LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Elizabeth Mrema

Elizabeth Maruma Mrema ni kiongozi na mwanasheria wa Bioanuai wa Tanzania, ambaye kwa sasa yuko nje ya nchi, huko Montreal, Canada, ameteuliwa kuwa katibu mtendaji wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa kuhusu Utofauti wa Kibiolojia (CBD) mwaka 2020. Yeye ni mwanamke wa kwanza wa Kiafrika kushikilia jukumu hili. Hapo awali alishikilia nafasi nyingi za uongozi katika Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa.

Elimu
Mrema alipata shahada ya Sheria kutoka Chuo kikuu cha Dar-es-Salaam, akifuatiwa na shahada ya Uzamili ya Sheria kutoka Chuo Kikuu cha Dalhousie huko Halifax, Canada na Diplomasia ya Uzamili katika Uhusiano wa Kimataifa na Diplomasia kutoka Kituo cha Uhusiano wa Kigeni na Diplomasia jijini Dar-es-Salaam, Tanzania.

Kazi
Kabla ya kuanza kazi na UNEP, Mrema alifanya kazi wizara ya Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa wa Tanzania, akihudumu kama Mshauri/Mshauri Mwandamizi wa Sheria. Pia alihamia katika Diplomasia ya Sheria ya Kimataifa ya Umma na Diplomasia ya Mkutano katika Kituo cha Mahusiano ya Kigeni na Diplomasia ya Tanzania.

Kuanzia 2009 hadi 2012, alifanya kazi katika mashirika yaliyoko Bonn, Ujerumani. Mwaka 2009, aliteuliwa kuwa Kaimu Katibu Mtendaji wa UNEP/ASCOBANS (Mkataba wa Uhifadhi wa Cetaceans Ndogo za Baltic, North East Atlantic, Ireland na Bahari ya Kaskazini) , Katibu Mtendaji wa UnEP/Sekretarieti ya Mkataba wa Uhifadhi wa Wanyamapori.

Kuanzia mwaka 2012, amekuwa akihudumu kama Naibu Mkurugenzi wa Idara ya Mazingira katika Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa (UNEP). Katika nafasi hii alipewa jukumu la kusimamia uratibu wa shirika, operesheni, na utoaji wa programu. Baadaye aliteuliwa kuwa Mkurugenzi wa Idara ya Sheria katika Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa (UNEP) mwezi Juni 2014. Mwaka 2018 aliwahi kuwa Kaimu Mkurugenzi wa Idara ya Huduma za Kampuni. Mnamo Novemba 2019, Mrema alitumikia nafasi ya mpimla kama Afisa anayesimamia Sekretarieti ya CBD. Kuanzia Desemba 2019, aliwahi kuwa Kaimu Katibu Mtendaji wa Umoja wa Mataifa kuhusu Sekretarieti ya Utofauti wa Kibaiolojia (CBD). Mnamo Julai 2020 ilitangazwa kuwa atateuliwa kuwa Katibu Mtendaji.

Kazi nyingine ya kitaaluma
Mbali na majukumu ya uongozi, Mrema anahudumu kama mhadhiri wa prono katika Chuo Kikuu cha Nairobi - Shule ya Sheria, na hapo awali ametoa muhadhara wa pro bono katika Shirika la Sheria za Maendeleo ya Kimataifa (IDLO), Roma, Italia.

Amechapisha makala nyingi juu ya sheria ya kimataifa ya mazingira na kuendeleza vitabu na miongozo yenye ushawishi mkubwa kwa makubaliano ya mazingira ya kimataifa pamoja na mada nyingine juu ya sheria za mazingira.

Heshima na tuzo
Mnamo mwaka wa 2007, alipata Tuzo ya Kwanza ya Unep-pana ya Mwaka (Tuzo la Wafanyakazi wa UNEP Baobab) "kwa utendaji wa kipekee na kujitolea kufikia malengo ya UNEP"

Marejeo

Wanabiolojia wa Tanzania
Wanawake wa Tanzania
Shule ya Kimataifa ya Kennedy House

Shule ya Kimataifa ya Kennedy House ni shule ya msingi binafsi ya kimataifa iliyoanzishwa mnamo 2009. Ni ekari 20 ya chuo kikuu vijijini iko Mto Usa, nje kidogo ya Jiji la Arusha, nchini Tanzania. Ilianzishwa kutokana na hitaji la shule bora ya kimataifa za awali na msingi katika eneo la Usa River.Shule ya Kennedy House imeidhinishwa na Mtaala wa Kimataifa wa Cambridge na inafuata Mitaala ya Kitaifa ya Uingereza. Wafanyakazi wanao fundisha shule hiyo ni Walimu Waliohitimu Chuo Kikuu. kwa kawaida Kennedy House wanaendelea kutoa elimu kutoka kwa wanafunzi hadi wakubwa nchini Tanzania, Uingereza, Bara la Ulaya, Afrika Kusini na Australia.

Vifaa 
Shule hiyo ina vyumba vya kujitolea vya Sayansi, Muziki na Sanaa, ina uwanja wa mpira wa miguu, raga, kriketi na riadha, pamoja na netiboli, tenisi na dimbwi la kuogelea la mita 25 ambalo Shule ya Kennedy House inaandaa galas za mashindano ya kuogelea dhidi ya Shule zingine za Kimataifa huko Kaskazini mwa Tanzania.

Eneo 
Shule hii iko Usa River kati ya miji ya Arusha na Moshi, Kaskazini mwa Tanzania.Iko kilomita 24 kutoka Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro. Inafanya huduma ya kila siku ya nyumba kwa nyumba kwa wanafunzi wanaoishi Arusha.

Marejeo 

Editathon 2021-06 Morogor
Elimu ya Tanzania
Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki

Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki (The East African University) ni chuo kikuu kinachopatikana Kenya.

Eneo 
Chuo kikuu hicho kiko takriban kilomita 10 (6.2 mi) kusini mwa wilaya kuu ya biashara katika mji wa Kitengela, Kaunti ya Kajiado, Kenya. Eneo hili liko mbali na barabara ya Nairobi-Kajiado-Namanga, takriban kilomita 40 (mi 25) kusini mwa Nairobi, mji mkuu wa Kenya na mji mkubwa katika nchi hiyo. Eneo hili liko mbali na barabara ya Nairobi-Kajiado-Namanga, takriban kilomita 40 (mi 25) kusini mwa Nairobi, mji mkuu wa Kenya na mji mkubwa katika nchi hiyo. Takriban uratibu wa chuo kikuu ni:1° 39' 0.00"S, +36° 54' 0.00"E. Longitude:36.9000). 

Chuo kikuu pia kina chuo kingine kilichopo View Park Towers, Utalii Lane ndani ya CBD (Wilaya ya Biashara ya Kati) jijini Nairobi.

Historia 
Wazo la kuanzisha chuo kikuu lilikuwa mimba mwaka 2005. Mwaka 2006, ekari 100 (0.40 km2) za ardhi zilipatikana Kitengela, kwa lengo la kuanzisha chuo kikuu. Baadaye maombi yalitolewa kwa Tume ya Elimu ya Chuo Kikuu kwa Leseni ya Taasisi ya Elimu ya Juu. Leseni hiyo ilitolewa Novemba 2010 na kukabidhiwa kwa maafisa wa chuo hicho na mwenyekiti wa tume hiyo, Prof. Ezra Maritum.

