LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Petro Juliani Eymard

Petro Juliani Eymard (La Mure, Grenoble, Ufaransa, 4 Februari 1811 – La Mure, 1 Agosti 1868) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki, aliyeanzisha mashirika mawili ya kitawa.

Alitangazwa mwenye heri na Papa Pius XI tarehe 12 Julai 1925, halafu mtakatifu na Papa Yohane XXIII tarehe 9 Desemba 1962. 

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 2 Agosti. 

Papa Yohane Paulo II alimtangaza Eymard "Mtume wa Ekaristi".

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Father Eymard's writing
Letellier, Arthur. "Venerable Pierre-Julien Eymard." The Catholic Encyclopedia. Vol. 5. New York: Robert Appleton Company, 1909. 29 Jun. 2013 
 Maisha yote na maisha ya kiroho ya Pierre-Julien Eymard kwa Kifaransa
  Tovuti ya Shirika la Sakramenti Takatifu

Waliozaliwa 1811
Waliofariki 1868
Mapadri
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ufaransa
Yoana Fransiska wa Chantal

Yoana Fransiska wa Chantal, kwa Kifaransa Jeanne-Françoise Frémiot, Baronne de Chantal, (Dijon, Burgundy, Ufaransa, 28 Januari 1572 – Moulins, 13 Desemba 1641) ni maarufu kwa kuanzisha shirika la kitawa la wanawake baada ya kufiwa mumewe.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki: Papa Benedikto XIV alimtangaza mwenye heri tarehe 21 Novemba 1751, halafu  Papa Klement XIII alimtangaza mtakatifu tarehe 16 Julai 1767.

Sikukuu yake imehamishiwa tarehe 12 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

St. Jane Frances de Chantal  at Saint of the Day
The Life of Saint Jane Frances de Chantal 
St. Jane Frances de Chantal at Catholic Online
Saint Jeanne de Chantal  at Patron Saints Index

Waliozaliwa 1572
Waliofariki 1641
Masista wa Ziara
Watawa waanzilishi
Waandishi wa Kifaransa
Watakatifu wa Ufaransa
Thomas Becket

Thomas Becket (Cheapside, London, Uingereza, 1118 (au 1120) – 29 Desemba 1170) alikuwa Askofu mkuu wa Canterbury tangu 1162 hadi kifodini chake kilichotokea wakati wa Misa katika kanisa kuu. 

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Anglikana kama mtakatifu wafiadini 

Sababu ya kuuawa ni kubishana kwake na mfalme Henry II wa Uingereza juu ya haki na fadhili za Kanisa. 

Muda mfupi baadaye Papa Alexander III alimtangaza mtakatifu tarehe 21 Februari 1173.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

Marejeo mengine
Maisha
 Duggan, Anne (2005), Thomas Becket, London: Hodder Arnold.
 Guy, John. Thomas Becket: Warrior, Priest, Rebel (Random House; 2012) 424 pages
 Knowles, David (1970), Thomas Becket, London: Adam & Charles Black.

Historia
 Duggan, Anne (1980), Thomas Becket: A Textual History of his Letters, Oxford: Clarendon Press.
 Duggan, Anne (Hrsg.) (2000), The Correspondence of Thomas Becket, Archbishop of Canterbury (1162–1170). 2 Bände, lat./engl., Oxford: Clarendon Press.

Viungo vya nje

 Edward Grim’s account of the murder of Thomas Becket at Internet History Sourcebooks Project
 Beckets Bits , photographs and locations of twenty of the surviving medieval Limoges enamel chasses for relics of Becket

Waliozaliwa 1118
Waliofariki 1170
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uingereza
Chura-kucha

Vyura-kucha ni aina za vyura ambao wanaishi majini maisha yao yote. Miguu yao ya nyuma ina ngozi katikati ya vidole lakini miguu ya mbele hainayo, isipokuwa vyura-kucha wadogo ambao wana ngozi katikati ya vidole vya miguu yote. Kuna vidole vitano kwa miguu ya nyuma lakini vidole vinne kwa miguu ya mbele. Vidole vitatu vya miguu ya nyuma vina ukucha mweusi. Mwili wao ni mpanapana na ngozi ni ya kuteleza kwa sababu ya ute mwingi. Vyura hawa hawana ulimi. Hufanya sauti kama mialiko kwa mfupa wa hayoidi (hyoid bone).

Spishi za Afrika
 Hymenochirus boettgeri, Chura-kucha Mdogo wa Kongo (Congo dwarf clawed frog)
 Hymenochirus boulengeri, Chura-kucha Mdogo Mashariki (Eastern dwarf clawed frog)
 Hymenochirus curtipes, Chura-kucha Mdogo Magharibi (Western dwarf clawed frog)
 Hymenochirus feae, Chura-kucha Mdogo wa Gaboni (Gaboon dwarf clawed frog)
 Pseudhymenochirus merlini, Chura-kucha Mdogo wa Merlin (Merlin's dwarf grey frog)
 Silurana epitropicalis, Chura-kucha wa Kameruni (Cameroon clawed frog) – inaainishwa katika Xenopus pia
 Silurana tropicalis, Chura-kucha Magharibi (Western clawed frog) – inaainishwa katika Xenopus pia
 Xenopus amieti, Chura-kucha wa Amiet (Volcano clawed frog)
 Xenopus andrei, Chura-kucha wa André (André's clawed frog)
 Xenopus borealis, Chura-kucha Kaskazi (Marsabit clawed frog)
 Xenopus boumbaensis, Chura-kucha wa Mawa (Mawa clawed frog)
 Xenopus clivii, Chura-kucha wa Eritrea (Eritrea clawed frog)
 Xenopus fraseri, Chura-kucha wa Fraser (Fraser's clawed frog)
 Xenopus gilli, Chura-kucha Kusi (Cape clawed toad)
 Xenopus itombwensis, Chura-kucha wa Itombwe (Itombwe Massif clawed frog)
 Xenopus laevis, Chura-kucha wa Afrika (African clawed frog)
 Xenopus largeni, Chura-kucha Habeshi (Largen's clawed frog)
 Xenopus lenduensis, Chura-kucha wa Lendu (Lendu Plateau clawed frog)
 Xenopus longipes, Chura-kucha wa Ziwa Oku (Lake Oku clawed frog)
 Xenopus muelleri, Chura-kucha wa Müller (Müller's clawed frog)
 Xenopus petersii, Chura-kucha wa Peters (Peters's clawed frog)
 Xenopus pygmaeus, Chura-kucha wa Bouchia (Bouchia clawed frog)
 Xenopus ruwenzorensis, Chura-kucha wa Uganda (Uganda clawed frog)
 Xenopus vestitus, Chura-kucha wa Kivu (Kivu clawed frog)
 Xenopus victorianus, Chura-kucha wa Ziwa Viktoria (Lake Victoria clawed frog)
 Xenopus wittei, Chura-kucha wa De Witte (De Witte's clawed frog)

