LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Eutropi, Zosima na Bonosa

(walifariki Fiumicino, karibu na Roma, Italia, 211) walikuwa Wakristo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Septimius Severus.
 
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 15 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 211
Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Abumedi

(alifariki katika kisiwa cha Tenedos, leo nchini Uturuki, karne ya 4) alikuwa Mkristo aliyeuawa kutokana na imani yake wakati wa dhuluma ya Dola la Roma.
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake ni tarehe 15 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki karne ya 4
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Yakobo wa Nisibi

(alifariki Nusaybin, leo nchini Uturuki, 338) alikuwa askofu wa mji huo kuanzia mwaka 309 hadi kifo chake.

Alianzisha shule ya Nisibi, alikuwa kiongozi wa kiroho wa Efrem wa Syria na alishiriki Mtaguso wa kwanza wa Nisea (325).
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 12 Mei au 15 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 338
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uturuki
Mohamed Ould Abdel Aziz

Mohamed Ould Abdel Aziz (kwa Kiarabu: محمد ولد عبد العزيز‎ Muḥammad Wald ‘Abd al-‘Azīz; amezaliwa 20 Desemba 1956) ni mwanasiasa wa Mauritania ambaye alikuwa Rais wa 8 wa nchi, madarakani kutoka mwaka 2009 hadi 2019. 

Askari kwa kazi na afisa wa ngazi ya juu, alikuwa kiongozi wa mapinduzi ya Agosti 2005 ambayo yalimuondoa Rais Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya, na mnamo Agosti 2008 aliongoza mapinduzi mengine, ambayo yalimpindua Rais Sidi Ould Cheikh Abdallahi. 

Kufuatia mapinduzi ya 2008, Abdel Aziz alikua Rais wa Halmashauri Kuu ya Nchi kama sehemu ya kile kilichoelezwa kama mpito wa kisiasa unaoandaa uchaguzi mpya. Alijiuzulu wadhifa huo mnamo Aprili 2009 ili kusimama kama mgombea katika uchaguzi wa rais wa Julai 2009, ambao aliushinda. Aliapishwa mnamo 5 Agosti 2009. Alichaguliwa tena mnamo 2014, halafu hakutaka kuchaguliwa tena mnamo 2019. Alibadilishwa na Mohamed Ould Ghazouani, ambaye alichukua madaraka tarehe 1 Agosti 2019.

Abdel Aziz pia aliwahi kuwa Mwenyekiti wa Umoja wa Afrika kutoka 2014 hadi 2015.

Waliozaliwa 1956
Watu walio hai
Marais wa Mauritania
Laurent Gbagbo

Koudou Laurent Gbagbo (amezaliwa 31 Mei 1945) ni mwanasiasa wa Ivory Coast ambaye alikuwa Rais wa Cote d'Ivoire kutoka mwaka 2000 hadi kukamatwa kwake Aprili 2011. 

Mwanahistoria, Gbagbo alifungwa miaka ya mapema ya 1970 na tena mwanzoni mwa miaka ya 1990, na aliishi uhamishoni nchini Ufaransa wakati mwingi wa 1980 kama matokeo ya harakati zake za muungano. Gbagbo alianzisha Idara ya Maarufu ya Ivory Coast (FPI) ya Ivory Coast mnamo 1982 na hakufanikiwa kuwa rais dhidi ya Félix Houphouët-Boigny mwanzoni mwa siasa ya vyama vingi mnamo 1990. Alishinda kiti katika Bunge la Kitaifa la Côte d'Ivoire mnamo 1990.

Gbagbo alidai ushindi baada ya Robert Guéï, mkuu wa kikosi cha jeshi, kuwazuia wanasiasa wengine wakuu kutoka kwenye uchaguzi wa rais wa Oktoba 2000. Watu wa Ivory Coast walikwenda barabarani, wakipindua Guéï. Gbagbo basi aliwekwa kama rais.

Katika uchaguzi wa rais wa 2010, Alassane Ouattara alishinda Gbagbo, akatambuliwa kama mshindi na wachunguzi wa uchaguzi, jamii ya kimataifa, Umoja wa Afrika (AU), na Jumuiya ya Uchumi ya Mataifa ya Afrika Magharibi. Walakini, Gbagbo alikataa kuhama, licha ya kuongezeka shinikizo za kimataifa. Tume Huru ya Uchaguzi (IEC) ilitangaza kwamba Ouattara alikuwa ameshinda mbio kwa asilimia 54 ya kura, makubaliano ambayo Umoja wa Mataifa ulihitimisha yalikuwa ya kuaminika. Walakini, Baraza la Katiba, muundo uliotawaliwa na wanachama wa pro-Gbagbo, walifuta matokeo katika ngome za uchaguzi za Ouattara kaskazini, wakidai udanganyifu wakamtangaza Gbagbo mshindi na asilimia 51 ya kura. 

Mnamo Desemba 2010, Gbagbo na Ouattara waligombea urais, wakisababisha kipindi kifupi cha mzozo wa raia ambao watu wapatao 3,000 waliuawa. Gbagbo alikamatwa mwaka uliofuata na vikosi vya pro-Ouattara, ambavyo viliungwa mkono na vikosi vya Ufaransa. Gbagbo alihamishiwa The Hague mnamo Novemba 2011, ambapo alishtakiwa kwa makosa manne ya uhalifu dhidi ya ubinadamu katika Korti ya Makosa ya Jinai kuhusu vurugu za baada ya uchaguzi. Gbagbo alikuwa mkuu wa kwanza wa serikali kupelekwa katika ulinzi wa korti. 

Mnamo Januari 2019, jopo la ICC lilitupilia mbali mashtaka dhidi ya Gbagbo na mmoja wa mawaziri wake wa zamani, Charles Blé Goudé, kubaini kuwa ushahidi uliowasilishwa hautoshi kuthibitisha kuwa wawili hao walitenda jinai dhidi ya ubinadamu. Waendesha mashtaka wanapiga rufaa uamuzi huo, na kwa Gbagbo ni marufuku kurudi Cote d'Ivoire, anasubiri kesi ya rufaa.

Waliozaliwa 1945
Watu walio hai
Marais wa Cote d'Ivoire
Daniel Thioune

Daniel Moustapha Thioune (amezaliwa 21 Julai 1974) ni meneja wa Mpira wa miguu wa Ujerumani na mchezaji wa zamani ambaye ni kocha mkuu wa klabu ya HSV (Hamburger SV) iliyopo katika daraja la pili la Bundesliga.

Maisha
Thioune alizaliwa nchini Ujerumani na baba wa Senegal na mama Mjerumani, akishikilia uraia wa pande zote mbili. Yeye ndiye meneja wa kwanza mweusi wa mpira wa miguu huko Ujerumani.  

Akiwa kijana alisoma Shule ya Upili ya Graf-Stauffenberg huko Osnabrück.  Thioune alisoma michezo na ualimu kwenye Chuo Kikuu cha Vechta na kupata shahada ya kwanza mwaka 2019.   

Amemwoa Claudia Thioune wakiwa na watoto Hanna (*1998) na Joshua (*2004).  

