LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Kidazaga

Kidazaga ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Niger inayozungumzwa na Wadazaga. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kidazaga nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 331,000. Pia kuna wasemaji 50,000 nchini Niger. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidazaga iko katika kundi la Kisahara-Magharibi.

Viungo vya nje 
lugha ya Kidazaga kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kidazaga 
lugha ya Kidazaga katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/dzg

Lugha za Chad
Lugha za Niger
Fungu (mmea)

Fungu (Celosia argentea) ni mmea wa familia Amaranthaceae unaopandwa sana katika Afrika na Asia ya Kusini-Mashariki. Majani na maua hulika.

Picha

Fungu na jamaa
Mimea ya mazao
Mabingobingo

Mabingobingo ni spishi ya manyasi inayomea ndefu sana (m 2-4,5, pengine hadi m 7,5). Hupandwa sana katika Afrika ya Mashariki ili kulisha wanyama wafugwao.

Viungo vya nje
 Taarifa kutoka Feedipedia

Picha

Nyasi na jamaa
Kateri Tekakwitha

Kateri Tekakwitha (kwa lugha yake ya Kimohawk jina linatamkwa ˈgaderi degaˈgwita) aliishi tangu mwaka 1656 hadi 17 Aprili 1680; alizaliwa Ossernenon, leo Auriesville, New York, Marekani, akafariki Kahnawake, Quebec Canada.

Mtoto wa familia ya wakazi asili wa Amerika Kaskazini, anajulikana hasa kwa imani na maadili yake ya Kikristo, dini aliyojiunga nayo kwa kubatizwa na padri wa Kanisa Katoliki kwenye Pasaka ya mwaka 1676, akaendelea nayo bila kujali vitisho na upinzani wa ndugu zake, akishika pia usafi wa moyo aliokuwa amenuia kuutunza tangu kabla ya kuwa Mkristo.

Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 22 Juni 1980, halafu Papa Benedikto XVI akamtangaza mtakatifu tarehe 21 Oktoba 2012. Ni wa kwanza kutoka makabila ya Waindio.

Anaheshimiwa kama mtakatifu bikira, hasa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Bechard, Henri. "Tekakwitha". Dictionary of Canadian Biography (Toronto: University of Toronto Press, 1966), vol. 1.
Sargent, Daniel. Catherine Tekakwitha. New York and Toronto: Longmans, Green and Co., 1936.
Shoemaker, Nancy. "Kateri Tekakwitha's Tortuous Path to Sainthood," in Nancy Shoemaker, ed. Negotiators of Change: Historical Perspectives on Native American Women (New York: Routledge, 1995), p. 49–71.
Steckley, John. Beyond their Years: Five Native Women's Stories, Canadian Scholars Press 1999 ISBN 978-1551301501

Viungo vya nje

Darren Bonaparte (Mohawk), A Lily Among Thorns: The Mohawk Repatriation of Káteri Tekahkwí:tha, Wampum Chronicles, 2008
"Kateri Tekakwitha", Canadian Dictionary of Biography Online
Kateri Tekakwitha website 
"Blessed Kateri Tekakwitha" , Catholic Forum
"Kateri's Life" , Lily of the Mohawks website
Father Claude Chauchetière, "The Life of Catherine Tekakwitha" , 1695
"Blessed Kateri, Model Ecologist" , Conservation

Barbara Bradley Hagerty, "A Boy, An Injury, A Recovery, A Miracle?", NPR, 4 Novemba 2011
LORRAINE MALLINDER, "Holy Rivalry Over Kateri" , Montreal Gazette, 20 Machi 2010
"Sketch of Life of Indian Maid, Kateri Tekakwitha" from 23 Aprili 1915 issue of the Recorder-Democrat a semiweekly publication, Amsterdam, NY
Account of location of Ossernon birthplace written by Jesuit Fr. Loyzance (the original purchaser of the land at Auriesville) from St. Johnsville Enterprise and News 28 Novemba 1934

Waliozaliwa 1656
Waliofariki 1680
Mabikira
Watakatifu wa Marekani
Watakatifu wa Kanada
Liturujia ya Canterbury

Liturujia ya Canterbury ni madhehebu yanayoendeleza mambo bora ya Anglikana ndani ya Kanisa la Kilatini.

Mwaka 2011 na 2012 Papa Benedikto XVI alianzisha majimbo matatu kwa Waanglikana walioamua kujiunga na Kanisa Katoliki kama makundi. 

La kwanza lilianzishwa kwa wale wa Uingereza na Wales (lakini pia Uskoti), la pili kwa wale wa Marekani (baadaye liliongezewa wale wa Kanada), la tatu kwa wale wa Australia (halafu pia Japani). Jumla ya waamini ni 10,000 hivi, chini ya mapadri 190, wengi wao wakiwa na ndoa.

Kila mojawapo linaongozwa na padri mwenye ndoa aliyewahi kuwa askofu wa Kianglikana, isipokuwa lile la Marekani ambalo limepewa askofu wa kwanza ambaye ni mseja.

Kabla ya hapo kulikuwa na parokia tu za namna hiyo huko Marekani na Kanada, zikifuata hati maalumu ya Papa Yohane Paulo II ya tarehe 20 Juni 1980,

Tarehe 9 Desemba 2009, Benedikto XVI alitoa hati Anglicanorum Coetibus, iliyoweka taratibu za uanzishaji wa majimbo yasiyopakana na majimbo ya kawaida ya Kilatini kwa Wakristo wa namna hiyo, na kufikia mwisho wa mwaka 2015 parokia zote zilizoanzishwa kabla ya hapo isipokuwa 2 zimejiunga na jimbo la Kimarekani. Mkutano maalumu kwa ajili hiyo ulifanyika tarehe 8-10 Novemba 2012.

