Mto Foyle

Mto Foyle (kutoka Kieire: An Feabhal) ni mto katika magharibi mwa Ulster, kaskazini magharibi mwa kisiwa cha Ireland, ambao unaanza kutoka makutano ya mito Finn na Mourne katika miji ya Lifford katika kata ya Donegal, Jamhuri ya Ireland, na Strabane katika kata ya Tyrone, Ireland ya Kaskazini. Kutoka hapo hutiririka hadi mji wa Derry, ambapo huingia ndani ya Lough Foyle na, hatimaye, bahari ya Atlantiki. Huu hutenganisha sehemu ya Donegal kutoka sehemu za Londonderry na Tyrone. Wilaya ya Donegal ambayo inapakana na ufuko wa magharibi hujulikana kama Laggan. Wilaya hii hujumuisha vijiji vya St Johnston na Carrigans, vyote viwili ambavyo viko kwenye ufuko wa mto huu.

Mchezo kwenye Foyle
Mto ni makao ya vilabu kadhaa vya michezo na jengo ndogo limeongezwa hivi karibuni la madau madogo nje ya ofisi ya Halmashauri ya Jiji Derry katika moyo wa Derry. Michezo kuu katika mto huu ni uendeshaji wa madau Watu hushiriki katika kuteleza juu ya maji

Kuvuka Foyle
Mto Foyle pia ni mto unasonga kwa kasi zaidi Ulaya kwa ukubwa wake, hufanya ujenzi wa madaraja kuwa ngumu. Katika Derry, kuna madaraja mawili katika kituo cha kuvukia.  Daraja ya Kusini ,nzeaa kati ya hizo mbili, ni barabara tu Ulaya yenye gorofa na hujulikana kirasmi kama Daraja la Craigavon (hujulikana ka Blue Bridge  Daraja la kaskazini, linalojulikana kama Daraja la Foyle , ni daraja kubwa na lilijengwa kushikilia vyombo kubwa vya bahari kubwa wakati ilisemekana kuwa mji huo ulitakikana kushikilia vyombo kama hivyo. Hata hivyo, hii haikuwa na maana kwa kuwa bandari kuu ilikuwa maili kadhaa kaskazini ya mji. Mwanasiasamaarufu kutoka Derry maarufu aliyetunzwa Tuzo la Amani ya Nobel, John Hume, alihusiana na mipango ya ujenzi wa daraja la pili, kwa kuamini kwamba kiwango kubwa kilihitajika kudumisha uwezo wa kiuchumi kupitia bandari. Nje ya Derry, daraja tu ya kuvukia Mto Foyle ni Daraja la Lifford, ambayo ilijengwa katika miaka ya 1960 kati Lifford, ya County Town  ya Donegal upande wa ufuko wa m magharibi ya mto, na Strabane, mji mkubwa katika Tyrone juu ya ufuko wa mashariki .

Trafiki kwenye Foyle
Trafiki kwenye kusini ya Foyle zaidi kuliko daraja ya kaskazini sasa imezuia  boti za kujiburudisha na meli ya mafuta kuja mara chahe katika mwisho wa kaskazini wa mji. Meli ya ziara katika Foyle ni maarufu wakati wa misimu ya jua.

Kutafuta na Kuokoa katika Foyle 
Kutokana na uwepo wa madaraja mawili juu ya mto huu katika Derry, vijana wengi kutoka Derry hujaribu kujiua kwa kuruka ndani ya kina kirefu na maji yanayosonga kwa kasi ya Foyle. 'Shirika la Kutafuta na kuokoa katika Foyle' lilianzishwa kama mapendo mwezi wa Julai 1993 na limechukua jukumu la kulinda maisha ya binadamu katika Mto Foyle kutoka daraja la Craigavon hadi draja la  Foyle. Kati ya 1993 na 2008 ilishughulikia watu zaidi ya  1000 katika dhiki.

Uvuvi katika Foyle
Foyle inaaminika kuwa  moja ya mito bora ya samaki  katika Ireland.
Maelezo ya kanuni ya uvuvi yanapatikana katika shirika la  Loughs. Kijiji cha St Johnston, ambacho kiko katika ufuko wa mto huu katika Donegal ni makao mashuhuri ya uvuvi Foyle.

Eneo maarufu la Kisayansi
Mto Foyle na na mito yake midogo ni maeneo maalum ya kisayansi ,kwa kimombo ni (ASSI).Inajumuisha  Mto Foyle na vyanzo vyake yaani sehemu ya mto Finn ambayo iko ndani ya Ireland ya Kaskazini, mto Mourne na vyanzo vyake Mto Strule (hadi unapokutana na mto Owenkillew) na Mto Derg, pamoja na vyanzo vyake viwili vidogo, Mtona Mourne Beg wa Mourne na mto Glendergan. Eneo huwa na mkondo wa maji kilomita 120 na ni mashuhuri kwa raslimali ya ufukona mitaro ya kipekee hasa katika maeneo ya juu na  utajiri jamii za mimea na wanyama. Muhimu kabisa ni idadi ya samaki wa Atlantiki, ambaye ni moja wa samaki wakubwa Ulaya. Utafiti imesema kwamba kila  eneo ndogo la uvuvi katika mfumo hulisha jamii  ndogo tofauti.

Angalia pia
 Orodha ya mito ya Ireland Kaskazini
 Orodha ya mito ya Eire

Marejeo

Viungo vya nje
 Uvuvi wa samaki katika Foyle, kutoka Salmoni Ireland 

Mito ya Ireland
Mito ya Ireland Kaskazini