LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Hibo Wardere

Hibo Wardere ni mwanaharakati wa mapambano dhidi ya ukeketaji wa wanawake (FGM), mwandishi, na msemaji wa umma mzaliwa wa Somalia. Alihamia London, Uingereza angali kijana mwaka 1989 kama mkimbizi aliyekimbia vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Somalia. Kwa sasa anaishi Walthamstow London, ambako alifanya kazi kama mpatanishi na mwalimu wa kawaida katika misitu ya Waltham. Ushuhuda wake na kazi ya kampeni imemfanya awe miongoni wa wahamasishaji maarufu zaidi wa nchini Uingereza dhidi ya upingaji ukeketaji (FGM) na ameonekana katika machapisho mengi, ikiwa ni pamoja na Telegraph, BBC, na Guardian.

Maisha
Hibo Warere alipokuwa na umri wa miaka sita alikuwa mwathirika wa ukeketaji ambapo alipata maumivu makali kuanzia kicwani mpaka vidole. "..Kwa kipindi cha miaka kumi alijaribu kumuuliza mama yake kwa kilichotokea bila kupata majibu yoyote ya kuridhisha baada ya kukanusha majibu, baadae alivyofikisha umri wa miaka 16 ndipo alipoamua kupanga mpango na mwanaume ambaye alimuahidi kumwambia kila kitu baada ya usiku ya harusi, ingawa aliogopa, akakimbilia London baada ya vita vya wenyewe kwa wenyewe kwenye miaka ya 1980.

Maisha binafsi
Hibo Wardere anaishi na mumewe Yusuf na watoto wao saba.

Marejeo

Wanawake wa Somalia
Wanaharakati wa Somalia
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Nazari na Chelsi

Nazari na Chelsi (walifariki labda Milano, Italia, 304 hivi) walikuwa Wakristo waliofia imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma.

Ambrosi aligundua masalia yao mwaka 395, lakini habari nyingi juu yao hazina msingi katika historia. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na wengineo kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 28 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 304
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Akasi wa Mileto

Akasi wa Mileto (alifariki Mileto, leo nchini Uturuki, 321) alikuwa Mkristo aliyeuawa wakati wa dhuluma ya kaisari Licinius. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Julai au 29 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 321
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Agnes Pareyio

Agnes Pareyio (alizaliwa Juni 24, 1956) ni mwanaharakati wa haki za wanawake wa Kimaasai, mwanasiasa, mwanzilishi na mkurugenzi wa kituo cha uokoaji wa wanawake cha (Tasaru Ntomonok Rescue Center for Girls), shirika ambalo linafanya kampeni dhidi ya ukeketaji nchini Kenya.

Maisha
Pareyio ni binti wa aliyekuwa mkuu wa kijiji. Baada ya kufanyiwa ukeketaji kinyume na matakwa yake akiwa na umri wa miaka 14, aliapa kupambana na kuzuia kuzuia ukeketaji (FGM) kwa wasichana wengine..

Marejeo

Wanawake wa Kenya
Wanaharakati wa Kenya
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Jaha Dukureh

Jaha Dukureh (alizaliwa kati ya mwaka 1989 au 1990) ni mwanamke mwenye asili ya Gambia, mwanaharakati wa haki za wanawake na mpingaji wa  ukeketaji kwa wanawake. 

Alikuwa mhanga wa ukeketaji wiki moja tu baada ya kuzaliwa. . Ni mwanzilishi na mkurugenzi mkuu wa  'Safe Hands for Girls', taasisi inayofanya kazi ya kutokomeza ukeketaji, na ndiyo iliongoza katika 'The Guardians End FGM  Global Media Campaign'. 

Mwezi Aprili mwaka 2016 jina lake lilitajwa katika orodha ya 'Time 100'. Aliteuliwa kuwania tuzo ya Amani ya Nobel Februari 2018, ameshinda medali ya Eleanor Roosevelt Val-kill, na ubalozi wa kujitolea kwa Afrika. 

Filamu kuhusu maisha yake ilikuwa itolewe na kampuni ya Accidental Picture na The Guardian.

Tanbihi

wanawake wa Gambia
Wanaharakati wa Gambia
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Samsoni wa Dol

Samsoni wa Dol (Wales Kusini, 485 hivi - Dol-de-Bretagne, Neustria, leo nchini Ufaransa, 565 hivi) alikuwa mmonaki nchini kwake, halafu askofu mmisionari wa Dol huko Bretagne.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Doble, G. H. (1970) The Saints of Cornwall: part 5. Truro: Dean and Chapter; pp. 80–103
Journey to Avalon: The Final Discovery of King Arthur By Chris Barber, David Pykitt pp 119 St Samson
Jones, Alison (1994) The Wordsworth Dictionary of Saints, p. 202
Thomas Taylor The life of St Samson of Dol (Kessinger Publishing, LLC (July 25, 2007)): CNRS ISBN 0-548-09467-5
Marilyn Dunn The emergence of monasticism: from the Desert Fathers to the early Middle Ages, (Blackwell Publishers Ltd, 2003): CNRS ISBN 1-4051-0641-7)

Viungo vya nje
"St. Sampson, Bishop and Confessor", Butler's Lives of the Saints
A version of Taylor's English translation of the Vita Sancti Samsonis, with emendations based on a recent edition

Waliozaliwa 485
Waliofariki 565
Wamonaki
Wamisionari
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Wales
Watakatifu wa Ufaransa
Petro Poveda

Petro Poveda Castroverde (Linares, Jaen, 3 Desemba 1874 - Madrid 28 Julai 1936) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki kutoka Hispania na mwanzilishi wa Chama cha Kiteresa kwa ajili ya malezi ya vijana. 

Hatimaye aliuawa na waasi wa dini wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Hispania.

Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 10 Oktoba 1993, halafu mtakatifu tarehe 4 Mei 2003.

Sikukuu yake inaadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Tovuti rasmi ya Pedro Poveda Castroverde

Waliozaliwa 1874
Waliofariki 1936
Mapadri
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Hispania
Samira Hashi

Samira Hashi ni mwanamitindo Msomali-Mwingereza, mwanaharakati na mfanyakazi wa kijamii anayeishi London.

Kazi, Uanaharakati na ubia mwingine
Samira Hashi alihamia uingereza akiwa na umri wa miaka 3 na mama yake Lul Musse na bibi yake Faduma wakati vita ya kisiasa ilipoanza. Alinza mitindo akiwa na umri wa miaka 17 baada ya kusimamishwa mara kwa mara na masirika ya uanamitindo. Tangia alipoanza kupiga picha, uhariri, maonyesho ya mavazi, kampeni za mitindo na mbio za kuhamasisha. Pia alijihusisha katika kazi za hisani. Alikuwa mshindi wa shindano la mavazi Afrika mwaka 2011.

