LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Vyakula vya Burundi

Burundi iko Afrika Mashariki na ina eneo lililojaa milima, savanna na mashamba ya kilimo, na misitu katika mazingira ya mito na maji. Kilimo kinaenea katika 80% ya uso wa nchi na kinajumuisha kahawa, chai, mahindi, maharagwe na manyoya . Kwa sababu ya sifa hizi, vyakula vya Burundi vinawakilisha sana utamaduni wa Kiafrika wa upishi, kwani ni pamoja na maharagwe, ambayo ni chakula kikuu cha kupikia Burundi, matunda ya kigeni (hasa ndizi ) ndizi, viazi vitamu, mihogo, mbaazi, mahindi na nafaka, kama vile. mahindi na ngano . 

Jambo kuu wakati wa kujadili vyakula vya Burundi ni msingi wa hali ya kiuchumi ya nchi: watu wa Burundi kwa kawaida hula chakula cha kujitengenezea nyumbani, kutoka kwa vyombo vya nyumbani pia vinavyotumiwa kunywa, kubeba maji na kuhifadhi nafaka . Usalama wa chakula bado ni tatizo kubwa nchini Burundi.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula
Chakula cha Kiafrika
Vyakula vya Komoro

Vyakula vya Komoro havirejelei tu sahani kutoka kwa taifa huru la Bahari ya Hindi la Comoro lakini pia zile za idara ya ng'ambo ya Ufaransa ya Mayotte katika visiwa sawa. 

Vyakula hivyo vinaonyesha vikundi na tamaduni nyingi ambazo zimetembelea na kuishi visiwa hivi kwa karne nyingi, ikijumuisha sio tu watu wanaozungumza Kiswahili na Austronesian bali pia wale walio na asili ya Mashariki ya Kati (hasa Oman na Irani ya sasa), India . Ureno, na Ufaransa (ambayo ya mwisho ilisimamia Komoro hadi 1975 na bado inasimamia Mayotte). 

Aina nyingi za samaki (hasa tuna na chewa ) na kretasia kama vile kaa na kambati huliwa katika supu na kitoweo cha Comorian, mara nyingi kwa kushirikiana na mazao ya mizizi kama mihogo na ndizi za kijani kibichi (zisizoiva). Mifano ya vyakula vya aina hii ni pamoja na Roti ya houma pampa ( chewa chumvi iliyokaushwa iliyotiwa maji tena na kuchemshwa polepole kwenye rougail (mchuzi) wa kitunguu na nyanya) na M'tsolola (samaki wenye nyama imara kama vile swordfish waliopikwa kwa ndizi na mchicha au mboga za asili. kama matava (majani ya muhogo) kwenye tui la nazi).  Katika miongo ya hivi karibuni, vyakula vya baharini vilivyoathiriwa na Ufaransa (km Langouste à la vanille au kamba ndogo katika mchuzi wa vanilla) pia wamekuwa maarufu, haswa kwenye Mayotte.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula
Chakula cha Kiafrika
Vyakula vya Msumbiji

Vyakula vya Msumbiji vimeathiriwa sana na Wareno, ambao walianzisha mazao mapya, vionjo, na mbinu za kupika.  Chakula kikuu cha watu wengi wa Msumbiji ni xima (chi-mah), uji mzito unaotengenezwa kwa unga wa mahindi/mahindi . Mihogo na wali pia huliwa kama wanga kuu. Yote haya hutolewa na michuzi ya mboga, nyama, maharagwe au samaki.  Viungo vingine vya kawaida ni pamoja na korosho, vitunguu, majani ya bay, vitunguu, coriander, paprika, pilipili, pilipili nyekundu, miwa, mahindi, mtama,  na viazi.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Chakula
Vyakula vya Kisomali

Vyakula vya Kisomali ni vyakula vya jadi vya Wasomali kutoka Pembe ya Afrika . Vyakula vya Kisomali vina ushawishi wa wastani wa kigeni kutoka nchi mbalimbali hasa kutokana na biashara lakini kijadi pia hutofautiana kutoka eneo hadi eneo kutokana na kuenea kwa ardhi Wasomali wanaishi na mila zinazotofautiana katika maeneo mbalimbali jambo ambalo linaifanya kuwa mchanganyiko wa mila tofauti za upishi za Kisomali .  Ni zao la utamaduni wa Somalia wa biashara  . Baadhi ya vyakula vya Kisomali vinavyojulikana ni pamoja na Kimis / Sabaayad, Canjeero / Lahoh, Xalwo ( Halwa ), Sambuusa ( Samosa ), Bariis Iskukaris, na Muqmad / Odkac .

Ulaji wa nyama ya nguruwe ni marufuku kwa Waislamu nchini Somalia, kwa mujibu wa sheria ya Kiislamu.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula
Chakula cha Kiafrika
Sheria
Vyakula vya Uganda

Vyakula vya Uganda vina mitindo ya jadi na ya kisasa ya kupikia, desturi, vyakula na sahani nchini Uganda, zenye mvuto wa Kiingereza, Waarabu, na Waasia (hasa Wahindi ).

Sahani nyingi ni pamoja na mboga mbalimbali, viazi, viazi vikuu, ndizi na matunda mengine ya kitropiki .

Kuku, nguruwe, samaki (kwa kawaida mbichi, lakini pia kuna aina iliyokaushwa, iliyotengenezwa upya kwa ajili ya kuchemshwa),  nyama ya ng'ombe, mbuzi  na kondoo huliwa kwa kawaida, ingawa miongoni mwa maskini wa mashambani, nyama huliwa kidogo kuliko katika maeneo mengine, na mara nyingi huliwa kwa namna ya nyama ya porini. Nyama ni neno la lugha za Kibantu la "nyama".

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Chakula
Hifadhi ya Taifa ya Gashaka-Gumti

Hifadhi ya Taifa ya Gashaka-Gumti ( GGNP ) ni mbuga ya taifa nchini Nigeria . Iko katika majimbo ya mashariki ya Taraba na Adamawa hadi kwenye mpaka wa Kamerun.

Ina jumla ya eneo la kilomita za mraba 6,402,  Ni eneo muhimu la vyanzo vya maji kwa Mto Benue . Kuna mtiririko mwingi wa mito hata wakati wa kiangazi.  Sehemu za wafugaji wa eneo hilo zipo ndani ya mpaka wa mbuga zinazoruhusu kilimo na malisho.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Jimbo la Taraba
IUCN Jamii II
Gloria Usieta

Gloria Usieta (alizaliwa 19 Juni 1977) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa zamani wa nchini Nigeria ambaye alicheza katika timu ya taifa ya Mpira wa miguu ya Nigeria katika Kombe la Dunia la FIFA la wanawake la mwaka 1999 na kombe la Olimpiki la mwaka 2000.

Marejeo

Waliozaliwa 1977
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Nigeria
Wachezaji mpira wa Nigeria
Kombe-kikonyo

Kombe-kikonyo ni wanyama wa bahari wa faila Brachiopoda walio na makombe mawili, moja mgongoni na moja tumboni, na kikonyo kinachotumika kujiambatisha kwenye uso wa chini. Katika kombejozi kila kombe liko kwa ubavu. Makundi fulani ya kombe-kikonyo, kama vile familia Craniidae, hayana kikonyo na hujiambatisha mara kwa mara kwa uso wa chini.

Maelezo

Umbo la makombe na kazi yao

Urefu wa kombe-kikonyo wa kisasa ni mm 1-400, lakini spishi nyingi ni karibu mm 10-30. Magellania venosa ndiyo spishi kubwa kabisa iliyopo yenye upeo wa sm 40. Kombe-kikonyo wana makombe mawili ambayo hufunika pande za juu na chini za mnyama, tofauti na moluska wa kombejozi ambao makombe yao hufunika nyuso za mbavu. Makombe hayo hayana usawa katika saizi na muundo, na kila moja lina umbo lake la ulinganifu badala ya haya mawili kuwa maono ya kioo ya kila moja.

