LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Chuo cha Taifa cha Usafirishaji

Chuo cha Taifa cha Usafirishaji ni miongoni mwa vyuo nchini Tanzania kilichopo Dar es Salaam kilianzishwa mnamo mwaka 1975.

Kozi
Chuo kinatoa kozi mbalimbali kuanzia ngazi ya Cheti, Stashada na Shahada ikiwa na baadhi ya idara za Uhandisi, Usafirishaji Biashara na Ugavi

Marejeo

Vyuo vikuu vya Tanzania
Dar es Salaam
Dihosana

Dihosana ni kikundi cha ngoma za kitamaduni ya watu wa Kalanga au Ikalanga ambayo ilikuwepo kwa muda mrefu. Dihosana inahusisha mwaliko wa mababu kupitia imani za kishirikina kwa ajili ya kuombea mvua. Ni mvua inayosababisha ngoma.  Dihosana ni urithi wa ngoma ambao umerithiwa kutoka kwa mababu na wale wanaoucheza. Watu wanaoishi kaskazini, takriban km 20 hadi km 30 kaskazini mwa mji wa Francistown, Botswana wanaaminika kuwa wazee wakongwe wa ngoma ya Dihosana, katika kijiji kiitwacho Makobo. Hosana ni neno la lugha ya Kalanga linamaanisha mtu mzee na mwenye hekima. Wachezaji ngoma kwa kawaida hucheza kwa vikundi na huvaa sketi nyeusi, na nyuzi ndefu za shanga shingoni mwao. Shanga hizo zimepangwa katika aina nyingi tofauti za rangi kama nyekundu, nyeusi na nyeupe, miani mwilini na kiunoni. Hosana ni sehemu ya tamaduni za Kalanga na sio kila mtu anastahili kuwa mchezaji ngoma wa Hosana.

Makumbusho ya picha

Jinsi Hosana ilivyoanza 

Ili mtu awe mmoja wa Hosana, mtu huyo anapaswa kuwa na wito wa mababu. Haiji kama chaguo au mapendeleo. Mtu anakuwa na Roho ya kumilikiwa na ugonjwa ambao hauwezi kuponywa hospitali. Kisha mtu huyo atapelekwa kwenye kilima kiitwacho Ka Mwale ambako watakutana na mababu kwa sherehe ya kufundwa. Wakifika Ka Mwale, watakutana na mganga wa kitamaduni ambaye atampima mgonjwa kwa ajili ya kupatikana kwa roho za hosana. Wakishamaliza na mgonjwa kutangazwa kuwa ana mizimu, wataanza kusaidia hatua za kufundwa. Mtu huyo atapona na atakuwa hosana kabisa baada ya kuhudumiwa na mganga wa kitamaduni. Mtu huyo sasa ataungana na wengine wakongwe kuombea mvua.

Inaaminika kuwa kunapokuwa na ukame kijijini, chifu atamwendea kiongozi au mzee wa hosana ili waombe mvua . Mzee kutoka kwa wakongwe wa hosana atamwachilia mtu aanze kwa kusafisha au kufagia ardhi inayojulikana kama Sebata.

Marejeo 

Mbegu za muziki wa Afrika
Muziki wa Botswana
Arusha Editathon Muziki
1lib1ref 2023
Chari Jazz

Chari Jazz ilikuwa kundi la kwanza la muziki wa kisasa nchini Chad. Kundi hili lilianzishwa mwaka 1964.

Chari Jazz liliweza kuhusishwa 1962 katika kutengeneza N'Djamena (Fort-Lamy) ya Tchad kufanikiwa, bendi ilihusishwa hasa na wanamuziki wa Kamerun na Kongo, kupitia ikijumuisha Bar Kossi.  Mwanamuziki Naimou Mbaitoloum aliweza kujiunga na marafiki zake kutoka Sarh (alafu Fort-Archambault), iliyounda bendi ya Star Jazz mwaka 1964.  Upungufu wa vifaa vya Star Jazz waliweza kufadhiliwa na Raisi François Tombalbaye, ambaye kwa kiasi kikubwa alibadilisha jina kuwa Chari Jazz. (Sarh iliweza kuelekezewa katika Moyen-Chari Prefecture.)  Tombalbaye aliwasilisha Chari Jazz kwenda Zaire kwa lengo la kujifunza kutoka kwa Francois Luambo Makiadi na Tabu Ley Rochereau, ambao walikusanyika chini vingozi wa Kossi, Kemtchang Daniel, Adoum Fremouss na Alladoumbaye Béyamra.  Baada ya kurudi, Chari Jazz ilianzisha Fort-Lamy.  Malao Hennecy alitokea Jamhuri ya Afrika ya Kati pia alikuja na kujihusisha katika bendi mwaka 1965. Kabla aliweza kuhusishwa, mwaka 1965 mwanamuziki Kader aliondoka kwenye kikundi na kuanzisha bendi ya Logone iliyopo Moundou, wakifuatiwa na mhusishaji wa kupiga gitaa Ramadingué, ambaye alitengeneza wimbo wa kiafrika.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Muziki wa Afrika
Machomane

Machomane ni aina ya ngoma ambayo inajulikana sana na kuimbwa na waganga wa kienyeji nchini Botswana wanaotumia dawa za kienyeji za Kiafrika. Kwa kawaida ngoma ya Machomane husindikizwa na watu watatu ambao ni wapiga ngoma.

Marejeo 

Mbegu za muziki wa Afrika
Muziki wa Botswana
Arusha Editathon Muziki
Makwayera

Makwayera  ni mtindo wa Kiafrika wa uimbaji wa kwaya ambao Wazimbabwe walio wazawa walibuni   kwa kuchanganya vipengele vya muziki wao wa kitamaduni wa sauti na upatanifu wa sehemu nne wa magharibi unaoletwa katika eneo hilo na wamisionari. 

Inajumuisha vipengele vya wito na majibu na kiongozi mwenye sauti na mwenye nguvu. Mwimbaji maarufu wa mtindo huu wa muziki ni LPP.

Arusha Editathon Muziki
Sanaa ya Afrika
Mbegu za muziki wa Afrika
Mbegu za muziki
Muziki wa Kibantu

Muziki wa Kibantu (kwa Kiingereza: Bantu music) ni muziki ulioanzishwa na watu wa Kibantu barani Afrika. Unajumuisha aina mbalimbali za muziki unaoshiriki urithi wa pamoja kama watu wa Kibantu wenyewe

Sifa 
Muziki wa Kibantu unahusiana na lugha ya mazungumzo. Mitindo hutofautiana kulingana na sauti ya lugha ya eneo. Muziki wa kitamaduni wa Kibantu na wanamuziki hawazungumzi kuhusu vidokezo vya  "juu" au "chini". Wanaelezea vidokezo kama "ndogo." Wakati huo huo, vidokezo ya bass yanaelezea kama "kubwa." Nyimbo zinazopungua hupendelewa katika muziki wa Kibantu. Kwa kawaida, zaidi ya vidokezo nne mfululizo zinazopanda kwa sauti zinaonyesha ushawishi wa kigeni, isipokuwa kwa baadhi ya matukio kama muziki wa kabila la Bemba.

