LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
22 Desemba

Tarehe 22 Desemba ni siku ya 356 ya mwaka (ya 357 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 9.

Matukio
 401 - Uchaguzi wa Papa Inosenti I

Waliozaliwa
 1178 - Antoku, mfalme mkuu wa Japani (1180-1185)
 1856 - Frank Kellogg, mwanasiasa Mmarekani na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1929
1869 - Edwin Arlington Robinson, mshairi kutoka Marekani
 1903 - Haldan Hartline, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1967
 1955 - Thomas Südhof, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 2013

Waliofariki
 69 - Vitellius, Kaisari wa Dola la Roma, auawa
 1917 - Mtakatifu Frances Cabrini, bikira mwanzilishi kutoka Italia, mmisionari nchini Marekani
 1989 - Samuel Beckett, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1969

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Keremoni na wenzake, Iskirioni wa Aleksandria, Wafiadini thelathini wa Labicana, Wafiadini wa Raithu, Fransiska Saveri Cabrini n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 Today in Canadian History 

Desemba
23 Desemba

Tarehe 23 Desemba ni siku ya 357 ya mwaka (ya 358 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 8.

Matukio

Waliozaliwa 
 1805 - Joseph Smith, Mdogo, mwanzilishi wa Umormoni
 1807 - Mtakatifu Antoni Maria Claret, askofu Mkatoliki kutoka Hispania
 1858 - Giacomo Puccini, mtunzi wa opera kutoka Italia
 1911 - Niels Jerne, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1984
 1918 - Helmut Schmidt, Waziri Mkuu wa Ujerumani (1974-1982)
 1933 - Akihito, Mfalme Mkuu wa Japani
 1962 - Stefan Hell, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 2014
 1963 - Donna Tartt, mwandishi kutoka Marekani
 1966 - Hussein Ali Mwinyi, mwanasiasa wa Tanzania
 1970 - Angela Fuste, mwigizaji wa filamu kutoka Venezuela

Waliofariki 
 1822 - Mtakatifu Antoni wa Mt. Ana, padri wa shirika la Ndugu Wadogo nchini Brazil
 2007 - Oscar Peterson, mwanamuziki kutoka Kanada
 2015 - Alfred Gilman, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1994

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Yohane wa Kety, Teodulo, Saturnini na wenzao, Servulo wa Roma, Yohane Stone, Maria Margareta wa Youville, Antoni wa Mt. Ana, Yosefu Cho Yun-ho n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 Today in Canadian History

Desemba
24 Desemba

Tarehe 24 Desemba ni siku ya 358 ya mwaka (ya 359 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 7.

Matukio 
 640 - Uchaguzi wa Papa Yohane IV
 1294 - Uchaguzi wa Papa Boniface VIII
 1951 - Nchi ya Libya inapata uhuru kutoka Italia

Waliozaliwa 
 1881 - Juan Ramon Jimenez, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1956
 1940 - Charles Ndiliana Ruwa Keenja, mwanasiasa wa Tanzania
 1980 - Stephen Appiah, mchezaji mpira kutoka Ghana

Waliofariki 
 1524 - Vasco da Gama, baharia mpelelezi kutoka Ureno
 1813 - Go-Sakuramachi, Mfalme Mkuu wa 117 wa Japani (1762-1771)
 1898 - Mtakatifu Charbel Makhlouf, mmonaki padri kutoka Lebanoni
 1961 - Robert Hillyer, mshairi kutoka Marekani
 1997 - Toshiro Mifune, mwigizaji wa filamu kutoka Japani

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Yakobo-Israeli, Raheli, Delfino wa Bordeaux, Tarsila wa Roma, Irmina wa Trier, Paula Elizabeti Cerioli n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 Today in Canadian History

Desemba
25 Desemba

Tarehe 25 Desemba ni siku ya 359 ya mwaka (ya 360 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 6.

Matukio 
 1046 - Uchaguzi wa Papa Klementi II
 1066 - William Mshindi wa Normandy anapokea cheo cha mfalme wa Uingereza 
 1559 - Uchaguzi wa Papa Pius IV

Waliozaliwa 
 1876 - Adolf Windaus, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1928
 1899 - Humphrey Bogart, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 1904 - Gerhard Herzberg, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1979
 1906 - Ernst Ruska, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1986
 1918 - Anwar Sadat, rais wa Misri, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka 1971
 1931 - Raphael S. Ndingi Mwana a'Nzeki, askofu mkuu wa Kanisa Katoliki jijini Nairobi (Kenya)

Waliofariki 
 795 - Papa Adrian I
 1926 - Yoshihito, Mfalme Mkuu wa Japani
 1961 - Otto Loewi, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1936
 1977 - Charlie Chaplin, mwigizaji filamu kutoka Uingereza

Sikukuu
Kwa Wakristo walio wengi 25 Desemba ni sherehe ya Krismasi (au Noeli) inayoadhimisha kuzaliwa kwake Yesu Kristo, lakini pia kumbukumbu za watakatifu Anastasia wa Srijem, Eujenia wa Roma, Jovino na Basileo, Alberti Chmielowski n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 Today in Canadian History

Desemba
26 Desemba

Tarehe 26 Desemba ni siku ya 360 ya mwaka (ya 361 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 5.

Matukio 
 795 - Uchaguzi wa Papa Leo III
 1559 - Uchaguzi wa Papa Pius IV

Waliozaliwa 
 1864 - Yun Chi-ho, mwanasiasa kutoka Korea Kusini
 1873 - Norman Angell, mwandishi wa habari Mwingereza na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1933
 1915 - Teofilo Kisanji, askofu wa Kanisa la Moravian Tanzania

Waliofariki 
 269 - Mtakatifu Papa Dionysius
 418 - Mtakatifu Papa Zosimus
 1972 - Harry S. Truman, Rais wa Marekani (1945-1953)
 2005 - Vincent Schiavelli, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 2006 - Gerald Ford, Rais wa Marekani (1974-1977)
 2009 - Dennis Brutus, mwandishi kutoka Afrika Kusini

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya mtakatifu Stefano, lakini pia kumbukumbu za watakatifu Papa Dionysius, Zenoni wa Maiuma, Papa Zosimus, Eutimi wa Sardi, Visenta Maria Lopez n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 Today in Canadian History

Desemba
27 Desemba

Tarehe 27 Desemba ni siku ya 361 ya mwaka (ya 362 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 4.

