LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
N'Djamena

Ndjamena ni mji mkuu pia mji mkubwa kabisa nchini Chad ikiwa na wakazi 1,093,492 mnamo mwaka 2013. 

Ndani ya manisipaa kuna hara au mitaa kumi.

Jina 
Zamani mji ulijulikana kwa jina la "Fort Lamy". Tangu mwaka 1973 jina limekuwa Ndjamena, N'Djaména, N'Djamena au Ndjaména.

Jiografia 
Mji wa Ndjamena uko mahali ambako mito ya Chari na Logone inaungana. Ng'ambo ya mto uko mji wa Kousseri nchini Kamerun.

Historia 
Ndjamena ilianzishwa na Mfaransa Émile Gentil tarehe 29 Mei 1900 kama kambi ya kijeshi ikiitwa Fort-Lamy kama kumbukumbu ya kamanda Amédée-François Lamy aliyeuawa vitani kwenye mapigano ya Kousseri siku chache kabla ya kuanzishwa kwa Fort Lamy . 

Jina lilibadilishwa na rais François Tombalbaye kuwa Ndjamena mwaka 1973. Wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Chad 1979 / 1980 mji uliharibika na wakazi wengi waliondoka mjini lakini katika miaka ya baadaye wengine wengi waliingia.

Wakazi 
Mji ulikua sana na haraka. Huduma za maji, umeme na makao havitoshi tena.

Mwaka * Idadi ya Wakazi
 1937 : 9 976
 1940 : 12 552
 1947 : 18 375
 1968 : 126 483
 1993 : 529 555
 2005 : 721 000 

Makabila na vikundi mjini mwaka 1993:
 Waarabu wa Chad : 11,08 %
 Ngambay : 16,41 %
 Hadjeray : 9,15 %
 Daza : 6,97 %
 Bilala : 5,83 %
 Kanembou : 5,80 %
 Maba : 4,84 %
 Kanouri : 4,39 %
 Gor : 3,32 %
 Kouka : 3,20 %
 Sar : 2,24 %
 Barma : 2,10 %

Uchumi 
Ndjamena ni kitovu cha uchumi wa Chad.

Elimu 
Ndjamena ina vyuo na shule mbalimbali kama vile. 

Shule za Sekondari (Lycée) :

 Lycée Félix Éboué (ya serikali)
 Lycée technique commercial (ya seriali)
 Lycée du Sacré-Cœur (binafsi - kikatoliki)
 Lycée-Collège évangélique (binafsi kiprotestant)
 Lycée Ibnou - Cinna (Kifaransa - Kiarabu)
 Lycée Roi Faycal (Kiarabu)
 Lycée Koweitien (Kiarabu)
 Lycée d'Amérigue (ya serikali)
 Lycée de Farcha (ya serikali)
 Lycée Technique Industrielle
 Lycée du Pont de Chagoua
 Lycée de Waliya
 Lycée de La Liberté
 Lycée de la Gendarmerie, etc.

Vyuo Vikuu (Université) :

 Université de Ndjamena (ya serikali)
créée en 1970
 Université Roi Fayçal (binafsi - kiislamu)

Taasisi za elimu ya juu (École Supérieure) :

 ISSED - Institut Supérieur des Sciences de l'Éducation
 ENAM - École Nationale d'Administration et de Magistrature
 EIE - École Supérieure d'Électronique et d'Informatique
 ENASS - École Nationale des Sciences Infirmières et Sociales
 INJS - Institut Supérieur de la Jeunesse et des Sports
 ENS - École Normale Supérieure
 ENTP - École Nationale des Travaux Publics
 ISTAP - Institut Supérieur des Techniques Appliquées

Marejeo

Viungo vya Nje 
 Image satellite Google Maps
Miji Mikuu Afrika
Chad
Miji ya Chad
Dakar

Dakar ni mji mkuu wa Senegal ikiwa na wakazi 2,352,000. Iko kwenye rasi la Verde ambalo ni pembe la magharibi ya Afrika. Bandari yake ina nafasi nzuri kwa biashara na Ulaya na Amerika.

Mji ulianzishwa na Wafaransa mwaka 1857 walipoondoka kisiwa cha Goree kuhamia bara. Ukapata bandari ya biashara na pia bandari ya kijeshi halafu ukawa mwanzo wa reli katika Senegal. Mwaka 1902 Dakar ilikuwa mji mkuu wa Afrika ya Magharibi ya Kifaransa badala ya Saint-Louis. Kati 1959 hadi 1960 ilikuwa mji mkuu wa Shirikisho la Mali, baadaye mji mkuu wa Senegal.

Kisiwa cha Goree ambacho sasa ni sehemu ya mji kilikuwa kati ya vituo muhimu vya biashara ya watumwa. Boma la Fort D'Estrees Gorée kisiwani humo lilikuwa gereza la watumwa kabla ya kupelekwa kwenye meli na leo ni makumbusho.

Walizaliwa Dakar 
 Youssou N'Dour, mwimbaji ya mwanamuziki
 Patrick Vieira, mchezaji mpira wa miguu Mfaransa

Miji Mikuu Afrika
Miji ya Senegal
Senegal
Gorée

Gorée (kwa Kifaransa: Île de Gorée) ni kisiwa cha Atlantiki mbele ya pwani ya Senegal na sehemu ya manisipaa ya Dakar. Ilijulikana kama kituo cha biashara ya watumwa. Hadi kukomeshwa kwa biashara hiyo mwaka 1848 watumwa walipelekwa kisiwani kutoka bara, kufungwa katika jela, kuuzwa kwenye minada na kusombwa hadi Amerika kwa jahazi.

Jiografia 
Kisiwa kina urefu wa m 1000 na upana wa m 300, eneo lake ni ha 36.

Historia 
Kisiwa kiliingia chini ya utawala wa Ureno mwaka 1444 BK. Uholanzi ilivamia Goree mwaka 1588. Katika karne zilizofuata Ufaransa na Uingereza zilishindana juu ya utawala wa kisiwa. 

Tangu mwaka 1815 kilikuwa chini ya Ufaransa. Mwaka 1879 idadi ya wakazi ilikuwa 2,956 (Wazungu 50, Machotara 750 na wengine wote Waafrika).

Makumbusho ya Gereza la Watumwa yamekuwa mahali pa utalii. Waamerika weusi walianza kufika kisiwani kutafuta nyayo za mababu waliosombwa kutoka huko wamefungwa kama watumwa. 

Mwaka wa 1978, kisiwa cha Goree kiliingizwa na UNESCO katika orodha ya Urithi wa Dunia.

Tazama pia
 Orodha ya Urithi wa Dunia katika Afrika

Viungo vya Nje 

 webworld.unesco.org/goree/ , Ukurasa wa UNESCO kuhusu Goree 
 Ile de la Goree , Picha za kisiwa disemba 2005

Visiwa vya Afrika
Senegal
Utumwa
Mahali pa Urithi wa Dunia katika Afrika
Visiwa vya Atlantiki
Afrika ya Kaskazini

Afrika ya Kaskazini ni kanda la kaskazini kwenye bara la Afrika.
Kwa kwaida nchi za Afrika kaskazini ya jangwa Sahara huhesabiwa kuwa Afrika ya Kaskazini. 

Kanda la Afrika ya Kakazini ya UM lina nchi saba zifuatazo:
<table><td valign=top>
 Algeria
 Misri
 Libya
 Moroko
<td valign=top>
 Sudan
 Tunisia
 Sahara ya Magharibi (imevamiwa na Moroko)</td></table>

Marejeo ya Nje

External links 
 The North Africa Journal Analytical magazine 
 Energy and Mining 
 Industries and Markets 
 Politics and Diplomacy 
 Finance and Banking 
 Agriculture and Tourism 
 Corporate Affairs 
 Social and Labor Affairs 
 North-of-Africa.com  News and culture

Afrika ya Kaskazini
Afrika
Nchi za Kiarabu
Nchi za Waberber
Afrika ya Magharibi

Afrika ya Magharibi ni ukanda wa magharibi kwenye bara la Afrika. 

