba uleule zinaweza kuonyesha viwango tofauti za minerali husika. Kinyume madini daima huwa na tabia zilezile za kikemia. Kito cha yakuti kitakuwa sawa kama kimepatikana Australia au Asia.

Muonekano na ugumu
Madini hutambulishwa na sifa kama rangi, ugumu, kiasi cha mwanga yanachoruhusu na mpangilio wa kristali. Almasi ni madini yaliyo magumu kuliko yoyote. Hutumiwa kukatia vitu vingine vigumu.

Viungo vya nje 
 Some common minerals and their uses 
 Rock salt
Protini

Protini ni molekuli ndefu na sehemu za lazima katika muundo wa seli za mwili wa viumbehai. Zinajengwa na amino asidi. Protini huwajibika kwa maumbile ya seli na kushughulika usafirishaji wa dutu ndani ya seli na kati ya seli za mwili. Musuli zinaundwa pamoja na protini za pekee zenye uwezo wa kupanua na kujikaza hivyo kuweka msingi wa mwendo. 

Protini zinapatikana katika wanyama, mimea, fungi na bakteria.

Protini katika chakula 
Wanyama wote pamoja na binadamu huhitaji protini katika chakula chao kwa sababu hawana uwezo wa kujitengenezea amino asidi zote zinazohitajika kwa kujenga miili yao. Kwa sababu hiyo tunahitaji chakula chenye protini; mahitaji ya mwanadamu ni takriban gramu 1 ya protini kwa kilogramu 1 ya uzito wa mwili wake; maana yake mtu mwenye uzito wa kilogramu 70 anashauriwa kula gramu 70 za protini kwa siku.

Tumboni mwa binadamu na wanyama protini za chakula huvunjwa kwa asidi asidi ndani yao; kutoka hizi mwili unajenga protini mpya ya aina yake ya pekee.

Uhaba wa protini unasababisha magonjwa; uhaba mkali unaleta unyafuzi. Unyafuzi unashika hasa watoto wanaopewa chakula kingi lakini kabohidrati tu kama ugali bila makundekunde, nyama au samaki.

Vyakula vyenye protini nyingi ni 
 nyama 
 samaki
 mayai
 maziwa na vyakula kutokana na maziwa kama jibini, maziwa ya mgando
 Jozi
 makundekunde kama soya, kunde, maharage

Protini katika mlo nyongeza 
Kando na chakula, protini huweza kupatikana katika mlo nyongeza (diet supplements). Kwa mfano whey protein ni mojawapo wa milo nyongeza ambao utaongeza mwili wako protini na kukuwezesha kutimua misuli.

Umuhimu wa protini katika mlo nyongeza

 Husibisha na humfanya mtu ahisi amekinai na hivi kupunguza njaa
 Hukuza misuli
 Humsaidia mtu kukuwa sawa kwa haraka baada ya mazoezi
 Hupunguza mafuta mwilini
 Kumfanya mtu awe na uzani wa kawaida

Utaalamu 
Protini zilitambuliwa na mwanakemia Msweden Berzelius mwaka 1838.

Kemia
Biolojia
Anatomia

Anatomia (pia anatomi, :en:anatomy, kutoka Kigiriki ἀνατέμνειν anatemnein - kupasua, kufungua) ni elimu ya miili ya viumbehai kama binadamu, wanyama na mimea. Inachungulia muundo na umbile la mwili na sehemu au viungo vyake.

Wataalamu wa anatomia hufungua mwili na kuikata kwa sehemu zake kwa kusudi la kuongeza elimu ya muundo wake.

Elimu hii inasaidia kuelewa magonjwa, pamoja na sababu na matokeo yake. Ni pia msingi wa mafundisho ya tiba na elimu ya matibabu.