Matukio 
 537 - Kanisa kuu la Hagia Sofia limekamilika
 1945 - Kuundwa kwa IMF (Shirika la Kimataifa la Fedha)
 1949 - Nchi ya Indonesia inashinda vita na kupata uhuru kutoka Uholanzi

Waliozaliwa 
 1571 - Johannes Kepler, mwanaastronomia kutoka Ujerumani
 1660 - Mtakatifu Veronika Giuliani, bikira mmonaki wa Wakapuchini nchini Italia
 1717 - Papa Pius VI
 1896 - Louis Bromfield, mwandishi kutoka Marekani
 1901 - Marlene Dietrich, mwigizaji wa filamu na mwimbaji kutoka Ujerumani
 1943 - Joan Manuel Serrat, mwimbaji kutoka Hispania
 1952 - Salome Joseph Mbatia, mwanasiasa wa kike kutoka Tanzania
 1988 - Hayley Williams, mwanamuziki wa Marekani

Waliofariki 
 1938 - Zona Gale, mwandishi wa kike kutoka Marekani
 1967 - Martin Flavin, mwandishi kutoka Marekani
 1972 - Lester Pearson, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1957, na Waziri mkuu wa Kanada (1963-1968)
 1999 - Horst Matthai Quelle, mwanafalsafa kutoka Ujerumani
 2007 - Benazir Bhutto, waziri mkuu wa Pakistan anauawa

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya mtakatifu Mtume Yohane, lakini pia kumbukumbu ya watakatifu Theodori na Theofane n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Desemba
28 Desemba

Tarehe 28 Desemba ni siku ya 362 ya mwaka (ya 363 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 3.

Matukio 
 418 - Uchaguzi wa Papa Bonifasi I
2011 - Kim Jong-un akawa kingozi mkuu wa Korea Kaskazini baada ya mazishi ya baba yake

Waliozaliwa 
 1164 - Rokujo, mfalme mkuu wa Japani (1165-1168)
 1856 - Woodrow Wilson, Rais wa Marekani, na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1919
 1880 - Louis Leipoldt, mwandishi wa Afrika Kusini
 1944 - Kary Mullis, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1993
 1990 - David Archuleta, mwanamuziki kutoka Marekani

Waliofariki 
 mnamo 6 BK - Watoto wa Bethlehemu wakati wa kuzaliwa Yesu - hii ni tarehe ya kuwakumbuka kiliturujia
 1622 - Mtakatifu Fransisko wa Sales, askofu Mkatoliki na mwalimu wa Kanisa kutoka Ufaransa
 1991 - Cassandra Harris, mwigizaji wa filamu kutoka Australia

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya watakatifu Watoto wa Bethlehemu, lakini pia kumbukumbu za watakatifu Theonas wa Aleksandria, Antoni wa Lerins, Gaspare Del Bufalo, Katerina Volpicelli n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 Today in Canadian History

Desemba
29 Desemba

Tarehe 29 Desemba ni siku ya 363 ya mwaka (ya 364 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 2.

Matukio 
 1845 - Texas inajiunga na Marekani kama jimbo la 28

Waliozaliwa 
 1808 - Andrew Johnson, Rais wa Marekani (1865-1869)
 1951 - Philip Sang'ka Marmo, mwanasiasa wa Tanzania
 1957 - Bruce Beutler, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 2011
 1975 - Joseph Haule, mwanamuziki wa rap kutoka Tanzania, anayejulikana kama Professor Jay
 1976 - Danny McBride, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 1978 - Bonnah Kaluwa, mwanasiasa kutoka Tanzania
 1985 - Kassim Bizimana, mchezaji mpira kutoka Burundi

Waliofariki 
 1170 - Mtakatifu Thomas Becket, askofu Mkatoliki na mfiadini nchini Uingereza.
 1924 - Carl Spitteler, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1919
 2004 - Julius Axelrod, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1970

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Thomas Becket, Mfalme Daudi, Trofimo wa Arles,  Liboso wa Beja, Martiniani wa Milano, Marselo wa Konstantinopoli, Ebrolfi, Benedikta Hyon Kyong-nyon na wenzake n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 Today in Canadian History

Desemba
30 Desemba

Tarehe 30 Desemba ni siku ya 364 ya mwaka (ya 365 katika miaka mirefu). Mpaka uishe inabaki siku 1.

Matukio 
 1370 - Uchaguzi wa Papa Gregori XI
 2005 - Edward Ngoyayi Lowasa anakuwa waziri mkuu wa Tanzania

Waliozaliwa 
 1865 - Rudyard Kipling, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1907
 1930 - Tu Youyou, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 2015
 1935 - Omar Bongo, Rais wa Gabon
 1942 
 Anne Charleston
 Michael Nesmith
 1946 - Patti Smith, mwanamuziki kutoka Marekani
 1948 - Randy Schekman, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 2013
 1973 - Maureen Flannigan
 1974 - Khalilou Fadiga, mchezaji mpira kutoka Senegal
 1975 - Tiger Woods, mchezaji wa Golf kutoka Marekani
 1980 - Eliza Dushku, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 1984 - LeBron James

Waliofariki 
 274 - Mtakatifu Papa Felix I
 1591 - Papa Innocent IX
 1896 - José Rizal, mwandishi kutoka Ufilipino
 1944 - Romain Rolland, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1915
 1989 - Etienne Leroux, mwandishi wa Afrika Kusini
 2006 - Saddam Hussein, rais wa Iraki hadi 2003 ananyongwa kwa makosa ya jinai dhidi ya binadamu
 2009 - George Miok, mwanajeshi wa Kanada
 2012 - Rita Levi-Montalcini, daktari kutoka Italia, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1986

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Papa Felix I, Hermes wa Vidin, Anisi wa Thesalonike, Perpetui wa Tours, Jeremari wa Fly, Egwini wa Evesham, Ranieri wa Forcona n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 Today in Canadian History

Desemba
31 Desemba

Tarehe 31 Desemba ni siku ya 365 ya mwaka (ya 365 katika miaka mirefu). Daima ni ya mwisho.