Kwa kawaida huhesabiwa humo nchi zilizo kati ya jangwa la Sahara na Bahari ya Atlantiki. Upande wa mashariki ukanda huu unaishia kwenye mstari kati ya mlima Kamerun na ziwa Chad.

Katika lugha ya Kiarabu nchi za Afrika ya kaskazini-magharibi zinaitwa "Maghrib" yaani "Magharibi" lakini ni sehemu ya ukanda wa Afrika ya Kaskazini. 

Ukanda wa Afrika ya Kakazini ya UM una nchi 16 zifuatazo pamoja na visiwa vya Kiingereza vya Saint Helena:

Afrika ya Magharibi
Afrika
Jamestown

Jamestown ni jina la miji mbalimbali duniani. Jina lilipendwa hasa kwa sababu "James" ni umbo la Kiingereza la jina "Yakobo" aliyekuwa mdogo wake Yesu.

Jamestown, Saint Helena — mji mkuu wa eneo hili
Jamestown, Ross-shire, Uskoti
Jamestown, Dunbartonshire, Uskoti
Jamestown, Fife, Uskoti
Jamestown, Dublin, Ireland
Jamestown, Eastern Cape Province, Afrika Kusini
Jamestown, California, Marekani
Jamestown, Colorado, Marekani
Jamestown, Indiana, Marekani
Jamestown, Kansas, Marekani
Jamestown, Kentucky, Marekani
Jamestown, Louisiana, Marekani
Jamestown, Missouri, Marekani
Jamestown, New York, Marekani
Jamestown, North Carolina, Marekani
Jamestown, North Dakota, Marekani
Jamestown, Ohio, Marekani
Jamestown, Oklahoma, Marekani
Jamestown, Pennsylvania, Marekani
Jamestown, Rhode Island, Marekani
Jamestown, South Carolina, Marekani
Jamestown, Tennessee, Marekani
Jamestown, Virginia, Marekani — kituo cha kwanza ch Waingereza huko Amerika ya Kaskazini 
Jamestown, West Virginia, Marekani
Jamestown, Wisconsin, Marekani
Jamestown, South Australia, Australia
Jamestown, Accra, Ghana

Makala zinazotofautisha maana
Uskoti

Uskoti ni nchi ya Ulaya. Iko kaskazini mwa kisiwa cha Britania Kuu ikiwa sehemu ya Ufalme wa Muungano wa Britania na Eire ya Kaskazini.

Jiografia 
Uskoti ni theluthi ya kaskazini ya kisiwa cha Britania. Eneo lake ni km² 78,772. Upande wa kusini Uskoti umepakana na Uingereza wenyewe.

Upande wa mashariki kuna Bahari ya Kaskazini, upande wa kaskazini na magharibi ile ya Atlantiki pamoja na bahari ya Eire. 

Ndani ya nchi kuna kanda tatu:
 Nyanda za Juu
 tambarare za chini
 vilima vya Kusini

Mlima mkubwa wa Uskoti ni Mlima Nevis karibu na Fort William wenye kimo cha mita 1,344. 

Mbali ya bara Uskoti ina visiwa 790. Upande wa magharibi wa Uskoti bara liko funguvisiwa la Hebridi. Upande wa kaskazini kuna visiwa vya Orkney na vya Shetland.

Historia 
Kihistoria Uskoti uliwahi kuwa nchi ya pekee, mpaka ikaunganishwa chini ya Ufalme wa Uingereza tangu mwaka 1603 BK.

Tangu mwaka 1707 Uskoti haukuwa tena na bunge la pekee lakini ulikuwa na wawakilishi katika bunge la London. Bunge la Uskoti lilirudishwa tena mwaka 1999 nalo linasimamia mambo ya ndani.

Mnamo Septemba 2014, wananchi walipiga kura kuhusu uhuru wa nchi yao, lakini wengi waliamua kudumisha Ufalme wa Muungano. Hata hivyo, baada ya Ufalme huo kujitoa katika Umoja wa Ulaya, kuna mpango wa kupiga tena kura mwaka 2023.

Miji kumi mikubwa ya Uskoti

Picha za Uskoti

Viungo vya Nje 
 Maps  and digital collections  at the National Library of Scotland
 The Gazetteer for Scotland - Extensive guide to the places and people of Scotland, by the Royal Scottish Geographical Society and University of Edinburgh
 SiliconGlen, Scotland - site hosting the first online guide to Scotland and the soc.culture.scottish FAQ.
 (PDF file) Scottish economic statistics 2005  - from the Scottish Executive
 Scottish Census Results On Line  - official government site for Scotland's census results
 Scottish Executive - official site of the Scottish Executive
 Scottish Parliament - official site of the Scottish Parliament
 Scottish Tourist Board - official site of Scotland's national tourist board, VisitScotland
 Scottish news, travel and history - from BBC Scotland
 Scottish Neighbourhood Statistics  - Scottish Executive's programme of small area statistics in Scotland

 
Ufalme wa Muungano
Mamoudzou

Mamoudzou ni mji mkuu wa eneo la ng’ambo la Ufaransa la kisiwa cha Mayotte. Iko kwenye kisiwa kikuu cha Mahore. Kuna takriban wakazi 45,000.

Utawala 
Mji una vijiji sita pamoja na kitovu cha mji mwenyewe, ndivyo Kawéni (hapa kuna viwanda), Mtsapéré, Passamainti, Vahibé, Tsoundzou I na Tsoundzou II.

Eneo lake hutawaliwa katika wilaya tatu za Mamoudzou I, Mamoudzou II na Mamoudzou III.

Wakazi

Viungo vya Nje 

 Communes de Mayotte sur le site de l'Insee

Mayotte
Miji Mikuu Afrika
Kawéni

Kawéni ni kati ya vijiji ndani ya mji wa Mamoudzou kwenye kisiwa cha Mahore. Ina . Iko 2 km kutoka kitovu cha mji. Hapa kuna eneo la viwanda.

Viungo vya nje 
 fr: Ukurasa rasmi

Mayotte
Dzaoudzi

Dzaoudzi ni mji kwenye kisiwa cha Pamanzi (Kifaransa: Petite-Terre) katika eneo la ng’ambo la Ufaransa la Mayotte.
Ina wakazi 10,792 (mwaka 1999) 

Dzaoudzi ilikuwa mji mkuu wa Mayotte hadi 1976 lakini makao ya utawala ilipelekwa Mamoudzou kwenye kisiwa kikuibwa cha Mahore (Kifaransa: Grande-Terre).

Mayotte
Pamanzi

Pamanzi (Kifaransa: Petite-Terre) ni kisiwa kidogo cha eneo la ng’ambo la Ufaransa la Mayotte. Kisiwa cha pili na kikubwa ni Mahore (Kifaransa: Grande-Terre).

Pamanzi ina eneo la 11 km². Mji mkubwa ni Dzaoudzi penye kiwanja cha ndege. 

Kijiografia kisiwa ni sehemu ya funguvisiwa ya Komoro.

Mayotte
Visiwa vya Bahari ya Hindi
Visiwa vya Afrika
Bendera ya Uskoti

Bendera ya Uskoti ina rangi ya buluu pamoja na msalaba wa Andrea mweupe. Huu ni msalaba unaolala wenye umbo la "X". 

Bendera ya Uskoti ni kati ya bendera za kale kabisa duniani.

Bendera ya Uskoti kama sehemu ya bendera ya ufalme wa muungano wa Uskoti na Uingereza 
Mfalme James VI wa Uskoti alichaguliwa kuwa pia mfalme wa Uingereza kwa jina la James I mwaka 1601 akaunganisha bendera za nchi zote mbili kuwa bendera yake ya kifalme. Sheria ya muungano wa Uingereza na Uskoti ya mwaka 1707 ilifanya bendera hii kuwa bendera ya kitaifa.

Baadaye bendera ya Eire (Ireland) iliingizwa katika bendera ya muungano ya "Union Jack".