Spishi za Amerika ya Kusini
 Pipa arrabali (Arrabal's Suriname toad)
 Pipa aspera (Albina Surinam toad)
 Pipa carvalhoi (Carvalho's Surinam toad)
 Pipa myersi (Myers's Surinam toad)
 Pipa parva (Sabana Surinam toad)
 Pipa pipa (Common Surinam toad)
 Pipa snethlageae (Utinga Surinam toad)

Picha

Vyura
589 KK

Makala hii inahusu mwaka 589 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
586 KK

Makala hii inahusu mwaka 586 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
585 KK

Makala hii inahusu mwaka 585 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
584 KK

Makala hii inahusu mwaka 584 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
583 KK

Makala hii inahusu mwaka 583 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
582 KK

Makala hii inahusu mwaka 582 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
581 KK

Makala hii inahusu mwaka 581 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
580 KK

Makala hii inahusu mwaka 580 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
579 KK

Makala hii inahusu mwaka 579 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
578 KK

Makala hii inahusu mwaka 578 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
577 KK

Makala hii inahusu mwaka 577 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
576 KK

Makala hii inahusu mwaka 576 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
575 KK

Makala hii inahusu mwaka 575 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
516 KK

Makala hii inahusu mwaka 516 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
517 KK

Makala hii inahusu mwaka 517 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
518 KK

Makala hii inahusu mwaka 518 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
519 KK

Makala hii inahusu mwaka 519 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
521 KK

Makala hii inahusu mwaka 521 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
529 KK

Makala hii inahusu mwaka 529 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
528 KK

Makala hii inahusu mwaka 528 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
527 KK

Makala hii inahusu mwaka 527 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
526 KK

Makala hii inahusu mwaka 526 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
525 KK

Makala hii inahusu mwaka 525 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 
Aiskilos, (525 KK - 456 KK), mshairi wa Ugiriki ya Kale, kwenye mji wa Eleusis karibu na Athens

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
524 KK

Makala hii inahusu mwaka 524 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
523 KK

Makala hii inahusu mwaka 523 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
522 KK

Makala hii inahusu mwaka 522 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
Zamalek

Zamalek (Ar. الزمالك (az-zamalek) ni mtaa wa Kairo mji mkuu wa Misri. Iko kwenye kisiwa cha jazira kilichopo ndani ya Mto Naili kwenye eneo la Kairo. Kwenye kisiwa hiki zamalek ni sehemu ya kaskazini lakini wakati mwiongine kisiwa chote huitwa pia "Zamalek".

Zamalek ni eneo tajiri penye ofisi za makampuni ya kimataifa na balozi mbalimmbali.

Kairo
Mpanda (mjini)

Mpanda ni makao makuu na pia mji mkubwa wa Mkoa wa Katavi katika magharibi ya Tanzania. 

Ni kitovu muhimu cha biashara ya mazao kama mahindi na mpunga; kuna pia dalili ya uchumi wa madini, hasa dhahabu, katika mazingira yake. 

Mji umekua sana kuanzia wakazi 46,000 mwaka 2002 hadi kufikia idadi ya wakazi 102,000 wakati wa sensa ya mwaka 2012. 

Hadi mwaka 2014 hapakuwa na barabara za lami bali njia za udongo pekee, hivyo usafiri ulikuwa na shida wakati wa mvua. Kuna njia ya reli kutoka huko hadi Kaliua inapoungana na Reli ya Kati. Safari ya reli hadi Tabora inachukua masaa 10 - 12. Mabasi yanakwenda kila siku Sumbawanga (masaa 5), Mbeya na Tabora (masaa 9). Baada ya kuwa makao makuu ya mkoa wa Katavi uwanja wa ndege uliboreshwa mwaka 2012.

Upande wa dini kuna makao makuu ya dayosisi ya Kikatoliki pamoja na dayosisi ya Anglikana ya Ziwa Rukwa na makanisa ya Moravian, AIC, Wapentekoste na pia misikiti mbalimbali.

Historia
Halmashauri ya wilaya ya Mpanda ilianzishwa mnamo mwaka 1983 ndani ya mkoa wa Rukwa. Mnamo mwaka 2012 wilaya hii iligawanywa na kupata wilaya ya Mlele na Mpanda yenyewe. Mkoa wa Katavi ulianzishwa mwaka 2012 baada ya kuigawanya Halmashauri hii na kupata wilaya tatu (3) na halmashauri za wilaya tano (5). Wilaya hizo ni wilaya ya Mpanda ambayo ina halmashauri za wilaya mbili (2) ambazo ni Halmashauri ya Manispaa ya Mpanda na Halmashauri ya wilaya ya Nsimbo.

Marejeo

Mkoa wa Katavi
Miji ya Tanzania
Wilaya ya Tanganyika

Wilaya ya Tanganyika ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Katavi. Makao makuu ni Mpanda.

Hadi mwanzo wa mwaka 2016 wilaya hii ilijulikana kama "Wilaya ya Mpanda Vijijini" (Mpanda District Council). Jina latokana na Ziwa Tanganyika lililopo kwenye mpaka wa mashariki ya eneo hili.

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 179,136.

Makao makuu ya wilaya yanajengwa katika kijiji cha Majalila kilichopo kwa sasa katika kata ya Tongwa. Uteuzi huu ulifuaza sifa za Majalila kufikika kwa urahisi kutokana na kuwa kandokando ya barabara kuu kutoka Mpanda - Kigoma, kuwepo kwa matenki mawili ya maji, na kuwa katika mpango wa kunufaika na umeme wa REA (Wakala wa umeme vijijini)

Misimbo ya posta (postikodi)
Misimbo ya posta kwa kata za Wilaya ya Tanganyika ni:
Karema	50201
Kapalamsenga 50202
Ikola	50203
Katuma	50204
Sibwesa	50205
Mwese	50206
Kabungu	50207
Mpanda Ndogo	50208
Mishamo	50209
Kasekese	50211
Mnyagala	50212
Tongwe	50213
Ilangu	50214
Bulamata	50215
Ipwaga	50216

Angalia pia 
Kuhusu asili ya jina "Tanganyika" ona hapa: Tanganyika_(ziwa)#Jina

Marejeo

Wilaya za Mkoa wa Katavi
Wilaya ya Handeni Vijijini

Handeni Vijijini ni moja kati ya wilaya 10  za Mkoa wa Tanga katika pwani ya Tanzania. 

Makao makuu ya wilaya yako Handeni mjini.

Mwaka 2012 ilikuwa na wakazi 276,646  walioishi katika kata 20 za wilaya.

Mwaka 2012 eneo la mji wa Handeni ilitengwa na wilaya kuwa wilaya ya pekee.

Tazama pia

Marejeo
 
 Taarifa (profile) ya Wilaya ya Handeni

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Vijijini
Handeni (mji)

Handeni ni mji ulioko katika Mkoa wa Tanga, kaskazini-mashariki mwa Tanzania na moja kati ya wilaya 10 za mkoa huu. 

Handeni iko kwenye njiapanda ya barabara B127 Korogwe - Magole na Handeni - Kibaya - Kondoa kwa kimo cha mita 700 juu ya uwiano wa bahari. 

