LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Roger Sewell Bacon

Sir Roger Sewell Bacon,  (23 Januari 1895 – 17 Februari 1962) alikuwa jaji wa Uingereza ambaye alikuwa Jaji Mkuu wa Gibraltar (1946–55) na Jaji wa Rufaa katika Mahakama ya Rufaa ya Afrika Mashariki (1955–57).

Maisha ya awali na elimu 
Roger Sewell Bacon alizaliwa tarehe 23 Januari 1895, mtoto wa kwanza wa Sewell Bacon.  Alisomea katika shule ya Rugby kabla ya kwenda Chuo cha Balliol, Oxford .

kazi 
Bacon alikuwa akifanya kazi katika tume ya muda  Kikosi cha Cheshire wakati wa Vita vya Kwanza vya Kidunia . Aliitwa kwenye 

mnamo mwaka  1923, alibaki kuwa mwanasheria kwa maisha yake yote ya kikazi. Alikuwa naibu Jaji mkuu kutoka 1940 hadi 1943 na mshauri wa kisheria wa Ofisi ya Vita kutoka wakati huo hadi 1946, 

Bacon alikuwa  Jaji Mkuu wa Gibraltar . Akiwa amehudumu katika wadhifa huo kwa miaka tisa, aliteuliwa kuwa Jaji wa Rufaa katika Mahakama ya Rufaa ya Afrika Mashariki mwaka wa 1955, akihudumu hadi 1957.

Marejeo 

Waliozaliwa 1895
Waliofariki 1962
Sheria
Owen Corrie

Sir Owen Cecil Kirkpatrick Corrie  (3 Machi 1882 – 28 Agosti 1965 alikuwa mwanasheria wa Uingereza. Alishikilia wadhifa wa Chief Judicial Commissioner for the Western  ya Magharibi na  jaji wa Chief Justice of Fiji  kati ya 1936 na 1945, Pia aliwahi kuwa jaji  Palestina , eneo liliotumiwa  na Waingereza,Ujerumani na Kenya baada ya vita.

Elimu 
Owen Corrie alisoma katika Shule ya Monkton Combe huko Somerset, na alisoma Masomo ya Hisabati katika Trinity College, Cambridge .

Marejeo

Waliozaliwa 1882
Waliofariki 1965
Sheria
Uingereza
Alastair Forbes

Alastair Granville Forbes ( Januari 1908 - Agosti 2001) alikuwa mtumishi wa serikali ya kikoloni wa Uingereza .Mzaliwa wa Caribbean ambaye alihudumu kama mwanasheria wa Kikoloni na alistaafu  kama Rais wa Mahakama ya Rufaa ya St Helena, Visiwa vya Falkland na Uingereza. Maeneo ya Antarctic kutoka 1965 hadi 1988.

Maisha ya awali 
Forbes alizaliwa huko St Kitts, ambapo baba yake, Granville Forbes, Mkulima na aliyesoma katika Shule ya Blundell huko Tiverton na kusoma sheria katika Chuo cha Clare, Cambridge. . Baada ya kuitwa kwenye Mahakamani na Gray's Inn, alijiunga na Huduma ya Kisheria ya Kikoloni mwaka wa 1932.

Marejeo 

Waliozaliwa 1908
Waliofariki 2001
Sheria
Demi-Leigh Nel-Peters

Demi-Leigh Nel-Peters (alizaliwa 28 Juni 1995) ni mwanamitindo na malkia wa urembo kutoka Afrika Kusini, mshindi wa shindano la Urembo nchini Afrika Kusini mwaka 2017 na mashindano ya urembo ya Dunia ya mwaka 2017.

Marejeo

Waliozaliwa 1995
Watu walio hai
Wanamitindo wa Afrika Kusini
Robert Kisanga

Robert Kisanga (20 Juni 1933 - 23 Januari 2018) alikuwa hakimu wa Tanzania. Alihudumu kama hakimu wa Mahakama kuu ya Tanzania na kama hakimu wa haki ya rufaa katika Mahakama ya Rufaa ya Jamuhuri ya muungano wa Tanzania. Alihudumu kama mwenyekiti wa kwanza katika Tume ya Haki za Binadamu na Utawala Bora kabla ya kustaafu mwaka 2008.

Alipata elimu katika Chuo kiku cha Birmingham (LLB) nchini Uingereza. pia alikuwa wakili ndani ya Midddle Temple katika jiji la London. Alitunukiwa Shahada ya udaktari wa heshima katika Chuo Kikuu cha  Birmingham mnamo mwaka 2010.

Kisanga alifariki tarehe 23 Januari 2018 katika Hospitali ya Regency jiji la Dar es Salaam alipokuwa akipokea matibabu.

Marejeo 
Waliozaliwa 1933
waliofariki 2018
Mahakimu wa Tanzania
Majaji wa Tanzania
Edward Enoch Jenkins

Sir (Edward) Enoch Jenkins ( 8 Februari 1895 – 25 Februari 1960   ) alikuwa wakili na hakimu wa Uingereza. Alihudumu kama Mwanasheria Mkuu wa Fiji kutoka 1938 hadi 1945. Baadaye alikuwa Jaji Mkuu wa Nyasaland .

Maisha ya awali 
Jenkins alizaliwa huko Cardiff, Wales, tarehe 8 Februari 1895 . wazazi wake ni  William Jenkins na Briar Dene. Alijulikana kwa jina lake la kati.  Alisoma hapo awali katika Shule ya Sekondari ya Manispaa ya Howard Gardens huko Cardiff, baadaye alisoma katika chuo kikuu cha South Wales and Monmouthshire,, kilichopo pia huko Cardiff.

Marejeo 

Waliozaliwa 1895
Waliofariki 1960
John Harry Barclay Nihill

Sir John Harry Barclay Nihill, (27 Julai 1892 - Desemba 1975) alikuwa wakili na msimamizi wa Uingereza ambaye alihudumu katika Mahakama ya Uingereza .

Maisha ya awali 
Alizaliwa huko Hastings, Sussex mnamo 1892. Alisoma katika Shule ya Felsted na   Chuo cha Emmanuel, Cambridge akisomea masomo ya historia , ambapo alikuwa rais wa Muungano wa Cambridge.  Baadaye alisoma sheria na aliitwa kwenye mahakama kuu mnamo 1914. Mara baada ya hapo alijiunga na jeshi, na akatumikia katika Jeshi la Uingereza wakati wa Vita vya Kwanza vya Dunia . Kazi yake ya uraia ilianza mnamo 1919 kama Afisa Uchunguzi katika Kitengo cha Baraza la Viwanda cha Wizara ya Kazi. 

Kati ya 1920 na 1921 alikuwa Katibu Binafsi wa Sir William Edge, lakini aliondoka na kuingia katika kazi ya Kikoloni na kutumika kama Kadeti huko Hong Kong .  Aliteuliwa kwa wadhifa wa Hakimu wa Polisi huko Kowloon mnamo 1926, na pia alihudumu kama Msaidizi wa Mwanasheria Mkuu wa Serikali na Jaji wa Puisne wa Mahakama Kuu huko.  Kati ya 1927 na 1932 alihudumu nchini Iraq kama Katibu mkuu wa Sheria   mnamo 1928 na 1931, kwa kuongezea, pia alifanya kazi kama Kaimu Balozi wa Uingereza huko Baghdad .

Marejeo 

Waliozaliwa 1892
Waliofariki 1975
Steven J. Bwana

Steven Bwana ni jaji Mtanzania na mwanachama wa akiba wa Mahakama ya Khmer Rouge.  

Alikuwa msajili wa Mahakama ya Rufani ya Tanzania (1990-1994), na Jaji Mfawidhi wa Divisheni ya Biashara ya Mahakama Kuu ya Tanzania kuanzia mwaka 1999 hadi 2006. Alikuwa Jaji wa Rufani katika Mahakama ya Rufani ya Tanzania.