Shule za Wasomi 
Kuanzia Januari 2012, chuo kikuu hudumisha shule zifuatazo: 
 Shule ya Masomo ya Biashara na Usimamizi
 Shule ya Sayansi ya Kompyuta na Teknolojia ya Habari
 Shule ya Elimu, Sanaa, na
 Sayansi ya Jamii

Kozi 
Kozi za Shule za Kuhitimu

Kozi za Shahada ya Kwanza

Shahada ya Sayansi katika Usimamizi wa Biashara (Uhasibu)

Shahada ya Sayansi katika Usimamizi wa Biashara (Mauzo & Masoko)

Shahada ya Sayansi katika Usimamizi wa Biashara (Benki & Fedha)

Shahada ya Sayansi katika Usimamizi wa Biashara (Usimamizi wa Rasilimali Watu)

Shahada ya Sayansi ya Kompyuta na Teknolojia ya Habari

Shahada ya Kwanza ya Elimu (Sanaa)

Shahada ya Teknolojia ya Habari za Biashara

Kozi za Diploma                                                

Diploma katika Sayansi ya Kompyuta na IT

Diploma katika Teknolojia ya Habari ya Biashara

Diploma katika Sayansi ya Biashara na chaguzi

Diploma katika Sayansi ya Actuarial

Diploma katika Usimamizi wa Mikopo

Diploma katika Benki ya Kiislamu na FEDHA

Diploma katika Usimamizi wa Manunuzi na Ugavi

Diploma katika Usimamizi wa Ushirikiano

Diploma katika Usimamizi wa Mashirika Yasiyo ya Kiserikali

Diploma katika Mipango na Usimamizi wa Mradi

Kozi za Cheti

Cheti katika Sayansi katika Sayansi ya Kompyuta na IT

Cheti katika Taarifa za Biashara Teknolojia.

Ushirika 
Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki kina uhusiano na Chuo Kikuu cha Kampala, taasisi ya chuo kikuu na chuo kikuu chake kikuu kilichopo Ggaba, kitongoji cha kusini mashariki mwa Kampala, mji mkuu wa Uganda na mji mkubwa katika nchi hiyo. Profesa Badru Kateregga, Mwenyekiti wa Bodi ya Wadhamini ya TEAU pia anahudumu kama Makamu Mwenyekiti wa Chuo Kikuu cha Kampala.

Marejeo 

Editathon 2021-06 Morogor
Elimu ya Kenya
Kaunti ya Kajiado
Hassan Mtenga

Hassan Mtenga (kutoka Mkoa wa Mtwara) ni mwanasiasa wa Tanzania ambaye kwa sasa ni Mbunge wa Chama Cha Mapinduzi jimbo la Mtwara Mjini tangu Novemba 2020.

Marejeo 

Editathon 2021-06 Morogor
Wabunge wa Tanzania
Asanterabi Zephaniah Nsilo Swai

Asanterabi Zephaniah Nsilo Swai (1925–1994) alikuwa mwanasiasa wa Tanzania.

Vyeo
Kuanzia 1952 hadi 1954 alikuwa msaidizi warden katika Chuo Kikuu cha Makerere.

Kuanzia mwaka 1958 hadi 1960 alikuwa meneja mkuu, Meru Cooperative Union na alikuwa mwenyekiti wa jimbo, Tanganyika African National Union (TANU) wa Jimbo la Kaskazini.

Kuanzia 1960 hadi 1962 alikuwa mwenyekiti, Kamati ya Uchumi na Maendeleo ya Jamii ya TANU.

Mwaka 1960 aliteuliwa kuwa mjumbe wa Baraza la Bunge.

Kuanzia 1960 hadi 1961 alikuwa Waziri wa Biashara na Viwanda.

Kuanzia Januari hadi Machi 1962 alikuwa Waziri wa Afya na Kazi.

Kuanzia Julai hadi Desemba 1962 alikuwa Waziri bila Kwingineko na Mwakilishi wa Kudumu wa Tanzania kwenye Umoja wa Mataifa

Kuanzia mwaka 1962 hadi 1963 alikuwa Waziri wa Mipango ya Maendeleo Tanganyika.

Mwaka 1962 Nelson Mandela alikuwa mgeni wake.

Kuanzia Septemba 1965 hadi Machi 1967, alikuwa Waziri wa Viwanda, Rasilimali za Madini na Nguvu,

Kuanzia Machi 1967 hadi Juni 1967, alikuwa Waziri wa Mambo ya Uchumi na Mipango ya Maendeleo na mwenyekiti wa Shirika la Maendeleo la Taifa.

Mwaka 1967 alikuwa Waziri wa Masuala ya Afrika Mashariki.

Kuanzia mwaka 1967 hadi 1968 alikuwa Waziri wa Mawasiliano, Utafiti na Huduma za Jamii na mwanachama, Bunge la Afrika Mashariki.

Marejeo 

Wanasiasa wa Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Andrew Tarimo

Andrew Tarimo (alizaliwa Kilimanjaro, Tanzania) ni profesa wa kitaaluma na mtafiti kutoka Tanzania ambaye amebobea katika uhandisi wa umwagiliaji na mifumo ya usimamizi wa maji.  . Pia anatoa anafindisha na ni simamizi katika Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo Idara ya Sayansi ya Uhandisi na Teknolojia, hapo awali Idara ya Kilimo Uhandisi na Mipango ya Ardhi.

Tanbihi

Marejeo
 Publications by Andrew Tarimo at ResearchGate

Viungo vya nje 
 Wasifu wa Msomi wa Google

Wahandisi wa Tanzania
Watu walio hai
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Bunzi (Eumeninae)

Bunzi ni nyigu wa nusufamilia Eumeninae katika familia Vespidae. Spishi nyingi zina kiuno chembemba sana na mara nyingi kirefu (petiole), lakini kiuno cha spishi nyingine ni kifupi na si chembamba sana. Bunzi wanaojulikana sana hutengeneza vijengo kwa matope vilivyo umbo la mtungi mdogo.

Nusufamilia hii ni kubwa kuliko zote za Vespidae yenye takriban jenasi 200 na karibu na spishi 3000.

Nyigu wa familia Sphecidae huitwa bunzi pia. Halafu kuna bunzi-buibui wa familia Pompilidae.

Maelezo
Bunzi wa Eumeninae ni baini ya nyigu wanaojulikana sana katika Afrika ya Mashariki. Spishi zinazoonekana sana ni nyeuzi na mara nyingi zina mng'ao buluu, urujuani au kijani. Spishi nyingine zina miviringo, mistari au madoa njano, meupe, machungwa au mekundu au miungano ya rangi hizo.

Kuna spishi zenye kiuno chembamba na kirefu, na spishi nyingine zenye kiuno kifupi kisicho chembamba sana. Urefu wao ni chini ya sm 1 hadi takriban sm 5.

Mwenendo
Bunzi hutaga mayai yao katika vyumba vya matope. Vyumba hivyo vinaweza kujengwa nje kimoja-kimoja au katika vikundi vya vyumba kadhaa kwenye miamba au miti au hata kwenye kuta au milango ya nyumba. Vijengo vya chumba kimoja vina umbo la mtungi kwa kawaida. Vile vilivyo vyumba kadhaa havina umbo maalum. Bunzi wanaweza kujenga vyumba pia katika vishimo walivyochimba wao wenyewe au katika vishimo vya wadudu wengine vilivyoachwa au hata katika matundu yaliyofanywa na watu, kama matundu ya misumari au ya funguo au katika vifaa vya elektroniki.

Kabla ya kutaga jike hukamata viwavi, mabuu ya mbawakawa au buibui. Anadunga wadudu hao na kuingiza sumu ili kuwapoozesha. Anaweka mmoja au wawili katika chumba kimoja. Kisha anataga yai moja juu ya mdudu au analining'inia kutoka dari. Buu akitoka katika yai huanza kujilisha kwa mdudu aliye bado ni hai na mbichi.

Picha

Nyigu na jamaa
Joyce Kinabo

Joyce Ludovick Kinabo (alzaliwa kama Joyce Chisawilo) ni Profesa wa Kitanzania na mwanasayansi wa utafiti.Yeye pia ni mwalimu wa Lishe ya Binadamu kutoka idara ya teknolojia ya Chakula na Sayansi ya Watumiaji katika Chuo Kikuu cha Sokoine cha Kilimo (SUA).

Digrii za Masomo na Heshima 
Mnamo 1980, alipata shahada yake ya kwanza ya Kilimo Kikubwa katika Sayansi ya Chakula na Teknolojia kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Pia mnamo 1984 alikuwa ni Mwalimu wa Sayansi katika Sayansi ya Chakula kutoka Chuo Kikuu cha Leeds na 1990 alipokea Udaktari wa Sayansi katika Lishe. Fiziolojia kutoka Chuo Kikuu cha Glasgow.

