Abdel Fattah el-Sisi

Abdel Fattah Saeed Hussein Khalil el-Sisi (kwa Kiarabu: عبد الفتاح سعيد حسين خليل السيسي‎; alizaliwa 19 Novemba 1954) ni mwanasiasa wa Misri ambaye ni Rais wa sita na wa sasa wa Misri. Aliwahi kuwa Mkurugenzi wa Ujasusi wa Jeshi, Waziri wa Ulinzi, na Jenerali. Kuanzia 10 Februari 2019, Sisi pia alitumikia kipindi cha mwaka mmoja kama Mwenyekiti wa Umoja wa Afrika, ambacho kilimalizika mnamo 2020.

Maisha
Sisi alizaliwa Kairo na baada ya kujiunga na Jeshi la Misri, alishika wadhifa huko Saudia kabla ya kujiandikisha katika Chuo cha Amri na Wafanyakazi wa Jeshi la Misri. Mnamo 1992, Sisi alifundishwa katika Chuo cha Pamoja cha Huduma na Wafanyikazi huko Watchfield, Oxfordshire, Uingereza, na mnamo 2006 alifundishwa katika Chuo cha Vita cha Jeshi la Marekani huko Carlisle, Pennsylvania. Sisi aliwahi kuwa kamanda na kisha mkurugenzi wa ujasusi wa jeshi. Baada ya mapinduzi ya Misri ya 2011 na kuchaguliwa kwa Mohamed Morsi kuwa rais wa Misri, Sisi aliteuliwa na Morsi kuwa Waziri wa Ulinzi mnamo 12 Agosti 2012, akichukua nafasi ya Hussein Tantawi wa enzi ya Mubarak.

Akiwa Waziri wa Ulinzi, na mwishowe Amiri Jeshi Mkuu wa Vikosi vya Wanajeshi vya Misri, Sisi alihusika katika mapinduzi ya kijeshi ambayo yalimwondoa Rais Mohamed Morsi mnamo 3 Julai 2013, kujibu maandamano ya Juni 2013 ya Wamisri, yaliyoitwa mapinduzi na watetezi wake. Alivunja Katiba ya Misri ya 2012 na kupendekeza, pamoja na viongozi wa siasa na viongozi wa dini, ratiba mpya, ambayo ni pamoja na kupiga kura kwa katiba mpya, na uchaguzi mpya wa bunge na urais. Morsi alibadilishwa na rais wa mpito, Adly Mansour, ambaye aliteua baraza jipya la mawaziri. Serikali ya mpito ilikandamiza Udugu wa Kiislamu na wafuasi wake wa Kiislamu katika miezi iliyofuata, na baadaye kwa wapinzani fulani huria wa utawala wa baada ya Morsi. Mnamo 14 Agosti 2013, polisi walifanya mauaji ya Rabaa ya Agosti 2013, na kuua mamia ya raia na kujeruhi maelfu, na kusababisha kukosolewa kimataifa.

Mnamo Machi 26, 2014, kwa kujibu wito kutoka kwa wafuasi wa kugombea urais, Sisi alistaafu kutoka kazi yake ya kijeshi, akitangaza kuwa atawania kama mgombea katika uchaguzi wa urais wa 2014. Uchaguzi huo, uliofanyika kati ya tarehe 26 na 28 Mei, ulikuwa na mpinzani mmoja, Hamdeen Sabahi, uliona ushiriki wa 47% na wapiga kura wanaostahiki, na ulisababisha Sisi kushinda kwa ushindi mkubwa na 97% ya kura. Sisi aliapishwa kama Rais wa Misri tarehe 8 Juni 2014.

Sisi anatawala kwa mabavu, kwani jeshi la Misri halina mamlaka, na uchaguzi si huru na wa haki. Utawala huo umetumia mateso, mauaji ya kiholela, ubomoaji wa nyumba, kutoweka kwa kutekelezwa na unyanyasaji wa kijinsia dhidi ya wakosoaji wa serikali hiyo. Utawala unawafunga na kuwatesa waandishi wa habari na wakosoaji wa serikali hiyo. Katika uchaguzi wa urais wa 2018 ambao si wa kidemokrasia, Sisi alikabiliwa na upinzani tu wa jina (msaidizi wa serikali, Moussa Mostafa Moussa) baada ya kukamatwa kwa jeshi Sami Anan na kutoweka kwake kutekelezwa baadaye, vitisho vilivyotolewa kwa Ahmed Shafik na mashtaka ya zamani ya ufisadi na madai mkanda wa ngono, na uondoaji wa Khaled Ali na Mohamed Anwar El-Sadat kutokana na vizuizi na ukiukaji mkubwa uliofanywa na kamati ya uchaguzi.

Waliozaliwa 1954
Watu walio hai
Marais wa Misri