LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Will Smith

Willard Christopher "Will" Smith, Jr. (amezaliwa tar. 25 Septemba 1968)  ni mwigizaji, mtayarishaji wa filamu, na rapa kutoka nchini Marekani. Amefurahia sana mafanikio yake ya kimuziki, televisheni na filamu. Gazeti la "Newsweek" limemwita mwigizaji mwenye uwezo mkubwa kabisa duniani. Smith amewahi kushindanishwa kwenye tuzo za Golden Globe mara nne,  Academy Awards mara mbili, na ameshinda matuzo kede-kede ya Grammys.

Smith ameanza kujibebea umaarufu akiwa kama rapa chini ya jina la The Fresh Prince mwishoni mwa miaka ua 1980 na jina la uhusika kwenye mfululizo wa televisheni wa The Fresh Prince of Bel-Air. Filamu maarufu ambazo kacheza ni pamoja na Bad Boys na mfululizo wake wa pili Bad Boys II; Men in Black na mfululizo wake wa pili Men in Black II; Independence Day; I, Robot ; Ali; The Pursuit of Happyness; I Am Legend; Hancock; na Seven Pounds. Yeye ni mwigizaji pekee katika historia kuwa na mfululizo wa filamu nane zilizopata mauzo ya dola za Kimarekani milioni 100 kwenye sanduku la ofisi la nyumbani na vilevile kuwa kama mwigizaji pekee kuwa na filamu nane mfululizo kushika nafasi ya kwanza kwenye siku ya uzinduzi wa nyumbani akiwa kama mwigizaji kiongozi.

Familia na maisha ya mwanzoni 
Smith, ni Mwafrika-Mwamerika aliyezaliwa na kukulia mjini West Philadelphia na Germantown huko Northwest Philadelphia. Mama yake, Caroline, alikuwa msimamizi wa shule ambaye alifanya kazi kama msimamizi wa bodi ya shule Philadelphia, na baba yake, Willard Christopher Smith, Sr., alikuwa mhandisi wa majokofu. Kiimani, alilelewa Kibaptist. Wazazi wake walitengana akiwa na umri wa miaka kumi na tatu na kuja kupeana talaka rasmi akiwa na umri wa miaka thelathini na mbili. Ucheshi wa Smiths na jinsi anavyoonekana akiwa shuleni, wakampa jina la utani kama "Prince", ambalo hatumaye likaja kugeuka na kuwa "Fresh Prince". Wakati yuujanani mwake, Smith akaanza kurao na hatimaye akaanza kushirikiana na  Jeff Townes (a.k.a. DJ Jazzy Jeff), ambaye alikutana naye kwenye sherehe moja hivi. Akanza kuhudhuria kwenye shule ya Overbrook High School ya mjini West Philadelphia. DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince ilizaliwa na Smith huku yeye akiimba mistari wakati Townes anashughurikia suala zima la kusugua na kuchanganya midundo—mwungano huo ulikuwa gumzo sana kwenye nyanja za muziki wa hip hop hasa katika miaka ya 1980 na mwazoni mwa 1990.

Diskografia 

 Big Willie Style (1997)
 Willennium (1999)
 Born to Reign (2002)
 Lost and Found (2005)

Filmografia

Soma zaidi 
 Doeden, Matt (2007). Will Smith. Minneapolis, Minnesota, United States: Lerner Publications, ISBN 0-8225-6608-7

Marejeo

Viungo vya nje

 Official site
 
 
 
 

Waliozaliwa 1968
Watu walio hai
Waigizaji filamu wa Marekani
Wanamuziki wa Marekani
Glasgow

Glasgow ni mji katika Uskoti magharbi. 

Glasgow ni mji mkubwa kuliko yote ndani ya Uskoti, wenye wakazi karibu nusu milioni, lakini  si mji mkuu. Bunge la Uskoti liko Edinburgh.

Una timu mbili maarufu za soka: Celtic na Rangers.

Viungo vya nje 
  Tovuti rasmi

Uskoti
Miji ya Uskoti
Miji ya Ufalme wa Muungano
Glasgow
Falme Tatu za Korea

Falme Tatu za Korea ilikuwa Goguryeo, Baekje na Silla.

Falme hizi tatu awali ilikuwa Peninsula ya Korea na Manchuria. Ilikuwa kati ya karne ya kwanza KK na ya saba BK pia walikuwepo. Pia kulikuwa na falme na makabila madogomadogo nchini. Miungoni mwa falme hizo ndogo ni pamoja na Gaya, Dongye, Okjeo, Buyeo, Usan, Tamna, na mengine mengi tu.

Kipindi cha falme tatu kiliisha mnamo 668 pale Silla ilipoishinda falme nyingine mbili. Imeipiga Goguryeo baada ya Baekje. Baada ya hili, pia kulikuwa na kipindi cha Muungano wa Silla.

Maandishi mawili ya kisasa yameandikwa jina la falme tatu. Mjina hayo ni Samguk Sagi na Samguk Yusa. Jina la "Samguk" linamanisha "Falme Tatu". Kwa Kihangul, falme tatu zinaitwa 삼국. Kwa Kihanja, falme tatu zinaitwa 三國.

Mwisho wa Kipindi cha Falme Tatu za Korea
Muungano wa Uchina chini ya Nasaba ya Tang, Silla ikaitwa Goguryeo mnamo 668, baada ya kuitwaa Gaya mnamo 562 na Baekje mnamo 660, hivyo wakaanza kuelekea nchi za  Kaskazini-Kusini na Silla ya Baadaye kwa upande wa kusini na Balhae kwa upande wa kaskazini.

Historia ya Korea
Goguryeo

Goguryeo ni nasaba ya kwanza ya Korea ya kale ambayo ilianzishwa na Jumong (주몽朱蒙) mnamo 37 KK. Ilianzishwa karibu na eneo la mto Dongga (동가강佟佳江) ambapo ni tawi mkondo wa Abrok (압록강). Korea inajivunia sana Goguryeo kama mwanzo wa taifa la Korea.

Kuundwa na Uenezi wa Goguryeo 
Hadithi ya kuzaliwa kwa taifa inaeleza kwamba Jumong alizaliwa nje ya yai na kulelewa na mfalme Kuemywa (금와왕) wa Buyeo Mashariki (동부여). Jina la Jumong, linamaana ya mtu mwenye uwezo mkubwa wa kupiga mishale. Kama jinsi jina linavyoonyesha, alikuwa mkali katika mishale na kwa sababu ya uwezo wake, mtoto wa mfalme Daeso (대소왕자) alimwonea gele sana Jumong. Kwa hiyo, Jumong akajionea tabu na kuamua kutoroka Buyeo Mashariki akiwa na marafiki zake watatu. Akaenda zake huko Jolbon Buyeo (졸본부여) na kumwoa Bi. Sosuno (소서노) ambaye alikuwa binti wa mfalme katika taifa hilo. Jumong akarithi ufalme na kubadili jina la nchi na kuliita Goguryeo baada ya jina la mzee wake.