Marejeo 

Wanabiolojia wa Tanzania
Wanawake wa Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Priscus Tarimo

Priscus Jacob Tarimo (alizaliwa mkoani Kilimanjaro) ni mfanyabiashara na mwanasiasa Mtanzania ambaye alikuwa Diwani wa Kata ya Kilimanjaro na sasa anahudumu kama Mbunge wa Chama Cha Mapinduzi jimbo la Moshi Mjini tangu Novemba 2020. Pia ni mjumbe wa bodi ya Mamlaka ya Majisafi na Usafi wa Mazingira Mjini Moshi Mjini (MUSWA).

Marejeo 

Wabunge wa Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Bernadette Kunambi

Bernadeta Nemphombe Kunambi (alizaliwa mkoa wa Morogoro, 2 Juni 1934) alikuwa mwanasiasa wa Tanzania. 

Aliwahi kuwa katibu mkuu wa Taifa wa YWCA, mwenyekiti wa Baraza la Wanawake la Tanganyika, na Mbunge.

Maisha 
Bernadette Kunambi alisomeshwa katika Shule ya Wasichana ya Mhonda kuanzia mwaka 1945 hadi 1948. 

Aliolewa na Patrick Kunambi (1916-2011), mwanzilishi mwenza wa TANU ambaye alikuwa marafiki bora na Julius Nyerere. 

Mkatoliki, Kunambi alishiriki katika Mkutano wa Utume wa Mashariki wa 1961 wa Frican Lay Apostolate uliohudhuriwa na Askofu Blomjous katika Kituo chake cha Mafunzo ya Jamii huko Nyegezi. Mwaka 1969 alishiriki katika Mwaka wa Masomo ya Semina, mpango wa kuzingatia Kanisa Katoliki Tanzania katika mwanga wa Vatican II. 

Mwaka 1969 Julius Nyerere alimteua Kunambi, ambaye awali alikuwa akifanya kazi kama mwalimu, kama Kamishna wa Eneo la Wilaya ya Kilosa. 

Mwaka 1980 Kunambi alilikosoa Kanisa kwa kutokuwepo kwa usawa wa kimfumo na utata wa hali yake kwa wanawake:

"Barani Afrika, mwanamke kama mwanadamu mara nyingi hushangazwa na hata kuchanganyikiwa na Ukristo kama ilivyowasilishwa kwake. Kinachoshangaza sio Biblia kwa ujumla, kwani kilicho katika Biblia ni karibu sana na njia ya jadi ya maisha barani Afrika leo. Hata Injili, kwani ujumbe wa Bwana wetu ni rahisi na wa moja kwa moja: ni upendo na yote yanayojumuisha hisani. Tatizo kwa wanawake [...] ni kuanzishwa kwa Kanisa kama lilivyoletwa Afrika. Ni tatizo la kujikuta katika hasara ya kujua mahali pa mwanamke yuko Kanisani. Kanisa linafundisha usawa wa watu wote (ambao unajumuisha wanawake) mbele ya Mungu, na bado mwanamke mara nyingi hujikuta daraja ya pili, kama si ya tatu kanisani.

Maandishi 
 The Place of Women in the Christian Community', in Alyward Shorter (ed.) African Christian Spirituality, London: Chapman 1978, pp. 11–20

Wanasiasa wa Tanzania
Wanawake wa Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Justin Tanner Petersen

Justin Tanner Petersen (Washington, D.C., 28 Julai 1960 - Los Angeles, California, 13 Machi 2010) alikuwa mhasibu wa Marekani, promota wa tamasha, mhandisi wa sauti, mpelelezi binafsi na mwandishi wa Shirikisho la Uchunguzi. Wakati akiwa na jukumu la kusaidia kuwanasa wahasibu wengine na wafungwa waliotakiwa na FBI, aliendelea kufanya uhalifu mkubwa.

Maisha 
Justin Petersen alianza upachikaji usioidhinishwa wa data katika mfumo au kompyuta. mwaka wa 1978. Mnamo 1984, alihamia Los Angeles. Ilikuwa pale alipata ushirika wa maisha ya usiku wa Los Angeles, huku Ukanda wa Jua ukiwa ni hatua kubwa. Mwaka 1989, Petersen, kwa kutumia kushughulikia Wakala kuiba na alias Eric Heinz kwamba alikuwa akiishi chini tangu kuondoka kwake kutoka Mashariki, alipasua kompyuta za Kampuni ya Simu ya Pasifiki Bell huko California na Alitumia upatikanaji wake kukatiza laini za simu za vituo kadhaa vya redio  FM.

Maandishi ya kisayansi 
Mwandishi Jonathan Littman katika kitabu chake, aliunganisha kesi ya mahakama ya Petersen iliyofungwa na Kanisa la Sayansi kupitia mchunguzi binafsi (huko Beverly Hills, California) Aitwaye Shlomi Michaels na wakala maalum wa zamani wa FBI anayesimamia Ted Gunderson. Kampuni aliyoifanyia kazi ili kumkandarasi ili aweze kuingia kwenye Aznarans, ambao walikuwa wanasayansi wa ngazi ya juu wanaoishi katika jimbo la Texas. Aznarans walikuwa na wakati huo kushirikiana na Richard Behar katika maandishi ya muhimu sana 1991.

Mauti 
Petersen alikutwa amekufa katika ghorofa yake ya Los Angeles mnamo Machi 12, 2010.

Marejeo 

Wahalifu wa Marekani
Editathon 2021-06 Morogor
Dorothy Gwajima

Dorothy Onesphoro Gwajima (pia anajulikana Gwajima Dorothy) ni mwanasiasa wa CCM wa Tanzania na mwanachama wa baraza la mawaziri tangu mwaka 2020.  Aliteuliwa na Rais John Magufuli na bado anahudumu kama Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto chini ya Rais Samia Suluhu Hassan. <

Marejeo 

Wanasiasa wa Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Loyce Biira Bwambale

Loyce Biira Bwambale ni mbunge wa zamani wa Bunge la Pan-Afrika kutoka Nchini Uganda. Alikuwa mwalimu, na pia aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Jinsia kuanzia mwaka 1992 hadi 1994 na mjumbe wa Bunge la Uganda kuanzia 1996 hadi 2001. Alikuwa kaimu waziri mkuu wa ufalme wa kitaifa wa Rwenzururu na Mbunge wa Wilaya ya Kasese kuanzia mwaka 1989 hadi 2006 kabla ya kujiunga na ufalme wa Rwenzururu kama Naibu Waziri Mkuu wa kwanza mnamo 2010.

Elimu 
Loyce Biira Bwambale alizaliwa katika Wilaya ya Kasese magharibi mwa Uganda mnamo 1952. Alimaliza Shule yake ya Msingi kutoka Shule ya Msingi Bwera, huko Bwera mnamo 1967. Wakati wa 1968 hadi 1971, alisoma Shule ya Sekondari ya Wasichana ya Kyebambe kutoka S1 hadi S4. Kuanzia 1972 hadi 1974, alisoma S5 na S6 katika Shule ya Upili ya Nabumali. Kuanzia mwaka 1974 hadi 1977, alisoma Chuo Kikuu cha Makerere, ambapo alipata Shahada yake ya kwanza, BSC [Botania & Zoolojia] (Mhe) na Stashahada ya Elimu (Daraja la kwanza).

Marejeo 

Wanasiasa wa Uganda
Wanawake wa Uganda
Editathon 2021-06 Morogor
Angela Atim Lakor

Angela Atim Lakor (alizaliwa 1982) ni mwanaharakati nchini Uganda ambaye ni mwanzilishi mmojawapo wa shirika la "Watye Ki Gen" (Tuna Tumaini) linalolenga kusaidia wanawake waliowahi kutekwa nyara na kundi la Lord's Resistance Army (LRA). Shirika hilo linawasaidia  watoto wa wanawake hao kusoma na kusaidia familia kukabiliana na unyanyapaa kutokana na historia yao na LRA.

