LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
António de Oliveira Salazar

António de Oliveira Salazar (28 Aprili 1889 - 27 Julai 1970) alikuwa kiongozi wa Ureno aliyetumikia kama Waziri Mkuu tangu mwaka 1932 hadi 1968. Alikuwa na jukumu la serikali ya mamlaka ya serikali ya Estado Novo ('Dola Jipya'). hadi 1974.

Mchumi, Salazar aliingia maisha ya umma kwa msaada wa Rais Óscar Carmona baada ya mapinduzi ya Ureno ya Mei 28, 1926, awali kama waziri wa fedha na baadaye kama waziri mkuu. Kupinga demokrasia, ukomunisti, ujamaa, anarchism, siasa ya Salazar ilikuwa ya kihafidhina na ya kitaifa kwa asili. Salazar alijitenga na ufashisti na Unazi, ambayo alikosoa kama "Uasherati wa kipagani" ambao haukutambua mipaka ya sheria, ya dini wala ya maadili. Salazar aliendeleza Ukatoliki, lakini akasema kwamba jukumu la Kanisa ni la kijamii, si la kisiasa,  likajadili mazungumzo ya Concordat ya mwaka 1940. Mojawapo ya kaulimbiu ya serikali ya Salazar ilikuwa "Deus, Pátria e Família" (ikimaanisha 'Mungu, Nchi na Familia').

Estado Novo ikamwezesha kutumia nguvu kubwa ya kisiasa, Salazar alitumia udhibiti na polisi wa siri kukomesha upinzani, haswa ule unaohusiana na harakati za Kikomunisti. Alimuunga mkono na Francisco Franco katika Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Uhispania na alichukua jukumu muhimu kutunza Ureno na Uhispania zisiweko wakati wa Vita vya Kidunia vya pili wakati bado wakitoa misaada na msaada kwa Washirika. Licha ya kutokuwa demokrasia, Ureno chini ya utawala wake ilishiriki katika kuanzishwa kwa mashirika muhimu ya kimataifa. Ureno alikuwa mmoja wa washiriki 12 wa mwanzilishi wa Shirika la Mkataba wa Atlantiki ya Kaskazini (NATO) mnamo 1949, alijiunga na Umoja wa Malipo wa Ulaya mnamo 1950, na alikuwa mmoja wa washiriki wa mwanzilishi wa Jumuiya ya Biashara Huria ya Ulaya (EFTA) mnamo 1960, na mwanzilishi. mwanachama wa Asasi ya Ushirikiano wa Uchumi na Maendeleo mnamo 1961. Chini ya utawala wake Ureno pia alijiunga na Mkataba wa jumla wa Ushuru na Biashara mnamo 1962, na akaanza Vita vya Ukoloni vya Ureno. Fundisho la Pluricontinentalism lilikuwa msingi wa sera yake ya ulimwengu, wazo la Dola ya Ureno kama jimbo lenye umoja ambalo liligawanyika mabara mengi.

Estado Novo ilianguka wakati wa Mapinduzi ya Carnation ya 1974, miaka nne baada ya kifo cha Salazar. Tathmini ya utawala wake imekuwa tofauti, huku wafuasi wakipongeza matokeo yake na wakosoaji wakilaani mbinu zake. Walakini, kuna makubaliano ya jumla kwamba Salazar alikuwa mmoja wa watu wenye ushawishi mkubwa katika historia ya Ureno. Katika miongo kadhaa ya hivi karibuni, "Vyanzo vipya na njia zinatumiwa na wanahistoria wa Ureno katika jaribio la kukabiliana na udikteta ambao ulidumu miaka 48."

Waliozaliwa 1889
Waliofariki 1970
Wanasiasa wa Ureno
Swala ya Ijumaa

Swala ya Ijumaa (kwa Kiarabu صَلَاة ٱلْجُمُع) ni sala ya kila wiki ya Waislamu inayofanyika kila Ijumaa wakati wa Adhuhuri katika kipindi cha Swala ya Dhuhri. 

Kwa kawaida, Waislamu hufanya swala katika vipindi vitano vya siku hii ikiendana kabisa na mwendo wa jua kulingana na eneo husika.

Katika Quran
Quran inasema yafuatayo juu ya swala ya Ijumaa:
"Enyi mlio amini, Kukiadhiniwa kwa ajili ya swala ya Ijumaa, nendeni upesi kumtaja Mwenyezi Mungu, na muacheni biashara zenu, kwani kufanya hivyo ni bora ikiwa mnajua". Suratul Jummuah aya ya  62}}

Marejeo

Uislamu
Sala
Malengo endelevu

Malengo Endelevu (kwa Kiingereza: Sustainable Development Goals, kifupi: SDGs) ni mkusanyo wa malengo 17 yalopangiliwa kwa faida ya watu wote. 

Malengo endelevu yalianzishwa mwaka 2015 na Baraza kuu la Umoja wa Mataifa likiwa na malengo ya kufikiwa mwaka 2030, kama sehemu za ajenda za mwaka 2030.

Malengo endelevu ni: 
Kutokomeza Umaskini
Kukomesha Njaa
Afya Njema na Ustawi
Elimu Bora
Usawa wa Kijinsia
Maji Salama na Usafi
Nishati Mbadala na Gharama Nafuu
Kazi Zenye Staha na Ukuaji
Viwanda Ubunifu na Miundo Mbinu
Kupunguza Tofauti
Miji na Jamii Endelevu
Matumizi Uzalishaji Wenye Uwajibikaji
Kuchukua Hatua Dhidi ya Mabadiliko ya Tabia Nchi
Kuendeleza Uhai katika Maji
Kulinda Uhai katika Ardhi
Amani Haki na Taasisi Madhubuti
Ushirikiano katika Kufanikisha Malengo

Marejeo

Umoja wa Mataifa
Wayahudi saba na mama yao

Wayahudi saba na mama yao (walifariki 167-160 KK) ni wafiadini wa karne ya 2 KK wanaojulikana kupitia sura ya 7 ya Kitabu cha pili cha Wamakabayo ambacho ni kati ya Deuterokanoni na kupitia vyanzo vingine.

Majina yao hayajulikani kwa hakika, lakini ni wazi kwamba wanasifiwa na Waraka kwa Waebrania pia (11:35).

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 1 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Waliofariki karne ya 2 KK
Wayahudi
Wafiadini
Watu wa Biblia
Watakatifu wa Israeli
Felisi wa Gerona

Felisi wa Gerona (alifariki Gerona, leo nchini Hispania, 31 Agosti 304) alikuwa Mkristo kutoka Scillium, Tunisia, aliyekwenda pamoja na shemasi Kukufas kuinjilisha eneo la Katalunya akauawa wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian wa Dola la Roma.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 304
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Tunisia
Sekundini wa Roma

Sekundini wa Roma alikuwa Mkristo aliyeuawa karibu na Roma kwa imani yake. 
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake ni tarehe 1 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Etelvoldi

Etelvoldi (Winchester, 904/909 - Beddington, Surrey, 1 Agosti 984) alikuwa mmonaki, abati na hatimaye askofu wa Winchester, Uingereza, tangu mwaka 963 hadi kifo chake.

