LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Kisiwa

Kisiwa ni eneo la nchi kavu kati ya bahari, ziwa au mto linalozungukwa na maji wakati wote. Ukubwa wake hautoshi kukifanya kiitwe "bara".

Visiwa vilivyo karibu kama kundi mara nyingi huitwa "funguvisiwa".

Tofauti kati ya kisiwa kikubwa na bara dogo limeamuliwa kati ya 
 Greenland inayoitwa kisiwa kikubwa duniani chenye eneo la kilomita za mraba milioni 2.1 na 
 Australia inayotazamwa kuwa bara dogo duniani lenye eneo la kilomita za mraba milioni 7.7.

Jiografia
Visiwa
Ziwa

Ziwa ni gimba kubwa la maji linalozungukwa na nchi kavu pande zote. Tofauti na bahari ni ukubwa na kutobadilishana maji na bahari kuu. Lakini maziwa kadhaa yamepewa pia jina la "bahari" hasa kama yana maji ya chumvi au kama watu wa eneo lake hawajui magimba makubwa zaidi ya maji. Mfano wake ni Bahari Kaspi katika Asia ambayo ni kubwa sana lakini hali halisi ni ziwa lenye maji ya chumvi.

Mara nyingi mito inaingia au kutoka katika ziwa. 

Maziwa mengi yana maji matamu kama maziwa makubwa ya Afrika ya Mashariki kwa mfano Viktoria Nyanza au Ziwa Nyasa au maziwa makubwa ya Amerika Kaskazini. 

Lakini kuna pia maziwa yenye maji ya chumvi kama Bahari ya Chumvi kati ya Yordani na Israel au Bahari ya Kaspi kati ya Urusi na Uajemi.

Tanbihi
Kiamhari

Kiamhari ni lugha ya Kisemiti inayozungumzwa nchini Ethiopia.

Tanbihi

Viungo vya nje 
 (en) Muhtasari kuhusu Kiamhari kwenye Ethnologue
makala za OLAC kuhusu Kiamhari 
lugha ya Kiamhari katika Glottolog
lugha ya Kiamhari kwenye Multitree
 
 

Lugha za Kisemiti
Lugha za Ethiopia
Islamabad

Islamabad (Kiurdu: اسلام آباد) ni mji mkuu wa Pakistan. Iko katika kaskazini-mashariki ya nchi mguuni wa milima ya Himalaya na kijiografia sehemu ya Punjab ingawa kisiasa eneo lake limetengwa kutoka jimbo la Punjab kwa ajili ya mji mkuu. 

Islamabad ni mji mpya. Azimio la kuujenga lilichakuliwa na rais Ayyub Khan mwanzo wa miaka ya 1960 aliyeamua kuhamisha mji mkuu kutoka Karachi kwenda kaskazini. Mji jirani wa Rawalpindi ukawa mji mkuu wa muda hadi kumalizika kwa Islamabad.

Mji ulipangwa shambani kwa kufuata muundo wa miraba. Mpangilio umekuwa na kanda nane kama vile kanda la balozi, la biashara, la elimu (shule na vyuo), la viwanda na kadhalika. Kila kanda limepewa maeneo mapana ya bustani, msikiti na soko. 

Msikiti wa Shah Faisal ni msikiti kubwa duniani.

Miji ya Pakistan
Miji Mikuu Asia
Karachi

Karachi (Kiurdu: كراچى) ni mji mkubwa wa Pakistan na mji mkuu wa jimbo la Sindh. Hadi 1959 ilikuwa mji mkuu wa kitaifa. Mji ni kitovu cha kibiashara cha Pakistan. 

Karachi iko kando la delta ya mto Indus mwambaoni wa Bahari Arabu. Kuna mabandari mawili na viwanda vingi. 

Mohammed Ali Jinnah anayekumbukwa kama baba wa taifa la Pakistan alizaliwa pia kuzikwa mjini.

Historia 
Eneo la Karachi lilikaliwa na watu tangu muda mrefu na miji mbalimbali ya kihistoria imeaminiwa kuwepo katika eneo lake tangu zamani za Aleksander Mashuhuri aliyepita hapa. Katika karne ya 17 palikuwa na kijiji cha wavuwi kilichoitwa "Kolachi". Kikakua kuwa bandari ya biashara na Bara Arabu. Baada ya kuungwa kwa Sindh katika Uhindi wa Kiingereza mnamo 1843 Waingereza waliona nafasi nzuri ya bandari hiyo wakaanza kupanga na kukuza mji. 1864 mawasiliano ya simu ilianzishwa kati ya Karachi na London. 1878 mji ukaunganishwa na reli za Uhindi. Mwisho wa karne ya 19 idadi ya wakazi ilipita lakhi moja.

Wakati wa utengano wa Uhindi wa Kiingereza nusu ya wakazi walikuwa Wahindu waliopaswa kukimbia Uhindi. Wakimbizi Waislamu kutoka Uhindi walichukua nafasi yao wako sasa takriban nusu ya wakazi wote wa mji.

Baada ya Uhuru wa Pakistan Karachi ilikuwa mji mkuu hadi 1959.

Viungo vya Nje 
 Official Karachi website 
 Quaid-e-Azam International Airport
 Karachi Port Trust
 Photographs by HistoricKarachi.com 
 Photogrphs by Flickr.com

Miji ya Pakistan
Ashgabat

Ashgabat (Kiturkmeni: Aşgabat; Kiajemi: عشق آباد; Kirusi: Ашхабад) ni mji mkuu wa Turkmenistan pia mji mkubwa wa nchi hii mwenye wakazi 695,300 (2001). Jina laandikwa pia Ashghabat, Ashkabat au Ashkhabad kwa mwandiko wa kilatini.

Mji uko katika oasisi ya jangwa la Karakum mguuni wa milima ya Kopetdag karibu na mpaka wa Uajemi.

Mji una viwanda vingi vya machine, vifaa vya umeme, nguo na chakula. Kuna pia vyuo na shule nyingi. 

Kati ya wakazi kuna Waturkmeni, Warusi, Waarmenia na Waazeri. Walio wengi ni Waislamu Wasunni lakini kuna pia Wakristo na Baha'i

Historia 
Mji wa Ashgabat ulikua kutoka kituo cha kijeshi cha Urusi. Tangu 1885 uliunganishwa kwa reli na majimbo mengine ya Asia ya Kati ukaanza kukua. Kati ya 1919 hadi 1927 mji ukaitwa "Poltorazk".

1924 ulikuwa mji mkuu wa Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiturkmeni ndani ya Umoja wa Kisovyeti. Ashgabat iliharibika katika tetemeko la ardhi tar. 5 Oktoba 1948 na kujengwa upya. 

Wakati wa uhuru wa Turkmenistan tar. 27 Oktoba 1991 Ashgabat imekuwa mji mkuu wa nchi huru.

Picha za Ashgabad 

Miji Mikuu Asia
Turkmenistan
Miji ya Turkmenistan
Mkoa wa Pwani (Kenya)

Mkoa wa Pwani ni kati ya mikoa nane ya Kenya ukipakana na Bahari Hindi, Tanzania na mikoa ya Kenya ya Bonde la Ufa , Mashariki na Kaskazini-Mashariki. 

Makao makuu ya mkoa yapo Mombasa. 

Mkoani kuna wilaya zifuatazo (makao makuu katika mabano): 
 Wilaya ya Lamu (Lamu)
 Wilaya ya Mto Tana (Hola)
 Wilaya ya Malindi (Malindi)
 Wilaya ya Kilifi (Kilifi)
 Wilaya ya Mombasa (Mombasa)
 Wilaya ya Kilindini (Mombasa)
 Wilaya ya Kwale (Kwale)
 Wilaya ya Kaloleni (Kaloleni)
 Wilaya ya Kinango (Kinango)
 Wilaya ya Taita-Taveta (Voi)

Mombasa ndipo ilipo bandari kuu ya Kenya. Kuna maeneo muhimu ya utalii kama Malindi na sehemu za pwani kusini (Diani)na kaskazini (Kikambala) ya Mombasa. Eneo la Voi katika mkoa wa Pwani ni maarufu kwa kulima makonge.