Kila kundi la Kibantu hubadilisha mtindo wa muziki kwa kila mabadiliko ya lugha. Utofauti wa Muziki wa Kibantu ni tokeo la urithi wa kawaida wa rangi katika maeneo ya kutengwa kwa kulinganisha. Nyimbo za kazi ni za kawaida kwa watu wa Kibantu, haswa katika kazi za kurudia-rudia. Waajiri na machifu hutumia kuwatia moyo, na wakati mwingine huambatana na ngoma inayotumiwa kutengeneza kazi, kama chimbuko la Malipenga, kwa msingi wa mazoezi ya kijeshi

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Muziki wa Afrika
Sanaa ya Afrika
Bendi ya Gangbe Brass

Bendi ya Gangbe Brass ni kikundi cha wanamuziki 10 cha Benin kilichoanzishwa mwaka wa 1994. Neno "gangbe" likimaanisha sauti ya chuma  kwa lugha ya Fon.Wanachanganya jùjú ya Afrika Magharibi na muziki wa jadi wa Vodou na jazz ya Magharibi ikiwa na  sauti za bendi kubwa.Ala zao zisizo za kawaida ni tarumbeta, trombone, na sousaphone, pamoja na midundo na sauti za Afrika Magharibi  ikiwa kwa kiasi fulani ni sehemu ya urithi wa ukoloni wa Afrika Magharibi;Maafisa wa kikoloni wa Ufaransa waliingiza ala za shaba na kuwafundisha  wanamuziki wa kienyeji kucheza muziki wa kijeshi katika  kumbi za dansi kwa mtindo wa Ulaya. Gangbe imetoa albamu tano: "Gangbe" (1998), "Togbe" (2001), "Whendo" (2004), "Assiko" (2008), na "Go Slowly to  Lagos" (2015)  na kutembelea sana Ulaya na Amerika Kaskazini.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Funky Town (Camp Mulla album)

Funky Town (i'''FuNKYToWN''') ni albamu ya kwanza ya kikundi cha muziki cha hip hop cha Kenya Camp Mulla. Ilitolewa mnamo 29 Septemba 2012. 

Habari za albamu hiyo zilitoka kwa mara ya kwanza kwenye blogu ya ''WordPress'' ya kikundi, tarehe 17 Aprili 2012 siku hiyo hiyo video ya muziki ya "Hold It Down", wimbo wa kwanza kutoka kwa albamu hiyo, ilitolewa kwenye ''YouTube''. ===
Albamu hiyo ilipata umaarufu mkubwa wakati Camp Mulla alipotumbuiza katika ufunguzi wa Safari Sevens mnamo Septemba 22, 2012 ili kuitangaza. Iliaminika kuwa kikundi hicho kilikuwa kimetoa rasmi albamu yao wakati wa maonyesho.

Marejeo 

Hip hop
Bolojo

Bolojo ni dansi ya kiafrika na mtindo wa muziki maarufu katika ya koo  ya Yewa huko Yoruba iliyoko katika mikoa ya magharibi ya Jimbo la Ogun, Nigeria na vikundi vingine vidogo vya Kiyoruba vilivyounganishwa kwa karibu katika Idara ya karibu ya Plateau ya Benin.

Inaangaziwa zaidi katika sikukuu, sherehe na maonyesho ya Gelede.

Mwimbaji Zeynab Habib wa Benin pia anajulikana kwa burudani yake ya dansi za Bolojo.

Marejeo 

Mbegu za muziki wa Afrika
Arusha Editathon Muziki
1lib1ref 2023
Mangambeu

Mangambeu ni mtindo wa muziki maarufu wa watu wa  Bangangte, kamerun. Ulipewa umaarufu na Pierre Diddy Tchakounte. Hivi sasa, waimbaji wengine, kama vile Kareyce Fotso, wanaendelea kuimba kwa mtindo huu.

Marejeo 
Arusha Editathon Muziki

Mbegu za wanamuziki wa Afrika
Gnaoua World Music Festival

Gnaoua World Music Festival ni tamasha la muziki linalofanyika kila mwaka huko  Essaouira, Moroko. 

Tamasha hili hutoa jukwaa la mkutano wa muziki na mazungumzo kati ya wasanii wa kigeni na wanamuziki wa ajabu wa Gnaoua (pia wa Gnawa). Katika mchanganyiko huu wa kuyeyuka wa muziki, mastaa wa Gnaoua hualika wachezaji wa jazz, pop, rock na muziki wa kisasa wa ulimwenguni ili kugundua njia mpya. Matamasha hayo huwa na wageni hadi 500,000 kila mwaka kwa siku nne; maonyesho mengi yanaweza kutazamwa bila malipo, ambayo yanaleta mchanganyiko na kulinganisha pamoja na matamasha mengine.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Moroko
Muziki wa Chimurenga

Muziki wa Chimurenga ni aina ya muziki maarufu nchini Zimbabwe iliyobuniwa na kupendwa na Thomas Mapfumo. 

Chimurenga ni neno la lugha ya Kishona kwa ajili ya ukombozi, ambalo liliingia katika matumizi ya kawaida wakati wa Vita vya Kichaka vya Rhodesia. Ufafanuzi wa kisasa wa neno hili limepanuliwa ili kuelezea mapambano ya haki za binadamu, utu wa kisiasa na haki ya kijamii . Mapfumo alibuni mtindo wa muziki unaotegemea muziki wa Mbira wa kitamaduni wa Kishona, lakini ulichezwa kwa ala za kisasa za kielektroniki, zenye mashairi yenye sifa ya maoni ya kijamii na kisiasa.

Marejeo

Viungo vya nje
 http://www.zambuko.com/mbirapage/resource_guide/pages/music/chimurenga.html

muziki wa Afrika
Arusha Editathon Muziki
Kakaki

Kakaki, ni tarumbeta yenye mfumo wa chuma yenye urefu wa mita tatu hadi nne inayotumika katika muziki wa kitamaduni wa sherehe za Kihausa. Kakaki ni jina linalotumika nchini Chad, Burkina Faso, Ghana, Benin Niger na Nigeria.
Chombo hicho pia kinajulikana kama malakat nchini Ethiopia
Chombo cha hapo awali, kakaki kilikuwa kikubwa kati ya wapanda farasi wa Songhai. Sauti yake inafananishwa na mrahaba na inachezwa tu kwenye hafla kwenye majumba ya kifalme au sultani katika jamii za Hausa. Inatumika kama sehemu ya sara, taarifa ya kila wiki ya mamlaka na mamlaka. Kakaki huchezwa na wanaume pekee.

Marejeo 

Muziki wa Afrika
Chakacha

Chakacha ni muziki wa jadi na mtindo wa ngoma kwa waswahili wa pwani ya Kenya na Tanzania.mshirika wa awali na harusi huku kuchezwa na kutazamwa na wanawake.Mwishoni mwa karne ya 20, vikundi vya muziki kama vile Mombasa Roots, Safari Sound band na them Mushrooms wamebadilisha mtindo huu kwa muziki wa afropop. Wanawake huvaa kwa mwanga sana, kwa uwazi nguo na kuwa na mkanda kiunoni kwa urahisi wa harakati. Wadada wa kitanzania haswa wanaozunguka maeneo ya pwani wanatamba sana kwenye ngoma hii

Pia inahusishwa kwa kiasi fulani na Taarab,aina nyingine ya mtindo wa muziki uliochukuliwa katika pwani na hasa unaofanywa na wanawake.Tamaduni maarufu sana ya mwambao, yenye mashairi ya Kiarabu, taarab imetumika kama njia ya kejeli ya kuwasilisha ujumbe kote.

Miondoko ya dansi ya kuyumba-yumba ya Chakacha pia ina mfanano fulani na ngoma za Kongo za soukous na dansi za tumbo za Mashariki ya Kati.

Marejeo 

Waswahili
Muziki wa Kenya
Muziki wa Tanzania
Rhino Band

Rhino Band ilikuwa bendi maarufu nchini Kenya. Iliundwa mnamo 1946 kutoka kwa Kitengo cha Burudani cha King's African Rifles. Muziki wao haukushinda tuzo yoyote, hata hivyo mwanachama mashuhuri, George Senoga-Zake, kwa pamoja walitunga Wimbo wa Taifa wa Kenya.

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Mbegu za muziki
Sanaa ya Afrika
Wanamuziki wa Kenya
Bajourou

Bajourou  jina hili limetungwa na watu wa nchi ya  Mali. Muziki wa pop kawaida huchezwa kwenye harusi na mikusanyiko ya kijamii.  mizizi yake ilikuwa katika muziki wa akustika wa miaka ya 60 ambao mifumo yake imekopwa kutoka kwa kora na donsongoni  ambapo walibadilisha  kinubi au gitaa ya kuwinda kuwa katika mfumo wa gitaa za akustisk. Maneno ya wimbo yalibadilishwa kutoka kwenye nyimbo za kawaida za sifa za Manding hadi kwenye masuala ya kidunia,  kimapenzi hasa iliimbwa na wanawake kama Fanta Sacko ambaye alifanya mengi kukuza na kueneza muziki huo.

