LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Kiopao

Kiopao ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waopao. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kiopao imehesabiwa kuwa watu 1120. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiopao iko katika kundi la Kieleman.

Viungo vya nje
lugha ya Kiopao kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiopao
lugha ya Kiopao katika Glottolog
lugha ya Kiopao kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kiorokaiva

Kiorokaiva ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waorokaiva. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiorokaiva imehesabiwa kuwa watu 35,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiorokaiva iko katika kundi la Kibinanderean.

Viungo vya nje
lugha ya Kiorokaiva kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiorokaiva
lugha ya Kiorokaiva katika Glottolog
lugha ya Kiorokaiva kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kiorokolo

Kiorokolo ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waorokolo. Mwaka wa 1977 idadi ya wasemaji wa Kiorokolo imehesabiwa kuwa watu 13,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiorokolo iko katika kundi la Kieleman.

Viungo vya nje
lugha ya Kiorokolo kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiorokolo
lugha ya Kiorokolo katika Glottolog
lugha ya Kiorokolo kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kiowenia

Kiowenia ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waowenia. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kiowenia imehesabiwa kuwa watu 350. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiowenia iko katika kundi la Kikainantu.

Viungo vya nje
lugha ya Kiowenia kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiowenia
lugha ya Kiowenia katika Glottolog
lugha ya Kiowenia kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kipal

Kipal ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wapal. Mwaka wa 2000 idadi ya wazungumzaji wa Kipal imehesabiwa kuwa watu 1160. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipal iko katika kundi la Kipihom.

Viungo vya nje
lugha ya Kipal kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kipal
lugha ya Kipal katika Glottolog
lugha ya Kipal kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kipamosu

Kipamosu ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wapamosu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kipamosu imehesabiwa kuwa watu 1500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipamosu iko katika kundi la Kipihom.

Viungo vya nje
lugha ya Kipamosu kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kipamosu
lugha ya Kipamosu katika Glottolog
lugha ya Kipamosu kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kipanim

Kipanim ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wapanim. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kipanim imehesabiwa kuwa watu 420. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipanim iko katika kundi la Kigum.

Viungo vya nje
lugha ya Kipanim kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kipanim
lugha ya Kipanim katika Glottolog
lugha ya Kipanim kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kiparawen

Kiparawen ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waparawen. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kiparawen imehesabiwa kuwa watu 430. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiparawen iko katika kundi la Kipihom.

Viungo vya nje
lugha ya Kiparawen kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiparawen
lugha ya Kiparawen katika Glottolog
lugha ya Kiparawen kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kipare (Papua)

Kipare ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wapare. Isichanganywe na lugha ya Kipare izungumzwayo nchini Tanzania. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kipare imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipare iko katika kundi la Kiawin-Pare.

Viungo vya nje
lugha ya Kipare kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kipare
lugha ya Kipare katika Glottolog
lugha ya Kipare kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kipawaia

Kipawaia ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wapawaia. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kipawaia imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipawaia iko katika kundi lake lenyewe la Kipawaia.

Viungo vya nje
lugha ya Kipawaia kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kipawaia
lugha ya Kipawaia katika Glottolog
lugha ya Kipawaia kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kipaynamar

Kipaynamar ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wapaynamar. Mwaka wa 1975 idadi ya wasemaji wa Kipaynamar imehesabiwa kuwa watu 150. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipaynamar iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kipaynamar kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kipaynamar
lugha ya Kipaynamar katika Glottolog
lugha ya Kipaynamar kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kirapting

Kirapting ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Warapting. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kirapting imehesabiwa kuwa watu 330. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kirapting iko katika kundi la Kihanseman.

Viungo vya nje
lugha ya Kirapting kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kirapting
lugha ya Kirapting katika Glottolog
lugha ya Kirapting kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kipurari

Kipurari ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wapurari. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kipurari imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipurari iko katika kundi la Kieleman.

Viungo vya nje
lugha ya Kipurari kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kipurari
lugha ya Kipurari katika Glottolog
lugha ya Kipurari kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kipulabu

Kipulabu ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wapulabu. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kipulabu imehesabiwa kuwa watu 120. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipulabu iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kipulabu kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kipulabu
lugha ya Kipulabu katika Glottolog
lugha ya Kipulabu kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kirawa

Kirawa ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Warawa na Wakaro. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kirawa imehesabiwa kuwa watu 11,500, yaani Warawa 7000 na Wakaro 4500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kirawa iko katika kundi la Kifinisterre.

Viungo vya nje
lugha ya Kirawa kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kirawa
lugha ya Kirawa katika Glottolog
lugha ya Kirawa kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kirempi

Kirempi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Warempi. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kirempi imehesabiwa kuwa watu 1590. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kirempi iko katika kundi la Kihanseman.

Viungo vya nje
lugha ya Kirempi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kirempi
lugha ya Kirempi katika Glottolog
lugha ya Kirempi kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kirerau

Kirerau ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Warerau. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kirerau imehesabiwa kuwa watu 590. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kirerau iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kirerau kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kirerau
lugha ya Kirerau katika Glottolog
lugha ya Kirerau kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kirumu

Kirumu ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Warumu. Mwaka wa 1985 idadi ya wasemaji wa Kirumu imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kirumu iko katika kundi la Kikairi.

Viungo vya nje
lugha ya Kirumu kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kirumu
lugha ya Kirumu katika Glottolog
lugha ya Kirumu kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisaep

Kisaep ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasaep. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisaep imehesabiwa kuwa watu 550. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisaep iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kisaep kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisaep
lugha ya Kisaep katika Glottolog
lugha ya Kisaep kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisafeyoka

Kisafeyoka ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasafeyoka. Mwaka wa 1980 idadi ya wasemaji wa Kisafeyoka imehesabiwa kuwa watu 2390. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisafeyoka iko katika kundi la Kiangan.