Alishughulikia urekebisho wa umonaki kisiwani.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Anglo-Saxons.net Charter S567 accessed on 5 September 2007
Barrow, Julia, The Ideology of the Tenth-Century English Benedictine 'Reform''', in Patricia Skinner (ed.), Challenging the Boundaries of Medieval History: The Legacy of Timothy Reuter, 2009, Brepols, ISBN 978-2-503-52359-0
Catholic Encyclopedia, 1909: St. Ethelwold

Catholic Online Saints and Angels: St. Ethelwold accessed on 5 September 2007
Foot, Sarah (2011) Æthelstan: The First King of England, Yale University Press
 
Lambertson, Reader Isaac. Commemoration of Our Father among the Saints Æthelwold, Bishop of Winchester
Walsh, Michael A New Dictionary of Saints: East and West London: Burns & Oates 2007 ISBN 0-86012-438-X
Wulfstan of Winchester, Life of St. Æthelwold'', Lapidge, M. & Winterbottom, M. (eds.), OUP, 1991.
Yorke, Barbara, Æthelwold, Online Oxford Dictionary of National Biography, 2004

Marejeo mengine

Æthelwold of Winchester, The Old English Rule of St. Benedict with Related Old English Texts, translated by Jacob Riyeff (Kalamazoo, MI: Cistercian Publications, 2017)

Waliozaliwa 909
Waliofariki 984
Wamonaki
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uingereza
Greta Thunberg

Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg (amezaliwa 3 Januari 2003) ni mwanaharakati wa hifadhi ya mazingira wa Uswidi ambaye amepata kutambuliwa kimataifa kwa kukuza maoni kwamba binadamu tunakabiliwa na shida inayotokana na mabadiliko ya tabianchi. Thunberg anajulikana kwa ujana wake na njia yake ya kusema wazi, kwa umma na kwa viongozi wa kisiasa na makusanyiko, ambayo yeye hukosoa viongozi wa ulimwengu kwa kushindwa kwao kuchukua hatua za kutosha kushughulikia mzozo wa tabianchi.

Uamsho wa Thunberg ulianza baada ya kuwashawishi wazazi wake kuchukua maamuzi kadhaa ya maisha ili kupunguza athari ya kaboni. Mnamo Agosti 2018, akiwa na umri wa miaka 15, alianza kutumia siku zake za shule nje ya bunge la Uswidi kutoa wito wa kuchukua hatua kali dhidi ya mabadiliko ya tabianchi kwa kuweka alama ya kusoma Skolstrejk för klimatet (mgomo wa Shule kwa tabianchi). Hivi karibuni, wanafunzi wengine walifanya maandamano kama hayo katika jamii zao. Kwa pamoja, waliandaa harakati za tabianchi ya kupigwa kwa shule chini ya jina Ijumaa kwa Baadaye. Baada ya Thunberg kuhutubia Mkutano wa Mabadiliko ya Tabianchi wa Umoja wa Mataifa wa mwaka 2018, mgomo wa wanafunzi ulifanyika kila wiki mahali pengine ulimwenguni. Mnamo mwaka wa 2019, kulikuwa na maandamano mengi ya miji kadhaa yaliyohusisha wanafunzi zaidi ya milioni kila mmoja. Ili kuzuia kuruka, Thunberg alisafiri kwenda Amerika Kaskazini ambapo alihudhuria Mkutano wa Mamlaka ya tabianchi wa UN wa 2019. Hotuba yake hapo, ambayo yeye akasema "vipi unatamani", ilichukuliwa sana na waandishi wa habari na kuingizwa kwenye muziki.

Kuinuka kwake ghafla kwa umaarufu wa ulimwengu kumemfanya kuwa kiongozi na shabaha ya wakosoaji. Ushawishi wake katika hatua ya ulimwengu umeelezewa na The Guardian na magazeti mengine kama "Greta athari". Amepokea tuzo nyingi zikiwa ni pamoja na: Ushirikiano wa heshima wa Royal Scottish Jiografia; Jarida la watu 100 lenye ushawishi mkubwa na Mtu mdogo wa Mwaka; kuingizwa katika orodha ya Forbes ya Wanawake 100 Wenye Nguvu Zaidi Duniani (2019) na kuteuliwa mara mbili mfululizo kwa Tuzo ya Amani ya Nobel (2019 na 2020).
Waliozaliwa 2003
Watu walio hai
Watu wa Uswidi
Wanawake wa Uswidi
Wanaharakati wa Uswidi
Petro Favre

Petro Favre (kwa Kifaransa Pierre Favre au Pierre Lefevre; Villaret, Savoie, leo nchini Ufaransa, 13 Aprili 1506 - Roma, Italia, 1 Agosti 1546) alikuwa padri wa kwanza na mwanzilishi mwenza wa Shirika la Yesu pamoja na Ignas wa Loyola na Fransisko Saveri.

Alitangazwa na Papa Pius IX kuwa mwenye heri tarehe 5 Septemba 1872, halafu Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu tarehe 17 Desemba 2013.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
William V. Bangert, To the Other Towns: A Life of Blessed Peter Favre, First Companion of St. Ignatius Loyola (Ignatius Press, 2002)

Viungo vya nje 
Encyclopædia Britannica, Peter Faber
Pope Francis on Peter Faber, August 2013
Giuseppe Boero, The Life of the Blesed Peter Favre of the Society of Jesus, First Companion of St. Ignatius Loyola (London: Burns and Gates, 1873)

Waliozaliwa 1506
Waliofariki 1546
Mapadri
Watawa waanzilishi
Wajesuiti
Watakatifu wa Ufaransa
Sentola

Sentola (Toledo, Hispania, karne ya 3 - Burgos, Hispania, 304) alikuwa msichana Mkristo aliyeuawa kwa imani yake katika dhuluma ya kaisari Masimino.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 CatholicSaints

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 304
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Hispania
Masimo wa Padova

Masimo wa Padova (alifariki 166 BK) anakumbukwa kama askofu wa pili wa Padova (Italia Kaskazini) kuanzia mwaka 141 hadi kifo chake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Waliofariki 166
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Betari wa Chartres

Betari wa Chartres (karne ya 6 - 623 hivi) alikuwa mkaapweke na hatimaye askofu wa mji huo, Galia, leo Ufaransa).

Tangu zamani anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi, halafu na Waanglikana kama mtakatifu. 

