LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Panonia

Panonia (kwa Kilatini Pannonia) ilikuwa jimbo la Dola la Roma kuanzia mwaka 9 KK hadi 433. Eneo lake lilipakana na milima ya Alpi upande wa magharibi na mto Danubi upande wa kaskazini na mashariki. Leo hii eneo lake lakaliwa na Hungaria ya magharibi, Burgenland ya Austria na sehemu za Kroatia, Serbia na Slovenia. Wakati wa Roma ya kale jimbo liligawiwa mara mbili na mwaka 433 lilikabidhiwa kwa mfalme Attila wa Wahunni.

Wakazi 
Leo hii sehemu kubwa hukaliwa na Wahungaria lakini mababu zao waliingia huku karne nyingi baada ya Attila. Wakati wa Waroma wakazi wengi walikuwa Wapanoni waliokuwa kabila lenye asili kati ya Wakelti. Baadaye viliingia vikundi vingi, hasa wakati wa uhamisho wa mataifa katika Ulaya katika karne ya 3 hadi ya 10.

Historia
Waroma wa Kale walieneza milki yao huku chini ya kaisari Augusto aliyesukuma mpaka wa Dola la Roma hadi mto Danubi. Mwaka 6 BK wazalendo walijaribu kuwafukuza Waroma lakini walishindwa na mwaka 9 jimbo la Panonia liliundwa. Waroma walijenga maboma mengi kando ya mto Danubi kama vituo vya ulinzi dhidi ya makabila makatili yaliyokalia upande mwingine wa mto. 

Katika karne ya 5 uwezo na nguvu ya Dola la Roma ilififia mbele ya mashambulio ya makabila mengi kutoka mashariki na kaskazini. Mfululizo wa vita mbalimbali uliharibu nchi na wakazi wengi Waroma waliondoka wakahamia sehemu zenye usalama zaidi. Hivyo Kaisari Thedosio II aliondoa legioni zake kutoka Panonia akakabidhi nchi yote kwa Wahunni chini ya mfalme Attila. 

Baada ya kifo cha Attila utawala wa Wahunni ukaporomoka na makabila ya Kigermanik yalitawala yakifuatwa na Waslavi mbalimbali. 

Tangu mwaka 900 Wahungaria walifika wakaanza kutawala nchi na wakazi wengi polepole wakapokea lugha yao. 

Baadaye watawala wa Habsburg kutoka Austria na Waislamu wa Milki ya Osmani walishindania utawala wa eneo lililokuwa sehemu ya Milki ya Austria-Hungaria hadi 1918. Mwaka ule eneo likagawiwa kwa Austria, Hungaria na Ufalme wa Yugoslavia.

Dola la Roma
Historia ya Austria
Historia ya Hungaria
Historia ya Kroatia
Historia ya Serbia
Chama cha kikomunisti

Chama cha kikomunisti ni chama cha kisiasa kinacholenga kufikisha jamii katika hali ya ukomunisti yaani jamii bila matabaka ya matajiri na maskini na bila watu wenye mali nyingi kuliko wengine. Katika nadharia hali hii ya ukomunisti imedhaniwa kuwa bila utawala wa watu juu ya wengine lakini nadharia hii inadai pia ya kwamba kuna kipindi cha mpito ambako chama cha kikomunisti kinatawala kwa namna ya kidikteta hadi mabaki ya utaratibu wa kale yamekwisha ambayo yanaweza kuzuia au kuchelewesha maendeleo ya kuelekea ukomunisti. 

Vyama vya Wakomunisti vilifaulu kushika serikali katika Urusi tangu 1917, katika Umoja wa Kisovyeti tangu mnamo 1920 / 1924 halafu katika nchi za Ulaya ya Mashariki tangu 1945 / 46. Katika China, Korea ya Kaskazini na Vietnam ya Kaskazini Wakomunisti walitawala tangu mnamo 1948 /49. Vyama mbalimbali katika nchi kadhaa za Afrika vilifuata mtindo wa Wakomunisti kwa namna fulani na kushika utawala kwa miaka kadhaa.

Utawala wa vyama vya kikomunisti uliporomoka mnamo 1989 katika nchi nyingi na leo hii (2011) vyama vya kikomunisti vinatawala katika nchi chache pekee kama vile China, Vietnam na Kuba. Lakini havilengi tena kufikia shabaha ya ukomunisti.

Ukomunisti
Siasa
Juhudi za Msela

"Juhudi za Msela" ni jina la wimbo ulioimbwa na kutungwa na msanii wa hip hop kutoka nchini Tanzania, Dknob. Wimbo unatoka katika albamu Bomoa Mipango. Wimbo ulitayarishwa na Jonas Kiwile kupitia studio za Midaman Records. Wimbo ulitolewa kunako mwaka 2005.

Wimbo na mashairi
Katika mashari yake anaanza kwa kusema:

Halafu anaiitikia kwa kuimba:

Hizi ni juhudi za masela hakuna kulemba tunatafuta hela,
Toka asubuhi mpaka night! Ngoja-ngoja kwanza na-fight!

Katika wimbo huu, hasa anamzingumzia maisha ya kija asiye na kazi halafu anajaribu kujitafutia kwa hali na mali. Hata kama itakuwa kwa kukaba au kuiba, basi ilimradi yeye mkono uende kinywani. Anazungumzia maisha ya vijana waliowengi mtaani.

Marejeo

Nyimbo za 2005
Nyimbo za Dknob
Zachary Levi

Zachary Levi Pugh (amezaliwa tar. 29 Septemba 1980), anafahamika kwa jina lake maarufu kama Zachary Levi, ni mwigizaji wa vipindi vya televisheni, mwongozaji, na mwimbaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa nyusika zake za Kipp Steadman kwenye Less than Perfect, Chuck Bartowski kwenye Chuck, na Flynn Rider kwenye Tangled.

Maisha ya awali 
Levi, mtoto wa kati baina ya dada zake wawili waliomtangulia kuzaliwa, alizaliwa mjini  Lake Charles, Louisiana, na Bi. Susy na Darrell Pugh. Levi ana asili ya Kiwelisi-Kimarekani.Akiwa mtoto, famili yake imehama mahali chungumzima nchini humo kabla ya kufanya makazi yao ya mwisho huko mjini  Ventura, California, ambapo Levi alijiunga katika shule ya Buena High School kwa muda wa miaka minne. Ameanza kuigiza katika tamthilia akiwa na umri wa miaka 6, akicheza nyusika kuu katika matayarisho ya kikanda kama vile Grease, The Outsiders, Oliver, The Wizard of Oz na Big River katika Simi Valley Cultural Arts Center.

Kazi 

Kwa mara ya kwanza alionekana kwenye filamu ya televisheni ya FX, Big Shot: Confessions of a Campus Bookie.  Amecheza kama Kipp Steadman kwenye ucheshi wa ABC Less Than Perfect. Pia amecheza uhusika kama kipenzi cha Jane kwenye filamu ya TV ya Charisma Carpenter, See Jane Date. Ambayo inasambazwa na ABC. Levi alichaguliwa kuwa kiongozi kwenye kipengele cha kwanza cha cha ABC kilichoitwa Three kwa ajili ya msimu wa 2004/2005 wa televisheni. Ilitungwa na Andrew Reich akiwa na Ted Cohen, na ilibidi alishiriane na James Van Der Beek, Jama Williamson, na Jacob Pitts, lakini kwa bahati mbaya kipindi hicho hakikuchaguliwa. Levi alisaidia msaada wa kifedha katika albamu ya Kendall Payne ya Grown baada ya kubwagwa na studio yake aliokuwa akifanya nayo kazi, Capitol Records.

