LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa, Kenya

Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa (kwa Kiingereza: National Intelligence Service, kifupi: NIS) ni shirika la upelelezi ndani na nje mwa Kenya ili kuhakikisha usalama wa nchi. Asili yake ilikuwa Tawi Maalum (kwa Kiingereza: Special Branch, kifupi: SB) iliyokuwa idara ya polisi kutoka mwaka 1952 hadi mwaka 1999 kama Idara ya Ujasusi.

Historia

Tawi Maalum (SB) 
Mwaka 1926, Idara ya Uchunguzi wa Jinai iliundwa na wakoloni na kuwa na tawi lenye jukumu la upelelezi. Kati ya Vita vikuu vya pili vya dunia hadi mwaka 1963, shughuli za SB zilijumuisha upelelezi wa wananchi waliokuwa wakidai uhuru, vuguvugu la vyama vya wafanyakazi na Mau Mau. 

Serikali za nyakati za baada ya uhuru zilitumia SB kukandamiza wapinzani. Mwaka 1998, Huduma ya Ujasusi wa Usalama wa Kitaifa (kwa Kiingereza: National Security Intelligence Service, kifupi: NSIS) ilibuniwa na zaidi ya maafisa 170 kupigwa kalamu. Katika mwaka 1999, NSIS na Huduma ya Polisi zilitenganishwa, mamlaka ya NSIS ya kukamata washukiwa kuondolewa, na mahakama kuanzishwa ili isikize malalamiko dhidi ya SB.

Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa 
NIS iliundwa upya na Katiba ya Kenya ya Mwaka 2010. Inaongozwa na Sheria ya Huduma ya Ujasusi ya Kitaifa ya mwaka 2012.

Majukumu 
 Kuchunguza na kutambua tishio lolote kwa Kenya
 Kutoa ushauri kwa Rais na Serikali kuhusu tishio lolote kwa usalama wa Kenya
 Kuchukua hatua za kulinda maslahi ya kiusalama ya Kenya yawe upande wa siasa, jeshi au uchumi
 Kuchuja watu watakaoshikilia nafasi inayohitaji kibali cha usalama.

Angalia pia 
 Idara ya Uchunguzi wa Jinai, Kenya

Marejeo 

Mashirika ya serikali ya Kenya
Vlamertinge

Vlamertinge ni kijiji katika jimbo la Ubelgiji la West Flanders na makao makuu ya mji wa Ypres. Kijiji cha Vlamertinge kiko kando ya barabara N38 kuelekea mji wa karibu wa Wapigaji.

Kwenye magharibi ya Vlamertinge, kando ya barabara kwenda Poperinge, ni nyundo ya Brandhoek.

Historia 
Takwimu za mwanzo kuhusu Vlamertinge tarehe kutoka Karne za Kati. Katika 857 kanisa lilijengwa katika Vlamertinge. Katika 970 Ypres iliharibiwa na kanisa la Vlamertinge likawaka. 

Hati ya kale kabisa, inayojulikana hadi sasa, ambayo inajumuisha jina la Flambertenges, ni hati ya mwaka wa 1066. Baldwin V, Count of Flanders, mkewe Adela na mwanawe Baldwin, katika hati hii walitoa bidhaa kwa kanisa na Sura (dini) kutoka Sint-Pieters na Lille. Bidhaa hizi zilikuwa, kati ya wengine, sehemu ya kumi iko Elverdinge na pia sehemu ya kumi iko katika Vlamertinge - "In territorio Furnensi, in villa Elverzenges, decinam unam ; Flambertenges decinam similiter unam".

Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza, kijiji kote kiliharibiwa na mabomu. Mnamo 1944, wakati wa Vita Kuu ya Pili, Vlamertinge ilitolewa na mgawanyiko wa silaha Kipolishi.

Jiografia 

Vlamertinge iko mita 17 juu ya usawa wa bahari. Manispaa pia mipaka Ypres Mashariki, Voormezele kusini mashariki, Kemmel na Dikkebus Kusini, Reningelst kusini magharibi, Poperinge Magharibi, Elverdinge Kaskazini na Brielen kaskazini.

Maendeleo ya idadi ya watu 
Kuanzia 1487 hadi 1697 tunaona kushuka kwa kiasi kikubwa kwa wakazi wa Vlamertinge. Maelezo yaliyopendekezwa zaidi ya hii ingekuwa Vita vya Miaka Nane katika Mikoa ya Saba.

Vituo 
 Kanisa la Saint Vedastus
 Ukumbi wa zamani wa mji wa Vlamertinge kutoka 1922, katika style ya neo-Flemish Renaissance
 Castle ya Vlamertinge au Castle du Parc ilijengwa mwaka 1857-1858 kwa amri ya Pierre-Gustave du Parc, baada ya kubuni na Joseph Schadde.
 Katika Vlamertinge kuna idadi ya makaburi ya kijeshi ya Uingereza kutoka Vita Kuu ya Kwanza:
 Brandhoek Military Cemetery
 Red Farm Military Cemetery
 Vlamertinghe Military Cemetery
 Vlamertinghe New Military Cemetery
 Railway Chateau Cemetery
 Divisional Cemetery
 Brandhoek New Military Cemetery
 Brand Corner New Military Cemetery No.3
 Hop Store Cemetery

Miji ya Ubelgiji
Kitongoji duni

Kitongoji duni (pia: mtaa wa vibanda; kwa Kiingereza slum) ni mtaa jijini ambao mara nyingi huwa na nyumba duni zilizosimikwa karibu, miundomsingi duni na wakazi maskini. 

Huduma za usambazaji wa maji safi, umeme na usalama huwa adimu. Vitongoji duni mara nyingi hupatikana mijini katika nchi zinazokua kimaendeleo kwa sababu ya kiwango kikuu cha ukuaji na uhamiaji.

Sifa za vitongoji duni

Mahali na Ukuaji 

Vitongoji duni huanzia pambizoni mwa miji karibu au katika ardhi ambazo hazina thamani kubwa, ni za serikali au milki ya ufadhili au taasisi ya dini au hazina hatimiliki hakika. Baadhi ya vitongoji duni hujipa majina ya vyama vya kisiasa, watu tajika kihistoria, wanasiasa ama watu waliokuwa wamiliki wa ardhi hiyo. Kwa mfano, vitongoji duni Mukuru kwa Njenga na Mukuru kwa Ruben.

Kutokuwa na uhakika wa umiliki wa ardhi 
Baadhi ya wahamiaji huchukulia ardhi ambayo haina wakazi kuwa haina wamiliki na hivyo basi wakapakaa.Serikali pia inaweza kugawia watu ploti na baadaye ardhi hiyo ikabadilika kuwa kitongoji duni na watu kupoteza haki ya kudai ploti. Kwa mfano, Kibera.

Makazi duni 
Vitongoji duni huwa na vyumba duni. Mara nyingi, ubora wa vyumba hauwezi kustahimili mvua nyingi au upepo mkali. Vifaa vya ujenzi huwa karatasi, plastiki n.k. Sakafu za mchanga, kuta za matope, mbao zilizoshikiliwa kwa kamba, au mabati. Hata wakati nyumba zimejengwa kwa mawe na simiti, hakuna umakinifu katika muundo na uhandisi wa jengo na hivyo basi, majengo hayo hayazingatii kanuni za serikali za ujenzi. Nyumba hizo pia huwa zimejengwa karibu sana.

