LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Yevhen Shakhov

Yevhen Shakhov (alizaliwa 30 Novemba 1990) ni mchezaji wa soka wa Ukraine ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Lecce na Timu ya taifa ya Ukraine.

Kazi ya klabu

Lecce
Mnamo tarehe 29 Juni, 2019 alisaini mkataba na klabu ya ligi kuu ya Italia iitawayo Leece.

Kazi ya kimataifa
Alichaguliwa katika kikosi timu ya taifa katika mashindano ya Euro 2016.Aliitwa pia kwenye kikosi cha wachezaji 31 wa mechi ya kufuzu Kombe la Dunia la FIFA 2018 dhidi ya Iceland mnamo 5 Septemba 2016.

Mnamo 15 Novemba  2016, alifunga goli lake la kwanza akiwa na timu ya taifa ya Ukraine kwenye mchezo wa nyumbani wa marudiano ambao walishinda 2-0 dhidi ya timu ya taifa ya Serbia.

 
waliozaliwa 1990
watu walio hai
wachezaji mpira wa Ukraine
Spider-Man: Homecoming

Spider-Man: Homecoming ni filamu ya Amerika ya Kaskazini. Ni filamu ya pili ya Spider-Man na filamu ya kumi na sita katika Marvel Cinematic Universe (MCU). Filamu hiyo imeandaliwa na Jon Watts, kutoka kwa uchunguzi wa video na timu za uandishi za Jonathan Goldstein na John Francis Daley, Watts na Christopher Ford, na Chris McKenna na Erik Sommers. 

Muhusika mkuu wa filamu hii ni Tom Holland kama Peter Parker / Spider-Man, pamoja na Michael Keaton, Jon Favreau, Zendaya, Donald Glover, Tyne Daly, Marisa Tomei, na Robert Downey Jr. Katika Spider-Man: Homecoming, Peter Parker anajaribu kukaa maisha ya shule na pili  kuwa spider-man wakati unakabiliwa na adui mkuu.

filamu za Marekani
Filamu za Columbia Pictures
The Avengers (filamu ya 2012)

The Avengers ni filamu kubwa ya Amerika ya Kaskazini yenye msingi wa Marvel Comics superhero, iliyotengenezwa na Marvel Studios na kusambazwa na Picha za Walt Disney Studios Motion.Ni filamu ya sita kwenye Marvel Cinematic Universe (MCU)). Filamu hiyo iliandikwa na kuongozwa na Joss Whedon na inaangazia tasnifu ambayo ni pamoja na Robert Downey Jr, Chris Evans, Mark Ruffalo, Chris Hemsworth, Scarlett Johansson, na Jeremy Renner kama timu ya titven Avengers, pamoja na Tom Hiddleston, Clark Gregg, Cobie Wacheza smeld, Stellan Skarsgård, na Samuel L. Jackson. Katika filamu hiyo, Nick Fury, mkurugenzi wa shirika la upelelezi S.H.I.E.L.D., anawaajili Tony Stark, Steve Rogers, Bruce Banner, na Thor kuunda timu ambayo lazima imzuie kaka wa Thor Loki kutoka kushika Dunia.

filamu za Marekani
Yuya Osako

Yuya Osako (大迫 勇也; amezaliwa 18 Mei 1990) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Kijapani ambaye anachezea kwa Werder Bremen na timu ya taifa ya Japani kama mshambuliaji. 

Osako alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 21 Julai 2013 dhidi ya China. Osako alicheza Japani katika mechi 45, akifunga mabao 15.

Takwimu

Tanbihi

Wachezaji mpira wa Japani
Captain America: Civil War

Captain America: Civil War ni filamu ya superhero ya Amerika ya Kaskazini inayotokana na tabia ya Marvel Comics Nahodha wa Amerika, iliyotengenezwa na Marvel Studios na kusambazwa na Picha za Walt Disney Studios Motion. Ni njia inayofuata ya Nahodha wa Amerika wa 2011: Avenger ya Kwanza na Captain  America wa 2014: Askari wa Baridi, na filamu ya kumi na tatu katika Marvel Cinematic Universe (MCU). 

Filamu hiyo imeelekezwa na Anthony na Joe Russo, ikiwa na picha ya kuandikiwa na timu ya uandishi ya Christopher Markus na Stephen McFeely, na muhusika mkuu Chris Evans kama Steve Rogers / Captain America, kando na jumba la Ensemble pamoja na Robert Downey Jr., Scarlett Johansson, Sebastian Stan , Anthony Mackie, Don Cheadle, Jeremy Renner, Chadwick Boseman, Paul Bettany, Elizabeth Olsen, Paul Rudd, Emily VanCamp, Tom Holland, Frank Grillo, William Hurt, na Daniel Brühl. Huko Captain Amerika: Civil war, kutokubaliana juu ya usimamizi wa kimataifa wa Avenger kuwachanganya katika vyama vya kupingana-moja ikiongozwa na Steve Rogers na nyingine na Tony Stark.        

filamu za Marekani
Baaba Maal

Baaba Maal (amezaliwa 12 Novemba 1953) ni mwaimbaji na mpigaji gitaa kutoka nchini Senegal. Baaba Maal alizaliwa mjini Podor, karibu na Mto Senegal. Anafahamika sana ndani na nje ya Afrika akiwa kama mwanamuziki maarufu mno kutoka nchini humo, Senegal. Mbali na kuweza kupiga gitaa kavu, pia anaweza kupiga tumba. Mpaka sasa, ametoa albamu kadhaa , akiwa na lebo na nyingine za kujitegemea. Mwezi wa Julai 2003, alichaguliwa kuwa Mjumbe wa Mpango wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa upande wa vijana.

Maal huimba kwa Kipular na huhesabiwa kama mchocheaji wa kimila wa Wapula, ambao walikuwa wakiishi pembezoni mwa Mto Senegal katika dola la kale la Kisenegali la Futa Tooro.

Maisha ya awali na elimu
Maal alitarajiwa kufuata nyayo za babaye za kuwa mvuvi. Hata hivyo, athira ya rafiki yake wa kitambo na mwimbaji, mhadithiaji wa familia, mpigaji gitaa kipofu  Mansour Seck, Maal akajidhatiti katika kujifunza muziki kutoka kwa mamaye na mwalimu wake mkuu wa shule alokuwa anasoma wakati huo. Baadaye alienda kujiendeleza kimasomo zaidi katika chuo kikuu cha Dakar kabla ya kupata ufadhili wa masomo katika chuo cha sanaa cha mjini Paris, Ufaransa, Beaux-Arts in Paris.

Kazi
Baada ya kurudi masomoni mjini Paris, Maal alijifunza muziki wa asili kutoka kwa Mansour Seck na kuanza kutumbuiza na bendi ya Daande Lenol. Mchanganyiko wa kimuziki wa Maal ulisonga mbele zaidi baada ya miaka kumi kwa kuchanganya kwake muziki wa reggae, chalanga na Breton katika albamu yake ya mwaka wa 1994, Firin' in Fouta. Katika mchanganyiko huo aliweza kuumba mtindo wa kipekee uliopelekea kuanzishwa kwa kundi la waghani Positive Black Soul na Afro Celt Sound System.  Mchanganyo wake uliendelea hadi katika albamu yake ya mwaka 1998 Nomad Soul, ambayo alikuwamo Brian Eno akiwa kama mmoja kati ya watayarishaji saba wa albamu hiyo. Miongoni mwa matoleo yake ya kujitegemea, alichangia nyimbo mbili, "Bushes" na "Dunya Salam", katika wazo la albamu ya 1 Giant Leap.