Marejeo 
Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Mbegu za muziki
Mashombe Blue Jeans

Mashombe Blue Jeans ni mojawapo ya vikundi kadhaa vya kalindula kutoka Mkoa wa Kusini wa Zambia.Sawa na vikundi vingine vya kalindula, wao huimba na kucheza mtindo wa muziki wa Zambia unaochanganya asili na vifaa vya muziki vya kisasa.

Heshima yao imepata msukumo mkubwa kutokana na ushirikiano wao na Tamasha la Muziki la Tonga linalodhaminiwa na Kituo cha Redio cha Chikuni na wametoa kaseti nyingi kutokana na ushirikiano wao na kituo hicho.Kama vikundi vingine maarufu vya Zambia, Mashombe Blue Jeans pia imejitokeza kwenye Tuzo za Muziki za Ngoma, hafla kuu ya tuzo ya muziki ya Zambia.

Marejeo 
Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Afrika
Zambia
Bank Alert

Bank Alert, ni wimbo wa mwaka 2016 wa wasanii wawili wa pop kutoka Nigeria P-Square. ilirekodiwa kwa kiingereza cha Igbo na Pidgin na sampuli za maneno kutoka kwa "Iyogo" na Onyeka Onwenu. Ilitolewa kama upakuaji bila malipo tarehe 15 Septemba na siku iliyofuata, video ya muziki inayoandamana ilitolewa kwenye YouTube. Video hiyo iliongozwa na Clarence Peters na Jude Okoye huku wasanii wengine wakiwa ni Phyno, Harrysong, Kcee, Onyeka Onwenu na Mr. Ibu.

Kufikia tarehe 22 Septemba 2016, "Bank Alert" imepokea watazamaji zaidi ya milioni moja.

Mkaguzi kutoka Okay Africa aliuelezea kama "wimbo wa kuvutia uliojengwa kwenye magitaa mepesi, viunganishi vya sauti na mdundo wa kusisimua."

Marejeo 

Nyimbo za 2016
Raam Daan

Raam Daan ni bendi ya mbalax kutoka Senegal. Ilianzishwa mnamo mwaka wa 1974 na Thione Seck, Raam Daan ameweza kuwa mojawapo ya bendi maarufu zaidi za mbalax nchini Senegal (ikishindanishwa tu na Youssou N'Dour & bendi yake ya Super Etoile de Dakar).

Jina la "Raam Daan" linamaanisha, "kufikia lengo lako" katika lugha ya Wolof.

Thione Seck anabainisha mbalax ya Raam Daan kama "safi na yenye nguvu." Ala ya Raam Daan inajumuisha kibodi 3, gitaa, gitaa la besi, seti ya ngoma na ngoma za sabar.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Sanaa ya Afrika
Wanamuziki wa Kenya
Afrika
Ndazola

Ndazola, ni ngoma ya kitamaduni ya Kiafrika ya Botswana inayochezwa na watu wa kalanga.  Ndazola ni ngoma iliyozoeleka  katika sehemu za kaskazini za Botswana ambazo ni pamoja na Palapye, Francistown, Mathangwane, Goshwe, Tonota na nyinginezo.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Ambasse bey

Ambasse bey ni mtindo wa dansi za  kiasili na ni dansi kutoka Kameruni. Muziki huo unategemea ala zinazopatikana kwa kawaida, hasa gitaa, na milio ya vijiti na chupa.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Fontomfrom

Fontomfrom ni aina ya bono ya Ngoma yenye umbo la hourglass inayotumiwa zaidi na kundi la watu wa Bono kuwasiliana ujumbe wa kifalme wa Bono katika mpangilio wa kabila la watu wa Bono. Mkusanyiko wa Fontomfrom hutoa muziki kwa sherehe za kuheshimu machifu wa Bono na maandamano ya kifalme ya Bono. Fontomfrom pia hutumiwa kukariri methali au kunakili muundo wa usemi kwenye mikusanyiko mingi ya kifalme ya Bono au ufalme wa Bono.

Fontomfrom imetokea kwenye ngoma maarufu zenye umbo kama hourglass (ngoma ya kuongea) ya karne ya 17th. Muda mfupi baada ya mageuzi, baadhi ya ngoma ambazo haizikuwa na umbo la hourglass kam Dunani, Sangban, Kenken na Ngoma zilijitokeza.

Kabla ya Fontomfrom kuwa mkusanyiko uliopo leo, ilianzishwa kwanza kwa Bonoman na  na  Bonohemaa Owusuaa Abrafi circa karibu miaka ya 1320, kutokea Afrika Mashariki. Jinsi walivokuwa wakipenda kucheza muziki, walianzisha hii ngoma kwaajili ya kujiburudisha wenyewe. Tangu kununuliwa kwake, ngoma moja, kubwa ya Fontomfrom imekua na mkusanyiko wa ngoma kadhaa.

Marejeo 

Mbegu za muziki wa Afrika
Arusha Editathon Muziki
Haki ya kupata chakula

Haki ya kupata chakula ni moja ya haki za msingi za binadamu ikiwa inahusisha haki ya watu kujikimu na kujimudu katika dhana ya upatikanaji wa chakula bora. Pia haki hii inazungumzia upatikanaji wa chakula cha kutosha kwa namna ambayo watu wanaweza kukipata, na kwamba kiwe kinakidhi mlo kamili wa mtu kwa kila mtu. 

Haki ya kupata chakula inalinda haki zote za binadamu kuwa huru dhidi ya njaa, vyakula visivyo salama na utapiamlo.

Marejeo

Chakula
Haki za binadamu
WikiForHumanRights 2022 Tanzania
The Messengers Choir

The Messengers Choir ilikuwepo Afrika ya Mashariki ni kikundi cha muziki wa injili kilichopo Amerika.Kabla ya kuvunjika waliweza kukubaliana na kwaya ya kwanza ya uhalisia wa Afrika iliyoundwa na kuwepo Amerika.

The Messengers Choir ilikuwepo Afrika ya Mashariki ni kikundi cha muziki wa injili kilichopo Amerika.Kabla ya kuvunjika waliweza kukubaliana na kwaya ya kwanza ya uhalisia wa Afrika iliyoundwa na kuwepo Amerika.

Kikundi kiliweza kutengenezwa huko New Jersey, Amerika.  Seti ya wanachama 30+  walichanganywa katika vipengele kwenye Kwaya ya Afrika na baadhi ya muziki wa Amerika. Kikundi kiliweza kuchukuwa nafasi katika mikutano ya Allegheny Mashariki kwa takribani siku saba kwenye kanisa la Adventist Church.

Marejeleo 
Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Mbegu za muziki
Pioneer Jazz

Pioneer Jazz  iilikuwa bendi ya Mali kutokea miaka ya 1960.

Bendi hiyo iliibuka kutoka mji wa Bamako baada ya Modibo Keita, kiongozi wa Mali, kuanza kutoa ruzuku kwa vikundi vya muziki mradi tu watumie nyimbo za asili za kusifu, na ala za muziki za kora na balafon, katika muziki wao. Pioneer Jazz ilipata umaarufu mkubwa, na ikachangia wanamuziki waliojiunga na bendi nyingine mashuhuri za Mali.

Mwanachama mashuhuri zaidi wa Pioneer Jazz alikuwa mpiga gitaa Djelimady Tounkara, ambaye baadaye alijiunga na Bendi ya Reli.

Marejeo
Arusha Editathon Muziki
Sanaa ya Afrika
Mbegu za muziki wa Afrika
Mbegu za muziki
MBS (hip hop)

MBS, kifupi cha Le Micro Brise Le Silence (kipaza sauti huvunja ukimya) ni kikundi cha muziki wa kufoka  kilichoanzishwa mwaka  1988 nchini Algeria. Wanaimba kwa Kiarabu, Kabyle na  Kifaransa wanaongozwa na Rabah Ourrad. Nyimbo zao mara nyingi huzungumza dhidi ya serikali ya Algeria.

