LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
833

Makala hii inahusu mwaka 833 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
832

Makala hii inahusu mwaka 832 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
831

Makala hii inahusu mwaka 831 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
830

Makala hii inahusu mwaka 830 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Koko, mfalme mkuu wa Japani (884-887)

Waliofariki 

Karne ya 9
829

Makala hii inahusu mwaka 829 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
828

Makala hii inahusu mwaka 828 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
826

Makala hii inahusu mwaka 826 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 22 Januari - Montoku, mfalme mkuu wa Japani (850-858)

Waliofariki 

Karne ya 9
825

Makala hii inahusu mwaka 825 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
824

Makala hii inahusu mwaka 824 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
11 Februari - Papa Paskali I
 4 Agosti - Heizei, mfalme mkuu wa Japani (806-809)

Karne ya 9
823

Makala hii inahusu mwaka 823 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
822

Makala hii inahusu mwaka 822 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
821

Makala hii inahusu mwaka 821 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 12 Februari - Mtakatifu Benedikto wa Aniane, O.S.B., abati nchini Ufaransa

Karne ya 9
820

Makala hii inahusu mwaka 820 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Papa Nikolasi I

Waliofariki 

Karne ya 9
819

Makala hii inahusu mwaka 819 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
818

Makala hii inahusu mwaka 818 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
817

Makala hii inahusu mwaka 817 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 24 Januari - Papa Stefano IV

Karne ya 9
816

Makala hii inahusu mwaka 816 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Papa Formosus

Waliofariki 
12 Juni - Papa Leo III

Karne ya 9
814

Makala hii inahusu mwaka 814 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki
28 Januari - Karolo Mkuu, Mfalme wa Wafranki, na Kaisari wa Dola Takatifu la Kiroma

Karne ya 9
813

Makala hii inahusu mwaka 813 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
812

Makala hii inahusu mwaka 812 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
811

Makala hii inahusu mwaka 811 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
810

Makala hii inahusu mwaka 810 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
809

Makala hii inahusu mwaka 809 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
808

Makala hii inahusu mwaka 808 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 27 Septemba - Ninmyo, mfalme mkuu wa Japani (833-850)

Waliofariki 

Karne ya 9
807

Makala hii inahusu mwaka 807 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
806

Makala hii inahusu mwaka 806 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 5 Februari - Kanmu, mfalme mkuu wa Japani (781-806)

Karne ya 9
805

Makala hii inahusu mwaka 805 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
803

Makala hii inahusu mwaka 803 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
802

Makala hii inahusu mwaka 802 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9
801

Makala hii inahusu mwaka 801 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 8 Septemba - Ansgar Mtakatifu, Askofu wa Hamburg

Waliofariki 

Karne ya 9
800



Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 8
799

Makala hii inahusu mwaka 799 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
798

Makala hii inahusu mwaka 798 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
796

Makala hii inahusu mwaka 796 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
795

Makala hii inahusu mwaka 795 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
26 Desemba - Uchaguzi wa Papa Leo III

Waliozaliwa

Waliofariki 
25 Desemba - Papa Adrian I

Karne ya 8
794

Makala hii inahusu mwaka 794 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
793

Makala hii inahusu mwaka 793 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
792

Makala hii inahusu mwaka 792 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Papa Adrian II

Waliofariki 

Karne ya 8
791

Makala hii inahusu mwaka 791 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
790

Makala hii inahusu mwaka 790 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
Papa Innocent IX

Papa Innocent IX (20 Julai 1519 – 30 Desemba 1591) alikuwa Papa kwa wiki chache kuanzia tarehe 29 Oktoba/3 Novemba 1591 hadi kifo chake. Alitokea Bologna, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovan Antonio Facchinetti. 

Alimfuata Papa Gregori XIV akafuatwa na Papa Klementi VIII.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Inosenti IX katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1519
Waliofariki 1591
Papa
Watu wa Italia
Papa Gregori XIV

Papa Gregori XIV (11 Februari 1535 – 16 Oktoba 1591) alikuwa Papa kuanzia tarehe 5/8 Desemba 1590 hadi kifo chake. Alitokea Somma Lombarda, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Niccolò Sfondrati. 

Alimfuata Papa Urbano VII akafuatwa na Papa Inosenti IX.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Gregori XIV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1535
Waliofariki 1591
Papa
Watu wa Italia
Papa Urban VII

Papa Urban VII (4 Agosti 1521 – 27 Septemba 1590) alikuwa Papa kwa siku chache kuanzia tarehe 15 Septemba 1590 hadi kifo chake. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giambattista Castagna. 

Alimfuata Papa Sixtus V akafuatwa na Papa Gregori XIV. 

Alipatwa na malaria na kufariki kabla hajavishwa taji la Kipapa.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Urban VII katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1521
Waliofariki 1590
Papa
Watu wa Italia
Papa Sixtus V

Papa Sixtus V, O.F.M.Conv. (13 Desemba 1521 – 27 Agosti 1590) alikuwa Papa kuanzia tarehe 24 Aprili/1 Mei 1585 hadi kifo chake. Alitokea Grottammare, Ascoli Piceno, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Felice Peretti. 

Alimfuata Papa Gregori XIII akafuatwa na Papa Urbano VII.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Sixtus V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1521
Waliofariki 1590
Wafransisko
Papa
Watu wa Italia
Papa Pius V

Papa Pius V, O.P. (17 Januari 1504 – 1 Mei 1572) alikuwa Papa kuanzia tarehe 7/17 Januari 1566 hadi kifo chake. Alitokea Alessandria, Italia. 

Alimfuata Papa Pius IV akafuatwa na Papa Gregori XIII.

Umuhimu wake katika historia ya Kanisa ni kwamba ndiye alishughulikia kwa moyo wa ibada na bidii ya kitume utekelezaji wa Mtaguso wa Trento kwa ajili ya urekebisho wa Kikatoliki, ukiwa pamoja na vitabu vya liturujia, katekesi na maadili, ili kueneza imani.

Anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Aprili.

Maisha
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Antonio Ghislieri.

Baadaye alijiunga na shirika la Wahubiri.