Viungo vya nje
lugha ya Kisafeyoka kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisafeyoka
lugha ya Kisafeyoka katika Glottolog
lugha ya Kisafeyoka kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisalt-Yui

Kisalt-Yui ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasalt-Yui. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kisalt-Yui imehesabiwa kuwa watu 6500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisalt-Yui iko katika kundi la Kichimbu.

Viungo vya nje
lugha ya Kisalt-Yui kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisalt-Yui
lugha ya Kisalt-Yui katika Glottolog
lugha ya Kisalt-Yui kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisam

Kisam ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasam. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisam imehesabiwa kuwa watu 780. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisam iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kisam kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisam
lugha ya Kisam katika Glottolog
lugha ya Kisam kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisamberigi

Kisamberigi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasamberigi. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kisamberigi imehesabiwa kuwa watu 3130. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisamberigi iko katika kundi la Kiengan.

Viungo vya nje
lugha ya Kisamberigi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisamberigi
lugha ya Kisamberigi katika Glottolog
lugha ya Kisamberigi kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisamo

Kisamo ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasamo. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kisamo imehesabiwa kuwa watu 900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisamo iko katika kundi la “East Strickland”.

Viungo vya nje
lugha ya Kisamo kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisamo
lugha ya Kisamo katika Glottolog
lugha ya Kisamo kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisamosa

Kisamosa ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasamosa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisamosa imehesabiwa kuwa watu 90 tu, na lugha iko hatarini kutoweka punde. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisamosa iko katika kundi la Kihanseman.

Viungo vya nje
lugha ya Kisamosa kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisamosa
lugha ya Kisamosa katika Glottolog
lugha ya Kisamosa kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisaruga

Kisaruga ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasaruga. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kisaruga imehesabiwa kuwa watu 130. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisaruga iko katika kundi la Kihanseman.

Viungo vya nje
lugha ya Kisaruga kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisaruga
lugha ya Kisaruga katika Glottolog
lugha ya Kisaruga kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisausi

Kisausi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasausi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kisausi imehesabiwa kuwa watu 93 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisausi iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kisausi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisausi
lugha ya Kisausi katika Glottolog
lugha ya Kisausi kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Lego

Lego ni jina la kampuni nchini Denmark inayotengeneza vichezeo mashuhuri ya "Lego". Kampuni ni mtengezaji mkubwa wa vichezeo duniani.

Matofali ya plastiki
Lego ni hasa matofali madogo ya plastiki yanayoweza kuunganishwa kuunda mifano ya kila kitu. 

Kiasili kampuni ilitengeneza michemraba ya ubao na tangu mwaka 1949 mtindo huu ulipanuliwa kwa kutumia plastiki. 

Baada ya kufaulu, chaguo la vipande vya kuunganishwa liliongezeka kuwa pamoja na mwanaserere ndogo zenye kichwa, mwili wa juu na mwili wa chini pekee, hivyo zinaweza kutenganishwa na kuunganishwa upya, na magurudumu na vipande vingine kwa kuunda gari. Kuna pia mikusanyo ya vipande vya nyongeza vinavyoruhusu kuunda mifano ya miji, anga-nje, jahazi na meli, maboma, masauri, na mengine mengi.

Lego Technic
Tangu mwaka 1977 Lego ilipanuliwa tena kwa vipande vya Lego Technic iliyoongeza injini za umeme, kompresa na pampu za hewa zilizoruhusu kuunda mifano ya trekta au mashine nyingine.

Roboti za Lego
Mtindo huu umepanuliwa katika karne ya 21 kwa vipande vya "Lego Mindstorm" vinavyoruhusu kutengeneza roboti. Kiini chake ni tofali lenye chipu ndani yake inayopokea amri kupitia kompyuta ya nyumbani na amri zinatekelezwa kwa kutumia injini ya umeme na vigunduzi mbalimbali vya nuru, sauti na mgusano.

Kampuni ilianzisha pia miradi ya kitalii ya Legoland ambako mifano ya majengo mashuhuri ya dunia yanaonyeshwa ambayo yameundwa kwa matofali ya Lego.

Mifano ya matumizi ya Lego

Marejeo

Viungo vya nje

http://www.lego.com/en-us/ Tovuti rasmi
Official Facebook page
Official Twitter page
Official YouTube page
Official LinkedIn page 

Michezo
Kampuni za Denmark
Kiselepet

Kiselepet ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waselepet. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kiselepet imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiselepet iko katika kundi la Kihuon.

Viungo vya nje
lugha ya Kiselepet kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiselepet
lugha ya Kiselepet katika Glottolog
lugha ya Kiselepet kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisene

Kisene ilikuwa lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya iliyozungumzwa na Wasene. Siku hizi hakuna wasemaji wa Kisene tena, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisene iko katika kundi la Kihuon.

Viungo vya nje
lugha ya Kisene kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisene
lugha ya Kisene katika Glottolog
lugha ya Kisene kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisetaman

Kisetaman ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasetaman. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisetaman imehesabiwa kuwa watu 280. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisetaman iko katika kundi la Kiok.

Viungo vya nje
lugha ya Kisetaman kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisetaman
lugha ya Kisetaman katika Glottolog
lugha ya Kisetaman kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisialum

Kisialum ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasialum. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisialum imehesabiwa kuwa watu 400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisialum iko katika kundi la Kihuon.