Marejeo

Tazama pia 
 Biolojia
 Sayansi

Viungo vya nje 

 
 Anatomy , In Our Time. BBC Radio 4. Melvyn Bragg with guests Ruth Richardson, Andrew Cunningham and Harold Ellis.
 "Anatomy of the Human Body". 20th edition. 1918. Henry Gray
 Anatomia Collection: anatomical plates 1522 to 1867 (digitized books and images)

Mwili
Biolojia
Single Ladies (Put a Ring on It)

"Single Ladies (Put a Ring on It)" ni wimbo wa mwimbaji wa  R&B wa Kimarekani Bi. Beyoncé Knowles. Wimbo ulitungwa na kutayarishwa na Christopher Stewart, Terius Nash, Kuk Harrell na Knowles mwenyewe kwa ajili ya albamu yake ya tatu ya I Am... Sasha Fierce kwa mwaka wa (2008).

Muundo na orodha ya nyimbo

Chati zake

Marejeo

Viungo vya Nje 

Nyimbo za 2008
Nyimbo za Beyoncé
DNA

DNA ni kifupisho cha DeoxyriboNucleic Acid ambayo ni jina la Kiingereza la molekuli kubwa ndani ya seli za viumbehai wote. Kwa Kiswahili huitwa Asidi DeoksiriboNukleini (kifupi: ADN) au Asidi Kiinideoksiribo; DNA hubeba vinasaba (jeni) yaani sehemu ambazo zinaamua tabia za kiumbe husika kama vile mwonekano, jinsia, na yale yote kilichopokea kutoka wazazi wake. 

Wanyama, mimea, bakteria na virusi vilevile, wote wana DNA. Molekuli hii inabeba ndani yake habari zote za urithi wa kiumbehai husika, yaani habari za tabia zote zinazopokewa kutoka kwa wazazi. Mwenye DNA zimo jeni zinazotunza habari maalumu juu ya urithi wa kiumbe. 

Molekuli ya DNA ina umbo kama ngazi mbili za kupanda zilizounganishwa pamoja na kupindika kama sukurubu. Kila ngazi ni nukleotidi ambayo ni muungo wa sukari fulani pamoja na moja kati ya besi ogania nne. Ufutano wa besi hizo unaamua namna ya kutengeneza protini wakati wa kujenga seli mpya.

DNA ina uwezo wa kujinakili. Wakati wa kuzaa DNA inajipasua katikati ya pande mbili za "ngazi" yake. Hivyo nusu "ngazi" ya upande wa mzazi mmoja inaungana na nusu "ngazi" ya mzazi mwingine. 

Tabia kama ukubwa, rangi ya ngozi au nywele ziko kila moja mahali pake; zikiunganishwa za baba na mama, kemia inaamua ni upande gani wenye athira zaidi na hivyo utajitokeza kwa mtoto. 

DNA inatokea hasa ndani ya kromosomu kwenye kiini cha seli.

Tanbihi

Viungo vya Nje 
 http://www.ornl.gov/sci/techresources/Human_Genome/project/info.shtml

Jenetikia
Biolojia
Kifupi
Domomwiko

Domomwiko ni ndege wa nusufamilia Plataleinae katika familia ya Threskiornithidae ambao wana miguu mirefu na domo lenye umbo wa mwiko. Rangi yao ni nyeupe isipokuwa Roseate Spoonbill ambaye ana rangi ya pinki. Hulipeleka domo lao huku na huku katika maji machache na wakisikia kiumbe mdogo kama samaki mdogo, mdudu au gegereka, hulifunga upesi ili kukamata windo. Hujenga tago lao juu ya miti au matete, mara nyingi pamoja na kwarara, yangeyange na koikoi. Jike huyataga mayai 2-5.

Spishi za Afrika 
 Platalea alba Domomwiko wa Afrika (African Spoonbill)
 Platalea leucorodia Domomwiko wa Ulaya (Eurasian Spoonbill)
 Platalea l. archeri Domomwiko wa Bahari ya Shamu (Red Sea Spoonbill)
 Platalea l. balsaci Domomwiko wa Mauritania (Mauritanian Spoonbill)
 Platalea l. leucorodia Domomwiko wa Ulaya (Eurasian Spoonbill)

Spishi za mabara mengine 
 Platalea ajaja au Ajaia ajaja (Roseate Spoonbill)
 Platalea flavipes (Yellow-billed Spoonbill)
 Platalea minor (Black-faced Spoonbill)
 Platalea regia (Royal Spoonbill)

Picha 

Wari na jamaa
Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania

Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (KKKT) ni muungano wa Walutheri katika nchi ya Tanzania. 