Alicheza filamu ya makala kuhusu nchi yake alikozaliwa na BBC3. Katika filamu, alijadili maswala ya ukeketaji wasichana, na mambo mengine alidai kupigania kuhusu somalia. Aliporudi london, alianza kampeni na okoa watoto, kuonyesha hayo alisema "Nakwenda shule na idadi kubwa ya wasomali wakike, na mara zote hushangazwa kuwa sehemu ya historia na tamaduni. Tunahitaji wanawake wa kuongea kuhusu uzoefu wao, wanaume kuzungumza kuhusu uzoefu wa ndoa. Baadae mambo hubadilika mara tunapojadili kuhusu ukeketaji hasa unafanya.

Marejeo

Wanawake wa Somalia
Wanaharakati wa Somalia
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Hulda Stumpf

Hulda Jane Stumpf (10 Januari 1867 – 3 Januari 1930) alikuwa mmisionari Mkristo raia wa Marekani ambaye aliuwawa nyumbani kwake karibu na Africa Inland Mission kituo cha Kijabe, koloni la Kenya, ambapo alikuwa anafanya kazi kama katibu na mtawala.

Inawezekana Stumpf aliuwawa kwa sababu ya upinzani wake dhidi ya ukeketaji wa wanawake. Kabila kuu la Kenya, Wakikuyu, walichukulia ukeketaji kama ibada muhimu, na kulikuwa na upinzani mkubwa dhidi ya makanisa ya kimisionari ya Kenya kwa sababu yalipinga ukeketaji huo. Nyakati hizi, zinajulikana kwenye historia ya Kenya kama Utata wa ukeketaji wa wanawake Kenya, 1929-32

Stumpf aliripotiwa kurekodi filamu dhidi ya ukeketaji nyumbani kwa mabinti wa Kijabe, ambapo aliwasaidia kutoroka. Baadhi ya majeraha yasiyo ya kawaida kwenye mwili wake yalidhihirisha kwa Gavana wa Kenya wa wakati huo kwamba, wauaji wake walimkeketa, kabla ama baada ya kumuua, hata hivyo mahakama ilihitimisha kwamba hakukuwa na uthibitisho kuwa aliuwawa sababu ya upinzani wake dhidi ya ukeketaji.

Maisha ya utotoni na elimu

Stumpf alizaliwa huko Big Run, Pennsilvania, wazazi wake ni J. R. Stumpf na mkewe, na alikulia huko Indiana, Pennsylvania, ni mmoja kati ya watoto wanne. Baba yake alimiliki duka kubwa lililoitwa Indiana's first, lililokuwa kwenye jengo namba 700 kwenye mtaa wa Filadelfia (700 block of Philadelphia Street). Alikuwa ni mmoja wa wazawa wa kwanza kumiliki gari, mwaka 1906 ni magari sita pekee ndio yalikuwa yamesajiliwa, na mwezi Julai 1901 alianza kulitumia gari hilo kupeleka bidhaa kwa wateja.

Stumpf alisoma katika shule ya biashara, baadae shule ya muziki huko New York kwa miaka miwili. Baada ya masomo yake, alifanya kazi kama karani na mkalimani, kisha akajifunza taaluma ya kufupisha maneno shorthand katika chuo cha Indiana Business College.

Mwezi Octoba 1906 aliomba nafasi kama mmisionari wa Africa Inland Mission (AIM), akijielezea kwenye barua yake kama "mwenye umri wa miaka arobaini na mtu mkarimu sana," lakini pia mwenye afya njema. Aliandika kwenye barua yake ya maombi kuwa anataka kufanya kazi Afrika kwa sababu ya "hamu ya dhati", akiamini kwamba muda ni mchache, pale atakaporudi, na mahitaji katika nchi ya kigeni ni makubwa sana"

Mwezi Novemba 1906 aliwaambia AIM kwamba alikuwa anajaribu kukwepa mfumo wa madhehebu  "Kuna mfumo mmoja tu wa serikali ya kikanisa, kwa kadri ya uelewa wangu, na huo msingi wake ni maandiko, na ni maandiko pekee, ukiachana na mawazo wa mwanadamu juu ya namna ya kuliongoza kanisa" Kuanzia mwezi Mei 1907 alisoma kwa miezi miwili katika chuo cha Moody Bible Institute huko Chikago ili kujiandaa kwa kazi zake za kimisionari. File lake la chuo lilimuelezea kama "Mtu mnyoofu, Mfanya biashara na mkarimu"

Marejeo

Waliozaliwa 1867
Waliofariki 1930
Wamisionari
Wanaharakati wa Marekani
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Yakobo Hilari Barbal

Yakobo Hilari Barbal (Enviny, Lleida, 2 Januari 1898 - Tarragona 28 Julai 1937) alikuwa bruda wa Kanisa Katoliki nchini Hispania katika shirika la Mabradha wa Shule za Kikristo . 

Mwalimu kwa miaka 20 hivi, hatimaye aliuawa na waasi wa dini wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Hispania, wa kwanza kati ya 97 wa shirika lake.

Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 29 Aprili 1990, halafu mtakatifu tarehe 21 Novemba 1999.

Sikukuu yake inaadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
San Jaime Hilario
San Jaime Hilario en Santopedia 
Find a Grave - Br Manuel "Jaime Hilario" Barbal i Cosín

Waliozaliwa 1898
Waliofariki 1937
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Hispania
Hege Storhaug

Hege Storhaug  (alizaliwa 21 Mei 1962) ni mwanaharakati wa kisiasa na mwandishi wa vitabu raia wa Norwei. Tangu miaka ya 1990 alijulikana kwa ukosoaji wake dhidi ya Uislamu na harakati zake za kupinga uhamiaji. Kabla ya kujiingiza kwenye harakati za kupinga uhamiaji alifanya kazi kwa muda mfupi kama mwandishi wa habari. Anaongoza shirika dogo la kupinga uhamiaji liitwalo Human Rights Service akiwa na mshirika wake, na kushika nyadhifa ya mkurugenzi wa habari kwenye shirika hilo. Mwaka 2015 alichapisha kitabu cha Islam, den 11. landeplage chenye madai kuwa uislamu ni "hatari" Wasomi na wachambuzi walifananua maoni yake kama chuki dhidi ya uislamu

Hapo awali, akiwa mchezaji wa mpira wa wavu, Storhaug pia alikuwa mkufunzi wa riadha aliyethibitishwa mwenye shahada ya kwanza kutoka chuo cha Norwegian School of Sport Sciences, na aliangazia matatizo ya kula kwa wanariadha wanawake. Aliwahi kucheza katika timu ya taifa ya wanawake ya mpira wa wavu ya Norwei, na alifundisha na kucheza katika timu ambazo ziliwahi kushinda mashindano ya kitaifa nchini Norwei.