Viungo vya nje
lugha ya Kisialum kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisialum
lugha ya Kisialum katika Glottolog
lugha ya Kisialum kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisiane

Kisiane ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasiane. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisiane imehesabiwa kuwa watu 29,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisiane iko katika kundi la Kigorokan.

Viungo vya nje
lugha ya Kisiane kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisiane
lugha ya Kisiane katika Glottolog
lugha ya Kisiane kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisihan

Kisihan ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasihan. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisihan imehesabiwa kuwa watu 570. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisihan iko katika kundi la Kigum.

Viungo vya nje
lugha ya Kisihan kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisihan
lugha ya Kisihan katika Glottolog
lugha ya Kisihan kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisileibi

Kisileibi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasileibi. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kisileibi imehesabiwa kuwa watu 260. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisileibi iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kisileibi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisileibi
lugha ya Kisileibi katika Glottolog
lugha ya Kisileibi kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisilopi

Kisilopi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasilopi. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisilopi imehesabiwa kuwa watu 180. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisilopi iko katika kundi la Kihanseman.

Viungo vya nje
lugha ya Kisilopi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisilopi
lugha ya Kisilopi katika Glottolog
lugha ya Kisilopi kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisimbari

Kisimbari ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasimbari. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kisimbari imehesabiwa kuwa watu 3040. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisimbari iko katika kundi la Kiangan.

Viungo vya nje
lugha ya Kisimbari kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisimbari
lugha ya Kisimbari katika Glottolog
lugha ya Kisimbari kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisinasina

Kisinasina ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasinasina. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kisinasina imehesabiwa kuwa watu 50,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisinasina iko katika kundi la Kichimbu.

Viungo vya nje
lugha ya Kisinasina kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisinasina
lugha ya Kisinasina katika Glottolog
lugha ya Kisinasina kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisinsauru

Kisinsauru ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasinsauru. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisinsauru imehesabiwa kuwa watu 500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisinsauru iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kisinsauru kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisinsauru
lugha ya Kisinsauru katika Glottolog
lugha ya Kisinsauru kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisiroi

Kisiroi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasiroi. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisiroi imehesabiwa kuwa watu 1310. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisiroi iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kisiroi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisiroi
lugha ya Kisiroi katika Glottolog
lugha ya Kisiroi kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisom

Kisom ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasom. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisom imehesabiwa kuwa watu 80 tu, na lugha iko hatarini mwa kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisom iko katika kundi la Kifinisterre.

Viungo vya nje
lugha ya Kisom kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisom
lugha ya Kisom katika Glottolog
lugha ya Kisom kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisomba-Siawari

Kisomba-Siawari (pia Kiburum au Kimindik) ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasomba na Wasiawari. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisomba-Siawari imehesabiwa kuwa watu 9000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisomba-Siawari iko katika kundi la Kihuon.

Viungo vya nje
lugha ya Kisomba-Siawari kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisomba-Siawari
lugha ya Kisomba-Siawari katika Glottolog
lugha ya Kisomba-Siawari kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisonia

Kisonia ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasonia. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kisonia imehesabiwa kuwa watu 400, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisonia iko katika kundi la Kibosavi.

Viungo vya nje
lugha ya Kisonia kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisonia
lugha ya Kisonia katika Glottolog
lugha ya Kisonia kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisop

Kisop ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasop. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisop imehesabiwa kuwa watu 2250. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisop iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kisop kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisop
lugha ya Kisop katika Glottolog
lugha ya Kisop kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisuena

Kisuena ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasuena. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisuena imehesabiwa kuwa watu 3600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisuena iko katika kundi la Kibinanderean.

Viungo vya nje
lugha ya Kisuena kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisuena
lugha ya Kisuena katika Glottolog
lugha ya Kisuena kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisuganga

Kisuganga ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasuganga. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisuganga imehesabiwa kuwa watu 350. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisuganga iko katika kundi la Kiok.

Viungo vya nje
lugha ya Kisuganga kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisuganga
lugha ya Kisuganga katika Glottolog
lugha ya Kisuganga kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisuki

Kisuki ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasuki. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisuki imehesabiwa kuwa watu 3510. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisuki iko katika kundi lake lenyewe la Kisuki.

Viungo vya nje
lugha ya Kisuki kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisuki
lugha ya Kisuki katika Glottolog
lugha ya Kisuki kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisumau

Kisumau ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasumau. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisumau imehesabiwa kuwa watu 2580. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisumau iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kisumau kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisumau
lugha ya Kisumau katika Glottolog
lugha ya Kisumau kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kisusuami

Kisusuami ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasusuami. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisusuami imehesabiwa kuwa watu kumi tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisusuami iko katika kundi la Kiangan.

Viungo vya nje
lugha ya Kisusuami kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisusuami
lugha ya Kisusuami katika Glottolog
lugha ya Kisusuami kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitai (Papua)

Kitai ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watai. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kitai imehesabiwa kuwa watu 900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitai iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kitai kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitai
lugha ya Kitai katika Glottolog
lugha ya Kitai kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitainae

Kitainae ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watainae. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitainae imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitainae iko katika kundi la Kiangan.

Viungo vya nje
lugha ya Kitainae kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitainae
lugha ya Kitainae katika Glottolog
lugha ya Kitainae kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitairora-Kaskazini

Kitairora-Kaskazini ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watairora. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kitairora-Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitairora-Kaskazini iko katika kundi la Kikainantu.