Thioune alicheza miaka mingi kwenye klabu ya VfL Osnabrück, ambapo alijiimarisha kama mfungaji bora kutoka kwa uwanja wa kati. Alipostaafu mnamo 2010 baada ya kucheza kwa pande nyingi za chini za ligi, alianza kufundisha timu mbalimbali kwenye Chuo cha Soka cha VfL Osnabrück kabla ya kuteuliwa kama mkufunzi wa timu ya kwanza mnamo 2017. Aliajiriwa kama kocha mkuu wa Hamburger SV mnamo 2020.

Mchezaji 
Thioune alianza kuichezea klabu ya Raspo Osnabrück akiwa na umri wa miaka sita, wakati wazazi wake walikaa jirani na uwanja wa klabu ile. Aliendelea katika timu ya vijana wa Osnabrücker SC na Post SV Osnabrück, kabla ya kuhamia VfL.

Takwimu za usimamizi 
(Hali ya 6 Julai 2020)

Marejeo

Viungo vya nje 
Waliozaliwa 1974
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Senegal
Patrice Talon

Patrice Guillaume Athanase Talon (amezaliwa 1 Mei 1958) ni mwanasiasa na mfanyabiashara wa Benin ambaye amekuwa Rais wa nchi tangu tarehe 6 Aprili 2016.

Mnamo Septemba 2021, Patrice Talon na Thomas Boni Yayi, washirika wa kisiasa ambao wamekuwa maadui wa karibu, walikutana katika Ikulu ya Marina huko Cotonou. Wakati wa tête-à-tête hii, Thomas Boni Yayi alimpa Patrice Talon mfululizo wa mapendekezo na maombi, yanayohusiana haswa na kuachiliwa kwa "wafungwa wa kisiasa".

Waliozaliwa 1958
Watu walio hai
Marais wa Benin
Mathieu Kérékou

Mathieu Kérékou (2 Septemba 1933 - 14 Oktoba 2015) alikuwa mwanasiasa wa Benin ambaye alikuwa Rais wa nchi kutoka mwaka 1972 hadi 1991, tena kutoka 1996 hadi 2006. 

Baada ya kushika madaraka kwa mapinduzi ya kijeshi, alitawala nchi hiyo kwa miaka 19, kwa zaidi ya hiyo wakati chini ya itikadi rasmi ya Ukomunisti, kabla ya kunyang'anywa madaraka yake na Mkutano wa Kitaifa wa mwaka 1990. 

Alishindwa katika uchaguzi wa rais mwaka 1991 lakini alirudishwa kuwa urais katika uchaguzi wa mwaka 1996 na alichaguliwa tena kwa utata mnamo 2001.

Waliozaliwa 1933
Waliofariki 2015
Marais wa Benin
Joaquim Chissano

Joaquim Alberto Chissano (amezaliwa 22 Oktoba 1939) ni mwanasiasa aliyehudumu kama Rais wa pili wa Msumbiji, kutoka mwaka 1986 hadi 2005. Chissano pia aliwahi kuwa Mwenyekiti wa Umoja wa Afrika kutoka 2003 hadi 2004.

Ana sifa ya kubadilisha nchi ya Msumbiji iliyozidiwa vita kuwa moja ya demokrasia za Afrika iliyofanikiwa zaidi. 

Baada ya urais wake, Chissano alikuwa mhudumu, mjumbe na mwanadiplomasia wa nchi yake ya nyumbani na Umoja wa Mataifa. 

Waliozaliwa 1939
Watu walio hai
Marais wa Msumbiji
Agostinho Neto

António Agostinho Neto (17 Septemba 1922 - 10 Septemba 1979) alikuwa mwanasiasa na mshairi wa Angola. 

Alihudumu kama Rais wa kwanza wa Angola (1975-1979), akiwa aliongoza harakati maarufu ya Ukombozi wa Angola (MPLA) kwenye vita vya uhuru (1961-1974). Hadi kifo chake, aliongoza MPLA kwenye vita vya wenyewe kwa wenyewe (1975-2002). 

Anajulikana pia kwa shughuli zake za kifasihi, anachukuliwa kama mshairi wa kwanza wa Angola. 

Siku yake ya kuzaliwa inaadhimishwa kama Siku ya Kitaifa ya Mashujaa, likizo ya umma nchini Angola.

Waliozaliwa 1922
Waliofariki 1979
Marais wa Angola
Bikira Maria wa Mlima Karmeli

Bikira Maria wa Mlima Karmeli ni jina linalopewa Bikira Maria kama msimamizi wa Wakarmeli. Wa kwanza wao walikuwa wakaapweke walioishi juu ya Mlima Karmeli katika Nchi Takatifu mwishoni mwa karne ya 12 na mwanzoni mwa karne ya 13. 

Katikati ya makazi yao walijenga kikanisa kwa heshima ya Bikira Maria.

Tangu karne ya 15 watu wamemheshimu kwa jina hilo hasa kwa kuvaa skapulari ya kahawia inayosemekana Maria alimpa Mkarmeli Simoni Stock (1165-1265). 

Kumbukumbu katika liturujia inafanyika tarehe 16 Julai.

Tanbihi

Viungo vya nje

 Brown Scapular: a "Silent Devotion"  – 2008 article via Zenit news service by Fr. Kieran Kavenaugh, OCD discusses devotion to the Brown Scapular, the existence of historical problems, and pastoral practice
 The Virgin Mary in our life  – Article about Marian devotion in the Carmelite tradition
 The apparitions of Our Lady of Mount Carmel

Bikira Maria
Wakarmeli
Antioko wa Anastasiopoli

Antioko wa Anastasiopoli (alifia dini Anastasiopoli, Galatia, leo nchini Uturuki, 303 hivi) alikuwa Mkristo wa Ankara aliyeuawa kwa ajili ya imani yake wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian kama kaka yake Plato wa Ankara kabla yake.  

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 303
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Reinilde, Grimoaldi na Gondolfi

Reinilde (pia: Reinhild, Rainelde n.k.; Condacum, leo nchini Ufaransa au Ubelgiji, 630 hivi; Saintes, Hainault, leo nchini Ubelgiji, 700 hivi) alikuwa mwanamke bikira wa ukoo wa kifalme, binti wa mtakatifu Amalberga wa Maubeuge.

Baada ya kuhiji Yerusalemu alijitosa katika matendo ya huruma hadi alipokatwa kichwa na Wahunni pamoja na shemasi Grimoaldi na mtumishi wake Gondolfi. 

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Julai..

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Catholic Online entry for Reineldis
Den hellige Reineldis
Pictures of Saintes, Belgium  - includes both the church (eglise) and well (puits) of Saint Reineldis

Waliozaliwa 630
Waliofariki 700
Mabikira
Wakolumbani
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ubelgiji
Andrea wa Soveral na wenzake

Andrea wa Soveral (São Vicente, 1572– Cunhau, 16 Julai 1645) alikuwa padri wa  Brazil wakati wa ukoloni. Awali alijiunga na shirika la Wajesuiti lakini baadaye aliliacha akabaki mwanajimbo.

Aliuawa na Waprotestanti pamoja na waumini 69 wakati wa kuadhimisha Misa. Padri mwingine, Ambrosio Fransisko Ferro, na wenzake 27 waliuawa vilevile mwaka uleule tarehe 3 Oktoba.