Marejeo

Waliozaliwa 1962
Wanaharakati wa Norwei
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Fran Hosken

Fran P. Hosken (Vienna, Austria, 1920  - 2 Februari 2006) alikuwa mbunifu, mwandishi, na mwanaharakati wa masuala ya kijamii wa Marekani. Alianzisha Women International Network mwaka 1975, na kuchapisha robo ya jarida la masuala ya afya ya wanawake ambalo baadae lilijulikana katika tafiti za ukeketaji wa wanawake.

Maisha
Hosken alizaliwa kama Franziska Porges huko Vienna, ambapo baba yake Otto Porges alikuwa tabibu kutoka Bohemia (Brandys nad Labem, Czech Republic), na alihamia na familia yake nchini Marekani mwaka 1938na kusoma katika  chuo cha Smith, na mwaka 1944 alipata shahada ya uzamivu kutoka shule ya ubunifu Harvard, ni mwanamke wa kwanza kufanya hivyo. Alijiunga kulinda pwani wakati wa vita ya pili ya dunia, kufanya kazi katika mawasiliano. Alioana na James Hosken mwaka 1947, na walianzisha Kampuni ya Hosken mwaka 1947. Walikuwa na watoto watatu, na waliachana mwaka 1962.

Kazi
Hosken alianzisha kampuni ya Hosken na mumewe James Hosken mwaka 1947. Moja ya mradi wake wakwanza, zana zenye rangi nyingi, akawa mwenye mafanikio kibiashara. Kazi zake zilisambazwa na Knoll, Ramornna Macy na kuonyeshwa kwenye soko la bidhaa Chikago na Milan Triennale. Licha ya kufanikiwa mapema, Kampuni ilifungwa mwaka 1951.

Marejeo

Waliozaliwa 1920
Waliofariki 2006
Wanawake wa Marekani
Wanaharakati wa Marekani
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Marion Stevenson

Marion Scott Stevenson (Mei 1871 - 1930) alikuwa mmisionari wa Kanisa la Uskoti kutoka  Ufalme wa Muungano nchini Kenya, Afrika Mashariki, tangu 1907 hadi 1929.

Stevenson alifanya kazi kanisa la Wakikuyu ujumbe wa Thogoto kuanzia mwaka 1912 kwa ajili ya utume huko Tumutumu katika Karatina iliyoanzishwa na Rev. Henry Scott na Dk John Arthur mwaka 1908.

Alianzisha shule ya wasichana ambayo ikawa shule ya sekondari ya Tumutumu iliyolenga kufundisha kushona, usafi, walifanya kazi katika hospitali, na kusaidia kutafsiri Biblia.

Maisha
Stevenson alizaliwa Forfar Scotland wazazi wake Agnes Barron na Robert Stevenson. .,Kaka yake mkubwani William Barron Stevenson ambaye akawa profesa wa lugha ya Kiebrania katika Chuo Kikuu cha Glasgow.]

Alisoma taasisi ya John Watson na Chuo cha Ministers' Daughters College huko Edinburgh, alihudhuria kwenye mihadhara iliyoandaliwa na Chama cha Edinburgh kwa elimu ya chuo kikuu cha wanawake, na baadae alisoma muziki na lugha nchini Ujerumani.

Marejeo

Waliozaliwa 1871
Waliofariki 1930
Wanawake wa Uskoti
Wamisionari
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Rüdiger Nehberg

Rüdiger Nehberg, (4 Mei 1935 – 1 Aprili 2020) alikuwa ni mwanaharakati wa haki za binadamu kutoka Ujerumani, mwandishi na mtaalamu wa kuishi(Kiin. Survival expert). Alikuwa mwanzilishi na mwenyekiti wa shirika la kupinga ukeketaji kwa wanawake liitwalo TARGET, na pia mwenyekiti wa mashirika ya Friends of Peoples Close to Nature and Rettet den Regenwald (Save the Rainforest).. Aliishi Rausdorf karibu na Hamburg, Ujerumani. Nehberg anajieleza kama mpinzani (Kiin. maverick) na mtu asiyekuwa na ishara ya Unajimu, kanisa wala nywele.

Maisha na kazi
Nehberg alizaliwa Bielefeld. Baada ya masomo, Nehberg alianza kwa kuwa mpishi wa keki kama biashara, lakini alizidi kuhamishia mawazo yake 
kuelekea kwenye kuishi nje (Kiin. Outdoor survival). Akayauza maduka yake matatu ya mikate na kisha kuishi kwa vitabu vyake na fasihi. 

Mnamo 1972, akiwa na rafiki zake wawili, ambapo mmoja aliuwawa katika shambulizi la kushitukiza, Nehberg akawa miongoni mwa watu wa kwanza kusafiri kwenye urefu wa mto Naili ya bluu kwa kutumia mtumbwi uliotengenezwa nyumbani. Tangu 1980, amejihusisha na kulinda masilahi ya kabila la Yanomami lenye watu wa asili ya bara la Amerika. Kupitia bishara yake ya "The Tree", iliyohusisha kuvuka bahari ya Atlantiki kwa kutumia mti wa Msonobari mwaka 2000, alichangia kabila la Wayanomami kupatiwa hifadhi iliyolindwa.

Marejeo

Waliozaliwa 1935
Waliofariki 2020
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Rugiatu Turay

Rugiatu Turay ni mwanaharakati wa haki za wanawake raia wa Sierra Leone. Turay ni mwanaharakati mwenye msimamo mkali dhidi ya ukeketaji wa wanawake.  Ni mwanzilishi wa The Amazonian Initiative Movement, shirika lisilo la faida  lenye malengo ya kutokomeza ukeketaji katika Afrika Magharibi.

Maisha binafsi
Turay alipokuwa na umri wa miaka 11, yeye, pamoja na [[[dada]] zake, walipaswa kumtembelea shangazi yao katika mji mkuu wa nchi hiyo, Freetown. Walipofika tu, Turay alifungwa kitambaa usoni kwa nguvu na kulazwa chini kisha wanawake wakamkalia kifuani, kwenye mikono na miguu. Kitambaa kikasokomezwa mdomoni mwake na kuvuliwa nguo. huku wanawake wakipiga makofi, kuimba, na kupaza sauti kuwa siku hiyo amekuwa mwanamke rasmi/kamili. Kilichotekea ni kwamba hakuwa amepelekwa kumtembelea shangazi yake bali kukeketwa. Mwanamke mmoja alitumia kisu butu kukata sehemu zake za siri. Wanawake wengine walimuonya asije akasema chochote kuhusu tukio hilo la sivyo atakufa.

Turay anakumbuka kwamba kitendo kile kilikuwa cha maumivu makali sana na pia aliendelea kuvuja damu kwa siku mbili mfululizo. Anakumbuka alizimia pale alipojaribu kutembea. Kidonda kilipopona, kovu lilikuwa linawasha na kupata maambukizi. Kwa sababu hii, alikuwa anapata maumivu makali sana wakati wa hedhi na ilisababisha damu kuganda (blood clots) na kupata uvimbe.