Kama kardinali, Ghislieri alijulikana kwa kutanguliza usahihi wa imani kuliko vyeo vya watu, akihukumu maaskofu wanane wa Ufaransa kwa uzushi. Vilevile alipinga upendeleo wowote kwa ndugu wa ukoo, akimkemea mtangulizi wake Papa Pius IV alipotaka kumfanya kardinali mtoto wa miaka 13 kwa kuwa ni ndugu yake, tena alipotaka kumsaidia ndugu mwingine kwa fedha za hazina ya Papa. 

Kwa hati "Regnans in Excelsis" ya mwaka 1570, Pius V alitenga na Kanisa Katoliki malkia Elizabeth I wa Uingereza kwa uzushi na kwa kudhulumu Wakatoliki wa nchi yake. 

Mwaka 1571 aliunganisha nchi za Kikatoliki katika "Liga Sancta" ambayo katika mapigano ya Lepanto, ingawa ilizidiwa na Dola la Osmani kwa idadi ya wanajeshi, ilifaulu kulizuia lisiteke Ulaya nzima. Pius V aliona ushindi huo umetokana na maombezi ya Bikira Maria aliyekuwa ameombwa sana kwa rozari siku zile, akaanzisha sikukuu ya Bibi Yetu wa Ushindi.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Pius V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1504
Waliofariki 1572
Wadominiko
Papa
Watakatifu wa Italia
Papa Pius IV

Papa Pius IV (31 Machi 1499 – 9 Desemba 1565) alikuwa Papa kuanzia tarehe 26 Desemba 1559/6 Januari 1560 hadi kifo chake. Alitokea Milano, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovan Angelo Medici. 

Alimfuata Papa Paulo IV akafuatwa na Papa Pius V.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje 
Papa Pius IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1499
Waliofariki 1565
Papa
Watu wa Italia
Papa Paulo IV

Papa Paulo IV (28 Juni 1476 – 18 Agosti 1559) alikuwa Papa kuanzia tarehe 23/26 Mei 1555 hadi kifo chake. Alitokea Capriglia, Avellino, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Gian Pietro Carafa. Alimsaidia Gaetano wa Thiene kuanzisha shirika la Wateatini.

Alimfuata Papa Marcello II akafuatwa na Papa Pius IV.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Paulo IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1476
Waliofariki 1559
Watawa waanzilishi
Wateatini
Papa
Watu wa Italia
Papa Marcello II

Papa Marcello II (6 Mei 1501 – 1 Mei 1555) alikuwa Papa kuanzia tarehe 9/10 Aprili 1555 hadi kifo chake. Alitokea Montefano, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Marcello Cervini. 

Alimfuata Papa Julius III akafuatwa na Papa Paulo IV.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Marcello II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1501
Waliofariki 1555
Papa
Watu wa Italia
Papa Julius III

Papa Julius III (10 Septemba 1487 – 23 Machi 1555) alikuwa Papa kuanzia tarehe 7 Februari 1550 hadi kifo chake. Alitokea Roma, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni Maria Ciocchi del Monte. 

Alimfuata Papa Paulo III akafuatwa na Papa Marcello II.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Julius III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1487
Waliofariki 1555
Papa
Watu wa Italia
Mpagazi

Kwa matumizi mengine ya jina Hamali angalia hapa Hamali (kundinyota)

 
Mpagazi (pia: mchukuzi, hamali, kuli) ni mtu anayembebea mtu mwingine mizigo yake.

Mahamali kihistoria 
Katika historia ya binadamu watu, yaani wapagazi, walitumika kusafirisha mizigo kwa muda mrefu. Katika Asia, Ulaya na Afrika ya Kaskazini walipatikana wanyama walioweza kufanya kazi hii kama vile farasi, punda, ng'ombe au ngamia. Lakini katika sehemu kubwa ya Afrika na pia Amerika utamaduni asilia ulitegemea nguvu ya wapagazi wa kibinadamu. Pia katika maeneo yenye milima mikali au misitu minene yenye matope wanyama wa kubebea mizigo walishindwa, hivyo mizigo ilitegemea nguvu ya binadamu.

Katika Afrika kusini kwa Sahara biashara ya misafara ilitegemea hasa wapagazi.

Wapagazi siku hizi 
Siku hizi wapagazi wanapatikana kwenye vituo vya usafiri vyenye watu wengi kama vile kituo cha reli, cha mabasi au uwanja wa ndege. Kuna pia mahamali wanaosaidia wateja kwenye masoko makubwa. 

Katika nchi zilizoendelea sana mahamali karibu wamepotea kwa sababu gharama ya maisha imesababisha kupanda kwa mishahara hadi watu wamependelea kubeba mizigo yao wenyewe. Katika nchi kama hizo mikokoteni ya mzigo iko tayari kila mahali ichukuliwe na wateja au wasafiri kwa hiari yao.

Wapagazi kwenye safari za milimani 
Hadi leo kuna wapagazi katika maeneo yasiyo na barabara hasa mlimani. Wasafiri, wapelelezi, wanasayansi au watalii hupaswa kuwakodisha wakitaka kusafiri katika mazingira hayo.

Watu wanaopanda Mlima Kilimanjaro hupaswa kuwa na mwenyeji atakayewaongoza lakini kwa kawaida wanakwenda pia na hamali anayewabebea mzigo. Sababu kuu ni kwamba mtu asiye mwenyeji hukosa nguvu za kubeba mizigo katika kimo kikubwa kwa kuwa hajazoea wala kimo wala hewa, hivyo humhitaji mwenyeji. Mtu anayeishi kwenye kimo cha juu anazoea kupumua hewa yenye kiwango kidogo zaidi cha oksijeni. 

Watu wanaotoka kwenye maeneo mengine ya dunia wanahitaji muda wa wiki kadhaa au hata miezi mpaka mwili uwe umezoea hali hiyo. 

Katika milima ya Himalaya, ambayo ni mirefu kushinda Kilimanjaro, wapagazi wenyeji ni wa lazima kabisa. Mara nyingi huitwa kwa jina la "sherpa" ambalo kiasili ni jina la kabila fulani lakini siku hizi neno latumiwa pia kwa maana ya "mpagazi" au "hamali".

