LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Blaaze

Lakshmi Narasimha Vijaya Rajagopala Sheshadri Sharma Rajesh Raman (amezaliwa 15 Oktoba 1975), anajulikana kitaalamu kama Blaaze ( /ˈb lɑː z eɪ / ),  ni mwimbaji  wa lugha ya Kitamil na rapa wa sinema za Kihindi ambaye ni mtaalamu wa uandishi na kufanya muziki wa rap .   alizaliwa Chennai, alikulia Zambia na baadaye alipata elimu yake nchini Uingereza na Marekani .

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1975
Arusha Editathon Muziki
wanamuziki wa India
1lib1ref 2023
Diana Nwaiwu

Diana Esther Nwaiwu (alizaliwa 10 Oktoba 1973)  ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Nigeria ambaye alicheza kama golikipa wa klabu ya Kakanfo na timu ya taifa ya Nigeria. Alishiriki na timu yake ya taifa katika Kombe la Dunia la FIFA la 1991 na 1995.

Marejeo

Waliozaliwa 1973
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Chima Nwosu

Chima Nwosu (alizaliwa 12 Mei 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Nigeria. Alishiriki na timu ya taifa ya Nigeria katika michezo ya Olimpiki ya mwaka 2004. Na anacheza kwenye klabu ya wanawake ya Inneh Queens.

Marejeo

Waliozaliwa 1986
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Jizzle (msanii)

Jizzle (jina la kuzaliwa Jerreh Jallow, 1994  ) ni msanii wa Afro-pop kutoka Gambia .  Alipokea tuzo 5 za muziki za tuzo za Wah Sa Halat, ikiwa ni pamoja na tuzo ya msanii bora wa mwaka 2018.

Orodha ya kazi za muziki

Albamu 

 The Next Big Thing (2018) 
 Finally (2019) (featuring Dip Doundou Guiss, Shaydee, Samba, Peuzzi, Bm Jaay, and Hakill) 
 Scorpion (2020)

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Watu walio hai
Waliozaliwa 1994
Wanamuziki nchi kwa nchi
Muziki nchi kwa nchi
AP Dhillon

Amritpal Singh Dhillon ni mwimbaji  kutoka nchini Kanada na  mzaliwa wa India, rapa, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji anayehusishwa na muziki wa Kipunjabi .   Nyimbo zake tano zimefikia kilele kwenye chati za Kampuni Rasmi za Chati za Uingereza za Asia na Kipunjabi, huku "Majhail" na "Brown Munde" zikiwa zimeongoza chati. AP Dhillon, pamoja na washirika wake Gurinder Gill, Shinda Kahlon na Gminxr wanafanya kazi chini ya lebo ya watatu 'Run-Up Records'.

Marejeo 

Waliozaliwa 1993
Watu walio hai
Arusha Editathon Muziki
1lib1ref 2023
Adanna Nwaneri

Adanna Nwaneri (alizaliwa 31 Agosti 1975)  ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Nigeria ambaye alicheza kama beki wa timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria. Alishiriki na timu yake ya taifa katika Kombe la Dunia la FIFA la 1999.

Marejeo

Waliozaliwa 1975
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
10 Billion: What's on Your Plate?

10 Billion: What's on Your Plate? (kwa Kijerumani: 10 Milliarden – Wie werden wir alle satt?) ni filamu iliyotolewa mwaka wa 2015 na Valentin Thurn kuhusu suluhu za kusambaza chakula kwa watu wa duniani hapo baadaye. Ilikuwa filamu iliyotazamwa zaidi mwaka 2015 katika sinema za Ujerumani.

Marejeo 

Filamu za 2015
Wiki4HumanRights USW
filamu za Ujerumani
Mohana Bhogaraju

Mohana Bhogaraju     ni mwimbaji wa Uhindi ambaye amerekodi nyimbo katika filamu za lugha ya Kitelugu.   

Alipata kutambuliwa na wimbo " Manohari " kutoka kwenye filamu ya Baahubali: The Beginning ambayo alishinda tuzo ya Radio Mirchi–Mirchi Music ya mwimbaji ujao wa kike wa 2015 katika sinema ya Telugu .

Marejeo 

Watu walio hai
waimbaji wa Uhindi
Arusha Editathon Muziki
Sona Jobarteh

Sona Jobarteh (alizaliwa 1983  ) ni mwimbaji na mtunzi wa Uingereza mwenye asili ya Gambia . Anatoka katika moja ya familia kuu tano za griot za kora za Afrika Magharibi, na ni mchezaji wa kwanza wa kike wa kora   kutoka katika familia ya griot. Ni binamu wa mchezaji maarufu wa kora Toumani Diabate, na ni dada yake mchezaji wa kora Tunde Jegede .

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
[[Jamii:Mbegu za muziki wa Afrika
Watu walio hai
Waliozaliwa 1983
Wanamuziki nchi kwa nchi
Muziki nchi kwa nchi
Biodun Obende

Biodun Obende (alizaliwa 14 Juni 1987) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa zamani nchini Nigeria.

Maisha ya Awali
Obende alizaliwa huko Ajegunle mwaka 1987 katika nyumba yenye ndugu tisa. Alikuwa na kaka saba na dada mmoja.

Marejeo

Waliozaliwa 1987
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Parineeta Borthakur

Parineeta Borthakur ni mwigizaji wa filamu na mwimbaji raia wa India kutoka Assam.  Anajulikana kwa kucheza Sharmishta Bose huko Swaragini, Anjana Hooda huko Bepannah na Ganga Shiv Gupta katika Gupta Brothers .  Dada yake mdogo Plabita Borthakur .

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1985
Arusha Editathon Muziki
Wanamuziki wa India
Jaliba Kuyateh

Jaliba Kuyateh ni mwanamuziki wa nchini Gambia .  Anajulikana kimataifa kama  "King of Kora."  Muziki wake unachanganya midundo ya kitamaduni ya kora na muziki wa kisasa wa pop na mara nyingi hujulikana kama "kora pop".   Kuyateh ni mwalimu wa zamani wa shule, mkazi wa Brikama, na anafanya kazi nyingi nje ya nchi.

Maisha 
Jina Jaliba linamaanisha mwimbaji mkuu wa sifa au griot katika lugha yake ya asili ya Mandinka . Baba yake, Kebba Sankung Kuyateh, pia ni mchezaji mashuhuri wa Kora, alimpa jina hilo kwa kutarajia ukuu wake wa siku zijazo.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Watu walio hai
Wanamuziki nchi kwa nchi
Muziki nchi kwa nchi
Ijeoma Obi

Ijeoma Obi (alizaliwa 1 Aprili 1985) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa zamani nchini Nigeria ambaye anacheza katika klabu ya Delta Queens katika Ligi Kuu ya Wanawake ya Nigeria. Amewakilisha timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Nigeria katika michuano ya wanawake ya Afrika. Ameelezewa kuwa na kasi kubwa na mbinu ya kukimbia akiwa uwanjani.

Marejeo

Waliozaliwa 1985
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Pine Creek Wilderness

Pine Creek Wilderness ni eneo la nyika lililotengwa na bunge mwaka 1984. Linapatikana ndani ya jimbo la Kalifornia na linasimamiwa na mamlaka ya misitu ya Marekani kama sehemu ya msitu wa taifa wa Cleveland.

