LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Defund the police

"Defund the Police" ni kaulimbiu ambayo inasaidia kugawa fedha kutoka kwa idara za polisi na kuwaelekeza kwa aina zisizo za polisi za usalama wa umma na msaada wa jamii, kama huduma za kijamii, huduma za vijana, makazi, elimu, huduma za afya na rasilimali nyingine za jamii. Wanaharakati ambao hutumia maneno wanaweza kufanya hivyo kwa nia tofauti; Wengine wanatafuta kupunguza kwa kiasi kikubwa, wakati wengine wanasema kwa ugawaji kamili kama hatua kuelekea kukomesha huduma za polisi za kisasa. Wanaharakati ambao wanaunga mkono uharibifu wa idara za polisi mara nyingi wanasema kuwa kuwekeza katika mipango ya jamii inaweza kutoa uhalifu bora kwa jamii; Fedha ingeenda kuelekea kukabiliana na masuala ya kijamii, kama umasikini, ukosefu wa makazi, na matatizo ya akili.  Wataalam wa Polisi wanasema kuchukua nafasi ya vikosi vya polisi zilizopo na mifumo mingine ya usalama wa umma, kama nyumba, ajira, afya ya jamii, elimu, na mipango mingine.

Marejeo 

USLW Iringa
Usalama
Uuaji wa Rayshard Brooks

Rayshard Brooks, mwanamume Mwafrika mwenye umri wa miaka 27, aliuawa usiku wa Juni 12, 2020 kwa kupigwa risasi na afisa wa Idara ya Polisi ya Atlanta (APD) Garrett Rolfe.

Afisa wa APD Devin Brosnan alikuwa akijibu malalamishi kwamba Brooks alikuwa amelala kwenye gari lililozuia njia ya kuelekea kwenye mkahawa wa Wendy. Katika eneo la tukio, Brosnan alitoa redio kwa usaidizi, na Rolfe aliwasili dakika chache baadaye. Rolfe alifanya mtihani wa kupumua ambao ulionyesha kuwa maudhui ya pombe katika damu ya Brooks yalikuwa juu ya kikomo cha kisheria cha kuendesha gari.

Rolfe na Brosnan walianza kumfunga pingu Brooks, na Brooks akashika taser ya Brosnan na kujaribu kukimbia. Rolfe alimfuata Brooks kwa miguu, na Brooks akageuka na kurusha taser kuelekea kichwa cha Rolfe. Rolfe kisha akafyatua bunduki yake mara tatu kwa Brooks, na kumpiga mara mbili. Risasi ya tatu ilipiga gari lililokuwa na watu. Kufikia wakati Brooks alipigwa risasi na Rolfe, taser ilikuwa imefyatua risasi mara mbili, mara nyingi zaidi ambayo ingeweza kurushwa.Brooks alikufa baada ya upasuaji.

Picha za tukio hilo, zilizorekodiwa kutoka kwa kamera za miili ya maafisa hao, simu ya shahidi na mfumo wa usalama wa mgahawa huo, zilitangazwa kwa wingi. Mkuu wa polisi Erika Shields alijiuzulu siku moja baadaye; siku hiyo hiyo, Rolfe alifukuzwa kazi na Brosnan akawekwa kwenye kazi ya utawala. Rolfe alishtakiwa kwa mauaji ya uhalifu na makosa mengine kumi; Brosnan na shambulio la kuchochewa na makosa mawili ya ukiukaji wa kiapo.

Mnamo Mei 5, 2021, Bodi ya Utumishi wa Kiraia ya Jiji la Atlanta ilimrejesha Rolfe na malipo yake ya nyuma, baada ya kugundua kuwa Jiji la Atlanta halikumpatia haki yake ya kutekelezwa.

Watu Waliohusika 
Rayshard Brooks alikuwa mfanyakazi wa mkahawa Mwafrika mwenye umri wa miaka 27 ambaye aliishi Atlanta.  Alikuwa ameolewa kwa miaka minane na alikuwa na binti watatu na mwana wa kambo. Mnamo Agosti 2014, alipatikana na hatia na kuhukumiwa kifungo cha mwaka mmoja gerezani kwa makosa manne, kutia ndani kifungo cha uwongo na ukatili wa uhalifu kwa watoto.  Miaka miwili baadaye alihukumiwa kifungo cha miezi 12 zaidi kwa kukiuka muda wake wa majaribio. Katika mahojiano Februari 2020, Brooks alijadili miaka miwili aliyokaa gerezani na matatizo yake baada ya kuachiliwa, kama vile ugumu wa kupata kazi.Kuendesha gari chini ya ushawishi wa kutiwa hatiani au kukutwa na dawa za kulevya kungesababisha kubatilishwa kwa muda wa majaribio yake na kurudi gerezani.

Garrett Rolfe alikuwa afisa wa polisi katika Idara ya Polisi ya Atlanta tangu 2013. Alikuwa sehemu ya vitengo vya APD vilivyobobea katika utekelezaji wa DUI. Mnamo 2016, alipokea karipio la maandishi kwa kulenga bunduki yake kwenye gari lililoibiwa lililokuwa likifuatiliwa. Silaha ya moto ilipatikana baadaye kutoka kwa gari lililoibiwa.  Mnamo Mei 2019, alitunukiwa tuzo ya Mothers Against Drunk Driving kwa kukamata zaidi ya watu 50 wa DUI mwaka uliotangulia.  Mapema mwaka wa 2020, alichukua mafunzo ya kutumia nguvu mbaya na kupunguza kasi. 

Devin Brosnan amekuwa afisa wa polisi wa Atlanta tangu 2018.

Marejeo 

Waliofariki 2020
USLW Iringa
Wanaume wa Marekani
All Lives Matter

All Lives Matter ni kauli mbiu inayolenga ukosoaji wa vuguvugu la Black Lives Matter. 

Kauli mbiu ya All Lives Matter kwa kawaida huhusishwa na maoni ya kihafidhina, na kukataliwa kwa mawazo yanayoungwa mkono na wafuasi wa vuguvugu la Black Lives Matter, ambalo liliibuka kujibu ukatili wa polisi na vurugu za Kikabila.

Marejeo

Siasa ya Marekani
USLW Iringa
Mkusanyiko wa Urekebishaji Nyeusi

The Black Reconstruction Collective (BRC) ni usanifu wa pamoja wa Marekani. BRC iliundwa na washiriki katika Makumbusho ya Sanaa ya Kisasa (MoMA) Ujenzi upya: Usanifu na Weusi nchini Amerika mradi ambao ulionyeshwa katika chemchemi ya 2021.

Marejeo
USLW Iringa
Black Birders Week

Wiki ya Black Birders ni msururu wa wiki moja wa matukio ya mtandaoni ili kuangazia wapenda asili Weusi na kuongeza mwonekano wa wapanda ndege Weusi, ambao hukabiliwa na changamoto na hatari za kipekee wanaposhiriki katika shughuli za nje.Tukio hili liliundwa kama jibu kwa tukio la kutazama ndege la Central Park na ukatili wa polisi dhidi ya Wamarekani Weusi. Tukio la uzinduzi lilianza  31,Mei hadi  5,Juni 2020. Wiki ya hafla hiyo iliandaliwa na kikundi cha wataalamu wa STEM na wanafunzi wanaojulikana kama pamoja BlackAFinSTEM.

Asili 
Wiki ya Black Birders ilitangazwa kwenye Twitter mnamo 29,Mei   2020.  Mpango huo ulichochewa kwa sehemu na tukio la kutazama ndege la Central Park na mauaji ya Waamerika wenye asili ya Afrika kama vile Ahmaud Arbery, Breonna Taylor, na George Floyd.Kulingana na mwanzilishi mwenza Anna Gifty Opoku-Agyeman, lengo la mpango huo ni "kurekebisha ukweli kwamba watu weusi wapo katika jumuiya ya ndege na sayansi asilia".