Diskografia

Albumu 
1989 – Passion – Sources (kompilesheni) -  Real World Records
1989 – Djam Leelii (akiwa na Mansour Seck) – Mango Records
1991 – Baayo (akiwa na Mansour Seck) – Mango
1992 – Lam Toro – Mango
1994 – Wango – Syllart
1994 – Firin' in Fouta – Mango
1995 – Gorel – 4th & Broadway
1997 – Taara – Melodie
1998 – Nomad Soul – Import
1998 – Djam Leelii: The Adventurers – Yoff Productions
2000 – Jombaajo – Sonodisc
2001 – Missing You (Mi Yeewnii) – Palm
2003 – The Best of the Early Years  (compilation) – Wrasse
2005 – Palm World Voices: Baaba Maal (compilation) – Palm
2008 – On The Road (kompilesheni) – Palm 
2009 – Television – Palm 
2016 – The Traveller – Palm / Marathon Artists

Matoleo ya  Import 
Jombaajo
Ngalanka
Ndilane

Msanii mchangizi 
 1999 – Unwired: Acoustic Music from Around the World – World Music Network
 2013 – The Rough Guide to the Music of Senegal – World Music Network
 2009 - Television with Brazilian Girls – Palm
 2016 – Johannesburg akiwa na Mumford and Sons – Glassnote Entertainment Group

DVD 
1999 – Live at the Royal Festival Hall – Palm Pictures

Marejeo

Viungo vya Nje
 – official site

Wanamuziki wa Senegal
Gitaa kavu

Gitaa kavu (au gitaa lisilotumia umeme)  ni chombo cha muziki katika familia ya gitaa, ambacho nyuzi zake hutoa sauti kikavukavu hewani. Kiasili liliitwa gitaa tu, neno kavu lilikuja kutumika baada ya kukua kwa teknolojia na kutofautishwa kwake na matumizi ya gitaa la umeme—ambalo hutumia nguvu ya umeme kutengeneza mfumo wake wa sauti.

Picha za magitaa

Marejeo

Jisomee

Viungo vya Nje
 

 
Muziki
Ziwa Maracaibo

Ziwa Maracaibo () ni eneo kubwa la maji nchini Venezuela karibu na Bahari ya Atlantiki. Limeunganishwa na Bahari Karibi kwa njia ya mfereji wenye upana wa km 5.5. Kupitia mfereji huo maji ya chumvi hungia ndani yake. Kwa upande mwingine ziwa linalishwa na mito mingi. Upande wa kaskazini maji yake huwa ya chumvi-chumvi, upande wa kusini huwa maji matamu. Hivyo lina tabia ya hori ya bahari lakini pia ya ziwa    . Kwa kawaida huitwa "ziwa", si "hori".   

Jina lake limetokana na mji wa Maracaibo, ambao upo upande wa mashariki mwa mfereji wa kuingia baharini. Pale Maracaibo mfereji huwa na upana wa km 8.5 ukivukwa kwa daraja refu.  

Ziwa Maracaibo huwa na vipimo vya km 160 kwa km 110. Idadi ya mito inayoishia humo ni 135 na mkubwa kati yake ni Mto Catatumbo.

Umuhimu wa uchumi 
Meli za baharini zinaweza kuingia ndani ya Ziwa Maracaibo na kupeleka mizigo kwenda bandari za Maracaibo na Cabimas. 

Tangu mwaka 1914, mafuta ya petroli yamepatikana katika ziwa. Hadi leo ziwa na mazingira yake ni kitovu cha uzalishaji wa mafuta nchini Venezuela.   Takribani robo ya wakazi wa Venezuela wanaishi katika bonde karibu na ziwa.

Shida za mazingira 
Ekolojia ya ziwa huwa na matatizo, Miji mikubwa kando yake humwaga majitaka mle. Pia uzalishaji wa mafuta husababisha mara kwa mara machafuko.

Marejeo 

Maziwa ya Venezuela
Maracaibo

Maracaibo (tamka ma-ra-ka-i-bo) ni mji mkubwa wa pili nchini Venezuela; ni jiji lenye wakazi 2,658,355 ilhali rundiko la mji huwa na watu 5,278,448 (mwaka 2010). Maracaibo uko upande wa magharibi wa mfereji mpana unaounganisha Ziwa Maracaibo na Bahari Karibi. 

Maracaibo hutazamwa kuwa kitovu cha uchumi cha magharibi mwa Venezuela. Kuna tasnia muhimu inayotumia mafuta ya petroli yanayopatikana kwenye mwambao wa Ziwa Maracaibo. Ilikuwa mji wa kwanza wa nchi uliokuwa na umeme.

Wakazi asilia walikuwa Maindio wa makabila ya Waarawak na Wakaribi. Wajerumani na Wahispania walianzisha mji mara kadhaa lakini ulibomolewa tena na Maindio hadi kuwa na makazi ya kudumu kuanzia mnamo 1574. Mafuta yaligunduliwa mnamo mwaka 1917 na kuanzia mwaka huu idadi ya wakazi iliongezeka sana kutokana na watu wengi waliohamia eneo la Macaraibo wakitafuta ajira.

Maracaibo huwa na Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa La Chinita. Daraja refu la mita 8,678 linaunganisha Maracaibo na sehemu nyingine za Venezuela.

Marejeo

Miji ya Venezuela
Ziwa Poyang

Ziwa Poyang ndilo ziwa kubwa zaidi la maji safi nchini China. Linapatikana katika Jimbo la Jiangxi. Ziwa hilo linapokea maji yake hasa kutoka mto Gan, pamoja na mito ya Xin na Xiu. Gan inatoka tena ziwani na kupeleka maji yake kwenda mto Yangtze. 

Kiasi cha maji kwenye ziwa hilo hubadilikabadilika kufuatana na majira na hivyo ukubwa wake huchezacheza. Kwa sasa ukubwa wa kawaida ni mnamo km2 3210 lakini mwaka 2016 lilipungua hadi kuwa na km2 200 pekee.  Lilipungua tangu kuundwa kwa Lambo la Magenge Matatu kwenye mto Yangtse.

Marejeo 

Maziwa ya China
Issyk Kul

Issyk Kul (kwa Kikirgizi:  "ziwa moto"; kwa Kirusi: Иссык-Куль) ni ziwa kubwa zaidi la nchi ya  Kirgizia katika Asia ya Kati. 

Ziwa hilo liko katika milima ya Tian Shan na uso wake upo mita 1,607 juu ya usawa wa bahari. Eneo la maji ni km2 6236 na hivyo ni ziwa la mlimani kubwa la pili duniani baada ya Ziwa Titicaca (Amerika Kusini). Mito 118 inapeleka maji yao katika Issyk Kul. Muhimu zaidi ni mito ya Jergalan, Tjup, Dschuku, Karakol na Jeti-Ogus.

Tabia za pekee 
Maji ya Yssyk Kul hayagandi wakati wa baridi ingawa halijoto ya hewa hupoa hadi sentigredi 20 chini ya sifuri. Inaaminiwa sababu yake hasa ni mwendo wa kuchanganya maji ya chini (yenye halijoto ya °C 4) na maji ya usoni (yanayopoa zaidi wakati wa baridi). Sababu ya ziada ni kiasi kidogo cha chumvi katika maji ya ziwa kinachofikia asilimia 0.6 (maji ya bahari huwa na % 3.5)  

Ziwa hilo halina njia ya kutoka, kwa hiyo maji yote yanayoingia hulingana na kiasi kinachopotea tena kwa njia ya uvukizaji.    

Riwaya kadhaa za mwandishi Genghis Aitmatov zinasimulia hadithi za Issyk Kul.

Matumizi 
Zamani Issyk Kul ilikuwa na maana kwa uvuvi wa samaki; siku hizi hutumiwa zaidi kwa utalii. Karibu na ziwa iko miji ya Karakol na Cholpon-Ata.    

Wakati wa Umoja wa Kisovyeti (hadi mwaka 1991) maeneo makubwa ya ziwa na mwambao yalikuwa maeneo ya kijeshi; wanamaji walifanya hapa utafiti na majaribio ya topido.

Picha

Marejeo

Viungo vya Nje 
 Issy Kul katika hazinadata ya World Lakes Database  

Maziwa ya Kirgizia
Michel Micombero

Michel Micombero (26 Agosti 1940 - 16 Julai 1983) alikuwa mwanasiasa na askari wa Burundi aliyetawala nchi kama rais wa kwanza na kihalisia kama dikteta kwa miaka kumi kati ya 1966 na 1976. 

Alikuwa wa kabila la Watutsi.

Marais wa Burundi
Jean-Baptiste Bagaza

Jean-Baptiste Bagaza (29 Agosti 1946 - 4 Mei 2016) alikuwa mwanasiasa na askari (Kanali) wa Burundi aliyetawala nchi kama rais na kihalisia kama dikteta kwa miaka kumi kati ya Novemba 1976 na Septemba 1987. 