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 2 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 6
Waliofariki 623
Wakaapweke
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Bergen op Zoom

ni mji wa mkoa wa Noord-Brabant nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 65,261 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Noord-Brabant
Oosterhout

ni mji wa mkoa wa Noord-Brabant nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 53,787 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Noord-Brabant
Velsen

ni mji wa mkoa wa Noord-Holland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 67,563 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Noord-Holland
Den Helder

ni mji wa mkoa wa Noord-Holland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 57,836 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Noord-Holland
Heerhugowaard

ni mji wa mkoa wa Noord-Holland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 50,383 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Noord-Holland
Spijkenisse

ni mji wa mkoa wa Zuid-Holland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 73,171 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Zuid-Holland
Leidschendam-Voorburg

ni mji wa mkoa wa Zuid-Holland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 72,789 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Zuid-Holland
Alphen aan den Rijn

ni mji wa mkoa wa Zuid-Holland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 71,665 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Zuid-Holland
Gouda, Zuid-Holland

ni mji wa mkoa wa Zuid-Holland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 70,893 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Zuid-Holland
Vlaardingen

ni mji wa mkoa wa Zuid-Holland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 70,728 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Zuid-Holland
Capelle aan den IJssel

ni mji wa mkoa wa Zuid-Holland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 65,406 (2010).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Zuid-Holland
Katwijk

ni mji wa mkoa wa Zuid-Holland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 61,051 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Zuid-Holland
Almelo

ni mji wa mkoa wa Overijssel nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 72,260 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Overijssel
Hardenberg, Overijssel

ni mji wa mkoa wa Overijssel nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 58,174 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Overijssel
Veenendaal

ni mji wa mkoa wa Utrecht nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 61,761 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Mkoa wa Utrecht
Nieuwegein

ni mji wa mkoa wa Utrecht nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 61,072 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Mkoa wa Utrecht
Zeist

ni mji wa mkoa wa Utrecht nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 60,345 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Mkoa wa Utrecht
Doetinchem

ni mji wa mkoa wa Gelderland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 56,241 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Gelderland
Barneveld

ni mji wa mkoa wa Gelderland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 51,515 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Gelderland
Terneuzen

ni mji wa mkoa wa Zeeland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 55,127 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Zeeland
Smallingerland

ni mji wa mkoa wa Friesland nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 54,962 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Friesland
Hoogeveen

ni mji wa mkoa wa Drenthe nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 54,474 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Drenthe
Roermond

ni mji wa mkoa wa Limburg nchini Uholanzi. 

Idadi ya wakazi wake ni takriban 54,398 (2008).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Uholanzi

Viungo vya nje

Miji ya Uholanzi
Limburg, Uholanzi
Ako Group Ltd

Ako Group Ltd ni kampuni mama iliyojikita katika masuala ya usimamizi wa vifaa vya kazi na huduma za upishi kutoka Tanzania. Inamilikiwa na Watanzania 100% na iligundulika mnamo 1992 na Mwenyekiti wa sasa wa kampuni hiyo ni SF Koka.

Tangu kuanziswha kwake, kampuni hiyo imeendelea kupanuka kwa kasi kutoka kuhudumia mtu mmojammoja chini ya mfanyakazi mmoja mpaka sasa inapotoa huduma na kutambulika kimataifa chini ya mwamvuli wa "Ako Group Ltd".

Utaalamu 
Tangu kuanzishwa lengo kuu lilikuwa kutoa huduma za usimamizi wa vifaa kazi na masuala ya vyakula vikiwemo:

 Huduma za vyakula
 Usafishaji mavazi
 Utunzaji nyumba na usafishaji 
 Ukasanyaji uchafu na mabaki ya bidhaa na vitu mbalimbali
 Utunzaji bustani na upangiliaji ardhi
 Uundaji na utengenezaji wa nyumba za muda kwa mahitaji maalumu
 Usafirishaji n.k.

Kwa ujumla AKO hutoa huduma za vifaa kazi vinavyohitajika popote pale barani Afrika na hutambulika kama kampuni yenye huduma nyingi, hivyo kupelekea kuenea kwake Afrika ya Mashariki, kutokana na kujikita katika nyanja mbalimbali kama vile:

 Madini 
 Mafuta na gesi
 Rimoti na uundaji wa matengenezo ya miradi mikubwa
 Saruji
 Usindikaji na vyupa
 Kilimo
 Taasisi za serikali
 Hospitali
 Huduma za kibenki
 Huduma za kielimu

Tangu kuanzishwa kwake mpaka sasa imeweza kufanya kazi na makampuni mbalimbali ndani na nje ya Afrika, kwa mfano:

 Acacia
 Coca-Cola
 Benki ya Exim
 Puma
 Benki Kuu ya Tanzania
 Mwananchi n.k.

Tanbihi

Viungo vya nje 
 AKO GROUP LTD  Official Website
 AKO GROUP LTD On Facebook
 AKO GROUP LTD On Instagram

Kampuni za Tanzania
Utitiri-utando mwekundu

Utitiri-utando mwekundu (Tetranychus evansi) ni utitiri wa familia Tetranychidae katika oda Trombidiformes aliye msumbufu mbaya katika mashamba ya mboga. Inashambulia spishi za mimea za familia Solanaceae hasa na nyingi nyingine pia.

Kwa asili spishi hii ilitokea Amerika ya Kusini lakini siku hizi imevamia mahali pengi duniani, katika tropiki na nusutropiki hasa, kama vile Afrika kusini kwa Sahara, nchi za Bahari ya Kati, Asia ya Mashariki-Kusini na Australia.

Maelezo
Hao ni matitiri wadogo na urefu wa majike ni mm 0.5 na wa madume ni mm 0.4. Rangi ya majike ni machungwa hadi nyekundu iliyoiva na kuna mabaka meusi yasiyo dhahiri kila upande wa mwili na miguu ina rangi ya machungwa isiyoiva. Madume ni machungwa-njano wenye miguu ya rangi ya machungwa isiyoiva. Mgongo una jozi 13 za manyoya mafupi na makunyanzi ya mgongo yanafuata urefu na kuunda muundo wa umbo la almasi juu ya jozi za tatu na za nne za miguu.

Majike wanaweza kutaga mayai hadi 200. Matitiri hao wanahitaji nyuzijoto ya juu ya 10.3ºC ili kukua. Kwa 36ºC hupitia hatua zote za maisha yao katika muda wa wiki moja. Baada ya yai kuna hatua moja ya lava na hatua mbili za tunutu (protonymph na deutonymph) na mwishowe mpevu. Mayai yasiyotungwa ya matitiri-utando hutoa madume na mayai yaliyotungwa hutoa majike (arrhenotoky).

Mimea vidusiwa
Matitiri hao hujilisha kwa mimea ya familia Solanaceae hasa. Mimea mingine inayodusiwa ni miharagwe na mpamba na maua ya mapambo kama miwaridi. Magugu mengi kama Amaranthus, Chenopodium na Convolvulus hudusiwa pia.

Kwa kawaida matitiri wako kwenye upande wa chini wa majani, lakini utando wao unaweza kufunika mmea mzima. Wanaweza kutawanywa na upepo, maji ya umwagiliaji na wafanyakazi (juu ya mavazi na vyombo) na kwa mbali kubwa kwa njia ya biashara ya mimea.