Papa Yohane Paulo II aliwatangaza wenye heri tarehe 5 Machi 2000, halafu Papa Fransisko aliwatangaza watakatifu tarehe 15 Oktoba 2017.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Blesseds André de Soveral, Ambrósio Francisco Ferro, presbyters, and Mateus Moreira, martyrs, +1645, evangelizo.org, 03 de Outubro de 2011
 Martyrdom of Cunhaú, Blessed Martyrs of Rio Grande do Norte
 Blessed André de Soveral, SJ (1572-1645) Martyr of Rio Grande de Norte 
 Błogosławieni Andrzej de Soverela, Ambroży Franciszek Ferro i 28 towarzyszy 

Waliozaliwa 1572
Waliofariki 1645
Mapadri
Wamisionari
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Brazil
Paul Biya

Paul Biya (jina kamili: Paul Barthélemy Biya'a bi Masonto; amezaliwa 13 Februari 1933) ni mwanasiasa wa Kamerun anayefanya kazi kama Rais wa Kamerun tangu 6 Novemba 1982.

Mzaliwa wa kusini mwa Kamerun, Biya aliibuka haraka kama mtumishi wa serikali ya Rais Ahmadou Ahidjo mnamo 1960, akihudumu kama Katibu Mkuu wa ofisi ya rais kutoka mwaka 1968 hadi 1975 na kisha kama Waziri Mkuu wa Kamerun kutoka 1975 hadi 1982. Alimfuata Ahidjo kama rais baada ya huyo kujiuzulu kwa ghafla mnamo 1982. Alifaulu kuondoa wafuasi wa rais Ahidjo na hivyo kuimarisha utawala wake. 

Utawala wake uliungwa mkono na Ufaransa iliyofundisha jeshi na polisi yake, pamoja na kumwuzia silaha na kushiriki katika uchumi kupitia makampuni ya Kifaransa katika sekta za mafuta, mbao, ujenzi, simu ya rununu, usafirishaji, benki, bima, n.k.

Biya alianzisha mageuzi ya kisiasa katika muktadha wa mfumo wa chama kimoja katika miaka ya 1980. Chini ya shinikizo kubwa, alikubali kuanzishwa kwa siasa ya vyama vingi mapema miaka ya 1990. Alishinda uchaguzi wa rais wenye utata wa 1992 na 40% ya kura, akachaguliwa tena na maandamano makubwa mnamo 1997, 2004, 2011 na 2018. Wanasiasa wa upinzani na serikali za Magharibi wameshtumu makosa ya upigaji kura na udanganyifu kwa kila moja ya hizi hafla. Vyanzo vingi huru vimetoa ushahidi kwamba hakushinda uchaguzi mnamo 1992, na kwamba uchaguzi uliofuata ulijaa utapeli.

Biya alichukua jukumu la rais mnamo Novemba 6, 1982, na kumfanya kuwa rais wa pili kwa urefu wa muda barani Afrika, kiongozi asiyetawala kwa muda mrefu zaidi duniani na mtawala mzee zaidi barani Afrika.

Biya amedumisha uhusiano wa karibu wa Kamerun na Ufaransa, mmoja wa watawala wa zamani wa nchi.

Waliozaliwa 1933
Watu walio hai
Marais wa Kamerun
Menyu anzishi

Katika utarakilishi, Menyu anzishi (kwa Kiingereza: Start menu) ni sehemu ya kiolesura michoro cha mtumiaji inayotumika kwenye Windows. Menyu anzishi ni kituo kinachoanzisha programu zote za Windows.

Marejeo 
Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
João Lourenço

João Manuel Gonçalves Lourenço (amezaliwa 5 Machi 1954) ni mwanasiasa wa Angola ambaye ameshika nafasi ya Rais wa Angola tangu tarehe 26 Septemba 2017. 

Hapo awali, alikuwa Waziri wa Ulinzi kutoka mwaka 2014 hadi 2017. Mnamo Septemba 2018 alikua Mwenyekiti wa Harakati za watu kwa Ukombozi wa Angola (MPLA), chama tawala. Alikuwa Katibu Mkuu wa chama hicho kutoka mwaka 1998 hadi 2003.

João Lourenço aliteuliwa mnamo Desemba 2016 kuchukua nafasi ya nambari 1 ya chama katika uchaguzi wa wabunge wa Agosti 2017. Kwa upande wa katiba ya mwaka 2010, mtu anayeongoza orodha ya kitaifa ya chama cha siasa au umoja wa vyama vya siasa ambao hupata kura nyingi katika uchaguzi mkuu... atakuwa amechaguliwa Rais wa Jamhuri na Mkuu wa Utendaji (Kifungu cha 109). Kama MPLA ilishinda viti vingi 150, Lourenço moja kwa moja alikuwa Rais wa Angola, na kumpokea José Eduardo dos Santos, madarakani kwa miaka 38. Lourenço aliapishwa rasmi katika ofisi tarehe 26 Septemba 2017.

Waliozaliwa 1954
Watu walio hai
Marais wa Angola
Roch Marc Christian Kaboré

Roch Marc Christian Kaboré (amezaliwa 25 Aprili 1957) ni mwanasiasa wa Burkina Faso na Rais wa nchi, madarakani tangu mwaka 2015. 

Hapo zamani alikuwa Waziri Mkuu wa Burkina Faso kati ya miaka 1994 na 1996 na Rais wa Bunge la Burkina Faso kutoka 2002 hadi 2012. Pia aliwahi kuwa Rais wa Congress for Democracy and Progress (CDP). Mnamo Januari 2014, aliacha CDP inayotawala na kujiunga na chama kipya cha upinzaji, Chama cha Wananchi kwa Maendeleo.

Alichaguliwa kama Rais wa Burkina Faso katika uchaguzi mkuu wa Novemba 2015, akashinda wengi katika duru ya kwanza ya kupiga kura. Alipochukua madaraka, alikuwa rais wa mpito wa kwanza katika miaka 49 bila kuwa kwanza na uhusiano wowote na jeshi.

Mnamo Novemba 2021, Roch Marc Christian Kaboré lazima akabiliane na maandamano dhidi ya kuongezeka kwa ukosefu wa usalama nchini na wako madarakani.

Waliozaliwa 1957
Watu walio hai
Marais wa Burkina Faso
Filipe Nyusi

Filipe Jacinto Nyusi (pia ametajwa kama Nyussi; amezaliwa 9 Februari 1959) ni mwanasiasa wa Msumbiji anayehudumu kama Rais wa nne wa Msumbiji, madarakani tangu mwaka 2015. 

Hapo awali alikuwa Waziri wa Ulinzi kutoka mwaka 2008 hadi 2014. Nyusi alikuwa mgombea wa Frelimo katika uchaguzi wa urais wa mwaka 2014.

Waliozaliwa 1959
Watu walio hai
Marais wa Msumbiji
Saa sanifu

Saa sanifu (kwa Kiingereza: Standard time) ni mlandanisho wa saa katika eneo au nchi fulani ili kwenda kwa umoja.

