LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Kanisa kuu la Santiago de Compostela

Kanisa kuu la Santiago de Compostela ni kanisa mashuhuri lililoko Santiago de Compostela, huko Galicia nchini Hispania. Umaarufu wake umetokana kwanza na imani kwamba hapa lina kaburi la Mtakatifu Yakobo Mkubwa aliyekuwa labda mdogo wa Yesu na mmoja wa mitume wake. 

Jina la Kihispania "Santiago" ni kifupi cha "Mtakatifu Yakobo" (Tiago = Yakobo).

Historia
Mahali palianza kutambuliwa kama kaburi la mtume huyo mnamo mwaka 814. Mwaka 829 kanisa la kwanza lilijengwa hUKO. 

Mnamo mwaka 997 kanisa hilo liliharibiwa katika mashambulio ya jeshi la Waarabu na baada ya hao kufukuzwa katika sehemu hiyo ya Hispania, kanisa lilijengwa upya miaka ya 1075 hadi 1211. 

Jengo hilo liliendelea kuwa shabaha ya wahiji Wakristo kutoka pande zote za Ulaya.

Kanisa lilipanuliwa na kupambwa kwenye karne za 16, 17 na 18.

Jengo ni muundo wa Mtindo wa Kiroma na nyongeza za Mtindo wa Kigothi na wa Baroko baadaye.

Kanisa limepokewa na UNESCO katika orodha ya Urithi wa Dunia.

Marejeo

Viungo vya Nje 
 
 Reconstruction of the swinging motion of the Botafumeiro 
 Photographs of the Cathedral of Santiago de Compostela, Galicia, Spain 
 Pictures of Cathedral of Santiago de Compostela 
 HyperSculpture - Pórtico de la Gloria 
 The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Santiago de Compostela Cathedral (p. 175-183)
 Video clip in Youtube
Galicia
Makanisa ya Hispania

Urithi wa Dunia
Mariamu katika Kurani

Mariamu katika Kurani ni mwanamke pekee kutajwa kwa jina, tena mara 34.

Anatajwa kama mama wa nabii Isa, akichanganywa na dada wa Haruni na Musa, aliyekuwa na jina hilohilo, hivyo anatajwa kama binti Imrani. Pia habari nyingine kadhaa zinapishana na zile za Injili.

Hata hivyo anapewa heshima ya pekee, kama inavyoonekana katika sura ya 3:43: “Na kumbukeni malaika waliposema, ‘Ewe Mariamu, kwa hakika Mwenyezi Mungu amekuchagua na kukutakasa na kukutukuza kuliko wanawake wa walimwengu”. Tena katika aya 3:46: “Na kumbukeni waliposema malaika: ‘Ewe Mariamu, bila shaka Mwenyezi Mungu anakupa habari njema za Neno litokalo kwake, jina lake Masihi Isa mwana wa Mariamu, mwenye heshima katika dunia na ahera, na yu miongoni mwa waliokaribishwa’”.

Aliambiwa amefanywa “ishara” pamoja na mwanae, ingawa haisemwi ni ishara ya nini.
Sura ya 19, yenye jina lake, inaeleza kwamba Malaika Jibrili akimpasha habari ya mimba alisema, ‘Hakika mimi ni mjumbe wa Mola wako ili nikupe mwana mtakatifu’. Akasema, ‘Ninawezaje kupata mtoto hali hajanigusa mwanamume yeyote, wala mimi si mwasherati?’ Akasema, ‘Ni kama hivyo; Mola wako amesema: Haya ni rahisi kwangu, na ili tukufanya ishara kwa mwanadamu na rehema itokayo kwetu, na ni jambo lililokwisha hukumiwa’ ” (19:19-21). “Na mwanamke yule aliyejilinda tupu yake na tukampulizia roho yetu na tukamfanya yeye na mwanawe ishara kwa walimwengu” (21:91).