Nyika hii ina ukubwa wa ekari 13,261 (sawa na kilometa za mraba 53.67) na mwinuko wa futi 2000 (mita 610) kutoka  kusini na futi 4000 (mita 1200) kutoka kaskazini, unapatikana ndani ya jimbo la kalifonia na imepakana na nyika ya Hauser kusini mwake. Uoto unaopatikana  hapo ni kama chaparral ( iliyotawalwa na chamise na scrub oak) pamoja na miti ya oak kwenye vijito vya chini.

Vibali vya nyika hii huitajika kwaajili ya matumizi ya mchana na pia usiku

Marejeo 
Wiki4HumanRights USW
Hifadhi ya mazingira
Anamika Choudhari

Anamika Choudhari ni mwimbaji raia wa India. Alikuwa mshindi katika shindano la kuimba la watoto  Zee TV la Sa Re Ga Ma Pa L'il Champs International . Baadaye, alishiriki katika Chota Packet Bada Dhamaka, ambapo alishika nafasi ya nne. Kisha alishiriki shindano la shujaa Honda SaReGaMaPa Mega anayewakilisha Assam pamoja na Biswajit Ray na Joy Chakraborty.

Marejeo 

Watu walio hai
Arusha Editathon Muziki
Wanamuziki nchi kwa nchi
Yusupha Ngum

Yusupha Ngum ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka  nchini Gambia, pia anajulikana kwa jina la sanaa la "Joloffman". Ameimba katika mitindo mbalimbali, ikiwa ni pamoja na mbalax, rap, jazz, na muziki wa Afro. Yusupha kwa sasa anaishi Australia.

Maisha 
Baba yake Yusupha alikuwa Musa Ngum (pia mara nyingi huandikwa "Moussa Ngom"). Musa Ngum alikuwa griot, na mwimbaji aliyefanikiwa sana huko Gambia na Senegal.  Yusupha alifuata mila ya baba yake. 

Alipokuwa mdogo, Yusupha alisoma katika shule ya Franco-Arab huko Senegal.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Watu walio hai
Wanamuziki wa Gambia
Bhitali Das

Bhitali Das(alizaliwa Juni 6 1969 – 21 Aprili 2021) Majgaon, Guwahati Kaskazini. Alisoma katika Sekondari ya Senairam.

Kazi 
Aliimba zaidi ya nyimbo 5,000 za Bihu na wasanii mbalimbali akiwemo Zubeen Garg, Anindita Paul, Tarali Sarma n.k. Alitoa albamu kadhaa za Bihusuriya. 

Bhitali Das aliimba zaidi ya wimbo 3000 wa Waassamese pamoja na mwimbaji maarufu Zubeen Garg. Albamu maarufu ya Bhitali Das ni Jonbai, Rangdhali, Bogitora, Enajori, n.k.

Kifo 
Mnamo tarehe 14 Aprili 2020, Bhitali Das aliambukizwa COVID-19 na alilazwa katika kituo cha uangalizi cha Kalapahar cha Guwahati cha Kalapahar. Mnamo tarehe 21 Aprili, alikuwa katika hali mahututi kutokana na matatizo ya COVID-19 na kuhamishwa katika chumba cha wagonjwa mahututi (ICU).
Bhitali Das alifariki akiwa na umri wa miaka 51 mnamo 21 Aprili katika kituo cha utunzaji cha Kalapahar COVID.

Marejeo 

Waliofariki 2021
Waliozaliwa 1969
Arusha Editathon Muziki
Watu wa Uhindi
Wanamuziki wa India
Arts and Feminism 2023
Gloria Ofoegbu

Gloria Ofoegbu (alizaliwa 3 Januari 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa zamani nchini Nigeria ambaye anacheza kama beki wa kushoto kwenye klabu ya Mito Angels na timu ya taifa ya Nigeria. Aliiwakilisha Nigeria mara mbili katika mashindano ya FIFA chini ya miaka 20 mwaka 2010. Gloria pia aliiwakilisha Nigeria katika michuano ya wanawake ya Afrika mwaka 2014 huko Namibia.

Marejeo

Waliozaliwa 1992
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Plumage League

Plumage League ni kampeni inayofanyika kulaani utumiaji wa manywea ya ndege uliopitiliza kwa ajili ya mitindo iliyoanzishwa na Mchungaji Francis Orpen Morris na Lady Mount Temple Disemba mwaka 1885.

Marejeo 
Mazingira
Umoja wa Mataifa
Ekolojia
Biolojia
Wiki4HumanRights USW
Marie Samuel Njie

Marie Samuel Njie alikuwa mwanamuziki na mwimbaji maarufu kutoka nchini Gambia .

Maisha na familia 
Marie Samuel Njie alikuwa mwimbaji muhimu wa griot na icon wa tamaduni katika nchi yake ya asili, Gambia .   Alitoka katika familia ambayo ilikuwa imetoa waimbaji kadhaa wakuu wa griot.  Nyimbo   zilihusu hasa masuala ya kijamii na kisiasa, pamoja na maisha ya kila siku.

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Waliofariki karne ya 20
Waliozaliwa karne ya 20
Wanamuziki nchi kwa nchi
Glory Ogbonna

Glory Ogbonna (alizaliwa 25 Desemba 1998) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Nigeria ambaye anacheza kama beki wa klabu ya Umea IK nchini Uswidi na timu ya taifa ya Nigeria. Amecheza na Edo Queens katika Ligi ya Wanawake ya Nigeria.

Mnamo tarehe 16 Julai 2021 akiwa nchini Austria na klabu nyingine ya Super Falcons katika kambi ya Aisha Buhari katika mashindano ya kimataifa klabu ya soka ya Umea yenye makao yake makuu mjini Elitetan ilitangaza kumsajili Glory Ogbonna kama mchezaji wao mpya mpaka mwisho wa 2022.

Marejeo

Waliozaliwa 1998
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Alice Ogebe

ambae anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya KKP Bydgoszcz katika ligi ya Ekstraliga nchini Poland na timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria.

Marejeo

Waliozaliwa 1995
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa NigeriaMaandishi ya kooze'Alice Oya Ogebe''' (alizaliwa 30 Machi 1995)  ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria
Saint (rapa)

Mohammed Sillah (alizaliwa 8 Februari, 1997), anajulikana kwa jina la sanaa Saint, ni msanii wa nchini  Gambia, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji anayeishi Sweden kwa sasa. Mnamo 2015, alipata umaarufu nchini Uswidi na baada ya kutolewa kwa wimbo wake wa kwanza wa Chillin.

Maisha ya awali 
Mohammed Sillah alizaliwa huko Serekunda, Gambia mnamo Februari 8, 1997. Akiwa kijana mkimbizi alikimbilia Uswidi mwaka 2012 akiwa na mkoba tu na nguo mgongoni.  Alipofika aliomba hifadhi nchini Uswidi.