Diskografia 

 1997, Ouled al Bahdja (Children of the Radiant One)
 1998, Hbibti Aouama (My Lover Is a Good Swimmer)
 1999, Le Micro Brise Le Silence (The Mic Breaks the Silence)
 2001, Wellew (They Have Returned)
 2005, Maquis Bla Sleh (Marquis Without Weapons)

Rabah (solo)Edit 

 2002, Galouli (They Told Me)
 2003, Djabha gagant (Winning Front)
 2004, President
 2011, Dernier Cri (Last Cry)

Marejeo 
Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Kalumbu

Kalumbu, au kalumbo, ni kifaa cha kitamaduni cha Wa Tonga na Waila wa Zambia na Zimbabwe. Upinde mmoja wenye nyuzi za chuma unaochezwa kwa fimbo hupigwa kwenye kibuyu ambacho hufanya kama chumba chenye sauti. Mchezaji wa kalumbu hubadilisha mlio wa chombo kwa kusogeza kibuyu kukaribiya na pembeni  mbali na kifua chake. Ingawa sasa ni nadra sana barani Afrika, kalumbu inachukuliwa kuwa mtangulizi wa berimbau ya Afro-Brazili inayotumiwa katika maonyesho ya Capoeira. Ala sawa, dende, huchezwa na watoto nchini Botswana. Berimbau ya Brazil ni chombo kingine sawa.

Ala ikifanana, na dende, huchezwa na watoto nchini Botswana. Berimbau ya Brazil ni chombo kingine sawa.

Marejeo 
Ala za muziki
Nass Marrakech

Nass Marrakesh (Kiarabu: ناس مراكش) Ni kikundi cha muziki wa  Gnawa kilichoanzishwa mwaka  1991. walijiusisha  na muelekeo tofauti ambao haukujulikana hapo awali kwa wanamuziki wa Gnawa kwa kuanzishwa kwa ala za kigeni kwenye muziki wa Gnawa kama vile djembe, tam-tam, mandolin, tabla na midundo ya Afro-Cuba.

Marejeo 
Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Muziki wa Reunion

Muziki wa Reunion unaonyesha athira ya tamaduni mbalimbali zilizokutana kwenye visiwa hivi vya Bahari Hindi. Urithi wa Afrika Bara unasikika hasa katika muziki wa Maloya ulioendeeza urithi wa watumwa Waafrika waliopelekwa hapa.

Katika mtindo wa Sega athira za Afrika zimekutana na zile kutoka Ufaransa maana Réunion ilikuwa koloni na sasa ni mkoa wa ng'ambo wa Ufaransa. 

Mitindo mipya ni pamoja na Jazz, Rock, Rap, Reggae, Dancehall na Ragga.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
muziki wa Afrika
Réunion
Haki ya Kupata Huduma za Kiafya

Haki ya Kupata Huduma za Kiafya ni haki inayochagiza kupatikana kwa haki nyingine kama vile haki za kiuchumi, za kijamii na za kiutamaduni ambazo kimsingi kila binadamu anapaswa kupata kwa mujibu wa viwango vya chini vya kimataifa. 

Dhana ya haki ya afya imeorodheshwa katika mikataba ya kimataifa ambayo ni pamoja na Tamko la Kimataifa la Haki za Binadamu, Mkataba wa Kimataifa wa Haki za Kiuchumi, Kijamii na Kiutamaduni, na Mkataba wa Haki za Watu wenye Ulemavu. 

Kuna mijadala juu ya tafsiri na matumizi ya haki ya afya kwa kuzingatia namna haki ya kupata huduma za kiafya inavyofafanuliwa, ni haki gani zinazojumuishwa katika haki hiyo, na ni taasisi zipi zina jukumu la kuhakikisha haki hiyo inapatikana.

Marejeo

Afya
Haki za binadamu
WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Kinubi cha Kiafrika

Kinubi cha Kiafrika (kwa Kiingereza: African Harp) ni ala ya muziki wa mila za Afrika inayopatikana katika maeneo ya Kusini mwa Jangwa la Sahara, hasa kaskazini-mashariki. Kilitumiwa tangu zamani huko Afrika, kikifanana na vifaa vya Muziki wa Kale wa Misri kikiwa na mbao zilizoinuliwa, ngozi iliyofunikwa usoni na shingoni, ambayo nyuzi zimejeruhiwa.

Vinubi vya Misri vya Kale

Enanga
ennanga, nanga, nnanga au enanga ni aina ya kinubi kinachotumiwa na watu wa Uganda. sanduku la sauti limetengenezwa kwa kipande kimoja cha mbao na hemispherical. Sehemu ya juu ya kisanduku ni utando wa mwangwi ulionyoshwa uliotengenezwa kwa ngozi ya swala, iliyofungwa kwenye kipande cha ngozi chini ya kisanduku. Shingo imeunganishwa ndani ya kisanduku, inatoka kupitia uwazi mdogo wa duara kwenye utando, na kupinda juu kwa takriban cm 60 hadi cm 70. Kamba saba au nane zimeunganishwa kwenye kipande cha mbao ndani ya sanduku, na kuenea kupitia ngozi hadi kwenye vigingi vya kurekebisha vilivyowekwa kwenye shingo. Wakati mwingine vipande vidogo vya chuma vinaunganishwa kwenye vigingi, ili kuboresha ya sauti. Kawaida hutumiwa kuandamana na uimbaji wa wanaume.

Abalanga (mpiga kinubi) ni waigizaji na watunzi stadi wanaofanya kazi ndani ya dhana iliyopangwa ili kuhakikisha kwamba hakuna maonyesho mawili ya abalanga yanayofanana.

Kundi

kundi ni kinubi chenye nyuzi tano cha Azande na watu wanaohusiana na Afrika ya Kati. Ni ala ya kitamaduni inayochezwa na vijana wa wavulana. Aina sawa ya kinubi kinachochezwa na watu wa Nzakara. Vyombo hivyo vinajulikana sana kwa vichwa vyao vilivyochongwa kwa umaridadi. Ala hii kwa ujumla imeshuka kutoka katika umaarufu, ingawa mwaka 1993 baadhi ya wachezaji wakubwa walirekodiwa kwenye albamu Jamhuri ya Afrika ya Kati: muziki wa zamani wa mahakama ya Bandia.

Picha

Marejeo 

Ala za muziki
Muziki wa Afrika
Arusha Editathon Muziki
Sol Filosofia

Sol Filosofia ni bendi ya pili kwa ukubwa nchini Kenya ijulikanayo kama Sauti Sol, ilizinduliwa mnamo  tarehe 25 Februari 25 mwaka 2011 na rekodi za Penya na kutolewa na Alliance Française, Nairobi.

Nyimbo mbili za albamu hiyo "Soma Kijana" na "Coming Home" pia zilitoa video za muziki, na za mwisho.

Marejeo

Arusha Editathon Muziki
Bendi za muziki wa Afrika
Wanamuziki wa Kenya
Odumodu

Odumodu ni mtindo wa muziki ambao asili yake ni  kutoka kwa watu wa Ohulu wa kikundi cha kabila la Igbo, kusini mashariki mwa Nigeria na huibwa kati ya wanaume waliokomaa. Mtindo unajumuisha vyombo vingi vya muziki wa asili ya Igbo kama vile udu na ekwe. Odumodu huangazia sauti kutoka kwa mwanaume mmoja anayeongoza kundi la waimbaji wa nyuma, mara nyingi hawa huwa pia ni wapiga vyombo. Baadhi ya wasanii maarufu wa odumodu ni pamoja na Obewe na Prince Ogewanne.

Mbegu za muziki wa Afrika
Arusha Editathon Muziki
Muziki wa Lesotho

Lesotho ni taifa la Kusini mwa Afrika linalozungukwa na jamhuri ya Afrika Kusini. Kundi kubwa la kabila ni la Basotho. Utamaduni wa Basotho umezama katika tamaduni za muziki.

