LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Maporomoko ya Niagara

Maporomoko ya Niagara (Niagara Falls) ni mfululizo wa maporomoko ya maji kwenye mto Niagara yaliyopo mpakani mwa Kanada na Marekani kati ya Ziwa Erie na Ziwa Ontario. Ni maporomoko makubwa ya Amerika ya Kaskazini. 

Wenyeji hutofautisha maporomoko matatu 
 Horseshoe Falls (maporomoko ya mguu wa farasi, yanaitwa pia maporomoko ya Kikanada) 
 Maporomoko ya Kimarekani
 Maporomoko ya Bridal Veil (utaji wa bibi arusi)

Ni kitovu cha utalii katika Amerika ya Kaskazini kinachotembelewa na watalii wngi sana.

Kuna miji miwili inayoitwa Niagara Falls upande wa Kanada na mwingine upande wa Marekani.

Tazama pia 
 Maporomoko ya Iguazu

Viungo vya Nje 
 Picha na Video

Maporomoko ya Marekani
Maporomoko ya Kanada
Jiografia ya Marekani
Jiografia ya Kanada
Ontario
New York
Chokowe

Chokowe ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia ya Scolopacidae. Nje ya majiri ya kuzaa huonekana hasa karibu na maji (bahari, maziwa, mito) lakini spishi chache huonekana mbali na maji (k.m. Tryngites subruficollis). Takriban spishi zote hutaga mayai chini tundrani kwa kanda za akitiki za Ulaya, Asia na Amerika. Hula wadudu, gegereka na nyungunyungu.

Spishi za Afrika
 Calidris alba, Chokowe Tumbo-jeupe (Sanderling)
 Calidris alpina, Chokowe Tumbo-jeusi (Dunlin)
 Calidris canutus, Chokowe Mwekundu (Red Knot)
 Calidris falcinellus, Chokowe Domo-pana ( Broad-billed Sandpiper) – inaainishwa pia kama Limicola falcinellus
 Calidris ferruginea, Chokowe Domo-sululu (Curlew Sandpiper)
 Calidris maritima, Chokowe Zambarau (Purple Sandpiper)
 Calidris minuta, Chokowe Mdogo ( Little Stint)
 Calidris subminuta, Chokowe Vidole-virefu (Long-toed Stint)
 Calidris temminckii, Chokowe Mkia-mweupe (Temminck’s Stint)
 Micropalama himantopus, Chokowe Miguu-myekundu (Stilt Sandpiper) – inaainishwa pia kama Calidris himantopus
 Philomachus pugnax, Chokowe Mjasiri (Ruff)

Spishi za mabara mengine
 Aechmorhynchus cancellatus (Kiritimati Sandpiper) imekwisha sasa
 Aechmorhynchus parvirostris (Tuamotu Sandpiper)
 Calidris bairdii (Baird’s Sandpiper)
 Calidris fuscicollis (White-rumped Sandpiper)
 Calidris mauri (Western Sandpiper)
 Calidris melanotos (Pectoral Sandpiper)
 Calidris minutilla (Least Sandpiper)
 Calidris x paramelanotos (Cox's Sandpiper) – chotara kati ya dume wa C. melanotos na jike wa C. ferruginea
 Calidris ptilocnemis (Rock Sandpiper)
 Calidris pusilla (Semipalmated Sandpiper)
 Calidris ruficollis (Red-necked Stint)
 Calidris tenuirostris (Great Knot)
 Calidris virgata (Surfbird) – inaainishwa pia kama Aphriza virgata
 Eurynorhynchus pygmeus (Spoon-billed Sandpiper) – inaainishwa pia kama Calidris pygmeus
 Philomachus acuminatus (Sharp-tailed Sandpiper) – inaainishwa pia kama Calidris acuminata
 Prosobonia ellisi (Moorea Sandpiper) imekwisha sasa
 Prosobonia leucoptera (Tahiti Sandpiper) imekwisha sasa
 Tryngites subruficollis (Buff-breasted Sandpiper)

Picha

Vitwitwi na jamaa
Sankt Peterburg

Sankt-Peterburg (Kirusi: Санкт-Петербург; majina ya kihistoria: Sankt Petersburg, St. Petersburg, Petrograd, Leningrad) ni mji mkubwa katika Urusi ya magharibi kwenye mwambao wa Bahari ya Baltiki. Kuna wakazi milioni 4.7 ikiwa ni mji mkubwa wa pili wa Urusi. Iliwahi kuwa mji mkuu wa nchi.

Sankt Peterburg ilianzishwa mwaka 1703 na Kaisari Peter I wa Urusi kama mji mkuu wake badala ya Moscow ikaendelea kama mji wa kwanza hadi 1918 wakati mji mkuu ulirudishwa Moscow baada ya mapinduzi ya kikomunisti.

Sankt Peterburg ilibadilisha jina mara kadhaa. Mwanzoni kabisa jina la Kiholanzi lilikuwa kawaida "Sankt-Pieterburch". Baadaye mji ulipewa jina lenye umbo la Kijerumani "Sankt Petersburg". Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia serikali ya Urusi ilisikitika jina ni Kijerumani hivyo likabadilihswa kuwa "Petrograd". Baada ya kifo cha Vladimir Lenin kiongozi wa mapinduzi ya Urusi mji ukapewa jina la "Leningrad" kwa heshima yake.

1991 baada ya mwisho wa Umoja wa Kisovyeti jina lilibadilishwa tena kwa kura ya wananchi kuwa "Sankt Peterburg".

Mji unapendeza sana ukiwa na nyumba nyingi za kihistoria. Mji una mifereji mingi ndani ya eneo lake hivyo huitwa pia "Venezia ya Kaskazini". Maonyesho ya sanaa yasifiwa kote duniani.

Miji ya Urusi
Kipwita

Vipwita ni ndege wa jenasi Phalaropus katika familia ya Scolopacidae. Ndege hawa wana rangi ya nyeupe na kijivu. Wakati wa majiri ya kuzaa hupata rangi ya nyekundu angalau kwa ukosi wao (kipwita mwekundu ni mwekundu kwa mwili wote). Wanaweza kuogelea sana kwa sababu vidole vyao vina ndewe. Jike ana rangi kali kuliko dume na huanzisha ubembelezi. Dume huatamia na hutunza makinda. Mayai hutagwa tundrani kwa kanda za akitiki au mbugani kwa Amerika Kaskazini (Wilson’s phalarope). Nje ya majiri ya kuzaa hupisha wakati wao takriban wote kwa bahari kuu. Huonekana pia mara kwa mara kwa maziwa ya chumvi. Hula wadudu na gegereka.

Spishi za Afrika
 Phalaropus fulicarius, Kipwita Mwekundu (Red Phalarope)
 Phalaropus lobatus, Kipwita Ukosi-mwekundu (Red-necked Phalarope)

Spishi ya Amerika
 Phalaropus tricolor (Wilson’s Phalarope)

Picha

Vitwitwi na jamaa
William Shakespeare

William Shakespeare (Aprili 1564 - 23 Aprili 1616) alikuwa mwandishi mashuhuri nchini Uingereza.

Waingereza mara nyingi humtazama kuwa mwandishi mkuu wa lugha yao. Aliandika hasa maigizo na tamthiliya. Alifanya pia kazi ya uigizaji.

Mwandishi huyo akiwa mdogo alikuwa anapenda kusoma sana hadithi mbalimbali ambazo zilikuwa zimeandikwa kwa lugha ya Kilatini. Shakespear alisoma zaidi kazi za wanafalsafa wakongwe wa Kigiriki Aristotle na Plato, pia alipenda sana teolojia.

Maigizo yake hupangwa katika vikundi vya:
 mchezo tanzia
 tamthiliya ya kuchekesha
 tamthiliya ya kihistoria

Kutokana na wingi wa kazi na mada, wataalamu wengine hawakubali ya kwamba maandiko yote yanayojulikana kama ya "Shakespear" yameandikwa na mtu yeye yule, lakini walio wengi wameridhika ya kwamba huyu Shekespear wa kihistoria mwenyewe alikuwa mwandishi wa hayo yote.