Miundomsingi isiyotosha 
Vitongoji duni huwa havina miundomsingi ya kutosha. Kama vile, maji safi, umeme, huduma za afya, usalama na polisi, usafiri wa umma, huduma za zimamoto, ambulensi, mfumo wa majitaka na barabara sakifu.

Uenezi 

Vitongoji duni ni tatizo la dunia nzima.

Picha

Tanbihi 

Miji
Trafiki

Trafiki ni jumla ya watumiaji wa njia za usafiri, hasa barabara, kama vile magari, mabasi, malori, waenda kwa miguu na mikokoteni. Ni pia jina la askari maalumu anayesimamia usalama barabarani. Mtandaoni, neno trafiki lina maana ya idadi ya watumiaji wanaotembelea tovuti.

Matumizi 
Nchini Kenya neno "trafiki" hutumika kumaanisha jumla ya watumiaji wa njia ya usafiri. Kwa mfano, Idara ya Trafiki ya polisi, sheria za trafiki na maafisa au polisi wa trafiki. 

Nchini Tanzania, neno "trafiki" hutumika kama kuwa rejelea askari wa usalama barabarani.

Sheria za trafiki 
Sheria za trafiki au pia sheria za barabarani ni sheria na taratibu zinazofuatwa ili kudumisha usalama kwa manufaa ya watumiaji wote wa barabara. Sheria msingi za barabarani zimeelezwa katika mkataba wa kimataifa, Mkataba wa Vienna wa Trafiki Barabarani wa mwaka 1968 ulio chini ya mamlaka ya Umoja wa Mataifa. Kimsingi, mataa ya trafiki yanafaa kuzingatiwa, waenda kwa mguu wanafaa kupatia magari njia isipokuwa katika kivuko cha milia, waenda kwa mguu wanafaa kuwa makini wanapovuka barabara na magari yanafaa kutumia upande wa kuendeshea kulingana na sheria za nchi.

Kila nchi ina sheria msingi za barabarani. Serikali za mashinani kama zile za miji na kaunti zinaweza kuongezea kulingana na mahitaji yake. Sheria ya trafiki ya Kenya (kwa Kiingereza: Traffic Act ) ndiyo sheria kuu ya barabarani.

Msongamano wa magari 

Msongamano wa magari ni hali inayotokea wakati kuna magari mengi barabarani na kufanya mwendo wa magari kuwa wa polepole au kukoma. Majiji makubwa kama vile Nairobi na Dar es Salaam huathirika na hali hiyo hasa nyakati za asubuhi na jioni. Hali hii huathiri sana uchumi. Jiji la Dar es Salaam limejaribu kusuluhisha tatizo hili kwa kujenga mfumo wa mabasi ya mwendokasi.

Tanbihi 

Usafiri
Sheria
Umma

Umma ni jumla ya watu wote katika kikundi, jamii au nchi. 

Kisosholojia, umma ni watu walio na nia sawa katika jambo fulani kama vile, wasomaji wa gazeti, watazamaji wa televisheni au kandanda ama watumiaji wa mtandao. 

Katika sayansi ya siasa, umma ni wananchi wakilinganishwa na serikali ambayo hudhaniwa kuwa mtu. Serikali humiliki mali (mali ya umma) kwa niaba ya wananchi wake. Vilevile, huduma zozote zinazotolewa na serikali husemekana kuwa za umma kwa sababu umma (wananchi) ndio huigharamia serikali kwa wafanyakazi, kodi, ushuru, n.k. Kwa mfano, shule za umma.

Tanbihi 

Elimu jamii
Siasa
Sheria
Sepp Blatter

Sepp Blatter ni msimamizi wa soka wa Uswisi ambaye alikuwa rais wa nane wa Chama cha FIFA mwaka 1998 hadi mwaka 2015. Blatter akawa katibu mkuu wa FIFA mwaka wa 1981 na kisha alichaguliwa rais katika Shirikisho la 51 la FIFA mnamo 8 Juni 1998, akiwa na João Havelange, ambaye alikuwa amesimama shirikani tangu 1974.

Blatter alichaguliwa tena mwaka 2002,2007,2011,na 2015 Kama vile mtangulizi wa Havelange, Blatter alijaribu kuongeza ushawishi wa nchi za Kiafrika na Asia katika soka la dunia kupitia upanuzi wa timu zilizoshiriki katika mashindano mbalimbali ya FIFA.

Ameendelea kusisitiza na madai ya rushwa na matumizi mabaya ya fedha. Utawala wa Blatter ulikuwa ukiondokana na upanuzi mkubwa wa mapato yaliyotokana na Kombe la Dunia la FIFA iliongozana na kuanguka kwa kampuni ya uuzaji wa Kimataifa ya michezo na burudani na madai mengi ya rushwa.

Watu walio hai
Watu wa Uswisi
Manuel Neuer

Manuel Peter Neuer (amezaliwa tarehe 27 Machi 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Ujerumani ambaye anacheza kama golikipa katika timu ya Bayern Munich na timu ya taifa ya Ujerumani.

Neuer alikuwa golikipa bora wa Ujerumani naye ameelezewa kama "sweeper-mlinzi" kwa sababu ya kipekee ya kucheza mtindo wake wa kasi wakati wa kukimbilia mbali akifuata mpira kwenye mstari wake kutarajia wapinzani. Pia anajulikana kwa ajili ya kuruka kwa haraka sana.

Neuer ameanzia timu ya Ujerumani iitwayo schakle04. 

Mnamo 2014, Neuer alimaliza wa tatu katika upigaji kura, nyuma ya Lionel Messi na Cristiano Ronaldo, kwa tuzo ya FIFA Ballon d'Or. Alipewa Kipa wa UEFA wa Mwaka na Kipa Bora wa Dunia. Kwa sasa bado ni kipa pekee aliyewahi kushinda Ballon d'Or.

Waliozaliwa 1986
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Grand Theft Auto III

Grand Theft Auto III ni mchezo uliotengenezwa na DMA Design na kuchapishwa na Rockstar Games. Ulitolewa mnamo Oktoba 2001 kwa PlayStation 2, Mei 2002 kwa ajili ya Microsoft Windows, na Oktoba 2003 kwa Xbox. Toleo jipya la mchezo huu lilifunguliwa mwaka 2011, kwa miaka ya kumi ya mchezo. Ni kichwa cha tano katika mfululizo wa Grand Theft Auto.

Maelezo ya mchezo 
Wakati akiiba katika benki ya Jiji la Uhuru, mhalifu Claude alipigwa risasi na kusalitiwa na mpenzi wake na msaidizi Catalina (Cynthia Farrell).Claude hakufa lakini alikamatwa na kuhukumiwa miaka kumi jela. Wakati akipelekwa gerezani , Claude na mfungwa mwenzake 8-Ball (Guru) gari ya polisi waliyokuwa wamepandishwa ilishambuliwa kwa bomu kutoka kwa watu wa kolombia.