Hadithi juu ya asili ya msalaba wa Andrea 
Waskoti hukumbuka hadithi ya kuwa mfalme aliyeitwa Hungus (au:Angus) aliongoza Wapikti na Waskoti vitani dhidi ya Waanglia na Wasaksoni mnamo mwaka 832 BK lakini akajikuta katika hali ngumu pamoja na jeshi lake lote. Alipoomba msaada wa Mungu alimwona Mtume Andrea (aliyesulibiwa kwenye msalaba mwenye umbo la "X") aliyemwahidi ya kwamba atashinda. Asubuhi yake mawingu angani yalipatikana kwa umbo la msalaba wa "X". Waanglia na Wasaksoni walishtuka lakini Waskoti walishika moyo na kushinda. 

Tangu wakati ule msalaba wa Andrea umekuwa bendera ya Uskoti.

Uskoti
Uskoti
Uskoti
Saint-Denis (Reunion)

Saint-Denis (au Saint-Denis de la Réunion) ni mji mkuu wa eneo la ng’ambo la Ufaransa (kwa Kifaransa: "département d'outre-mer") la Réunion ambayo ni kisiwa kimojawapo cha funguvisiwa la Maskarena katika Bahari Hindi.

Saint-Denis ni pia mji mkubwa wa kisiwa ukiwa na wakazi 131,557 (mwaka 1999).

Historia 
Saint-Denis ilianzishwa na Mfaransa Étienne Régnault mnamo mwaka 1669 ikawa mji mkuu wa kisiwa mwaka 1738.

Saont-Denis ni makao makuu ya jimbo la Kanisa Katoliki ambalo zamani lilienea kutoka pwani za Somalia hadi Madagaska pamoja na visiwa vyote vya Bahari Hindi. Kwa msingi huo askofu wake alituma kisiwani Zanzibar (leo nchini Tanzania) wamisionari wa kwanza wa karne ya 19 ambao wamekuwa chanzo cha Kanisa hilo Afrika Mashariki. 

Mwaka 1860 Zanzibar ilitengwa pamoja na pwani ya Afrika ya Mashariki kuwa jimbo dogo la pekee, sawa na ilivyokuwa kwa Madagaska tangu mwaka 1841.

Usafiri 
Kuna kiwanja cha ndege cha Aéroport de la Réunion Roland Garros ambayo ni geti la kisiwa kwa safari za kimataifa. 

Bandari kuu ya kisiwa iko Pointe-des-Galets nje ya mji.

Tazama pia
Saint-Denis, mji wa Ufaransa karibu na Paris

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Ukurasa rasmi wa mji (Kifaransa)

Réunion
Miji ya Ufaransa
Miji Mikuu Afrika
Afrika ya Kati

Afrika ya Kati ni kanda la bara la Afrika iliyoko katikati ya bara. Katika hesabu ya Umoja wa Mataifa (UM) nchi 9 zifuatazo huhesabiwa kuwa sehemu zake:

Afrika ya Kati 

Afrika ya Kati kwa maana ya mpangilio ya UM ni nchi kusini ya jangwa Sahara, mashariki ya Afrika ya Magharibi na upande wa magharibi wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki. 
Mto mkubwa wa kanda ni mto Kongo. 

Mwisho wa ukoloni kati ya 1953-1963 palikuwa na Shirikisho la Afrika ya Kati la nchi za kisasa za Malawi, Zambia na Zimbabwe zinazohesabiwa siku hizi kuwa sehemu za Afrika ya Kusini au Afrika ya Magharibi.

 
Afrika
Afrika ya Kusini

Afrika ya Kusini ni ukanda ulioko kusini mwa bara la Afrika. 

Katika hesabu ya UM nchi 5 zifuatazo huhesabiwa kuwa sehemu za ukanda huo: 

Mara nyingi nchi zifuatazo zinatajwa pia kuwa nchi za Afrika ya Kusini: 

 Angola – wakati mwingine kanda la Afrika ya Kati katika orodha ya UM.
 Msumbiji na Madagaska – menginevyo kanda la Afrika ya Mashariki katika orodha ya UM.
 Malawi, Zambia na Zimbabwe – wakati mwingine zinehesabiwa kuwa sehemu ya Afrika ya Kusini au ya Afrika ya Mashariki - (zamani zilikuwa pamoja kama Rhodesia ya Kusini, Rhodesia ya Kaskazini na Unyasa katika Shirikisho la Afrika ya Kati)
 Komori, Morisi, Shelisheli, Mayotte na Réunion ni visiwa vidogo vya Bahari Hindi vinavyohesabiwa kuwa sehemu za Afrika ya Mashariki.

Afrika
Unyasa

Unyasa au "Nyasaland Protectorate" ilikuwa jina la Malawi wakati wa ukoloni wa Kiingereza. Nyasa ni neno la Kiyao linalomaanisha ziwa. 

Malawi
Shirikisho la Afrika ya Kati

Shirikisho la Afrika ya Kati (liliitwa pia Shirikisho la Rhodesia na Unyasa) lilikuwa dola la kujitawala chini katika mfumo wa ukoloni wa Uingereza uliounganisha nchi za leo za Zambia, Zimbabwe na Malawi zilizoitwa wakati ule Rhodesia ya Kaskazini, Rhodesia ya Kusini na Unyasa (Nyassaland).

Lilipatikana kati ya mwaka 1953 hadi mwisho wa 1963.

Shirikisho lilianzishwa tarehe 1 Agosti 1953 kwa shabaha ya kuunda nchi itakayofuata njia kati ya muundo wa ubaguzi wa rangi ya Afrika Kusini upande mmoja na nchi huru zilizotawaliwa na wanasiasa Waafrika wenye mwelekeo wa Ujamaa. Lilikuwa jaribio la kutunza kipaumbele cha walowezi wenye asili ya Ulaya. 

Mwisho ulikaribia baada ya miendo ya kumaliza ukoloni duniani kote na nguvu ya wawakilishi wa Waafrika katika eneo la shirikisho iliongezeka nguvu. 

Mwisho wa mwaka 1963 Rhodesia ya Kaskazini ilikuwa taifa jipya la Zambia na Unyasa (Nyassaland) ikawa Malawi. 

Rhodesia ya Kusini ilibaki peke yake ikitangaza uhuru wake miaka kadhaa baadaye na baada ya vita vya ukombozi kuwa nchi ya Zimbabwe.

Historia ya Malawi
Historia ya Zambia
Historia ya Zimbabwe
Historia ya Afrika
Madeira

Madeira ni neno la kutaja hasa:

 kisiwa cha Kireno cha Madeira katika bahari ya Atlantiki mbele ya pwani ya Afrika.
 funguvisiwa la Madeira ambamo kisiwa chenye jina hilo ndicho kikubwa 
 divai ya Madeira inayotegenezwa visiwani na kuwa maarufu duniani

Kutokana na maana hiyo asili jina lietumika duniani kwa njia mbalimbali:

 Mto Madeira ni tawimto la Amazonas katika Amerika ya Kusini.
 Madeira ni mji katika dola la Ohio la Marekani.
 Madeira Beach ni mji wa jimbo la Florida la Marekani.

 Madeira ni pia jina la watu mbalimbali wenye asili ya Ureno.

Ureno
Makala zinazotofautisha maana
Funchal

Funchal ni makao makuu wa visiwa vya Madeira ikiwa kwenye kisiwa kikuu kinachoitwa Madeira pia. Vilevile makao makuu ya wilaya ya Funchal. Madeira ni funguvisiwa la Kireno katika sehemu ya Kiafrika ya Atlantiki.

Maana ya neno "funchal" ni "shamari" - kwa sababu shamari ilipatikana kwa wingi wakati Wareno walipofika kisiwani mara ya kwanza. 

Mji una wakazi 45,000; ni zaidi ya lakhi moja pamoja na mitaa ya nje. Funchal ilikua pamoja na utalii wa watu tajiri. Kuna chuo kikuu "Universidade da Madeira".  

Wilaya ya Funchal ina visiwa vya Porto Santo, Ilhas Desertas na Ilhas Selvagens pamoja na Madeira yenyewe.

