Timu ya Taifa ya Kandanda ya Afrika Kusini

Timu ya kandanda ya kitaifa Afrika Kusini  au Bafana Bafana  ni timu ya kitaifa ya Afrika Kusini na hudhibitiwa na Shrikisho la Kandanda la Afrika Kusini (SAFA).  Walirudi kwenye jukwaa la dunia mwaka wa 1992, baada ya miaka ya kupigwa marufuku kutoka FIFA. Watakuwa mwenyeji wa kombe la dunia la FIFA mnamo Juni 2010 baada ya kuwa mwenyeji wa Kombe la Shirikisho la FIFA mwaka wa 2009.  Afrika Kusini itakuwa nchi ya kwanza barani Afrika kuwa mwenyeji wa Kombe la Dunia la FIFA. Wao wamekuja njia ndefu kuanzia wakati walipigwa marufuku na FIFA mwaka wa 1962 na kuwa mwenyeji wa Kombe la Dunia.

Historia 
Kandanda iliwasili kwa mara kwanza nchini Afrika Kusini kupitia ukoloni mwishoni mwa karne ya kumi na tisa, kwani mchezo huu ulikuwa maarufu miongoni mwa askari wa Uingereza.  Kuanzia siku za mwanzo wa mchezo huu nchini Afrika Kusini hadi mwisho wa ubaguzi wa rangi, kandanda ya kupangwa iliathiriwa na mfumo wa nchi wa ubaguzi wa rangi.  Shirikisho la Kandanda la Afrika Kusini (FASA-Football Association of South Africa) lililokuwa la wazungu pekee wakati huo, lilianzishwa mwaka wa 1892, wakati Shirikisho la Kandanda la Kihindi la Afrika Kusini (SAIFA- South African Indian Football Association), Shirikisho la Kandanda la Bantu la Afrika Kusini (SABFA- South African Bantu Football Association) na Shirikisho la Kandanda la Rangi la Afrika Kusini (SACFA- South African Coloured Football Association) yalianzishwa katika miaka ya 1903, 1933 na 1936 mtawalia.

Afrika Kusini ilikuwa moja kati ya mataifa nne ya Afrika kuhudhuria mkutano wa FIFA wa mwaka wa 1953, ambapo wote wanne walidai, kushinda, uwakilishi kwenye kamati FIFA.  Hivyo mataifa haya manne (Afrika Kusini, Ethiopia, Misri na Sudan) zilianzisha Shirikisho la kandanda la Kiafrika (Confederation of African Football-CAF) mwaka wa 1956, [5] na mwakilishi wa Afrika Kusini, Fred Fell, alihudhuria mkutano wa kwanza kama mwanachama mwanzilishi.  Ilkuja kuwa wazi kuwa katiba ya Afrika Kusini ilipiga marufuku timu zenye wachezaji wa rangi tofauti kutoshiriki katika mchezo ya ushindani na hivyo basi wangeweza kutuma tu aidha ni timu ya Waafrika pekee au timu ya Wazungu pekee kwa Kombe la Mataifa ya Afrika ya mwaka wa 1957 iliyopangwa.  Hii ilikuwa haikubaliki kwa wanachama wengine wa Shirikisho na Afrika Kusini ilipigwa marufuku kutoshiriki kwenye mashindano hayo, hata hivyo baadhi ya vyanzo vilisema kwamba walijiondoa kutokana na hiari yao.

Katika mkutano wa pili wa CAF mwaka wa 1958 Afrika Kusini walifukuzwa rasmi kutoka kwa CAF. Wazungu(FASA) waliandikishwa kwa FIFA katika mwaka huo huo, lakini mnamo Agosti 1960 Afrika Kusini ilipewa muda wa mwaka mmoja kuzingatia kanuni za kutobagua rangi za FIFA. Mnamo 26 Septemba 1961 katika mkutano wa kila mwaka wa FIFA, Shirikisho la Afrika Kusini lilipigwa marufuku rasmi kwa muda kutoka FIFA. Sir Stanley Rous, rais wa Shirikisho la Kandanda la Uingereza na mtetezi wa uanachama wa FIFA wa Afrika Kusini, aliteuliwa kama rais wa FIFA siku chache baadaye.  Rous alikuwa na uhakika kwamba michezo, na FIFA hasa, haipaswi kujihusisha katika masuala ya kisiasa na dhidi ya upinzani mkali. Aliendelea kupinga majaribio kufukuza Afrika Kusini kutoka FIFA. Marufuku hiyo ilitupiliwa mbali mnamo Januari 1963 baada ya Rous kuitembelea Afrika Kusini kuchunguza hali ya mpira nchini.

Rous alitangaza kuwa iwapo marufuku haitatolewa, kandanda nchini Afrika Kusini ingekomeshwa, ikiwezekana kwa uhakika hakungekuwa na ahueni.  Mkutano uliyofuata wa FIFA mnamo Oktoba 1964 ulifanyika katika mji mkuu wa Tokyo na ulihudhuriwa na wawakilishi wengi wakubwa kutoka mashirika ya Afrika na Asia na hapa kusimamishwa kwa uanachama wa Afrika Kusini kulipitishwa tena.  Mwaka wa 1976, baada ya uasi ya Soweto, walifukuzwa rasmi kutoka FIFA.