Ilipofika zamu ya mdogo wake Turay kukeketwa, Turay alijaribu kuingilia kati, lakini hakufanikiwa. Binamu yake alipofariki kwa sababu ya mila hizi, alipata nguvu ya kuanzisha kampeni ya kupinga ukeketaji huu.

Marejeo

Wanaharakati wa Sierra Leone
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Fátima Djarra Sani

Fátima Djarra Sani (alizaliwa 1968) ni mwanaharakati wa haki za wanawake nchini Guinea Bissau anayepinga ukeketaji wa wasichana.

Maisha ya awali
Fátima Djarra Sani alizaliwa Bissau, mji mkuu wa nchi, mwaka 1968. Ni mwanaharakati dhidi ya ukeketaji wa wanawake katika nchi ya Guinea Bisau na mwakilishi wa shirika la Médecins du Monde Afrika.

Kazi
Mwaka 2008, alijiunga na Médecins du Monde, na aliendesha warsha na mafundisho mengine kuhusu hali ya wanawake katika Afrika. Alikazia hasa maswali ya afya ya uzazi na kupinga ukeketaji.

Alishiriki kuandaa itifaki kupinga na hatua dhidi ya ukeketaji wa wanawake ambao ulipata kibali juni 2013 huko Navarra, Hispania.

Maandishi
Mwaka 2015 alichapisha Indomable: de la mutilación a la vida (Indomitable: From Mutilation to Life), na Nyumba ya uchapaji ya Ediciones Península, ambayo alizungumza  kuhusu maisha yake.

Marejeo

Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Assita Kanko

Assita Kanko (alizaliwa Godyr, Burkina Faso, Julai 14, 1980) ni mwandishi wa habari wa Ubelgiji, mwanaharakati wa haki za binadamu na mwanasiasa ambaye alichaguliwa kuwa mwanachama wa Bunge la Ulaya mwaka 2019 linalowakilisha chama cha New Flemish Alliance..

Biografia
Kanko alifanyiwa ukeketaji akiwa mtoto.

Kanko pia amefanya kazi shirika la AHA Foundation lililoanzishwa na Ayaan Hirsi Ali lenye lengo la kupambana na ukeketaji kwa wanawake, ndoa za kulazimishwa na ukiukwaji wa haki za binadamu., Baada ya mauaji ya mwandishi wa habari mwenye ushawishi Norbert Zongo, alisoma uandishi wa habari na akawa mwanaharakati wa haki za binadamu. baadae alihamia Uholanzi mwaka 2001 ili kujifunza uandishi wa habari na baadaye akaishi Brussels. Akawa raia wa Ubelgiji mwaka 2008..

Marejeo

Waliozaliwa 1980
Wanawake wa Ubelgiji
Wanasiasa wa Ubelgiji
Wanaharakati wa Ubelgiji
Wanawake wa Burkina Faso
Wanasiasa wa Burkina Faso
Wanaharakati wa Burkina Faso
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Lilian Passmore Sanderson

Lilian Margaret Passmore Sanderson (22 Februari 1925 - 16 Septemba 1996) alikuwa mwalimu na msomi wa Uingereza ambaye alijulikana kwa tafiti zake juu ya ukeketaji wa wanawake, hasa Sudani. Alikuwa mwandishi dhidi ya ukeketaji wa wanawake: Mpambanaji dhidi ya mateso yasiyo ya lazima (1981) na ukeketaji wa wanawake, uchimbaji na kuingiliana: Biografia (1986).

Maisha na elimu
Sanderson alihudhuria Barnstaple Girls' Grammar School huko Devon, kabla ya kuhitimu mwaka 1947 na shahada ya sanaa kama shahada ya nje kutoka chuo kikuu cha Exeter. Mwaka 1948 alipata astashahada ya elimu, pia kutoka chuo kikuu Exeter, na mwaka 1962 shahada ya uzamili kutoka chuo kikuu london yenye kichwa "Historia ya elimu Sudani na marejeo maalum kwa maendeleo ya wasichana shuleni". Mwaka 1966 alipata shahada ya uzamivu, chuo kikuu london; yenye hoja ya "Elimu ya Sudani kusini, 1898-194".

Tanbihi

Wanawake wa Uingereza
Wanaharakati wa Uingereza
mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Demba Diawara

Demba Diawara (alizaliwa mnamo mwaka 1931) ni imamu wa msikiti na kiongozi wa kijiji cha Keur Simbara nchini Senegal. Anajulikana kwa uongozi wake katika kuhamasisha jamii za Wabambara kuacha mila za ukeketaji wa wanawake.

Maagizo ya kwanza kutoa katika kijiji cha Senegalse cha Malicounda Bambara kuachana mila za ukeketaji mnamo mwaka 1997.

Maisha
Diawara alizaliwa mnamo mwaka wa 1931. Yeye ni imamu lakini sasa anajulikana kama kiongozi mkuu wa kijiji cha Keidi Simbara magharibi mwa Senegal.

Kampeni ya Diawara 
Diawara alikuwa na wasiwasi aliposikia mnamo 1997 kwamba kijiji cha Malicounda Bambara iliwahi kufanya azimio la kusimamisha desturi ya kuteketeza wanawake iliyokuwa sehemu ya utamduni wa Wabambara. Kijiji cha pili Nguerigne Bambara kilifuata mwaka uleule. Diawara alisafiri hadi Malicounda Bambara kueleza wasiwasi zake lakini aliambiwa arudi nyumbani kwanza ajadili na wanawake wa kijiji chake kwanza. Akifuata maagizo hayo, Diawara alijifunza mengi akaona faida ya kubadilisha utamaduni.  Wanawake walimwambia mambo ambayo hakuwahi kusikia. Alijua kwamba shemeji yake alishindwa kuzaa akielewa sasa sababu yake ni kuteketezwa. Hakuwahi kuambiwa kwamba kunaleta maumivu makali hakuwahi. 

Diawara alitaka kijiji chake kufuata mfano wa majirani lakini aliona tatizo. Watu wa vijiji vingine wangeona mabinti kuwa najisi kama hawakukatwa hadi wasingeolewa. Aliona kwamba angehitaji kushawishi pia vijiji vingine vya kabila lake na kutumia mawasiliani katika ujoo. Alina pia haja ya kusambaza ujumbe huo kwa upole bila kushtaki utamatuni na wafuasi wake. 

Diawara pamoja na mpwa wake na mwanamke aliyewahi kuteketeza mabinti katika kijiji chake walianza kuzunguka katika vijiji vingine vya Wabambara na kusambaza ujumbe wakianza kutembelea ndugu za koo za babake na mamake.  

Tarehe 14 Februari 1998 wawakilishi 60 kutoka vijiji 13 walikutana huko Diabougou karibu na mpaka wa Mali wakapatana kumaliza desturi ya kuteketeza wanawake (FGC). Waliwakilisha wakazi 8,000. 