Historia ya Mkoa wa Pwani 
Pwani la Kenya ni nchi ya miji ya Waswahili hasa. Miji hii kama vile Lamu, Mombasa, Malindi, na mengine mengi iliyokuwa vituo vya biashara ya kimataifa tangu zaidi ya miaka 1000 iliyopita. Upepo wa monsuni ulibeba jahazi kutoka Uarabuni, Uajemi hata Bara Hindi kwenda pwani la Afrika ya Mashariki. Monsuni ulipogeuka kila baada ya nusu mwaka jahazi ziliweza kurudi kwao na bidhaa za biashara. Hivyo vituo vya biashara na mapumziko vikawa miji ya Waswahili, utamaduni uliounganisha tamaduni za wafanyabiashara Waarabu au Waajemi na Waafrika wenyeji wa pwani. 

Miji ya kwanza ya Waswahili ilikuwa Lamu na Pate. Wakati wa kuja kwa Wareno mnamo mwaka 1500 BK Malindi na Mombasa ilikuwa miji muhimu zaidi. 

Pwani ina pia magofu ya miji kama Gedi iliyokwisha bila sababu zake kueleweka.

Pwani limekuwa sehemu ya Usultani wa Zanzibar wakati wa karne ya 19 BK. Baada ya kuja kwa ukoloni wa Uingereza mwisho wa karne hiyo ya 19. BK Sultani wa Zanzibar alikodisha pwani kwa Wakoloni. Mwaka 1964 pwani lilikuwa sehemu ya nchi mpya ya Kenya.

P
Wilaya ya Lamu

Wilaya ya Lamu ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Pwani wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010). 

Makao makuu yalikuwa Lamu mjini.

Kwa sasa imekuwa kaunti ya Lamu.

Eneo la wilaya ni kanda la ardhi ya Kenya bara kusini ya mpaka wa Somalia pamoja na funguvisiwa la Lamu. 

Eneo la wilaya lilikuwa km² 6,167 na idadi ya wakazi 72,686 . Wenyeji ni hasa Wabanjuni. 

Kuna misitu ya mikoko ufukoni.

Wilaya ilikuwa inachagua wabunge wawili wa Lamu Mashariki na Lamu magharibi.

Marejeo

Viungo vya Nje 
Lamu District: Physical Description 

Mkoa wa Pwani, Kenya
L
Mkoa wa Nyanza

Nyanza ni mkoa wa magharibi ya Kenya kando la ziwa Viktoria Nyanza. Mji mkuu ni Kisumu. Mkoa umepakana na Tanzania, Uganda halafu mikoa ya Kenya ya Magharibi na Bonde la Ufa. 

Nyanza ina wakazi zaidi ya milioni tano. Walio wengi ni Waluo, halafu Wakisii, Wakuria na Waluhya.

Wilaya 

N
Kisumu

Kisumu ni mji mkubwa wa tatu wa Kenya, ukiwa na wakazi 968,909 (sensa ya mwaka 2009). Pia ni mji mkubwa wa Kenya ya Magharibi na makao makuu ya kaunti ya Kisumu.

Mji uko kando ya ziwa Viktoria Nyanza, una bandari kubwa ya nchi katika ziwa hilo. Mji na bandari vilianzishwa kwa jina la "Port Florence" mwaka 1901 wakati reli ya Uganda ilipofika huko kutoka Mombasa. 

Kuna feri ziwani kutoka Kisumu kwenda Mwanza, Bukoba, Entebbe, Port Bell na Jinja. 

Kiuchumi Kisumu ina viwanda kadhaa, hasa vya sukari, samaki, vitambaa, pia ya bia.

Maendeleo ya Kisumu yalikwama miaka mingi kwa sababu kwa miaka mingi Wajaluo walisimama upande wa upinzani wa kisiasa, hivyo serikali haikupeleka miradi tena katika eneo hilo.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Kenya

Tanbihi

Miji ya Kenya
Kaunti ya Kisumu
Ziwa Viktoria
Kisumu
Nyuzilandi

Nyuzilandi (kwa Kiingereza: New Zealand; kwa Kimaori: Aotearoa) ni nchi ya visiwani katika Pasifiki takriban km 1,500 upande wa mashariki-kusini wa Australia. 

Eneo lake linaundwa na visiwa viwili vikubwa: Kisiwa cha Kaskazini (North Island au Te Ika-a-Māui) na Kisiwa cha Kusini (South Island au Te Waipounamu) na vingine 600 vidogo.

Jiografia
 Orodha ya milima ya New Zealand

Miji 
 Wellington ni mji mkuu wa Nyuzilandi. 
 Auckland ndio mji mkubwa visiwani.

Miji mingine ni:
 Christchurch
 Hamilton
 Dunedin
 Tauranga
 Lower Hutt
 Palmerston North
 Napier
 Nelson
 Rotorua
 Invercargill
 New Plymouth
 Porirua
 Upper Hutt
 Whanganui
 Gisborne

Watu
Idadi ya wakazi ni 4,690,000. Wengi wao (74%) bado wana asili ya Ulaya, ingawa asilimia yao inazidi kupungua. Wakazi asilia ni Wamaori waliotokea Polinesia na kuhamia visiwa hivyo kati ya miaka 1250-1300 BK; kwa sasa ni 14.9% ya wakazi wote. Wengine wana asili ya Asia (11.8%) na ya visiwa vya Pasifiki (7.4%).

Lugha rasmi ni Kiingereza, Kimaori na Lugha ya Ishara ya Nyuzilandi (kwa Kiingereza: New Zealand Sign Language au NZSL).

Upande wa dini, 49% ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali, kuanzia Kanisa Katoliki (12.6%), Anglikana (11.8%) na Wapresbiteri (8.5%). Idadi ya wasio na dini inazidi kupanda na imeshafikia 38.55%, mbali ya 12.27% wasiojibu swali kuhusu hilo. Kuna Mabanyani (2.1%), Wabuddha (1.5%), Waislamu (1.2%), Singasinga (0.5%)

Tazama pia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Viungo vya nje 
  Tovuti rasmi 

New Zealand
Nchi za visiwa
Nchi za Australia na Pasifiki
Jumuiya ya Madola
Wellington

Wellington ni mji mkuu wa Nyuzilandi mwenye wakazi 350,000 (2005). Iko upande wa kusini wa kisiwa cha kaskazini ikitazama milima ya kisiwa cha kusini. Imekuwa mji mkuu tangu 1865 ilipochukua nafasi ya Auckland. Mji wa Wellington umekuwa maarufu sana kwakuwa filamu ya The Lord of the Rings ilitengenezwa katika mji huo.

Miji ya New Zealand
Miji Mikuu Australia na Pasifiki
Jumapili

Jumapili ni siku ya kwanza katika juma (wiki) ya siku saba yenye asili ya Kiyahudi-Kikristo. Iko kati ya siku za Jumamosi na Jumatatu. 

Kwa Wakristo walio wengi ni siku ya sala za pamoja kanisani.

Kiswahili, Kiarabu na utamaduni wa Kiislamu 
Katika lugha ya Kiswahili jina la siku lina namba "2" ndani yake. Hili ni dokezo la asili ya Kiswahili katika utamaduni ya Kiislamu pasipo athira ya Uyahudi unaoanza hesabu baada ya sikukuu ya Kiislamu ya Ijumaa, siku ya sala ya pamoja: Jumamosi kama siku ya kwanza baada ya Ijumaa, Jumapili kama siku ya pili, Jumatatu kama siku ya tatu n.k.

Tabia hii katika Kiswahili ni ya pekee, hasa kwa sababu Kiarabu, ambacho ni lugha ya Korani takatifu na lugha ya kimataifa ya Waislamu, kinafuata hesabu ya Kiyahudi na kuiita siku "al-ahad" yaani "ya kwanza".

Siku ya jua, siku ya Bwana, siku ya ufufuo 
Katika lugha za Kigermanik siku hii ina jina la "jua". Lugha hizo, kama Kiingereza na Kijerumani, zinaendeleza urithi wa Roma ya Kale na zaidi wa Babiloni ambako kila siku ya wiki ilikuwa chini ya mungu fulani aliyeonekana kama nyota au sayari.

Kundi lingine la lugha linatumia msamiati "siku ya Bwana" yaani "Bwana Yesu Kristo". Ni hasa lugha za Kirumi kama Kifaransa (dimanche), Kiitalia (domenica), Kihispania (domingo) na kadhalika.

Lugha ya Kirusi inaita siku hii "voskresenye" yaani siku ya ufufuko.

Uzoefu wa Kikristo 
Wakristo wa madhehebu mengi (isipokuwa Wasabato) wanatazama Jumapili kama siku ya mapumziko iliyochukua nafasi ya Sabato iliyotajwa kwenye Amri Kumi za Agano la Kale. 