Arusha Editathon Muziki
Muziki wa Afrika
Lesotho
Mtetezi wa ardhi

Mtetezi wa ardhi, mlinzi wa ardhi au mtetezi wa mazingira ni mwanaharakati anayefanya kazi kulinda mfumo wa ekolojia na haki ya binadamu kuishi kwenye mazingira safi na salama  .

Mara nyingi, watetezi ni watu wa jamii asilia wanaolinda ardhi za mababu wao dhidi ya uchafuzi na uharibifu.

Marejeo

Haki za binadamu
Rock-a-Mambo

Orchestre Rock-a-Mambo ni bendi ya muziki wa jazz kutoka Brazzaville ya mnamo mwaka 1950. Ilikuwa bendi ya studio ya muziki ya Esengo.

Ilianzishwa mwaka 1963 chini ya mwanachama Philippe "Rossignol" Lando. Toleo hili lilidumu hadi mwaka 1970 na kuambatana na uzinduzi wa wanamuziki vijana ikiwa ni pamoja na Bopol, Wuta Mayi, Camille "Checain" Lola, na Henriette Borauzima.

Bendi hiyo mara nyingi iliungana na wanamuziki kutoka bendi ya Afrika Jazz na wakati mwingine walirekodi muziki wao kwa jina la "Afrika Rock".

Jina la bendi ni pun (Kikongolese rocamambu) Katika hadithi ya watu wa Kongo, Rocamambu ni aina ya mwana mpotevu, anayekimbia nyumbani na kurudi tajiri.

Diskografia
Muziki wa Rock-a-Mambo unaonekana kwenye albamu na mikusanyo ifuatayo.
AFRICAN RETRO vol. 5 Pathé Marconi - EMI 2 C064-15962
AFRICAN RETRO Vol 6 Pathé Marconi - EMI 2 C064-15978 
AFRICAN MEMORIES Pathé Marconi - EMI 2C062-15136; also C062-15810

EPs
Orchestre Rock-A-Mambo [Columbia ESRF 1460; also ESDF1321]
Rossignol et l'Orchestre Rock 'A Mambo [Columbia ESRF 1793; also ESDF 1321]
Orchestre Rock-A-Mambo[ESRF 1415; also ESDF 1343]
Orchestre Rock-A-Mambo volume 2, ESDF 1372
Nino et l'Orchestre Rock-A-Mambo volume 3 [Columbia ESDF 1380]
GROUPES CHOC DES ANNEES 50s ESDF 1372
CONGO LATINO Columbia ESDF 1401
ORCHESTRE ROCK-A-MAMBO NO 4 (Columbia ESDF 1403; orig: Esengo)

Nyimbo
Idadi kubwa ya nyimbo pekee zilirekodiwa na studio ya Esengo.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
1lib1ref 2023
Mohamed Rouicha

Mohamed Rouicha (Kiarabu: محمد رويشة; 1950 - 17 Januari 2012) alikuwa mwimbaji wa Morocco. Nyimbo zake mara nyingi huwa na mada kama vile mapenzi na maisha nchini Moroko.  Nyimbo zake maarufu zaidi ni Ya lehbiba, bini w'binek darou lehdouden na Inas inas.

Alikuwa msanii maarufu wa Amazigh, mshairi, mwimbaji, mtunzi na mwanamuziki.Rouicha" lilikuwa jina la utani ambalo lilimaanisha "tuchanganyie kitu" kwa ki Tamazight, ambao ulikuwa ni msemo  marafiki zake walikuwa wakiusema wanapotaka ajiunge na kucheza wimbo mpya papo hapo. Alijua chombo cha "loutar".

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Muziki wa Afrika
Mlinzi wa haki za binadamu

Mlinzi wa haki za binadamu ni mtu binafsi au mtu akishirikiana na wengine kulinda na kuhifadhi haki za binadamu. 

Walinzi hao wanaweza kuwa waandishi wa habari, wanamazingira, watoa taarifa, wanaharakati wa vyama vya wafanyakazi, wanasheria, walimu, waandaji wa nyumbani, washiriki katika hatua za moja kwa moja au washiriki wa kujitegemea. Wanaweza kulinda haki kama sehemu ya kazi yao au kwa kujitolea. Kutokana na kazi yao wanaweza kukumbana na changamoto kama kupakaziwa, kufuatiliwa, kunyanyaswa, mashitaka ya uwongo, kuwekwa kizuizini kiholela, kizuizi cha uhuru wa kujumuika na mauaji. 2020 zaidi ya walinzi wa haki za binadamu 331 waliuwawa katika nchi 25.

Marejeo

haki za binadamu
Ngoma Awards

Ngoma Awards ni sherehe ya kila mwaka ya tuzo ya sanaa ya Zambia ambayo inatambua talanta ya kisanii ya taifa. Tuzo hizo zimeandaliwa na Baraza la Sanaa la Taifa la Zambia. Tuzo za Ngoma ndizo tuzo rasmi pekee za kitaifa za kisanii za Zambia, zinazojumuisha taaluma mbali mbali.

Historia 
Baraza la Sanaa la Kitaifa la Zambia limeagizwa na Sheria ya Baraza la Sanaa la Kitaifa la 1994, Sehemu ya 5, kipengele cha (e) "kudhibiti na kuweka utaratibu wa utoaji wa heshima za kitaifa kwa sifa ya kisanii."

Mnamo 2019, Tuzo za Ngoma zilirudi Zambia baada ya mapumziko ya miaka sita. Tuzo za Ngoma zilizozinduliwa upya zinajumuisha vipengele saba: ubunifu wa uandishi, ukumbi wa michezo wa jukwaani, ukumbi wa michezo wa jamii, muziki, muziki wa kitamaduni na ngoma, sanaa ya kuona, na sanaa ya vyombo vya habari. Miongozo na Taratibu za Tuzo za Ngoma hutolewa katika kijitabu na fomu ya PDF na Baraza la Sanaa la Taifa la Zambia.

Marejeo 
Arusha Editathon Muziki
Zambia
Muziki wa Afrika
Sanaa ya Afrika
Baraza la Sanaa la Taifa la Zambia

Baraza la Sanaa la Taifa la Zambia (National Arts Council of Zambia) ni wakala wa serikali  ulioanzishwa mnamo mwaka 1994, ambao ulianza kufanya kazi mnamo mwaka 1996. Shirika hilo lina mamlaka ya kuendeleza, kudhibiti na kukuza aina zote za sanaa nchini Zambia. Inafanya kazi na serikali na mashirika ya kibinafsi, umma na ya kijamii kuendeleza sanaa na kuimarisha mchango wa sanaa katika ajenda ya kijamii na kiuchumi ya Zambia. Baraza la Sanaa la Kitaifa la Zambia (National Arts Council of Zambia) ni lango la mtandao wa wasanii, mashirika ya sanaa na washirika kote nchini Zambia. Hivi sasa, Baraza lina mashirika zaidi ya mia mbili na hamsini ya sanaa yaliyosajiliwa, vyama vinane vya sanaa vya kitaifa, na wakuzaji hamsini.

Miongoni mwa shughuli zingine, inafadhili Tuzo za kila mwaka za Ngoma za Zambia, tuzo ya kitaifa ya sanaa. Baraza la Sanaa la Kitaifa la Zambia (National Arts Council of Zambia) pia huandaa Jukwaa la Biashara la Sanaa ambalo huwakutanisha wajasiriamali wabunifu ili kujihusisha na biashara ya sanaa. Siku za nyuma, Baraza la Sanaa la Kitaifa la Zambia (National Arts Council of Zambia) ilifadhili programu na shughuli mbalimbali za sanaa kupitia mfuko wa maendeleo ya sanaa. Hii ilisaidia programu mahiri za kisanii katika masuala ya sherehe, warsha na kutoa ruzuku za usafiri.