Tamthiliya zake 
Kati ya maandiko yake mashuhuri ni:
 Michezo Tanzia
 Romeo and Juliet
 Macbeth
 King Lear
 Hamlet
 Othello
 Titus Andronicus
 Julius Caesar
 Antony and Cleopatra
 Coriolanus
 Troilus and Cressida
 Timon of Athens
 Tamthiliya za Kuchekesha
 The Comedy of Errors
 All's Well That Ends Well
 As You Like It
 A Midsummer Night's Dream
 Much Ado About Nothing
 Measure for Measure
 The Tempest
 Taming of the Shrew
 Twelfth Night or What You Will
 The Merchant of Venice
 The Merry Wives of Windsor
 Love's Labour's Lost
 The Two Gentlemen of Verona
 Pericles Prince of Tyre
 Cymbeline
 The Winter's Tale
 Tamthiliya za Kihistoria
 Richard III
 Richard II
 Henry VI, part 1
 Henry VI, part 2
 Henry VI, part 3
 Henry V
 Henry IV, part 1
 Henry IV, part 2
 Henry VIII
 King John

Mchezo tanzia "Julius Caesar" pamoja na tamthiliya ya kuchekesha "The Merchant of Venice" vimetafsiriwa na Mwalimu Julius Nyerere kwa lugha ya Kiswahili ("Julius Kaisari" na "Mabepari wa Venisi")

Viungo vya nje

 Open Source Shakespeare

Waliozaliwa 1564
Waliofariki 1616
Waandishi wa Uingereza
Fasihi ya Kiingereza
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 1

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Sturmabteilung

Sturmabteilung (Kikosi cha mashambulizi - kifupi cha Kijerumani SA) ilikuwa kitengo cha wanamgambo wa chama cha NSDAP cha Adolf Hitler katika Ujerumani kuanzia 1921 hadi 1945.

Chanzo kama walinzi wa mikutano 
Ilianzishwa 1921 kama kikosi cha kulinda mikutano ya NSDAP iliyovurugwa mara nyingi na wapinzani waliosikitika matamshi ya Hitler. Hitler aliweza kutumia wanajeshi walioachishwa jeshini baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Kiongozi wa SA alikuwa kapteni Ernst Röhm.

Sare za kahawia 
SA ilivaa sare za rangi ya kahawia zilizopatikana kwa bei nafuu kwa sababu zilikuwa mabaki ya vita. Kikosi kilipiga marufuku pamoja na chama cha NSDAP mwaka 1923 na kuundwa upya 1925. Wakati ule kikosi maalumu kilundwa ndani ya SA kwa ajili ya ulinzi wa Hitler mwenyewe. Kikosi hiki cha Schutzstaffel (SS) kilitengwa baadaye na SA kama mkono wa pekee wa chama cha Nazi. SS ilivaa sare nyeusi.

Kazi ya SA ilikuwa maandamano wakivaa sare zao na kuonyesha kuwepo kwa chama barabarani. Ilitumiwa pia kuvuruga mikutano na maandamano ya vyama vingine na kulinda mikutano ya chama.

Jeshi la Chama 
Tangu matatizo ya kiuchumi ya kimataifa ya 1929 Wajerumani wengi walikuwa bila ajira. Katika hali hii idadi ya wanaSA ikaongezeka sana. Mwaka 1930 ilikuwa na wanamgambo 60,000 waliongezeka kuwa 220,000 hadi 1932 na 400,000 hadi 1934.

Katika kempeni ya uchaguzi wa bunge wa 1932 watu 300 waliuawa katika mapigano kati ya SA na wanamgambo Wa vyama vingine.

Baada ya Hitler kushika serikali alitumia vikosi vya SA kutisha wapinzani wake. WanaSA walikamata wapinzani hovyo na kuwapiga. Bunge la 1933 lililokuwa na wapinzani mwanzoni lilipaswa kukutana ilhali wanamgambo wa SA walijaza ukumbi wa mkutano.

Hitler amaliza uongozi wa SA na upinzani ndani ya chama 
WanaSA wengi walitegemea mapinduzi ya kumalizia ubepari kwa sababu waliamnini matangazo ya Hitler aliposhambulia mabepari. Lakini Hitler hakuwa na nia hiyo hivyo sehemu za SA walianza kulalamika kati yao.

Mwaka 1934 Hitler aliamua kuwaondoa viongozi wa SA. Katika usiku moja viongozi wakubwa walikamatwa na wanaSS. Takriban watu 130 waliuawa. Viongozi wa NSDAP walitumia nafasi ya kuuawa pia wapinzani wengine katika usiku uleule. Baadaye walitangaza ya kwamba Viongozi hawa wa SA walipanga mapinduzi lakini walizuiliwa. 

Kwa tendo hiki Hitler alimaliza dhana zote za upinzani ndani ya chama chake ya NSDAP dhidi yeye menyewe.

SA baada ya 1934 
SA iliendelea kama kitengo kikubwa cha NSDAP chini ya viongozi wapya lakini umuhimu wake ulipungua sana. Walipewa tena kazi mwaka 1938 katika mashambulio dhidi ya Wayahudi katika Ujerumani walipochoma moto masinagogi katika Ujerumani na kuvunja nyumba za Wayahudi.

Historia ya Ujerumani
Gesi

Gesi ni moja kati ya hali maada. Katika hali ya gesi atomi hazishikani pamoja kama gimba mango bali zaelea kwa mwendo huria. 

Atomi na molekuli za gesi huelekea kusambaa na kukalia nafasi yote ambamo imewekwa. Gesi haina umbo wala mjao kamili. Inawezekana pia kukaza gesi kwa mfano ndani ya chombo na kupunguza mjao kwa njia hii.

Mjao wa gesi hutegemea halijoto na shindikizo. Kama halijoto inaongezeka na shindikizo haibadiliki mjao utaongezeka. 

Elmenti na dutu nyingi zapatikana kwa hali ya gesi.

Kuhusu gesi inayotumiwa kwa kuichoma kwenye jiko au katika injini angalia gesi asilia.

Tazama pia 
 Kiowevu
 Utegili
 Mango

Fizikia
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 2

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 3

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Ncha ya kusini

Ncha ya kusini ni mahali pa kusini kabisa duniani. Neno hili hutaja ama 
 ncha ya kijiografia ya kusini au
 ncha sumaku ya kusini.

Duniani iko kinyume cha ncha ya kaskazini.

Ncha ya kusini ya Kijiografia 
Ncha ya kusini ya kijiografia iko katikati ya bara la Antaktiki. Ni mahali ambako mhimili wa kuzunguka kwa dunia unagusa uso wa dunia. Mahali hapa papo kwa anwani ya kijiografia ya 90°S na 0°W takriban 2,800 m juu ya UB. Uso wa dunia umefunikwa hapa na ganda nene la barafu lenya upana wa mita 2,700 kwa hiyo uso wa dunia mwenyewe uko kidogo tu juu ya UB.
 
Mazingira ya ncha ni baridi sana. Antaktika yote hakuna wakazi wa kudumu bali wanasayansi wa mataifa mbalimbali katika vituo vya utafiti. Papo hapo nchani kuna kituo cha Kimarekani kinachoitwa "Amundsen-Scott South Pole Station" penye wanasayansi pamoja na wataalamu 100 - 200. Idadi inategemea na majira, ni wengi wakati wa mchana na wachache wakati wa usiku. 

Usiku na mchana ina muda wa nusu mwaka. Macheo ya pekee hutokea kila mwaka tar. 21 Septemba na mchana unaendelea hadi 21 Machi siku ya machweo. Giza inaanza na usiku huendelea hadi Septemba.