Picha

Tazama pia 
 Miji ya Ureno

Viungo vya nje

Miji ya Ureno
Madeira
Miji ya Afrika
Kongo (Brazzaville)

Kongo (Brazzaville) ni kifupi cha kutaja nchi ya Jamhuri ya Kongo yenye mji mkuu wa Brazzaville. Jina limeundwa kwa nia ya kuwa na jina fupi tena la kutofautisha na Kongo nyingine yaani Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo au Kongo (Kinshasa).
Jamhuri ya Kongo
Kongo (Kinshasa)

Kongo (Kinshasa) ni kifupi cha kutaja nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo yenye mji mkuu wa Kinshasa. Jina limeundwa kwa nia ya kuwa na jina fupi tena la kutofautisha na Kongo nyingine yaani Jamhuri ya Kongo au Kongo (Brazzaville).
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Santa Cruz de Tenerife

Santa Cruz de Tenerife au kwa kifupi Santa Cruz (Kihispania: Msalaba Mtakatifu) ni makao makuu ya utawala wa kisiwa cha Tenerife na moja kati ya miji mikuu miwili ya funguvisiwa la Visiwa vya Kanari inayojitawala ndani ya Hispania. Visiwa vya Kanari vimo katika sehemu ya Kiafrika ya Atlantiki.

Mji ulikuwa na wakazi 217.415 mwaka 2002. Uko kwenye kaskazini ya kisiwa cha Tenerife. Bandari ni kitovu cha kihistoria ch mji. Kuna feri kati ya mji na Las Palmas de Gran Canaria. 

Santa Cruz ilianzishwa mwaka 1494 Wahispania walipovamia Tenerife na kufanya vita dhidi ya wenyeji. Mahali pa mji wa sasa kiongozi Mhispania alisimamisha msalaba mkubwa wa ubao aliposheherekea ushindi juu ya Waguanche wenyeji. Mji mpya ulipokeajina kutokana na msalaba huo.

Mji ulikua kama kituo muhimu cha safari za kuvuka Atlantiki kati ya Ulaya na Amerika.

Santa Cruz ilikuwa mji mkuu wa funguvisiwa mnamo 1812. Tangu 1982 ni mji mkuu pamja na Las Palmas de Gran Canaria. Kila baada ya miaka minne mmoja kati ya miji hii miwili una nafasi ya kuwa mji mkuu.

Viungo vya Nje 
  Halmaushuri ya Santa Cruz de Tenerife 
  Robert Blake's attack
  John Genings' attack
 'Ramani na picha za ndege au angani
 Ramani za barabara: Ramani za barabara toka Mapquest, MapPoint  au Google
 Picha za Satelaiti: Google

Miji ya Hispania
Visiwa vya Kanari
Atlantiki
Las Palmas de Gran Canaria

Las Palmas de Gran Canaria (kifupi: Las Palmas) ni mji wa Hispania katika kaskazini-mashariki ya kisiwa cha Gran Canaria mwenye wakazi 376,953 (2004). Las Palmas ni makao makuu ya utawala wa kisiwa cha Gran Canaria na moja kati ya miji mikuu miwili ya funguvisiwa ya Visiwa vya Kanari inayojitawala ndani ya Hispania. Visiwa vya Kanari vimo katika sehemu ya Kiafrika ya Atlantiki.
Tangu 1982 ni mji mkuu pamoja na Santa Cruz de Tenerife. Kila baada ya miaka minne mmoja kati ya miji hii miwili una nafasi ya kuwa mji mkuu.

Miji Mikuu Afrika
Visiwa vya Kanari
Miji ya Hispania
Paris

Paris (kwa Kifaransa: ) ndiyo mji mkuu na mji mkubwa wa Ufaransa ukiwa na wakazi 2,140,526 mwanzoni mwa mwaka 2019.

Jiografia 
Mji wa Paris unapatikana katika Ufaransa ya kaskazini.

Mto Seine unatiririka kupitia mji huo.

Picha

Viungo vya nje 

 Tovuti rasmi

Miji Mikuu Ulaya
Miji ya Ufaransa
Miji ya Olimpiki
Île-de-France
Mto Seine
Lyon

Lyon ndiyo mji mkuu wa mkoa wa Rhône-Alpes na wa tatu katika Ufaransa nzima. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka 2007, mji huu pamoja na vitongoji vyake una wakazi wapatao milioni 4.4. Mji upo mita 162-312 juu ya usawa wa bahari.

Lyon katika historia 
Kihistoria ni muhimu tangu zamani, kwa kuwa ulikuwa mji mkuu wa Gallia. Kiini cha mji kimeorodheshwa na UNESCO mwaka 1998 katika Urithi wa dunia.

Kutoka huko Ukristo ulienea katika nchi inayoitwa sasa Ufaransa. Ndiyo sababu askofu wake anahesabiwa mpaka leo kuwa mkuu kuliko wale wote wa nchi hiyo. Maarufu kati ya watakatifu wake: wafiadini wa Lyon na askofu Ireneo.

Katika karne ya 13 mjini ilifanyika mitaguso miwili inayohesabiwa na Kanisa Katoliki kuwa mitaguso mikuu: Mtaguso I wa Lyon (1245) na Mtaguso II wa Lyon (1274). Mpaka leo jimbo hilo linadumisha mambo machache ya pekee katika  liturujia kufuatana na mapokeo ya Gallia (Liturujia ya Lyon).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Ufaransa

Viungo vya nje 

  Site officiel de la ville de Lyon
  Films documentaires sur lyon de 1949 à 1989 
  Site officiel du Grand Lyon, la communauté urbaine de Lyon
  Site officiel de l'office de tourisme de Lyon

Miji ya Ufaransa
Rhône-Alpes
Urithi wa Dunia
Saint-Quentin

Saint-Quentin ni mji wa Ufaransa ya mkoa wa Picardie.

Historia

Jiografia
Saint-Quentin ina wakazi 56 792 (mwaka wa 2006).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Ufaransa

Viungo vya nje
 Tovuti rasmi

Miji ya Ufaransa
Mto Somme
Picardie
Orléans

Orléans ni mji wa Ufaransa. Iko mwambaoni wa mto Loire 130 km kusini ya Paris. Orléans ni makao makuu ya wilaya (kifaransa: departement) ya Loiret katika Mkoa wa Centre. 
Mji una chuo kikuu ni pia makao ya dayosisi ya Orleans yenye kanisa kuu la kihistoria lenye sifa kubwa za kisanii lililojengwa 1278 hadi 1329.  Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 355，000 wanaoishi katika mji huu.  Mji upo m 300-410 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Historia 
Jina la Orleans limejulikana hasa pamoja na habari za Jeanne d'Arc aliyeitwa pia Bikira wa Orleans kwa sababu aliongoza jeshi la  kifaransa lililoshinda Waingereza waliotaka kuteka mji mnamo mwaka 1429  katika Vita ya miaka 100.

Jiografia 
Orléans ina wakazi 113.126 (mwaka wa 1999).

Viungo vya nje 

Miji ya Ufaransa
Mto Loire
Centre
Saint-Dié-des-Vosges

Saint-Dié-des-Vosges ni mji wa Ufaransa.

Saint-Dié-des-Vosges na Meckhé (Senegal) ni miji-ndugu.

Historia 

1507 : Ramani Universalis Cosmographia (Martin Waldseemüller)

Jiografia 

Saint-Dié-des-Vosges ina wakazi 22.569 (mwaka wa 1999).

 Eneo : 46,15 km²

 Wakazi kwa km² : 489

Elimu 

Chuo kikuu : Institut universitaire de technologie (IUT) :
 Teknolojia
 Sayansa ya kompyuta
 Intaneti

Viungo vya nje 
  Mji
  Chuo kikuu

Miji ya Ufaransa
Lorraine
Karthago

Karthago (kwa Kilatini Carthago; kwa Kigiriki Καρχηδών Karchēdōn; katika lugha asilia ya Kifinisia Qart-Hadašt, yaani "mji mpya") zaidi ya miaka 2000 iliyopita ulikuwa mji mkubwa katika Afrika ya Kaskazini karibu na Tunis ya leo nchini Tunisia. 

Maghofu yake yameorodheshwa na UNESCO kama urithi wa dunia.