Ulikuwa tayari mji mdogo wakati wa ukoloni wa Kijerumani ukiwa na ofisi ndogo ya mkoa wa Pangani, kituo cha posta na kituo cha polisi.

Hadi mwaka 2010 ilikuwa sehemu ya Wilaya ya Handeni; mwaka ule ikapewa halmashauri ya mji ya pekee.

Mwaka 2012 ilikuwa na wakazi 79,056

Tazama pia
 Tovuti rasmi

Marejeo

Wilaya za Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Mkoa wa Pangani

Mkoa wa Pangani (kwa Kijerumani Bezirk Pangani) ulikuwa mkoa wa kihistoria katika koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani ukahesabiwa kama mkoa wa tatu kati ya mikoa 24 ya koloni hilo lililojumlisha Tanzania bara, Rwanda na Burundi za kisasa.

Eneo
Ofisi kuu ya Mkoa ilikuwako mjini Pangani na ofisi ndogo Handeni. 

Mkoa ulikuwa na umbo la kanda lililoenea kutoka pwani ya Bahari Hindi kuelekea takriban kilomita 200 upande wa magharibi hadi milima ya Uluguru, wenye upana kati ya kilomita 60 na 80. 

Maeneo yake yalilingana takriban na wilaya za Pangani, Handeni na Kilindi. 

Mkoa wa kikoloni wa Pangani ulikuwa na eneo la km² 12,600. 

Upande wa kusini ulipakana na mkoa wa Bagamoyo, upande wa kaskazini na mkoa wa Tanga na upande wa magharibi na mkoa wa Kondoa-Irangi. Mpaka wa kusini ulifuata mwendo wa mto Mligasi. Mto mkubwa katikati ya mkoa ulikuwa mto Msangasi.

Wakazi
Mwaka 1913 waliishi humo Waafrika 98,500 waliokuwa pamoja na wafanyakazi 6,000 waliohamia hapa kwa kazi ya mashamba makubwa kutoka sehemu nyingine, Wazungu 123 na wakazi "wenye rangi" (maana yake watu wasiokuwa Waafrika wala Wazungu) 1814.

Kilimo
Katika kilimo watu wengi walilima kwa ajili ya mahitaji yao lakini Wazungu kadhaa walianzisha mashamba makubwa baada ya Waarabu waliowahi kuwa na mashamba yaliyolimwa na watumwa karibu na miji ya Pwani. 

Mwaka 1913 kampuni 13 na walowezi 16 walilima hasa mkonge na mpira na maeneo ya mashamba haya ya Kizungu yalikuwa takriban km² 500. Mashamba hayo kulikuwa na ajira kwa wafanyakazi kutoka nje ya mkoa.

Mifugo ilikuwa kazi ya Waafrika. Serikali ilihesabu mwaka 1913:
ng'ombe 57,860 
kondoo 41,070
mbuzi 48,575
punda 1,218

Marejeo
Mkoa wa Pangani katika Kamusi  ya Koloni za Kijerumani (1920) (kijerumani) 

Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Historia ya Tanzania
Mkoani

Mkoani ni mji ulioko kwenye kisiwa cha Pemba, Tanzania, wenye postikodi namba 74100, na ni makao makuu ya Wilaya ya Mkoani. 

Mji upo upande wa magharibi wa Pemba ukitazama upanda wa Tanzania bara.

Kuna bandari muhimu zaidi ya Pemba ambako feri nyingi zinafika kutoka Unguja au kutoka Tanzania bara. 

Kuna hospitali kubwa ya Abdulla Mzee.

Marejeo

Wilaya ya Mkoani
Mkoa wa Pemba Kusini
Miji ya Tanzania
Orodha ya volkeno nchini Tanzania

Hii ni orodha ya volkeno nchini Tanzania zilizokuwa hai katika kipindi cha miaka milioni 2.5 iliyopita. Tanzania inapitiwa na Bonde la Ufa ambako bamba la Afrika linaelekea kupasuka. Katika eneo hili ganda la dunia si nene kama kawaida na magma kutoka chini haina njia ndefu ya kufika juu. Hivyo volkeno za Tanzania ziko kwenye bonde la Ufa au kando lake.

 
Volkeno nyingine ni:

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Volcanoes of the World  »  Volcanoes of Africa and the Red Sea  »  Africa (eastern) Unterseite der Homepage des Global Volcanism Program der Smithsonian Institution

!Tanzania
Volkeno
Ngozi (mlima)

Kwa matumizi mengine ya jina hili tazama Ngozi (maana)

Mlima Ngozi (pia: Ngosi) ni volkeno bwete katika safu ya milima ya Uporoto iliyopo kati ya miji ya Mbeya na Tukuyu nchini Tanzania. 

Tangu kuporomoka kwa kichwa cha volkeno, Ngozi ina umbo la kasoko yenye ziwa ndani yake. Ziwa hili linalojulikana kwa jina la Ziwa Ngozi huhesabiwa kuwa ziwa la kasoko kubwa la pili barani Afrika. 

Sehemu ya juu zaidi ya mlima ni mita 2,622 juu ya UB. 

Mitelemko ya mlima upande wa kusini inafunikwa na misitu ya mvua yenye nyani aina ya mbega.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania

Marejeo

Milima ya Tanzania
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Mbeya
Nimattullah Kassab Al-Hardini

Nimatullah Kassab Al-Hardini, O.L.M., (1808 - 14 Desemba 1858) alikuwa mmonaki padri na msomi wa Kanisa la Wamaroni nchini Lebanoni. 

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 10 Mei 1998 na mtakatifu tarehe 16 Mei 2004. <ref name = "Vatican" /

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka siku ya kifo chake.

Maisha

Utoto na ujana
Jina lake la awali lilikuwa Youssef Kassab, mtoto mmojawapo kati ya saba wa Joji Kassab na Mariam Raad, binti wa padri wa Kimaroni. Alizaliwa mwaka 1808 katika kijiji cha Hardine, kaskazini mwa Lebanoni<ref name = "Hardini" /

Akiwa mtoto, Youssef alisoma katika shule iliyoendeshwa na wamonaki wa Utawa wa Kimaroni wa Lebanoni karibu na monasteri ya Mt. Antoni huko Houb. 

Alipomaliza masomo yake mwaka 1822, alijiunga na monasteri ya Mt. Antoni huko Qozhaya, akianza unovisi mnamo Novemba 1828 kwa jina la Nimatullah.

Mmonaki
Nimatullah alichaguliwa na abati kujifunza kujaladia vitabu. Hata hivyo alitumia muda mwingi katika sala, akikesha pengine usiku karibu na ekaristi.

Aliweka nadhiri zake tarehe 14 Novemba 1830, akatumwa kwenye monasteri ya Watakatifu Sipriani na Justina huko Kfifan, wilaya ya Batroun, ili aendelee na masomo kwa ajili ya Upadrisho, aliopewa sikukuu ya Noeli 1833. 

Akiwa padri, abati alimpangia kufundisha katika seminari ya shirika na kulea waseminari, mmojawapo akiwa Charbel Makhlouf, ambaye pia sasa anaheshimiwa kama mtakatifu.