Baadaye 8-Ball alimtambulisha Claude katika familia ya uhalifu ya Leon Mafia; Luigi Goterelli (Joe Pantoliano), Don Salvatore Leone (Frank Vincent), Capo Toni Cipriani (Michael Madsen) na mwana wa Don Joey Leone (Michael Rapaport). Wakati wa kazi kwa ajili ya familia, Claude alijikuta akipigana na Wakolombia, walioongozwa na Catalina na mtu wa Kolombia, SPANK. Baada ya kuharibu meli ya Wakolombian, Salvatore alituma Claude kwenda kuchukua gari, lakini mke wa zawadi wa Salvatore Maria (Debi Mazar).

Claude alianza kufanya kazi kwa Yakuza. Hii ilifuta uhusiano wa Claude na familia ya Leone, ambao sasa wanakabiliana naye. Kazi ya Claude imesababisha kujiunga na vyanzo vingine vya uhalifu, kama vile upelelezi wa polisi wa Ray Machowski (Robert Loggia), adui wa Cartel. Claude baadaye alimwokoa kutoka katika mambo ya ndani na CIA kwa kumsaidia kukimbilia Jiji la makamu. 

Claude pia hukutana na vyombo vya habari vya  mogul Donald Love (Kyle MacLachlan). Kwa jitihada za kuanza vita kati ya Yakuza na Cartel kwa bei ya chini ya mali isiyohamishika, Claude na Love waliandaa kifo cha ndugu wa Asuka Kenji Kasen (Les Mau).  Baadaye, Love ulimuomba Claude kumwokoa mzee aliyetekwa na Cartel.

Maendeleo 
Timu ya maendeleo ya Grand Theft Auto III ilijumuisha watu 23 katika DMA Design huko Edinburgh, ambao walifanya kazi kwa karibu na mchapishaji wa Rockstar games huko New York City. Mapema mwaka wa 2001, timu hiyo iliunda mji, magari, na silaha. Mzalishaji Leslie Benzies alielezea Grand Theft Auto III kama "mchezo wa ufanisi wa uhalifu". Wakati wa kuufungua mchezo katika Microsoft Windows, timu hiyo iliujaribu kwenye Toleo la PlayStation 2 ili kuhakikisha ubora.

Michezo
Kompyuta
Millicom

Millicom ni kampuni ya kimataifa ya mawasiliano na vyombo vya habari. 

Inatoa huduma mbalimbali za kisasa kwa wateja zaidi ya milioni 63 hasa chini ya Tigo katika masoko kumi na nne Afrika na Amerika ya Kilatini. Ushirikiano wake mtandaoni unafanya kazi katika masoko zaidi ya 40.

Millicom alikuwa mmoja wa waanzilishi wa mwanzo na ilianzishwa na Shelby Bryan, Jan Stenbeck, Telma Sosa na Olvin Galdamez mwaka wa 1990 wakati Millicom Incorporated ilijiunga na Kampuni ya uwekezaji Kiswidi Industriforvaltnings AP Kinnevik. 

Tangu wakati huo, kampuni hiyo imeona mapato ya kila mwaka yanafikia dola bilioni 7.2, inayotokana na huduma za simu za mkononi na kwa kuongezeka kwa data na kupanua cable, satellite, broadband, e-commerce, Huduma za Fedha za Mkono, B2B na vyombo vingine vya habari.

Mnamo Machi 2015 ilitangazwa Mauricio Ramos kuwa Mkurugenzi Mtendaji Mkuu wa kampuni tangu 1 Aprili 2015.

Kampuni za Uswidi
Kampuni za Luxembourg
Copa del Rey

Copa del Rey ni mashindano wa kila mwaka kwa timu za soka za Hispania. Jina lake kamili ni Campeonato de España - Copa de Su Majestad el Rey.

Mashindano yalianzishwa mwaka 1903 na hivyo kuwa ya zamani zaidi katika soka nchini Hispania. Kwa kawaida, mshindi wa Copa del Rey huenda kwenye UEFA Europa League, isipokuwa wanaostahiki Ligi ya Mabingwa ya UEFA.

Barcelona ni wamiliki wa kikombe hicho, kushinda cheo chao cha 29 dhidi ya Deportivo Alavés katika mwisho wa 2017 uliofanyika katika uwanja wa Vicente Calderón.

Mpira wa Miguu
Hispania
Ainos

ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi ya Ugiriki.

Urefu wake ni mita 1,628 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ugiriki
Milima ya Ulaya
Balkani
Hymettus

ni mlima wa Balkani (Ulaya), katika nchi ya Ugiriki.

Urefu wake ni mita 1,026 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ugiriki
Milima ya Ulaya
Balkani
Parnassus

ni mlima wa Balkani (Ulaya), katika nchi ya Ugiriki.

Urefu wake ni mita 2,460 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ugiriki
Milima ya Ulaya
Balkani
Panakaiko

ni mlima wa Balkani (Ulaya), katika nchi ya Ugiriki.

Urefu wake ni mita 1,926 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ugiriki
Milima ya Ulaya
Balkani
Smolikas

ni mlima wa Balkani (Ulaya), katika nchi ya Ugiriki.

Urefu wake ni mita 2,640 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ugiriki
Milima ya Ulaya
Balkani
Rodopi

ni milima ya Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Ugiriki na Bulgaria.

Katika Golyam Perelik urefu wake ni mita 2,191 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ugiriki
Milima ya Bulgaria
Milima ya Ulaya
Balkani
Golyam Perelik

ni mlima mrefu kuliko milima yote ya Rodopi iliyoko Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Ugiriki na hasa Bulgaria.

Urefu wake ni mita 2,191 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ugiriki
Milima ya Bulgaria
Milima ya Ulaya
Balkani
Deshat

ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Albania na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini.

Urefu wake ni mita 2,375 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Albania
Milima ya Masedonia Kaskazini
Milima ya Ulaya
Balkani
Galičica

ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Albania na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini.

Urefu wake ni mita 2,254 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Albania
Milima ya Masedonia Kaskazini
Milima ya Ulaya
Balkani
Prokletije

ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Albania na Montenegro.

Urefu wake ni mita 2,694 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Albania
Milima ya Montenegro
Milima ya Ulaya
Balkani
Mlima Sar

Šar ni safu ya milima ya Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Serbia, Albania na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini.

Urefu wake ni mita 2,747 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Albania
Milima ya Serbia
Milima ya Masedonia Kaskazini
Milima ya Ulaya
Balkani
Riksho

Riksho (pia: riksha; kwa Kiingereza: rickshaw; kutoka neno la Kijapani) ni chombo cha usafiri ambacho kiasili kilikuwa gari dogo lenye kiti lililovutwa na mtu, ilhali abiria amekalia nyuma.

Historia 
Riksho ya kwanza ilitengenezwa mwaka wa 1869 nchini Japani. Taarifa zinatofautiana kama mvumbuzi alikuwa mwenyeji wa Japani au mgeni kutoka Ulaya au Marekani . 

Zilienea haraka katika nchi za Asia. Riksha za kuvutwa zilipokelewa vizuri mno na watu wa Asia katika karne ya 19 huku vijana wengi wakijitosa katika ajira za kuvuta riksha hizi. Mnamo mwaka 1920 kulikuwa na riksha 60,000 mjini Beijing (China) na takriban mmoja kati ya wanaume sita katika mji huu alifanya kazi ya kuvuta chombo hiki. 