Matukio 
 1695: Kodi ya madirisha inaanzishwa Uingereza; wenye nyumba wengi wanafunga madirisha kwa matofali ili kuepukana na kodi hiyo
 1999 - Eneo la mfereji wa Panama linarudishwa kwa serikali ya Panama kutoka kwa utawala wa Marekani

Waliozaliwa 
 1378 - Papa Callixtus III
 1491 - Jacques Cartier, mpelelezi wa Amerika ya Kaskazini kutoka Ufaransa
 1572 - Go-Yozei, mfalme mkuu wa Japani (1586-1611)
 1869 - Henri Matisse, mchoraji kutoka Ufaransa
 1934 - Chedieli Yohane Mgonja, mwanasiasa wa Tanzania
 1937 - Avram Hershko, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 2004
 1948 - Donna Summer 
 1958 - Defao, mwanamuziki kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
 1968 - Junot Díaz, mwandishi kutoka Marekani
 1977 - Psy, mwimbaji kutoka Korea Kusini

Waliofariki 
 335 - Mtakatifu Papa Silvester I
 878 - Seiwa, mfalme mkuu wa Japani (858-876)
 1864 - George Mifflin Dallas, Kaimu Rais wa Marekani (1845-1849)
 2009 - Rashidi Kawawa, waziri mkuu wa Tanzania
 2022 - Papa Benedikto XVI, Papa wa Kanisa Katoliki miaka 2005 - 2013

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Papa Silvester I, Donata, Paulina na wenzao, Kolomba wa Sens, Zotiko wa Konstantinopoli, Melania Kijana na Piniani, Barbasiani wa Ravenna, Yohane Fransisko Regis, Katerina Labouré n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 Today in Canadian History

Desemba
1291

Makala hii inahusu mwaka 1291 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
1 Agosti - Nchi ya Uswisi ilianzishwa kupitia Kiapo cha Rutli.

Waliozaliwa

bila tarehe
Papa Klementi VI

Waliofariki

Karne ya 13
1685

Makala hii inahusu mwaka 1685 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 
 12 Machi - Askofu George Berkeley, mwanafalsafa wa Uingereza
 23 Februari - Georg Friedrich Händel, mtungaji wa muziki kutoka Ujerumani
 21 Machi - Johann Sebastian Bach, mwanamuziki Mjerumani
 1 Oktoba - Kaisari Karoli VI wa Ujerumani

Waliofariki 
22 Machi - Go-Sai, mfalme mkuu wa Japani (1654-1663)

Karne ya 17
1750

Makala hii inahusu mwaka 1750 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 
 12 Desemba - Lady Anne Barnard, mwandishi wa kike wa Uskoti na Afrika Kusini

Waliofariki 
 19 Mei - Krispino wa Viterbo, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo nchini Italia
 28 Mei - Sakuramachi, Mfalme Mkuu wa 115 wa Japani (1735-1747)
 28 Julai - Johann Sebastian Bach

Karne ya 18
1799

Makala hii inahusu mwaka 1799 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 9 Novemba - Napoleon Bonaparte anapindua serikali ya Ufaransa.

Waliozaliwa 

 6 Juni - Aleksander Pushkin, mwandishi kutoka Urusi

Waliofariki 
 29 Agosti - Papa Pius VI
 14 Desemba - George Washington, Rais wa kwanza wa Marekani

Karne ya 18
1798

Makala hii inahusu mwaka 1798 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 18
1797

Makala hii inahusu mwaka 1797 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

 31 Januari - Franz Schubert, mtunzi wa opera kutoka Austria
 22 Machi - Kaisari Wilhelm I, mfalme wa Prussia na Kaisari wa Ujerumani
 15 Aprili - Mtakatifu Mikaeli Garicoits, padri kutoka Ufaransa
 5 Juni - Said bin Sultani wa Maskat, Omani na Zanzibar
 12 Septemba - Mtakatifu Emilia wa Vialar, bikira wa Ufaransa

bila tarehe
 Yohannes III, mfalme wa Ethiopia (1840-1851)

Waliofariki 

Karne ya 18
1796

Makala hii inahusu mwaka 1796 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

23 Julai - Franz Berwald, mtunzi wa muziki kutoka Uswidi

Waliofariki 

Karne ya 18
1795

Makala hii inahusu mwaka 1795 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 3 Februari - Antonio José de Sucre, Rais wa Peru (1823) na Rais wa Bolivia (1825-28)
 21 Aprili - Vinsenti Pallotti, padre Mkatoliki kutoka Italia
 2 Novemba - James Polk, Rais wa Marekani (1845-1849)

Waliofariki 

Karne ya 18
1794

Makala hii inahusu mwaka 1794 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 18
1793

Makala hii inahusu mwaka 1793 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 18
1792

Makala hii inahusu mwaka 1792 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 13 Mei - Papa Pius IX
 10 Julai - George Mifflin Dallas, Kaimu Rais wa Marekani (1845-1849)
 21 Novemba - Mtakatifu Pavel wa Taganrog, Mkristo mlei wa Ukraina

Waliofariki 
 1 Machi - Kaisari Leopold II wa Ujerumani

Karne ya 18
1791

Makala hii inahusu mwaka 1791 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 23 Aprili - James Buchanan, Rais wa Marekani (1857-1861)

Waliofariki 
 6 Oktoba - Mtakatifu Maria Fransiska wa Madonda Matano, mtawa wa kike kutoka Italia
 5 Desemba - Wolfgang Amadeus Mozart (mwanamuziki Mwaustria)

Karne ya 18
1790

Makala hii inahusu mwaka 1790 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

29 Machi - John Tyler, Rais wa Marekani (1841-1845)

Waliofariki 
20 Februari - Kaisari Joseph II wa Ujerumani
 17 Julai - Adam Smith, mwanafalsafa kutoka Uskoti

Karne ya 18
1789

Makala hii inahusu mwaka 1789 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 17 Juni   - wawakilishi wa tabaka la tatu katika bunge la Ufaransa wanajitangaza kuwa "bunge la kitaifa", mwanzo wa Mapinduzi ya Ufaransa

 14 Julai - wananchi wa Paris wanavamia ngome ya bastille, ushindi wa Mapinduzi ya Ufaransa, sikukuu ya kitaifa nchini Ufaransa

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 18
1788

Makala hii inahusu mwaka 1788 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

 22 Januari - George Byron, mshairi Mwingereza
 22 Februari - Arthur Schopenhauer, mwanafalsafa wa Ujerumani

Waliofariki 

Karne ya 18
1787

Makala hii inahusu mwaka 1787 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki
 31 Mei - Mtakatifu Felix wa Nicosia, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Sicilia
 1 Agosti - Alfonso Maria wa Liguori, askofu Mkatoliki na mwalimu wa Kanisa kutoka Italia

Karne ya 18
1786

Makala hii inahusu mwaka 1786 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

7 Aprili - William Rufus de Vane King, Kaimu Rais wa Marekani (1853)
 18 Novemba - Carl Maria von Weber, mtunzi wa muziki kutoka Ujerumani

Waliofariki

Karne ya 18
1785

Makala hii inahusu mwaka 1785 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 18
1784

Makala hii inahusu mwaka 1784 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

24 Novemba - Zachary Taylor, Rais wa Marekani (1849-1850)

Waliofariki
 28 Agosti - Mtakatifu Junipero Serra, padre na mmisionari kutoka Hispiania

Karne ya 18
1783

Makala hii inahusu mwaka 1783 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
3 Septemba - Kufuatana na Mkataba wa Paris, nchi ya Marekani inapata uhuru rasmi kutoka Uingereza.