Kombe la mikono kwa kawaida ni dogo zaidi na hubeba mikono (brachia) kwenye uso wake wa ndani. Mikono hiyo (au brachia) ndiyo asili ya jina la faila na zinabeba lofofori (w:lophophore) inayotumiwa kwa kujilisha kwa kuchuja na kupumua. Kombe la kikonyo kwa kawaida ni kubwa zaidi na lina mwanya karibu na bawaba unaowezesha kikonyo kinachofanana na bua kipitie. Kombe-kikonyo wengi hukitumia kujishikamanisha kwenye uso wa chini. Makombe ya mikono na ya kikonyo mara nyingi huitwa kombe la juu au la mgongo na kombe la chini au la tumbo, mtawalia. Kombe la tumbo liko juu ya kombe la mgongo wakati spishi nyingi za wanyama hawa wameelekezwa katika mkao wa maisha. Kwa kawaida makombe ya kombe-kikonyo wenye kifundo ni mbenuko yote mawili na uso wao mara nyingi huwa na mistari ya ukuaji na/au mapambo mengine. Walakini, Lingulida, ambao hawana kifundo na kuchimba ndani ya sakafu ya bahari, wana makombe yaliyo laini na bapa zaidi na ya ukubwa na umbo sawa.

Kombe-kikonyo wenye kifundo (Kiing. articulate) wana mpangilio wa jino na soketi ambao makombe hutumia kwa kujifunga na kujifungua, na huzuia makombe dhidi ya miwendo ya upandeupande. Kombe-kikonyo bila kifundo (Kiing. inarticulate) hawana meno na soketi zinazofanana. Makombe yao yanashikiliwa pamoja na misuli tu. 

Kombe-kikonyo wote wana misuli nywezi iliyomo ndani ya kombe la kikonyo na ambayo hufunga makombe kwa kuvuta sehemu ya kombe la mkono mbele ya bawaba. Misuli hiyo ina nyuzi "haraka" ambazo hufunga makombe wakati wa dharura na nyuzi za "kushika" ambazo ni polepole lakini zinaweza kuweka makombe yakifungika kwa muda mrefu. Kombe-kikonyo wenye kifundo hufungua makombe kwa kutumia misuli tanuzi iliyomo zaidi kwa nyuma na kuvuta sehemu ya kombe la mikono nyuma ya bawaba. Kombe-kikonyo bila kifundo hutumia mbinu tofauti wa ufunguzi ambao misuli hutumia kupunguza urefu wa uwazi mkuu wa mwili na kumfanya ubenue nje na kutanua makombe. Makundi yote mawili hufungua makombe mpaka pembe ya takriban 10°. Seti tata zaidi ya misuli inayotumiwa na kombe-kikonyo bila kifundo pia inaweza kutumia makombe kama mkasi, mbinu ambao Lingulida hutumia kuchimba.

Marejeo

Kombe-kikonyo
Katerina Sakellaropoulou

Katerina Sakellaropoulou  (Kigir. Κατερίνα Σακελλαροπούλου ; alizaliwa 30 Mei 1956) ni jaji wa Ugiriki ambaye amekuwa rais wa Ugiriki tangu tarehe 13 Machi 2020.  Alichaguliwa na bunge la nchi kuchukua nafasi ya mtangulizi wake, Prokopis Pavlopoulos mnamo 22 Januari 2020. Kabla ya kuchaguliwa kwake kama rais, Sakellaropoulou aliwahi kuwa jaji mkuu wa Baraza la Dola ambalo ni mahakama ya juu zaidi ya utawala ya Ugiriki. Ni rais wa kwanza mwanamke nchini humo.

Marejeo 

Waliozaliwa 1956
Watu walio hai
Wanawake wa Ugiriki
Wanasiasa wa Ugiriki
Marais wa Ugiriki
Kyriakos Mitsotakis

Kyriakos Mitsotakis (kwa ; alizaliwa 4 Machi 1968) ni mwanasiasa wa Ugiriki ambaye alihudumu kama waziri mkuu wa Ugiriki tangu mwaka 2019. Tangu mwaka 2016 ndiye mwenyekiti wa chama cha Nea Demokratia (Demokrasia Mpya). Hapo awali alikuwa kiongozi wa upinzani katika bunge la Ugiriki kati ya 2016 na 2019.

Alitangulia kuhudumu kama Waziri wa Marekebisho ya Utawala kati ya 2013 na 2015.

Mitsotakis alichaguliwa kwa mara ya kwanza katika bunge la kitaifa kwa eneo la Athens B mnamo mwaka 2004. Baada ya chama chake cha Nea Demokratia kushindwa katika chaguzi mbili mnamo mwaka 2015, alichaguliwa kuwa kiongozi wa chama hicho mnamo Januari 2016. Miaka mitatu baadaye, aliongoza chama chake katika ushindi wa uchaguzi wa kitaifa mwaka 2019 .

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1968
Wanasiasa wa Ugiriki
Sung Jae gi

Sung Jae ki (kwa Kikorea: 성재기 成在基; 11 Septemba 1967 - 26 Julai 2013) alikuwa mwanaharakati wa haki za binadamu na mwanafalsafa huria wa nchi ya Korea Kusini. Aliitwa "baba wa wanaharakati wa haki za wanaume". Alizaliwa mjini Daegu, Gyeongsangbuk-do, ndani  ya Korea Kusini.

Marejeo

Viungo vya Nje 
 Activist’s 'suicide' causes huge stir Koreatimes 2013.07.26 (English)
 Police continue search for missing men’s rights activist yonhapnews 2013.07.27 (English)
 Suicide performance and journalist ethics News Dongah (English)
 Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29 (English)
 Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts korearealtime 2013.11.08 (English)
 MHRA Sung Jae-gi dead A Voice of Man (English)
 Grabación de un suicidio en Corea del Sur abre el debate sobre la ética de los medios de comunicación (Español)
 Activista Sung Jae-ki se suicidó frente a las cámaras de televisión (Español)
 http://actualites.ca.msn.com/in-memoriam-2013-juin-juillet?page=50  (France)

Wanaharakati wa Korea Kusini
Wanafalsafa wa Korea Kusini
Kinyama-kigoga

Vinyama-kigoga (tafsiri la jina la kisayansi) ni wanyama wadogo wa maji matamu na ya chumvi wa faila Bryozoa. Ni wanyama sahili na karibu wote huishi katika makoloni yanayoshikamanisha kwenye nyuso mbalimbali, kama vile miamba, mawe, mchanga, makombe na miani. Kwa kawaida wana urefu wa takriban mm 0.5 na wana muundo maalum wa kujilisha unaoitwa lofofori (lophophore), "taji" ya minyiri inayotumiwa kwa kujilisha kwa njia ya kuchuja. Spishi nyingi za baharini huishi katika maji ya kitropiki, lakini kadhaa hupatikana katika mifereji ya bahari na maji ya maeneo ya ncha za dunia. Vinyama-kigoga wameainishwa kama spishi za baharini (Stenolaemata), spishi za maji tamu (Phylactolaemata) na spishi za baharini na pengine maji ya chumvi kidogo (Gymnolaemata). Spishi hai 5,869 zinajulikana. Spishi za jenasi moja huishi peke yao, nyingine zote huishi katika makoloni.

Marejeo

Vinyama-kigoga
Aminata Touré (mwanasiasa Mjerumani)

Aminata Touré (amezaliwa 15 Novemba 1992) ni mwanasiasa Mjerumani wa chama cha Alliance '90/The Greens. Alichaguliwa tarehe 29 Juni 2017 kuwa mbunge wa kijimbo wa Schleswig-Holstein. Alikuwa kijana wa miaka 25 wakati wa uchaguzi alihudumu kama makamu wa spika wa bunge hadi 2022.    Mwaka 2022 aliteuliwa kuwa waziri wa Ustawi wa Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto wa Jimbo la Schleswig-Holstein.