Orodha ya kazi za muziki 

 "Chillin" (2015)
 "Badman" (2015)
 "LeFunkyIntro" (2015)
 "Holly" feat. HB (2016)

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Watu walio hai
Waliozaliwa 1997
Wanamuziki nchi kwa nchi
Postcautionary principle

Postcautionary principle ni kanuni ya kusimamia mazingira iliyoundwa na John Paul mwaka 2007. ilipendekezwa kama kuipinga kanuni ya precautionary, inayoongoza usimamiaji wa mazingira kwa jinsi inavyotumika 

Kufuatia mwaka 1982 jijini Rio kanuni hii ilipoundwa kama muongozo, kanuni hii inasema "Palipo na ishara za hatari na uharibifu wa kudumu, mbinu zisizo za kisayansi zitatumika ili kutekeleza hatua zisizo za gharama mpaka pale uharibifu wa mazingira utakapokuwa umetokea"

Marejeo 

Ekolojia
Wiki4HumanRights USW
Zubeen Garg

Zubeen Garg (amezaliwa Zubeen Borthakur ; 18 Novemba 1972) ni mwimbaji raia wa India, mkurugenzi wa muziki, mtunzi wa nyimbo, mtayarishaji wa muziki, mwigizaji,  mtayarishaji wa filamu, mwandishi wa tamthilia na philanthropist.   anafanya  kazi na ni ni mwimbaji katika tasnia ya muziki ya Kiassam, Kibengali na Kihindi,  lakini ameimba  lugha nyingine nyingi na lahaja, pamoja na Bishnupriya Manipuri, Boro, Kiingereza, Goalpariya, Kannada, Karbi, Khasi, Kimalayalam ., Marathi, Mising, Nepali, Odia, Sanskrit, Sindhi, Tamil, Telugu, Tiwa .  Pia ni mpiga ala na hucheza ala 12 zikiwemo dhol, dotara, ngoma, gitaa, harmonica, harmonium, mandolini, kinanda, tabla na ala mbalimbali za midundo .    Yeye ndiye mwimbaji anayelipwa pesa nyingi zaidi katika Assam.

Maisha ya awali 
Garg alizaliwa [[Brahmin]] familiya ya [[Tura, Meghalaya]] kwa Mohini Mohon Borthakur na Late Ily Borthakur. Alijulikana kwa jina [[Zubin Mehta]] kabla ya kuwa muhimbaji

Marejeo

Arts and Feminism 2023
Watu walio hai
Waliozaliwa 1972
Arusha Editathon Muziki
1lib1ref 2023
Foday Musa Suso

Foday Musa Suso (alizaliwa 9 Desemba, 1953, ) ni mwanamuziki na mtunzi wa nyimbo wa nchini Gambia. Kabila lake ni Mandinka.

Orodha ya kazi za muziki 

 1970 - Kora Music from Gambia (Folkways)
 1979 - Mandingo Griot Society: Mandingo Griot Society ( Flying Fish ) 
 1982 - Mandingo Griot Society: Mighty Rhythm (Flying Fish 
 1984 - Hand Power (Flying Fish
 1984 - Mandingo Featuring Foday Musa Suso: Watto Sitta (Celluloid), produced by Bill Laswell

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Watu walio hai
Waliozaliwa 1953
Muziki nchi kwa nchi
Wanamuziki nchi kwa nchi
Mehnaz Hoosein

Mehnaz Hoosein (alizaliwa 30 Januari 1973) ni mwimbaji wa pop na mtunzi wa nyimbo kutoka Mumbai, India, maarufu kwa wimbo wake wa 'Banoongi Main Miss India'. Yeye ni mhitimu kutoka Chuo cha St. Xavier, Mumbai . Katika umri wa miaka 13, Mehnaz alianza kujifunza  sauti katika muziki wa kitamaduni wa Hindustani chini ya ulezi wa Pandit Bhavdeep Jaipurwale. 

Alianza mafunzo kama dansi na Shiamak Davar kutoka 1988 na akatumbuiza na Taasisi ya Sanaa ya Maonyesho ya Shiamak Davar hadi 1995. Mehnaz alipata mafanikio na wimbo wake Miss India ambao ulishinda Tuzo ya Muziki ya Channel V la 1996 la Mwimbaji Bora wa Kike wa Pop.

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1973
Arusha Editathon Muziki
Wanamuziki nchi kwa nchi
Mavis Ogun

Mavis Ogun (alizaliwa 24 Agosti 1973) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama beki wa timu ya taifa ya Nigeria. Alishiriki na timu yake ya taifa katika Kombe la Dunia la FIFA la wanawake la 1991, 1995 na Kombe la Dunia la Wanawake la FIFA 1999.

Marejeo

Waliozaliwa 1973
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Raageshwari Loomba

Raageshwari Loomba ni mwimbaji, mwigizaji, mtangazaji wa televisheni na mzungumzaji wa masuala ya akili na raia wa India.

Wasifu 
Raageshwari alihudhuria Shule ya Upili ya Auxilium Convent.  Akiwa kijana, alicheza filamu yake ya kwanza kama mwigizaji, Zid (iliyotolewa mwaka wa 1994).Raageshwari alisaini mkataba na Coca-Cola kufanya matamasha kote India.

Marejeo 

Waliozaliwa 1977
Watu walio hai
Arusha Editathon Muziki
Wanamuziki wa India
1lib1ref 2023
Shweta Mohan

Shweta Mohan (alizaliwa 19 Novemba 1985)  ni mwimbaji raia wa India. Amepokea Tuzo nne za Filamu kama Mwimbaji Bora wa Kike, Tuzo moja ya Filamu ya Jimbo la Kerala na Tuzo moja ya Filamu ya Jimbo la Tamil Nadu . Amerekodi zaidi ya nyimbo 700 za muziki wa filamu na albamu katika lugha zote nne za kusini mwa India ambazo ni Kimalayalam, Kitamil, Kitelugu, Kikannada pamoja na filamu za Kihindi na amejiimarisha kama mwimbaji anayeongoza wa uchezaji wa sinema ya Kusini mwa India .

Maisha binafsi 
Yeye ni binti ya Krishna Mohan na mwimbaji Sujatha Mohan . Alimaliza shule huko Good Shepherd Convent, Chennai na kuhitimu kutoka Chuo cha Stella Maris, Chennai .  Ameolewa na rafiki yake wa siku nyingi, Ashwin Shashi.  Shweta Mohan na Ashwin Shashi wana binti, Sresta Ashwin, ambaye alizaliwa mwaka wa 2017.

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1985
Arusha Editathon Muziki
Muziki nchi kwa nchi
Wanamuziki nchi kwa nchi
Juldeh Camara

Juldeh Camara (alizaliwa 1966, Basse, Gambia ) ni griot, vilevile ni mwanamuziki wa blues ambaye ametokea kwenye albamu 21. Anajulikana kwa ustadi wake wa kucheza na kwa kushirikiana na wasanii wa Ulaya na Afrika.