Baadaye riksho ziliendelea kuunganishwa na baisikeli ilhali dereva moja anaendesha baisikeli ya magurudumu matatu ambako abiria hukalia ama mbele ama nyuma ya dereva. Tangu kuenea kwa pikipiki mfumo huu ulibadilishwa kuwa pia na injini ya petroli. Riksho za pikipiki ziliendelea kupata chumba kidogo cha abiria na hivyo zinajulikana kwa jina la tuk-tuk katika sehemu kadhaa za Asia, pia kwa jina la bajaj nchini Uhindi na kutoka huko zilifika kama "bajaji" katika Afrika ya Mashariki.

Riksho asilia za kuvutwa zinapatikana bado katika miji michache lakini idadi inapungua haraka.

Tanbihi

Marejeo
Chi Ming Fung, Reluctant Heroes: Rickshaw Pullers in Hong Kong and Canton, 1874-1954, Hong Kong University Press, 2005 (kupitia google books)
 William E. Lewis. Through the Heartland on U.S. 20: Massachusetts: Volume I: A Historical Travel Guide. PublishAmerica. ISBN 1462624596 (kupitia google books)
 David Strand, Rickshaw Beijing: City People and Politics in the 1920s

Viungo vya nje 
Tuk tuk

Usafiri
Teknolojia
Huduma ya Polisi wa Kenya

Huduma ya  Polisi wa Kenya (kwa Kiingereza: Kenya Police Service) ndiyo shirika lenye nguvu za katiba za kudumisha ufuatiliaji wa sheria na utaratibu wa umma. Huduma imegawanywa katika kanda, kaunti hadi Polisi wa Tarafa, makao makuu yakiwa katika vituo vya polisi. Wote huripoti katika Makao Makuu ya Kitaifa ya Polisi. Chuo cha Polisi wa Kenya hutawaliwa kutoka makao makuu. Polisi wa Utawala huongozwa tofauti na polisi wengine.

Historia 
Huduma ya sasa ilianzishwa kama jeshi la polisi la wakoloni Waingereza mwaka 1907. Kutoka mwaka 1887 hadi mwaka 1902, huduma ya polisi ilikuwa inatolewa na Kampuni ya Biashara ya Afrika Mashariki. Baada ya mwaka 1902, Reli ya Kenya-Uganda ilianzisha vitengo vyake vya polisi.

Kufuatia uhuru wa Kenya, maafisa kutoka Uingereza walibadilishwa kwa Wakenya.

Muundo uliopo 
Huduma ya sasa ina vikosi vitatu ambavyo huripoti kwa Mkaguzi Mkuu wa Polisi, na ni idara ya Wizara ya Mambo ya Ndani na Uratibu wa Serikali ya Kitaifa, ambayo ni wizara katika Ofisi ya Rais. 

Kila kaunti inaongozwa na Afisa wa Polisi wa Mkoa (PPO); kila mkoa umegawanywa katika tarafa ikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Tarafa ya Polisi (OCPD) ambaye kwa kawaida yuko katika cheo cha Naibu Kamishna wa Polisi (DCP). Tarafa za polisi zimegawanywa katika vituo vya polisi vikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Kituo cha Polisi (OCS). Makao Makuu ya Kitaifa ya Polisi wa Kenya yako katika Vigilance House, Harambee Avenue , Nairobi. Mkaguzi mkuu ana wajibu wa kiutawala na wa kushughulikia masuala yoyote yanayogusia wafanyakazi. 

Polisi wa Kenya wana vitengo vifuatavyo:

 Kitengo cha Polisi wa kuzuia ghasia (GSU)
 Kitengo cha Polisi wa Mifugo
 Kitengo cha Polisi wa Kusindikiza Rais
 Kitengo cha Polisi wenye Mbwa
 Idara ya Polisi wa Trafiki
 Kitengo cha Polisi wa Viwanja vya Ndege
 Kitengo cha Polisi wa Reli
 Polisi Wanahewa
 Kitengo cha Polisi wa Utalii
 Kitengo cha Polisi wa Wanadiplomasia
 Kitengo cha Polisi wa Baharini
 Kitengo cha Kitaifa cha Majanga

Marejeo 

Mashirika ya serikali ya Kenya
Baraza la Mawaziri

Baraza la mawaziri ni baraza linaloongoza tawi la utendaji la serikali. Wanachama wa baraza huitwa mawaziri ama makatibu, k.m. Kenya na Marekani. 

Kazi ya baraza la mawaziri inatofautiana kulingana na nchi: katika baadhi ya nchi, ni kikundi kilicho na wajibu wa kufanya maamuzi kwa pamoja, kwingine, linaweza kuwa kikundi cha washauri au wasaidizi katika kufanya maamuzi kwa mkuu wa nchi au mkuu wa serikali. Baraza la mawaziri huwa na wajibu wa usimamizi wa kila siku wa shuguli za serikali.

Waziri huwa na jukumu la kutawala wizara, au idara Marekani. Pia, mawaziri huwa waanzilishi wazuri na muhimu wa miswada bungeni.

Uteuzi wa wanachama 
Katika mfumo wa serikali ya kiraisi kama Kenya, wanachama wa baraza la mawaziri huchaguliwa na rais, nao wanaweza kuchujwa na kupitishwa na bunge. Katika nchi nyingi, wanachama wa baraza la mawaziri hawawezi kuwa wabunge, na wabunge wanaoteuliwa lazima wajiuzulu ili wachukue wadhifa.

Katika demokrasia za serikali ya kibunge, sera kadhaa zipo. Kama vile, wajumbe wa baraza la mawaziri lazima wawe, hawawezi, au wanaweza kuwa wabunge, kulingana na nchi. Katika Uingereza, mawaziri lazima wateuliwe kutoka wabunge waliopo. Katika nchi zilizo na sera kali ya utengano baina ya matawi ya utendaji na bunge, kwa mfano, Lasembagi, Uswisi na Ubelgiji, wanachama wa baraza la mawaziri lazima wajiuzulu kutoka nafasi zao za bunge. Kuna nchi zilizo wastani ambapo mawaziri ni wabunge lakini hali haijalazimishwa iwe hivyo, kama kwa mfano katika Ufini. Waziri mkuu mgombea na/au rais mteule hupendekeza mawaziri katika bunge, ambalo linaweza kukubali au kukataa mapendekezo ya orodha ya mawaziri. Tofauti na mfumo wa kiraisi, baraza la mawaziri katika mfumo wa kibunge lazima lipitishwe na bunge, na waendelee kuwa na imani ya bunge: bunge linaweza kupitisha hoja ya kutokuwa na imani na kuondoa serikali nzima au waziri binafsi. 

Katika baadhi ya nchi (kwa mfano Tanzania na Kenya) mwanasheria mkuu pia ni mwanachama wa baraza la mawaziri, wakati katika baadhi ya nchi, ofisi ya mwanasheria mkuu huchukuliwa kuwa sehemu ya tawi la mahakama na kwa hiyo haruhusiwi kuwa katika baraza la mawaziri. Badala yake, kuna waziri wa sheria, tofauti na mwanasheria mkuu wa serikali. Aidha, katika Uswidi, Ufini na Estonia, baraza la mawaziri huwa na Kansela wa Sheria, mtumishi wa umma anayetenda kama mshauri wa kisheria wa baraza la mawaziri.