Marejeo 
Watu walio hai
wanasheria wa Tanzania
Nyigu-msumeno

Nyigu-msumeno (kutoka kwa Kiing. sawflies) ni wadudu wa nusuoda Symphyta katika oda Hymenoptera walio na mrija wa kutagia mayai ufananano na msumeno. Hawana kiuno chembamba sana kama nyigu wa kawaida. Spishi za familia Siricidae huitwa nyigu-ubao pia na zile za Orussidae ni vidusia wa lava wa mbawakawa na nyigu ambao huishi ndani ya ubao wa miti. Nusuoda hii ina takriban spishi 8000 duniani kote na zaidi ya 90 katika Afrika ya Mashariki.

Maelezo
Nyigu-msumeno wengi sana wana urefu wa mm 2.5-20, ingawa wengine wanaweza kufikia mm 55. Wanafanana na nyigu wa kweli kwa kiasi fulani, lakini hawana kiuno chembamba cha hao. Mrija wao wa kutagia ni kama msumeno ili kukata ndani ya tishu za mimea. Baadhi ya nyigu-msumeno huiga nyigu au nyuki ili kupunguza uwindaji na mrija wao wa kutagia unaonekana kama mwiba.

Majike hutumia mrija wa kutagia kama msumeno ili kukata ndani ya bua la mmea au shina la mti na kutaga mayai. Lava wanaonekana kama viwavi lakini wana miguu ya bandia zaidi, ambayo pia haina ndoano. Wengi sana hula majani huku wengine wakila ndani za mabua ya mimea. Lava wa Siricidae hula ubao na wale wa Orussidae hula mabuu ya mbawakawa na nyigu wanaokula ubao. Lava wanaoishi huru hula mara nyingi katika makundi mazito ili kuzuia uwindaji.

Wapevu wa nyigu-msumeno huishi siku 7-9 tu, lakini lava wanaweza kudumu kutoka miezi hadi miaka kadhaa kulingana na spishi. Majike wengi wanaweza kutaga mayai yanayoendelea bila madume, yaani wao ni pathenojenetiki. Hata hivyo, spishi nyingine nyingi bado zina madume. Wapevu hula mbelewele, mbochi, mana ya wadudu, utomvu au hemolimfu ya wadudu wengine.

Baadhi ya spishi, kama vile nyigu-msumeno wa misonobari, zinaweza kusababisha hasara kubwa wakati idadi ya wadudu inakua kubwa sana, kwa kutoa majani ya miti na kusababisha kudumaa kwa ukuaji na hata kifo. Hata hivyo, kwa ujumla, nyigu-msumeno wana umuhimu mdogo wa kiuchumi.

Spishi za Afrika ya Mashariki

Picha

Marejeo

Nyigu na jamaa
Ronald Sinclair (jaji)

Sir Ronald Ormiston Sinclair, (2 Mei 1903 – 18 Novemba 1996) alikuwa wakili na hakimu nchini New Zealand,Ronald  alifanya kazi wakati wa  ukoloni wa Uingereza .

Maisha ya awali 
Sinclair alizaliwa mnamo 1903. Vyanzo vinatofautiana ikiwa mahali pa kuzaliwa palikuwa Auckland   au Dunedin .  Baba yake alikuwa Mchungaji William Sinclair, ambaye alikuwa amehamia New Zealand kutoka Uingereza mwaka wa 1855.  Mama yake alikuwa Rosa Elizabeth Nicolls ( née Ormiston ).

Marejeo 

Waliozaliwa 1903
Waliofariki 1996
William Alison Russell

Sir William Alison Russell (1875–1948), anayejulikana kama Sir Alison Russell alikuwa wakili wa Uskoti ambaye alihudumu wakati wa ukoloni wa Uingereza kama wakili na hakimu.

Maisha ya awali 
William Alison Russell alizaliwa mwaka wa 1875, ni mtoto wa George Russell, mhandisi, Binamu yake alikuwa msanii wa Australia John Russell. Rafiki yake wa  karibu alikuwa mchoraji wa Australia. Alisoma  Shule ya Rugby. Katika maisha yake ya kibinafsi  Alison Russell alikuwa akifanya kazi katika meli . Alipendezwa na sanaa ya uchoraji, alichora kwa kutumia rangi za maji na alikuwa mwanamuziki bora. Akawa wakili wa sheria.

Kazi 
Alison Russell alitumikia  nyadhifa mbalimbali za kisheria katika ofisi za Wakoloni wa Uingereza barani Afrika, Mediterania na West Indies.

Marejeo 

Waliozaliwa 1875
Waliofariki 1948
wanasheria wa Uskoti
William Morris Carter

William Morris Carter  (1873-1960) alikuwa mwanasheria wa Uingereza na msimamizi wa kikoloni. Alihudumu kama msajili na jaji nchini Kenya, Uganda na Tanganyika kati ya 1902 na 1924. Alijaribu bila mafanikio kutenganisha ardhi iliyoshikiliwa na Waafrika nchini Uganda ili yaweze kutumika kama mashamba ya Ulaya kwa kutumia vibarua . Aliongoza tume ya ardhi ya Rhodesia Kusini mwaka 1925 na Tume ya Ardhi ya Kenya ya 1932-1933,  maeneo yote waliwafukuza Waafrika kutoka kwenye ardhi yao na kutenga maeneo hayo makubwa kwa ajili ya makazi ya wazungu pekee. Alihudumu katika Tume ya Kifalme ya Palestina (1936-1937).

Maisha ya awali 
William Morris Carter alizaliwa huko Canterbury, Uingereza mnamo 1873. Alisoma katika Shule ya Mfalme, Canterbury na Chuo Kikuu cha Oxford, kisha akajiunga na utawala wa kikoloni wa Uingereza. 

Mwaka 1906 Jaji William Morris Carter alitoa ripoti kuhusu umiliki wa ardhi wa Buganda, na Septemba 1907 alitoa taarifa nyingine iliyohusu baadhi ya maeneo nje ya Buganda. Mnamo Machi 1907 kamati ya umiliki wa ardhi, ambayo Carter alikuwa mwanachama, iliwasilisha mapendekezo yake kwa serikali. Hata hivyo, wazo la kutengwa kwa ardhi kwa ajili ya wahamiaji wa Ulaya halikuzingatiwa vyema na gavana wa Uganda Henry Hesketh Bell kwa wakati huu.

Marejeo

Waliozaliwa 1873
Waliofariki 1960
Jaji Mkuu wa Tanzania

Jaji mkuu wa Tanzania ni cheo ama  wadhifa wa juu zaidi katika mfumo wa mahakama wa Tanzania . Jaji mkuu huteuliwa na Rais wa Tanzania na huongoza Mahakama ya Rufani ya Tanzania.

Historia 
Baada ya Vita vya Kwanza vya dunia, wakoloni wa zamani wa Tanganyika ,wajerumani waliwekwa chini ya mamlaka ya Uingereza katika Mkataba wa Versailles mwaka wa 1919.  Mwaka mmoja baadaye, Mahakama Kuu ilianzishwa kwa sheria katika Baraza na nafasi ya jaji mkuu ikaundwa.  Tanganyika ilipata uhuru mwaka 1961 na baada ya mwaka mmoja ikageuzwa kuwa jamhuri.

Marejeo 

Sheria
Tanzania
Philip Telford George

Philip Telford Georges alikuwa Jaji Mkuu wa Tanzania kuanzia mwaka 1965 hadi 1971, pia aliongoza katika nyadhifa nyingine kadhaa za jaji wa mahakama ya rufaa.

Alizaliwa na John Henry Duport Georges na Milutine Cox na huko Roseau, Dominica mnamo Januari 5, 1923.

Elimu 
Chuo Kikuu cha Toronto huko, London, akisomea masomo ya  Daktari wa Sheria (Toronto, Dar es Salaam, West Indies).