Marais wa Burundi
Pierre Buyoya

Pierre Buyoya (Rutovu, Mkoa wa Bururi, 24 Novemba 1949 - Paris, Ufaransa, 18 Desemba 2020) alikuwa askari (meja) na mwanasiasa wa Burundi ambaye alitawala nchi mara mbili, kutoka mwaka 1987 hadi 1993 na kutoka 1996 hadi 2003. Kwa hiyo miaka 13 ya pamoja kama Mkuu wa Nchi, Buyoya ndiye Rais wa Burundi aliyeongoza muda mrefu zaidi.

Mwaka 2020 alihukumiwa kwenda jela maisha kwa kumuua mwandamizi wake, Melchior Ndadaye mwaka 1993, lakini kabla hajafungwa alifariki dunia kutokana na virusi vya Corona.

Tanbihi

Marais wa Burundi
Melchior Ndadaye

Melchior Ndadaye (Machi 28, 1953 - Oktoba 21, 1993) alikuwa msomi wa sayansi na mwanasiasa. Yeye alikuwa wa kwanza kuchaguliwa kidemokrasia na wa kwanza wa kabila la Wahutu kuwa rais wa Burundi baada ya kushinda uchaguzi kuu wa kihistoria mwaka 1993. 

Ingawa alijaribu kukomesha ukabila katika nchi hiyo, marekebisho yake yalishawishi askari katika jeshi lililotawaliwa na Watutsi, na aliuawa katikati ya mapinduzi ya kijeshi yaliyoshindwa mnamo Oktoba 1993, baada ya miezi mitatu tu ofisini.  

Kuuliwa kwake kulizua idadi ya mauaji ya kikatili baina ya makabila ya Watutsi na Wahutu, na mwishowe yalizua Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Burundi vilivyodumu muongo mzima.

Mwaka 2020 mtangulizi wake Pierre Buyoya na wenzake wengi walihukumiwa kwenda jela maisha kwa kumuua

Tanbihi

Marais wa Burundi
François Ngeze

François Ngeze (amezaliwa Mkoa wa Bujumbura) alikuwa mkuu wa nchi ya Burundi kutoka 21 Oktoba 1993 hadi 27 Oktoba 1993. Yeye alichaguliwa na Kamati ya Wokovu wa Umma, kundi la maafisa wa jeshi waliopindua serikali iliyochaguliwa kidemokrasia ya Rais Melchior Ndadaye (aliyeuawa wakati wa mapinduzi).

Marais wa Burundi
Sylvie Kinigi

Sylvie Kinigi (amezaliwa 1953) alikuwa Waziri Mkuu wa Burundi kutoka 10 Julai 1993 hadi 7 Februari 1994, na kaimu Rais kutoka 27 Oktoba 1993 hadi 5 Februari 1994, mwanamke wa kwanza na hadi leo wa pekee kushika nyadhifa hizi.

Wanasiasa wa Burundi
Cyprien Ntaryamira

Cyprien Ntaryamira (6 Machi 1955 - 6 Aprili 1994) alikuwa Mhutu Rais wa Burundi kutoka tarehe 5 Februari 1994 hadi kifo chake miezi miwili baadaye, wakati ndege aliyokuwa akisafiri, pamoja na rais wa Rwanda Juvénal Habyarimana, ilipigwa risasi karibu na Kigali, Rwanda.

Marais wa Burundi
Sylvestre Ntibantunganya

Sylvestre Ntibantunganya (alizaliwa Gishubi, Gitega, 8 Mei 1956) alikuwa rais wa sita wa Burundi (6 Aprili 1994 - 25 Julai 1996).

Alitoka katika chama Front for Democracy in Burundi (FRODEBU)

Marais wa Burundi
Domitien Ndayizeye

Domitien Ndayizeye (amezaliwa 2 Mei 1951) ni mwanasiasa ambaye alikuwa Rais wa Burundi kutoka 2003 hadi 2005. Alirithiwa na Pierre Buyoya, kama rais tarehe 30 Aprili 2003, baada ya kutumika kama makamu wa rais wa Buyoya kwa miezi 18. 

Ndayizeye alibaki ofisini hadi kurithiwa na Pierre Nkurunziza mnamo 26 Agosti 2005.

Marais wa Burundi
Sam Nujoma

Samuel Shafiishuna Daniel Nujoma (alizaliwa Onanime, 12 Mei 1929) ni mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi, na mwanasiasa ambaye aliwahi kuongoza mihula mitatu kama Rais wa kwanza wa Namibia (1990-2005) baada ya kupata uhuru kutoka kwa utawala wa ukoloni wa Afrika Kusini.

Nujoma alipata elimu ya kisiasa kwa msaada wa Umoja wa Kisovyeti na ndiyo maana alikuja na nadharia za kisoshalisti.

Maisha
Nujoma alizaliwa tarehe 12 Mei 1929 katika kijiji kidogo karibu na Etunda, katika eneo la Owamboland, wakati huo chini ya utawala wa kikoloni wa Ujerumani. Baada ya kukamilisha elimu ya msingi, Nujoma alihamia mji wa Windhoek, mji mkuu wa Namibia, na alianza kufanya kazi kama mfanyakazi wa kibarua. Hii ilimpa fursa ya kukutana na wafanyakazi wenzake na viongozi wa kisiasa ambao walimhamasisha kujihusisha zaidi katika harakati za ukombozi.

Katika miaka ya 1950, Nujoma alijiunga na Ligi ya Vijana wa Namibia (OYGN) na kushiriki katika shughuli za kisiasa na maandamano ya kupinga utawala wa kikoloni wa Afrika Kusini. Alikuwa mwanachama mwanzilishi wa Shirika la Watu wa Namibia (SWANU) mwaka 1959, chama cha kwanza cha kitaifa cha kisiasa kilichotetea uhuru wa Namibia. 

Nujoma alikuwa mwanachama mwanzilishi na rais wa kwanza wa Jumuiya ya Watu Kusini Magharibi mwa Afrika Kusini (SWAPO) mnamo 1960. Kabla ya hapo, SWAPO ilikuwa inajulikana kama Shirika la Watu wa Ovambo (OPO). Nujoma aliongoza SWAPO wakati wa Vita vya Uhuru vya Namibia, ambavyo vilidumu kutoka mwaka 1966 hadi 1989.

Alianzisha Jeshi la Watu wa Ukombozi wa Namibia (PLAN) mnamo 1962 akazindua vita dhidi ya serikali ya kibaguzi ya Afrika Kusini mnamo Agosti 1966 huko Omungulugwombashe, akianza baada ya Umoja wa Mataifa kujiondoa agizo la Afrika Kusini kudhibiti eneo hilo. 

Kupitia uongozi wake, SWAPO iliendeleza vita vya msituni dhidi ya utawala wa kikoloni wa Afrika Kusini na ulifanya jitihada za kidiplomasia kupata uhuru kwa Namibia. Katika miaka ya 1960, Nujoma alisafiri kwenda mataifa ya Ulaya, Afrika, na Mashariki ya Kati, akiongoza harakati za ukombozi za Namibia. 

Mwaka 1990, Namibia ilipata uhuru wake kufuatia mazungumzo ya amani na serikali ya Afrika Kusini na uchaguzi wa kidemokrasia. Nujoma alishinda uchaguzi huo na kuwa rais wa kwanza wa Namibia. Alikuwa rais wa Namibia kwa mihula mitatu.

Marais wa Namibia
Hifikepunye Pohamba

Hifikepunye Lucas Pohamba (amezaliwa 18 Agosti 1936) ni mwanasiasa wa Namibia ambaye aliwahi kuwa Rais wa pili wa nchi kutoka tarehe 21 Machi 2005 hadi 21 Machi 2015. 

Alishinda uchaguzi mkuu wa 2004 sana kama mgombea wa SWAPO, uamuzi chama, na ilibadilishwa tena mnamo 2009. Pohamba alikuwa rais wa SWAPO kutoka 2007 hadi kustaafu kwake mwaka 2015. 

Yeye ni mpokeaji wa Tuzo la Ibrahim.

Marais wa Namibia
Hage Geingob

Hage Gottfried Geingob (amezaliwa 3 Agosti 1941) ni Rais wa tatu na wa sasa wa Namibia, madarakani tangu tarehe 21 Machi 2015. 
Pia ni rais wa tatu na wa sasa wa Chama tawala cha SWAPO tangu kuchaguliwa katika nafasi hiyo mnamo Novemba 2017.