Pamoja na kusifiwa kwa usafi wake, anaongezewa sifa za imani na unyenyekevu: “Na Mariamu binti Imrani aliyejilinda uchi wake, na tukampulizia humo Roho yetu na kuyasadikisha maneno ya Mola wake, na vitabu vyake; na alikuwa miongoni mwa wanyenyekevu” (66:12).

Bikira Maria
Watu wa Kurani
Manabii katika Uislamu
Memorare

Memorare ("Kumbuka") ni sala ya Wakatoliki kwa Bikira Maria ili kupata maombezi yake. 

Ingawa mara nyingi Bernardo wa Clairvaux alitajwa kama mtunzi wake, kwa mara ya kwanza ilipatikana katika sala ndefu zaidi ya karne ya 15, "Ad sanctitatis tuae pedes, dulcissima Virgo Maria."

Sala ilivyo sasa kwa Kilatini
Memorare, O piissima Virgo Maria,
a saeculo non esse auditum, quemquam ad tua currentem praesidia,
tua implorantem auxilia, tua petentem suffragia,
esse derelictum.
Ego tali animatus confidentia,
ad te, Virgo Virginum, Mater, curro,
ad te venio, coram te gemens peccator assisto.
Noli, Mater Verbi,
verba mea despicere;
sed audi propitia et exaudi.
Amen.

Tafsiri ya Kiswahili
Kumbuka, ee Bikira Maria mwenye rehema,
haijasikika kamwe kwamba ulimwacha mtu aliyekimbilia ulinzi wako,
akiomba shime kwako, akitaka umwombee.
Nami kwa matumaini hayo,
nakukimbilia, ee Mama, mkuu wa mabikira;
ninakuja kwako, nasimama mbele yako
nikilalamika mimi mkosefu,
ewe Mama wa Neno wa Mungu,
usiyakatae maneno yangu,
bali uyasikilize kwa wema, na unitumizie.
Amina.

Tazama pia 
 Sub tuum praesidium
 Angelus

Tanbihi

Viungo vya nje
History of the prayer

Bikira Maria
Mariolojia

Mariolojia ni tawi la teolojia linalomchunguza Bikira Maria, mama wa Yesu, kadiri ya ufunuo wa Mungu. 

Wakristo wa madhehebu mbalimbali wanafanya uchunguzi huo katika Biblia, lakini pengine pia katika mapokeo na kuhusiana na dogma za Kanisa juu ya Yesu Kristo, ukombozi, neema n.k.

Tanbihi

Marejeo
 Konrad Algermissen, Lexikon der Marienkunde, Regensburg, 1967 (Roman Catholic mariological Encyclopedia)
 Remigius Bäumer, Marienlexikon, Eos, St. Ottilien, 1992 (Roman Catholic mariological Encyclopedia)
 W Beinert, Lexikon der katholischen Dogmatik, Herder Freiburg, 1988 (Roman Catholic theological Encyclopedia)
 Heinrich Kihn Encyklopaedie und Methodologie der Theologie, Freiburg, Herder, 1892(Roman Catholic theological Encyclopedia)
 Joseph Ratzinger Introduction to Christianity, 1968 (Papa Benedikto XVI)

Viungo vya nje 
 All About Mary: An encyclopedic tool for information on Mary, the Mother of Christ, compiled by the University of Dayton's Marian Library/International Marian Research Institute, the world's largest repository of books, artwork and artifacts devoted to Mary and a pontifical center of research and scholarship.
 Pontifical Marian International Academy
 University of Dayton- Guide to the Madonna: Mary in the Catholic Tradition course materials

 
Teolojia
Eleusa

Eleusa (kwa Kigiriki: Ἐλεούσα – hisani) ni mtindo wa picha takatifu unaomuonyesha Bikira Maria akimpakata mtoto Yesu, nyuso zao zikigusana. 

Kati ya picha takatifu za aina hiyo, maarufu zaidi ni ile ya Bikira Maria wa Vladimir kutoka Urusi. 