Marejeo 
USLW Iringa
Mitandao ya kijamii
Mauaji ya Oscar Grant

Mnamo Januari 30, 2010, waendesha mashtaka wa Kataiya Alameda walimshtaki Mehserle kwa mauaji ya daraja la pili katika mashtaka yao ya kumpiga risasi. Mehserle alijiuzulu wadhifa wake na kukana hatia. Kesi hiyo ilianza kusikilizwa Juni 10, 2010. Mnamo Julai 8, 2010, Mehserle alipatikana na hatia ya kuua bila kukusudia na hana hatia ya shtaka la mauaji na kuua bila kukusudia.

Ingawa maandamano ya awali mnamo Julai 8, 2010, dhidi ya uamuzi wa mahakama yalipangwa kwa amani, baada ya giza kulitokea matukio ya uporaji, uchomaji moto, uharibifu wa mali, na ghasia ndogo. Karibu watu 80 hatimaye walikamatwa. Mnamo Novemba 5, 2010, Mehserle alihukumiwa miaka miwili, kutoa muda aliotumikia. Alitumikia wakati wake katika kizuizi cha ulinzi cha jela ya kata ya Los Angeles, iliyoshikiliwa katika mahabusu ya kibinafsi kwa usalama wake. Mnamo Juni 13, 2011, Mehserle aliachiliwa chini ya msamaha baada ya kutumikia miezi 11.

Marejeo 

Waliofariki 2009
USLW Iringa
Wanaume wa Marekani
Udhibiti kwenye TikTok

Udhibiti kwenye TikTok unaathiri nyenzo zilizochapishwa na watu kwenye jukwaa la mitandao ya kijamii la Uchina TikTok. Kuna ushahidi kwamba TikTok imepunguza uzito wa machapisho ya wapinzani wa kisiasa, mashoga, walemavu, na lebo mbalimbali za reli za Kiafrika na Kimarekani. Ufafanuzi wa hili hutofautiana, kuanzia kujaribu kuwalinda watumiaji dhidi ya uchokozi au unyanyasaji wa mtandaoni hadi makosa ya kimaadili.

Marejeo 
Mitandao ya kijamii
Siwezi Kupumua

"Siwezi kupumua" ni kauli mbiu inayohusishwa na vuguvugu la Maisha ya Weusi ni muhimu nchini Marekani. Maneno hayo yanatokana na maneno ya mwisho ya Eric Garner, mwanamume asiye na silaha ambaye aliuawa mwaka wa 2014 baada ya kuwekwa kizuizini na Afisa wa Polisi wa Jiji la New York. Idadi ya Waamerika wengine Weusi, kama vile Javier Ambler, Manuel Ellis, Elijah McClain, na George Floyd, wamesema maneno sawa kabla ya kufa wakati wa mikutano kama hiyo ya utekelezaji wa sheria. Kulingana na ripoti ya 2020 ya The New York Times, maneno hayo yametumiwa na zaidi ya watu 70 waliokufa wakiwa kizuizini na polisi. 

Maneno hayo sasa yanatumika katika maandamano yaliyoenea dhidi ya ukatili wa polisi na ukosefu wa usawa wa rangi nchini Marekani.

Eric Garner 
Maneno hayo yalianzia Julai 2014 wakati wa kifo cha Eric Garner, ambaye aliwekwa ndani na Daniel Pantaleo, afisa wa Idara ya Polisi ya Jiji la New York. Video ya Garner iliyozuiliwa na maafisa wengi iliyomwonyesha akisema "Siwezi kupumua" mara 11 kabla ya kupoteza fahamu na kufa ilisambazwa sana.  Ilipotangazwa mnamo Desemba 3 kwamba baada ya kuzingatia kesi hiyo kwa miezi miwili baraza kuu la mahakama lilikuwa limeamua kutomfungulia mashtaka Afisa Pantaleo, maandamano yalizuka na maneno ya mwisho ya Garner, "Siwezi kupumua" yaliyotumiwa kama kauli mbiu na kama wimbo. Kufuatia kuachiliwa kwa Desemba 2014 kwa afisa aliyemweka Garner katika hali ya kutatanisha, kauli mbiu hiyo ilipata ongezeko kubwa la umaarufu huku kukiwa na maandamano makubwa.

Marejeo 
2020
USLW Iringa
Siasa ya Marekani
Black Feminist Future

Black Feminist Future ni mpango wa jumuiya iliyoundwa na wanachama wa jumuiya ya wanawake wenye asili ya Kiafrika, kwa lengo la kukuza uwezo wa wanawake na wasichana weusi katika kuandaa jumuiya na kujihusisha mtandaoni.  Kundi hili liliundwa kujibu matokeo ya ufyatuaji risasi wa polisi huko Ferguson, Missouri mwaka wa 2014.

Mipango 
Kufuatia uchaguzi wa Urais wa Marekani wa 2016, kikundi kilizindua mpango uliopewa jina la "Ndoto za Uhuru: mwanamke mweusi anayeona mustakabali wetu wa kisiasa". Mpango huo ni pamoja na kutengeneza "saluni za kuona" ili kujenga maono na harakati zinazozingatia maisha ya wanawake wa Kiafrika na Amerika. Lengo ni kuathiri siasa na kurekebisha sheria ambazo zinaaminika kujumuisha ubaguzi wa rangi.

Marejeo 

Wanawake wa Marekani
USLW Iringa
Uuaji wa Amadou Diallo

Mwazoni mwa Februari 4, 1999, mwanafunzi mwenye umri wa miaka 23 aliyeitwa Amadou Diallou (alizaliwa tarehe 2 Septemba, 1975) alipigwa risasi na idara ya nne ya New York City Plopetclothes maafisa: Sean Carroll, Richard Murphy, Edward McMelton, na Kenneth Boss. Carroll baadaye angedai kuwa amemkosea mtuhumiwa wa ubakaji kutoka mwaka mmoja mapema.

Maafisa wanne, ambao walikuwa sehemu ya kitengo cha uhalifu wa barabara ya sasa, walishtakiwa kwa mauaji ya pili na kuhukumiwa katika kesi huko Albany, New York.

Historia 
Amadou Diallo alikuwa mmoja wa watoto wanne waliozaliwa Saikou na Kadijatou Diallo, na sehemu ya familia ya biashara ya fulbe nchini Guinea. Alizaliwa katika kata ya Sinoe huko Liberia mnamo Septemba 2, 1975,  wakati baba yake alipokuwa akifanya kazi huko, na wakati akipanda kufuatia familia yake kwenda Togo, Singapore, Thailand, na kurudi Guinea. Mnamo Septemba 1996, aliwafuata familia nyingine kwa New York City na kuanza biashara na binamu.

Marejeo 
USLW Iringa
Waliozaliwa 1975
Waliofariki 1999
Watu wa Guinea
Programu Nyeusi

Programu Nyeusi au Mtandao na Haki ya Kimbari, Kutoka Afronet hadi Black Lives Matter ni kitabu cha Marekani cha mwaka wa 2019 ambacho kinalenga kuelewa Black Lives Matter kupitia historia ya miongo sita ya harakati za haki za rangi zinazoandaliwa mtandaoni.

Marejeo

Vitabu
USLW Iringa
Uuaji wa Kenneth Chamberlain

Kenneth Chamberlain Sr. aliuawa kwa kupigwa risasi mnamo tarehe 19 Novemba 2011, huko White Plains, New York. Baada ya mkufu wake wa tahadhari ya matibabu ya LifeAid kuchochewa bila kukusudia, polisi walikuja nyumbani kwake na kumtaka afungue mlango wake wa mbele. Licha ya pingamizi zake na taarifa kwamba hakuhitaji msaada, polisi walivunja mlango wa Chamberlain. Kulingana na polisi walisema, Chamberlain aliwavamia kwa kisu na akakatwakatwa, na kisha kuuawa kwa kupigwa risasi. Chamberlain alikuwa na umri wa miaka 68, mweusi, Mwanamaji aliyestaafu, na mkongwe wa miaka 20 wa Idara ya Marekebisho ya Kaunti ya Westchester. Alivaa kishaufu cha tahadhari ya matibabu kutokana na tatizo sugu la moyo.

Tanbihi 

USLW Iringa
Wanaume
Waliofariki 2011
Siwezi Kupumua (wimbo wa H.E.R.)