Geingob alikuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Namibia kuanzia tarehe 21 Machi 1990 hadi 28 Agosti 2002, na alihudumu kama Waziri Mkuu tena kutoka 4 Desemba 2012 hadi 21 Machi 2015. 

Kati ya miaka 2008 na 2012 Geingob aliwahi kuwa Waziri wa Biashara na Viwanda. 

Mnamo Novemba 2014, Geingob alichaguliwa kuwa rais wa Namibia kwa kiwango kikubwa. Mnamo Novemba 2017, Geingob alikuwa Rais wa SWAPO baada ya kushinda kwa kiasi kikubwa kwenye Mkutano wa 6 wa chama hicho. 

Mnamo Agosti 2018, Geingob alianza muhula wa mwaka mmoja kama Mwenyekiti wa Jumuiya ya Maendeleo ya Kusini mwa Afrika.

Akigombea tena katika uchaguzi wa urais wa Novemba 2019, Geingob alichaguliwa na asilimia 56.3 ya kura zilizopigwa, kutoka 86% aliyopata miaka mitano iliyopita. Panduleni Itula, mgombea wa Swapo, mkuu wa Harakati isiyokuwa na ardhi (LPM) ya Bernadus Swartbooi alipata asilimia 30 ya kura. Kiongozi wa Upinzani McHenry Venaani wa maarufu wa Democratic Movement (PDM), zamani wa karibu na ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini, alishinda asilimia 5.3 ya kura. Swapo hivyo inapata 65% ya viti katika Bunge la Kitaifa, ikishindwa kupata theluthi mbili kama katika bunge la zamani.

Marais wa Namibia
Topido

Topido (kwa Kiingereza: torpedo) ni silaha inayotumiwa kwenye maji. Kimsingi ni bomu lililounganishwa na injini na parapela, kwa hiyo inaweza kujisukuma katika maji (mara nyingi chini ya maji) na kuelekea lengo lake ambako bomu linalipuka.

Topido inajulikana kama silaha kuu ya nyambizi lakini historia yake ilianza kama silaha ya manowari za kawaida. Awali neno "torpedo" lilitumiwa kutaja aina mbalimbali za mabomu ya maji yasiyokuwa na injini. 

Mwaka 1866 mhandisi Mwingereza Robert Whitehead alitengeneza topido ya kwanza katika utumishi wa wanamaji wa Austria-Hungaria; aliunda silaha yenye baruti kg 9 iliyoendeshwa kwa nguvu ya hewa iliyoshinikizwa na kuendesha parapela; iliweza kujisukuma kwa umbali wa mita 300-400 kwa kasi ya km/h 11. 

Silaha hiyo ya kwanza iliboreshwa haraka ikatambuliwa kwamba hata boti dogo linaweza kubeba topido kadhaa na kuwa hatari kwa manowari kubwa. Hii ilithibitishwa kwa kuzamishwa kwa manowari ya Milki ya Osmani mwaka 1878 iliyoshambuliwa na maboti madogo ya Urusi yaliyobeba topido. 

Tangu kupatikana kwa nyambizi topido ilikuwa silaha kuu iliyorushwa chini ya maji. Lakini kulikuwa pia na sehemu za kurusha topido kwenye nchi kavu kwa shabaha ya kutetea hori au mlango wa bandari dhidi ya manowari. 

Injini za hewa iliyoshinikizwa zilitumiwa hadi Vita Kuu ya Pili ya Dunia lakini wakati ule tayari injini za umeme zilianza kutumiwa. 

Leo hii kuna injini tofautitofauti. Umbali wa topido umeongezwa hadi kufikia kilomita kadhaa. Manowari hubeba topido hasa kwa kujihami dhidi ya nyambizi.

Viungo vya Nje
 Swedish Bofors 'Torpedo 2000' promo video
 Modern Torpedoes And Countermeasures  
 US Navy torpedo data cut and pasted from a Navy Fact File 
 Early History of the Torpedo Torpedo History
 US Naval Undersea Museum Torpedo Display 
 US Naval Undersea Museum Torpedo Collection 

silaha
Ziwa Winnipeg

Ziwa Winnipeg (kwa Kiingereza: Lake Winnipeg; kwa Kifaransa: Lac Winnipeg) ni ziwa kubwa katika jimbo la Manitoba, Kanada. Liko kaskazini mwa mji wa Winnipeg . Ni ziwa kubwa zaidi katika kusini ya Canada.

Viungo vya Nje 

Manitoba
Maziwa ya Kanada
Ziwa Great Slave

Ziwa Great Slave (kwa Kifaransa: Grand lac des Esclaves; kwa Kiingereza: Great Slave Lake) ni ziwa la pili kwa ukubwa katika maeneo ya Northwest Territories ya Kanada. Ni ziwa lenye kina kirefu zaidi katika Amerika Kaskazini likifikia mita 614  na ziwa kubwa la tisa duniani. Urefu wake ni km 480 likiwa na upana wa km 19 hadi 109, hivyo kuwa na eneo la km2 27,200.   

Jina linatokana na neno la utani la Maindio wa Cree kwa maadui wao waliokalia sehemu ya ziwa. Waliwaita "watumwa" na jina hili lilitafsiriwa na Wafaransa wa kwanza waliofanya biashara na Wacree na kuingizwa katika ramani zao wakiandika "Lac des Esclaves" (ziwa la Watumwa, walishika pia "mto wa watumwa"). Umbo hili la Kifaransa lilitafsiriwa baadaye kwa Kiingereza "Slave Lake", ilhali kuna "Great Slave Lake" na "Lesser Slave Lake", pia "Slave River".  

Miji kwenye ziwa ni pamoja na: Yellowknife, Hay River, Behchoko, Fort Resolution, Lutselk'e, Hay River Reserve, Dettah na N'Dilo.

Picha

Marejeo

Tovuti za Nje 
 Picha za Lake Slave Lake  kutoka Picsearch.com 

Maziwa ya Kanada
Northwest Territories
Faure Gnassingbé

Faure Gnassingbé Essozimna Eyadéma (matamshi ya Kifaransa: [foʁ ɡnasiŋɡbe]; alizaliwa Juni 6, 1966) ni mwanasiasa wa Togo ambaye amekuwa Rais wa Togo tangu mwaka 2005. 

Kabla ya kuchukua urais, aliteuliwa na baba yake, Rais Gnassingbé Eyadéma, kama Waziri wa Vifaa, Migodi, Machapisho na Mawasiliano ya simu, akihudumia kutoka 2003 hadi 2005.

Baada ya kifo cha Rais Eyadéma mnamo 2005, Gnassingbé aliwekwa mara moja kama Rais kwa msaada kutoka kwa jeshi. Mashaka juu ya uhalali wa kikatiba wa mfululizo huo yalisababisha shinikizo kubwa la mkoa kuwekwa Gnassingbé, na baadaye akajiuzulu mnamo 25 Februari. Kisha akashinda uchaguzi wa rais wenye utata tarehe 24 Aprili 2005, na akaapishwa kama Rais. Gnassingbé alichaguliwa tena kwa kipindi cha pili mnamo 2010.

Katika uchaguzi wa rais wa Aprili 201 , Gnassingbé alishinda muhula wa tatu, akimshinda mpinzani wake mkuu, Jean-Pierre Fabre, kwa kiwango cha karibu 59% hadi 35%, kulingana na matokeo.

Mnamo Oktoba 2021, Faure Gnassingbé alipokea tofauti ya "HeForShe" kutoka UN Women mnamo Ijumaa kwa sera yake ya kukuza wanawake, na usawa wa kijinsia na usawa, alitangaza bandari ya serikali République Togolaise. HeForShe (Lui pour Elle) ni harakati ya mshikamano wa kimataifa inayoongozwa na UN Women kwa usawa zaidi na usawa wa kijinsia. Jamhuri ya Togo. HeForShe (Yeye kwa Yeye) ni harakati ya mshikamano wa ulimwengu inayoongozwa na Wanawake wa UN kwa usawa zaidi na usawa wa kijinsia.

Marais wa Togo
Gnassingbé Eyadéma

Gnassingbé Eyadéma (matamshi ya Kifaransa: [ɲasɛɡbe ɛjadema]; jina la kulizaliwa: Étienne Eyadéma, 26 Aprili 1935 - 5 Februari 2005) alikuwa Rais wa Togo kutoka mwaka 1967 hadi kifo chake mwaka 2005. 

