Alick Macheso

Alick Macheso (alizaliwa 10 Juni 1968), ni mwanamuziki wa Zimbabwe. Aliingia kwenye sanaa ya muziki kama msanii wa pekee mnamo 1998, na albamu yake ya kwanza ya Magariro, iliyobeba "Pakutema Munda", ambayo labda haionekani sana kutoka kwa albamu hiyo. Mchujo wa kwanza haukupata kutambuliwa lakini aliendelea kumwachilia Vakiridzo mwaka uliofuata. Vile vile, majibu yalikuwa vuguvugu na katika miezi 12 ijayo, alirudi studio na kutoka na Simbaradzo.

Simbaradzo ndiye angekuwa hatua ya mabadiliko katika maisha yake ya soka na Mundikumbuke na Amai VaRubhi walimletea Macheso umaarufu. Alikuwa afuatilie mafanikio ya Simbaradzo akiwa na Zvakanaka Zvakadaro. Anaweza kucheza, kuimba na kupiga gitaa - mchanganyiko wa nadra wa ujuzi kati ya wanamuziki. Zvakanaka Zvakadaro ilifuatiwa, mwaka wa 2003, na Zvido Zvenyu Kunyanya. Mnamo 2011 alianzisha ngoma maarufu ya Zora Butter ambayo imekuja kujulikana kama mpango wa Macheso. 

Macheso alizaliwa mwaka 1968 huko Shamva, kilomita 90 kaskazini mwa Harare, kwa wazazi wenye asili ya Malawi – jambo ambalo lilikuwa ni kumtia moyo kuweza kuzungumza na kuimba kwa lugha tano – Shona, Chichewa, Sena, Venda na Lingala. Alikua shambani, haswa kabla ya Uhuru wa Zimbabwe kutoka kwa Uingereza mnamo 1980, mazingira hayakumpatia fursa nyingi. Mwaka wa 1983, akiwa na umri wa ujana wa miaka 15, aliondoka kwenye mashamba ya Shamva na kuelekea Harare.

Walipofika Ikulu kwa mwaliko wa jamaa mmoja ambaye alivutiwa na umahiri wa Macheso wa kupiga gitaa kwenye viwanja vya shambani, wawili hao waliingia katika safari ya muziki, wakijiunga na bendi kadhaa, nyingi zikiwa ni za uchezaji wa sungura.

Mnamo 1997, alivunja safu na Khiama Boys iliyoongozwa na Nicholas Zakaria, na kuunda Orchestra yake Mberikwazvo.

Anajulikana kote Kusini mwa Afrika kama mmoja wa waimbaji waliofaulu zaidi na kuorodheshwa kati ya wapiga gitaa bora wa besi barani. Ndiye msanii anayeuza zaidi nchini Zimbabwe huku albamu yake ya Simbaradzo ikiwa ni albamu ya juu zaidi kuwahi kuuzwa nchini Zimbabwe. Macheso ndiye msanii bora zaidi wa sungura kuwahi kutokea Zimbabwe. Katika miaka ya hivi karibuni Macheso ameibuka na kuwa sura ya utangazaji kwa mashirika mengi ambayo ni pamoja na kampuni ya kutengeneza mikate ya Bakers Inn, kampuni ya rangi ya Nash Paints na shirika la kibinadamu la msalaba mwekundu. Mafanikio ya hivi majuzi ya Macheso ni kuteuliwa kwake kuwa balozi wa kampuni ya nyumba, inayojishughulisha na Uwekaji Rehani na Makazi ya Enhanced, ambayo inalenga watu wa kipato cha chini na wateja waliojiajiri. Macheso pia ametumia nafasi yake kusaidia wasanii wenzake kupata  makazi kwa bei nafuu.

Amejitosa katika kazi ya hisani na ya kibinadamu, kwa mfano Mei 2019, alianza kujenga vyumba viwili vya madarasa katika shule yake ya awali ya msingi huko Shamva; Shule ya Msingi Enterprise. Pia alijitolea kulipa karo kwa wanafunzi 105 wasio na uwezo katika shule moja.

Mnamo Desemba 4, 2020, Alick Macheso alitoa wimbo "Zero Ndizuro", ambao ni wimbo wa bonasi kutoka kwa albamu inayokuja mwaka wa 2021.

Maisha binafsi. 
Alick MAcheso amefunga ndoa na Nyadzisai Macheso ambaye pia ni maarufu kwa jina la Mai Sharo. Alimtaja mke wake kama nguzo ya nguvu katika karamu yake ya kuzaliwa mnamo Machi 2021 alipofikisha umri wa miaka 50.  Ana watoto watano na mke wake wa kwanza, Nyadzisai Macheso, na watoto wawili na mke wake wa pili, Tafadzwa Mapako. Macheso alitalikiana na Tafadzwa mwaka wa 2014. Ndoa ya Tafadzwa na mwanamuziki huyo ilikuwa ndoa yake ya tatu kufeli. Alidai dola 7,130 kila mwezi ili kuhudumia watoto wake, Maneesha na Alick Junior, lakini mahakama ilikata suluhu ya talaka hadi $1,030 kwa mwezi. Mnamo 2013, Tafi Phiri kutoka Chipinge alidai kuwa baba wa msanii huyo lakini hakuwahi kupima DNA. Aidha, aliondoka Chipinge baada ya ndoa yake kuvunjika.

Tuzo na kazi ya hisani 
Tabia ya kibinadamu ya mtu mashuhuri inasifiwa kwa sababu alijenga vyumba viwili vya madarasa na kufadhili wanafunzi 105 katika shule yake ya awali ya msingi. Shirika la Msalaba Mwekundu lilimfanya kuwa Balozi wake wa Zimbabwe mwaka 2013 kwa sababu onyesho lake la kila mwaka la Msaada wa Hospitali Kuu ya Chitungwiza lilisaidia wagonjwa wengi. Ameshinda tuzo ya Wimbo Bora wa Mwaka wa Mwigizaji Bora wa Moja kwa Moja (ZIMA), Tuzo ya Msanii Bora wa Sungura (ZIMA). Pia alitunukiwa na Nash Paints na kupewa tuzo kwa kutambua kazi yake, kipaji na mchango wake katika tasnia ya muziki. Macheso alifanya kazi na Nash Paints tangu kuanzishwa kwake, amekuwa balozi wao wa chapa na ni sehemu ya hadithi ya Nash Paints.  Alick Macheso ni msanii mwenye maadili, tofauti na wanamuziki wengi wa siku hizi wanaochafuana jina kwa ajili ya umaarufu. Mnamo Juni 2019, mwanamuziki huyo aliahidi kulipa karo za shule kwa wanafunzi 109 ambao hawajalipwa chini ya Moduli ya Serikali ya Msaada wa Elimu ya Msingi (BEAM). Pia aliahidi kuwa atajenga mtaa mpya wa kitaaluma kwa wanafunzi wa ECD

Marejeo 

Wanamuziki wa Zimbabwe
Arusha Editathon Muziki
1lib1ref 2023