Historia
Karthago uliundwa mnamo 814 KK na Wafinisia kutoka pwani ya Shamu na Lebanon kama koloni. Ukakua kuwa mji mkubwa kabisa katika magharibi ya Mediteranea. Ulitawala maeneo ya pwani katika nchi za leo za Libya, Tunisia, Algeria, Moroko, Hispania, Ureno na Ufaransa pamoja na visiwa vikubwa vya Mediteraneo.

Baada ya kuvamiwa na Dola la Roma mwaka 146 KK Karthago ukawa mji wa Kiroma. 

Kati ya miaka 439 hadi 533 ulikuwa mji mkuu wa ufalme wa Wavandali katika Afrika ya Kaskazini halafu ukarudi chini ya Bizanti. 

Waarabu Waislamu walipovamia Afrika ya Kaskazini mwaka 647 Karthago ulikuwa na kuta na boma imara sana ukafaulu kujitetea hadi mwaka 698 BK. 

Baada ya kuteka mji huo Waarabu waliamua kutumia majengo yake kama chimbo la mawe. Nyumba nyingi za mji wa Tunis zimejengwa kwa mawe ya Karthago ya zamani.

Mji wa leo
Siku hizi Karthago ni mji wenye wakazi 24,216 (2014) na ulio sehemu ya wilaya ya Tunis.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Tunisia
 Orodha ya Urithi wa Dunia katika Afrika

Historia ya Tunisia
Nchi za kihistoria za Afrika
Miji ya Dola la Roma
Wafinisia
Mahali pa Urithi wa Dunia katika Afrika
wilaya ya Tunis
Bendera ya Poland

Bendera ya Poland ni ya milia miwili ya kulala yenye rangi za nyeupe na nyekundu. Mlia mweupe uko upande wa juu, mlia mwekundu uko chini.

Bendera ilianzishwa kwa azimio la Bunge la Poland mwaka 1831. Rangi hizi mbili zilipatikana katika nembo ya nchi tangu karne tisa ikionyesha tai nyeupe juu ya rangi nyekundu.

Bendera za kufanana 
Bendera ileile inapatikana Bohemia (ni sehemu ya Uceki), Thuringia (jimbo la Ujerumani) na Kantabria (jimbo la Hispania). Bendera zinazofanana ziko Monako, Indonesia na Solothurn (jimbo la Uswisi) (rangi zilezile lakini mlia mwekundu uko juu).

Poland
Poland
EU

EU ni kifupi kinachotumika zaidi kimataifa kwa Umoja wa Ulaya (Kiingereza: European Union, Kijerumani: Europäische Union, lakini UE kwa Kifaransa, Kiitalia na lugha za Kirumi: Union Européenne na kadhalika).

Pamoja na hii EU au eu ni pia kifupi cha:

 Kodi ya IATA ya Ecuatoriana, Ekuador
 Kodi ya ISO 639-1 ya lugha ya Kibaski

Sayansi na teknolojia

Mashirika na makampuni

Michezo

Watu 

Kifupi
Bendera ya Algeria

Bendera ya Algeria ina milia miwili ya kusimama ya upana uleule. Kushoto rangi ni kijani na upande wa kulia nyeupe. Katikati kuna hilali nyekundu au mwezi mwandamo mwekundu pamoja na nyota ya pembetano nyekundu.

Nyeupe inatakiwa kumaanisha usafi na rangi ya kijani humaanisha Uislamu. Hilali na nyota ni sehemu za nembo au bendera katika nchi nyingi za kiislamu tangu bendera ya Dola la Uturuki.

Bendera hii ilikubaliwa wakati wa uhuru tarehe 3. Julai 1962. Inafanana na bendera za zamani ya Chama cha Ukombozi wa Kitaifa (FLN).

A
Algeria
Bendera ya Nigeria

Bendera ya Nigeria  ina milia ya kusimama mitatu, miwili ya nje ni kijani na ile ya katikati ni nyeupe.

Bendera ilipatikana katika mashindano ya kitaifa kabla ya uhuru mwaka 1959 na kuonekana rasmi mara ya kwanza tarehe 1.10.1960. Mshindi aliyetunga bendera hii alikuwa mwanafunzi wa uhandisi Michael Taiwo Akinkunmi kutoka Ibadan. 

Rangi ya kijani inatakiwa kuonyesha misitu na mashamba yenye rutuba na mlia mweupe humaanisha amani.

Nigeria
N
Injera

Injera ni aina ya chapati ambayo ni chakula cha asili ya Ethiopia, Eritrea na Somalia. Unga wa matefi (mtefi ni nafaka ya pekee katika nyanda za juu za Ethiopia) huchanganywa na maji na kisha kuachwa hadi unapochacha baada ya siku chache. Baada ya hapo uji huo unakuwa tayari kupikia chapati. Injera huliwa na saladi au mchuzi uitwao Wat. Mchuzi huu huweza kuwa wa nyama ya ng'ombe au mbuzi. Kwakuwa unga wa Injera huwa umechacha, ladha yake huwa na uchachu. 

Nje ya nyanda za juu watu wanatumia unga wa mchele, mahindi au nafaka nyingine ingawa kiasili ni matefi.

Viungo vya Nje 
 Jinsi ya kupika Injera 
 Mirecipe: Blogu ya mapishi ya Kiafrika 

Ethiopia
Chakula cha Kiafrika
Chama cha Mapinduzi

Chama cha Mapinduzi (CCM) ni chama tawala nchini Tanzania.

Historia
CCM ilizaliwa tarehe 5 Februari 1977 baada ya kuungana kwa vyama vya Tanganyika African National Union (TANU) kilichokuwa kikitawala Tanzania Bara na Afro-Shirazi Party (ASP) kilichokuwa chama tawala cha Zanzibar wakati huo. Chama cha TANU kilikuwa kikiongozwa na Mwalimu Nyerere na Afro-Shiraz Party kilikuwa chini ya Amaan Karume.

Itikadi 

Kwa miaka mingi CCM ilikuwa ikifuata siasa ya Ujamaa na Kujitegemea. Itikadi hii ilipewa nguvu za kisera mwaka 1967 lilipotangazwa Azimio la Arusha. 

Kutokana na azimio hilo uchumi uliwekwa mikononi mwa umma. Itikadi hiyo pia ilisisitiza umuhimu wa kuishi pamoja hasa katika vijiji vya Ujamaa.

Uchaguzi 
CCM imekuwa ikishinda chaguzi za Urais toka mfumo wa vyama vingi uliporejeshwa nchini Tanzania. 

Chama hicho kimekuwa pia kikipata idadi kubwa ya wabunge wa Bunge la Muungano na Baraza la Wawakilishi, ingawa vyama vya upinzani vilitoa malalamiko kuhusu utekelezaji wa haki na uchakachuaji wa kura. 

Chaguzi za vyama vingi Tanzania baada ya kurejeshwa kwa mfumo huo zilifanyika mwaka 1995, 2000, 2005 na 2010 na viongozi walioweza kuwa washindi kakati chama hicho ni kama wafuatao: Benjamin Mkapa na Jakaya Mrisho Kikwete. Hawa ndio viongozi waliongoza nchi kipindi cha miaka ishirini. 

Katika historia ya CCM kumekuwa na wenyeviti watano:
 Julius Nyerere, 1977 - 1990,
 Ali Hassan Mwinyi 1990 - 1996
 Benjamin Mkapa 1996 - 2006,
 Jakaya Kikwete 2006 - 2016
 John Pombe Magufuli 2016 - 2021
 Samia Suluhu Hassan 2021 hadi sasa

Viungo vya nje 
 Tovuti ya Chama cha Mapinduzi
 Ukurasa wa Facebook wa Chama cha Mapinduzi
 Ukurasa wa Twitter wa Chama cha Mapinduzi

Chama Cha Mapinduzi
Vyama vya kisiasa nchini Tanzania
Koikoi

Koikoi ni ndege wakubwa wa jenasi Ardea katika familia ya Ardeidae wenye miguu mirefu na domo refu na nyembamba. Hupinda shingo yao wakiruka angani. Ndege hawa wana rangi nyeupe, kijivu na nyeusi. Spishi zenye rangi ya kahawiachekundu huitwa pondagundi pia. Spishi nyingine nyeupe kabisa inaitwa msuka. Zamani ilikuwa imeainishwa ndani ya jenasi Egretta. Koikoi hupenda kula samaki lakini hula wanyama wadogo pia, kama vyura, mijusi, nyoka na panya. Hujenga matago yao kwa matawi juu ya miti. Jike huyataga mayai 2-6.