Orodha ya kazi za muziki 
Juldeh Camara ametokea kwenye albamu zifuatazo: 

 Ancient Heart - Mandinka & Fula Music of the Gambia (1990)
 Tramp (1993)
 Klapp (1995)
 Hiptodisiac (1997)
 Dee Ellington (1997)
 New York Paris Dakar (1997)
 Gis Gis (1998)
 Millenium Drum Salute (1998)
 Kairo Sounds of the Gambia, various artists (Arch Entertainment, 1999)) 
 Moto Moto, Batanai Marimba (2000)
 Mudzimu Mudzimu, Batanai Marimba (Sterns, 2002) 
 Madirisa, Daykil Chosan Group (2003) 
 ZubopGambia Live, ZubopGambia (2004)
 The Drummer, Boka Halat (Taps, 2004)
 Afro-Mandinka Soul, Seckou Keita Quartet (ARC Music, 2006) 
 Soul Science, Justin Adams and Juldeh Camara (World Village Records,  2007) 
 Kanaké, Ebraima Tata Dindin Jobarteh (2008) 
 Tell No Lies, Justin Adams and Juldeh Camara (Real World Records, 2009) 
 The Trance Sessions, Justin Adams and Juldeh Camara (Real World Records,  2010) 
 In Trance - JuJu (band of Justin Adams and Juldeh Camara) (Real World Records, 2011) 
 Traders, Julaba Kunda, Juldeh Camara,  and Griselda Sanderson  (Waulk Records,  2011)

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Watu walio hai
Wanamuziki nchi kwa nchi
Muziki nchi kwa nchi
Boby Techi

Boby Techi   (alizaliwa 9 Januari 1990) ni mwimbaji wa nyimbo za India na mwigizaji. Katika Shindano la K-Pop India 2013, alitunukiwa LG SONGSTAR ya mwaka.   Kama mwimbaji, Techi amewahi kushirikiana na The Vinyl Records . Kando na kazi yake ya muziki, Techi pia amejikita katika uigizaji. Alifanya filamu yake ya kwanza ya Stranger in My Land mnamo 2014.

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1990
Arusha Editathon Muziki
Wanamuziki nchi kwa nchi
Wanamuziki
Usha Uthup

Usha Uthup (alizaliwa 7 Novemba 1947)  ni mwimbaji wa pop wa India, filmi, jazz,  ambaye aliimba nyimbo mwishoni mwa miaka ya 1960, 1970 na 1980.   "Darling", ambayo alirekodi na Rekha Bhardwaj kwa filamu ya 7 Khoon Maaf, alishinda Tuzo ya Filamu ya Mwimbaji Bora wa Kike  mnamo 2012.

Maisha binafsi 
Usha alizaliwa katika familia ya Kitamil  huko Mumbai mwaka wa 1947.  Baba yake alikuwa Vaidyanath Someshwar Sami  .

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1947
Arusha Editathon Muziki
Mami Varte

Lalrinkimi Varte (alizaliwa 19 Aprili 1988), anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii Mami Varte,  ni mwimbaji wa Mizo mashuhuri zaidi Kaskazini-mashariki mwa India .

Kazi ya muziki 
Mami Varte alianza kuimba akiwa na umri wa miaka 12, katika programu mbalimbali kama vile kanisani na shuleni wakati wa utoto wake. Alitoa albamu yake ya kwanza Damlai Par mnamo 2007.

Marejeo 

Waliozaliwa 1988
Watu walio hai
Arusha Editathon Muziki
Wanamuziki nchi kwa nchi
Muziki nchi kwa nchi
Malick Koly

Malick Koly ni mpiga ngoma na mtunzi wa Franco-Ivoire anayejulikana zaidi kwa kazi zake pamoja na bendi ya Wallace Roney .

Orodha ya kazi za muziki 

 WAF by Les Go de Koteba , released 2008 
 Ala Ta by Awa Sangho, released 2014, motema music 
 Jazz Traficantes by Le Deal, released 2020

Marejeo 

Arusha Editathon Muziki
Mbegu za muziki wa Afrika
Watu walio hai
Wanamuziki wa Cote d'Ivoire
All in This Tea

All in This Tea ni filamu ya mwaka 2007 iliyoongozwa na Les Blank na Gina Leibrecht, kuhusu chai ya Kichina.Inamhusu mjuzi wa chai wa Marekani David Lee Hoffman anaposafiri kwenda maeneo ya ya mbali ya ya China wanapolima chai. Hoffman anajaribu kuwavutia wakulima na wasambazaji chai wa China katika masuala ya biashara ya haki, na kuchunguza umuhimu wa mbinu za kilimo cha terroir na organic katika ubora na uendelevu wa siku zijazo wa soko la chai la China.

Filamu ilionyeshwa kwa mara ya kwanza katika Tamasha la Kimataifa la Filamu la San Francisco mwaka wa 2007. 

Ilirekodiwa na kamera inayoshikiliwa kwa mkono kwenye video ya dijitali na ina urefu wa dakika 70.

Marejeo 

Filamu za 2007
Wiki4HumanRights USW
Christy Ohiaeriaku

Christy Ohiaeriaku (alizaliwa 13 Desemba 1996) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama golikipa wa klabu ya Osun na timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria. Mnamo mwaka 2016 hadi sasa anacheza katika klabu ya IFK Ostersund nchini Sweden..

Marejeo

Waliozaliwa 1996
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Osinachi Ohale

Osinachi Marvis Ohale (alizaliwa 21 Desemba 1991) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama beki wa klabu ya Alavés katika ligi ya Primera División nchini Hispania na timu ya taifa ya Wanawake ya Nigeria.

Marejeo

Waliozaliwa 1991
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Ujunwa Okafor

Ujunwa Ekaristi Okafor (alizaliwa 20 Desemba 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama beki wa klabu ya ALG Spor katika Ligi ya Wanawake ya Uturuki akivaa jezi nambari 44. Mwaka 2018 aliitwa katika timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria.

Marejeo

Waliozaliwa 1992
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Chidinma Okeke

Chidinma Nkeruka Okeke (alizaliwa 11 Agosti 2000) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza katika klabu ya Madrid CFF. Awali alikuwa katika klabu ya FC Robo katika Ligi Kuu ya Wanawake ya Nigeria na pia alicheza katika timu ya taifa ya Nigeria. Alishiriki na timu ya Nigeria ambayo ilishinda Kombe la Wanawake la WAKU la mwaka 2019 huko Ivory Coast.

Marejeo

Waliozaliwa 2000
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Martina Ohadugha

Martina Ohadugha (alizaliwa 5 Mei 1991) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Wanawake ya Rivers Angels na timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria.

Kazi ya Kimataifa
Alikuwa sehemu ya timu ya taifa ya Nigeria katika Mashindano ya Wanawake ya Afrika mwaka 2012 na 2014, na kuishinda ile ya mwisho. Pia alikuwa sehemu ya Kombe la Dunia la Wanawake la FIFA la mwaka 2015.

Marejeo

Waliozaliwa 1991
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Amarachi Okoronkwo

Amarachi Grace Okoronkwo (alizaliwa 12 Desemba 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza katika klabu ya Nasarawa Amazons kwenye Ligi Kuu ya Wanawake ya Nigeria na timu ya taifa ya Nigeria. Kabla ya hapo, alikuwa akichezea klabu ya Kokkola F10 katika Liga ya Finland.

Marejeo

Waliozaliwa 1992
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Adaku Okoroafor

Adaku Okoroafor (alizaliwa 18 Novemba 1974) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama mshambuliaji wa timu ya taifa ya Nigeria. Alishiriki na timu ya taifa katika uzinduzi wa Kombe la Dunia la FIFA la 1991 na Kombe la Dunia la Wanawake la FIFA 1995.