Mwaka wa 1991, huku mfumo wa ubaguzi wa rangi ukianza kupotea, shirikisho mpya ya kandanda ya Afrika Kusini ya watu wa rangi tofauti ilianzishwa na ikaandikishwa na FIFA. Mnamo 7 Julai 1992, timu ya kitaifa ya Afrika Kusini ilicheza mechi yake ya kwanza kwa miongo miwili, na kuicharaza Kamerun 1-0. Afrika Kusini walishiriki katika kombe la dunia la miaka ya 1998 na 2002, lakini walishindwa kufuzu kutoka kwa makundi yao mara zote mbili.  Walikuwa mwenyeji (na washindi) wa Kombe la Mataifa ya Afrika ya mwaka wa 1996 na watakuwa mwenyeji Kombe la Dunia wa mwaka wa 2010, tiafa ya kwanza barani Afrika kufanya hivyo.

Afrika Kusini walishindwa kuvutia wafuasi wa nchi yao kwa kutofunga bao katika Kombe la Mataifa ya Afrika la 2006.  Kufuatia maonyesho mabaya na mchezo mbaya katika shindano hilo iliamuliwa kwamba ilikuwa ya kukodisha meneja mwenye uzoefu zaidi kulikuwa muhimu. Uvumi ulianza kuruka, kabla ya mwaka wa 2006, kuwa kocha wa Uingereza, Sven-Göran Eriksson ndiye mtu aliyefaa kupewa kazi hiyo, na SAFA ilifaa kumlipa kitita cha randi milioni 30 kusaidia Bafana-Bafana katika utukufu mwaka wa 2010.  Hata hivyo habari hiyo imekataliwa. Hivi karibuni zaidi kocha wa zamani wa Brazili Carlos Alberto Parreira alikubali kazi hiyo.  hiyo. Alisaini mkataba wa randi milioni 100 wa miaka minne.  Muda wake kama meneja ulianza 1 Januari 2007 kulenga kushinda kombe la dunia la 2010 lakini alijiuzulu mwezi Aprili 2008 kutokana na sababu za kifamilia.

Joel Santana alisaini mkataba kama kocha wa Afrika Kusini hadi mwaka wa 2010.

Afrika Kusini ilikuwa mwenyeji wa Kombe la Shirikisho la mwaka wa 2009, mwaka kabla ya Kombe lao la Dunia, na kumaliza katika nafasi ya nne, kupitia hatua za kundi kwa kushinda na kutoka sare, licha ya kucharazwa. Basi waliopoteza katika nusu fainali kwa kufungwa bao la “free-kick” madakika ya mwisho baada ya kuwa sare ya 0-0 kwa muda mwingi wa mechi hiyo.  Katika mechi ya kupata timu ya 3 na 4, walipoteza mechi hiyo kwa Uhispania baada ya muda wa ziada, licha ya kuongoza 1-0 katika nusu ya kwanza. Kwa watangazaji wengi uwezo wa Bafana Bafana kupambana na mabingwa wa Marekani Kusini na mabingwa wa Ulaya ulionyesha pahali timu hii imetoka.

Tuzo

Rekodi ya kimataifa

Kombe la Dunia 
Ingawa Afrika Kusini imeshiriki mara mbili katika Kombe la Dunia, hawajafaulu kupita raundi ya kwanza.  Ushiriki wao wa kwanza ulikuwa katika kombe la dunia la mwaka wa 1998 nchini Ufaransa, miaka sita baada ya kuandikishwa tena katika familia ya kandanda ya dunia.  Licha ya kucharazwa na Ufaransa kwa mabao tatu bila jibu katika mechi yao wa ufunguzi, walitoka sare dhidi ya Denmark na Saudi Arabia.  Korea / Japan mwaka wa 2002 ulitarajiwa kuwa fursa kwa Bafana Bafana kupita raundi ya kwanza, kwa bahati mbaya hawakufanikiwa, walioondolewa baada ya mechi za kundi licha ya kuicharaza Slovenia kwa bao moja bila jibu kwa ushindi wao wa kwanza katika kombe la dunia .

Kombe la Dunia la FIFA

Kombe la Shirikisho la FIFA

Kombe la Mataifa ya Afrika

Wakufunzi wa Zamani 
 Stanley Tshabalala 1992
 Efraimu Mashaba 1992
 Augusto Palacios 1992-94
 Clive Barker 1994-97
 Jomo Sono 1998
 Philippe Troussier 1998
 Trott Moloto 1998-00
 Carlos Queiroz 2000-02
 Jomo Sono 2002
 Efraimu Mashaba 2002-03
 Phumo Aprili 2004
 Stuart Baxter 2004-05
 Ted Dumitru 2005-06
 Pitso Mosimane 2006
 Carlos Alberto Parreira 2007-08
 Joel Santana 2008-2009
 Carlos Alberto Parreira 2009 --

Wachezaji waliocheza mechi nyingi zaidi

Wafungaji bora wa Mabao

Marejeo

Viungo vya nje 
 South Africa FA official website
 Habari na matokeo ya timu ya kitaifa ya Afrika ya Kusini

Afrika Kusini
michezo nchini Afrika Kusini