Mwaka 1938 makanisa saba ya Kilutheri yaliungana kama Muungano wa Makanisa ya Kilutheri, na tarehe 19 Juni 1963 yakawa Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania.

Lengo la KKKT ni kuwapa watu nafasi ya kumfahamu Yesu Kristo ili kupata uzima wa milele. Kanisa limejengwa juu ya msingi wa Yesu Kristo, linaongozwa na Neno la Mungu kama linavyopatikana katika Agano la Kale na Agano Jipya (Biblia ya Kikristo), na limeimarishwa katika sakramenti.

KKKT linaongozwa na Mkuu wa kanisa (Askofu Mkuu) na maaskofu ishirini na sita kutoka dayosisi ishirini na saba, wakiwa na wanachama zaidi ya milioni 8 hivi  wanaolifanya kuwa la pili duniani kati ya makanisa ya Kilutheri (baada ya lile la Uswidi).

Ofisi kuu ya KKKT iko katika mji wa Arusha. 

KKKT lina uhusiano na All Africa Conference of Churches (AACC), Jumuiya ya Kikristo Tanzania (CCT), Lutheran World Federation (LWF) na Lutheran Mission Cooperation (LMC).

KKKT ni chama kinachowapa wanachama chake nafasi ya kumwabudu Mungu, kupata elimu ya Kikristo na huduma nyingi nyingine.

Matawi 
Elimu (Sekondari and Chuo Kikuu)
Fedha na Utawala
Afya na Utibabu (Mahospitali 21 na zahanati nyingi)
Umisheni na Uinjilisti
Upangaji na Maendeleo
Hudumu ya Jamii na Kazi ya Akinamama

Dayosisi

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Evangelical Lutheran Church in Tanzania Tovuti rasmi ya KKKT
 Lutheran Mission Cooperation  Tovuti rasmi ya LMC

Ukristo nchini Tanzania
Walutheri
Arusha
Usher Raymond

Usher Raymond IV (amezaliwa tar. 14 Oktoba 1978) ni mwimbaji wa R&B-pop, mtunzi wa nyimbo, na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Usher. Usher, alianza kujibebea umaarufu kuanzia miaka ya 1990 hivi. Tangu hapo, ameuza albamu zake takriban milioni 35 kwa hesabu ya dunia nzima na ameshinda Tuzo tano za Grammy.

Mnamo tar. 13 Septemba ya mwaka wa 2008, Usher ameorodheshwa kwenye orodha ya Wasanii Wakali 100 wa Muda Wote na gazeti la Billboard. Ni miongoni mwa wasanii wachache wa lika lake kuorodheshwa katika orodha hiyo. Usher ameanzisha studio yake mwenyewe, inaitwa US Records, na pia ni mmoja kati ya wamiliki wa mradi wa Cleveland Cavaliers.

Wasifu

Maisha ya awali 
Usher alizaliwa mnamo tar. 14 Oktoba, katika mwaka wa 1978 mjini Dallas, Texas, Marekani. Alizaliwa akiwa kama mtoto wa Bi.  Jonetta Patton  na Bw. Usher Terry Raymond III;  ambao wote ni Wamarekani Weusi.

Alitumia maisha yake yote ya utoto akiwa mjini Chattanooga, Tennessee.  Akiwa bwana mdogo, alijiunga na kanisa la kwaya la mtaani alipokuwa akiishi (Chattanooga) na ndipo hapo mama yake alipogundua uwezo wake wa kuimba. Mapema akiwa shule, Usher alijiingiza kwenye mashindano ya kumtafuta mwenye kipaji na kwa bahati nzuri alipata kushinda katika mashindano hayo.

Baadaye famili yake ilihamia mjini Atlanta, Georgia, wakiwa na imani ya kwamba mji huo utakuwa mzuri kwa kukuzia kipaji cha mtoto wao. Wakiwa mjini Atlanta, Usher alijiunga na shule ya North Springs High School.