Marejeo

Waliozaliwa 1974
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Vera Okolo

Vera Okolo (alizaliwa 5 Januari 1985) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza timu ya taifa ya Nigeria. Alicheza na klabu ya Delta Queens katika michuano ya wanawake ya Nigeria.

Marejeo

Waliozaliwa 1985
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Ngozi Okobi-Okeoghene

Ngozi Sonia Okobi-Okeoghene (alizaliwa 14 Desemba 1993) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Eskilsua United DFF nchini Uswidi na timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria.

Marejeo

Waliozaliwa 1993
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Esther Okhae

Esther Ochae (alizaliwa 12 Machi 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama golikipa wa timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria. Alishiriki na timu yake ya taifa katika Kombe la Dunia la FIFA la mwaka 2003.

Marejeo

Waliozaliwa 1986
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Nkiru Okosieme

Nkiru Doris NK Okosieme (alizaliwa 1 Machi  1972) ni nahodha wa zamani wa timu ya soka ya Nigeria (Super Falcons) ambaye alicheza timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria katika makombe manne ya Dunia ya FIFA kwa Wanawake (1991, 1995, 1999 na Mwaka 2003) na Olimpiki ya mwaka 2000. Okosieme aliitwa jina la utani la "Bibi Mkuu" kwa tabia yake ya kufunga mabao muhimu kwa kichwa chake.

Marejeo

Waliozaliwa 1972
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Tochukwu Oluehi

Tochukwu Oluehi (alizaliwa 2 Mei 1987) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambaye anacheza kama golikipa wa klabu ya ligi Daraja la kwanza ya Israel Maccabi Kishronot Hadera na timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria.

Marejeo

Waliozaliwa 1987
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Florence Omagbemi

Maandishi ya kooze'Florence Omagbemi' (alizaliwa 2 Februari 1975) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama kiungo. Alishiriki na timu yake ya taifa katika makombe manne ya Dunia ya FIFA ya Wanawake, Kombe la Mataifa ya Afrika kwa Wanawake na katika michuano ya Olimpiki ya mwaka 2000. Mwaka 2016 alitajwa kuwa kocha wa muda wa timu ya taifa ya Nigeria baada ya hapo awali kuwa kocha msaidizi wa timu ya taifa ya wanawake chini ya miaka 20.

Marejeo

Waliozaliwa 1975
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Sophia Omotola Omidiji

Sophia Omotola Omidiji (alizaliwa 18 Juni 1997) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza katika timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria amesajiliwa katika Klabu ya S.B.V. Excelsior nchini Uholanzi baada ya  kutoka katika klabu ya KAA Gent nchini Ubelgiji mwezi Juni 2017.

Marejeo

Waliozaliwa 1997
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Esther Okoronkwo

Ijeoma Esther Okoronkwo (alizaliwa 27 Machi 1997)  ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Saint-Étienne na timu ya taifa ya Nigeria.

Marejeo

Waliozaliwa 1997
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Eustrasi Mtendamiujiza

Eustrasi, aliyeitwa Mtendamiujiza (alizaliwa karne ya 8 akafariki karne ya 9), alikuwa abati wa monasteri ya Abgar juu ya mlima Olimpo huko Bitinia, katika Uturuki ya leo.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 9 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 8
Waliofariki karne ya 9
Wamonaki
Watakatifu wa Uturuki
Honorati wa Buzancais

Honorati wa Buzancais (alifariki Thénézay, karibu na Poitiers, Akwitania, huko Ufaransa, 1250) alikuwa mfanyabiashara ya mifugo, aliyekuwa akiwagawia fukara pesa zake hadi alipouawa na matapeli aliokuwa amewakanya.

Alitangazwa mtakatifu na Papa Eugeni IV mwaka 1444.

Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 9 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
 Notice historique sur Saint Honoré, Laïque, né à Buzançais (Indre), décapité à Buzay (Deux-Sèvres), vénéré en Berry et en Poitou, par M. l’Abbé Oudoul, curé de Buzançais, auteur de plusieurs ouvrages de Piété, Paris, À la librairie de Piété et d’éducation, 1846.
 Notice historique sur Saint Honoré de Thénezay ou de Buzançais, par Paul Vigué, prêtre, Poitiers chez Levrier-Bonamy et Rapharin-Jamin en 1908.
Parole et Prière numéro 67 de janvier 2016, page 103 

Waliofariki 1250
Watakatifu wa Ufaransa
Petronio wa Die

(alifariki Die, leo nchini Ufaransa, karne ya 5) alikuwa askofu wa mji huo, karibu na Vienne, aliyewahi kuwa mmonaki katika kisiwa cha Lérins.

Baada yake, jimbo liliongozwa na ndugu yake, Marselo wa Die.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 10 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki karne ya 5
Wamonaki
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Valeri wa Limoges

Valeri wa Limoges (aliishi karne ya 6) alikuwa Mkristo aliyechagua kuishi upwekeni katika mkoa wa Akwitania, leo nchini Ufaransa. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 10 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wakaapweke
Watakatifu wa Ufaransa
Domisyano wa Melitene

Domisyano wa Melitene (550 hivi - 602) alikuwa askofu wa Melitene, Armenia ya Kale, leo Malatya, nchini Uturuki, kuanzia mwaka 580 hivi hadi kifo chake.

Alishughulikia sana uongofu wa Waajemi.
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 10 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 

 Charles-Louis Richard e Jean Joseph Giraud, Biblioteca sacra, tomo VII, Milano 1833, p. 322

Waliozaliwa 550
Waliofariki 602
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uturuki
Watakatifu wa Armenia
Arkonsi wa Viviers

(alifariki Viviers, leo nchini Ufaransa, karne ya 8) alikuwa askofu wa mji huo, kwenye mto Rhone.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 10 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
 Jacques Rouchier, Histoire religieuse, civile et politique du Vivarais, tomo I, Parigi 1861, p. 556
 Jean-Barthélemy Hauréau, Gallia christiana, vol. XVI, Parigi 1865, coll. 546-547
 Louis Duchesne, Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule, vol. I, Paris 1907, pp. 238-239
 Francesco Russo, Arconzio, vescovo di Viviers, santo, martire, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. II, coll. 383-384

Waliofariki karne ya 8
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Paulino wa Akwileia

Paulino wa Akwileia (Premariacco, karibu na Cividale, leo nchini Italia, 726 hivi - Cividale, 11 Januari 802 hivi) alikuwa askofu mkuu wa mji huo kuanzia mwaka 787 hivi hadi kifo chake . 

Alijitahidi kuinjilisha Waavari na Wasloveni. Mwanateolojia na mwandishi maarufu, alimtolea kaisari Karolo Mkuu utenzi maarufu kuhusu Kanuni ya Imani.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Pio Paschini,  Le vicende politiche e religiose del territorio friulano da Costantino a Carlo Magno (secc. IV-VIII), Memorie storiche forogiuliesi, Vol. 8, 1912, pag. 51-64.
 Gianfranco Ellero, Storia dei friulani, Grafiche Fulvio Spa, Udine, 1974.