Kwa niaba ya Papa, Idara ya Ibada ya Kimungu ilipitisha the Book of Divine Worship kwanza kwa muda mwaka 1984, halafu moja kwa moja mwaka 1987. Kuanzia tarehe 29 Novemba 2015 nafasi yake imeshikwa na "Divine Worship: The Missal".

Ibada nyingine kwa ajili ya ndoa na mazishi zilipitishwa na idara hiyo tarehe 22 Juni 2012.

Tanbihi

Viungo vya nje 

Letter of the Congregation for the Doctrine of the Faith communicating the pastoral provision 
Office of the Ecclesiastical Delegate for the Pastoral Provision 
Parishes 
The Catholic Parish of Saint Mary the Virgin, Arlington, Texas
Our Lady of the Atonement Catholic Church, Archdiocese of San Antonio, Texas 
Anglican Use Society 
Unitatis Redintegratio, Decree from Second Vatican Council
A Place Has Been Prepared: "Anglican Use" Catholic Parishes (article) 
Historical documents on Anglican-Roman Catholic relations

Liturujia
The Book of Divine Worship (BDW) 
Online version of Anglican Use Mass, Rite 1, according to the BDW 
Online version of the Daily Office from the BDW
Text of the Anglican Use Mass

Liturujia
Kanisa Katoliki
Nako 2 Nako

Nako 2 Nako (Nako to Nako, N2N au Nako 2 Nako Soldiers) ni kundi la hip hop kutoka Kaskazini mwa Tanzania - Arusha. Kundi linaundwa na wanachama wanne (4) ambao ni Lord Eyez,
G Nako, Ibra da Hustler na Bou Nako. Msanii Ibra da Hustler alijitoa kwenye kundi mwez wa 11, mwaka 2008 kutokana na kupishana maelewano na wanamuziki wenzake kwenye kundi. Hivyo, Ibra da Hustler anaendelea kufanya muziki wake mwenyewe pasipo kua na kundi (solo artist). Jina la nako 2 nako lipatikana katika gym ya mazoezi (maarufu kama dojo) ambayo iliwakutanisha wanamziki hawa wakiwa wanafanya mazoezi. Kundi hili  pia linaundwa na wasani wengine ambao bado hawajapata umaarufu sana (Junior nakos) pamoja na wanakikundi wengine wasio wanamziki, yaani jumuia ya wanamazoezi wa gym ambayo mazoezi ya dojo yalikua yakifanyika.     

Kwa muda mrefu  kundi hili limeonyesha uwezo mkubwa katika kuwakilisha muziki wa kizazi kipya aina ya rap au hiphop. Nako 2 Nako wamepata umaarufu kwa ustadi wao wa kughani kwa kutumia Lugha ya Kiswahili.

Baadhi ya nyimbo zao maarufu 
 Ndio Zetu Kuwakilisha 2005
 Bang 2007
 Hawatuwezi 2005
 Bang Rmx 2008
 Mchizi Wangu 2008
 Hakuna Mahali Kama 2008
 Hiphop 2008
 Iko Wazi 2009
 Mpango Mzima 2010
 Wawiwo 2010
 Katikati 2010
 Hardcore 2018
Na bado tunazidi

Viungo vya Nje
Nako 2 Nako katika MySpace

Wanamuziki wa Tanzania
Hip Hop ya Bongo
Muziki wa kizazi kipya
Makundi ya Hip Hop ya Tanzania
Wanamuziki wa Hip Hop wa Tanzania
Iydu

Chama cha  International Young Democrat Union (IYDU) ) ni kundi la kweli la kisiasa na chama cha vijana.Kilianzishwa mwaka wa 1981 kisha baadaye kikawekwa msingi dhabiti mwaka wa 1991.IYDU ina wanachama 127 kutoka mataifa 80 na ni mwanga wa vijana wa International Democrat Union.

Tovuti la  IYDU  inapeana  makataa malum kwenye chama ikiwemo demokrasia,heshima dhidi ya haki za binadamu,soko huru na biashara huru:

 IYDU yaamini usawa wa kidemokrasia uliokita mizizi katika jamii ndio chanzo cha serikali yenye msingi bora.

 IYDU yaamini kuwa haki za binaadamu ni kuishi bila woga wa kunyanyaswa hasaa katiaka Nyanja tofauti za rangi,dini na maumbile.hili jambo ni moja wepo ya kile ambacho hakiwezi kuishi bila la jingine.wakati hamna woga wowote kila jambo laweza kuwekwa kwa uwazi,na hapo ndipo demokrasia itatokea.

 IYDU yaamini kuwa soko huru lajenga uhuru wakuingiliana kwa watu kwani hili ndilo laleta uwezo wa ubunifu,lajenga ukuaji wa uchumi na kulinda uhuru na haki za binaadamu uliokeketwa.

 IYDU ya pinga biashara za ubaguzi kwani nikupitia biashara huru ndipo ukuaji wa uchumi na uhuru watokea.Yaamini kwamba,ndio umaskini unaojirudia kati ya  takriban watu bilioni moja uvunjwe,biashara huru za paswa kupewa kipau mbele katika ukuzaji na wala sio ukandamizaji.

IYDU huuandaa kongamano tofauti kwa wanachama wake kila mwaka ikiwemo mazungumuzo kuhusu uhuru katikati ya mwaka,mikutano ya wakurugenzi na pia usafiri katika miji tofauti ulimwenguni kwa minanjili ya masomo.viongozi katikakongamano la IYDU wameweza kuhusisha viongozi wasasa na waliokuwepo serikalini na pia wakubwa katika Nyanja mbali mbali za kisiasa kutoka familia kubwa kubwa.wanaoshiriki katika kongamano la IYDU wamejiendeleza na kuwa viongozi wakuu serikalini,wabunge,washauri wakubwa,na hata viongozi katika kampuni za kiserikali na za kibinafsi.