Usafiri
Kazi
Sinodi

Sinodi (kwa Kiingereza "synod", kutoka maneno ya Kigiriki σύν, syun, "pamoja" na όδος, odos, "njia" = syunodos, yaani kufuata "njia ya pamoja", kwa hiyo "mkusanyiko" au "mkutano") ni mkutano wa Kanisa la Kikristo ambao huunganisha wawakilishi kutoka sehemu mbalimbali za Kanisa au eneo maalumu ndani ya Kanisa kama sinodi.

Kiasili sinodi ilikuwa mkutano wa maaskofu wa eneo fulani.

Wakati mwingine neno "mtaguso" hutumiwa kwa kutaja sinodi ya maaskofu wote, kwa mfano mtaguso mkuu ni mkutano wa maaskofu wote wa Kanisa Katoliki duniani.

Mara nyingi mkutano mkuu wa dayosisi au wa jimbo la Kanisa huitwa pia "sinodi". 

Katika madhehebu ya Kiprotestanti sinodi hujumlisha wachungaji pamoja na walei.

Wapresbiteri hutumia neno "sinodi" kwa ajili ya mikoa yao ikitawaliwa na sinodi, yaani mkutano wa wajumbe kutoka shirika mbalimbali.

Viungo vya nje
GCatholic.org
 Pope Benedict holds first synod
"Synod" at the Catholic Encyclopedia
 Synod of Diamper
The synod of Constantinople in Byzantine times (in German) 
Calculating the Synod? A network analysis of the synod of Constantinople in Late Byzantine times 
 Sobor in Encyclopedia of Ukraine
 Photograph of American sobor 
Synod of Bishops on the Family 2014 

Sinodi
Sheria za Kanisa
Historia ya Ukristo
Hargeisa

Hargeisa (kwa Kisomalia: Hargeysa; kwa Kiarabu: هرجيسا) ni mji mkuu wa Somaliland iliyojitenga na Somalia mwaka 1991. Iliwahi kuwa mji mkuu wa Somalia ya Kiingereza kuanzia 1941 hadi 1960. Kati ya 1960 hadi 1991 ilikuwa mji mkubwa wa pili wa Somalia.

Mji uko katika bonde kwenye kimo cha mita 1260 juu ya UB. Kimo kinasababisha hali ya hewa ya kupoa yaani hakuna joto kali jinsi ilivyo kwenye pwani ya Somaliland upande wa Ghuba ya Aden. Umbali na bandari ya Berbera ni km 160 kwa barabara.

Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 760,000 (2015).

Historia
Hargeisa kilikuwa ni kituo cha kijeshi cha Waosmani na Wamisri walipotawala Somalia ya Kaskazini. Tangu 1884 Waingereza walichukua nafasi ya Misri. Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia 1940 Italia ilivamia Hargeisa pamoja na Somalia ya Kiingereza kutoka Ethiopia. Baada ya kuwafukuza Waitalia mnamo mwaka 1941 Waingereza walihamisha mji mkuu wa koloni kutoka Berbera kwenda Hargeisa. Mnamo mwaka 1960 Hargeisa ilikuwa mji wa Somalia mpya baada ya maungano ya Somaliland na Somalia katika Kusini.

Katika miaka ya mwisho wa serikali ya dikteta Siad Barre Hargeisa ilikuwa kitovu cha upinzani wa watu wa kaskazini dhidi ya serikali ya Mogadishu. Mwaka 1988 mji uliharibiwa na mabomo ya jeshi la anga la Barre na watu 50,000 waliuawa. Somalia ilipoporomoka baada ya kifo cha Barre kuanzia mwaka 1990 eneo la Somaliland ikajitenga na Somalia. Hargeisa imeona kipidi kirefu cha utulivu na usalama ikaendelea kukua na kustawi.

Picha

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Somalia

Miji ya Somalia
Miji ya Somaliland
Miji Mikuu Afrika
Somalia ya Kiitalia

Somalia ya Kiitalia ilikuwa koloni la Italia kwenye eneo la Somalia tangu miaka ya 1880 hadi 1960, mwaka wa uhuru.

Kuanzia mwaka 1888 Italia ilijipatia mikataba ya ulinzi na masultani mbalimbali waliotawala maeneo madogo kwenye Pembe ya Afrika. Walitangulia 1889 na sultani ya bandari ya Hobyo na mtawala wa usultani wa Majerteen. 

Mwaka 1892 Usultani wa Zanzibar ulikodisha bandari ya Banadir kati ya Mogadishu hadi Brava kwa Italia. Mwaka 1905 Italia ilinunua eneo hili kutoka Zanzibar na kulitangaza kuwa koloni na Mogadishu kuwa mji mkuu. 

Baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Waitalia walikabidhiwa  na Uingereza eneo la Kismayu. Walilitawala kwa jina la "Oltre Giuba" (ng'ambo ya mto Juba) na kuliunganisha na Somalia ya Kiitalia tarehe 30 Juni 1926.

Wakati uleule waliamua kumaliza hali ya sultani za Majarteen na Hobyo kuwa nchi lindwa na kuzifanya sehemu kamili za koloni. Mipango hiyo ilisababisha vita kali ya miaka miwili kwa sababu masultani waliona mikataba yao ya ulinzi ilivunjwa wakapinga jeshi la Italia.

Mwaka 1936 Somalia ikaunganishwa na Ethiopia kuwa sehemu ya Afrika ya Mashariki ya Kiitalia. 

Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia makoloni ya Italia yalivamiwa na Uingereza uliotawala Somalia tangu 1941. 

Mwaka 1949 Somalia ilirudishwa mikononi mwa Italia ilisimamie kwa niaba ya Umoja wa Mataifa. 

Mwaka 1960 utawala wa kikoloni ulikwisha na Somalia ikapata uhuru wake.

Historia ya Somalia
Makoloni ya Italia
Chama cha Wananchi

Chama cha Wananchi au Civic United Front (CUF) ni chama cha kisiasa nchini Tanzania. CUF iliwasilishwa rasmi mnamo Januari 1993.