Ametua akiwa muhusika mkuu kwenye mfululizo wa TV wa Chuck, mfululizo ambao kwa sasa upo katika msimu wa nne. Levi na mwigizaji mwenzake katika Chuck, Yvonne Strahovski, walibahatika kuchaguliwa katika kategoria ya Best Action Actor na Actress Choice TV Series kwa Teen Choice Awards 2010 ambapo wote walishinda na kuzawadiwa. Katika majira ya joto ya mwaka wa 2008, Levi alitajwa katika orodha ya jarida la Entertainment Weekly ya Top Thirty People Under Thirty. Baadaye akaja kuonekana katika filamu ya Alvin and the Chipmunks: The Squeakquel katika uhusika mkuu akiwa kama binamu wa kina Chipmunks Toby Seville. Pia amecheza na Mandy Moore kwenye filamu ya katuni ya Disney-2010 Tangled, ambayo inatokana na ngano mashuhuri ya Rapunzel. Amecheza sauti ya Flynn Rider, jambazi aliyekuta mkimbizi katika mnara wa Rapunzel. Levi ametia maelezo katika filamu ya mwaka wa 2011 Under the Boardwalk: The Monopoly Story'', makala ya tv inayohusu mchezo wa Monopoly.

Muziki

Maisha binafsi

Filmografia

Marejeo

Viungo vya Nje

 
 
 
 
 

Waliozaliwa 1980
Waigizaji filamu wa Marekani
Watu walio hai
Taasisi ya Goethe

Taasisi ya Goethe (kwa Kijerumani: Goethe-Institut) ni taasisi ya kiutamaduni yenye shabaha ya kufundisha lugha ya Kijerumani na kujenga mawasiliano ya kiutamaduni kote duniani.

Jina na kazi 
Jina la Goethe linamkumbusha mtaalamu na mshairi maarufu Mjerumani Johann Wolfgang von Goethe. 

Kazi kuu ya tasisi hiyo ni kufundisha lugha na kueleza utamaduni wa Kijerumani kote duniani. Hii ni pamoja na kueneza filamu, muziki na tamthiliya kutoka Ujerumani, kuwa na maktaba ya vitabu vya Kijerumani, kuwakaribisha wanafunzi wasome Ujerumani, na kufanya warsha za kueleza mawazo yaliyo muhimu katika jamii ya Ujerumani pamoja na mafundisho kuhusu haki za binadamu na demokrasia.

Umbo lake 
Taasisi ya Goethe ina umbo la asasi isiyo ya kiserikali lakini inapokea pesa zake kutoka Wizara ya Mambo ya Nje, kwa hiyo inaitegemea na kufuata matakwa yake. Pia wanachama wake ni hasa mikono ya serikali za ngazi mbalimbali za Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani yaani wawakilishi wa serikali kuu na serikali za majimbo ya Ujerumani pamoja na wajumbe wa bunge la shirikisho lakini pia wajumbe wengine kutoka pande mbalimbali za maisha ya kiutamaduni ya Ujerumani wasiozidi watu 29.

Vituo 
Taasisi huwa na vituo 13 katika Ujerumani na vingine 136 katika nchi 92. Taasisi ya Goethe inashirikiana pia na taasisi za kienyeji 800 katika nchi mbalimbali ambazo zinafundisha hasa lugha zikishauriwa na kukaguliwa na taasisi ya Goethe.

Katika Afrika ya Mashariki kunaː
 Goethe-Institut Tanzania, Alykhan Road No. 63, opposite Jamatkhana Moschee, Upanga, Dar es Salaam, simu: +255 22 213 4800, anwani ya barua pepe: info@daressalaam.goethe.org, anwani ya posta: P.O. Box 9541, Dar es Salaam, Tanzania; tovuti: www.goethe.de/tansania
 Goethe-Institut Nairobi or German Cultural Centre Nairobi, Corner Loita/Monrovia-Street, Maendeleo House, Nairobi, Kenya; anwani ya posta: P.O.B. 4 94 68, 00100 Nairobi GPO/Kenia, phone: +254 20 2224640, fax +254 20 340770, info@nairobi.goethe.org, tovuti: www.goethe.de/nairobi
 Goethe-Zentrum Kampala, 6 Mackinnon Road, Nakasero, P.O. Box 11778, Kampala, Uganda; Tel. +256 414 533410, Mob. +256 775652312, info@goethezentrumkampala.org, tovuti: www.goethe.de/kampala

Viungo vya nje 
 Goethe-Institut ofisi kuu
 Goethe-Institut Daressalaam
 Goethe-Institut Nairobi
 Goethe-Zentrum Kampala

Utamaduni
Kijerumani
Ralf Krewinkel

Ralf Karel Hubert Krewinkel (amezaliwa 12 Novemba 1974) ni mwanasiasa kutoka Uholanzi. Tangu 31 Agosti 2015 yeye ni Meya wa Manispaa ya Heerlen katika jimbo la Limburg, Uholanzi. Alikuwa Meya wa Manispaa ya Beek kuanzia 2011 hadi 2015. Alizaliwa Kerkrade (pia Limburg, Uholanzi).

Viungo vya nje 
  Ralf Krewinkel nieuwe burgemeester Beek , Rijksoverheid.nl, 25 Machi 2011
  Benoeming burgemeester Heerlen , Rijksoverheid.nl, 3 Julai 2015

Wanasiasa wa Uholanzi
Waliozaliwa 1974
Watu walio hai
Mark Rutte

Mark Rutte (amezaliwa 14 Februari 1967) ni mwanasiasa kutoka Uholanzi, na ni Waziri Mkuu wa Uholanzi tangu 14 Oktoba 2010.

Angalia Pia
 Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Uholanzi

Wanasiasa wa Uholanzi
Waliozaliwa 1967
Watu walio hai
Donati Salla



Usuli. 
Alizaliwa katika Kijiji Cha Mkomongo, Kata ya Kibosho Magharibi, Tarafa ya Kibosho, Wilaya ya Moshi Vijijini, Mkoani Kilimanjaro, Tanzania.

Elimu. 
Alisoma Elimu ya Msingi katika Shule ya Msingi Mkomongo Mnamo Mwaka 1996 - 2002.Alisoma Elimu ya Sekondari ya Kawaida katika Shule ya Sekondari Uru Mnamo Mwaka 2004 - 2007.↵Alisoma Elimu ya Juu ya Sekondari katika Shule ya Sekondari Mwakaleli Mnamo Mwaka 2008 - 2010.  

Alisoma na Kuhitimu Shahada ya Sanaa na Elimu (Elimu na Sosholojia) Katika Chuo Kikuu Cha Mtakatifu Agostino Tanzania Mnamo Mwaka 2010 - 2013.

Shughuli za Siasa. 
Mnamo Mwaka 2011 - 2012  alikuwa Katibu wa Wizara ya Huduma za Chakula na Afya Katika Serikali ya Wanafunzi wa Chuo Kikuu Kishiriki Cha Stella Maris Mtwara ambacho ni Kampasi ya Chuo Kikuu Cha Mtakatifu Agostino Tanzania. Baadae mnamo mwaka 2012 - 2013 - Makamu wa Rais wa Serikali ya Wanafunzi wa Chuo Kikuu Kishiriki Cha Stella Maris Mtwara.Wakati akiwa Makamu wa Rais katika Chuo Kikuu Kishiriki Cha Stella Maris Mtwara alipata nyadhifa mbili ambazo ni  Naibu Katibu Mkuu wa Shirikisho la Serikali za Wanafunzi wa Chuo Kikuu Cha Mtakatifu Agustino Tanzania na hatimaye kuwa Kiongozi wa Kitaifa  ambapo alikuwa ni Katibu Mkuu wa Jumuiya ya Wanafunzi wa Taasisi za Elimu ya Juu Tanzania. Kwa sasa ni Kiongozi wa Kisiasa katika Chama Cha Mapinduzi.