Waliozaliwa

24 Julai - Simon Bolivar, mwanasiasa na mwanajeshi katika Amerika ya Kusini aliyeongoza mapambano dhidi ya ukoloni wa Hispania, katika mji wa Caracas (Venezuela)

Waliofariki
 17 Aprili - Mtakatifu Benedikto Yosefu Labre
 7 Septemba - Leonhard Euler, mwanahisabati kutoka Uswisi

Karne ya 18
1782

Makala hii inahusu mwaka 1782 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

29 Januari - Daniel Auber (mtungaji wa muziki Mfaransa)
18 Machi - John C. Calhoun, Kaimu Rais wa Marekani (1825-1832)
 26 Julai - John Field, mtunzi wa opera kutoka Eire
 1 Agosti - Mtakatifu Eujeni wa Mazenod, askofu nchini Ufaransa
5 Desemba - Martin Van Buren, Rais wa Marekani (1837-1841)

Waliofariki 

Karne ya 18
1781

Makala hii inahusu mwaka 1781 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
13 Machi - Sayari ya Uranus imegunduliwa na William Herschel.
4 Septemba - walowezi 44 waunda kijiji cha Los Angeles (jina kamili: El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles de Portiuncula) ambayo leo hii ni ni mji mkubwa wa ili wa Marekani. 
19 Oktoba - Wanajeshi wa Uingereza wajisalimisha mjini Yorktown (Virginia) baada ya kushindwa na Wamarekani wanaosaidiwa na Wafaransa katika mapigano makubwa ya mwisho wa vita ya uhuru ya Marekani.

Waliozaliwa

Waliofariki
 11 Mei - Mtakatifu Ignas wa Laconi, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kisiwani kwa Sardinia

Karne ya 18
1780

Makala hii inahusu mwaka 1780 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 29 Agosti - Jean-Auguste-Dominique Ingres, mchoraji kutoka Ufaransa
17 Oktoba - Richard M. Johnson, Kaimu Rais wa Marekani (1837-1841)

Waliofariki 

Karne ya 18
1779

Makala hii inahusu mwaka 1779 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 14 Februari - James Cook, mpelelezi kutoka Uingereza
 16 Desemba - Go-Momozono, Mfalme Mkuu wa 118 wa Japani (tangu 1771)

Karne ya 18
1778

Makala hii inahusu mwaka 1778 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 10 Januari - Carl Linnaeus, mwanabiolojia kutoka Uswidi
 30 Mei - Voltaire, mwanafalsafa kutoka Ufaransa
 2 Julai - Jean-Jacques Rousseau, mwanafalsafa kutoka Ufaransa

Karne ya 18
1777

Makala hii inahusu mwaka 1777 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

14 Julai - Tanomura Chikuden, mchoraji Mjapani
9 Oktoba - Mtakatifu Gaspare Bertoni, padri mwanzilishi kutoka Italia

Waliofariki 

Karne ya 18
1776

Makala hii inahusu mwaka 1776 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 4 Julai - Koloni 13 za Uingereza katika Amerika ya Kaskazini zatangaza uhuru na kuunda Maungano ya Madola ya Amerika (Marekani)

Waliozaliwa

Waliofariki 
 25 Agosti - David Hume, mwanafalsafa wa Uskoti

Karne ya 18
1775

Makala hii inahusu mwaka 1775 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
 15 Februari - Uchaguzi wa Papa Pius VI

Waliozaliwa

Waliofariki 
 18 Oktoba - Mtakatifu Paulo wa Msalaba, padri mwanzilishi wa shirika la Wapasionisti kutoka Italia

Karne ya 18
1774

Makala hii inahusu mwaka 1774 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 21 Juni - Daniel Tompkins, Kaimu Rais wa Marekani
 28 Agosti - Elizabeth Ann Seton, mtakatifu na mwanzilishi wa shirika la kwanza la kitawa huko Marekani

Waliofariki 
 22 Septemba - Papa Klementi XIV

Karne ya 18
1773

Makala hii inahusu mwaka 1773 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 12 Januari - Jumba la makumbusho (museum) la kwanza la Marekani lilifumguliwa hadharani katika mji wa Charleston, jimbo la South Carolina.
 17 Januari - Rubani James Cook ni Mzungu wa kwanza kuvuka mstari wa Antaktiki.
 16 Desemba - Wakoloni katika mji wa Boston kule Marekani wanavamia meli na kusababisha Sherehe ya Chai ya Boston (Boston Tea Party).

Waliozaliwa 

 9 Februari - William Henry Harrison, Rais wa Marekani (1841)

Waliofariki 

Karne ya 18
1772

Makala hii inahusu mwaka 1772 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 18
1771

Makala hii inahusu mwaka 1771 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

 23 Septemba - Kokaku, Mfalme Mkuu wa 119 wa Japani (1779-1817)

Waliofariki 

Karne ya 18
1770

Makala hii inahusu mwaka 1770 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

 7 Aprili - William Wordsworth, mwandishi kutoka Uingereza
 16 Desemba - Ludwig van Beethoven, mtungaji muziki kutoka Ujerumani

Waliofariki 
 22 Septemba - Mtakatifu Ignas wa Santhià, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia

Karne ya 18
1769

Makala hii inahusu mwaka 1769 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 19 Mei - Uchaguzi wa Papa Klementi XIV

Waliozaliwa 

 15 Agosti - Napoleon Bonaparte, Mfalme wa Ufaransa
 14 Septemba - Alexander von Humboldt, mpelelezi na mwanasayansi kutoka Ujerumani

Waliofariki 
 2 Februari - Papa Klementi XIII

Karne ya 18
1768

Makala hii inahusu mwaka 1768 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 12 Februari - Kaisari Francis II wa Ujerumani

Waliofariki 

Karne ya 18
1767

Makala hii inahusu mwaka 1767 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 15 Machi - Andrew Jackson, Rais wa Marekani 1829-37
 11 Julai - John Quincy Adams, Rais wa Marekani (1825-1829)

Waliofariki 

Karne ya 18
1766

Makala hii inahusu mwaka 1766 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 18
1765

Makala hii inahusu mwaka 1765 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 18 Septemba - Papa Gregori XVI

Waliofariki 
 18 Agosti - Kaisari Francis I wa Ujerumani

Karne ya 18
1764

Makala hii inahusu mwaka 1764 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 18
1763

