John Jea

John Jea (1773 - baada ya 1817) alikuwa mwandishi wa Kiafrika na kimarekani, mhubiri, mkomeshaji na baharia, aliyejulikana zaidi kwa nakala yake ya 1811. Jea alikuwa mtumwa tangu akiwa na umri mdogo, na baada ya kupata uhuru wake katika miaka ya 1790 alisafiri na kuhubiri sana.

Maisha ya Awali
Jea alisema kwamba alizaliwa barani Afrika mnamo 1773 karibu na Kalabar katika Bight ya Biafra, [] na kwamba yeye, wazazi wake na ndugu zake walitekwa nyara na wafanyabiashara wa watumwa na kuuzwa kuwa watumwa huko mji wa New York alipokuwa na miaka miwili na nusu. . Wanahistoria wengine wameelezea mashaka juu ya madai haya (uwezekano wa familia nzima ya Kiafrika kusimamia kuishi kwa kukamatwa na kiwango cha juu cha vifo vya Kifungu cha Kati, kisha kuuzwa kwa pamoja kwa mmiliki mmoja, ni chini sana).[]

Jea ilinunuliwa na kushikiliwa na wanandoa wa Uholanzi, Oliver na Angelika Triebuen. Hapo awali bwana wake alimtuma kwenda kanisani kama adhabu, lakini Jea akawa Mkristo aliyejitolea na akabatizwa miaka ya 1780.[] Baada ya kupita katika safu ya wamiliki wa watumwa, Jea alionekana kuwa ameshawishika yule wa mwisho kuwa sifa yake ya kuwa mtumwa wa sifa nzuri.

Maisha ya Baadaye
Mnamo miaka ya 1790 Jea alisafiri kwenda Boston, New Orleans, Marekani ya Kusini, na nchi mbali mbali za Ulaya, ambapo alifanya kazi kama mhubiri wa kitambo na kama mpishi wa baharini na meli.[]

Kati ya 1801 na 1805 aliishi na kuhubiri huko Liverpool, England.[] Kisha alifanya kazi kama mpishi kwenye meli zinazosafiri Marekani ya Kaskazini, Indies ya Mashariki, Marekani ya Kusini, Indies ya Magharibi na Ireland hadi 1811, wakati meli yake ilikamatwa na vikosi vya Ufaransa.[] Jea alitumia miaka minne akihamishwa kaskazini mwa Ufaransa kabla ya kuachiliwa kwake mwisho wa Vita vya Napoleon.[] 

Baada ya kurudi England, Jea aliishi Portsea karibu na Portsmouth huko Uingereza, ambapo alichapisha kitabu chake cha habari na  nyimbo wakati wa miaka ya 1810.[] Alikuwa akiendelea kusafiri hadi Oktoba 1817, alipokuwa akihubiri huko St. Helier huko Jersey.[]

Jea aliripotiwa kuoa mara tatu: kwanza kwa mwanamke wa Marekani ya Kusini anayeitwa Elizabeth, ambaye alisema alikuwa ameuawa kwa kumuua mtoto wao; kisha kwa Charity, mwanamke wa Kimalta ambaye alikufa; na mwishowe kwa Mariamu, mwanamke wa Ireland.[]

Kazi zilizochapishwa
Jea alikuwa mmoja wa washairi wa kwanza wa Kiafrika na Amerika aliyeandika wasifu. [] Wasifu wake uliandikwa huko Portsea kati ya 1815 na 1816, lakini haikujulikana sana hadi ilipopatikana tena mnamo 1983. [] []

Henry Louis Gates Jr. amesisitiza kuwa wasifu wa Jea unaunda "kiungo kilichopotea" kati ya hadithi za watumwa za karne ya 18 ambazo zililenga ukombozi wa kiroho na baadaye hadithi za karne ya 19 ambazo zilipigania hoja ya kisiasa ya kukomesha. [] Mada za kidini zilitawala wasifu wa Jea. Kwa kweli, Jea alifafanua kupatikana kwake kwa kusoma na kuandika kama matokeo ya ziara ya kimiujiza kutoka kwa malaika, ambaye anamfundisha kusoma Injili ya Yohana. [] Lakini mada za kisiasa zimechanganywa pamoja na mambo haya ya kidini, na kazi hiyo inasema kuwa utumwa ni udhalimu wa kimsingi unaohitaji kukomeshwa. Gates anaita kazi ya Jea "ya mwisho ya wasifu mkubwa mweusi wa watakatifu 'watakatifu'." []

Jea pia alichapisha kitabu cha nyimbo kiitwacho Mkusanyiko wa Nyimbo. Imekusanywa na Kuchaguliwa na John Jea, Mhubiri wa Afrika wa Injili (1816). Inayo nyimbo 334, pamoja na ishirini na tisa inaonekana ya muundo wa Jea mwenyewe. []

Marejeo

Waandishi wa Marekani
Editathon 2021-06 Morogor