LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Mbarali

Wilaya ya Mbarali ni wilaya moja ya Mkoa wa Mbeya. 
Mbarali ni moja kati ya wilaya za Mkoa wa Mbeya.  Wilaya hii ilianzishwa mnamo mwaka 2000. Upande  wa Kaskazini Mashariki inapakana na Wilaya ya Iringa Vijijini, upande  wa Mashariki inapakana na Wilaya ya Njombe, upande wa Kusini inapakana na wilaya ya Mbeya na Kaskazini na Wilaya ya Chunya.

Wakazi
Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 234,908 . Makabila makuu yaliyopo Wilayani Mbarali ni Wasangu, Wahehe, Wakinga, Wabena na Wanyakyusa.  Vile vile yapo makundi madogo ya makabila wakiwemo Wasukuma, Wanji, Wabarbeig na Wagogo.

Makundi mengi ya makabila haya ni wakulima na wafugaji ambao walihamia bonde la Usangu kutoka Mikoa ya Arusha, Mwanza, Shinyanga, Singida na Dodoma.

Eneo
Eneo lake ni kilometa za mraba 16,000. Katika eneo hili ardhi kwa  ajili ya kilimo ni asilimia 20, eneo la wanyama pori	takriban 30 %, hifadhi za misitu 1%, maeneo ya makazi mnamo 38% na maeneo ya pori tariban 16%. Wilaya ya Mbarali iko hasa tambarare ya chini katika Bonde la Ufa. Maji hutelemka kutoka milima na mitelemko ya kando na kukusanyika hapa hivyo wilaya ni a chanzo kikuu cha maji ambacho ni mto Ruaha Mkuu na kuelekea mto Rufiji, halafu Bahari Hindi.

Ekolojia
Kunda kanda tatu za kiekolojia ambazo ni 
 Uwanda wa Msangaji katika kaskazini una udongo mwenye rutba kidogo, unapokea mvua mm 500 - 900 kwa mwaka na ni sehemu ya Hifadhi ya Taifa ya Ruaha  
 Uwanda wa kati wa Usangu una udongo mweusi na kichanga, unapokea mvua mm 450-650 kwa mwaka ukitumiwa kwa kilimo cha mtama, uwele, mahindi, mpunga na kwa ufugaji.
 Tambarare za Kusini mwa Usangu. Hapa mvua ni haba, mm 360-750. Kilimo ni cha mahindi, karanga, pamba, kilimo cha umwagiliaji cha mpunga halafu ufugaji.

Viungo vya Nje
Mbarali (tovuti rasmi ya Mkoa wa Mbeya 

M
Vita ya Marekani dhidi Hispania

Vita ya Marekani dhidi ya Hispania ilitokea mwaka 1898. Ilianza kwa shambulizi la Marekani tarehe 25 Aprili dhidi ya Puerto Rico iliyokuwa koloni la Hispania na kuishia tarehe 12 Agosti 1898, jeshi la Hispania katika Manila (Ufilipino) lilipojisalimisha. 

Hivyo Marekani ilitwaa makoloni ya Hispania ya Puerto Rico, Kuba na Ufilipino. 

Vita hii ilikuwa mwanzo wa Marekani kufuata siasa ya nje ya upanuzi hata katika maeneo ya mbali. Kabla ya vita hii Marekani ilishughulika kupanua eneo lake kwenye bara la Amerika ya Kaskazini dhidi ya wakazi asilia na dhidi ya Mexiko. 
  
Marekani ilitumia nafasi ya ghasia ya wenyeji wa Kuba dhidi ya utawala wa kikoloni wa Hispania. Baada ya mlipuko kwenye manowari ya Marekani USS Maine katika bandari ya Havana, Marekani ilitangaza vita dhidi ya Hispania ingawa sababu ya mlipuko haijajulikana hadi leo ilikuwa nini. 

Hispania haikuweza kushindana na manowari na silaha za Marekani zilizokuwa zimeendelea kiteknolojia. Pia Marekani ilikuwa karibu na mahali pa vita na Hispania ilishindwa kuongeza wanajeshi na silaha. 

Vita
Historia ya Hispania
Historia ya Marekani
Diana Mkumbo Chilolo

Diana Mkumbo Chilolo (amezaliwa tarehe 14 Aprili, 1954) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1954
Wanasiasa wa Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Samuel Mchele Chitalilo

Samuel Mchele Chitalilo (amezaliwa 15 Juni, 1965) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1965
Wanasiasa wa Tanzania
Christopher Kajoro Chiza

Christopher Kajoro Chiza (amezaliwa 13 Aprili, 1953) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1953
Wanasiasa wa Tanzania
Maua Abeid Daftari

Maua Abeid Daftari (amezaliwa tarehe 18 Aprili, 1953) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1953
Wanasiasa wa Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Paschal Constantine Degera

Paschal Constantine Degera (amezaliwa 29 Aprili, 1943) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1943
Wanasiasa wa Tanzania
Mohammed Gulam Dewji

Mohammed Gulam Dewji (maarufu kama "Mo"; amezaliwa tarehe 8 Mei 1975) ni mwekezaji na mfanyabiashara wa Tanzania aliyewahi kuwa mwanasiasa na mbunge katika Bunge la Tanzania miaka 2005-2015. Dewji aliwahi kuwa Mjumbe wa Bunge la Tanzania kwa Chama Cha Mapinduzi (CCM) kutoka 2005 hadi 2015 kwa mji wake wa Singida. 

Ukiachana na uanasiasa, ni miongoni mwa watu matajiri zaidi Afrika; kwa Tanzania ni wa kwanza katika utajiri.

Yeye ni mmiliki wa MeTL Group, iliyoanzishwa na baba yake miaka ya 1970. Mnamo Oktoba 2018, Dewji alikuwa na wastani wa jumla wa dola bilioni 1.5 za Kimarekani, kwa hivyo akamweka kama mtu tajiri wa 17 barani Afrika na bilionea kijana zaidi wa bara. Dewji pia ni Mtanzania wa kwanza kufunika jarida la Forbes mnamo 2013 akishika nafasi ya 1,500 kwa utajiri duniani

Kutekwa
Tarehe 11 Oktoba 2018, saa 11:35 alfajiri, Dewji alitekwa na watu wenye silaha, nje ya Colosseum Hotel mjini Dar es Salaam, alipokwenda kufanya mazoezi.

Tarehe 15 Oktoba familia ilitangaza kuwa tayari kutoa shilingi bilioni moja kwa atakayetoa taarifa itakayosaidia kumpata hai mtoto wao.

Tarehe 20 Oktoba saa 8 usiku Dewji aliachwa huru katikati ya jiji la Dar es Salaam na watu wasiojulikana waliotumia gari lilelile lililotumika kumteka.

Tanbihi

Viungo vya nje
 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1975
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Wafanyabiashara wa Tanzania
Hasnain Gulamabbas Dewji

Hasnain Gulamabbas Dewji (amezaliwa 24 Juni, 1957) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1957
Wanasiasa wa Tanzania
Anthony Mwandu Diallo

Anthony Mwandu Diallo (amezaliwa 25 Desemba 1956) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania la 2005-2010 akiwakilisha jimbo la uchaguzi la Mwanza Vijijini.