"I Can't Breathe" ni wimbo wa H.E.R. ilitolewa mnamo Juni 19, 2020. Iliandikwa na H.E.R., D'Mile na Tiara Thomas na kutayarishwa na D'Mile. Ilifikia nambari 20 kwenye Nyimbo za Billboard's Hot R&B.  Wimbo huu ulishinda Wimbo Bora wa Mwaka katika Tuzo za 63 za Kila Mwaka za Grammy, ukitumika kama mshindi wa kwanza kabisa wa H.E.R. katika kitengo hiki.

Mapokezi 
Patricia Sanchez wa Grimy Goods aliandika: "Ingawa inaweza kuwa vigumu kwa wengine kueleza kwa maneno hasira, kufadhaika au maumivu waliyopata baada ya kushuhudia kifo cha George Floyd, lakini mtu mwingine asiye na hatia, mweusi alipoteza kwa suala kubwa na la kimfumo katika jamii yetu. , H.E.R. hupata nguvu na ipasavyo kuvuka hasira yake hadi katika kipande cha sanaa cha maana na fasaha cha maandamano."  Elizabeth Aubrey wa NME aliuita wimbo huo "nguvu", huku Billboard ikielezea wimbo huo kama "unaosonga".

Marejeo 
USLW Iringa
Nyimbo za 2020
Black Lives Matter Global Network Foundation

Black Lives Matter Global Network Foundation (BLMGN au BLMGNF) ni shirika la Marekani linalojitolea kuandaa na kuendeleza shughuli za wanaharakati katika harakati za Black Lives Matter. Shirika kwa sasa halina kiongozi na sura nyingi zinajiendesha kwa uhuru, ingawa juhudi kuanzia mwishoni mwa 2020 kufikia Mkurugenzi Mtendaji wa wakati huo Patrisse Cullors zilianza kuweka shughuli zake kati.

Shirika 
Shirika lipo kama mtandao wa kimataifa uliogatuliwa wa sura za msingi wa ndani. Kulingana na tovuti yake, kuna zaidi ya sura 40 duniani kote.  Kila sura ya ndani inatarajiwa kukumbatia kanuni zilizowekwa za BLMGN, lakini zinaruhusiwa kupanga ndani wapendavyo. Kila sura inaweza kuunda ajenda yao wenyewe, na baadhi kuwa kali zaidi kuliko wengine. Sura za ndani mara nyingi hufadhiliwa kupitia michango ya moja kwa moja, lakini pia zinaweza kutuma maombi ya ufadhili zaidi kutoka kwa BLMGN.

Marejeo 

Wanaharakati
USLW Iringa
Mbegu
Siwezi Kupumua (wimbo wa Jerome Farah)

"I Can't Breathe" ni wimbo wa kwanza wa rapa wa Australia Jerome Farah, iliyotolewa tarehe 26 Juni 2020 kupitia Sony Music Australia.  Wimbo huu unazungumzia ubaguzi wa rangi na ukatili wa polisi. 

Mapato yote kutoka mauzo ya wimbo wa Australia huenda kwa Huduma ya Kisheria ya Waaboriginal ya Victoria. Sony Music Australia ilijitolea kulinganisha kila mchango.

Historia 
"I Can't Breathe" ni wimbo wa pekee wa Farah, baada ya hapo awali kuandika pamoja nyimbo "Marryuna", "Mr La Di Da Di", "Meditjin", na "Waiting" za wasanii Baker Boy na Kian, mtawalia. 

Wimbo huo uliandikwa baada ya mauaji ya George Floyd na afisa wa polisi, pamoja na waathiriwa wengine wa ukatili wa polisi, Eric Garner na David Dungay Jr.

Marejeo 
Nyimbo za 2020
USLW Iringa
Wanawake weusi katika siasa za Amerika

Wanawake Weusi wamehusika katika masuala ya kijamii na kisiasa ya Marekani na kutetea jumuiya tangu enzi ya Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Marekani kupitia mashirika, vilabu, huduma za kijamii na utetezi. Wanawake weusi kwa sasa hawana uwakilishi mdogo nchini Marekani katika afisi zote mbili zilizochaguliwa na katika sera zinazofanywa na viongozi waliochaguliwa. Ingawa data inaonyesha kuwa wanawake hawagombei nyadhifa kwa idadi kubwa ikilinganishwa na wanaume, wanawake Weusi wamehusika katika masuala yanayohusu utambulisho, haki za binadamu, ustawi wa watoto, na chuki dhidi ya wanawake ndani ya mazungumzo ya kisiasa kwa miongo kadhaa.

Wanawake wa Marekani
USLW Iringa
Frisco Five

The Frisco Five, pia inajulikana kama #Frisco5,  ni kundi la waandamanaji waliogoma kula mnamo  21 Aprili, 2016 huko San Francisco, California mbele ya Kituo cha Misheni cha Idara ya Polisi ya San Francisco ili kuandamana dhidi ya matukio ya ukatili wa polisi. , ukiukaji wa matumizi ya nguvu, na upendeleo wa rangi. Hasa vifo vya Alex Nieto mnamo 21 Machi , 2014,  Mario Woods mnamo  2 Desemba, 2015, Amilcar Perez Lopez mnamo 26 Februari, 2015, na Luis Gongora mnamo 7 Aprili, 2016.

Historia 
waandamanaji watano - Ike Pinkston, 42, Sellassie Blackwell, 39, Edwin Lindo, 29, Maria Gutierrez, 66, na mtoto wake Ilyich "Equipto" Sato, 42 - walitoa wito wa kujiuzulu kwa mkuu wa SFPD Greg Suhr kutokana na mfululizo wa risasi za hivi karibuni. Waandamanaji walikuwa mchanganyiko wa wanamuziki, waelimishaji, na mwanasiasa: Pinkston, Sellassie, na Equito ni wasanii wa hip hop, Gutierrez ni mkurugenzi wa Shule ya Awali ya Los Compañeros del Barrio, na Lindo alikuwa mgombea wa Msimamizi katika Wilaya ya 9.

Marejeo 

Waliofariki 2014
Mbegu
USLW Iringa
Uuaji wa Jonathan Ferrell

Mnamo 14 Septemba, 2013, Jonathan Ferrell (aliyezaliwa 11 Oktoba 1988), Mchezaji wa zamani wa chuo kikuu cha Florida A&M University Rattlers, alidaiwa kushtakiwa na kupigwa risasi na kuuawa na afisa wa polisi Randall "Wes. " Kerrick huko Charlotte, Kasikazini mwa Carolina. Kerrick alishtakiwa kwa kuua bila kukusudia, lakini hakuhukumiwa.

Kupigwa risasi 
Ferrell, Mmarekani mwenye asili ya Kiafrika, hakuwa na silaha wakati alipopigwa risasi. Alipokuwa amempa mfanyakazi mwenzake lifti kwenda nyumbani usiku wa 14 Septemba, 2013, aligongesha gari lake kisha  akaenda kwenye nyumba ya jirani katika mtaa wa Bradfield Farms na kubisha mlango. Mkazi mmoja, Sarah McCartney, alipigia simu polisi, maafisa watatu wakaja. kisha Ferrell akakimbia kuelekea walipo maafisa hao, ambapo mmoja wa maofisa alirusha ngumi kwa Ferrell na kumkosa. Afisa huyo huyo, Thornel Little, alitoa ushahidi kwamba Ferrell alisema "nipige risasi" mara mbili alipokuwa akiwakimbilia maafisa. Kerrick kisha akamfyatulia risasi Ferrell, akampiga risasi kumi na mbili na kumuua.

Marejeo 

Waliofariki 2013
Wachezaji mpira wa Marekani
USLW Iringa
Black Lives Matter Memorial Fence

Uzio wa Ukumbusho wa Black Lives Matter (BLM Memorial Fence) ulikuwa usanifu wa majengo mawili yenye urefu wa miezi minane ya maandamano ya ukumbusho wa Black Lives Matter uliounganishwa na wageni na wanaharakati wa jamii kwenye uzio wa kuunganisha mnyororo nje ya Ikulu ya White House kwenye H Street, kati ya Vermont Avenue. na Connecticut Avenue NW huko Downtown Washington, D.C. mnamo 2020 na 2021.

Lafayette Square kaskazini mwa Ikulu ya White House iliondolewa waandamanaji mnamo 1,Juni  2020  ili kumruhusu Rais Trump kutembea kutoka makazi yake ya White House hadi Kanisa la Ikulu ya White House.