Juhudi za Diawara ziliendelea na mwaka 1999 vijiji 105 vyenye watu 80,000 viliamua kuachana na desturi ya kuteketeza. 

Serikali ya Senegal ilipiga desturi hiyo marufuku lakini mtindo wa Diawara unanekana kuleta matokeo mazuri kuliko kanuni za kisheria pekee.

Marejeo

Waliozaliwa 1931
wanaharakati wa Senegal
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Stella Obasanjo

Stella Obasanjo (14 Novemba 1945 – 23 Oktoba 2005) alikuwa mke wa rais wa Nigeria Olusegun Obasanjo kuanzia mwaka 1999 mpaka alipofariki, ingawa hakuwa mke wa rais mwaka 1976, wakati huo Obasanjo akiwa mkuu wa serikali wa kijeshi. Alifariki wakati anafanyiwa upasuaji wa kupunguza mafuta nje ya nchi.

Stella Obasanjo alikuwa mwanaharakati wa kisiasa, akiunga mkono juhudi kama women's liberation, youth as leaders of tomorrow, na the rehabilitation of a war-torn Nigeria.

Maisha ya awali na elimu
Obasanjo alitokea Iruekpen, Esan magharibi, Edo. Baba yake, Dr. Christopher Abebe, alikuwa kiongozi mkuu wa kampuni ya United Africa Company (UAC) ambaye alikuwa mwenyekiti wa kwanza mzaliwa wa Afrika wa kampuni hiyo ya UAC Nigeria. Mama yake, Theresa, alihitimu katika chuo cha Pitman, London.

Stella Abebe alianza elimu yake katika shule ya msingi iitwayo Our Lady of the Apostles Primary School. Kisha akajiunga na chuo cha St. Theresa, ambako alipata cheti cha elimu ya sekondari cha Afrika magharibi yaani West African School Certificate mwaka 1964 akipata daraja la kwanza. Miaka miwili baadaye alipata cheti cha elimu ya sekondari (kiin. High school). Akajiunga na chuo kikuu cha Ife, ambacho kwa sasa kinaitwa chuo kikuu cha obafemi Awolowo, kwa ajili ya shahada ya kwanza katika lugha ya Kiingereza, alihudhuria kuanzia mwaka 1967 mpaka 1969. Mnamo mwaka 1969 alihamia Uingereza kumalizia masomo yake, safari hii katika maswala ya bima , huko London na Edinburgh, Scotland, kuanzia 1970 mpaka 1974. 

Abebe alikamilisha elimu yake na cheti cha katibu wa siri kutoka chuo cha Pitman mwaka 1976. Alirejea Nigeria mwaka 1976.

Marejeo

Waliozaliwa 1945
Waliofariki 2005
Wanawake wa Nigeria
Wanaharakati wa Nigeria
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Maryam Namazie

Maryam Namazie (alizaliwa Tehran, 1966) ni raia wa Uingereza na Iran, mkomunisti na mwanaharakati wa haki za binadamu, mchambuzi, na mtangazaji.

Maisha ya awali
Maisha yake ya awali yalilenga kupinga ukiukwaji wa haki za binadamu dhidi ya wakimbizi, haswa katika nchi za Sudani, Uturuki, na Irani, na kwa bidii walifanya kampeni dhidi ya sheria za kiislamu (sharia law). Namazie alifahamika zaidi katikati ya miaka ya 2000 kwa sera zake za kijamaa na ukosoaji wake dhidi namna wanawake wanavyotendewa chini ya utawala wa kiislamu. Mwaka 2015, mihadhara yake ilipingwa na makundi yaliomtaja kama mchochezi.

Namazie ni msemaji wa mshikamano wa Irani (Iran Solidarity), sheria moja kwa wote, na baraza la waliokuwa waislamu Waingereza na mlezi wa chama cha Association of Black Humanists.

Namazie ni mshirika wa heshima wa chama cha taifa cha ujamaa (National Secular Society).

Namazie alizaliwa katika jiji la Tehran, lakini aliondoka na familia yake mnamo mwaka 1980 baada ya mapinduzi ya Irani ya mwaka 1979. Baadae aliishi India, Uingereza, na Marekani, ambapo alianza masomo yake akiwa na umri wa miaka 17.

Marejeo

Waliozaliwa 1966
Wanawake wa Iran
Wanawake wa Uingereza
Wanaharakati wa Iran
Wanaharakati wa Uingereza
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Halima Ali Adan

Halima Ali Adan ni Msomali mwanaharakati wa haki za kijinsia, na mtaalamu wa ukeketaji. Ni mwenyekiti mwenza wa kikosi kazi cha ukatili wa kijinsia na meneja wa programu Okoa Watoto na Wanawanake wa Somalia.

Maisha
Adan alizaliwa na kukulia Mombasa, Kenya. Alisomea sayansi ya kompyuta chuo kikuu cha  Greenwich huko London ambapo alipata shahada yake ya kwanza. Baada ya kupata shahada ya pili ya mafunzo ya maendeleo, Adan alianza kufanyia kazi katika shirika la kutoa huduma za intaneti Kenya.

Shughuli
Tangu mwaka  2014, Adan aliajiriwa na shirika la Save Somali Women and Children (SSWC) kama meneja wa program na mwenyekiti mwenza wa kikosi kazi cha ukatili wa kijinsia. SSWC ilianzishwa mwaka 1992 Mogadishu na mwanamke wa kisomali, ambaye lengo lake kutengeneza shirika lisilo la kibiashara ambalo litaunga mkono wanawake na wasichana wa Kisomali ambao wamepitia uzoefu wa kikatili na umaskini katika jamii zao.

Marejeo

Wanawake wa Kenya
Wanaharakati wa Kenya
Wanawake wa Somalia
Wanaharakati wa Somalia
Watu kutoka Mombasa
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Lulwa Al Awadhi

Lulwa Al Awadhi ni kiongozi wa mawakili wa haki za wanawake na katibu mkuu wa halmashauri kuu ya wanawake, kiongozi wa chama cha wanawake nchini Bahrain. Anashikilia nafasi ya 'waziri wa baraza la mawaziri wa heshima', alipata mwaka 2002 wakati halmashauri ilipoanzishwa kama sehemu ya ufunguzi wa asasi za kiraia katika ghuba ndogo ya uingereza.

Marejeo

Wanawake wa Bahrain
Wanaharakati wa Bahrain
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Inna Modja

Inna Bocoum (kwa jina lingine Inna Modja; alizaliwa  Bamako, Mali, Mei 19, 1984, ni mwanamuziki na mwanamitindo kutoka Mali. "Modja" humaanisha "mbaya, sio nzuri" katika lugha ya Kifulde.