Marejeleo 
http://www.habarileo.co.tz/index.php/habari-za-kitaifa/15551-wanafunzi-vyuo-vikuu-waonywa-kuteua-wagombea 

http://www.habarimasai.com/news/itemlist/user/265-mwandishiwetu?start=1660

http://www.kibonde24.com/tahliso-kupitia-baraza-la-katiba-wapendekeza-maoni-katika-katiba-mpya/

http://www.stemmuco.ac.tz/Stemmuso-blog.html

Watu wa Tanzania
Wanasiasa wa Tanzania
Joto kutoka ardhi

Joto kutoka ardhi, pia joto ardhi (Kiing. "geothermal energy" kutoka Kigiriki geo =ardhi na thermos = joto) ni chanzo cha nishati kinachotumia joto lililopo chini ya uso wa dunia.

Joto ndani ya dunia
Kiini cha dunia ni ya moto sana kinafikia maelfu ya sentigredi. Kwa jumla joto kubwa la ndani linapungua hadi uso wa dunia lakini kuna mahali ambako njia za magma (mwamba ya moto ulioyeyuka) zinafika karibu na uso wa dunia. Kama njia za magma zinafika usoni wa dunia moja kwa moja tunaona volkeno. Lakini mara nyingi zaidi kuna mahali ambako maji chini ya ardhi yanagusana na miamba ya moto iliyopo mita mamia chini ya ardhi.

Matumizi ya joto ndani ya ardhi
Tangu siku za kale watu walijua mahali kadhaa ambako maji ya moto yanatoka kwenye ardhi kama chemchemi. Kama chemchemi hizi za moto zilikuwa karibu na makazi ya watu zilitumiwa kwa kuogelea au hata kupasha moto nyumba kwenye mazigira baridi. 

Lakini siku za nyuma watu waligundua mbinu kulitumia joto kutoka ardhi kwa kuzalisha umeme. Mwaka 2007 takriban gigawati 10 za umeme zilipatikana kutokana na matumizi ya jotoa kutoka ardhini ambazo zilikuwa 0.3% ya mahitaji yote ya umeme duniani lakini katika nchi kadhaa kama Iceland au Kenya asilimia ilikuwa kubwa zaidi.  

Katika mazingira ya kivolkeno joto kutoka ganda linafikia uso wa dunia na hapa ni rahisi kutumia mvuke unaotoka au akiba za maji moto zilizopo mita chache chini ya uso wa ardhi kuendesha rafadha za kutengeneza umeme. Nafasi hii iko pia katika sehemu za Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki nchini Kenya ambako hadi sasa kuna vituo 3 vya joto ardhi katika Olkaria. .

Katika mazingira ya kawaida pasipo na volkeno au njia za magma zinazokaribia uso wa dunia kuna uwezekano kupeleka mabomba ardhini na kupitisha kiowevo kwa pampu katika mabomba haya chini ya ardhi. Tofauti ya joto kati ya kina ambako mabomba yanafikia na uso wa dunia hutumiwa kwa kupashaia nyumba joto au baridi.

Kama kiwango cha joto kinachotolewa ardhini hakizidi kiwango kinachozalishwa katika kina ya ardhi nishati inayopatikana hapa ni kama nishati mbadala.

Marejeo

Viungo vya Nje 

 Alliant Geothermal Energy 
 Bassfeld Technology Transfer - Introduction to Geothermal Power Generation (3.6 MB PDF file)
 Energy Efficiency and Renewable Energy - Geothermal Technologies Program
 Geothermal Energy Association
 International Energy Agency Geothermal Energy Homepage
 MIT-led panel backs geothermal energy source 
 MIT - The Future of Geothermal Energy (14 MB PDF file) 

Fizikia
Waoratori

Waoratori (kifupi: C.O.) ni mapadri na mabruda wa Kanisa Katoliki wanaoishi pamoja kijumuia kwa kufungwa na upendo, bila ya nadhiri.

Shirika hilo lilianzishwa na Filipo Neri (1515–1595) mjini Roma. Leo lina nyumba zaidi ya 70 ulimwenguni kote, zikiwa na mapadri 500 hivi.

Watakatifu wa shirika 
 Filipo Neri (1515-1595). Alitangazwa tarehe 12 Machi 1622. Sikukuu yake ni tarehe 26 Mei.
 Fransisko wa Sales (1567–1622). Alitangazwa tarehe 8 Aprili 1665. Sikukuu yake ni tarehe 24 Januari.
 Jose Vaz (1651–1711). Alitangazwa tarehe 14 Januari 2015. Sikukuu yake ni tarehe 16 Januari.
 Luigi Scrosoppi (1804–1884). Alitangazwa tarehe 10 Juni 2001. Sikukuu yake ni tarehe 5 Oktoba.
 John Henry Newman (1801–1890). Alitangazwa tarehe 13 Oktoba 2019. Sikukuu yake ni tarehe 9 Oktoba.

Wenye heri wa shirika 
 Giovenale Ancina (1545–1604). Alitangazwa tarehe 9 Februari 1890. Sikukuu yake ni tarehe 30 Agosti.
 Antonio Grassi (1592–1671). Alitangazwa tarehe 30 Septemba 1900. Sikukuu yake ni tarehe 15 Desemba.
 Sebastian Valfrè (1629–1710). Alitangazwa tarehe 31 Agosti 1834. Sikukuu yake ni tarehe 30 Januari.

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Oratory of Saint Philip Neri - General Procura (Rome)
 Oratory of St. Philip Neri - Mexican Federation 
 Oratory of St. Philip Neri - German Federation
 Oratory of Saint Philip Neri (Toronto)
 London (Brompton) Oratory 
 Birmingham Oratory 
 The Cause for the Canonisation of John Henry Cardinal Newman 
 New Brunswick (NJ) Oratory 
 Oxford Oratory
 Pittsburgh Oratory
 Rock Hill Oratory
 St. Philip Neri House (Kalamazoo) 
 Catholic Encyclopedia Entry
 Philadelphia Oratory
 Brooklyn Oratory 
 The Chicago Oratorian Community - USA 
 The Poznań Oratorian Community - Poland
 Port Elizabeth Oratory - South Africa

Waoratori
Mashirika ya kitawa
Biomasi

Biomasi ni dhana muhimu katika ekolojia na ni namna ya kuangalia upande wa kimwili wa uhai duniani ni pia dhana muhimu katika maswali ya uzalishaji wa nishati hasa nishati mbadala.

Jumla ya miili ya viumbehai
Kimsingi biomasi ni jumla ya miili ya viumbehai vyote duniani. 

Kiasi kikubwa ni mimea lakini miili ya wanyama au planktoni huhesabiwa pia. Vilevile wanyama na mimea iliyokufa, kukauka, kuoza na kadhalika ni sehemu ya biomasi. Sehemu zao hutumiwa na viumbehai vingine kama lishe la kujenga biomasi mpya.

Msingi wa biomasi ni mchakato wa usanisinuru katika mimea ambako nishati ya jua inawezesha mmea kujenga mwili wake kwa kuunganisha kemikali asilia kutoka mazingira yake. 

Fueli za kisukuu kama mafuta ya petroli au makaa mawe ziliundwa pia kutokana na biomasi lakini huhesabiwa mle kwa sababu zimepitia mabadiliko na kufikia hali isiyotumiwa tena kama lishe ya viumbehai. 

Kwa maana ya karibu biomasi hutajwa pia kama masi kwa eneo fulani kwa mfano biomasi ya nchi au ndani ya ziwa fulani.