Udhibiti
Aina fulani za mazao, haswa za nyanya, zinapinga mashambulio kwa sababu ya nywele fupi kwenye majani na shina. Kupogoa na kuweka mashina kwenye waya hufanya iwe rahisi kudhibiti matitiri.

Dawa nyingi za kikemikali hazina ufanisi sana dhidi ya matitiri-utando. Pirethroidi zimekuwa na ufanisi lakini sasa zinapoteza ufanisi wao. Ufanisi wa bidhaa za mwarobaini na sulfidi ya kalisi bado ni ya kuridhisha. Walakini, siku hizi, udhibiti wa kibiolojia unazidi kupata umuhimu. Njia ya chaguo katika vibanda vya kukuzia mazao ni matumizi ya utitiri-mbuai Phytoseiulus longipes. Katika mashamba ya nje dawa za kibiolojia zinaweza kutumika, kama vile dawa zilizo na kuvu Metarhizium anisopliae au Beauveria bassiana ndani yao.

Matitiri
Eufroni wa Autun

Eufroni wa Autun (alifariki baada ya mwaka 472) alikuwa askofu wa mji huo, Galia, leo Ufaransa kati ya mwaka 450 na 490.

Tangu zamani anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi, halafu na Waanglikana kama mtakatifu. 

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 3 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 5
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Martino wa Mondragone

Martino wa Mondragone (Roma au sehemu nyingine ya Lazio, 500 hivi - mlima Massico, Campania, Italia, 580) alikuwa mmonaki aliyeishi kama mkaapweke tangu ujanani hadi kifo chake.

Ndiye aliyemuachia Benedikto wa Nursia Monte Cassino (529).

Papa Gregori I alitangaza sifa zake.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tazama pia

Waliozaliwa 500
Waliofariki 580
Wamonaki
Wakaapweke
Watakatifu wa Italia
Petro wa Anagni

Petro wa Anagni (alizaliwa Salerno, Campania - alifariki 3 Agosti 1105) anakumbukwa kama askofu mwenye juhudi wa mji huo (Italia ya Kati) kwa muda wa miaka 43.

Kabla ya hapo aliishi kama mmonaki kati ya Wabenedikto hadi alipoitwa na kardinali Ildebrando wa Soana kuhamia Roma. 

Papa Paskali II alimtangaza mtakatifu tarehe 4 Juni 1110. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), Bibliotheca Sanctorum (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Viungo vya nje
St. Peter of Anagni Catholic Online

Waliozaliwa karne ya 11
Waliofariki 1105
Wabenedikto
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Salvador Allende

Salvador Guillermo Allende Gossens (26 Juni 1908 - 11 Septemba 1973) alikuwa daktari na mwanasiasa wa Chile, ambaye alipata kuwa Rais wa 28 wa Chile kutoka 3 Novemba 1970 hadi kifo chake tarehe 11 Septemba 1973. Alikuwa Rais wa kwanza wa Marxist kuchaguliwa katika demokrasia huria katika Amerika ya Kusini.

Kuhusika kwa Allende katika maisha ya kisiasa ya Chile kuliweka kipindi cha karibu miaka arobaini, baada ya kufunua machapisho ya seneta, naibu na waziri wa baraza la mawaziri. Kama mwanachama aliyejitolea maisha ya Chama cha Ujamaa wa Chile, ambaye msingi wake alikuwa amechangia kwa nguvu, hakufanikiwa kugombea urais wa kitaifa katika uchaguzi wa 1952, 1958, na 1964. Mnamo mwaka wa 1970, alishinda urais kama mgombea wa umoja wa Umoja wa Maalum, katika mbio za karibu tatu. Alichaguliwa katika uchaguzi mdogo na Congress kwani hakuna mgombeaji aliyepata idadi kubwa.

Kama rais, Allende alitaka kutaifisha tasnia kubwa, kupanua elimu na kuboresha viwango vya maisha vya wafanyikazi. Aligongana na vyama vya mrengo wa kulia ambavyo vilidhibiti Congress na na mahakama. Mnamo tarehe 11 Septemba 1973, wanajeshi walihamia Allende katika harakati za mapinduzi inayoungwa mkono na Wakala wa Ujasusi wa Amerika (CIA). Wakati majeshi yakizunguka La Moneda Ikulu, alitoa hotuba yake ya mwisho akiapa kutojiuzulu. Baadaye siku hiyo, Allende alijiua, kulingana na uchunguzi uliofanywa na korti ya Chile kwa msaada wa wataalam wa kimataifa mnamo 2011.

Kufuatia kifo cha Allende, Jenerali Augusto Pinochet alikataa kurudisha serikali serikalini, na baadaye Chile ilitawaliwa na jeshi la kijeshi ambalo lilikuwa madarakani hadi 1990, likamaliza zaidi ya miongo nne ya utawala wa kidemokrasia usioingiliwa. Junta ya kijeshi ambayo ilichukua uamuzi ya kufuta Bunge la Chile, ilisitisha Katiba, na kuanza kuteswa kwa washitakiwa wanaodaiwa, ambapo raia wasiopungua 3,095 walipotea au waliuawa.

Waliozaliwa 1908
Waliofariki 1973
Marais wa Chile
Wilford Brimley

Anthony Wilford Brimley (27 Septemba 1934 - 1 Agosti 2020) alikuwa mwigizaji na mwimbaji wa Marekani. 

Baada ya kutumikia majini na kuchukua kazi za aina isiyo ya kawaida, akazidi kuwa wa filamu za magharibi, na katika zaidi ya muongo mmoja alikuwa amejitambulisha kama muigizaji wa filamu kama The China Syndrome (1979), The Thing (1982), Tender Mercies (1983) na The Natural (1984). Alikuwa sura ya muda mrefu ya matangazo ya runinga kwa kampuni ya Quaker Oats. Alipendekeza pia elimu ya ugonjwa wa kisukari na alionekana katika matangazo yanayohusiana ya Matibabu ya Uhuru.

Waliozaliwa 1934
Waliofariki 2020
Waigizaji filamu wa Marekani
Vincent Uhega

Vincent Lamwaka Uhega (alizaliwa katika mkoa wa Dar es Salaam, 8 Agosti 1988) ni mwanzilishi wa asasi isiyo ya kiserikali ya Voice Of Youth Tanzania yenye makao yake makuu katika eneo la Usa River, wilaya ya Arumeru mkoa wa Arusha.

Ni balozi wa asasi maarufu ya Oya opportunity inayoshughulika na masuala ya fursa mbalimbali duniani

Marejeo

Waliozaliwa 1988
Watu walio hai
Watu wa Tanzania
Yustini na Kreshensioni

Yustini na Kreshensioni (walifariki Roma, 258) walikuwa Wakristo wa Roma ya Kale wanaoheshimiwa tangu kale kama watakatifu wafiadini..