Alishiriki katika mawili kati ya mafanikio ya mapinduzi ya kijeshi, mnamo Januari 1963 na Januari 1967, na kuwa Rais tarehe 14 Aprili 1967.

Kama Rais, aliunda chama cha siasa, Jumuiya ya Watu wa Togolese (RPT), na akaongoza serikali ya mpinga-serikali ya chama kimoja hadi miaka ya mapema ya 1990, wakati mageuzi ambayo yalisababisha uchaguzi wa vyama vingi kuanza. Ingawa sheria yake ilipingwa sana na matukio ya miaka ya mapema ya 1990, mwishowe aliunganisha nguvu tena na akashinda uchaguzi wa rais kadhaa mnamo 1993, 1998 na 2003; Upinzani ulighairi uchaguzi wa 1993 na kulaani matokeo ya uchaguzi wa 1998 na 2003 kama ulaghai. Wakati wa kifo chake, Eyadéma alikuwa mtawala wa muda mrefu zaidi barani Afrika.

Kulingana na utafiti wa mwaka wa 2018, "Utawala wa Gnassingbé Eyadema ulipumzika juu ya kukandamiza, kudhibiti, na ibada ya uongozi wa ajabu."

Marais wa Togo
Sylvanus Olympio

Sylvanus Olympio Epiphanio (matamshi ya Kifaransa: [silvany əpifanjo ɔlɛpjo]; 6 Septemba 1902-1913 - Januari 1963) alikuwa mwanasiasa wa Togo ambaye aliwahi kuwa Waziri Mkuu, na kisha Rais wa nchi na 1958 hadi alipouawa mwaka 1963.

Yeye alitoka Familia muhimu ya Olympio, ambayo ilimjumuisha mjomba wake Octaviano Olympio, mmoja wa watu tajiri zaidi huko Togo mapema miaka ya 1900. 

Baada ya kuhitimu kutoka Shule ya Uchumi ya London, alifanya kazi kwa Unilever na kuwa meneja mkuu wa shughuli za Kiafrika za kampuni hiyo. Baada ya Vita vya Pili vya Ulimwengu, Olympio ilijitokeza katika harakati za uhuru wa Togo na chama chake kilishinda uchaguzi wa 1958 na kumfanya Waziri Mkuu wa nchi. Nguvu yake iliongezwa zaidi wakati Togo alipopata uhuru na akashinda uchaguzi wa 1961 na kumfanya Rais wa kwanza wa Togo. Aliuawa wakati wa mapinduzi ya kijeshi ya Togo ya 1963.

Marais wa Togo
Nicolas Grunitzky

Nicolas Grunitzky (matamshi ya Kifaransa: [nikɔla gʁynitski]; Aprili 5, 1913 - Septemba 27, 1969) alikuwa rais wa pili wa Togo na mkuu wa nchi wa tatu. 

Alikuwa Rais kuanzia 1963 hadi 1967. Grunitzky alikuwa Waziri Mkuu wa Togo 1956-1958 chini ya Kifaransa Colonial loi kada mfumo, ambayo kuundwa mdogo "kitaifa" serikali katika mali zao za ukoloni. Alichaguliwa kuwa Waziri Mkuu wa Togo - hadi chini ya utawala wa Ufaransa- mnamo 1956. Kufuatia mapinduzi ya 1963 ambayo yalimuua mpinzani wake wa kisiasa Sylvanus Olimpiki , Grunitzky alichaguliwa na kamati ya jeshi ya viongozi wa mapinduzi kuwa Rais wa pili wa Togo.

Marais wa Togo
Bonfoh Abass

El-Hadj Bonfoh Abass (alizaliwa Novemba 23, 1948) ni mwanasiasa wa Togo aliyependwa Rais wa mpito wa Togo kutoka 25 Februari 2005 hadi 4 Mei 2005. Alikuwa Rais wa Bunge la Togo kutoka 2005 hadi 2013.

Marais wa Togo
Emmanuel Bodjollé

Emmanuel Bodjollé (amezaliwa 1928) alikuwa Mwenyekiti wa Kamati ya Ushawishi ya washiriki tisa ambayo ilipindua serikali ya Rais wa Togo Sylvanus Olympio mnamo 13 Januari 1963. 

Bodjollé, mjeshi mkuu wa zamani wa jeshi la Ufaransa, alikuwa miongoni mwa askari karibu 300 ambao kwa kutokwa kwa huduma za Ufaransa hawakujumuishwa katika jeshi la Togolese. Aliongoza njama za maafisa karibu wengine thelathini ambao hawakuwa waalimu, waliokamata mawaziri wa serikali ya Olimpiki. Mapinduzi hayo yaliona rais wa zamani wa Olimpiki alipigwa risasi na kuuawa kwenye lango la ubalozi wa Amerika na Etienne Eyadéma, baadaye aliyejulikana kama Gnassingbé Eyadéma, rais wa baadaye wa Togo. 

Mapinduzi ya Bodjollé yamemweka Nicolas Grunitzky kama kiongozi wa Togo. 

Wanasiasa wa Togo
Ziwa Vänern

[[

]]

Ziwa Vänern ni ziwa kubwa kabisa nchini Uswidi na pia kubwa zaidi katika Umoja wa Ulaya. Ziwa hilo linapatikana katika kusini ya Uswidi.

Marejeo

Viungo vya nje 

 Tovuti rasmi
 Makumbusho ya Vänern mjini Lidköping 

Maziwa ya Uswidi
Kléber Dadjo

Kléber Dadjo (12 Agosti 1914 - 23 Septemba 1988 au 1989) alihudumu kama Rais wa Mpito wa Togo katika jukumu lake kama Mwenyekiti wa Kamati ya Kitaifa ya Maridhiano kutoka tarehe 14 Januari 1967 hadi 14 Aprili 1967 kufuatia kupinduliwa kwa Rais na Serikali ya Nicolas Grunitzky.

Marais wa Togo
Emmerson Mnangagwa

Emmerson Dambudzo Mnangagwa (amezaliwa 15 Septemba 1942) ni mwanamapinduzi na mwanasiasa wa Zimbabwe ambaye kwa sasa anafanya kazi kama Rais wa tatu wa Zimbabwe tangu tarehe 24 Novemba 2017.

Marais wa Zimbabwe
Canaan Banana

Canada Sodindo Banana (5 Machi 1936 - 10 Novemba 2003) alikuwa mchungaji wa Wamethodisti wa Zimbabwe, mwanatheolojia na mwanasiasa. Alikuwa Rais wa kwanza wa Zimbabwe kutoka 1980 hadi 1987. 

Mnamo 10 Novemba 2003, Banana alifariki kwa saratani, huko London akiwa na umri wa miaka 67.

Maisha Binafsi 
Banana  alimuoa Janet Mbuyazwe mnamo mwaka 1961.

Marejeo

Marais wa Zimbabwe
Frederick Chiluba

Frederick Jacob Titus Chiluba (Aprili 30, 1943 - Juni 18, 2011) alikuwa mwanasiasa wa Zambia ambaye alikuwa Rais wa pili wa Zambia kutoka mwaka 1991 hadi 2002.

Marais wa Zambia
Edgar Lungu

Edgar Chagwa Lungu (amezaliwa 11 Novemba 1956) ni mwanasiasa wa Zambia ambaye alikuwa Rais wa Zambia tangu Januari 2015. Alishindwa katika uchaguzi wa urais wa 2021 na mpinzani wa muda mrefu Hakainde Hichilema.

Marais wa Zambia
Guy Scott

Guy Lindsay Scott (amezaliwa 1 Juni 1944) ni mwanasiasa wa Zambia aliyependwa kaimu Rais wa Zambia kati ya Oktoba 2014 na Januari 2015 na kama ya 12 Makamu wa Rais wa Zambia kuanzia mwaka 2011 na 2014. Scott ilikuwa jina Kaimu Rais juu ya Michael Sata wa kuuawa ofisini tarehe 28 Oktoba 2014. 

Alikuwa Rais wa kwanza Mzungu wa Zambia na kusini kwa Sahara tangu FW de Klerk, rais wa mwisho wa ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini, alipoondoka madarakani 1994.