Sababu ya badiliko hilo lilitokea tangu karne ya 1 ni umuhimu wa ufufuko wa Yesu uliotokea kwenye siku ya kwanza ya juma kufuatana na habari za Agano Jipya.

Kadiri Wakristo wa mwanzo walivyozidi kushindana na Wayahudi wasiomuamini Yesu, walizidi kuzingatia Jumapili kuliko Jumamosi, hasa baada ya kufukuzwa kutoka masinagogi katika miaka ya 80 BK.

Jumapili katika lugha mbalimbali 

Kalenda
Managua

Managua (Kinahuatl: Mana-ahuac - "kando la maji") ni mji mkuu wa Nikaragua pia mji mkubwa wa nchi hii mwenye wakazi milioni 1.3. 

Mji uko kando la ziwa Managua unapoelea ufukoni kwa upana wa km 30 na kupanda mitelemko ya vilima hadi kimo cha mita 900.

Managua imekuwa mji mkuu tangu 1892content&task=view&id=23&Itemid=40 ilipochukua nafasi ya miji mikuu ya awali León na Granada. 

Mji ulianzishwa katika karne ya 19. Iliharibika mara mbili na matetemeko ya ardhi (1931 na 1972) ikajengwa upya tena.

Managua ina vyuo vikuu kadhaa, vyuo na shule nyingi pamoja taasisi kama maktaba ya taifa na makumbusho ya taifa.

Nikaragua
Miji Mikuu Amerika
Nassau (Bahamas)

Nassau ni mji mkuu wa Bahamas ambayo ni nchi ya visiwani katika Atlantiki mbele ya mwambao wa Kuba na Florida. Nassau ina wakazi 210,832 ni pia mji mkubwa wa nchi hii ndogo. Iko kwenye kisiwa cha New Providence.

Historia 
Nassau iliundwa na walowezi Waingereza mwaka 1656 ikaitwa "Charlestown" kwa heshima ya mfalme Charles II wa Uingereza. Jina likabadilishwa 1695 kuwa Nassau kwa heshima ya mfalme William III wa Uingereza kutoka familia ya Orange-Nassau.

Wakati wa karne ya 18 Nassau ilikuwa kimbilio cha maharamia wa Karibi. Kilele chake kilikuwa kipindi kifupi cha "jamhuri ya maharamia" chini ya mashuhuri Blackbeard (ndevu nyeusi). Serikali ya Uingereza ulipaswa kungilia kati na kuwafukuza mwaka 1718. 
Mji ulishambuliwa mara nyingi na Wahispania na kuchomwa. Mwisho wa karne ya 18 wakimbizi Waingereza kutoka bara ya Amerika Kaskazini wasiokubali uasi wa MArekani walihamia Bahamas hivyo Nassau ikakua.

Mwisho wa utumwa ulikuwa pigo kwa uchumi wa wenye mashamba visiwani na mji wa Nassau ukawa maskini.

Kwa muda mrefu sehemu ya mapato ya Nassau ilikuwa biashara ya upenyezi yaani kuingiza bidhaa Marekani bila kulipa ushuru. Biashara hii ilistawi mno wakati ambako pombe ilipiogwa marufuku Marekani kati ya 1919 na 1933. 

Tangu miaka ya 1950 uchumi wa Nassau ulibadilika ikawa utalii hasa ya watalii kutoka Marekani. Tangu mwisho wa karne Nassau imekuwa kitovu cha benki za kimataifa.

Bahamas
Bridgetown

Bridgetown ni mji mkuu wa Barbados ambayo ni nchi ya visiwani ya Karibi kati ya visiwa vya Antili Ndogo. Bridgetown ni mji mdogo tu mwenye wakazi 7,000 lakini pamoja na watu wa eneo la karibu ni mnamo 90,000. Uko kwenye pwani la kusini-magharibi ya kisiwa cha Barbados. 

Mji ulianzishwa na Waingereza mnmo 1628 kando la mdomo wa Constitution River. Mdomo huu unaoitwa "Careenage" ni pia bandari kwa jahazi ndogo za watalii. 

Kuna nyumba kadhaa zilizojengwa wakati wa ukoloni wa Uingereza kama vile Bunge, kanisa la St. Micheal's, Harrison College na mengine. 

Uchumi umetegemea siku hizi hasa utalii. Mashamba ya miwa yameendelea na bidhaaa kutokana na miwa ni sukari na pombe aina ya Rum.

Kila mwezi wa Januari kuna sherehe ya musiki ya Barbados Jazz Festival mjini Bridgetown.

Miji Mikuu Amerika
Barbados
Santo Domingo

Santo Domingo ni mji mkuu wa Jamhuri ya Dominikana. Ni kati ya miji ya kale kabisa ya Karibi: ilikuwa mji wa kwanza ulioanzishwa na Wahispania katika Amerika. Kuna majengo ya kwanza ya historia ya kikoloni katika Amerika yote yaani kanisa la kwanza, chuo kikuu cha kwanza na hospitali ya kwanza.

Idadi ya wakazi ni mnamo milioni mbili. 

Wakati wa udikteta wa Rafael Trujillo mji uliitwa "Ciudad Trijillo" (mji wa Trujillo) kati ya miaka 1936 hadi 1961.

Historia 
Santo Domingo imekaliwa na Wahispania tangu mwaka 1496 ikaundwa kama mji mwaka 1498 na Bartolomeo Kolumbus (kaka ya Kristoforo Kolumbus) kwenye mdomo wa mto Ozama ikapewa jina "La Nueva Isabela" kwa heshima ya malkia ya Hispania. Ikaharibika na tufani mwaka 1502 na kujengwa upya upande wa magharibi wa mto. 

Kanisa Kuu la Santa Maria de la Encarnación ni kanisa la kale la Amerika yote lilioanzishwa mwaka 1521 na kukamilika 1540. Hadi mwaka 1992 lilikuwa na kaburi ambalo kwa imani ya wenyeji lilikuwa la Kristoforo Kolumbus lililohamishwa kwa sherehe ya miaka 500 ya kufika kwake Amerika na kupelekwa katika jengo jipya.

Chuo Kikuu kikaanzishwa mjini mwaka 1538.

Mji wa Kale uliingizwa na UNESCO katika orodha ya "urithi wa dunia".

Jamhuri ya Dominikana
Miji Mikuu Amerika
Urithi wa Dunia
St. George's (Grenada)

Saint George's ni mji mkuu wa Grenada ambayo ni nchi ya visiwani ya Karibi kati ya visiwa vya Antili Ndogo. Saint George's' ni mji mdogo tu mwenye wakazi 4,300 lakini pamoja na watu wa eneo la karibu ni mnamo 33,000. Uko kwenye pwani la kusini-magharibi ya kisiwa cha Grenada. 

Mji ulianzishwa na Wafaransa mnamo 1650. Tangu 1763 umekuwa chini ya Uingereza hadi uhuru. 

Hadi 1960 ilikuwa mji mkuu wa koloni ya Uingereza ya Windward Islands iliyojumlisha Saint Lucia, Saint Vincent, visiwa vya Grenadini na Grenada. 

Miji Mikuu Amerika
Grenada
Saint Vincent (kisiwa)

Saint Vincent ni kisiwa cha Antili Ndogo katika bahari ya Karibi kati ya Saint Lucia na Grenada.. Ni kisiwa kikuu cha nchi ya Saint Vincent na Grenadini. Asili yake ni ya kivolkeno.

Mji mkubwa ni Kingstown mwenye wakazi 19,300. Kwa jumla kuna wakazi 110,000.

Mlima mkubwa kisiwani ni volkeno ya La Soufrière iliyolipuka 1812 na 1902 ilipoua watu 1,680. Mlipuko wa mwisho ulitokea 13 Aprili 1979.

Saint Vincent na Grenadini
Elizabeth II wa Uingereza

Kuhusu malkia mwingine mwenye jina hili ona Elizabeth I wa Uingereza

Elizabeth II alikuwa malkia wa Ufalme wa Muungano wa Britania (Uingereza na Welisi na Uskoti) na Ireland Kaskazini tangu mwaka 1952 hadi kufariki dunia tarehe 8 Septemba 2022. Alikuwa malkia kwa miaka 70 na siku 214. Katika historia yote ya dunia wako watawala wachache waliodumu madarakani muda mrefu kuliko yeye. Soma zaidi wasifu wake hapa Anafuatwa na mwana wake wa kwanza, Charles III wa Uingereza.

