Kaunti ya Kiambu

Kuhusu mji, soma Kiambu

Kaunti ya Kiambu ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010. 

Ilikuwa mojawapo ya wilaya za Kenya katika Mkoa wa Kati baada ya nchi kupata uhuru. 

Wakati wa sensa ya mwaka 2019 wakazi walikuwa 2,417,735 katika eneo la km2 2,538.6, msongamano ukiwa hivyo wa watu 952 kwa kilometa mraba.

Kupakana na Nairobi kumeifanya iwe na idadi ya wakazi wengi mijini, kwa sababu ya maendeleo katika sekta ya mali yasiyohamishika. Sekta za viwanda na ukulima pia zimechangia kukuza kaunti hii kiuchumi.

Makao makuu ya kaunti hii ni mji wa Kiambu. Hata hivyo, utendaji wa kaunti hutekeleza majukumu yake kutoka Thika, ambayo wilaya yake imemezwa tena na Kiambu (2010).

Jiografia 
Kaunti hii imepakana na kaunti za Nairobi (kusini), Machakos (mashariki), Nakuru (magharibi), Nyandarua (kaskazini magharibi) na Murang'a (kaskazini).

Topografia ya kaunti ina nyanda za juu na nyanda za kati. 
Nyanda za juu kabisa zinapatikana katika kata ndogo ya Lari, ambazo ni kuenea kwa Safu za Nyandarua. Sehemu hiyo huwa na vilima vikali na ni chanzo cha maji. 
Nyanda za juu wastani ziko katika Limuru na sehemu za Gatundu Kusini, Gatundu Kaskazini, Githunguri na Kabete. Sehemu hizo zina vilima na tambarare zilizoinuka. 
Nyanda za kati hupatikana katika Juja, Thika na Ruiru. Sehemu hizo huwa kavu kidogo kuliko sehemu zingine za kaunti.

Kaunti ina vyanzo kadhaa vya maji. 
Chanzo cha maji cha Nairobi ni chanzo cha Mto Nairobi, Mto Gitaru, Mto Gitahuru, Mto Karura, Mto Ruirwaka, na Mto Gatharaini. 
Chanzo kingine ni chanzo cha Mto Kamiti na Mto Ruiru ambacho huwa na Mto Riara, Mto Kiu, Mto Makuyu, Mto Bathi, Mto Gatamaiyu na Mto Komothai. 
Chanzo cha maji cha tambarare za Aberdare ni chanzo cha Mto Thiririka na Mto Ndarugu. 
Chanzo cha nne ni chanzo cha Mto Chania na matawimto yake: Mto Thika na Mto Kariminu, inayotoka Mlima Kinangop. Mito hii ni matawimto ya Mto Athi. 

Kiambu hupata misimu miwili ya mvua: Machi hadi Mei na Septemba hadi Disemba. Miezi kati ya Juni hadi Agosti huwa msimu wa baridi kali. Halijoto hutegemea na eneo. Maeneo ya nyanda za juu hupata baridi zaidi. Kata ndogo za Lari na Limuru na sehemu za magharibi za Gatundu Kusini, Gatundu Kaskazini na Githunguri hupata ukungu mzito na baridi ifikayo 7°c.

Serikali na Utawala

Utendaji
Gavana, sasa Ferdinand Waititu, ndiye mkuu wa kaunti na serikali. Yeye huchaguliwa kwa muhula wa miaka mitano katika uchaguzi mkuu. Ana nguvu za utendaji na za kuteua wanakamati wa Kamati ya Utendaji ya Kaunti baada ya kuidhinishwa na Bunge la Kaunti. Hata ingawa mji mkuu wa kaunti uko Kiambu, utendaji wa serikali uko mji wa Thika.

Bunge
Bunge la Kaunti ya Kiambu ni la chumba kimoja. Lina wajumbe 60 waliochaguliwa kutoka wadi sitini za kaunti na wajumbe 27 walioteuliwa. Kila mjumbe anashikilia hatamu ya miaka mitano, inayofanywa upya katika uchaguzi mkuu. Spika wa bunge na naibu wake huchaguliwa na wajumbe. Bunge la Kiambu liko katika mji wa Kiambu.

Mahakama
Kuna Mahakama Kuu ya Kiambu iliyoanzishwa tarehe 20 Juni 2016. Ina jaji mmoja.

Utawala
Kamishna wa kaunti huteuliwa na Rais wa Kenya. Yeye ni mwakilishi wa rais kusaidia mambo ya utawala wa serikali ya kitaifa.

Kaunti ndogo 
Kaunti imegawanywa katika maeneo bunge yafuatayo:

Idadi ya wakazi katika kaunti ndogo (2019) 
Gatundu North 109,870
Gatundu South 122,103
Githunguri 165,232
Juja 300,948
Kabete 199,653
Kiambaa 236,400
Kiambu 145,903
Kikuyu 187,122
Lari 135,303
Limuru 159,314
Ruiru 371,111
Thika East 38,956
Thika West 245,820

Tazama pia
 Orodha ya mito ya kaunti ya Kiambu
 Wilaya ya Kiambu 
 Wilaya ya Thika

Tanbihi

Kaunti za Kenya
Kaunti ya Kiambu