Aina hiyo ya michoro inapatikana hata katika Ukristo wa Magharibi

Tanbihi

Viungo vya nje 
Byzantium: faith and power (1261–1557), an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains material on Eleusa icons

Bikira Maria
Sanaa
Mama wa Mungu wa Vladimir

Mama wa Mungu wa Vladimir ni picha takatifu maarufu ya mtindo wa Eleusa; inamuonyesha Bikira Maria akimpakata mtoto Yesu, nyuso zao zikigusana..

Mchoro asili ulifanywa na msanii asiyejulikana katika karne ya 12, labda Konstantinopoli mwaka 1131. Kutokana na vituko vya historia ulitengenezwa upya mara tano.

Kwa sasa unatunzwa katika Tretyakov Gallery, Moscow, Urusi.

Tanbihi

Marejeo

Marejeo mengine

Viungo vya nje 
 Vladimir Icon of the Mother of God at Orthodox Encyclopedia 

 
Sanaa
Kukimbilia Misri

Kukimbilia Misri ni tukio linalosimuliwa katika Injili ya Mathayo (2:13-23) halafu katika Apokrifa. Pia lilichorwa mara nyingi na wasanii mbalimbali.

Habari katika Injili ya Mathayo
2:13 Na hao walipokwisha kwenda zao, tazama, malaika wa Bwana alimtokea Yusufu katika ndoto, akasema, Ondoka, umchukue mtoto na mama yake, ukimbilie Misri, ukae huko hata nikuambie; kwa maana Herode anataka kumtafuta mtoto amwangamize. 14 Akaondoka akamchukua mtoto na mama yake usiku, akaenda zake Misri; 15 akakaa huko hata alipokufa Herode; ili litimie neno lililonenwa na Bwana kwa ujumbe wa nabii, akisema,

Kutoka Misri nalimwita mwanangu.

16 Ndipo Herode, alipoona ya kuwa amedhihakiwa na wale mamajusi, alighadhabika sana, akatuma watu akawaua watoto wote wanaume waliokuwako huko Bethlehemu na viungani mwake mwote, tangu wenye miaka miwili na waliopungua, kwa muda ule aliouhakikisha kwa wale mamajusi. 17 Ndipo lilipotimia neno lililonenwa na nabii Yeremia, akisema,

18 Sauti ilisikiwa Rama,

Kilio, na maombolezo mengi,

Raheli akiwalilia watoto wake,

Asikubali kufarijiwa, kwa kuwa hawako.

19 Hata alipofariki Herode, tazama, malaika wa Bwana alimtokea Yusufu katika ndoto huko Misri, 20 akasema, Ondoka, umchukue mtoto na mamaye, ushike njia kwenda nchi ya Israeli; kwa maana wamekufa walioitafuta roho ya mtoto. 21 Akaondoka akamchukua mtoto na mamaye, akafika nchi ya Israeli. 22 Lakini aliposikia ya kwamba Arkelao anamiliki huko Uyahudi mahali pa Herode babaye, aliogopa kwenda huko; naye akiisha kuonywa katika ndoto, akasafiri pande za Galilaya, 23 akaenda, akakaa katika mji ulioitwa Nazareti; ili litimie neno lililonenwa na manabii, Ataitwa Mnazorayo.

Tanbihi

Marejeo
Albright, W.F. and C.S. Mann. "Matthew." The Anchor Bible Series. New York: Doubleday & Company, 1971.
Brown, Raymond E. The Birth of the Messiah: A Commentary on the Infancy Narratives in Matthew and Luke. New York: Doubleday; London: G. Chapman, 1977. Updated ed. 1993.
Clarke, Howard W. The Gospel of Matthew and its Readers: A Historical Introduction to the First Gospel. Bloomington: Indiana University Press, 2003.
France, R.T. The Gospel According to Matthew: an Introduction and Commentary. Leicester: Inter-Varsity, 1985.
France, R.T. "The Formula Quotations of Matthew 2 and the Problem of Communications." New Testament Studies. Vol. 27, 1981.
Gabra, Gawdat (ed.). Be Thou There: The Holy Family's Journey in Egypt. Cairo and New York: The American University in Cairo Press, 2001.
Goulder, M.D. Midrash and Lection in Matthew. London: SPCK, 1974.
Gundry, Robert H. Matthew a Commentary on his Literary and Theological Art. Grand Rapids: William B. Eerdmans Publishing Company, 1982.
Jones, Alexander. The Gospel According to St. Matthew. London: Geoffrey Chapman, 1965.
Schweizer, Eduard. The Good News According to Matthew. Atlanta: John Knox Press, 1975