Ofisi kuu za IYDU zinapatikana katika mji wa Oslo, kule Norway.

Historia ya IYDU

Mzazi Shirika 
Mzazi shirika wa IYDU, ambaye ni International Democrat Union (IDU) anafanya kazi pamoja nakushirikiana na zaidi ya chama 80.Kilianzishwa mwaka wa 1983, wanachama walioanzisha ni pamoja na makamu wa Rais wa Uingereza Margaret Thatcher; kisha baadaye makamu wa Rais wa Merikani George Bush Sr; Meya wa Paris,kisha baadaye Rais wa ufaransa, Jacques Chirac; na baadaye kansela wa ujerumani Helmut Kohl.

Kampeni huru 
Kampeni huru za IYDU inasaidia makundi za demokrasia na makundi huru sokoni katika mataifa yaliyo chini ya utawala wa kimabavu.

Kampeni huru zinazoendelea
 Upaji mbele wa uhuru 
 Uhuru wa belarus 
 Uhuru wa cuba 
 Uhuru wa dini

Chairmen

Footnotes

External links 
 IYDU official site 

 
Youth wings of political parties
Kikanuri-Bilma

Kikanuri-Bilma ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Niger inayozungumzwa na Wakanuri. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kibilma imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibilma iko katika kundi la Kisahara.

Viungo vya nje
lugha ya Kibilma kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibilma 
lugha ya Kibilma katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bms

Lugha za Niger
Kikanuri-Tumari

Kikanuri-Tumari ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Niger inayozungumzwa na Wakanuri. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kitumari imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitumari iko katika kundi la Kisahara.

Viungo vya nje
lugha ya Kitumari kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitumari 
lugha ya Kitumari katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/krt

Lugha za Niger
Kitamahaq

Kitamahaq ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Algeria, Libya na Niger inayozungumzwa na Watuareg. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kitamahaq nchini Algeria imehesabiwa kuwa watu 25,000. Pia kuna wasemaji 17,000 nchini Libya (2006) na 20,000 nchini Niger (1998). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitamahaq iko katika kundi la Kiberber.

Viungo vya nje 
lugha ya Kitamahaq kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitamahaq
lugha ya Kitamahaq katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/thv

Lugha za Algeria
Lugha za Libya
Lugha za Niger
Kitamajeq-Tayart

Kitamajeq-Tayart ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Niger inayozungumzwa na Watuareg. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kitamajeq imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitamajeq iko katika kundi la Kiberber.

Viungo vya nje 
lugha ya Kitayart kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitayart
lugha ya Kitayart katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/thz

Lugha za Niger
Kitasawaq

Kitasawaq ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Niger inayozungumzwa na Wasonghay. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kitasawaq imehesabiwa kuwa watu 8000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitasawaq iko katika kundi la Kisahara.

Viungo vya nje 
lugha ya Kitasawaq kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitasawaq
lugha ya Kitasawaq katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/twq

Lugha za Niger
Orodha ya lugha za Chad

Orodha hii inaorodhesha lugha za Chad:

Kiamdang
Kiarabu
Kiassangori
Kibagirmi
Kibarein
Kibedjond
Kiberakou
Kibesme
Kibidiyo
Kibirgit
Kibolgo
Kibon-Gula
Kiboor
Kibua
Kibuduma
Kibuso
Kidagba
Kidaju, Dar Daju
Kidaju, Dar Sila
Kidangaleat
Kiday
Kidazaga
Kidisa
Kifania
Kifaransa
Kifongoro
Kifulfulde-Adamawa
Kifulfulde-Bagirmi
Kifulfulde, Kano-Katsina-Bororro
Kifur
Kigabri
Kigadang
Kigidar
Kigor
Kigoundo
Kigula
Kigula-Iro
Kigulay
Kiherde
Kihoro
Kijaya
Kijonkor-Bourmataguil
Kikaba
Kikaba-Deme
Kikaba-Naa
Kikabalai
Kikajakse
Kikanembu
Kikanuri-Kati
Kikarang
Kikaranga
Kikendeje
Kikenga
Kikera
Kikibet
Kikim
Kikimre
Kikoke
Kikujarge
Kikulfa
Kikuo
Kikwang
Kilaal
Kilagwan
Kilaka
Kilele
Kilutos
Kimaba
Kimabire
Kimajera
Kimalgbe
Kimambai
Kimango
Kimararit
Kimarba
Kimarfa
Kimasalit
Kimasana
Kimaslam
Kimasmaje
Kimassalat
Kimawa
Kimbara
Kimbay
Kimesme
Kimigaama
Kimiltu
Kimire
Kimogum
Kimorom
Kimpade
Kimser
Kimubi
Kimukulu
Kimundang
Kimusey
Kimusgu
Kimuskum
Kinaba
Kinancere
Kindam
Kingam
Kingambay
Kingete
Kiniellim
Kinoy
Kinzakambay
Kipana
Kipeve
Kirunga
Kisaba
Kisango
Kisar
Kisarua
Kisinyar
Kisokoro
Kisomrai
Kisurbakhal
Kitama
Kitamki
Kitedaga
Kitobanga
Kitoram
Kitumak
Kitunia
Kitupuri
Kiubi
Kizaghawa
Kizan-Gula
Kizirenkel

Tazama pia
Chad
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/TD

Chad
Kiamdang

Kiamdang (pia Kibiltine) ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Waamdang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiamdang imehesabiwa kuwa watu 41,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiamdang iko katika kundi la Kifur.

Viungo vya nje 
lugha ya Kiamdang kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiamdang 
lugha ya Kiamdang katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/amj

Lugha za Chad
Kiassangori

Kiassangori (pia Kisungor) ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wasungor. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiassangori imehesabiwa kuwa watu 23,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiassangori iko katika kundi la Kisudani-Mashariki.