Nimatullah alitumia maisha yake yote kusali na kuhudumia shirika. Sehemu kubwa ya miaka 1845-1858 alikuwa katika halmashauri kuu, na kufikia cheo cha Makamu wa Abati mkuu kwa kuteuliwa na Ukulu mtakatifu, huko akiendelea na majukumu yake seminarini. Hata hivyo alikataa kuwa Abati mkuu. 

Kwake mwenyewe alikuwa mkali, lakini kwa wengine alikuwa kielelezo cha subira na uvumilivu, kiasi kwamba alishutumiwa kuwa mpole mno. Yeye alikubali hata hilo kama sehemu ya toba ya kimonaki.

Kwa sababu hiyo, ndugu yake wa damu, aliyekuwa ameacha monasteri na kwenda kuishi kama mkaapweke, alimshauri yeye naye ajitafutie hali ya upweke, lakini Nimatullah alikataa, akisema maisha ya kijumuia ndiyo changamoto halisi ya mmonaki.

Kifo
Nimatullah alianza kuugua wakati wa baridi wa mwaka 1858, akafa baada ya wiki mbili za homa kali tarehe 14 Desemba. 

Mwaka 1864, kaburi lake lilifunguliwa ili kumzika upya, kumbe wamonaki walishangaa kukuta mwili wake haujaoza. Basi, kutokana na sifa ya utakatifu aliyokuwanayo akiwa hai, mwili wake ulionyeshwa hadharani mpaka mwaka 1927, ulipohamishiwa kikanisa fulani.

Miujiza
Nimattulah Kassab anasadikiwa kutabiri mambo na kutenda miujiza mingi enzi ya uhai wake kutokana na maadili yake ya hali ya juu.

Heshima baada ya kifo
Kesi ya kumtangaza mtakatifu ilianza rasmi tarehe 7 Septemba 1978.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Vatican biography of Nimattullah Kassab Al-Hardini

Waliozaliwa 1808
Waliofariki 1858
Wamaroni
Wamonaki
Mapadri
Watakatifu wa Lebanoni
Benedikto wa Aniane

Benedikto wa Aniane, O.S.B. (jina la kuzaliwa Witiza; huitwa pengine Benedikto wa pili; 747 hivi – 12 Februari 821) alikuwa mmonaki na mrekebishaji wa Utawa wa Mt. Benedikto, ambaye aliathiri sana hali ya Kanisa katika dola la Karolo Mkuu pia kwa kurekebisha liturujia ya Roma. 

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka siku ya kifo chake.

Maisha
Kadiri ya Ardo Smaragdus, aliyewahi kuandika maisha ya Benedikto, yeye alikuwa mtoto wa Aigulf, mtawala wa Kigoti wa Maguelonne mwaka 752. Jina lake la kikabila lilikuwa Witiza.

Alilelewa katika ikulu ya mfalme wa Wafaranki ya Pipino Mfupi, akaingia utumishi wake, halafu akamtumikia Karolo Mkuu, akishiriki kampeni yake nchini Italia mwaka 773, ambapo alinusurika kufa maji katika mto Ticino karibu Pavia wakati wa kujaribu kuokoa askari mwenzake. 

Baadaye aliacha ikulu awe mtawa katika monasteri ya Saint-Seine.

Mwaka 780 hivi, alianzisha jumuia iliyofuata umonaki wa mashariki huko Aniane, Languedoc, lakini haikustawi.  

Basi, mwaka 782 alianzisha hukohuko monasteri nyingine ikifuata Kanuni ya Mt. Benedikto, ambayo ilistawi na kumwezesha kuanzisha au kurekebisha monasteri kadhaa, na hatimaye kuwa kama abati wa monasteri zote wa dola la Karolo Mkuu.

Alikuwa mwenyekiti wa halmashauri ya maabati ambayo mwaka 817 huko Aachen ilitunga "Codex regularum", yaani mkusanyo wa taratibu za kufuatwa katika jumuia zao zote. 

Baadaye kidogo, aliandika "Concordia regularum", yaani ulinganifu wa kanuni 27 tofauti. 

Vitabu hivyo viwili viliathiri moja kwa moja umonaki wa magharibi. 

Benedikto alifariki huko Kornelimünster Abbey, monasteri ambayo mfalme Luis Mtawa alikuwa amemjengea aweze kusimamia urekebisho wake wote.

Maandishi

Ya hakika
Codex regularum monasticarum et canonicarum in Patrologia Latina, CIII, 393-702;
Concordia regularum, PL 103:393-702
Barua, PL 103:703-1380.

Ya shaka
Maandishi mengine (yaliyomo PL 103:1381ff) hayaaminika kuwa ya kwake kweli.

Ardo Smaragdus, Life, op. cit., CIII, 353 sqq.;
Monumenta Germaniae Historica: Script., XV, I, 200-220;
Acta Sanctorum, Feb., II, 606 sqq.;
NICOLAI, Der hl. Benedict, Gründer von Aniane und Cornelimünster (Cologne, 1865);
PAULINIER, S. Benoit d'Aniane et la fondation du monastere de ce nom (Montpellier, 1871);
FOSS, Benedikt von Aniane (Berlin, 1884);
PUCKERT, Aniane und Gellone (Leipzig, 1899);
HAUCK, Kirchengesch. Deutschlands (2nd ed., Leipzig, 1900), II, 575 sqq.;
BUTLER, Lives of the Saints, 12 Feb.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Maandishi yake
Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with analytical indexes

Waliozaliwa 747
Waliofariki 821
Wamonaki
Wabenedikto
watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ufaransa
Black Panties

Black Panties ni albamu mbili za R. Kelly, zilizotolewa mnamo tar. 6 December 2013.

Orodha ya nyimbo 
1. "Legs Shakin" (featuring Ludacris)  

2. "Cookie"   

3. "Throw Money On You"     

4. "Prelude"   

5. "Marry the Pussy"   

6. "You Deserve Better"    

7. "Genius"   

8. "All the Way" (featuring Kelly Rowland)   

9. "My Story" (featuring 2 Chainz)   

10. "Right Back"   

11. "Spend That" (featuring Young Jeezy)  

12. "Crazy Sex"   

13. "Shut Up"

Albamu za 2013
540 KK

Makala hii inahusu mwaka 540 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
549 KK

Makala hii inahusu mwaka 549 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
548 KK

Makala hii inahusu mwaka 548 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
547 KK

Makala hii inahusu mwaka 547 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
546 KK

Makala hii inahusu mwaka 546 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
545 KK

Makala hii inahusu mwaka 545 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
544 KK

Makala hii inahusu mwaka 544 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
543 KK

Makala hii inahusu mwaka 543 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
542 KK

Makala hii inahusu mwaka 542 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
541 KK

Makala hii inahusu mwaka 541 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
559 KK

Makala hii inahusu mwaka 559 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
558 KK

Makala hii inahusu mwaka 558 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
557 KK

Makala hii inahusu mwaka 557 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
556 KK

Makala hii inahusu mwaka 556 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
555 KK

Makala hii inahusu mwaka 555 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
554 KK

Makala hii inahusu mwaka 554 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
553 KK