Marejeo 
Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Jiografia
Ulandanishi

Ulandanishi (kwa Kiingereza: Synchronization) ni utaratibu makini unaofuatwa ili kufanya vitendo pamoja au kutoa sauti moja.

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
Muziki
Koloman wa Stockerau

Koloman wa Stockerau (pia: Colmán, Kálmán, Colman au Colomannus; Ireland karne ya 10 – Stockerau, karibu na Vienna, Austria, 18 Oktoba 1012) alikuwa Mkristo ambaye, akielekea Nchi Takatifu kwa hija, aliteswa na kuuawa akidhaniwa ni mpelelezi.

Tangu kale anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake ni tarehe 17 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
"Coleman", by Aidan Breen, Dictionary of Irish Biography, page 696, volume two, 2009.

Viungo vya nje

Saints at a Glance
Saint of the Day, October 13: Coloman of Stockerau  at SaintPatrickDC.org
Saint Coloman's Day
Catholic Online: St. Coloman
Saint Coloman of Stockerau at Saints.SQPN.com

Waliozaliwa karne ya 10
Waliofariki 1012
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ireland
Chemchemi

Chemchemi ni mahali ambapo maji yanatoka ardhini. 

Mara nyingi chemchemi huwa Chanzo cha mto ambao hutiririsha maji yake mpaka baharini au ziwani kama mto ni mkubwa, au ndani ya mto mwingine kama mto ni mdogo.

Marejeo

Jiografia
Mito
Macky Sall

Macky Sall (amezaliwa 11 Desemba 1961) ni mwanasiasa wa Senegal ambaye amekuwa Rais wa Senegal tangu Aprili 2012. Alichaguliwa tena kama Rais katika uchaguzi wa kwanza wa rais Senegal mnamo Februari 2019. Yeye ndiye Rais wa kwanza kuzaliwa baada ya Senegal kupata uhuru kutoka Ufaransa.

Chini ya Rais Abdoulaye Wade, Sall alikuwa Waziri Mkuu wa Senegal kutoka Julai 2004 hadi Juni 2007 na Rais wa Bunge la Kitaifa kuanzia Juni 2007 hadi Novemba 2008. Alikuwa Meya wa Fatick kutoka mwaka 2002 hadi 2008 akashika wadhifa huo tena kutoka mwaka 2009 hadi 2012.

Sall alikuwa mwanachama wa muda mrefu wa Senegalale Democratic Party (PDS). Baada ya kugongana na Wade, aliondolewa kutoka wadhifa wake kama Rais wa Bunge la Kitaifa mnamo Novemba 2008; hivyo alijiunga na upinzaji akaanzisha chama chake mwenyewe kilichoitwa APR. Kuweka nafasi ya pili katika raundi ya kwanza ya uchaguzi wa rais wa 2012, alishinda msaada wa wagombea wengine wa upinzaji akamshinda Wade katika raundi ya pili ya kupiga kura, iliyofanyika tarehe 25 Machi 2012.
 
Waliozaliwa 1961
Watu walio hai
Marais wa Senegal
Sinforosa na wenzake

(walifariki Tivoli, karibu na Roma, Italia, 138) walikuwa mama na watoto saba Wakristo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Adrian.
 
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 18 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Symphorosa at the Catholic Encyclopedia
Santa Sinforosa e sette figli
Sinforosa y sus siete hijos, mártires (s. II) 

Waliofariki 138
Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Morgan Tsvangirai

Morgan Richard Tsvangirai (10 Machi 1952 - 14 Februari 2018) alikuwa mwanasiasa wa Zimbabwe ambaye alikuwa Waziri Mkuu wa Zimbabwe kutoka mwaka 2009 hadi 2013. Alikuwa Rais wa Harakati ya Kidemokrasia ya Kidemokrasia, na baadaye Harakati za Harakati za Kidemokrasia - Tsvangirai (MDC-T), na mtu muhimu katika upinzani wa Rais Robert Mugabe.

Tsvangirai alikuwa mgombea wa MDC katika uchaguzi wa rais wa mwaka 2002, na kushindwa na Mugabe. Baadaye aligombea kura ya kwanza ya uchaguzi wa rais wa 2008 kama mgombea wa MDC-T, akichukua 47.8% ya kura kulingana na matokeo rasmi, akawa mbele ya Mugabe, ambaye alipata asilimia 43.2. Tsvangirai alidai kuwa alishinda kwa wingi na akasema kwamba matokeo yangebadilishwa mwezi kati ya uchaguzi na ripoti ya matokeo rasmi. Hapo awali Tsonga alipanga kukimbia katika mzunguko wa pili dhidi ya Mugabe, lakini aliondoka muda mfupi kabla ya kufanywa, akisema kwamba uchaguzi hautakuwa huru na wa haki kwa sababu ya vurugu zilizoenea na vitisho vya wafuasi wa serikali ambavyo vilisababisha vifo vya watu 200.

Aliendeleza majeraha yasiyokuwa ya kutishia uhai katika ajali ya gari mnamo 6 Machi 2009 wakati akielekea nyumbani kwake vijijini huko Buhera. Mkewe wa kwanza, Susan Tsvangirai, aliuawa kwenye mgomo wa kichwa.

Wakati harakati za mapinduzi ya Zimbabwe zilipotokea, Tsvangirai aliomba Mugabe ajiuzulu. Alitumaini kwamba mkutano wa wadau wote unaojumuisha kuorodhesha mustakabali wa nchi hiyo na mchakato unaosimamiwa kimataifa kwa uchaguzi ujao utaunda mchakato ambao utachukua nchi kuelekea serikali halali.

Mnamo 14 Februari 2018, Tsvangirai alikufa akiwa na umri wa miaka 65 baada ya kuripotiwa kuugua saratani ya colorectal.

Waliozaliwa 1952
Waliofariki 2018
Wanasiasa wa Zimbabwe
The Curse of King Tut's Tomb (2006)

The Curse of King Tut's Tomb (pia inajulikana kama The Curse of King Tut's) ni filamu ya kutisha ya 
mwaka 2006 iliyoangaziwa na Russell Mulcahy na nyota Casper Van Dien, Leonor Varela, na Jonathan Hyde.

Filamu za 2006
Upangaji chapa

Upangaji chapa (kwa Kiingereza: Typesetting) ni mpangilio wa matini kwa kubadilisha chapa ya kimetali au chapa ya kidijiti. Upangaji chapa hutumika kwenye kichakata matini cha tarakilishi.

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Uchapaji
Kompyuta
Mokgweetsi Masisi

Mokgweetsi Eric Keabetswe Masisi (amezaliwa 21 Julai 1962) ni Rais wa tano na wa sasa wa Botswana, amehudumu tangu mwaka 2018. 

Aliwahi kuwa Waziri wa Elimu tangu mwaka 2014, na hapo awali alikuwa Waziri wa Mambo ya Rais na Utawala wa Umma kuanzia mwaka 2011 hadi 2014. Alichaguliwa kwa Bunge la kwanza mnamo 2009.

Waliozaliwa 1961
Watu walio hai
Marais wa Botswana
Ian Khama

Seretse Khama Ian Khama (amezaliwa 27 Februari 1953) ni mwanasiasa wa Botswana na afisa wa zamani wa jeshi ambaye aliwahi kuwa Rais wa nne wa Jamhuri ya Botswana kutoka 1 Aprili 2008 hadi 1 Aprili 2018. 