Historia na elimu 
Lakor alizaliwa katika kaskazini ya Uganda mwaka 1982. Mnamo Oktoba 1996, akiwa na umri wa miaka 14 na mwanafunzi wa shule ya mabweni huko Aboke, wanamigambo wa LRA walishambulia shule hiyo na kuwateka nyara wasichana 139. Naibu mkuu wa shule hiyo aliwafuata akafaulu kurudisha wasichana 109. Wasichana 30 walipaswa kubaki kwa LRA na Lakor alikuwa mmoja wao.

Mfungwa 
Wakiwa wafungwa Lakor na wenzake walipaswa kufuata wanamigambo kwenda Sudan. Alikuwa "ameolewa" na mmoja wa makamanda wa LRA na aliteseka sana kimwili, kisaikolojia akabakwa kwa miaka mingi. Alizaa watoto wa wabakaji wake wakiwa huko. Kwenye nafasi ya mapigano kati ya kikosi cha LRA na jeshi la Sudan aliweza kukimbia upande wa Wasudan.

Kazi baada ya utumwa 
Lakor alirudi Uganda alipopata msaada kwenye kituo cha World Vision mjini Gulu. Baadaye alishiriki kuanzisha shirika la Watye Ki Gen inayolenga kusaidia wenzake wa kike kurudi na kujiunga tena na jamii.

Mwezi Juni 2014, Angela alizungumza na wakuu wa Umoja wa Mataifa na kwa viongozi wa serikali kutoka nchi 140 katika "Mkutano wa Kimataifa wa Kumaliza Ukatili wa Kijinsia katika Migogoro", uliofanyika jijini London na mwenyekiti wa William Hague na Angelina Jolie. 

Juhudi zake zilitambuliwa alipoalikwa mwaka 2017 kwenda Uingereza alipopokea tuzo la Marsh Award linalotolewa na Ofisi ya Mambo ya Nje na Jumuiya ya Madola ya Uingereza. Tuzo hilo la Marsh huwasilishwa kwa watu kwa mchango mkubwa katika kutengeneza amani na kulinda amani.

Marejeo 

Wanaharakati wa Uganda
Wanawake wa Uganda
Editathon 2021-06 Morogor
Callista Chimombo

Callista Chapola-Chimombo (pia anajulikana kama Callista Mutharika; amezaliwa 24 Mei 1959) ni mwanasiasa wa Malawi na mjane wa Rais Bingu wa Mutharika. Alihudumu kama Mke wa Rais wa Jamhuri ya Malawi kutoka 2010 hadi 2012. Chimombo ni mjumbe wa sasa wa Baraza la Mawaziri la Malawi kama Mratibu wa Kitaifa wa Afya ya Mama, Mtoto na VVU / Lishe / Malaria na Kifua Kikuu. Pia aliwahi kutumikia kama mbunge wa Bunge la Afrika, na kama Waziri wa Utalii, Wanyamapori na Utamaduni wa Malawi. Kuanzia mwaka 2005, alikuwa Katibu wa Mkutano wa Wanawake wa Malawi. Chimombo ni mwanachama wa chama cha Democratic Progressive Party na mwanachama wa zamani wa United Democratic Front (UDF).

Binafsi 
Mnamo Januari 2010, kufuatia kipindi cha uvumi mkubwa, ilitangazwa kuwa Chimombo na Rais Mutharika walikuwa kwenye mahusiano na wangeoana tarehe 1 Mei 2010. Walikuwa wachumba  Siku ya Wapendanao mwaka 2010 katika sherehe ya kitamaduni ambayo ilitangazwa kwenye habari. Wakati mmoja, Mutharika na Callista walionesha furaha yao kwa kuipeleka kwenye uwanja wa densi ambapo watoto wake, wanafamilia na wageni walitumia karibu dakika 20 kucheza kwenye mwingiliano wa muziki ambao uligeuza hafla nzima kuwa msisimko na shangwe. Walifunga ndoa katika Kanisa Katoliki la Kirumi.

Marejeo 

Wanasiasa wa Malawi
Wanawake wa Malawi
Editathon 2021-06 Morogor
Betty Lalam

Betty Lalam ni mwalimu wa Uganda aliyewahi kutekwa na Jeshi la Upinzani la Bwana. Yeye ni mkurugenzi wa Kituo cha Mafunzo cha Gulu Kilichoathirika.

Maisha ya awali na kazi 
Mnamo mwaka wa 1994, wakati Lalam alipokuwa na umri wa miaka 14, alitekwa na Jeshi la Upinzani la Bwana kutoka nyumbani kwake katika kaunti ndogo ya Koro, iliyoko katika wilaya ya Amuru, kaskazini mwa Uganda. 

Mama yake hakufikia siku iliyofuata, kwa sababu alikuwa miongoni mwa wale waliokuwa wamechomwa ndani ya nyumba na waasi wa Jeshi la Upinzani la Bwana (LRA) siku hiyohiyo. wakati baba yake, ambaye kwa mara ya kwanza alilazimishwa na waasi kubeba mchuzi mkubwa wa nyama, aliuawa wakati alipolalamika kuchoka sana kubeba uzito mkubwa kama huo, aliendelea kushuhudia mauaji zaidi, mateso, ubakaji na kila aina ya ukatili mikononi mwa LRA. Mnamo 1995, Lalam alipata nafasi yake ya maisha ya kutoroka kutoka utumwani wakati wa shambulio lililofanywa na LRA kwenye Kituo cha Biashara cha Atiak katika wilaya ya Amuru. Baadaye alihamia Kampala kukaa na dada yake huku akitafuta cha kufanya, Lalam aanze kuuza brew ya ndani, ili aweze kuongeza fedha za kutosha ili aweze kulipia kozi ya mafunzo ya ufundi katika ushonaji na kubuni. Ujuzi ambao baadaye ulimfunguka kwa milango mbalimbali ya fursa.
Baada ya kozi hiyo, alipata kazi katika shirika la Watoto la Gulu Support (GUSCO), shirika linalotegemea jamii ambalo likifanya kazi na World Vision ili krekebisha kurudi kwa vita na askari wa zamani wa watoto na kuwapa msaada wa kisaikolojia na kijamii. Mnamo mwaka wa 2004, aliacha kazi yake na kuanza safari ngumu ya kutengeneza maisha ya wanawake na wasichana waliorejea kutoka utumwani, na kuanza kulia nje mbele ya nyumba yake ya kukodisha na wasichana watano ambao alifundisha bila malipo, kwa kutumia mashine moja ya kushona. Kwa muda idadi iliendelea kukua.

Mwaka 2006, Lalam alisaini mkataba na World Vision kutoa mafunzo kwa wanawake na wasichana zaidi ya 60 ambao walikuwa wamerejea kutoka utumwani, alitumia fedha zilizopatikana kutoka mkataba wa World Vision kununua ardhi ambayo iligeuka kuwa nyumba kwa Kituo cha Mafunzo cha Vita vya Gulu kilichoathirika. 

Mwaka 2008, ndoto ya Lalam ikawa ukweli wakati balozi wa Afrika Kusini nchini Uganda, Thanduyise Henry Chiliza, aliahidi kuunda kituo cha mafunzo na kampuni ya Afrika Kusini Eskom.   Matokeo yake vitalu vya madarasa, mabweni, maabara ya kompyuta yalijengwa . Mwaka 2010, Kituo cha Mafunzo cha Vita cha Gulu kilifunguliwa rasmi na tangu wakati huo kwa mujibu wa Kituo hiki kimehitimu wanafunzi 4,300 katika kozi mbalimbali za ufundi katika makanika, ushonaji wa nywele, ushonaji, upishi na usimamizi wa biashara. 

Wanawake wa Uganda
Editathon 2021-06 Morogor
Efigênia dos Santos Lima Clemente

Efigênia Mariquinhas dos Santos Lima Clemente ni mbunge wa Bunge la Afrika kutoka Angola, tangu mwaka 2004.

Marejeo 

Wanasiasa wa Angola
Wanawake wa Angola
Editathon 2021-06 Morogor
Victoria Nyanjura

Victoria Nyanjura (alizaliwa 1982 hivi) ni mwanaharakati wa jamii ya Uganda, ambaye ni mwanzilishi wa Wanawake katika Vitendo vya Wanawake (WAW), shirika lisilo la kiserikali la Uganda, ambalo linajaribu kuboresha maisha ya vijana na wanawake kupitia mafunzo ya ufundi, elimu ya biashara na mwongozo katika kupata huduma za jamii na serikali.