Maisha ya mapema na elimu 
Wazazi wa Touré walikimbilia Ujerumani kufuatia mapinduzi ya kijeshi nchini Mali ya 1991 .   Alizaliwa 1992 huko Neumünster, Ujerumani. Mwaka 2011 alihitimu mitihani ya Abitur (Form VI ya Ujerumani) akaendelea kusoma Elimu ya Siasa na Kifaransa katika Chuo Kikuu cha Kiel hadi kupata Awali mwaka wa 2016.  Wakati wa masomo yake alisoma mwaka mmoja kwenye Chuo Kikuu cha Complutense cha Madrid. Kuanzia 2014 hadi 2017, alifanya kazi kama msaidizi katika ofisi ya mbunge Luise Amtsberg .

Kazi ya kisiasa 
Mnamo 2012, Touré alijiunga na Vijana wa Chama cha Kijani akachaguliwa kama mwenyekiti a umoja huo mjini Kiel. 

Mnamo 2016, aliingia katika kamati ya kijimbo cha chama na mwaka 2017 alichaguliwa kama mbunge wa bunge la kijimbo.

Mwaka 2019 alichaguliwa kuwa makamu wa spika wa bunge hilo. Alikuwa Mjerumani Mwafrika wa kwanza na pia kijana wa kwanza kushika nafasi ya aina hii katika mabunge yote ya Ujerumani.

Mwaka 2022 alirudishwa kwenye bunge la jimbo akateuliwa kuwa waziri katika serikali ya ushirikiano na chama cha CDU.

Marejeo 

Waliozaliwa 1992
Watu walio hai
Wanasiasa wa kike Ujerumani
Ardabil

Ardabil (pia Ardabīl na Ardebīl , Kiajemi na Kiazeri : اردبیل) ni mji wa kihistoria kaskazini-magharibi mwa Iran. Jina Ardabil linatokana na jina la Kiajemi cha kale  "Artawila", likimaanisha mahali patakatifu.  Ardabil ni makao makuu wa Mkoa wa Ardabil . Katika sensa ya 2011, idadi ya wakazi ilikuwa 564,365  katika familia 156,324,  Wakazi wengi ni Waazeri.   Ardabil pia inajulikana kwa patakatifu na kaburi la Safî ad-Dîn na jina lake lilikuwa chanzo cha nasaba ya wafalme wa Safavi .

Marejeo

Tovuti za Nje 

 Vivutio vya Watalii vya Ardabil
 http://www.irantour.org/Iran/province/ardabil.html  .
 http://www.travel-images.com/az-ardebil.html
Miji ya Uajemi
Urmia

Urmia au Urumiyeh   (Kifarsi ارومیه  urumiye, Kiarmenia Ուրմիա urmia  ; Kiazerii اورمیه urmiya; Kikurdi ورمێ  urmiye ; Kiaramu (Syriac) ܐܘܪܡܝܐ urmia  ) ni mji mkubwa zaidi katika Mkoa wa Azarbaijan Magharibi wa Iran na mji mkuu wa Wilaya ya Urmia. Iko kwenye mwinuko wa mita 1330  juu ya usawa wa bahari, na iko kando ya Mto Shahar kwenye Uwanda wa Urmia . Ziwa Urmia, mojawapo ya maziwa makubwa zaidi ya chumvi duniani, liko mashariki mwa jiji, na eneo la mpaka wa Uturuki lenye milima mingi  liko upande wa magharibi.

Urmia ni mji wa 10 wenye wakazi wengi nchini Iran . Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi ilikuwa 667,499, ikiwa na kaya 197,749. Wakazi wa jiji hilo wengi wao ni Waazeri wanaozungumza lugha ya Kiazeri .  Pia kuna Wakurdi, Waajemi, Waashuri, na Waarmenia .  Jiji ni kitovu cha biashara katika eneo lenye rutuba la kilimo ambapo matunda (haswa tufaha na zabibu ) na tumbaku hupandwa. Ingawa wakazi wengi wa Urmia ni Waislamu, historia ya Kikristo ya Urmia inaonekana katika makanisa mengi ya jiji hilo.

Urmia ilikuwa mji muhimu kufikia karne ya 9. Mji huo ulikuwa na wakazi mbalimbali ambao wakati fulani wamejumuisha Waislamu ( Shia na Sunni ), Wakristo ( Wakatoliki, Waprotestanti, Waasiria, na Waorthodoksi ), Wayahudi, Wabahaʼí na Wasufi . Mnamno mwaka 1900, Wakristo walikuwa zaidi ya 40% za wakazi wa jiji; hata hivyo, Wakristo wengi ama waliuawa wakati Milki ya Osmani ilipoivamia Iran na kufanya mauaji ya halaiki dhidi ya Waasiria na Waarmenia wa Urmia   au walikimbia muda mfupi baada ya vita.

Marejeo

Miji ya Uajemi
Dorasanipadu

Dora-sani-padu ni kijiji kilicho karibu na Dwaraka Tirumala nchini India. Dorasanipadu iko katika wilaya ya West Godavari ya Andhra Pradesh. Kituo cha karibu cha reli kiko Eluru iko umbali wa zaidi ya kilomita 10.

Idadi ya watu 
Kufikia Sensa ya 2011 ya India, Dorasinapadu ilikuwa na idadi ya watu 3059. Jumla ya idadi ya watu inajumuisha, wanaume 1565 na wanawake 1494 na uwiano wa jinsia wa wanawake 955 kwa wanaume 1000. Watoto 373 wako katika kundi la umri wa miaka 0-6, na uwiano wa jinsia ni 953. Kiwango cha wastani cha watu wanaojua kusoma na kuandika ni 66.05%.

Marejeo 

miji ya Uhindi
USLW Iringa
Daa

Daa, choo au mwata ni wanyama wa bahari (spishi kadhaa kwenye maji matamu na nchi kavu) ya ngeli Polychaeta ya faila Annelida (anelidi). Spishi nyingi sana huishi katika mashapo ya sakafu ya bahari au matope ya maziwa na mabwawa, na spishi zinazoishi karibu na pwani hutumika kama chambo cha kuvulia samaki. Spishi nyingine huogelea huru majini na kadhaa zinatokea katika maeneo manyevu ya nchi kavu. Spishi zinazotumika kama chambo huitwa daa kwa kawaida, lakini inapendekezwa kutumia jina hili kwa spishi zote za Polychaeta.

Spishi kadhaa za Afrika ya Mashariki
 Chloeia flava, Daa-moto dhahabu (Golden fireworm)
 Cirriformia tentaculata, Daa matamvua-marefu (Red thread-gilled worm)
 Drilonereis logani
 Eunice aphroditois, Daa-vamia (Sand striker)
 Eunice grubei
 Eunice leucosticta
 Eunice wasinensis
 Eupolymnia nebulosa, Daa-spageti (Spaghetti worm)
 Haplosyllis spongicola, Daa-sifongo (Sponge worm)
 Harmothoe imbricata, Daa-magamba (Scale worms)
 Marphysa macintoshi, Daa-damu wa Macintosh (Marphysa)
 Marphysa mossambica, Daa-damu wa Msumbiji
 Platynereis dumerilii, Daa-bapa (Platynereis dumerilii)
 Pseudobranchiomma longa, Daa-kipepeo mrefu (Giant fanworm)
 Rhamphobrachium chuni
 Serpula vermicularis, Daa-chokaa (Calcareous tubeworm)
 Spirobranchus giganteus, Daa Mti-wa-Krismasi, (Christmas tree worm)
 Subadyte pellucida, Daa wa Kiti cha Pweza (Subadyte pellucida)
 Tomopteris rolasi, Daa-planktoni (Gossamer worm)

Daa
Daa-mguufarasi

Daa-mguufarasi (kutoka kwa Kiing. horseshoe worm) ni wanyama wadogo wa bahari wa faila Phoronida. Faila hiyo ina familia moja tu na spishi 13. Wanyama hao wanafanana na daa wanaobeba taji ya minyiri kwa umbo la nusuduara au kwato ya farasi au kiatu chake. Hutokea katika bahari zote, isipokuwa Bahari ya Antaktiki ambapo hawajavumbuliwa. Kwa kawaida huishi katika neli ndani ya mashapo ya sakafu ya bahari kwa kina cha m 0-400.