Baada ya kutumika kama Kamanda wa Jeshi la Ulinzi la Botswana, aliingia siasa na aliwahi kuwa Makamu wa Rais wa Botswana kutoka 1998 hadi 2008, kisha akampokea Festus Mogae kama Rais tarehe 1 Aprili 2008. Alishinda tuzo kamili katika uchaguzi wa mwaka 2009 akachaguliwa tena mnamo Oktoba 2014.

Mnamo Aprili 2022, Ian Khama aliitwa mahakamani. Mkuu huyo wa zamani wa nchi anatuhumiwa, miongoni mwa mambo mengine, kwa kumiliki silaha kinyume cha sheria. Kesi hiyo ilianza 2016.

Tanbihi

Waliozaliwa 1953
Watu walio hai
Marais wa Botswana
Vikta wa Marseille

(alifariki Marseille, Ufaransa, 21 Julai 292 hivi) alikuwa askari wa jeshi la Roma ya Kale aliyekuwa chini ya Morisi Mtakatifu.

Kufuatana na mapokeo ya karne ya 4 kikosi chake kilijumlisha wanajeshi Waafrika kutoka Misri ya kusini na Nubia waliotumwa Ulaya wakati wa Kaisari Maximiano wa Roma. Wengi wao walikuwa Wakristo. Katika mapokeo ya sanaa ya Kikristo walichorwa kama Waafrika weusi. 

Huko Agaunum (leo Saint-Maurice-en-Valais), karibu na mto Rhone, katika eneo la Uswisi wa leo, walipewa amri ya kujiandaa kwa mapigano dhidi ya waasi na kabla ya mapigano kutoa sadaka kwa Kaisari aliyeheshimiwa kama mungu mmojawapo. Wakristo hao walikataa kutoa sadaka hiyo. Kaisari alipopata habari hii akakasirika akatoa amri kuua kila askari wa kumi katika kikosi. Wakristo walipoendelea kukataa amri ilirudiwa hatimaye karibu kikosi chote kiliuawa pamoja na kiongozi chake Morisi.

Vikta ni kati ya wachache walionusurika ila akaja kuuawa baadaye huko Marseille.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifodini chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Victor of Marseilles

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 292
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Watakatifu wa Ufaransa
Simeoni na Yohane

Simeoni na Yohane (Edessa, Mesopotamia, leo nchini Uturuki karne ya 5 - Homs, Syria 550 hivi) walikuwa marafiki walioongozana hadi kifo kufuata maisha ya kimonaki jangwani (hasa karibu na ziwa Mariout, Misri) lakini pia kwa kujifanya vichaa ili kudharauliwa.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu.

Sikukuu yao ni tarehe 21 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 550
Wamonaki
Wakaapweke
Yurodivy
Watakatifu wa Uturuki
Prasede wa Roma

Prasede wa Roma (alifariki mjini Roma, Italia, 165 hivi) alikuwa bikira wa Kikristo. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 21 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Catholic Online
Colonnade Statue in St Peter's Square
Praxedis av Roma

Waliozaliwa karne ya 2
Waliofariki 165
Watu wa Roma ya Kale
Mabikira
Watakatifu wa Italia
Arbogasti

Arbogasti (alifariki 678 hivi) alikuwa mmisionari katika Alsace ya leo na askofu wa Strasbourg (leo nchini Ufaransa).

Tangu zamani anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo
 Ward, Donald (translator), The German Legends of the Brothers Grimm, Vol. II, Institute for the Study of the Human Issues, Philadelphia (1981), legend 437.
Grattan-Flood, William. "St. Arbogast." The Catholic Encyclopedia. Vol. 1. New York: Robert Appleton Company, 1907. 14 Apr. 2013

Waliozaliwa karne ya 7
Waliofariki 678
Wamisionari
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Hakimiliki ya mandharinyuma, mandharimbele, mandharikando na mandhariposti

Hakimiliki ya mandharinyuma, mandharimbele, mandharikando na mandhariposti (kwa Kiingereza: Background, foreground, sideground and postground intellectual property) ni aina nne za rasilimali ya hakimiliki kutokana na uvumbuzi.

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
Sheria
Biashara
Andry Rajoelina

Andry Nirina Rajoelina (amezaliwa 30 Mei 1974) ni mwanasiasa wa Malagasy na mfanyabiashara ambaye kwa sasa anafanya kazi kama rais wa Madagaska. Alianza kazi yake katika sekta ya kibinafsi, kwanza kupanga hafla kwenye Kisiwa hicho (Matamasha ya moja kwa moja), na kisha kuwekeza biashara ya matangazo (Injet, mabango na magazeti) na media (Viva, TV na radio). Alikuwa Meya wa Antananarivo kutoka Desemba 2007 hadi Februari 2009, na Rais wa Mamlaka ya Mpito ya Madagaska kuanzia tarehe 21 Machi 2009 hadi 25 Januari 2014, hadi uchaguzi mkuu ulifanyika 2013.

Baada ya kushuka chini kama Rais wa HAT, alibaki mkuu wa chama cha wengi, MAPAR. Baada ya kushinda uchaguzi wa rais wa 2018, alizinduliwa mnamo 19 Januari 2019.

Mnamo Juni 2023, kufichuliwa kwa utaifa wa Ufaransa kulisababisha kufunguliwa kwa uchunguzi wa bunge, na kufuatiwa na kuhojiwa kwa Mahakama Kuu ya Kikatiba na kikundi cha raia wa diaspora ya Madagascar nchini Ufaransa.

Waliozaliwa 1974
Watu walio hai
Marais wa Madagaska
Hery Rajaonarimampianina

Hery Martial Rajaonarimampianina Rakotoarimanana (amezaliwa 6 Novemba 1958) ni mwanasiasa wa Malagasy ambaye alikuwa Rais wa Madagaska kuanzia Januari 2014 hadi Septemba 2018, ajiuzulu kugombea tena. Hapo awali aliwahi kuwa Waziri wa Fedha chini ya Rais Andry Rajoelina, na alikuwa mgombea wa harakati za kisiasa za Rajoelina katika uchaguzi wa rais wa 2013. Alishinda kura katika raundi ya pili, akimshinda Jean-Louis Robinson, mgombea wa chama cha Marc Ravalomanana. Mara baada ya kuchaguliwa, Rajaonarimampianina alishika rekodi ya ulimwengu ya mkuu wa nchi na jina refu zaidi (herufi 44) na jina la familia (wahusika 19).
Waliozaliwa 1958
Watu walio hai
Marais wa Madagaska
Namarunu

Mlima Namarunu ni volkeno ya kale yenye kimo cha mita 817 juu ya UB. Volkano hiyo iko kwenye Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki, kaunti ya Turkana.

