Tanzania na Shirika la Fedha Duniani

Tanzania ni mwanachama wa Shirika la Fedha Duniani na kiwango cha sasa cha dola za Kimarekani milioni 551.35,  na ni sehemu ya jimbo linaloongozwa na Afrika Kusini na Nigeria. Shirika la Fedha Duniani limekuwa likihusika katika uchumi wa Tanzania tangu miaka ya 1970. Kwa miaka mingi, kumekuwa na takriban hatua tatu za ushiriki wa IMF nchini Tanzania: awamu ya kwanza ya mageuzi ilidumu kutoka 1986 hadi 1995, awamu ya pili ya mageuzi ilidumu kutoka 1996 hadi 2006, na awamu ya tatu ililenga sana kuimarisha mageuzi yaliyofanywa kutoka kwa hatua za awali.

Uchumi wa kilimo uliotegemewa na Tanzania ulikuwa ukipungua kila wakati tangu miaka ya 1970. Mnamo mwaka 1979, Shirika la Fedha Duniani liliingilia kati na kupendekeza mabadiliko kadhaa kwa Tanzania kujibu uchumi wake kuwa mbaya; Kushuka kwa thamani ya sarafu ilikuwa lengo kuu la mabadiliko yaliyopendekezwa.  Tanzania ilikataa kupunguza thamani ya sarafu yake na ikaiomba Shirika la Fedha Duniani iondoke nchini mnamo Novemba 1979.  Kilichoshangaza zaidi ni kwamba wakati Tanzania ilifukuza Shirika la Fedha Duniani kutoka nchini, uchumi wa Tanzania ulikuwa tayari uko kwenye kufilisika.  Shirika la Fedha Duniani liliunda Kikundi cha Ushauri cha Tanzania ili kuboresha uhusiano kati ya Shirika la Fedha Duniani na Tanzania — lengo kuu la kundi la Ushauri Tanzania ilikuwa kufanikisha kupanda kwa thamani ya Shilingi.  Jitihada izo zilisaidia hadi 1986 wakati Ali Hassan Mwinyi, aliyekua rais mpya wa Tanzania aliyechukua nafasi ya Julius Nyerere, rais wa zamani wa Tanzania; uchumi wa nchi hiyo tayari ulikuwa karibu kukamilika.

Duru ya kwanza ya mageuzi, 1986-1996 
Mnamo 1986, hatimaye Tanzania iliingia makubaliano ya pamoja na Shirika la Fedha Duniani; chini ya makubaliano haya, mpango ulitungwa kuhusisha kiwango cha riba, kuondoa udhibiti wa bei n.k  Jambo moja muhimu kuelewa ni kwamba, wakati huo, uhusiano kati ya Shirika la Fedha Duniani na Tanzania bado haukuwa mzuri; na hayo yakisemwa, kiasi cha misaada iliyotolewa na makubaliano ya pamoja hayakuwa na kiwango kikubwa kama awali kwani ilikuwa na asilimia 60 tu ya kiwango cha Tanzania wakati huo.   Kusudi kuu la makubaliano haya lilikuwa hasa kujenga imani ya wawekezaji kwa Tanzania kwa kuipatia nchi idhini ya IMF. Kwa mafanikio, makubaliano haya yalifanikisha lengo lake kwani nchi nyingi zilizoendelea zilikuwa tayari kutoa misaada kwa Tanzania ikiwa nchi hiyo itafuata mageuzi yaliyopendekezwa yaliyoorodheshwa chini ya makubaliano. Kutoka kwa Dola za Marekani milioni 78.5 (milioni 64.2 za SDR) zilizoidhinishwa na makubaliano, milioni 55.6 tu (milioni 45.47 za SDR) ziliondolewa.  Duru ya kwanza ya mageuzi ilimalizika mnamo 1996, na Tanzania ilipata mageuzi mengi.

Mzunguko wa pili wa mageuzi, 1996-2006 
Kuanzia 1996 hadi 2006, duru ya pili ya mageuzi ilianza. Mageuzi ya pili yalilenga katika maeneo kama kuboresha huduma za kifedha za serikali na vile vile kuimarisha malengo yaliyopatikana kutoka kwa mageuzi ya awali.  Moja ya malengo magumu zaidi ya kisera ilikuwa marekebisho ya mashirika;  chini ya mipango ya Kupunguza Umaskini na Ukuzaji  wa maendeleo ya kifedha yaliyoelekezwa na Shirika la Fedha Duniani, Tanzania ilifanikiwa kubinafsisha mashirika mengi katika sekta za viwanda na kilimo mnamo 2005 .  Kwa upande wa sekta ya fedha, Mpango wa pamoja wa Tathmini ya Sekta ya Fedha ya Benki ya Dunia iliidhinishwa kuipatia Tanzania msaada kamili na wa uchambuzi wa maendeleo bora ya kifedha.  Chini ya mpango huu, Tanzania ilipata msaada mkubwa kutoka kwa nchi wahisani.

Mnamo mwaka 2006 
Awamu ya tatu ya mageuzi ililenga haswa kuunda sera zinazofaa kutosheleza mageuzi ya kiuchumi yaliyoletwa na mageuzi mawili ya awali. Kuanzia 2006 na kuendelea, kuingiliwa kwa Shirika la Fedha Duniani kulibadilisha kuipatia nchi ushauri wa sera.  Chini ya uendeshaji wa Chombo cha Msaada wa Sera, Shirika la Fedha Duniani linaendelea kuipatia nchi ushauri wa kiuchumi kukuza kiwango bora cha ukuaji wa uchumi na kuboresha hali ili kuondoa umaskini.  Kama tunavyoona kutoka kwa rekodi ya Shirika la Fedha Duniani, kuanzia 2003, kiwango cha mkopo kwa Tanzania kilichoidhinishwa na Shirika la Fedha Duniani zilikua Dola milioni 29.1 tu, na mnamo 2007. Hii inaashiria sana kwamba Shirika la Fedha Duniani imechukua jukumu zaidi kama mshauri wa sera kwa Tanzania. Kutoka kwa ripoti ya sera ya Tanzania ya 2017,Shirika la Fedha Duniani lilisema kwamba uchumi wa Tanzania, pamoja na utekelezaji wa mpango unaoungwa mkono, unaonekana kuwa na nguvu na kiwango cha wastani cha mfumuko wa bei.

Marejeo 
USLWA
Uchumi wa Tanzania