Viungo vya nje

 Martyrologium Romanum, Editio Altera, (Citta del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana, 2004) 94.
 History of the Christian Church, Volume IV: Mediaeval Christianity 
 Attwater, Donald and Catherine Rachel John. The Penguin Dictionary of Saints. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. ISBN|0-14-051312-4}
 Nicholas Everett, "Paulinus, the Carolingians and famosissima Aquileia", in Paulino d'Aquileia e il contributo italiano all'Europa carolingia, ed. Paolo Chiesa (Udine, 2003), pp. 115–154
 Nicholas Everett, "Paulinus of Aquileia's Sponsio Episcoporum: written oaths and clerical discipline in Carolingian Italy", in W. Robins (ed), Textual Cultures of Medieval Italy (University of Toronto Press, 2011), pp. 167–216 (includes new edition of Latin text with Eng. translation of the Sponsio).
 Carl Giannoni, Paulinus II, Patriarch von Aquileia, (Wien: Verlag, 1896) 
 Dag Norberg, L'oeuvre poétique de Paulin d'Aquilée. Stockholm, 1979 (edition of all poetic texts)

Waliozaliwa 726
Waliofariki 802
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Wanateolojia wa Italia
Washairi wa Italia
Waandishi wa Kilatini
Louis-Charles Nkoa

Louis-Charles Nkoa ni mshawishi, mwigizaji na mchekeshaji wa Ufaransa na Kamerun.

Wasifu 
Louis-Charles Nkoa alizaliwa mnamo Machi 7, 1999 huko Sarcelles, mji wa Ufaransa ulioko katika wilaya ya Val-d'Oise katika mkoa wa Île-de-France. Yeye ana asili ya Kamerun kutoka kwa wazazi wake Benedic Nkoa na Christiane Mebenga Eyenga. 

Akiwa na umri wa miaka 6, alikwenda kuishi na dada na baba yake huko Kamerun ambapo alisoma hadi kupata diploma ya elimu ya sekondari mnamo 2019. Akiwa na shauku ya kuhariri video na kuunda yaliyomo kwenye wavuti, Louis-Charles Nkoa alihamia Ufaransa mnamo 2019, alipoanza masomo yake ya chuo kikuu katika chaguo la uhariri wa Cheti cha Ufundi wa Juu.

Mwaka wa 2020 unaashiria mwanzo wa kazi yake. Tangu wimbi la kwanza la kufungwa nchini Ufaransa kufuatia janga la covid-19, Louis-Charles alianza kutoa video za kolagi katika mazungumzo ya uwongo kwenye habari za Watu wa Kameruni. Alifanya uchezaji wake wa kwanza wa mtandao na wakati wa kazi yake iliyochochewa sana na Steve Fah, ambaye ni mvuto wa vlogger.

Marejeo 

Waliozaliwa 1999
Watu walio hai
Watu wa Kamerun
Wahandisi wa Kamerun
Wasanii wa Kamerun
Watu wa Ufaransa
Wahandisi wa Ufaransa
Wasanii wa Ufaransa
Wahandisi nchi kwa nchi
Sheria ya Uhifadhi Wanyamapori ya 1997 (Jimbo la Sabah)

Sheria ya Uhifadhi Wanyamapori ya 1997 (Kimalay: Enakmen Pemeliharaan Hidupan Liar 1997) ni sheria ya kikanda inayotekelezwa katika jimbo la Sabah katika fukwe za Borneo huko Malaysia. Malengo yake ni kulinda viumbe(spishi) walio katika hatari ya kupotea ambao ni mimea pamoja na wanyama katika eneo hili  pamoja na kudhibiti biashara ya kimataifa ya spishi hizi.Pia inaelezea adhabu maalum kwa wale wanaovunja sheria na kanuni zilizowekwa katika sheria.

Marejeo 
Mazingira
Sabah
Onyinyechi Zogg

Onyinyechi Salome Zogg (alizaliwa 3 Machi 1997) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambaye anacheza kama beki wa klabu ya wanawake ya Zürich FC kwenye ligi ya Super League nchini Uswisi na timu ya taifa ya Nigeria.

Maisha ya awali
Zogg alizaliwa na kukulia huko Bern. Baba yake ni Mswizi na mama yake ni Mnaijeria.

Marejeo

Waliozaliwa 1997
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Maria Fransiska wa Yesu

Maria Fransiska wa Yesu (jina la awali: Anna Maria Rubatto; Carmagnola, Torino, Italia, 14 Februari 1844 – Montevideo, Uruguay, 6 Agosti 1904) alikuwa mwanzilishi wa shirika la Masista Wakapuchini wa Mama Rubatto. 

Jumuiya hiyo ilianzia Italia na kufanya kazi hasa Amerika Kusini kati ya wahamiaji. 

Tarehe 10 Oktoba 1993 Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri, halafu tarehe 15 Mei 2022 Papa Fransisko mtakatifu, akiwa mtu wa kwanza wa Uruguay kupewa heshima za namna hiyo. 

Sikukuu yake ni tarehe 6 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Hagiography Circle
Saints SQPN

Waliozaliwa 1844
Waliofariki 1904
Mabikira
Watawa waanzilishi
Wafransisko
Watakatifu wa Italia
Watakatifu wa Uruguay
Maria wa Yesu Santocanale

Maria wa Yesu Santocanale (jina la awali: Carolina Santocanale; Palermo, Sicilia, Italia, 2 Oktoba 1852 – Cinisi, Italia, 27 Januari 1923) alikuwa mwanzilishi wa shirika la Masista Wakapuchini wa Imakulata wa Lourdes ili wamsaidie kuhudumia maskini. 

Papa Fransisko alimtangaza mwenye heri tarehe 12 Juni 2016, halafu  mtakatifu tarehe 15 Mei 2022.  

Sikukuu yake ni tarehe 27 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Hagiography Circle
Saints SQPN

Waliozaliwa 1852
Waliofariki 1923
Mabikira
Watawa waanzilishi
Wafransisko
Watakatifu wa Italia
Lazaro Devasahayam Pillai

(23 Aprili 1712 - 14 Januari 1752) alikuwa Mkristo wa India aliyefia dini yake nchini mwake kwa kukataa kurudia dini ya Uhindu.

Papa Benedikto XVI alimtangaza mwenye heri tarehe 2 Desemba 2012 halafu Papa Fransisko akamtangaza mtakatifu tarehe 15 Mei 2022.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 14 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
The Nectar of the Gods, King Marthanda Varma and Devasahayam, A play in three acts, Gopikrishnan Kottoor, 2015
Leita, Clement Joseph C. Martyrdom of Devasahayam. An Extract from the Report submitted to Pope Benedict XIV on the occasion of the Ad Limina Visit by Most Rev. Clement Joseph C. Leita, S.J., Bishop of Cochin, 15 November 1756 Clemens Joseph Colaco Leitao. Canonization Committee, Diocese of Kottar, 2009.
National Symposium on Devasahayam Pillai. Department of History and Tourism & Historical Commission for the Cause of Martyr Devasahayam. Nagarkoil, 2008.
Mathavadiyan, A. Devasahayampilla Charthram. [Malayam. History of Devasahayam Pilla.] Trivandrum: City Press, 2006.
 J. Rosario Narchison,"Towards a Historiography of Martyr Devasahayam,"  in "India's Christian Heritage" Ed. O. L. Snaitang and George Menachery, CHAI, Bangalore, 2011, pp. 135–145.
Ferroli, D. Jesuits in Malabar. Vol. II. Bangalore, 1951.
Ibrahim Kunhu, A.P. Marthanda Varma: The Rise of Modern Travancore. [Malayalam.] Thiruvananthapuram: Cultural Publications Department, Govt. of Kerala, 2005.
Kottukapally, Joseph. "Devasahayam Pilla: Convert, Apostle, Revolutionary, Martir [sic], I." Vidyajyoti Journal of Theological Reflection 76/1 (2012) 27-42.
Kottukapally, Joseph. "Devasahayam Pilla: Convert, Apostle, Revolutionary, Martyr, II." Vidyajyoti Journal of Theological Reflection 76/2 (2012) 108-120.
Narchison, Rosario J. Martyr Devasahayam. A Documented History. Nagarcoil: Canonization Committee, 2009.