Spishi za Afrika
 Ardea alba, Msuka (Great White Egret)
 Ardea a. alba, Msuka wa Ulaya (Eurasian Great White Egret)
 Ardea a. melanorhynchos, Msuka wa Afrika (African Great White Egret)
 Ardea cinerea, Koikoi Kijivu (Grey Heron)
 Ardea c. cinerea, Koikoi Kijivu (Grey Heron)
 Ardea c. firasa, Koikoi Kijivu wa Visiwa (Indian Ocean Grey Heron)
 Ardea goliath, Pondagundi Mkubwa au Koikoi Jitu (Goliath Heron)
 Ardea humbloti, Koikoi wa Madagaska (Humblot's Heron)
 Ardea intermedia, Koikoi domo-njano (Intermediate Heron)
 Ardea i. brachyrhyncha, Koikoi domo-njano (Yellow-billed Heron)
 Ardea melanocephala, Koikoi Majoka (Black-headed Heron)
 Ardea purpurea, Pondagundi (Purple Heron)
 Ardea p. bournei, Pondagundi wa Kaboverde (Cape Verde Purple Heron)
 Ardea p. madagascariensis, Pondagundi wa Madagaska (Madagascar Purple Heron)
 Ardea p. purpurea, Pondagundi (Purple Heron)

Spishi za mabara mengine
 Ardea cocoi (Cocoi Heron)
 Ardea herodias (Great Blue Heron)
 Ardea insignis (White-bellied Heron)
 Ardea pacifica (White-necked or Pacific Heron)
 Ardea picata (Pied Heron)
 Ardea sumatrana (Great-billed Heron)

Spishi za kabla ya historia
 Ardea bennuides (Bennu Heron)
 Ardea formosa
 Ardea howardae
 Ardea polkensis (Mwanzo wa Pliocene ya Bone Valley, MMA)
 Ardea similis
 Ardea sp. (Kati ya Miocene ya Observation Quarry, MMA)
 Ardea sp. (Mwisho wa Miocene ya Love Bone Bed , MMA)
 Ardea sp. (Mwanzo wa Pleistocene ya Macasphalt Shell Pit, MMA)

Picha

Wari na jamaa
Bendera ya Monako

Bendera ya Monako ina milia miwili ya kulala ya nyekundu (juu) na nyeupe (chini).
Rangi hizi mbili zimepatikana katika nembo ya familia ya Grimaldi tangu mwaka 1339.

Muundo wa bendera uliopo ulianzishwa rasmi mwaka 1881.

Bendera ya mtemi na serikali 

Ofisi ya Mtemi na ofisi za serikali yake hutumia bendera inayoonyesha nembo la Monako.

Monako
Monako
Bendera ya Togo

Bendera ya Togo ina milia mitano ya kulala ya kijani (juu na chini) inayobadilishana na njano. Mraba mwekundu uonyeshayo nyota nyeupe ya pembe tano uko kwenye kona ya juu upande wa kushoto. 

Bendera hii ni kati bendera zinazotumia rangi za Umoja wa Afrika. Rangi za kijani, njano na nyekundu huitwa rangi za umoja wa Afrika kwa sababu zinapatikana kwenye bendera ya Ethiopia, nchi ya pekee iliyofaulu kujitetea dhidi ya dhidi ya uvamizi wa kikoloni katika karne ya 19 BK.

Pamoja na kutumia rangi za Ethiopia bendera ya Togo imefanana na tarakibu ya bendera ya Liberia ambayo ni nchi ya pili ya Afrika isiyokuwa koloni.  Tarakibu hii ni karibu na bendera ya Marekani ambayo ni nchi walipotoka waanzilishaji wa nchi ya Liberia.

Bendera imeonyeshwa rasmi mara ya kwanza tarehe 27. Aprili 1960.

Togo
T
Rangi za Umoja wa Kiafrika

Kuna aina mbii za bendera zinazotumiwa kuonyesha Umoja wa Kiafrika au umoja wa watu wenye asili ya Afrika. Zote mbili ni tofauti na bendera rasmi ya Umoja wa Afrika, ambao ni maungano ya nchi 55 za Afrika na kutumia kijani pekee.

Aina moja inafuata mfano wa bendera ya Ethiopia iliyokuwa nchi pekee barani Afrika iliyoweza kujitetea dhidi ya uenezaji wa ukoloni kwa ushindi wa kijeshi dhidi ya Italia.

Aina nyingine ina asili katika harakati ya watoto na wajukuu wa watumwa kutoka Afrika huko Amerika ikaundwa na Marcus Garvey.

Kijani - Njano - Nyekundu kwa kufuata mfano wa Ethiopia

Rangi tatu za kijani, njano na nyekundu huitwa rangi za umoja wa Afrika kwa sababu zinapatikana kwenye bendera ya Ethiopia, nchi pekee ya Afrika iliyofaulu kujitetea dhidi ya uvamizi wa kikoloni katika karne ya 19 BK.

Tangu kuenea kwa uhuru kwenye nchi za Afrika katika miaka ya 1950 na 1960 kuna nchi mbalimbali zilizochagua rangi zilezile kwa kuonyesha upendeleo wao kwa umoja wa Afrika. Ghana ilikuwa nchi ya kwanza ya kutoka katika ukoloni mwaka 1957 ikateua rangi za Ethiopia kwa bendera yake.

Bendera za nchi zifuatazo hutumia rangi za Ethiopia ama pekee au pamoja na rangi nyingine, ambayo mara nyingi ni nyeusi kama alama ya watu weusi.

Bendera za nchi kadhaa za Amerika zinatumia rangi zilezile kwa sababu wakazi wao ni watoto wa watumwa kutoka Afrika.

Nchi za Afrika zinazotumia rangi za Ethiopia

Nchi za Amerika Kusini na Visiwa vya Karibi zinazotumia rangi za Ethiopia

Nyekundu - Nyeusi - Kijani kwa kufuata mapokeo ya Marcus Garvey

Kuna seti nyingine ya rangi iliyoundwa kwa nia hiyohiyo lakini asili yake iko zaidi Amerika ambako imekuwa bendera ya watu wanaopigania haki za watu weusi ambao ni wajukuu wa watumwa wa zamani na umoja nao na Afrika. Hii bendera inatumia rangi nyekundu, nyeusi na kijani. 

Hii ilikuwa bendera ua UNIA (Universal Negro Improvement Association and African Communities League) nchini Marekani. Ilipendekezwa na Marcus Garvey aliyeeleza mwaka 1921 "nyekundu ionyeshe urafiki na "wekundu kote duniani" (Wasoshalisti waliotumia bendera nyekundu walikuwa chama cha kupinga ubaguzi wa rangi), kijani ionyeshe urafiki wa watu wa Eire (wakati ule Waeire (wa Ireland) walipigania uhuru kutoka Uingereza wakitumia bendera ya kijani) na nyeusi kwa watu weusi".

Baadaye rangi hizo zilielezwa hivi:
nyekundu: damu inayounganisha watu wote wenye asili ya Afrika 
nyeusi: watu weusi wanaotazamiwa kama taifa moja hata kama hawana dola la pamoja  
kijani: utajiri asilia wa Afrika

Bendera zinazotumia rangi za pande zote mbili
Bendera za nchi nyingine za Afrika na Visiwa vya Karibi zinachanganya sehemu ya rangi kutoka kila upande kwa mfano:

Marejeo

Viungo vya Nje 
 Flag Story 

Afrika
Bendera
Bendera za Afrika
Yangeyange (jenasi)

Yangeyange ni ndege wakubwa wa jenasi mbalimbali ya nusufamilia Ardeinae katika familia Ardeidae wenye miguu mirefu, shingo ndefu na domo refu na jembamba. Hupinda shingo yao wakiruka angani. Ndege hawa ni weupe au weusi au rangi hizi mbili (pengine kijani au buluu). Spishi nyingine huitwa kulasitara au dandala. Yangeyange wengine hupenda kula samaki, wengine hula wadudu na wanyama wadogo kama vyura, mijusi na panya. Hujenga matago yao kwa matawi juu ya miti, mitete au mafunjo.