Maisha binafsi 
Usher amemwoa Bi. Tameka Foster mnamo mwaka wa 2007, akiwa pamoja naye, wamezaa mtoto wa kiume mmoja aitwaye Usher Raymond V, aliozaliwa mwaka huohuo wa 2007. Mnamo tar. 9 Septemba 2008, ilitangazwa kuwa wawili hao wanategemea kupata mtoto wao mwingine. Mnamo tar. 10 Desemba katika mwaka wa 2008, Foster amezaa mtoto wa pili, aitwaye Naviyd Ely Raymond.

Shughuli za usanii

Muziki 

 Usher (1994)
 My Way (1997)
 8701 (2001)
 Confessions (2004)
 Here I Stand (2008)
 Sixth studio album (2009)

Filamu 
 The Bold And The Beautiful kacheza kama Raymond (1998)
 The Faculty (1998)
 She's All That (1999)
 Light It Up (1999)
 Texas Rangers (2001) kacheza kama Scipio
 In the Mix (2005)

Marejeo

Viungo vya nje

 Official Site
 Usherforever.com
 

Waliozaliwa 1978
Wanamuziki wa Marekani
Waigizaji filamu wa Marekani
Watayarishaji muziki wa Marekani
Watu walio hai
Usher (albamu)

Usher ni albamu ya kwanza ya mwimbaji wa R&B-pop wa Marekani - Usher. Albamu ilitolewa mnamo tar. 30 Agosti 1994 na studio ya LaFace Records na Arista Records.

Albamu ilipata kushika nafasi ya kwanza kwenye cha za Billboard 200 Bora. Usher pia ameshiriki kuandika mimbo minne ya albamu hii. Licha ya kupata mafanikio makubwa ya single zake, ni moja kati ya albamu zake zilizouza nakala ndogo iliyochini ya  50,000 kwa ujumla.

Orodha ya nyimbo
 "I'll Make It Right"
 "Interlude 1"
 "Can U Get Wit It"
 "Think of You"
 "Crazy"
 "Slow Love"
 "The Many Ways"
 "I'll Show You Love"
 "Interlude 2 (Can't Stop)"
 "Love Was Here"
 "Whispers"
 "You Took My Heart"
 "Smile Again" (wimbo wa ziada)
 "Final Goodbye" (wimbo wa ziada)

Viungo vya Nje

Albamu za 1994
Albamu za Usher
My Way (albamu ya Usher)

My Way ni jina la kutaja albamu ya pili ya mwimbaji-mtunzi wa  R&B Usher. Albamu ilitolewa ba studio ya LaFace Records mnamo tar. 16 Septemba ya mwak wa  1997. Single maarufu kutoka kwenye albamu hii, ni pamoja na "You Make Me Wanna", "My Way", na "Nice and Slow".

Pia inajumlisha ule wimbo alioimba na msanii wa kike maarufu kwa jina la Monica, na wimbo uliitwa Slow Jam,  ukiwa kama kibwagizo cha filamu ya  Soul Food, ambao awali uliimbwa na kundi la muziki la zamani la Midnight Star mnamo mwaka wa 1983.

Kwa bahati, ameanza zaidi ya kopi milioni sita kwa U.S.  na zaidi ya milioni nane kwa hesabu ya dunia nzima na kuifanya kuwa albamu yake ilivyovunja rekodi ya albamu yake ya kwanza iliyokwenda kwa jina lake mwenyewe iliyopata mauzo hafifu.

Hii ni albamu ya Usher iliyofupi zaidi, yaani albamu ina nyimbo kumi tu. Albamu imepata kushika nafasi ya 4 katika U.S., nafasi ya 3 katika Kanada na 16 katika UK. Single zote zilizotoka kwenye albamu hii zimepata mafanikio makubwa kabisa, zikiwa single zote zimeshika nafasi ya kwanza au ya pili kwa U.S. na You Make Me Wanna ikashika nafasi ya kwanza katika UK na kuufanya wimbo wa kwanza wa Usher kushika nafasi ya kwanza katika UK.