Viungo vya nje
 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Wanasiasa wa Tanzania
Waliozaliwa 1956
Meryce Mussa Emmanuel

Meryce Mussa Emmanuel ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Wanasiasa wa Tanzania
Bakari Shamis Faki

Bakari Shamis Faki (alizaliwa mwaka 1939 ) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Tanbihi

Chanzo
 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Wanasiasa wa Tanzania
Stephen Jones Galinoma

Stephen Jones Galinoma ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Tanbihi

Chanzo
 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Wanasiasa wa Tanzania
Zainab Amir Gama

Zainab Amir Gama (amezaliwa 30 Machi 1949) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Tanbihi

Chanzo
 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1949
Wanasiasa wa Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Josephine Johnson Genzabuke

Josephine Johnson Genzabuke (amezaliwa 9 Septemba 1961) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Tanbihi

Chanzo
 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1961
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Hawa Abdulrahman Ghasia

Hawa Abdulrahman Ghasia (amezaliwa tarehe 10 Januari 1966) ni mbunge katika Bunge la Tanzania tangu mwaka wa 2005, 2010 na 2015. Katika serikali ya Rais Jakaya Kikwete, Ghasia alikuwa Waziri wa Huduma za Umma. 

Mwaka wa 2003 alipata shahada ya pili katika somo la Maendeleo ya Vijijini kutoka Chuo Kikuu cha Sokoine.

Tanbihi

Viungo vya nje
 Wasifu wa Ghasia ktk tovuti ya Bunge 
 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1966
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Haji Mwita Haji

Haji Mwita Haji (amezaliwa 3 Oktoba, 1949) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1949
Wanasiasa wa Tanzania
Ali Juma Haji

Ali Juma Haji ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Wanasiasa wa Tanzania
Zuleikha Yunus Haji

Zuleikha Yunus Haji ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Wanasiasa wa Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Hemed Mohammed Hemed

Hemed Mohammed Hemed ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Wanasiasa wa Tanzania
Maria Ibeshi Hewa

Maria Ibeshi Nkamba Hewa (amezaliwa tarehe 10 Juni, 1950) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1950
Wanasiasa wa Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Parmukh Singh Hoogan

Parmukh Singh Hoogan (amezaliwa 7 Desemba, 1955) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1955
Wanasiasa wa Tanzania
Seif Ali Iddi

Seif Ali Iddi (amezaliwa 23 Februari, 1942) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Tanbihi

Chanzo
 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1942
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Yahya Kassim Issa

Yahya Kassim Issa (amezaliwa 25 Septemba, 1950) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1950
Wanasiasa wa Tanzania
Issa Kassim Issa

Issa Kassim Issa ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Wanasiasa wa Tanzania
Asha Mshimba Jecha

Asha Mshimba Jecha (amezaliwa tarehe 26 Juni, 1962) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.

Chanzo

 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1962
Wanasiasa wa TanzaniaWanasiasa wanawake Tanzania
Mwadini Abbas Jecha

Mwadini Abbas Jecha (amezaliwa tar. 15 Oktoba 1959) ni Mbunge wa jimbo la Wete katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CUF.

Tazama pia
 Wabunge wa Tanzania

Marejeo

Viungo vya nje
 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1959
Wanasiasa wa Tanzania
Watu walio hai
Wilaya ya Mufindi

Mufindi ni wilaya iliyopo katika Mkoa wa Iringa nchini Tanzania yenye Postikodi namba 51400. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 265,829 .

Wilaya imepakana upande wa kaskazini na wilaya za Kilolo na Iringa Mjini, upande wa kusini na mkoa wa Njombe, upande wa mashariki na mkoa wa Morogoro na upande wa magharibi na Mkoa wa Singida.

Mufindi iko sehemu ya Nyanda za Juu za Kusini na sehemu za wilaya ziko mita 2000 juu ya usawa wa bahari. Kwa hiyo kuna baridi na mvua nyingi. Wilayani kuna mashamba makubwa ya chai, misitu ya kupandwa ya Sao Hill inayoongoza kwa kutoa mbao Tanzania na Afrika Mashariki, inastawisha mahindi, maharagwe, viazi, kabichi na pareto.

Baadhi ya vijiji vyake ni: Lwang'a, Udumuka, Ihomasa, Kasanga, Mtambula, Ihegela, Igowole, Ngwazi, Kisasa, Nzivi, Kilolo, Nyololo, Ibatu, Nyakipambo, Ipilimo, Kibao, 
Mbalamaziwa, Malangali n.k.

Marejeo

Viungo vya nje
 www.facebook.com/mufindiradio
 www.mufindiradio.com

 
Wilaya ya Mufindi
Mkoa wa Iringa
Wilaya ya Njombe

Wilaya ya Njombe ilikuwa wilaya moja ya Mkoa wa Iringa hadi kumegwa kwa mkoa huu mwaka 2012 na kuanzishwa kwa mkoa wa Njombe upande wa kusini.

Maeneo ya wilaya ya Njombe ya awali yaligawiwa kwa wilaya tatu:
Mji wa Njombe
Wilaya ya Njombe Vijijini
Wilaya ya Wanging'ombe

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 420,348 . 

Makao makuu ya wilaya na ya mkoa yalikuwepo Njombe Mjini. 

Wenyeji asilia wa Njombe ni hasa Wabena.

N
Wilaya za Mkoa wa Njombe
Wilaya ya Ludewa

Wilaya ya Ludewa ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Njombe. 

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 128,520 .

Ludewa iko upande wa kaskazini-mashariki ya Ziwa Nyassa. Makao makuu ni mji wa Ludewa. Wilaya imepakana na wilaya za Njombe na Makete, upande wa mashariki na mkoa wa Ruvuma na upande wa kusini na nchi ya Malawi ng'ambo ya ziwa.

Wenyeji asilia wa Ludewa ni Wapangwa, Wakisi na Wamanda.

Karibu na Lugarawa akiba kubwa ya mtapo wa chuma imetambuliwa kuna mpango wa kuanzisha migodi ya Liganga. Akiba ya madini za chuma ni zaidi ya tani bilioni 1 na hivyo akiba kubwa inayojulikana Afrika. Kuna mradi wa kampuni ya Kichina Sichuan Hongda Group Ltd inayotaka kuzalisha feleji kwa kutumia makaa kutoka akiba ya Mchuchuma karibu na Ziwa Nyasa

Marejeo

L
Wilaya ya Kilolo

Wilaya ya Kilolo ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Iringa Tanzania yenye Postikodi namba 51300. 

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 218,130

Wilaya hii imepakana na mkoa wa Morogoro upande wa kaskazini na mashariki, wilaya ya Iringa Vijijini upande wa magharibi na wilaya ya Mufindi upande wa kusini.

Tanbihi

K
Iringa Mjini

Wilaya ya Iringa Mjini ni wilaya moja ya Mkoa wa Iringa. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 106,668 .

Eneo lake ni hasa manisipaa ya Iringa pamoja na vijiji vya kando.

Viungo vya Nje
Iringa Mjini lulu ya maendeleo ya Mkoa wa Iringa 

I
Iringa Vijijini

Wilaya ya Iringa Vijijini ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Iringa. 

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 254,032 

Wakazi wa wilaya ya Iringa ni hasa Wahehe, ingawa Wabena, Wakinga, Wawanji walihamia kutoka Njombe kuja kufanya kazi katika mashamba ya tumbaku ya Wagiriki. 

Kati ya wazawa wa mkoa huu maarufu ni chifu Mkwawa aliyepinga ukoloni wa Wajerumani miaka ya 1880.