Daa-mguufarasi
Mfuko wa Mawasiliano kwa Wote

Mfuko wa Mawasiliano kwa Wote (kwa Kiingereza: Universal Communications Service Access Fund, kifupi: UCSAF) ni taasisi iliyoanzishwa na serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kusaidia kuboresha upatikanaji wa huduma ya mawasiliano katika maeneo ya vijijini nchini.

Taasisi hii ilianza tarehe 1 Julai mwaka wa 2009 kwa Sheria ya Bunge nambari 11 ya mwaka 2006 Sura ya 422. UCSAF ipo chini ya Wizara ya Mawasiliano na Teknolojia ya Habari.

Historia 
Mabadiliko ya sekta ya mawasiliano kuanzia miaka ya 1990 yaliingiza ushindani katika sekta ya mawasiliano. Katika kuongeza ushindani katika soko la mawasiliano lilijitokeza ombwe lilitokana na nguvu za ushindani kujikita kupeleka mawasiliano katika maeneo yenye mvuto wa kibiashara na kuyaacha maeneo ya vijijini na ya mijini yasio na mvuto wa kibiashara.

Mwaka 2006, sheria ya kuanzisha mfuko mahsusi kwa ajili ya mawasiliano ilipitishwa na Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na kusainiwa na Rais Jakaya Kikwete mwaka 2007. Hata hivyo kanuni za kuanzisha Mfuko wa Mawasiliano kwa Wote zilisainiwa mwezi Aprili 2009.

UCSAF imejielekeza katika kubaini maeneo ya miradi ya mawasiliano ambayo yanaweza kupata ruzuku serikalini kupitia mfuko huo, lengo ni kuhakikisha wananchi wote wanafikiwa na huduma za uhakika za mawasiliano iwe ni mawasiliano ya simu za mkononi, utangazaji wa redio na televisheni, huduma za posta au intaneti.

Tangu kuanza kazi kwa UCSAF kumekuwa na mafanikio mengi katika sekta ya mawasiliano nchini Tanzania, miongoni mwa mafanikio hayo ni pamoja na asilimia 66 ya maeneo ya kijeografia kupata huduma za mawasiliano, asilimia 94 ya wananchi wanaweza kupata mawasiliano. Kabla ya kuanzishwa kwake, asilimia 80 ya Watanzania waliokuwa wanaishi vijijini walikabiliwa na changamoto za mawasiliano.

Mfuko unatekeleza mradi wa kuiongezea uwezo minara iliyokuwa katika teknolojia ya 2G kwenda 3G kuongeza upatikanaji wa intaneti. Kwa upande wa kuboresha mawasiliano ya simu, mfuko umekuwa ukishirikiana na watoa huduma za mawasiliano kwa kutoa ruzuku ambayo inawawezesha watoa huduma kufikisha huduma katika maeneo yasiyo na mawasiliano ama yenye mawasiliano hafifu. 

Mfuko unatekeleza pia miradi mbalimbali ya kuboresha mawasiliano katika maeneo yaliyoko mipakani kwa lengo la kuimarisha ulinzi na usalama wa nchi.

Agosti 18, 2017, UCSAF ilisaini mkataba na kampuni nne zinazotoa huduma za mawasiliano kusambaza mawasiliano ya simu kwa kujenga miundombinu maeneo ya vijijini. Kampuni zilizosaini mkataba huo ni Kampuni ya Mawasiliano Tanzania (TTCL), Kampuni ya Vodacom Tanzania, Kampuni ya Viettel Tanzania (Halotel) na Kampuni ya MIC Tanzania (TIGO).

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi ya UCSAF

Mawasiliano Tanzania
Mashirika ya serikali ya Tanzania
Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania

Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (pia huitwa kwa Kiingereza: Tanzania Communications Regulatory Authority ambapo mara nyingi huitwa kwa kifupi: TCRA) ni taasisi ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania yenye majukumu ya kusimamia sekta za mawasiliano na utangazaji.

TCRA Ilianzishwa kwa Sheria ya Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania Na. 12 ya mwaka 2003 kusimamia huduma za kielektroniki na posta na masafa ya mawasiliano nchini Tanzania. Mamlaka ilianza kazi tarehe 1 Novemba 2003 na inafanya shughuli za zilizokuwa Tume ya Mawasiliano Tanzania (TCC) na Tume ya Utangazaji Tanzania (TBC).

Mamlaka na malengo  
Mamlaka ya TCRA ni kusimamia sekta ya posta, mawasiliano ya kielektroniki na utangazaji katika Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, ikiwa ni pamoja na:
Kuzifanya shughuli za TCRA kuwa za kisasa kwa kutumia teknolojia sahihi;kuimarisha tafiti zenye ubora katika huduma zinazodhibitiwa, uwezo na umahiri wa watumishi.
Kukuza ufanisi; kuaminika na kuhakikisha usalama wa miundombinu ya mawasiliano na matumizi yake.
Kukuza ufanisi na unafuu wa huduma za Mawasiliano na kuongeza upatikanaji wa huduma za Posta na TEHAMA katika maeneo yasiyohudumiwa ipasavyo na yale yasiyo na huduma kabisa.
Kulinda maslahi ya wadau na kukuza uelewa wa haki na wajibu wao.
Kufuatilia utendaji wa huduma zinazosimamiwa na kuhakikisha utekelezaji wa Sheria na Kanuni kwa viwango vinavyostahili.
Kuratibu utekelezaji wa ahadi za kisekta kitaifa, kikanda na kimataifa.
Kufikia kiwango cha juu ya kuridhisha wateja kama ilivyoainishwa kwenye Mkataba wa Huduma kwa Mteja wa TCRA.
Kuendelea kuzingatia matakwa ya kisheria na kiusimamizi.

Sera zinazoathiri utendaji kazi wa TCRA ni pamoja na:
Sera ya Taifa ya Mawasiliano ya mwaka 1997
Sera ya TEHAMA ya mwaka 2003
Sera ya Taifa ya Posta ya mwaka 2003

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi ya TCRA

Mawasiliano Tanzania
Mashirika ya serikali ya Tanzania
Go, Dog. Go! (mfululizo wa TV)

Go, Dog. Go! ni safu ya televisheni ya watoto ya Marekani-Kanada ya CGI iliyoundwa na Adam Peltzman. Imetengenezwa na DreamWorks Animation Television, na uhuishaji hutolewa na WildBrain Studios. Mfululizo ulionyeshwa kwa Netflix huko Dunia mnamo 26 Januari 2021.