Viungo vya nje

Further reading on the Flight into Egypt in art
John Calvin's commentary on Matthew 2:19
Orthodox Wiki article on the Flight into Egypt Includes map, info and links to various articles and videos on the subject.

Yesu Kristo
Bikira Maria
Misri
Injili
Kiinterlingue

Kiinterlingue (awali: Occidental) ni lugha ya kupangwa iliyoanzishwa na Edgar de Wahl mwaka 1922 kwa kutegemea zaidi lugha za Kihindi-Kiulaya , hasa lugha za Kirumi.

Fasihi 
 Kajš, Jan Amos (1938) Krasina, raconta del subterrania del Moravian carst.
 Podobský, Jaroslav (1935/1947) Li astres del Verne.
 Costalago, Vicente (2021) Li sercha in li castelle Dewahl e altri racontas.
 Costalago, Vicente (2021) Antologie hispan.
 Costalago, Vicente (2021) Fabules, racontas e mites.

Marejeo

Viungo vya nje 
 Occidental: The International Auxiliary Language

Lugha
Lugha saidizi ya kimataifa
Kiinterlingue
Calulo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,656.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Cassongue

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,682.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Cela, Angola

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,603.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Conda, Angola

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 7,315.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Gabela, Angola

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,442.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Galo, Angola

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,241.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Luau, Cuanza Sul

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Mussende

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 12,372.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Porto Amboim

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 8,775.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Quibala

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,406.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Quicombo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,847.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Uku, Angola

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 28,466.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Waku Kungo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 26,948.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kusini
Camabatela

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Norte. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 8,691.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kaskazini
Dondo, Angola

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Norte. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 30,338.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kaskazini
Golungo Alto

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Norte. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 7,142.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kaskazini
Lucala

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Norte. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,849.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kaskazini
N'dalatando

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Norte. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 45,295.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kaskazini
Quibaxe

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika jimbo la Cuanza Norte. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,261.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cuanza Kaskazini
Andulo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié. 

Mwaka 2014 idadi ya watu ilikuwa 258,161.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bié (mkoa)
Calucinga

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,106.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bié (mkoa)
Camacupa

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 12,463.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bié (mkoa)
Catabola

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 22,790.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bié (mkoa)
Chibanda

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,846.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bié (mkoa)
Chissamba

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bié (mkoa)
Chitembo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,971.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bié (mkoa)
Coemba

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,608.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bié (mkoa)
Kuito

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 180,764.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bié (mkoa)
Nharea

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 9,496.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bié (mkoa)
Bailundo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2014 idadi ya watu ilikuwa 294,494.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
M'Bimbi

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,463.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Caiengue

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,883.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Calenga

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 13,082.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Candjimbe

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 6,401.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Catchiungo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 15,566.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Caála

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 41,181.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Cuima

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 6,546.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Huambo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 333,387.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Longonjo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,259.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Luimbale

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,390.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Pinheiro, Angola

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,713.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Tchindjenje

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 6,304.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Ukuma

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huambo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 11,533.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huambo (mkoa)
Balombo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Benguela. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 6,985.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Benguela (mkoa)
Benguela

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola na ambao ni makao makuu ya mkoa wa Benguela. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 131,281.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Benguela (mkoa)
Caimbambo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Benguela. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 14,806.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Benguela (mkoa)
Catumbela

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Benguela. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 14,862.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Benguela (mkoa)
Cubal