Viungo vya nje 
lugha ya Kiassangori kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiassangori 
lugha ya Kiassangori katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/sjg

Lugha za Chad
Kibedjond

Kibedjond ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wabedjond. Mwaka wa 1969 idadi ya wasemaji wa Kibedjond imehesabiwa kuwa watu 36,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibedjond iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.

Viungo vya nje
lugha ya Kibedjond kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibedjond 
lugha ya Kibedjond katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bjv

Lugha za Chad
Kibagirmi

Kibagirmi ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Nigeria inayozungumzwa na Wabagirmi. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibagirmi nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 44,800. idadi ya wasemaji nchini Nigeria haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibagirmi iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.

Viungo vya nje
lugha ya Kibagirmi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibagirmi 
lugha ya Kibagirmi katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bmi

Lugha za Chad
Lugha za Nigeria
Kiberakou

Kiberakou ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Waberakou. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiberakou imehesabiwa kuwa watu wawili tu. Kwa hiyo inawezekana kuwa lugha ya Kiberakou imeshatoweka kabisa sasa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiberakou iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.

Viungo vya nje
lugha ya Kiberakou kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiberakou 
lugha ya Kiberakou katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bxv

Lugha za Chad
Kidaju, Dar Daju

Kidaju, Dar Daju ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wadaju. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kidaju imehesabiwa kuwa watu 34,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidaju iko katika kundi la Kisudani-Mashariki.

Viungo vya nje
lugha ya Kidaju kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kidaju 
lugha ya Kidaju katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/djc

Lugha za Chad
Kidaju, Dar Sila

Kidaju, Dar Sila ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Sudan inayozungumzwa na Wadaju. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisila nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 63,100. Idadi ya wasemaji nchini Sudan haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisila iko katika kundi la Kisudani-Mashariki.

Viungo vya nje
lugha ya Kisila kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisila 
lugha ya Kisila katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/dau

Lugha za Chad
Kidisa

Kidisa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wadisa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidisa imehesabiwa kuwa watu 2370. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidisa iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.

Viungo vya nje
lugha ya Kidisa kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kidisa 
lugha ya Kidisa katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/dsi

Lugha za Chad
Kifongoro

Kifongoro ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wafongoro. Mwaka wa 1983 idadi ya wasemaji wa Kifongoro imehesabiwa kuwa watu 1000 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifongoro iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.

Viungo vya nje
lugha ya Kifongoro kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kifongoro 
lugha ya Kifongoro katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/fgr

Lugha za Chad
José Rizal

José Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda (19 Juni 1861 - 30 Desemba 1896) alikuwa mwandishi mzalendo Mfilipino. Riwaya zake mbili, Noli me Tangere na El Filibusterismo, zilikosoa ukiukwaji wa haki uliofanywa na Hispania. Rizal alinyongwa mwaka wa 1896.

Viungo vya nje 
 The Complete Jose Rizal at Filipiniana.net 
 Talambuhay ni Jose Rizal 
 The Life and Writings of Jose Rizal

Waandishi wa Ufilipino
Waliozaliwa 1861
Waliofariki 1896
Martti Ahtisaari

Martti Oiva Kalevi Ahtisaari (23 Juni 1937 - 16 Oktoba 2023) alikuwa Rais wa zamani  (1994–2000) wa Ufini, anayefahamika zaidi kama Mwanadiplomasia na msuluhishi wa Umoja wa Mataifa. Mwaka wa 2008 amepata Tuzo ya Nobel ya Amani, kwa kazi yake ya kuleta amani ya kimataifa.

Tanbihi

Viungo vya Nje 

 Martti Ahtisaari's homepage 
 Martti Ahtisaari's Project Syndicate op/eds
 Martti Ahtisaari wins 2008 Nobel Peace Prize 

Waliozaliwa 1937
Waliofariki 2023
Marais wa Ufini
Tuzo ya Nobel ya Amani
Jim Florentine

James "Jim" Florentine (alizaliwa tarehe. 18 Agosti 1964) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje
Adam Carolla

Adam Carolla (alizaliwa mnamo 27 Mei 1964) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Viungo vya nje
Tony Barbieri

Anthony J. "Tony" Barbieri (alizaliwa mnamo 26 Agosti 1963) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya nje
Jason Lee

Jason M. Lee ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo
Richard Steven Horvitz

Richard Steven Horvitz (amezaliwa tar. 29 Julai 1966) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje
Kibarein

Kibarein ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wabarein. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibarein imehesabiwa kuwa watu 4100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibarein iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje 
lugha ya Kibarein kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibarein 
lugha ya Kibarein katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bva

Lugha za Chad
Kibidiyo

Kibidiyo ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wabidiyo. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kibidiyo imehesabiwa kuwa watu 14,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibidiyo iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kibidiyo kwenye Multitree 
makala za OLAC kuhusu Kibidiyo
lugha ya Kibidiyo katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bid

Lugha za Chad
Kibirgit

Kibirgit ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wabirgit. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibirgit imehesabiwa kuwa watu 10,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibirgit iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kibirgit kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibirgit 
lugha ya Kibirgit katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/btf

Lugha za Chad
Kiboor

Kiboor ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Waboor. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiboor imehesabiwa kuwa watu 100 tu. Kwa hiyo lugha imekaribia kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiboor iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiboor kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiboor 
lugha ya Kiboor katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bvf

Lugha za Chad
Kibuso

Kibuso ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wabuso. Mwaka wa 1971 idadi ya wasemaji wa Kibuso imehesabiwa kuwa watu 40 tu. Kwa hiyo inawezekana kuwa lugha imeshatoweka kabisa hadi sasa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibuso iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kibuso kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibuso 
lugha ya Kibuso katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bso