Ncha sumaku ya kusini 
Ncha ya kuzunguka dunia si sawa na ncha sumaku yaani mahali panapoonyeshwa na sumaku za dira dunia. Hapa ni kitovu cha kusini cha ugasumaku wa dunia. 

Ncha sumaku hutembeatembea kama mwenzake huko kaskazini. Kwa sasa iko nje ya Antaktika lakini iko tofauti kila mwaka.

Historia 
Watu wa kwanza wa kufikia ncha ya kusini tar. 14 Desemba 1911 walikuwa Roald Amundsen na wenzake kwa jumla kundi la Wanorwei 5. Walitangulia mbele ya kundi la Robert F. Scott waliofika nyuma yao tar. 17 / 18 Januari 1912 nchani lakini walikufa shauri ya njaa na baridi wakati wa kurudi.

Tazama pia 
 Ncha ya kaskazini

Jiografia
Antaktika
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 4

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Ghuba ya Aden

Guba ya Aden ni mkono pana wa Bahari Hindi kati ya Somalia upande wa kusini na Rasi ya Uarabuni upande wa kaskazini. Inaanza kwenye sehemu ya Bahari Hindi iitwayo pia Bahari Arabu na kuelekea kwa mlango wa bahari wa Bab el Mandeb unaoiunganisha na Bahari ya Shamu.

Eneo, visiwa, nchi na miji ya pwani
Ghuba hii ina urefu wa kilomita 1,000 na upana wake ni kati ya 150 km hadi 440 km. Kimo cha maji hufikia urefu wa mita 3,748. Imepakana na nchi za Yemen, Somalia (au Somaliland) na Jibuti.

Mabandari muhimu zaidi ni Aden nchini Yemen, Berbera nchini Somalia na mji wa Jibuti nchini Jibuti.

Kuna funguvisiwa viwili:
Sokotra ambayo ni sehemu ya Yemen
 Visiwa vya Zeila mbele ya pwani la Somalia

Jiolojia
Kijiolojia ghuba ya Aden ni sehemu ya kaskazini ya Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki linaloendelea hapa chini ya uso wa bahari.

Bahari ya maharamia
Siku hizi ghuba hii ni kati ya njia za bahari hatari kwa usafiri kwa meli kwa sababu ya maharamia wenye vituo vya hasa Somalia lakini pia Yemen. Manowari za kimataifa zinajaribu kulinda eneo hili. 

Bahari ya Hindi
Bahari ya Shamu
Jiografia ya Yemen
Jiografia ya Somalia
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 5

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Berbera

Berbera ni bandari na mji wa Somalia ya Kaskazini wenye wakazi 260,000. Iko katika sehemu ya Somalia iliyojitenga kwa jina la Somaliland. Ni mji mkuu wa mkoa wa Sahil wa Somaliland na ndio bandari kuu ya bahari ya nchi hiyo. Berbera ni mji wa pwani na ulikuwa mji mkuu wa zamani wa mlinzi wa Somalia ya Kiingereza kabla ya Hargeisa.

Mawasiliano na bandari 
Kuna kiwanja cha ndege na barabara za kuunganisha mji na Hargeisa na Burao. 

Biashara ya bandari ilikuwa hasa ya kondoo, uvumba na mazao mengine ya Somaliland. Ethiopia imeanza kutumia bandari kwa biashara yake ya nje baada ya kutokea kwa mafarakano kati ya Ethiopia na Eritrea. Biashara ya Ethiopia inaleta mapato makubwa zaidi kwa bandari.

Jiografia 
Bandari ya Berbera ni bandari bora upande wa kusini wa Ghuba ya Aden. Hali ya hewa ni joto sana na halijoto inaweza kupita sentigredi 50. Mazingira yake ni jangwa au nusujangwa.

Historia 
Habari za kwanza za mji zimo katika Periplus ya Bahari ya Eritrea, kitabu kilichoandikwa mnamo 200 BK. Wakati ule mji uliitwa "Malao".

Historia yake ilifuata historia ya pwani kwa jumla; mara watawala wenyeji walikuwa na madola yao madogo, mara majirani makubwa yaliingia.

Tangu mwaka 1546 Dola la Osmani lilivamia eneo lote na kumpeleka wali wake Berbera. Wakati wa udhaifu wa Waturuki athira hii ilipotea tena. Baada ya vita vya Mahdi katika Sudani Waosmani walipaswa kuondoa wanajeshi wao tena na Waingereza waliingia wakaitawala Berbera kama sehemu ya eneo lindwa la "British Somaliland Protectorate" au Somalia ya Kiingereza.

Berbera ilikuwa bandari kuu ya Waingereza na pia makao makuu ya serikali yao wakati wa miezi isiyo na joto mno. 

Baada ya uhuru wa Somalia bandari ya Berbera ilikuwa na umuhimu fulani katika vita baridi kati ya Marekani na Umoja wa Kisovyeti. Serikali ya Siad Barre mwaka 1974 ilifanya mapatano ya ushirikiano na Umoja wa Kisovyeti na manowari za Kisovyeti zilipewa nafasi katika Berbera ikawa kituo cha kijeshi cha Kisovyeti. Ushirikiano huo ulifarakana tangu mwaka 1977 kwa sababu ya vita kati ya Somalia na Ethiopia na Wasovyeti walichagua kusimama upande wa Ethiopia. Barre alitafuta msaada wa Marekani na tangu 1981 Berbera ikawa kituo cha kijeshi cha Marekani.

Picha

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Somalia

Miji ya Somalia
Miji ya Somaliland
Ncha ya kaskazini

Ncha ya kaskazini ni mahali pa kaskazini kabisa duniani. Neno hili hutaja ama 
 ncha ya kijiografia ya kaskazini au
 ncha sumaku ya kaskazini.

Duniani iko kinyume cha ncha ya kusini.

Ncha ya kaskazini ya Kijiografia 
Ncha ya kaskazini ya kijiografia iko katikati ya Bahari ya Aktiki. Ni mahali ambako mhimili wa kuzunguka kwa dunia unagusa uso wa dunia. Mahali hapa papo kwa anwani ya kijiografia ya 90°S na 0°W. Mtu anayesimama hapa anatazama upande wa kusini kwa namna yoyote hata akijizungusha.

Nchani bahari ina kina cha mita 4,087 m. Uso wa bahari umefunikwa hapa na ganda la barafu lenya unene wa mita 3-4. Sakafu ya bahari nchani ulifikiwa mara ya kwanza mwaka 2007 na msafara wa kisayansi wa Urusi kwa kutumia nyambizi.
 
Mazingira ya ncha ni baridi sana. Eneo lake lenyewe hakuna wakazi wa kudumu watu wa karibu ni Waeskimo wa Greenland na wakazi wa Siberia ya kaskazini (Urusi) pamoja na wanasayansi kwenye vituo vya utafiti. 

Usiku na mchana ina muda wa nusu mwaka. Macheo ya pekee hutokea kila mwaka tar. 21 Machi na mchana unaendelea hadi 23 Septemba siku ya machweo. Jua halizami kabisa katika muda huo. Kinachofuata ni machweo na mwanga wa utusiutusi wa wiki kadhaa hadi giza imeanza kabisa inayoendelea hadi Machi.

Kufuatana na kupanda kwa halijoto duniani barafu nchani imeanza kuyeyuka. Wataalamu wengine huamini ya kwamba kuna uwezekano itapotea kabisa katika karne ijayo.

Ncha sumaku ya kaskazini 
Ncha ya kuzunkuka dunia si sawa na ncha sumaku yaani mahali panapoonyeshwa na sumaku za dira dunia. Hapa ni kitovu cha kaskazini cha ugasumaku wa dunia. 

Ncha sumaku hutembeatembea kama mwenzake huko kusini. Kwa sasa iko kati ya visiwa vya Kanada na ncha ya kijiografia. lakini iko mahali tofauti kila mwaka.