Tanbihi

I
Songea Mjini

Mjini Songea  ni jina la kata ya Manisipaa ya Songea katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba   57101 .. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,443 waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Ruvuma
Wilaya ya Songea Mjini
Songea Vijijini

Wilaya ya Songea Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Ruvuma. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 147,924 .

Marejeo

S
Tunduru

Tunduru ni mji wa Tanzania kusini na makao makuu ya wilaya ya Tunduru katika Mkoa wa Ruvuma. 
Umbali wake na Songea mjini ni kilomita 272; kwa usafiri wa gari unaweza kutumia muda wa saa 4-5.
Jamii inayoishi Wilayani Tunduru ni Wayao, na wanategemea sana shughuli za kilimo cha korosho na sasa wamejikita sana kwenye kilimo cha mpunga. 
Jamii za wilaya hii inaamini sana katika masuala ya jadi yaani jando na unyago kama njia kuu ya kutolea elimu kwa vijana. Pia jamii hii inakabiliwa na tatizo kubwa la afya kutokana na uhaba wa zahanati.

Viungo vya nje
Sensa ya 2001 - Tunduru.

T
1632

Makala hii inahusu mwaka 1632 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 
 29 Agosti - John Locke (mwanafalsafa Mwingereza)
 24 Novemba - Baruch Spinoza, mwanafalsafa wa Uholanzi

Waliofariki 

Karne ya 17
Omo

Omo ni sehemu ya mbele ya meli, merikebu, dau au chombo kingine cha bahari. Sehemu ya nyuma huitwa tezi au shetri. 

Omo inatakiwa kuwa nyembamba kwa sababu ni sehemu inayokata mawimbi. Kama ni pana mno linasukuma maji mengi na kuchelewesha mwendo wa chombo. Vivuko (feri) na meli za kijeshi za kushushia magari au askari ufukoni zina omo pana.

Kwa meli au jahazi zenye mbio omo linahitaji kuwa kubwa kwa kutosha ili maji yasimwagwe juu ya chombo wakati wa mwendo.

Meli
Joseph Kabila

Joseph Kabila Kabange (alizaliwa 4 Juni 1971) alikuwa rais wa nne wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Aliingia urais baada ya kifo cha baba yake Rais Laurent-Desiree Kabila aliyeuawa na wanajeshi tarehe 16 Januari 2001. Wanasiasa wengine walimteua mwana kuwa rais badala ya baba.

Katika uchaguzi wa kitaifa wa tarehe 30 Julai 2006 alipata kura nyingi kuliko wagombea wote kuwa rais lakini hakufikia nusu ya kura zote. Katika uchaguzi wa pili kati yake na Jean-Pierre Bemba alishinda akathibitishwa kuwa rais tarehe 17 Novemba 2006. Joseph Kabila ni rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo aliyechaguliwa na wananchi wote katika uchaguzi huru.

Maisha yake 
Joseph Kabila alizaliwa mjini Hewa Bora katika mkoa wa Kivu Kusini, mashariki mwa Kongo. Baba yake alikuwa mwanasiasa na kiongozi wa kikundi cha wanamgambo waasi waliopinga serikali ya Mobutu Sese Seko. 

Pamoja na familia ya baba Joseph alihamia Dar es Salaam (Tanzania. Alisoma shule ya msingi na ya sekondari huko Dar es Salaam na shule ya sekondari Sangu secondary (Mbeya). Anasemekana wakati ule alitumia jina la Hippolyte Kanambe Kazemberembe Kabange Mtwale kwa sababu za usalama.

Mwaka 1996 alijiunga na wanamgambo wa baba yake katika vita vya Kongo ya Mashariki. 

Baada ya ushindi wa wapinzani dhidi ya Mobutu, baba alikuwa rais na Joseph alipelekwa masomoni kwenye chuo cha kijeshi huko Uchina. Wakati wa kurudi alipewa cheo cha jenerali jeshini na mwaka 2000 alipandishwa cheo kuwa mkuu wa jeshi. 

Tangu kuwa rais mwaka 2001 Joseph Kabila alijitahidi kumaliza hali ya vita vya wenyewe kwa wenyewe Kongo akakubali kufika kwa walinzi wa amani wa UM.

Mnamo Desemba 2002 alikubali mapatano ya amani kati ya serikali na waasi yaliyokuwa msingi wa kuundwa kwa serikali ya umoja wa kitaifa na maandalizi ya uchaguzi wa mwaka 2006.

Katika Juni 2006 alimwoa Olive Lembe di Sita aliyekuwa mchumba wake wa miaka mingi na mama wa binti aliyezaliwa mwaka 2001.

Mnamo Oktoba 2021, Joseph Kabila alitetea tasnifu yake ya kuhitimu katika Chuo Kikuu cha Johannesburg. Shahada ya uzamili katika sayansi ya siasa na uhusiano wa kimataifa alitunukiwa mwishoni mwa masomo yake ambayo yalidumu kwa miaka mitano.

Waliozaliwa 1971
Watu walio hai
Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Marais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Johannesburg

Johannesburg (inayojulikana pia kama iGoli) ni jiji kubwa katika nchi ya Afrika Kusini. Ni mji mkuu wa jimbo la Gauteng.

Mji ulianzishwa 4 Oktoba 1886 ukakua haraka baada ya kupatikana kwa dhahabu. Siku hizi ni kitovu cha kiuchumi wa Afrika Kusini na makao ya soko la hisa kubwa katika Afrika.

Japokuwa johannesburg ni mji mkubwa lakini sio miongoni mwa miji mikuu mitatu ya Afrika Kusini lakini mahakama ya katiba inakaa hapa.

Pia kuna jengo  lililosheheni maofisi kubwa kuliko yote barani  Afrika ambalo linaitwa Carlton Centre lenye ghorofa 50 kuna pia jengo refu kabisa barani afrika  linaloitwa  Hillbrow Tower (mita 270 au maghorofa 90).

Karibu theluthi moja ya wakazi wa jiji la johannesburg huishi katika eneo la Soweto ambalo ni mtaa maarufu ulioengwa nje ya jiji asilia kwa ajili ya wafanyakazi Waafrika wakati wa Apartheid (siasa ya ubaguzi wa rangi).
Jozi kama inavyojulikana na wengi ni moja kati ya miji mikubwa duniani iliyoendelea(kujengeka) sehemu ambako hakuna mto,ziwa ama bahari ufukwe..! Imehaririwa na Selemani Mkonje

Miji ya Afrika Kusini
Gauteng
John Lennon

John Lennon (9 Oktoba 1940 – 8 Desemba 1980) alikuwa mmojawapo wa wanamuziki wanne wa bendi moja hodari iliyoitwa "The Beatles". Yeye alikuwa Mwingereza. Mke wake alikuwa Yoko Ono. Lennon aliuawa kwa kupigwa risasi mlangoni mwa nyumbani kwake jijini New York akiwa na umri wa miaka 40 tu.

Waliozaliwa 1940
Waliofariki 1980
Wanamuziki wa Uingereza
Gran Canaria

Gran Canaria ni kisiwa cha Kihispania kwenye funguvisiwa la Visiwa vya Kanari katika bahari ya Atlantiki mbele ya mwambao wa Afrika ya Magharibi.

Mji mkuu pia mji mkubwa ni Las Palmas de Gran Canaria kaskazini mwa kisiwa.