Viungo vya nje
lugha ya Kitairora-Kaskazini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitairora-Kaskazini
lugha ya Kitairora-Kaskazini katika Glottolog
lugha ya Kitairora-Kaskazini kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitairora-Kusini

Kitairora-Kusini ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watairora. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kitairora-Kusini imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitairora-Kusini iko katika kundi la Kikainantu.

Viungo vya nje
lugha ya Kitairora-Kusini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitairora-Kusini
lugha ya Kitairora-Kusini katika Glottolog
lugha ya Kitairora-Kusini kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitairuma

Kitairuma ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watairuma. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kitairuma imehesabiwa kuwa watu 4500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitairuma iko katika kundi la Kieleman.

Viungo vya nje
lugha ya Kitairuma kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitairuma
lugha ya Kitairuma katika Glottolog
lugha ya Kitairuma kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitauade

Kitauade ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watauade. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitauade imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitauade iko katika kundi la Kigiolalan.

Viungo vya nje
lugha ya Kitauade kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitauade
lugha ya Kitauade katika Glottolog
lugha ya Kitauade kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitauya

Kitauya ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watauya. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kitauya imehesabiwa kuwa watu 350. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitauya iko katika kundi la Kimadang.

Viungo vya nje
lugha ya Kitauya kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitauya
lugha ya Kitauya katika Glottolog
lugha ya Kitauya kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitelefol

Kitelefol ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watelefol. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kitelefol imehesabiwa kuwa watu 5400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitelefol iko katika kundi la Kiok.

Viungo vya nje
lugha ya Kitelefol kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitelefol
lugha ya Kitelefol katika Glottolog
lugha ya Kitelefol kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitifal

Kitifal ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watifal. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kitifal imehesabiwa kuwa watu 3600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitifal iko katika kundi la Kiok.

Viungo vya nje
lugha ya Kitifal kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitifal
lugha ya Kitifal katika Glottolog
lugha ya Kitifal kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitimbe

Kitimbe ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watimbe. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitimbe imehesabiwa kuwa watu 11,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitimbe iko katika kundi la Kihuon.

Viungo vya nje
lugha ya Kitimbe kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitimbe
lugha ya Kitimbe katika Glottolog
lugha ya Kitimbe kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitoaripi

Kitoaripi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watoaripi. Mwaka wa 1977 idadi ya wasemaji wa Kitoaripi imehesabiwa kuwa watu 23,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitoaripi iko katika kundi la Kieleman.

Viungo vya nje
lugha ya Kitoaripi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitoaripi
lugha ya Kitoaripi katika Glottolog
lugha ya Kitoaripi kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Mke

Mke ni binadamu wa jinsia ya kike ambaye ameoana na mwanamume.

Katika adhimisho la ndoa, mwanamke anaitwa pia bibi arusi.

Mwanamke wa namna hiyo anaendelea kuitwa mke hadi ndoa ivunjike kwa kifo cha mumewe (hapo ataanza kuitwa "mjane") au kwa talaka (hapo ataanza kuitwa "mtaliki").

Utengano haumuondolei hadhi ya kuwa mke wala haki zinazoendana nayo kadiri ya sheria na desturi za jamii husika.

Katika tamaduni kadhaa, ndoa inatazamiwa kwa ujumla kwamba mwanamke achukue jina la ukoo la mume wake, ingawa hilo si la kawaida. Mwanamke aliyeolewa anaweza kuonyesha hali yake ya ndoa kwa njia kadhaa; katika tamaduni za Magharibi, mwanamke aliyeolewa kwa kawaida huvaa pete ya ndoa lakini katika tamaduni nyingine, alama nyingine za hali ya ndoa zinaweza kutumika.

Jinsia
Ndoa
Familia
Mume

Mume ni binadamu wa jinsia ya kiume ambaye ameoana na mwanamke.

Katika adhimisho la ndoa, mwanamume anaitwa pia bwana arusi.

Mwanamume wa namna hiyo anaendelea kuitwa mume hadi ndoa ivunjike kwa kifo cha mkewe (hapo ataanza kuitwa "mjane") au kwa talaka (hapo ataanza kuitwa "mtaliki").

Utengano haumuondolei hadhi ya kuwa mume wala haki zinazoendana nayo kadiri ya sheria na desturi za jamii husika.

Jinsia
Ndoa
Familia
Kipindi cha masomo

Kipindi cha masomo (kwa Kilatini "Officium lectionis") ni kipindi muhimu cha Sala ya Kanisa katika madhehebu mbalimbali ya Ukristo. 

Ni sala rasmi ambayo kwa asili inafanyika wakati wa usiku: ama usiku kati ama kabla ya pambazuko ili kumtolea Mungu sifa na dua pamoja na kutafakari Neno lake katika utulivu wa hali ya juu. 

Katika utaratibu wa Kanisa la Roma, unaofuatwa na majimbo karibu yote ya Kanisa Katoliki la Kilatini, sehemu kuu za sala hiyo, kati ya utangulizi na baraka ya mwisho, ni utenzi, zaburi tatu (au vipande vitatu vya Zaburi), kiitikizano kifupi, somo refu kutoka Biblia ya Kikristo, kiitikizano kirefu, somo refu kutoka maandishi ya Kikristo (hasa ya Mababu wa Kanisa), kiitikizano kirefu na sala ya kumalizia.

Katika siku muhimu zaidi baada ya masomo na viitikizano kuna utenzi mwingine mrefu, maarufu kwa maneno yake ya kwanza katika Kilatini, "Te Deum".

Wanaopenda kurefusha sala hiyo katika kukesha wanaweza wakaongeza zaburi nyingine tatu (au vipande vitatu vya Zaburi) kati ya masomo hayo mawili, halafu nyimbo tatu kutoka Agano la Kale na somo la Injili.