Nyota ya nchani 
Kuna nyota moja iliyopo moja kwa moja juu ya ncha kwa kurefusha mhimili wa dunia. Nchani huonekana juu kabisa na katikati ya anga. Katika nusu ya kaskazini ya dunia nyota hii ineonekana kote ikionyesha upande wa kaskazini wakati wa usiku. Zamani mabaharia waliweza kutumia nyota hii wakitaka kulenga baharini wakati wa usiku. Kwa lugha ya falaki ni α Ursae Minoris kwa sababu ni nyota ya kwanza katika kundinyota ya Ursus Minor (dubu mdogo). Huitwa pia Stella Polaris (Kilatini kwa nyota ya nchani).

Tazama pia 
 Ncha ya kusini

Jiografia
Aktiki
Catherine Zeta Jones

Catherine Zeta-Jones (amezaliwa tar. 25 Septemba 1969) ni mshindi wa tuzo ya Academy-mwigizaji bora filamu wa Kiwelisi anayevuma na kuishi nchini Marekani.

Zeta alianza shughuli za uigiza tangu akiwa mdogo. Baada ya hapo, akawa anaigiza katika sehemu nyingi ndogo-ndogo za filamu na tamthilia za Kiingereza na Kiamreka.

Ameanza kuwa miongoni mwa waigizaji walio maarufu baada ya kujiingiza katika uchezaji wa filamu za Hollywood, moja kati ya filamu alizocheza ni kama ifuatavyo: The Phantom, The Mask of Zorro, na Entrapment iliyochezwa kunako miaka ya 1990.

Zeta pia aliwahi kushinda tuzo ya Academy kama mwigiza msaidizi-bora wa katika filamu ya Chicago iliyochezwa mwaka 2002 na humo aliigiza kama Velma Kelly. Ni mwanamama wa kwanza wa Kiwelisi-pekee aliyewahi kushinda tuzo hiyo. Zeta-Jones ameolewa na bwana Michael Douglas, ambaye wanafanana tarehe za kuzaliwa. Kwa pamoja wamezaa watoto wawili - Dylan na Carys.

Viungo vya nje 
 
 
 

Waigizaji filamu wa Welisi
Waliozaliwa 1969
Watu walio hai
Bahari ya Aktiki

Bahari ya Aktiki (Aktika) ni bahari inayozunguka ncha ya kaskazini. Ni sehemu ya eneo la Aktiki. Wataalamu wengine huitazama kama bahari ya pekee lakini wengine huona ni bahari ya pembeni ya Atlantiki. Kina kikubwa kiko karibu na visiwa vya Spitzbergen chenye mita 5,608.

Bahari ya Aktiki iko kati ya pwani za Asia ya Kaskazini, Alaska na Kanada katika Amerika ya Kaskazini, Greenland na Skandinavia (Ulaya). Eneo lake ni 14.056 km². Kati ya Greenland na Skandinavia kuna uwazi kubwa unaojifungua kwa Atlantiki ya Kaskazini na mlango wa Bering unaunganisha bahari hii na Pasifiki.

Sehemu kubwa ya eneo lake hufunikwa na barafu yenye unene wa mita 3 lakini sehemu hii imeanza kupungua kutokana na kupanda kwa halijoto duniani.

Mito muhimu inayoingia ni Ob, Yenissei, Lena na Kolyma upande wa Siberia (Urusi) halafu mito ya Yukon na Mackenzie upande wa Amerika ya Kaskazini.

Bahari za pembeni
 Bahari ya Barents
 Bahari ya Kara
 Bahari ya Laptev
 Bahari ya Mashariki ya Siberia
 Bahari ya Chukchi
 Bahari ya Beaufort
 Bahari ya Lincoln
 Bahari ya Greenland
 Bahari ya Norwei
 Bahari Nyeupe
 Bahari ya Baffin

Bahari
Aktiki
Rocky Mountains

Rocky Mountains (Kiing. kwa Milima ya Miamba), kifupi pia "Rockies" ni safu ndefu ya milima katika Amerika ya Kaskazini ambayo ni sehemu ya milima inayofuatana na pwani la Pasifiki kuanzia Alaska hadi Meksiko. Mara nyingi hutazamiwa kuanza katika jimbo la British Columbia upande wa magharibi wa Kanada huelekea kusini hadi jimbo la New Mexico la Marekani. Urefu wa safu hii ni takriban kilomita 4,800. Mara nyingi hata milima ya Alaska na pia ya Meksiko ya kaskazini huhesabiwa kuwa sehemu za nje za Rockies.

Mlima mrefu ni Mount Elbert katika jimbo la Colorado mwenye kimo cha mita 4,401 juu ya UB. Mlima mkubwa katika Kanada ni Mount Robson wa British Columbia mwenye kimo cha mita 3,954.

Kijiolojia Rockies zimejitokeza kutokana kwa kugongana kwa mabamba ya gandunia yaani bamba la Pasifiki na bamba la Amerika ya Kaskazini. Mshtuko wa kugongana au kusukumana kwa mabamba haya yamekunja uso wa ardhi na kuzaa safu hii ya milima.

Milima ya Kanada
Milima ya Marekani
Herufi

Herufi ni alama katika mwandiko unaofuata alfabeti. Kila herufi ni alama ya sauti au fonimu fulani kama vile A - B - C. . Kifinisia na Kigiriki zilikuwa lugha za kwanza zinazojulikana zilitumia mtindo huu.

Miandiko iliyotangulia muundo huu ilikuwa na alama moja kwa silabi moja yaani mwandiko wa silabi. 

Muundo mwingine tena ni alama moja kwa neno moja jinsi ilivyo hadi leo katika Kichina. Faida ya herufi za alfabeti ni ya kwamba alama chache zinatosha kwa kuandika lugha yote. Katika mwandiko wa Kichina mwanafunzi anahitaji kujifunza alama mamia kabla hajaanza kuandika kitu.

Herufi zinazotumiwa zaidi duniani ni zile za alfabeti ya Kilatini. Alfabeti nyingine zinazotumiwa kimataifa ni hasa alfabeti ya Kiarabu na alfabeti ya Kikirili. Herufi zao zatofautiana kwa jumla ingawa kuna pia herufi zinazofanana katika kundi la alfabeti. Kwa mfano alfabeti za Kilatini na Kikirili zote zimetokana na alfabeti ya Kigiriki.

Vilevile alfabeti ya Kiarabu ina herufi za nyongeza ikitumiwa kwa kuandika lugha kama Kiajemi, Kiurdu au lugha za Kiturki.

Tazama pia 
 Alfabeti
 Maandiko

Alfabeti
Eva Longoria

Eva Jacqueline Longoria (amezaliwa 15 Machi 1975) ni mshindi wa tuzo ya Golden Globe-mwigizaji bora filamu na tamthilia kutoka nchi ya Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la Gabrielle Solis aliloigiza katika tamthilia ya Desperate Housewives iliyokuwa inarushwa hewani na televisheni ya ABC ya Marekani.

Maisha ya kibinafsi 
Eva Longoria aliolewa na mwigizaji Tyler Christopher kutoka mwaka wa 2002 hadi 2004. Longoria alikutana na Tony Parker mnamo Novemba 2004, na akaposwa mnamo 30 Novemba 2006. Wawili hawa walioana mjini Paris mnamo 6 Julai 2007 katika sherehe ya Kikatoliki.

Filamu

Viungo vya nje 

 
 Eva Longoria Parker Interview
 
 
 
 Eva Longoria Parker 2007 short film  on Funny Or Die
 Eva Longoria Parker interview, CYInterview

Marejeo 

Waigizaji filamu wa Marekani
wanawake wa Marekani
Waliozaliwa 1975
Watu walio hai
American Broadcasting Company

ABC (jina kamili: American Broadcasting Company) ni mtandao wa televisheni nchini Marekani. Moja kati ya mitandao mingine wanayomiliki ni pamoja na CBS, NBC, na FOX. Ni mitandao minne mikubwa ya televisheni iliyo katika nchi moja. Mitandao inamilikiwa na Kampuni ya Walt Disney.