Makala hii inahusu mwaka 1763 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
 10 Februari - Ufaransa na Uingereza wapatana mjini Paris kumaliza Vita ya Miaka Saba kati yao; Ufaransa wakubali kuwaachia Waingereza koloni yake ya Kanada
 15 Februari - Prussia na Austria pamoja na nchi zilizoshikamana nao wapatana pia kumaliza Vita ya Miaka Saba

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 18
1762

Makala hii inahusu mwaka 1762 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 21 Machi - Nicolas-Louis de Lacaille, mwanaastronomia kutoka Ufaransa
 31 Agosti - Momozono, Mfalme Mkuu wa 116 wa Japani (tangu 1747)

Karne ya 18
1761

Makala hii inahusu mwaka 1761 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 20 Novemba - Papa Pius VIII

Waliofariki 

Karne ya 18
1760

Makala hii inahusu mwaka 1760 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 15 Machi - Mtakatifu Yohane wa Triora, padre, mmisionari na mfiadini nchini Uchina
 22 Agosti - Papa Leo XII

Waliofariki 
 9 Mei - Nikolaus von Zinzendorf, askofu wa Kanisa la Moravian nchini kwa Ujerumani

Karne ya 18
1759

Makala hii inahusu mwaka 1759 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki
 14 Aprili - Georg Friedrich Händel, mtungaji wa muziki kutoka Ujerumani

Karne ya 18
1758

Makala hii inahusu mwaka 1758 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 6 Julai - Uchaguzi wa Papa Klementi XIII

Waliozaliwa 

 28 Aprili - James Monroe, Rais wa Marekani (1817-1825)
 5 Agosti - Go-Momozono, Mfalme Mkuu wa 118 wa Japani (1771-1779)

Waliofariki 
 3 Mei - Papa Benedikt XIV

Karne ya 18
1757

Makala hii inahusu mwaka 1757 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 18
1756

Makala hii inahusu mwaka 1756 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 27 Januari - Wolfgang Amadeus Mozart (mwanamuziki Mwaustria)
 6 Februari - Aaron Burr, Kaimu Rais wa Marekani
 28 Novemba - Mtakatifu Maria Magdalena Postel, bikira na mwanzilishi nchini Ufaransa

Waliofariki 

Karne ya 18
1755

Makala hii inahusu mwaka 1755 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki
 16 Oktoba - Mtakatifu Jeradi Majella, bradha wa shirika la Mkombozi kutoka Italia

Karne ya 18
1754

Makala hii inahusu mwaka 1754 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 25 Agosti - William Murdock (mhandisi Mwingereza, na mvumbuaji wa taa ya gesi)

Waliofariki 

Karne ya 18
1753

Makala hii inahusu mwaka 1753 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 14 Januari - Askofu George Berkeley, mwanafalsafa wa Uingereza

Karne ya 18
1752

Makala hii inahusu mwaka 1752 BK (Baada ya Kristo).

1752 (MDCCLII) ulikuwa mwaka mrefu kuanzia Jumamosi ya kalenda ya Gregori na mwaka mrefu kuanzia Jumatano ya kalenda ya Julian, mwaka wa 1752 wa hesabu baada ya Kristo. 

Katika Milki ya Uingereza, ulikuwa mwaka pekee wenye siku 355, kwani Septemba 3-13 ilirukwa wakati nchi ilipohamia kalenda ya Gregori.

Matukio 
 6 Juni - Moto unateketeza sehemu za mji wa Moscow.
 15 Juni - Benjamin Franklin anathibitisha nadharia yake kwamba miale ya radi ni namna ya umeme kwa kupandisha tiara wakati wa mvua ya radi na hivyo kusababisha pigo la radi. Jaribio hilo lilikuwa msingi wa teknolojia ya kikingaradi.

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 18
1751

Makala hii inahusu mwaka 1751 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 Adam Smith aliteuliwa kuwa profesa wa mantiki kwenye Chuo Kikuu cha Glasgow.

Waliozaliwa 

 16 Machi - James Madison, Rais wa Marekani (1809-1817)

Waliofariki 
 26 Novemba - Mtakatifu Leonardo wa Portomaurizio, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia

Karne ya 18
1540

Makala hii inahusu mwaka 1540 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 3 Septemba - Gelawdewos wa Uhabeshi anatangazwa kuwa mfalme mkuu chini ya jina la Asnaf Sagad I.

Waliozaliwa 

 16 Mei - Mtakatifu Paskali Baylon, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Hispania

Waliofariki 
 27 Januari - Mtakatifu Angela Merichi, mtawa wa Italia

Karne ya 16
1559

Makala hii inahusu mwaka 1559 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 25 Desemba - Uchaguzi wa Papa Pius IV

Waliozaliwa

Waliofariki 
 23 Machi - Gelawdewos, Mafalme Mkuu wa Uhabeshi
 18 Agosti - Papa Paulo IV

Karne ya 16
1478

Makala hii inahusu mwaka 1478 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 7 Februari - Mtakatifu Thomas More, mwanasheria kutoka Uingereza
 26 Mei - Papa Klementi VII

Waliofariki 
 19 Novemba - Baeda Maryam I, Mfalme Mkuu wa Uhabeshi

Karne ya 15
1667

Makala hii inahusu mwaka 1667 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
20 Juni - Uchaguzi wa Papa Klementi IX

Waliozaliwa

Waliofariki 
 12 Januari - Mtakatifu Bernardo wa Corleone, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia
 25 Aprili - Mtakatifu Petro wa Betancur, mmisionari kutoka Hispania katika Amerika ya Kati
22 Mei - Papa Alexander VII
18 Oktoba - Fasilides, Mfalme Mkuu wa Uhabeshi

Karne ya 17
1721

Makala hii inahusu mwaka 1721 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
8 Mei - Uchaguzi wa Papa Innocent XIII
18 Mei - Bakaffa alitangazwa kuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi chini ya jina la Asma Sagad.

Waliozaliwa

Waliofariki 
19 Machi - Papa Klementi XI
18 Mei - Dawit III, Mfalme Mkuu wa Uhabeshi
 24 Septemba - Mtakatifu Pasifiko wa San Severino, padri wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia

Karne ya 18
1716

Makala hii inahusu mwaka 1716 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
 8 Februari - Dawit III alitangazwa kuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi chini ya jina la Adbar Sagad.