Spishi za Afrika
 Ardeola idae, Yangeyange wa Madagaska (Madagascar Pond Heron)
 Ardeola ralloides, Yangeyange Njano (Squacco Heron)
 Ardeola rufiventris, Yange Tumbo-jekundu (Rufous-bellied Heron)
 Bubulcus ibis, Yangeyange au Yange Fuatang’ombe (Western Cattle Egret)
 Egretta ardesiaca, Kulasitara (Black Heron)
 Egretta dimorpha, Yange-pwani (Dimorphic Egret)
 Egretta garzetta, Dandala (Little Egret)
 Egretta gularis, Yange Koo-jeupe (Western Reef Heron)
 Egretta g. gularis, Yange Koo-jeupe Magharibi (Wester African Reef Heron)
 Egretta g. schistacea, Yange Koo-jeupe Mashariki (East African Reef Heron)
 Egretta vinaceigula, Yangeyange Mweusi (Slaty Egret)

Spishi za mabara mengine
 Agamia agami (Agami Heron)
 Ardeola bacchus (Chinese Pond Heron)
 Ardeola grayii (Indian Pond Heron)
 Ardeola speciosa (Javan Pond Heron)
 Bubulcus coromandus (Eastern Cattle Egret)
 Egretta caerulea (Little Blue Heron)
 Egretta novaehollandiae (White-faced Heron)
 Egretta rufescens (Reddish Egret)
 Egretta sacra (Eastern Reef Egret)
 Egretta thula (Snowy Egret)
 Egretta tricolor (Tricolored or Louisiana Heron)
 Pilherodius pileatus (Capped Heron)
 Syrigma sibilatrix (Whistling Heron)

Picha

Viungo vya Nje

Wari na jamaa
Edward Muungamaji

Edward Muungamadini (kwa Kiingereza: Edward the Confessor; takriban 1003 – 5 Januari 1066) alikuwa mfalme wa Uingereza kuanzia mwaka 1042 hadi kifo chake. 

Kama mfalme hakuwa na nguvu ya kutawala lakini maisha yake ya Kikristo yalikuwa mfano mwema kabisa. Alipendwa sana na raia zake kwa upendo aliokuwa nao, alidumisha amani nchini akastawisha ushirika na Kanisa la Roma.

Mwaka 1161 alitangazwa kuwa mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe ya kifo chake au 13 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Marejeo
Anglo-Saxon Chronicle, tr. Michael Swanton,  The Anglo-Saxon Chronicles. 2nd ed. London, 2000.
Aelred of Rievaulx, Life of St. Edward the Confessor, translated Fr. Jerome Bertram (first English translation) St. Austin Press ISBN 1-901157-75-X
Barlow, Frank, Edward the Confessor, Oxford University Press, 1997
Barlow, Frank, Edward (St Edward; known as Edward the Confessor), Oxford Online Dictionary of National Biography, 2004

Mortimer, Richard ed., Edward the Confessor: The Man and the Legend, The Boydell Press, Woodbridge, 2009 ISBN 978-1-84383-436-6
O'Brien, Bruce R.: God's peace and king's peace : the laws of Edward the Confessor, Philadelphia, Pa. : University of Pennsylvania Press, 1999, ISBN 0-8122-3461-8
The Life of King Edward who rests at Westminster (Vita Ædwardi Regis) ed. and trans. Frank Barlow, Clarendon Press, Oxford, 1992
Rex, Peter, King & Saint: The Life of Edward the Confessor, The History Press, Stroud, 2008
The Waltham Chronicle ed. and trans. Leslie Watkiss and Marjorie Chibnall, Oxford Medieval Texts, OUP, 1994
William of Malmesbury, The History of the English Kings, i, ed.and trans. R.A.B. Mynors, R.M.Thomson and M.Winterbottom, Oxford Medieval Texts, OUP 1998

Viungo vya nje

Westminster Abbey: Edward the Confessor and Edith
Steven Muhlberger's 'Edward the Confessor and his earls'
Illustrated biography of Edward the Confessor
BBC History: Edward the Confessor
The Rise of Godwine, Earl of Wessex
Edward the Confessor At Find A Grave
BBC News: Ancient royal tomb is uncovered

Waliozaliwa 1003
Waliofariki 1066
Wafalme na malkia wa Uingereza
Watakatifu wa Uingereza
Orodha ya Watakatifu Wakristo

Hii Orodha ya Watakatifu Wakristo inataja kwa utaratibu wa alfabeti baadhi ya Watakatifu, yaani watu wanaoheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama vielelezo vya uadilifu wa Kiinjili. 

Orodha hii inaonyesha pia kila mtakatifu huheshimiwa katika madhehebu gani.

Kanisa Katoliki linaheshimu watakatifu na wenye heri zaidi ya elfu kumi, kati yao Mapapa 78. Habari fupi za baadhi yao zinatunzwa katika kitabu rasmi kinachoitwa Martyrologium Romanum.

Katika Makanisa ya Kiorthodoksi na ya Waorthodoksi wa Mashariki idadi ni kubwa zaidi kwa vile hakuna kanuni za kutangaza watakatifu kama zile zinazofuatwa na Papa, ambaye amejiwekea mamlaka hiyo tangu Karne za Kati. Hapa wameorodheshwa wanaoheshimiwa walau na Kanisa moja wa kundi lake. Habari fupi za baadhi yao zinatunzwa katika kitabu kinachoitwa Synaxarion.

Waanglikana walimtangaza mtakatifu mmoja tu (Mfalme Charles I wa Uingereza), lakini wanawatambua watakatifu wengine waliotangazwa kuwa watakatifu, hasa kabla ya Matengenezo ya Kiprotestanti, kama wanavyofanya Walutheri na Wamethodisti. Madhehebu hayo na mengineyo yana marehemu wengine ambao bila kutangazwa rasmi wameingizwa katika kalenda ya watakatifu katika nchi moja au zaidi.

Orodha 


A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

Y

Z

Tazama pia
 Watakatifu wa Agano la Kale
 Orodha ya Watakatifu wa Afrika
 Orodha ya Watakatifu Wafransisko
 Watakatifu

Tanbihi

Marejeo
 Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1989
 M. SOSELEJE, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X

Viungo vya nje
Orodha ya Watakatifu Wakatoliki
Faharasa ya Watakatifu Wakatoliki 
Waliotangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu 
Dibaji ya Ohrid Mkusanyiko wa hadithi kuhusu Watakatifu Waorthodoksi 
Habari kuhusu Watakatifu Waorthodoksi katika tovuti ya Kanisa la Kiorthodoksi la Marekani
Watakatifu Wakopti 
Kalenda ya Kanisa Anglikana la Uingereza 

Ukristo

Watakatifu
historia ya Ukristo
Bendera ya Benin

Bendera ya Benin ilianzishwa Desemba 1958 wakati koloni ya Kifaransa ya Dahomey ilipopewa madaraka ya kujitawala. Mwaka 1960 Dahomey ikapata uhuru wa kitaifa ikaendelea na bendera ileile.

Baada ya mapinduzi ya Mathieu Kérékou jina la Dahomey lilibadilishwa kuwa Benin. Kufuatana na itikadi mpya ya Umarx bendera ilibadilishwa kuwa kijani (kwa ajili ya wakulima) yenye nyota nyekundu (kwa ajili ya ujamaa na mapinduzi).

Baada ya mwisho wa ukomunisti bendera ya awali ilirudishwa tangu Agosti 1990.

Bendera huonyesha rangi za Umoja wa Afrika yaani zilezile kama bendera ya Ethiopia na nchi mbalimbali za Kiafrika.