Orodha ya nyimbo
 "You Make Me Wanna..." - 3:39
 "Just Like Me" (akimshirikisha Lil' Kim) - 3:26
 "Nice & Slow" - 3:48
 "Slow Jam" (akimshirikisha Monica) - 4:40
 "My Way" - 3:38
 "Come Back" - 3:47
 "I Will" - 3:55
 "Bedtime" - 4:45
 "One Day You'll Be Mine" - 3:24
 "You Make Me Wanna..." (Toleo Lililoongezwa) - 5:20

Sampuli
One Day You'll Be Mine
 "Footsteps in the Dark" wa The Isley Brothers

Marejeo

Viungo vya Nje
  mtv.com page on My Way

Albamu za 1997
Albamu za Usher
Albamu zilizotayarishwa na Jermaine Dupri

it:My Way (disambigua)#Musica
Live (albamu ya Usher)

Live ni albamu ya ukumbini ya msanii Usher. Albamu ilitolewa mnamo tar. 23 Machi 1999 na studio ya LaFace Records ikiwa imejumlisha vibao vyote mashuhuri vya Usher vya muda wote aliokuwa kwenye shughuli hizi za kimuziki. Tangu hapo ametunukiwa Dhahabu nchini Marekani, kwa kuuza kopi zaidi ya milioni  500,000.

Orodha ya nyimbo
 "My Way"
 "Think of You"
 "Come Back"
 "Just Like Me - Lil' Kim"
 "Don't Be Cruel (Intro)"
 "Every Little Step"
 "Rock Wit'cha"
 "Roni"
 "Pianolude"
 "I Need Love" (LL Cool J Cover)
 "Tender Love" (Amyth Cover)
 "Bedtime"
 "Nice and Slow"
 "You Make Me Wanna"
 "My Way [JD's Remix]"
 "Nice and Slow [B-Rock's Basement Mix]"
 "You Make Me Wanna [Tuff & Jam Dance Mix]"

Viungo vya Nje

Albamu za 1999
Albamu za Usher
Albamu zilizotayarishwa na Jermaine Dupri
Buguruni

Buguruni ni kata ya wilaya ya Ilala katika mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12102. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 67,028 waishio humo.

Maendeleo ya Buguruni
Buguruni ni kata yenye maendeleo. Baadhi ya maendeleo yaliyomo ndani ya kata ya Buguruni ni:

• Shule ya Buguruni 

• Soko la Buguruni

• Hospitali ya Buguruni

• Kituo cha Polisi cha Buguruni

• Njia za usafiri

Marejeo

Wilaya ya Ilala
Mkoa wa Dar es Salaam
Msasani

Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia hapa  Msasani (Rungwe)

   	
Msasani ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14111.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 43,457 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Kinondoni
Manzese

Manzese ni jina la kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16108. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 70,507 wanaoishi humo humo

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Ubungo
Mwananyamala

Mwananyamala ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14108.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 44,531. waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Kinondoni
Sinza

ni kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16102. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 40,546 waishio humo.

Marejeo

Dar es Salaam
Wilaya ya Ubungo
Kigamboni

Kigamboni ni jina la Wilaya katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 17000 , pia jina la kata ndani yake iliyo na postikodi 17107. Hadi mwaka 2016 Kigamboni ilikuwa jina la kata pekee, na kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 30,496  waishio humo.

Kigamboni ina umbo la rasi kati ya Bahari Hindi na maji ya bandari. Imetengwa na jiji la Dar es Salaam kwa maji ya Kurasini Creek. 

Mawasiliano yapo kwa njia ya feri kati ya Kigamboni na Kivukoni upande wa jiji. Tangu 2016 kuna Daraja la Julius Nyerere linalounganisha maeneo karibu na Vijibweni upande mmoja na barabara ya Nelson Mandela (zamani Port Access Road) upande wa jiji. 

Kuna pia barabara inayozunguka bandari kupitia Kibada hadi kufika Kilwa Road lakini njia hii ni ndefu mno ni kilomita zaidi ya hamsini hadi kitovu cha jiji kwa njia ya nchi kavu. 