Waliozaliwa 

 20 Januari - Mfalme Carlos III wa Hispania

Waliofariki 
 28 Aprili - Mtakatifu Alois Maria wa Montfort, padri wa Kanisa Katoliki kutoka Ufaransa
 14 Novemba - Gottfried Leibniz, mwanafalsafa wa Ujerumani

Karne ya 18
Wimbo wa Taifa

Wimbo wa Taifa kwa kawaida ni wimbo (wakati mwingine pia musiki maalumu bila uimbaji) ulioteuliwa na serikali au kwa njia ya sheria na kutumiwa wakati wa nafasi maalumu kama alama au ishara ya taifa, nchi dola na kadhalika. Matumizi yake mara nyingi hufanana na matumizi ya bendera la taifa.
 
Nyimbo za taifa zilianza kuwa kawaida katika karne ya 19 katika madola ya Ulaya zikaenea polepole kote duniani pamoja na wazo la "utaifa".
Nusukipenyo

Nusukipenyo au rediasi ni mstari unaonyoka kati ya kitovu cha duara na mzingo wake. Ni nusu ya urefu wa kipenyo. 

Uhusiano kati ya mzingo na rediasi ni

Viungo vya nje 
 Definition and properties of the radius of a circle with interactive applet

Jiometria
Vipimo
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Orodha ya Wafalme Wakuu (Tenno) wa Japani inataja wafalme wanaohesabiwa rasmi. Kwa wafalme 28 wa kwanza hatuna miaka ya uhakika, kwa hiyo hawajaorodheshwa humo.

 29 Kinmei, (539-571)
 30 Bidatsu, (572-585)
 31 Yomei, (585-587)
 32 Sushun, (587-592)
 33 Suiko (wa kike), (593-628)
 34 Jomei, (629-641)
 35 Kogyoku (wa kike), (642-645)
 36 Kotoku, (645-654)
 37 Saimei (wa kike), (655-661)
 38 Tenji, (661-672)
 39 Kobun, (672)
 40 Tenmu, (672-686)
 41 Jito (wa kike), (686-697)
 42 Monmu, (697-707)
 43 Genmei (wa kike), (707-715)
 44 Gensho (wa kike), (715-724)
 45 Shomu, (724-749)
 46 Koken (wa kike), (749-758)
 47 Junnin, (758-764)
 48 Shotoku (wa kike), (764-770)
 49 Konin, (770-781)
 50 Kanmu, (781-806)
 51 Heizei, (806-809)
 52 Saga, (809-823)
 53 Junna, (823-833)
 54 Ninmyo, (833-850)
 55 Montoku, (850-858)
 56 Seiwa, (858-876)
 57 Yozei, (876-884)
 58 Koko, (884-887)
 59 Uda, (887-897)
 60 Daigo, (897-930)
 61 Suzaku, (930-946)
 62 Murakami, (946-967)
 63 Reizei, (967-969)
 64 En'yu, (969-984)
 65 Kazan, (984-986)
 66 Ichijo, (986-1011)
 67 Sanjo, (1011-1016)
 68 Go-Ichijo, (1016-1036)
 69 Go-Suzaku, (1036-1045)
 70 Go-Reizei, (1045-1068)
 71 Go-Sanjo, (1068-1073)
 72 Shirakawa, (1073-1129)
 73 Horikawa, (1087-1107)
 74 Toba, (1107-1156)
 75 Sutoku, (1123-1142)
 76 Konoe, (1142-1155)
 77 Go-Shirakawa, (1155-1192)
 78 Nijo, (1158-1165)
 79 Rokujo, (1165-1168)
 80 Takakura, (1168-1180)
 81 Antoku, (1180-1185)
 82 Go-Toba, (1183-1198)
 83 Tsuchimikado, (1198-1210)
 84 Juntoku, (1210-1221)
 85 Chukyo, (1221)
 86 Go-Horikawa, (1221-1232)
 87 Shijo, (1232-1242)
 88 Go-Saga, (1242-1246)
 89 Go-Fukakusa, (1246-1260)
 90 Kameyama, (1260-1274)
 91 Go-Uda, (1274-1287)
 92 Fushimi, (1287-1298)
 93 Go-Fushimi, (1298-1301)
 94 Go-Nijo, (1301-1308)
 95 Hanazono, (1308-1318)
 96 Go-Daigo, (1318-1339)
 97 Go-Murakami, (1339-1368)
 98 Chokei, (1368-1383)
 99 Go-Kameyama, (1383-1392)
 100 Go-Komatsu, (1382-1412)
 101 Shoko, (1412-1428)
 102 Go-Hanazono, (1428-1464)
 103 Go-Tsuchimikado, (1464-1500)
 104 Go-Kashiwabara, (1500-1526)
 105 Go-Nara, (1526-1557)
 106 Ogimachi, (1557-1586)
 107 Go-Yozei, (1586-1611)
 108 Go-Mizunoo, (1611-1629)
 109 Meisho (wa kike), (1629-1643)
 110 Go-Komyo, (1643-1654)
 111 Go-Sai, (1655-1663)
 112 Reigen, (1663-1687)
 113 Higashiyama, (1687-1709)
 114 Nakamikado, (1709-1735)
 115 Sakuramachi, (1735-1747)
 116 Momozono, (1747-1762)
 117 Go-Sakuramachi (wa kike), (1762-1771)
 118 Go-Momozono, (1771-1779)
 119 Kokaku, (1780-1817)
 120 Ninko, (1817-1846)
 121 Komei, (1846-1867)
 122 Mutsuhito (Meiji), (1867-1912)
 123 Yoshihito (Taisho), (1912-1926)
 124 Hirohito (Showa), (1926-1989)
 125 Akihito (Heisei), (1990-2019)
 126 Naruhito (Reiwa) (2019-)

Japani
Wafalme nchi kwa nchi
Hirohito wa Japani

Hirohito (29 Aprili 1901 – 7 Januari 1989) alikuwa mfalme mkuu wa 124 (Tenno) wa Japani. Alimrithi baba yake Yoshihito tarehe 25 Desemba 1926 na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwanaye Akihito.

Ingawa alijulikana sana nje ya Japan kwa jina lake la  kwa Kijapani, kwa sasa anatambulika zaidi kwa jina la Shōwa.

Neno Shōwa linamaanisha mtu mkarimu; ni jina la nyakati za Kijapani zilizoambatana na watawala wa nchi hiyo walioitwa Matenno wa Japani .

Maisha yake
Hironito alizaliwa katika ikulu ya Tokyo (wakati wa utawala wa babu yake Meiji). Baba yake aliitwa Yoshinito ambaye jina la utawala lake aliitwa Taishō) na mama yake aliitwa Sadako ambaye jina lake la utawala aliitwa Teimei.