Matumizi ya biomasi
Biomasi inatumiwa na kila aina ya uhai kama mimea, wanyama au binadamu. Ilhali mimea inajenga mara nyini miili yao kutoka kwa minerali za ardhini ikiwezekana wanatumia pia molekuli za biomasi yaani mimea ilioyokufa na kuoza hata miili ya wanyama ambayo ni lishe bora kwao. 

Biomasi inatunza nani yake pia kiasi kikubwa cha gesi ya dioksidi kabonia ambayo menginevyo ni gesi inayowezakuchangia kwa kupanda kwa halijoto duniani na ikishikwa ndani ya biomasi kasi ya kupanda kwa halijoti inachelweshwa.
Kwa matumizi ya kibinadamu biomasi ni muhimu kama chanzo cha chakula hasa yaani katika kilimo.

Biomasi kama chanzo cha nishati mbadala
Biomasi inatunza nishati ndani yake inayoweza kutumiwa kama fueli. Mfano unaojulikana zaidi katika maisha ya kila siku ni nishati katika ubao unaotumiwa kama kuni. Nishati iliyomo katika biomasi kiasili ni nishati ya jua inayoungwa katika mimea n.k. kwa njia ya usanisinuru na kuhifadhiwa mle katika muungo atomia kati ya molekuli zake.

Kiuchumi "biomasi" hutaja mara nyingi sehemu hizi za biomasi yote inayofaa kwa matumizi ya fueli. Kimsingi kila aina ya biomasi inaweza kufaa lakini hali halisi matumizi hutegemea teknolojia inayopatikana.

Kuna njia mbalimbali kutumia nishati iliyopo katika biomasi
 kuchoma (kwa mfano kuni, majani makavu) na kutumia joto ama moja kwa moja (kama kupika) au kwa kuendesha rafadha kwa kutengeneza umeme.
 kuibadilisha bioamasi kikemia, kwa mfano kuondoa gesi iliyomo ndani yake na biogesi hii inaweza kutumiwa kama umbo tofauti ya biofueli kwa kuendesha magari au rafadha za umeme
kutumia michakato ya kibiolojia kuvunja biomasi kama kuichachusha na kupata pia gesi au alikoholi.

Viungo vya Nje 

 AllGreen Energy - Electricity Generation from Biomass 
 Everything Biomass 
 Michigan Biomass Energy Program
   BioMASS Laboratory at University of Illinois at Urbana-Champaign
 Forest Bioenergy

Marejeo

Nishati
Ekolojia
Hidrokaboni

Hidrokaboni ni aina mbalimbali za kampaundi ogania za kikemia zinazojengwa kwa atomi za hidrojeni na kaboni pekee. 

Kwa asili zinapatikana hasa katika mafuta ya petroliamu iliyotokana na mchakato wa kuoza kwa mimea na mata ogania yenye kaboni na hidrojeni nyingi. Hidrokaboni haziwezi kuingia katika mmenyuko wa kikemia na maji.

Hidrokaboni ni chanzo muhimu cha nishati kwa binadamu duniani; petroli na diseli ni mchanganyiko wa aina za hidrokaboni.

Vikundi vya hidrokaboni
Hidrokaboni hupangwa katika vikundi 5.

Alkani

Alkani ni hidrokaboni za msingi. Fomula yake ni CnH2n+2.

Alkeni
Alkeni hufanana na alkani lakini zina muungo jozi kati ya kaboni na kaboni. Fomula yake ni  CnH2n.

Alkini

Alkini zina muungo wa mara tatu kati ya kaboni na kaboni. Fomula yake ni  CnH2n-2

Sikloalkani

Sikloalkani ni isomeri za alkeni. Fomula yake ni pia (CnH2n) lakini hazina muungo jozi kati ya kaboni na kaboni.

Alkadini

Alkadini zina muungo jozi mbili kati ya kaboni na kaboni. Fomula ni CnH2n-2. Hizi ni isomeri za Alkini.

Hidrokaboni aromatiki 
Hidrokaboni aromatiki ni molekuli ogania yenye umbo la mviringo tambarare.  
Fomula yake ni CnH2n-6 na "n" ni sawa na kubwa kuliko 6.
Fueli za kisukuku

Fueli za kisukuku ni fueli kama makaa mawe, gesi asilia au mafuta ya petroli zilizotokana na mabaki ya mimea au miili ya bakteria, planktoni na wanyama katika mchakato ya miaka mingi sana.

Ndani yao kuna hasa hidrati kabonia au mata yenye hidrojeni na kaboni ndani yake.

Zinapatikana kutokana na mchakato unaobadilisha mata ya viumbehai kuwa kisukuku.

Matumizi 
Fueli za kisukuku zachomwa mara nyingi ama dani ya injini au kwa kupashia moto maji yanayoendesha rafadha ya kutengeneza umeme.

Katika nchi za baridi watu huchoma pia fueli za kisukuku ili kuwa na joto katika nyumba zao au kupa chakula. 

Matumizi mengine ni mvevuko wa mafuta ya petroli au makaa kwa kupata fueli maalumu kama petroli, diseli au gesi za kuendesha injini mbalimbali.

Matatizo 

Fueli za kisukuku husababisha machafuko ya hewa wakati wa kuchomwa. Machafuko hayo yanachangia kupanda kwa halijoto duniani. 

Fueli za kisukuku zilijengwa katika vipindi vya miaka milioni kadhaa. Matumizi yao yalianza kuzidi tangu karne ya 19. Akiba zinazidi kupungua haraka kwa sababu zinachomwa kwa kasi kubwa. 

Wataalamu wengi huona ya kwamba akiba ya fueli za kisukuku zinaelekea kuisha katika miaka inayokuja karibuni. Ndiyo sababu wanatafuta njia ya kutumia nishati mbadala badala ya fueli za kisukuku.

Tazama pia
Kisukuku

Jiolojia
Fueli
Visiwa vya Falkland

Visiwa vya Falkland (kwa Kiingereza: Falkland Islands; kwa Kihispania Islas Malvinas) ni funguvisiwa katika bahari ya Atlantiki ya kusini takriban km 450 mbele ya pwani ya Argentina.

Falkland ni eneo la ng'ambo la Uingereza linalodaiwa na Argentina kama sehemu yake. Hivyo mwaka 1982 jeshi la Argentina ilivamia visiwa vikuu. Uingereza ilijibu kivita ikapeleka wanajeshi huko na baada ya vita vifupi vya wiki 6 Argentina ilishindwa; takriban wanajeshi 1,000 waliuawa.

Jiografia
Funguvisiwa lina takriban visiwa 200. Viwili ambavyo ni vikubwa ni Falkland Magharibi na Falkland Mashariki na kila kimoja huwa na eneo la takriban km² 6,000. Mwinuko mkubwa ni mlima Usborne (Kihispania: Cerro Alberdi) wenye kimo cha mita 708 juu ya uwiano wa bahari.

Hali ya hewa ni baridi na kuna mvua nyingi. Halijoto ya wastani ni 5 °C pekee. Kwa sababu hiyo mimea ni hasa nyasi; kutokana na baridi miti haizidi kimo cha mita 1.

Watu
Idadi ya wakazi imepita 3,000 na wote hao ni Waingereza wanaosema Kiingereza. Wanajipatia riziki zao kwa uvuvi na ufugaji wa kondoo. 

Upande wa dini, 66% ni Wakristo, hasa Waanglikana, lakini pia Wakatoliki na wengineo. 32% hawana dini yoyote.

Mji pekee ambao ni pia makao makuu ya utawala ni Port Stanley kwenye kisiwa cha mashariki wenye wakazi 2,100. Pamoja na wakazi kuna wanajeshi Waingereza 1,500. 

Barabara ya lami ya pekee kisiwani ni ile inayounganisha Stanley na kituo cha kijeshi kwa umbali wa kilomita 50.