Vipindi 
 ABC News 
 Good Morning America 
 World News with Charles Gibson 
 Nightline 
 20/20 
 Academy Awards 
 America's Funniest Home Videos 
 All My Children 
 Dancing with the Stars 
 General Hospital 
 Grey's Anatomy 
 Monday Night Football (ESPN on ABC) 
 Lost 
 One Life to Live

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi

kampuni za Marekani
Televisheni
Tiger Woods

Eldrick "Tiger" Woods (amezaliwa tar. 30 Desemba 1975) ni mtaalam wa mchezo wa golf kutoka nchi ya Marekani.

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi

Golf
Waliozaliwa 1975
Watu katika Chuo Kikuu cha Stanford
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 6

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Rodrigo Santoro

Rodrigo Junqueira dos Reis Santoro (amezaliwa 22 Agosti 1975) ni mwigizaji filamu na tamthilia kutoka nchi ya Brazil. Hapo awali alikuwa akiigiza katika baadhi ya tamthilia za kilatini zinazojulikana kwa jina telenovela, zilizopo nchini kwake. Kunako mwaka wa 2003 akaanza kujipatia umaarufu baada ya kucheza katika filamu ya Love actually na 300 iliyochezwa mwaka 2007.

Viungo vya nje
 

Waigizaji filamu wa Brazil
Waliozaliwa 1975
Watu walio hai
Denise Richards

Denise Lee Richards (amezaliwa tar. 17 Februari 1971) ni mwigizaji wa filamu na mwanamitindo wa zamani kutoka nchi ya Marekani. Alianza kupata umaarufu kunako miaka ya 1990, baada ya kushiriki katika filamu nyingi na kuonyesha urembo wake, filamu hizo ni kama vile Starship Troopers, Wild Things na The World Is Not Enough ya James (Pierce Brosnan ).

Viungo vya nje 
 
 
 
 DealMemo.com interview  (23 Mei 2002)
 Cinema Confidential interview (2 Februari 2001)
 Cosmo interview 
 Denise Richards Offical Website 

Waigizaji filamu wa Marekani
Waliozaliwa 1971
Watu walio hai
Roald Amundsen

Roald Engebreth Gravning Amundsen (Borge, leo: Fredrikstad, Norwei, 16 Julai 1872 - Aktiki, mnamo 18 Juni 1928) alikuwa mpelelezi Mnorwei aliyekuwa mtu wa kwanza kufika Ncha ya kusini mwaka 1911.

Kabla ya hapo alikuwa mtu wa kwanza aliyefaulu kuvuka mapito ya kaskazini-magharibi kati ya Atlantiki na Pasifiki katika miaka 1903 - 1906.

Katika safari mbalimbali alikuwa pia mtu wa kwanza aliyevuka Aktiki na ncha ya kaskazini hewani kwa kutumia ndegeputo mwaka 1926.

Alikufa mwaka 1928 kwenye Aktiki alipojaribu kumwokoa mpelelezi Mwitalia aliyekuwa amepotea katika barafu.

Waliozaliwa 1872
Waliofariki 1928
Wapelelezi kutoka Norwei
Ricky Martin

Enrique Martín Morales (amezaliwa 24 Desemba 1971) ni mshindi wa tuzo ya Grammy na tuzo ya Latin Grammy-mwanamuziki bora wa Kipwetoriko.

Viungo vya nje 
 
 Ricky Martin's Official Website (Sony Music) 
 Ricky Martin Foundation Official Website 
 Ricky Martin at MySpace
 Ricky Martin Music 

Waliozaliwa 1971
Watu walio hai
Wanamuziki wa Puerto Rico
Tuzo ya Grammy
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 7

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 8

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Harambee

Harambee ni neno ambalo lilitungwa na hayati Mzee Jomo Kenyatta (rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya) ili kuwapa motisha wafanyakazi na hasa wale wanaofanya kazi nzitonzito.

Harambee hutoka kwa neno la Kihindi, Har Ambee, ambalo ni sifa kwa miungu wa kihindi wawape nguvu na uwezo wa kufanya kazi.

Neno hili lilisikika sana wakati wahindi walitumiwa kama vibarua wa kutengeneza reli kati ya Nairobi na Mombasa.

Kisha likatoholewa na mwishowe likaja kujulikana kumaanisha "tuvute pamoja"

Viungo vya nje
The "Harambee Movement" in Kenya
Harambe: The spirit of giving or reaping? 
Transparency International report on Harambee activity 2000-2002 
Harambee Center  in Pasadena, CA
Harambee Community Development Association   in Renton, WA

Utamaduni wa Kenya
Yul Brynner

Yul Brynner (11 Julai 1920 – 10 Oktoba 1985) alikuwa mwigizaji filamu maarufu wa Broadway na Hollywood. Brynner alizaliwa Urusi lakini baadaye alikuja kuwa raiya wa Marekani. Ameonekana katika filamu nyingi za Marekani. Vilevile katika filamu za Italia (Spaghetti Western) alicheza Seven Magnificent na nyingine nyingi tu. Brynner alikufa kwa ugonjwa kansa ya ini.

Filamu alizoigiza

Alizoshriki 
 Port of New York (1949)
 The King and I (1956)
 The Ten Commandments (1956)
 Anastasia (1956)
 The Brothers Karamazov (1958)
 The Buccaneer (1958)
 The Journey (1959)
 The Sound and the Fury (1959)
 Solomon and Sheba (1959)
 Once More, with Feeling! (1960)
 Testament of Orpheus (1960)
 Surprise Package (1960)
 The Magnificent Seven (1960)
 Goodbye Again (1961)
 Escape from Zahrain (1962)
 Taras Bulba (1962)
 Kings of the Sun (1963)
 Flight from Ashiya (1964)
 Invitation to a Gunfighter (1964)
 Morituri (1965)
 Cast a Giant Shadow (1966)
 The Poppy Is Also a Flower (1966)
 Return of the Seven (1966)
 Triple Cross (1966)
 The Double Man (1967)
 The Long Duel (1967)
 Villa Rides (1968)
 The Picasso Summer (1969)
 The File of the Golden Goose (1969)
 The Battle of Neretva (1969)
 The Madwoman of Chaillot (1969)
 The Magic Christian (1969)
 Adiós, Sabata (1971)
 The Light at the Edge of the World (1971)
 Romance of a Horsethief (1971)
 Catlow (1971)
 Fuzz (1972)
 Night Flight from Moscow (1973)
 Westworld (1973)
 The Ultimate Warrior (1975)
 Death Rage (1976)
 Futureworld (1976)

Filamu za Broadway 
 Twelfth Night (2 Desemba - 13 Desemba 1941)
 The Moon Vine (11 Februari - 27 Februari 1943)
 Lute Song (6 Februari - 8 Juni 1946)
 The King and I (29 Machi 1951 - 20 Machi 1954)
 Home Sweet Homer (4 Januari 1976)
 The King and I (Revival) (2 Mei 1977 - 30 Desemba 1978)
 The King and I (Revival) (2 Januari - 30 Juni 1985)

Marejeo 
 http://mosnews.com/interview/2004/06/25/brynner.shtml 
 http://www.elsur.cl/archivo/marzo2000/22marzo2000/elsur/despacho/opinion4.htm 
 http://www.theatredb.com/QShow.php?sid=s1040

Viungo vya nje 

 
 
 
 
 

Waigizaji filamu wa Marekani
Waliozaliwa 1920
Waliofariki 1985
Ionia

Ionia ilikuwa eneo la kihistoria katika magharibi ya Asia Ndogo zamani za Ugiriki ya Kale. Leo hii eneo lake liko ndani ya Uturuki. 