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Benguela. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 41,142.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Benguela (mkoa)
Dombe Grande

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Benguela. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 18,208.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Benguela (mkoa)
Ganda, Angola

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Benguela. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 26,118.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Benguela (mkoa)
Lobito

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Benguela. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 145,652.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Benguela (mkoa)
Bibala

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Namibe. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,165.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Namibe (mkoa)
Cambongue

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Namibe. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,638.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Namibe (mkoa)
Moçâmedes

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Namibe. Ndio makao makuu ya mkoa huo. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 89,442.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Namibe (mkoa)
Sacomar, Angola

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Namibe. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,988.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Namibe (mkoa)
Tombua

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Namibe. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 7,256.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Namibe (mkoa)
Biula, Angola

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kusini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,381.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kusini
Cacolo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kusini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,521.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kusini
Cazaje

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kusini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 6,539.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kusini
Dala, Angola

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kusini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,168.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kusini
Luma Cassao

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kusini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,597.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kusini
Muconda

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kusini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,506.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kusini
Saurimo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kusini. Ndio makao makuu ya mkoa.

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 78,417 .

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kusini
Savungo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kusini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,094.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kusini
Cafunfo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 23,066.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Calandala

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,386.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Calonda Angola

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,944.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Camaxilo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,639.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Cambambe

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,302.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Camissombo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,649.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Capenda Camulemba

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,562.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Cassanguide

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,615.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Caungula

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 28,164.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Chingufo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,903.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Cuango, Angola

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 11,709.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Cuilo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,890.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Dundo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 40,055.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Guri, Angola

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,583.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Lucapa

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 27,236.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Luremo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,890.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Luxilo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,785.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Maludi

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,918.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Muchinda

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,695.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Mucumbo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,846.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Muginga

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 10,063.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Mussuco

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 9,467.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Nzagi (Andrada)

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 22,981.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Samunona

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,910.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Tumba, Angola

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,737.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Xá-Muteba

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Lunda Kaskazini. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,447.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Lunda Kaskazini
Bungo, Angola

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Uige. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,461.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Uige (mkoa)
Damba, Angola

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Uige. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,827.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Uige (mkoa)
Negage

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Uige. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 37,622.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Uige (mkoa)
Quimbele

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Uige. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 8,055.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Uige (mkoa)
Songo, Angola

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Uige. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 7,633.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Uige (mkoa)
Uíge

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Uige. Ndio makao makuu ya mkoa.

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 116,751.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Uige (mkoa)
Malanje

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 455,000.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Cabamba

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,109.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Caculama

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,897.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Cacuso

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 5,020.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Cambundi

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 5,043.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Cangandala

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,048.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Caxita Cameia

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 11,013.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Cota, Angola

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,677.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Marimba, Angola

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,691.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Marimbanguengo

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,371.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Massango

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,302.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Quela, Angola

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,543.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Quimbango

ni mji uliopo kaskazini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Malanje. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,004.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Malanje (mkoa)
Caxito

ni mji uliopo kaskazini magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bengo. Ndio makao makuu ya mkoa huo

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 55,000.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bengo
Caboledo

ni mji uliopo kaskazini magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bengo. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,966.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bengo
Capulo

ni mji uliopo kaskazini magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bengo. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 13,157.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bengo
Catacanha

ni mji uliopo kaskazini magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bengo. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 5,635.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bengo
Funda, Cacuaco

Funda ni mji uliopo kaskazini magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bengo. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,479.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bengo
Tentativa

ni mji uliopo kaskazini magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bengo. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,760.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Bengo
Lubango

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. Ndio makao makuu ya mkoa huo.

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 250,921.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Caconda

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,497.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Caluquembe

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 25,348.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Capelongo

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 11,098.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Chiange

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,152.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Chibemba, Angola

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,741.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Chibia

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 3,678.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Chipindo

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 13,732.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Colui

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 5,093.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Dongo, Huila

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 9,134.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Folgares

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 6,380.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Humpata

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,122.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Jamba, Huíla

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 105,090.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Matala, Angola

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 33,231.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Mulondo, Angola

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 5,065.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Quilengues

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 6,427.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Quipungo

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 6,817.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Quirima

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 6,427.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Techamutete

ni mji uliopo kusini mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Huíla. 