Alizaliwa kwa jina la Elizabeth Alexandra Mary Windsor mjini London tarehe 21 Aprili 1926 kama mtoto wa kwanza wa mfalme George VI wa Uingereza na Elizabeth Bowes-Lyon. 

Alitangazwa kuwa malkia tarehe 6 Februari 1952 mara moja baada ya kifo cha baba yake George VI. Wakati ule alikuwa akitembelea Kenya iliyokuwa bado koloni la Uingereza akatembelea milima ya Aberdare. 

Alipokea taji katika ibada rasmi tarehe 2 Juni 1953 kwenye kanisa la Westminster Abbey.

Kama mkuu wa Jumuiya ya Madola alikuwa pia mkuu wa dola wa nchi zifuatazo ndani ya jumuiya hii:

 Malkia wa Antigua na Barbuda
 Malkia wa Australia
 Malkia wa Bahamas
 Malkia wa Belize
 Malkia wa Kanada
 Malkia wa Grenada
 Malkia wa Jamaika
 Malkia wa New Zealand
 Malkia wa Papua Guinea Mpya
 Malkia wa Saint Kitts na Nevis
 Malkia wa Saint Lucia
 Malkia wa Saint Vincent na Grenadini
 Malkia wa Visiwa vya Solomon
 Malkia wa Tuvalu
 Malkia wa Ufalme wa Muungano wa Britania na Eire ya Kaskazini

Katika nchi zote aliposhika cheo hakuwa na mamlaka ya kiserikali ila alitawala kama mfalme wa kikatiba katika muundo wa serikali ya kibunge.

Marejeo

Waliofariki 2022
Waliozaliwa 1926
Wafalme na malkia wa Uingereza
Kingstown

Kingstown ni mji mkuu wa nchi ya visiwani ya Saint Vincent na Grenadini mwenye wakazi wapatao 16,000. Iko kwenye kisiwa kuu cha Saint Vincent kilicho sehemu za Antili Ndogo. Ni pia bandari kuu ya nchi. 

Kingstown ilikuwa nyumbani ya Hugh Mulzac (1886-1971) aliyehamia Marekani na kuwa Mwamerika mweusi wa kwanza wa kuwa nahodha wa meli ya Marekani.

Viungo vya Nje 
Habari za Kingstown na St. Vincent (kiing.) 

Saint Vincent na Grenadini
Miji Mikuu Amerika
Basseterre

Basseterre ni mji mkuu wa shirikisho la Saint Kitts na Nevis ambalo ni nchi ya visiwani ya Antili Ndogo kwenye Bahari Karibi. Idadi ya wakazi ni takriban 15,500 (2005).

Mjini kuna kitovu cha kiuchumu wa visiwa, uwanja wa ndege na viwanda vya sukari.

Mwimbaji Joan Armatrading alizaliwa Basseterre kabla ya kuhamia Uingereza na wazai wake akiwa mtoto.

Historia 
Basseterre iliundwa na Wafaransa 1627 ikawa mji mkuu wa koloni ya Kifaransa ya St. Christophe. 1627 pamoja na kisiwa chote ilitwaliwa na Uingereza. 

Basseterre iliharibiwa kabisa mara kadhaa kutokana na vita, matetemeko ya ardhi, tufani na moto.

Miji Mikuu Amerika
Saint Kitts na Nevis
Castries

Castries ni mji mkuu wa nchi ya kisiwani ya Saint Lucia katika Bahari ya Karibi.

Mji uliundwa na Wafaransa mnamo 1650 na jina limetokana na tarafa ya Castries huko Ufaransa. 

Lugha zinazogumzwa mjini ni hasa aina ya Kifaransa pamoja na Kiingereza ambacho ni lugha rasmi.

Mji unatembelewa na meli za kitalii.

Miji Mikuu Amerika
Saint Lucia
Sucre

Sucre ni mji mkuu wa kikatiba wa Bolivia na makao ya Mahakama Kuu ya nchi. Iko kwenye kusini ya nchi kwa kimo cha takriban mita 3,000 katika mkoa wa Chuquisaca. Idadi ya wakazi ni karibu watu 250,000 (2006). 

Mji uliundwa 1539 kwa jina la Ciudad de la Plata de la Nueva Toledo (mji wa fedha wa Toledo mpya" kwa kumbukumbu ya utajiri wa migodi ya fedha pia kwa heshima ya mji wa Toledo (Hispania). Ilitwa pia kifupi "La Plata" au "Charcas". 1839 ilikuwa mji mkuu wa nchi mpya ya Bolivia ikapewa jina mpya la Sucre kwa heshima ya kiongozi wa mapambano ya uhuru dhidi ya Hispania Antonio José de Sucre. 

Baada ya kuchoka kwa migodi ya fedha katika sehemu hii ya nchi serikali na bunge ziliondoka Sucre kwenda La Paz kwa sababu ya mawasiliano magumu na sehemu nyingine ya nchi. Mahakama Kuu ilibaki. 

Majengo mengi ya kihistoria yamehifadhiwa. Sucre inatazamaiwa kama mfano bora wa mji wa Kihispania katika Amerika ya Kilatini. UNESCO imeandikisha mji katika orodha lake la "urithi wa dunia".

Miji ya Bolivia
Miji Mikuu Amerika
La Paz

La Paz (pia: Chuqi Yapu) ni mji mkubwa katika nyanda za juu za Bolivia na makao ya serikali na bunge. Hali halisi ni mji mkuu wa nchi hata kama katiba imetaja Sucre kama mji mkuu.

Mji uko kwenye kimo cha mita 3,600 juu ya UB katika bonde la mto Chokeyapu linalohifadhi mji dhidi ya upepo na baridi. Kando ya La Paz umekua mji jirani wa El Alto kwenye tambarare ya juu mahali pasipo hifadhi. El Alto iko m 1000 juu ya La Paz na hapa wamekalia watu maskini katika hali ya hewa ambayo ni baridi zaidi.

Mlima Illimani wenye m 6,462 unasimama juu ya miji miwili ya jirani. 

Tangu mwaka 1898 La Paz imekuwa mji mkuu hali halisi.

Picha za La Paz 

Miji ya Bolivia
Saint-Pierre na Miquelon

Saint-Pierre and Miquelon (Kifaransa: Saint-Pierre-et-Miquelon) ni eneo la ng'ambo la Ufaransa (Collectivité d'outre mer) ambalo ni funguvisiwa mbele ya pwani la Kanada katika Atlantiki. 

Visiwa vikubwa zaidi ni Saint-Pierre (26 km²), Miquelon (110 km²), Langlade (91 km²) shalafu visiwa vingine vidogo vyenye eno la jumla 242 km². Miquelon na Langlade vilikuwa visiwa viwili lakini leo vimeungwa kwa kanda ya nchi kavu vyaitwa pamoja kama "Miquelon". 

Jumla ya wakazi ni watu 6,316 (Saint-Pierre: wakazi 5.618, Miquelon na Langlade: wakazi 698).

Visiwa hii ni mabaki ya koloni kubwa ya zamani iliyoitwa "Nouvelle-France" (Ufaransa Mpya) na kuenea katika Kanada.

Viungo vya Nje 
 Official tourism website for St Pierre and Miquelon
 Tourism ressources and information
 Le Phare: Association of Tourism Professionals

Amerika ya Kaskazini
Visiwa vya Atlantiki
Eneo la ng'ambo la Ufaransa
Eneo la ng'ambo la Uingereza

Eneo la ng'ambo la Uingereza ni lolote kati ya maeneo 14 ambayo ni chini ya serikali ya Uingereza lakini si sehemu za nchi.

Kwa Kiingereza yameitwa "British Overseas Territory" tangu ilipotungwa sheria ya mwaka 2002 badala ya jina la awali "British dependent territory" yalivyoitwa tangu mwaka 1981. Kabla ya 1981 yaliitwa "makoloni"

Hali ya maeneo hayo ni tofauti na ile ya Jumuiya ya Madola ambayo ni jumuiya ya hiari ya baadhi ya makoloni ya zamani ya Uingereza na nchi nyingine zilizopenda kujiunga.

Mambo ya kisheria 
Kwa jumla wakazi wa maeneo ya ng'ambo ya Uingereza ni raia wa Uingereza na wana haki kuhamia Uingereza yenyewe. Kila eneo lina bunge lake na uhuru fulani wa kutunga sheria zake.