Tangu mfalme wa kwanza, mfalme Dongmyungsung (동명성왕), Goguryeo ilivamiwa kivita mara kadhaa na nchi kama Han (한나라), kabila la Sunbi (선비족). Lakini, kwa utawala wa mfame wa 11, Gogurye ilifanikiwa kuipola mamlaka nchi kama Yodong (요동). Hadi kipindi cha mfalme wa 24, ilikuwa na waziri wake mkuu, ikapanua safu ya nchi yake na kutimua mashambulizi yote kutoka nje. Mfalme maarufu ni Guangaeto (광개토대왕).

Kuangamizwa kwa Goguryeo
Hata hivyo, wakati ipo chini ya utawala wa mfalme wa 27, Youngryou (영류왕), Goguryeo ilionekana kama imejisalimisha kwa Dang (당나라) kwa hiyo mfalme akauawa na Yoengaesomoon (연개소문) na mfalme Bojang (보장왕) akarithi cheo. Baada ya kufa kwa Yoengaesomoon, watu wakawa hawashirikiani na taifa lao vizuri na kupelekea taifa kuwa dhaifu, lilikuja kuangamizwa na nguvu ya muungano baina ya Shinla (신라) na Dang.

Marejeo

Viungo vya Nje

 

Historia ya Korea
Nchi za kale katika Asia Mashariki
Nchi za zamani katika historia ya Korea
Kanisa la Roma

Kanisa la Roma ni hasa jimbo la Kanisa Katoliki lilipo katika mji wa Roma (Italia) na kandokando yake.

Ukristo ulifikia huko mwaka uleule wa kifo na ufufuko wa Yesu (kadiri ya imani ya wafuasi wake) unaodhaniwa kuwa 30 BK. 

Kadiri ya Matendo ya Mitume sura ya 2, baadhi ya watu ambao siku ya Pentekoste ya mwaka huo walisikilizwa hotuba za Mtume Petro na wenzake wakabatizwa walikuwa wametokea Roma.

Baadaye Mtume Paulo aliliandikia barua yake ndefu kuliko zote, na hatimaye alifanya utume wake huko kwa miaka kadhaa, hata alipouawa (64-67) katika dhuluma ya Kaisari Nero iliyomuua pia Petro huko Vatikani.

Kutokana na kifodini hicho, Wakatoliki wanasadiki Kanisa la Roma limeachiwa mamlaka ya mkuu wa mitume, hivi kwamba askofu wa Roma (yaani Papa) ni mkuu wa maaskofu wote duniani.

Takwimu 
Mwisho wa mwaka 2014 Wakatoliki wa jimbo walikuwa 2,365,923 kati ya wananchi 2,885,272, yaani 82%. Mapadri wanajimbo ni 1.574 na wale watawa ni 3.260, jumla 4,834. Hivi kila mmojawao anapaswa kuhudumia Wakristo 489.

Mashemasi wa kudumu ni 122.

Watawa wa kiume wasio makleri ni 4,952 na wale wa kike 22,775.

Parokia ni 332.

Kanisa Katoliki
Kanisa Katoliki Italia
Roma
Lazio
Silla

Silla (57 KK – 935 BK) (Tamka ɕilla) ilikuwa moja kati ya Falme Tatu za Korea, na moja kati ya nasaba iliokaa kwa muda mrefu sana katika historia ya Asia. Japokuwa ilianzishwa na Mfalme Park Hyeokgeose, ambaye anafahamika kama mwanzilishi wa famili ya Kikorea yenye jina la Park (박, 朴). Ukoo huu ulishikiria madaraka kwa takriban miaka yake 992 katika historia. Imeanza kama mtemi wa falme ndogo huko Samhan, pindi ilipoungana na China, Silla hatimaye ikaishinda falme mbili, Baekje mnamo 660 na Goguryeo mnamo 668. Baada ya hapo,  ikawa Muungano wa Silla au Silla ya Baadaye, kama jinsi inavyotajwa mara nyingi kwa kuchukua sehemu ya Peninsula ya Korea, wakati sehemu ya kaskazini imeungana kama Balhae, nchi iliokuja kurithiwa na Goguryeo. Baada ya karibuni miaka 1000 ya utawala, Silla ikajivua kidogo na kuwa Falme Tatu za Baadaye, na kukabidhi mamlaka yake kwa mrithi wake wa nasaba ya Goryeo mnamo 935.

Marejeo

Viungo vya Nje

Gyeongju National Museum

Nchi za kale katika Asia Mashariki
Historia ya Korea
Korea
Mfalme Dongmyeong wa Goguryeo

Mfalme Dongmyeong wa Goguryeo (58 - 19 KK, au 37 – 19 KK), "Dongmyeongseongwang" (東明聖王) pia anafahamika kwa jina lake la kuzaliwa kama Jumong, alikuwa kiongozi mwanzilishi wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea. Wakati wa Gwanggaeto Stele, alimwita Chumo-wang (Mfalme Chumo). Wakati wa Samguk Sagi na Samguk Yusa, alirekodiwa akimwita kama Jumong, na jina lake la ukoo la Go. Wale wakina Samguk Sagi walielezea kwamba pia alikuwa akijulikana kama Chumo au  Sanghae (상해, 象解). Jina hili pia kuelezewa kwa rekodi nyingine kama Chumong (추몽, 鄒蒙), Jungmo (중모, 中牟 au 仲牟), au Domo (도모, 都牟).

Kwenye tamaduni maarufu
Mnamo 2006-2007, mtandao wa televisheni wa Korea Kusini (Munhwa Broadcasting Corporation, kifupi 'MBC) umerusha hewani mfululizo wa kipindi cha maarufu chenye vipengele 81, Jumong.

Kifo na Urithi
Jumong alikufa mnamo 19 KK akiwa na umri wa miaka 40. Mtoto wa (Yuri) kamzika baba yake ndani ya kaburi la pyramid, na kumpa jina la Chumo-seongwang.

Familia
 Baba: Hae Mosu
 Mama: Yuhwa
 Baba Mlezi: Geumwa, mfalme wa Dongbuyeo

 Mke wa 1: Bi. Ye So Ya
Yuri (Mfalme Yuri), 

 Mke wa 2: So Seo-no
Biryu
Onjo (Mfalme Onjo)

Marejeo

Tazama pia
 Orodha ya ufalme wa Korea
 Histori ya Korea
 Falme Tatu za Korea

Historia ya Korea
Waliozaliwa 58 KK
Waliofariki 19 KK
Watawala wa Goguryeo
Yuri wa Goguryeo

Mfalme Yuri wa Goguryeo alikuwa mtawala wa pili wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea. Mwaka wa kuzaliwa kwake haujulikani. Alikuwa mtoto wa kwanza wa mwanzilishi wa nchi Mfalme Dongmyeongseong. Alitawala kuanzia mwaka wa 19 KK hadi kifo chake mwaka wa 18 BK. Kama jinsi watawala wengine wa awali wa Korea, matukio mengi ya maisha yake yamejulikana sana kutoka kwa Samguk Sagi.

Marejeo

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Daemusin wa Goguryeo

Mfalme Daemusin wa Goguryeo (4-44, r. 18-44) alikuwa mtawala wa tatu wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea. Mfalme Daemusin aliiongoza Goguryeo ya awali kupitia kipindi cha upanuzi mkubwa wa maeneo, na kuweza kushinda kuchukua vinchi vidogodogo vingi tu na ufalme wenye nguvu wa Dongbuyeo.