Jina la Ionia lilitokana na Waionia waliokuwa kabila la Wagiriki waliohamia Asia Ndogo kutoka Ugiriki mwenyewe mnamo mwaka 1,000 KK na kujenga miji yao huko kama vile Efeso, Mileti na Smirna (Izmir ya leo). Baadaye Ionia ilikuwa eneo walipoishi wanafalsafa muhimu kama Thales wa Mileti, Anaximander oder Heraklito.

Ionia ilikuwa pia na wasanii bora hasa mtindo wa nguzo wa Kiionia umepata maarufu ukarudiwa pia katika majengo ya kisasa.

Neno "Ionia" ni asili kwa jina la "Yunan" (یونان) katika Kiarabu au "Yunani" katika Kiswahili cha zamani kwa ajili ya nchi ya Ugiriki au "Kiyunani" kwa ajili ya lugha ya Kigiriki.

Ugiriki ya Kale
212 KK

Makala hii inahusu mwaka 212 KK (Kabla ya Kristo).

Matukio

Roma ya Kale
 Jeshi la Roma lateka mji wa Siracusa kisiwani Sisilia.
 Hannibali ashinda jeshi la Kirima huko Capua (Italia). *

China
 Kaisari Qin Shihuangdi amaliza ukuta mkubwa wa China

Waliozaliwa

Waliofariki
 Mwanahisabati na mvumbuzi Mgiriki Archimedes (* 287 KK) auawa wakati wa kutekwa kwa Siracusa.
 

Karne ya 3 KK
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 9

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
287 KK

Makala hii inahusu mwaka 287 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa
 Archimedes (+ 212 KK) mjini Siracusa (leo nchini Italia) atakayekuwa mwanahisabati na mvumbuzi mashuhuri wa Ugiriki wa Kale

Waliofariki
 

Karne ya 3 KK
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 10

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Siracusa

Sirakusa (kwa Kiitalia: Siracusa, kwa Kiingereza:Syracuse) ni mji wa Italia uliopo kwenye pwani ya mashariki ya kisiwa cha Sisilia. Kwa karne nyingi tangu zamani za Ugiriki wa Kale Sirakusa ilikuwa mji mkuu wa Sisilia ikahesabiwa pia kati ya miji muhimu na yenye enzi ya dunia.

Tangu 2005 Sirakusa imeandikwa na UNESCO katika orodha ya urithi wa dunia.

Jiografia 
Mji uko upande wa mashariki-kusini wa Sisilia. Idadi ya wakazi ni kama 124,000. 

Kitovu cha kihistoria kipo kwenye kisiwa cha Ortygia kilichopo karibu sana na pwani yenyewe.

Historia 
Jina la Sirakusa latokana na "Syrakka" inayomaanisha "matope".

Mji ulianzishwa mwaka 734 KK na walowezi Wagiriki kutoka Korintho kwenye kisiwa cha Ortygia kwa jina la "Syrakusai" (kwa Kigiriki Συράκουσαι). Mji ulikua haraka na kupanuka hadi Sisilia bara ukawa mji mkubwa wa Wagiriki katika Sisilia.

Ukitawaliwa na wafalme wake mji ulitunza uhuru wake kwa karne kadhaa. Sirakusa ilikuwa kitovu cha utamaduni na sayansi. Mshairi Aischylos, mwanafalsafa Platoni na mwanahisabati Archimedes waliishi hapa.

Mwaka 212 KK wakati wa vita ya pili ya Wapuni jeshi la Dola la Roma lilifaulu kuteka pia Sirakusa na kulifanya mji mkuu wa jimbo la Sisilia. 

Mwaka 450 ilivamiwa na Wavandali na tangu 535 ilikuwa chini ya Bizanti.

Tangu 831 Waarabu Waislamu walishambulia na kuteka sehemu mbalimbali za Sisilia, mwishowe (878) pia Sirakusa. 

Tangu 1038 ilirudi tena chini ya utawala wa Kikristo kwanza wa Wanormandi halafu chini ya makaisari wa Dola Takatifu la Kiroma. 

Kutoka hapo iliingia chini ya utawala wa Kihispania, halafu ya ufalme wa Sisilia hadi kuingia katika nchi ya Italia mwaka 1860.

Viungo vya nje 
  Tovuti rasmi 

Miji ya Italia
Sisilia
Miji ya Biblia
Urithi wa Dunia
Adiós, Sabata

Adiós Sabata (Kiitalia: Indio Black, sai che ti dico: Sei un gran figlio di ..., kwa tafsri ya haraka unaweza sema "Indio Black, unajua ni nini nitakacho kwambia wewe... Wewe ni mtoto mkubwa wa ....") ni filamu ya Spaghetti Western iliyotolewa mwaka 1971 na iliongozwa na bwana Gianfranco Parolini.  

Ni toleo la pili la mfululizo wa filamu za Sabata (kwa Kiing.. The Sabata Trilogy), ziliongozwa na mwongozaji mashuhuri bwana Gianfranco Parolini. Katika filamu hii Yul Brynner amechukua nafasi kutoka kwa mwigizaji wa awali bwana Lee Van Cleef, ambaye alicheza katika Sabata ya kwanza na ya tatu.

Hapo awali filamu ilibidi iyende kwa jina la Indio Black, lakini jina lilibadilishwa kutokana kwamba filamu ya kwanza ilifanya vizuri kwa jina la Sabata na ikaonekana kuwa na wapenzi wengi kuliko. Filamu hii ilibdi acheze Lee Van Cleef, lakini Cleef hakucheza kwasababu alikuwa anacheza filamu ya The Magnificent Seven Ride, humo alitumia jina lile lile la Chris Adams, ambalo Brynner alibebea umaarufu katika filamu ya awali ya The Magnificent Seven.

Njama

Muhtsari wa filmu
Ilikuwa ndani ya nchi Mexiko iliyokuwa chini Dola la Maximilian I, Sabata alikodiwa na kiongozi wa guerilla bwana Señor Ocaño kwenda kuiba wagonload (Farasi mwenye kijumba nyuma) wa dhahabu kutoka mikononi mwa majeshi ya Kiaustrian. Sabata na rafiki zake wawili Escudo na Ballantine walifanikiwa kulitwaa wagon, lakini hawakukuta dhahabu bali waliukuta mchanga katika wagon hiyo, na dhabu ilikuwa ishachukuliwa na Amiri jeshi mkuu wa Kiaustria bwana Skimmel. Kwa hiyo Sabata akapanga mpango wa kurudisha dhahabu hizo.

Washiriki
 Yul Brynner kama Sabata
 Dean Reed kama Ballantine
 Ignazio Spalla kama Escudo
 Gérard Herter kama Colonel Skimmel
 Sal Borgese kama Septiembre
 Franco Fantkamaia kama Señor Ocaño
 Joseph P. Persaud kama Hitano
 Andrea Scottia kama José

Tazama pia
Mfululizo wa Filamu za Sabata

Viungo vya nje
 

Filamu za 1971
Spaghetti Western
Filamu za Italia
Trilogy

Trilogy neno la kutaja mfululizo wa hadithi au filamu zilizo na sehemu tatu, yaani, 1, 2 na 3. Kwa mfano, mflulizo wa filamu ya The Godfather unaitwa trilogy kwasababu ipo katika sehemu tatu: The Godfather, The Godfather Part II, na The Godfather Part III.

Mfumo huu wa trilogy asili yake inatokana na mira za Kigiriki ya Kale, ambapo kulikuwa na watu watatu wanigiza mchezo mmoja kwa ufupi kisha baadaye unakuja kundelezwa katika sehemu ya pili na ya tatu.

Fasihi

de:Mehrteiler#Dreiteiler (Trilogie)
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 11

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
George W. Bush

George Walker Bush (, alizaliwa 6 Julai 1946) alikuwa rais wa Marekani tangu mwaka 2001 mpaka mwaka 2009. Yeye ni mwenyeji wa jimbo la Texas alipokuwa gavana kabla ya kugombea urais.