CUF ilianzishwa mwaka 1992 kutokana na maungano ya shirika mbili. Hizi zilikuwa
 KAMAHURU kikundi cha kupambania demokrasia kwenye visiwa vya Unguja na Pemba
 Civic Movement iliyokuwa kundi la kupigania haki za binadamu la Tanzania bara.

Kama ilivyo katika vyama vingine vipya vya Tanzania, viongozi wengi waliwahi kuwa wanachama wa CCM.

Uongozi
Mwenyekiti : Profesa Ibrahim Lipumba
Makamu Mwenyekiti: Machano Khamis Ali 
Katibu Mkuu:

Kura
CUF ilishiriki katika chaguzi za kitaifa pia za Zanzibar.

Ilifaulu vizuri kwenye visiwa vya Zanzibar, hasa Pemba, lakini ilibaki hafifu Tanzania bara. Hata hivyo ni chama cha pili cha upinzani katika bunge la Tanzania chenye wabunge 30 kati ya 324 kwa jumla.

Zanzibar
Katika kura za Zanzibar CUF ilifikia tokeo rasmi la 49.76% mwaka 1994 na 46.07% mwaka 2000. Watazamaji waliona kila kura ilikuwa na kasoro na CUF haikukubali matokeo ikidai ya kwamba serikali ya SMZ ilibadilisha matokeo ya kweli.

Baada ya uchaguzi wa 2005 CUF ilikuwa na wabunge 19 katika bunge la Zanzibar.

Vyama vya kisiasa nchini Tanzania
E pluribus unum

E Pluribus Unum ni kaulimbiu ya Marekani inayopatikana kwenye nembo la taifa na kwenye noti ya dolar moja. 

Kaulimbiu hiyo ni kutoka lugha ya Kilatini likimaanisha "Moja kutoka wengi" yaani Umoja umetokana na maungano ya pande mbalimbali. Neno limechaguliwa kwa sababu lilionyesha umoja wa makoloni 13 yaliyoasi Uingereza na kuwa chanzo cha Marekani.

Kaulimbiu
Marekani
Victoria Falls

Victoria Falls au Maporomoko ya Viktoria (Mosi-oa-Tunya) ni maporomoko ya mto Zambezi mpakani mwa Zambia na Zimbabwe.

Mto Zambezi wenye upana wa mita 1170 unafika penye ngazi ya mwamba na maji yote yaanguka kimo cha takriban mita 110 yanapoendelea katika mfereji wa mwamba wenye upana wa m 120 pekee. Maporomoko hayo ni makubwa kabisa katika Afrika.

Jina
Wenyeji wameyaita "mosi oa tunya" (moshi wa ngurumo) kwa sababu manyunyizo wa maji yaonekana juu ya maporomoko kama wingu la moshi na sauti ya anguko la maji yasikika mbali. 

Jina la Victoria Falls limetokana na David Livingstone aliyekuwa Mzungu wa kwanza kuona maajabu hayo mwaka 1856. Alichagua jina hilo kwa heshima ya malkia Viktoria wa Uingereza.

Tangu mwaka 1989 Victoria Falls imepokewa katika orodha ya "urithi wa dunia" wa UNESCO.

Utalii 
Kuna miji miwili inayopokea wageni wanaopenda kutembelea maporomoko hayo. Upande wa Zambia kuna mji wa Livingstone na upande wa Zimbabwe ni mji wa Victoria Falls. 

Victoria Falls imewahi kuwa kitovu hasa, lakini tangu kuporomoka kwa uchumi wa Zimbabwe chini ya serikali ya Mugabe idadi kubwa ya watalii hufika upande wa Zambia.

Tazama pia 
 Maporomoko ya Iguazu
 Orodha ya Urithi wa Dunia katika Afrika

Tazama

Maporomoko
Maporomoko ya Zambia
Maporomoko ya Zimbabwe
Mito ya Zambia
Mito ya Zimbabwe
Mahali pa Urithi wa Dunia katika Afrika
Victoria Falls (mji)

Victoria Falls ni mji mdogo wa mkoa wa Matabeleland Kaskazini nchini Zimbabwe mwenye wakazi 35,199 (2022). Uko kando ya mto Zambezi mahali unapotelemka kwenye maporomoko ya Victoria Falls. 

"Vic Falls" jinsi inavyoitwa kwa kifupi ina mawasiliano kwa barabara na reli kwenda Hwangwe (km 109) na Bulawayo (km 440) upande wa kusini-mashariki. Mji wa karibu ni Livingstone katika Zambia ng'ambo ya mto. Daraja launganisha miji yote miwili.

Mji ulianzishwa mwaka 1901 ukastawi kama kituo cha reli karibu na maporomoko. Ulikuwa kitovu cha utalii kwenye maporomoko. Tangu mwaka 2000 utalii umerudi nyuma kutokana na matatizo ya kiuchumi ya Zimbabwe.

Picha

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Zimbabwe

Miji ya Zimbabwe
Matabeleland Kaskazini
Livingstone (mji)

Livingstone ni mji na makao makuu ya mkoa wa Kusini wa Zambia, kando ya mto Zambezi, wenye wakazi 110,000 (2005). 

Mji ni kitovu cha utalii wa Maporomoko ya maji ya Victoria Falls upande wa Zambia. Pia ni kituo cha mpakani kwenye daraja la Zambezi kwenda Zimbabwe. 

Mji ulianzishwa penye mpito wa mto Zambezi, kidogo juu ya maporomoko, mwaka 1897. Jina lake limetolewa kwa heshima ya mmisionari na mpelelezi David Livingstone.

Ulikuwa makao makuu ya kampuni ya Cecil Rhodes iliyotawala Rhodesia ya Kaskazini, baadaye mji mkuu wa koloni hadi mwaka 1935 serikali ilipohamishwa kwenda Lusaka.

Baada ya uhuru wa Zimbabwe, watalii wengi waliotaka kuona maporomoko walipendelea kukaa upande wa Zimbabwe lakini tangu miaka ya nyuma matatizo ya kiuchumi na ya kisiasa ya Zimbabwe yalisababisha kupanda kwa idadi ya watalii upande wa Zambia.