Lugha za Chad
Kidangaleat

Kidangaleat ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wadangla. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kidangaleat imehesabiwa kuwa watu 45,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidangaleat iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kidangaleat kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kidangaleat 
lugha ya Kidangaleat katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/daa

Lugha za Chad
Kigabri

Kigabri ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wagabri. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kigabri imehesabiwa kuwa watu 34,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigabri iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kigabri kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigabri 
lugha ya Kigabri katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/gab

Lugha za Chad
Kigadang

Kigadang ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wagadang. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kigadang imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigadang iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kigadang kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigadang 
lugha ya Kigadang katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/gdk

Lugha za Chad
Kiherde

Kiherde ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Waherde. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiherde imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiherde iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiherde kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiherde 
lugha ya Kiherde katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/hed

Lugha za Chad
Kijonkor-Bourmataguil

Kijonkor-Bourmataguil ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wajonkor. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kijonkor imehesabiwa kuwa watu 1500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijonkor-Bourmataguil iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kijonkor kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kijonkor 
lugha ya Kijonkor katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/jeu

Lugha za Chad
Kikabalai

Kikabalai ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wakabalai. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikabalai imehesabiwa kuwa watu 17,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikabalai iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kikabalai kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikabalai 
lugha ya Kikabalai katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/kvf

Lugha za Chad
Kikajakse

Kikajakse ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wakajakse. Mwaka wa 1983 idadi ya wasemaji wa Kikajakse imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikajakse iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kikajakse kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikajakse 
lugha ya Kikajakse katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/ckq

Lugha za Chad
Kikimre

Kikimre ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wakimre. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikimre imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikimre iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kikimre kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikimre 
lugha ya Kikimre katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/kqp

Lugha za Chad
Kikwang

Kikwang ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wakwang. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikwang imehesabiwa kuwa watu 16,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikwang iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kikwang kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikwang 
lugha ya Kikwang katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/kvi

Lugha za Chad
Kilele (Chad)

Kilele ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Walele. Isichanganywe na lugha ya Kilele inayozungumzwa nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kilele imehesabiwa kuwa watu 26,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilele iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kilele kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kilele 
lugha ya Kilele katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/lln

Lugha za Chad
Kimabire

Kimabire ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamabire. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kimabire imehesabiwa kuwa watu watatu tu. Kwa hiyo lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimabire iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimabire kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimabire 
lugha ya Kimabire katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/muj

Lugha za Chad
Kimarba

Kimarba (pia Kiazumeina) ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamarba. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimarba imehesabiwa kuwa watu 148,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimarba iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimarba kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimarba 
lugha ya Kimarba katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mpg

Lugha za Chad
Kimasmaje

Kimasmaje ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamasmaje. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimasmaje imehesabiwa kuwa watu 25,727. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimasmaje iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimasmaje kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimasmaje 
lugha ya Kimasmaje katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mes

Lugha za Chad
Kimawa (Chad)

Kimawa ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamawa. Isichanganywe na lugha ya Kimawa inayozungumzwa nchini Nigeria. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimawa imehesabiwa kuwa watu 6560. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimawa iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimawa kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimawa 
lugha ya Kimawa katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mcw

Lugha za Chad
Kimbara (Chad)

Kimbara ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wambara. Mwaka wa 1980 idadi ya wasemaji wa Kimbara imehesabiwa kuwa watu 1000 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimbara iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimbara kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimbara 
lugha ya Kimbara katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mpk

Lugha za Chad
Kimesme

Kimesme ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamesme. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimesme imehesabiwa kuwa watu 20,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimesme iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimesme kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimesme 
lugha ya Kimesme katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/zim

Lugha za Chad
Kimigaama

Kimigaama ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamigaama. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimigaama imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimigaama iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimigaama kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimigaama 
lugha ya Kimigaama katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mmy

Lugha za Chad
Kimiltu

Kimiltu ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamiltu. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimiltu imehesabiwa kuwa watu 270 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimiltu iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimiltu kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimiltu 
lugha ya Kimiltu katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mlj

Lugha za Chad
Kimire

Kimire ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamire. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kimire imehesabiwa kuwa watu 1400 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimire iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimire kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimire 
lugha ya Kimire katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mvh

Lugha za Chad
Kimogum

Kimogum ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamogum. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kimogum imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimogum iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimogum kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimogum 
lugha ya Kimogum katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mou

Lugha za Chad
Kimubi

Kimubi ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamubi. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimubi imehesabiwa kuwa watu 35,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimubi iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimubi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimubi 
lugha ya Kimubi katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mub

Lugha za Chad
Kimukulu

Kimukulu (pia Kimokilko) ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wamukulu. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kimukulu imehesabiwa kuwa watu 12,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimukulu iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimukulu kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimukulu 
lugha ya Kimukulu katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/moz

Lugha za Chad
Kimuskum

Kimuskum ilikuwa lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad iliyozungumzwa na Wamuskum. Mwaka wa 1976 kulikuwa na msemaji mmoja wa Kimuskum tu. Wamuskum wote wengine walikuwa wameshabadilisha lugha kutumia Kimusgu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimuskum iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimuskum kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimuskum
lugha ya Kimuskum katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mje

Lugha za Chad
Kinancere

Kinancere ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wanancere. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kinancere imehesabiwa kuwa watu 81,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinancere iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kinancere kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kinancere 
lugha ya Kinancere katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/nnc

Lugha za Chad
Kindam

Kindam ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wandam. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kindam imehesabiwa kuwa watu 6500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kindam iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kindam kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kindam 
lugha ya Kindam katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/ndm

Lugha za Chad
Jonathan Winters

Jonathan Harshman Winters III (amezaliwa tar. 11 Novemba 1925 – 11 Aprili 2013) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje
Jack Angel

Jack Angel (24 Oktoba 1930 - 19 Oktoba 2021) alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Viungo vya nje 
 

Waigizaji filamu wa Marekani
Ombwe

Ombwe (kwa Kiingereza, na lugha nyingi za dunia, neno la Kilatini "vacuum" hutumiwa) kwa maana ya sayansi ni hali pasipo na kitu, nafasi pasipo na mata. Neno hutumiwa hasa kwa hali pasipo gesi au angahewa.