Visiwa vya mfereji wa Kiingereza (Jersey, Guernsey) na Isle of Man si maeneo ya ng'ambo ya Uingereza bali "maeneo chini ya taji la Uingereza".

Maeneo ya ng'ambo ya Uingereza

Viungo vya Nje 
 Foreign and Commonwealth Office- "UK Overseas Territories"
 The Commonwealth - UK government site
 Decolonisation - History links for the end of the European formal Empires, casahistoria.net
 UK Overseas Territories Conservation Forum
 British Overseas Territories Act 2002- Text of the Act
 United Kingdom Overseas Territories Association
 Britlink - The British Overseas Territories

Maeneo ya ng'ambo ya Ufalme wa Muungano
Uingereza
Ukoloni
Santiago de Chile

Santiago de Chile ni mji mkuu wa nchi ya Chile. 
Mji ni sehemu ya kanda la mji mkuu (Región Metropolitana) inayojumlisha pamoja na mkoa wa Santiago mikoa mitano mingine. Santiago yenyewe ni jina la sehemu penye kitovu cha mji na mitaa ya serikali penye watu 202,000 tu. 

Santiago ni kitovu cha kiuchumi na kisasa ya nchi hata kama Bunge lakutana mjini Valparaiso.

Viungo vya nje 
  Santiago de Chile tovuti rasmi 

Miji ya Chile
Miji mikuu ya mikoa ya Chile
Miji Mikuu Amerika
Eneo la Uingereza katika Bahari Hindi

Eneo la Uingereza katika Bahari Hindi (kwa Kiingereza: British Indian Ocean Territory) ni hasa funguvisiwa la Chagos likiwa pamoja na kisiwa cha Diego Garcia. Linapatikana kati ya Tanzania na Indonesia.

Mauritius inadai eneo lote ni lake, na mwaka 2017 mkutano mkuu wa Umoja wa Mataifa umeikubalia ifungue kesi katika Mahakama Kuu ya Kimataifa.

Viungo vya nje 

Official website
British Indian Ocean Territory on UK government site
 The Chagos Conservation Trust – A non-political charity whose aims are to promote conservation, scientific and historical research, and to advance education concerning the archipelago.
 Diego Garcia Online: Information for the Diego Garcia, BIOT population 
 UK Foreign Office- profile
 
 Diego Garcia , timeline posted at the History Commons.
 Christian Nauvel, "A Return from Exile in Sight? The Chagossians and their Struggle" (2006) 5 Northwestern Journal of International Human Rights 96–126  (retrieved 9 May 2011).
 EU Relations with British Indian Ocean Territory
 Chagos Islands (B.I.O.T.) at Britlink – British Islands & Territories
 http://www.letusreturnusa.org/ 

Maeneo ya ng'ambo ya Ufalme wa Muungano
Visiwa vya Bahari ya Hindi
Canberra

Canberra ni mji mkuu wa Australia mwenye wakazi 330,000. Si sehemu ya jimbo lolote la shirikisho la Australia lakini 
limepewa eneo lake la kitaifa kando la mto Molonglo ndani ya eneo la jimbo New South Wales. 

Iko kilomita 300 kusini magharibi ya Sydney na kilomita 650 kaskazini-masahriki ya Melbourne.

Mji wa kupangwa 
Canberra ni mji mpya uliopangwa na ujenzi ukaanza mwaka 1913. Msanifu Mwamerika Walter Burley Griffin alipanga ramani ya mji mwenye bustani nyingi na barabara zilizufuata mpangilio wa duara, pembetatu na miraba. 

Alianza kwa kuchukua mto Molongolo kama mhimili wa maji unaokatwa na mhimili wa kwanza kwenye nchi ni uwazi kati ya nyumba ya bunge na makumbusho kwa ajili ya marehemu wa vita. 

Mistari mingine muhimu ni "pembetatu ya bunge" kwa barabara tatu pana na nyofu kati ya kilima cha bunge, kilima penye kitovu cha mji mwenyewe na kilima penye wizara ya jeshi. Mikono miwili ya pembetatu inayotoka bungeni inavuka mto kwa madaraja.

Historia 
Kabla ya kuundwa kwa Canberra miji ya Sydney na Melbourne ilishindana juu ya nafasi ya mji mkuu. 1908 azimio la kujenga mji mpya likafanywa mahali kati ya miji miwili mikubwa.

Neno "Canberra" lina asili katika lugha ya [Aborigini|Maaborigini]] walio wenyeji asilia wa Australia. Maana yake ni "mahali pa mkutano".

Miji ya Australia
Miji Mikuu Australia na Pasifiki
Polynesia

Polinesia (kutoka Kigiriki: πολύς, polius, vingi, + νῆσος, nesos, kisiwa, yaani visiwa vingi) ni eneo la visiwa 1,000 hivi katika Pasifiki ya kati na kusini.

Laenea kati ya Hawaii, Nyuzilandi na Kisiwa cha Pasaka. Eneo hili laitwa "Pembetatu ya Polinesia".

Visiwa vya Polinesia 

{| class="prettytable" 
|- class="hintergrundfarbe6"
|+Visiwa na funguvisiwa zifuatazo ni sehemu za Polynesia:
!colspan="2"|Nchi huru
|-
|Visiwa vya Cook ||nchi inayoshirikana na Nyuzilandi
|-
|Kiribati || (nchi huru)
|-
|Nyuzilandi||(nchi huru)
|-
|Niue ||nchi inayoshirikana na Nyuzilandi
|-
|Samoa ||(nchi huru)
|-
|Tonga ||(nchi huru)
|-
|Tuvalu ||(nchi huru) 
|-class="hintergrundfarbe6"
!colspan="2"|Maeneo yaliyo chini ya nchi za nje
|-
|Samoa ya Marekani ||Eneo la ng'ambo la Marekani
|-
|Polinesia ya Kifaransa||Eneo la ng’ambo la Ufaransa 
|-
|Hawaii ||Jimbo la Marekani
|-
|Kisiwa cha Pasaka ||Eneo la ng’ambo la Chile
|-
|Pitcairn || Eneo la ng’ambo la Uingereza 
|-
|Tokelau ||Eneo la ng’ambo la Nyuzilandi
|-
|Wallis na Futuna ||Eneo la ng’ambo la Ufaransa
|-
|-class="hintergrundfarbe6"
!colspan="2"|Maeneo ya nchi za Polynesia nje ya Pembetatu ya Polynesia
|-
|Anuta ||Eneo la Visiwa vya Solomon
|-
|Emae ||Eneo la Vanuatu
|-
|Kapingamarangi ||Eneo la Shirikisho la Mikronesia
|-
|Mele ||Eneo la Vanuatu
|-
|Nuguria ||Eneo la Papua Guinea Mpya
|-
|Nukumanu ||Eneo la Papua Guinea Mpya 
|-
|Nukuoro ||Eneo la Shirikisho la Mikronesia
|-
|Ontong Java ||Eneo la Visiwa vya Solomon
|-
|Pileni ||Eneo la Visiwa vya Solomon
|-
|Rennell ||Eneo la Visiwa vya Solomon
|-
|Sikaiana ||Eneo la Visiwa vya Solomon
|-
|Tikopia ||Eneo la Visiwa vya Solomon
|-
|Takuu ||Eneo la Papua Guinea Mpya
|-
|}

Australia na Visiwa vya Pasifiki
Juneau, Alaska

Juneau ni mji mkuu wa Alaska (jimbo la Marekani). Mwaka 2000 mji ulikuwa na wakazi 30,711. Mji upo m 17 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Juneau iliundwa 1881 kutokana na kambi la wachimba dhahabu. Jina la mji latunza kumbukumbu la Joe Juneau aliyekuwa kati ya watu waliogundua dhahabu hapa.