Marejeo

Tazama pia
Falme Tatu za Korea
Histori ya Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Waliozaliwa 4
Waliofariki 44
Minjung wa Goguryeo

Mfalme Minjung wa Goguryeo (? - 48) alikuwa mtawala wa nne (44-48) wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Falme Tatu za Korea
Historia ya Korea
Orodha ya wafalme wa Korea

Waliofariki 48
Watawala wa Goguryeo
Mobon wa Goguryeo

Mfalme Mobon wa Goguryeo (? - 53) alikuwa mtawala wa tano (48-53) wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya Wafalme wa Korea

Waliofariki 53
Watawala wa Goguryeo
Taejo wa Goguryeo

Mfalme Taejo wa Goguryeo (47? - 165, r. 53 - 146) alikuwa mtawala wa sita wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Waliozaliwa 47
Chadae wa Goguryeo

Mfalme Chadae wa Goguryeo (71–165, r. 146–165) alikuwa mtawala wa saba wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Waliozaliwa 71
Sindae wa Goguryeo

Mfalme Sindae wa Goguryeo (89-179, r. 165-179) alikuwa mtawala wa nane wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Waliozaliwa 89
Gogukcheon wa Goguryeo

Mfalme Gogukcheon wa Goguryeo (? - 197, r. 179-197) alikuwa mtawala wa tisa wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya Kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia 
 Historia ya Korea
 Falme Tatu za Korea
 Orodha ya ufalme wa Korea

Marejeo 
Yang, S.C.  The South and North Korean political systems:  A comparative analysis. (Rev. Ed.)  Seoul:  Hollym.  ISBN 1-56591-105-9

Watawala wa Goguryeo
Sansang wa Goguryeo

Mfalme Sansang wa Goguryeo (? - 197, r. 179-197) alikuwa mtawala wa kumi wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Dongcheon wa Goguryeo

Mfalme Dongcheon wa Goguryeo (209 - 248, r. 227-248) alikuwa mtawala wa kumi na moja wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Jungcheon wa Goguryeo

Mfalme Jungcheon wa Goguryeo (224-270, r. 248-270) alikuwa mtawala wa kumi na mbili wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Seocheon wa Goguryeo

Mfalme Seocheon wa Goguryeo (?-292, r. 270-292) alikuwa mtawala wa kumi na tatu wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Bongsang wa Goguryeo

Mfalme Bongsang wa Goguryeo (?-300, kutawala 292-300) alikuwa mtawala wa kumi na nne wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Micheon wa Goguryeo

Mfalme Micheon wa Goguryeo (? - 331, r. 300-331) alikuwa mtawala wa kumi na tano wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Gogugwon wa Goguryeo

Mfalme Gogugwon wa Goguryeo (?-371, r. 331-371) alikuwa mtawala wa kumi na sita wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Sosurim wa Goguryeo

Mfalme Sosurim wa Goguryeo (?-384, r. 371-384) alikuwa mtawala wa kumi na saba wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Gogugyang wa Goguryeo

Mfalme Gogugyang wa Goguryeo (?-391, r. 384-391) alikuwa mtawala wa kumi na nane wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Gwanggaeto Mkuu wa Goguryeo

Mfalme Gwanggaeto Mkuu wa Goguryeo (374-413, r. 391-413) alikuwa mtawala wa kumi na tisa wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Viungo vya Nje 
  Campaigns of Gwanggaeto The Great 
 Picture of Gwanggaeto The Great
  An Attempt to Reconstruct the King's Southerly Conquest

Tazama pia 
 Historia ya Korea
 Falme Tatu za Korea
 Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Jangsu wa Goguryeo

Mfalme Jangsu wa Goguryeo (394 - 491, r. 413 - 491) alikuwa mtawala wa ishirini wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Munjamyeong wa Goguryeo

Mfalme Munjamyeong wa Goguryeo (? - 519, r. 491-519) alikuwa mtawala wa ishirini na moja wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Anjang wa Goguryeo

Mfalme Anjang wa Goguryeo (?-531, r. 519-531) alikuwa mtawala wa ishirini na mbili wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Anwon wa Goguryeo

Mfalme Anwon wa Goguryeo (?-545, r. 531-545) alikuwa mtawala wa ishirini na tatu wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Yangwon wa Goguryeo

Mfalme Yangwon ya Goguryeo (?-559, r. 545-559) alikuwa mtawala wa ishirini na nne wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Pyeongwon wa Goguryeo

Mfalme Pyeongwon wa Goguryeo (ametwala 559—590) alikuwa mtawala wa ishirini na tano wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Carlow

Carlow (Kieire: Ceatharlach) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Cavan

Cavan (Kieire: An Cabhán) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Yeongyang wa Goguryeo

Mfalme Yeong-yang wa Goguryeo (?-618, r. 590-618) alikuwa mtawala wa ishirini na sita wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Yeongnyu wa Goguryeo

Mfalme Yeongnyu wa Goguryeo (??? - 642, r.618 — 642) alikuwa mtawala wa ishirini na saba wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia 
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Bojang wa Goguryeo

Mfalme Bojang wa Goguryeo (?-682, r. 642-668) alikuwa mtawala wa ishirini na nane wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.

Tazama pia 
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea
Orodha ya ufalme wa Korea

Watawala wa Goguryeo
Usan-guk

Usan-guk au Nchi ya Usan, ilichukua Ulleung-do na visiwa vya karibu wakati wa kipindi cha Falme Tatu za Korea. Kwa mujibu wa Samguk Sagi, ilikuja kuchukuliwa na jenerali wa Silla, Kim Isabu mnamo 512. Alisema watumie simba au matiger wa mbao ili kuwatisha wakazi wajisalimishe. Usan-guk ni agharabu sana kuingizwa katika rekodi za kihistoria, lakini ameonekana kuendelea kuwa na uhuru mkubwa sana wa kijitawala hadi hapo alipokuja kupolwa madaraka na Goryeo mnamo 930.

Old ramani ya Korea

Tazama pia 
 Falme Tatu za Korea

Nchi za zamani katika historia ya Korea
Nchi za kale katika Asia Mashariki
Historia ya Korea
Tamna

Ufalme wa Tamna au Tamna guk uliongoza Kisiwa cha Jeju kuanzia kipindi cha kale hadi hapo iliopokuja kuchukuliwa na Nasaba ya Joseon ya Kikorea mnamo 1404. Ufalme huu pia kuna kipindi hujulikana kama Tangna (탁라), Seomna (섭나), na Tammora (탐모라). Maana ya zote ni "nchi ya kisiwani."