Makala hii inahusu mwaka 553 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
552 KK

Makala hii inahusu mwaka 552 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
551 KK

Makala hii inahusu mwaka 551 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
569 KK

Makala hii inahusu mwaka 569 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
568 KK

Makala hii inahusu mwaka 568 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
567 KK

Makala hii inahusu mwaka 567 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
566 KK

Makala hii inahusu mwaka 566 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
565 KK

Makala hii inahusu mwaka 565 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
564 KK

Makala hii inahusu mwaka 564 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
563 KK

Makala hii inahusu mwaka 563 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
562 KK

Makala hii inahusu mwaka 562 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
561 KK

Makala hii inahusu mwaka 561 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
560 KK

Makala hii inahusu mwaka 560 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
574 KK

Makala hii inahusu mwaka 574 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
573 KK

Makala hii inahusu mwaka 573 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
572 KK

Makala hii inahusu mwaka 572 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
571 KK

Makala hii inahusu mwaka 571 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
570 KK

Makala hii inahusu mwaka 570 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
588 KK

Makala hii inahusu mwaka 588 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
599 KK

Makala hii inahusu mwaka 599 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
598 KK

Makala hii inahusu mwaka 598 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
597 KK

Makala hii inahusu mwaka 597 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
596 KK

Makala hii inahusu mwaka 596 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
595 KK

Makala hii inahusu mwaka 595 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
594 KK

Makala hii inahusu mwaka 594 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
593 KK

Makala hii inahusu mwaka 593 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
592 KK

Makala hii inahusu mwaka 592 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
591 KK

Makala hii inahusu mwaka 591 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
590 KK

Makala hii inahusu mwaka 590 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
600 KK

Makala hii inahusu mwaka 600 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 6 KK
Addai

Addai, kwa Kiaramu ܐܕܝ, ni mtakatifu anayeheshimiwa na madhehebu mengi ya Ukristo, hasa wa Mashariki, ingawa hakuna makubaliano ya wanahistoria kuhusu maisha yake.

Masimulizi juu yake
Kadiri ya mapokeo, hasa ya kitabu Mafundisho ya Addai, alikuwa Myahudi mzaliwa wa Edessa, wakati ule sehemu ya Syria, siku hizi nchini Uturuki. 

Alipokwenda kuhiji Yerusalemu, alimsikiliza Yohane Mbatizaji na kubatizwa naye katika mto Yordani, akabaki Palestina. 

Baadaye akawa mfuasi wa Yesu, akachaguliwa naye kati ya wanafunzi 70 kwenda kuhubiri wawiliwawili.

Baada ya ufufuko wa Yesu na Pentekoste ya mwaka uleule, Addai alianza kuhubiri Injili huko Mesopotamia, Syria na Persia. 

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 5 Agosti, pamoja na mwanafunzi wake Mari.

Hata leo inatumika anafora yenye majina yao isiyo na simulizi la Karamu ya mwisho, tofauti na nyingine zote.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Catholic Forum: Saint Addai 
Saints Index: Sts. Addai & Mari 
Catholic Encyclopedia: The Legend of Abgar
Catholic Encyclopedia: The Liturgy of Sts. Addeus and Maris
Catholic Encyclopedia: Doctrine of St. Addai
Syriac Orthodox: Doctrine of St. Addai  - online text in English
Thaddeus, Apostle of the Seventy - further Information

Waliozaliwa karne ya 1
Wafuasi wa Yesu
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uturuki
Anelidi

Anelidi ni faila ya wanyama wafananao na minyoo wenye mapingili kwa umbo wa pete. Katika faila hii kuna nyungunyungu, ruba na mwata. Wanatokea baharini, majini baridi na ardhini. Spishi nyingine huchimba katika ardhi au matope, nyingine huogelea majini. Ukubwa wao unaenda kutoka mm ≤1 hadi m 3. 

Kila pingili linabeba nywele fupi ngumu zinazowasaidia wanyama hawa ili kwenda mbele au nyuma juu ya tabaka ya chini au ndani ya matobo yao. Mapingili ya Polychaeta yana nywele nyingi ambazo zipo juu ya aina ya “miguu” inayoitwa parapodia (maana: “kama miguu”). Clitellata hawana parapodia na wana nywele chache au hawana nywele. Lakini hawa wana ogani maalum kwa sehemu ya mbele ya mwili inayoitwa clitellum (taz. chini).

Spishi nyingi za anelidi zinaweza kuongezeka bila kuzaa. Sehemu za mwili zinajitenga na kuota mpaka mnyama mzima. Licha ya hayo kuzaa ni jinsi ya kawaida ya kuongezeka. Spishi nyingi ni mahuntha na hutengeneza mayai na manii, lakini baina ya Polychaeta kuna spishi zenye madume na majike. Spishi za Clitellata zinaweka mayai yao ndani ya mfuko wa ute unaochozwa na clitellum.

Picha

Anelidi
Makoma

Makoma ilikuwa bendi ya muziki wa Injili kutoka nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Makoma wanaimba kwa Kilingala, Kiingereza na Kifaransa, na wakati mwingine Kiholanzi na Ujerumani.

Makoma iliundwa na:
Nathalie Makoma
Annie Makoma
Pengani Makoma
Tutala Makoma
Duma Makoma
Martin Makoma
Patrick Badine
Papaa Letoni

Albamu
Nzambe na Bomoyi (Jesus For Life) (1999)
Makoma (2000)
Mokonzi na Bakonzi (King of Kings) (2002)
Baby Come (2002)
Na Nzambe Te, Bomoyi Te (No Jesus, No Life) (2005)
My Sweet Lord (Gospel Edition) (Makoma featuring Nathalie Makoma) (2005)
Evolution (2012)

Nyimbo maarufu
"Ola Ole" 
"Yo Wuti"

Marejeo

Viungo vya nje
[http://www.makoma.co.uk/  Makoma:

Waimbaji wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Sifongo-bahari

Sifongo-bahari ni wanyama sahili wa maji (bahari na baridi) katika faila Porifera (maana: walio na vinyweleo) ambao wamekazika chini, ijapokuwa spishi chache zinaweza kwenda kwa mbio wa mm 1-4 kwa siku. Spishi nyingi sana zina umbo wa yai, bonge au bomba. Kuna kipenyo kikubwa kiasi juu yao (osculum au kidomo) na vinyweleo vidogo vingi (ostia) kila sehemu ya mwili.

Mwili wa sifongo ni ukuta wa seli tu ambao unazunguka uwazi wa katikati. Ukuta huu umeumbwa kwa tabaka la kolajini (collagen) au mesohili (mesohyl) lililofunikwa na seli nje na ndani. Hata vinyweleo vimezungukwa na seli zinazoitwa porositi (porocytes). Seli zenye kijeledi (flagellum), ambazo huitwa koanositi (choanocytes), zisukuma maji kuelekea osculum na maji mengine yaingia kupitia ostia. Chembe za kulika zilizomo majini ziliwa kwa phagocytosis.