Wahusika 
 Tag Barker (sauti ya Michela Luci): Mbwa wa machungwa.
 Scooch Pooch (sauti ya Callum Shoniker): Terrier mdogo wa buluu.
 Ma Barker (sauti ya Katie Griffin): Mbwa wa lavender.
 Paw Barker (sauti ya Martin Roach): Mbwa wa kahawia.
 Cheddar Biscuit (sauti ya Tajja Isen): Mbwa mweupe.
 Spike Barker (sauti ya Lyon Smith): Mbwa nyekundu.
 Gilber Barker (sauti ya Lyon Smith): Mbwa wa njano.
 Grandma Marge Barker (sauti ya Judy Marshank): Mbwa mzee wa zambarau.
 Grandpaw Mort Barker (sauti ya Patrick McKenna): Mbwa mzee wa beige.
 Yip Barker: Mbwa mdogo wa zambarau.
 Frank (sauti ya David Berni): Mbwa wa njano.
 Beans (sauti ya Anand Rajaram): Old English Sheepdog mkubwa wa kijani.
 Lady Lydia (sauti ya Linda Ballantyne): Mbwa wa pinki.
 Sam Whippet (sauti ya Joshua Graham): Greyhound wa buluu.
 Gerald (sauti ya Patrick McKenna): Mbwa wa teal.
 Muttfield (sauti ya Patrick McKenna): Mbwa wa zambarau.
 Manhole Dog (sauti ya Patrick McKenna): Mbwa wa beige.
 Mayor Sniffington (sauti ya Linda Ballantyne): Mbwa wa zambarau.
 Beefsteak (sauti ya Tajja Isen): Chihuahua wa pinki.
 Wind Swiftly (sauti ya Ava Preston) Mbwa wa zambarau.
 Tread Lightly: Mbwa wa teal.
 Doug: Mbwa wa njano.
 Wagnes (sauti ya Judy Marshank): Mbwa wa buluu.
 Hambonio: Mbwa nyekundu.
 Big Dog (sauti ya Matthew Mucci): Mbwa mkubwa mweupe.
 Little Dog (sauti ya Hattie Kragten): Mbwa mdogo wa zambarau.
 Coach Chewman (sauti ya Phill Williams): Mbwa nyekundu.
 Gabe Roof (sauti ya Phill Williams): Mbwa wa njano.
 Waggs Martinez (sauti ya Linda Ballantyne): 
 Flip Chasely (sauti ya Anand Rajaram): Mbwa wa zambarau.
 Catch Morely (sauti ya Julie Lemieux): Mbwa wa buluu.
 Donny Slippers (sauti ya Jamie Watson): Mbwa nyekundu.
 Bernard Rubber (sauti ya Joshua Graham): Mbwa mdogo wa teal.
 Kit Whiskerton (sauti ya Zarina Rocha): Paka ya zambarau.
 Tom Whiskerton (sauti ya Paul Braunstein): Paka ya kijivu.
 Fetcher (sauti ya Deven Mack): Mbwa wa teal.
 Kelly Korgi (sauti ya Stacey Kay): Mbwa wa pinki.
 Leo Howlstead (sauti ya John Stocker): Mbwa mzee wa kijivu.
 Sandra Paws (sauti ya Deann DeGruijter): Mbwa mkubwa wa buluu.
 Taylee (sauti ya Manvi Thapar): Mbwa mdogo wa teal.
 Rhonda: Mbwa mdogo wa buluu.
 Chili (sauti ya Anand Rajaram): Old English Sheepdog mkubwa nyekundu.
 Bowser (sauti ya Anand Rajaram): Mbwa wa buluu.
 Cam Snapshot: Mbwa wa pinki.
 Early Ed (sauti ya Robert Tinkler): Mbwa wa kijani.
 Dale Mation: Dalmatian.

Marejeo

Viungo vya Nje 

 
 

Katuni
Vipindi vya televisheni
Historia ya Mpira wa Kikapu

Historia ya Mpira wa Kikapu ilianza baada ya kugunduliwa mnamo mwaka 1891 huko springfield, Massachusetts na mwalimu wa mazoezi ya mwili James Naismith kutoka huko kanada amabapo ilijulikana kuwa ni mchezo unaochezwa bila ya kupatikana majeraha mengi kwa wachezaji wake ukilinganisha na mpira wa miguu. Naismith alikuwa na umri wa miaka 31, aliyehitimu masomo yake, pindi alipogundua mchezo huu wa ndani ili kujiweka sawa na michezo ya majira ya baridi. Mchezo huu ulikuwa sana na kujulikana na watu wengi katika karne ya 20 na kuendelea, mara ya kwanza nchini marekani na hadi sehemu mbalimbali za dunia. 

Baada ya Mpira wa Kikapu kuanza kuchezwa sana katika vyuo vya kati huko marekani ndipo ulipoanza kuchezwa rasmi katika maeneo tofauti tofauti nchini humo. Taasisi ya mpira wa kikapu ijulikanayo kama National Basketball Association (NBA), ilianzishwa mnamo mwaka 1946, na kuwa taasisi kubwa sana na inayo ingiza mabilioni ya pesa na kuajiri watu wengi kipindi cha mwishoni mwa karne hio. Na hivyo Mpira wa Kikapu kuanza kuchezwa na watu wengi nchini marekani  na kuwa sehemu kubwa ya maisha ya watu nchini humo.

Mpira wa kikapu
Mbegu za michezo
Timu za mpira wa kikapu Marekani
Timu za NBA
Kiwanda cha kusafisha mafuta

Kiwanda cha kusafisha mafuta (kwa Kiing. oil refinery, petroleum refinery) ni kiwanda ambapo mafuta ghafi hutumiwa kuzalisha bidhaa za mafuta kama vile petroli, diseli, lami au gesi ya mafuta ya petroli (LPG) kwa njia ya ukenekaji kisehemu.  

Kimsingi mafuta ghafi huchemshwa na kemikali tofauti ndani yake ambazo hutenganishwa na kusafishwa kila moja peke yake. Maana mafuta ghafi kikemia ni mchanganyiko wa dutu nyingi na kila moja inachemka na kuyeyuka kwa halijoto tofauti ambapo inajitenga na nyingine. Mvuke wa sehemu hizo tofauti unapozwa na kuwa miminika baadaye, isipokuwa sehemu hizo ambazo zinabaki kama gesi.

Marejeo

Viungo vya Nje 
 Ramani ya Viwanda vya kusafisha mafuta nchini Marekani
 Ramani ya Viwanda vya kusafisha mafuta nchini  Uingereza  
 Maelezo kamili na ya kina ya usafishaji
 Upangaji na Uboreshaji wa Kiwanda cha Kusafisha Mafuta kwa Kutumia
 Mwongozo wa Mwanafunzi wa Kusafisha
 Global refinery shortage shifts power balance
 Ecomuseum Bergslagen  
 Maelezo ya kina ya usafishaji  
 Price Spikes, Excess Profits and Excuses (publication of the Consumer Federation of America)
 Misingi ya Kusafisha Mafuta Muhtasari wa mchakato wa kusafisha mafuta yasiyosafishwa
 Basics of Oil Refining Overview of crude oil refining process 
 Encyclopaedia of Hydrocarbons, ENI na Treccani ed., juzuu 5
Nishati
Tamasha la Kimataifa la Filamu la Zanzibar

Tamasha la Kimataifa la Filamu la Zanzibar (kwa Kiingereza: Zanzibar International Film Festival, kifupi: ZIFF, pia hujulikana kama Festival of the Dhow Countries) ni tamasha la kila mwaka la filamu linalofanyika Zanzibar, Tanzania. Imeelezwa kuwa tukio kubwa zaidi la kitamaduni katika eneo la ukanda wa Afrika ya Mashariki. ZIFF ni shirika lisilo la kiserikali lililoanzishwa mwaka wa 1997 ili kuendeleza na kukuza tasnia ya filamu na mambo mengine ya kiutamaduni kama kichocheo cha ukuaji wa kijamii na kiuchumi wa kikanda.

Tamasha la Filamu 

Tamasha la kila mwaka la sanaa na tamaduni mbalimbali ni shughuli kuu ya ZIFF; tamasha hilo huadhimisha sanaa na tamaduni za bara la Afrika, Nchi za Ghuba, Iran, India, Pakistani na visiwa vya Bahari ya Hindi, kwa pamoja hujulikana kwa jina la nchi za Dhow. Sehemu kuu ya tamasha ni programu ya filamu inayojumuisha maonyesho ya ushindani na yasiyo ya ushindani. Filamu na video mbalimbali hushindania tuzo.