Viungo vya Nje 
 Zambia National Tourist Bureau page
 Livingstone Tourism website 

Miji ya Zambia
Matabeleland Kaskazini

Matabeleland Kaskazini ni mkoa wa Zimbabwe upande wa kaskazini wa Bulawayo. Mkoa umepakana na Bulawayo, Matabeleland Kusini, Midlands na Mashonaland Magharibi. Kuna mipaka ya kimataifa na Zambia upande wa kaskazini kwenye mto Zambezi na Botswana upande wa kusini-magharibi. 

Kuna wakazi 828,000 (2022) katika eneo la kilomita za mraba 75,025.

Makao makuu ya mkoa yapo mjini Lupane. 

Miji mikubwa kidogo ni Hwangwe na Victoria Falls.

Mkoa unavutia watalii hasa kwa maporomoko ya Victoria Falls na hifadhi ya taifa ya Hwangwe.

Utawala 
Matabeleland Kaskazini kuna wilaya 7:
 Wilaya ya Binga
 Wilaya ya Bubi
 Wilaya ya Hwange
 Wilaya ya Lupane
 Wilaya ya Nkayi
 Wilaya ya Tsholotsho
 Wilaya ya Umguza

Tanbihi

Mikoa ya Zimbabwe
Matabeleland Kaskazini
Kitabu cha Esta

Kitabu cha Esta (jina lake huandikwa pia Ester na "Esther") ni kitabu cha Biblia ya Kiebrania, na hivyo pia cha Agano la Kale, ambalo ni sehemu ya kwanza ya Biblia ya Kikristo. Kiliandikwa kwanza kwa Kiebrania.

Tafsiri ya kitabu cha Esta inavyopatikana katika Septuaginta imeongezewa sana; nyongeza hizo za Kigiriki zinahesabiwa na Kanisa Katoliki na wengineo kuwa sehemu za kitabu yenye uvuvio wa Roho Mtakatifu ingawa si sehemu za hadithi asili. Ni katika nyongeza hizo tu kwamba Mungu anatajwa na mtazamo wa imani unajitokeza.

Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.

Wakati wa kuandikwa 
Mwandishi wake hajulikani, lakini kufuatana na mapokeo ya Wayahudi, kitabu kiliandikwa takriban mwaka wa 400 KK, muda usio mrefu baada ya matukio kinayoyasimulia. Sababu za mwelekeo huo ni zifuatazo: Sherehe ya Purim ilikuwa husherehekewa kila mwaka wakati wa kuandikwa kwa kitabu, lakini Mfalme Ahasuero hutajwa kama mfalme aliyepita. Ukamilifu wa maelezo kuhusu mila na desturi za dola la Waajemi unadokeza kuwa kitabu kimeandikwa kabla dola hilo halijavamiwa na kuangamizwa na Iskanda Mkuu takriban mwaka wa 330 KK.

Yaliyomo 
Kitabu cha Esta kinahusika na wakati wa taifa la Israeli unaojulikana kama wakati wa baada ya Uhamisho wa Babeli. Kinasimulia Wayahudi walivyoishi katika dola la Waajemi. Wayahudi hao walibaki uhamishoni badala ya kurudi kwao hata baada ya Waajemi kuangamiza utawala wa Babuloni mwaka 539 KK, ambapo Mfalme Koreshi alishinda na kuteka Babeli.

Ingawa Koreshi aliwaruhusu Wayahudi waliofungwa warudi katika nchi yao, wengi wao waliamua kubaki Babeli au Uajemi. Wao walihakikishiwa usalama na uhuru fulani katika nchi ya kifungo chao, kwa hiyo hawakutaka kukabiliana na wasiwasi na ugumu wa maisha mapya huko Yerusalemu. Pamoja na watoto wao waliendelea kuongeza mafanikio ya namna mbalimbali, lakini hawakuonyesha nia ya kuimarisha upya dini yao iwe nguvu ya kiroho katika maisha yao ya kitaifa. Hata hivyo, kadiri Wayahudi walivyoendelea kufuata sheria zao za kidini walisumbuliwa sana na wenyeji. Lakini Mungu alikuwa akiendelea bado kuwalinda watu wake, wawe wamemkubali au sivyo, asiruhusu waangamizwe.

Hivyo kitabu kinaeleza hasa jinsi Hamani, waziri mkuu wa mfalme Artashasta, alivyopanga kuwaangamiza Wayahudi wote. Wakati huohuo, malkia wa Uajemi alikuwa Esta, Myahudi. Pamoja na Mordekai, baba mlezi wake, Esta alifaulu kuzuia mipango ya Hamani. Ushindi huo wa Wayahudi ulianzisha sherehe ya Purim ambayo imekuwa sikukuu maarufu ya Wayahudi ikiadhimishwa kabla ya Pasaka.

Wataalamu wengi wanakubaliana kusema hii ni hadithi tu, si habari ilivyotokea katika historia.

Muhtasari wa sehemu ya Kiebrania 
1:1-2:23	Kuinuliwa kwa Esta kuwa malkia

3:1-7:10	Mikakati ya kuwaangamiza Wayahudi

8:1-10:3	Shangwe ya Wayahudi

Viungo vya nje 
Kitabu cha Esta (kadiri ya Biblia ya Kiebrania) katika tafsiri ya Kiswahili (Union Version)

Vitabu vya Agano la Kale
Papa Paulo III

Papa Paulo III (29 Februari 1468 – 10 Novemba 1549) alikuwa Papa kuanzia tarehe 13 Oktoba/3 Novemba 1534 hadi kifo chake. Alitokea Canino, Viterbo, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Alessandro Farnese. 

Alimfuata Papa Klementi VII akafuatwa na Papa Julius III.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Paulo III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1468
Waliofariki 1549
Papa
Watu wa Italia
Papa Klementi VII

Papa Klementi VII (26 Mei 1478 – 25 Septemba 1534) alikuwa Papa kuanzia tarehe 19/26 Novemba 1523 hadi kifo chake. Alitokea Firenze, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giulio di Giuliano de' Medici. 