Historia na elimu 
Nyanjura alizaliwa katika Wilaya ya Oyam, katika mkoa mdogo wa Lango, katika Kanda ya Kaskazini mwa Uganda. Alihudhuria shule ya msingi eneo hilo. Alipata Diploma yake ya Shule ya Sekondari kutoka Chuo cha St. Mary's Aboke, katika Wilaya ya Kole.

Kazi 
Victoria alifanya kazi kama mfanyakazi wa kujitolea katika Mradi wa Haki & Maridhiano, shirika lisilo la kiserikali ambalo linalenga ukarabati wa jamii zilizovamiwa na vita kaskazini mwa Uganda, lililoko katika mji wa Gulu. Baadaye akawa mfanyakazi katika NGO, katika idara yake ya Haki ya Jinsia. Pia amefanya kazi katika Misheni ya Kimataifa ya Sheria, NGO nyingine, ililenga kuwalinda wajane wa Uganda juu ya umiliki wa mali.

Mazingatio mengine 
Mwaka 1996, akiwa na umri wa miaka 14, Victoria Nyanjura alikuwa mmoja wa wasichana 139 waliotekwa nyara kutoka Chuo cha St. Mary's Aboke mnamo 10 Oktoba 1996, na waasi wa Jeshi la Upinzani la Bwana. Naibu mkuu wa chuo hicho, Dada Rachele Fassera wa Italia, aliwafuatilia waasi na kufanikiwa kujadili kuachiliwa huru kwa wasichana hao 109. 30 kati ya wasichana hao walihifadhiwa na waasi. Victoria alikuwa mmoja wa 30. Baada ya miaka minane katika utumwa, sifa ya mateso na unyanyasaji wa kijinsia, aliweza kutoroka na kurejesha uhuru wake mwaka 2004.

Utambuzi na tuzo 
Mwaka 2018, Victoria Nyanjura alikuwa mpokeaji wa Tuzo ya Mshikamano wa Kimataifa ya Navarra, iliyoandaliwa na Serikali ya Navarre, Uhispania, na Laboral Kutxa, muungano wa mikopo wa Uhispania. Tuzo hiyo inatambua watu binafsi, mashirika yasiyo ya kiserikali, na taasisi zile zile kazi zao zinaendeleza Malengo ya Maendeleo Endelevu ya Umoja wa Mataifa. Alishiriki tuzo hiyo, na tuzo ya € 25,000 na wanawake wengine watatu wa Kiafrika, Hulo Guillabert, Theresa Kachindamoto na Oumou Sall-Seck. Kundi hilo liliteuliwa na shirika la kidiplomasia la Uhispania Casa África.

Marejeo 

Wanawake wa Uganda
Wanaharakati wa Uganda
Editathon 2021-06 Morogor
Hasna Mohamed Dato

Hasna Mohamed Dato (amezaliwa Obock, 10 Novemba 1959) ni mwanasiasa wa Jibuti na mjumbe wa Bunge la Afrika kutoka Djibouti.

Dato ni mwanachama wa chama cha Rally for People for Progress (RPP). Alichaguliwa kuwa katika Bunge la Djibouti katika uchaguzi wa bunge wa Januari 2003 kama mgombeaji wa 35 katika orodha ya wagombea wa Union for a Presidential Majority (UMP) (UMP) katika Mkoa wa Djibouti. Kufuatia uchaguzi huu, alichaguliwa kama Katibu-Mwandishi wa Tume ya Sheria na Utawala Mkuu katika Bunge la Kitaifa tarehe 26 Januari 2003.

Mnamo Machi 10, 2004, Dato alichaguliwa na Bunge kama mmoja wa wabunge watano wa kwanza wa Bunge la Afrika.

Marejeo 

Wanasiasa wa Jibuti
Editathon 2021-06 Morogor
Waliozaliwa 1959
Shule ya kimataifa ya Isamilo Mwanza

Shule ya kimataifa ya Isamilo Mwanza (ilianzishwa mnamo 1956), ni shule ya kimataifa ya wanafunzi wenye umri wa miaka 3 hadi 16 Mkoani Mwanza, Tanzania. Shule hiyo imekuwa ikijulikana kama Shule ya Serikali ya Ulaya, Shule ya Msingi Isamilo na Shule ya Isamilo Mwanza kabla ya kubadilishwa jina mwaka 2008 kwa jina lake la sasa.

Shule hiyo inafundisha masomo kulingana na Mitaala ya Kitaifa ya Nchini Uingereza. Shule imeongeza vidato vya tano na sita pamoja na shule ya bweni kama nyongeza kwa Hati Kuu ya Kimataifa ya Elimu ya Sekondari ambayo imetoa tangu 1998 ilipofungua shule ya sekondari. Mitihani hutolewa na bodi ya Mitihani ya Kimataifa ya Cambridge.

Kauli mbiu ya awali ya shule ilikuwa "Kila tabia imekamilika" na kauli mbiu mpya ya shule, iliyopitishwa mnamo 2008, ni "Mizani Sahihi". Shule imesajiliwa na Wizara ya Elimu na Utamaduni ya Tanzania (Nos: MZ.01 / 4/002 & S. 957), Idara ya watoto wa shule za Uingereza na Familia (DfCSf No. 703 6228), na Chama cha Kimataifa Shule barani Afrika.

Marejeo 

Elimu ya Tanzania
Mwanza
Editathon 2021-06 Morogor
Maria Angelina Dique Enoque

Maria Angelina Dique Enoque ni mwanasiasa wa Msumbiji. Mnamo mwaka 2004 alikuwa mjumbe wa Bunge la Afrika na katika kamati ya kilimo. Alichaguliwa katika Bunge la Jamhuri ya Msumbiji na RENAMO kutoka Mkoa wa Manica katika uchaguzi wa mwaka 1999.

Marejeo 

Wanasiasa wa Msumbiji
Wanawake wa Msumbiji
Editathon 2021-06 Morogor
Safia Elmi Djibril

Safia Elmi Djibril (amezaliwa 1963) ni mwanasiasa wa Jibuti na mwanaharakati wa haki za wanawake. Safia ni mjumbe wa Bunge la kitaifa kutoka chama cha People's Rally for Progress, ambacho ni sehemu ya chama tawala cha  Union for the Presidential Majority.

Kazi ya kisiasa 
Safia Elmi Djibril kwanza aliingia katika siasa kupitia kazi yake kwenye mipango ya afya ya Nchini Djibouti. Yeye ni mpinzani wa muda mrefu wa ukeketaji wa wanawake na mila zingine ambazo ni hatari kwa wanawake na watoto.

Marejeo 

Wanasiasa wa Jibuti
Wanawake wa Jibuti
Editathon 2021-06 Morogor
Samuel Ajibola

Samuel Ajibola ni mwigizaji wa televisheni na filamu, mwanamitindo na mtengenezaji wa matukio nchini Nigeria. 

Anajulikana zaidi kwa jukumu lake kama mwigizaji wa watoto katika Opa Williams alielekeza machozi ya sinema kwa Upendo, pamoja na jukumu lake kama "Spiff" katika mfululizo wa Televisheni ya Uchawi ya Afrika The Johnsons. Ajibola pia ni maarufu kwa kuwa mwigizaji wa kwanza wa watoto wa Nigeria kushinda tuzo hiyo kwa Muigizaji Bora wa Watoto kwa miaka mitatu mfululizo.  Mnamo Machi 4, 2017 alishinda AMVCA (Afrika Magic Viewers Choice Award) kwa Muigizaji bora katika mfululizo wa M-net comedy The Johnsons.