Miji mikuu ya majimbo ya Marekani
Miji ya Marekani
Alaska
Orodha ya Marais wa Ghana

Orodha hii inataja marais wa Ghana tangu uhuru wake:

{| class="wikitable" width=60%
|- bgcolor="#cccccc"
|-
|Kwame Nkrumah
|1 Julai 1960 – 24 Februari 1966
|-
|Joseph Ankrah
|24 Februari 1966 – 2 Aprili 1969
|-
|Akwasi Amankwa Afrifa
|2 Aprili 1969 – 7 Agosti 1970
|-
|Nii Amaa Ollennu
|7 Agosti 1970 – 31 Agosti 1970 (mtendaji tu)
|-
|Edward Akufo-Addo
|31 Agosti 1970 – 13 Januari 1972
|-
|Ignatius Acheamphong
|13 Januari 1972 – 5 Julai 1978
|-
|Fred Kwasi Akuffo
|5 Julai 1978 – 4 Juni 1979
|-
|Jerry John Rawlings
|4 Juni 1979 – 24 Septemba 1979
|-
|Hilla Limann
|24 Septemba 1979 – 31 Desemba 1981
|-
|Jerry John Rawlings (mara ya pili)
|31 Desemba 1981 – 7 Januari 2001
|-
|John Agyekum Kufuor
|7 Januari 2001 – 7 Januari 2009
|-
|John Atta Mills
|7 Januari 2009 – 2012
|-
|John Dramani Mahama
|2012 – 2017
|-
|Nana Akufo-Addo
|2017 – 
|-

Ghana
Suva

Suva ni mji mkuu wa Fiji nchi ya visiwani katika Pasifiki. Iko kwenye kisiwa cha Viti Levu. 

Imekuwa mji mkuu wa koloni ya Fiji tangu 1882 badala ya Levuka kwenye kisiwa cha Ovalau.\

1996 mji ulikuwa na wakazi 77,366 na pamoja na rundiko la mji ni 167,975.

Viungo vya Nje 
 Suva City Council (tovuti rasmi)

Miji ya Fiji
Miji Mikuu Australia na Pasifiki
Vanuatu

Vanuatu ni nchi ya visiwani ya Melanesia katika Bahari ya Pasifiki ya kusini yenye visiwa 83.

Iko takriban km 1,750 mashariki kwa Australia, km 500 kaskazini-mashariki kwa Kaledonia Mpya, magharibi kwa Fiji na kusini kwa Visiwa vya Solomon. 

Mji mkuu ni Port Vila.

Watu
Kuna wakazi 266,937 (2014) wakiongea lugha asili 113 (angalia orodha ya lugha za Vanuatu). 

Lugha rasmi ni Bislama, Kiingereza  Kifaransa.

Wakazi wana asili ya Melanesia. Inawezekana watu wa kwanza walihamia visiwani miaka 4,000 iliyopita.

Kwa sasa wengi ni Wakristo, hasa Waprotestanti (Wakalvini, Waanglikana n.k.), halafu Wakatoliki (15%).

Tazama pia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Vanuatu
Nchi za Australia na Pasifiki
Nchi za visiwa
Jumuiya ya Madola
Melanesia

Melanesia ni eneo la Bahari ya Pasifiki lililoko kaskazini kwa Australia. Ni mojawapo kati ya makundi makubwa matatu ya visiwa vya Pasifiki pamoja na Mikronesia na Polynesia.

Jina lake limeundwa na maneno ya Kigiriki μέλας cheusi na νῆσος kisiwa yaani "visiwa vyeusi" au zaidi "Visiwa vya Weusi". Nahodha Mfaransa Jules Dumont d'Urville alitunga jina hilo mwaka 1832 akitaka kutaja wazawa waliokuwa na rangi nyeusi-nyeusi.

Watu na utamaduni 
D'Urville alijumlisha wakazi wa visiwa hivyo pamoja kutokana na rangi yao. Lakini hali halisi ni watu wa aina mbalimbali. Wengine ni Waaustronesia, wengine Wapapua na wengine wametokana na mchanganyiko wa vikundi hivyo viwili.

Nchi za Melanesia 
Fiji, Papua Guinea Mpya, Visiwa vya Solomon, Vanuatu na Kaledonia Mpya (chini ya Ufaransa) zinajihesabu kuwa sehemu za Melanesia. Kuhusu visiwa vingine mawazo hutofautiana.

Visiwa vya Melanesia 
Visiwa na mafunguvisiwa vifuatavyo vinahesabiwa katika Melanesia:
 Funguvisiwa la Bismarck
 Fiji
 Kaledonia Mpya
 Guinea Mpya (Papua Guinea Mpya pamoja na jimbo la Papua la Indonesia). 
 Visiwa vya Maluku
 Visiwa vya Solomon
 Visiwa vya Torres Strait
 Vanuatu
 Palau

Visiwa vilivyoko katika eneo hili lakini wakazi hawajitazami kuwa Wamelanesia:
 Flores
 Nauru
 Sumba
 Timor

Wakati mwingine hata visiwa upande wa Guinea Mpya vinahesabiwa humo ingawa wakazi hawajitazami hivyo: Halmahera, Alor na Pantar. 

Australia na Visiwa vya Pasifiki
Visiwa vya Solomon

Visiwa vya Solomon ni nchi ya visiwani ya Melanesia katika Bahari ya Pasifiki iliyoko mashariki kwa Papua Guinea Mpya. 

Eneo lake ni visiwa karibu 1000, vyenye jumla ya km² 28,400 na wakazi 652,857, wengi wakiwa Wamelanesia (95.3%), wakiongea lugha 90. Lugha rasmi ni Kiingereza.

Kati yao 97.4% ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali, kuanzia Anglikana na Katoliki (19%).

Mji mkuu ni Honiara kwenye kisiwa cha Guadalcanal.

Historia
Visiwa vimekaliwa tangu miaka elfu kadhaa na Wamelanesia. 

Kuanzia karne ya 19 vilikuwa koloni la Ujerumani na la Uingereza. 

Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia mapigano makali kati ya Japani na Marekani yalitokea hapo.

Visiwa vilipata uhuru mwaka 1978.

Tazama pia 
 Orodha ya lugha za Visiwa vya Solomon
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Nchi za Australia na Pasifiki
Visiwa vya Solomon
Nchi za visiwa
Jumuiya ya Madola
Honiara

Honiara ni mji mkuu wa nchi huru ya Visiwa vya Solomon katika Melanesia. 

Mji huo uko kwenye kisiwa cha Guadalcanal. Una wakazi 84,520 (2017).

Ulijengwa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia mahali pa kituo cha kijeshi cha Marekani ukachukua nafasi ya mji mkuu wa awali, Tulagi, tangu mwaka 1952.

Miji Mikuu Australia na Pasifiki
Visiwa vya Solomon
Palau

Palau (kwa Kipalau: Belau) ni nchi ya visiwani ya Mikronesia katika Bahari ya Pasifiki. Iko takriban km 500 upande wa mashariki wa Ufilipino. 

Jumla kuna visiwa 250 hadi 350: idadi inategemea namna gani mtazamaji anapendelea kuhesabu sehemu ya nchi kavu kuwa kisiwa kufuatana na ukubwa au udogo wake. Visiwa tisa vimekaliwa na watu na kisiwa kikubwa chenye km² 331 ni Babelthuap.

Hadi mwaka 1994 ilikuwa nchi lindwa chini ya Marekani kwa niaba ya Umoja wa Mataifa. Marekani inaendelea kuwajibika kwa mambo ya kijeshi kufuatana na mkataba uliofanywa baada ya uhuru.

Mji mkuu ni Melekeok kwenye kisiwa cha Babelthuap. 

Wakazi ni 18,000 hivi, ambao 65.2% ni wenyeji wenye asili mchanganyiko kutoka visiwa vya Pasifiki, na 31.6% wametokea Asia, hasa Ufilipino.

Kuna lugha tano ambazo huzungumzwa nchini Palau. Lugha rasmi ni Kipalau na Kiingereza.

Upande wa dini, 78.7% ni Wakristo (46.9% ni Wakatoliki, 25.9% Waprotestanti mbali ya 5% ambao ni Waadventista Wasabato). 5.1% wanafuata dini ya Modekngei ambayo inachanganya Ukristo na dini ya jadi. 4.9% ni Waislamu.

Tazama pia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

 
Nchi za Australia na Pasifiki
Melekeok

Melekeok ni mji mkuu wa nchi ya visiwani ya Palau katika Pasifiki pia mkoa mojawapo wa nchi. Iko kisiwani Babeldaob ambacho ni kisiwa kikubwa cha Palau. 

Eneo la mkoa wote wa mji mkuu ni kilomita za mraba 25 na idadi ya wakazi ni 391 (mwaka 2005). Pamoja na Melekeok kuna vijiji saba mkoani.
Melekeok
Ertong
Ngeburch
Ngeremecheluch
Ngermelech
Ngerubesang
Ngeruling

Karibu na mji kuna ziwa la Ngardok lenye eneo la maji la hektari 492.