Alishiriki katika vita kati ya Kaizari Karoli V wa Ujerumani-Hispania na Mfalme Fransisko I wa Ufaransa, akisimama kwanza na kaizari, baadaye na mfalme. Mwaka 1527 alikamatwa baada ya Roma kutekwa na jeshi la kaizari. Katika amani ya mwaka 1529, wakati wa mashambulio ya Waturuki dhidi ya Vienna, alirudishwa uhuru wake pamoja na utawala juu ya Dola la Papa katika Italia ya Kati, akikubali kipaumbele cha kaizari juu ya Italia ya Kaskazini. Mwaka 1530 alimwekwa Karolo V wakfu kama kaizari wa Dola Takatifu la Kiroma.  

Katika miaka 1529 hadi 1534 Klementi VII aliwasiliana mara kwa mara na Mfalme Henry VIII wa Uingereza aliyetaka kibali cha Papa kutengana na mke wake wa kwanza. Papa alipokataa, mfalme aliagiza bunge lake kutangaza uhuru wa Kanisa la Uingereza; hatimaye Papa alimtenga mfalme Henry na Kanisa Katoliki kwenye mwaka 1534.

Alimfuata Papa Adrian VI akafuatwa na Papa Paulo III.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Klementi VII katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1478
Waliofariki 1534
Papa
Watu wa Italia
Papa Adrian VI

Papa Adrian VI (2 Machi 1459 – 14 Septemba 1523) alikuwa Papa kuanzia tarehe 9 Januari/31 Agosti 1522 hadi kifo chake. Alitokea Utrecht, Uholanzi. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Adriaan Florensz, hivyo hakubadili jina la ubatizo alipochaguliwa kuwa Papa, tofauti na watangulizi na waandamizi karibu wote wa milenia ya pili. 

Alimfuata Papa Leo X akafuatwa na Papa Klementi VII.

Maisha
Mzaliwa wa Utrecht (leo nchini Uholanzi), Adriano alisoma katika chuo kikuu cha Leuven akawa mwalimu wa teolojia na makamu wa gombera huko. 

Mwaka 1507 akawa mlezi wa atakayekuwa kaisari Karolo V wa Dola Takatifu la Roma (Ujerumani), ambaye baadaye alimtumia katika nafasi muhimu.

Mwaka 1516, Adriano akawa askofu wa Tortosa, Hispania, halafu hakimu mkuu wa imani wa falme za Aragona na Castilya. 

Mwaka 1517 Papa Leo X alimteua kuwa kardinali na mwaka 1522 akachaguliwa kuwa mwandamizi wake. 

Adriano alianza upapa wake katikati ya matatizo makubwa ajabu, uenezi wa Walutheri upande wa kaskazini, na wa Waturuki Waosmani upande wa mashariki. 

Kuhusu mafundisho ya imani, alikataa kukubaliana na Walutheri, akidai Martin Luther ahukumiwe kuwa mzushi. Hata hivyo, alijitahidi kurekebisha Kanisa Katoliki. Juhudi zake zilishindikana kwa sababu ya kupingwa na makardinali na maaskofu wengi waliofuata anasa kadiri ya mtindo wa Renaissance, tena kwa sababu aliwahi kufa.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Maandishi yake
 Kwa Kilatini.
 Barua kwa Francesco Chieregati, 25 Novemba 1522

Tanbihi

Marejeo
 Luther Martin. Luther's Correspondence and Other Contemporary Letters, 2 vols., tr. and ed. by Preserved Smith, Charles Michael Jacobs, The Lutheran Publication Society, Philadelphia, Pa. 1913, 1918. vol.I (1507–1521) and vol.2 (1521–1530) from Google Books. Reprint of Vol.1, Wipf & Stock Publishers (Machi 2006). ISBN 1-59752-601-0
 Gross, Ernie. This Day In Religion. New York:Neal-Schuman Publishers, Inc, 1990. ISBN 1-55570-045-4.
 Malerba Luigi. e maschere, Milan: A. Mondadori, 1995. ISBN 88-04-39366-1
  Karl Mittermaier, Die deutschen Päpste. Benedikt XVI. und seine deutschen Vorgänger, 2006

Marejeo mengine
 
 
 
 {{citation | last = Frey  | first = Rebecca Joyce  | author-link = | title = Fundamentalism | publisher = Infobase Publishing | year = 2007 | location = New York| isbn = 0-8160
Papa Leo X

Papa Leo X (11 Desemba 1475 – 1 Desemba 1521) alikuwa Papa kuanzia tarehe 11/19 Machi 1513 hadi kifo chake. Alitokea Firenze, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni di Lorenzo de' Medici. 

Alimfuata Papa Julius II akafuatwa na Papa Adrian VI. 

Leo X ndiye aliyemtenga Martin Luther na Kanisa Katoliki tarehe 3 Januari 1521.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Leo X katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1475
Waliofariki 1521
Papa
Watu wa Italia
Papa Julius II

Papa Julius II (5 Desemba 1443 – 21 Februari 1513) alikuwa Papa kuanzia tarehe 1 Novemba/26 Novemba 1503 hadi kifo chake. Alitokea Albisola, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giuliano della Rovere. 

Alimfuata Papa Pius III akafuatwa na Papa Leo X.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Julius II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1443
Waliofariki 1513
Papa
Watu wa Italia
Papa Pius III

Papa Pius III (29 Mei 1439 – 18 Oktoba 1503) alikuwa Papa kwa siku chache kuanzia tarehe 22 Septemba/1/8 Oktoba 1503 hadi kifo chake. Alitokea Siena, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Francesco Todeschini Piccolomini. 