Bendera za Afrika
Benin
Bendera ya Burkina Faso

Bendera ya Burkina Faso ina milia miwili ya kulala ya nyekundu na ya kijani. Katikati iko nyota ya pembetano ya rangi njano.

Hizi rangi za nyekundu-kijani-njano ni rangi za Umoja wa Afrika. 

Bendera hii ilianzishwa rasmi Agosti 1984. 

Kabla ya tarehe hii Burkina Faso ilitumia bendera ya zamani iliyoanzishwa 1960 wakati wa uhuru wa "Volta ya Juu".

Burkina Faso
Bendera za Afrika
Katanga

Katanga (au Shaba, 1971-1997) ilikuwa jimbo la kusini-mashariki la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Mji mkuu ulikuwa Lubumbashi (iliyoitwa Elizabethville hadi 1966). Eneo lake lilikuwa km² 496.871 na wakazi 4,125,000. 

Kiswahili kilitumiwa kama lugha rasmi.

Jimbo ni maarufu kwa utajiri wake wa madini mbalimbali. Hasa mashariki mwa jimbo ni sehemu ya Kanda la Shaba linaloenea hadi Zambia. Kati ya madini yake ni kobalti, shaba, stani, radiamu, urani na almasi. 

Baada ya uhuru wa Kongo mwaka 1960 jimbo lilijitenga na kuwa nchi ya pekee chini ya urais wa Moise Tshombe. Jeshi la UM lilimaliza kipindi hiki kwa nguvu ya kijeshi na kurudisha Katanga kuwa sehemu ya Kongo tena hadi Januari 1963. Katika kipindi hiki kifupi waziri mkuu wa Kongo Patrice Lumumba aliuawa katika Katanga.

Kiutawala Katanga imegawiwa katika sehemu nne kufuatana na mipango ya katiba mpya ya Kongo: Mkoa wa Tanganyika, wa Lomami Juu, wa Lualaba na wa Katanga Juu.

Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kingoyo

Vingoyo ni ndege wakubwa wa jenasi mbalimbali za familia Ardeidae wenye domo refu na nyembamba lakini miguu mifupi kuliko spishi nyingine za familia hii. Hupinda shingo yao wakiruka angani. Spishi moja huitwa ngojamalika. Ndege hawa wana rangi nyeupe na nyeusi, nyekundu au ya manjano. Vingoyo hula samaki hasa. Hizi ni spishi zinazojificha ndani ya uoto. Hujenga matago yao kwa matawi juu ya miti au matete. Hata matago yamefichika kwa kawaida.

Spishi za Afrika 
 Butorides striata, Ngojamalika (Striated Heron)
 Gorsachius leuconotus, Kingoyo Mgongo-mweupe (White-backed Night Heron)
 †Nycticorax duboisi, Kingoyo wa Réunion (Réunion Night Heron) imekwisha sasa (karne ya 18)
 †Nycticorax mauritianus, Kingoyo wa Morisi (Mauritius Night Heron) imekwisha sasa (mwisho wa karne ya 17)
 †Nycticorax megacephalus, Kingoyo wa Rodrigues (Rodrigues Night Heron) imekwisha sasa (kati ya karne ya 18)
 Nycticorax nycticorax, Kingoyo Utosi-mweusi (Black-crowned Night Heron)
 †Nycticorax olsoni, Kingoyo wa Ascension (Ascension Night Heron) imekwisha sasa (karne ya 16)

Spishi za mabara mengine 
 Butorides sundevalli (Lava Heron)
 Butorides virescens (Green Heron)
 Cochlearius cochlearius (Boat-billed Heron or Boatbill)
 †Nyctanassa carcinocatactes (Bermuda Night Heron) imekwisha sasa (karne ya 17)
 Nyctanassa violacea (Yellow-crowned Night Heron)
 Nycticorax caledonicus (Nankeen or Rufous Night Heron)
 Gorsachius goisagi (Japanese Night Heron)
 Gorsachius magnificus (White-eared Night Heron)
 Gorsachius melanolophus (Malayan Night Heron)

Spishi za kabla ya historia 
 Nycticorax fidens (MMA, mwisho wa Miocene)
 Nycticorax kalavikai (Niue Night Heron) (Niue)
 Nycticorax sp. (‘Eua Night Heron) (Tonga)
 Nycticorax sp. (Lifuka Night Heron) (Tonga) - labda ni moja na spishi ya ‘Eua
 Nycticorax sp. (Faiyum, Misri, mwanzo wa Oligocene)

Picha 

Wari na jamaa
Wanyama wa Biblia
Vumatiti

Vumatiti ni ndege wakubwa wa nusufamilia Botaurinae na Tigrisomatinae katika familia ya Ardeidae ambao wana domo refu na nyembamba lakini shingo fupi kuliko spishi nyingine za familia hii. Hupinda shingo yao wakiruka angani. Ndege hawa wana rangi nyeupe, nyeusi na kahawia. Vumatiti hula samaki, amfibia na wadudu wa maji. Hizi ni spishi zinazojificha ndani ya uoto. Hujenga tago lao kwa matawi, manyasi na mimea ingine katikati ya matete au juu ya miti. Tago limefichika kwa kawaida.

Spishi za Afrika 
Nusufamilia Botaurinae
 Botaurus stellaris, Vumatiti Mkubwa (Eurasian au Great Bittern)
 Botaurus s. capensis, Vumatiti Mkubwa Kusi (Southern Great Bittern)
 Botaurus s. stellaris, Vumatiti Mkubwa wa Ulaya (Great Bittern)
 Ixobrychus minutus, Vumatiti Mdogo (Little Bittern)
 Ixobrychus m. minutus, Vumatiti Mdogo wa Ulaya (Eurasian Little Bittern)
 Ixobrychus m. payesii, Vumatiti Mdogo wa Afrika (African Little Bittern)
 Ixobrychus m. podiceps, Vumatiti Mdogo wa Madagaska (Madagascan Little Bittern)
 Ixobrychus sturmii, Vumatiti Kibete (Dwarf Bittern)
Nusufamilia Tigrisomatinae
 Tigriornis leucolopha, Vumatiti-misitu (White-crested Bittern)

Spishi za mabara mengine 
Nusufamilia Botaurinae
 Botaurus lentiginosus (American Bittern)
 Botaurus pinnatus (Pinnated au South American Bittern)
 Botaurus poiciloptilus (Australasian Bittern)
 Dupetor flavicollis (Black Bittern)
 Ixobrychus cinnamomeus (Cinnamon Bittern)
 Ixobrychus dubius (Black-backed Bittern)
 Ixobrychus eurhythmus (Von Schrenck's Bittern)
 Ixobrychus exilis (Least Bittern)
 Ixobrychus involucris (Stripe-backed Bittern)
 †Ixobrychus novaezelandiae (New Zealand Bittern) imekwaisha sasa (miaka 1890)
 Ixobrychus sinensis (Yellow Bittern)
 Zebrilus undulatus (Zigzag Heron)
Nususfamilia Tigrisomatinae
 Tigrisoma fasciatum (Fasciated Tiger Heron)
 Tigrisoma lineatum (Rufescent Tiger Heron)
 Tigrisoma mexicanum (Bare-throated Tiger Heron)
 Zonerodius heliosylus (Forest Bittern)

Picha 

Wari na jamaa
Bendera ya Jamhuri ya Kongo

Bendera ya Jamhuri ya Kongo ina milia mitatu ya hanamu yenye rangi za Umoja wa Afrika kijani-njano-nyekundu.

Ilianzishwa Agosti mwaka 1958  Kongo ilipopata madaraka ya kujitawala ndani ya Umoja wa Kifaransa ikaendelea kuwa bendera ya taifa baada ya uhuru kamili mwaka 1960.

Mwaka 1970 wakati wa Jamhuri ya Watu wa Kongo bendera ilibadilishwa kuwa bendera nyekundu yenye nyota na jembe pamoja na nyundo za njano halafu majani ya mnazi ya kijani.

Wakati wa kuporomoka kwa itikadi ya kikomunisti na kisoshalisti serikali ya rais Denis Sassou-Nguesso  ilirudisha bendera ya zamani mwaka 1991.

K
Jamhuri ya Kongo