Tanbihi

Viungo vya nje

Sunday Orthos Greek Orthodox Church in America
Daily Matins Russian Orthodox (in English)
Byzantine Catholic Daily Prayer
The Office of Readings for today's date (Roman Catholic)

Sala
Sala ya mchana

Sala ya mchana katika "Liturujia ya vipindi" ni sala rasmi iliyopangwa kwa saa za mchana kati ya Masifu ya asubuhi na Masifu ya jioni.  

Imegawanyika katika vipindi vitatu vifupi: Kabla ya adhuhuri, Adhuhuri na Baada ya adhuhuri. 

Vipindi hivyo vinatokana na desturi ya Uyahudi iliyoendelea kufuatwa na Wakristo, inavyoshuhudiwa na kitabu cha Matendo ya Mitume.

Kati ya utangulizi na baraka ya mwisho, sala hiyo inaundwa na utenzi, Zaburi tatu au vipande vitatu vya Zaburi moja ndefu, somo fupi kutoka vitabu vingine vya Biblia ya Kikristo, kiitikizano kifupi na sala ya kumalizia.

Liturujia
Sala
Flamenco

Flamenco ni jina la aina ya muziki na dansi katika utamaduni wa Hispania.  

Inajumlisha
uimbaji (his. cante)
muziki ya ala (his. toque), hasa gitaa
dansi

Tangu mwaka 2010 Flamenco inahesabiwa kati ya urithi wa dunia. 

Sehemu ya uimbaji ni pia upiga wizani. Hapo kuna njia mbalimbali: kwa makofi, kwa miguu, kwa kupiga ala kama ngoma, kwa kastaneti ambazo ni vipande vya ubao vinavyofungwa kwenye vidole.

Sehemu ya ndani mara nyingi ni mwanaume mmoja na mwanamke mmoja mbele ya watazamaji, isipokuwa kuna pia makundi ya wachezaji dansi mbele ya watazamaji wanaounga katika kupiga wizani.

Viungo vya Nje 
Celina Zambon dances 
Traditional flamenco by José Greco 
Notable for the voice and guitar as well as the dance by Sara Barras 

Muziki
Talaka

Talaka (kutoka Kiarabu طلاق) ni hatua ya ndoa kuvunjika moja kwa moja kabla ya mume au mke kufa.

Ni tofauti na utengano kati yao ambao unatokea au hata unakubaliwa rasmi na mamlaka husika: huo unawezesha au pengine unalenga warudiane baadaye.

Pia ni tofauti na tamko rasmi la mahakama ya nchi au ya dini kwamba ndoa haikufungwa kweli, kutokana na kasoro fulani iliyokuwepo wakati wa arusi. 

Vatikani ni nchi pekee ambayo hairuhusu talaka, mbali ya Ufilipino ambayo inairuhusu kwa Waislamu tu. 

Desturi na sheria kuhusu hatua hiyo na matokeo yake maishani zinatofautiana sana duniani. Mara nyingi unadaiwa uamuzi wa mamlaka fulani, lakini sehemu nyingine unatosha ule wa mume au wa mke tu au wa wote wawili pamoja. Nchi zilizoendelea kama vile Marekani zina sheria za kudhibiti talaka na mawakili na wanasheria wanaowakilisha wanaotaka talaka. 

Kwa kawaida uvunjifu wa ndoa una madhara makubwa kwa wote wawili, hasa yule mwenye hali nyonge zaidi (kwa kawaida mwanamke), lakini kwa namna ya pekee kwa watoto wao ambao wanaweza wakaathirika hasa kisaikolojia.

Tanbihi

Marejeo

Alford, William P., "Have You Eaten, Have You Divorced? Debating the Meaning of Freedom in Marriage in China" , in Realms of Freedom in Modern China (William C. Kirby ed., Stanford University Press, 2004).
Berlin, G. (2004). The Effects of Marriage and Divorce on Families and Children Retrieved March 13, 2012
Davies, P. T. & Cummings E. M. (1994). Marital Conflict and Child Adjustment: An Emotional Security Hypothesis.  American Psychological Association Psychological Bulletin, 116, 387-411. Retrieved March 13, 2012
Foulkes-Jamison, L. (2001). The Effects of Divorce on Children  Retrieved March 13, 2012
Hughes R. (2009). The Effects of Divorce on Children  Retrieved March 13, 2012
Jolivet, K. R. (2011). The Psychosocial Impact of Divorce on Children: What is a Family Lawyer to Do? American Journal of Family Law, 175-181. Retrieved on March 13, 2012

Strong, B., DeVault C., & Cohen T. F. (2011). The Marriage and Family Experience: Intimate Relationships in a Changing Society. Belmont, CA: Wadsworth Cengage Learning.
Thomas, S. G. (2011, October 28). The Good Divorce. The New York Times. Retrieved March 15, 2012
 Zartler U., Heinz-Martin, V., Arránz Becker, O. (Edts.) (2015): Family Dynamics after Separation. A Life Course Perspective on Post-Divorce Families. Special Issue ZfF, Volume 10, Opladen/Toronto: Barbara Budrich. ISBN 978-3-8474-0686-0.

Viungo vya nje

 
 
 Eurostat - Statistics Explained - Marriage and divorce statistics
 Divorce rates across countries by Eurostat
 Children and Divorce. (2010)

Jinsia
Ndoa
Sheria
Kelvin Yondan

Kelvin Yondan (amezaliwa 4 Oktoba 1984) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Tanzania. Anacheza nafasi ya beki wa kati. Pia anamudu nafasi ya kiungo.