Marais wa Zambia
Michael Sata

Michael Charles Chilufya Sata (6 Julai 1937 - 28 Oktoba 2014) alikuwa mwanasiasa wa Zambia ambaye alikuwa Rais wa tano wa Zambia, kuanzia tarehe 23 Septemba, 2011 hadi kifo chake tarehe 28 Oktoba 2014.

Marais wa Zambia
Rupiah Banda

Rupiah Bwezani Banda (amezaliwa 13 Februari 1937) ni mwanasiasa wa Zambia ambaye alikuwa Rais wa Zambia kutoka mwaka 2008 hadi 2011.

Wakati wa Urais wa Kenneth Kaunda, Banda alishika nafasi muhimu za kidiplomasia na alikuwa akifanya kazi katika siasa kama mwanachama wa Chama cha Uhuru cha Umoja wa Mataifa (UNIP). 

Miaka kadhaa baadaye, aliteuliwa kama Makamu wa Rais na Rais Levy Mwanawasa mnamo Oktoba 2006, kufuatia kuchaguliwa tena. Alichukua jukumu la rais wa Mwanawasa baada ya Mwanawasa kupigwa na kiharusi mnamo Juni 2008, na kufuatia kifo cha Mwanawasa mnamo Agosti 2008, akawa Kaimu Rais. Kama mgombea wa Chama cha Demokrasia cha Demokrasia Multiparty (MMD), alishinda uchaguzi wa rais Oktoba 2008, kulingana na matokeo rasmi.

Kiongozi wa Upinzani Michael Sata wa Patriotic Front alishinda Banda katika uchaguzi wa rais wa Septemba 2011, na Sata akafanikiwa Banda kama Rais tarehe 23 Septemba 2011.

Marais wa Zambia
Rasi ya Baja Kalifornia

Rasi ya Baja California (tamka "ba-kha ka-li-for-ni-a", au Kalifornia ya chini) ni rasi ya Amerika Kaskazini. Iko kaskazini-magharibi mwa Mexico. 

Urefu wake ni kilomita 1,250 kutoka kaskazini hadi Cabo San Lucas upande wa kusini. Rasi hii inatenganisha Bahari ya Pasifiki kutoka Ghuba ya Kalifornia. 

Majimbo ya Mexiko ya Baja California Sur na Baja California yanapatikana kwenye rasi hiyo. 

Eneo lake ni km2 143,396.

Tovuti nyingine 
 Ramani za google 
 Baja.net  
 Baja California 

Jiografia ya Meksiko
Visiwa vya Sunda

Visiwa vya Sunda ni sehemu ya funguvisiwa la Malay katika Bahari Hindi. Kwa kawaida vinatofautishwa kati ya Visiwa Vikubwa vya Sunda na Visiwa Vidogo vya Sunda. Sumatra, Java, Borneo na Sulawesi hufanya Visiwa Vikubwa vya Sunda. Visiwa vidogo vya Sunda vinajumlisha visiwa vingi vidogo.  

Leo, Visiwa vya Sunda vimegawanywa kati ya nchi za  Indonesia, Malaysia, Brunei na Timor ya Mashariki .  

Ndani ya visiwa hivyo kuna mpaka wa kiekolojia inayoitwa "mstari wa Wallace". Mstari huu unatenganisha mimea na wanyama wa Asia na wale wa Australia.  

Laini ya Wallace pia inaendesha kupitia Visiwa vya Sunda. Ni mgawanyiko wa kibiolojia kati ya fauna na mimea ya Australia, na ile ya Asia ya Kusini. 

Jiografia ya Asia
Visiwa vya Bahari ya Hindi
Visiwa vya Indonesia
Visiwa vya Malaysia
Visiwa vya Brunei
Visiwa vya Timor Mashariki
Rasi ya Alaska

Rasi ya Alaska (kwa Kiingereza: Alaska Peninsula) ni rasi iliyoko kusini magharibi mwa Alaska, kati ya Bahari ya Pasifiki na Bahari ya Bering. 

Inaenea kwa umbali wa km 800 kutoka Alaska Bara hadi visiwa vya Aleuti. 

Kwa mtazamo tofauti eneo lote la Alaska linaweza kuitwa "rasi" lakini leo hii "rasi ya Alaska" hutumiwa tu kwa ule mkono wa nchi upande wa kusini.

Eneo la rasi ni takriban km 22,000. Idadi ya wakazi ni ndogo, chini ya watu 2,000. Wengi wao ni Maindio na Eskimo. 

Jiografia ya Alaska
The Amazing Spider-Man (filamu)

The amazing spider-man ni filamu ya juu ya Amerika ya Kaskazini. Ni filamu ya maonyesho ya Spider-Man ya nne iliyoandaliwa na Picha za Columbia na Burudani ya Marvel, reboot ya mfululizo kufuatia trigogy ya Spider-Man ya 2002-2007 Spider-Man, na filamu ya kwanza katika duology ya kushangaza ya Spider-Man. 

Filamu hiyo ilielekezwa na Marc Webb kutoka kwa uchunguzi wa James Vanderbilt, Alvin Sargent na Steve Kloves, na muhusika mkuu wa filamu hii ni Andrew Garfield, Emma Stone, Rhys Ifans, Denis Leary,Campbell Scott, Embeth Davidtz, Irrfan Khan, Martin Sheen na Sally Field. Katika filamu hiyo, baada ya Peter Parker kuumwa na buibui aliyebadilishwa maumbile, anapata nguvu mpya, nguvu za buibui na anajitokeza kusuluhisha siri ya kifo cha ajabu cha wazazi wake. 

filamu za Marekani
Mto Songhua

Mto Songhua (kwa Kirusi: Сунгари, Sungari) ni kati ya mito mikubwa nchini China, pia ni tawimto kubwa la Amur. Songhua ina njia ya km 1,927 kutoka Milima ya Changbai iliyopo kwenye mpaka wa China na Korea Kaskazini kupitia mikoa wa kaskazini ya China. 

Mto huo una beseni la km2 557,180  ukibeba m³ 2,463 za maji kila sekunde. 

Songhua inapita katika tambarare ya China kaskazini iliyo na mtelemko mdogo sana na hivyo njia ya mto ni ya kupindapinda ukiacha mahali penye maziwa madogo kama mabaki ya njia zake za awali.

Marejeo 

Mito ya China
Mto Zhu Jiang

Mto Zhu Jiang (kwa Kiingereza: Pearl River, "mto wa Lulu", zamani ilijulikana pia kama Canton River) ni jina la delta kubwa ya mito mbalimbali inayoishia kwenye Bahari ya China Kusini, na pia jina la pamoja kwa mfumo wa mito inayoungana hapa. Mito hiyo hujulikana kama mito ya Xi ("Magharibi"), Bei ("Kaskazini"), na Dong ("Mashariki") katika jimbo la Guangdong.  

Kuanzia chanzo cha mto Xi, mfumo wote wa Zhu Jiang huwa na urefu wa km 2,400. Kwa hiyo ni mto mrefu wa tatu wa China baada ya Mto Yangtze na Mto Njano. Kufuatana na mkondo wa maji unayobeba ni mto mkubwa wa pili baada ya Yangtze. Jumla ya beseni lake ni km2 409,480. Beseni hilo linapokea pia maji kutoka kaskazini mwa Vietnam.   

Mdomo wa mto Zhu Jiang ni kama hori ya bahari. Kabla yake liko jiji la Guangzhou. Hori ya mwisho inatenganisha Macau na Zhuhai upande wa magharibi na Hong Kong pamoja na Shenzhen upande wa mashariki.

Tawimito 

 Bei (北江)
 Dong (东江)
 Xi (西江)
 Yu (鬱江)
 Yong (邕江）
 Zuo (左江)
 You (右江)
 Xun (浔江）
 Qiang (黔江)
 Liu (柳江)
 Rong（融江）
 Hongshui (红水河）
 Beipan (北盘江)
 Nanpan (南盘江)
 Ba (灞水 or 灞河)
 Gui (桂江)
 Li (漓江)

Picha

Marejeo 

Mito ya China
Mto Lulu
Mto Godavari

Godavari ni mto mrefu wa pili zaidi nchini Uhindi baada ya Ganga. Chanzo chake kiko katika Milima ya Ghat ya Magharibi katika jimbo la Maharashtra . Kutoka huko, karibu na pwani ya magharibi ya Uhindi, mto unaelekea mashariki kwa km 1,465  ukivuka majimbo ya Maharashtra ( 48.6% za njia yake), Telangana (18.8%), Andhra Pradesh (4.5%), Chhattisgarh (10.9%) na Odisha (5.7%). Mwishoni unaingia katika Ghuba ya Bengali.  