Utawala na magavana wa Tamna 
고을라왕(高乙那王) Go'eulla-wang
건왕 (建王) Geon-wang
삼계왕 (三繼王) Samgye-wang
일망왕 (日望王) Ilmang-wang
도제왕 (島濟王) Doje-wang
언경왕 (彦卿王) Eongyeong-wang
보명왕 (寶明王) Bomyeong-wang
행천왕 (幸天王) Haengcheon-wang
환왕 (歡王) Hwan-wang
식왕 (湜王) Sig-wang
욱왕 (煜王) Ug-wang
황왕 (惶王) Hwang-wang
위왕 (偉王) Wi-wang
영왕 (榮王) Yeong-wang
후왕 (厚王) Hu-wang
두명왕 (斗明王) Dumyeong-wang
선주왕 (善主王) Seonju-wang
지남왕 (知南王) Jinam-wang
성방왕 (聖邦王) Seongbang-wang
문성왕 (文星王) Munseong-wang
익왕 (翼王) Ig-wang
지효왕 (之孝王) Jihyo-wang
숙왕 (淑王) Sug-wang
현방왕 (賢方王) Hyeonbang-wang
기왕 (璣王) Gi-wang
담왕 (聃王) Dam-wang
지운왕 (指雲王) Ji'un-wang
서왕 (瑞王) Seo-wang
다명왕 (多鳴王) Damyeong-wang
담왕 (談王) Dam-wang
체삼왕 (體參王) Chesam-wang
성진왕 (聲振王) Seongjin-wang
홍왕 (鴻王) Hong-wang
처량왕 (處良王) Cheoryang-wang
원왕 (遠王) Won-wang
표륜왕 (表倫王) Pyoryun-wang
형왕 (逈王) Hyeong-wang
치도왕 (致道王) Chido-wang
욱왕 (勖王) Ug-wang
천원왕 (天元王) Cheonwon-wang
호공왕 (好恭王) Hogong-wang
소왕 (昭王) So-wang
경직왕 (敬直王) Gyeongjig-wang
민왕 (岷王) Min-wang
자견왕(自堅王) Jagyeon-wang /고자견(高自堅) Go Jagyeon: 탐라군주(耽羅郡主) Tamna-gunju (933 ~938)

 고말로(高末老) Go Mallo
 고봉예(高鳳禮) Go Bong'ye

Tazama pia
Falme Tatu za Korea

Viungo vya Nje
Naver Encyclopedia article (in Korean)
Jeju Government's History and Culture of Tamna site (in English)

Nchi za zamani katika historia ya Korea
Nchi za kale katika Asia Mashariki
Historia ya Korea
Dongye

Dongye ilikuwa nchi iliochukua sehemu za kaskazini-mashariki mwa Peninsula ya Korea kuanzaia 150  KK hadi kunako 400 CE. Imepakana na Goguryeo na Okjeo kwa upande wa kaskazini, Jinhan  upande wa kusini, na  Lelang Commandery ya China kwa upande wa magharibi. Leo hii, eneo hili lina mikoa ya Hamgyŏng Kusini na Kangwon nchini Korea Kaskazini, na Gangwon nchini Korea Kusini.

Tazama pia
Falme Tatu za Korea

Nchi za zamani katika historia ya Korea
Cork

Cork (Kieire: Corcaigh) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Ennis

Ennis (Kieire: Inis) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Lifford

Lifford (Kieire: Leifear) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Galway

Galway (Kieire: Gaillimh) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Tralee

Tralee (kwa Kieire:Trá Lí) ni mji wa Eire.

Viungo vya nje

Miji ya Ireland
Naas

Naas (Kieire: Nás na Ríogh) ni mji wa Eire.

Viungo vya nje 
  Naas General Hospital

Miji ya Ireland
Kilkenny

Kilkenny (kwa Kiere: Cill Chainnigh) ni mji wa Eire.

Viungo vya nje

Miji ya Ireland
Portlaoise

Portlaoise (Kiere: Port Laoise) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Carrick on Shannon

Carrick on Shannon (Kiere: Cora Droma Rúisc) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Limerick

Limerick (Kiere: Luimneach) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Longford

Longford (Kiere: An Longfort) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Dundalk

Dundalk (Kiere: Dún Dealgan) ni mji wa Eire.

Viungo vya nje 
  Dundalk Institute of Technology 

Miji ya Ireland
Castlebar

Castlebar (Keire: Caisleán an Bharraig) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Trim

Trim (Kiere: Baile Átha Troim)  ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Monaghan

Monaghan (Kiere: Muineachán) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Tullamore

Tullamore (Kiere: Tulach Mhór) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Roscommon

Roscommon (Kieire: Ros Comáin) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Sligo

Sligo (kwa Kieire: Sligeach) ni mji wa Eire wenye wakazi 17,892. Ni makao makuu ya wilaya ya Sligo katika mkoa wa Connacht.

Viungo vya nje

Miji ya Ireland
Clonmel

Clonmel (Kieire: Cluain Meala) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Nenagh

Nenagh (Kieire: Aonach Urmhumhan) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Waterford

Waterford (Kieire: Port Láirge) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Mullingar

Mullingar (Kieire: an Muileann gCearr) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Wexford

Wexford (Kieire: Loch Garman) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Wicklow

Wicklow (Kieire: Cill Mhantáin) ni mji wa Eire.

Miji ya Ireland
Okjeo

Okjeo ilikuwa nchi ya kabira dogo ambalo liliibukia huko mjini kaskazini mwa Peninsula ya Korea huenda ikawa kuanzia karne ya 2 KK mpaka karne ya 5 CE.  

Dong-okjeo (Okjeo Mashariki) kwa haraka-haraka ilichukua eneo la mikoa ya  Hamgyŏng ya Korea Kaskazini, na Buk-okjeo (Okjeo Kaskazini) ikachukua kanda ya Mto Duman. Dong-okjeo ilikuwa ikiitwa kwa kifupi kama Okjeo, wakati Buk-okjeo nayo pia ilikuwa ikiitwa kama Chiguru (置溝婁, 치구루) au Guru (구루), mwishoni jina pia lilitumiwa kama Goguryeo. Okjeo imepakana na kijinchi kadogo ka Dongye kwa upande wa kusini, na kushirikiana hatma moja.

Historia

Katika historia yake ya awali, Okjeo ilitawaliwa kati ya utawala wa Kichina na ule wa Goguryeo pia.  Kuanzia karne ya tatu KK hadi 108 KK, ilikuwa ikitawaliwa na Gojoseon.  Kwa kufuatia kungiliana mara kwa mara na majirani zake, Okjeo haikuweza kukua vyema na kudhibiti ufalme wake.

Wakati wa karne ya 1 au ya 2 CE, Mfalme Taejo wa Goguryeo amepunguza mifereji inayoelekea Okjeo, ambayo ilikuwa ikipitishia bidhaa mitaani mwa Goguryeo. Wakati wa Uvamizi wa Kivita wa Wei wa Goguryeo mnamo 244, Mfalme wa Goguryeo Dongcheon akarudisha majeshi ya kiviti upande wa Kaskazini mwa Okjeo, na mnamo 285, makazi ya kifalme ya Buyeo yakakimbilia huko Okjeo baada ya mashambulizi yaliyokuwa kifanywa mara kwa mara na wahamiaji wa kiskazini.  

Mwanzoni mwa karne ya 5, Okjeo ikawa imechukuliwa kabisa na Mfalme Gwanggaeto Taewang wa Goguryeo.