Uchumi wa Gran Canaria kama wa funguvisiwa lote unategemea hasa utalii. Kusini mwa kisiwa kuna kitovu cha utalii kwenye sehemu za Maspalomas na Playa Inglis.

Jiografia 
Kisiwa kina umbo la duara lenye kipenyo cha km 45  na eneo la km² 1,560. Idadi ya wakazi ni mnamo 800,000. 

Gran Canaria ipo kati ya visiwa vya jirani vya Tenerife na Fuerteventura kwenye 28° 0' N na 15° 35' W. 
Mahali pa juu ni volkeno ya Pico de las Nieves yenye kimo cha mita 1,949 juu ya UB.

visiwa vya Atlantiki
Visiwa vya Kanari
visiwa vya Hispania
Wilaya ya Mtama

Wilaya ya Mtama ni wilaya moja ya Mkoa wa Lindi. Hadi maka 2019 iliitwa Lindi Vijijini. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 215,764 . Misimbo ya posta huanza kwa namba 652..

Mwaka 2019 rais Magufuli aliagiza makao makuu yajengwe Mtama na wilaya iitwe pia Mtama.

Marejeo

L
Nachingwea

Wilaya ya Nachingwea ni kati ya wilaya za Mkoa wa Lindi, yenye postikodi namba 653. 

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 162,081  .

Wilaya hii imepakana na wilaya za Ruangwa upande wa kaskazini, Lindi Vijijini upande wa mashariki, halafu na mikoa ya Mtwara na Ruvuma upande wa kusini.

Nachingwea kuna hospitali, Chuo cha Ualimu, shule za sekondari 3 na za msingi 81 wilayani.

Eneo hili lilikuwa sehemu ya mradi wa karanga wakati wa ukoloni wa Uingereza.

Kuna madini ya nikeli katika Nachingwea na kampuni ya IMX Resources NL (zamani Goldstream Mining) kutoka Australia imeanzisha kampuni "Continental Nickel" ya kuchimba nikeli hiyo lakini hadi mwaka 2008 bado ilikuwa ikitafuta pesa kwenye soko la hisa la Kanada.

Asili ya Nachingwea
Neno Nachingwea asili yake ni mti mmoja uliokuwa ukiitwa Ngwea. Wakazi wa makao makuu ya wilaya ya Nachingwea wakati huo Ruponda walikuwa wakienda kuchota maji chini ya mti wa Ngwea, kwa hiyo walikuwa wakisema Nachi Ngwea wakimaanisha naenda kwenye Ngwea, maana yake nakwenda kuchota maji kwenye ngwea. Ndipo jina hilo Nachingwea likashika kasi na kuwa Nachingwea ya leo. 

Makao makuu ya mwanzo ya Nachingwea yalikuwa Ruponda.

Viungo vya Nje
Takwimu za Wilaya ya Nachingwea
Ramani ya kijiolojia ya Nachingwea inayoonyesha mahali na barabara 
Picha za Nachingwea kwa Flikr
[www.minebox.com/story.asp?articleId=8937 ]

Marejeo

N
Liwale

Wilaya ya Liwale ni wilaya moja ya Mkoa wa Lindi. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 75,546 .

Wenyeji wa sehemu hii ni hasa Wangindo.

Wakati wa ukoloni wa Kijerumani Liwale ilikuwa sehemu ya Mkoa wa Kilwa. Liwali kulikuwa na boma ikiwa mahali pa ofisi ndogo (jer. Bezirksnebenstelle) ya Mkoa wa Kilwa. Boma la kwanza lilishambuliwa na  kuharibika wakati wa vita ya Majimaji. Barabara ya kwanza ilijengwa wakati wa Wajerumani ikaunganisha Liwali na Kilwa,

Marejeo

L
Masasi

Wilaya ya Masasi ni wilaya moja ya Mkoa wa Mtwara. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 247,993   
 
Maeneo ya mji wa Masasi yalikuwa sehemu ya wilaya hii lakini tangu mwaka 2011 mji ulipata halmashauri yake kwa hiyo kama wilaya ya pekee.

Masasi ni wilaya kubwa ya Mtwara inapakana na Mkoa wa Lindi upande wa kaskazini, Mkoa wa Ruvuma upande wa magharibi na nchi ya Msumbiji upande wa kusini. Upande wa mashariki kuna mpaka na wilaya ya Newala.

Eneo la wilaya ni 4,429 km² linajumlisha asilimia 23 ya eneo lote la Mkoa wa Mtwara. 
Kuna majimbo ya uchaguzi wa bunge mawili ambayo ni Lulindi na  Masasi.

Vitengo vya chini ni  tarafa 5, kata 22, vijiji 170 na vitongoji 986..

Uchumi
Wakazi walio wengi ni wakulima wadogo. Zao la bishara ni hasa korosho lenye soko zuri na mapato ya wakazi ni wastani TSHs 720,000 kila mmoja kwa mwaka 2010/11 . Mazao ya chakula ni pamoja na muhogo, mahindi, mpunga, mboga majani na matunda. Wengine hufuga mbuzi, ng'ombe, nguruwe na kuku.

Hakuna tasnia.

Marejeo
 
Wilaya ya Masasi
Mkoa wa Mtwara
Wilaya ya Newala Vijijini

Wilaya ya Newala ni moja ya wilaya za Mkoa wa Mtwara. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 205,492.

Wilaya hii imepakana na Wilaya ya Masasi upande wa magharibi na kaskazini, wilaya ya Tandahimba upande wa mashariki na kaskazini, mto Ruvuma na Msumbiji kwa kusini. Newala imepakana kwa karibu kabisa na nchi ya Msumbiji ambapo mto Ruvuma ndio unaotenganisha wilaya ya Newala na nchi ya Msumbiji.

Wakazi walio wengi ni Wamakonde, pamoja na Wayao.

Idadi kubwa ya wakazi wa wilaya ya Newala ni wakulima na zao kuu la biashara ni korosho.

Mnamo mwaka 2015 maeneo ya Newala mjini yalipewa halmashauri ya pekee na hivyo kutengwa na Wilaya ya awali.

Marejeo

Viungo vya Nje
Tovuti rasmi ya Newala District Council

N
Wilaya ya Tandahimba

Wilaya ya Tandahimba ni wilaya moja ya Mkoa wa Mtwara. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 227,514  Wengi wao ni Wamakonde.

Eneo la wilaya lina kilomita za mraba 1,894.

Marejeo

Viungo vya Nje
Ramani ya wilaya ya Tandahimba 
Tovuti ya Halmashauri ya Wilaya ya Tandahimba 

T
Mtwara Vijijini

Wilaya ya Mtwara Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Mtwara. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 228,003  waishio humo. 	

Wilaya hii imepakana na Msumbiji upande wa kusini, Wilaya ya Tandahimba upande wa magharibi,  Mkoa wa Lindi upande wa kaskazini na Mtwara Mjini pamoja na Bahari Hindi upande wa Mashariki. 

Wakazi walio wengi ni Wamakonde na Wamakua. 

Eneo la wilaya ni kilomita za mraba 3,597 km². Mto mkubwa ni Ruvuma ambao ni pia mpaka wa Msumbiji.