Alimfuata Papa Aleksanda VI akafuatwa na Papa Julius II.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Viungo vya nje 
Papa Pius III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1439
Waliofariki 1503
Papa
Watu wa Italia
787

Makala hii inahusu mwaka 787 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
786

Makala hii inahusu mwaka 786 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 10 Oktoba - Saga, mfalme mkuu wa Japani (809-823)

Waliofariki 

Karne ya 8
785

Makala hii inahusu mwaka 785 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Junna, mfalme mkuu wa Japani (823-833)

Waliofariki 

Karne ya 8
784

Makala hii inahusu mwaka 784 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
783

Makala hii inahusu mwaka 783 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
782

Makala hii inahusu mwaka 782 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
781

Makala hii inahusu mwaka 781 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
780

Makala hii inahusu mwaka 780 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
779

Makala hii inahusu mwaka 779 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
778

Makala hii inahusu mwaka 778 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
777

Makala hii inahusu mwaka 777 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
776

Makala hii inahusu mwaka 776 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
775

Makala hii inahusu mwaka 775 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
774

Makala hii inahusu mwaka 774 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
773

Makala hii inahusu mwaka 773 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Heizei, mfalme mkuu wa Japani (806-809)

Waliofariki 

Karne ya 8
772

Makala hii inahusu mwaka 772 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
24 Januari - Papa Stefano III

Karne ya 8
771

Makala hii inahusu mwaka 771 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

bila tarehe
 Mtakatifu Remigius wa Rouen, waziri mkuu wa Wafaranki

Karne ya 8
770

Makala hii inahusu mwaka 770 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

bila tarehe
 Tu Fu, mshairi kutoka China

Karne ya 8
769

Makala hii inahusu mwaka 769 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
768

Makala hii inahusu mwaka 768 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
767

Makala hii inahusu mwaka 767 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 28 Juni - Papa Paulo I

Karne ya 8
766

Makala hii inahusu mwaka 766 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
765

Makala hii inahusu mwaka 765 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
764

Makala hii inahusu mwaka 764 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
763

Makala hii inahusu mwaka 763 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
762

Makala hii inahusu mwaka 762 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 Baghdad inafanywa mji mkuu wa milki ya makhalifa Waabbasi; inabaki hivyo hadi 1258

Waliozaliwa

Waliofariki 

bila tarehe
Li Bai, mshairi kutoka China

Karne ya 8
761

Makala hii inahusu mwaka 761 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
759

Makala hii inahusu mwaka 759 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
758

Makala hii inahusu mwaka 758 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
757

Makala hii inahusu mwaka 757 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
26 Aprili - Papa Stefano II

Karne ya 8
756

Makala hii inahusu mwaka 756 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
755

Makala hii inahusu mwaka 755 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
754

Makala hii inahusu mwaka 754 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 5 Juni - Mtakatifu Bonifas, askofu Mkatoliki na mfiadini nchini Ujerumani na Uholanzi.

Karne ya 8
753

Makala hii inahusu mwaka 753 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
752

Makala hii inahusu mwaka 752 (Baada ya Kristo).

Matukio
 23 Machi - Stefano, padre mjini mwa Roma, aliteuliwa kuwa papa; akafa baada ya siku tatu lakini, kabla hajawekwa wakfu

Waliozaliwa

Waliofariki 
22 Machi - Papa Zakarya
 26 Machi - Papa mteule Stefano, kabla hajawekwa wakfu

Karne ya 8
751

Makala hii inahusu mwaka 751 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
749

Makala hii inahusu mwaka 749 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
748

Makala hii inahusu mwaka 748 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
747

Makala hii inahusu mwaka 747 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
746

Makala hii inahusu mwaka 746 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
745

Makala hii inahusu mwaka 745 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
744

Makala hii inahusu mwaka 744 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
743

Makala hii inahusu mwaka 743 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
742

Makala hii inahusu mwaka 742 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

2 Aprili - Karolo Mkuu, Mfalme wa Wafranki, na Kaisari wa Dola Takatifu la Kiroma

Waliofariki 

Karne ya 8
741

Makala hii inahusu mwaka 741 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
29 Novemba - Papa Gregori III

Karne ya 8
740

Makala hii inahusu mwaka 740 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
739

Makala hii inahusu mwaka 739 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
738

Makala hii inahusu mwaka 738 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
737

Makala hii inahusu mwaka 737 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Kanmu, mfalme mkuu wa Japani (781-806)

Waliofariki 

Karne ya 8
736

Makala hii inahusu mwaka 736 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
734

Makala hii inahusu mwaka 734 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
733

Makala hii inahusu mwaka 733 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
731

Makala hii inahusu mwaka 731 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 11 Februari - Papa Gregori II

Karne ya 8
730

Makala hii inahusu mwaka 730 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
729

Makala hii inahusu mwaka 729 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
728

Makala hii inahusu mwaka 728 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
727

Makala hii inahusu mwaka 727 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
726

Makala hii inahusu mwaka 726 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
725

Makala hii inahusu mwaka 725 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
724

Makala hii inahusu mwaka 724 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
723

Makala hii inahusu mwaka 723 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
722

Makala hii inahusu mwaka 722 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
721

Makala hii inahusu mwaka 721 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
719

Makala hii inahusu mwaka 719 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
718

Makala hii inahusu mwaka 718 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
717

Makala hii inahusu mwaka 717 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
716

Makala hii inahusu mwaka 716 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
715

Makala hii inahusu mwaka 715 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
9 Aprili - Papa Konstantin

Karne ya 8
714

Makala hii inahusu mwaka 714 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
713

Makala hii inahusu mwaka 713 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
712

Makala hii inahusu mwaka 712 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Tu Fu, mshairi kutoka China

Waliofariki 

Karne ya 8
710

Makala hii inahusu mwaka 710 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
709

Makala hii inahusu mwaka 709 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
708

Makala hii inahusu mwaka 708 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
4 Februari - Papa Sisinnio

Karne ya 8
706

Makala hii inahusu mwaka 706 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
705

Makala hii inahusu mwaka 705 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
11 Januari - Papa Yohane VI

Karne ya 8
704

Makala hii inahusu mwaka 704 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
703

Makala hii inahusu mwaka 703 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
702

Makala hii inahusu mwaka 702 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8
701

Makala hii inahusu mwaka 701 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Li Bai, mshairi kutoka China

Waliofariki 
8 Septemba - Papa Sergio I

Karne ya 8
700



Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
699

Makala hii inahusu mwaka 699 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
697