Picha

Sifongo-bahari
Anafora

Anafora ni jina la matini ya sehemu muhimu zaidi ya Liturujia ya Kimungu (au Misa), ambapo vipaji vya mkate na divai pamoja na maji kidogo vinageuzwa na Roho Mtakatifu kuwa mwili na damu ya Yesu Kristo kadiri ya imani ya Wakristo wengi, hasa Wakatoliki na Waorthodoksi.

Jina hilo linatumiwa hasa katika Ukristo wa Mashariki, wakati madhehebu mengine yanasema zaidi sala ya ekaristi. 

"Anafora" ni neno la Kigiriki ἀναφορά, anafora, maana yake "kuchukua nyuma" au "kuchukua juu", na hivyo pia "toleo" hasa kwa maana ya sadaka inayotolewa kwa Mungu). 

Muundo wa anafora ni tofautitofauti, hasa kufuatana na mapokeo ambayo yalifikia hatua muhimu katika karne ya 4 na kufuatwa hata leo, ingawa Uprotestanti uliachana nayo kwa muda mrefu.

Tanbihi

Viungo vya nje
Texts of all the current Catholic Eucharistic Prayers
Ethiopian Liturgy  Discusses the 14 official Anaphoras
Historical Evolution of Ethiopian Anaphoras 
Syriac Anaphoras
Explanation of the Maronite Divine Liturgy and its Traditions  (broken link, retrieved 11-20-12)
The Anaphora  Eparchy of Saint Maron Commentary on the Holy Mysteries (part 2)
The Holy Mystery of Offering (Qorbono)  Eparchy of Saint Maron Commentary on the Holy Mysteries (part 1)

Liturujia
Ekaristi
Viwakilishi

Kiwakilishi (pia: viwakilishi) ni neno/maneno yanayosimama badala ya nomino. Maneno hayo (viwakilishi) hutumika pale tu ambapo nomino haipo au haikutajwa huenda kwa kuwa imekwisha-tajwa hapo awali au inafahamika katika mazingira husika.
Mfano: 
Hizi zimeiva
Chake kimeliwaMimi ni mwalimuWote wamepoteaAliyegongwa amepona

Wakati mwingine watu hawataji waziwazi majina ya watu wazo, hali au vitu fulani ambavyo wamekwisha-vizungumza/vitaja hapo awali au vinafahamika katika mazingira husika badala yake hutumika maneno mengine kuwakilisha - kusimama badala ya (majina hayo ambayo hawakuyataja) - maneno hayo ndiyo huitwa viwakilishi.

Orodha ya viwakilishi
Viwakilishi vya sifa
Viwakilishi vya idadi - vilevile kiasi'
Viwakilishi vya kuuliza
Viwakilishi vya kuonesha
Viwakilishi vya nafsi
Viwakilishi vya kumiliki
Viwakilishi vya unganifu
Viwakilishi vya amba
Viwakilishi vya urejeshi
Viwakilishi vya pekee

Tazama pia
Lango:Lugha

Isimu
Sarufi
Aina za maneno

Aina za maneno ni dhana au maana ya neno/maneno. Pia aina za maneno huhusisha mgawanyo wa maneno hayo kulingana na matumizi yake.

Kwanza neno ni umbo lenye maana ambalo lina nafasi pande mbili. Neno ni silabi au mkusanyo wa silabi wenye kubeba au kuleta maana fulani.

Aina za maneno
Nomino (alama yake kiisimu ni: 'N')
Viwakilishi (alama yake kiisimu ni: 'W')
Vivumishi (alama yake kiisimu ni: 'V')
Vitenzi (alama yake kiisimu ni: 'T')
Vielezi (alama yake kiisimu ni: 'E')
Viunganishi (alama yake kiisimu ni: 'U')
Vihisishi au Viingizi (alama yake kiisimu ni: 'I')
Vihusishi (alama yake kiisimu ni 'H')

Nomino
Nomino hufanya kazi ya kutaja jina la mtu, kitu au mahali. Kwa mfano: baba, Tanzania, ugonjwa n.k.

Aina za nomino
Kuna aina nne za nomino:
 1. nomino za kawaida. Kwa mfano: baba, mama
 2. nomino za kipekee. Kwa mfano: Elisha, Angela, Naomi, Christopher
 3. nomino za jamii. Kwa mfano: mkutano
 4. nomino za dhahania. Kwa mfano: malaika

Viwakilishi
Viwakilishi ufanya kazi ya kusimama badala ya jina au nomino.

Aina za viakilishi
Kuna aina tisa za viwakilishi:
 1. viwakilishi vya nafsi. Kwa mfano: mimi
 2. viwakilishi vya kuonesha. Kwa mfano: wale
 3. viwakilishi vya kumiliki. Kwa mfano: wangu
 4. viwakilishi vya idadi. Kwa mfano: wachache
 5. viwakilishi vya kuuliza. Kwa mfano: yupi
 6. viwakilishi vya kipekee. Kwa mfano: mwenyewe
 7. viwakilishi vya a-unganifu. Kwa mfano: la baba
 8. viwakilishi vya sifa. Kwa mfano: mfupi
 9. viwakilishi vya amba\urejeshi. Kwa mfano: ambalo

Tazama pia
Lango:Lugha
Neno

Isimu
Kiswahili
Viwakilishi vya idadi

Viwakilishi vya idadi/kiasi ni aina ya neno au maneno yanayojulisha idadi ya watu au vitu ambavyo havikutajwa majina. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi hali/kamili.

Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Viwakilishi vya kuuliza

Viwakilishi vya kuuliza ni aina ya neno au maneno yanayosimama badala ya nomino iliyoulizwa.

Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Mnyama-upupu

Wanyama-upupu (kutoka Kiholanzi neteldier) ni wanyama sahili wa bahari au maji baridi ambao wana seli zinazochoma ngozi na zinazoweza kukamata samaki na wanyama wadogo wengine. Anthozoa kama matumbawe wamekazika chini lakini takriban wote wa Medusozoa huogelea majini. Spishi chache kiasi tu zinatokea majini baridi.

Mwili wa wanyama-upupu umeumbwa kwa tabaka la kolajini (collagen) na proteoglycans lililofunikwa na seli nje na ndani. Tabaka la nje la seli liitwa exodermi (exoderm) na tabaka la ndani liitwa gasterodermi (gastroderm). Kati ya mwili ni uwazi wa mmeng'enyo ulio na kipenyo kimoja kilikopo juu katika Anthozao na chini katika Medusozoa. Anthozoa wana minyiri mifupi kiasi kuzunguka kipenyo hiki, lakini minyiri ya konyeza ni mirefu.

Picha 

Wanyama-upupu
Filipo mwinjilisti

Filipo mwinjilisti ni Myahudi wa karne ya 1 anayejulikana hasa kutokana na Matendo ya Mitume.  

Anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa na Kanisa Katoliki na Anglikana tarehe 11 Oktoba, kumbe katika Makanisa ya Kiorthodoksi ni tarehe 6 Juni.

Katika Biblia
Alikuwa mmojawapo kati ya wanaume saba wa lugha ya Kigiriki katika Kanisa mama la Yerusalemu waliochaguliwa kushughulikia mafukara kwa niaba ya Mitume wa Yesu (Mdo 6). 