Utoto na ujana
Alizaliwa katika familia ya kifula, mtoto wa sita kati ya watoto saba, Inna Bocoum alipata jina lake la kisanii kutoka kwa mama yake, ambaye alimpachika jina la utani "Inna Modja", ambalo maana yake ni "Inna ni mtu mbaya" au "Inna sio mtu mzuri" katika lugha ya kifulfulde. Alipofikisha umri wa miaka sita, wazazi wake walimuunganisha na kwaya. Nyumbani, baba yake alimuhimiza ajiendeleze kwa kumchezea nyimbo kadhaa alizokuwa akizipenda (za wasanii kama Ray Charles, Ella Fitzgerald, Otis Redding na Sarah Vaughan). Pia alishawishiwa na ndugu zake waliomzidi umri, walioendelea zaidi katika muziki wa Thrash Punk, miaka ya '80/'90 Rap, Heavy Metal, Blues, Soul na Disco.

Inna hupinga na kusema ukeketaji wa wanawake FGM, yeye mwenyewe na dada zake ni wahanga wa ukeketaji, walikeketwa bila idhini ya wazazi wao, tukio ambalo ameliimba kwenye moja ya nyimbo zake. Amekwishafanyiwa upasuaji wa kurekebisha maumbile yake.
Pia hukemea ukatili dhidi ya wanawake, ambao ameuonesha kwenye video ya wimbo wake uitwao "La Valse de Marylore".

Marejeo

Waliozaliwa 1984
Wanawake wa Mali
Wanaharakati wa Mali
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Kaliniko wa Gangra

(alifariki Gangra, katika mkoa wa Paflagonia, leo nchini Uturuki) alikuwa Mkristo ambaye alichomwa moto kutokana na imani yake wakati wa dhuluma ya Dola la Roma.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao ni tarehe 29 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Felisi wa Roma

Felisi wa Roma (alifariki Roma, Italia, karne ya 1) alikuwa kati ya Wakristo wa kwanza wa jiji hilo kufia imani yake.

Tangu kale anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 1
Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Simplisi, Faustini na wenzao

Simplisi, Faustini na wenzao Viatrisi na Rufo (walifariki Roma, 303/304) walikuwa Wakristo wa Roma ya Kale waliouawa kwa ajili ya imani yao . Viatrisi alikuwa dada wa Simplisi na Faustini.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakristo wa madhehebu mbalimbali kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 29 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 303
Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Lupo wa Troyes

Lupo wa Troyes (pia: Loup, Leu; Toul, leo nchini Ufaransa, 383 hivi - Troyes, leo nchini Ufaransa, 479 hivi) alikuwa askofu wa mji huo kuanzia mwaka 426, baada ya kuishi miaka 6 katika ndoa halafu katika monasteri ya Lerins.

Alipambana na uzushi wa Upelaji.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Lupus of Troyes
Index of Saints website with thousands of saints, and sources. (an archived, earlier version of "Saint of the Day" at www.saintpatrickdc.org)

Waliozaliwa 383
Waliofariki 479
Wamonaki
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Prospa wa Orleans

Prospa wa Orleans (alifariki 463) alikuwa askofu wa 10 wa Orleans (Ufaransa) .

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 463
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Wiliamu Pinchon

Wiliamu Pinchon (Saint-Alban, 1180 - Saint-Brieuc, 1234) alikuwa askofu wa Saint-Brieuc, Bretagne, Ufaransa, maarufu kwa wema na unyofu. Katika kutetea waumini wake na haki za Kanisa, alidhulumiwa na kupelekwa uhamishoni.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
A. Barthelémy, Ancien évêques de Bretagne. Histoire et monuments. Diosèse de Saint-Brieuc, Tome III, Paris, Saint Brieuc, 1864.

Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Clitoraid

Clitoraid ni mradi usio na faida kibiashara ambao ulianzishwa na harakati za Raëlism/Raelian ili kupinga ukeketaji.

Mradi huu ulianzishwa kati ya mwaka 2005 au 2006. Harakati hizi za Raeliani huona kwamba kuridhika kingono ni jambo chanya na Clitoraid walifadhili wanawake wa Afrika na walitaka kujenga hospitali huko Burkina Faso ambapo wangepokea maelekezo ya awali kuhusu punyeto. Clitoraid walipata ufadhili wa mradi huu wa kupinga ukeketaji, ambao ulitangazwa katika AVN Adult Entertainment Expo huko Las Vegas.

Mwaka 2010, katika kumtia moyo mtaalamu wa masuala ya mapenzi Betty Dodson, duka la San Fransisko linalosambaza vifaa vya kuchochea ashiki waliahidi kutoa msaada wa fedha kwa Clitoraid ikiwa ni pamoja na kuwaomba wateja kuchangia; kampuni iliiondoa ofa hiyo baada ya kupata upinzani kwamba juhudi hazikutumika ipaswavyo, hasa kutoka kwa Wanjiru Kamau-Rutenberg, profesa wa siasa katika chuo kikuu cha San Francisco. 

Mwaka 2013, Clitoraid walipendekeza wiki ya Mei 6–12 kama "Wiki ya kimataifa ya kutoa elimu dhidi ya ukeketaji".

Kufunguliwa kwa Hospitali ya Kamkaso mwaka 2014 ama Hospitali ya Raha huko Bobo-Dioulasso kulicheleweshwa na wizara ya afya ya Burkina Faso.  Clitoraid walililaumu Kanisa Katoliki kwa hilo.

Mwaka 2015, katika kujibu mzozo dhidi ya kutahiriwa kwa mvulana wa miaka 4 wa Marekani, Clitoraid walitoa taarifa kwa vyombo vya habari wakiwa upande wa mama ambaye hakutaka mtoto wake atahiriwe. Pia waliwataka Umoja wa mataifa kupiga marufuku jambo hili: "Kujeruhi mwili ni kunyume na haki ya msingi kwa watoto wote, na hatuwezi kuelewa kwamba nchi inayojiita imestaarabika kama Marekani kuhalalisha kutahiriwa kwa watoto wake wa kiume!"

Marejeo

Wanaharakati
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Gloria Steinem

Gloria Steinem (amezaliwa 25 Machi  1934) ni mwandishi wa habari za utetezi wa haki (masuala) za wanawake na mwanaharakati wa siasa jamii kutoka Marekani.

Alitambuliwa kitaifa kama kiongozi na msemaji wa harakati za wanaharakati watetezi wa haki za wanawake kutoka Marekani American feminist movement mnamo 1960 mwishoni na mwanzoni mwa mwaka 1970.

Marejeo

Watu walio hai
Waliozaliwa 1934
Wanawake wa Marekani
Wanaharakati wa Marekani
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Bogaletch Gebre

Bogaletch "Boge" Gebre (1960 – 2 Novemba 2019) alikuwa mwanasayansi na mwanaharakati kutoka Ethiopia. 