Beseni lake lina eneo la km² 312,812, ambayo ni kati ya mabeseni makubwa zaidi kwenye Bara Hindi.    

Mto huo umeheshimiwa katika maandiko ya Kihindu kwa milenia nyingi na unaendelea kutazamwa kama "mto mtakatifu" na Wahindu wengi wanaofika huko kusali.  

Katika miongo iliyopita, mto huo umezuiwa na idadi ya mabwawa na malambo yanayochelewesha mtiririko wake. Delta ya mto inalisha watu wengi, wako watu 729 / km 2 - ambayo ni karibu mara mbili kuliko wastani wa kitaifa, na msongamano huo mkubwa umeongeza hatari ya mafuriko.

Tawimito 

Mto huo ni mtakatifu kwa Wahindu na una maeneo kadhaa kwenye benki zake, ambazo zimekuwa maeneo ya Hija kwa maelfu ya miaka. Kati ya idadi kubwa ya watu ambao wameoga kwenye maji yake kama ibada ya utakaso inasemekana walikuwa ni mungu wa Baladeva miaka 5000 iliyopita na mtakatifu Chaitanya Mahaprabhu miaka 500 iliyopita. Kila miaka kumi na mbili, haki ya Pushkaram hufanyika kwenye ukingo wa mto.

Vituo vya majiumeme

Marejeo

Viungo vya nje 

 Gautami Mahatmya (fourth book of the Brahma-purana) English translation by G. P. Bhatt, 1955 (includes glossary)
 Godavari basin 
 Rivers Network: Godavari watersheds webmap 
 Nashik City
 Contrasting Behavior of Osmium in the Godavari River Estuary, India, 2001
 Variations of Monsoon Rainfall in Godavari River Basin
 irfca.org
 irfca.org

Mito ya Uhindi
Kalimba

Kalimba ni ala ya muziki toka Afrika hasa Kusini kwa Sahara. Kalimba inaundwa na ubao na mabamba membamba ya chuma, kwa hivyo ni ala ya mabamba (kwa Kiingereza: lamelophone). Kalimba zinaitwa pia likembe, ilimba, mbira huru, mbira njari, mbira nyunga nyunga, nhare, matepe, njari, sansu, zanzu, karimbao, marimba, karimba, okeme, ubo, sanza au gyilgo katika sehemu mbalimbali za Afrika. 

Marimbula toka Visiwa vya Karibi alifanya kutia na kalimba toka Afrika.

Wanamuziki mashuhuri ambao hupiga kalimba au mbira ni Thomas Mapfumo toka Zimbabwe na Kinobe toka Uganda.

Marejeo 
 Warner Dietz, Betty; Olatunji, Michael Babatunde (1965). Musical Instruments of Africa; Their Nature, Use, and Place in the Life of a Deeply Musical People. New York City: John Day Company.
 Howard, Joseph H. (1967). Drums in the Americas. New York City: Oak Publications.
 Mutwa, Credo Vusa'mazulu (1969). My people: the incredible writings of Credo Vusa'mazulu Mutwa. Johannesburg: Blue Crane Books.
 Tracey, Andrew (1970). "The Matepe Mbira Music of Rhodesia". Journal of the African Music Society. 4 (4): 37–61. (Note: this article is the original source of the Matepe song Siti, as played by Zimbabwean Marimba band Musango.)
 Tracey, Hugh (1961). The evolution of African music and its function in the present day. Johannesburg: Institute for the Study of Man in Africa.
 Tracey, Hugh (1969). "The Mbira class of African Instruments in Rhodesia (1932)". African Music Society Journal. 4 (3): 78–95.
 Berliner, Paul (c. 1978). The Soul of Mbira: Music and Traditions of the Shona People of Zimbabwe. Berkeley: University of California Press.

Ala za muziki
Pigo la kona

Pigo la kona ni aina ya uanzishaji wa mpira uliokufa baada ya mpira kutoka nje ya uwanja kwa kuvuka mstari wa upande wa goli bila ya goli kufungwa na mpira huo kuwa umeguswa na mchezaji wa timu inayokaba. Mpira hupigwa kwa kutengwa kwenye kona ya uwanja, mahali mstari wa pembeni unapokutana na mstari wa upande wa goli. Mara kadhaa upigaji wa kona huweza kusababisha goli lakini ni nadra kulinganisha na penalti au faulu zinazopigwa karibu na eneo la penalti.

Utaratibu

 Refa msaidizi hutoa ishara ya kona kwa kunyoosha bendera juu na kuelekeza eneo la kona, hata na hivyo hii haimaanishi atakaponyooshea bendera ndipo kona itakapo pigiwa, refa ndiye anayetoa maamuzi kwa kunyoosha mkono kuelekeza eneo la kupigia. Refa huonyesha eneo la kupigia kona kwa kunyoosha mkono juu kuelekea upande wa kupigia kona.
 Mpira lazima uwekwe chini katika eneo lililochorwa robo duara lenye nusu kipenyo cha mita moja kutoka kwenye bendera ya kona maalumu kwa ajili ya kupiga kona.
 Wachezaji wote ambao kona inaelekezwa golini kwao lazima wawe umbali wa mita 9 kutoka kona inapopigiwa mpaka kona itakapopigwa, kama watahitaji kukaba kona itakayoanzishwa kwa pasi fupi, itawalazimu kusimama umbali huo katika alama zilizowekwa kwenye mstari wa pembeni na ule wa upande wa goli. 
 Mpira utakua umeanzishwa ukipigwa na ukasogea bila ya utatanishi wowote, sio lazima uvuke eneo la kona.
 Mchezaji anayepiga kona hawezi kugusa mpira mara mbili au zaidi kabla mchezaji mwingine hajaugusa.
 Timu inayoshambulia inaweza kufunga goli kwa kupiga kona moja kwa moja (japo ni nadra sana. Goli la kujifunga haliwezi kutokea kwa timu inayoshambulia, katiak hali isiyo ya kawaida mpira ukipigwa ukaenda moja kwa moja na kuingia katika goli la aliyepiga haiwezi kuhesabiwa kama goli bali itakua kona itakayoelekezwa golini kwake.
 Mchezaji yoyote anayeshambulia hawezi kuitiwa kosa la kuotea endapo atapokea mpira moja kwa moja kutoka kwa mpiga kona.

Uvunjwaji sheria
Kona ikipigwa mpira ukiwa unasogea au eneo lisilo sahihi, basi italazimika kurudia kupiga kona hiyo.

Wachezaji wanaokaba ni lazima wawe umbali unaotakiwa kisheria kama ilivyoelezewa hapo juu, kutofuata sheria hiyo kunaweza kusababisha adhabu ya faulu au kuonyeshwa kadi ya njano.

Ni kosa kwa mchezaji anayepiga kona kugusa mpira kwa mara ya pili kabla mchezaji mwingine uwanjani hajaugusa mpira. Kosa hili huadhibiwa timu kupigiwa faulu isiyo ya moja kwa moja kutoka eneo alipogusia mpira, vinginevyo katika kugusa mpira kwa mara ya pili mchezaji aliushika, hapa faulu ya moja kwa moja itapigwa kuelekeza golini kwake.

Tanbihi

Michezo
Mpira wa Miguu
Kora (ala ya muziki)

Kora ni ala ya muziki toka Afrika, hasa Afrika ya Magharibi. Kora ni kinubi chenye nyuzi 21, hivyo ni ala za nyuzi (kwa Kiingereza: chordophone).

Wanamuziki mashuhuri ambao hupiga kora ni Mamadou Sidiki Diabate toka Mali ama Sona Jobarteh toka Gambia.

Marejeo 
 Eric Charry, Mande Music : Traditional and Modern Music of the Maninka and Mandinka of Western Africa, University of Chicago Press, 2000.
 Ousmane Sow Huchard, La kora : objet-témoin de la civilisation manding : essai d'analyse organologique d'une harpe-luth africaine, Presses universitaires de Dakar, Dakar, 2000.

Ala za muziki
Sheria za soka

Sheria za soka (kwa Kiingereza: “The Law Of the Game”; kifupi: LOTG) ni kanuni zilizoundwa maalumu ili kusimamia masuala yote yanayohusu mchezo wa soka. 