Chini yake kuna:
 National Theatre Arts Association of Zambia (NATAAZ)
 National Media Arts Association (NAMA)
 Zambia Folk Dance and Music Society (ZAFODAMUS)
 Zambia Women Writers Association (ZAWWA)
 Zambia Popular Theatre Alliance (ZAPOTA)
 Zambia Association of Musicians (ZAM)
 Zambia Adjudicators’ Panel (ZAP)
 Zambia National Visual Arts Council (VAC)
 Association of Theatre for Children and Young People in Zambia (ASSITEJ)

Baraza la Sanaa la Taifa la Zambia liliongozwa kuanzia mwaka 1996 hadi mwaka 2003 na Mumba Kapumpa, na mwaka 2004 hadi mwaka 2017 Mulenga Kapwepwe. Bodi mpya ilitangazwa mnamo Oktoba 2017,  na mnamo Novemba 2017 na Patrick Samwimbila aliteuliwa kuwa mwenyekiti wa Baraza la Sanaa la Kitaifa la Zambia (National Arts Council of Zambia).

Marejeo 

Zambia
Makubaliano ya Escazú

Makubaliano ya Escazú  kikanda ya kupata taarifa, ushirikishwaji wa umma na haki kuhusiana na masuala ya kimazingira huko Amerika ya Kilatini na Visiwa vya Karibi ijulikanayo kama Makubaliano ya Encanzu ni mkataba wa kimataifa uliosainiwa na  25 Amerika ya Kilatini na Visiwa vya Karibi unaohusiana na haki ya kupata taarifa kuhusiana na maswala ya kimazingira, ushirikishwaji wa umma kwenye kufanya maamuzi yanayohusu mazingira, haki ya mazingira na mazingira yenye afya na toshelevu kwa vizazi vya sasa na baadaye.

Marejeo

WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Haki ya kuwa na maji na mazingira salama

Haki ya kuwa na maji na mazingira salama ni mojawapo kati ya haki za binadamu inayohusu umuhimu wa maji safi na salama na usafi wa mazingira kwa maisha ya binadamu. 

Haki hiyo ilitambuliwa na kupitishwa na Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa tarehe 28 Julai 2010. Pia, haki hiyo imetambuliwa katika sheria za kimataifa kupitia mikataba ya haki za binadamu na matamko mbalimbali ya kimataifa yanayohusu haki za binadamu. 

Baadhi ya wahanga wa haki hiyo walitoa maoni yanayothibitisha kupatikana kwa haki hiyo baada tu ya azimio la Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kutoka katika Kifungu cha 11.1 cha Mkataba wa Kimataifa wa Haki za Kiuchumi, Kijamii na Kiutamaduni, na kuifanya kuwa ya lazima chini ya sheria za kimataifa katika nchi mbalimbali.

Marejeo

Haki za binadamu
Maji
Afya
WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Umoja wa Mataifa
Waaberi

Waaberi ni kikundi kikubwa cha muziki cha Somalia.

Historia
Kikundi hiki kilianzishwa na wanachama wa Radio Artists Association. Iliungwa mkono na serikali ya Somalia kama sehemu ya Tamthilia ya Kitaifa ya Somalia, na kufanya ziara katika nchi kadhaa barani Afrika, zikiwemo Misri na Sudan. Pia walifanya maonyesho katika Jamhuri ya Watu wa Uchina. Baada ya mapinduzi ya mwaka 1969, kundi hilo lilipewa jina la Waaberi, ambalo linamaanisha Wachezaji wa Alfajiri. Kikundi kiliendelea kuwepo kama shirika la kibinafsi hadi mwaka 1990.

Mwimbaji Maryam Mursal, mwanamke wa kwanza kucheza jazz ya Kisomali, alikuwa mshiriki wa kundi. Baada ya kutumbuiza katika tamasha la Kiingereza WOMAD mwaka 1997, kikundi kilitembelea Amerika Kaskazini mwaka 1998, na kurekodi albamu na mwanamuziki wa Misri Hossam Ramzy.

Marejeo

Wanamuziki wa Somalia
Arusha Editathon Muziki
Usawa wa vizazi

Usawa wa Vizazi kiuchumi, kisaikolojia, kijamii ni hali ya kuwa na haki baina ya vizazi. Dhana hii inaweza kutumika katika mienendo ya watoto, vijana, na watu wazima (Wazee). Vilevile inaweza kutumika katika usawa baina ya vizazi vya sasa na vijavyo.

Marejeo

Biolojia
Fatima Tihihit

Fatima Banou (amezaliwa  Tamanar mwaka 1969), pia anajulikana kama   Raissa Tihihit Mzzin (Tihihit mdogo), ni mwimbaji wa Moroko katika lahaja ya Tachelhit.

Utotoni 
Fatima Banou alizaliwa mnamo 1969 huko Tamanar, katika mkoa wa Essaouira, huko Moroko, katika familia yenye watoto 7. Alikuwa na kaka 3 na dada 3. Fatima alilazimishwa kuolewa akiwa na umri wa miaka 8 na wazazi wake, na hakuweza kuishi na mume mtu mzima katika umri huo. Alipewa talaka na kuolewa na binamu yake, lakini ndoa hiyo pia iliisha, na kufikia umri wa miaka 15 alikuwa mama asiye na mwenzi wa binti yake.

Kazi
Raissa Fatima Tihihit alianza kazi yake ya muziki mwaka wa 1983, alipojihusisha na kikosi cha Raisi (bwana) Lhaj Mohamed Albensir. Mnamo 1986, aliunda kikundi chake na kushirikiana na mabwana maarufu kama Lhaj Omar Wahrouch na Ait Bounsir. Fatima Tihihit alitoa matamasha kadhaa huko Moroko na kimataifa, ambapo alifanya kama sehemu ya safari tofauti (pamoja na Ufaransa, Indonesia, USA, UAE, Saudi Arabia).
Fatima Tihihit pia ni mwigizaji na alishiriki katika mfululizo na filamu kadhaa kwenye televisheni ya Moroko.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za wanamuziki wa Afrika
Muziki nchi kwa nchi
Tsamassi

Tsamassi ni mtindo wa muziki wa Bamileke wa Kamerun. Ulifanywa kuwa maarufu na André-Marie Tala.

Marejeo 
Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Setapa

Setapa ni ngoma ya kitamaduni ya muziki ambayo asili yake ni kabila la Bangwaketse la kijiji cha Kanye na maeneo ya jirani nchini Botswana, kama vile vijiji vya Sesung, Selokolela na Molapo wa Basadi. Ngoma ya asili ya Setapa ilianzishwa na Bangwaketse na kwa hiyo inachukuliwa kuwa ngoma ya kabila hilo. 

Vikundi vya densi huvaa maganda ya hudhurungi miguuni ambayo hutoa sauti kamili wanapocheza na wanaume kwa kawaida hubeba filimbi na pembe za ndama ili kutoa sauti kutoka kwa mkondo wa hewa au wanapopuliza ndani yao .

Aina za Ngoma ya Muziki ya Setapa 
1. Setapa sa dipitse: aina ya dansi ambayo huchezwa na kutoa sauti ya farasi anayekimbia ardhini.

2. Setapa sa phathisi: Setapa ambayo hufanywa huku sehemu ya chini ya suruali ikiwa imefungwa kwa kigingi au kutumia suruali fupi iliyotengenezwa kwa ngozi ya mnyama kwa kawaida hujulikana kama tshega.

3. Setapa sa go goga maoto: aina ya dansi ya Bangwaketse huchezwa kwa kuburuta miguu chini. Go goga miguu ni msemo wa Kitswana unaomaanisha kuvuta miguu. Ngoma hiyo ilipokelewa kutoka kabila la jirani la Basarwa inapoitwa .

Marejeo

Arusha Editathon Muziki
Utamaduni wa Botswana
Umqombothi (wimbo)

Umqombothi ("Bia ya Kiafrika"; matamshi ya Kixhosa: [um̩k͡ǃomboːtʰi]) ni wimbo ulioimbwa na mwimbaji wa Afrika Kusini Yvonne Chaka Chaka. Ulitungwa na Sello "Chicco" Twala na Attie van Wyk. Umqombothi kwa Kixhosa, ni bia, ambayo hupatikana nchini Afrika Kusini kutokana na mahindi, kimea cha mahindi, chachu na maji.