Mnamo mwaka 2010, gazeti la The Independent lilimuelezea kama mwanamke aliyeanzisha mapambano ya wanawake wa Ethiopia." Akiwa na dada yake Fikirte Gebre, Gebre alianzisha KMG Ethiopia, ambayo awali iliitwa Kembatti Mentti Gezzima-Tope (Kembatta Women Standing Together). Hisani hii husaidia wanawake katika maeneo mbalimbali, ikiwemo kupinga na kuepusha ukeketaji wa wawanawake (FGM) na utekaji wa bibi harusi, unaohusisha ubakaji wa wanawake wadogo ili kuwalazimisha waingie katika ndoa. Kwa mujibu wa kamati ya kitaifa ya mila na jadi za Ethiopia, matendo hayo yalikuwa ndio msingi wa asilimia 69 ya ndoa zote nchini humo kwa mwaka 2003.

Gazeti la The Independent linaripoti kuwa shirika hilo limepunguza utekaji wa bi harusi huko Kembatta kwa asilimia 90, pia gazeti la The Economist linasema kuwa shirika hilo limechangia kupunguza ukeketaji wa wanawake kutoka asilimia 100 mpaka asilimia 3. Mnamo mwaka 2005, Gebre alitunukiwa tuzo ya North-South Prize ya 2005 na mwaka 2007 alipewa tuzo ya  Jonathan Mann kwa ajili ya afya ya ulimwengu na haki za binadamu. Kutokana na mchango wake kwa maendeleo ya Afrika, Boge alipewa tuzo ya King Baudouin International Development Prize mwezi mei, mwaka 2013.

Historia
Yeye mwenyewe alikuwa mhanga wa ukeketaji akiwa na umri wa miaka 12, Gebre alinyimwa haki ya kupata elimu rasmi (kiin. Formal education) na baba yake, lakini alikuwa akioroka nyumbani ili kwenda shule ya wamishonari. Mwishowe, alisomea  mikrobiolojia huko  Yerusalemu kabla ya kujiunga na chuo kikuu cha  Massachusetts Amherst kwa udhamini wa  Fulbright scholarship. Akiwa nchini Marekani, alianzisha shirika lake la kwanza la hisani, Development through Education, kupitia hilo shirika wanafunzi wa shule za sekondari na vyuo vikuu vya Ethiopia walipokea kiasi cha dola za kimarekani 26,000 kwa ajili ya vitabu vya kiufundi.

Marejeo

Waliofariki 2019
Waliozaliwa 1960
Wanawake wa Ethiopia
Wanaharakati wa Ethiopia
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Khadija Gbla

Khadija Gbla ni mwanaharakati wa wanawake na haki za binadamu kutoka Sierra Leone. Anafanya kazi kama mshauri wa kitamaduni, mzungumzaji mkuu na mhamasishaji kampeni ya kupinga ukeketaji.

Gbla alianza, "ukeketaji unathiriwa katika kila hatua ya maisha yako; kila mwanamke ana aibu yake na kujitenga katika uzoefu wake. Nataka watu wajue jinsi gani hili tendo ni lakikatili, lenye ukiukwaji wa haki za wanawake na wasichana. Kuna elimu nyingi ambayo inahitaji kufanywa. Ni juu yetu kumaliza kabisa huu ukiukwaji wa haki za kibinadamu."

Maisha binafsi 
Mwaka 1991 familia yake ilihamia Gambia na baadaye Australia kwa sababu za kiusalama, ambapo alipewa hifadhi ya ukimbizi mwaka 2001.

Shughuli 
Alijitolea mashirika ya hisani South Australia lililojulikana Women's Health Statewide. Alisaidia kuelimisha matabibu, afisa polisi na jamii za wakeketaji. Khadija alifanya kazi ya kuzuia ukeketaji Australia, kuandaa hisani HAKUNA ukeketaji Australia kutoa huduma ya afya na msaada wa kielimu kwa wanawake na wasichana.

Kutambulika 
Kazi yake ilipewa heshima mara kadhaa:
 2016 Women's Weekly and Qantas Women of the Future finalist
 2014 The Advertiser South Australia’s 50 most Influential Women
 2013 Madison Magazine Australia's top 100 inspiring Women
 2013 Amnesty International Human Rights Activists to watch out in 2013
 2011 State, Finalist Young Australian of the Year.

Marejeo 

Wanawake wa Sierra Leone
Wanaharakati wa Sierra Leone
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Tobe Levin

Tobe Levin Freifrau von Gleichen (amezaliwa Februari 16, 1948), ni mjuzi wa lugha nyingi, mtafsiri, mhariri na mwanaharakati, mshirika wa Kituo cha Hutchins cha Utafiti wa Kiafrika na utafiti wa Kiafrika-Kimarekani katika Chuo Kikuu cha Harvard ; Mfanyakazi wa Utafiti wa Kutembelea katika Kituo cha Kimataifa cha Mafunzo ya Jinsia, Lady Margaret Hall, Chuo Kikuu cha Oxford; mwanaharakati dhidi ya ukeketaji wa wanawake (FGM) na profesa mstaafu wa Kiingereza katika Chuo Kikuu cha Maryland. 

Baada ya kupata PhD yake mnamo 1979 kutoka Chuo Kikuu cha Cornell, anajulikana sana kwa  utetezi wake dhidi ya ukeketaji kwa wanawake na udhamini wake wa masomo katika uandishi. Amechapisha nakala zilizopitiwa na wahariri wenzake na kurasa mbalimbali za vitabu, alihariri vitabu vinne, alizindua UnCUT / SAUTI Press mnamo 2009  na kuanzisha Uhakiki wa Vitabu vya Wanawake wa Uropa (1998-2010).  Vitabu  mashuhuri  alivyofanyia  kazi hadi  leo ni  Empathy and Rage ,Female Genital Mutilation in African Literature and  Waging Empathy vilivyoandikwa na Alice Walker, pia anamiliki kitabu cha Secret of Joy, and the Global Movement to Ban FGM.
Alice Walker alionyesha shukrani kwa maandishi ambayo yanaonyesha mshikamano ulimwenguni na juhudi za kukomesha fasihi ya mwandishi  mapema katika miaka ya tisini.  Levin pia ameungana na Maria Kiminta na mpiga picha Britta Radike kuchapisha kumbukumbu na kitabu cha habari, Kiminta. Mapambano ya Wamasai dhidi ya Ukeketaji.

Maisha na elimu 
Akiwa ni mzaliwa wa Long Branch hulo New Jersey Marekani, Levin alikuwa binti wa Morris William Levin na Janice Metz Levin.

Mnamo 1970 alipata shahada ya kwanza ya Kiingereza kutoka Chuo cha Ithaca (NY), akihitimu jumla ya masomo kama salutatorian. Miaka mitatu baadaye alipokea M.A yake kwa Kifaransa kutoka NYU huko Paris pamoja  na digrii kutoka Chuo Kikuu cha Paris III (Censier). utafiti wake wa memoir de  maitrise  (thesis ya MA) ilisafisha taswira ya wanawake huko Rousseau na Diderot na aliweka wazi kuwa amekutana na ukosoaji juu ya fasihi ya kike. 