Hali halisi si rahisi kupata mahali duniani pasipo kitu chochote kabisa. Mara nyingi anga-nje la ardhi yetu huitwa "ombwe". Lakini hata katika ombwe hii kuna mata kidogo. Kwa hiyo "ombwe" mara nyingi ni hali ambapo kiasi cha gesi au hewa kimepungua sana ndani ya chombo na hapa kuna matumizi ya kiuchumi kwa mfano kutunza vyakula ndani ya mifuko ambako hewa nyingi imetolewa nje na hivyo vyakula vinadumu muda mrefu zaidi kwa sababu ya uhaba wa oksijeni ndani ya mfuko.

Marejeo 
 Industrial vacuum information

Fizikia
Kingete

Kingete ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wangete. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kingete imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingete iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kingete kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kingete 
lugha ya Kingete katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/nnn

Lugha za Chad
Kisaba

Kisaba ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wasaba. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisaba imehesabiwa kuwa watu 1340. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisaba iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kisaba kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisaba
lugha ya Kisaba katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/saa

Lugha za Chad
Kisarua

Kisarua ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wasarua. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kisarua imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisarua iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kisarua kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisarua
lugha ya Kisarua katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/swy

Lugha za Chad
Kisokoro

Kisokoro ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wasokoro. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kisokoro imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisokoro iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kisokoro kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisokoro
lugha ya Kisokoro katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/sok

Lugha za Chad
Kisomrai

Kisomrai ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wasomrai. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kisomrai imehesabiwa kuwa watu 7410. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisomrai iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kisomrai kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisomrai
lugha ya Kisomrai katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/sor

Lugha za Chad
Kitamki

Kitamki ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Watamki. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kitamki imehesabiwa kuwa watu 500 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitamki iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kitamki kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitamki
lugha ya Kitamki katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/tax

Lugha za Chad
Kitobanga

Kitobanga ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Watobanga. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitobanga iko katika kundi la Kichadiki.

Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kitobanga ilihesabiwa kuwa watu 30,000.

Viungo vya nje
lugha ya Kitobanga kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitobanga
lugha ya Kitobanga katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/tng

Lugha za Chad
Kitoram

Kitoram ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Watoram. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitoram imehesabiwa kuwa watu 8460. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitoram iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kitoram kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitoram
lugha ya Kitoram katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/trj

Lugha za Chad
Kitumak

Kitumak ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Watumak. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kitumak imehesabiwa kuwa watu 25,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitumak iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kitumak kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitumak
lugha ya Kitumak katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/tmc

Lugha za Chad
Kiubi

Kiubi ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Waubi. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiubi imehesabiwa kuwa watu 1100 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiubi iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiubi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiubi
lugha ya Kiubi katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/ubi

Lugha za Chad
Kizirenkel

Kizirenkel ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Chad inayozungumzwa na Wazirenkel. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kizirenkel imehesabiwa kuwa watu 2240. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizirenkel iko katika kundi la Kichadiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kizirenkel kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kizirenkel
lugha ya Kizirenkel katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/zrn

Lugha za Chad
Zoroasta

Zoroasta, pia Zarathustra alikuwa mwanzilishaji wa dini ya Uzoroasta na nabii ya kwanza wa imani hii.

Hakuna uhakika wala juu ya mahali wala wakati alipoishi. Leo hii wataalamu wengi wanaamini aliishi katika mashariki ya Uajemi ya Kale. 

Habari zilihifadhiwa kimdomo kwa muda mrefu na kuandikwa karne baada yake kwa hiyo ni vigumu kujua umri wa habari zake. Wataalamu wamekadiria wakati wa maisha yake kati ya miaka 1800 KK na 600 KK ilhali hakuna uhakika.

Jina lake liliandikwa katika maandiko ya kale zaidi kwa umbo la Zarathustra. Kimatifa amejulikana zaidi kwa umbo la Kigiriki yaani Zoroasta (Ζωροάστηρ zoroaster). Waajemi wa leo pamoja na waumini wake wanamwita ama "Zartosht" au "Zardosht". 

Kile kinachojulikana juu yake ni hasa kutokana na mashairi ya "Gatha" ambayo ni msingi wa kitabu kitakatifu cha imani yake kinachoitwa Avesta. Hapo anaonekana alikuwa kasisi katika dini ya Kiajemi ya kale alipopata ufunuo kuwa miungu mingi si kwlei badala yake kuna Mungu mmoja tu. Huyu Mungu alijulikana kwake kwa jina Ahura Mazda ni muumba wa kila kita anayetafuta mema kwa wote. Ahura Mazda ana mpinzani wa kiroho mwenye jina la Ahriman anayetafuta mabaya. Kila mtu ana wajibu kuamua kati ya mema na mabaya na akiamua mema anatakiwa kushirikiana na Ahura Mazda katika uumbaji wake.

Historia ya Uajemi
Uzoroasta
Kiwix

Kiwix ni programu huria inayomwezesha mtumiaji kuangalia Wikipedia kwenye kompyuta yake bila kuingia katika intaneti.