Marejeo 	
	

M
Bagamoyo

Bagamoyo ni jina la
Mji wa Bagamoyo ambao ni makao makuu ya
Wilaya ya Bagamoyo.
Bagamoyo (Korogwe) ni kata ya Wilaya ya Korogwe Mjini, Tanzania
 Bagamoyo (Rungwe) ni kata ya Wilaya ya Rungwe, Tanzania

Tanzania
Makala zinazotofautisha maana
Wilaya ya Bagamoyo

Wilaya ya Bagamoyo ni wilaya mojawapo za Mkoa wa Pwani nchini Tanzania yenye postikodi namba  61300   . Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 230,164, waliongezeka hadi kuwa 311,740 wakati wa sensa wa mwaka 2012.   

Makao makuu ni mji wa kihistoria ya Bagamoyo.

Marejeo

B
Wilaya ya Kibaha Vijijini

Wilaya ya Kibaha Vijijini ni wilaya katika Mkoa wa Pwani nchini Tanzania yenye postikodi namba 61200    . Ilikuwa sehemu ya Wilaya ya Kibaha ya awali. Mwaka 2012 wilaya hii iligawiwa kuwa wilaya mbili za pekee, Kibaha Vijijini pamoja na ile ya Kibaha Mjini.

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya ya Kibaha Vijijini ilihesabiwa kuwa 70,209  .

Marejeo

K
Mkuranga

Mkuranga  ni mji mdogo na makao makuu ya Wilaya ya Mkuranga katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61501. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  25,847  walioishi humo.

Marejeo
Mkuranga Governance Baseline (USAID)
 

 
 
Wilaya ya Mkuranga   
Kata za Mkoa wa Pwani
Wilaya ya Rufiji

Wilaya ya Rufiji ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Pwani yenye postikodi namba 61600. 

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 92,602 , walioongezeka kuwa 217,274 wakati wa sensa ya mwaka 2012.

HAdi mwaka 2015 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 236,901.

Makao makuu ya wilaya yanapatikana Utete.

Marejeo

R
Biharamulo

Biharamulo Mjini ni kata ya Wilaya ya Biharamulo katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35601 . 

Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 24,573 waishio humo.

Marejeo

Viungo vya nje
Picha za Biharamulo kwenye miaka ya 1950

B
Wilaya ya Biharamulo
Miji ya Tanzania
Karagwe

Karagwe ni eneo la kihistoria ya Tanzania ya kaskazini magharibi upande wa magharibi wa Ziwa Viktoria Nyanza karibu na mpaka wa Burundi.

Sehemu kubwa ya eneo hili leo ni wilaya ya Karagwe katika Mkoa wa Kagera. 

Kihistoria ilikuwa utemi au ufalme mdogo. Hakuna historia ya kimaandishi lakini watawala wake wanakumbukwa tangu karne ya 15. 

Wapelelezi Wazungu wa karne ya 19 na wakoloni Wajerumani  walikuta eneo lililokaliwa na wakulima Wanyambo waliotawaliwa na wafugaji Wahima . 

Wakati wa ukoloni wa Kijerumani ikulu ya mtemi ilipatikana huko Bweranyange 

Wanyambo wa Karagwe walijua teknolojia ya kufuma si chuma tu, bali feleji pia.

Watawala wa Karagwe 
Watawala wa Karagwe walikuwa na cheo cha "Umugabe". Nasaba ilianzishwa mnamo mwaka 1450 na mtemi Ruhanda I aliyeitwa pia Bunyambo.

1675 - 1700                Ruhinda V
1700 - 1725                Rusatira
1725 - 1750                Mehinga
1750 - 1775                Kalemera I Ntagara Bwiragenda        (d. 1775)
1775 - 1795                Ntare V "Kiitabanyoro"  
1795 - 1820                Ruhinda VI Orushongo "Lwanyabugondo" (b. 1777 - d. 1820)
1820 - 1853                Ndagara I "Luzingamcucu lwa nkwanzi"
1853 - 1881                Rumanyika I Rugundu
1882 - 1886                Ndagara II Nyamkuba
1886 - 1893                Kalemera II Kanyenje
1886 - 1893                Kakoko -Regent
1893 - 1914                Ntare VI
1914 - 1916                Kahigi -Regent
1916 - 1939                Daudi Rumanyika II                  
1939 - 1962 - 9.12.         B. Itogo Ruhinda VII

Marejeo

Viungo vya Nje
Karagwe Kingdom, fortuneofafrica.com, imeangaliwa 16-09-2015 
Karagwe, Art and Life in Africa, Museum of University of Iowa, imeangaliwa 16-09-2015
Karague, chapter VIII in A Walk Across Africa, by James Augustus Grant, 1864 

Mkoa wa Kagera
Historia ya Tanzania
Muleba

Muleba ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya Muleba katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35501 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  18,464 waishio humo.

Kaigara shule ya msingi na Rubungo shule ya msingi ni kati ya shule maarufu sana na za zamani zilizokuwepo tokea zama za ukoloni, shule hizi zilikuwa na upinzani wa jadi katika taaluma na michezo na wanafunzi wa shule nyingine waliwaogopa sana wanafunzi kutoka shule hizo.

Waziri wa ardhi nyumba na makazi Anna Tibaijuka alisoma Kaigara Shule ya Sekondari enzi za ukoloni.

Marejeo

M
Wilaya ya Muleba
Miji ya Tanzania
Bukoba Vijijini

Wilaya ya Bukoba Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Kagera wenye postikodi namba 35200 . Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 289,697  .

Mwaka 2007 wilaya mpya ya Misenyi iliundwa kutokana na maeneo ya awali ya Bukoba vijijini.

Marejeo

B
Wilaya ya Kinondoni

Wilaya ya Kinondoni ni moja ya wilaya za Mkoa wa Dar es Salaam yenye postikodi namba 14000 . Kwa lugha nyingine ni manisipaa ndani ya jiji la Dar Es Salaam. Eneo lake ni sehemu za kaskazini za jiji. Kinondoni inaanza upande wa pwani kwenye Selander bridge juu ya mto Upanga (pia: Msimbazi Creek) na kuendelea kupitia rasi ya Msasani, Kunduchi hadi Mbweni pamoja na hoteli za kitalii zilizopo sehemu hizi.

Barani inaelekea kuvukia barabara ya Morogoro hadi Mbezi na Kibamba. Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kipo ndani ya manisipaa hii.

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa Kinondoni ilihesabiwa kuwa 1,775,049 .

Marejeo

  Halmashauri ya Manisipaa ya Kinondoni (pamoja na ramani, takwimu n.k. 

K
Wilaya ya Ilala

Wilaya ya Ilala ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikadi namba 12000. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 634,924. Eneo lake ni km² 273.

Ilala yenyewe inahesabiwa kama manispaa ya Ilala ndani ya jiji la Dar es Salaam. Inajumlisha kitovu cha kihistoria cha Dar es Salaam ambako kuna ofisi nyingi za serikali pamoja na makampuni makubwa na maduka. Nafasi ya kitovu chenyewe ni Sanamu ya Askari; mitaa mingine maarufu ni Kariakoo, Buguruni, Kivukoni na kando yake iko Pugu.

Marejeo

Wilaya za Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Ilala
Mkoa wa Dar es Salaam
Wilaya ya Temeke

Wilaya ya Temeke ni wilaya ya Mkoa wa Dar es Salaam nchini Tanzania yenye postikodi namba 15000.

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 1,368,881 .