Ingawa filamu za ushindani ni ambazo uzalishaji wake unahusiana na nchi za Dhow tu, programu ya tamasha inajumuisha filamu na video kutoka duniani kote zinazozungumzia mada zinazoakisi mambo ya ndani ya nchi za Dhow. Shughuli na matukio ya tamasha hili ni pamoja na makongamano, warsha, na maonyesho ya filamu bora zaidi za ndani na kimataifa. Tamasha kubwa la muziki pia hufanyika likishirikisha wasanii kutoka Tanzania pamoja na wanamuziki wa kimataifa. Programu ya tamasha pia hujumuisha vipengele maalum, warsha na semina kuhusu jukumu la filamu katika jamii za vijijini, masuala ya wanawake pamoja na watoto na maendeleo ya vijana. 

Tamasha hili bila shaka ndilo tamasha kubwa zaidi la sanaa na utamaduni barani Afrika, na linaendelea kuongoza kama tukio linalovutia watalii katika eneo hili. ZIFF sasa inatoa Tuzo 12 za Kimataifa zinazotolewa na majaji 5 wa Kimataifa. Kila mwaka ZIFF huonyesha zaidi ya filamu 150 zinazotengenezwa Afrika, Mashariki ya Kati, Ulaya, Amerika Kusini, Marekani na Asia.

Tamasha la ZIFF sasa linaendesha programu 15 katika siku 10 zinazojumuisha:

Film Competition
Film Workshops
Opening and Closing Nights
Film Outreach Projections
Women panorama
Children panorama
Village panorama
Festival of Festivals
Soko Film
Art and Exhibition
Children Film panorama
UNICEF Life skills Camps
Children Peace camps
Difficult Dialogues
Historical and Cultural Village Tours

Matukio hayo mengi hufanyika katika eneo la Ngome Kongwe na Bustani za Forodhani na huwa bure kwa umma.

Tuzo

Golden Dhow
Silver Dhow
Documentary
Short/Animation
East Africa Talent
ZIFF Jury Award
UNICEF Award
ZIFF Life Time Achievement Award
ZIFF Chairman Award
Sembene Ousmane Award
Signis Award
East Africa Region Talent
Signis Jury Award — Commendation
Verona Award

Washindi wa Golden Dhow

Tanbihi

Viungo vya nje

Tovuti rasmi ya ZIFF
Tamasha la Kimataifa la Filamu Zanzibar katika IMDb

Matamasha ya filamu nchini Tanzania
Vivutio vya kitalii Zanzibar
Matamasha nchini Tanzania
Malkia (sataranji)

Malkia ni kete ya mchezo wa sataranji ambayo inasimama karibu na shaha mwanzoni mwa mchezo. Malkia hukaa kwenye mraba d1 kwa upande mweupe na mraba d8 kwa upande mweusi. Inaweza kusogea idadi yoyote ya miraba isiyokaliwa kwa mshazari, wima, au mlalo . Wakati wa kurekodi michezo, inatajwa kwa kifupi cha "Q".

Malkia hutazamiwa kuwa kete yenye uwezo mkubwa kushinda zote kwenye sataranji.

Mwendo wa malkia 
Malkia anaweza kusogea kama sataranja (bishop) na ngome (rook). Kila mchezaji huanza na malkia mmoja. Mchezaji anaweza kubadilisha kitunda kuwa malkia wakati kinafika mstari wa mwisho wa ubao.
Sataranji
Ngome (sataranji)

Ngome (Kiing. rook) ni kete katika mchezo wa sataranji. 

Kila mchezaji anaanza mchezo na ngome mbili. 

Wakati wa kurekodi mchezo ngome inatajwa kwa herufi R.

Mahali pa kuanzia na kusonga 

Mahali pa kuanzia mchezo kwa ngome ni miraba ya A1 na H1 upande mweupe, na A8 na H8 upande mweusi.

Ngome inasonga mbele au nyuma kwenye mistari wima au mlalo kupitia idadi yoyote ya miraba isiyokaliwa na kete nyingine. 

Sawa na kete nyingine inanasa kwa kuingia kwenye mraba mwenye kete ya adui.

Ngome na shaha huweza kutekeleza mwendo maalum kama hakuna kete kati yao na zenyewe hazikusogea bado. Hapo ngome inafika kando ya shaha ilhali shaha anaruka juu ya ngome.

Kwa Kiingereza mwendo huo huitwa castling.

Sataranji
Amazon Kindle Tablet

Amazon Kindle Tablet ni kisoma-elektroniki cha inchi 7 ambacho pia kinaendesha Duka la Programu la Amazon, ambapo unaweza kupakua maelfu ya programu, ikiwa ni pamoja na michezo, zana za tija na zaidi. Kifaa hiki kinatumia skrini ya hali ya juu ya E Ink ambayo imeundwa kuonekana kama halisi. karatasi, hata kwenye jua moja kwa moja. Kompyuta kibao ya Kindle pia ina betri kubwa iliyojengewa ndani ambayo hudumu hadi wiki mbili kwa chaji moja.

Ukubwa wa skrini
Amazon Kindle Fire HD mpya ni kompyuta kibao ambayo ni ya haraka iwezekanavyo. Ni kompyuta kibao ya inchi 7 yenye mwonekano mzuri wa 1280 x 800, spika mbili za stereo, na kamera za mbele na nyuma. Pia kuna mlango mdogo wa USB wa kuchaji na kusawazisha, na vile vile pato la HDMI kwa kuunganisha Moto kwenye HDTV au projekta.

Sauti
Kindle Fire HD ina spika nzuri na skrini kali ambayo hufanya kazi nzuri ya kuonyesha picha, maandishi, kurasa za wavuti, klipu za video na zaidi. Wi-Fi iliyojengewa ndani hukuruhusu kufikia programu unazopenda kama vile Facebook na Twitter moja kwa moja kutoka skrini ya kwanza, huku hifadhi ya wingu isiyolipishwa iliyojumuishwa hukupa nafasi kubwa ya kusawazisha filamu, muziki na picha zako zote uzipendazo kwenye vifaa vyako vyote. .

Rangi
Amazon Kindle Fire HD 7" inapatikana katika rangi nne: nyeusi (pichani juu), nyekundu (pichani chini), nyeupe (pichani hapa chini) na bluu.

Tarehe iliyotolewa
Amazon Kindle Fire ni kompyuta ndogo inayotumia Android ambayo ilitolewa mnamo Septemba 30, 2011. Watumiaji wanaweza kupakua programu kutoka kwa Google Play Store (zamani Android Market) kwenye kifaa na kuzitumia kwenye kifaa. Ina skrini ya kugusa ya inchi 7 yenye mwonekano wa 1024x600 na uwiano wa 16:10. Kifaa kina spika mbili za stereo na sauti ya Dolby Digital Plus.

Matumizi yake
Kindle Fire inaweza kutumika kucheza filamu, kusikiliza muziki, na kusoma vitabu vya kielektroniki vyote kwa kifaa kimoja. Pia ina kivinjari cha wavuti, mteja wa barua pepe na michezo iliyosakinishwa awali juu yake.

Kichakataji cha Kompyuta Kibao
The Kindle Fire inajumuisha kichakataji cha msingi-mbili kinachotumia 1GHz ambacho kina kasi zaidi kuliko simu mahiri nyingi zinazopatikana leo lakini ni polepole kuliko kompyuta kibao kama vile iPad 2 au Galaxy Tab 10.1 GT-P1000 ambazo zote zinafanya kazi kwa 1.4GHz.

Viungo vya nje 
 https://tabletguide360.com/ 
Kompyuta
Panishee Mdudu

Straton Filbert Kilawe   (alizaliwa 11 Oktoba 1990) , anajulikana kwa jina la kisanii kama Panishee Mdudu Au Panishit ni mwanamuziki na mwanaharakati wa Hip hop kutoka Arusha nchini Tanzania.