Tazama pia
Orodha ya milima ya Kenya
Orodha ya milima ya Afrika
Orodha ya milima
Orodha ya volkeno nchini Kenya

Marejeo 

Bonde la Ufa la Afrika Mashariki
Milima ya Kenya
Volkeno za Kenya
Hifadhi za Taifa za Kenya
Kaunti ya Turkana
Mlima Suswa

Mlima Suswa ni volkeno ya kale yenye kimo cha mita 2356 juu ya UB. Volkano iko kwenye Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki, kati ya kaunti ya Narok na kaunti ya Kajiado.

Tazama pia
Orodha ya milima ya Kenya
Orodha ya milima ya Afrika
Orodha ya milima
Orodha ya volkeno nchini Kenya

Marejeo 

Bonde la Ufa
Milima ya Kenya
Volkeno za Kenya
Hifadhi za Taifa za Kenya
Kaunti ya Narok
Kaunti ya Kajiado
Severo wa Viza

(alifariki Viza, Tracia, katika Uturuki ya leo, 304 hivi) alikuwa Mkristo aliyeuawa kwa ajili ya imani yake wakati wa dhuluma ya makaisari Diokletian na Maximian. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 304
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Faustin-Archange Touadéra

Faustin-Archange Touadéra (amezaliwa 21 Aprili 1957) ni mwanasiasa na msomi ambaye amekuwa Rais wa Jamhuri ya Afrika ya Kati tangu Machi 2016. 

Hapo awali alikuwa Waziri Mkuu wa nchi hiyo kuanzia Januari 2008 hadi Januari 2013. Katika uchaguzi wa rais wa Februari 2016, alichaguliwa kama Rais katika duru ya pili ya kupiga kura dhidi ya Waziri Mkuu wa zamani Anicet Georges Dologuelé.

Waliozaliwa 1957
Watu walio hai
Marais wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Viktorini wa Amiterno

Viktorini wa Amiterno (Amiterno, karne ya 3 hivi - Cittaducale, karne ya 4 hivi) anatajwa kama askofu wa kwanza wa Amiterno (leo katika mkoa wa Abruzzo, Italia) lakini jambo la hakika ni kwamba aliuawa kwa imani yake ya Kikristo.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi 

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki karne ya 4
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Boris na Gleb

Boris na Gleb (waliuawa 1015-1019) walikuwa watoto wa Vladimir Mkuu, mtemi wa Kiev (leo nchini Ukraina) na wa Novgorod (leo nchini Urusi) kuanzia mwaka 980 hadi kifo chake (1015).

Tangu kale wanaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama watakatifu wafiadini kwa kuwa walikataa kutumia silaha kujihami dhidi ya kaka yao Sviatopolk.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 24 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 Critical examination of Boris and Gleb's story
 Princes Boris and Gleb: Proto-martyrs and Passion-Bearers of Old Russia
 Nestor: The Martyrdom of Boris and Gleb 
 Martyrs and Passion-Bearers Boris and Gleb Orthodox icon and synaxarion for July 24
 Translation of the relics of the Holy Passionbearer Boris and Gleb May 2
 "The Transfer of the Relics of the Holy Passion-Bearers, Princes of Russia Boris and Gleb, -- in Holy Baptism Roman and David", St. Luke the Evangelist Orthodox Church

Waliozaliwa karne ya 10
Waliofariki karne ya 11
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ukraine
Watakatifu wa Urusi
Yohane Boste

Yohane Boste (Dufton, Westmorland, Uingereza, 1544 hivi – Dryburn, Durham, 24 Julai 1594) alikuwa Mkristo wa Kanisa la Anglikana kabla hajajiunga na Kanisa Katoliki mwaka 1576 akiwa mwalimu mkuu tayari. 
 
Baada ya kuhamia Ufaransa, aliingia seminari kwa kengo la kurudi kwao kufanya uchungaji usioruhusiwa na serikali, akapewa daraja ya upadri huko Reims (Machi 1581).

Mwezi uliofuata alirudi Uingereza na kufanya utume wake kwa siri hadi aliposalitiwa na kukamatwa mwaka 1593. Mwaka uliofuata alinyongwa na kukatwa vipandevipande akiwa bado hai.

Papa Paulo VI tarehe 25 Oktoba 1970 alimtangaza kuwa mtakatifu mfiadini pamoja na wenzake 39.

Sikukuu yake ni tarehe 24 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Bishop Challoner, Memoirs of Missionary Priests and other Catholics of both sexes that have suffered death in England on religious accounts from the year 1577 to 1684 (Manchester 1803)

Viungo vya nje
 "John Boste"

Waliozaliwa 1544
Waliofariki 1594
Mapadri
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Uingereza
Edward Steere

Edward Steere (1828 - 26 Agosti 1882) alikuwa mwanatheolojia Mwanglikana kutoka Uingereza aliyepata kuwa askofu wa Zanzibar akikumbukwa kuwa kati ya Wazungu wa kwanza waliokusanya matini za Kiswahili na kutunga sarufi ya lugha hiyo.

Maisha
Steere alisoma theolojia kwenye Chuo Kikuu cha London akabarikiwa mnamo 1850.  Baada ya kuhudumia kama mchungaji huko Devon na Lincolnshire, alijiunga na William Tozer (Askofu Mwanglikana wa Afrika ya Kati) kwenye safari ya kwenda Unyasa mnamo 1863.  Aliteuliwa Askofu wa Afrika ya Kati  mnamo 1874 akaaga dunia mnamo 26 Agosti 1882.  

Edward Steere alikaa miaka mingi kule Zanzibar, 1864-1868, 1872-1874, na 1877-1882. Mnamo 1873 aliweka jiwe la msingi katika Kanisa la Christ Church, Zanzibar, katika Mji Mkongwe wa Unguja. Alishiriki katika ubunifu wa kanisa hilo lililojengwa mahali pa soko la watumwa la awali. Steere alishirikiana pia na David Livingstone kwa lengo la kumaliza utumwa huko Zanzibar. Amezikwa nyuma ya madhabahu kwenye kanisa.   

Mnamo mwaka 1875 alianzisha shirika lifaamikalo kama "The East Africa Church Missionary Society" (EACMS) ambalo lilitoa mafunzo kwa kutumia lugha ya Kiswahili. Askofu Edward Steere pamoja na shirika lake waliweza kuanzisha kamusi mbalimbali. Kwa uzuri zaidi shirika hilo ndilo lililosanifisha lugha ya Kiswahili mnamo mwaka 1930.

Mtafiti wa lugha
Steere alikuwa mtaalamu mkubwa wa lugha akatoa vitabu kadhaa kuhusu lugha mbalimbali za Afrika Mashariki, zikiwa pamoja na Kishambala, Kiyao, Kinyamwezi, na Kimakonde. Lakini anafahamika zaidi kwa utafiti wake kuhusu Kiswahili. Alitunga "Handbook of Swahili" (Mwongozo wa Kiswahili) mnamo 1870, alipojumlisha sarufi pamoja na kamusi ndogo. Pia alikusanya masimulizi aliyosikia Unguja (Swahili Tales) na kutafsiri sehemu kubwa ya Biblia.  Mwanafunzi wake A.C. Madan alitumia kazi ya Steere alipoendelea kutunga kamusi za Kiswahili-Kiingereza na Kiingereza-Kiswahili zilizokuwa kamusi sanifu kwa miaka mingi.