Maisha ya awali 
Ajibola alizaliwa mjini Mazamaza, Jimbo la Lagos. Yeye ni wa kwanza kati ya watoto wanne wa Kamanda Lanre Ajibola na Bi Irene Ajibola. Yeye ni wa Yoruba mwenye asili ya Yoruba na anatoka Jimbo la Ekiti. Ajibola alianza kazi yake ya uigizaji mnamo 1995 akiwa na umri wa miaka 6 katika filamu ya Opa Williams iliyoelekezwa, Machozi kwa Upendo. Alipata jukumu hilo, baada ya kumvutia shangazi yake, Moyinoluwa Odutayo, mwenyewe mwigizaji, wakati wa hatua ya kucheza Kanisani. Aliendelea kuonyesha kama mwigizaji wa watoto katika filamu nyingine za kipengele ikiwa ni pamoja na Bila Upendo, Aibu, Shahidi wa Jicho, Onome II, Njama, watoto wa mitaani na Siku ya Kuhesabu. Mwaka 2003, alichukua hiatus kutoka kwa kaimu kumaliza elimu yake ya sekondari[5] na kufuatilia shahada katika Sayansi ya Siasa katika Chuo Kikuu cha Lagos, baada ya hapo alifanya mpango wake wa Huduma ya Vijana kwa Taifa. Pia alipata shahada ya uigizaji kutoka Kituo cha Ubora cha Amaka Igwe kwa Ubora katika Masomo ya Filamu na Vyombo vya Habari.

Kazi 
Mwaka 2009, Ajibola alifanya kurudi kwa kaimu katika filamu ya Teco Benson iliyotengenezwa na kuelekeza sinema, Nabii Bandia pamoja na Grace Amah. Mwaka 2013, alishiriki katika mfululizo wa televisheni ya MTV, Shuga. Pia ameshiriki katika sinema kadhaa za ofisi za sanduku la Nigeria ikiwa ni pamoja na Safari ya mwisho kuelekea Abuja na Omotola Jalade Ekeinde, Antique pamoja na Kiki Omeili, Judith Audu na Gloria Young. Kuanzia mwaka wa 2016, alikuwa na jukumu la Spiff, mhusika katika Afrika Magic alizalisha mfululizo wa televisheni the Johnsons kwa misimu minne. Pia alicheza katika filamu ya 2018 Merry Men: The Real Yoruba Demons.

Ajibola alifanya uzalishaji wake kwa mara ya kwanza na kutolewa kwa mfululizo wake wa mtandao "Masuala ya Dele" mnamo Machi 10, 2017. Mnamo Oktoba 2017, alimshirikisha Rais wa zamani wa Nigeria Olusegun Obasanjo kwenye mfululizo wa mtandao.

Tuzo na utambuzi 
Mnamo 1996, Ajibola alishinda tuzo ya Muigizaji Bora wa Kid katika Tuzo za Rhema kwa jukumu lake katika sinema eye-Witness, tuzo aliyokwenda kushinda katika tuzo za 1997 na 1998 Reel kwa sinema Onome II na Siku ya Kuhesabu mtawalia. Mwaka 2014, alishinda tuzo ya Muigizaji Bora katika Tuzo za In-Short Movie. 

Mnamo Machi 2017, Ajibola alishinda tuzo ya Muigizaji Bora katika Tuzo ya Comedy katika Tuzo za AMVCA za 2017. Ajibola pia alishinda tuzo ya Comic ya Mwaka katika Tuzo za Watu wa Jiji la 2017 mwezi Oktoba, 2017.

Marejeo 

Waigizaji filamu wa Nigeria
Editathon 2021-06 Morogor
Nagia Essayed

Nagia Essayed ni mwanasiasa wa Libya. 

Mhandisi huyo ni Kamishna wa Rasilimali Watu, Sayansi na Teknolojia ndani ya Umoja wa Afrika.

Marejeo 

Wanasiasa wa Libya
Editathon 2021-06 Morogor
Olusegun Johnson

Olusegun Mojeed Johnson (alizaliwa tarehe 8 Februari) ni mwigizaji na mtengenezaji wa filamu, mtayarishaji na mfanyabiashara. Hivi karibuni alitengeneza filamu ya bajeti ya Naira yenye jina la Ija Ekun, ambayo iliongozwa na muigizaji mkongwe Yoruba Nollywood Muyiwa Ademola.

Maisha ya awali 
Alizaliwa Kaduna, sehemu ya kaskazini mwa Nigeria. Hata hivyo yeye ana asili ya Odogbolu, Jimbo la Ogun. Alihudhuria Shule ya Msingi ya Jeshi huko Kaduna, baada ya miaka michache kaskazini mwa Nigeria, familia yake ilishuka hadi Ogun-State na Jimbo la Lagos mtawalia, ambako alikuwa na elimu yake ya sekondari. Yeye ni mhitimu wa Ibadan Polytechnic, ambapo alisoma uhasibu na yeye ni mshirika wa Mhasibu wa Chartered wa Nigeria.

Katika umri wake wa mapema, alikuwa na shauku ya kuigiza sinema, ambayo ilimfanya ajiunge na kundi la ukumbi wa michezo katika shule yake. Kupitia kundi hilo la ukumbi wa michezo, aliweza kujifunza ndani & nje ya taaluma, ingawa wazazi wake hawakuwa wakiunga mkono wazo la uamuzi wake wa kuigiza wa sinema. Alikuwa na shauku ya Sanaa ya Theater katika Taasisi ya Elimu ya Juu kuliko Uhasibu. Hata hivyo, wakati wa siku zake za NYSC, alijiunga na kikundi cha tamthilia cha NYSC, ambako aliweza kupata uzoefu zaidi.

Maisha ya kibinafsi 
Olusegun Johnson ameolewa na rafiki yake wa muda mrefu, Temitope Johnson akiwa na watoto watatu.

Kazi 
Sinema ya Ija Ekun ilitolewa Februari 2017. Sinema hiyo ilikuwa uteuzi wa uchunguzi katika Tuzo za Watu wa Jiji la 2017 na Afrika Magic Viewers Choice Awards 2017. Sinema ni mradi wa bajeti ya 5Million Naira, na A-List kama vile muigizaji wa hadithi Nollywood Jide Kosoko, Muyiwa Ademola, Bolanle Ninolowo, Ayo Adesanya, Taiwo Ibikunle, Temitope Johnson na wengine wengi. Sinema hiyo ni mtendaji inayozalishwa na mshauri wake, mfano wa kuigwa na kaka mpendwa, Muyiwa Ademola.

Yeye pia ni mfanyabiashara mwenye uwekezaji katika biashara ya mafuta na gesi, Olusegun Johnson ni Mkurugenzi Mtendaji wa Segtop MultiGlobal Investment Limited na kampuni tanzu ya uzalishaji wa sinema.

Filamu 
Ija Ekun (2017)

Marejeo 

Waigizaji filamu wa Nigeria
Editathon 2021-06 Morogor
Anne-Marie Goumba

Anne-Marie Goumba (amezaliwa 9 Oktoba 1954) ni mjumbe wa Bunge la Jamhuri ya Afrika ya Kati na kama mjumbe wa Bunge la Afrika na kutoka Jamuhuri ya Afrika ya Kati. Pia ni mke wa mwanasiasa wa muda mrefu wa Afrika ya Kati Abel Goumba.

Maisha ya awali 
Anne-Marie Mbakondo alizaliwa tarehe 9 Oktoba 1954 huko Nyanza, Rwanda. Kwanza alianza masomo ya juu katika École Normale Supérieure huko Save, Rwanda, kabla ya kuendelea kusoma Chuo Kikuu cha Catholique d'Afrique Centrale. Baadaye alichukua jukumu la kufundisha kama profesa katika Kitivo cha Tiba cha Butare kati ya nwaka 1973 na 1977. Alipokuwa huko, alikutana na Abel Goumba, ambaye pia alikuwa mhadhiri wa maswala ya afya ya umma, baadaye wakaoana.