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 4 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watu wa Roma ya Kale
Waliofariki 258
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Eleuteri wa Tarsia

Eleuteri wa Tarsia (alifariki Tarsia (Bitinia), leo nchini Uturuki, 305/310) alikuwa Mkristo na labda mbunge wa Dola la Roma aliyeuawa kwa sababu ya imani yake katika dhuluma ya kaisari Masimiano.

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 305
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Mtakatifu Ia

Ia (pia: Manousak, Banafzez; alifariki nchini Uajemi, 5 Agosti 345 hivi) alikuwa mwanamke Mkristo aliyeuawa kwa sababu ya imani yake katika dhuluma ya mfalme Sabor II..

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na Wakatoliki kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 345
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uajemi
Eufroni wa Tours

Eufroni wa Tours (alifariki 573) alikuwa askofu wa mji huo, leo nchini Ufaransa, kuanzia mwaka 556.

Alianzisha parokia nyingi na kushiriki mitaguso mbalimbali.

Alisifiwa mara kadhaa na mwandamizi wake, Gregori wa Tours, kwa upendo aliokuwanao.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 573
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Giuseppe Conte

Giuseppe Conte (amezaliwa 8 Agosti 1964) ni profesa wa chuo kikuu, mwanasheria na mwanasiasa wa Italia, ambaye ni Waziri Mkuu wa 58 wa Italia tangu Juni 2018.

Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Wanasiasa wa Italia
Pedro Sánchez

Pedro Sánchez Pérez-Castejón (amezaliwa 29 Februari 1972) ni mwanasiasa wa Hispania ambaye amekuwa Waziri Mkuu wa Hispania tangu Juni 2018.

Waliozaliwa 1972
Watu walio hai
Wanasiasa wa Hispania
Jair Bolsonaro

Jair Messias Bolsonaro (amezaliwa 21 Machi 1955) ni mwanasiasa na afisa mstaafu wa jeshi ambaye ni rais wa 38 wa Brazil. 

Alichaguliwa mnamo 2018 kama mshiriki wa Chama cha Huru ya Jamii ya kihafidhina kabla ya kukata mahusiano nao, amekuwa ofisini tangu 1 Januari 2019. Hapo awali alihudumu katika Baraza la Mawaziri la nchi hiyo, akiwakilisha jimbo la Rio de Janeiro kati ya 1991 na 2018.

Waliozaliwa 1955
Watu walio hai
Marais wa Brazil
Shinzō Abe

Shinzō Abe (安倍 晋三, Abe Shinzō; amezaliwa 21 Septemba 1954 - 8 Julai 2022) ni mwanasiasa wa Kijapani ambaye amewahi kuwa Waziri Mkuu wa Japani na Rais wa Chama cha Kidemokrasia cha Liberal (LDP) tangu mwaka 2012.

Kifo
Alifariki akiwa na miaka 68 kwa kupigwa risasi mnamo 8 julai 2022 wakati akihutubiha katika mji wa Nara.

 Alifariki akiwa na umri wa miaka 67. Polisi wanamshikilia mtuhumiwa wa mauaji ayo anaejulikana kama Tetsuya Yamagami.

Marejeo

Waliozaliwa 1954
Waliofariki 2022
Wanasiasa wa Japani
Joko Widodo

Joko Widodo (anajulikana pia kama Jokowi; alizaliwa Mulyono, 21 Juni 1961) ni mwanasiasa wa Indonesia ambaye ni rais wa 7 na wa sasa wa Indonesia.

Waliozaliwa 1961
Watu walio hai
Marais wa Indonesia
Moon Jae-in

Moon Jae-in (kwa Kikorea: 문재인; Hanja: 文在寅; amezaliwa 24 Januari 1953) ni mwanasiasa wa Korea Kusini na wakili wa haki za binadamu anayehudumu kama Rais wa Korea Kusini tangu mwaka 2017.

Waliozaliwa 1953
Watu walio hai
Marais wa Korea Kusini
Xi Jinping

Xi Jinping (kwa Kichina kilichorahisishwa: 习近平; Kichina cha jadi: 習近平; amezaliwa 15 Juni 1953) ni mwanasiasa wa China ambaye amewahi kuwa Katibu Mkuu wa Chama cha Kikomunisti cha China (CPC) na Mwenyekiti wa Tume Kuu ya Jeshi (CMC) tangu mwaka 2012, na Rais wa Jamhuri ya Watu wa China (PRC) tangu mwaka 2013.

Waliozaliwa 1953
Watu walio hai
Marais wa Uchina
Li Keqiang

Li Keqiang (kwa Kichina: 李克强; amezaliwa 1 Julai 1955) ni mwanasiasa wa China ambaye ni Waziri Mkuu wa sasa wa Baraza la Jimbo la Jamhuri ya Watu wa China.

Waliozaliwa 1955
Watu walio hai
Wanasiasa wa Uchina
Rodrigo Duterte

Rodrigo Roa Duterte (pia anajulikana kama Digong na Rody; amezaliwa tarehe 28 Machi 1945) ni mwanasiasa wa Ufilipino ambaye ni Rais wa 16 wa Ufilipino.

Mnamo Oktoba 2021, Rodrigo Duterte alitangaza kwamba hakuwa akiwania nafasi ya makamu wa rais mnamo 2022 na atastaafu maisha ya kisiasa.

Waliozaliwa 1945
Watu walio hai
Marais wa Ufilipino
Salman bin Abdulaziz

Salman bin Abdulaziz Al Saud (kwa Kiarabu: سلمان بن عبد العزیز آل سعود‎ 'Salmān ibn ‘Abd al-‘Azīz Āl Su‘ūd'; amezaliwa 31 Desemba 1935) amekuwa Mfalme wa Saudi Arabia na Msimamizi wa Misikiti Mitakatifu Miwili tangu 23 Januari 2015.

Waliozaliwa 1935
Watu walio hai
Wafalme wa Saudia
Mohammed bin Salman

Mohammed bin Salman bin Abdulaziz al-Saud (kwa Kiarabu: محمد بن سلمان بن عبدالعزيز آل سعود‎; Muḥammad bin Salmān bin ‘Abd al-‘Azīz Āl Sa‘ūd; anajulikana kama MBS; amezaliwa 31 Agosti 1985) ndiye mrithi wa taji la Saudi Arabia. Aliteuliwa na baba yake, Mfalme Salman mnamo Juni 2017.

Waliozaliwa 1985
Watu walio hai
Wanasiasa wa Saudia
Recep Tayyip Erdoğan

Recep Tayyip Erdoğan (amezaliwa 26 Februari 1954) ni mwanasiasa wa Kituruki anayehudumu kama Rais wa 12 na wa sasa wa Uturuki. 

Hapo awali aliwahi kuwa Waziri Mkuu wa Uturuki kutoka mwaka 2003 hadi 2014.

Waliozaliwa 1954
Watu walio hai
Marais wa Uturuki
Andrés Manuel López Obrador

Andrés Manuel López Obrador (anajulikana sana kama AMLO; amezaliwa 13 Novemba 1953) ni Rais wa 58 na wa sasa wa Mexiko, tangu tarehe 1 Disemba 2018.