Lugha na utamaduni
Ufahamu wetu wa utamaduni wa Okjeo ulikuwa mdogo sana. Kama jinsi ilivyo Dongye, lugha ya Okjeo, chakula, mavazi, ujenzi, na mira zilikuwa sawa tu na za Goguryeo. Watu wa Okjeo wanatekeleza mipango ya harusi ya mtoto kuoa akiwa mdogo na kuishi katika familia hadi ukubwani mwake, wanaizika miili ya familia iliokufa kwenye jeneza moja.

Tanbihi

Marejeo

Lee, K. (1984). A new history of korea. Tr. by E.W. Wagner & E.J. Schulz, based on the 1979 Korean ed.  Seoul:  Iljogak.  ISBN 89-337-0204-0

Tazama pia
Historia ya Korea
Falme Tatu za Korea

Nchi za zamani katika historia ya Korea
Kucha wa Afrika

Kucha wa Afrika ni ndege wadogo ambao zamani waliainishwa katika Sylviidae, familia ya kucha wengine. Sasa wataalamu wanakubaliana kwamba ndege hawa ni kundi lao lenyewe pamoja na vikucha na kolojojo. Kwa hivyo wamepata familia yao Macrosphenidae. Kucha wa Afrika bila vikucha na kolojojo wanafanana na shoro, kuchanyika na kuchamsitu ambao zamani waliainishwa pia katika familia Sylviidae. Wana mkia mrefu kiasi na rangi yao ni kahawia au kahawianyekundu. Wana michirizi mizito kujumuisha “masharubu”, isipokuwa kucha wa Victorin. Vikucha na kolojojo wana mkia mfupi.

Hula wadudu ambao huwatafuta ardhini, chini ya uoto au katika gome la miti. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika miti au ndani ya uoto mzito, mara nyingi karibu na ardhi. Jike huyataga mayai 2-5.

Spishi za Afrika
 Achaetops pycnopygius, Kuchamwamba wa Damara (Rockrunner)
 Cryptillas victorini, Kucha wa Victorin (Victorin's Warbler) – lazima iainishwe katika jenasi yake
 Macrosphenus concolor, Kolojojo Kijivu (Grey Longbill)
 Macrosphenus flavicans, Kolojojo Manjano (Yellow Longbill)
 Macrosphenus kempi, Kolojojo wa Kemp (Kemp's Longbill)
 Macrosphenus kretschmeri, Kolojojo wa Kretschmer (Kretschmer's Longbill) – inawezekana kama si kolojojo lakini aina ya korogoto
 Macrosphenus pulitzeri, Kolojojo wa Pulitzer (Pulitzer's Longbill)
 Melocichla mentalis, Kuchakulu (Moustached Grass au African Moustached Warbler]])
 Sphenoeacus afer, Kucha-nyasi (Cape Grassbird)
 Sylvietta brachyura, Kikucha Kaskazi (Northern Crombec)
 Sylvietta denti, Kikucha Tumbo-njano (Lemon-bellied Crombec)
 Sylvietta isabellina, Kikucha Somali (Somali Crombec)
 Sylvietta leucophrys, Kikucha Nyusi-nyeupe ( White-browed Crombec)
 Sylvietta philippae, Kikucha wa Philippa (Philippa's au Somali Short-billed Crombec]])
 Sylvietta rufescens, Kikucha Domo-refu (Long-billed Crombec)
 Sylvietta ruficapilla, Kikucha Utosi-mwekundu (Red-capped Crombec)
 Sylvietta virens, Kikucha Kijani (Green Crombec)
 Sylvietta whytii, Kikucha Uso-mwekundu (Red-faced Crombec)

Picha

Kucha na jamaa

en:Sylviidae#.22African_Warblers.22
Kanisa la Kilatini

Kanisa la Kilatini (wakati mwingine "Kanisa la Kiroma") ni moja ya madhehebu yanayounda Kanisa Katoliki. Ndiyo kubwa kuliko yote (97% za waumini wote), likiwa na Wakristo zaidi ya bilioni 1 duniani kote. 

Mengine ni Makanisa Katoliki ya Mashariki (3%) yanayofuata mapokeo na hasa liturujia kama ya Waorthodoksi lakini yakiwa na ushirika kamili na Papa wa Roma ambaye ndiye mkuu wa Kanisa la Kilatini, pamoja na kwamba ni pia mkuu wa Kanisa Katoliki lote. 

Jina linatokana na kwamba kwa karne nyingi lugha pekee iliyotumika katika ibada zake ilikuwa Kilatini.

Kanisa hilo lote upande wa sheria linafuata Mkusanyo wa sheria za Kanisa, kumbe upande wa liturujia wengi wa waamini wake wanafuata mapokeo ya Kanisa la Roma, lakini wengine wanafuata mapokeo ya Ambrosi wa Milano, au yale ya Lyon, Braga, Toledo na ya mashirika mbalimbali ya kitawa (k.mf. Wakartusi na Wadominiko). 

Hivi karibuni waamini waliotokea madhehebu ya Anglikana wameruhusiwa kuendelea kutumia baadhi ya matini yake katika ibada wakiwa sasa ndani ya Kanisa la Kilatini.

Viungo vya nje 
Latin Church katika Catholic Encyclopedia

Kanisa Katoliki
Mji

Mji ni mkusanyiko wa makazi ya watu, shule, hospitali, ofisi, maduka, viwanda n.k. ulio mkubwa kuliko ule wa kijiji. Mji ukizidi kukua unakuja kuitwa pia jiji.

Sura maalumu ya miji inategemea mambo mengi, kuanzia mazingira asili (kama yana milima, mabonde, mito, bandari n.k.). 

Miji ya kwanza ilipatikana Mesopotamia, kama vile Uruk na Ur, ingawa kati ya miji inayodumu hadi leo ule wa kale zaidi labda ni Yeriko (Palestina).

Ukuaji wa madola ulifanya baadhi ya miji ipewe hadhi ya mji mkuu, kama vile Roma ambao wakati wa Yesu ulikuwa na wakazi zaidi ya nusu milioni. 

Miji yenye wakazi wengi kuliko mingine ni Chongqing, Tokyo, Shanghai, Jakarta, Faiyumna na Varanasi n.k. 

Africa ina miji mingi muhimu: Cairo, Lagos, Kinshasa, Johannesburg n.k.

Hadhi ya miji kufuatana na idadi ya wakazi 
Kimataifa kulikuwa na makubaliano kwenye mkutano wa kimataifa ya takwimu ya mwaka 1887 ya kuhesabu kila mji mwenye wakazi zaidi ya 100,000 kama "mji mkubwa", miji kati ya wakazi 20,000 na 100,000 kama miji ya wastani na miji kati ya wakazi 5,000 na 20,000 kama miji midogo. Kufuatana na hesabu hii kulikuwa na miji mikubwa 1,700 duniani wakati wa mwaka 2002.

Katika Tanzania lugha inayotumiwa kisheria ni
 Jiji ("city") kwa miji mikubwa sana
 Manisipaa ("municipality") kwa miji ya wastani
 Mji ("town") kwa miji midogo.

Mkuu wa mji huitwa mwenyekiti kwenye ngazi ya mji wa kawaida, na meya kwenye ngazi za manisipaa na jiji. Wanaongoza mikutano ya Halmashauri ya mji husika.