Marejeo 
harakati
USLW Iringa
BlackinChem

BlackInChem ni shirika linalolenga kuangazia na kuongeza mwonekano wa wanakemia Weusi. Shirika liliundwa kama jibu kwa Wiki ya Ndege Weusi. Tukio la uzinduzi lilianza Agosti 10 - 15, 2020.

Mashirika
USLW Iringa
Siwezi Kupumua: Mauaji kwenye mtaa wa Bay

Siwezi Kupumua: Killing on Bay Street ni kitabu cha 2017 cha Matt Taibbi, kilichochapishwa na Spiegel & Grau, kuhusu kifo cha Eric Garner. Kitabu hiki kinaeleza taratibu za utekelezaji wa sheria,  masuala ya kimfumo, na maisha ya mtu binafsi ya Garner, pamoja na kifo chake,  na ushawishi juu ya Black Lives Matter. Kulingana na Taibbi, kifo chenyewe "na umbali mkubwa ambao ulisafirishwa ili kumlinda muuaji wake, sasa unasimama kama ushuhuda wa hamu ya kiafya ya Amerika ya kuzuia kutendewa sawa chini ya sheria kwa watu wake weusi."  Taibbi aliandika kwamba kifo " ilibidi kuambiwa bila sauti yangu, bila magurudumu ya lugha au vicheshi au mbinu zozote za sarakasi nilizojifunza kutumia."

Mapokezi 
Jamil Smith wa The New York Times alisifu kuangaziwa kwa ubaguzi wa kimfumo na undani wa wachezaji wa kibinadamu, na akaelezea kitabu hicho kuwa na "taarifa za kina"; alihitimisha kitabu hicho ni "utangulizi mzuri".

Paul Butler wa Washington Post alilinganisha kitabu hicho na The Wire na kusema kwamba angahewa yake ni kama "utaratibu wa polisi".

Rayyan Al-Shawaf aliandika katika Christian Science Monitor kwamba kitabu hicho "kina macho wazi, kinapiga sana" na kwamba "kinasalia kuwa maelezo ya kusikitisha ya mtu mkubwa ambaye polisi walitumia nguvu mbaya dhidi yake bila sababu nzuri."  Al-Shawaf alisifu uhusiano wa kitabu hicho na masuala kuhusu kutendewa kwa wafungwa walioachiliwa huru, na alikosoa uhusiano wa kitabu hicho na unyanyasaji mwingine wa rangi na ukatili wa polisi lakini kwamba suala hilo halipaswi "kudharau" kazi nzima.

Marejeo 

Fasihi ya Kiingereza
USLW Iringa
Uuaji wa Jamar Clark

Mnamo 15 Novemba 2015, Jamar Clark, mwanamume mwenye asili ya Afrika mwenye umri wa miaka 24, aliuawa kwa kupigwa risasi na maafisa wa polisi huko Minneapolis. Maafisa wawili waliohusika na ufyatuaji risasi walikuwa Mark Ringgenberg na Dustin Schwarze. Walikuwa sehemu ya Idara ya Polisi ya Minneapolis na baadaye waliwekwa kwenye likizo ya kulipwa ya kiutawala. Usiku baada ya kupigwa risasi, Clark alikufa katika Kituo cha Matibabu cha Hennepin County baada ya kuondolewa kwa msaada wa maisha. Kifo chake kilitokana na jeraha la risasi alilopata wakati wa tukio la Novemba 15.

Marejeo 
USLW Iringa
Wanaume wa Marekani
Waliofariki 2015
Jumanne nyeusi

Blackout Tuesday ilikuwa hatua ya pamoja kupinga ubaguzi wa rangi na ukatili wa polisi. Hatua hiyo, iliyoandaliwa awali ndani ya tasnia ya muziki kujibu mauaji ya George Floyd. na mauaji ya Ahmaud Arbery, na mauaji ya Breonna Taylor, yalifanyika mnamo Juni 2, 2020. Biashara zilizoshiriki zilihimizwa kujiepusha na kutoa muziki na shughuli zingine za biashara. Baadhi ya maduka yalitoa programu iliyozimwa, kimya, au ndogo kwa dakika 8 na sekunde 46, muda ulioripotiwa hapo awali kwamba afisa wa polisi Derek Chauvin alibana shingo ya Floyd.

Marejeo

Haki za binadamu
USLW Iringa
Mauaji ya Freddie Carlos Gray Jr

Mnamo Aprili 12, 2015, Freddie Carlos Gray Jr., Mwamerika mwenye umri wa miaka 25, alikamatwa na Idara ya Polisi ya Baltimore kwa kumiliki kisu kisheria.  Alipokuwa akisafirishwa kwa gari la polisi, Gray alipata majeraha na kupelekwa katika Kituo cha polisi cha R Adams Cowley.  Grey alikufa Aprili 19, 2015; kifo chake kilihusishwa na majeraha kwenye uti wake wa mgongo.

Mnamo Aprili 21, 2015, ikisubiri uchunguzi wa tukio hilo, maafisa sita wa polisi wa Baltimore walisimamishwa kazi.  Mazingira ya majeraha hayo hapo awali hayakuwa wazi; mashuhuda wa tukio hilo walipendekeza kwamba maofisa waliohusika walitumia nguvu isiyo ya lazima dhidi ya Gray wakati wa kukamatwa, dai lililokanushwa na maafisa wote waliohusika.

Marejeo 

Wanaume
Waliofariki 2015
USLW Iringa
Mbegu
Kuuawa kwa Alvin Cole

Jioni ya tarehe 2 Februari  2020, Alvin Cole, mwanamume mweusi mwenye umri wa miaka 17, alipigwa risasi na polisi wa kiume wa Wauwatosa, Wisconsin, Joseph Mensah, nje ya duka la Mayfair huko Wauwatosa. Risasi hiyo ilitokea baada ya Cole kukataa amri kutoka kwa polisi ya kuangusha bunduki iliyoibiwa aliyokuwa ameshikilia na Cole akafyatua risasi alipokuwa akijaribu kukimbia. Risasi mbili zilifyatuliwa wakati Cole alipokuwa kwenye mikono na magoti yake, na risasi tatu zilizosalia zilipigwa na Mensah huku Cole akiwa ameinama chini. Mensah alikuwa afisa pekee kati ya maafisa wengine watano kwenye eneo la tukio ambaye alifyatua silaha yake.

Maandamano hayo yalifanyika dhidi ya matukio ya nyuma ya maandamano duniani kote kuhusu mauaji ya George Floyd.

Marejeo 

USLW Iringa
Wanaume
Waliofariki 2020
Uuaji wa Jacob Blake

Mnamo Agosti 23, 2020, Jacob S. Blake, mwanamume mweusi mwenye umri wa miaka 29, alipigwa risasi na kujeruhiwa vibaya na afisa wa polisi Rusten Sheskey huko Kenosha, Wisconsin. Sheskey alimpiga Blake nyuma mara nne na upande mara tatu baada ya Blake kufungua mlango wa dereva kwenye SUV ya mpenzi wake na kujaribu kuingia ndani. Sheskey alisema kwamba aliamini kwamba alikuwa karibu kuchomwa kisu, kwani Blake alikuwa amebeba kisu. Hapo awali wakati wa pambano hilo, Blake alikuwa amepigwa risasi na maofisa wawili, lakini taser ilishindwa kumzima na akaendelea kuelekea gari lake.

Blake alikuwa na hati ya kukamatwa kwake kuanzia Julai mosi, kwa msingi wa mashtaka ya unyanyasaji wa kingono wa kiwango cha tatu, uvunjaji sheria, na kufanya fujo kwa unyanyasaji wa nyumbani mwezi Mei. Mkuu wa Polisi wa Kenosha Daniel Miskinis na Chama cha Polisi cha Kenosha walisema kuwa maafisa hao walituma Agosti 23 walikuwa na ufahamu wa hati inayosubiri kwa Blake kabla ya kufika kwenye eneo la tukio; rekodi za kutuma zinathibitisha hili.