Mwaka 2009 idadi ya wakazi ilikuwa 4,348.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Huila
Lambo la Hale

Lambo la Hale limeunda bwawa la kufua umeme, linalopatikana katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania. Uwezo wake wa kuzalisha umeme ni megawati 21 (28,000 hp). Maelfu ya watu walihama makazi yao ili kujenga lambo hilo.

Kiwanda cha Nishati ya Umeme cha Hale kinatumia anguko la asili la mita 70. Iko katika mji wa Hale kwenye barabara kuu ya Segera-Tanga, kilomita 6 kutoka makutano ya Tanga - Moshi huko Segera.

Historia
Bwawa la Hale ndilo bwawa kongwe zaidi nchini. Bonde la mto Pangani limekuwa chanzo cha nguvu tangu enzi za ukoloni wa Tanganyika. Kiwanda cha chini cha kuzalisha umeme cha Pangani kilianzishwa huko katika maporomoko ya Pangani na kampuni ya Ujerumani mapema mwaka wa 1936. Kwa mkoa wa Tanga unaokuwa karibu na Mombasa, serikali iliamua kujenga kituo kipya cha kuzalisha umeme kwa kutumia maji huko Hale

Kiwanda kilianza kujengwa mwaka wa 1961 na kiligharimu karibu £ 5,000,000, ambayo ilikuwa uwekezaji mkubwa zaidi nchini tangu mpango wa karanga uliofeli. Kiwanda cha kuzalisha umeme kilianza kufanya kazi mnamo Novemba 1964.

Maji kutoka kwenye mito jirani hupitishwa na kushuka mita 70 chini ya uso wa ardhi. Kiwanda cha nguvu kinategemea mita 76 chini ya uso. Kituo cha umeme cha chini ya ardhi kinazalisha nguvu kwa vitengo viwili vya wima vinavyojumuisha turbines za Francis na jenereta za pole kali. Na kina uwezo wa kusakinisha wa MW 21 (28,000 hp). Kiwanda hiki kimefanyiwa ukarabati mkubwa mara mbili tangu kuanzishwa kwake, mwaka wa 1987 na 2009. 

Ujenzi wa bwawa hilo katika miaka ya 1960 ulisababisha watu wapatao 12,000 kuhama makazi yao. Hata hivyo, baada ya kuanzishwa kwa bwawa hilo, lenye usambazaji mkubwa wa maji na samaki, lilivutia idadi kubwa ya wahamiaji kutoka jamii za wavuvi. Hii pia imesababisha kuanzishwa kwa makazi makubwa ya mijini yaitwayo Nyumba ya Mungu, yenye wastani wa watu 20,000 mwaka wa 2002. Kuongezeka kwa idadi ya watu kulisababisha migogoro mingi ya maji.

Tanbihi

Viungo vya nje
Tovuti ya Tanesco

Malambo
Mkoa wa Tanga
Panagia

Panagia (kutoka Kigiriki: Παναγία, Mtakatifu kabisa) ni jina la heshima kwa Bikira Maria, mama wa Yesu, linalotumika hasa katika Ukristo wa Mashariki. Linasisitiza utakatifu wake uliozidi ule wa binadamu wengine wote, isipokuwa Mwanae.

Jina hilo linatumika pia kwa aina maalumu ya picha takatifu za Mama wa Mungu zinazomuonyesha akisali huko akimuelekea mtazamaji kama uso kwa uso na kuwa na Mwanae amechorwa katika duara kifuani mwake.