Tanbihi

Marejeo
 L.L. Ivanov et al.. The Future of the Falkland Islands and Its People. Sofia: Manfred Wörner Foundation, 2003. 96 pp. ISBN 954-91503-1-3 (Capítulo principal en español)
 Carlos Escudé y Andrés Cisneros, dir. Historia general de las relaciones exteriores de la República Argentina.  Obra desarrollada y publicada bajo los auspicios del Consejo Argentino para las Relaciones Internacionales (CARI). Buenos Aires: GEL/Nuevohacer, 2000. ISBN 950-694-546-2 (en castellano)
 Graham Pascoe and Peter Pepper. Getting it right: The real history of the Falklands/Malvinas.  Mei 2008.
 D.W. Greig, Sovereignty and the Falkland Islands Crisis.  Austrialian Year Book of International Law.  Vol. 8 (1983).  pp. 20-70. ISSN: 0084-7658

Viungo vya Nje 

 http://www.pcgn.org.uk/Falkland%20Islands-July2006.pdf 

Maeneo ya ng'ambo ya Ufalme wa Muungano
Visiwa vya Amerika Kusini
Visiwa vya Atlantiki
André Villas Boas

Andre Villas Boas (amezaliwa Porto, 17 Oktoba 1977) ni kocha wa mpira wa miguu wa Kireno. Yeye ni mwanafunzi wa José Mourinho.

Alikuwa ni msaidizi wa Mourinho katika timu ya Porto mwaka 2003, Chelsea 2004-2007 na hatimaye na Inter Milan mwaka 2008. Baada ya msimu wa 2009, aliamua kuwa kocha mkuu wa Académica de Coimbra. 

Hivi sasa ni kocha wa timu ya Olympic Marseille.

Timu alizofundisha mwaka Timu 2009–2010 Acadé 2010–2011 Porto 2011–2012 Chelse 2012–2013 Totten 2014–2016 Zenit 2016–2017 Shang 2019– Marseille

Waliozaliwa 1977
Watu walio hai
Watu wa Ureno
Chelsea F.C.

Chelsea Football Club ni klabu ya mpira wa miguu ya nchini Uingereza iliyo na maskani yake Fulham, London. Klabu hii ilianzishwa mwaka 1905, na kwa miaka mingi sana imekuwa ikishiriki ligi kuu ya Uingereza. Uwanja wao wa nyumbani ni Stamford Bridge ambao una uwezo wa kuingiza watazamaji 41,837, wameutumia uwanja huu tangu klabu ilivyoanzishwa.

Chelsea, kwa mara ya kwanza ilipata mafanikio makubwa mwaka 1955, ambapo walipata ubingwa wa ligi, na walishinda mataji kadhaa katika miaka ya 1960, 1970, 1990 na 2000. Klabu hii imefurahia zaidi mafanikio katika miongo miwili ilopita, kwa kushinda mataji makubwa 15 tangu mwaka 1997. 

Nyumbani, Chelsea imeshinda ubingwa wa ligi mara nne, kombe la FA mara saba, kombe la ligi mara nne, pamoja na ngao za jamii mara nne. Na kimataifa Chelsea imeshashinda UEFA Cup Winners' Cups mara mbili, UEFA Super Cup moja, UEFA Europa League moja na UEFA Champions League moja. Chelsea ndio klabu pekee kutoka London kushinda UEFA Champions League, na ni moja kati ya klabu nne kutoka Uingereza, kuchukua makombe yote makubwa matatu ya Ulaya.

Kwa kawaida Chelsea huvaa jezi ya bluu, kaptula ya bluu na soksi nyeupe. Nembo ya klabu imebadilishwa mara nyingi kulingana na wakati na kuboresha muonekano wa klabu. Nembo ya sasa inaonesha picha ya simba akiwa amebeba mkuki. Tangu Julai 2003, Chelsea imekuwa ikimilikiwa na bilionea wa Kirusi, Roman Abramovich. Tarehe 7 Mei 2022, Chelsea ilithibitisha kwamba masharti yametimiza na kikundi kipya cha umiliki, kinachoongozwa na Todd Boehly, Clearlake Capital, Mark Walter na Hansjörg Wyss, kununua klabu hiyo. Mnamo tarehe 25 Mei 2022, serikali iliidhinisha kuuzwa kwa Chelsea kwa £4.25bn. Mnamo tarehe 30 Mei 2022, mauzo yalikamilika, na hivyo kumaliza umiliki wa miaka 19 wa Abramovich.

Wachezaji

Kikosi cha timu ya kwanza 
Kama ilivyokuwa tarehe 10 Agosti 2022, kulingana na vyanzo mseto katika tovuti rasmi.

Nje kwa mkopo

Wa ziada na walio chuoni

Orodha ya wachezaji wa kikosi cha ziada na walio chuoni ambao wamewahi kucheza kikosi cha kwanza.

Mchezaji Bora wa Mwaka

Chanzo: Chelsea F.C.

Tuzo 
 Ligi Kuu (6) 1954-1955, 2004-2005, 2005-2006, 2009-2010, 2011-2012, 2016-2017	
 FA Cup (7)	1970, 1997, 2000, 2007, 2009, 2010, 2018	
 Kombe la Ligi	(4) 1965, 1998, 2005, 2007;	
 Ngao ya Jamii (4) 1955, 2000,2005, 2009	
 UEFA Cup Winners' Cup (2) 1971, 1998	
 UEFA Super Cup (1) 1998, 1999, 2003	
 Full Members Cup (2) 1986, 1990	
 FA Youth-cup (3) 1960, 1961, 2010

Tanbihi

Chelsea Football Club	
Vilabu Mpira vya Uingereza
Felix wa Cantalice

Felix wa Cantalice ndilo jina la kitawa la Felice Porri (Cantalice, Rieti, Italia, 1515 hivi - Roma 18 Mei 1587) aliyekuwa bruda wa urekebisho wa Ndugu Wadogo Wakapuchini, mwenye unyofu na ugumu wa maisha wa ajabu, ambaye kwa miaka 40 alifanya kazi ya ombaomba kwa ajili ya watawa wenzake na kwa ajili ya fukara akieneza upendo na amani mjini Roma  .

Alitangazwa mwenye heri tarehe 1 Oktoba 1625 na mtakatifu tarehe 22 Mei 1712, wa kwanza wa shirika hilo kutangazwa hivyo.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 Felix of Cantalice in Catholic Forum

Waliozaliwa 1515
Waliofariki 1587
Wafransisko
Watakatifu wa Italia
Rahabu

Rahabu (kwa Kiebrania רָחָב Raẖav au Rāḥāḇ, maana yake "mpana") alikuwa mwanamke wa Yeriko wakati ambapo Waisraeli, wakiongozwa na Yoshua, walivamia nchi ya Kanaani katika karne ya 13 KK.

Kitabu cha Yoshua (2:1-7) kinasimulia jinsi huyo kahaba alivyokaribisha wapelelezi wawili wa Israeli, alivyowaficha wasikamatwe na wenyeji, na alivyowadai wamuapie watamuokoa pamoja na familia yake Mungu atakawapowajalia kuteka mji huo.
 
Ingawa Rahabu alifanya kazi haramu akasaliti mji wake, anasifiwa na Barua kwa Waebrania (11:31) kwa imani yake iliyomuokoa na kumuingiza katika taifa la Mungu.
Pia anasifiwa na Barua ya Yakobo (2:25) kama kielelezo cha mtu anayetenda mema.

Rahabu (kwa Kigiriki Ῥαχάβ, Rakhab) anatajwa na Injili ya Mathayo (1:5) katika kitabu cha ukoo cha Yesu.

Viungo vya nje
 Rahab  at Ask Moses .com
 questions  about Rahab's actual profession.