George W. Bush ni mwana wa rais George H. Bush aliyetawala Marekani kati ya miaka 1989 - 1993. George W. amemwoa Laura Bush wana mabinti mawili.

Maisha 
Bush alizaliwa katika jimbo la Connecticut akafuata elimu yake hadi chuo kikuu cha Yale. Hakushiriki katika vita ya Vietnam lakini alijiandikisha kati ya wanamgambo wa jimbo la Texas.

Mwaka 2000 aligombea urais kwa chama cha Republican. Alishinda kufuatana na azimio la mahakama kuu kwa sababu kura ya jimbo la Florida haikueleweka vizuri na kwa jumla kura zake zilikuwa karibu sawa na zile za mpinzani wake Al Gore.

Mwaka 2004 Bush alirudishwa kama rais kwa awamu ya pili na ya mwisho.

Vipindi viwili vya Bush viliathiriwa sana na mashambulio ya 11 Septemba 2001. Baada ya shambulio hilo la Al Qaida Bush aliamuru vita dhidi ya Afghanistan ambako wagaidi wa Al Qaida walikuwa na kimbilio.

Mwaka uliofuata Bush aliuamua kwa sababu zisizoeleweka vema kushambulia pia Iraq ingawa Iraq haikushiriki katika mashambulio ya 11 Septemba wala kuwa na uhusiano na Al Qaida.

Mwanzoni Marekani pamoja namsaada wa Uingereza ilifaulu vema kushinda jeshi la Iraq na kumpindua dikteta Saddam Hussein. Lakini ushindi huu uligeukia kuwa vita ndefu ya wanamgambo wa Iraqi dhidi ya Marekani. Watu wengi waliendelea kufa na vita hii ya kuendelea iliharibu sifa za Bush.

Waliozaliwa 1946
Marais wa Marekani
Watu walio hai
Texas
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 12

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 13

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Azteki

Azteki ilikuwa jina la ustaarabu muhimu nchini Mexiko kabla ya kufika kwa Wahispania. Waazteki walitawala nyanda ja juu za Mexiko ya Kati pamoja na mji mkuu Tenochtitlan uliokuwa Jiji la Meksiko jinsi uanvyoitwa leo.

Asili ya Azteki 
Waazteki ambai kiasili walikuwa wavindaji na wahamiaji walifika mnamo mwaka 1325 kwenye ziwa la Texcoco kutoka kaskazini wakajenga makazi yao kwenye kisiwa ziwani wakaita mji "Tenochtitlan".

Upanuzi wa utawala 
Wafalme wa Azteki walipanusha eneo lao na hadi kufika kwa Wahispania mji mkuu ulikuwa na wakazi 300,000 ukiwa mji mkuu wa milki iliyotawala maeneo mapana katika nyanda za juu. Kitovu cha milki hii kilikuwa maungano ya miji mitatu ya Tenochtitlan, Texcoco na Tlacopan.

Mji mkubwa wa Tenochtitlan ulilishwa kwa kodi za maeneo yaliyotawaliwa na Waazteki. Mtindo wa utawala huo ulikuwa kudai malipo ya kodi baada ya kuwashinda majirani. Menginevyo mila, desturi na sheria ziliendelea kufuatana na utamaduni wa kila mahali. 

Mtindo huu ulirahisihsa utawala kwa sababu uliwaachia watawaliwa kiwango kikubwa cha uhuru wa ndani lakini baadaye ilikuwa rahisi kwa Wahispania kupasua milki hii kwa kujiunga na vikundi vilivyotawaliwa.

Jamii 
Jamii ya Waazteki ilikuwa na tabaka nne: Makabaila (tecuhtin), Wakulima (macehualtin), Wafanyabiashara (pochteca) na watumwa (tlatlacotin). 

Kila Azteki alitakiwa kushiriki katika jeshi. Wengine walikuwa wanajeshi hasa bila kazi nyingine na hii ilikuwa njia ya kupanda ngazi katika jamii.

Kilimo 
Kilimo cha Waazteki kilitumia mazao kama vile mahindi, maharagwe, mboga na nyanya. Hawakufuga wanyama isipokuwa mbwa na kuku lakini maziwa ya nyanda za juu yaliwapa samaki. Mazao mengi yaliyo kawaida leo hii duniani yaligunduliwa na kustaawishwa na wakulima wa Amerika kabla ya kufika kwa Wahispania.

Teknolojia 
Teknolojia ya Azteki haikugundua bado matumizi ya chuma au shaba. Vifaa vyote vilikuwa vya ubao na mawe. Kwa visu na silaha walitumia mawe magumu sana ya obsidiani yaliyovunjwa na kuwa na kona kali. Silaha hizi hazikuweza kushindana na panga na kinga za chuma za Wahispania waliokuwa pia na aina za bunduki.

Mwisho wa ustaarabu 
Mwaka 1519 alifika Mhispania Hernan Cortes pamoja na jeshi ya askari 450 kutoka visiwa vya Karibi vilivyovamiwa na Hispania tangu siku za Kristoforo Kolumbus. Baada ya kupokelewa vizuri na mfalme wa Azteki Moctezuma II walimkamata mfalme kama mfungwa na kuchukua dhahabu kutoka mahekalu. Wenyeji wa mji waliwashambulia na kuua Wahispania wengi. Cortes aliweza kukimbia akarudi na jeshi mpya akaweza kuteka mji tar. 13 Agosti 1521 na kuuharibu kabisa. 

Kuja kwa Wazungu kulisababisha vifo vingi hasa kutokana na magonjwa yasiyojulikana bado Amerika bara lakini pia kutokana na vita na utumwa. 

Huo ulikuwa mwisho wa ustaarabu wa Azteki.

Madola
Kapteni

Kapteni ni cheo cha kijeshi katika nchi nyingi za dunia. Kapteni huwa ni kiongozi wa kikosi cha askari 100-200. 

Madaraka ya kapteni ni kuongoza kikosi chake akisaidiwa na maluteni wake. Kwa kawaida hatashiriki katika mipango ya vita bali wajibu wake ni kutekeleza maagizo ya wakubwa wake. 

Katika jeshi la wanamaji kapteni (captain) hutokea kama cheo cha kiongozi wa manowari kwa hiyo kuna uwezekano ya kwamba kapteni huyu ana madaraka zaidi kuliko kapteni kwenye nchi kavu.

Neno limeingia katika Kiswahili kutoka lugha ya Kiingereza. Asili ya cheo ni neno la Kilatini "caput" linalomaanisha "kichwa, mkubwa, kiongozi wa kundi".

jeshi
Cheo
Orodha ya Ndege wa Afrika ya Mashariki nr. 14

Kwa makusudi ya orodha hii nchi za Afrika ya Mashariki ni Kenya, Uganda na Tanzania.

Tazama orodha ya familia hapa chini.

Orodha ya familia za ndege

Ndege
Asia Ndogo

Asia Ndogo ni namna ya kutaja eneo la Anatolia ambalo ni sehemu ya Kiasia ya Uturuki. Ni hasa eneo la rasi kati ya Bahari Nyeusi na Mediteranea.

Asia Ndogo (Kilatini: Asia Minor) ni jina la kihistoria la eneo hili. Wakati mwingine kisiwa cha Kipro kilihesabiwa kama sehemu ya Asia Ndogo.

Jina la Asia lina asili yake hapa. Asia ilikuwa jina la jimbo la Kiroma katika maeneo ya magharibi tu yaliyotazama Ugiriki. Kutoka hapa jina la Asia lilitumiwa pia kwa bara lote lililokaa nyuma yake mahoni pa Waroma wa Kale.

"Asia Ndogo" likawa jina baada ya matumizi ya jina "Asia" kwa bara kubwa kuwa kawaida.