Maisha Ya Awali 

Panishit Ni Mtoto Wa kwanza wa kiume katika Familia ya Watoto Watatu Iliyokulia katika hali ya Mwananchi wa Kawaida Jijini Arusha Tanzania, Alianza kuvutiwa na muziki kutoka Kwa Mama yake Aliyekuwa Mwanakwaya Na baba yake Mshahiri Wa Kiswahili na kujikuta Akiwa na uwezo wa kuwaandikia watu Shairi ya Kiswahili Shuleni wanapopewa mazoezi ya Somo La Kiswahili 

Alihitimu masomo yake ya degree ya sayansi Ya Biolojia aliyotunukiwa na raisi mstaafu wa Tanzania ‘Benjamin Mkapa, ‘ Chuo Kikuu cha Dodoma  Mwaka 2014

Kazi ya Muziki 

Mwaka 2014 Panishit alirekodi kazi na wasanii kama Nakaaya na Walter Chilambo (sasa anafanya gospel) .

Panishit pia ameshirikiana na Moni Centrozone, Linex Sunday Mjeda na Belle Nine .

Viungo vya nje 
Panishee mdudu katika Facebook

Panishee Mdudu katika Instagram

[Panishee Mdudu katika Twitter

Marejeo

Wanamuziki wa Hip Hop wa Tanzania
Heri

Heri (kwa Kilatini: Felicitas; kwa Kigiriki: Eudaimonia) ni hali ya raha kamili inayotazamiwa na watu wa dini mbalimbali kuwa itapatikana baada ya kifo na kudumu milele. Ni zaidi sana kuliko furaha.

Katika Ukristo
Katika Ukristo heri inatazamwa kuwa ndiyo lengo kuu la viumbehai kadiri ya mpango wa Muumba, kama alivyoeleza Thomas Aquinas: "Wote wanakubaliana kuhusu lengo kuu, yaani heri." Aquinas alikubali hoja ya Aristotle ya kwamba heri inahitaji kutafutwa kwa kujipatia maadili.

Tazama pia
 Uzima wa milele

Tanbihi

Viungo vya nje 
 History of Happiness – concise survey of influential theories
 The World Database of Happiness – a register of scientific research on the subjective appreciation of life.

Falsafa
teolojia
Dini
Siku ya Kiswahili Duniani

Siku ya Kiswahili Duniani  (kwa Kiing. World Kiswahili Language Day) ni tarehe 7 Julai iliyoteuliwa na Shirika la Elimu, Sayansi na Utamaduni la Umoja wa Mataifa (UNESCO) kuadhimisha lugha ya Kiswahili kila mwaka kuanzia 2022.

Mkutano Mkuu wa UNESCO uliamua kwenye tarehe 23 Novemba 2021 kutangaza Siku ya Kiswahili Duniani iadhimishwe kila mwaka.

Kwa azimio hilo UNESCO inalenga kutambua kuwa
 Kiswahili ni kati ya lugha za Kiafrika zinazotumiwa zaidi, pia ni lugha ya Kiafrika inayotumiwa zaidi katika Afrika kusini mwa Sahara. Kipo kati ya lugha 10 zinazotumiwa na wasemaji wengi duniani.
 Ni lugha ya mawasiliano (lingua franca) katika nchi nyingi za Afrika ya Kati na Afrika ya Kusini pamoja na Mashariki ya Kati. Inafundishwa katika vyuo vingi kote duniani.
 Ni lugha rasmi ya Umoja wa Afrika, Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika (SADC) na Jumuiya ya Afrika ya Mashariki.

Tarehe 7 Julai ilichaguliwa kukumbuka:
 7 Julai 1954 ambako chama cha TANU chini ya uongozi wa Julius Nyerere kiliamua kutumia Kiswahili kwa ajili ya shughuli zake za kulenga uhuru wa Tanganyika
 7 Julai 2000 ambako mkataba juu ya Jumuiya ya Afrika ya Mashariki iliyofufuliwa ulipata kuwa rasmi. Jumuiya hiyo iliunganisha nchi za Tanzania, Kenya na Uganda zenye wasemaji wengi wa Kiswahili.

Tanbihi

Marejeo
WORLD KISWAHILI LANGUAGE DAY, azimio la Mkutano Mkuu wa UNESCO wa 23 Novemba 2021, tovuti ya UNESCO Digital Library, iliangaliwa Julai 2022
Kiswahili Language Day 2022, tovuti ya UNESCO

Sikukuu za Umoja wa Mataifa
Kiswahili
Sesaria wa Arles

Sesaria wa Arles (pia: Sesaria Mzee; 465 hivi - 525 hivi) alikuwa abesi huko Provence, leo nchini Ufaransa, dada wa askofu Sesari wa Arles ambaye aliandika kanuni ya mabikira kwa ajili yake na ya wenzake, akiwa wa kwanza katika Ukristo wa Magharibi kuandika kanuni ya kitawa kwa wanawake (512).

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 12 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo 
 Life of Caesarius of Arles (VIta Caesarii Arelatensis), by Bishop Cyprian of Toulon and others, ed. by Bruno Krusch, Monumenta Germaniae Historica, vol. 3, Hannover: Hahn 1896, pp. 433-501 , English translation by William Klingshirn, Caesarius of Arles: Life, Testament, Letters, Liverpool: Liverpool University Press 1994 (Translated Texts for Historians, vol. 19), pp. 1–70.
 Rule for nuns, ed. by Adalbert de Vogüé and Joël Courreau, Sources Chrétiennes, vol. 345, Paris: Cerf 1988, pp. 170–272, English translation by Maria Caritas McCarthy, Washington D.C.: Catholic University of America Press 1960.

Marejeo mengine
 Klingshirn, William E. (2004). Caesarius of Arles: The Making of a Christian Community in Late Antique Gaul. Cambridge: Cambridge University Press. p. 105. ISBN|978-0-511-58387-2. OCLC 55719240
 McNamara, Jo Ann; Halborg, John E.; Whatley, E. Gordon (1992). Sainted Women of the Dark Ages. Durham, England: Duke University Press. ISBN|978-0-8223-8236-2. OCLC 55716176
 Storia del Cristianesimo dell'abate di Berault-Bercastel, vol. 7, 1829.
 Della Gaze, Dictionary of Women Artists: Artists, J-Z, Taylor & Francis, 1997, ISBN 1-884964-21-4.
 Jo Ann McNamara, John E. Halborg, E. Gordon Whatley, Sainted Women of the Dark Ages, Duke University Press, 1992.
 Giuseppe Agostino Orsi, Storia ecclesiastica, vol. 35, G. Battaggia, 1825.

Waliozaliwa 465
Waliofariki 525
Wamonaki
Mabikira
Watakatifu wa Ufaransa
Fereoli wa Grenoble

Fereoli wa Grenoble (pia: Ferjus; alifariki 660 hivi) alikuwa askofu wa mji huo katika Burgundy, leo nchini Ufaransa, ambaye aliuawa huko kwa kupigwa kwa marungu akiwa anahubiria watu. Wakati huo hata maaskofu wengine waliompinga mfalme Klotari III waliuawa.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 12 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 660
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Martino wa Msalaba Mtakatifu

Martino wa Msalaba Mtakatifu (pia: Martino wa Leon; 1130 – 12 Januari 1203) alikuwa padri wa Watawa Wakanoni, mwenye ujuzi mkubwa wa Maandiko matakatifu huko Léon, Hispania, alioushirikisha kwa njia ya vitabu pia.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 12 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje 

 Augustinian Canons: Blessed Martin of Leon
 Martin of Leon at the Catholic Encyclopedia

Waliozaliwa 1130
Waliofariki 1203
Wakanoni
Mapadri
Waandishi wa Kilatini
Watakatifu wa Hispania
Uchimbaji wa madini nchini Tanzania

Tanzania ni nchi yenye madini mengi. Uchimbaji madini hufanya zaidi ya 50% ya jumla ya mauzo ya nje ya nchi, ambayo sehemu kubwa inatokana na dhahabu. Nchi ina akiba ya dhahabu ya wakia milioni 10. Uchimbaji wake unazalisha mapato ya zaidi ya dola bilioni.  