Vitabu alivyotunga
Steere, Edward. 1869. Anjili ya Bwana Wetu na Mwokozi Wetu Isa Masiya kwa
Mattayo. Maneno ya Kiswahili. London.
Steere, Edward. 1870. Handbook of the Swahili Language, as spoken at Zanzibar.
London. Bill & Dadly. (B.8.17.11.).
Steere, Edward. 1876. On the Use of Arabic Alphabet in Swahili. UMCA.
Steere, Edward. 1882. Swahili Exercises Compiled for the Universities´ Missions to
Central Africa. London.
Steere, Edward. 1906. Swahili Tales. London: Bell & Dadly (Revised 1922: London, SPCK

Tanbihi

Marejeo 
   (Steere hakuwa askofu wa Grahamstown, gazeti lilichanganya majina)

Viungo vya nje 
    
 Works by Edward Steere    
 Works by or about Edward Steere   
 Robert Marshall Heanley (1898) A Memoir of Edward Steere, D.D., LL.D., Office of the Universities' Mission to Central Africa, London (Google ebook)
 Dictionary of National Biography entry Steere, Edward, by C. A. Harris
 Steere's A Handbook of the Swahili Language as spoken at Zanzibar original 1870 edition.
 Steere's A Handbook of the Swahili Language as spoken at Zanzibar revised by A.C. Madan 1894.

Waliozaliwa 1828
Waliofariki 1882
Wamisionari
Maaskofu
Kiswahili
Mulatu Teshome

Mulatu Teshome Wirtu (kwa Ge'ez: ሙላቱ ተሾመ ውርቱ; amezaliwa 1957) ni mwanasiasa wa Ethiopia ambaye alikuwa Rais wa nchi kutoka tarehe 7 Oktoba 2013 hadi 25 Oktoba 2018.

Wasifu 
Mulatu alizaliwa katika mji wa Arjo katika Mkoa wa Welega. Alijifunza nchini China, akipokea digrii ya bachelor yake katika falsafa ya uchumi wa kisiasa na udaktari katika sheria za kimataifa katika Chuo Kikuu cha Peking. Alipokea Sanaa yake ya Sanaa ya Sheria na diplomasia kutoka The Fletcher School of Law and diplomasia katika Chuo Kikuu cha Tufts mnamo 1990. Alifundisha katika vyuo vikuu na taasisi za nje, kulingana na Spika Abadula Gemeda.

Katikati ya miaka ya 1990 alikuwa Naibu Waziri wa Maendeleo ya Uchumi na Ushirikiano chini ya Waziri Girma Birru, na aliteuliwa kama Waziri wa Kilimo mnamo 2001. Alikuwa pia Spika wa Baraza la Shirikisho kutoka mwaka 2002 hadi 2005. Alikuwa Balozi wa Ethiopia kwa Uchina, Japani, Uturuki, na Azabajani.

Wakati akihudumu kama Balozi wa Uturuki, alichaguliwa kama Rais wa Ethiopia kwa kura ya upendeleo ya bunge tarehe 7 Oktoba 2013. Girma Seifu wa Umoja wa Demokrasia na Haki, mjumbe pekee wa upinzaji wa bunge, alikaribisha uchaguzi wake. Kama watangulizi wake Girma Wolde-Giorgis na Negasso Gidada, yeye ni Mworomo.

Mulatu ana mtoto mmoja wa kiume.

Waliozaliwa 1955
Watu walio hai
Marais wa Ethiopia
Carlos Agostinho do Rosário

Carlos Agostinho do Rosário (amezaliwa 26 Oktoba 1954) ni mwanasiasa wa Msumbiji ambaye amekuwa Waziri Mkuu wa Msumbiji tangu tarehe 17 Januari 2015. Yeye ni mwanachama wa FRELIMO na anahudumu chini ya Rais Filipe Nyusi.

Alifanya kazi kama mtumishi wa umma mnamo miaka ya 1970 na alikuwa Gavana wa Mkoa wa Zambezia kati ya mwaka wa 1987 na 1994. Baadaye alihudumu kwa muda mfupi kama mbunge mnamo 1994 kabla ya kuwa Waziri wa Kilimo na Uvuvi, ambaye kwa muda huo alihudumu hadi 1999. Baadaye alikuwa Waziri mwanadiplomasia huko Asia; kabla ya kuteuliwa kama Waziri Mkuu, Rosario aliwahi kuwa Balozi nchini Indonesia.

Waliozaliwa 1954
Watu walio hai
Wanasiasa wa Msumbiji
Carl Gotthilf Büttner

Carl Gotthilf Büttner (Königsberg, 24 Desemba 1848 - Berlin, 14 Desemba 1893) alikuwa mchungaji wa Kiprotestanti, mmisionari na mtaalamu wa lugha kutoka Ujerumani.

Maisha 
Carl Gotthilf Büttner alisoma theolojia kwenye Chuo Kikuu cha Königsberg kisha akajiunga na  Rheinische Missionsgesellschaft huko Barmen alipopata mafunzo ya umisionari. Kuanzia mwaka 1873 hadi 1880 alikuwa mmisionari kati ya Wanama na Wadamara katika maeneo yaliyokuwa baadaye koloni la Afrika Kusini Magharibi ya Kijerumani (leo: Namibia). Uwezo mkubwa wa Büttner ulikuwa zaidi katika taaluma za lugha. 

Alitafsiri Agano Jipya katika lugha ya Waherero akatunga vitabu kuhusu lugha ya Kiherero. Mnamo 1880 alirudi Ujerumani, ambapo alikuwa mchungaji katika mji mdogo wa Wormditt huko Prussia Mashariki. 

Kutokana na maarifa yake ya pekee ya nchi na lugha ya Namibia, alitumwa na serikali ya Ujerumani kama mwakilishi wa serikali kwenda tena huko mnamo 1885 kwa maagizo ya kuhitimisha mikataba ya urafiki na ulinzi na watawala wenyeji. Safari hiyo ilianza tarehe 23 Aprili 1885 kutoka Southampton (Uingereza) kufika 22 Septemba 1885 huko Okahandja, alimpeleka katika nchi ya Wanama, Wabaster na Waherero.  

Aliporudi alipokewa na chansela Otto von Bismarck akapewa Tuzo la Tai Nyekundu (Roter Adlerorden), daraja la nne.  

Baada ya kurudi, Büttner alichukua nafasi ya katibu (Inspektor) wa Shirika la Misioni kwa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani (Deutsch-Ostafrikanische Missionsgesellschaft) iliyoanzishwa mwaka 1886 baada ya kuanzishwa kwa koloni la Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki katika sehemu za Tanganyika.  Lakini baada ya kukosoa vikali jinsi Kampuni ilivyowatenda wenyeji, Buettner alifukuzwa madarakani mnamo 1889. 

Baadaye Büttner alifanya kazi kama mwalimu wa Kiswahili katika Semina ya Lugha za Mashariki huko Berlin alipotunga vitabu kadhaa juu ya lugha ya Kiswahili. Chuo Kikuu cha Königsberg kilimpa udaktari wa heshima mnamo 1888 kwa kazi yake ya kitaaluma.