Kazi 
 Mlinzi wa umma, Trinidad Bar 1947
 Jaji, Benchi la Trinidad 1962-1965
 Jaji Mkuu, Mahakama Kuu ya Tanzania, 1965–1971
 Profesa wa Sheria, Chuo Kikuu cha West Indies 1974-1981
 Jaji, Mahakama Kuu ya Zimbabwe, 1981–1983
 Jaji Mkuu, Mahakama Kuu ya Zimbabwe, 1983–1984
 Jaji Mkuu, Mahakama Kuu ya Bahamas, 1984–1989
 Jaji, Mahakama ya Rufaa, Visiwa vya Cayman tangu 1985
 Jaji, Mahakama ya Rufaa, Shelisheli tangu 1987
 Jaji, Mahakama ya Rufaa, Bermuda tangu 1990

Kifo 
Jaji Georges alifariki tarehe 13 Januari 2005. Alikuwa na umri wa miaka 82.

Marejeo 

Mahakimu wa Tanzania
Augustine Saidi

Augustine B Saidi (19 Agosti 1929 – 19 Aprili 1995) alikuwa wakili Mtanzania ambaye alikuwa Jaji Mkuu wa Tanzania.

Maisha ya awali 
Augustine Saidi alizaliwa tarehe 19 Agosti 1929 karibu na Mlima Kilimanjaro. Rais wa kwanza  mwalimu Julius Nyerere alimfundisha Saidi huko Tabora alipokuwa akisoma shule ya sekondari. Alimaliza elimu yake ya sekondari, na kisha alifadhiliwa na Kilimanjaro Native Cooperative Union ili kuendelea na masomo yake nchini India. Ingawa alikuwa Mkatoliki, alisoma katika Chuo Kikuu cha Aligarh Muslim nchini India, ambapo alipata digrii ya BA, LLB, na MA. Alikuwa mwanafunzi mwenye bidii, ambaye walimu wake walimtaja kuwa wa kipekee na mwenye kipaji. Alifanya mazoezi kwenye mahakama hiyo nchini India kwa muda mfupi, kisha mwaka 1957 akarejea Tanganyika.

Kazi ya Mahakama 
Saidi alifanya kazi kama wakili huko Moshi mkoa wa kilimanjaro , kisha akajiunga na mahakama mwaka 1961. Alianza kazi yake katika Mahakama Kuu ya Dar es Salaam tarehe 1 Mei 1964, akiwa na umri wa miaka 33. Mwanzoni alikuwa Msaidizi. Jaji wa Mahakama Kuu, jina jipya linaloundwa na Sheria ya Mahakama ya Hakimu Mashauri kusikiliza rufaa kutoka Mahakama za Mwanzo, zilizobeba mamlaka sawa na jaji wa kawaida wa Mahakama Kuu. Miezi michache baadaye cheo kiliondolewa, na Saidi na mwenzake Mark PK Kimicha wakawa majaji wa kwanza wa Kiafrika katika Mahakama Kuu.  Baada ya Muungano wa Tanganyika na Zanzibar kuunda Tanzania mwaka 1964, kwa muda mfupi Saidi alikuwa Kaimu Jaji Mkuu wa Zanzibar. 

Tarehe 30 Juni 1965 Saidi, Naibu Jaji Mkuu wa Zanzibar, aliongoza Makamu wa Kwanza wa Rais Abeid Karume, kuzunguka Mahakama ya Juu ya Zanzibar.  Karume alisema, "Bado hatujaanzisha sheria mpya zinazoendana na mila za Kiafrika na Kitanzania, na hadi sasa, katika mahakama zetu, bado tunafuata sheria za Waingereza." Kisha akasema hakuna tofauti kubwa katika sheria, kwamba sheria za Waingereza hazikuwa tofauti sana na maoni yetu, kwani sheria ni sheria; ni kanuni tu zinazobadilika, na watu wamezikubali sheria hizi kwa kuwa zilitungwa kwa maslahi yao wenyewe. 

Wakati wa Kashfa ya Dhahabu ya Uganda, Machi 1966 Saidi alikuwa mjumbe wa tume iliyoongozwa na Sir Clement Nageon de L'Estang, makamu wa rais wa Mahakama ya Rufaa ya Afrika Mashariki, ambayo ilichunguza madai ya Daudi Ochieng kwamba waziri mkuu wa Uganda Milton Obote na wengine akiwemo Kanali Idi Amin walikuwa wamepokea dhahabu, pembe za ndovu, fedha au mali nyingine kutoka Kongo, na walikuwa wanafanya njama za kupindua serikali. Obote aliruhusu tu tume kutoa maelezo ya kutosha ili kuwaondolea watuhumiwa makosa yoyote. Katika kesi ya 1968, Jaji Saidi alishikilia,

Marejeo 

Waliozaliwa 1929
Waliofariki 1995
Watu wa Tanzania
John Davies (jaji)

Sir Edward John Davies (20 Februari 1898 - 5 Oktoba 1969)  alikuwa wakili wa Wales na jaji wa kikoloni, ambaye aliwahi kuwa Wakili Mkuu wa Trinidad (1935–38), Wakili Mkuu (1941–46) na Mwanasheria- Jenerali (1946–55) wa Singapore, pia alikuwa Jaji Mkuu wa Tanganyika (1955–60).

Maisha ya awali na elimu 
Edward John Davies alizaliwa tarehe 20 Februari 1898 kwa Dan Davies na mkewe, Mary Elizabeth David. Alisoma katika  Chuo cha Llandovery na Chuo Kikuu cha Wales .

Marejeo 

Waliozaliwa 1989
Waliofariki 1969
Herbert Cox (jaji)

Sir Herbert Charles Fahie Cox (1893 – 21 Septemba 1973) alikuwa mwanasheria wa Uingereza ambaye alihudumu katika nyadhifa mbalimbali katika utumishi wa sheria za kikoloni, pamoja na nafasi ya jaji mkuu wa Rhodesia Kaskazini (1946 - 1951), Tanganyika (1952 - 1956) na Bechuanaland (1957 - 1961).

Maisha 
Alizaliwa mwaka wa 1893 huko British Guiana na kusomea nchini Uingereza. Alisoma katika shule ya sarufi ya Reading iliyoko mjini Reading, Uingereza, na alipokewa katika chama cha kati cha utaalamu (middle court) mnamo 31 Desemba 1910. 

Herbert Charles Fahie Cox alikuwa mtoto wa pili wa Mhe. Charles Thomas Fox, Katibu wa Serikali.

Marejeo 

Waliozaliwa 1893
Waliofariki 1973
wanasheria wa Uingereza
George Graham Paul

Sir George Graham Paul (pia anajulikana kama Graham Paul au GG Paul; 15 Novemba 1887 - 1960) alikuwa mwanasheria wa Uingereza ambaye alihudumu katika utawala wa kikoloni nchini Nigeria, Sierra Leone na Tanganyika.

Maisha yake ya Awali 
Tarehe 12 Oktoba 1906 iliripotiwa kwamba Bw George Graham Paul, mtoto wa Bw George Brodie Paul alihitimu Shahada ya uzamili kutoka Chuo Kikuu cha St Andrews. Paul alikua mwanachama wa Kitivo cha Mawakili cha Uskoti, katika taaluma yake ya sheria kwa kuwa sheria ya nchini scotland ni ya kipekee kwa Uskoti. Licha ya hayo, alifanya vyema katika mfumo wa mahakama wa kikoloni.