Katika demokrasia za vyama vingi, kuunda serikali kunahitaji msaada wa vyama mbalimbali. Kwa hivyo, serikali ya muungano hutungwa. Ushirika endelevu baina ya vyama shirika ni muhimu ili kudumisha imani ya bunge kwa baraza.

Asili ya baraza la mawaziri 

Katika Uingereza na makoloni yake, mabaraza ya mawaziri yalianza kama makundi madogomadogo ya Baraza Faragha la Uingereza.

Marejeo 

Serikali
Siasa
Sheria
Waziri

Waziri (kutoka neno la Kiarabu) ni afisa wa serikali anayeongoza wizara pamoja na idara mbalimbali zilizo chini ya wizara hiyo. Waziri ambaye ni kiongozi wa serikali nzima huitwa Waziri Mkuu au kansela(Ujerumani na Austria). 

 

Katika baadhi ya nchi k.v. Marekani, Kenya na Ufilipino, kiongozi wa wizara huitwa katibu.

Tanbihi 

Serikali
Siasa
Sheria
Wizara

Wizara ni sehemu ya serikali inayoshughulikia sehemu maalumu ya utawala wa nchi ikiongozwa na waziri. Kila nchi ina idadi na majina tofauti ya wizara zake.

Mifano

Kenya 
Wizara huwa na idara tofauti ambazo huongozwa na katibu mkuu. Wizara ya Ulinzi na ya Mambo ya Ndani na Uratibu wa Kitaifa ziko chini ya Ofisi ya Rais wa Kenya.

Tanbihi 

Serikali
Katibu

Katibu (kutoka neno la Kiarabu) ni mtu anayefanya kazi ya kuandika, kwa mfano kumbukumbu za mikutano. 

Anaweza pia kuwa na jukumu la kupanga na kuhifadhi maandishi ya shirika, chama au kampuni. 

Neno Katibu pia lina maana ya mtu katika shirika anayepatiwa kazi maalumu.

Katibu kama msaidizi 
Katika shirika au kampuni, katibu huwa msaidizi ofisini. Majukumu yake huhusiana na uandishi wa kumbukumbu, kufaili hati za ofisi na kupanga ratiba za wakuu wake. Majukumu hutofautiana kulingana na kazi na ukubwa wa shirika.

Katibu kama wadhifa

Katibu wa Wizara 
Katibu wa Wizara (kwa Kiingereza: Cabinet Secretary) ni neno ambalo hutumika kurejelea mtu mwenye wadhifa sawa na waziri katika nchi ya Kenya. Chini yake, kuna viongozi wa idara za wizara ambao huitwa Katibu Mkuu (kwa Kiingereza: Principal Secretary).

Katibu Mkuu 
Katibu Mkuu ni cheo cha kiongozi wa baadhi ya vyama vya wafanyakazi, vyama vya kisiasa na mashirika ya kitaifa. Kwa mfano, Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa.

Tanbihi 

Kazi
Siasa
Chombo cha usafiri

Chombo cha usafiri ni kifaa chochote kinachotumiwa kusafirisha watu au mizigo. 

Vyombo vya usafiri hutofautiana kama vinahudumia usafiri wa nchi kavu, wa majini au wa hewani.

Mifano ni
Usafiri wa nchi kati hutumia motokaa, treni, baisikeli au pikipiki
Usafiri wa majini hutumia meli, boti, jahazi na mengine
Usafiri wa hewani hutumia ndege, helikopta au ndegeputo

Hutofautishwa pia kama vinalenga matumizi ya watu binafsi au matumizi ya umma.
 Baisikeli, pikipiki na motokaa mara nyingi hutumiwa na wenye chombo hiki cha usafiri. Lakini zinaweza kutumiwa pia kama sehemu ya usafiri wa umma kwa mfano gari kama teksi au baisikeli kama boda-boda. Magari makubwa na mazito kama lori husafirisha mizigo.
 Treni, reli ya mjini, metro na mabasi ni vyombo vya usafiri wa umma kwenye nchi kavu.
 Meli na feri ni vyombo vya usafiri wa umma majini, lakini boti ndogo mara nyingi hutumiwa na watu binafsi. Isipokuwa kuna miji kando ya mto au bandarini penye huduma ya teksi ya maji kwa kutumia boti dogo. Meli ya mizigo husafirisha bidhaa.
 Eropleni ndogo hutumiwa na watu binafsi ilhali matajiri wachache ni wenye ndege kubwa. Kwa kawaida ndege kubwa hubeba abiria kama vyombo vya usafiri wa umma. Eropleni ndogo zinapatikana pia kama teksi ya hewani.

Picha

Usafiri
Ikulu ya Kenya

Ikulu ya Kenya ni makazi rasmi ya Rais wa Kenya. Ilikuwa ni makazi ya Waziri Mkuu wa Kenya kutoka uhuru, tarehe 12 Disemba 1963 hadi Kenya ilipogeuka kuwa jamhuri tarehe 12 Disemba 1964. Imekuwa makazi ya rais tangu siku ya kutangaza jamhuri.

Historia 
Kabla ya ujenzi wa Nyumba ya Serikali (kwa Kiingereza: Government House) jijini Nairobi, makazi ya Gavana wa kwanza yalikuwa katika Nyumba ya Serikali, Mombasa. 

Nyumba ya Serikali katika Nairobi, Ikulu ya leo, ilijengwa mwaka 1907 katika Nairobi itumike kama makazi rasmi ya Gavana wa Afrika ya Mashariki ya Kiingereza wakati Kenya ilikuwa koloni la Uingereza. Gavana alifanyia kazi rasmi katika ofisi ya zamani ya Kamishna wa Mkoa (ambayo sasa ni turathi ya kitaifa) karibu na Nyayo House na kisha kupumzika katika Nyumba ya Serikali. 

Baada ya uhuru, Nyumba ya Serikali ilipatiwa jina Ikulu.

Makazi mengine 
Pamoja na Ikulu ya Nairobi, kuna Ikulu nyingine katika majiji ya Mombasa na Nakuru.

Pia kuna nyumba za makazi katika Eldoret, Sagana, Kisumu na Kakamega. Zimetawanyika kote nchini kumtolea rais makazi aendapo ziara popote nchini.

Marejeo 

Nairobi
Kenya
Baraste kuu

Baraste kuu (ing. motorway, freeway, au expressway) ni aina ya barabara pana yenye pande mbili zinazotenganishwa na kila upande magari hufuata mwelekeo moja tu. Kila upande huwa na vichororo viwili au zaidi. Baraste kuu ni aina ya barabara inayowezesha motokaa mengi kusafiri kwa kasi kubwa. Hakuna mikingamano inayozuia mwendo. Kama barara nyingine inakata au baraste mbili zinakutana kuna madaraja na njia za kando ambako motokaa inaweza kuongeza kasi yake hadi kuingia kati ya magari mengine.

Hairuhusiwi kusimama au kupumzika kwenye vichororo vya baraste kuu isipokuwa kwenye nafasi kando ya njia iliyotengwa kwa dharura na maeneo ya pekee yaliyotengwa kwa kuegeshea magari.