Waliozaliwa 1953
Watu walio hai
Marais wa Mexiko
Boris Johnson

Alexander Boris de Pfeffel Johnson (amezaliwa 19 Juni 1964) ni mwanasiasa wa Uingereza, mwandishi, na mwandishi wa habari wa zamani ambaye alikuwa Waziri Mkuu wa Ufalme wa Muungano tangu mwaka 2019 hadi Septemba 2022.

Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Wanasiasa wa Ufalme wa Muungano
Justin Trudeau

Justin Pierre James Trudeau (amezaliwa 25 Desemba 1971) ni mwanasiasa wa Canada ambaye ametumika kama waziri mkuu wa 23 wa Canada tangu mwaka 2015 na amekuwa kiongozi wa Chama cha Liberal tangu 2013. 

Trudeau ndiye waziri mkuu wa pili wa Canada baada ya Joe Clark; yeye pia ni wa kwanza kuhusishwa na mmiliki wa zamani wa chapisho hilo, kama mtoto wa kwanza wa Pierre Trudeau.

Waliozaliwa 1971
Watu walio hai
Wanasiasa wa Kanada
Scott Morrison

Scott John Morrison (amezaliwa 13 Mei 1968) ni mwanasiasa wa Australia anayehudumu kama Waziri Mkuu wa 30 na wa sasa wa Australia.

Waliozaliwa 1968
Watu walio hai
Mawaziri Wakuu wa Australia
Alberto Fernández

Alberto Ángel Fernández (amezaliwa 2 Aprili 1959) ni mwalimu, wakili na mwanasiasa wa Argentina, ambaye amekuwa Rais wa Argentina tangu mwaka 2019.

Waliozaliwa 1959
Watu walio hai
Marais wa Argentina
Shehena

Shehena (kwa Kiingereza: freight, cargo) inamaanisha mzigo wa bidhaa ambazo zinasafirishwa, mara nyingi kwa kutumia chombo cha usafiri kama vile lori, treni, meli au eropleni. Kihistoria, na hadi leo katika maeneo yasiyo na njia nzuri, shehena zilisafirishwa pia kwa njia ya wapagazi na wanyama kama vile punda, farasi au ngamia. 

Vyombo vya usafiri wa shehena kwa kawaida hutengenezwa kwa namna ya pekee inayolingana na shehena yake. Tangu kuenea kwa kontena zenye vipimo sanifu, vyombo vya usafiri vya shehena vimesanifishwa pia ili kulingana na vipimo vile, hasa malori, mabehewa ya reli na meli.  

Shehena hupatikana kwa maumbo tofauti, kama vile ya gesi au kiowevu inayofungwa katika matangi, na kubebwa kwa chombo cha tangi. Bidhaa zinazofungwa katika vifurushi kwa kawaida huwekwa ndani ya kontena; bidhaa za pekee kama mashine kubwa, mabomba, magogo ya miti au zisizofunguka kama mchanga na kokoto huhitaji vyombo vyake.

Marejeo

Usafiri
Biashara
Alexei Navalny

Alexei Anatolievich Navalny (kwa Kirusi: Алексе́й Анато́льевич Нава́льный; amezaliwa 4 Juni 1976) ni mwanasiasa wa Urusi na mwanaharakati wa kupambana na ufisadi.

Waliozaliwa 1976
Watu walio hai
Wanasiasa wa Urusi
Memi wa Chalons

Memi wa Chalons (pia: Memmius, Memmie, Menge, Meinge; alifariki 300 hivi ) alikuwa askofu wa kwanza wa mji huo, leo nchini Ufaransa.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 300
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Paride wa Teano

Paride wa Teano (alifariki 346) alikuwa askofu wa kwanza wa mji huo, leo nchini Italia.

Inasemekana alitokea Ugiriki.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 346
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Watakatifu wa Ugiriki
Kasiani wa Autun

Kasiani wa Autun (alifariki 350 hivi) alikuwa askofu wa mji huo, leo nchini Ufaransa, kwa miaka 20 hivi.

Inasemekana alizaliwa Aleksandria, Misri.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 350
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Watakatifu wa Misri
Emidi

Emidi (279 hivi - 309 hivi) anakumbukwa kama askofu wa Ascoli Piceno (Italia ya Kati) hadi kifodini chake chini ya kaisari Diokletian.

Inasemekana alitokea Trier, leo nchini Ujerumani.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 Saint Emygdius
 Catholic Online: Emygdius
 Emygdius 
 EMIDIUS
 SAINT EMIDIO AND THE PATRON'S FEAST THROUGH THE CENTURIES
 Sant’Emidio: Vescovo e martire
 Sant'Emidio
 Emygdius
 

Waliozaliwa 279
Waliofariki 309
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Watakatifu wa Ujerumani
Daniel Narcis Mloka

Daniel Narcis Mloka (29 Desemba 1938 - 22 Machi 1994) alikuwa balozi wa Tanzania nchini Uswidi kati ya mwaka 1983 hadi mwaka 1989 pia alikuwa balozi nchini Kanada.

Akiwa mdogo wa mwandishi mashuhuri wa mashairi nchini Tanzania, Joseph Narcis Mloka, Danieli Mloka naye alikuwa mwandishi wa vitabu na mshairi na aliandika riwaya maarufu Baharia Bila Meli, Oparesheni Pata potea na kitabu kingine katika lugha ya Kiingereza cha The Cocktail.

Marejeo

Waliozaliwa 1938
Waliofariki 1994
Waandishi wa Tanzania
Utitiri-utando madoa-mawili

Utitiri-utando madoa-mawili (Tetranychus urticae) ni utitiri wa familia Tetranychidae katika oda Trombidiformes aliye msumbufu mbaya katika mashamba na vibanda vya kukuzia mazao. Anashambulia spishi zaidi ya 1000 za mimea na kwa hivyo ni moja baini ya spishi zinazojilisha kwa mimea mingi zaidi kulingana na spishi nyingine.

Kwa asili spishi hii ilitokea Ulaya na sehemu za Asia lakini siku hizi imevamia takriban nchi zote duniani, isipokuwa si kawaida sana katika nchi za tropiki.

Maelezo
Hao ni matitiri wadogo na urefu wa majike ni mm 0.4-0.5 na wa madume ni mm 0.4. Rangi ya hatua zote ni njano-kijani na kuna mabaka meusi kila upande wa mwili. Mgongo una jozi 12 za manyoya na makunyanzi ya mgongo yanaunda pembe na urefu. Kizazi kitakachopita msimu wa baridi katika diapause hubadilisha rangi kwa nyekundu-machungwa.

Kwenye mahali fulani ambapo msimu wa baridi sio kali sana kuna matitiri wenye rangi ya nyekundu iliyoiva (“utitiri-utando mwekundu-kolevu”) na hao hawaingii kwa diapause.