Marejeo

Waliozaliwa 1887
Waliofariki 1960
wanasheria wa Uingereza
Ogallo Laban

Laban Ayieko Ogallo (20 Januari 1950 - 20 Novemba 2020) alikuwa profesa wa Meteorojia katika Chuo Kikuu cha Nairobi, Kenya .  Alikuwa mmoja wa waanzilishi wa sayansi ya mambo ya hali ya hewa na Meteorojia barani Afrika .  Alikuwa mkurugenzi wa zamani wa Kituo cha Utabiri wa Hali ya Hewa na Maombi cha IGAD,  Alikuwa Mwenyekiti wa Idara ya mambo ya Hali ya Hewa, Mwanachama mwanzilishi wa Kenya Meteorological Society (KMS), African Meteorological Society (AMS), mwanachama wa Afrika, alikua mwanachama wa African Academy of Sciences na chuo cha The World Academy of Sciences. Pia alikuwa mwanachama wa timu ya IPCC iliyopokea Tuzo ya Amani ya Nobel mwaka wa 2007

Maisha ya awali na elimu 
Prof. Ogallo alipata B.Sc yake. Hons (Hisabati, Fizikia na Hali ya Hewa) mnamo mwaka 1975, M.Sc. (Hali ya Hewa) mnamo mwaka 1977 na PHD (Meteorology) mnamo mwaka 1980 kutoka Chuo Kikuu cha Nairobi.

Kazi 
Prof. Ogallo alianza kazi yake mnamo 1975 katika Huduma za Hali ya Hewa za Afrika Mashariki. Mnamo 1976 alikuwa Mshiriki wa Mafunzo, Idara ya Hali ya Hewa, Chuo Kikuu cha Nairobi. Mnamo 1979 akawa mhadhiri, mhadhiri mkuu mnamo 1986, mwenyekiti wa idara ya Hali ya Hewa mnamo 1988, Afisa Mkuu Mtendaji (Mkurugenzi Mtendaji/ Katibu) wa Baraza la Kitaifa la Sayansi na Teknolojia la Kenya mnamo 1995, Mratibu wa Ulimwengu Programu ya Meteorological Organisation Climate Applications (CLIPS) mwaka 1996, Mkurugenzi wa Kituo cha Uharibifu wa Hali ya Hewa na Maombi cha IGAD mwaka wa 2000, Mratibu wa IGAD na Mradi wa kujenga uwezo wa kustahimili majanga wa UNDP na mwaka 1995 akawa profesa kamili.

Ushirika na uanachama 
Alikuwa mwanachama wa World Academy of Sciences (TWAS), African Academy of Sciences (AAS), Kenya Academy of sciences, Kenya Met Society na alikuwa mwenzake wa Royal Met Society.

Kifo 
Prof Ogallo alifariki katika hospitali ya Aga Khan mnamo 20 Novemba 2020 baada ya kuugua kwa muda akazikwa mnamo 5 Desemba 2020 huko Nyahera, Kisumu, Kenya.

Tanbihi

wanasayansi wa Kenya
wanaharakati wa Kenya
Achadi wa Mt. Vikta

Achadi wa Mt. Vikta (1100 hivi - 1171) alikuwa abati wa monasteri maarufu ya Wakanoni wa Mt. Vikta huko Paris. 

Baadaye alichaguliwa kuwa askofu wa Avranches. .

Pia aliandika vitabu na hotuba mbalimbali, lakini vingine vimepotea.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tafsiri ya Kiingereza ya maandishi yake
Hugh Feiss, ed, On love: a selection of works of Hugh, Adam, Achard, Richard and Godfrey of St Victor, (Turnhout: Brepols, 2011) [includes translation of Sermon Five: On the Sunday of the Palm Branches]
Hugh Feiss, ed, Achard of Saint Victor: Works, (Kalamazoo, MI: Cistercian Publications, 2001)

Tanbihi

Marejeo
E. Martineau, L'ontologie de la spécificité, in «Revue philosophique de la France et de l'étranger», 1994
G. D'Onofrio, Storia della teologia medievale, Casale Monferrato, 1996
M. Ilkahani, La philosophie de la création chez Achard de Saint-Victor, Paris, 2001
Alban Butler, Lives of the Saints, 2 May
Fourier Bonnard, Histoire de l'abbaye royale et de l'order des chanoines reguliers de St.-Victor de Paris (Paris, 1907)
Mohammad Ilkhani, La philosophie de la création chez Achard de Saint-Victor, Bruxelles, Ousia, 1999 (coll. Ousia, 38), 394 p.
Bernard McGinn, The Growth of Mysticism, (1994), pp395–8
Gabriele Pennotto, Generalis totius sacri ordinis clericorum canonicorum historia tripartita (Rome, 1642)
Richard Stanton, Menology (London and New York, 1892)

Waliozaliwa 1100
Waliofariki 1171
Maaskofu Wakatoliki
Wakanoni
Wanafalsafa wa Ufaransa
wanateolojia wa Ufaransa
Watakatifu wa Ufaransa
William H. Sekule

William H. Sekule (alizaliwa mnamo mwaka 1944) ni hakimu wa Tanzania aliyetumikia Mahakama Kuu ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Rwanda (ICTR) ya jijini Arusha, Tanzania kati ya mwenzi watano mwaka 1995 hadi mwenzi watatu mwaka 2013. 

Pia alikuwa raisi wa mahakimu wa (ICTR) Chumba cha Majaribio II kuanzaia mwenzi wa sita 1995 hadi mwenzi wa sita 1999 na kuanzia mwenzi wa sita 2001 hadi mwenzi wa tatu 2013. Ni muhitimu wa chuo kikuu cha  Dar es Salaam kilichopo Afrika mashariki, Ambapo piya alitumikia kwenye bodi ya utengenezaji sheria. 

Mnamo Disemba 2011, alichaguliwa na Mkutano mkuu wa umoja wa mataifa kuwa hakimu wa Utaratibu wa Mahakama za Kimataifa za Jinai. Miaka yake mi nne ilianza taree 1 ya mwenzi wa saba 2012. kati ya mwenzi wa tatu 2013 mpaka mweni wa nne 2015 alitumika katika Chumba cha Rufaa cha (ICTR) na Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu kwa ajili ya Yugoslavia (ICTY) mstahafu wa The Hague.

Marejeo 
Mahakimu wa Tanzania
Watu walio hai
waliozaliwa 1944
Tore Payam

Tore ni eneo la utawala na mojawapo ya Payams nne za Kaunti ya Mto Yei katika Jimbo la Equatoria ya Kati ya Sudan Kusini   . iko magharibi mwa Yei ambao ni mji mkubwa zaidi katika eneo hilo na Huduma kama makao makuu ya Utawala ya Kaunti ya Mto Yei .

Eneo la Kijiografia 
Tore iko katika Kaunti ya Mto Yei na Magharibi mwa Yei. Inapakana na Kaunti ya Maridi ya Jimbo la Equatoria Magharibi.

Marejeleo
FC Augsburg

Augsburg ni klabu ya soka ya Ujerumani iliyopo mjini Augsburg, Bavaria. FC Augsburg inacheza katika ligi ya soka ya Bundesliga nchini Ujerumani. Timu hii ilianzishwa mnamo mwaka 1907 na ilijulikana kama BC Augsburg kwanzia mwaka 1921 hadi 1969 . FC Augsburg inawanachama zaidi ya 18,800 ni klabu kubwa ya mpira wa miguu huko Bavaria nchini Ujerumani.

Klabu ya Augsburg ilipanda daraja hadi ligi kuu ya Bundesliga kwa mara ya kwanza mwaka 2011 hadi sasa. Augsburg imeimarisha mifumo yao ya uchezaji katika ligi ya Bundesliga na kumaliza katika nafasi ya tano msimu wa 2014-15 na kucheza kwa mara ya kwanza katika ligi ya Ulaya UEFA Europa League mnamo mwaka 2015-16 na klabu hiyo kufika nafasi ya mzunguko wa timu 32 bora na kuondolewa na timu ya Liverpool kwa kufungwa bao 1-0.

Tangu mwaka 2009, uwanja wa FC Augsburg umekuwa uwanja wa 30,660 wenye uwezo WWK ARENA.Timu ya Augsburg inajulikana kama Fuggerstädter au FCA. Uwanja wao unajulikana kwa jina la Ulrich-Biesinger-Tribüne.