Pia Kigamboni katika kata ya Vijibweni ndiyo sehemu ambapo kuna yadi nyingi za mafuta k.mf. kampuni zinazohifadhi mafuta katika yadi hizo ni: CAMEL OIL, OIL COM, BIG BON na nyinginezo.

Kiasili sehemu hii ilikuwa kijiji cha wavuvi lakini katika miaka ya nyuma watu wa jijini wamejenga nyumba na hoteli za kitalii zimeenea kwenye ufuko wa Bahari Hindi.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Kigamboni
Keko

ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15104.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 32,249 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Temeke
Kurasini

ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15109. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 34,501 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Temeke
Tandika

ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15107.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 42,014 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Temeke
Mbezi

Hii ni makala ya Mbezi ya Ubungo. Kwa makala ya Mbezi ya Mkuranga, Pwani, tafadhali fungua hapa   	

 ni kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16113. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 73414 waishio humo.  Inasemekana jamii iliyokuwa na watu wengi ni Wagogo wanaopatikana sehemu za Mpiji Magoe mtaa wa Makuti kijiji cha Msakuzi.

Kuna wafanya biashara wadogowadogo.

Marejeo

Dar es Salaam
Wilaya ya Ubungo
Jumba la Makumbusho

Jumba la Makumbusho ni jengo au taasisi penye maonyesho ya vitu vya kale, kazi za sanaa, sampuli za malighafi au vifaa kwa ajili ya kutunza kumbukumbu ya jamii.

Mkusanyiko wa aina hii hulenga kuonyesha mifano ya sanaa, utamaduni, teknolojia au mazingira asilia kwa manufaa ya kuwaelimisha watazamaji.

Kuna majumba ya makumbusho ya aina mbalimbali yanayokazia fani fulani za elimu kama vile makumbusho ya historia, ya sanaa, ya teknolojia ya sayansi na kadhalika.

Kati ya majumba ya makumbusho mashuhuri duniani ni
 Louvre mjini Paris
 makumbusho ya Britania mjini London
 Makumbusho ya Vatikani mjini Roma
 

!
Ubungo

(makala hii inahusu kata ya Ubungo, kuangalia makala ya Wilaya ya Ubungo bonyeza hapa)
  
	
Ubungo ni jina la kata ya wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16103.

Ubungo ipo katika sehemu ya kati ya magharibi mwa wilaya na inafahamika sana Tanzania kama kitovu kikuu cha Mabasi yaelekeayo mikoani.  

Kituo cha mabasi cha Ubungo kimeungana na baadhi ya vituo vikubwa vya miji mbalimbali ya Tanzania kama vile cha Arusha, Moshi, Morogoro, Dodoma, Mbeya, Iringa, Mtwara, Lindi, Singida, Tanga na Mwanza; vilevile hadi Nairobi, Lilongwe, Lusaka na miji mingine kadhaa ya Afrika ya Mashariki.

Pia Ubungo ndipo palipo makao makuu ya TANESCO, shirika la umeme la Tanzania.

Tanbihi

Dar es Salaam
Tanzania
Wilaya ya Ubungo
Mbagala

ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15113.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 52,582 waishio humo.

Inasemekana kata hii ni chafu, ndiyo maana inaongoza kwa mlipuko wa magonjwa, na pia kuna miundombinu mibovu na msongamano wa nyumba, watu wengi kuwa na shule ndogo na hizo shule kukosa vifaa na walimu: hizo ndio shida kubwa zinazosumbua Mbagala. 

Pia Mbagala hakuna shida za maji kama kata nyingine za jiji.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Temeke
Kawe

ni kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14121.

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 67,115 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Kinondoni
Kibada (Dar es Salaam)

Kibada ni kata mojawapo ya Wilaya ya Kigamboni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 3,305 waishio humo.

Kibada ina jumla ya mitaa sita ambayo ni Kiziza, Nyakwale, Kifurukwe, Uvumba, Sokoni na Kichangani.

Upimaji wa viwanja kwa ajili ya makazi, ulihusisha mitaa miwili tu, yaani mtaa wa Kichangani na mtaa wa Kifurukwe.