Heshima na Tuzo 
 Roter Adlerorden 4. Klasse (1886) 
 Daktari wa heshima kutoka Chuo Kikuu cha Königsberg (1888)

Vitabu na maandiko yake
"A South African Arcadia" in Popular Science Monthly, 22 (March 1883)
 "Domestic Arts in Damaraland" in Popular Science Monthly, 26 (November 1884)
"Medical Practice in Damaraland" in Popular Science Monthly, 28 (February 1886)
Kolonialpolitik und Christentum betrachtet mit Hinblick auf die deutschen Unternehmungen in Südwestafrika (Siasa ya kikoloni na Ukristo, zikitazamwa kwenye mfano wa jitihada za Kijerumani katika Afrika ya Kusini-Magharibi), 1885
Worterbüch der Suahelisprache: Suaheli-Deutsch und Deutsch-Suaheli (Kamusi ya lugha ya Kiswahili, Kisahili-Kijerumani na Kijerumani Kiswahili), 1890
Suaheli-Schriftstücke in arabischer Schrift: mit lateinischer Schrift umschrieben übersetzt und erklärt, W. Spemann, 1892 (Hati za Kiswahili kwa maandishi ya Kiarabu, kutolewa pia kwa maandishi ya Kilatini na kutafsiriwa)
Lieder und Geschichten der Suaheli (Nyimbo na hadithi za Waswahili), 1894

Tanbihi 

Waliozaliwa 1848
Waliofariki 1893
Wamisionari
Watu wa Ujerumani
Eric Rutanga

Eric Rutanga (amezaliwa 3 Novemba 1992) ni mchezaji wa kandanda au mpira wa miguu akiichezea klabu ya Yanga Sc ya Tanzania na timu ya taifa ya Rwanda.

Waliozaliwa 1992
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Rwanda
Wafiadini saba wa Efeso

Wafiadini saba wa Efeso (walifia dini Efeso, leo nchini Uturuki, 250 hivi) walikuwa Wakristo waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Decius.  

Waliitwa majina haya lakini pia mengine mengi:
Konstantino
Denisi
Yohane
Masimiani
Malko
Machano
Serapioni

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 27 Julai, au 4 Agosti au 22 Oktoba.

Wanatajwa pia na Kurani, sura ya 18, kwa jina la "Watu wa Pango" (اصحاب الکهف, aṣḥāb al kahf) na katika maandishi mengine.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Quran–Authorized English Version The Cave- Sura 18 – Quran – Authorized English Version
 "SS. Maximian, Malchus, Martinian, Dionysius, John, Serapion, and Constantine, Martyrs", Butler's Lives of the Saints
 Text containing the Seven Sleepers' commemoration as part of the Office of Prime.
 Sura al-Kahf at Wikisource
 Photos of the excavated site of the Seven Sleepers cult.
 The Grotto of the Seven Sleepers, Ephesus 
 Mardan-e-Anjelos is a historical reenactment of the story of Ashaab-e-Kahf (also known as "The Companions of the Cave") 
 Link to 3D stereoview image for cross-eyed free viewing technique of Seven Sleepers near Ephesus – Turkey  
 Gregory of Tours, The Patient Impassioned Suffering of the Seven Sleepers of Ephesus translated by Michael Valerie
 The Lives of the Seven Sleepers from The Golden Legend by Jacobus de Varagine, William Caxton Middle English translation.
 The Seven Sleepers of Ephesus by Chardri, translated into English by Tony Devaney Morinelli: Medieval Sourcebook. fordham.edu

Waliofariki 250
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Watu wa Kurani
Antusa wa Eskihisar

Antusa wa Eskihisar (pia: wa Mantinea; karne ya 7 – Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, 759) alikuwa mkaapweke mlimani, halafu abesi wa monasteri aliyoianzisha kwa wamonaki wanawake, wakati ile aliyoianzisha kwa wanaume iliongozwa na mtoto wa ndugu yake.

Aliteswa kwa kumpinga kaisari Konstantino V aliyekataza picha takatifu.

Tangu zamani anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu bikira. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 7
Waliofariki 759
Mabikira
Wakaapweke
Wamonaki
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Uturuki
Joji, Aureli na wenzao

Joji, Aureli na wenzao Natalia, Felisi na Liliosa (walifariki Cordoba, leo nchini Hispania, 852) walikuwa Wakristo waliofia imani yao chini ya utawala wa Waislamu. 

Joji alikuwa shemasi mmonaki kutoka Palestina. Wenzake walikuwa watu wa ndoa wenyeji.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 27 Julai .

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 852
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Hispania
Dag Hammarskjöld

Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld (29 Julai 1905 - 18 Septemba 1961) alikuwa mchumi na mwanadiplomasia wa Sweden ambaye alitumikia kama Katibu Mkuu wa pili wa Umoja wa Mataifa. 

Hammarskjöld bado ndiye mtu wa mwisho kabisa kushika wadhifa huo, akiwa na umri wa miaka 47 tu alipoteuliwa mnamo 1953. Muhula wake wa pili alikatishwa alipokufa katika ajali ya ndege yake ya DC-6 huko Rhodesia Kaskazini wakati akiwa katika njia ya kukomesha Mazungumzo ya moto wakati wa Mgogoro wa Kongo. Yeye ndiye mtu pekee aliyepewa Tuzo ya Nobel ya Amani baada ya kifo.

Hammarskjöld ametajwa kama mmoja wa makatibu wakuu wawili wa Umoja wa Mataifa, na uteuzi wake umetajwa kuwa mafanikio bora kwa UN. Rais wa Marekani John F. Kennedy alimwita Hammarskjöld "mtu mkuu zaidi wa karne yetu."

Waliozaliwa 1905
Waliofariki 1961
Tuzo ya Nobel ya Amani
Makatibu Wakuu wa Umoja wa Mataifa
Siku ya kimataifa ya lugha ya alama

Siku ya kimataifa ya lugha ya alama (kwa Kiingereza International Day of Sign Languages - IDSL) husherehekewa tarehe 23 Septemba kila mwaka ikiambatana na wiki ya viziwi duniani.

Kuachaguliwa kwa tarehe 23 Septemba kunaendana moja kwa moja na tarehe ya kuanzishwa kwa shirikisho la  wasiosikia duniani World Federation of the Deaf lililoanzishwa mwaka 1951.

Kauli Mbiu
 2019: Lugha ya Alama Haki kwa Wote!

Marejeo

Umoja wa Mataifa
Lugha
Sikukuu
Sikukuu za Kimataifa
Siku ya Arafah

Siku ya  Arafah (kwa Kiarabu يوم عرفة, Yawm ‘Arafah) ni maadhimisho ya Kiislamu yanayofanyika katika siku ya tisa ya mwezi wa Dhu al-Hijjah kwa mujibu wa Kalenda ya Kiislamu. Ni siku ya pili ya kufanya Hijja na mwanzo wa kusherehekewa kwa sikukuu ya Eid el Adha. Katika siku hiyo mahujaji wa Kiislamu huelekea katika eneo la Minna katika Mlima Arafah na tambarare yake katika eneo ambalo Mtume Muhammad alitoa hotuba yake ya mwisho ya kuaga.

Marejeo

Sikukuu za Uislamu