Tanbihi

Marejeo
The Blackwell Dictionary of Eastern Christianity, p. 368 (ISBN|0-631-23203-6)

Bikira Maria
teolojia
Sanaa
Eva mpya

Eva mpya (kwa Kilatini: Nuova Eva) ni jina linalotumiwa tangu karne ya 2 katika teolojia ya Mababu wa Kanisa, kama vile Yustino na Irenei, kwa Bikira Maria kama mwenzi wa Adamu mpya, Yesu (1Kor 15:45). 

Tangu karne za kwanza za Kanisa, wanateolojia hao waliona nafasi ya pekee ya Maria katika mpango mzima wa wokovu wa binadamu ulioandaliwa na Mungu Baba, ulioahidiwa mara baada ya dhambi ya asili (Mwa 3:15) na uliotekelezwa katika utimilifu wa nyakati (Gal 4:4-5).

Kama vile Eva kwa uasi wake alivyochangia dhambi ya Adamu kwa hasara ya wazao wao wote, Maria kwa imani yake (Lk 1:45) alichangia kazi ya Mwanae kwanza kwa kumzaa (Mk 6:3), halafu kwa kumfuata hadi Kalivari aliposimama chini ya msalaba wa Yesu na kupokea kutoka kwake mwanafunzi wake mpendwa (Yoh 19:25-27).

Tazama pia
 Adamu mpya

Tanbihi

Marejeo
 Gambero, Luigi. Mary and the Fathers of the Church: The Blessed Virgin Mary in Patristic Thought, trans. Thomas Buffer (San Francisco: Ignatius Press, 1999).

Bikira Maria
Yesu Kristo
Teolojia
South Park

South Park ni katuni ya televisheni ya vichekesho kutoka Marekani ambayo imeundwa na Trey Parker na Matt Stone kwa ajili ya ViacomCBS Domestic Media Networks.

Wahusika 

 Stan Marsh
 Kyle Broflovski
 Eric Cartman
 Kenny McCormick
 Butters Stotch
 Randy na Sharon Marsh
 Mr. Garrison
 Gerald na Sheila Broflovski
 Jimmy Valmer
 Wendy Testaburger

Viungo vya nje 

 
 
 South Park katika Metacritic
 South Park katika Rotten Tomatoes
South Park katika Fandom
 South Park katika Don Markstein's Toonopedia. Archived from the original on July 23, 2017.
 

Katuni
Vipindi vya televisheni
James Webb (darubini ya anga-nje)

Darubini ya Anga-Nje ya James Webb (kwa Kiingereza: James Webb Space Telescope; kifupi: JWST) ni darubini ya anga-nje iliyorushwa angani tarehe 25 Desemba 2021. Imepangwa kuchukua nafasi ya Darubini ya Anga ya Hubble ambayo ilizinduliwa mwaka wa 1990. 

Darubini hiyo imepewa jina la James E. Webb, ambaye alikuwa mkurugenzi katika NASA akaunda programu ya Apollo iliyofikisha wanaanga kwenye mwezi.

Inakusudiwa kufanya upimaji hasa kwenye nuru ya infraredi. Hapo inatumia kiakisi kikuu chenye kipenyo cha mita 6.5. Kiakisi hicho kimeundwa na vipande 18 vyenye pembe sita ambavyo vimeundwa kwa berili iliyopakwa dhahabu. Ilhali kiakisi chote kingekuwa kikubwa mno wakati wa kurusha chombo angani, kilikunjwa katika nafasi ndogo. Kupakwa kwa dhahabu ni kwa sababu dhahabu inakisi vizuri nuru ya infraredi. Tabaka la dhahabu kwenye kiakisi ni kidogo ni gramu 48 pekee lakini inatosha kupata uso wa dhahabu.

Ilhali chombo chote kinalenga kupima mnururisho hafifu wa infraredi ambayo ni mnururisho wa joto, ni muhimu darubini iwe baridi iwezekanavyo. Hivyo muundo wake ni pamoja na mwavuli mkubwa wa kinga dhidi ya Jua. Mwavuli huo unafunika takriban mita 14 x 21 umetengezwa na matabaka matano karatasi ya plastiki nyembamba sana yatakayoakisi nuru yote ya Jua pamoja na joto kutoka sehemu ya beteri, kompyuta na redio ya darubini.