Tanbihi

Marejeo

Usafiri
Spika (muziki)

Spika ya muziki (kutoka Kiingereza: Loudspeaker) ni chombo kinachobadilisha kawi za audio zilizo katika mfumo wa elektroniki na kuzifanya ziwe sauti. 

Spika zinazotumika siku hizi zilivumbuliwa na Edward Kellog na Chester Rice mwaka 1925. 

Spika hufanya kazi kama kipazasauti. Tofauti ni kuwa kipazasauti hubadilisha sauti kuwa audio zilizo kwa mfumo wa kielektroniki ilhali spika nazo hubadilisha kawi hii kuwa sauti.

Kwa kawaida, spika huwekwa katika chumba au kabineti ambayo mara nyingi huwa na umbo la mstatili au mraba. Kabineti ya spika huenda ikatengenezwa kwa plastiki au mbao. Hili huathiri jinsi sauti itakavyokuwa.

Historia 
Johann Phillip Reis aliweka spika ya kielektroniki kwa simu yake mwaka 1861. Spika hii iliweza kutoa sauti nzuri na wazi iliyosikika vizuri na kueleweka. 

Alexander Graham Bell, mzinduzi wa simu ya kwanza aliidhinisha spika ya simu yake mwaka 1876. Hili lilifuatwa na uzinduzi mwingine bora na Ernst Siemens.

Matumizi ya spika leo 
Spika hutumika nyumbani ikiambatanishwa na redio au runinga ili kutoa sauti nzuri ya muziki. Spika pia hupatikana katika magari. 

Kwenye sherehe, mikutano au kwenye mihadhara, spika huambatanishwa na kipazasauti ili anayeongea aweze kufikia watu wote na ujumbe wake uwapate.

Tanbihi 
Tazama spika kwa maelezo kuhusu mkubwa wa bunge anayeendesha mijadala.

Viungo vya nje 

Vifaa
Meja Jenerali

Meja Jenerali (kutoka Kiingereza: Major General) ni cheo cha afisa wa jeshi kilicho chini ya Luteni Jenerali na juu ya Brigedia au Brigedia Jenerali, kulingana na nchi. Hufanya kazi chini ya Luteni jenerali na ni mkubwa kuliko Brigedia jenerali.

Cheo
Jeshi
Luteni Kanali

Luteni Kanali (kwa Kiingereza: lieutenant colonel) ni cheo cha afisa wa jeshi, kilicho chini ya Kanali na juu ya Meja.

Asili ya neno luteni ni Kifaransa "lieu-tenant" (yaani "mwenye kushika nafasi") kwa maana ya naibu, makamu. Kiasili lieu-tenant alikuwa makamu wa kapteni, yaani mkuu wa kikosi aliyeshika mamlaka yake wakati hayuko. 

Maana hiyo ni pia asili ya vyeo vya Luteni Kanali au Luteni Jenerali vilivyotaja manaibu wa kanali au jenerali. 

Baadaye ziliendelea kuwa vyeo vya pekee bila kuunganishwa na nafasi ya makamu tena.

Majeshi ya Afrika yalirithi cheo hicho sawa na vyeo vya kijeshi kwa jumla kutoka mapokeo ya jeshi la kikoloni.

Cheo
Jeshi
Meja

Meja (kwa Kiingereza: Major) ni cheo cha afisa wa jeshi kilicho chini ya Luteni Kanali na juu ya Kapteni au Nahodha katika jeshi la wanamaji.

Mbegu
Cheo
Jeshi
Luteni

Luteni (kutoka Kiingereza: Lieutenant), pia Luteni wa Kwanza, ni cheo cha afisa wa jeshi kilicho chini ya Kapteni na juu ya Luteni wa Pili.

Asili ya neno ni Kifaransa "lieu-tenant" (yaani "mwenye kushika nafasi") kwa maana ya naibu, makamu. Kiasili lieu-tenant alikuwa makamu wa kapteni, yaani mkuu wa kikosi aliyeshika mamlaka yake wakati hayuko. 

Maana hiyo ni pia asili ya vyeo vya Luteni Kanali au Luteni Jenerali vilivyotaja manaibu wa kanali au jenerali. 

Baadaye ziliendelea kuwa vyeo vya pekee bila kuunganishwa na nafasi ya makamu tena.

Majeshi ya Afrika yalirithi cheo hicho sawa na vyeo vya kijeshi kwa jumla kutoka mapokeo ya jeshi la kikoloni.

Cheo
Jeshi
Luteni wa Pili

Luteni wa Pili (kwa Kiingereza: Second Lieutenant), pia Luteni-usu, ni cheo cha chini kabisa cha afisa wa jeshi waliopewa kazi ya usimamizi. Kiko chini ya Luteni wa Kwanza.

Cheo
Jeshi
Kamanda

Kamanda (kutoka Kiingereza: Commander) ni cheo cha afisa wa nevi na jeshi la anga kilicho chini ya Nahodha na juu ya Luteni Kamanda.

Cheo cha kamanda pia hupatikana katika baadhi ya vikosi vya polisi.

Cheo
Jeshi
Number One Remix

"Number One Remix" ni jina la wimbo uliotoka tarehe 6 Januari, 2014 kutoka kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz akimshirikisha Davido kutoka nchini Nigeria. Wimbo unatoka katika albamu ya A Boy From Tandale na wa kwanza kutolewa kama single kutoka katika albamu hiyo. Huu ndio wimbo wa kwanza wa Chibu kuimba na msanii kutoka nchi za nje, halkadhalika kutoka nchini Nigeria. Wimbo unafungua njia mpya ya mahusiano ya kisanii kati ya Wanigeria na Watanzania. Kabla ya hapa, Chibu hakuwahi kufanya kazi na msanii yeyote yule kutoka Nigeria. Huu ulikuwa mwanzo mzuri kwa kazi za baadaye za Chibu.

Wimbo huu umetayarishwa na Sheddy Clever kupitia Burn Records. Toleo halisi lilitoka tarehe 2 Septemba, 2013 na video kufanywa nchini Kenya chini ya Ogopa Videos - ambao hao ndio waliofanya video ya "Kesho". Video ya remix iliongozwa na Clarence Peters chini ya "Capital Dreams Pictures" ya nchini Nigeria. Chibu amefanya video moja tu na Capital Dreams, 2 na Ogopa Videos (Kesho na Number One halisi), 2 na Moe Mussa (Bum-Bum na Hallelujah), 7 na Godfather (Mdogo Mdogo, Ntampata Wapi, Nana, Utanipenda, Kwetu na Make Me Sing) halafu wengine kina Gbenga Sesan (Eneka), Kenny (Sikomi), Nicorux (Salome, Bado, Kokoro, Aiyola na nyenginezo).

Tazama pia
A Boy from Tandale

Marejeo

Nyimbo za 2014
Nyimbo za Diamond Platnumz
Nyimbo zilizotayarishwa na Sheddy Clever
Jablanica

ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Albania na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini.

Urefu wake ni mita 2,257 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Albania
Milima ya Masedonia Kaskazini
Milima ya Ulaya
Balkani
Mlima Korab

ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Albania na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini.

Urefu wake ni mita 2,764 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Albania
Milima ya Masedonia Kaskazini
Milima ya Ulaya
Balkani
Osogovo

ni safu ya milima ya Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Bulgaria na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini.