Melekeok imekuwa mji mkuu tangu Oktoba 2006.

Viungo vya Nje
Seacology Melekeok State Project  Seacology

Palau
Miji Mikuu Australia na Pasifiki
Babeldaob

Babeldaob (pia Babelthuap) ni kisiwa kikubwa cha nchi ya visiwani ya Palau. Eneo lake ni km² 331 au asilimia 70 ya eneo lote la taifa.

Kisiwani kuna mji mkuu wa Melekeok na mikoa tisa kati ya 16 ya Palau.

Maadam visiwa vingine vya Palau ni tambarare kabisa, Babeldoab kuna mlima Ngerchelchuus wenye kimo cha mita 242.

Kwenye mkoa wa Airai upande wa kusini upo uwanja wa ndege wa kimataifa.

Palau
Visiwa vya Pasifiki
Mikronesia
Ukuta wa Maombolezo

Ukuta wa Maombolezo (KWA Kiebrania: הכותל המערבי - hakotel hama'ariv "ukuta wa magharibi") katika mji wa kale wa Yerusalemu ni patakatifu pa dini ya Uyahudi.

Ukuta wa hekalu la pili
Ukuta huo ni mabaki pekee yanayoonekana ya hekalu la Yerusalemu la pili jinsi lilivyopanuliwa na mfalme Herode Mkuu kuanzia mwaka 20 KK. 

Hekalu hilo lilibomolewa na Waroma mwaka 70 BK wakati wa vita ya Waroma dhidi ya Wayahudi.

Ukuta si sehemu ya hekalu lenyewe bali ulikuwa ukuta wa pembeni wa uwanja uliotengenezwa kwa vifusi kwenye mlima wa hekalu.

Jina
Jina la "Ukuta wa Maombolezo" limetokana na desturi ya Wayahudi kuonyesha huzuni yao juu ya kuharibiwa kwa hekalu hasa wakisali mahali hapa. Asili ya jina inaaminiwa kuwa lugha ya Kiarabu, halafu likaingia katika lugha nyingi. Kwa Kiebrania ukuta huitwa "ukuta wa magharibi" tu na hata jina hili limeenea katika lugha mbalimbali.

Umuhimu katika imani ya Kiyahudi
Wayahudi huheshimu mahali hapa kwa sababu ni sehemu ya hekalu la Yerusalemu la mwisho tena sehemu ya mabaki haya yaliyo karibu na Patakatifu pa Patakatifu pa hekalu lile.

Wengi wao huamini ya kwamba Patakatifu pa Patakatifu palikuwa mahali pa kuwepo kwa Mungu duniani ya mlango wa mbinguni ni juu yake. Hivyo ukuta wa magharibi ni sehemu ya karibu na mlango huu. 

Wayahudi wamehiji kwenda Yerusalemu kwa karne nyingi kwa kusudi la kusema sala hapahapa. 

Kuna desturi ya kale ya kuandika maombi kwa karatasi na kuweka karatasi hizi kati ya mawe ya ukuta.

Fitina juu ya ukuta
Wayahudi walikataliwa kwa muda mrefu kupanda juu ya mlima wa hekalu. 

Baada ya Yerusalemu kuharibiwa mara ya pili na Waroma (70), na baada ya hao kushinda vita vya pili dhidi ya Wayahudi mwaka 135 eneo la hekalu pamoja na mji wote likakataliwa kwa Wayahudi. 

Baada ya utekaji wa Waarabu kulikuwa na vipindi ambapo Wayahudi waliruhusiwa kutembelea mlima wa hekalu na vipindi vingine ambapo walikataliwa. Hivyo desturi ya kusali mbele ya ukuta wa magharibi ilianza.

Tangu takriban miaka 500 marabi wengine walianza kufundisha ya kwamba Myahudi asitembee kwenye mlima kwa sababu kuna hatari ya kuingia katika sehemu takatifu bila ya kutakaswa awali; hasa sehemu za Patakatifu na Patakatifu pa Patakatifu ziliruhusiwa kwa makuhani tu au hata kuhani mkuu pekee. Leo kuna tangazo lenye onyo la Rabi Mkuu wa Israel mbele ya geti la kuingia kwenye eneo la mlima wa hekalu linalosema Myahudi asiingie. Ila tu si marabi wote wanaokubali.

Siku hizi kuna usalama mkali kama kwenye uwanja wa ndege: wote wanaoelekea ukutani wanapita kwenye geti wanapochekiwa wakipaswa kufungua mifuko yote. Watu wote wanaruhusiwa kuingia ila tu wanaume wanaombwa kuvaa kofia kufuatana na desturi ya Kiyahudi.

Uyahudi
Yerusalemu
Majengo
Kiebrania

Lugha ya Kiebrania (עברית ‘Ivrit, ) ni moja ya lugha za kisemiti na moja kati ya lugha mbili za kitaifa nchini Israel (pamoja na Kiarabu). Ni kati ya lugha za kale zaidi duniani.

Kiebrania kwa kawaida huandikwa kwa herufi za Kiebrania. Mwandiko huu ni wa konsonanti hasa, kwa kuwa mara nyingi vokali haziandikwi kutokana mfumo wa lugha yenyewe.

Kiebrania ni lugha iliyotumika kuandikia Torati na sehemu kubwa ya maandiko mengine ya Biblia ya Kiebrania. Sehemu hiyo ya Kiebrania pamoja na sehemu ndogo ya Kiaramu huitwa "Tanakh" katika mapokeo ya Kiyahudi na imo katika Agano la Kale ya Biblia ya Kikristo.

Lugha za Kisemiti 
Lugha ya Kiebrania pamoja na zile za Kiarabu, Kiaramu na Kiamhari (Ethiopia) zinatokana na asili moja ya lugha ya Kisemiti. Kuna lugha nyingi ambazo zinatokana na asili hiyohiyo kama Kiashuru, Kifoinike, Kikaldayo na kadhalika.

Mwandiko wa Kiebrania 
Makala Kuu: Mwandiko wa Kiebrania

Mwandiko wa lugha hiyo hufanywa kwa mwandiko wa pekee unaojulikana tangu miaka 3,000. Mwandiko huu ni wa konsonanti hasa, kwa kuwa mara nyingi vokali haziandikwi. Tabia hii ni sawa na alfabeti nyingine za Kisemiti kama Kiaramu au Kiarabu. 

Mfano: Jina la Abrahamu huandikwa "אַבְרָהָ֛ם" ambazo ni herufi "aBRHM" pekee; Alef ambayo ni herufi la kwanza tena si "a" kwa hakika. Vokali zinaweza kuonyeshwa kwa nukta na mistari chini ya herufi lakini mara nyingi haziandikwi.

Historia 
Kiebrania kilikuwa lugha ya Israeli ya Kale wakati wa Biblia kuanza kuandikwa. Baada ya Uhamisho wa Babeli Wayahudi walianza kutumia Kiaramu, na polepole Kiebrania hakikuzungumzwa tena, lakini kilifundishwa kama lugha ya kidini. Wayahudi wa kawaida walikitumia katika ibada na wataalamu waliandika vitabu kwa lugha hiyo.

Katika karne ya 20 Wayahudi wa Ulaya waliamua kukifufua kama lugha hai. Kimekuwa lugha ya nchi mpya ya Israel tangu 1948. Watu waliohamia Israel kutoka mahali pengi duniani walijifunza Kiebrania na watoto wao wameishika kama lugha yao ya kawaida.

Viungo vya nje 
 Ghil'ad Zuckermann (2003), Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew. Palgrave Macmillan. ISBN 978-1403917232 .
makala za OLAC kuhusu Kiebrania 
lugha ya Kiebrania katika Glottolog
Muhtasari kuhusu Kiebrania kwenye Ethnologue
Modern Hebrew resources
 

Kiebrania
Lugha za Kisemiti
Kanisa la Kaburi na Ufufuo wa Yesu

Kanisa la Kaburi na Ufufuo wa Yesu liko mjini Yerusalemu mahali ambako, kufuatana na mapokeo ya Ukristo, Yesu alisulubiwa, akawekwa kaburini na kufufuka siku ya tatu.

Kanisa hili laitwa "Kanisa la ufufuo" na Wakristo wenyeji Waorthodoksi (kwa Kiarabu: كنيسة القيامة kanisat-al-qiyama) na "Kanisa la Kaburi" kwa lugha nyingi za Ulaya. 