Wanaume wa Marekani
Waliofariki 2020
USLW Iringa
Christian Cooper

Christian Cooper ni mwandishi na mhariri wa sayansi wa Marekani, na pia mwandishi wa katuni na mhariri. Anaishi New York City.

Cooper ameandika hadithi kwa ajili ya Marvel Comics Presents, ambayo mara nyingi huwa na wahusika kama vile Ghost Rider Vengeance. Pia amehariri idadi ya  X-Men makusanyo yake, na matoleo mawili ya mwisho ya Marvel Swimsuit Special. Cooper kwa sasa ni mhariri mkuu wa biomedical katika Mawasiliano ya Sayansi ya Afya.

Marejeo 
USLW Iringa
Waandishi wa Marekani
The Force (filamu ya 2017)

The Force ni filamu ya hali halisi ya 2017 iliyoongozwa na Peter Nicks. Filam hii inaeleza juhudi za miaka miwili za Idara ya Polisi ya Oakland kutekeleza mageuzi dhidi ya utovu wa nidhamu wa polisi na kashfa, wakati wa kuongezeka kwa machafuko ya kijamii, maandamano ya kudai kuongezeka kwa uwajibikaji wa polisi, na usimamizi wa shirikisho unaoendelea. Filamu hii ilishinda Tuzo ya Muongozaji bora katika Tamasha la Filamu la Sundance la 2017 na Tuzo ya Golden Gate Award katika Tamasha la Kimataifa la Filamu la San Francisco la 2017.

Marejeo 

Filamu za 2017
USLW Iringa
Mauaji ya Akai Gurley

Akai Gurley, mwanamume mwenye umri wa miaka 28, aliuawa kwa kupigwa risasi  20,Novemba, 2014, huko Brooklyn, New York City, Marekani, na ofisa wa Idara ya Polisi ya Jiji la New York. Maafisa wawili wa polisi, wakishika doria kwenye ngazi za Mamlaka ya Makazi ya Jiji la New York (NYCHA) katika nyumba  za Louis H. huko mashariki mwa New York, Brooklyn, waliingia kwenye ngazi zenye giza nene, zisizo na mwanga. Afisa Peter Liang, 27, alichomolewa bunduki yake. Gurley na mpenzi wake waliingia kwenye ngazi ya ghorofa ya saba, hatua kumi na nne chini yao. Liang alifyatua silaha yake; risasi iliruka ukuta na kumpata Gurley kifuani. Baraza la mahakama lilimtia hatiani Liang kwa mauaji ya bila kukusudia, ambayo baadaye mahakama iliyapunguza kuwa mauaji ya kihalifu.

Mnamo10 Februari  , 2015, Liang alishtakiwa na mahakama kuu (wanaume saba na wanawake watano)  kwa kuua bila kukusudia, kushambulia na mashtaka mengine ya jinai (jumla ya makosa matano)  baada ya wanachama kuonyeshwa picha za nyumba hiyo ambayo haikuwa na mwanga na glock ya 9mm iliyotumika katika upigaji risasi

Marejeo 

USLW Iringa
Wanaume
Waliofariki 2014
Mbegu
Alright (wimbo wa Kendrick Lamar)

Alright ni wimbo wa rapa wa Kimarekani Kendrick Lamar, uliochukuliwa kutoka kwenye Albamu yake ya tatu ya studio, To Pimp a Butterfly (2015). Wimbo wa sherehe kuhusu matumaini huku kukiwa na matatizo binafsi, unaangazia sauti zisizo na sifa kutoka kwa mtayarishaji mwenza wa wimbo huo Pharrell Williams wakati wa kwaya. "Alright" ilitolewa kwa vituo vya redio kama wimbo wa nne wa Albamu mnamo 30 Juni 2015. Machapisho mengi ya muziki yaliona kuwa kati ya nyimbo na video bora zaidi za mwaka, zikiangazia ujumbe wao katika muktadha wa kijamii wa wakati huo. "Sawa" ilipokea teuzi nne katika Tuzo za 58 za Grammy: Wimbo Bora wa Mwaka, Video Bora ya Muziki, Utendaji Bora wa Rap na Wimbo Bora wa Rap, ikishinda mbili za mwisho. Pia iliteuliwa kwenye  Tuzo ya Muziki ya Video ya MTV kwa Video ya Mwaka.Wimbo huu ulihusishwa na Black Lives Matter baada ya maandamano kadhaa yaliyoongozwa na vijana kusikika wakiimba kwaya, huku baadhi ya machapisho kama vile Rolling Stone, People, na Complex yakiita "Alright" "sauti iliyounganishwa" na vuguvugu hilo. Mnamo 2019, ulikuwa wimbo bora zaidi wa 2010 na Pitchfork. Ulichezwa na Lamar katika kipindi cha nusu saa cha Super Bowl LVI mnamo 13 Februari 2022.

Marejeo: 

Muziki
Tuzo ya Grammy
USLW Iringa
Kifo cha Sandra Bland

Sandra Annette Bland alikuwa mwanamke mwenye umri wa miaka 28 mwenye asili ya Kiafrika ambaye alipatikana akiwa amejinyonga katika seli ya gereza huko Waller County, Texas, Julai 13, 2015, siku tatu baada ya kukamatwa kwenye kituo cha trafiki. Kifo chake kilitawaliwa kama kujiua. Ilifuatiwa na maandamano ya kupinga kukamatwa kwake, kupinga sababu ya kifo na madai ya unyanyasaji wa rangi dhidi yake.

Bland aliondolewa kwa ukiukaji mdogo wa trafiki mnamo Julai 10 na Askari wa Jimbo Brian Encinia. Majibizano hayo yaliongezeka, na kusababisha Bland kukamatwa na kufunguliwa mashtaka ya kumshambulia afisa wa polisi. Kukamatwa huko kulirekodiwa kwa sehemu na dashcam ya Encinia, simu ya rununu ya mtazamaji, na simu yake ya rununu ya Bland. Baada ya mamlaka kukagua picha za dashcam, Encinia aliwekwa likizo ya kiutawala kwa kushindwa kufuata taratibu zinazofaa za kusimamisha trafiki.

Marejeo

USLW Iringa
Waliofariki 1009
Mauaji ya Dontre Hamilton

Mnamo  30, Aprili 2014, Dontre Hamilton alipigwa risasi na kuuawa na afisa wa polisi Christopher Manney, katika Hifadhi ya Red Arrow huko Milwaukee, Wisconsin. Hakuna mashtaka yaliyoletwa, lakini Manney alifukuzwa kutoka kwa jeshi. Kama matokeo ya ufyatuaji risasi na maandamano yaliyofuata, maafisa wa polisi wa Milwaukee walikuwa na kamera za mwili.

Historia 
Dontre D. Hamilton (1983 - Aprili 30, 2014), wa Milwaukee, alikuwa na umri wa miaka 31 wakati wa kifo chake. Hamilton alikuwa na historia ya ugonjwa wa akili. Kulingana na Mkuu wa Polisi wa Milwaukee Edward Flynn, Hamilton alikuwa na historia ya awali ya kukamatwa huko Milwaukee ambayo "yalihusishwa moja kwa moja na masuala ya afya ya akili." Ingawa baadaye ilifunuliwa kuwa Dontre hakuwa na historia ya kukamatwa na historia ya kumbukumbu ni ya kaka yake.  Familia ya Hamilton ilisema kwamba Hamilton alikuwa ametibiwa schizophrenia lakini hakuwa na vurugu. Siku chache kabla ya kifo chake, Hamilton aliiambia familia yake kwamba "alikuwa amechoka na ana njaa, na kwamba mtu fulani angemuua."

Marejeo 

USLW Iringa
Wanaume
Mbegu
Waliofariki 2014
Shambulizi la Ezell Ford

Ezell Ford, mwanaume mwenye asili ya Kiafrika mwenye umri wa miaka 25, alifariki kutokana na majeraha mengi ya risasi baada ya kupigwa risasi na maafisa wa Idara ya Polisi ya Los Angeles (LAPD) huko Florence, Los Angeles, California mnamo 11 Agosti, 2014.Katika wiki na miezi iliyofuata, shambulizi la Ford lilianzisha maandamano mengi na kesi ya familia ya Ford ikidai fidia ya $75 milioni.