Marundiko ya mji makubwa barani Afrika
Lagos, Nigeria	milioni 21.0 
Cairo, Misri milioni 20.4 
Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo	milioni 13.3 
Luanda, Angola	milioni 6.5 
Nairobi, Kenya	milioni 6.5 
Abidjan, Ivory Coast milioni 4.7 
Addis Ababa, Ethiopia milioni 4.6  
Johannesburg, Afrika Kusini milioni 4.4

Marejeo

Viungo vya nje
 Miji mikubwa zaidi nchi kwa nchi 
 Kwa kila nchi, asilimia ya watu wanaoishi katika mji wake mkubwa zaidi 
 Dictionary of the History of ideas:  The City
 http://travelpluswine.com/wp-content/uploads/2010/02/DowntownNairobiKenyaAfrica.jpg

Miji
Jiografia
Ustaarabu
Acre

Acre ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Rio Branco.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Acre
Alagoas

Alagoas ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Maceió.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Amapá

Amapá ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Macapá.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Amazonas, Brazil

Amazonas ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Manaus.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Amazonas, Brazil
Guadalupe, Nuevo León

Guadalupe ndiyo mji mkuu na mji mkubwa katika jimbo la Nuevo León.  Mwaka 2005 ilikuwa na wakazi 691,931 mjini, pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji lina wakazi 3,664,334.  Eneo lake ni 151.3 km². Mji upo m 500 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Mji ulianzishwa mwaka 1716.

Miji ya Mexiko
Nuevo León
Bahia

Bahia ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Salvador.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Alayınızın amınakoyim

Majimbo ya Brazil
Ceará

Ceará ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Fortaleza.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Goiás

Goiás ni majimbo za Brazil. Mji mkuu wake ni Goiânia.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Maranhão

Maranhão ni jimbo ya Brazil.  Mji mkuu wake ni São Luís.

Tazama pia
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Mato Grosso

Mato Grosso ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Cuiabá.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Mato Grosso do Sul

Mato Grosso do Sul ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Campo Grande.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Minas Gerais

Minas Gerais ni jimbo ya Brazil.  Mji mkuu wake ni Belo Horizonte.

Tazama pia
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Pará

Pará ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Belém.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Paraíba

Paraíba ni jimbo la Brazil, eneo la Kaskazini-Mashariki. 

Mji mkuu wake ni João Pessoa.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (kwa Kireno)

Majimbo ya Brazil
Pernambuco

Pernambuco ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Recife.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 

 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Piauí

Piauí ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Teresina.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Rio Grande do Norte

Rio Grande do Norte ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Natal.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Rio Grande do Sul

Rio Grande do Sul ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Porto Alegre.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Rondônia

Rondônia ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Porto Velho.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Roraima

Roraima ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Boa Vista.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Santa Catarina

Santa Catarina ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Florianópolis.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Sergipe

Sergipe ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Aracaju.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Tocantins

Tocantins ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Palmas.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Kucha (Hyliota)

Kucha wa jenasi Hyliota ni ndege wadogo ambao zamani waliainishwa katika Sylviidae, familia ya kucha wengine. Sasa wataalamu wanakubaliana kwamba ndege hawa hawana mnasaba na Sylviidae. Labda wana mnasaba na familia Promeropidae (ndegesukari wa Afrika Kusini). Hadhi yao haijaamua bado lakini wapewa familia yao kwa sasa: Hyliotidae. Wanafanana na tatata. Kucha hawa wana rangi ya nyeusi au zambarau mgongoni na nyeupe, machungwa au njano chini. Hula wadudu na pengine beri na mbegu. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe ndani ya uoto mzito. Jike huyataga mayai 2-5.

Spishi za Afrika
 Hyliota australis, Kucha wa Mashona (Southern Hyliota)
 Hyliota flavigaster, Kucha Tumbo-njano (Yellow-bellied Hyliota)
 Hyliota usambara, Kucha wa Usambara (Usambara Hyliota)
 Hyliota violacea, Kucha Mgongo-zambarau (Violet-backed Hyliota)

Shomoro na jamaa
Gyumri

Gyumri (kwa Kiarmenia: Գյումրի, pia unajulikana kwa majina ya Kirumi kama Kumayri, Kümri, Gumry, Gumri, Gimri, Kyumayri, na Kyumri) ni mji mkuu na mkubwa wa Mkoa wa Shirak kaskazini-magharibi mwa nchi ya Armenia. Upo takriban kilomita 120 kutoka mji mkuu wa nchi Yerevan, na idadi ya wakazi wapatao 168,918 (2008; kutoka 150,917 ilivyoripotiwa kwenye sensa ya mwaka wa 2001, na kuufanya uwe mji mkubwa nchini Armenia.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Armenia

Tanbihi

Marejeo 
 
 
  See: Encyclopedia Britannica
 Adrian Room, Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for Over 5000 Natural Features, Countries, Capitals, Territories, Cities and Historical Sites, McFarland, 1997, ISBN 0-7864-1814-1 (pbk) p. 192
  See http://www.gyumri.am/eng/history.html

Viungo vya Nje 
 City website 
 Surp Amenaprkich cathedral in Gyumri
 FallingRain Map - elevation = 1546m (Red dots are railways)

Miji ya Armenia
Hrazdan

Hrazdan (Kiarmenia: Հրազդան - unaitwa wa Kirumi kama Razdan; zamani, Akhta, Akhti, Akhtala, Nizhniye Akhty, Nizhne Akhti, Nerkin Akhta, na Nizhnyaya Akhta) ni mji mkuu wa mkoa wa Kotayk huko nchini Armenia. Jina linatokana na jina la Kiajemi-cha-Kati Frazdan. Farzdan limeungana na hadithi ya Kiajemi ya Zoroastria. Mji una wakazi wapatao 42,150 na kuufanya uwe mji wa tano kwa ukubwa huko nchini Armenia kwa hesabu ya wingi wa wakazi. Wakati wa maiaka ya Wasovyeti ulikuwa moja kati ya miji yenye viwanda vingi katika orodha ya miji ya Jamhuri ya Armenia.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Armenia

Marejeo

Viungo vya Nje 
 Hrazdan city website
 Makravank Monastery

Miji ya Armenia
Bahari ya Mashariki ya China

Bahari ya Mashariki ya China (ing. East China Sea) ni bahari ya pembeni iliyopo kando ya mashariki mwa nchi ya China, pamoja na Bahari ya Njano
na Bahari ya Kusini ya China. 

Bahari hiyo ni sehemu ya Bahari Pasifiki na ina eneo la kilomita za mraba zipatazo 1,249,000. Nchini China, bahari hii inaitwa Bahari ya Mashariki.

Nchini Korea Kusini, bahari hii kuna kipindi huitwa Bahari ya Kusini, lakini hii mara nyingi hutumiwa kutajia eneo la karibu na pwani ya kusini mwa nchi ya Korea Kusini.