Marejeo

T
Wilaya ya Temeke
Wilaya ya Wete

Wilaya ya Wete ni jina la wilaya iliyopo katika Mkoa wa Pemba Kaskazini yenye postikodi namba 75100. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa ni 107,916.

Marejeo

W
Micheweni

Micheweni ni kata ya wilaya ya Micheweni katika Mkoa wa Pemba Kaskazini yenye postikodi namba 75200 . Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa kata hiyo ilihesabiwa kuwa 9,135 .

M
Wilaya ya Micheweni
Wilaya ya Mkoani

Wilaya ya Mkoani ni wilaya moja ya Mkoa wa Pemba Kusiniyenye postikodi namba 74100. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa ni 97,867.

Marejeo

M
Wilaya ya Kusini, Unguja

Wilaya ya Kusini ni wilaya moja ya Mkoa wa Unguja Kusini yenye postikodi namba  72100  . Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilikuwa na jumla ya wakazi 39,242 ambapo 19,342 ni wanaume na 19,900 ni wanawake. .

Marejeo

K
Wilaya ya Kati, Unguja

Wilaya ya Kati ni wilaya moja ya Mkoa wa Unguja Kusini yenye postikodi namba  72200   Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilikuwa na jumla ya wakazi 76,346 ambapo 38,538 ni wanaume na 37,808 ni wanawake. .

Marejeo

K
Wilaya ya Unguja Mjini

Wilaya ya Unguja Mjini ni wilaya moja ya Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 206,292 .

M
Singida

Singida ni jina la
Mji wa Singida ambao ni makao makuu ya
Mkoa wa Singida.

Tanzania
Makala zinazotofautisha maana
Shinyanga

Shinyanga ni jina la
Mji wa Shinyanga ambao ni makao makuu ya
Mkoa wa Shinyanga.

Tanzania
Makala zinazotofautisha maana
Kigoma

Kigoma ni jina la
Mji wa Kigoma ambao ni makao makuu ya
Mkoa wa Kigoma.

Tanzania
Makala zinazotofautisha maana
Bukoba

Bukoba ni jina la
Mji wa Bukoba ambao ni makao makuu ya
Wilaya ya Bukoba Mjini.

Tanzania
Makala zinazotofautisha maana
Songea

Songea ni jina la
Mji wa Songea ambao ni makao makuu ya
Wilaya ya Songea Mjini
Chifu wa Wangoni takriban 1900.

Tanzania
Makala zinazotofautisha maana
Mtwara

Mtwara ni jina la
Mji wa Mtwara ambao ni makao makuu ya
Mkoa wa Mtwara.

Tanzania
Makala zinazotofautisha maana
Lindi

Lindi ni jina la
Mji wa Lindi ambao ni makao makuu ya
Wilaya ya Lindi Vijijini na pia ya
Mkoa wa Lindi.
Lindi, Nairobi, kata ya Nairobi, Kenya

Makala zinazotofautisha maana
Mwanza

Mwanza ni jina la
Mji wa Mwanza ambao ni makao makuu ya
Mkoa wa Mwanza.

Tanzania
Makala zinazotofautisha maana
Sumbawanga

Sumbawanga ni jina la
Mji wa Sumbawanga ambao ni makao makuu ya
Wilaya ya Sumbawanga Mjini.

Tanzania
Makala zinazotofautisha maana
Singida (mji)

Singida ni manisipaa nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Singida yenye msimbo wa posta 43100. Eneo lake ni wilaya ya Singida Mjini. Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 150,379
.

Marejeo

Miji ya Tanzania
Wilaya za Mkoa wa Singida
Mkoa wa Singida
Wilaya ya Singida Mjini
Shinyanga (mji)

Shinyanga ni manisipaa nchini Tanzania ambayo ni makao makuu ya Mkoa wa Shinyanga yenye msimbo wa posta 37100. Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 161,391  .

Manisipaa ya Shinyanga ni sawa na Wilaya ya Shinyanga Mjini.

Eneo
Manispaa ya Shinyanga ina eneo la 548 km². Eneo la utawala linaundwa na jumla ya tarafa 3, kata 17,vijiji 19, mitaa 25 na vitongoji 95.

Halihewa
Hali ya hewa ni ya kitropiki ambayo ina vipindi viwili ya majira ya mvua na kiangazi. Msimu wa mvua ni kati ya mwezi Oktoba na Desemba,pia huanza mwezi machi hadi Mei. Kiasi cha mvua kwa mwaka ni kati ya milimita 600 hadi 1000. Kiangazi huanza mwezi Mei hadi Oktoba, pia huanza Januari hadi Februari. Wastani wa jotoridi ni kati ya nyuzi za sentigredi 18 hadi 31.

Usafiri
Shinyanga huwa na kituo cha reli kwenye njia ya reli kutoka Mwanza kwenda Tabora; kwa hiyo imeunganishwa na reli ya kati Dar es Salaam - Tabora - Kigoma. Kuna uwanja wa ndege mdogo. Mji unapitiwa na barabara ya lami kutoka Mwanza kwenda Tabora.

Utamaduni
Wakazi wengi hupendelea ngoma za asili pamoja na michezo ya mbio za baiskeli, kwani ndio utamaduni wa wasukuma.

Pia, shinyanga ni moja ya mikoa ambayo vijana wengi wako katika mlengo wa muziki wa Hip Hop,
wengi wao wakifanya harakati tofauti kwa ajili ya ukombozi.

Moja ya wanamuziki maarufu ni Noorah, Ibrah Mpanduji, na Big.com ambao wote wanafanya mahadhi ya Hip Hop.

Marejeo

Viungo vya Nje
Tovuti rasmi ya Manisipaa ya Shinyanga
Makisio ya Halmashauri ya manisipaa ya Shinyanga kwa mwaka 2011-12 

Shinyanga
Miji ya Tanzania
Mkoa wa Shinyanga
Wilaya ya Shinyanga Mjini
Bukoba (mji)

Bukoba ni manisipaa katika nchi ya Tanzania ambayo ni makao makuu ya Mkoa wa Kagera yenye postikodi namba 35100 .. Eneo lake liko chini ya Halmashauri ya Bukoba mjini (Bukoba Municipal Council) yenye madaraka ya wilaya. Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 128,796.

Bukoba iko kando la Ziwa Viktoria Nyanza upande wa magharibi. Mji ulianzishwa kuanzia 1890 wakati Wajerumani waliteua sehemu hii kwa boma la jeshi lao la kikoloni; likaendelea kuwa makao makuu ya mwakilishi mkazi Mjerumani katika falme ndogo za Karagwe, Washubi na Wahaya ambazo hazikuingizwa bado moja kwa moja katika koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.

Marejeo

Bukoba
B
B
Miji ya Tanzania
Wilaya ya Bukoba Mjini
Kibaha (mji)

Kibaha ni mji nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Pwani nchini Tanzania yenye postikodi namba 61100. Tangu kuwa na halmashauri yake ni Wilaya ya Kibaha Mjini, tofauti na Wilaya ya Kibaha Vijijini.

Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, eneo la Mji wa Kibaha lilikuwa na wakazi wapatao  128,488  walioishi humo.  

Wilaya ya Kibaha Mjini ina eneo la kilomita za mraba lililogawiwa kwa kata 11.

Historia
Asili ya wakazi wa Kibaha ni kabila la Wazaramo. Kijiji na baadaye mji ulikua kutokana na mahali pake kwenye barabara kuu kati ya Dar es Salaam na Morogoro ukateuliwa kuwa makao makuu ya mkoa.