Majike wanaweza kutaga mayai zaidi yai 100. Matitiri hao wanahitaji nyuzijoto ya juu ya 10ºC ili kukua. Kwa 25-30ºC hupitia hatua zote za maisha yao katika muda wa wiki mbili. Baada ya yai kuna hatua moja ya lava na hatua mbili za tunutu (protonymph na w:deutonymphdeutonymph) na mwishowe mpevu. Mayai yasiyotungwa ya matitiri-utando hutoa madume na mayai yaliyotungwa hutoa majike (arrhenotoky).

Mimea vidusiwa
Matitiri hao hujilisha kwa mimea ya spishi nyingi sana, zaidi ya 1000. Wanapenda miharagwe na mimea mingine ya familia Fabaceae sana. Mazao yanayoshambuliwa ni pamoja na mpilipili, nyanya, kiazi, mtango-tamu, mharagwe, muhindi na stroberi. Maua ya mapambo kama miwaridi hushambuliwa pia. Zamani matitiri-utando walikuwa wasumbufu sana katika vibanda vya kukuzia mazao, lakini siku hizi kuna mibinu mizuri ya uthibiti.

Kwa kawaida matitiri wako kwenye upande wa chini wa majani, lakini utando wao unaweza kufunika mmea mzima. Wanaweza kutawanywa na upepo, maji ya umwagiliaji na wafanyakazi (juu ya mavazi na vyombo) na kwa mbali kubwa kwa njia ya biashara ya mimea.

Udhibiti
Aina fulani za mazao, haswa za nyanya, zinapinga mashambulio kwa sababu ya nywele fupi kwenye majani na shina. Kupogoa na kuweka mashina kwenye waya hufanya iwe rahisi zaidi kudhibiti matitiri.

Dawa nyingi za kikemikali hazina ufanisi sana dhidi ya matitiri-utando. Pirethroidi zimekuwa na ufanisi lakini sasa zinapoteza ufanisi wao. Ufanisi wa bidhaa za mwarobaini na sulfidi ya kalisi bado ni ya kuridhisha. Walakini, siku hizi, udhibiti wa kibiolojia unazidi kupata umuhimu. Njia ya chaguo katika vibanda vya kukuzia mazao ni matumizi ya matitiri-mbuai, kama Phytoseiulus persimilis na Amblyseius andersoni. Katika mashamba ya nje dawa za kibiolojia zinaweza kutumika, kama vile dawa zilizo na kuvu Metarhizium anisopliae au Beauveria bassiana ndani yao.

Matitiri
Kituo cha Ufaransa cha utafiti wa kisayansi

Kituo cha Ufaransa cha utafiti wa kisayansi (kwa Kifaransa: CNRS au Centre national de la recherche scientifique) ni shirika la wanasayansi la dola la Ufaransa. Kituo hiki kiliumbwa na rais Albert Lebrun mwaka wa 1939.

Marejeo 
 Rapport « Remarques et propositions sur les structures de la recherche publique en France » - Académie des sciences - Septemba 2012 

Ufaransa
Sayansi
Bantu Group

Bantu Group kilikuwa kikosi cha jadi cha hamasa, ulinzi na usalama kilichokuwa kikiweka ulinzi kwa viongozi wa TANU wakati wa harakati za kudai uhuru wa Tanganyika .

Kikundi hicho kiliundwa mwaka 1955

Marejeo

historia ya Tanzania
Ali Khamenei

Sayyid Ali Hosseini Khamenei (kwa Kiajemi: سید علی حسینی خامنه‌ای‎ ; amezaliwa 19 Aprili 1939) ni Kiongozi wa Mapinduzi ya Kiislamu (rahbar-e enqelāb-e eslāmī) na hivyo mkuu wa kisiasa na kidini nchini Iran. Yupo madarakani tangu mwaka 1989, alipomfuata Ruhollah Khomeini . 

Hapo awali alikuwa Rais wa Uajemi kutoka 1981 hadi 1989.

Waliozaliwa 1939
Watu walio hai
Marais wa Uajemi
Hassan Rouhani

Hassan Rouhani (kwa Kiajemi: حسن روحانی‎; amezaliwa 12 Novemba 1948) ni mwanasiasa wa Uajemi anayehudumu kama Rais wa saba na wa sasa wa Uajemi tangu tarehe 3 Agosti 2013.

Waliozaliwa 1948
Watu walio hai
Marais wa Uajemi
Bashar al-Assad

Bashar Hafez al-Assad (kwa Kiarabu: بشار حافظ الأسد‎ 'Baššār Ḥāfiẓ al-ʾAsad'; amezaliwa 11 Septemba 1965) ni mwanasiasa wa Syria ambaye amekuwa Rais wa Syria tangu tarehe 17 Julai 2000. Kwa kuongezea, ni kamanda mkuu wa Jeshi la Siria na Katibu wa Mkoa wa tawi la Chama cha Waajemi la Ba'ath nchini Syria. 

Baba yake, Hafez al-Assad, alikuwa Rais wa Syria kutoka mwaka 1971 hadi 2000.

Waliozaliwa 1965
Watu walio hai
Marais wa Syria
Benjamin Netanyahu

Benjamin Netanyahu (kwa Kiebrania: בִּנְיָמִין נְתַנְיָהוּ; amezaliwa 21 Oktoba 1949) ni mwanasiasa wa Israeli aliyehudumu kama Waziri Mkuu wa nchi tangu mwaka 1996 hadi 1999, tena kuanzia mwaka 2009 hadi 2021.

Waliozaliwa 1949
Watu walio hai
Wanasiasa wa Israeli
Viktor Orbán

Viktor Mihály Orbán (amezaliwa 31 Mei 1963) ni mwanasiasa wa Hungaria ambaye amekuwa Waziri Mkuu wa Hungaria tangu mwaka 2010; alikuwa Waziri Mkuu pia tangu 1998 hadi 2002. 

Aliwahi kuwa Rais wa Fidesz, chama cha kitaifa cha kihafidhina, tangu mwaka 1993, na mapumziko mafupi kati ya 2000 na 2003.

Waliozaliwa 1963
Watu walio hai
Wanasiasa wa Hungaria
Nicolás Maduro

Nicolás Maduro Moros (amezaliwa 23 Novemba 1962) ni mwanasiasa aliyekuwa Rais wa Venezuela tangu mwaka 2013, na urais wake chini ya mzozo tangu 2019.

Waliozaliwa 1962
Watu walio hai
Marais wa Venezuela
Hugo Chávez

Hugo Rafael Chávez Frías (28 Julai 1954 - 5 Machi 2013) alikuwa mwanasiasa ambaye alikuwa rais wa Venezuela kutoka mwaka 1999 hadi kifo chake mnamo 2013.