Watu wa Biblia
Ignas wa Loyola

Ignas wa Loyola (kwa Kieuskara Inigo Loiolakoa, kwa Kihispania Ignacio de Loyola; Loyola, Guipúzcoa, leo nchini Hispania, 1491 - Roma, Italia, 31 Julai 1556) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki maarufu hasa kama mwanzilishi wa Shirika la Yesu na wa mtindo wa mazoezi ya kiroho.

Alitangazwa na Papa Paulo V kuwa mwenye heri tarehe 27 Julai 1609, halafu Papa Gregori XV alimtangaza mtakatifu tarehe 12 Machi 1622.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Sala yake
Pokea, Bwana, hiari yangu yote.

Pokea kumbukumbu, akili na utashi wote.

Vyovyote nilivyonavyo au kuvimiliki nimejaliwa na wewe:
nakurudishia vyote na kuukabidhi utashi wako uvitawale.

Unijalie tu upendo wako na neema yako, nami nitakuwa tajiri kutosha,
nisitamani kitu kingine chochote.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo ya Kiswahili 
A. JOU, S.J., Kazaliwa Kupigana Vita, Simulizi juu ya Mt. Inyasi wa Loyola kwa ajili ya Vijana (hasa wa kiume) – tafsiri ya Ofisi ya Taifa ya Utume wa Sala, Tanzania – ed. Ofisi ya Taifa ya Utume wa Sala, Tanzania – Dodoma 2001 – ISBN 0856-5589

Marejeo mengine
Muhimu zaidi
 
 
 
Mengine

Maandishi 
 The Spiritual Exercises of St Ignatius, TAN Books, 2010.  ISBN 9780895551535

Historia ya maisha yake 
 Life of St. Ignatius of Loyola, TAN Books, 1997.  ISBN 9780895553454
 St. Ignatius of Loyola, TAN Books, 2008.  ISBN 9780895556240

Viungo vya nje 
 "St. Ignatius of Loyola, Confessor", Butler's Lives of the Saints
 The Life of St. Ignatius of Loyola, Confessor & Founder of the Jesuits 
 
 Biography of Ignatius of Loyola
 The Spiritual Exercises of St. Ignatius   Translation by Elder Mullan, S.J.
 Letters of St. Ignatius of Loyola
 St. Ignatius Loyola and Opus Dei
 "Contemplation to Attain Love", by Ignatius of Loyola
 The Goa Jesuit Province of the Society of Jesus
 Founder Statue in St Peter's Basilica
 FamiliaIgnaciana.com - Comunidad de Ignacianos en los Estados Unidos
 Saint Ignatius' College
 Finding God In All Things

Waliozaliwa 1491
Waliofariki 1556
Mapadri
Watawa waanzilishi
Wajesuiti
Watakatifu wa Hispania
Vinsenti wa Paulo

Vinsenti wa Paulo alikuwa padri wa Kanisa Katoliki kutoka Ufaransa (Pouy, Gascony, 24 Aprili 1581 - Paris, 27 Septemba 1660).

Ni maarufu hasa kwa huruma yake kwa maskini na kama mwanzilishi wa mashirika mawili ya kitawa.

Miaka 1605-1607 alikuwa mtumwa wa Waislamu, kwanza nchini Tunisia, halafu Uturuki.

Alitangazwa na Papa Benedikto XIII kuwa mwenye heri tarehe 13 Agosti 1729, halafu Papa Klementi XII akamtangaza mtakatifu tarehe 16 Juni 1737.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
P. MYLES REARDEN, C.M., Mtakatifu Vinsent wa Paulo, Mhimiza wa Walei, Mlezi wa Masista, Mwalimu wa Mapadre – ed. Kitabu cha Kivinsenti – Mbinga 2000
A. RICHARTZ, Luisa wa Marillac, Mama asiye wa kawaida – tafsiri ya Masista wa Huruma wa Mt. Vinsenti wa Paulo – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1995 – ISBN 9976-67-095-8

Viungo vya nje

Life of St. Vincent de Paul by F. A. Forbes
The life of St. Vincent de Paul (1856)
Founder Statue in St Peter's Basilica
Vincent on Leadership: The Hay Project
 "St. Vincent of Paul, Confessor", Butler's Lives of the Saints

Waliozaliwa 1581
Waliofariki 1660
Mapadri
Watawa waanzilishi
Wavinsenti
Watakatifu wa Ufaransa
Andrei Rublev

Andrei Rublev (1360-1370 hivi - Andronikov Monastery, Moscow
29 Januari 1427-1430) (kwa Kirusi Андре́й Рублёв) alikuwa mchoraji bora wa picha takatifu kutoka Urusi.

Anaheshimiwa na Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 29 Januari au 4 Julai kila mwaka.

Baadhi ya michoro yake

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Marejeo
Andrei Rublev, a 1966 film by Andrei Tarkovsky loosely based on the painter's life.
 Mikhail V. Alpatov, Andrey Rublev, Moscow: Iskusstvo, 1972.
Gabriel Bunge, The Rublev Trinity, transl. Andrew Louth, St. Vladimir's Seminary Press, Crestwood, New York, 2007.
Sergius Golubtsov, Voplosh’enie bogoslovskih idey v tvorchestve prepodobnogo Andreya Rubleva [The realization of theological ideas in creative works of Andrey Rublev]. Bogoslovskie trudy 22, 20–40, 1981.
Troitca Andreya Rubleva [The Trinity of Andrey Rublev], Gerold I. Vzdornov (ed.), Moscow: Iskusstvo 1989.
Viktor N. Lazarev, The Russian Icon: From Its Origins to the Sixteenth Century, Gerold I. Vzdornov (ed.). Collegeville, MN: Liturgical Press, 1997.
Priscilla Hunt, Andrei Rublev’s Old Testament Trinity Icon in Cultural Context, The Trinity-Sergius Lavr in Russian History and Culture: Readings in Russian Religious Culture, vol. 3, ed. Deacon Vladimir Tsurikov, (Jordanville, NY: Holy Trinity Seminary Press, 2006), 99-122.(See on-line at www.phslavic.com)
Priscilla Hunt, Andrei Rublev’s Old Testament Trinity Icon: Problems of Meaning, Intertextuality, and Transmission, Symposion: A Journal of Russian (Religious) Thought, ed. Roy Robson, 7-12 (2002–2007),  15-46  (See on-line at www.phslavic.com)
Konrad Onasch, Das Problem des Lichtes in der Ikonomalerei Andrej Rublevs. Zur 600–Jahrfeier des grossen russischen Malers, vol. 28. Berlin: Berliner byzantinische Arbeiten, 1962.
Konrad Onasch, Das Gedankenmodell des byzantisch–slawischen Kirchenbaus. In Tausend Jahre Christentum in Russland, Karl Christian Felmy et al. (eds.), 539–543. Go¨ ttingen: Vandenhoeck und Ruprecht, 1988.
Eugeny N. Trubetskoi, Russkaya ikonopis'. Umozrenie w kraskah. Wopros o smysle vizni w drewnerusskoj religioznoj viwopisi [Russian icon painting. Colourful contemplation. Question of the meaning of life in early Russian religious painting], Moscow: Beliy Gorod, 2003 [1916].
Georgij Yu. Somov, Semiotic systemity of visual artworks: Case study of The Holy Trinity by Rublev , Semiotica 166 (1/4), 1-79, 2007.