Marejeo 
Arusha Editathon Muziki
Matsieng

Matsieng ni waimbaji watatu wa muziki wa kitamaduni wa Kitswana ulioanzishwa mwaka wa 2005 huko Gaborone, Botswana. Waliingia katika eneo la tukio na albamu yao ya msimu wa sherehe za 2005, Semakaleng. Wanajulikana kwa mashairi yao ya wazi, watatu hao wamezuru Botswana, Malaysia na Afrika Kusini.
Albamu yao ya hivi punde zaidi, Setswana Sa Borre, imeongoza chati nchini humo na imefurahiwa uchezaji wake katika nchi jirani ya Afrika Kusini, ikiendeshwa na wimbo wa wazi zaidi, wimbo wa Tinto. Wavulana wawili kati ya hao ni wenyeji wa Gabane na mmoja anatoka Kanye.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Sanaa ya Afrika
Muziki nchi kwa nchi
Muziki wa Waka

Muziki wa Waka ni aina ya muziki wa Kiislamu wenye maadhi ya muziki wa Kiyoruba.. Ilifanywa kuwa maarufu na Alhaja Batile Alake kutoka Ijebu, ambaye alichukua aina hiyo katika muziki mkuu wa Kinigeria kwa kuucheza kwenye tamasha na karamu; pia, alikuwa mwimbaji wa waka music wa kwanza kurekodi albamu. Baadaye, waimbaji wachanga kama Salawa Abeni na Kuburatu Alaragbo walijiunga na kundi hilo. Mnamo mwaka 1992, Salawa Abeni alitawazwa kuwa Malkia wa Waka na Alafin wa Oyo, mtawala Oba na Lamidi Adeyemi.

Waka music hauna uhusiano wowote na wimbo rasmi wa Kombe la Dunia la FIFA la mwaka 2010 uitwao Waka Waka ambao ni wimbo wa jadi wa askari wa Kiafrika kutoka Cameroon.

Marejeo

Muziki wa Nigeria
muziki wa Afrika
Arusha Editathon Muziki
Trio Da Kali

Trio Da Kali ni kundi la muziki nchini Mali lenye wanachama watatu Hawa Kassé Mady Diabaté (sauti), Lassana Diabaté (balafon) na Mamadou Kouyaté (ngoni). 
Da Kali ina maana kutoa ahadi kundi hili lilianza wakati wa Sunjata Keita mwanzilishi wa ngome ya Mali empire katika karne ya 13.

Marejeo

Mbegu za muziki wa Afrika
Arusha Editathon Muziki
Orchestra Makassy

Orchestra Makassy walikuwa bendi ya soukous ya Afrika Mashariki ya mwishoni mwa miaka ya 1970 na mwanzoni mwa miaka ya 1980 ikijumuisha wanamuziki kutoka Uganda na Zaire (sasa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo).

Mnamo 1975, chini ya uongozi wa mwimbaji mkuu Kitenzogu "Mzee" Makassy, ​​kikundi kilihama kutoka Kampala, Uganda hadi Dar es Salaam, Tanzania, na kuchukua makazi katika Hoteli ya New Africa ambapo walijumuika na wapiga gitaa na waimbaji kama hao kama Mose Se Sengo ('Fan Fan')  na Remmy Ongala.  

Moja ya rekodi za kwanza za bendi hiyo ni wimbo wa "Chama Cha Mapinduzi" kusifu chama cha uhuru wa Tanzania, kwa maneno yanayotokana na maneno ya nchi Rais wa kwanza Julius Nyerere. Mnamo 1982, bendi ilihamia Nairobi, Kenya kurekodi The Nairobi AGWAYA Sessions katika studio ya CBS Nairobi. Remmy Ongala aliiacha bendi hiyo na kubaki Tanzania  ambapo alikwenda kujiunga na Orchestra Super Matimila. Mose Se Sengo aliihama bendi hiyo nchini Kenya na kuanzisha bendi yake ya Somo Somo. Kipindi cha Nairobi Agwaya Sessions, kilichotayarishwa na mhandisi wa Australia mwenye makazi yake London, Norman Mighell, kimeelezwa kuwa "mojawapo ya nyakati nzuri zaidi za rumba ya Afrika Mashariki". Bendi ilivunjika mnamo 1984.

Diskografia  
 The Radio Tanzanian Sessions (1980)
 The Nairobi Agwaya Sessions (Virgin 1982) - reissued in 2005 under the title Legends of East Africa - Orchestra Makassy
 The Greatest Hits Of Makassy.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Bendi za muziki
Wanamuziki wa Uganda
Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Muziki nchi kwa nchi
Atongo Zimba

Atongo Zimba  ni mwanamuziki na griot kutoka Ghana. Ziara zake barani Ulaya, Amerika Kusini na Afrika ni pamoja na faida chanya baada ya tetemeko la ardhi la Haiti la 2010, katika Alliance Française huko Accra.  Albamu yake ya 1994 Allah Mongode ilirekodiwa nchini Uswizi. Albamu yake ya Barefoot in the Sand iliteuliwa kuwa "CD ya mwaka  ya Kiafrika" mwaka wa 2007 na televisheni ya Amsterdam. Rekodi yake ya "Mbinguni Hakuna Bia | Hakuna Bia Mbinguni" ilikuwa maarufu nchini Ghana mnamo 2004.

Diskografia 

 Allah Mongode  1994
 Savannah Breeze 2005
 Barefoot in the Sand (October 2007)
 'A to Z' Album

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Sanaa ya Afrika
Ghana
1lib1ref 2023
Children's choir

Children's Choir ni kikundi cha kwaya za watoto wa Kiafrika zenye makao yake makuu mjini Kampala, Uganda, katika Kanisa la Watoto Church na zinazofanya ziara kimataifa. Kila moja inaundwa na takriban watoto kumi na wanane hadi ishirini na wawili kutoka Uganda na ziara zao zinaongeza pesa na uhamasishaji kwa vituo vya watoto yatima vya Watoto huko Kampala.

“Watoto” maana yake ni “Watoto” kwa Kiswahili. Kwaya hiyo imendwa na watoto ambao wamepoteza wazazi mmoja au wote  kwa ujumla, mara nyingi kwa sababu ya virusi vya UKIMWI. Watoto wana kwaya sita zinazofanya ziara Asia, Australia, Ulaya na Amerika Kaskazini na Kusini. Kwaya hizo husafiri na timu ya waongozaji watu wazima wanaowatunza watoto na pia kusimamia utaratibu wa kila siku wa ziara hiyo barabarani. Kwaya hii imezunguka Asia, Australia, Brazil, Canada na China.

‘Mikutano yao ya matumaini’ ni mchanganyiko wa midundo ya Kiafrika, muziki wa kisasa wa injili, densi ya ubunifu na usimulizi wa hadithi. Wametoa albamu kadhaa zikiwemo “Mambo Sawa”, “Beautiful Africa” na “Oh,What Love”. Albamu yao ya hivi punde zaidi "Tutakwenda" ina muziki wa moja kwa moja unaochezwa katika matamasha mengi kwenye ziara nyingi.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Ukristo nchini Uganda
Muziki wa Afrika
Muziki nchi kwa nchi
Star band

Star Band ni kundi la muziki kutoka Senegal ambapo makao yake yalikuwa kilabu ya Dakar Miami. Wao,  kando pamoja na umbali wa bendi waliwajibika kwa mengi yaliyoleta maendeleo kwa wingi kwenye muziki wa Senegali.Pia waliweza kutengeneza mwaka 1959 mmiliki wa kilabu cha Miami, Ibra Kasse. Waliweza kujiandikisha Afrika kwa m muafaka, Kasse alimiliki vifaa na alikuwa kiongozi wa bendi ya Star hata hivy alikuwa na uwezo kupiga piano.Mojawapo katika bendi, albamu kumi na mbili zilizoachiliwa iliweza kuwa na picha ya Kasse nyuma ya kava iliyoweza kuanzishwa na kiongizi wa bendi, mtunzi na mpangiliaji. Iliundwa kusheherekea uhuru wa Senegali mwaka 1960, Kasse alisajili wanachama wa bendi nyingine zikiwemo Guinea Jazz na Tropical Jazz.Bendi iliweza kuwatumia baadhi ya wanamuziki wanaofahamika wa Senegali, Youssou N'Dour aliyekuwa hayupo na kutoa uzalishaji baadhi ya makundi ikijumuisha Le Super Star de Dakar, Star Number One ambaye alijishughulisha kwa pamoja kuwa halisi bendi ya Star na Etoile de Dakar. Waimbaji wa bendi ya State Pope Seck na Laba Sasseh waliweza kwenda juu na kuimba pamoja na AAfricando.ba

Arusha Editathon Muziki
Makundi ya muziki
wanamuziki wa Senegal
Muziki wa Burundi

Burundi ni taifa la Afrika mashariki ambalo lina uhusiano wa karibu na Rwanda, kijiografia, kihistoria na kitamaduni. Ngoma kama vile karyenda ni mojawapo ya umuhimu mkuu. Kimataifa, nchi hiyo imetayarisha kundi la muziki la Royal Drummers of Burundi.