Anachezea klabu ya Polisi Tanzania nchini Tanzania. Pia anachezea timu ya taifa ya Tanzania Taifa Stars. 

Yondani ni mmoja kati ya wakongwe wakidumu ndani ya ligi kuu ya soka Tanzania bara kwa miaka mingi akiwa katika ubora.

Timu alizowahi kuchezea
Simba S.C. 2008-2013
Young Africans Sc 2013-2020
Polisi Tanzania Mpaka sasa

Aina ya uchezaji
Ni mmoja kati ya mabeki bora Afrika Mashariki, kwa zaidi ya miaka kumi sasa anaunda ukuta imara wa Wanajangwani Yanga. Anakaba kwa nguvu mipira ya juu na chini na undava wa hali ya juu. Anafahamika kwa tackling kali na kuanzisha mashambulizi tokea nyuma.

Wachezaji mpira wa Tanzania‎
Watu walio hai
Waliozaliwa 1984
Uislamu nchini Ivory Coast

Waislamu wamo kwenye asilimia 38.6 ya idadi yote ya wakazi wa nchini Ivory Coast.
In Ivory Coast, Waslamu wanasali, wanafunga, na kutoa sadaka kama inavyohitajika na mafunzo ya Kiislamu, na walio wengi huenda hija na imefanywa kama kiada. Waislamu walio wengi wa Kiivoiri ni dhehebu la Sunni, wanaofuata mafundisho ya Imam Maliki.

Picha

Tazama pia
Uislamu kwa nchi

Marejeo

Ivory Coast
Uislamu nchini Djibouti

Uislamu nchini Djibouti una historia ndefu, kwanza unaonekana katika Pembe la Afrika wakati wa zama za uhai wa mtume Muhammad. Leo hii, asilimia 94 ya wakazi wa Djibouti ambao wamekadiriwa kuwa 490,000 ni Sunni, wanaofuata mafundisho ya Imam Shafi'i. Baada ya uhuru, taifa lililokuwa linaanza kujijenga lilipitisha baadhi ya sheria zake zilizokuwa zinafungamana na sheria za Kiislamu.

Tazama pia
Dini nchini Djibouti
Ukristo nchini Djibouti
Uislamu kwa nchi

Tanbihi

Marejeo
CIA World Factbook - Djibouti 

Dini nchini Jibuti
Jibuti
Morgan Schneiderlin

Morgan Schneiderlin (amezaliwa 8 Novemba, 1989 katika mji wa Obernal huko Ufaransa) ni mchezaji wa mpira wa miguu akiichezea klabu maarufu ya nchini Uingereza Manchester United.

Alianzia timu ya Rc Strasbourg
Schneiderlin alianzia kucheza soka katika timu ya nyumbani Rc Strasbourg Mwaka 2005 na mwaka mmoja baadae aliichezea timu ya wakubwa

Southampoton yamchukua Kutoka Ufaransa

Mwaka 2008 alihamia Southampoton kwa dau la pauni 1 million alicheza mechi yake ya kwanza dhidi ya Cardiff City Agosti 9,2008 wakati huo Southampton ilikuwa ligi kuu daraja la kwanza alifunga bao lake la kwanza tar  13 Aprill 2010 katika pambano dhidi ya Bristol Rovers waliloshinda 5 kwa 1 alifunga tena bao la mita 35 dhidi ya Nottingham Forest

Watu walio hai
Waliozaliwa 1989
Wachezaji mpira wa Ufaransa
Makandana

Makandana  ni jina la kata ya Wilaya ya Rungwe katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,613  walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53503.

Kata ya Makandana ni kata iliyoundwa baada ya kata iliyokuwa ni kata ya Malindo kugawanywa katika kata mbili ambazo ni kata ya Makandana na kata ya Malindo yenyewe.

Marejeo
 
 
 
Wilaya ya Rungwe 
Kata za Mkoa wa Mbeya
Lipidi

Lipidi (kwa Kiingereza lipid, kutoka Kigiriki λίπος, lípos, „mafuta“) ni kundi la molekuli ogania zinazojenga dutu kama mafuta, nta na sehemu ya vitamini. 

Ni muhimu katika kemia ya viumbehai kwa sababu zinahifadhi nishati ndani ya seli za mwili, zinapitisha habari kati ya seli na kujenga utando wa seli. Kwa hiyo ni sehemu muhimu ya chakula. 

Zinapatikana kwa kula algae, mbegu wa mimea, nyama, jibini, siagi na samaki.

Wakati mwingine neno "lipidi" hutumiwa sasa na mafuta lakini hali halisi mafuta ni kundi la lipidi tu.

Marejeo

Viungo vya nje
The truth about lipids and fats - dummies.com
Lipids,  chem4kids.com
Lipids, Chemistry, Michigan State University

Kemia
Chakula
Andrey Marcel Ferreira Countinho

Andrey Marcel Ferreira Countinho (amezaliwa 12 Januari 1990) ni mchezaji wa kandanda kutoka Brazil akiichezea klabu ya  Kwampong kutoka Korea Kusini akicheza nafasi ya mrengo wa kushoto, pia ana uwezo wa kucheza nafasi ya kiungo mshambuliaji.

Historia
Andrey Countinho ni mmoja ya wachezaji wanaopiga faulo kwa ufundi ikiwa anaichezea Santa Cruz kafunga faulo 6 na Taubate 7 na Yanga kafunga faulo 4 mpaka Julai 2015.