Mwanzoni mwa utawala wake, Japan tayari ilikuwa moja kati ya mataifa yenye nguvu duniani na ilikuwa nchi ya tisa kwa maendeleo ya uchumi duniani na moja kati ya nchi nne wanachama wa kudumu wa Shirikisho la Mataifa ambalo lilikuwa shirikisho tangulizi la ya Umoja wa Mataifa.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Tanbihi

Waliozaliwa 1901
Waliofariki 1989
Watawala wa Japani
Yoshihito

Yoshihito (31 Agosti 1879 – 25 Desemba 1926) alikuwa mfalme mkuu (Tenno) wa Japani. Alimfuata baba yake, Mutsuhito, tarehe 13 Juni 1912 na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake Hirohito.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1879
Waliofariki 1926
Watawala wa Japani
Mutsuhito

Mutsuhito (3 Novemba 1852 – 30 Juni 1912) alikuwa mfalme mkuu wa 122 (Tenno) wa Japani. Pia anajulikana kama Meiji. Mwaka wa 1867 alimfuata baba yake, Komei, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake Yoshihito.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1852
Waliofariki 1912
Watawala wa Japani
Komei

Komei (22 Julai 1831 – 30 Januari 1867) alikuwa mfalme mkuu wa 121 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Osahito. Tarehe 10 Machi 1846 alimfuata baba yake, Ninko, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake Mutsuhito.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1831
Waliofariki 1867
Watawala wa Japani
Ninko

Ninko (16 Machi 1800 – 21 Februari 1846) alikuwa mfalme mkuu wa 120 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Ayahito. Mwaka wa 1817 alimfuata baba yake, Kokaku, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni mwana wake, Komei.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1800
Waliofariki 1846
Watawala wa Japani
Kokaku

Kokaku (23 Septemba 1771 – 11 Desemba 1840) alikuwa mfalme mkuu wa 119 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Morohito. Mwaka wa 1780 alimfuata mfalme mkuu Go-Momozono, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 7 Mei 1817. Aliyemfuata ni mwana wake, Ninko.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1771
Waliofariki 1840
Watawala wa Japani
Go-Momozono

Go-Momozono (5 Agosti 1758 – 16 Desemba 1779) alikuwa mfalme mkuu wa 118 (Tenno) wa Japani. Alikuwa mtoto wa Mfalme Mkuu Momozono. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Hidehito. Tarehe 23 Mei 1771 alimfuata shangazi yake, Go-Sakuramachi, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni Kokaku.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1758
Waliofariki 1779
Watawala wa Japani
Go-Sakuramachi

Go-Sakuramachi (23 Septemba 1740 – 24 Desemba 1813) alikuwa mfalme mkuu wa 117 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Satoko. Tarehe 15 Septemba 1762 alimfuata kaka yake, Momozono, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1771. Aliyemfuata ni mpwa wake, Go-Momozono.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1740
Waliofariki 1813
Watawala wa Japani
Momozono

Momozono (14 Aprili 1741 – 31 Agosti 1762) alikuwa mfalme mkuu wa 116 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Toohito. Tarehe 9 Juni 1747 alimfuata baba yake, Sakuramachi, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata ni dada yake, Go-Sakuramachi.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1741
Waliofariki 1762
Watawala wa Japani
Sakuramachi

Sakuramachi (8 Februari 1720 – 28 Mei 1750) alikuwa mfalme mkuu wa 115 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Teruhito. Tarehe 13 Aprili 1735 alimfuata baba yake, Nakamikado, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 9 Juni 1747. Aliyemfuata ni mwana wake, Momozono.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1720
Waliofariki 1750
Watawala wa Japani
Nakamikado

Nakamikado (14 Januari 1702 – 10 Mei 1737) alikuwa mfalme mkuu wa 114 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Yasuhito. Tarehe 27 Julai 1709 alimfuata baba yake, Higashiyama, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 13 Aprili 1735. Aliyemfuata ni mwana wake, Sakuramachi.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1702
Waliofariki 1737
Watawala wa Japani
Higashiyama

Higashiyama (21 Oktoba 1675 – 16 Januari 1710) alikuwa mfalme mkuu wa 113 (Tenno) wa Japani. Tarehe 6 Mei 1687 alimfuata mfalme mkuu Reigen, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 27 Julai 1709. Aliyemfuata ni mwana wake, Nakamikado.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1675
Waliofariki 1710
Watawala wa Japani
Reigen

Reigen (9 Julai 1654 – 24 Septemba 1732) alikuwa mfalme mkuu wa 112 (Tenno) wa Japani. Baba yake alikuwa mfalme mkuu Go-Mizunoo. Tarehe 5 Machi 1663 alimfuata mfalme mkuu Go-Sai, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu tarehe 2 Mei 1687. Mwaka wa 1713 akawa mtawa wa Buddha. Aliyemfuata kama mfalme ni mwana wake Higashiyama.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1654
Waliofariki 1732
Watawala wa Japani
Bezaleli

Bezaleli (kwa Kiebrania בצלאל) alikuwa fundi na msanii wa kabila la Yuda (Israeli).

Anatajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Kutoka, sura ya 35 kuanzia mstari wa 30. 

Watu wa Biblia
Oholiabu

Oholiabu (kwa Kiebrania אהליאב) alikuwa fundi na msanii wa kabila la Dani (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Kutoka, sura ya 35 kuanzia mstari wa 34. 

Watu wa Biblia
Abidani

Abidani alikuwa kiongozi wa kabila la Benyamini anayetajwa  katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 22.

Watu wa Biblia
Abigaili

Abigaili (kwa Kiebrania אביגיל) alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Kileabu.

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, kwa mfano sura ya 3, mstari wa 3.
 

Watu wa Biblia
Abihu

Abihu alikuwa mwana wa kuhani mkuu Aroni ambaye pamoja na kaka yake Nadabu alifanya kosa mbele ya Mungu na kuteketezwa na moto katika jangwa la Sinai.

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Walawi, kwa mfano sura ya 10 kuanzia mstari wa 1. 

Watu wa Biblia
Abitali

Abitali alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Shefatia.

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4. 

Watu wa Biblia
Absalomu

Absalomu (kwa Kiebrania אבשלום) alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Maaka. 

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, kwa mfano sura ya 3, mstari wa 3.

Watu wa Biblia
Adoniya

Adoniya alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Hagithi. 

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4.

Watu wa Biblia
Ahiezeri

Ahiezeri alikuwa kiongozi wa kabila la Dani (Israeli).

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 25.

Watu wa Biblia
Ahinoamu

Ahinoamu alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Amnoni.

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 2. 

Watu wa Biblia
Ahira

Ahira alikuwa kiongozi wa kabila la Naftali (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 29.