Marejeo 

Waliofariki 2014
USLW Iringa
Maisha ya Bluu ni muhimu

Blue Lives Matter ni vuguvugu nchini Marekani linalotetea kwamba wale wanaofunguliwa mashtaka na kukutwa na hatia ya kuua maafisa wa kutekeleza sheria wanapaswa kuhukumiwa chini ya sheria za uhalifu wa chuki.  Ilianzishwa kujibu Black Lives Matter baada ya mauaji ya maafisa wa NYPD Rafael Ramos na Wenjian Liu huko Brooklyn, New York mnamo Desemba 20, 2014.
Haki za binadamu
Mchungaji (kitabu)

Mchungaji (kwa Kigiriki: Ποιμὴν τοῦ Ἑρμᾶ, Poimēn tou Herma; kwa Kilatini: Pastor Hermae) ni jina la kitabu maarufu cha karne ya 1 BK kilichoandikwa na Herma, ndugu wa Papa Pius I, mjini Roma. 

Baadhi ya Mababu wa Kanisa, kama Ireneo, walidhani ni Neno la Mungu kwa jinsi kilivyoheshimiwa na Wakristo (hadi karne ya 4).

Kitabu kinaundwa na njozi tano, maagizo kumi na mawili na mifano kumi, kikihimiza toba kwa dhambi zinazoathiri Kanisa.

Lugha asili ni Kigiriki, lakini iliwahi kutafsiriwa kwa Kilatini na lugha nyingine kadhaa.

Tanbihi

Marejeo
 Carolyn Osiek, "Wealth and Poverty in the Shepherd of Hermas," Studia Patristica, Vol 17, Pt 2, 1982, 725–730.
 Carolyn Osiek, "The Genre and Function of the Shepherd of Hermas," Semeia, 36, 1986, 113–121.
 U. Neymeyr, Die christliche Lehrer im zweiten Jahrhundert. Ihre Lehrtätigkeit, ihr Selbsverständnis und ihre Geschichte (Leiden, 1989) (Vigiliae Christianae. Supplements, 4), 9–15.
 Carolyn Osiek, "The Second Century through the Eyes of Hermas: Continuity and Change," Biblical Theology Bulletin, 20, 1990, 116–122.
 D. P. O'Brien, "The Cumaean Sibyl as the Revelation-bearer in the Shepherd of Hermas," Journal of Early Christian Studies, 5, 1997, No. 4.
 Carolyn Osiek, "The Shepherd of Hermas in Context," Acta Patristica et Byzantina, 8, 1997, 115–134.
 Carolyn Osiek, "The Oral World of Early Christianity in Rome: The Case of Hermas.," in Karl P. Donfried and Peter Richardson (eds), Judaism and Christianity in First-Century Rome (Grand Rapids, 1998), 151–172.
 Carolyn Osiek, Shepherd of Hermas: A Commentary (Minneapolis, 1999).
 Jörg Rüpke, "Apokalyptische Salzberge: Zum sozialen Ort und zur literarischen Strategie des 'Hirten des Hermas'," Archiv für Religionsgeschichte, 1, 1999, 148–160.
 Jörg Rüpke, "Der Hirte des Hermas: Plausibilisierungs- und Legitimierungs strategien im Übergang von Antike und Christentum," Zeitschrift für antikes Christentum, 7, 2003, 362–384.
 Marco Frenschkowski, "Vision als Imagination. Beobachtungen zum differenzierten Wirklichkeitsanspruch fruehchristlicher Visionsliteratur," in Nicola Hoemke, Manuel Baumbach (hrsg), Fremde Wirklichkeiten: Literarische Phantastik und antike Literatur (Heidelberg, 2006) (Studien zur griechischen und lateinischen Poesie, 6), 339–366.
 Joseph Verheyden, "The Shepherd of Hermas," in Paul Foster (ed), Writings of the Apostolic Fathers (London, 2007) (T & T Clark Biblical Studies).
 Christian Tornau - Paolo Cecconi (Eds.), The Shepherd of Hermas in Latin. Critical Edition of the Oldest Translation Vulgata, Walter de Gruyter, Berlin/Boston 2014.

Viungo vya nje

 A large collection of English translations of The Shepherd of Hermas, including some in modern English.
 Greek text of The Shepherd of Hermas
 Archbishop Wake's English Translation of The Shepherd of Hermas
 The Shepherd of Hermas (English Translation) Early Christian Writings
 Shepherd of Hermas Critical Translation + Audio Dramatization Biblicalaudio
 
 
 Hermas' Shepherd on earlychurch.org.uk Bibliography and links to on-line articles.
 Fragments of Hermas in Amherst Papyri
Fasihi ya Kigiriki
Mababu wa Kanisa
Herma

Herma alikuwa Mkristo wa karne ya 2 aliyepata umaarufu kwa kuandika kitabu "Mchungaji" kilichoheshimika sana ili kuhimiza toba.

Katika kitabu anasema aliwahi kuwa mtumwa kutoka Aquileia. Alikuwa ndugu wa Papa Pius I.

Tanbihi

Vyanzo

Waandishi wa Italia
Mababu wa Kanisa
Waliozaliwa karne ya 2
Watu wa Roma ya Kale
Aquileia

Aquileia ni mji mdogo wa mkoa wa Friuli-Venezia Giulia, Italia Kaskazini Mashariki.

Siku hizi una wakazi 3,500 tu, lakini uliwahi kuwa mmojawapo kati ya miji mikubwa zaidi duniani. Katika karne ya 2 ulikuwa na wakazi 100,000. Ndiyo sababu ni mahali muhimu kwa akiolojia. Pia una umuhimu wa pekee katika historia ya Kanisa.

Miji ya Italia
Friuli-Venezia Giulia
Maisha ya Antoni

Maisha ya Antoni ni kitabu kilichoandikwa na askofu Atanasi wa Aleksandria  mwaka 360 hivi kuhusu maisha ya mmonaki Antoni Mkuu wa Misri aliyekuwa amefariki tangu miaka 4.

Kitabu hicho cha Kigiriki, hasa baada ya kutafsiriwa kwa Kilatini, kilisomwa na wengi na kuathiri sana Kanisa lote kwa kueneza umonaki hata Ulaya Magharibi.

Tanbihi

Marejeo
 Athanase d’Alexandrie: Vie d’Antoine. Introd., texte critique, trad., notes et index par G. J. M. Bartelink (Sources Chrétiennes 400), Éditions du Cerf, Parisiis 1994. (Kigiriki, Kifaransa)

Viungo vya nje
 Athanasii Alexandrini: Vita Antonii (kwa Kigiriki, kwa Kiingereza, kwa Kijerumani)

Fasihi ya Kigiriki
Mababu wa Kanisa
Mababu wa jangwani
Kaisari Leo III

Kaisari Leo III (685 hivi - 18 Juni 741) alitawala Dola la Roma Mashariki kuanzia mwaka 717 hadi 741.

Katika historia ya Kanisa anakumbukwa kwa kudhulumu Wakristo wengi akidai wasitumie tena picha takatifu.

Tazama pia
 Orodha ya Makaizari wa Bizanti

Tanbihi

Marejeo
 
Entry of "Leo III" in The Oxford Dictionary of Byzantium, ed. Alexander Kazhdan. New York: Oxford University Press, 1991.

Viungo vya nje

Makaizari wa Bizanti
Haki ya kuwa na mazingira salama

Hali ya kuwa na mazingira salama au haki ya mazingira endelevu na yenye afya (kwa Kiingereza: The right to a healthy environment) ni kampeni inayoendeshwa na inayotetewa na mashirika ya haki za binadamu na mashirika ya mazingira ili kulinda mifumo ya ekolojia inayochania afya kwa binadamu.    

Waraka juu ya haki hiyo ulikubaliwa na Baraza la Haki za Binadamu la Umoja wa Mataifa wakati wa kikao chake cha 48 mnamo Oktoba 2021 huko HRC/RES/48/13.  Haki mara nyingi ndiyo msingi wa ulinzi wa haki za binadamu na watetezi wa mazingira, kama vile watetezi wa ardhi, walinzi wa maji na wanaharakati wa haki za kiasili.