Marejeo 

Miji ya Tanzania
Mkoa wa Pwani
Wilaya ya Kibaha
Songea (mji)

Songea ni manisipaa nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Ruvuma yenye postikodi namba 57100. Eneo la mji ni wilaya ya Songea Mjini. 

Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 131,336 .

Kuna barabara ya lami kutoka Songea kupitia Njombe hadi barabara kuu ya Dar es Salaam - Mbeya; pia nyingine ya kwenda pwani kupitia Tunduru na Masasi.

Jiografia
Mji uko kwenye kimo cha m 1210 juu ya UB katika nchi ya Ungoni kwenye nyanda za juu za kusini za Tanzania. Chanzo cha mto Ruvuma kipo karibu na mji.

Historia
Jina la Songea ni kumbukumbu ya chifu Songea wa Wangoni aliyekuwa na ikulu yake hapa wakati wa kuenea kwa ukoloni wa Ujerumani akauawa na Wajerumani wa kati wa vita ya majimaji. 

Mji wa Songea (iliyoandikwa Ssongea wakati ule) ulianzishwa mwaka 1897 kama kituo cha kijeshi cha Kijerumani. Ukakua kuwa  makao makuu ya utawala wa mkoa Songea wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. 

Mazingira ya mji yaliathiriwa vibaya na vita ya majimaji na ukandamizaji wake na Wajerumani.

Songea ikaendelea kuwa makao makuu ya mkoa wakati wa utawala wa Uingereza katika Tanganyika na baada ya uhuru katika Tanzania huria.

Marejeo

Miji ya Tanzania
Mkoa wa Ruvuma
Wilaya ya Songea Mjini
Songea
Mtwara (mji)

Mtwara ni mji wa Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Mtwara wenye postikodi namba 63100 . 

Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 92,602  .

Mtwara ni mji wa bandari kando ya Bahari Hindi karibu na mpaka wa Tanzania na Msumbiji. 

Kiutawala Mtwara ni wilaya ya Mtwara mjini, umeunganishwa pamoja na mji wa kihistoria wa Mikindani katika halmashauri ya manisipaa ya Mtwara-Mikindani.

Historia
Mtwara ni mji mpya ulioanzishwa tangu 1947 mahali ambako kulikuwa na kijiji kidogo cha wavuvi tu. Waingereza waliotawala Tanganyika wakati ule walipanga mradi mkubwa wa kilimo katika Tanganyika ya Kusini wakahitaji bandari kwa ajili ya kubeba mazao yake. Mji ulipangwa kitaalamu kwa ajili ya wakazi 200,000 na mahali palichaguliwa kwa sababu ya bandari asilia iliyofaa hata kwa meli kubwa.  

Bandari ilijengwa na mji mpya ulianzishwa lakini tangu 1950 ilionekana ya kwamba mradi wa kilimo kilishindikana. Mwaka 1953 mji ulikuwa na wakazi 36,999 pekee. Mji haukuendelea, ukarudi nyuma hasa kwa sababu pwani ya Kusini ilikosa barabara na njia za mawasiliano. Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Msumbiji ilizuia biashara ya mpakani.

Tangu miaka ya 1990 uchumi ulianza kusonga mbele polepole. Barabara ya lami inaendelea kutengenezwa kutoka Dar es Salaam kuelekea Mtwara. Tangu kukamilishwa kwa daraja la mto Rufiji mawasiliano kwa barabara yameboreshwa hata wakati wa mvua. Vilevile feri inayovuka mto Ruvuma imeongeza biashara ya mpakani na Msumbiji.

Mawasiliano
Mtwara ni kitovu cha usafiri katika kusini-mashariki ya Tanzania. Mabasi kadhaa hufika kila siku kutoka Dar es Salaam. Meli hufika mara kwa mara. Uwanja wa ndege hufikiwa na Air Tanzania mara tano kwa wiki. Barabara ya lami imefikia Lindi na Masasi. Feri ya mto Ruvuma inabeba magari na mizigo karibu kila siku. Daraja kwenda Msumbiji unapangwa.

Kuna pia mipango ya kujenga barabara imara ya lami kutoka Mtwara kwenda Songea na Ziwa Nyasa itakayowezesha bandari ya mji kuhudumia kusini mwote mwa Tanzania pamoja na Malawi.

Marejeo

Mkoa wa Mtwara
Miji ya Tanzania
Lindi (mji)

Lindi ni mji nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Lindi ikiwa na halmashauri yake ya kujitegemea kama wilaya ya pekee. Msimbo wa posta ni  651 . Lindi iko mdomoni wa mto Lukuledi takriban 150 km kaskazini ya Mtwara mwambaoni wa Bahari Hindi. Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 41,549 

Lindi ilikuwa kati ya miji ya Waswahili kwenye pwani la Bahari ya Hindi. Mdomo wa Lukuledi ilikuwa bandari nzuri kwa ajili ya jahazi za Waswahili na pia kwa meli ndogo za zamani za ukoloni. Siku hizi haitoshi tena kwa meli kubwa.
 
Wakati wa ukoloni wa Wajerumani ilikuwa makao makuu ya kusini-mashariki ya Tanzania bara. Ilikuwa kituo cha posta na pia cha kikosi na. 3 cha jeshi la Kijerumani. 
Ilibaki kitovu cha kusini wakati ya Waingereza hadi kujengwa kwa bandari ya Mtawara. Mazao ya kibiashara yalikuwa hasa katani baadaye pia korosho.

Maendeleo ya Lindi ilikwama kutokana na hali mbaya za barabara amabazo hazikutunzwa vizuri wakati wa uhuru. Kuna matumaini ya kwamba barabara mpya ya lami ya Dar es Salaam - Mtwara italeta nafasi mpya kwa maendeleo ya mji na mazingira yake.

Marejeo

Miji ya Tanzania
Mkoa wa Lindi
Wilaya ya Lindi Mjini
Mwanza (mji)

Jiji la Mwanza ni mji nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Mwanza. Mji upo kando la ziwa Viktoria Nyanza Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 706,453 (ukijumlisha wakazi wa Wilaya ya Nyamagana na sehemu za Wilaya ya Ilemela).

Jiji hili limekuwa na vivutio mbalimbali vikiwemo mawe yaliyo katika Ziwa Victoria katika eneo la Nyanza. Pia jirani kuna hifadhi za wanyama wa porini kama Sanane, ambapo kuna wanyama kama simba, swala, pundamilia, sokwe,duma na chui

Historia
Mwanza ilianzishwa na Wajerumani wakati wa koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Mahali paliteuliwa kutokana na nafasi ya bandari asilia upande wa kusini ya Ziwa Viktoria. Wajerumani waliuita mji kwa jina "Muansa" inaaminiwa ilikuwa matamshi yao ya neno "nyanza". Walijenga boma kubwa iliyoendelea kitovu cha mji. Takwimu ya Kijerumani ya 1912 ilihesabu wazungu 85, Wagoa 15, Wahindi wengine 300 na Waarabu 70 lakini haikutaja wakazi Waafrika. Palikuwa na makampuni ya biashara 12 ya kizungu na 50 ya Wahindi..

Marejeo

Miji ya Tanzania
Mkoa wa Mwanza
Wilaya ya Ilemela
Wilaya ya Nyamagana
Ziwa Viktoria
Sumbawanga (mji)

Sumbawanga ni mji nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Rukwa. 

Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 147,483 .

Kabila maarufu mkoani ni la Wafipa wakitumia lugha ya Kifipa.

Marejeo

Miji ya Tanzania
Mkoa wa Rukwa
Wilaya ya Sumbawanga Mjini
Sumbawanga
Wilaya ya Nyamagana

Manisipaa ya Nyamagana ni wilaya mojawapo kati ya mbili zinazofanya kwa pamoja Jiji la Mwanza kwenye Mkoa wa Mwanza, nyingine ni manisipaa ya Ilemela. 

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 363,452 waishio humo.  

Misimbo ya posta katika wilaya hii inaanza kwa tarakimu za  332.. .

Marejeo

N
Wilaya ya Ilemela

Kwa matumizi mengine ya jina hili tazama hapa

Manisipaa ya Ilemela ni wilaya moja kati ya mbili zinazofanya Jiji la Mwanza kwenye Mkoa wa Mwanza, pamoja na manisipaa ya Nyamagana.  

Wakati wa sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 343,001  

Misimbo ya posta katika Ilemela inaanza kwa tarakimu 332 .

Marejeo  
 
 

Manisipaa ya Ilemela
Mkoa wa Mwanza
Kasanga

Kasanga inaweza kumaanisha

Kasanga (Ufipa) mji mdogo kwenye wilaya ya Kalambo kando la Ziwa Tanganyika (Tanzania)
 Kasanga (Morogoro vijijini) - kata ya Wilaya ya Morogoro vijijini (Tanzania)
 Kasanga (Mufindi) - kata ya Wilaya ya Mufindi - Tanzania
Kilindoni

Kilindoni  ni kata ya Wilaya ya Mafia katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61701. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002 kata ilikuwa na wakazi 11,751  na mwaka 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,221  walioishi humo.  

Kilindoni ni mji mkubwa zaidi kwenye kisiwa cha Mafia na makao makuu ya wilaya. Iko upande wa magharibi kwenye kusini ya kisiwa.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Mafia   
Kata za Mkoa wa Pwani
Longido

Longido ni mji mdogo na makao makuu ya Wilaya ya Longido katika Mkoa wa Arusha upande wa kaskazini wa Tanzania wenye postikodi namba 23501. Iko kwenye barabara katikati ya miji ya Arusha na Namanga mpakani mwa Kenya.

Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 2,285  walioishi humo.  

Wakazi ni hasa Wamasai. Longido iko kando ya mlima Longido wenye kimo cha mita 2,629 juu ya UB.

Kuna maduka, nyumba za wageni, hoteli, vilabu, kituo cha polisi, shule ya msingi na ya sekondari pamoja na makanisa mbalimbali.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya  Longido 
Mkoa wa Arusha
Miji ya Tanzania
Mpwapwa

Mpwapwa ni jina la
Mji wa Mpwapwa ambao ni makao makuu ya
Wilaya ya Mpwapwa.

Tanzania
Makala zinazotofautisha maana
Mpwapwa (mji)

Mpwapwa ni mji nchini Tanzania katika Mkoa wa Dodoma. 

Ni makao makuu ya Wilaya ya Mpwapwa yenye postikodi namba 41601
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ya Mpwapwa Mjini ilikuwa na wakazi wapatao 21337  waishio humo.

Ina historia ndefu inayorejea wakati wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. 

Wakazi wa mji huu hasa ni Wagogo na Wahehe.

Ni makao makuu ya Dayosisi ya Kianglikana ya Mpwapwa.

Marejeo

 
Mkoa wa Dodoma 
Wilaya ya Mpwapwa
Miji ya Tanzania
Kamusi ya Koloni za Kijerumani (1920)

"Deutsches Kolonial-Lexikon" ni jina la Kijerumani la "Kamusi ya Kikoloni ya Kijerumani" iliyotolewa mwaka 1920. Kamusi hiyo ilikusanya habari juu ya koloni zote za Ujerumani kabla ya 1914.

Kamusi imepita kipindi cha hakimiliki ikawekwa mtandaoni kama programu huria. Ni rejeo muhimu la habari za kihistoria kuhusu nchi zilizokuwa chini ya Ujerumani hadi Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia kama vile Tanzania, Rwanda, Burundi, Kenya (Witu), Namibia, Togo na Kamerun barani Afrika na maeneo ya Pasifiki kama Samoa, Guinea Mpya na visiwa vya Mariani halafu Tsingtao (Uchina).

Kamusi iliandikwa kwa lugha ya Kijerumani na wataalamu wa jiografia, biolojia, uchumi, lugha na masomo mengine mengi wenye ujuzi kuhusu nchi waliozieleza katika kamusi. Kuna takwimu nyingi katika makala za kamusi hii.

Katika mambo ya utamaduni na historia inapaswa kusoma makala yake kwa uangilifu. Mara nyingi itikadi ya ubaguzi wa rangi iko wazi kabisa pamoja na dharau kwa wenyeji wa koloni hizi. Hata hivyo mwanahistoria ataitumia kama kumbukumbu muhimu.

Kamusi ilikuwa tayari MWAKA 1914 lakini haikuchapishwa kwa sababu ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Kuchapishwa kulitokea baada ya vita kwisha tu. Mhariri alikuwa Heinrich Schnee aliyewahi kuwa gavana wa mwisho wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.

Marejeo 
 Deutsches Kolonial-Lexikon / hrsg. von Heinrich Schnee. - Leipzig : Quelle & Meyer 1920. - 3 Bde.
 Deutsches Kolonial-Lexikon online , tovuti ya Chuo Kikuu cha Frankfurt/M.

Viungo vya Nje 
Kamusi inapatikana mtandaoni kwenye anwani:
Deutsches Koloniallexikon 

Ukoloni wa Ujerumani
Historia ya Afrika
Kamusi mtandaoni
Mkondo wa Benguela

Mkondo wa Benguela ni mkondo wa bahari katika Atlantiki ya Kusini unaotoka katika bahari baridi karibu na Antaktika na kuelekea kaskazini ukipita kwenye pwani la magharibi la Afrika. Mkondo una upana wa 200-3000 km. 

Mkondo husukuma maji baridi kwenye pwani la Afrika Kusini, Namibia na Angola. Maji yake huwa vuguvugu kiasi jinsi inavyofika kaskazini katika halijoto ya juu zaidi. Karibu na ikweta unabadilika mwelekeo wake na kuingia katika mkondo wa kusini ya ikweta. Sehemu ya maji yake inaingia katika bahari ya Karibi na kulisha mkondo wa ghuba.

Kusini ya rasi ya Afrika mkondo wa Benguela unakutana na maji ya vuguvugu ya mkondo wa Agulhas kutoka Bahari Hindi.

Athira kwa hali ya hewa Namibia 
Ukipita kwenye pwani la Namibia husababisha hali ya hewa kavu sana. Baridi ya mkondo wa Benguela hupoza upepo kutoka kusini-magharibi na kuusababisha kunyesha unyevu wake kama mvua baharini hivyo kuzuia mvua barani. Jangwa la Namib ni tokeo la mazingira haya. Halijoto ya maji kwenye mwambao wa Namibia huwa ni kwenye 15 °C na ukungu hutokea mara kwa mara mwambaoni.

Mikondo ya Bahari
Jiografia ya Namibia