Watu wa Biblia
Amnoni

Amnoni (kwa Kiebrania אמנון) alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Ahinoamu. 

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 2.

Watu wa Biblia
Egla

Egla alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Ithreamu.

Anatajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 5. 

Watu wa Biblia
Eliabu

Eliabu ni jina la watu watatu katika Biblia.

Mmoja alikuwa kiongozi wa kabila la Zebuluni (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 7.

Mwingine alikuwa mwana wa Palu na baba wa Nemuel, Dathan, and Abiram katika kitabu hicho, 26:8-9.

Mwingine tena alikuwa mtoto wa kwanza wa Yese, na hivyo kaka wa mfalme Daudi (Kitabu cha Kwanza cha Samueli 16:7). 

Watu wa Biblia
Eliasafu

Eliasafu alikuwa kiongozi wa kabila la Gadi (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 14.

Watu wa Biblia
en:List of minor biblical figures#Eliasaph
Elishama

Elishama (tafsiri yake ni "Mungu asikiae") alikuwa kiongozi wa kabila la Efraimu (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 18.

Watu wa Biblia
Elisuri

Elisuri alikuwa kiongozi wa kabila la Reubeni (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 10.

Watu wa Biblia
Gamalieli

Gamalieli alikuwa kiongozi wa kabila la Manase anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 20.

Muhimu zaidi ni Gamalieli mwingine, Gamalieli I au Gamalieli mzee, kiongozi wa Mafarisayo katika karne ya 1 B.K. Anatajwa katika Agano Jipya, ambayo ni sehemu ya pili ya Biblia ya Kikristo, kama mwalimu wa mtume Paulo aliyewatetea mitume wa Yesu. Katika Mdo 5:34-39 anaonekana kama msemaji wa Mafarisayo na Mwalimu wa Torati anayepinga jitihada za Masadukayo kuua Petro na mitume wengine.  

Kutokana na taarifa hiyo mapokeo ya Ukristo yanamheshimu kama mtakatifu. Katika Talmud ya Uyahudi anatajwa kwa heshima kama Rabban Gamliel.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 1
Watakatifu wa Israeli
Watu wa Biblia
Hagithi

Hagithi alikuwa mke wa Mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Adoniya.

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4. 

Watu wa Biblia
Ithreamu

Ithreamu alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Egla. 

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 5.

Watu wa Biblia
Kileabu

Kileabu () alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Abigaili. 

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 3.

Watu wa Biblia
Maaka

Maaka alikuwa mke wa mfalme Daudi wa Israeli. Alimzalia mwana aliyeitwa Absalomu.

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 3. 

Watu wa Biblia
Nadabu

Nadabu alikuwa mwana wa Aroni anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania (na hivyo pia katika Agano la Kale la Biblia ya Kikristo), katika kitabu cha Walawi, kwa mfano sura ya 10 kuanzia mstari wa 1. 

Pamoja na kaka yake Abihu alifanya kosa mbele ya Mungu na kuteketezwa na moto katika eneo la Sinai.

Watu wa Biblia
Nashoni

Nashoni (kwa Kiebrania נחשון) alikuwa kiongozi wa kabila la Yuda (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 3.

Watu wa Biblia
Nethaneli

Nethaneli alikuwa kiongozi wa kabila la Isakari (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale),  katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 5.

Mwingine mwenye jina hilo alikuwa kaka wa mfalme Daudi, mwana wa Yese wa Bethlehemu.

Watu wa Biblia
Waliozaliwa karne ya 11 KK
Pagieli

Pagieli alikuwa mwana wa Okran na kiongozi wa kabila la Asheri (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale). Aliteuliwa kuhesabu kabila lake wakati wa sensa ya Wanaisraeli . 
Alitoa sadaka ya kabila lake kwenye siku ya 11 wakati wa uzinduzi wa maskani takatifu. Pagieli aliongoza kabila lake wakati wa kuondoka kwenye jangwa la Sinai.

Tanbihi

Marejeo
Pagiel , tovuti ya Biblia.com/factbook

Watu wa Biblia
Shefatia

Shefatia alikuwa mwana wa Mfalme Daudi wa Israeli. Mama yake alikuwa Abitali. 

Ametajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika Kitabu cha Pili cha Samueli, sura ya 3, mstari wa 4.

Watu wa Biblia
Shelumieli

Shelumieli alikuwa kiongozi wa kabila la Simeoni (Israeli) anayetajwa katika Biblia ya Kiebrania, ambayo ni sehemu ya Biblia ya Kikristo (Agano la Kale), katika kitabu cha Hesabu, sura ya 2, mstari wa 12.

Watu wa Biblia
Nikeli

Nikeli ni dutu sahili ya metali na elementi. Namba atomia yake ni 28 katika mfumo radidia, uzani atomia ni 58.6934. Katika mazingira ya kawaida ni metali ngumu yenye rangi nyeupe. Alama yake ni Ni. 

Nikeli huyeyuka kwa 1728 K (1455 °C) na kuchemka kwa 3186 K (2913 °C). 

Inaonyesha uchumasumaku kama chuma. Haijibutiki rahisi na oksijeni, hivyo inatumiwa sana pamoja na chuma au metali kwa mchanganyiko au kama ganda la nje kwa kusidi la kuzuia kutu. 

Ina hatari kwa afya ya binadamu. Watu wasio wachache hupata mziro wakigusa nikeli mara kwa mara. Kwa sababu hiyo vifaa vya kiganga vilivyokuwa vya nikeli siku hizi vinatengenezwa ama na nikeli kidogo au bila.

Kiasi cha miligramu 50 kinatosha kumdhuru au hata kumwua mtu.  

Nikeli iligunduliwa mwaka wa 1751, lakini, muda mrefu kabla ya hapo, wachimbaji wa Saxon walijua vizuri madini hayo, ambayo yalionekana kama shaba na ilitumika katika utengenezaji wa glasi kwa uchoraji glasi kijani.

Tanbihi 

Metali
Elementi
1640

Makala hii inahusu mwaka 1640 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
 1 Desemba - João IV (Yohane IV) amekuwa mfalme wa Ureno akimaliza kipindi cha maungano ya kifalme wa Ureno na Hispania; ni siku ya Ureno kuwa nchi huru tena.

Waliozaliwa

9 Juni - Kaisari Leopold I wa Ujerumani

Waliofariki
 30 Januari - Mtakatifu Yasinta Marescotti, mmonaki wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko kutoka Italia
30 Mei - Peter Paul Rubens, mchoraji kutoka Uholanzi

Karne ya 17