Jukumu la serikali 
Haki inaunda wajibu wa serikali kudhibiti na kutekeleza sheria za mazingira, kudhibiti uchafuzi wa mazingira, na vinginevyo. Pia inatakiwa kusiaia haki na ulinzi kwa jamii zilizoathiriwa na matatizo ya mazingira.  Haki ya mazingira salama imekuwa haki muhimu kwa kuunda vielelezo vya kisheria vya mazingira kwa ajili ya kesi za mabadiliko ya tabianchi na masuala mengine ya mazingira.

Athari 
Ni vigumu kuamua kwa uthabiti athari za ulinzi wa kikatiba au wa kimataifa wa haki ya mazingira yenye afya. Mwandishi maalum wa Umoja wa Mataifa John Knox anapendekeza kwamba uwekaji waraka wa haki ya mazingira na afya katika katiba za kitaifa au na Umoja wa Mataifa unaweza kuathiri juhudi za kulinda mazingira kwa kuongeza lugha ya haki za binadamu; kujaza mapengo katika sheria za kimataifa; kuimarisha msingi wa utekelezaji wa kimataifa; na kuboresha utendaji wa mazingira katika ngazi ya kitaifa. Zaidi ya hayo, Knox anapendekeza kwamba kuanzisha haki ya mazingira yenye afya kunaweza kuathiri uelewa wetu wa sheria za haki za binadamu yenyewe, kwa sababu haki si uwekaji wa juu chini wa itikadi ya kikoloni ya Magharibi (ambayo ni ukosoaji wa mafundisho yaliyopo ya haki za binadamu), lakini ni. badala ya mchango wa chini juu kwa sheria ya haki za binadamu inayotoka Kusini mwa Ulimwengu .

Marejeo 

Haki za binadamu
Ekolojia
Afya
WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Mazingira
Kipini

Kipini ni kijiji cha wavuvi kwenye pwani ya Kenya katika Kaunti ya Tana River. Iko kilomita 20 kusini mwa Witu kwenye mdomo wa Mto Tana unapoishia katika Bahari Hindi.

Historia
Kipini imetambuliwa kuwa mji wa kihistoria ya Waswahili katika Kenya ya leo.  Kuna mabaki ya makaburi yaliyojengwa kwa mawe ambayo yanafikiriwa kuwa na asili katika karne ya 11.

Katika karne ya 19 Kipini ilitajwa katika mkataba baina ya Ujerumani na Uingereza kama mpaka wa kaskazini wa maeneo ya Sultani wa Zanzibar yaliyotambuliwa nao, mbali na Lamu na miji kadhaa. Hivyo ilikuwa pia kwa muda mpaka wa kaskazini wa koloni la Kenya kwenye pwani. 

Baadaye wakati wa ukoloni Kipini ilikuwa makao makuu ya wilaya ya Lower Tana.

Marejeo

Waswahili
Kaunti ya Tana River
Kinjaah

Balagizi Kinja Judith, anajulikana sana kwa jina la sanaa Kinjaah, ni mwimbaji, mwigizaji kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Wasifu 
Kinjaah alizaliwa Kigali, Rwanda, tarehe 28 Machi 1992, binti wa Antoine Balagizi na Magana Joséphine. Baada ya diploma yake ya serikali katika Chuo cha Alfajiri mnamo Julai 2010, aliendelea na masomo yake ya chuo kikuu katika Chuo Kikuu cha Hope of Africa cha Bujumbura nchini Burundi.

Kazi ya muziki 
Kinjaah alianza kazi yake ya muziki kama mwimbaji katika parokia ya Saint Pierre Claver na umri wa miaka 5 na katika maonyesho yaliyoandaliwa na shule yake. Akiwa ameathiriwa na wasanii wa Kimagharibi Celine Dion, Whitney Houston na Andrea Bocelli, anajitokeza na kisha kujithibitisha kwenye anga ya muziki ya Kongo kwa mtindo wa miondoko mbalimbali katika Alliance Française (muungano wa Ufaransa) uko Bukavu.

Mnamo 2015, Alitia saini kwa utengenezaji wa albamu yake ya kwanza, iliyoitwa " The Girl I Am ", na lebo ya muziki MakSpeakers pamoja na Cor Akim ambaye anashirikiana naye kwenye wimbo" You And I " katikati ya 2015.

Diskografia

Albamu za studio 

 2016 : The Girl I Am

Nyimbo 

 2010 : Âme Seule
 2012 : Avec Toi
 2013 : Peace, Love And Unity
 2015 : Mon Cri
 2015 : More than Strong
 2015 : Merry Christmas ft. Judy M

 2017 : Here I Am ft. ALDOR
 2021 : Il sait quoi faire

Ushirikiano 

 2015 : Umoja bondeni - ft. Voldie Mapenzi na Cor Akim
 2015 : You and I - ft. Cor Akima

Filamu 

 Unataka kunioa ?
 Kevin the Daredevil
 kulipiza kisasi
 Risasi ya mgongo

Marejeo 

Watu kutoka Mkoa wa Bukavu
Waliozaliwa 1992
Watu walio hai
Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Vigezo vya watu
Uuaji wa James Craig Anderson

James Craig Anderson alikuwa mwanamume mwenye asili ya Afrika mwenye umri wa miaka 47 ambaye aliuawa katika uhalifu wa chuki huko Jackson, Mississippi mnamo 26 Juni 2011, na Deryl Dedmon wa Brandon mwenye umri wa miaka 18. Wakati wa kifo chake, Anderson alikuwa akifanya kazi kwenye mstari wa kusanyiko kwenye kiwanda cha Nissan huko Canton, na kulea mtoto wa kuasili na mwenzi wake. Kulingana na polisi, Dedmon na marafiki zake, kundi la vijana weupe, walimwibia na kumpiga mara kwa mara Anderson kabla ya Dedmon kumkimbia, na kusababisha majeraha mabaya. Kamera ya usalama ya moteli ilionyesha Dedmon na washirika wake, pamoja na Dedmon akimkimbia Anderson na lori lake.

FBI ilifanya uchunguzi wa hali ya juu wa haki za kiraia wa mauaji ya Anderson; ilisababisha kufunguliwa mashitaka kwa watu 10, akiwemo Dedmon, kwa njama ya uhalifu kadhaa wa chuki dhidi ya Waamerika wa Kiafrika huko Jackson uliofanywa kutoka msimu wa 2011 hadi Machi 2012. Mauaji ya Anderson yaliainishwa kama uhalifu wa chuki uliochochewa na ubaguzi wa rangi. Hatimaye, watu wote 10 walifunguliwa mashtaka kwa mchanganyiko mbalimbali wa uhalifu huu. Kila mmoja alikiri hatia na akapokea hukumu za shirikisho. Familia ya Anderson iliomba wahusika wa mauaji hayo waepushwe na adhabu ya kifo. Dedmon alipatikana na hatia ya mauaji katika mahakama ya serikali mwaka wa 2012 na kuhukumiwa vifungo viwili vya maisha kwa wakati mmoja. 

Waliofariki 2011
Wanaume wa Marekani
Watu wa Marekani
USLW Iringa
Assata's Daughters

Assata's Daughters ni shirika la Marekani la Black Power la wanawake na wasichana wenye asili ya Kiafrika wenye itikadi kali huko Chicago, ambalo linafanya kazi kupitia lenzi ya Black, Queer, na ufeministi, ambayo inaangazia elimu ya siasa, upangaji, na huduma za mapinduzi.  Kundi hilo limejitolea kwa harakati kali za ukombozi katika mila ya Assata Shakur, mwanachama wa zamani wa Jeshi la Ukombozi wa Weusi (BLA). Kikundi kimepitisha na kupanua juu ya wapangaji wa mpango wa pointi kumi kama jukwaa lake. Mpango huu uliandikwa na Huey Newton kama manifesto ya Black Panther Party, shirika la Black Power ambalo alianzisha pamoja.  Kundi hili ni sehemu ya vuguvugu la kukomesha polisi. Binti za Assata zilianzishwa Machi 2015. Assata's Daughters ni sehemu ya kundi la mashirika ya wanaharakati weusi wanaojulikana kama Movement for Black Lives.  Kufikia mwaka wa 2016, Binti za Assata walikuwa na wanachama 68 hai.