Urefu wa kilele chake kirefu zaidi kiitwacho Ruen ni mita 2,251 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Bulgaria
Milima ya Masedonia Kaskazini
Milima ya Ulaya
Balkani
Milima ya Balkani

iko Ulaya, kati ya nchi za Bulgaria na Serbia.

Urefu wake ni mita 2,376 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Bulgaria
Milima ya Serbia
Milima ya Ulaya
Balkani
Kopaonik

ni mlima wa Balkani (Ulaya), katika nchi ya Serbia.

Urefu wake ni mita 2,017 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Serbia
Milima ya Ulaya
Balkani
Zlatibor

ni mlima wa Balkani (Ulaya), katika nchi ya Serbia.

Urefu wake ni mita 1,496 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Serbia
Milima ya Ulaya
Balkani
Čvrsnica

ni mlima wa Balkani (Ulaya), katika nchi ya Bosnia na Herzegovina.

Urefu wake ni mita 2,238 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Bosnia na Herzegovina
Milima ya Ulaya
Balkani
Dinara

ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Korasia na Bosnia na Herzegovina.

Urefu wake ni mita 1,913 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Bosnia na Herzegovina
Milima ya Kroatia
Milima ya Ulaya
Balkani
Orjen

ni safu ya milima ya Balkani (Ulaya), katika nchi ya Montenegro.

Urefu wake ni mita 1,894 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Montenegro
Milima ya Ulaya
Balkani
Pirin

ni milima ya Balkani (Ulaya), katika nchi ya Bulgaria.

Urefu wake ni mita 2,914 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Bulgaria
Milima ya Ulaya
Balkani
Rila

ni milima ya Balkani (Ulaya), katika nchi ya Bulgaria.

Urefu wake katika mlima Musala unafikia mita 2,925 juu ya usawa wa bahari, ukizidi milima yote ya Balkani.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Bulgaria
Milima ya Ulaya
Balkani
Mlima Musala

ni mlima mrefu kuliko yote ya Balkani (Ulaya). Uko katika nchi ya Bulgaria, milima ya Rila.

Urefu wake ni mita 2,925 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Bulgaria
Milima ya Ulaya
Balkani
Sakar

ni mlima wa Balkani (Ulaya), katika nchi ya Bulgaria.

Urefu wake ni mita 895 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Bulgaria
Milima ya Ulaya
Balkani
Vitosha

ni milima ya Balkani (Ulaya), katika nchi ya Bulgaria.

Urefu wake ni mita 2,290 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Bulgaria
Milima ya Ulaya
Balkani
Gerlachovský štít

ni milima ya Karpati (Ulaya), katika nchi ya Slovakia.

Urefu wake ni mita 2,655 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Slovakia
Milima ya Ulaya
Vârful Moldoveanu

ni mlima wa Karpati (Ulaya), katika nchi ya Romania.

Urefu wake ni mita 2,544 juu ya usawa wa bahari. Hivyo unazidi milima yote ya Romania.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Romania
Milima ya Ulaya
Hoverla

ni milima ya Karpati (Ulaya), katika nchi ya Ukraina.

Urefu wake ni mita 2,061 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ukraina
Milima ya Ulaya
Kékes

ni milima ya Karpati (Ulaya), katika nchi ya Hungaria.

Urefu wake ni mita 1,014 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Hungaria
Milima ya Ulaya
Ushba

ni milima ya Kaukazi, katika nchi ya Georgia.

Urefu wake ni mita 4,710 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Georgia
Milima ya Ulaya
Kaukazi
Bazardüzü

ni milima ya Kaukazi, katika nchi ya Azerbaijan.

Urefu wake ni mita 4,485 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Azerbaijan
Milima ya Ulaya
Kaukazi
Blocksberg

Blocksberg (au Brocken) ni mlima wa Ulaya, katika nchi ya Ujerumani.

Urefu wake ni mita 1,142 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ujerumani
Milima ya Ulaya
Feldberg

ni mlima wa Ulaya, katika nchi ya Ujerumani.

Urefu wake ni mita 1,493 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ujerumani
Milima ya Ulaya
Fichtelberg

ni mlima wa Ulaya, katika nchi ya Ujerumani.

Urefu wake ni mita 1,214 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ujerumani
Milima ya Ulaya
Ploeckenstein

ni mlima wa Ulaya, katika nchi ya Ucheki na Austria.

Urefu wake ni mita 1,379 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Austria
Milima ya Ucheki
Milima ya Ulaya
Aneto

ni mlima wa Pirenei (Ulaya), katika nchi ya Hispania.

Urefu wake ni mita 3,404 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Hispania
Milima ya Ulaya
Pirenei
Mulhacén

ni mlima wa Ulaya, katika nchi ya Hispania.

Urefu wake ni mita 3,479 juu ya usawa wa bahari. Hivyo ni wa juu kuliko milima yote ya Hispania bara.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Hispania
Milima ya Ulaya
Serra da Estrela

ni mlima wa Ureno (Ulaya).

Urefu wake ni mita 1,993 juu ya usawa wa bahari. Hivyo ni wa juu kuliko milima yote ya Ureno bara.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ureno
Milima ya Ulaya
Nana

"Nana" ni jina la wimbo uliotoka tarehe 29 Mei, 2015 kutoka kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz akimshirikisha Mr. Flavour kutoka nchini Nigeria. Mashairi na taarifa kuhusu ] wavuti ya All Howwe</ref> Huu ni wimbo wa 15 kutoka katika albamu ya A Boy From Tandale na wa pili kutolewa kama single kutoka katika albamu hiyo huku wa kwanza ukiwa Number One Remix. Wimbo ni sehemu ya mwendelezo wa mahusiano mazuri ya kimuziki kati ya Tanzania na Nigeria.  Wimbo umetayarishwa na Nahreel chini ya studio ya The Industry. Video imeongozwa na Godfather kutoka Afrika Kusini. 

Huu unaufanya kuwa wimbo wa tatu kufanya kazi pamoja na Godfather tangu Mdogo Mdogo na Utanipenda na kazi nyengine za baadaye. Chibu anaulezea wimbo kuwa una ladha ya afro-pop baada ya kusimama tangu Number One (2013-2014) kisha akatoa Bongo Flava tupu mbili (Nasema Nawe na Utanipenda). Chibu huwa na kawaida ya kuweka mizani ya wapenzi wa muziki wake. Kuna kipindi anakuwa Kiafrika nzima, kuna kipindi anarudi nyumbani tu, yaani, Bongo Flava. Nana ni wimbo wenye staili kali za uchezaji ambazo wengi walizirudia ukilinganisha na nyimbo zake za awali.

Tazama pia
A Boy from Tandale

Marejeo

Nyimbo za 2015
Nyimbo za Diamond Platnumz
Nyimbo zilizotayarishwa na Nahreel
Kidogo

"Kidogo" ni jina la wimbo uliotoka tarehe 12 Julai 2016 kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz akishirikisha kundi la P-Square kutoka nchini Nigeria. 