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Gas and oil rivalry in the East China Sea  Asia Times Online. 27 Julai 2004.
 Chinese submarine enters Japanese waters. Wikinews. 18 Novemba 2004. Retrieved 7 Machi 2006.
 Oil and gas in troubled waters The Economist. 6 Oktoba 2005.
 J Sean Curtin. Stakes rise in Japan, China gas dispute  Asia Times Online. 19 Oktoba 2005.
 Chinese Suyan Rock community 

Pasifiki
Bahari ya pembeni
Bahari
Jiografia ya China
Bahari ya Japani

Bahari ya Japani ni kando ya bahari ya magharibi mwa Bahari ya Pasifiki. Imepakana na Japani, Korea Kusini, Korea Kaskazini na Urusi. Bahari hii huko Korea Kaskazini hutajwa kama Bahari ya Mashariki mwa Korea na huko nchini Korea Kusini hutajwa kama Bahari ya Mashariki.

Marejeo

Viungo vya Nje 

Bahari za Japani
Bahari ya pembeni
Espírito Santo

Espírito Santo ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Vitória.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno)

Majimbo ya Brazil
Jimbo la São Paulo

São Paulo ni jina la kutaja jimbo huko nchini Brazil. Hili ndiyo jimbo kubwa kupita majimbo yote na ndiyo jimbo pekee lenye viwanda vingi na kukuza uchumi wa Brazil. Mji mkuu wake ni São Paulo.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Rio de Janeiro (jimbo)

Rio de Janeiro ni jimbo ya Brazil. Mji mkuu wake ni Rio de Janeiro.

Tazama pia 
 Orodha ya majimbo ya Brazil

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi (Kireno) 

Majimbo ya Brazil
Orodha ya mikoa ya Argentina

Hii ni orodha ya mikoa ya Argentina.

Tazama pia 
 Argentina
 Buenos Aires

Marejeo 

Argentina
 
Argentina
Kikucha

Vikucha au vibubutu ni ndege wadogo ambao zamani waliainishwa katika Sylviidae, familia ya kucha wengine. Sasa wataalamu wanakubaliana kwamba labda ndege hawa ni kundi lao lenyewe pamoja na kolojojo na spishi nyingine za kucha wa Afrika. Kwa sasa hakuna uhakika kama ndege hawa wote waunda familia yao au wamo katika familia mbalimbali. Wanafanana na shoro, kuchanyika na kuchamsitu ambao zamani waliainishwa pia katika familia Sylviidae. Vikucha ni wadogo zaidi na wana mkia mfupi sana. Rangi zao ni kahawia na nyekundu, kijani au njano. Hula wadudu ambao huwatafuta ardhini au kwa mashina na matawi ya miti. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikapu kwa manyasi, tandabui na nyuzinyuzi za mimea chini ya tawi la chini la mti. Jike huyataga mayai 1-3.

Spishi za Afrika
 Sylvietta brachyura, Kikucha Kaskazi (Northern Crombec)
 Sylvietta denti, Kikucha Tumbo-njano (Lemon-bellied Crombec)
 Sylvietta isabellina, Kikucha Somali (Somali Crombec)
 Sylvietta leucophrys, Kikucha Nyushi-nyeupe ( White-browed Crombec)
 Sylvietta philippae, Kikucha wa Philippa (Philippa's au Somali Short-billed Crombec)
 Sylvietta rufescens, Kikucha Domo-refu (Long-billed Crombec)
 Sylvietta ruficapilla, Kikucha Utosi-mwekundu (Red-capped Crombec)
 Sylvietta virens, Kikucha Kijani (Green Crombec)
 Sylvietta whytii, Kikucha Uso-mwekundu (Red-faced Crombec)

Picha

Kucha na jamaa
Gojoseon

Gojoseon (고조선, 古朝鮮) ulikuwa ufalme wa kale wa Korea. Ufalme huu hehasabiwa kama taifa sahihi kabisa la watu wa Korea. Kwa mujibu wa Samguk Yusa na rekodi nyingine za zama za kati za Kikorea, Gojoseon inasemekana kwamba ilianzishwa mnamo 2333 KK na mkongwe Dangun, ambaye anasemekana kwamba anatokea kwenye Ukoo wa Mbinguni (天孫, 천손). Ilikuwa katikati ya beseni la Mto Liao na upande wa kaskazini mwa Peninsula ya Korea.

Watu wa Gojoseon 
Watu wa Gojoseon waliishi huko kaskazini-mashariki mwa Manchuria ya kale na hutazamiwa kama ndugu wa kwanza kunadikwa kwenye rekodi za Korea. Watu wa Gojoseon walikuwa wakirekodiwa kwenye maandiko kadhaa ya Kichina wakiwa kama moja kati ya Dongyi, maana yake "washenzi wa mashariki".

Watu wa Gojoseon walikuwa vizazi vya kabila la wahamiaji wa Altaic waliolewea huko Manchuria, mashariki ya mbali ya Uchina, na Peninsula ya Korea. Gojoseon hatimaye wakajikita kwenye eneo dogo la Manchuria na Peninsula ya Korea.

Eneo 
Awali, Gojoseon huenda ilikuwa mjini Liaoning; lakini kunako 400 KK, ikahamia karibu na Pyongyang, mji mkuu wa sasa wa Korea Kaskazini.

Tazama pia 
 Historia ya Korea
 Samjoseon

Marejeo 

Nchi za zamani katika historia ya Korea
Nchi za kale katika Asia Mashariki
Galilaya

Galilaya (kutoka Kiebrania הגליל (ha-galil), yaani "mzunguko" au "mkoa"; kiasili "galil ha-goyim - mkoa wa wapagani") 
ni mkoa maarufu kihistoria upande wa kaskazini mwa Israeli au Palestina.

Upande wa mashariki mpaka wake ni mto Yordani, ambao sehemu hiyo unaunda ziwa Genesareti (pia: bahari ya Galilaya).

Waisraeli walipotoka Misri na kuteka nchi ya Kanaani, katika mkoa huo walihamia watu wa makabila ya Dan, Zebuluni, Isakari na Naftali.

Galilaya ndio mkoa ambapo alikulia na kuanza utume wake Yesu, mwanzilishi wa Ukristo. 

Kati ya miji na vijiji vya Galilaya vilivyotajwa katika Injili kuna:
 Bethsaida
 Kafarnaumu
 Kana
 Korozain
 Nain
 Nazareti
 Tiberia

Maeneo ya Biblia
Israel
Palestina
Ijevan

Ijevan (kwa Kiarmenia: Իջևան; pia kwa herufi za Kirumi huitwa Idzhevan na Idjevan; zamani Istibulagh, K’arvansara, Karavan Savan, K’aravansaray, Karavansarai, na K’ervansera) ni jiji na mji mkuu wa mkoa wa Tavush huko nchini Armenia. Ipo upande wa kaskazini mwa mkoa. Idadi ya wakazi wa mjini hapa ilikuwa kiasi cha 15 620 mnamo mwaka wa 2008 na kuufanya uwe mji wenye watu wengi sana kwa kanda yake. Takriban kilomita 142  kutoka mji mkuu wa Yerevan.