Watumiaji wanaweza kupakua programu ya Kiwix yenyewe halafu faili za wikipedia kwa lugha mbalimbali pamoja na Kiingereza na Kiswahili. Kwa wikipedia kubwa kama Kiingereza kuna matoleo mbalimbali ama chaguo la makala tu au makala yote lakini kwa chaguo cha picha kwa sababu faili za picha zinachagua nafasi kubwa sana.

Mtumiaji wa Kiwix anaweza pia kusoma data nyingine zinazotumia mfumo wa wikiwiki. Lakini haiwezekani kubadilisha makala jinsi ilivyowezekana kwa wikipedia mtandaoni.

Programu ya Kiwix imekusudiwa kwa watumiaji wanaokosa muunganisho wa mtandao hasa kwa ajili ya shule zenye kompyuta lakini zisizo na uunganisho unawezesha kufikia wikipedia kwa sababu ya ukosefu wa muunganisho mzuri au gharama yake.

Kiwix inaruhusu kutafuta maneno yote yaliyomo katika data. Inawezekana kuhamisha makala za wikipedia nje kwa umbo la PDF na HTML.

Marejeo

Viungo vya Nje

 
 
 RSS/Atom Planet 
 Kiwix's microblog feed

Wikipedia
Programu huria
Anime

Anime ni istilahi ya kutaja "Animation" au katuni hai kwa lugha ya Kijapani. Asili yake hasa ni Kiingereza, lakini katika baadhi ya sehemu, istilahi hii humaanisha "Japanese Animation", yaani, Katuni za Kijapani. Lakini nchini Japani, anime huwa wanalitumia pia kwa katuni yoyote ile bila kutazama maana halisi kwa lugha yao. 

Baadhi ya katuni huchorwa kwa mkono, lakini vilevile zinaweza kutengenezwa kwa kutumia kompyuta. Kuna aina chungu nzima ya anime; unaweza kupata anime kuhusu michezo, mazingaombwe au mahaba. Hii ni baadhi ya mifano. 

Anime huoneshwa katika televisheni, DVD na VHS, pia hutumiwa katika michezo ya video ya kompyuta. 

Baadhi ya katuni za anime ni filamu, lakini zina wahusika wa hali za kikatuni na animation badala ya kuweka watu na maeneo ya kweli. 

Anime hasa hutokana na kitabu cha katuni cha Kijapani kinachoitwa Manga na riwaya za picha. Wakati mwingine filamu za kawaida, yaani, filamu zinazohusisha mazingira ya kweli watu, mahali, na kadhalika huwa zinatokana na mifululizo ya anime. 

Historia ya anime nchini Japani hutazamwa hasa kuanza kunako miaka ya 1900.

Baadhi ya anime 
 Kodomo
 Shonen
 Shojo
 Seinen
 Josei
 Ecchi
 Hentai
 Harem
 Reverse Harem

Tazama pia 
 Manga
 Otaku
 Cosplay
 Hentai

Katuni
Nate Dogg

Nathaniel Dwayne Hale (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Nate Dogg; Clarksdale, Mississippi, 19 Agosti 1969 - Long Beach, 15 Machi 2011) alikuwa rapa na mwimbaji wa muziki wa hip hop na R&B kutoka nchini Marekani. Alifahamika sana kwa uanachama wake katika kundi la rap lililokuwa na wasanii watatu la 213 na kazi zake za kujitegemea ambapo amepata kushirikiana na Dr. Dre, Warren G, Tupac na Snoop Dogg katika matoleo kadha wa kadha bab-kubwa ya wasanii hao. Nate Dogg ametoa albamu tatu za kujitegemea, G-Funk Classics, Vol. 1 & 2 mnamo 1998, Music and Me mnamo 2001 na Nate Dogg mnamo 2008.

Maisha
Nate Dogg alizaliwa mjini Clarksdale, Mississippi. Alihamia mjini Long Beach, California akiwa na umri wa miaka 14 kwa kufuata kuchana kwa wazazi wake. Alikuwa rafiki na mwenza wa katika gumu hili la rap na marapa kama vile Snoop Dogg, Warren G, RBX, Daz Dillinger na binamu yake Butch Cassidy na Lil' ½ Dead. Ameanza kuimba akiwa bwana mdogo katika kanisa la New Hope Baptist Church huko mjini Long Beach na Life Line Baptist Church huko Clarksdale, Mississippi ambapo baba'ke bwana Daniel Lee Hale alikuwa mchungaji katika kanisa hilo. Akiwa na umri wa miaka 16 ameacha shule na kwenda kujiunga na  United States Marine Corps, akitumikia kwa miaka  mitatu.

Nate Dogg amefariki mwaka wa 2011 huko mjini Long Beach, California; sababu za kufa ni kutokana na utatanishi mbalimbali uliosababishwa na kupooza kwa mwili.

Kazi

Diskografia

 G-Funk Classics, Vol. 1 & 2 (1998)
 Music and Me (2001)
 Nate Dogg (2008)

Filmografia
 The Transporter wimbo "I Got Love" (2002)
 Doggy Fizzle Televizzle akiwa kama mwimbaji wa kibwagizo cha filamu "The Braided Bunch" (2002–2003)
 Head of State akiwa kama jina lake (pia mwimbaji na mtunzi wa kibwagizo cha filamu hii) (2003)
 Need For Speed: Underground wimbo "Keep it Comin"
 ''The Boondocks (2008)

Marejeo

Viungo vya nje

 
<ul>

Waliozaliwa 1969
Waliofariki 2011
Marapa wa Marekani
213 (kundi)

213 ni kundi la muziki wa hip hop kutoka mjini Long Beach, California likiuanganishwa na msanii kama vile Snoop Dogg, Warren G na Nate Dogg.

Mwaka wa 2004, waliungana tena na kutoa albamu ya The Hard Way, ambayo ilifikia #4 katika chati za Billboard 200 huko nchini Marekani. Albamu ilitoa single kama vile "Groupie Luv" na "So Fly". Jina la kundi linatokana na kodi ya eneo la Long Beach kwa kipindi chicho.