Uwanja wa fc augsburg

Augsburg inaendelea na upinzani mkali kwa timu kama Ingolstadt na TSV 1860 Munich. Mechi kati ya klabu hizi kwa kawaida huvutia umati mkubwa wa watu.

Rangi za klabu ni nyekundu, kijani na nyeupe ambazo zinaweza kupatikana kwenye kiti cha klabu wakati beji ya klabu ni sawa na nembo ya mji wa Augsburg. Duka la klabu liko karibu na Augsburg Hauptbahnhof iliyopo katikati ya jiji.

Marejeo 

Vilabu Mpira vya Ujerumani
Mpira wa Miguu
Aulo

Aulo (pia: Augulo, Avolo; alifariki karne ya 7) alikuwa askofu wa 9  wa Viviers (leo nchini Ufaransa) katika nusu ya kwanza ya karne ya 7  akijulikana kwa huruma yake iliyomfanya afungue hospitali ya kwanza katika mji huo na kukomboa watumwa wengi .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo
 Jacques Rouchier, Histoire religieuse, civile et politique du Vivarais, tomo I, Parigi 1861, pp. 554-555
 Jean-Barthélemy Hauréau, Gallia christiana, vol. XVI, Parigi 1865, coll. 542-543
 Louis Duchesne, Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule, vol. I, Paris 1907, pp. 236-238
  Gérard Mathon, Firmino, Aulo, Eumaco e Longino, vescovi di Viviers, santi, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. V, coll. 873-874

Waliozaliwa karne ya 6
Waliofariki karne ya 7
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Gwalfadi

Gwalfadi, O.S.B.Cam. (kwa Kijerumani: Wolfhard; Augsburg, leo nchini Ujerumani, 1070 hivi - Verona, leo nchini Italia, 30 Aprili 1127) alikuwa fundi aliyeishi zaidi ya miaka ishirini kama mkaapweke msituni, na hatimaye alijiunga na Wakamaldoli miaka kumi ya mwisho ya maisha yake, ingawa alikuwa na chumba chake nje ya monasteri yao, alipokuwa akitembelewa na waumini wengine.

Tangu kale huheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Vauchez, André. 1993 The Laity in the Middle Ages: Religious Beliefs and Devotional Practices. Daniel E. Bornstein (ed.) and Margery J. Schneider (trans.) Notre Dame: University of Notre Dame Press.
Waliozaliwa 1070
Waliofariki 1127
Wakaapweke
Wamonaki
Wabenedikto
Wakamaldoli
watakatifu wa Ujerumani
Watakatifu wa Italia
Ajuture

Ajuture, O.S.B. (kwa Kifaransa: Adjutor, Adjouter, Adjoutre, Ayoutre, Ayutre, Ajutre, Ustre, yaani Msaidizi; Vernon, leo nchini Ufaransa, 1070 hivi  - Pressagny-l'Orgueilleux, 30 Aprili 1131) alikuwa askari katika vita vya msalaba ambaye alipokamatwa na Waislamu alikataa kukana imani ya Kikristo.

Alijiunga baadaye na monasteri ya Wabenedikto akawa mkaapweke.

Tangu kale huheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Raymond Bordeaux, Vie de saint Adjutor, patron de la ville de Vernon, Rouen, Boissel, in-8°, réimpression avec préface pour la Société des bibliophiles normands.
 Denis Joulain, « Adjutor de Vernon entre légende et réalité », dans Connaissance de l'Eure, n° 105, juillet 1997
 Jean Théroude, La Vie de Saint Adjutor, 1638 (réédité en 1864)
 Jean-Patrick Beaufreton, La Seine normande, éditions Alan Sutton, 2001

Viungo vya nje
 Vernon : les miracles de saint Adjutor, association GiVerNet 
Waliozaliwa 1070
Waliofariki 1131
Wakaapweke
Wamonaki
Wabenedikto
watakatifu wa Ufaransa
Ford

Ford ni chapa ya magari ya Marekani iliyoanzishwa na Henry Ford mnamo 1903.

Kampuni hiyo, iliyopata jina lake kutoka kwa muundaji wake, baada ya muda mfupi ilipanua biashara yake nje ya Marekani, kuanzia Ulaya, kisha kupanuka kwa nchi nyingine. Leo uwepo wa Ford uko kote ulimwenguni.

Ford inazalisha aina mbalimbali za magari, ikiwa ni pamoja na magari ya abiria na magari ya michezo.

Ford imefanya ushirikiano na watengenezaji tofauti wa magari kama vile Aston Martin, Land Rover, Jaguar na Volvo.

Leo, magari ya Ford yanatofautiana kutoka kwa mifano ya msingi ambayo ni nafuu kwa thamani yao na kwa pesa, kwa mifano ya juu ya michezo ya juu ambayo imeundwa kwa kasi na mbio.

Viungo vya Nje 
 Ford tovuti

Magari
kampuni za Marekani
VfL Bochum

VfL Bochum ni klabu ya mpira wa miguu iliyoko katika mji wa Bochum, Rhine Kaskazini-Westfalia nchini Ujerumani. Klabu hiyo imecheza misimu 35 kwenye ligi ya Bundesliga.

Historia 
VfL Bochum ni moja ya mashirika ya zamani ya michezo duniani. Ilianzishwa rasmi tarehe 18 Februari 1849. Klabu hii ilipigwa marufuku tarehe 28 Desemba 1852 kwa sababu za kisiasa, na kisha kurejeshwa mnamo 19 Juni 1860. Klabu hii ilipangwa upya mwaka 1904 na kujulikana kama Turnverein zu Bochum. Mnamo 31 Januari 1911 iliundwa idara ya mpira wa miguu na kuungana na Turn- und Sport Bochum 1908 pamoja na Sportverein Germania Vorwärts Bochum 1906 na kutengeneza jina moja la timu linalojulikana hadi sasa VfL Bochum.

Marejeo

Vilabu Mpira vya Ujerumani
Borussia Mönchengladbach

Borussia Mönchengladbach ni klabu ya soka iliyopo Mönchengladbach, Rhine Kaskazini-Westfalia nchini Ujerumani ambayo inacheza katika ligi ya Bundesliga. Jina la utani la Die Fohlen. klabu hii imeshinda mataji matano ya ligi na matatu ya kombe la DFB-Pokals na makombe mawili ya UEFA Europa League.

Borussia Mönchengladbach ilianzishwa mwaka 1900, na jina lake lililotokana na muundo wa Prussia, ambao ulikuwa maarufu kwa klabu za Ujerumani katika ufalme wa zamani wa Prussia. Timu hiyo ilijiunga na Bundesliga mwaka 1965 na kuona mafanikio yake mengi katika miaka ya 1970  chini ya uongozi wa Hennes Weisweiler na  kutengeneza kikosi cha wachezaji wenye umri mdogo kilichokuwa na mtindo wa kucheza kwa kasi. Katika kipindi hiki Mönchengladbach alishinda Bundesliga mara tano, Kombe la UEFA Europa League mara mbili na kufikia fainali ya Kombe la mabingwa Ulaya mwaka 1977.

Tangu mwaka 2004, Borussia Mönchengladbach wamecheza kwenye uwanja wa Borussia-Park. Kulingana na wanachama walionao ni klabu ya tano kwa ukubwa nchini Ujerumani yenye wanachama zaidi ya 75,000 mwaka 2016 na 93,000 ilipofika mwaka 2021. Wapinzani wao wakuu FC Köln na wapinzani wao wa pili ni pamoja na Borussia Dortmund, Fortuna Dusseldorf na Bayer Leverkusen.

Marejeo 

Vilabu Mpira vya Ujerumani
Brigo

Brigo (pia: Brigomaglos; Brieg; Briog; Breock; Briocus; Brieuc; Ceredigion, Wales, karne ya 5 - St. Brieuc-des-Vaux, Bretagne, leo nchini Ufaransa, 502 hivi) alikuwa padri na mmisionari nchini kwake, halafu mwanzilishi wa monasteri na askofu huko Bretagne .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 502
Wamonaki
Wamisionari
watawa waanzilishi
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Wales
Watakatifu wa Ufaransa
Arey

Arey (pia: Ariji, Aredi; Chalon-sur-Saône, 535 hivi - Gap, 1 Mei 604) alikuwa askofu wa mji huo (leo nchini Ufaransa) maarufu kwa uvumilivu mkubwa katika matatizo, kwa kupinga usimoni na kwa kupokea vizuri wamisionari waliotumwa na Papa Gregori I Uingereza .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo
  Denis de Sainte-Marthe, Gallia christiana, vol. I, Parigi 1715, coll. 455-457
  Joseph Hyacinthe Albanès, Gallia christiana novissima, Tomo I, Montbéliard 1899, coll. 456-458
  Honoré Fisquet, La France pontificale, histoire chronologique et biographique des archevêques et évêques de tous les diocèses de France. Métropole d'Aix. Gap, Paris 1868, pp. 33–41
  De S. Arigio sive Aredio episcopo Vapincensi in Gallia, in Acta Sanctorum Maii, vol. I, Parigi-Roma 1866, pp. 110–114
  Vita Sancti Arigii episcopi Vapincensis ex codice Gratianopolitano, in Analecta Bollandiana XI, 1892, pp. 384–401
  Jean Irénée Depéry, Histoire hagiologique du diocèse de Gap, Gap 1852, pp. 181–220
  Louis Duchesne, Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule, vol. I, Paris 1907, p. 287
  Gérard Mathon, Aredio, vescovo di Gap, santo, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. II, col. 394

Waliozaliwa 535
Waliofariki 604
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Theodadi

Theodadi (kwa Kifaransa: Théodard; Montauban, 840 hivi - Montauban, 1 Mei 893) alikuwa askofu mkuu wa Narbonne (leo nchini Ufaransa) kuanzia mwaka 885.

Alikarabati kanisa kuu na kupigania nidhamu. Alipoanza kuugua, alihamia monasteri ya Wabenedikto alipofariki.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Émeran Forestié Neveu, abbé Galabert, Prélats originaires du Tarn-et-Garonne, , Bulletin archéologique et historique de la Société archéologique du Tarn-et-Garonne, 1894, tome 22 
 Abbé J.-Augustin Guyard, Vie de saint Théodard, archevêque de Narbonne et patron de la ville de Montauban'', G. Sicard libraire, Montauban, 1856 (seconde édition en 1886) 
 Diocèse de Monauban : Saint Théodard 
 Nominis : Saint Théodard, évêque de Narbonne (†893)

waliozaliwa 840
Waliofariki 893
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Yuliana Aleksandrova

Yuliana Aleksandrova (amezaliwa 21 Februari 1999) ni mwanasoka wa Bulgaria ambaye anacheza kama mshambuliaji kwenye Mashindano ya Kitaifa ya Wanawake, pia ni mshambuliaji wa FC NSA Sofia na timu ya taifa ya wanawake ya Bulgaria.

Kazi za Kimataifa 
Aleksandrova aliichezea Bulgaria katika kiwango cha juu katika mechi ya kirafiki ambayo iliyofungwa 0-6 na Kroatia mnamo 14 Juni 2019.

Marejeo 

Waliozaliwa 1999
Wachezaji mpira wa Bulgaria
Starlink

Startlink ni mkusanyiko wa mtandao wa setilaiti unaoendeshwa na SpaceX,  inayotoa ufikiaji wa mtandao wa setilaiti kwa nchi 46. Pia inalenga huduma ya kimataifa ya simu za mkononi baada ya 2023.  SpaceX ilianza kuzindua satelaiti za Kiungo cha nyota mnamo 2019. Kufikia Desemba 2022, Kiungo cha nyota ina zaidi ya setilaiti ndogo 3,300 zilizozalishwa kwa wingi katika obiti ya chini ya Dunia (LEO),  ambazo huwasiliana na vipitishio vilivyoteuliwa vya ardhini . Kwa jumla, karibu satelaiti 12,000 zimepangwa kutumwa, na uwezekano wa upanuzi wa baadaye hadi 42,000. SpaceX ilitangaza kufikia zaidi ya watumiaji milioni moja mnamo Desemba 2022. 

Kituo cha ukuzaji cha setilaiti cha SpaceX huko Redmond, Washington kinahifadhi timu za utafiti, ukuzaji, utengenezaji, na udhibiti wa mzunguko wa Kiungo cha nyota. Gharama ya mradi wa miaka kumi ya kubuni, kujenga, na kupeleka kundinyota ilikadiriwa na SpaceX mnamo Mei 2018 kuwa angalau dola bilioni 10 za Kimarekani. SpaceX inatarajia zaidi ya dola bilioni 30 katika mapato ifikapo 2025 kutoka kwa satelaiti yake, wakati mapato kutoka kwa biashara yake ya uzinduzi yalitarajiwa kufikia dola bilioni 5 katika mwaka huo huo.  

Wanaastronomia wameibua wasiwasi kuhusu athari ambayo kundinyota linaweza kuwa nayo kwenye unajimu wa ardhini na jinsi satelaiti hizo zitakavyoongeza mazingira ya obiti ambayo tayari yamesongamana.   SpaceX imejaribu kupunguza wasiwasi wa unajimu kwa kutekeleza maboresho kadhaa kwa satelaiti za Kiungo cha nyota zinazolenga kupunguza mwangaza wao wakati wa operesheni.  Setilaiti zina vifaa vya kusukuma vya Ukumbi vya krypton ambavyo huziruhusu kuacha obiti mwishoni mwa maisha yao. Zaidi ya hayo, satelaiti zimeundwa ili kuepuka migongano kwa uhuru kulingana na data ya ufuatiliaji iliyounganishwa.

Marejeo

Sayansi
Jack Ma

Jack Ma Yun (alizaliwa 10 Septemba 1964) ni mfanyabiashara na mwekezaji wa nchini China. Ni mwanzilishi na mwenyekiti wa zamani wa Alibaba Group, kampuni kubwa ya kimataifa ya masuala ya teknolojia. Pia alikuwa mwanzilishi mwenza wa Yunfeng Capital, kampuni binafsi ya hisa nchini China. 

Kulingana na Bloomberg Billionaires Index, mnamo Januari 2023, inakadiliwa kuwa na utajiri wa dola bilioni 34.1, hivyo na kuwa mtu wa tano kwa utajiri nchini China (baada ya Zhong Shanshan, Zhang Yiming, Ma Huateng na Robin Zeng), na pia mtu wa 34 kwa utajiri duniani.

Maisha ya awali na elimu
Jack Ma alizaliwa kwa jina la Ma Yun huko Hangzhou, Zhejiang mnamo Septemba 10, 1964. Alianza kupenda Kiingereza tangu akiwa kijana mdogo na akaanza kufanya mazoezi na wazungumzaji wa Kiingereza katika hoteli ya Hangzhou International. Babu yake alifanya kazi kama mlinzi wakati wa vita vya pili vya China na Japan. Akiwa na umri wa miaka 12,alinunua redio ndogo na akaanza kusikiliza vituo vya redio vya Kiingereza kila siku. Kwa miaka tisa, alikuwa akiendesha baiskeli katika ziara za watalii katika eneo hilo na kufanya mazoezi ya Kiingereza. Akawa rafiki wa mmoja wa watalii hao, ambaye alimwita "Jack" kwa sababu aliona ni vigumu kutamka jina lake la Kichina.

Marejeo

Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Wafanyabiashara wa China
Eintracht Frankfurt

Eintracht Frankfurt ni klabu ya mpira wa miguu iliyopo mjini Frankfurt, Hesse, Ujerumani. Ilianzishwa tarehe 8 Machi 1899. Timu hiyo kwa sasa inacheza katika ligi ya Bundesliga. 

Eintracht alishinda michuano ya Ujerumani mara moja, kombe la DFB-Pokal mara tano, UEFA Europa League mara mbili na kumaliza kama mshindi wa pili katika Kombe la Ulaya mara moja. Timu hiyo ilikuwa moja kati ya wanachama waanzilishi wa ligi ya Bundesliga wakati wa kuanzishwa kwake. Na imecheza jumla ya msimu 54 na kuwafanya kuwa klabu ya saba iliyoshiriki kwa muda mrefu zaidi.

Marejeo

Vilabu Mpira vya Ujerumani
Kombe la DFB-Pokal

DFB-Pokal ni mashindano ya kombe la mpira wa miguu nchini Ujerumani ambayo hufanywa kila mwaka na Chama cha Soka cha Ujerumani (DFB). Timu sitini na nne zinashiriki katika mashindano hayo, ikiwa ni pamoja na vilabu vyote kutoka Bundesliga na 2.Bundesliga. Michuano hii hufanyika kuanzia mwezi Agosti hadi Mei, mshindi anapata nafasi ya kucheza DFL-Supercup na UEFA Europa League na mshindi anakua tayari kwa kucheza Ligi ya Mabingwa ya UEFA.

Mashindano hayo yalianzishwa mwaka 1935 na kuitwa Tschammer-Pokal. Timu za kwanza kushiriki zilikuwa ni pamoja na  1. FC Nürnberg. Mwaka 1937, Schalke 04 ilikuwa ni timu ya kwanza kushinda mara mbili kombe hilo. Serikali ya Tskhammer-Pokal ilisimamishwa mwaka 1944 kutokana na Vita Kuu ya II ya dunia na kuvunjwa baada ya kuangamizwa kwa Ujerumani ya Nazi mnamo 1952-53. Baadae kombe lilirudishwa Ujerumani ya Magharibi na kuitwa DFB-Pokal.

Bayern Munich imeshinda mataji 20 ya kombe la DFB na washindi wa sasa ni RB Leipzig ambao waliwapiga SC Freiburg 4-2 mwishoni mwa mwaka 2022 kushinda taji lao la kwanza. Fortuna Düsseldorf imeshikilia rekodi ya kushinda kombe hilo mara nyingi mfululizo (18).

Marejeo

Vilabu Mpira vya Ujerumani
Alibaba Group

Alibaba Group Holding Limited (pia hujulikana kama Alibaba) ni kampuni ya teknolojia ya kimataifa yenye makao makuu yake nchini China iliyobobea katika biashara ya mtandaoni na teknolojia . 

Ilianzishwa mnamo 28 Juni 1999 huko Hangzhou,Zhejiang kampuni hiyo hutoa huduma za mauzo ya watumiaji kwa watumiaji (C2C), biashara kwa watumiaji (B2C), na biashara kwa biashara (B2B) kupitia lango za wavuti, pia hutoa huduma za malipo ya kielektroniki, injini za utaftaji wa ununuzi, na huduma za kompyuta ya wingu. Inamiliki na kuendesha matawi mengi ya kampuni ulimwenguni kote katika sekta nyingi za biashara. 

Mnamo 19 Septemba 2014, uwekezaji wa shea wa Alibaba (IPO) kwenye Soko la hisa la New York ulikusanya dola za Kimarekani bilioni 25, na kuipa kampuni hiyo thamani ya soko la dola za Kimarekani bilioni 231. Hadi sasa IPO ni kubwa zaidi katika historia duniani. Ni mojawapo ya mashirika 10 yenye thamani zaidi na imetajwa kuwa kampuni ya 31 kwa ukubwa duniani kwenye orodha ya Forbes Global 2000 mwaka 2020. Mnamo Januari 2018, Alibaba ilikuwa kampuni ya pili katika bara la Asia kwa kuwa na thamani ya dola Kimarekani bilioni 500, baada ya mshindani wake kampuni ya Tencent.

Marejeo 

kampuni za teknolojia
Kampuni za China
Seneta worldwide

Jackson Daudi Mukangara (maarufu kama Seneta Worldwide, alizaliwa 16 Desemba 1987 nchini Tanzania) Ni msanii wa muziki wa kizazi kipya kutokea nchini Tanzania na pia ni mtunzi wa mashairi.

Amefanikiwa kujizolea umaarufu mara tu baada ya kuonyesha nyota yake mnamo mwaka 2002 baada ya kutoa wimbo wake wa kwanza uitwao Pili na Lili na kufanya nyimbo hii kumtambulisha katika tasnia ya muziki wa Bongo Flava.

Elimu na maisha ya awali
Seneta Worldwide alisoma shule ya msingi Mlimani iliyopo jiini Dar es Salaam kuanzia darasa la awali mpaka kufikia kuhitimu darasa la saba na kisha kuendelea na elimu ya sekondari katika shule ya Shaaban Robert iliyopo jijini Dar es salaam na kwenda kumalizia elimu yake ya sekondari nchini kenya katika shule ya sekondari Peponi School. Pia akiwa huko nchini kenya alipata nafasi ya kujiunga na elimu ya juu katika chuo cha United States International University na kuweza kuhitimu na kutunukiwa Shahada ya kwanza ya biashara.

akiwa bado anaishi huko nchini kenya ndoto zake za kuwa mwanamuziki zilianzia huko nchini Kenya taratibu kabla ya kuanza safari ya maisha yake ya muziki rasmi nchini Tanzania.

Shughuli za Muziki 
Jackson Daudi Mukangara au maarufu kwa jina la Seneta Worldwide nyota huyu wa Bongo Flava alizidi kujipatia umaarufu wake pale alipopata nafasi ya kuimba kwenye uzinduzi wa Album ya Mr II (Sugu) katika ukumbi wa Diamond Jubilee Desemba 24, 2009 jijini Dar es Salaam (kwenye Mkesha wa Krismasi).

Baada ya kujipatia mashabiki mbalimbali nchini Tanzania hapa ndipo kipaji chake kiliweza kuonekana zaidi kwa kuonyesha uwezo wake mahiri wa kutoa burudani kwa mashabiki nchini Tanzania.

Aliweza kukubalika na kufanikiwa kwenye muziki wa Bongo Flava kwa uwezo wake wa kuimba nyimbo mbalimbali na uwezo huo ulifika hatua ya kuweza kushirikiana na baadhi ya wasanii wa nchini Tanzania kama vile Country boy, Mr Blue Byser, Foby, King Zilla. 

katika harakati zake za muziki msanii Seneta Worldwide alishawahi kuachia wimbo uliofanya vizuri sana Tanzania na hatimaye kuweza kuvuka mipaka hadi kufikia nchini Kenya alipokuwa akifanya masomo yake kwa miaka kadhaa na kuweza kuongeza mashabiki kwenye nchi hii ya jirani na Tanzania, wimbo huo uitwao Andazi aliutoa mnamo mwaka 2010.

Katika safari yake ya muziki nchini Tanzania msanii Seneta Worldwide anayeimba muziki wake kwa style ya Bongo Flava alishaitwa na kushiriki kwenye matamasha makubwa nchini Tanzania kama vile FIESTA ya mwaka 2012 tamasha ambalo linaandaliwa na Clouds Fm na pia kwa tamasha la BARKWABAR linaloandaliwa na kituo cha redio cha EFM.

Hivyo hivyo alishawai pia kushinda tuzo ya msanii bora akiwa masomoni Kenya (Best Pop Idol).

Marejeo

Viungo vya nje 
https://web.facebook.com/KissFmTanzania/videos/kmw/627363191820683/?_rdc=1&_rdr
Waliozaliwa 1987
Watu walio hai
Wasanii wa Tanzania
Kayode Akinsola

Dr. Kayode Akinsola (alizaliwa 5 Mei 1980) ni mwanasheria wa biashara, mwanamkakati, mshauri wa sera, mzungumzaji wa mkutano na mwandishi wa Nigeria. 

Yeye ni Rais wa Queens Group Africa, kampuni ya huduma za kitaalamu iliyoko Nigeria. Akinsola kwa sasa anakaa kwenye bodi nyingi kama Mkurugenzi Asiyekuwa Mtendaji na amepokea patronage kutoka kwa mashirika zaidi ya 60 barani Afrika na mabara mengine.

Maisha ya taaluma 
Ni mwanasheria ambaye anafanya kazi katika maeneo mengi na husafiri duniani kote ili kukidhi mahitaji ya wateja wake. Kama mshauri, amefanya kazi na mashirika ya umma na ya kibinafsi. Baada ya kuhitimu, alijiunga na baa ya Nigeria kufanya kazi kama wakili na wakili wa Mahakama Kuu ya Nigeria. Pia amewahi kuwa Gavana wa Jimbo la Ogun kama Msaidizi Maalum. Kama mshauri wa nje, pia amefanya kazi na Makampuni kama 3Tech Corporate Limited, Bank of Industry Limited, Fidelity Bank PLC, na Standard Chartered Bank nchini Nigeria.

Marejeo 

Watu wa Nigeria
Émilie du Châtelet

Émilie du Châtelet (17 Desemba 1706 – 10 Septemba 1749) alikuwa mwanafalsafa wa asili na mwanahisabati wa nchini Ufaransa kuanzia miaka ya 1730 hadi kifo chake kutokana na matatizo wakati wa kujifungua mnamo 1749. 

Mafanikio yake yalitambulika zaidi baada ya kutafsiri na kufafanua kitabu cha Isaac Newton cha  Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica chenye sheria za msingi za fizikia mnamo 1687.

Maisha ya awali
Émilie du Châtelet alizaliwa tarehe 17 Desemba 1706 huko Paris, akiwa binti pekee katika familia ya watoto sita. Ndugu watatu waliishi hadi utu uzima wao: René-Alexandre (1698), Charles-Auguste (1701), na Elisabeth-Théodore (1710). Kaka yake mkubwa, René-Alexandre, alifariki mnamo 1720, na kaka aliyefuata, Charles-Auguste, alifariki mnamo 1731. Hata hivyo, kaka yake mdogo, Elisabeth-Théodore, aliishi hadi uzee wake na alifanikiwa kuwa abati na hatimaye askofu. Ndugu wengine wawili walifariki pindi wakiwa wadogo sana. Du Châtelet pia alikuwa na dada wa kambo, Michelle, ambaye alizaliwa na mama yake wa kambo Anne Bellinzani, mwanamke mwenye akili ambaye alipenda elimu ya nyota.

Marejeo

Waliozaliwa 1706
Waliofariki 1749
Wanafalsafa wa Ufaransa
Wanafizikia wa Ufaransa
Horologium Oscillatorium

Horologium Oscillatorium ni kitabu kilichochapishwa na mwanafizikia Mholanzi Christiaan Huygens mwaka 1673, ambacho kinaelezea kuhusu majaribio ya pendulum na horolojia. Ilichukuliwa kuwa moja ya kazi muhimu zaidi ya masuala ya umakanika katika karne ya 17.

Marejeo

Fizikia
vitabu
Hunter Johnson

Hunter Johnson (alizaliwa Dallas, Texas, 27 Septemba 1996) ni gwiji wa kompyuta aliyegeuka mjasiriamali aliyefanikiwa kupita kiasi. Kwa kweli, amekuwa maarufu sana katika nafasi ya kidijitali kwa ustadi wake, ambao umemletea jina la utani,“The dark prince of the internet”.

Maisha ya taaluma 
Kuanzia taaluma yake akiwa na umri wa miaka 13 kwa kubuni mchezo wa mtandaoni, akikusanya zaidi ya watumiaji milioni 1 wanaofanya kazi na utajiri mdogo wa karibu $500,000 kufikia umri wa miaka 20, na kupata maoni milioni 50 kwenye YouTube kwenye matangazo ya ushawishi, ujenzi. ujuzi wake wa upangaji na usanifu na kwa miaka 22, akiingia katika tasnia ya ujumlishaji habari, akitengeneza algorithm ya ubunifu ambayo ilimfanya kuwa milionea, alifika mbali.

Marejeo 

Waliozaliwa 1996
Watu walio hai
Moustapha Ngae A-Bissene

Moustapha Ngae A-Bissene (amezaliwa 21 Septemba 1998) ni mwanasoka wa kulipwa wa Cameroon anayechezea klabu ya Sacachispas.

Maisha binafsi 
Kaka yake A-Bissene, Arouna Dang Bissene, pia ni mwanasoka.   Akichezea timu ya Sacachispas, A-Bissene aliishi na mwanasoka mwenzake wa Cameroon Stephane Nwatsock .

Kazi 
A-Bissene alianza kucheza mpira wa miguu nchini Cameroon katika madaraja ya chini, na kuvutiwa maslahi kutoka kwa mataifa mengine ingawa jeraha lilizuia uhamisho wake.  Alihamia Argentina na Huracán huko 2017, akifuata nyayo za kaka yake.     A-Bissene, kupitia jaribio la Tigre, alihamia Sacachispas mnamo 2018.    Alianza mechi yake ya kwanza tarehe 4 Februari dhidi ya Defensores de Belgrano, akitokea benchi katika Primera B Metropolitana kuchukua nafasi ya Lucas Fernández kwa kupoteza 2-1.  A-Bissene alibadilishwa kwa mara kumi zaidi katika kipindi chote cha 2017–18 na 2018–19, kabla ya kuanza kwake kucheza kwa mara ya kwanza tarehe 24 Machi 2019 dhidi ya Talleres , ingawa alitolewa nje baada ya dakika hamsini na sita. 

A-Bissene alifunga bao lake la kwanza mnamo 28 Septemba, alipofunga bao la ushindi katika ushindi wa ligi dhidi ya Flandria.

Marejeo 

Waliozaliwa 1998
Watu walio hai
wachezaji mpira wa Kamerun
Ahmed El Aash

Ahmed el-Aash (amezaliwa Januari 1, 1998) ni mchezaji wa soka wa Misri. Anacheza kama beki wa kati wa klabu ya Ligi Kuu ya Misri, Ismaily na timu ya taifa ya chini ya umri wa miaka ishirini ( U-20) ya Misri.

Kazi 
Ahmed el-Aash  alianza maisha yake ya soka mwaka 2007 katika timu ya vijana ya Al Ahly kama beki wa kati,

Marejeo 

Waliozaliwa 1998
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Misri
Jesús Castillo

Jesús Castillo (amezaliwa 11 Juni 2001) ni mchezaji winga kutoka Peru. Anacheza kama mshambuliaji na timu yake ya sasa ni Sporting Cristal kutoka Liga 1 ya Peru.

Marejeo 

Waliozaliwa 2001
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Peru
Abby Chams

Abigail Chamungwana (anayejulikana sana kwa jina la kisanii kama Abigail Chams au Abby Chams) ni mwanaharakati wa kijamii, mpiga ala za muziki na mwimbaji kutoka nchini Tanzania.

Maisha ya awali
Abigail alizaliwa kwenye familia ya muziki; babu yake alikuwa kiongozi wa bendi ya muziki na bibi yake alikuwa mwimbaji wa kwaya kanisani.

Shuguli za kijamii
Mnamo 2020 Abby Chams aliteuliwa na UNICEF kuwa mtetezi wa vijana nchini Tanzania kuhusu afya ya akili na usawa wa kijinsia wakati wa siku ya kimataifa ya watoto 2020; pia alitumbuiza katika maonyesho ya expo 2020 huko Dubai.

Tuzo
Mnamo 2022 Abby Chams alipendekezwa kuwania tuzo za Tanzania Music Awards kama msanii anayechipukia.

Diskografia
Closer Ft Harmonize
Tucheze
Chapa rapa
U&I

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 2003
Wanamuziki wa Tanzania
Muziki wa kizazi kipya