Kazi ya kisiasa 
Mumewe alikuwa mrekebishaji wa kisiasa wa Afrika ya Kati kwa muda mrefu, ambaye alianzisha kile hatimaye kilikua chama cha Patriotic Front for Progress. Yeye pia aliunga mkono kazi ya FPP, na alisimama katika uchaguzi mkuu wa Afrika ya Kati mwaka 2005 na alichaguliwa kama naibu wa wilaya ya tano ya Bangui na asilimia 37.32 katika marudio ya 8 Mei. Katika uchaguzi huo huo, mumewe alipoteza kiti chake. Baada ya kutajwa kwa Bunge la Jamhuri ya Afrika ya Kati, aliteuliwa kama mwakilishi wa Afrika ya Kati kwa Bunge la Afrika. Mnamo Januari 2015, alisifu juhudi za kulinda amani nchini Rwanda, akisema kwamba wakati ameishi katika Jamuhuri ya Afrika ya Kati kwa miaka 30, hasahau kamwe kwamba alitoka Rwanda. Yeye ndiye mratibu wa shirika lisilo la serikali la Les Flamboyants, ambalo linataka kuzuia unyanyasaji dhidi ya wanawake na watoto.

Marejeo 

Wanasiasa wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Editathon 2021-06 Morogor
Jide Kosoko

Prince Jide Kosoko (amezaliwa 12 Januari 1954) ni mwigizaji, mkurugenzi na mtayarishaji wa filamu kutoka Nigeria.    Alizaliwa katika familia ya kifalme, hivyo jina lake la kitamaduni la mkuu au "omoba" katika lugha ya Kiyoruba.

Maisha ya awali 
Prince Jide Kosoko alizaliwa Mjini Lagos tarehe 12 Januari,1954, kwa familia ya kifalme ya Kosoko ya kisiwa cha Lagos.

Kazi 
Prince Jide Kosoko alisoma utawala wa biashara katika Chuo cha Teknolojia cha Yaba. Alianza kazi yake ya uigizaji kama mwigizaji wa watoto mwaka wa 1964 katika uzalishaji wa televisheni aitwaye Makanjuola. Ameshiriki katika sinema kadhaa za Nollywood katika lugha zote mbili za Kiingereza na Yoruba. 

Kijana Jide Kosoko alikulia Ebute Metta na aliongozwa na mafanikio makubwa ya Hubert Ogunde kuingia katika uigizaji, wakati marafiki  ambaye alikuwa akifanya kazi na Ifelodun akisafiri kwenye ukumbi wa michezo alimwalika kwenye ukaguzi kwa jukumu huko Makanjuola, tele-movie. Jide Kosoko alikubali mwaliko; baadaye alikwenda kwa ajili ya ukaguzi na alichaguliwa kwa jukumu hilo, akicheza tabia  inayoitwa Alabi. Kosoko aliendelea na uigizaji, kisha akatumbuiza na kundi la Awada Kerikeri linalomilikiwa na jumapili Omobolanle, Lanre Hassan na Oga Bello, na alikuwa na mwonekano wa wageni kwenye kipindi cha T.V. Mnamo 1972, aliunda troupe yake mwenyewe ya ukumbi. 

Jide Kosoko ameandika na pia alitoa filamu zake mwenyewe na michezo ya hatua ikiwa ni pamoja na Ogun Ahoyaya. Kosoko alionekana wakati wa zama za filamu ya Video, akitengeneza filamu yake mwenyewe, Asiri n la mwaka wa 1992, akiigiza mjini Asewo kurejesha Makka na Tunde Kelani's Ti Oluwa Ni'Le sehemu ya 2.

Prince Jide Kosoko ni balozi wa kampuni maarufu ya uzalishaji wa juisi Chivita. Mnamo 2016, aliidhinisha MeritAbode Limited, wamiliki wa Emerald Estate. Kosoko pia ni mmoja wa mabalozi wa chapa kwa Magharibi Lotto iko nchini Nigeria.

Maisha ya binafsi 
Prince Jide Kosoko ameoa wake wawili, Karimat na Henrietta, na wote walibarikiwa na watoto na wajukuu.

Anajulikana kuwa baba wa kibiolojia wa watoto sita ambao ni Bidemi, Shola, Temilade, Tunji, Muyiwa, na Tunde Kosoko.

Filamu zilizochaguliwa 
 Nkan La (1992)
 Oro Nla (1993)
 Out of Luck
 The Department (2015)
 Gidi Up (2014) (TV Series)
 Doctor Bello (2013)
 The Meeting (2012)
 Last Flight to Abuja (2012)
 I'll Take My Chances (2011)
 The Figurine (2009)
 Jenifa
 The Royal Hibiscus Hotel
 King of Boys (2018)
 Kasala
 Sugar Rush
 Merrymen (2019)
 Bling Lagosians (2019)
 Love is war (2019)
 Breaded Life (2021)

Marejeo 

Waigizaji filamu wa Nigeria
Editathon 2021-06 Morogor
Wale Ojo

Wale Ojo ni mwigizaji wa filamu kutoka Nigeria wa Uingereza. 

Alianza kama mwigizaji wa watoto katika televisheni. Hatimaye aliendelea kutenda majukumu nchini Uingereza na Nigeria. Alikuja kuwa maarufu mwaka wa 1995 kwa jukumu lake katika Kesi Ngumu. Alishinda tuzo ya Muigizaji Bora katika Tuzo za Burudani za Nigeria 2012.

Maisha ya Awali na Elimu 
Ojo alikuwa akikaimu kitaaluma kama mtoto. Akiwa na umri wa miaka 8, alifanya kazi na Akin Lewis, ambaye alicheza kinyozi kwenye mfululizo wa televisheni ya NTA Ibadan 1980s Kwa nini Wasiwasi. Akiwa na umri wa miaka 12, alihamia na familia yake kwenda Uingereza, ambako pia alihudhuria chuo kikuu. 
Ojo anatoa pongezi kwa kazi yake juu ya ushawishi kutoka kwa mama yake, ambaye alikuwa mwigizaji na msaidizi wa kazi yake,Chief Wale Ogunyemi, Tunji Oyelana, mwandishi wa kucheza Wole Soyinka, na Zulu Sofola.

Sinema Mpya ya Nigeria 
Ojo alianzisha New Nigeria Cinema, ambaye lengo lake ni kuboresha ubora wa filamu za Nigeria. Sinema mpya ya Nigeria ilikuwa mwenyeji wa kutazama filamu na mihadhara katika Taasisi ya Filamu ya Uingereza jijini London mwaka 2010.

Marejeo 

Waigizaji filamu wa Nigeria
Editathon 2021-06 Morogor
Fatima Hajaig

Fatima Hajaig (amezaliwa 10 Desemba 1938) ni mwanasiasa wa Afrika Kusini, na chama tawala cha African National Congress. Fatima ni mwanachama wa Bunge la Afrika la Umoja wa Afrika kutoka Afrika Kusini. Alikuwa mwenyekiti wa kamati ya mambo ya nje ya bunge la Afrika Kusini. Alikuwa Naibu Waziri wa Mambo ya nje chini ya Rais Kgalema Motlanthe.

Elimu 
Hajaig alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Witwatersrand mnamo 1963. Mnamo 1967, alipata LLB yake kutoka Chuo Kikuu cha Eötvös Loránd Nchini Hungary.

Marejeo 

Wanasiasa wa Afrika Kusini
Editathon 2021-06 Morogor
Shule ya Lady of Mercy

Shule ya Lady of Mercy, ni shule ya msingi inayotumia  Kiingereza na isiyo ya serikali Mkoani Arusha, Tanzania. Ilianzishwa mnamo 2003 ikiwa na Kauli mbiu ya shule hiyo ni "Inuka na Uangaze".

Taaluma 
Shule ya msingi ya Lady of Mercy ni moja ya shule zenye ufaulu wa kawaida zisizo za serikali nchini Tanzania.

Mtaala 
Shule hiyo inafuata Mitaala ya Kitaifa ya Tanzania. Masomo yafuatayo hutolewa:

 Kiingereza
 Kifaransa
 Kiswahili
 Historia
 Jiografia
 Uraia
 Hisabati
 Fizikia
 Kemia
 Baiolojia
 Kompyuta.

Wanafunzi huchagua jumla ya masomo nane na angalau somo moja kutoka kwa kila kikundi. Masomo yote yanapaswa kuchukuliwa kwa kiwango kikubwa. Madaraja ya ufaulu yanapatikana katika kiwango cha ufaulu ni A, B, C, D. (Cheti cha Kimataifa cha Elimu) hutolewa kwa watahiniwa wanaofaulu katika masomo saba yakiwemo 2 kutoka Kundi I na moja kutoka kila kundi II hadi V. Somo la saba linaweza kutoka kwa kikundi chochote cha mtaala.