Waliozaliwa 1954
Waliofariki 2013
Marais wa Venezuela
Boyko Borisov

Boyko Metodiev Borisov (kwa Kibulgaria: Бойко Методиев Борисов; amezaliwa 13 Juni 1959) ni mwanasiasa wa Bulgaria ambaye amekuwa Waziri Mkuu wa Bulgaria tangu Mei 2017. Alikuwa pia Waziri Mkuu kuanzia mwaka 2009 hadi 2013 na kutoka 2014 hadi Januari 2017, na kumfanya Waziri Mkuu wa tatu wa Bulgaria kuhudumu hadi sasa.

Waliozaliwa 1959
Watu walio hai
Wanasiasa wa Bulgaria
Mateusz Morawiecki

Mateusz Jakub Morawiecki (amezaliwa 20 Juni 1968) ni mchumi, mwanahistoria, na mwanasiasa ambaye amekuwa Waziri Mkuu wa Poland tangu Desemba 2017.

Waliozaliwa 1968
Watu walio hai
Wanasiasa wa Polandi
António Costa

António Luís Santos da Costa (amezaliwa 17 Julai 1961) ni wakili na mwanasiasa wa Ureno anayehudumu kama Waziri Mkuu wa 119 na wa sasa wa Ureno tangu 26 Novemba 2015.

Waliozaliwa 1961
Watu walio hai
Wanasiasa wa Ureno
Andrej Babiš

Andrej Babiš (amezaliwa 2 Septemba 1954) ni mwanasiasa anayehudumu kama Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Czech tangu Desemba 2017.

Waliozaliwa 1954
Watu walio hai
Wanasiasa wa Ucheki
Stefan Löfven

Kjell Stefan Löfven (amezaliwa 21 Julai 1957) ni mwanasiasa wa Uswidi anayehudumu kama Waziri Mkuu wa Uswidi tangu mwaka 2014 na Kiongozi wa Chama cha Kidemokrasia cha Jamii cha Uswidi tangu mwaka 2012.

Waliozaliwa 1957
Watu walio hai
Wanasiasa wa Uswidi
Kijachini

Kijachini au kijachini cha ukurasa (kwa Kiingereza: footer au page footer) ni sehemu ya ukurasa ambayo ipo chini ya matini kiini. Kwa kawaida, kijachini hutumika kujulisha namba ya ukurasa.

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
Uchapaji
Vitabu
Kijajuu

Kijajuu au kijajuu cha ukurasa (kwa Kiingereza: header au page header) ni sehemu ya ukurasa ambayo ipo juu ya matini kiini. Kwa kawaida, kijajuu hutumika kukumbusha kichwa cha sura.

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
Uchapaji
Vitabu
Ayakha Melithafa

Ayakha Melithafa (alizaliwa mwaka 2001/2003 ) ni mwanaharakati wa mazingira huko nchini afrika kusini.

Maisha ya awali na elimu
Melithafa anatokea katika eneo la mto Eerste River, Cape ya magharibi, mji mdogo wa Cape Town. 

Kwa sasa ni mwanafunzi wa chuo cha sayansi na teknolojia huko Khayelitsha.

Marejeo

Waliozaliwa 2003
Swahili climate voices
Watu walio hai
Wanaharakati wa Afrika Kusini
Sanna Marin

Sanna Mirella Marin (amezaliwa 16 Novemba 1985) ni mwanamke mwanasiasa wa Kifinlandi ambaye amekuwa Waziri Mkuu wa Ufini tangu tarehe 10 Desemba 2019.

Waliozaliwa 1985
Watu walio hai
Wanasiasa wa Ufini
Msisimko

Msisimko (kutoka kitenzi "kusisimua") ni hali ya mtu kuhisi mshtuko wa ghafla moyoni au mwilini baada ya kuona au kuingiwa na hamu kubwa ya kupata au kufanya jambo fulani. Unaweza kusababishwa na hofu ya ghafla lakini pia na furaha au mshtuko mwingine.

Saikolojia
Jacinda Ardern

Jacinda Kate Laurell Ardern (amezaliwa 26 Julai 1980) ni mwanasiasa wa Nyuzilandi ambaye ametumikia kama waziri mkuu wa 40 wa Nyuzilandi na Kiongozi wa Chama cha Wafanyakazi tangu mwaka 2017.

Waliozaliwa 1980
Watu walio hai
Wanasiasa wa Nyuzilandi
Milipuko ya Beirut 2020

Milipuko ya Beirut 2020 ilitokea jioni ya tarehe 4 Agosti 2020 katika jiji la Beirut, mji mkuu wa Lebanoni. 

Mlipuko mkuu, wenye nguvu sana, katika Bandari ya Beirut, ambao ulitanguliwa na moto, uliacha watu waliokufa 207, na zaidi ya 6,500 wamejeruhiwa. Gavana wa Beirut Marwan Abboud alikadiria kuwa hadi watu 300,000 waliachwa bila makazi na mlipuko huo. Serikali ilitangaza hali ya hatari ya wiki mbili.

Mlipuko huo ulitokana na takriban tani 2,750 (tani 3,030 fupi) za nitrati ya amonia, sawa na tani 1,155 za TNT, zilizokuwa zimetwaliwa na serikali kutoka meli iliyoachwa ya MV Rhosus na kuhifadhiwa katika bandari bila hatua sahihi za usalama kwa miaka sita. 

Mlipuko huo uligunduliwa kama tukio la kutetemeka kwa ukubwa wa 3.3 na Uchunguzi wa Jiolojia wa Merika.

2020
Historia ya Lebanoni
Sekundi, Karpofori na wenzao

Sekundi, Karpofori na wenzao Viktorini na Severiani (walifariki mwishoni mwa karne ya 3 au mwanzoni mwa karne ya 4) ni kati ya mashahidi wa imani ya Kikristo waliouawa huko Albano, karibu na Roma (Italia) wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kati ya watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 8 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Siriaki, Largi na wenzao

Siriaki, Largi na wenzao Kreshensiani, Memia, Juliana na Smaragdo (walifariki Roma, Italia, 16 Machi 306) ni kati ya mashahidi wa imani ya Kikristo waliouawa wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 

Siriaki alikuwa shemasi na mzinguaji.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kati ya watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 8 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

St. Cyriacus
St. Cyriacus at the Baths (Cyriac Family History Project)
Saint Cyriacus at the Christian Iconography web site
Here Follow the Lives of Quirine and Juliet in Caxton's translation of the Golden Legend
(San Ciriaco a Torre le Nocelle)
Cyriacus
From the Prologue of Ohrid
Florindo Cirignano: San Ciriaco, un santo tra storia leggenda e arte 

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 306
Mashemasi
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Marino wa Tarso

Marino wa Tarso (Ainvarza, karne ya 3; Tarso, Kilikia, leo nchini Uturuki, 303/311) alikuwa mzee ambaye aliuawa kwa kukatwa kichwa kutokana na imani ya Kikristo wakati wa dhuluma ya Dola la Roma, halafu maiti akatupwa kwa wanyama kama chakula. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kati ya watakatifu wafiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki karne ya 4
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki