LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Eusebius wa Vercelli

Eusebius wa Vercelli (kisiwa cha Sardinia, 2 Machi 283 hivi – Vercelli, Piemonte, 1 Agosti 371) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki katika karne ya 4 nchini Italia. 

Alikusanya mapadri wa jimbo lake kuishi kimonaki.

Pamoja na Atanasi wa Aleksandria alitetea imani katika umungu wa Yesu dhidi ya Waario na kwa ajili hiyo alipelekwa uhamishoni Misri.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 2 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Mababu wa Kanisa

Maandishi yake
 Toleo jipya la maandishi yake linapatikana katika gombo la 9 la Corpus Christianorum - Series Latina.

Tanbihi

Marejeo
 N. Everett, "Narrating the Life of Eusebius of Vercelli", in R. Balzaretti and E.M. Tyler (eds), Narrative and History in the Early Medieval West (Turnhout, 2006: Brepols), pp. 133–165.

Viungo vya nje

Fourth Century Christianity: Eusebius of Vercelli
Catholic Encyclopedia: St. Eusebius (of Vercelli)
His writings
Santi e beati: Sant' Eusebio di Vercelli 

Waliozaliwa 283
Waliofariki 371
Maaskofu Wakatoliki
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Italia
Mababu wa Kanisa
Kikuranko

Kikuranko ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone na Guinea inayozungumzwa na Wakuranko. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikuranko nchini Sierra Leone imehesabiwa kuwa watu 268,000. Pia kulikuwa na wasemaji 55,000 nchini Guinea mwaka wa 1991. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuranko iko katika kundi la Kimande.

Viungo vya nje
lugha ya Kikuranko kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikuranko 
1250 lugha ya Kikuranko katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/knk

Lugha za Sierra Leone
Lugha za Guinea
Kilimba-Mashariki

Kilimba-Mashariki ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea na Sierra Leone inayozungumzwa na Walimba. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kilimba-Mashariki nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu 4000. Pia kuna wasemaji 600 nchini Sierra Leone. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilimba-Mashariki iko katika kundi la Kiatlantiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kilimba-Mashariki kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kilimba-Mashariki 
lugha ya Kilimba-Mashariki katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/lma

Lugha za Guinea
Lugha za Sierra Leone
Kilimba-Magharibi

Kilimba-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone inayozungumzwa na Walimba. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kilimba-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 335,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilimba-Magharibi kiko katika kundi la Kiatlantiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kilimba-Magharibi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kilimba-Magharibi 
lugha ya Kilimba-Magharibi katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/lia

Lugha za Sierra Leone
Kiloko

Kiloko ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone inayozungumzwa na Waloko. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiloko imehesabiwa kuwa watu 138,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiloko kiko katika kundi la Kimande.

Viungo vya nje
lugha ya Kiloko kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiloko 
lugha ya Kiloko katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/lok

Lugha za Sierra Leone
Ranko Matasović

Ranko Matasović (amezaliwa 14 Mei 1968) ni mtaalamu wa isimu, isimu linganishi na lugha za Kihindi-Kiulaya nchini Kroatia.

Zake maeneo ya uwezo ni: lugha za Kihindi-Kiulaya, lugha za Kislavoni‎ na Kikroatia na lugha za Kikelti,

Kazi 

 Harfa sa sjevera. Iz irske književnosti (Antibarbarus, Zagreb 1995) ISBN 953-6160-25-0
 A Theory of Textual Reconstruction in Indo-European Linguistics (Frankfurt a/M & New York 1996) ISBN 3-631-49751-2
 Kratka poredbenopovijesna gramatika latinskoga jezika (Matica hrvatska, Zagreb 1997) ISBN 953-150-105-X
 Kultura i književnost Hetita (Matica hrvatska, Zagreb 2000) ISBN 954-15-0548-9
 Uvod u poredbenu lingvistiku (Matica hrvatska, Zagreb 2001) ISBN 953-150-612-4
 Kamen kraljeva. Srednjovjekovne irske sage (Ex Libris, Zagreb 2004) ISBN 953-6310-35-X
 Gender in Indo-European (Universitätsverlag Winter, Heidelberg 2004) ISBN 3-8253-1666-1
 Jezična raznolikost svijeta (Algoritam, Zagreb 2005) ISBN 953-220-355-9
 Poredbenopovijesna gramatika hrvatskoga jezika, (Matica hrvatska, Zagreb, 2008.) ISBN 978-953-150-840-7
 Etymological Dictionary of Proto-Celtic, (Brill, Leiden & Boston, 2009) ISBN 978-90-04-17336-1
 Slavic Nominal Word-Formation. Proto-Indo-European Origins and Historical Development, (Universitätsverlag Winter, Heidelberg 2014) ISBN 978-3-8253-6335-2

Viungo va nje 

 Ukurasa binafsi

Wanasayansi wa Kroatia
Waliozaliwa 1968
Fransisko Antoni Fasani

Fransisko Antoni Fasani (Lucera 6 Agosti 1681 - Lucera 29 Novemba 1742) alikuwa padri wa utawa wa Ndugu Wadogo Wakonventuali kutoka Italia Kusini.

Msomi mkubwa, alipenda sana kuhubiri na kufanya toba, pamoja na kuhurumia fukara kwa kuwapa hata mavazi yake.

Alitangazwa na Papa Pius XII kuwa mwenye heri tarehe 15 Aprili 1951, halafu tarehe 13 Aprili 1986 Papa Yohane Paulo II alimtangaza kuwa mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Saint Francesco Antonio Fasani  Patron Saint Index

Waliozaliwa 1681
Waliofariki 1742
Wafransisko
Mapadri
Watakatifu wa Italia
Yosefu wa Kopertino

Yosefu wa Kopertino (Copertino 17 Juni 1603 – Osimo 18 Septemba 1663) alikuwa padri wa utawa wa Ndugu Wadogo Wakonventuali.

Mtu wa sala hasa, alijaliwa karama za pekee, hasa ile ya kuelea hewani kwa muda mrefu wakati wa kutoka nje ya nafsi.

Alitangazwa na Papa Benedikto XIV kuwa mwenye heri tarehe 24 Februari 1753, halafu Papa Klement XIII alimtangaza mtakatifu tarehe 16 Julai 1767.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
"Saint Joseph Copertino," Father Angelo Pastrovicchi, O.M.C., TAN Books and Publishers, 1980, ISBN 0-89555-135-7

Viungo vya nje
Essay from "Saints for Sinners" 
Catholic Encyclopedia: St. Joseph of Cupertino
Joseph of Cupertino 
St Joseph of Cupertino 
St Joseph of Cupertino Parish, Cupertino, California 

Waliozaliwa 1603
Waliofariki 1663
Wafransisko
Mapadri
Watakatifu wa Italia
Malaika Gabrieli

Gabrieli (kwa Kiebrania גַּבְרִיאֵל|Gavri'el|Gaḇrîʼēl, Mungu ni nguvu yangu; kwa Kiarabu جبريل, Jibrīl au جبرائيل Jibrāʾīl) ni malaika aliyetumwa na Mungu kuleta ujumbe wa pekee katika dini zinazotaka kufuata imani ya Abrahamu.

Kwa sababu hiyo Wakatoliki wanamheshimu kama malaika mkuu pamoja na malaika Mikaeli na malaika Rafaeli, hasa tarehe 29 Septemba.

Wakristo wengine pia wanamheshimu kwa kupasha habari ya kutungwa kwa Yohane Mbatizaji, halafu kwa Yesu inavyosimuliwa na Injili ya Luka.

Waislamu pia wanamheshimu kwa ajili hiyo na kwa kumletea Mtume Muhammad ufunuo wa Kurani.

Kwa mara ya kwanza jina lake liliandikwa katika kitabu cha Danieli.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Bamberger, Bernard Jacob, (15 Machi 2006). Fallen Angels: Soldiers of Satan's Realm. Jewish Publication Society of America. ISBN 0-8276-0797-0
 Briggs, Constance Victoria, 1997. The Encyclopedia of Angels: An A-to-Z Guide with Nearly 4,000 Entries. Plume. ISBN 0-452-27921-6.
 Bunson, Matthew, (1996). Angels A to Z: A Who's Who of the Heavenly Host.  Three Rivers Press. ISBN 0-517-88537-9.
 Cruz, Joan C. 1999. Angels and Devils. Tan Books & Publishers. ISBN 0-89555-638-3.
 Davidson, Gustav. A Dictionary of Angels: Including the Fallen Angels. Free Press. ISBN 0-02-907052-X
 Dennis, Geoffrey. 2007. The Encyclopedia of Jewish Myth, Magic, and Mysticism. Llewellyn LTD.
 Graham, Billy, 1994. Angels: God's Secret Agents. W Pub Group; Minibook edition. ISBN 0-8499-5074-0
 Guiley, Rosemary, 1996. Encyclopedia of Angels. ISBN 0-8160-2988-1
 Kreeft, Peter J. 1995. Angels and Demons: What Do We Really Know About Them? Ignatius Press. ISBN 0-89870-550-9
 Lewis, James R. (1995). Angels A to Z. Visible Ink Press. ISBN 0-7876-0652-9
 Melville, Francis, 2001. The Book of Angels: Turn to Your Angels for Guidance, Comfort, and Inspiration. Barron's Educational Series; 1st edition. ISBN 0-7641-5403-6
 Ronner, John, 1993. Know Your Angels: The Angel Almanac With Biographies of 100 Prominent Angels in Legend & Folklore-And Much More! Mamre Press. ISBN 0-932945-40-6.

Viungo vya nje

Catholic Encyclopedia
Jewish Encyclopedia
Icons of Archangel Gabriel

Malaika
Uislamu
Malaika mkuu

Malaika mkuu (kwa Kigiriki ἀρχάγγελος arkh- + angelos)ni jina la heshima kwa baadhi ya malaika wenye hadhi ya juu kati ya viumbe vya kiroho.

Msingi wa imani hiyo ni kwamba kila malaika ameumbwa peke yake na tofauti na wengine wote, na kwamba katika kumtumikia Mungu aliyewaumba wanashirikiana kwa ngazi.

Biblia ya Kikristo inatumia jina hilo mara mbili: katika Waraka wa kwanza kwa Wathesalonike 4:16 na katika Waraka wa Yuda 1:9, ambapo linamhusu malaika Mikaeli.

Tanbihi

Marejeo
<div class="references-small">

Viungo vya nje
 Synaxis of the Archangel Michael and the Other Bodiless Powers Orthodox icon and synaxarion
  Archangel
 The World of Djinn and Its Secrets
 The Zorastrian Religion and its Progeny

Malaika
Malaika Mikaeli

Malaika Mikaeli (kwa Kiebrania מִיכָאֵל, Micha'el au Mîkhā'ēl, maana yake Nani kama Mungu; kwa Kigiriki Μιχαήλ, Mikhaḗl; kwa Kiarabu ميخائيل, Mīkhā'īl) anaheshimiwa kama malaika mkuu katika imani ya dini za Uyahudi, Ukristo na Uislamu.

Katika Biblia ya Kiebrania anatajwa mara tatu katika Kitabu cha Danieli.

Katika Agano Jipya la Biblia ya Kikristo anatajwa katika Waraka wa Yuda na katika Kitabu cha Ufunuo.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Septemba

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Catholic Encyclopedia: St. Michael
 Jewish Encyclopedia: Michael
 Wilhelm Gesenius and Edward Robinson, A Hebrew and English lexicon of the Old Testament
 A comprehensive dictionary of the English language by Joseph Emerson Worcester
 A pronouncing, explanatory, and synonymous dictionary of English by Joseph Emerson Worcester
 Prophets and Apostles by Joseph Ponessa,Laurie Watson Manhardt
 Connections: a guide to types and symbols in the Bible by Glen Carpenter
 Super Giant Print Dictionary and Concordance by David K. Stabnow
 The Oxford guide to people & places of the Bible By Bruce M. Metzger,Michael D. Coogan
 The International Standard Bible Encyclopedia by Geoffrey W. Bromiley
 All the People in the Bible by Richard R. Losch
 A dictionary of the Bible by Samuel Rolles Driver
 Who's who in the Jewish Bible by David Mandel
 History of Christian names, Volumen 1 by Charlotte Mary Yonge

Malaika
Malaika Rafaeli

Malaika Rafaeli (kwa Kiebrania רָפָאֵל, Rāfāʾēl, "Mungu anaponya" au "Mungu, ponya!") ni malaika anayetajwa na Kitabu cha Tobiti katika Deuterokanoni. Kwa hiyo anaheshimiwa na madhehebu yanayokubali kitabu hicho kama sehemu ya Biblia.

Katika Uislamu ni sawa na malaika Israfili.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Septemba

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 Catholic Encyclopedia: St. Raphael

Malaika
Camp Mulla

Camp Mulla ni kikundi cha hip hop kutoka Nairobi, Kenya.

Kikundi hiki kimepata mashabiki wengi kwa muda mfupi, kwa sasa wakiwa na zaidi ya mashabiki 30,000 katika Facebook, wafwasi 29,000 Twitter (zaidi kuliko msanii mkenya maarufu yeyote) na zaidi ya wafwasi 150 katika SoundCloud.

Wanamuziki wa Kenya
Vietnam Airlines

Vietnam Airlines ni kampuni ya ndege ya taifa ya Vietnam yenye makao makuu jijini Hanoi. Kampuni hii ilianza kufanya kazi zake mwaka 1996 baada ya kuvunjika kwa Tong cong ty hang khong Vietnam kulikopelekea kuvunjika kwa "Hang hang khong Vietnam". Hivi sasa kampuni hii inatoa huduma barani Asia, Ulaya na Australia. Kampuni hii ina safari nyingi za ndege nje ya Asia kuliko kampuni yoyote barani Asia. Kampuni hii ilikuwa ikimilikiwa asilimia 100 na serikali ya Kenya mpaka mwaka 1996.

Marejeo

Viungo vya nje
  Tovuti rasmi

Usafiri wa Vietnam
Kampuni za Vietnam
Nairobi
Kampuni ya ndege
Andrew Garfield

Andrew Garfield (amezaliwa tar. 20 Agosti 1983) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani.

Filamu

Marejeo

Viungo vya Nje 

 

Waliozaliwa 1983
Waigizaji filamu wa Marekani
Kereng'ende (mdudu)

Kereng'ende ni wadudu wakubwa wa oda Odonata (odontos = -enye meno) wenye mabawa makubwa maangavu. Kwa asili jina hili limetumika kwa spishi nyekundu. Lakini kwa sababu hakuna jina jingine kwa wadudu hawa, inapendekezwa kutumia jina hili kwa spishi zote za Odonata.

Kereng'ende ni wadudu mbuai ambao huwinda wadudu wengine. Kwa sababu ya hiyo macho yao ni makubwa. Wanaweza kuruka nyepesi sana na kuzingazinga, lakini wanaweza kuangama angani pia.

Spishi za Afrika
Crocothemis brevistigma
Crocothemis divisa
Crocothemis erythraea, Kereng'ende Mnene (Scarlet Darter)
Crocothemis sanguinolenta
Crocothemis saxicolor
Crocothemis striata Madagascar
Trithemis aconita
Trithemis aenea
Trithemis aequalis
Trithemis africana
Trithemis annulata, Kereng'ende Mwekundu-urujuani (Violet Dropwing)
Trithemis anomala
Trithemis arteriosa, Kereng'ende Vena-nyekundu (Red-veined Dropwing)
Trithemis basitincta
Trithemis bifida
Trithemis bredoi
Trithemis brydeni
Trithemis congolica
Trithemis dejouxi
Trithemis dichroa
Trithemis donaldsoni
Trithemis dorsalis
Trithemis ellenbeckii
Trithemis fumosa
Trithemis furva
Trithemis grouti Black Dropwing
Trithemis hartwigi
Trithemis hecate Silhouette or Hecate Dropwing
Trithemis imitata
Trithemis integra
Trithemis kalula
Trithemis kirbyi Orange-Winged or Kirby's Dropwing
Trithemis monardi Monard's Dropwing
Trithemis morrisoni
Trithemis nigra Principe
Trithemis nuptialis Hairy-legged Dropwing
Trithemis osvaldae =Congothemis apicalis
Trithemis palustris Okavango Dropwing
Trithemis persephone Madagascar
Trithemis pluvialis Riffle-and-Reed or River Dropwing
Trithemis pruinata
Trithemis selika Madagascar, Mayotte
Trithemis stictica Jaunty Dropwing
Trithemis tropicana Eastern Phantom Dropwing
Trithemis werneri Elegant Dropwing

Spishi za mabara mengine
Crocothemis corocea Australia
Crocothemis nigrifrons Australia
Crocothemis servilia (Scarlet Skimmer)
Trithemis aurora Asia
Trithemis festiva Asia, Europe
Trithemis lilacina Indonesia
Trithemis pallidinervis Long-legged Marsh Glider East Asia

Picha

Kereng'ende na jamaa
It's a Shame (My Sister)

"It's a Shame (My Sister)" ni wimbo wa mwaka wa 1990 uliorekodiwa na mwimbaji wa Kiingereza Monie Love, akishirikiana na True Image. Hii ilikuwa single ya pili kutoka katika albamu yake ya kwanza ya Down to Earth, na ilitolewa mwishoni mwa miaka ya 1990 huko nchini Ujerumani na Uingereza mwanzoni mwa mwaka wa 1991 na nchi zingine za Ulaya.

Wimbo umechukuwa sampuli ya wimbo wa The Spinners' "It's a Shame" uliotungwa kwa ajili ya bendi hiyo ambao ulitungwa na Stevie Wonder, na ulipata mafanikio kadha wa kadha, hasa nchini Switzerland ambapo ilifika nafasi ya 6 na kubakia katika chati hizo kwa majuma yasiyopungua 21. Kwa nchini Marekani, wimbo huu ulikuwa wimbo pekee wa Monie Love kupata kutambulika kisawasawa, umefikia nafasi ya 26. "It's a Shame (My Sister)" pia ulichukua nafasi ya pili katika chati za dance za Marekani.

Orodha ya nyimbo
 7" single
 "It's a Shame (My Sister)" – 3:43
 "It's a Shame (My Sister)" (cool as mix) – 6:36

 CD maxi
 "It's a Shame (My Sister)" – 3:43
 "It's a Shame (My Sister)" (ultimatum mix) – 5:29
 "It's a Shame (My Sister)" (cool as... mix) – 6:36

 12" maxi
 "It's a Shame (My Sister)" (Monie dee mix) – 5:28
 "It's a Shame (My Sister)" (ultimatum mix) – 5:29
 "It's a Shame (My Sister)" (def reprise) – 2:30
 "It's a Shame (My Sister)" (cool as... mix) – 6:35
 "It's a Shame (My Sister)" (red zone mix) – 4:30
 "Race Against Reality" – 3:03

 CD single - Promo
 "It's a Shame (My Sister)" (album version) – 3:43
 "It's a Shame (My Sister)" (cool as mix / edit) – 3:34
 "It'a a Shame (My Sister)" (cool as mix) – 6:35
 "It'a a Shame (My Sister)" (ultimatum mix) – 5:29
 "It'a a Shame (My Sister)" (hot shot mix) – 7:12

Wahusika
 Imetungwa na Stevie Wonder, David Steele, Monie Love, Lee Garrett na Syreeta Wright
 Viitikio vimeimbwa na True Image
 Imetayarishwa na Andy Cox na David Steele
 Maremixi yake -mefanywa na David Morales, Ultimatum na John Waddell
 Kasha -metengenezwa na Eddie Monsoon

Chati

Marejeo

Nyimbo za 1990
Nyimbo za 1991
Nyimbo za Monie Love
Kirukanjia wa Afrika

Virukanjia wa Afrika ni wanyama wadogo wa nusufamilia Myosoricinae katika familia Soricidae wanaofanana na vipanya, lakini virukanjia si wagugunaji (oda Rodentia). Spishi hizi zinatokea Afrika kusini kwa Sahara tu lakini hawa si spishi pekee za Afrika. Kuna spishi nyingi nyingine za virukanjia katika Afrika walio wanafamilia wa nusufamilia Crocidurinae (virukanjia meno-meupe). Hula wadudu na nyungunyungu hasa lakini mbegu na makokwa pia. Meno yao yamechongoka yenye ncha kali. Rangi yao ni nyeusi, kijivu au kahawia.

Spishi
 Congosorex phillipsorum, Kirukanjia-Kongo wa Phillips (Phillips's Shrew)
 Congosorex polli, Kirukanjia-Kongo Mkubwa (Greater Congo Shrew)
 Congosorex verheyeni, Kirukanjia-Kongo Mdogo (Lesser Congo Shrew)
 Myosorex babaulti, Kirukanjia-kipanya wa Babault (Babault's Mouse Shrew)
 Myosorex blarina, Kirukanjia-kipanya Milima (Montane Mouse Shrew)
 Myosorex bururiensis, Kirukanjia-kipanya wa Bururi (Bururi forest shrew)
 Myosorex cafer, Kirukanjia-kipanya Miguu-myeusi (Dark-footed Mouse Shrew)
 Myosorex eisentrauti, Kirukanjia-kipanya wa Eisentraut (Eisentraut's Mouse Shrew)
 Myosorex geata, Kirujanjia-kipanya wa Geata (Geata Mouse Shrew)
 Myosorex gnoskei, Kirukanjia-kipanya Nyika (Nyika Mouse Shrew)
 Myosorex jejei, Kirukanjia-kipanya wa Kahuzi (Kahuzi swamp shrew)
 Myosorex kabogoensis, Kirukanjia-kipanya wa Kabogo (Kabogo mouse shrew)
 Myosorex kihaulei, Kirukanjia-kipanya wa Kihaule (Kihaule's Mouse Shrew)
 Myosorex longicaudatus, Kirukanjia-kipanya Mkia-mrefu (Long-tailed Forest Shrew)
 Myosorex meesteri, Kirukanjia-kipanya wa Meester (Meester's forest shrew)
 Myosorex okuensis, Kirukanjia-kipanya wa Oku (Oku Mouse Shrew)
 Myosorex rumpii, Kirukanjia-kipanya wa Rumpi (Rumpi Mouse Shrew)
 Myosorex schalleri, Kirukanjia-kipanya wa Schaller (Schaller's Mouse Shrew)
 Myosorex sclateri, Kirukanjia-kipanya wa Sclater (Sclater's Mouse Shrew)
 Myosorex tenuis, Kirukanjia-kipanya Mwembamba (Thin Mouse Shrew)
 Myosorex varius, Kirukanjia-kipanya Misitu (Forest Shrew)
 Myosorex zinki, Kirukanjia-kipanya wa Kilima Njaro (Kilimanjaro Mouse Shrew)
 Surdisorex norae, Kirukanjia-fuko wa Aberdare (Aberdare mole shrew)
 Surdisorex polulus, Kirukanjia-fuko wa Mlima Kenya (Mt. Kenya mole shrew)
 Surdisorex schlitteri, Kirukanjia-fuko wa Mlima Elgon (Mt. Elgon mole shrew)

Kirukanjia na jamaa
Fransisko Solano

Fransisko Solano, O.F.M. (jina la Kihispania kwa kirefu lilikuwa: Francisco Sánchez-Solano Jiménez; Montilla, Córdoba, 10 Machi 1549 - Lima, 14 Julai 1610) alikuwa mtawa wa urekebisho wa Wareformati wa shirika la Ndugu Wadogo na padri wa Kanisa Katoliki kutoka Hispania alifanya umisionari katika nchi mbalimbali za Amerika Kusini na hatimaye kufariki katika mji mkuu wa Peru ya leo.

Papa Klementi X alimtangaza mwenye heri tarehe 20 Juni 1675, halafu Papa Benedikto XIII alimtangaza mtakatifu tarehe 27 Desemba 1726.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Julai.

Sala yake
Yesu mwema, mkombozi na rafiki yangu!

Nina kitu gani usichonipa wewe? Najua nini usiyonifundisha wewe?

Nina thamani gani usipokuwa nami?...

Ndiwe uliyeniumba, tena bila ya kuniuliza. Wewe umeniumba.

Elekeza macho yako kwangu, Bwana, na unihurumie,
kwa kuwa mimi ni mkiwa na maskini...

Kwa nini, Bwana Yesu wangu, wewe umesulubiwa,
nami nasaidiwa na watumishi wako?

Kwa nini wewe uchi, nami nina vazi?

Kwa nini wewe umepigwa makofi na kutiwa taji la miba,
nami nimepewa vitu vyema na kufarijiwa na fadhili nyingi?...

Mungu wa roho yangu, utukuzwe kwa yale uliyonijalia!

Bwana wangu, nafurahi kwamba u Mungu; jinsi hilo lilivyo zuri!

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Francis Solano  at Patron saints Index 
 St. Francis Solano  at "Saints Alive"
  San Francisco Solano 

Waliozaliwa 1549
Waliofariki 1610
Wafransisko
Mapadri
Wamisionari
Watakatifu wa Hispania
Watakatifu wa Peru
Gemma Galgani

Gemma Galgani ni jina fupi la Maria Gemma Umberta Pia Galgani (Borgo Nuovo, Camigliano, 12 Machi 1878 - Lucca 11 Aprili 1903), msichana mlei wa Italia aliyejitokeza kama Mkristo bora mwenye karama za pekee. Ameitwa Binti wa Mateso kwa jinsi alivyoshiriki yale ya Yesu.

Anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 11 Aprili.

Heshima baada ya kifo
Papa Pius XII alimtangaza mwenye heri tarehe 14 Mei 1933 halafu mtakatifu tarehe 2 Mei 1940.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

 The Life of St. Gemma Galgani by Germanus 2009 TAN Books ISBN 0-89555-669-3
 Orsi, Robert A.; "Two Aspects of One Life: Saint Gemma Galgani and My Grandmother in the Wound between Devotion and History, the Natural and the Supernatural," in Between Heaven and Earth: The Religious Worlds People Make and the Scholars Who Study Them (Princeton University Press, 2005), 110–45.

Waliozaliwa 1878
Waliofariki 1903
Mabikira
Watakatifu wa Italia
Ajali ya Helikopta ya Polisi 2012, Kenya

Ajali ya Helikopta ya Polisi 2012 nchini Kenya ilihusisha ndege iliyoanguka ya aina ya helikopta iliyomilikiwa na polisi ya Kenya mnamo 10 Juni,  2012. AS350 Eurocopter ilianguka katika eneo la Ng'ong, na kuua abiria wote sita na wafanyakazi waliokuwepo. Kati ya walioaga dunia ni aliyekuwa Waziri wa mambo ya ndani na Usalama wa Kenya George Saitoti na Waziri wake Msaidizi Joshua Orwa Ojode.

Ajali
AS350 Eurocopter iliondoka kutoka Uwanja wa Ndege wa Wilson, jijini Nairobi kwa safari kuelekea Ndhiwa ikiwa na usaidizi kamili wa Maafisa wawili wa Polisi wa Kenya kama marubani na abiria wanne: maafisa wawili wa serikali na maafisa wa Polisi waliofanya kazi kama walinzi wao. Mawasiliano ya mwisho ya redio na helikopta yalikuwa dakika tano baada ya kuondoka uwanja wa ndege wa Wilson saa 8:32 asubuhi masaa ya Kenya, halafu ndege hiyo ikatoweka kutoka kwa rada na baada ya dakika nyingine tano baadaye saa 8:42 asubuhi.Ilikuwa imeanguka katika eneo la Kibiku kwenye msitu wa Ngong nje tu ya Nairobi na kushika moto. Abiria wote sita waliuawa katika ajali;ndege ilikuwa imeharibika kabisa baada ya ajali, moto ulizuka baada ya kuanguka na kuchoma wahasiriwa "zaidi ya utambuzi". Waziri wa  Usafiri, Amos Kimunya alitoa taarifa kuwa hali ya hewa ilikuwa "ya kawaida" wakati wa kuanguka kwa ndge hiyo na kulikuwa na muonekano wa kilomita 8 (5.0 mi).

Ndege
Helikopta iliyoanguka, Eurocopter AS350 mkia nambari 5Y-CDT iliyotengenezwa viwandani mwaka 2011, ilikuwa imeenda safari kwa takriban masaa chini ya 100 wakati iliingia kuhudumia Polisi wa Kenya mwezi Januari mwaka 2012 na alikuwa kusanyiko la zaidi ya masaa 240 ya kusafiri angani tangu wakati huo.Ilikuwa imenunuliwa ili kuchukua nafasi ya helikopta nzee Mil Mi-17 za tawi la Polisi wa Kenya wa Angani.

Mpango wa safari
Helikopta ilikuwa katika safari kutoka Nairobi hadi kijiji cha Ratang'a katika eneo la mbunge la  Ndhiwa, Wilaya ya Homa Bay. Mawaziri wawili walikuwa wameabiri - Waziri wa mambo ya Ndani na Usalama  George Saitoti, ambaye alikuwa ametangaza nia yake ya kugombea urais nchini Kenya, na Naibu wake Joshua Orwa Ojode - walikuwa wamepanga kuhudhuria mchango wa fedha katika Kanisa Katoliki la Nyarongi. Wawili hao walikuwa wahudhuria Misa, ambayo ilikatishwa na  mkuu wa Wilaya na mkuu wa polisi Homa Bay, baada kutoa Habari kuhusu vifo vya wale wanaosubiri kuwasili kwao, ikiwa ni pamoja na mama na ndugu wengine  wa karibu wa Joshua Orwa Odoje.

Historia ya Kenya
Usafiri wa Kenya‎
Agence Nationale de l'Aviation Civile et de la Météorologie

Agence Nationale de l'Aviation Civile et de la Météorologie de l'Union des Comores al maruf kama (ANACM) "National Civil Aviation and Meteorological Agency" ni mamlaka ya asasi ya anga ya Komori. Pia ndiyo inasimamia uchunguzi wa ajali za ndege na matukio mengine. Ofisi zake kuu ziko Moroni.

Vyungo vya nje
 Agence Nationale de l'Aviation Civile et de la Météorologie  

Komori
Scarborough

Scarborough ni mji kwenye pwani ya North Yorkshire, Uingereza. Ni moja ya makazi kubwa katika kanda, na wakazi zaidi ya 50,000, na pana mijini karibu kanda ya watu 100,000, na kubwa zaidi bahari mapumziko katika Pwani ya Mashariki.

Majina 
Kuna sehemu nyingi duniani jina lake baada ya Scarborough ya Uingereza, wengi hasa wa kitongoji cha Toronto ni jina Scarborough pia (Canada).

Marejeo

Viungo vya nje 
 Scarborough Borough Council  <small>(kwa Kiingereza)
P. T. Barnum

Phineas Taylor Barnum (* 5 Julai 1810 Connecticut; † 7 Aprili 1891 Connecticut) alikuwa mfanyabiashara kutoka nchini Marekani.

Viungo vya Nje 

 Barnum Makumbusho tovuti rasmi

Waliozaliwa 1810
Waliofariki 1891
Uwezo Mia Mia

Uwezo Mia Mia ni wimbo ulioimbwa na Solo Thang akiwa na Godzillah. Wimbo unatoka katika albamu ya I Am Travellah iliyotoka mwaka wa 2011. Ni moja kati ya albamu alizotoa kiwa nchini Uingereza. Humu anamshirikisha msanii wa nyumbani Godzillah ambaye kwa sasa anaonekana kutingisha medani ya muziki wa hip hop kwa Tanzania. Hasa alisifika kwa mtindo wake wa freestyle. 
Katika wimbo wanazungumzia mambo kadha wa kadha yanahusu uhalisia au uhakika wa kufanya jambo unalotaka kwa asilimia 100.

Viungo vya Nje
Uwezo Mia Mia kwa Samboja
 katika blogu ya Solo Thang

Nyimbo za 2012
Nyimbo za 2011
Nyimbo za Solo Thang
Motorhead

Motörhead ni kundi la muziki wa rock kutoka nchini Uingereza. Kundi linaunganishwa na watu kama Ian "Lemmy" Kilmister, Phil Campbell na Mikkey Dee. Walivuma sana miaka ya 1970 na 1980.

Muziki 
Albamu
 1977: Motörhead
 1979: Overkill
 1979: Bomber
 1979: On Parole
 1980: Ace of Spades
 1982: Iron Fist
 1983: Another Perfect Day
 1986: Orgasmatron
 1987: Rock 'n' Roll
 1991: 1916
 1992: March ör Die
 1993: Bastards
 1995: Sacrifice
 1996: Overnight Sensation
 1998: Snake Bite Love
 2000: We Are Motörhead
 2002: Hammered
 2004: Inferno
 2006: Kiss of Death
 2008: Motörizer
 2010: The Wörld Is Yours
 2013: Aftershock
 2015: Bad Magic

Viungo vya nje 

 imotorhead.com

Muziki wa rock
Motörhead
London
Kimaninkakan-Mashariki

Kimaninkakan-Mashariki ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea, Sierra Leone na Liberia inayozungumzwa na Wamalinke. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kimaninkakan-Mashariki nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu karibu milioni mbili. Pia kuna wasemaji 108,000 nchini Sierra Leone (2006) na wengine nchini Liberia. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaninkakan-Mashariki iko katika kundi la Kimande.

Viungo vya nje
lugha ya Kimaninkakan kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimaninkakan 
lugha ya Kimaninkakan katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/emk

Lugha za Guinea
Lugha za Sierra Leone
Lugha za Liberia
Gregori wa Nisa

Gregori wa Nisa (Neocaesarea, 335 – Nisa, 395) alikuwa askofu wa Nisa miaka 372 - 376, halafu 378 hadi kifo chake.

Gregori, pamoja na kaka yake Basili Mkuu na rafiki yao Gregori wa Nazianzo wanatajwa kama Mababu wa Kapadokia.

Gregori hakuwa na kipaji cha uongozi cha kaka yake Basili, wala hakuathiri Kanisa kama Gregori wa Nazianzo, lakini alikuwa na akili na elimu kubwa zilizomwezesha kuchangia sana teolojia kuhusu Utatu na maisha ya kiroho. Kwa sababu ya kushika imani sahihi, kaisari Valens, mfuasi wa Ario, alimfukuza jimboni.

Anaheshimiwa kama mtakatifu na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki, Walutheri na  Waanglikana siku tofautitofauti.

Katika Kanisa la Kilatini ni tarehe 10 Januari.

Sala yake
Ee Mchungaji mwema, unakwenda wapi kuchunga,
wewe unayebeba mabegani kundi lako lote?

Kwa kuwa kondoo yule pekee
anawakilisha ubinadamu wote uliobeba mabegani mwako.

Unionyeshe mahali pa pumziko,
unifikishe kwenye majani mema ya kunilisha,
uniite kwa jina, ili mimi pia, niliye kondoo, niweze kusikia sauti yako
na kwa hiyo niweze kupata uzima wa milele:
“Unionyeshe mpenzi wa roho yangu”.

Ndivyo ninavyokuita, kwa kuwa jina lako liko juu ya kila jina na uelewa,
wala ulimwengu wote wa viumbe wenye akili hauwezi kulitaja nakulielewa.

Basi, jina lako, ambamo wema wako unajitokeza,
unawakilisha upendo wa roho yangu kwako.

Kwa kuwa ningewezaje kutokupenda, baada ya wewe kunipenda mno?
Ulinipenda hivi hata ukatoa uhai wako kwa kundi la malisho yako.

Haiwezekani kufikiria upendo mkuu kuliko huo.
Umelipa wokovu wangu kwa uhai wako.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Mababu wa Kanisa

Maandishi yake

Maandishi yake yote katika lugha asili ya Kigiriki pamoja na ufafanuzi wa Kilatini yanapatikana katika mfululizo Gregorii Nysseni Opera:
Vol. 1 - 
Vol. 2 - 
Vol. 3/1 - 
Vol. 3/2 - 
Vol. 3/3 - Opera dogmatica minora, pars III - currently unavailable.
Vol. 3/4 - 
Vol. 3/5 - 
Vol. 4/1 - 
Vol. 4/2 - Opera exegetica In Genesim, pars II - currently unavailable.
Vol. 5 - 
Vol. 6 - 
Vol. 7/1 - 
Vol. 7/2 - 
Vol. 8/1 - 
Vol. 8/2 - 
Vol. 9 - 
Vol. 10/1  - 
Vol. 10/2  -

Tanbihi

Marejeo

Metropolitan Hierotheos of Nafpaktos, Life after Death . Retrieved 22 Januari 2012.

Marejeo mengine

Viungo vya nje
 Gregory of Nyssa Home Page , including many English translations of his writings.
 
 Gregory of Nyssa from "The Internet Encyclopedia of Philosophy"
 Opera Omnia by Migne,  Patrologia Graeca with analytical indexes.
 Relics of St. Gregory of Nyssa 
 Schaff's Nicene and Post-Nicene Fathers (online), including the works of St. Gregory
 Early Church Fathers: Gregory of Nyssa

Waliozaliwa 335
Waliofariki 395
Wamonaki
Wanafalsafa wa Ugiriki ya Kale
Maaskofu Wakatoliki
Mababu wa Kanisa
Watakatifu wa Uturuki
Mababu wa Kapadokia

Mababu wa Kapadokia ni jina linalojumlisha maaskofu watatu wa karne ya 4 kutoka mkoa huo (leo nchini Uturuki): Basili Mkuu (330-379), mdogo wake Gregori wa Nisa na rafiki yao mkubwa Gregori wa Nazianzo.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Mababu wa Kanisa

Mababu wa Kanisa
Maaskofu Wakatoliki
Wanateolojia wa Uturuki
Watakatifu wa Uturuki
Henri II

Mtakatifu Henri II (6 Mei 972 – 13 Julai 1024), alikuwa kaisari wa Dola Takatifu la Kiroma tangu tarehe 7 Juni 1002 hadi tarehe 13 Julai 1024.

Ni kaisari pekee wa Ujerumani aliyetangazwa kuwa mtakatifu. Ilitokea Julai 1147 kwa tamko la Papa Klementi II. 

Sikukuu yake ni tarehe 13 Julai.

Ndoa yake na maisha ya kiroho
Mke wake, Kunegunda wa Luxemburg, akaja pia kutangazwa mtakatifu na Papa Innocent III mwaka 1200. Ilisadikiwa kwamba hawakuzaa watoto kutokana na uamuzi wao wa kuishi katika ndoa kama kaka na dada kwa sababu za kidini.

Hakika Henri alijiunga kiroho na Wabenedikto kama mtawa wa nje.

Vilevile alijitahidi sana kushughulikia ustawi wa Kanisa Katoliki katika dola lake kwa kutetea haki za maaskofu na kuhimiza uaminifu wa mapadri kwa useja mtakatifu uliowapasa.

Angalia pia 
Orodha ya Makaizari wa Ujerumani
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Catholic Encyclopedia: Henry II
Charter given by Emperor Henry for Niederaltaich Abbey showing the Emperor's seal, 25.6.1011 . Taken from the collections of the Lichtbildarchiv älterer Originalurkunden  at Marburg University
Henry II at Patron Saints Index

Waliozaliwa 970
Waliofariki 1024
Makaizari wa Ujerumani
Wabenedikto
Watakatifu wa Ujerumani
Kenya National Congress

Kenya National Congress ni chama cha siasa nchini Kenya kilichoanzishwa mwaka 1992 siku wakati wa siku za kwanza ya kurudi kwa Demokrasia ya vyama vingi kama matokeo ya mgawanyiko katika FORD-Asili. Mara kwa mara, imekuwa ikiwajumuisha wagombea katika uchaguzi mkuu tangu mwaka 1992 katika ngazi ya Ubunge.

Chama hichi kilimdhamini mbunge wa Gatanga Peter Kenneth, ambaye alionyesha jitihada zake za urais kwenye tiketi ya chama, pamoja na muungano kati yake na Raphael Tuju wa Chama cha Action Malengo yaliyowekwa na KNC kwa mujibu wa tovuti yake rasmi, ni 'Kenya kama taifa lenye ufahari na mafanikio ambalo linatunza raia wake wote na mali zao matumaini ni kujiamini na kufanikiwa miongoni mwa Wakenya wote ndani na nje ya nchi'.

Vyungo vya nje

Vyama vya kisiasa Kenya
Maroni

Maroni (kwa Kiaramu ܡܪܝ ܡܪܘܢ, Mar|Mār(y) Mārōn; kwa ) alikuwa padri mkaapweke mwenye juhudi za sala, lakini pia za umisionari nchini Siria.

Alifariki kati ya mwaka 406 na mwaka 423 akaanza mara kuheshimiwa kama mtakatifu. Wakristo wengi walihamia kwenye kaburi lake na ndio mwanzo wa tapo la kiroho lenye jina lake ambalo lilizaa nchini Lebanon Kanisa la Wamaroni lililomo katika ushirika kamili na Kanisa la Roma na Kanisa Katoliki lote duniani. 

Kuanzia karne ya 17, sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 9 Februari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Our Lady of Lebanon 
The Eastern Catholic Churches 
The Maronite Hermits
German Homepage of Maronitische Christliche Union Deutschlands e.V. Arabic/German 

Waliofariki 410
Mapadri
Wakaapweke
Watawa waanzilishi
 
Watakatifu wa Siria
Popo-wadudu

Popo-wadudu ni aina za popo wanaowinda wadudu hasa. Kibiolojia ni mamalia wa nusuoda Yangochiroptera katika oda Chiroptera wanaofanana na panya wenye mabawa. Kwa kawaida spishi hizi ni ndogo kuliko zile za nusuoda Yinpterochiroptera (popo-matunda) lakini kuna spishi zilizo kubwa kulika spishi fulani za popo-matunda. Spishi ndogo kabisa ni popo nyukibambi aliye na urefu wa mm 29-33 na uzito wa g 2. Kwa hivyo popo huyu ni spishi ndogo kabisa ya mamalia pia. Kirukanjia wa Etruski anaweza kuwa na uzito mdogo zaidi (g 1.2-2.7) lakini ni mrefu zaidi (mm 36-53). Popo-wadudu hula wadudu hasa lakini spishi nyingine hula samaki, ndege na wanyama wadogo na hata damu. Hutumia miwangwi ya sauti yao ili kuyakamata mawindo yao. Spishi kadhaa hula matunda na mbochi na hizi hazitumii miwangwi.

Mwainisho
Oda: Chiroptera
 Nusuoda Yangochiroptera
 Familia Cistugidae (Popo mabawa-tezi)
 Familia Emballonuridae (Popo mkia-uo)
 Familia Furipteridae (Popo bila gumba)
 Familia Miniopteridae (Popo mabawa-marefu)
 Familia Molossidae (Popo mkia-huru)
 Familia Mormoopidae (Popo uso-pepo)
 Familia Mystacinidae (Popo mkia-mfupi wa Nyuzilande)
 Familia Myzopodidae (Popo miguu-minaso)
 Familia Natalidae (Popo masikio-mpare)
 Familia Noctilionidae (Popo wavuvi)
 Familia Nycteridae (Popo uso-kibonde)
 Familia Phyllostomidae (Popo pua-jani)
 Familia Thyropteridae (Popo mabawa-minaso)
 Familia Vespertilionidae (Popo-jioni)

Picha

Marejeo 

Popo
Ignas wa Laconi

Ignas wa Laconi, O.F.M. Cap. ni jina la kitawa la Vincenzo Peis (1701 - 11 Mei 1781) alikuwa bruda ombaomba wa shirika la Ndugu Wadogo Wakapuchini kutoka kijiji cha Laconi, mkoani Sardinia, (leo nchini Italia). 

Katika mitaa ya Cagliari na hata katika vilabu vya bandarini aliomba asichoke misaada kwa ajili ya watu fukara.

Alitangazwa na Papa Pius XII kuwa mwenye heri mwaka 1940, halafu mtakatifu mwaka 1951.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 1701
Waliofariki 1781
Wafransisko
Watakatifu wa Italia
Januari mfiadini

Januari mfiadini (Benevento au Napoli, mkoa wa Campania, leo nchini Italia - Pozzuoli, Campania, karne ya 3) alikuwa askofu wa Benevento.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa hasa tarehe 19 Septemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
CICAP: "The Blood of St. Januarius" 
San Gennaro
New York's Feast of San Gennaro 
The Blood Still Boils  by Doug Skinner, Fate, Julai 2006
The Skeptic's Dictionary entry on Januarius

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 305
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Kamili wa Lellis

Kamili wa Lellis (Bucchianico, wilaya ya Chieti, mkoa wa Abruzzo, leo nchini Italia, 25 Mei 1550 - Roma, 14 Julai 1614) alikuwa padri na mwanzilishi wa shirika la kitawa maalumu kwa ajili ya huduma za wagonjwa: Watumishi wa Wagonjwa, kwa kifupi M.I. 

Alitangazwa na Papa Benedikto XIV kuwa mwenye heri mwaka 1742, halafu mtakatifu mwaka 1746.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 St. Camillus 
From Dom Alban Butler's Lives of the Saints( )
Profile by Archbishop Alban Goodier  
Website of the Camillians in the U.S.A.  
Website of the international Camillian Order 
Servants of St. Camillus Disaster Relief Services (SOS DRS) 
Founder Statue in St Peter's Basilica 
Catholic Encyclopedia: St. Camillus de Lellis
Message of Pope Yohane Paulo II on the 450th anniversary of the birth of St. Camillus 
St. Camillo page  at Christian Iconography

Waliozaliwa 1550
Waliofariki 1614
Mapadri
Watawa waanzilishi
Wakamili
Watakatifu wa Italia
Watumishi wa Wagonjwa

Wakamili au (Makleri Watawa) Watumishi wa Wagonjwa ni jina la shirika la  Kanisa Katoliki lililoanzishwa na Kamili wa Lellis. 

Mnamo Juni 2006, shirika lilikuwa na kanda 14, baadhi yake zikiwa na nyumba za kitawa nje ya nchi husika, k.mf. katika Jimbo Kuu la Dar-es-Salaam nchini Tanzania.

Viungo vya nje
Website of the order  (Italian)
North American Province website
Indian Vice Province website

 
Mashirika ya kitawa
Patrologia Latina

Patrologia Latina ni mkusanyo mkubwa wa maandishi ya Mababu wa Kanisa na waandishi wengine wa Kanisa Katoliki waliotumia lugha ya Kilatini.

Ulitolewa na Jacques-Paul Migne kati ya mwaka 1844 na 1855, ukifuatwa na faharasa kati ya mwaka 1862 na 1865.

Patrologia Latina ni sehemu ya kwanza ya Patrologiae Cursus Completus, ikifuatwa na Patrologia Graeca.

Patrologia Latina inaleta katika magombo 217 maandishi ya miaka zaidi ya 1000 kuanzia Tertullianus hadi Papa Innocent III.

Yaliyomo

Tanbihi

Tazama pia
 Patrologia Graeca
 Patrologia Orientalis
 Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum
 Corpus Christianorum
 Mababu wa Kanisa

Viungo vya nje
 Complete catalog of downloadable PDFs of PL volumes in Google Books and Archive
 Catalog of PL volumes in Google Books, by Mischa Hooker
 Patrologia Latina Digitalized Database at Documenta Catholica Omnia
 Patrologia Latina Database (subscription required)
  Many latin and greek editions with translation in french.
 A comprehensive catalog of PL volumes in Google Books and Gallica , where was included duplicated imprints, with the year and the edition of each volume founded [Migne and/or Garnier brothers], by Francisco Arriaga [Updated 11 Mei 2010].

Mababu wa Kanisa
Waandishi wa Kilatini
Fasihi ya Kilatini
Kamusi ya Kiswahili Sanifu

Kamusi ya Kiswahili Sanifu ni kamusi ya lugha ya Kiswahili iliyotolewa mara tatu na TUKI (sasa TATAKI).

Inaorodhesha vidahizo (maneno) kwenye kurasa 646, pamoja na maelezo, orodha ya vibadala, kurasa za picha, jedwali za vivumishi na viwakilishi na orodha ya majina ya nchi.

Kamusi za Kiswahili
Konrad wa Parzham

Konrad wa Parzham O.F.M. Cap. ni jina la kitawa la Yohane Birndorfer (Bad Griesbach, Passau, Ufalme wa Bavaria, leo nchini Ujerumani, 1818 - Altötting, Bavaria, 1894) alikuwa bruda wa shirika la Ndugu Wadogo Wakapuchini na kufanya kwa unyenyekevu mkubwa kazi ya bawabu kwenye patakatifu pa Altötting kwa miaka 40 na zaidi.

Daima mkarimu kwa fukara, hakuacha mhitaji yeyote kuondoka bila kumpa kwanza maneno mazuri ya faraja ya Kikristo.

Alitangazwa na Papa Pius XI kuwa mwenye heri mwaka 1930 na mtakatifu mwaka 1934.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
  Paul H. Schmidt: Klosterpförtner in Altötting. Jestetten 2009. ISBN 978-3-87449-246-1
  Werner Friedenberger (Hrsg.): Bruder Konrad von Parzham. Einer von uns. Begegnung mit einem Heiligen. Passau 2010. ISBN 978-3-9813094-0-9

Viungo vya nje

  Friedrich Wilhelm Bautz, Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL), vol. I (1990), col. 602.
  [http://www.kapuziner-bayern.de/Konrad/index.php|Die Bayerischen Kapuziner
  Bruder-Konrad-Hof (Wallfahrtsort, Museum)
  Aktuelles vom Bruder-Konrad-Hof (Wallfahrtsort, Museum)

Waliozaliwa 1818
Waliofariki 1894
Wafransisko
Watakatifu wa Ujerumani
Lorenzo Ruiz

Lorenzo Ruiz (Binondo, Manila, Ufilipino 1600 hivi – Nagasaki, Japani 29 Septemba 1637), ni Mfilipino wa kwanza kutangazwa mtakatifu na Kanisa Katoliki. 