Asia
Carl Weathers

Carl Weathers (amezaliwa tar. 14 Januari 1948) ni mwigizaji wa filamu na ni mchezaji mpira wa miguu wa zamani wa Kiamerika-Kanada. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa jina la Apollo Creed alilotumia kutoka katika mfululizo wa filamu ya The Rocky aliyocheza na nyota maarufu wa filamu Bw. Sylvester Stallone.

Wasifu

Maisha ya awali 
Weathers alizaliwa mjini New Orleans, Louisiana. Alipata elimu yake katika shule ya St. Augustine High School na baada ya hapo alielekea katika Chuo Kikuu cha San Diego. Nje ya maswala ya uigizaji, Weathers vilevile ni mwanachama wa Big Brothers na ni mmoja wa wanakamati ya Olympic ya Marekani. Mnamo mwezi wa Aprili ya mwaka wa 2007, Carl amemwoa Jennifer Peterson, mwandaaji wa dokumentary.

Filamu alizoigiza

Marejeo 
 http://www.filmreference.com/film/72/Carl-Weathers.html
 http://en.wikipedia.org/wiki/Jimmy_Kimmel_Live
 http://www.imdb.com/title/tt0442688/

Viungo vya nje 
 

Waigizaji filamu wa Marekani
Waliozaliwa 1948
Watu walio hai
Aisha

Aisha bint Abu Bakr (Kar.: عائشة ʿāʾ'isha - mwenye uhai) alikuwa mke wa tatu tena mdogo wa mtume Muhammad.

Utoto 
Aisha alizaliwa Maka akiwa binti wa Abu Bakr. Baba huyu alikuwa rafiki wa karibu wa Muhammad na baadaye khalifa wa kwanza wa Uislamu. Alipokuwa mdogo alimfuata baba aliyekimbia Ethiopia mwaka 615 wakati wa kudhulumiwa kwa Waislamu wa kwanza mjini Maka. Baada ya kurudi aliposwa na Muhammad.

Ndoa 
Aisha aliposwa katika umri mdogo wa miaka 6 au 7. Alipofikia miaka 9 aliolewa kabisa na kuhamia nyumba ya Muhammad huko Madina. Kati ya wake wa mtume anasemekana alikuwa mke wa karibu zaidi naye. Muhammad alipokea ayat nyingi za Qurani wakati alipokuwa na Aisha. 
 
Wasunni waamini ya kwamba Muhammad alipokufa alimtafuta Aisha na kuuaga dunia akilaza kichwa chake mapajani pake. Washia hawakubali wakiamini ya kwamba mtume aliweka kichwa mapajani pake Ali ibn Abi Talib.

Baada ya Muhammad 
Baada ya kifo cha mtume babake Aisha alikuwa khalifa wa kwanza. Aisha mwenyewe alishiriki katika kazi ya kukusanya kumbukumbu za mtume na hadith zaidi ya 2,000 za Muhammad zimetokana naye. 

Alikuwa na nafasi katika siasa ya Uislamu wa kwanza jinsi inavyoonekana katika uasi dhidi ya Ali ibn Abi Talib mwaka 656. Ali alichaguliwa kuwa khalifa wa nne akikataliwa na sehemu ya wandani wa Muhammad. Aisha alikusanya jeshi kati ya watu wa Makka akaelekea Basra alipomshambulia Ali na jeshi lake katika mapigano ya ngamia. Aliposhindwa Alim alimrudisha Madina alipoishi hado kifo chake mwaka 678.

Viungo vya Nje 
 The Prophet's wives / `A'ishah bint Abi Bakr 

Uislamu
Tunda

Matunda ni sehemu za mimea zilizo na mbegu ndani yao. 

Kwa lugha ya biolojia ni ovari ya ua iliyoiva. Ovulo au chembekike ndani ya ovari zinakuwa mpaka kuwa mbegu. Kwa hivyo hata kokwa, matumba ya maharagwe, nyanya na matango ni matunda kwa kibiolojia. Lakini kwa lugha ya kila siku tunda lina nyama tamu au chungu. Nyanya na matango huitwa mboga kwa kawaida. 

Ukuta wa ovari huunda ganda la tunda na nyama pia kama iko. Kama nyama hii ina lishe kwa binadamu na ladha ya kupendeza basi ni tunda la kuliwa.

Matunda mengi yana maji ndani yao pamoja na sukari asilia. Asilimia kubwa ya tunda ni nyuzi za vitembwe. Ina kiasi kikubwa cha vitamini na madini kama chuma. Kwa kawaida matunda hayana protini na mafuta mengi isipokuwa matunda ya pekee kama maparachichi.

Picha
Kaskazini

Kaskazini ni moja kati ya mielekeo minne mikuu ya dira. Mwelekeo wake ni ncha ya kaskazini ya dunia. Kinyume chake ni kusini.

Jina "kaskazini" limetokana na neno la Kiarabu "قيظ qiz" joto na "قيظ قائظ  qiz qaez" hali ya hewa lenye joto sana; kutoka sehemu za Zanzibar au Uswahilini kwenda kaskazini kuelekea Somalia joto linaongezeka sana; upepo wa joto latokea huko.

Kaskazini kawaida huwa juu zaidi kwenye ramani. Kanada ipo kaskazini mwa nchi ya Marekani, Venezuela ipo kaskazini mwa nchi ya Brazil, na Urusi ipo kaskazini mwa nchi ya India. Ncha ya kaskazini ni kaskazini ya mbali unayoweza kwenda.

Tazama pia 
 Kusini
 Mashariki
 Magharibi

Jiografia

da:Kompasretning#Nord
Mwinda

Mwinda (kwa Kiingereza: predator) kwa lugha ya biolojia ni mnyama ambaye anatumia wanyama wengine kama windo kwa kusudi la chakula; kwa kawaida kiumbehai cha windo kinauawa.

Kwa mfano buibui anayekamata na kula nzi ni mwinda. Vilevile kundi la simba wanaomwua na kula pundamilia ni wawinda. Nzi au pundamilia katika mifano hii ni windo. 

Wanyama wawinda wengi ni walanyama, wengine walavyote, lakini si walanyama wote ni wawinda, kwa kuwa baadhi wanakula mabaki ya mizoga.

Kuna pia mimea michache ambayo inapata chakula kwa kuwinda wadudu.

Marejeo

Wanyama
Tufani

Tufani (kutoka neno la Kiarabu) ni dhoruba yenye mwendo wa kuzunguka. Inasababishwa na eneo la shindikizo duni la hewa ambako upepo umeanza kuzunguka ndani yake. 

Mzunguko huu hufuata mwendo wa saa katika maeneo ya kusini kwa ikweta na huenda kinyume cha mwendo wa saa katika maeneo ya kaskazini kwa ikweta.

Chamchela na Kimbunga 
Tufani ikitokea kwenye nchi kavu huitwa chamchela.

Kwenye bahari za tropiki mzunguko unaongezeka nguvu kutoka nishati ya joto ya maji baharini kuwa dhoruba kali. Tufani hizi zinazoanza baharini huitwa kimbunga. Kimataifa kuna majina mengine yaliyo tofauti kila bahari kama vile:

 Katika eneo la Atlantiki (hasa Karibi) kimbunga huitwa hurikan (kwa Kiingereza Hurricane)
 katika eno la Pasifiki Kaskazini kimbunga huitwa taifuni (en: typhoon)
 katika eneo la Bahari Hindi na Pasifiki Kusini jina la saikloni (en: cyclone) limetumiwa

Tufani katika anga ya nje 
Tufani zimetazamwa pia katika falaki kwenye sayari za mfumo wa jua letu kama Mshtarii na Meriki. Hasa doa jekundu kubwa lililoonekana kwenye Mshtarii tangu mwaka 1830 na hata kabla ya hapo limetambuliwa kuwa tufani. 

Maafa asilia
Metorolojia