Wasifu wa mapema
Andrey Countinho alianzia soka katika timu ya Vijana ya Santa Cruz ya nchini Brazil ilikuwa mwaka 2007 alipandishwa timu ya wakubwa mwaka 2009 Countinho alicheza mchezo wake wa kwanza mwaka 2010 february akitokea nje ilikuwa dhidi ya Vasco da Gama Countinho alifunga goli lake la kwanza dhidi ya Menereila da santo ilikuwa mnamo mwezi Aprill katika ushindi wa 2 bila Andrey alianza kucheza katika kiwango kizuri mwaka 2011 na Taubate wakaanza kumnyatia na wakamsajiri

Nafasi Timu ya Taifa
Andrey Countinho ajawahi kucheza timu ya Taifa ya Brazil kutokana na nafasi finyu iliyopo Taifa hilo ndipo Andrey anataka achukue utaifa wa Tanzania ili aweze kushiriki michuano ya Kimataifa.

Atua nchini Tanzania
Andrey alisajiliwa nchini Tanzania katika klabu ya Yanga Sc; bao lake la kwanza la ligi lilikuja mnamo Octoba 2014 ulikuwa mchezo dhidi ya Tanzania Plizons Fc akifunga kwa faulo.

Mashindano ya kimataifa
Andrey Countinho ameshiriki mashindano matatu Africa ambayo ni Kombe la Mapinduzi African Cup Confederation kombe la Shirikisho na Kagame Cup Cecafa Kombe la mabingwa Africa Mashariki.

Tuzo
Andrey amenyakuwa tuzo ya mchezaji bora wa mwezi katika Timu yake ya Yanga Sc nchini Tanzania pia alifunga magoli manne katika kombe la Mapinduzi Januari 2015

Waliozaliwa 1990
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Brazil
Zamadamu

Zamadamu walikuwa wanyama wenye umbile lililokaribiana na mwili wa binadamu kuliko hata sokwe.

Binadamu wanadhaniwa kuwa walitokana na hao wa kwanza miaka laki kadhaa iliyopita, labda kwa kupitia spishi nyingine za jenasi "homo". 

Kwa sasa hakuna tena zamadamu hai duniani, ila mabaki ya mizoga yao yanazidi kupatikana hasa barani Afrika.

Tanbihi

Marejeo

 Franzen, J. L. (1985). "Asian australopithecines?". In: Hominid Evolution: Past, Present, and Future. New York: Wiley-Liss, 255-263.
 Gao, J. (1975). "Australopithecine teeth associated with Gigantopithecus". Vertebrata Palasiatica. 13(2): 81-88. 

 Liu, Wu, Ronald Clarke, and Song Xing. (2010). "Geometric morphometric analysis of the early Pleistocene hominin teeth from Jianshi, Hubei Province, China." Science China Earth Sciences. 53(8): 1141-1152.

 Wolpoff, M. H. (1999). Paleoanthropology. New York: McGraw-Hill.
 Zhang, Y. (1985). "Gigantopithecus and “Australopithecus in China". In: Palaeoanthropology and palaeolithic archaeology in the People’s Republic of China, 69-78.

Viungo vya nje
Informative lecture on Australopithecines

 
Biolojia
Hominini
Uislamu nchini Misri

Uislamu nchini Misri ndiyo dini kubwa nchini ikiwa na wafuasi wapatao milioni 80. 

Idadi hii inabeba asilimia 94.7 ya wakazi wote wa nchini humo na hiyo ni kwa mujibu wa sensa yao ya mwaka wa 2010. 

Karibia Waislamu wa nchi nzima ni wafuasi wa madhehebu ya Wasunni, kukiwa na idadi kiasi ya Shia na Ahmadia. 

Tangu mwaka 1980, Misri huhesabiwa kama taifa la kidini ijapokuwa haijatambulika rasmi.

Marejeo 

Uislamu kwa nchi
Dini nchini Misri
Uislamu katika Guinea ya Ikweta

Kwa mujibu wa Ripoti ya 2006 ya Kitengo cha Uhuru wa Dini cha Kimataifa cha Marekani, waumini wa dini ya Kiislamu wapo chini ya asilimia moja idadi ya wakazi wote wa nchi ya Guinea ya Ikweta. Ripoti ya wavuti ya Adherents.com, hata hivyo, imekadiria ya kwamba Waislamu wameongezeka kutoka asilimia 1 hadi asilimia 25% ya jumla ya wakazi wote wa nchini hiyo. Wahindi walio wengi nchini humo ni Waislamu. Kuna msikiti mmoja wa Ahmadiyya nchini humo.

Tanbihi
Kitobo (Papua)

Kitobo ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watobo. Mwaka wa 1980 idadi ya wasemaji wa Kitobo imehesabiwa kuwa watu 2230. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitobo iko katika kundi la Kihuon.

Viungo vya nje
lugha ya Kitobo kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitobo
lugha ya Kitobo katika Glottolog
lugha ya Kitobo kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kitokano

Kitokano (pia Kizuhuzuho) ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watokano. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kitokano imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitokano iko katika kundi la Kigorokan.

Viungo vya nje
lugha ya Kitokano kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitokano 
lugha ya Kitokano katika Glottolog
lugha ya Kitokano kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kituma-Irumu

Kituma-Irumu ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watuma na Wairumu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kituma-Irumu imehesabiwa kuwa watu 1100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kituma-Irumu iko katika kundi la Kifinisterre.

Viungo vya nje
lugha ya Kituma-Irumu kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kituma-Irumu
lugha ya Kituma-Irumu katika Glottolog
lugha ya Kituma-Irumu kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kituraka

Kituraka ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waturaka. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kituraka imehesabiwa kuwa watu 25 tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kituraka iko katika kundi la Kidagan.