Marejeo 
Editathon 2021-06 Morogor

Shule nchini Tanzania
Shule nchi kwa nchi
Shule
Shule ya Kimataifa ya Mwanza

Shule ya Kimataifa ya Mwanza ni shule ya msingi inayofundisha Mitaala ya Kitaifa ya Uingereza kwa watoto wa ndani na wahamiaji wa Mwanza, Tanzania. Shule ilianzishwa mnamo 2012 na Barry na Ruth Clement na iko katika eneo la Capri Point mkabala na mwambao wa Ziwa Viktoria.

Marejeo 

Elimu ya Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Mwanza
Victor Olaotan

Victor Olaotan (amezaliwa Lagos, Nigeria, 1952) ni mwigizaji mkongwe wa Nigeria na mhusika mkuu wa opera maarufu ya Sabuni, Tinsel.

Maisha ya mapema na elimu 
Alisoma katika Chuo Kikuu cha Ibadan, Chuo Kikuu cha Obafemi Awolowo na Chuo Kikuu cha Roketi, Merika.

Kazi 
Alianza kazi yake kama mwigizaji alipojiunga na kikundi cha ukumbi wa michezo cha Chuo Kikuu cha Ibadan, ambapo alikutana na wasanii wengine, kama Profesa Wole Soyinka na Jimi Solanke kati ya wengine. Alikuwa mwigizaji akiwa na umri wa miaka 15 kupitia mwalimu ambaye alikuwa mshiriki wa kikundi cha Ori Olokun Theatre mwanzoni mwa miaka ya 70, kabla ya kifo cha baba yake.  Baada ya baba yake kufa, alisafiri kwenda Merika ya Amerika mnamo 1978 lakini akarudi Nigeria mnamo 2002 kuendelea na kazi yake ya uigizaji. Alipata umaarufu zaidi mnamo 2013 baada ya jukumu lake kuu katika opera ya Sabuni ya Nigeria, Tinsel ambayo ilianza kuonyeshwa mnamo Agosti 2008.Muigizaji huyo mkongwe alihusika katika ajali ya gari mnamo Oktoba 2016 na aliumia mfumo wa neva. Alikuwa akiendesha gari kwenda kwenye seti ya sinema wakati ajali hiyo ilifanyika karibu na Apple Junction, huko Festac, Lagos.

Filamu 
 Tinsel (TV series) Fred Ade-Williams (2008- 2013)
 Towo Tomo (2013)
 Lovestruck
 Three Wise Men

Marejeo 

Waigizaji filamu wa Nigeria
Editathon 2021-06 Morogor
Olumide Oworu

Olumide Oworu (amezaliwa Disemba 11, 1994) ni mwigizaji, mwanamitindo na rapa wa Nigeria.

Kazi 
Olumide alihudhuria Chuo cha King, Lagos na Chuo Kikuu cha Lagos.  Hivi karibuni alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Babcock mnamo Juni 2017. Olumide alianza kazi yake ya uigizaji akiwa na umri wa miaka sita na safu ya Runinga ya Kila siku ya Watu. Anajulikana pia kwa jukumu lake kama 'Tari' katika safu ya Afrika ya Uchawi 'The Johnsons'. Alicheza katika safu zingine za runinga kama The Patriot, The Men In Her Life, Nyundo, Maji ya Kuibiwa na New Son. Olumide alionyeshwa mhusika 'Weki' katika safu ya Shuga ya Mtv Base, misimu ya 3 na 4.  Yeye pia ni mtangazaji wa runinga. Olumide ameshinda tuzo kadhaa ikiwa ni pamoja na tuzo ya "Mr. Popularity" katika shindano la Model of Africa 2012, tuzo ya "Nollywood Revelation of The Year" kwenye Tuzo za Scream 2014 na "Muigizaji wa Vijana anayeahidi zaidi" katika Tuzo za Ping 2014. Yeye alishinda muigizaji anayeahidi zaidi katika Tuzo za Nollywood Bora za 2015 na Mwigizaji Bora wa Kusaidia kwa jukumu lake katika Hadithi ya Askari katika Tuzo za Chaguzi za Waangalizi wa Afrika 2016

Filamu zilizochaguliwa 
 Everyday people
 A Soldier's Story
 Shuga
 8 Bars and a clef
 The Johnsons
 The Patriot
 Staying strong
 Hammer
 The men in her life

Marejeo 

Waigizaji filamu wa Nigeria
Wanamitindo wa Nigeria
Editathon 2021-06 Morogor
Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Marekani - Afrika

Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Marekani Afrika (pia kinajulikana kama USIU Africa) ni chuo kikuu cha kitaifa nchini Kenya, uchumi mkubwa zaidi katika Jumuiya ya Afrika Mashariki.  Chuo kikuu kimethibitishwa na Tume ya Elimu ya Juu (CUE) nchini Kenya na Chama cha Magharibi cha Shule na Vyuo Vikuu (WASC).

Mahali 
Kampasi ya chuo kikuu iko jirani na  Roysambu, katika kitongoji cha Kasarani cha jijini Nairobi, mji mkuu wa Kenya . Eneo hili liko takriban kilomita 12 (mi 7), kwa barabara, kaskazini mashariki mwa wilaya kuu ya biashara ya Nairobi. Kuratibu za chuo kikuu ni: 01 ° 13'05.0 "S, 36 ° 52'45.0" E (Latitude: -1.218056; Longitude: 36.879167).

Historia 
Chuo kikuu kilianzishwa mnamo mwaka 1969 kama Chuo cha Nairobi Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Amerika (USIU), taasisi ya San Diego. Mnamo mwaka 1999, Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Amerika, Nairobi kampasi, kilijiimarisha kama chuo kikuu tofauti chini ya jina lake mpya: USIU Africa.Mnamo 2001, USIU iliungana na Shule ya Saikolojia ya Utaalam ya California (CSPP) kuunda Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Alliant.

Zaidi ya mataifa 130 yanawakilishwa kati ya idadi ya wanafunzi waliopata shahada ya 24, wahitimu na mipango ya udaktari huko USIU Afrika. Chuo kikuu kina idadi ya watu wa alumni zaidi ya 140,000.

Tanbihi

Vyuo vikuu vya Kenya
Editathon 2021-06 Morogor
Elimu jijini Nairobi
Chuo Kikuu cha Eldoret

Chuo Kikuu cha Eldoret ni moja ya vyuo vikuu 22 vya umma nchini Kenya  na kiko takriban km 9 kando ya barabara ya Ziwa-Eldoret katika mji wa Eldoret, Kaunti ya Uasin Gishu. 

Ilianzishwa mnamo mwaka 1946 na walowezi wazungu kama Kituo kikubwa cha Mafunzo ya Wakulima wa Kiwango. Mnamo mwaka 1984, kilibadilishwa kuwa chuo cha mafunzo cha ualimu na kikabadilisha Chuo cha Mafunzo cha Moi Walimu ili kutoa Mafunzo ya Walimu ya Diploma. Kwa sababu ya shida ya ulaji mara mbili, chuo hicho kilichukuliwa na Chuo Kikuu cha Moi kama chuo kikuu mnamo mwaka 1990, na kuibadilishwa tena Chepkoilel kampasi. Kuanzia mwaka 1990, chuo kikuu kilifanya kiwe chuo kikuu cha mipango ya Sayansi ya Asili, Msingi na Kutumika.

Mnamo Agosti 2010, Rais Mwai Kibaki, kupitia Ilani ya Sheria Na. 125 ya 13 Agosti 2010 iliboresha kuwa  Chuo Kikuu kilicho na jina la Chuo Kikuu cha Chepkoilel, Chuo Kikuu cha Jimbo la Chuo Kikuu cha Moi. Baada ya kukabidhiwa kwa mkataba na rais mnamo Machi 2013, Chuo kilipewa jina la Chuo Kikuu cha Eldoret.

Marejeo

Vyuo vikuu vya Kenya
Editathon 2021-06 Morogor
Kaunti ya Uasin Gishu