Katika uzinduzi wa Darubini ya Webb kulikuwa na changamoto mbalimbali. Moja ni kufika kweli mahali panapotakiwa jinsi ilivyokadiriwa. Kubwa zaidi ni changamoto ya kufungua mwavuli wa kinga dhidi ya Jua halafu kukunjua "jicho" la darubini, ambayo ni kiakisi chake chenye kipenyo cha mita 6.5, kinachofanywa na vipande 18. Ilhali nafasi ndani ya chombo kilichofungwa juu ya roketi ilikuwa ndogo, vifaa hivi vyote vilipaswa kukunjwa mara kadhaa. Kwa kuvikunjua kuna vifaa vingi vidogo (injini ya umeme, magurudumu ya roda, nyaya...)  na hapo kulikuwa hatari kwamba kimoja kinaweza kukwama. Maana huko kwenye umbali huo mkubwa hakuna njia ya kukitengezea.

Obiti 

JWST itakuwa katika obiti kilomita 1,500,000 mbali na Dunia, ili kuepuka joto kutoka Dunia. Hivyo umbali wake kutoka Dunia ni kama mara 5 umbali wa Mwezi kutoka duniani.

Darubini ya Webb itakaa sehemu inayoitwa nukta msawazo au nukta ya Lagrange. Huko iko sehemu kwenye anga-nje ambako nguvu za mvutano wa Jua na Dunia zinalingana kabisa na nguvu-nje ya mwendo wake wa obiti. Kwa wataalamu kwenye kituo cha mawasiliano duniani, darubini ya Webb itapatikana kila wakati palepale angani, hali inayorahisisha mawasiliano na kurusha kwa data za vipimo.

Hivyo haizunguki Dunia, bali huzunguka Jua kwa kasi sawa na Dunia.

Marejeo 
 
Darubini ya anga-nje
Aaron Brown (mwanariadha)

Aaron Brown (alizaliwa 27 Mei 1992) ni mwanariadha Mkanada aliyebobea katika mbio za mita 100 na mita 200. Ni mshindi mara mbili wa medali za Michezo ya Olimpiki kama sehemu ya timu ya watu wanne kwa mita 100 mwaka 2016 na 2020 katika michezo ya olimpiki majira ya joto. 

Brown alishinda medali ya shaba kama sehemu ya timu hiyo mwaka 2013 na mwaka 2015 ubingwa wa riadha duniani. Binafsi  ni mshindi wa medali ya fedha katika jumuia ya watu mwaka 2018 kwenye mbizo za mita 200. Pia ameshinda tuzo mbali mbali akiwa mdogo kwenye kazi hiyo.

Marejeo 

Wanariadha wa Kanada
Cahama

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Cunene. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,282.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cunene (mkoa)
Chitado

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Cunene. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,656.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cunene (mkoa)
Cuvelai

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Cunene. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,737.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cunene (mkoa)
Ekunha

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Cunene. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,948.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cunene (mkoa)
Namacunde

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Cunene. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,479.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cunene (mkoa)
Ondjiva

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Cunene. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 19,099.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cunene (mkoa)
Tchipelongo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Cunene. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,733.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cunene (mkoa)
Xangongo

ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Cunene. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 8,125.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Cunene (mkoa)
Luena

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. Ndio makao makuu ya mkoa huo.

Mwaka 2014 idadi ya watu ilikuwa 357,413.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Camanongue

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,114.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Cangamba

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,414.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Cangumbe

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,849.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Cazombo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 13,318.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Chicala

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,523.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Cuasa

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,518.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Leúa

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,411.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Luacano

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 7,179.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Luau, Moxico

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 7,951.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Lucusse

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,542.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Lumbala N'guimbo

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,936.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Lumeje

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 3,591.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico
Mucussueje

ni mji uliopo mashariki mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Moxico. 

Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 5,643.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Moxico