Zahanati ipo eneo la stendi ya Kibada iliyo karibu na njia panda ya Dar es Salaam Zoo, Kisiwani, Kongowe na Mjimwema.

Jirani na zahanati, kuna kituo cha polisi, nyuma yake kuna jengo la kigango cha Kanisa Katoliki.

Marejeo

Dar es Salaam
Wilaya ya Kigamboni
Vingunguti

ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12109 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 68,923 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Segerea

ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala jijini Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 12105. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 83,315 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Kibamba

ni jina la kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16110. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 28,885 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Ubungo
Kunduchi

ni kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14122. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 72,927 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Kinondoni
Bunju

ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14125.Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 60,236 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Kinondoni
Lugalo

Lugalo (pia: Rugaro) ni kata ya Wilaya ya Kilolo, Mkoa wa Iringa nchini Tanzania yenye Postikodi namba 51313. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,359 waishio humo.

Lugalo iko karibu na barabara kuu ya TANZAM, takriban kilomita 45 kutoka Iringa kwenda Dar es Salaam.

Lugalo ni mahali pa kihistoria kutokana na kwamba ilikuwa sehemu ya mapigano mnamo mwaka wa 1891 kati ya jeshi la kikoloni la Kijerumani na mtemi Mkwawa kiongozi wa Wahehe. Kuna jiwe kubwa la kumbukumbu mahali ambako Wahehe walishinda kikosi cha Kijerumani kilichoongozwa na Emil von Zelewski.

Mapigano ya 17 Agosti 1891
Mwezi Julai mwaka 1891 von Zelewski alielekea Uhehe kwa lengo la kuvamia eneo la Mkwawa kwa sababu Wahehe walikuwa tishio kwa uenezaji wa koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Kikundi chake kilikuwa na kombania 3 zenye maafisa Wajerumani 13, maaskari Waafrika 320 na wapagazi 170 waliobeba mizinga mepesi na bunduki bombomu.

Baada ya kuangamiza vijiji kadhaa Zelewski alianza kuwapuuza Wahehe, akiendelea bila upelelezi wa awali, akashambuliwa tarehe 17 Agosti 1891 alipopita kwenye manyasi marefu huko Lugalo. Mkwawa alikuwa akimsububiri na Wahehe 3,000 walionyamaza hadi Wajerumani waliotembea kwa umbo la safu ndefu walikuwa karibu kabisa wakawashambulia. 

Wajerumani walikosa muda kuandaa silaha zao wakashtushwa kabisa. Sehemu kubwa ya askari waliuawa kwa dakika chache pamoja na jemadari von Zelewski. Sehemu ya kombania ya nyuma ilirudi nyuma na kusimama kwenye kilima kidogo walipoweza kutumia bunduki la mtombo wakajitetea na kuua Wahehe wengi. Sehemu hii ilijumlisha maafisa 2 na maafande 2 Wajerumani waliweza kukimbia na kujiokoa pamoja na askari 62 na wapagazi 74.

Mapigano hayo yalikuwa mwanzo wa vita ya Uhehe ambako Wajerumani walitumia wanajeshi wengi pamoja na silaha za kisasa wakafaulu kuwashinda Wahehe baada ya miaka 7, hadi kifo cha Mkwawa mwaka 1898.

Marejeo

Viungo vya nje
Makala „Lieutenant von Zelewski“ kwa ntz.info - Kiing.
Jan-Bart Gewald, Colonial Warfare: Hehe and World War One, the wars besides Maji Maji in south-western Tanzania, ASC Working Paper 63/2005 (PDF-Kiingereza; 78 kB)
Mapigano ya Lugalo kwenye mkwawa.com (Kiswahili)  
 Paul Beck, German Colonial Wars; ndani yake maelezo juu ya shambulio la Zelewski dhidi ya Mkwawa

Historia ya Tanzania
Wilaya ya Kilolo
Mkoa wa Iringa
Mabibo

ni jina la kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16109. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 73,978 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Ubungo
Mburahati

ni jina la kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 16101. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 34,123 waishio humo.

Marejeo

Mbegu za jiografia ya Tanzania
Dar es Salaam
Wilaya ya Ubungo