Assata's Daughters ni mojawapo ya mashirika mengi ya kisasa ambayo yalianza kupinga vurugu za polisi, hasa katika jiji la Chicago. Mauaji ya Eric Garner na maandamano yaliyofuata ndiyo yalisababisha kuandaliwa kwa Mabinti wa Assata huko Chicago. Kundi hilo linajihusisha na mbinu za maandamano sawa na wanachama wa Mradi wa Vijana Weusi 100 ili kutatiza "biashara kama kawaida" na kuongeza ufahamu wa sababu zao.

Marejeo 
Mashirika
Siasa ya Marekani
USLW Iringa
Barack Obama Sr.

Barack Hussein Obama Sr. (18 Juni 1934 - 24 Novemba 1982) alikuwa mchumi mkuu wa serikali ya Kenya. Alikuwa baba wa Barack Obama, rais wa arobaini na nne wa Marekani.

Maisha ya awali 
Barack Obama Sr. alizaliwa mwaka 1934 katika Wilaya ya Rachuonyo, mwambao wa Ziwa Viktoria, nchini Kenya. Wakati wa utoto wake, aliishi katika kijiji cha Nyang'oma Kogelo, Wilaya ya Siaya, Mkoa wa Nyanza. Familia yake ni watu wa kabila la Wajaluo.

Baba yake aliitwa Onyango Obama na mama yake aliitwa Habiba Akumu Nyanjango. Baba yake na mama yake walikuwa na watato wawili wa kike na mtoto mmoja wa kiume, Barack Obama Sr. Akumu na Onyango walitengana na Akumu aliiacha familia mwaka 1945. Baada ya Akumu kuacha familia, mke wa tatu wa Onyango alimlea Barack Obama Sr. na dada zake.

Ndoa na familia 
Obama alimuoa Kezia Aoko katika sherehe ya kikabila katika nchi ya Kenya mwaka 1954. Walipata watoto wawili, Malik na Auma. Baadaye, Obama alioa wanawake wengine wawili. Mmoja wa wanawake alikuwa Stanley Ann Dunham, mwanamke Mmarekani. Dunham alikuwa na mtoto, ambaye baadaye alikua rais wa Marekani, Barack Obama. Baadaye walitengana tarehe 20 Machi 1964.

Elimu 
Mwaka 1959, Obama alipata ufadhili wa masomo ya uchumi kutoka kwa Tom Mboya. Udhamini ulitoa elimu katika nchi za Magharibi kwa wanafunzi wa Kenya. Mwaka 1959, Obama alienda Chuo Kikuu cha Hawaii na kuwa mwanafunzi wa kwanza wa kigeni wa Afrika wa chuo kikuu hicho. Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Hawaii baada ya miaka mitatu na digrii ya uchumi.

Mwezi wa tisa mwaka 1962, Obama alisafiri mpaka mji wa Cambridge, jimbo la Massachusetts, nchi ya Marekani na kuendelea kusoma uchumi katika Chuo Kikuu cha Harvard. Alipata digrii nyingine ya uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Harvard mwaka 1965.

Miaka ya mwisho na mauti 
Mzozo wa Obama na rais wa Kenya, Jomo Kenyatta, uliharibu kazi yake. Aliingia katika tuhuma baada ya Tom Mboya kuuawa mwaka 1969 kwa sababu Mboya alikuwa mshauri wake. Jomo Kenyatta alimfukuza kazi Obama, hivyo haikuwezekana kwa Obama kupata kazi. Barack Obama Sr. alipata ajali mbili za gari na kupoteza miguu yote miwili. Halafu, alianza kukabiliana na umaskini na unywaji pombe. Mwaka 1982, alipata mtoto mwingine. Lakini miezi sita baadaye, Barack Obama Sr. alikufa katika ajali ya gari huko Nairobi. Watu wengi mashuhuri wa kisiasa walienda kwenye mazishi yake.

Marejeo 
 https://www.blackpast.org/global-african-history/barack-hussein-obama-sr-1936-1982/
 https://ffrf.org/ftod-cr/item/14961-barack-hussein-obama-sr
 https://www.oprahdaily.com/life/a34670592/barack-obamas-parents/

Watu wa Kenya
Fatih Birol

Fatih Birol (amezaliwa Ankara, 22 Machi 1958) ni mchumi na mtaalamu wa nishati wa Uturuki, ambaye amehudumu kama Mkurugenzi Mtendaji na Wakala wa Kimataifa wa Nishati (IEA) tangu 1 Septemba 2015. Wakati wa uongozi wake wa IEA, alichukua hatua kadhaa za kulifanya na kuliiarisha shirika ilo la kimataifa lenye makao yake Paris liwe la kisasa, ikiwa ni pamoja na kuimarisha uhusiano na mataifa yanayokua kiuchumi kama India  na Uchina na kuendeleza mpito wa nishati safi. 

Birol alikuwa kwenye orodha ya Time 100 ya watu walio na ushawishi mkubwa zaidi duniani mwaka wa 2021,  ametajwa na jarida la Forbes miongoni mwa watu wenye ushawishi mkubwa katika nyanja ya nishati duniani .

Kazi 
Kabla ya kujiunga na IEA kama mchambuzi mdogo mwaka wa 1995, Birol alifanya kazi katika Shirika linalouza Petroli nchi za nje  ( OPEC ) huko Vienna . Kwa miaka mingi akiwa IEA, Birol alifanya kazi hadi cheo cha Mchumi Mkuu, jukumu ambalo alikuwa msimamizi wa ripoti ya IEA iliyofuatiliwa kwa karibu na World Energy Outlook, kabla ya kuwa Mkurugenzi Mtendaji mnamo 2015.

Raia wa Uturuki, Birol alizaliwa Ankara mnamo 1958. Alipata shahada ya BSc katika uhandisi wa nishati kutoka Chuo Kikuu cha Ufundi cha Istanbul . Alipata MSc na Shahada ya Uzamivu(PhD) katika uchumi wa nishati kutoka Chuo Kikuu cha Ufundi cha Vienna . Mnamo 2013, Birol alitunukiwa Shahada ya Uzamivu ya Sayansi ya Honodis causa na Chuo cha Imperi London.

Viungo vya nje 
 Wasifu wa Fatih Birol
 Shirika la Kimataifa la Nishati
 Mtazamo wa Nishati Ulimwenguni

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1958
Watu wa Uturuki
Wahandisi nchi kwa nchi
1lib1ref 2023
Okechukwu Ibeanu

Okechukwu Ibeanu ni Profesa wa Sayansi ya Siasa ambaye alikuwa Mkuu wa Kitivo cha Sayansi ya Jamii katika Chuo Kikuu cha Nigeria, Nsukka. Pia alikuwa ripota maalum wa Baraza la Haki za Binadamu la Umoja wa Mataifa kuhusu athari mbaya za harakati haramu na utupaji wa taka zenye sumu. 

Profesa Ibeanu hapo awali alikuwa afisa programu wa Wakfu wa MacArthur akisimamia haki za binadamu Niger Delta . Ni mwanafunzi wa zamani wa Chuo Kikuu cha Umoja wa Mataifa, Tokyo, pia amewahi kuwa mwanazuoni mgeni katika Queen Elizabeth House, Chuo Kikuu cha Oxford, na Woodrow Wilson Center, Washington DC.

Profesa Ibeanu anashiriki kwenye bodi za taasisi nyingi za utafiti ikiwa ni pamoja na Kituo cha Demokrasia na Maendeleo . Amechapisha sana kuhusu Niger Delta na siasa za Nigeria kwa ujumla, ikiwa ni pamoja na Mashirika ya Kiraia na Usimamizi wa Migogoro katika Delta ya Niger (2005). Kitabu chake cha hivi punde kinachoitwa Oiling Violence (2006) kinahusu kuenea kwa silaha ndogo ndogo na nyepesi katika Delta ya Niger.

Marejeo

Viungo vya nje 
 Maelezo mafupi  katika Kikundi cha Migogoro, Usalama na Maendeleo, Chuo cha King's College London
Watu walio hai
Watu wa Nigeria
Wahandisi nchi kwa nchi