Almasi pia hupatikana kwa kiasi fulani. Tangu ulipofunguliwa mwaka wa 1940, mgodi wa almasi wa Williamson umezalisha karati milioni 19 (3,800 kg) ya almasi. 

Mawe aina ya vito, nikeli, shaba, uranium, kaolin, titanium, cobalt na platinamu pia huchimbwa nchini Tanzania. 

Uchimbaji haramu na ufisadi ni matatizo yanayoendelea. Mwaka 2017, serikali ilipitisha mfululizo wa miswada yenye lengo la kuongeza mapato yatokanayo na madini baada ya kashfa iliyosababisha kufukuzwa kazi kwa Waziri wa Nishati na Madini.

Historia 
Sekta ya madini awali ilikuwa ikimilikiwa na kudhibitiwa na serikali. Sheria za uchimbaji madini zililegezwa katika miaka ya 1980 na 1990 ili kuruhusu umiliki binafsi wa migodi na kuingia kwa kampuni za kigeni.

Mwaka 2008, sekta ya madini iliajiri takriban watu milioni moja katika uchimbaji wa kienyeji, ingawa si rahisi kupata takwimu sahihi.   

Kufikia mwaka 2011, kulikuwa na wachimbaji wadogo 50,000 waliohusika katika uchimbaji wa vito vya rangi. 

Mwaka 2015 Benki ya Dunia iliipatia Tanzania mkopo wa dola milioni 45 ili kuboresha sekta ya uchimbaji mdogo wa madini.

Uzalishaji na athari 
Uchimbaji haramu wa madini umeenea mahali pengi nchini Tanzania, na unaleta hatari kubwa kwa wale wanaofanya shughuli hiyo. Mnamo mwaka wa 2015, handaki lilianguka katika mgodi haramu karibu na Mgodi wa Dhahabu wa Bulyanhulu, na kuua watu 19. 

Wachimbaji katika migodi midogo nchini Tanzania wanapaswa kufanya kazi katika mashimo chini ya ardhi yenye na upitishaji hewa duni zaidi kuliko wenzao katika migodi ya makampuni makubwa. 

Mfichuo wa vumbi ya silika kwenye mgodi mdogo ni zaidi ya mara mia mbili kuliko kwenye mgodi mkubwa, na jumla ya silika zinazopeperuka hewani ni zaidi ya mara mia tatu ya kikomo kinachoruhusiwa katika nchi zinazoendelea. Kifua kikuu ni ugonjwa unaopatikana kati ya wachimbaji madini wa Tanzania kushinda wastani wa wananchi wote. 

Rais wa tano wa Tanzania, John Magufuli, aliweka sheria mpya katika sekta ya madini mwaka 2017, ikiwa ni pamoja na ushuru mkubwa kwa madini yanaosafirishwa nje ya nchi na kuipa serikali kiasi kikubwa zaidi cha hisa katika baadhi ya kampuni za uchimbaji madini. Sheria hizo zilikuwa zikipunguza uwekezaji katika sekta hii.

Bidhaa 
Sekta ya madini inatoa mchango mkubwa katika uchumi wa Tanzania hasa kwa uchimbaji wa shaba, dhahabu na fedha pamoja na baadhi ya madini ya viwandani na vito kama vile almasi. Makampuni ya kimataifa ya uchimbaji madini yanatawala sekta hiyo katika uchimbaji wa dhahabu na almasi, huku shughuli za ziada za uchimbaji mdogo zikitawanyika kote nchini. 

Tanzania ni nchi ya nne ya kuzalisha dhahabu barani Afrika baada ya Afrika Kusini, Mali na Ghana. Mwaka 2010 asilimia 2 za uzalishaji wa dhahabu duniani zilitoka Tanzania.  

Tanzanite ni kito cha kipekee kwa kuwa kinapatikana katika nchi hiyo pekee.

Marejeo 

Uchumi wa Tanzania
Uchimbaji madini
Maua ya mwituni

Maua ya mwituni (au Mauamwitu) ni maua yanayokua katika mwitu au msitu, ikimaanisha hayakuzwi kwa mbegu. Huu msemo unamaanisha si mseto wala kilimo chaguliwa kwa kuwa ni tofauti kwa muonekano, kwa sababu ni maua ya asili kwa ardhi hiyo, hata kama kukua kwake hakutakua kiasili. Msemo huashiria mimea ya maua kiujumla hata kama hayajachanua wala si tu ua.

Katika hotuba ya mlimani, Yesu aliyazungumzia ili kusifu uzuri wake uliozidi ule wa mavazi ya mfalme Solomoni na kuhimiza waamini kumtegemea zaidi Mwenyezi Mungu (Math 6:28-30).

Viungo vya nje 

Wildflower Magazine promotes the use and conservation of wildflowers and native plants, Lady Bird Johnson Wildflower Center. Formerly published by the North American Native Plant Society
Plantlife, UK organization
Wildflower in Cyprus Information on 1250 native plant species to North Cyprus.
Ontario Wildflowers Detailed information about wildflowers of Ontario (Canada) and Northeastern North America
Western USA wildflower reports
NPIN: Native Plant Database
Native Plant Database  from the North American Native Plant Society

Mimea
Msaada wa Wakristo

Msaada wa Wakristo (kwa Kilatini: Auxilium Christianorum) ni sifa mojawapo ya Bikira Maria katika Kanisa Katoliki. 

Yohane Krisostomo alikuwa wa kwanza kutumia jina hilo mwaka 345. 

Baadaye, Ukristo ulipoatharishwa na uenezi wa Waislamu, waumini walimkimbilia Maria kwa jina hilo ili kupata msaada wa sala zake. Hasa mwaka 1571, Waturuki walipokaribia kuteka Ulaya, Papa Pius V aliombea jeshi la Kikristo kwa kuagiza sala ya Rozari hadi ushindi ulipopatikana katika mapigano ya Lepanto.

Yohane Bosco ndiye aliyeeneza zaidi heshima hiyo.

Mtaguso wa pili wa Vatikano, katika hati juu ya Kanisa (61, 62), ulitaja jina hilo ukieleza umama wa Maria.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Mei.

Katika sanaa

Tanbihi

Viungo vya nje

Bikira Maria
Hodegetria

Hodegetria (kutoka Kigiriki Ὁδηγήτρια, Hodēgḗtria) ni aina ya picha takatifu ikimuonyesha Theotokos (Bikira Maria) akiwa amempakata Mtoto Yesu na kuelekeza mkono wake kwake kama kwa kumtambulisha kuwa ndiye wokovu wa ulimwengu.

Picha

Ukristo wa Mashariki

Ukristo wa Magharibi

Tanbihi

Marejeo

Vasilakē, Maria. Images of the Mother of God: Perceptions of the Theotokos in Byzantium, p. 196, Ashgate publishing Co, Burlington, Vermont, ISBN|0-7546-3603-8

Viungo vya nje

Byzantium: faith and power (1261-1557), an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains many examples of Hodegetria

Bikira Maria
Mama wa Mungu Derzhavnaya

Mama wa Mungu Derzhavnaya (yaani "Anayetawala") ni picha takatifu ya Urusi iliyokadiriwa kuchorwa katika karne ya 18. Ni kati ya zile zinazoheshimiwa zaidi na Warusi duniani kote.

Tanbihi

Viungo vya nje

Bikira Maria