Viungo vya nje

 Andrey Rublev Official Web Site
 Rublev at the Russian Art Gallery
 Selected works by Andrei Rublev: icons, frescoes and miniatures
 "The Deesis painted by Andrey Rublev" from the Annunciation Church of the Moscow Kremlin - article by Dr. Oleg G. Uliyanov
Historical documentation on Andrei Rublev , compiled by Robert Bird
 The Andrei Rublev Museum of Ancient Russian Art  – Guide to visiting the museum
Venerable Andrew Rublev the Iconographer Orthodox icon and synaxarion
 Gallery of Rublev's works

Waliozaliwa karne ya 14
Waliofariki karne ya 15
Wachoraji wa Urusi
Wamonaki
Watakatifu wa Urusi
Benedikto Yosefu Labre

Benedikto Yosefu Labre (kwa Kifaransa Benoît-Joseph Labré; Amettes, Boulogne-sur-Mer, Ufaransa, 25 Machi 1748 - Roma, Italia, 16 Aprili 1783) alikuwa Mkristo ambaye tangu ujanani alitamani sana maisha ya toba kali. 

Kwa ajili hiyo aliiishi miaka mingi bila makao maalumu, akihiji kwa tabu nyingi makanisa mbalimbali akiwa amevaa nguo zilizochakaa na akila alichopewa tu, akitoa mfano bora wa ibada, hasa kwa kuabudu ekaristi.

Hatimaye alihamia Roma alipoishi katika sala na ufukara mkubwa sana.

Alitangazwa na Papa Pius IX kuwa mwenye heri tarehe 20 Mei 1859, halafu Papa Leo XIII akamtangaza mtakatifu tarehe 8 Desemba 1881.

Sikukuu yake ni tarehe 16 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Attwater, Donald and Catherine Rachel John. The Penguin Dictionary of Saints. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. ISBN 0-140-51312-4.

Viungo vya nje

 St. Benedict Joseph Labre katika Catholic Encyclopedia

Waliozaliwa 1748
Waliofariki 1783
Wafransisko
Watakatifu wa Ufaransa
Yurodivy
Yohane wa Matha

Yohane wa Matha (Faucon-de-Barcelonnette, Ufaransa, 23 Juni 1154 - Roma (Italia) 17 Desemba 1213) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki na mtawa mwanzilishi wa shirika la Watrinitari, yaani watawa wa Utatu mtakatifu, waliojitoa kabisa kwa ajili ya kukomboa Wakristo waliotekwa utumwani.

Heshima aliyopewa tangu kale kama mtakatifu ilithibitishwa na Papa Alexander VII tarehe 21 Oktoba 1666.

Sikukuu yake ni tarehe 17 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Holweck, F. G., A Biographical Dictionary of the Saints. 1924.

Viungo vya nje
Catholic Encyclopedia: St. Felix of Valois
Catholic Encyclopedia: Order of Trinitarians

Waliozaliwa 1154
Waliofariki 1213
Mapadri
Watawa waanzilishi
Watrinitari
Watakatifu wa Ufaransa
Watrinitari

Shirika la Utatu Mtakatifu (kifupi Watrinitari, kutokana na neno la Kilatini Trinitas, maana yake Utatu) ni utawa wa Kanisa Katoliki ambao ulianzishwa kwenye eneo la Cerfroid, kilometa 80 hivi kaskazini mashariki kwa Paris (Ufaransa), mwishoni mwa karne ya 12. 

Mwanzilishi wake alikuwa Yohane wa Matha, ambaye alikubaliwa na Papa Innocent III kwa waraka Operante divine dispositionis clementia, uliotolewa tarehe 17 Desemba 1198.

Lengo lilikuwa kuheshimu fumbo la Utatu mtakatifu pamoja na kukomboa Wakristo waliotekwa utumwani katika vita vya msalaba.

Leo shirika lina nyumba katika nchi mbalimbali za Ulaya na Amerika, halafu Madagascar, Misri, India, Korea na Philippines.

Tanbihi

 Text is from www.trinitarianhistory.org (2000), written by Fr. Joseph Gross, who is a member of the Order of the Holy Trinity and a scholar. He has done much research and study as well as writing extensively on the subject of the Order. (though it seems it has been changed now in places by others.

Viungo vya nje 
 http://www.trinitari.org/
 Trinitarian Order
 Trinitarian History 

 
Mashirika ya kitawa
Mparachichi

Mparachichi au mwembe-mafuta (Kiing. avocado, Kilatini Persea americana) ni mti wenye majani na matunda makubwa ambao hupandwa mahali pote pa tropiki na nusutropiki. Huitwa mpea pia lakini afadhali jina hili litumiwe kwa miti ya jenasi Pyrus. Matunda yake (maparachichi au maembe mafuta) yana mafuta mengi.

Picha

Mparachichi na jamaa
Miti ipandwayo
Carlo Ancelotti

Carlo Ancelotti (amezaliwa 10 Juni 1959 ) ni mchezaji wa zamani wa soka aliyecheza kwa ajili ya timu ya taifa ya Italia. 

Alikuwa meneja mwenye mafanikio katika Milan, kuwasaidia kushinda Uefa cup mara mbili, Coppa Italia mara moja, Serie A mara moja, ya Supercup Kiitaliano mara moja, ya UEFA Super Cup mara mbili na FIFA Club World Cup mara moja. 

Pia ni wa kwanza na pekee kuwahi kufundisha timu katika fainali tano za Ligi ya Mabingwa, mmoja wa watu saba waliowahi kushinda Kombe la Ulaya au Ligi ya Mabingwa akiwa mchezaji na meneja, na ndiye meneja wa kwanza na pekee kushinda ligi. mataji katika ligi zote tano bora za Ulaya. Ameshinda Kombe la Dunia la Vilabu la FIFA mara mbili, na UEFA Super Cup mara tatu, akisimamia Milan na Real Madrid.Yeye sasa ni meneja wa klabu ya Real Madrid.

Marejeo 

Waliozaliwa 1959
Wachezaji mpira wa Italia
Alex Ferguson

Sir Alexander Chapman "Alex" Ferguson (amezaliwa tarehe 31 Desemba 1941) ni meneja wa mpira wa miguu kutoka nchini Uskoti. 

Anasimamia klabu ya Manchester United. Zamani alikuwa meneja wa klabu za Aberdeen na St Mirren. 

Alipokea tuzo nyingi kushinda mwingine yeyote katika historia ya soka ya Ufalme wa Muungano.

Waliozaliwa 1941
Watu walio hai
Manchester United FC
Watu wa Uskoti
José Mourinho

José Mourinho (amezaliwa Setúbal, 26 Januari 1963) ni meneja wa mpira wa miguu wa Ureno. Kwa sasa ni meneja wa A.C. Roma. 

Mourinho ni mmoja wa makocha bora katika Ulaya. Alishinda ligi vyeo katika mstari nne (mbili kwa Porto na mbili kwa Chelsea). Yeye pia alishinda UEFA Ligi ya Mabingwa na Kombe la UEFA na Porto. Kwa miaka miwili mfululizo (2004 na 2005), alikuwa mmoja aitwaye kocha bora duniani na Shirikisho la Kimataifa la Soka Historia na Takwimu (IFFHS). Baada ya kuondoka Chelsea FC, nafasi yake ilichukuliwa na Avram Grant. Alikwenda kUwa kocha WA Internazionale Warsaw na alishinda Super Cup ya Italia mwezi Agosti 2008.

Timu alizoongoza
 2000 - Decemba 2000 : Benfica
 Julai 2001 - Januari 2002 :UD Leiria 20
 Januari 2002 - 2004 :FC Porto
 2004 - Septemba 2007 :Chelsea Fc
 2008 - 2010 : Inter Milan
 2010 - :Real Madrid

Waliozaliwa 1963
Watu walio hai
Makocha
Watu wa Ureno
Orodha ya miji ya Virginia

Ifuatayo ni orodha ya miji katika Jimbo la Virginia, Marekani.