Wimbo unatoka katika albamu ya A Boy From Tandale na wa tatu kutolewa kama single kutoka katika albamu hiyo. Wimbo umetayarishwa na watayarishaji watatu tofauti kabla kuja kumaliziwa mazima katika studio za Wasafi Records. Ndani yake kuna mkono wa Shirko (katengeneza biti), V-Tek (kaichanganya na kuiboresha zaidi) na mwisho kabisa akamalizia Laizer Classic aliyefanya marekebisho ya mwisho kabisa. Kazi ya kutunga wimbo huu ilianza tangu tarehe 10 Januari 2015 katika studio za Square Records, Lagos Nigeria kabla kuja kutia masauti.

Video yake imefanywa jijini Johannesburg nchini Afrika Kusini chini ya Godfather Productions mnamo tarehe 24 Aprili, 2016. Si muda mrefu hadi kuja kuachiwa. Hii ni video ya sita kufanya pamoja na Godfather tangu Mdogo Mdogo, Ntampata Wapi, Nana], Utanipenda, Make Me Sing na huu.

Tazama pia
A Boy from Tandale

Marejeo
 

Nyimbo za 2016
Nyimbo za Diamond Platnumz
Nyimbo zilizotayarishwa na Shirko
Nyimbo zilizotayarishwa na Laizer Classic
Marry You

"Marry You" ni jina la wimbo uliotoka tarehe 2 Februari, 2017 kutoka kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz akimshirikisha  Ne-Yo kutoka nchini Marekani. Wimbo unatoka katika albamu ya A Boy From Tandale na wa nne kutolewa kama single kutoka katika albamu hiyo. Wimbo umetayarishwa na Sheddy Clever wa Burn Records. Kitendo cha Diamoand kufanya ngoma na msanii mkubwa kama Ne-Yo kilishangaza ulimwengu wa muziki wa Bongo Flava kupita kiasi. Hata wazo la kutoa albamu ikiwa na wasanii wazito ilianza tangu 2016 au nyuma zaidi. 

Pamoja na kutayarishwa na Sheddy, lakini kazi ya utayarishaji ilifanyika nchini Kenya. Studio haijulikani, lakini picha za video za awali zilifanyiwa nchini humo kabla kwenda kumaliziwa mazima huko nchini Afrika Kusini na baadaye Marekani. Wimbo una mandhari mengi ya kutumika katika harusi. Isitoshe, hii ilikuwa ndoto ya miaka mingi ya Diamond kufanya kazi na msanii anayempenda kutoka moyoni mwaka Ne-Yo. Katika kushirikiana, imekuwa kama ndoto imetimia vile.

Vilvile wimbo umetolewa katika akaunti tofauti na ile ambayo Chibu huitumia kusambazia video zake. Hii ilienda katika akaunti yake mpya ya YouTube iliyoitwa DiamondVevo badala ya ile ya "Diamond Platnumz". Halafu ndio wimbo wa kwanza kusambazwa na "Universal Music" ya Afrika Kusini na kushinda platinamu sita katika nyimbo zilizopakuliwa sana kupitia iTune kwa nchini humo. Na ndiye msanii wa kwanza wa Afrika kuingia nao mkataba na msanii wa kwanza Afrika kufikisha mauzo yenye platinamu 6.

Tazama pia
A Boy from Tandale

Marejeo

Nyimbo za 2017
Nyimbo za Diamond Platnumz
Nyimbo zilizotayarishwa na Sheddy Clever
Öræfajökull

ni volkeno iliyopo katika kisiwa cha Iceland yenye kimo cha mita 2,110. Ndio mlima mrefu kuliko yote ya nchi hiyo.

Pamoja na Iceland yote iko mahali ambako mabamba ya gandunia yanakutana, ambao ni bamba la Amerika ya Kaskazini na bamba la Ulaya-Asia na hapo ni sehemu ambako mara kwa mara magma ya ndani ya dunia inatoka nje.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

volkeno za Ulaya
Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Snæfellsjökull

ni volkeno iliyopo katika kisiwa cha Iceland yenye kimo cha mita 1,448. 

Pamoja na Iceland yote iko mahali ambako mabamba ya gandunia yanakutana, ambao ni bamba la Amerika ya Kaskazini na bamba la Ulaya-Asia na hapo ni sehemu ambako mara kwa mara magma ya ndani ya dunia inatoka nje.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

volkeno za Ulaya
Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Hvannadalshnjúkur

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Iceland yenye kimo cha mita 2,110. Ndio mlima mrefu kuliko yote ya nchi hiyo.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Bárðarbunga

Bárðarbunga ni mlima wa kivolkeno uliopo katika kisiwa cha Iceland yenye kimo cha mita 2,000.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Kverkfjöll

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Iceland yenye kimo cha mita 1,920.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Snaefell

ni mlima mrefu zaidi uliopo katika kisiwa cha Man (kati ya Britania na Eire) wenye kimo cha mita 621.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Hofsjökull

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Iceland yenye kimo cha mita 1,765.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Herðubreið

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Iceland yenye kimo cha mita 1,682.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Eiríksjökull

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Iceland yenye kimo cha mita 1,675.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Eyjafjallajökull

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Iceland wenye kimo cha mita 1,666.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Tungnafellsjökull

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Iceland wenye kimo cha mita 1,540.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Kerling

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Iceland wenye kimo cha mita 1,538.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Iceland
Carrauntoohil

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Ireland, upande wa Jamhuri ya Eire. Ukiwa na kimo cha mita 1,038, ndio mrefu kuliko yote ya kisiwa hicho.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Eire
Beenkeragh

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Ireland, upande wa Jamhuri ya Eire, wenye kimo cha mita 1,010.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Eire
Mlima Brandon

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Ireland, upande wa Jamhuri ya Eire, wenye kimo cha mita 952.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Eire
Lugnaquilla

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Ireland, upande wa Jamhuri ya Eire, wenye kimo cha mita 925.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Eire
Mweelrea

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Ireland, upande wa Jamhuri ya Eire, wenye kimo cha mita 814.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Eire
Slieve Donard

ni mlima uliopo katika kisiwa cha Ireland, upande wa Ufalme wa Muungano, wenye kimo cha mita 850.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
U
Galdhøpiggen

ni mlima mrefu zaidi uliopo katika nchi ya Norwei, wenye kimo cha mita 2,469.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Norwei
Haltitunturi

ni mlima mrefu zaidi uliopo katika nchi ya Ufini, wenye kimo cha mita 1,324.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Ufini
Glittertind

ni mlima mrefu wa pili uliopo katika nchi ya Norwei, wenye kimo cha mita 2,465.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Norwei
Skardstinden

ni mlima uliopo katika nchi ya Norwei, wenye kimo cha mita 2,373.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Norwei
Store Skagastølstinden

ni mlima ulioko katika nchi ya Norwei, wenye kimo cha mita 2,405.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Norwei
Store Styggedalstinden

ni mlima ulioko katika nchi ya Norwei, wenye kimo cha mita 2,387.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Norwei
Veslepiggen

Maandishi ya italiki ni mlima ulioko katika nchi ya Norwei, wenye kimo cha mita 2,369.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Norwei
Store Surtningssue

ni mlima ulioko katika nchi ya Norwei, wenye kimo cha mita 2,368.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Norwei
Store Memurutinden

ni mlima ulioko katika nchi ya Norwei, wenye kimo cha mita 2,366.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Norwei
Sarektjåkkå

sarektjåkko-25.jpg

 ni mlima ulioko katika nchi ya Uswidi (Skandinavia), wenye kimo cha mita 2,089.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Uswidi