Tazama pia
Orodha ya miji ya Armenia

Marejeo

 
 

Miji ya Armenia
Jermuk

Jermuk (Kiarmenia: Ջերմուկ pia kwa jina la Kirumi huitwa Dzhermuk) ni mji uliopo mjini kusini mwa mkoa wa Vayots Dzor huko nchini Armenia. Kilikuwa kituo mashuhuri wakati wa zama za Wasoviet na kinafahamika sana kwa chechem zake za maji ya moto na pombe zinatokana na maji ya miamba ambazo zinawekwa kwenye chupa. Mji huu una mapolomo ya maji makubwa na daraja asilia kubwa ambalo lipo karibu na mto mdogo, misitu mikubwa. Jermuk kwa sasa ni mji ambao unajengwa kwa dhumuni la kuufanya uwe kama kitovu cha utalii nchini humo.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Armenia

Marejeo

Viungo vya Nje 
 Jermuk article on Armeniapedia
 Jermuk guide on Haykland 

Miji ya Armenia
Kajaran

Kajaran (Kiarmenia: Քաջարան; pia unajulikana kwa jina la Kirumi kama K’ajaran, Qacaran, Kadjaran, na Kadzharan) ni mji uliopo kwenye mkoa wa Syunik huko nchini Armenia.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Armenia

Marejeo 
 

Miji ya Armenia
Kapan

Kapan (Kiarmenia Կապան) jina la zamani Ghapan, Ghap’an, Kafin, Kafan, Katan, Qafan, Zangezur, na Madan) ni jina la mji mkuu wa mkoa wa Syunik huko nchini Armenia. Miji upo kilomita 316 kutoka mji mkuu wa nchi Yerevan, na takriban kilomita 1 kutoka mjini Kashatagh.

Marejeo

Kiesling, Rediscoving Armenia, p. 100-102, available online at the US embassy to Armenia's website 

Miji ya Armenia
Maralik

Maralik (Kiarmenia: Մարալիկ) ni mji uliopo katika Mkoa wa Shirak huko nchini Armenia. Mji una kanisa kubwa ambalo lilijengwa tangu mwaka wa 1903.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Armenia

Marejeo 
 
 World Gazeteer: Armenia – World-Gazetteer.com
 

Miji ya Armenia
Martuni, Armenia

Martuni (Kiarmenia: Մարտունի, pia kwa majina ya Kirumi kama Martuny; awali waliita Mets Kznut, kuanzia 1830-1922, Karanlug, Nerkin Karanlukh, Nerkin Gharanlugh, na pia kwa jina la Kirusi Nizhniy-Karanlug) ni mji uliopo kwenye Mkoa wa Gegharkunik huko nchini Armenia. Upo karibu na Ziwa Sevan ambalo ni ziwa kubwa sana katika Kaukazi. Idadi yake ya wakazi imekadiriwa kuwa takriban 11,987 kwa mwaka wa 2008.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Armenia

Marejeo 
 			
 World Gazeteer: Armenia – World-Gazetteer.com
 
 

Miji ya Armenia
Masis

Masis (Kirmenia: Մասիս) zamani uliutwa Narimanlu, Zangibasar, Ulukhanlu, Razdan, na Hrazdan) ni mji uliopo kwenye Mkoa wa Ararat. Upo upande wa kushoto mwa ukingo wa Mto Hrazdan , takriban kilomita 14 kutoka kusini mwa mji wa Yerevan. Idadi ya wakazi wa hapa wamefikia kiasi cha watu 21,376 (kwa mujibu wa sensa ya mwaka wa 2001).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Armenia

Marejeo 
 
 Kiesling, Rediscoving Armenia, p. 25, available online at the US embassy to Armenia's website 
 World Gazeteer: Armenia – World-Gazetteer.com
 

Miji ya Armenia
San José del Cabo

San José del Cabo ndiyo mji katika jimbo la Baja California Sur. Mwaka 2005 ilikuwa na wakazi 48.518 mjini.

Sehemu muhimu ya uchumi ni utalii.

Mji ulianzishwa na Sebastian Vizcaino na José Echeverría mnamo 1730. 

Mji upo m 10 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Miji ya Mexiko
Mtaguso wa pili wa Konstantinopoli

Mtaguso wa pili wa Konstantinopoli uliitishwa na kaisari Justiniani I mwaka 553 kwa lengo la kupatanisha tena na Kanisa Katoliki Wakristo wote wa Misri, Syria n.k. waliojitenga miaka 100 iliyopita kufuatana na Mtaguso wa Kalsedonia. 

Kwa ajili hiyo kaisari huyo alifanya yalaaniwe maandishi ya Wanestori watatu (Teodoro wa Mopsuestia, Theodoreto wa Kuro na Iba wa Edesa) yaliyochukiwa sana na Wamisri. 

Pia mtaguso mkuu huo ulilaani baadhi ya mafundisho wa Origene. 

Walihudhuria maaskofu 168; kati yao 11 walitokea magharibi. Kumbe Papa Vigili (537-555), pamoja na maaskofu wengine 12 wa magharibi walikataa kuhudhuria ingawa walikuwepo Konstantinopoli, ila mwaka uliofuata alikubali maamuzi ya mtaguso.

Hatimaye Papa Gregori I (590-604) aliutambua kama mtaguso mkuu kwa sababu haukuharibu kitu. Hivyo Wakristo wengi wanahesabu mtaguso huo kuwa wa tano kati ya Mitaguso ya kiekumeni, ingawa lengo halikufikiwa, kwa kuwa Wamisri waliendelea kukataa mtaguso wa Kalsedonia.

Viungo vya nje 
 Mtaguso wa pili wa Konstantinopoli katika Mababu wa Kanisa
 Mtaguso wa pili wa Konstantinopoli katika Catholic Encyclopedia

Mitaguso
Historia ya Ukristo
Istanbul
Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli

Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli unahesabiwa na Wakristo wengi kuwa wa sita kati ya Mitaguso ya kiekumene.

Uliitishwa tarehe 7 Novemba 680 ukafungwa tarehe 16 Septemba 681. 

Kaisari Konstantino IV wa Konstantinopoli ndiye aliyeuitisha na kuuendesha kuanzia tarehe 7 Novemba 680 hadi tarehe 16 Septemba 681.

Suala kuu lililosumbua Wakristo wa karne VII lilimhusu Yesu Kristo upande wa utashi. Ulikuwa unaenea mtazamo wa kwamba hakuwa na utashi wa kibinadamu, bali ule wa Kimungu tu. 

Lakini wamonaki Sofroni wa Yerusalemu na Maksimo Muungamadini walipinga vikali jaribio hilo la kuleta upatanisho wa Waorthodoksi wa Mashariki (Wamisri n.k.) kwa kumpunguza Yesu katika ubinadamu wake kamili uliosisitizwa na Mtaguso wa Kalsedonia (451).

Vilevile Papa Martin I (649-655), katika mtaguso uliofanyika Laterani, alilaani mtazamo huo, kinyume cha Kaisari na Patriarki wa Konstantinopoli.

Katika Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli Konstantino IV wa Bizanti alikubaliana na Papa Agatoni (678-681), na hivyo Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli ulilaani rasmi mtazamo wa kwamba Yesu hakuwa na utashi wa kibinadamu.

Viungo vya nje 
 Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli katika Catholic Encyclopedia

Mitaguso
Historia ya Ukristo
Istanbul
680
681