 Alexandria
 Arlington
 Bumpass
 Chesapeake
 Fairfax
 Newport News
 Norfolk
 Richmond
 Virginia Beach

Tazama pia 
 Virginia

Virginia
Orodha ya miji ya Arkansas

Ifuatayo ni orodha ya miji katika Jimbo la Arkansas, Marekani.

 Bentonville
 Conway
 Fayetteville
 Fort Smith
 Hot Springs
 Jonesboro
 Little Rock
 North Little Rock
 Pine Bluff
 Rogers
 Springdale

Tazama pia 
 Arkansas

Arkansas
Orodha ya miji ya Alabama

Ifuatayo ni orodha ya miji katika Jimbo la Alabama, Marekani.
	
 Anniston
 Auburn
 Birmingham
 Decatur
 Dothan
 Florence
 Gadsden
 Huntsville
 Mobile
 Montgomery

Tazama pia 
 Alabama

Alabama
Petr Čech

Petr Čech (amezaliwa Pilsen, 5 Mei 1982) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka nchini Ucheki, ambaye kwa sasa anaichezea klabu mashuhuri ya mpira wa miguu ya huko Uingereza, maarufu kama Chelsea F.C. na pia timu ya taifa ya Ucheki.

Tuzo

Chelsea F.C. 
Mshindi

 FA Premier League: 2004-05,2005-2006,2009-2010,2014-2015
 Kombe la FA: 2007, 2009, 2010, 2012
 FA Community Shield: 2005, 2009
 Football League Cup: 2005, 2007, 2015
 UEFA Champions League: 2011-2012
 UEFA Europa League: 2012-2013

Arsenal F.C. 
Mshindi

 Kombe la FA: 2017
 FA Community Shield: 2015, 2017

Waliozaliwa 1982
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Ucheki
Wachezaji wa Chelsea FC
Ross Turnbull

Ross Turnbull (amezaliwa 4 Januari 1982) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka nchini Uingereza, ambaye kwa sasa anaichezea klabu mashuhuri ya mpira wa miguu ya huko Uingereza, Chelsea F.C. kama kipa.

Waliozaliwa 1982
Watu walio hai
Wachezaji wa Chelsea FC
Wachezaji mpira wa Uingereza
Henrique Hilário

Henrique Hilario (amezaliwa 21 Oktoba 1975) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka nchini Ureno. 

Yeye alicheza kwa ajili ya Chelsea F.C. na pia katika timu ya taifa ya Ureno.

Waliozaliwa 1975
Watu walio hai
Wachezaji wa Chelsea FC
Wachezaji mpira wa Ureno
Rosenborg Ballklub

Rosenborg Ballklub (kifupisho: RBK) ni klabu ya kandanda kutoka mji wa Trondheim, Norwei. Inacheza katika Ligi Kuu ya Norwei. Klabu iliundwa mwaka 1917.

Lerkendal Stadion
Lerkendal ni Uwanja wa mpira wa miguu huko Trondheim, Norwei. Ni uwanja wa nyumbani kwa Rosenborg BK. Unapokea watazamaji 21,116, na hivi ni wa pili kwa ukubwa nchini humo.

Tuzo
 Ligi Kuu ya Norwei:
 Washindi (26): 1967, 1969, 1971, 1985, 1988, 1990, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2009, 2010, 2015, 2016, 2017, 2018
 Wa pili (5): 1968, 1970, 1973, 1989, 1991

 Kombe la soka la Norwei:
 Washindi (12): 1960, 1964, 1971, 1988, 1990, 1992, 1995, 1999, 2003, 2015, 2016, 2018
 wa pili (5): 1967, 1972, 1973, 1991, 1998

Wachezaji wa klabu kwa msimu wa mwaka wa 2022 
13 May 2022

Marejeo

Viungo vya nje 
 Official Website (rbk.no)
 Official facebook

Mpira wa Miguu
Vilabu Mpira vya Norwei
Petro Nolasco

Petro Nolasco (kwa Kifaransa Pierre Nolasque; alizaliwa Mas-Saintes-Puelles, Ufaransa, 1189 hivi - Barcelona, leo nchini Hispania, 6 Mei 1256) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki anayekumbukwa hasa kwa juhudi zake za kukomboa Wakristo waliotekwa na Waislamu utumwani pamoja na kurudisha amani. 

Kwa ajili hiyo alianzisha, pamoja na padri Raimundi wa Penyafort na mfalme Yakobo I wa Aragona, utawa wa Wamersedari naye mwenyewe mwaka 1245 huko Algiers alijitoa kutekwa kwa niaba yao akapigwa hata karibu kufa.

Alitangazwa mtakatifu na Papa Urbano VIII tarehe 30 Septemba 1628. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Mei kila mwaka.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Catholic Encyclopedia: St. Peter Nolasco
Founder Statue in St Peter's Basilica

Waliozaliwa 1189
Waliofariki 1256
Mapadri
Watawa waanzilishi
Wamersedari
Watakatifu wa Ufaransa
John Terry

George John Terry (amezaliwa 7 Desemba 1980) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Uingereza. Terry anacheza kama mlinzi na ni nahodha wa Chelsea F.C. katika Ligi kuu ya Uingereza na nahodha wa zamani wa timu ya taifa ya Uingereza.

Terry alikuwa mchezaji wa Chelsea ya Vijana. Kabla ya kuwa mlinzi huyo alikuwa kiungo katika 1992. Ili aweze kupata uzoefu wa timu ya kwanza, Terry alicheza ka mkopo katika timu ya Nottingham Forest mwaka 2000 hadi 2002, kabla ya kurudi Chelsea F.C..

Chelsea F.C.
Mshindi

 FA Premier League: 2004-05,2005-2006,2009-2010
 Kombe la FA: 2007, 2009,2010
 FA Community Shield: 2005, 2009
 Football League Cup: 2005, 2007

Waliozaliwa 1980
Watu walio hai
Wachezaji wa Chelsea FC
Wamersedari

Wamersedari ni watawa wa Shirika la Kifalme, la Kimbingu na la Kijeshi la Bikira Maria wa Huruma na la Ukombozi wa Mateka ambalo lilianzishwa na Petro Nolasco mjini Barcelona, mwaka 1218 ili kukomboa Wakristo waliotekwa na Waislamu kama watumwa.
 

Mojawapo kati ya mambo ya pekee ya shirika hilo ni kwamba tangu mwanzo watawa wake wanaweka nadhiri ya nne ya kukubali kufa kwa ajili ya Mkristo aliye katika hatari ya kupoteza imani, kama ilivyokuwa kwa wale waliotekwa utumwani. 

Leo shirika linapatikana katika nchi 17.

Tanbihi

Viungo vya nje
Homepage for the Order of Our Lady of Mercy in the United States
[http://libro.uca.edu/rc/captives.htm James William Brodman, 1986. Ransoming Captives in Crusader Spain:The Order of Merced on the Christian-Islamic Frontier]

Mashirika ya kitawa
Wamersedari
utumwa
Waminimi

Waminimi (kwa Kilatini Ordo Minimorum) ni watawa wa Kanisa Katoliki wanaomfuata mkaapweke Fransisko wa Paola kutoka Italia kusini.

Mwishoni mwa mwaka 2008 shirika lilikuwa na watawa 180, kati yao mapadri 112, katika konventi 45 ambazo ziko Ulaya (Uceki, Italia, Hispania, Ukraina) na Amerika (Brazil, Colombia, Mexico, Marekani).

Waminimi maarufu wa Ufaransa
Marin Mersenne (1588–1648)
Jean François Niceron (1613–1646)
Charles Plumier (1646–1704)
Louis Feuillée (1660–1732)

Viungo vya nje
Catholic Encyclopedia: Minimi
  Minims of Saint Francis of Paola in the world 

Waminimi