Baadaye alijitokeza kama mhubiri na mtendamiujiza huko Samaria, alipoongoa na kubatiza wengi kati ya wakazi, bila kujali uadui wa jadi kati yao na Wayahudi (Mdo 8).

Baadaye aliongozwa na Mungu kuongozana na towashi muhimu wa Ethiopia akambatiza karibu na Gaza (Mdo 8).

Baadaye tena alikuwa akiishi Kaisarea Maritima, pamoja na mabinti wake wanne ambao walikuwa mabikira na manabii, Mtume Paulo alipopitia huko mwaka 58 akielekea Yerusalemu (Mdo 21).

Katika mapokeo
Mapema alianza kuchanganywa na Mtume Filipo, pia kwa sababu ya utume mkubwa alioufanya. 

Mapokeo ya baadaye yanasimulia kwamba alikuwa askofu wa Trale katika Uturuki wa leo.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Apostle Philip the Deacon of the Seventy Orthodox icon and synaxarion
Who is St. Philip the Evangelist 
IVP New Testament Commentary on Philip in Acts 8 

Wafuasi wa Yesu
Watu wa Biblia
Manabii wa Agano Jipya
Watakatifu wa Israeli
Viwakilishi vya kuonesha

Viwakilishi vya kuonesha (pia: kiwakilishi cha kuonesha/kiwakilishi kioneshi) ni neno/maneno yanayosimama badala ya nomino ili kujulisha/kudokeza ukaribu au umbali wa nomino hiyo ambayo hutoka kwa mzungumzaji.
Mfano: 
Hili limeiva
Yule ni mvivu
Hicho ni kitamu sana
Huyu ni kijana wangu
Wale wameondoka

Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Ja Rule

Jeffrey Atkins (amezaliwa tar. 29 Februari, 1976), anafahamika kwa jina lake la kisanii Ja Rule, ni rapa kutoka nchini Marekani, mwimbaji, na vilevile mwigizaji kutoka mjini Queens, New York.

Alizaliwa mjini Hollis, Queens, alianza kutamba kunako mwaka wa 1999 akiwa na albamu ya Venni Vetti Vecci na kibao chake kikali cha "Holla Holla".  Kuanzia 1999 hadi 2005, Ja Rule amekuwa na vibao kadhaa vilivyoingia kwenye 20 bora ya chati za Billboard Hot 100, ikiwa ni pamoja na "Between Me and You" akishirikiana na Christina Milian, "I'm Real (Murder Remix)" na Ain't It Funny akiwa na Jennifer Lopez, ambazo zote zilitingisha katika chati za US Billboard Hot 100, kibao namba 1 kilichobahatika kuchaguliwa katika Tuzo za Grammy, "Always on Time" akiwa na Ashanti, "Mesmerize" nacho pia alikuwa na Ashanti, na "Wonderful" akiwa na R. Kelly na Ashanti.

Wakati wa miaka ya 2000, Ja Rule aliingia mkataba na The Inc. Records, ambayo awali ilikuwa ikitambulika kama Murder Inc. na ilikuwa ikiongozwa na Irv Gotti. Kutokana na vibao vyake na washirika wake, Ja Rule amepokea chaguzi nne za Grammy, na albamu zake sita zimeiingia katika kumi bora, mbili katika hizo ni Rule 3:36 (2000) na Pain Is Love (2001), imegonga vyema katika chati za US Billboard 200. Pia anafahamika sana katika jamii kwa kuwa na mgogoro na baadhi ya marapa wengine kama vile (hasa 50 Cent na Eminem).

Maisha ya awali

Kazi ya muziki

Diskografia

Albamu za Studio
1999: Venni Vetti Vecci 
2000: Rule 3:36 
2001: Pain Is Love 
2002: The Last Temptation
2003: Blood in My Eye 
Albamu zingine
2004: R.U.L.E.
2012: Pain Is Love 2

Albamu huru
2009: The Mirror

Albamu za kompilesheni
2005:  Exodus 
2012:  Icon''

Marejeo

Viungo vya Nje

 
 The Inc. artist website (archived)
 
 
 

Waliozaliwa 1976
Watu walio hai
Wanamuziki wa Marekani
Waigizaji filamu wa Marekani
Viwakilishi vya kumiliki

Viwakilishi vya kumiliki ni aina ya neno au maneno yanayosimama badala ya nomino inayomilikiwa. Maneno haya hujulisha kuwa nomino ambayo haikutajwa ni mali ya nani. Mizizi ya viwakilishi vya kumiliki imejikita katika nafsi. 
Mfano:

Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Wanamazingaombwe

Wanamazingaombwe ni watu wanaoendesha michezo ya kumfanya mtu aone kitu tofauti na kile kinachofanyika au kwa jina lingine kiinimacho. 

Kwa mfano unaweza kuona mwanamazingaombwe anamchunja mtu mbele ya umati wa watu lakini baada ya muda kidogo unamuona mtu yuleyule anatembea akiwa hana hata jeraha. 

Hali hii imekuwa ikihusiswha na imani za kishirikina. Hata hivyo, baadhi ya washiriki wa michezo hiyo wamekuwa wakitamba kuwa hawatumii ndumba za aina yoyote ile ila ni ujuzi na kipaji walichonacho.

Utamaduni
Vivumishi

Kivumishi ni neno/maneno yanayotoa taarifa ya ziada katika nomino. Kivumishi hufanya kazi ya kufafanua/kuelezea zaidi kuhusu nomino ili kupambanua/kuitofautisha nomino husika miongoni mwa nomino nyingine.
  
Kiwakilishi ni aina ya maneno ambayo husimama kuwakilisha nomino. Kivumishi hutoa taarifa ya ziada kuhusu nomino, kiwakilishi (endapo nomino haipo) au kivumishi chenzake (endapo kuna vivumishi zaidi ya kimoja katika tungo husika). 
Mifano
Kijana yule ana tabia nzuri
Majumba kumi yamevunjika
Mawingu meusi yametanda angani
Yule mpole amesafiri
Bata mweupe ni wa jirani

Aina za vivumishi
Vivumishi vya sifa
Vivumishi vya idadi pia vya kiasi
Vivumishi ya kuuliza
Vivumishi vya kuonesha/Vivumishi vionyeshi/viashiria
Vivumishi vya kumiliki
Vivumishi vya -a unganifu
Vivumishi vya urejeshi
Vivumishi vya pekee
Vivumishi vya jina kwa jina/nomino
Vivumishi visisitizi

Inafanana kabisa na orodha ya viwakilishi, tofauti yake ni hali ya nafsi tu. Yaani, hakuna kivumishi cha nafsi.