Kufuatana na mapokeo ya mahali mwamba wa Golgota uliposimama msalaba wa Yesu na kaburi alikozikwa vyote vilikuwa karibu sana hivyo mahali pote pawili hufunikwa na jengo lilelile.

Historia ya jengo 

Habari za kwanza zinapatikana kutoka kwa Eusebi wa Kaisarea (275 – 339) aliyeandika ya kwamba mahali pa kaburi la Yesu lilifunikwa na hekalu la Apolo, mungu mmojawapo wa Kiroma. Hii huaminiwa ilitokea baada ya mwaka 135, mji wa Yerusalemu ulipotangazwa kuwa mji wa Kiroma, na Wayahudi walikatazwa wasiingie tena. 

Kaisari Konstantino Mkuu aliagiza mahali pafunuliwe tena na kanisa, la kwanza kujengwa juu ya kaburi, lililotabarukiwa tarehe 14 Septemba 335. Kanisa hilo lilibomolewa na Waajemi waliovamia Yerusalemu mwaka 614. Likatengenezwa chini ya Kaisari Heraklio mnamo 630 likaheshimiwa na Waarabu Waislamu walioteka mji mwaka 637. 

Kanisa lilibomolewa kabisa mara ya pili mwaka 1009 chini ya khalifa Al-Hakim bin-Amr Allah wa Misri. Likajengwa upya wakati wa vita ya misalaba mwaka 1149 na watawala Wakristo. Baada ya hao kufukuzwa jengo lilikabidhiwa na Waislamu kwa watawa Wafransisko ambao ni Wakatoliki.

Ushirikiano wa madhehebu 
Katika karne za baadaye ikafuata mivutano kati ya madhehebu mbalimbali, hasa Wakatoliki na Waorthodoksi. 

Tangu karne ya 19 kuna namna ya ushirikiano kati ya Waorthodoksi Wagiriki, watawa Wafransisko na Waorthodoksi wa Mashariki wa Armenia. Waorthodoksi wa Mashariki Wasyria, Wamisri na Waethiopia hushirikiana pia. 

Funguo hutunzwa na familia ya Kiislamu.

Adhimisho la kila mwaka
Kumbukizi ya kulitabaruku inafanyika kila mwaka tarehe 13 Septemba.

Picha

Tanbihi

Viungo vya nje

 Makala kuhusu kanisa hili kwenye Wikipedia ya Orthodoksi 
 Picha na makala 
 Picha na makala
 Tembelea kanisa kwa intaneti 

Yerusalemu
Majengo
Ukristo
Yesu Kristo
Mikronesia

Mikronesia ni eneo la Bahari ya Pasifiki. Ni moja kati ya makundi makubwa matatu ya visiwa vya Pasifiki pamoja na Melanesia na Polynesia.

Jina limeundwa na maneno ya Kigiriki ya νῆσος (kisiwa) na μικρος (kidogo) yaani "visiwa vidogo". Mpelelezi na nahodha Mfaransa Jules Dumont d'Urville alitunga jina hili 1832 kwa kuweka uzito kwa udogo wa visiwa hivi vinavyozidi 2,000.

Mikronesia iko upande wa mashariki wa Ufilipino na upande wa kaskazini ya Guinea Mpya na Melanesia to the south, halafu magharibi ya Polynesia. Eeno lake ni klaskazini ya ikweta.

Nchi za Mikronesia 
Kisiasa kuna maeneo nane katika Mikronesia:
 Shirikisho la Mikronesia lenye majimbo manne: Kosrae, Yap, Pohnpei na Chuuk;
 Visiwa vya Bougainville (vinavyojitegemea ndani ya nchi ya Papua Guinea Mpya);
 Visiwa vya Marshall;
 Palau;
 Nauru;
 Kiribati;
 Visiwa vya Mariana ya Kaskazini (chini ya Marekani);
 Guam (eneo la Marekani).
 kisiwa cha Wake (kituo cha kijeshi cha Marekani).

Australia na Visiwa vya Pasifiki
Shirikisho la Mikronesia

Shirikisho la Mikronesia ni nchi ya visiwani katika Bahari Pasifiki iliyoko kaskazini kwa Papua Guinea Mpya.  

Ni nchi huru inayoshirikiana na Marekani. Nchi ilikuwa eneo lindwa chini ya Marekani kwa niaba ya Umoja wa Mataifa hadi ikapata uhuru wake mwaka 1986.

Jiografia 
Shirikisho linajumlisha sehemu kubwa ya funguvisiwa la Karolini katika Mikronesia, kanda la Pasifiki. Jumla ya visiwa ni 607.

Nchi ina majimbo manne ya kujitawala ambayo ni Chuuk, Kosrae, Pohnpei na Yap. 

Visiwa vya Palau pia ni sehemu ya Karolini lakini ni nchi ya pekee.

Mji mkubwa wa nchi ni Weno (wakazi 17,624) kisiwani Chuuk lakini mji mkuu ni Palikir kwenye kisiwa cha Pohnpei.

Majimbo ya shirikisho 
Kuna majimbo manne kama yafuatayo:

Historia 

Visiwa vimekaliwa na watu tangu miaka 4,000 iliyopita, hasa kutoka Rasi ya Malay na visiwa vya Indonesia. Wengine wametokea visiwa vya Polinesia. 

Kisiwani Yap kulitokea dola na utawala wa kifalme. 

Tangu kufika kwa Wahispania katika karne ya 16 visiwa vilikuwa chini ya ubwana wa nje lakini maisha ya kawaida yaliendelea bila mabadiliko makubwa kwa muda mrefu. 

Mwisho wa karne ya 19 Hispania iliuza koloni hilo kwa Ujerumani; utawala wa Kijerumani ulikwisha katika Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia ukachukuliwa na Japani hadi mwisho wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia. 

Japani ilifuatwa na Marekani iliyoendelea kutawala kwa niaba ya UM hadi uhuru.

Lugha na utamaduni 

Kuna lugha 18 ambazo huzungumzwa katika Shirikisho la Mikronesia. Lugha rasmi ni Kiingereza.

Wakazi wengi ni wa makabila ya asili.

Upande wa dini, wengi ni Wakristo (95.3%), kwanza Wakatoliki (52.6%) halafu Waprotestanti wa madhehebu mbalimbali (41.7%).

Uchumi 
Uchumi wa nchi hutegemea hasa kilimo cha kujisukuma na uvuvi. Mapato ya serikali ni kutokana na vibali kwa wavuvi wa nje wanaovua samaki ndani ya maji ya shirikisho. 

Kuna pia uchimbaji wa fosfeti.

Shirikisho la Mikronesia pamoja na Nauru vinaongoza duniani kwa asilimia kubwa ya watu wanene.

Tazama pia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Tanbihi

 
Australia na Visiwa vya Pasifiki
Palikir

Palikir imekuwa mji mkuu wa Shirikisho la Mikronesia tangu 1989. Iko kwenye kisiwa cha Pohnpei. Idadi ya wakazi ni mnamo 6,444 (sensa ya 2000). 
Anwani ya kijiografia ni 6°55'N 158°9'E

Miji Mikuu Australia na Pasifiki
Niue

Niue ni nchi ya kisiwani katika Pasifiki ya kusini. 

Ni nchi ya kujitawala inayoshiriki na New Zealand inayoratibu siasa ya nje na mambo ya kijeshi.

Karibu wenyeji wote wanaishi huko New Zealand.

Niue iko km 2,400 kaskazini-magharibi kwa New Zealand kati ya Tonga, Samoa na Visiwa vya Cook. 

Inahesabiwa kati ya visiwa vya Polinesia ikiitwa "Mwamba wa Polinesia".

Wakazi ni Wakristo, hasa Wakalvini (67%), halafu Wakatoliki (10%). Pia kuna Wamormoni (10%).

Tazama pia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Nchi za Australia na Pasifiki
New Zealand
Alofi

Alofi ni mji mkuu wa nchi ya kisiwani cha Niue katika bahari ya Pasifiki. 

Alofi ina wakazi 614 (2001). Kuna vijiji viwili vya Alofi North (wakazi 256) na Alofi South penye majengo ya serikali (wakazi 358).

Alofi iko kwenye pwani ya magharibi ya kisiwa, kando ya hori ya Alofi. 

Niue
Miji Mikuu Australia na Pasifiki