Viungo vya nje
lugha ya Kituraka kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kituraka
lugha ya Kituraka katika Glottolog
lugha ya Kituraka kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kiturumsa

Kiturumsa ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waturumsa. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiturumsa imehesabiwa kuwa watu watano tu, na inawezekana hao wote walikuwa wameshafariki hadi mwaka wa 2011, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiturumsa iko katika kundi la Kibosavi.

Viungo vya nje
lugha ya Kiturumsa kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiturumsa
lugha ya Kiturumsa katika Glottolog
lugha ya Kiturumsa kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kiuare

Kiuare (pia Kikwale) ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wauare. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kiuare imehesabiwa kuwa watu 1300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiuare iko katika kundi la Kikwalean.

Viungo vya nje
lugha ya Kiuare kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiuare 
lugha ya Kiuare katika Glottolog
lugha ya Kiuare kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Kiufim

Kiufim ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waufim. Mwaka wa 1978 idadi ya wasemaji wa Kiufim imehesabiwa kuwa watu 550. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiufim iko katika kundi la Kifinisterre.

Viungo vya nje
lugha ya Kiufim kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiufim
lugha ya Kiufim katika Glottolog
lugha ya Kiufim kwenye Ethnologue

Lugha za Papua Guinea Mpya
Ty Simpkins

Ty Keegan Simpkins (amezaliwa 6 Agosti, 2001) ni mwigizaji filamu mtoto kutoka nchini Marekani. Moja kati ya igizo lake kubwa ni pamoja na Iron Man 3 (2013), akiwa na Robert Downey, Jr., filamu ya kutisha ya James Wan Insidious na toleo lake la pili Insidious: Chapter 2, na Jurassic World (2015). Amepata kuonekana pamoja na ndugu yake wa damu, Ryan Simpkins, katika filamu kama Pride and Glory  Revolutionary Road na Arcadia (filamu)

Filmografia

Filamu

Televisheni

Michezo ya Video

Marejeo

Viungo vya Nje 
 
 Ty Simpkins at Twitter
 The Simpkins Kids
Waliozaliwa 2001
Watu walio hai
Waigizaji wa filamu wa kiume wa Marekani
Uislamu nchini Ethiopia

Uislamu nchini Ethiopia ni dini ya pili kwa wingi wa waumini ambayo inafuatwa sana baada ya Ukristo. 

Kwa mujibu wa sensa ya taifa ya mwaka wa 2007, kuna waumini zaidi ya milioni 25 (au 34% ya wakazi wote) ambao ni Waislamiu. 

Uislamu ni dini yenye kundi la watu wengi ambao ni Wasomali, Wafar, Wargobba, Waharari, Waberta, Walaba, na Wasilt'e; pia wafuasi wengi miongoni mwao ni Wagurage na Waoromo.

Historia 
Imani hiyo iliwasili nchini Ethiopia mapema sana, muda mfupi baada ya Hijira.

Tazama pia 
Uislamu kwa nchi

Marejeo

Viungo vya Nje 
 The Muslim-Christian War (1528-1560) 
 Ethiopian History and Civilization

Jisomee 
 Jon Abbink, "An Historical-Anthropological Approach to Islam in Ethiopia: Issues of Identity and Politics", Journal of African Cultural Studies, 11 (1998), pp. 109–124
 Dickson, David, "Political Islam in Sub-Saharan Africa: The Need for a new Research and Diplomatic Agenda" , United States Institute of Peace, Special Report 140, May 2005.

Ethiopia
Nzi

Nzi ni wadudu wadogo wa nusuoda Brachycera katika oda Diptera (yaani “wenye mabawa mawili”). Kwa asili jina hili limetumika kwa wadudu wa familia Muscidae, lakini kwa sababu spishi nyingi za Brachycera hazina majina ya Kiswahili, “nzi” linapendekezwa kama jina kwa Brachycera wote. Nusuoda nyingine ya Diptera, Nematocera, inashirikisha mbu na jamaa wao.

Diptera wote wana mabawa mawili tu yaliyopo kwa mesotoraksi. Mabawa ya nyuma ya asili yamepunguzika na kubadilika kuwa virungu (halteres) ambavyo vinasaidia mdudu ajue mkao wake na mabadiliko ya mwelekeo (kama aina ya gurudumu tuzi). Vipapasio vya Brachycera ni vifupi na vina mapingili machache kuliko Nematocera, mara nyingi matatu tu lakini hadi 7. Spishi nyingi zinabeba unywele (arista) juu ya pingili la tatu la vipapasio. Nzi hawana sehemu za kinywa zinazoweza kutumika kwa kutafuna, kwa hivyo hula chakula cha majimaji au cha chembe ndogo (kama chavua).

Lava wa nzi hawana miguu na wanafanana na minyoo. Kwa kawaida wana meno mawili yaliyopindika (kama kulabu) na spirakulo mbili kwenye nyuma ya kiwiliwili. Huonekana mara nyingi katika nyama iliyooza na katika matunda.

Spishi kadhaa za Afrika
 Bactrocera dorsalis, Nzi wa Maembe (Mango fly)
 Calliphora vomitoria, Nzi Buluu (Blue bottle fly)
 Glossina swynnertoni, Mbung'o Masai (Swynnerton's tsetse)
 Musca domestica, Nzi-nyumbani (Housefly)
 Phaenicia sericata, Nzi Kijani (Common green bottle fly)
 Systoechus somali, Nzi-sufu Somali (Somali bee fly)

Picha

Nzi na jamaa