Wanamuziki wa Burundi-Ubelgiji kama vile Éric Baranyanka kutoka familia ya kifalme ya Burundese, Ciza Muhirwa na, Khadja Nin, wamepata umaarufu hivi majuzi. Kwa kuwa muziki unatoka akili na rohoni, unaelezea zaidi kile watu wa Burundi wanahisi na kile wanachofikiria wanapopiga ngoma.

Midundo ya Burundi 
Kinachojulikana kama midundo mbalimbali ya Burundi, iliyojaa ngoma za kipekee zilizoundwa na wanamuziki wa makabila ya Burundi na kurekodiwa na wanaanthropolojia wa Ufaransa, iliyotumiwka kuunda muziki wa kipekee na bendi za pop za Kiingereza Adam and the Ants na Bow Wow Wow.

Marejeo 

Muziki wa Burundi
Arusha Editathon Muziki
Muziki wa Sakara

Sakara music ni muziki maarufu wa Kinigeria kulinga na tamaduni za ya muziki wa Kiyoruba, Mara nyingi hutumika katika mfumo wa sifa, ambao hutumia vyombo  pekee vya kitamaduni vya Kiyoruba kama vile souti nzito ya goje violen, na ngoma ndogo ya duara ya sakara ambayo ni sawa na matari na hupigwa kwa fimbo.

Muziki wa Sakara hufunika sauti za pua, zenye kupendeza za Afrika Mashariki na Kiarabu kwenye ala za sauti za kitamaduni. Muziki mara nyingi huwa wa kusisimua na wa kifalsafa katika hali.

Mmoja wa wasanii wa kwanza wa aina hii ya muziki huko Lagos alikuwa Abibu Oluwa, ambae alianza kuimba kuanzia miaka ya 1930. Katika kifo chake nafasi yake ya muziki ilichukuliwa na Salami Alabi (Kushoto) Balogun (Oktoba 1913 - 29 Desemba 1981), mpiga ngoma anayezungumza, ambaye alitoa rekodi zaidi ya 35. Washiriki wengine wa bendi hiyo ni pamoja na Baba Mukaila na Joseph (Yussuf) Olatunju. Joseph (Yussuf) Olatunji (alias Baba l’Egba), aliefariki mnamo 1978, alifanya mengi kutangaza aina ya muziki na kutoa rekodi nyingi kwenye lebo ya Phillips Nigeria. Mtaa huko Abeokuta umepewa jina lake.

Muziki wa Sakara ulikuwa na ushawishi mkubwa kwa aina zingine, kama vile Jùjú  na Hip Hop ya Nigeria. Muziki wa Fuji ni muunganiko wa muziki wa jadi ya kiislamu wa Were na vipengele vilivyotolewa kutoka kwa muziki wa Sakara na Apala.

Marejesho 
Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Muziki wa Afrika
King Ayisoba

Mfalme Ayisoba alizaliwa mnamo mwaka 1974.Jina alililopewa na wazazi ni  Albert Apoozore ni mwanamuziki wa kitamaduni wa Ghana anayejulikana kwa mtindo wake wa kipekee wa muziki pamoja na kologo.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Watu wa Ghana
Mbegu za muziki wa Afrika
Mbegu za muziki
Waliozaliwa 1974
Borankana

Borankana, ni muziki wa kitamaduni nchini Botswana ambao Kwa kawaida huimbwa au kuigizwa na kabila la klbakwena katika wilaya ya kweneng ya Botswana (molepolole).Borankana inauusiano mkubwa na utamaduni wa Botswana.jina lilotumika Kwa borankana ni phathisi Borankana inafanywa Kwa jadi wazee na vijana. kulingana na historia ,Borankana ilichezwa wakati wa shughuli za kikabaila pekee. Inaaminika Kwa mujibu wa historia kwamba wanaume na wavulana pekee ndio walikuwa wakicheza huku wanawake wakiimba, wakipiga makofi na kupiga kelele wakati wa maonyesho.

Marejeo 

Mbegu za muziki wa Afrika
Arusha Editathon Muziki
1lib1ref 2023
Sam Mtukudzi

Sam Mtukudzi ( 1 Aprili 1988 - 15 Machi 2010 ) alikuwa mwanamuziki wa Zimbabwe.Alikuwa mtoto wa mwimbaji marehemu Oliver Mtukudzi.

Maisha ya awali na kazi
Baada ya kuhitimu shule ya upili, Sam alijiunga na baba yake kwenye matembezi ya kucheza saksafoni na gitaa. Huko Harare, alikuwa na bendi yake iliyoathiriwa na muziki wa jazz iitwayo Ay Band ambaye alirekodi nayo albamu yake ya kwanza, Rume Rimwe, mwaka wa 2008. Pia alikuwa amerekodi albamu ya peke yake. Mzee Mtukudzi alimtambulisha Sam kama "baadaye" kwa umati wa watu wenye shukrani katika klabu ya usiku ya Uingereza mwishoni mwa 2009.

Kifo
Mapema Jumatatu, Machi 15, 2010, Sam na mhandisi wa sauti wake, Owen Chimhare, walikufa katika ajali ya gari walipokuwa wakisafiri kurudi Norton karibu na Harare. Lori lao la Tata, likiendeshwa na Chimhare, liligonga daraja kabla ya njia panda ya Kuwadzana kando ya barabara ya Harare-Norton. Gari liliacha njia, na kugonga upande wa kulia wa reli za ulinzi wa daraja, na kutumbukia kwenye benki ya mto chini. Inspekta Tigere Chigome, msemaji wa kitaifa wa Polisi Trafiki , alieleza kwenye habari kwamba ajali hiyo ilitokea saa 1:20 am. Wote wawili Mtukudzi na Chimhare walikufa kwa majeraha ya kichwa kwenye eneo la tukio.

Marejeo 

Wanamuziki wa Zimbabwe
Waliofariki 2010
Waliozaliwa 1988
Watunzi
Arusha Editathon Muziki
1lib1ref 2023
Tsutsube

Tsutsube ni ngoma ya asili na muziki unaoandamana nchini Botswana ambayo inatekelezwa na watu wa Basarwa au San. Tsutsube inafanywa katika sehemu nne za kitamaduni au hatua ambazo ni mauaji ya kwanza, kubalehe, ndoa na ndoto. Kulingana na historia, kuua kwa kwanza ni kwa wanaume au wavulana, na ngoma za ndoto ilikuwa kwa madhumuni ya uponyaji ili kushirikisha roho za mababu.

Asili 
Asili ya Tsutsube ilikuwa aina ya ngoma ambayo ilihusishwa na maeneo ya Ghanzi na mikoa ya Kgalagadi lakini sasa imeenea katika sehemu nyingi za nchi. Sasa inafanywa katika maeneo tofauti ya Botswana na baadhi ya maeneo ya jimbo la Kaskazini Magharibi mwa Afrika Kusini.

Marejeo 

Mbegu za muziki wa Afrika
Arusha Editathon Muziki
Muziki