Makala hii inahusu mwaka 697 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
696

Makala hii inahusu mwaka 696 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
695

Makala hii inahusu mwaka 695 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
693

Makala hii inahusu mwaka 693 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
692

Makala hii inahusu mwaka 692 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
691

Makala hii inahusu mwaka 691 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
690

Makala hii inahusu mwaka 690 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7
689

Makala hii inahusu mwaka 689 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7

da:680'erne#689
688

Makala hii inahusu mwaka 688 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7

da:680'erne#688
687

Makala hii inahusu mwaka 687 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 21 Septemba - Papa Konon

Karne ya 7

da:680'erne#687
686

Makala hii inahusu mwaka 686 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 2 Agosti - Papa Yohane V

Karne ya 7

da:680'erne#686
685

Makala hii inahusu mwaka 685 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 8 Mei - Papa Benedikto II

Karne ya 7

da:680'erne#685
684

Makala hii inahusu mwaka 684 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7

da:680'erne#684
683

Makala hii inahusu mwaka 683 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
28 Juni - Papa Leo II

Karne ya 7

da:680'erne#683
682

Makala hii inahusu mwaka 682 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7

da:680'erne#682
681

Makala hii inahusu mwaka 681 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 10 Januari - Papa Agatho

Karne ya 7

da:680'erne#681
680

Makala hii inahusu mwaka 680 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7

da:680'erne#680
679

Makala hii inahusu mwaka 679 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
678

Makala hii inahusu mwaka 678 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 11 Aprili - Papa Donus

Karne ya 7
677

Makala hii inahusu mwaka 677 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
676

Makala hii inahusu mwaka 676 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 17 Juni - Papa Adeodato II

Karne ya 7
675

Makala hii inahusu mwaka 675 BK.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
674

Makala hii inahusu mwaka 674 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
673

Makala hii inahusu mwaka 673 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Mtakatifu Bonifas, askofu Mkatoliki na mfiadini nchini Ujerumani na Uholanzi.

Waliofariki 

Karne ya 7
672

Makala hii inahusu mwaka 672 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 27 Januari - Papa Vitalian

Karne ya 7
671

Makala hii inahusu mwaka 671 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
670

Makala hii inahusu mwaka 670 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
669

Makala hii inahusu mwaka 669 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
668

Makala hii inahusu mwaka 668 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
667

Makala hii inahusu mwaka 667 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7
666

Makala hii inahusu mwaka 666 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7
665

Makala hii inahusu mwaka 665 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7
664

Makala hii inahusu mwaka 664 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7
663

Makala hii inahusu mwaka 663 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7
662

Makala hii inahusu mwaka 662 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7
661

Makala hii inahusu mwaka 661 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
Januari: Khalifa Ali ibn Abu Talib auawa mjini Kufa (Irak) na mpinzani Mkharijiya 

karne ya 7
660

Makala hii inahusu mwaka 660 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
659

Makala hii inahusu mwaka 659 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
658

Makala hii inahusu mwaka 658 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
657

Makala hii inahusu mwaka 657 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
2 Juni - Papa Eugenio I

Karne ya 7
656

Makala hii inahusu mwaka 656 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
17 Julai: Uthman ibn Affan khalifa wa tatu wa Uislamu auawa mjini Madina.

karne ya 7
655

Makala hii inahusu mwaka 655 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 16 Septemba - Papa Martin I

Karne ya 7
654

Makala hii inahusu mwaka 654 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
653

Makala hii inahusu mwaka 653 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
652

Makala hii inahusu mwaka 652 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 7
650

Makala hii inahusu mwaka 650 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

karne ya 7
Papa Innocent VIII

Papa Innocent VIII (1432 – 25 Julai 1492) alikuwa Papa kuanzia tarehe 29 Agosti/12 Septemba 1484 hadi kifo chake. Alitokea Genova, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giovanni Battista Cibo. 

Alimfuata Papa Sixtus IV akafuatwa na Papa Aleksanda VI.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Innocent VIII katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1432
Waliofariki 1492
Papa
Watu wa Italia
Papa Sixtus IV

Papa Sixtus IV, O.F.M. (21 Julai 1414 – 12 Agosti 1484) alikuwa Papa kuanzia tarehe 1/9/25 Agosti 1471 hadi kifo chake. Alitokea Celle, Savona, Italia. 

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Francesco della Rovere. 

Alimfuata Papa Paulo II akafuatwa na Papa Inosenti VIII.

Tazama pia
Orodha ya Mapapa

Tanbihi

Viungo vya nje 
Papa Sixtus IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1414
Waliofariki 1484
Wafransisko
Papa
Watu wa Italia
Mahikeng

Mahikeng ni jina la mji mkuu wa jimbo la Kaskazini-Magharibi la Afrika Kusini. Siku hizi mji uliunganishwa na mji jirani wa Mmabatho na kuhesabiwa kama sehemu yake.

Mafeking ilianzishwa na Waingereza waliopewa hapa ardhi na chifu wa Barolong. Jina latokana na lugha ya KiTswana likimanisha "mahali pa mawe".

Wakati wa Vita ya pili ya Waingereza dhidi ya Makaburu mji ulizungushwa na jeshi la makaburu lakini ulitetewa na Robert Baden-Powell aliyeanzisha baadaye harakati ya maskauti.

Kati ya 1894 hadi 1965 mji ulikuwa makao makuu ya utawala wa Bechuanaland (Botswana ya leo).

Wakati wa siasa za bantustan Mafeking ilikuwa pia mji mkuu wa Bophuthatswana lakini serikali yake ilihamishwa baadaye kwenda mji jirani wa Mmabatho uliokuwa kwenye eneo la bantustan.

Mwaka 1994 Mahikeng na Mmabatho ziliunganishwa kiutawala na kuwa mji mkuu wa jimbo jipya la Kaskazini-Magharibi linalounganisha maeneo ya majimbo ya awali ya Transvaal na Rasi (Cape) pamoja na sehemu kubwa ya bantustan ya Bophuthatswana.

Miji ya Afrika Kusini