Kasi ya Masakini (kundinyota)

Kasi ya Masakini  (Corona Borealis kwa Kilatini na Kiingereza)  ni jina la kundinyota kwenye angakaskazi ya Dunia.

Mahali pake
Kasi ya Masakini  ni kundinyota dogo linapakana na Bakari (:en:Boötes) upande wa kaskazini, Hayya (:en:Serpens) upande wa kusini na Rakisi (:en:Hercules) upande wa mashariki.

Jina
Kasi ya Masakini  lilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.

Jina la Kasi ya Masakini limepokelewa kutoka kwa Waarabu walioona hapa “bakuli ya maskini” قصعة المساكين  qaṣʿa(t) al-masaakiinyaani bakuli inayotumiwa na waombaomba kupokea chakula kutoka kwa wenye huruma. Jina nyingine kati ya Waarabu ilikuwa pia al-fakka yaani "iliyovunjika" wakiona bakuli iliyokatika maana duara ya nyota si kamili, lakini sasa jina hili hutumiwa kwa nyota angavu zaidi tu inayoitwa Faka kwa Kiswahili au Alphecca kwa Kilatini na Kiingereza.  Jina rasmi la Corona Borealis kwa maana ya “taji ya kaskazini” ni Kilatini na tafsiri ya Kigiriki Στέφανος βόρειος stefanos borios. Wagiriki wa Kale waliona hapa shada la heshima la majani jinsi walivyowapa washindi wa michezo. Shada la heshima liliendelea baadaye kutazamiwa kama taji na hapo asili ya jina la kimataifa “Corona” linalomaanisha taji. Wagiriki walisimulia hapa hadithi ya mitholojia yao ambako mungu Dioniso alimpa Ariadne taji na baadaye kuirusha angani kama kumbukumbu ya upendo wake.

Ilhali kuna makundinyota mawili yanayoitwa Corona zinatofautishwa kwa kuitwa ya kaskazini na ya kusini, hivyo Kobe ni Corona Australis (ya kusini) na Kasi ya Masakini ni Corona Borealis (ya kaskazini).  

Kasi ya Masakini  ni kati ya makundinyota yaliyotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha  ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia  kwa jina la Corona Borealis. Kifupi chake rasmi kufuatana na UKIA ni 'CrB'.

Nyota
Kasi ya Masakini  ina hasa nyota 7 zinazofanya umbo la bakuli au taji. Kwa jumla kuna nyota 37 zenye mwangaza unaoonekana wa 6.6 na zaidi yaani zinaonekana kwa macho matupu. 

Nyota angavu zaidi ni Faka (:en:Alphecca au α Alfa Coronae Borealis) yenye mwangaza unaoonekana wa 4.3 ikiwa umbali wa miakanuru 780.

Kuna nyota badilifu kadhaa na pia nyota maradufu. T Coronae Borealis ni nyota dhaifu ambayo kwa kawaida ina mwangaza unaoonekana wa mag 10 pekee lakini imekuwa maarufu katika mwaka 1866 ilipowaka ghafla kufikia mwangaza wa mag 2 na kufifia tena. Kwa hiyo ilitambuliwa kuwa nyota nova lakini ni kati ya nyota chache zinazorudia tabia hii yaani mwaka 1946 ililipuka na kufifia tena. Kwa Kiingereza ilipewa pia jina la “Blaze Star”.

Kasi ya Masakini imetambuliwa pia kuwa na nyota zenye mifumo ya sayari.

Tanbihi

Marejeo
 Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 75 ff (online hapa kwenye archive.org)
 Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7, ISSN 1031-2331
 Lane, Edward William : An Arabic - English  Lexicon by  in eight parts – 1872 (Perseus Collection Arabic Materials  Digitized Text Version v1.1   of reprint  Beirut – Lebanon 1968) online hapa
Star Tales: Corona Borealis, tovuti ya Ian Ridpath