Mlei huyo alifia dini ya Ukristo kisha kukataa kuhama Japani na kukana imani yake wakati wa dhuluma za watawala wa Edo (leo Tokyo) kutoka ukoo wa Tokugawa katika karne ya 17.

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mfiadini mwenye heri tarehe 18 Februari 1981, halafu mtakatifu tarehe 18 Oktoba 1987.

Pamoja naye walitangazwa watakatifu na wanaheshimiwa kama wafiadini wa Japani (1633–1637):
 Antonio Gonzalez
 Dominiko Ibáñez de Erquicia
 Yakobo Kyushei Tomonaga
 Fransisko Shoyemon
 Jordano Ansalone
 Lazaro wa Kyoto
 Luka Alonso
 Marina wa Omura
 Magdalena wa Nagasaki
 Mathayo Kohioye
 Mikaeli wa Aozaraza
 Mikaeli Kurobioye
 Thomas Rokuzayemon
 Vinsenti Shiwozuka
 William Courtet

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 28 Septemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Carunungan, Celso Al. To Die a Thousand Deaths: A Novel on the Life and Times of Lorenzo Ruiz, Social Studies Publications, Metro Manila, Philippines, 1980, 198 pages and Amazon.co.uk
Delgado, Antonio C. The Making of The First Filipino Saint, The Ala-Ala Foundation, 1982
Lorenzo de Manila, The Proto-Martyr of The Philippines and his Companions - Fr. Fidel Villarroel, O.P., 1988

Viungo vya nje
Saint Lorenzo Parish Community, Walnut, California, StLorenzo.org
Cause for Beatification 
Mosaic in Saint Peter's Basilica
St. Lorenzo Ruiz in the Communion of Saints Tapestries 
St. Lorenzo Ruiz Prayer in times of adversity. Translated into Spanish by José Tlatelpas, traditional version in English and Tagalog. Published in the Canadian Hispanic webzine "La Guirnalda Polar". 

Waliozaliwa 1600
Waliofariki 1637
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ufilipino
Ludoviko askofu

Ludoviko wa Toulouse (Brignoles, Provence, Ufaransa, Februari 1274 - Toulouse 19 Agosti 1297) alikuwa mwana wa mfalme wa Napoli Charles II wa Anjou, lakini alikataa haki ya kumrithi akawa mtawa wa Ndugu Wadogo na askofu wa Kanisa Katoliki.

Alitangazwa na Papa Yohane XXII kuwa mtakatifu tarehe 7 Aprili 1317.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Catholic Encyclopedia: St Louis of Toulouse
 Amelia Carr, "St Louis of Toulouse" 
 Patron Saints: Louis of Toulouse 

Waliozaliwa 1274
Waliofariki 1297
Wafransisko
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Antonio Gonzalez (mfiadini)

Antonio Gonzalez, O.P. (takriban 1593 - 24 Septemba, 1637) ni mmojawapo kati ya Wakristo waliofia dini nchini Japani (1633-1637).

Alikwenda huko kama padri mmisionari kutoka Hispania.

Anaheshimiwa kama mtakatifu pamoja na Lorenzo Ruiz na wenzao waliotangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa wenye heri tarehe 18 Februari 1981 halafu watakatifu tarehe 18 Oktoba 1987.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 28 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe ni tarehe ya kifodini chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristohake
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Lorenzo de Manila, The Proto-Martyr of The Philippines and his Companions - Fr. Fidel Villarroel, O.P., 1988
 

Waliozaliwa 1593
Waliofariki 1637
Wadominiko
Mapadri
Wamisionari
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Hispania
Watakatifu wa Japani
Dominiko Ibáñez de Erquicia

Dominiko Ibanyez de Erquicia, O.P. (Errezil, Guipuzcoa, Hispania 1589 – 14 Agosti 1633) ni mmojawapo kati ya Wakristo waliofia dini nchini Japani (1633-1637).

Alikwenda huko kama padri mmisionari kutoka Hispania.

Anaheshimiwa kama mtakatifu pamoja na Lorenzo Ruiz na wenzao waliotangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa wenye heri tarehe 18 Februari 1981 halafu watakatifu tarehe 18 Oktoba 1987.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 28 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Lorenzo de Manila, The Proto-Martyr of The Philippines and his Companions - Fr. Fidel Villarroel, O.P., 1988
 

Waliozaliwa 1589
Waliofariki 1637
Wadominiko
Mapadri
Wamisionari
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Hispania
Watakatifu wa Japani
Hadithi

Hadithi (kutoka neno la Kiarabu) ni sehemu ya fasihi. Hasa kuna aina kuu mbili za hadithi:
hadithi za matukio na wahusika wa kubuni,
hadithi za matukio ya kubuni na wahusika wa kweli au kinyume chake.

Hadithi ni tungo za fasihi simulizi zitumiazo lugha ya nadharia.

Kwa maana ya pekee neno hili mara nyingi linataja hadithi za Mtume  Muhammad ambazo zinahesabiwa kati ya misingi ya imani ya Uislamu.

Hadithi za kubuni
 Ngano za mazimwi: Wahusika wakuu huwa ni mazimwi ambao hupewa sifa zinazowatenga na binadamu wa kawaida.
 Ngano za mashujaa: Husimulia visa na vitendo na matukio ya kishujaa yanayohusiana na shujaa wa jamii fulani.
 Ngano za usuli: Hutoa asili au chanzo cha jambo.
 Hekaya: Hizi ni hadithi za kijanja... mhusika mmoja rafiki wa wengine hupitia njia ya hila na ujanja.
 Ghurufa: Wahusika huwa wanyama wanaowakilisha wanadamu wenye sifa za wanadamu hao.
 Ngano za kimafumbo: Huwa na mafumbo yenye maana nyingine ya ndani.

Vipera vya hadithi
Hadithi ina vipera vitano (5)

Ngano
Vigano
Visasili
Tarihi
Soga. 

Fasihi
Yakobo Kyushei Tomonaga

Yakobo Kyushei Tomonaga, O.P. (Kyudetsu, 1582 hivi - Nagasaki, 17 Agosti 1633) alikuwa padri kutoka Japani na mmojawapo kati ya Wakristo wa Kanisa Katoliki waliofia dini nchini humo.

Anaheshimiwa kama mtakatifu pamoja na Lorenzo Ruiz na wenzao waliotangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa wenye heri tarehe 18 Februari 1981 halafu watakatifu tarehe 18 Oktoba 1987.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 28 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Lorenzo de Manila, The Proto-Martyr of The Philippines and his Companions - Fr. Fidel Villarroel, O.P., 1988
 

Waliofariki 1633
Wadominiko
Mapadri
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Japani
Jordano Ansalone

Giacinto Giordano Ansalone, O.P. (1598 – 17 Novemba 1634) alikuwa padri mmisionari kutoka Italia na mmojawapo kati ya Wakristo wa Kanisa Katoliki waliofia dini nchini Japani.

Anaheshimiwa kama mtakatifu pamoja na Lorenzo Ruiz na wenzao waliotangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa wenye heri tarehe 18 Februari 1981 halafu watakatifu tarehe 18 Oktoba 1987.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 28 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Lorenzo de Manila, The Proto-Martyr of The Philippines and his Companions - Fr. Fidel Villarroel, O.P., 1988
 

Waliozaliwa 1598
Waliofariki 1634
Wadominiko
Mapadri
Wamisionari
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Watakatifu wa Japani