Tazama pia
Lango:Lugha
Viwakilishi

Isimu
Vivumishi vya sifa

Vivumishi vya sifa ni neno/maneno ambayo hutaja maana ya sifa ya nomino au kiwakilishi cha nomino jinsi kilivyo.
Mifano
Paka  mwizi amelala jikoni
Ugonjwa hatari umeukumba dunia
Gari zuri limegongwa
Nyumba kubwa imejengwa bondeni
Kijana mpole kasusa kula

Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Vivumishi vya idadi

Vivumishi vya idadi (pia" Vivumishi vya kiasi) ni neno/maneno yanayotoa taarifa ya idadi ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino. Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi kamili au halisi. 
Mifano
Wanafunzi  wawili wamelala darasani
Wajumbe sita wamesimamishwa
Nyoka wengi wana sumu kali
Maembe machache yameiva
Wananchi wengi wameandamana

Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Konyeza-vichanio

Konyeza-vichanio (kutoka Kiing. comb jelly) ni wanyama wadogo hadi wakubwa kiasi wa bahari ambao huainishwa katika faila Ctenophora (kutoka Kiyunani κτείς = kichanio, na φέρειν = kubeba). Hawakaziki kamwe lakini huogelea majini kama konyeza wengine. Na kama wanyama-upupu wote mwili wa konyeza-vichanio umeumbwa kwa tabaka la kolajini (collagen) na proteoglycans lililofunikwa na seli nje na ndani, lakini unene wa matabaka haya ya seli ni seli mbili kinyume na matabaka ya wanyama-upupu ambayo yana seli moja tu. Tabaka la nje la seli liitwa epidermi (epiderm) na tabaka la ndani liitwa gasterodermi (gastroderm). Kati ya mwili ni uwazi ulio na kipenyo kikubwa kiasi juu (“mdomo”) na vipenyo vidogo viwili chini (“mikundu”). Kipande cha juu cha uwazi huu ni kama koromeo na mdomo wake unaweza kufungwa. Kipande cha chini ni kama tumbo. Takriban spishi zote zina safu nane za “vichanio” vilivyoumbwa kwa vijisinga vingi ambavyo vinapiga chini ili kusukuma mnyama mbele (asili ya jina lao). Spishi nyingi zina minyiri miwili inayotumika kwa kukamata mawindo kwa msaada wa seli za kunata (colloblasts).

Picha 

Konyeza-vichanio
701 KK

Makala hii inahusu mwaka 701 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
972 KK

Makala hii inahusu mwaka 972 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 10 KK
971 KK

Makala hii inahusu mwaka 971 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 10 KK
1070 KK

Makala hii inahusu mwaka 1070 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 11 KK
Baruku

Baruku (kwa Kiebrania בָּרוּךְ, Barukh, "Mbarikiwa") ni jina la watu watatu katika Biblia:
 Nabii Baruku, mwana wa Neria, karani na msaidizi wa nabii Yeremia
 Baruku, mwana wa Zabbai, msaidizi wa Nehemia katika kujenga upya kuza za Yerusalemu
 Baruch, mwana wa Kol-Hozeh, mtu wa kabila la Yuda aliyehamia Yerusalemu 

Watu wa Biblia
Nabii Baruku

Nabii Baruku mwana wa Neria (kwa Kiebrania ברוך בן נריה) alikuwa mwandishi wa karne ya 6 KK, 
maarufu kama karani, mwanafunzi na rafiki mpendwa wa nabii Yeremia. 

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu na madhehebu mbalimbali ya Ukristo.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 11 Oktoba.

Maisha
Kadiri ya Yosefu Flavius, alikuwa sharifu wa Uyahudi, mwana wa Neria na ndugu wa Seraia mwana wa Neria, waziri wa mfalme Zedekia wa Ufalme wa Yuda.

Baruku aliandika maneno ya Yeremia alivyoagizwa naye akabaki mwaminifu kwake hata katika dhuluma. Yeremia alipokuwa mafichoni alimtuma kusoma katika Hekalu la Yerusalemu utabiri wa adhabu dhidi ya mfalme Yehoyakimu  Huenda kama shukrani kwa kutekeleza agizo hilo gumu, Yeremia alimtabiria mema.

Wote wawili walishuhudia maangamizi ya Yerusalemu (587 KK) wakabaki pamoja baada yakempaka walipopelekwa nchini Misri.

Uhusiano huo ulifanya Baruku aheshimiwe sana na vizazi vilivyofuata, hata vitabu viliandikwa kwa jina lake:
 Kitabu cha Baruku au 1 Baruku, ambacho ni kati ya deuterokanoni, vinavyoheshimiwa na Kanisa Katoliki na wengineo kama sehemu ya Biblia ya Kikristo
 2 Baruku, au Syriac Apocalypse of Baruch
 3 Baruku, au Greek Apocalypse of Baruch
 4 Baruku, au Paraleipomena of Jeremiah

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Wright, J. Edward, Baruch ben Neriah: From Biblical Scribe to Apocalyptic Seer (University of South Carolina Press, 2003) ISBN 1-57003-479-6
Avigad, Nahman, Jerahmeel & Baruch, Biblical Archaeology Review 42.2 (1979). 114-118.
Shanks, Hershel, Jeremiah's Scribe and Confidant Speaks from a Hoard of Clay Bullae, Biblical Archaeology Review 13.5 (1987) 58-65.
Shanks, Hershel.  Fingerprint of Jeremiah’s Scribe.  Biblical Archeology Review 2 (1996): 36-38.
The Seal of Seraiah, Eretz Israel 14 (1978, Ginsberg festschrift) 86-87.
 Baruku katika Catholic Encyclopedia.

Viungo vya nje
Prophet Baruch Eastern Orthodox icon and synaxarion

B
B
B
Viwakilishi vya sifa

Viwakilishi vya sifa ni neno/maneno ambayo hutaja sifa - yanayosimama badala ya nomino inayosifiwa.
Mifano
Warefu wamesimama
Mzuri amepita
Kibaya kinajitembeza
Mpole amekuja
Mwelevu hukaa kimya

Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Viwakilishi vya -a unganifu

Viwakilishi vya -a unganifu ni neno/maneno ya sifa - yanayosimama badala ya nomino inayosifiwa kwa kutumia mzizi wa -a unganifu.
Mifano
Ya moto yanaunguza
Wa Mbeya ni mweupe
Vya China ni imara sana
Cha kukalia kimevunjika
La saba wamehitimu

Tokeo la matumizi ya juu
Y a moto yanaunguza
W a  Mbeya ni mweupe
Vy a  China ni imara sana
Ch a  kukalia kimevunjika
L  a  saba wamehitimu

Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Viwakilishi vya amba-

Viwakilishi vya amba ni neno/maneno yanayosimama badala ya nomino kwa kutumia mzizi wa amba-. 
Mifano
Ambaye amemaliza aje
Ambalo lina kutu litatupwa
Ambazo zimeiva zitaliwa
Ambayo imejengwa bondeni itabomolewa
Ambacho kina sumu kitatupwa shimoni

Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Viwakilishi vya urejeshi

Viwakilishi vya urejeshi ni maneno yanayorejelea nomino ambayo haikutajwa. Maneno hayo huwa na kirejeshi kinanachorejelea nomino yenyewe haitajwi. 
Mifano
Aliyemaliza aondoke
Kilichoiva kitaliwa chote
Iliyojengwa bondeni itabomolewa
Asiyekujua hakuthamini
Lililoiva sana litaliwa leo usiku

Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Isimu
Sarufi