Sheria inaelezea idadi ya wachezaji kila timu inapaswa kuwa nao, urefu wa mchezo, kipimo cha uwanja na mpira, asili na aina za faulu refa anazoweza kutoa adhabu, sheria yenye utata kuliko zote ya kuotea na sheria nyingine kadhaa. Wakati wote wa mchezo, ni jukumu la refa kufafanua na kutekeleza kwa jinsi sheria inavyoelekeza.

Katikati ya karne ya 19, kulifanyika jaribio ya kugeuza sheria kuwa za ishara zaidi. Sheria hizi zina historia ya kuanzia mwaka 1863 ambapo kifungu cha sheria kiliundwa na bodi iliyokua ikishughulikia masuala ya soka iliyoundwa mwaka huohuo kwa jina la (The Football Association|Footba). Kwa muda mrefu sheria hizo zimekua zikirekebishwa na kuanzia mwaka 1886 ziliwekwa chini ya bodi maalumu (International Football Association Board).

Ndio sheria pekee ambazo FIFA wameruhusu zitumike nan chi wanachama wake. Sheria hizi zinaruhusu utofauti mdogo baina ya nchi.

Sheria za sasa za mchezo

Sheria
Sheria za sasa za mchezo zipo 17, kila sheria ikiwa na kanuni na maelekezo fulani:
 Sheria namba 1: Uwanja wa soka
 Sheria namba 2: Mpira wa kuchezea soka
 Sheria namba 3: Wachezaji wa soka
 Sheria namba 4: Jezi
 Sheria namba 5: Refa
 Sheria namba 6: Refa wasaidizi na mafisa wengine wa mchezo
 Sheria namba 7: Urefu wa mchezo wa soka, mapumziko
 Sheria namba 8: Kuanzisha mchezo na kurudisha mpira mchezoni
 Sheria namba 9: Mpira ndani na nje ya mchezo
 Sheria namba 10: kubaini ushindi
 Sheria namba 11: Kuoteka katika soka
 Sheria namba 12: Faulu na matendo yasio ya kimichezo
 Sheria namba 13: Mapigo huru (Mapigo huru ya moja kwa moja na Mapigo huru yasiyo ya moja kwa moja)
 Sheria namba 14: Penalti
 Sheria namba 15: Urushaji mipira iliyotoka
 Sheria namba 16: Goli kiki
 Sheria namba 17: Pigo la kona

Michezo
Mpira wa Miguu
Mto Liao

Mto Liao ni mto mkuu kusini mwa eneo la Manchuria nchini China. Liao ni moja kati ya mito mikuu saba ya China. Majina ya majimbo ya Liaoning na rasi ya Liaodong yametokana na mto huo. Mto huo pia unajulikana kama "mto mama" huko kaskazini mashariki mwa China.

Tabia
Liao inapita kwenye njia yake ya km 1,345 katika beseni lake la kilomita za mraba 232,000.  

Hata hivyo inabeba maji kiasi tu maana mkondo wake una m3 500 pekee.   

Maji yake huwa na matope mengi maana mto unapita katika ardhi yenye punje ndogo sana kama unga zinazofanya mashapo kuwa mengi.

Njia ya mto 

Mto Liao unaanza mahali pa kuungana kwa matawimto makuu mawili ambayo ni Mto Xiliao (Liao ya magharibi) na Mto Dongliao (Liao ya mashariki).  

Mkono wa magharibi wa Liao unapita kabisa ndani ya Mongolia ya Kichina ukiundwa kwa kuungana kwa mito ya  Xar Moron na Laoha kwenye sehemu ya 43 ° 25 'N, 120 ° 45' E.  

Mkono wa mashariki unaanza katika Jimbo la Jilin, ukipita katika njia yenye umbo la "S" hadi kuungana na mkono wa magharibi. 

Sasa Mto Liao wenyewe upo njiani ukielekea kusini kupitia tambarare ya China Kaskazini Mashariki.  

Kabla ya kufika baharini mto unajigawa kwa mikono miwili na hivyo kuunda delta yake inayoishia katika bahari ya Bohai.

Matawimto

Matawimto makuu
 Mto Xiliao (, "Mto Liao wa Magharibi") ni tawimto kubwa zaidi la Mto Liao, urefu wake ni km 449 katika beseni dogo la km213,600.  
 Mto Dongliao (, "Mto wa Liao wa Mashariki") ni chanzo kingine kikuu cha Mto Liao. Ina urefu wa km 360 na beseni dogo la km2 11,500.

Matawimito madogo 
Mito ifuatayo huingia Mto Liao katika Jimbo la Liaoning.     

 Mto Sutai (   ) 
 Mto wa Qing (   ) 
 Mto Chai (   ) 
 Shabiki wa Mto (   ) 
 Mto Xiushui (   ) 
 Mto wa Yangximu (   ) 
 Mto wa Liu (   ) 
 Mto Raoyang (   )

Marejeo

Mito ya China
Dvina ya Kaskazini

Dvina ya Kaskazini (kwa Kirusi: Се́верная Двина́) ni mto mkubwa katika kaskazini ya Urusi unaopitia Vologda Oblast na Arkhangelsk Oblast ukiishia katika Hori ya Dvina ya Bahari Nyeupe. 

Matawimto makuu ni Vychegda (kulia), Vaga (kushoto), na Pinega (kulia).

Jiografia 
Urefu wa Dvina ya Kaskazini ni km 774.

Eneo la bonde lake ni km² 357,052. 

Miji ya Arkhangelsk na Vologda iko kwenye beseni la Dvina ya Kaskazini, pamoja na miji mingi kidogo. Mingi ina umuhimu wa kihistoria kama vile Veliky Ustyug, Totma, Solvychegodsk, na Kholmogory. 

Katika majira ya joto barafu ya miezi mingi inayeyuka na hapo mto hutumiwa kama njia ya kusafirisha mbao  wa miti iliyokatwa msituni na kupelekwa penye viwanda vya kuupasulia. 

Mnamo 1926-1928 mfereji wa kuunganisha mto Pinega, moja ya matawimto makuu ya Dvina ya Kaskazini, ulijengwa kwa kuuunganisha na mto Kuley, lakini mfereji hauna matumizi sana.

Marejeo

Viungo vya nje 
  
 Nakala ya kina juu ya Dvina ya Kaskazini katika Kamusi ya Brockhaus ya 1906 na Epheronic 

Mito ya Urusi
Samori Ture

Samori Ture (Miniambaladugu, Guinea, 1830 - Ndjole, Gabon, 2 Juni 1900) alikuwa mtawala na mwanzilishi wa Dola la Wasulu katika Afrika ya Magharibi. Aliongoza dola hilo miaka 22.

Samori Ture alipigana na Wafaransa kwa kipindi hicho kuilinda nchi yake. Alikuwa mtawala mkuu wa bara la Afrika katika karne ya 19. Alikuwa babumkuu wa Seku Ture, rais wa kwanza wa Guinea.

Marejeo 
 J. F. A. Ajayi (dir.), L’Afrique au XIXe siècle jusque vers les années 1880, vol. VI de Histoire générale de l'Afrique, UNESCO, Paris, 2011 (rééd.)  (ISBN 978-92-3-201712-3)
 (en) A. Adu Boahen, African perspectives on colonialism, Johns Hopkins University Press, Baltimore, 1989 (1987), 133 p.  (ISBN 0801839319) 
 Julie d'Andurain, La capture de Samory, 1898 : l'achèvement de la conquête de l'Afrique de l'Ouest, Soteca, Saint-Cloud, 2012, 208 p.  (ISBN 978-2-9163-8545-7) 
 Ibrahima Khalil Fofana, L'almami Samori Touré, empereur : récit historique, Présence africaine, Paris, Dakar, 1998, 133 p.  (ISBN 2-7087-0678-0)
 (en) L.H. Gann and Peter Duignan (dir.), Colonialism in Africa, 1870-1960, vol. 1, The history and politics of colonialism, 1870-1914, Cambridge University Press, Cambridge, 1969, 532 p.  (ISBN 0521073731)
 (en) Bethwell Allan Ogot (dir.), Africa from the sixteenth to the eighteenth century, UNESCO, Paris ; J. Currey, Oxford, 1999, 491 p.  (ISBN 0852550952) 

Watawala wa Guinea