Diskografia

Albamu 
 The Hard Way (2004)

Single 
 "Groupie Luv"
 "So Fly"

Mionekano mingine

Marejeo 

makundi ya hip hop ya Marekani
Q-Tip

Kamaal Ibn John Fareed (amezaliwea na jina la Jonathan Davis manmo tar. 10 Aprili 1970), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Q-Tip, ni  msanii wa muziki wa hip hop kutoka mjini St. Albans, Queens, New York huko nchini Marekani. Ni mmoja kati ya wanachama matata kabisa wa kundi zima la hip hop la A Tribe Called Quest.

John Bush wa Allmusic anamwita "rapa/mtayarishaji mahiri katika historia nzima ya hip-hop," wakati wahariri wa About.com wamemweka katika orodha yao ya 50-Bora ya Watayarishaji wa Hip-Hop, na vilevile kumweka katika orodha yao ya Ma-MC Bora-50 wa Kipindi Chetu (1987–2007). Mwaka wa 2012, jarida la The Source wamemweka nafasi ya 20 katika orodha yao ya Washairi 50 Bora wa Muda Wote.

Kazi

A Tribe Called Quest

Kazi za kujitegemea

Diskografia 

 1999: Amplified
 2008: The Renaissance
 2009: Kamaal/The Abstract
 2013: The Last Zulu

Filmografia 
 1993: Poetic Justice
 1999: Love Goggles
 2000: Disappearing Acts
 2001: Prison Song
 2002: Brown Sugar
 2004: She Hate Me
 2008: Cadillac Records
 2010: Holy Rollers

Marejeo

Viungo vya Nje
 
 
 

Waliozaliwa 1970
Watu walio hai
Wanachama wa A Tribe Called Quest
Washindi wa Tuzo za Grammy
Jungle Brothers

Jungle Brothers ni kundi la muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani. Hawa hutazamwa kama waazilishi wa hip hop yenye mchanganyiko wa jazz na kuwa kama kundi la kwanza la hip hop kutumia muziki wa house katika hali ya hip-hop na kumtumia mtayarishaji wa muziki huo katika kazi zao. Kundi lilianza kutumbuiza katikati mwa miaka ya 1980 na wakafanikiwa kutoa albamu yao ya kwanza, Straight Out the Jungle, mnamo mwezi wa Julai 1988. Kwa mtindo wa kutengeneza biti na mashairi yenye asili ya Kiafrika, kina Jungle Brothers wakawa maarufu mno na punde wakaungana na kundi lenye athira kubwa katika hip hop la Native Tongues. Wanachama wa awali unaunganishwa na Michael Small (Mike Gee), Nathaniel Hall (Afrika Baby Bam, kwa heshima ya Afrika Bambaataa) na Sammy Burwell (DJ Sammy B). Sammy B aliondoka kundini baada ya kundi kutoa Raw Deluxe in Mei 1997.

Diskografia
Straight out the Jungle (1988), Warlock
Done by the Forces of Nature (1989), Warner Bros.
J Beez Wit the Remedy (1993), Warner Bros.
Raw Deluxe (1997), Gee Street/V2/BMG Records
V.I.P. (2000), Gee Street/V2/BMG Records
All That We Do (2002), Jungle Brothers
You in My Hut Now (2003), XYZ
 This is... (Greatest hits) (2005), Nurture Records/Groove
 I Got You (2006), Pinoeer Records

Marejeo

Viungo vya Nje
Official Site

Makundi ya hip hop ya East Coast
Mos Def

Dante Terrell Smith  (amezaliwa tar. 11 Desemba 1973) ni jina la kutaja mwigizaji na MC kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Mos Def na Yasiin Bey. Alianza kazi zake muziki wa hip hop akiwa na kundi la Urban Thermo Dynamics, ambamo aliweza kuonekana katika albamu za Da Bush Babees na De La Soul.

Akiwa na Talib Kweli, ameanza kundi la Black Star, kundi ambalo limetoa albamu ilkiyokwenda kwa jina la Black Star mnamo mwaka wa 1998. Alikuwa chachu kubwa wa hip hop chipukizi wa miaka mwishoni mwa miaka ya 1990 wakati yupo na studio ya Rawkus Records.

Akiwa kama msanii wa kujitegemea, amefanikiwa kutoa albamu kadhaa ambazo ni Black on Both Sides mnamo 1999, The New Danger mnamo 2004, True Magic mnamo 2006, na The Ecstatic iliyotoka mnamo mwaka wa 2009.

Ijapokuwa awali alitambulika kwa kazi zake za muziki ambazo amezitoa, lakini tangu mwanzoni mwa miaka ya 2000, kazi nyingi za Mos Def katika chideo zimemfanya awe rapa pekee aliyeweza vyema katika kazi zake za uigizaji. Anafahamika zaidi kwa kucheza kwake kama Brother Sam katika igizo la Kimarekani la  Dexter. Mos Def amekuwa akijishughulisha mara kwa mara katika masuala ya kijamii na kisiasa.

Diskografia 

 Black on Both Sides (1999)
 The New Danger (2004)
 True Magic (2006)
 The Ecstatic (2009)
 Yasiin Bey Presents (TBA)</small>
Kolabo alizofanya
 Mos Def & Talib Kweli are Black Star (1998) (akiwa na Talib Kweli kama Black Star)
 Black Star Aretha (2012) (akiwa na Talib Kweli kama Black Star)

Marejeo

Viungo vya Nje 

 Mos Def / Dante Smith discographies at Discogs.
 Mos Def  at Geffen Records.
 
 
 Mos Def at Emmys.com

Waliozaliwa 1973
Wanamuziki wa Marekani
Watu walio hai