Viungo vya nje

Official Website  (Bibliography )

Waliozaliwa 1712
Waliofariki 1752
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa India
Kuuawa kwa Daunte Wright

Mnamo Aprili 11, 2021, Daunte Wright, mwanamume Mweusi mwenye umri wa miaka 20, aliuawa kwa kupigwa risasi na afisa wa polisi Kimberly Potter wakati wa kusimama kwa trafiki na kujaribu kukamatwa kwa hati miliki katika Brooklyn Center, Minnesota, Marekani. Baada ya mapambano mafupi na maafisa, Potter alimpiga Wright kifuani mara moja karibu. Kisha akaendesha gari kwa umbali mfupi, lakini gari lake liligongana na lingine na kugonga kizuizi cha zege. Maafisa walisimamia CPR kwa Wright, lakini hawakuweza kumfufua, na alitangazwa kuwa amekufa kwenye eneo la tukio. Potter alisema alikusudia kutumia huduma yake ya Taser, akipaza sauti "Taser! Taser! Taser!" kabla tu ya kufyatua bastola yake ya huduma badala yake.

Ufyatuaji risasi huo ulizua maandamano katika Kituo cha Brooklyn na kuanzisha upya maandamano yanayoendelea dhidi ya ufyatuaji risasi wa polisi katika eneo la mji mkuu wa Minneapolis-Saint Paul, na kusababisha marufuku ya kutotoka nje katika jiji zima na mkoa. Maandamano yalifanyika kwa siku kadhaa, na kuenea katika miji kote Marekani. Siku mbili baada ya tukio hilo, mkuu wa polisi wa Potter na Brooklyn Center Tim Gannon alijiuzulu nyadhifa zao.

Potter alipatikana na hatia ya mauaji ya bila kukusudia na ya daraja la pili mnamo Desemba 23, 2021, katika kesi ya mahakama katika Kaunti ya Hennepin. Mnamo Februari 18, 2022, alihukumiwa kifungo cha miaka miwili gerezani, na mkopo wa muda uliotumika. Matukio hayo yalisababisha mageuzi kadhaa ya polisi katika Kituo cha Brooklyn, Minneapolis, na katika majimbo mengine kadhaa.

Daunte Demetrius Wright alikuwa mwenye umri wa miaka 20, anayeishi Minneapolis, akiwa amehamia huko hivi majuzi kutoka Chicago. Alikuwa mtoto wa baba Mweusi na mama Mzungu. Wright alicheza mpira wa vikapu katika shule ya upili, lakini kulingana na babake, aliacha shule kwa sababu ya ulemavu wa kusoma takriban miaka miwili kabla ya kupigwa risasi. Alifanya kazi katika rejareja na kazi za vyakula vya haraka ili kumsaidia mtoto wake wa kiume mwenye umri wa karibu miaka miwili, na alikuwa amejiandikisha katika shule ya ufundi

Waliofariki 2021
Wamarekani Weusi
USLW Iringa
Kuuawa kwa David McAtee

Mnamo tarehe 1 Juni 2020, David McAtee, mwanamume mwenye asili ya Afrika na umri wa miaka 53, aliuawa kwa kupigwa risasi na Walinzi wa Kitaifa wa Jeshi la Kentucky huko Louisville wakati wa maandamano ya kitaifa kufuatia mauaji ya George Floyd na mauaji ya Breonna Taylor. 

Idara ya Polisi ya Metro ya Louisville (LMPD) na Walinzi wa Kitaifa walikuwa katika eneo hilo kutekeleza amri ya kutotoka nje. Kulingana na maafisa, polisi na wanajeshi walifyatuliwa risasi na McAtee, na maafisa wawili wa Louisville na walinzi wawili wa Kitaifa walirudisha moto. McAtee aliuawa kwa risasi iliyofyatuliwa kutoka kwa mlinzi. Kamera za miili ya polisi waliohusika zilizimwa wakati wa ufyatuaji risasi, kinyume na sera ya idara. Saa chache baadaye, mkuu wa polisi Steve Conrad alifutwa kazi na Meya wa Louisville Greg Fischer.

Waliofariki 2020
Wamarekani Weusi
USLW Iringa
Kuuawa kwa Anthony Weber

Mnamo Februari 4, 2018, Anthony Weber, mwanamume mwenye asili ya Kiafrika mwenye umri wa miaka 16, aliuawa kwa kupigwa risasi na manaibu kutoka Idara ya Sheriff ya Kaunti ya Los Angeles huko Westmont, California.  Manaibu walifika eneo la tukio kwa sababu walipokea simu ya 911. Mpiga simu alidai kuwa mtu fulani alikuwa amemnyooshea bunduki. Manaibu hao walidai kwamba Weber alificha kwenye kiuno chake hivyo wakampiga risasi zaidi ya kumi. Manaibu hawakupata bunduki kwa Weber.

Marejeo

Waliofariki 2018
Wamarekani Weusi
USLW Iringa
Jeremy McDole

Jeremy "Bam Bam" McDole alikuwa mlemavu wa Kiafrika mwenye umri wa miaka 28 ambaye alipigwa risasi na kuuawa na polisi huko Wilmington, Delaware mnamo Septemba 23, 2015, saa 3:00 usiku. McDole alikuwa kwenye kiti cha magurudumu wakati wa kupigwa risasi. Polisi waliitikia wito kuhusu mtu aliyekuwa na bunduki. Picha za kamera kutoka kwa mtu aliye karibu zilionyesha maafisa wakimuamuru McDole kuangusha silaha yake na kuinua mikono yake, huku McDole akipigwa risasi baada ya risasi kufikia eneo la kiuno chake. Idara ya Jimbo la Delaware iliwaondolea maafisa hao makosa, lakini ikahitimisha kuwa mmoja wa maafisa waliohusika alikuwa ameonyesha kazi ya polisi "mbaya sana". Ukaguzi wa 2020 wa Ofisi ya Mwanasheria Mkuu wa Delaware ulifikia hitimisho sawa. Wote waliamua kutowasilisha mashtaka yoyote. Familia ya McDole ilishtaki jiji la Wilmington, na mnamo Januari 2017, suluhu ya dola milioni 1.5 ilifikiwa na jiji hilo.

