Kaunti za Kenya

Kaunti za Kenya (:en: Counties of Kenya) ni maeneo ya kiutawala ya Kenya tangu kuadhimishwa kwa katiba ya mwaka 2010. 

Katiba hiyo inaeleza kuwepo kwa kaunti 47 nchini katika mafungu 191 na 192, pamoja na ‘County Governments Act of 2012”. Kaunti hizi zilichukua nafasi za Mikoa ya Kenya. Mipaka ya kaunti iliwekwa kulingana na mipaka ya wilaya za kenya zilizokuwa zimeanzishwa kisheria mwaka wa 1992. 

Mipaka ya kaunti hizo ni pia msingi wa maeneo ya uchaguzi wa mwakilishi mwanamke wa kaunti, seneta na gavana.

Serikali

Utendaji katika Kaunti 
Utendaji wa kaunti una wajibu wa kutekeleza madaraka ya serikali ya kaunti. Gavana ndiye mtendaji mkuu na husaidiwa na naibu wa gavana. Kila kaunti ina kamati ya utendaji iliyoundwa na:

 Gavana
 Naibu wa gavana
 Kamati ya watu wasiozidi thuluthi ya wabunge wa kaunti au watu kumi, ambapo bunge la kaunti lina watu zaidi ya 30
 Katibu wa kaunti

Kazi ya utendaji ni:

 Kutekeleza sheria za bunge la kaunti
 Kutekeleza sheria za kitaifa ndani ya mipaka ya kaunti
 Kuendesha na kuratibu shughuli za utawala wa kaunti na idara zake
 Kutayarisha miswada ya sheria na kuzipeleka katika bunge la kaunti
 Kuwajibika kwa bunge la kaunti na wananchi wa kaunti

Bunge la Kaunti 
Kila kaunti ina bunge. Wajumbe huchaguliwa kutoka wadi za kaunti katika uchaguzi mkuu. Pia, kuna wajumbe wa kuteuliwa ambao huwakilisha vikundi vilivyotengwa, vijana na kwa ajili ya kusawazisha uwakilishi wa jinsia. Wajumbe hutumikia kwa muhula wa miaka mitano. Bunge huongozwa na spika ambaye hafai kuwa mjumbe.

Majukumu yake ni:

 kuchuja na kuthibitisha waliopendekezwa kuteuliwa katika ofisi za umma katika kaunti
 Kutengeneza sheria za kaunti
 kuthibitisha bajeti na matumizi ya serikali ya kaunti
 kuthibitisha mikopo ya kaunti
 kuthibitisha mipango ya maendeleo ya kaunti
 kuwajibisha utendaji wa kaunti

Orodha ya Kaunti za Kenya

Kazi ya Serikali 
Serikali za kaunti zina wajibu wa kutunga sheria katika mabunge ya kaunti na utendaji katika kaunti. Kazi ya kaunti kulingana na kiambatisho cha nne cha katiba ni:
 Ukulima, ikiwa ni pamoja na:
 mimea na ufugaji wa wanyama
 maeneo ya uuzaji wa mifugo
 vichinjio vya kaunti
 udhibiti wa magonjwa ya wanyama na mimea
 uvuvi
 Huduma za afya
 vifaa vya afya vya kaunti na maduka ya dawa
 huduma za ambulensi
 ukuzaji wa huduma msingi za afya
 utoaji leseni na udhibiti wa shughuli zinazohusu uuzaji wa vyakula kwa umma
 huduma za afya ya mifugo
 makaburi, mochari na vifaa vya uchomaji maiti
 kuondoa taka na maeneo ya kutupia taka
 Udhibiti wa uchafuzi wa hewa, kelele, kero zinginezo kwa umma na matangazo ya nje
 Shughuli za kitamaduni, burudani za umma na maeneo ya umma, ikiwa ni pamoja na:
 kamari, kasino na aina nyingineyo ya kamari
 mbio
 utoaji leseni za pombe
 sinema
 maonyesho ya video na ukodishaji wake
 maktaba
 makumbusho
 shughuli za michezo na utamaduni na maeneo yake
 bustani, fuko na maeneo ya starehe
 Usafiri katika kaunti, ikiwa ni pamoja na:
 barabara za kaunti
 mataa ya barabarani
 trafiki na maegesho
 usafiri wa umma barabarani
 feri na bandari, isipokuwa udhibiti wa mambo yanayohusiana na usafiri wa meli wa kitaifa na kimataifa .
 Udhibiti wa wanyama na ustawi wao, ikiwa ni pamoja na:
 kutoa leseni za mbwa
 maeneo ya malazi, utunzaji na uzikaji wa wanyama
 Uendelezaji wa biashara na udhibiti wake, ikiwa ni pamoja na:
 masoko
 kutoa leseni za biashara (isipokuwa udhibiti wa wataalamu)
 shughuli za biashara zilizo haki
 utalii wa ndani kwa ndani
 vyama vya ushirika
 Upangaji wa kaunti na uendelezaji, ikiwa ni pamoja na:
 takwimu
 usoroveya wa ardhi na uchoraji ramani
 mipaka na nyua
 makazi
 maelekezo ya usambazaji wa umeme na gesi na udhibiti wa nishati
 Elimu ya chekechea, vyuo vya ufundi vijijini, vituo vya ufundi na maeneo ya malezi ya watoto
 Utekelezaji wa sera maalum za serikali ya kitaifa kuhusu raslimali za kiasili na uhifadhi wa mazingira, ikiwa ni pamoja na:
 uhifadhi wa udongo na maji
 misitu
 Huduma za kaunti kwa umma, ikiwa ni pamoja na:
 mifumo ya kudhibiti maji kutokana na kibunga
 huduma za maji na usafi
 Huduma za zimamoto na udhibiti wa majanga
 Udhibiti wa dawa za kulevya na ponografia
 Kuhakikisha na kuratibu ushiriki wa jamii na kata katika utawala katika ngazi za mashinani na kusaidia jamii na kata zipate uwezo wa kitawala kwa sababu ya utekelezaji wenye ufanisi wa nguvu na kazi na ushiriki katika utawala katika ngazi za mashinani.

Marejeo

Kenya
Orodha
Kaunti za Kenya
K