Marejeo

Wamarekani Weusi
Waliofariki 2015
USLW Iringa
Marcos A. Orellana

Marcos A. Orellana ni mwanasheria wa kimataifa wa mazingira. Yeye ndiye Ripota Maalum wa Baraza la Haki za Kibinadamu la Umoja wa Mataifa kuhusu sumu na haki za binadamu.

Kazi 
Alihitimu kutoka Chuo cha Sheria cha Washington, na Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Kipapa cha Chile . 

Anafundisha katika Chuo Kikuu cha Sheria cha George Washington,  na Chuo cha Sheria cha Washington . 

Mnamo 2021, alitoa ripoti juu ya haki za binadamu, kuhusu bidhaa za hatari.     Aliunga mkono uidhinishaji wa Mkataba wa Escazú,  Alitembelea Mauritius ili kuona matokeo ya maafa ya Wakashio.

Marejeo

WikiForHumanRights 2022 Tanzania
wanaharakati
Maina Kiai

Maina Kiai ni mwanasheria wa Kenya na mwanaharakati wa haki za binadamu ambaye hapo awali alihudumu kama Ripota Maalum wa Umoja wa Mataifa kuhusu haki za uhuru wa kukusanyika kwa amani na kujumuika kuanzia Mei 1, 2011, hadi Aprili 30, 2017.Tangu 2018, ameongoza mpango wa Muungano na Ushirikiano wa Human Rights Watch

Kiai pia anashiriki katika kazi ya haki za binadamu nchini Kenya, ambako amelenga katika kupambana na ufisadi, kuunga mkono mageuzi ya kisiasa, na kupigana dhidi ya kutoadhibiwa kufuatia ghasia za baada ya uchaguzi zilizokumba Kenya mwaka wa 2008.

Marejeo

WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Wanaharakati wa Kenya
Joy Ezeilo

Joy Ngozi Ezeilo ni mwanazuoni wa sheria kutoka Nigeria. Alianzisha Jumuiya ya Msaada wa Wanawake (WACOL), Kituo cha Rufaa cha Unyanyasaji wa Kijinsia cha Tamar na Muungano wa Haki za Wanawake wa Afrika Magharibi (WAWORC). Profesa Ezeilo ni mwanaharakati na msomi. Yeye ndiye mshindi wa 2019 wa Tuzo ya Kitaifa ya Haki za Kibinadamu nchini Nigeria na mpokeaji wa Heshima ya Kitaifa ya Afisa wa agizo la Niger (OON) kwa uharakati na mchango wake katika maendeleo ya binadamu. Kwa sasa yeye ni Naibu mwenyekiti wa mtandao wa Uongozi wa wanawake wa Afrika (AWLN) sura ya Nigeria na pia mjumbe wa Jopo la Mahakama ya Jimbo la Enugu la Uchunguzi kuhusu Ukatili wa Polisi na Mauaji ya Kinyume na Kisheria.

Marejeo

Watu wa Nigeria
WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Agnès Callamard

Agnès Callamard  ni mtaalamu wa haki za binadamu wa Ufaransa ambaye ni Katibu Mkuu wa Amnesty International. Hapo awali alikuwa ripota maalumu juu ya hukumu au mauaji ya kiholela aliyeteuliwa na Baraza la Haki za Kibinadamu la Umoja wa Mataifa.  Yeye pia ni Mkurugenzi wa mradi wa Chuo Kikuu cha Columbia kuhusu uhuru wa kujieleza ulimwenguni.

Marejeo

WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Wanawake wa Ufaransa
Wanaharakati wa Ufaransa
Opereta wa ulimwengu wa Boushaki

Opereta wa kikosmolojia wa Boushaki au faharasa ya kutolingana (IOI) ni mbinu ya takwimu ya kikosmolojia iliyotengenezwa na Mustapha Ishak Boushaki tangu 2006 ili kuchanganua upanuzi wa ulimwengu.

Utafiti wa msingi 
Profesa Mustapha Ishak Boushaki alichapisha karatasi yake ya kwanza juu ya kutofautiana kwa upanuzi wa ulimwengu mnamo 2006 baada ya kuwasilisha nadharia yake ya udaktari yenye kichwa "Studies in non-homogeneous cosmological models" chini ya usimamizi wa Profesa Kayll William Lake mnamo Juni 2003 ndani ya Chuo Kikuu cha Malkia huko Kingston.

Boushaki alijaribu kutatua fumbo lililofichwa katika upanuzi unaoharakisha wa ulimwengu kwa kusoma dhima ya nishati ya giza ya kinadharia katika urekebishaji wa athari ya wimbi la mvuto.

Kielezo cha kutofautiana 
Ishak-Boushaki na mwanafunzi wake Weikang Lin walitengeneza katika Chuo Kikuu cha Texas huko Dallas hatua mpya, inayoitwa index of inconsistency (IOI), ambayo inaweza kutoa thamani ya nambari kwa kiasi gani zaidi ya seti mbili za data hazikubaliani.

Katika zana hii, thamani ya kutofautiana ya zaidi ya moja inaweza kumaanisha kuwa seti za data za cosmology haziendani, wakati thamani kubwa zaidi ya tano inaziweka katika darasa la kutofautiana kwa nguvu.

Njia hii na nyinginezo zinazotumiwa kutathmini hali ya kutofautiana ambayo hailingani na matokeo ya zana za Max Planck.

Hubble mara kwa mara 

Zana hii ya takwimu inatumika kulinganisha mbinu kadhaa tofauti ili kutathmini hali ya kudumu ya Hubble, ambayo inaonyesha kasi ambayo ulimwengu unapanuka.

Tangu 2016, Boushaki alitumia vipimo hivi vya mara kwa mara katika ripoti zake zinazoshughulikia matokeo kutoka kwa uchunguzi wa kutofautiana kwa umbali wa cosmological na ukuaji wa muundo kwa kiasi kikubwa.

Hakika, tafiti na ripoti hizi zimeonyesha kuwa mara kwa mara hii muhimu ya cosmological inaweza kubadilishwa kutoka kwa thamani yake ya kweli wakati inhomogeneities haijahesabiwa.

Boushaki alitumia data iliyotolewa na kamera za hali ya juu za Darubini ya Anga ya Hubble ili kuchunguza na kukokotoa kwa kutumia zana ya IOI aina mpya ya nishati inayohusika katika upanuzi wa anga katika ulimwengu kwa kutumia viasili vya kosmolojia vilivyotathminiwa.

Darubini Kubwa ya Utafiti wa Synoptic 
Boushaki akiwa na timu yake ya watafiti katika Chuo Kikuu cha Texas huko Dallas wamefanya zana yao ya IOI ipatikane kwa wanasayansi wengine duniani kote ili itumike ili kuangalia kutopatana kati ya seti za data.

Ushirikiano huu usiolipishwa ni sehemu ya mradi wa Large Synoptic Survey Telescope (LSST) unaoshughulikia kipimo cha hitilafu za kikosmolojia na athari za kutengwa, na matumizi yake kwa jiometri na ukuaji wa seti za sasa za data, kwa kutumia pia Ala ya Uangalizi wa Nishati ya Giza (DESI).

Tazama pia 
 Mustapha Ishak Boushaki
 Sayansi
 Fizikia

Marejeo 

Mustapha Ishak Boushaki
Sayansi