Mnamo 1973 alijiandikisha kama kusoma PhD katika Chuo Kikuu cha Cornell.  Wakati akiendelea na utafiti wa kidaktari kielimu huko Munich (kwa usomaji wa kutokuwepo), kwanza alijifunza juu ya ukeketaji wa wanawake (FGM) kupitia jarida la kike la Alice Schwarzer <i id="mwKg">EMMA</i>, na kuwa sehemu ya harakati ya kitaifa ya Ujerumani kumaliza ukeketaji. 

Mnamo 1979 alipata Shahada ya Uzamivu katika fasihi linganishi kutoka Chuo Kikuu cha Cornell, na tasnifu yake juu ya “Ideology and Aesthetics in Neo-Feminist German Fiction: Verena Stefan, Elfriede Jelinek, and Margot Schroeder.”  Kwa hivyo alikua msomi wa kwanza ambaye kazi yake ya udaktari ilitambulika katika Tuzo ya Nobel ya 2004 katika Fasihi Elfriede Jelinek .

Marejeo

Watu walio hai
Waliozaliwa 1948
Wanawake wa Marekani
wanaharakati wa Marekani
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Masooma Ranalvi

Masooma Ranalvi ni mwanaharakati wa kupinga ukeketaji kutoka Uhindi.

Ndiye mwanzilishi wa We Speak Out, shirika lililojitolea kusaidia wanawake kutoka katika jamii ya Bohra kutoroka au kupona katika ukeketaji.

Marejeo

Watu walio hai
Wanawake wa Uhindi
Wanaharakati wa Uhindi
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Juni Eric-Udorie

Juni Eric-Udorie (alizaliwa Juni 18 1998) ni mwandishi na mwanaharakati wa wanawake kutokea Ufalme wa Muungano. Yeye ni mwandishi wa habari na mwanablogu wa The Guardian na New Statesman na pia Cosmopolitan. 

Mnamo mwaka wa 2016, BBC ilimjumuisha katika orodha ya Wanawake 100 kwa "wanawake wenye ushawishi mkubwa mwaka 2016..

Maisha
Ingawa ana asili ya Nigeria, Eric-Udorie alizaliwa Ireland na anaishi na kufanya kazi nchini Uingereza ambapo alihamia akiwa na umri wa miaka 10. Alisoma Downe House School huko Thatcham Berkshire..

Marejeo

Wanawake wa Uingereza
Wanaharakati wa Uingereza
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Ayaan Hirsi Ali

Ayaan Hirsi Ali (kwa Kisomali: Ayaan Xirsi Cali:  Ayān Ḥirsī 'Alī; alizaliwa: Ayaan Hirsi Magan, huko Somalia, 13 Novemba 1969) ni mwanaharakati wa haki za wanawake, mwandishi, msomi na mwanasiasa wa zamani raia wa Uholanzi na Marekani. 

Alipata usikivu wa kimataifa kwa kuwa mkosoaji wa Uislamu na mtetezi wa haki za wanawake wa Kiislamu, akipinga kwa nguvu ndoa za kulazimishwa, mauaji ya heshima, ndoa za utotoni na ukeketaji wa wanawake.Alianzisha shirika la kulinda haki za wanawake liitwalo AHA Foundation. Ayaan Hirsi Ali hufanya kazi kwa ajili ya Hoover Institution na American Enterprise Institute.

Mnamo mwaka 2003, Hirsi Ali alichaguliwa kuwa mwanachama wa baraza la wawakilishi la Uholanzi.

Marejeo

Waliozaliwa 1969
Wanawake wa Somalia
Wanaharakati wa Somalia
Wanawake wa Uholanzi
Wanaharakati wa Uholanzi
Wanawake wa Marekani
Wanaharakati wa Marekani
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Jesús León Santos

Jesús León Santos ni mwanamazingira kutoka Mexiko. 

Alipewa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mnamo 2008, kwa juhudi zake juu ya maendeleo endelevu ya kilimo katika mkoa wa Mixtec katika jimbo la Oaxaca.

Marejeo

Watu walio hai
Wanaume wa Mexiko
Wanaharakati wa Mexiko
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Khadidiatou Diallo

Khadidiatou Diallo (alizaliwa Senegal) ni mwanaharakati dhidi ya ukeketaji, mwanzilishi wa Groupe de femmes pour l'Abolition des Mutilations Sexuelles huko Ubelgiji.

Marejeo 

Wanawake wa Senegal
Wanaharakati wa Senegal
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Fawzia Zainal

Fawzia Abdulla Yusuf Zainal ni mwanahabari wa Bahrain, mwanaharakati wa kijamii na mwanasiasa ambaye amekuwa Spika wa Baraza la Wawakilishi tangu 12 Desemba 2018. Zainal ndiye mwanamke wa kwanza kuongoza bunge la Bahrain, na mwanamke wa pili kuongoza bunge la Ghuba-Kiarabu baada ya Bunge la UAE Amal Al Qubaisi..

Elimu
Zainal alihitimu shahada ya elimu na lugha ya Kiarabu kutoka Chuo Kikuu cha Bahrain mnamo mwaka 1983.na ana Stashahada ya Uzamili katika Ushauri Nasaha kutoka Chuo Kikuu cha Jordan/

Marejeo

Wanawake wa Bahrain
Wanaharakati wa Bahrain
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Edna Adan Ismail

Edna Adan Ismail (alizaliwa 8 Septemba 1937) ni muuguzi mkunga, mwanaharakati na alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa waziri wa mambo ya nje wa Somaliland kuanzia mwaka 2003 hadi 2006. Aliwahi pia kuwa waziri wa mambo ya familia na maendeleo ya jamii.

Ni mkurugenzi na mwanzilishi wa hospitali ya Edna Adan Maternity Hospital huko Hargeisa na ni mwanaharakati na mwanzilishi wa mapambano kupinga ukeketaji. Pia ni raisi wa shirika la kuwasaidia waathirika wa mateso.

Aliolewa na Mohamed Haji Ibrahim Egal aliyekuwa waziri mkuu wa Jimbo la Somaliland siku tano kabla ya Somalia kupata uhuru wake na baadaye akawa waziri mkuu wa Jamhuri ya Somalia mwaka (1960-1960) na (1967–69) na baadaye kuwa Raisi wa Somaliland mwaka (1993–2002).

Maisha ya awali

Edna Adan alizaliwa huko Hargeisa, (Somaliland ya waingereza) Tarehe 8 Septemba 1937, binti wa daktari maarufu wa Somalia. ni mmoja kati ya watoto watano kwa mama yake, lakini wawili walifariki wakati wa kuzaliwa.  Kwa nyakati hizo wanawake nchini Somaliland walikuwa hawaruhusiwi kupata elimu, lakini baba yake aliajiri mkufunzi kwaajili ya wavulana wa mtaani na yeye akapata nafasi ya kujifunza kusoma na kuandika pamoja nao. Baadae alienda shule huko Djibouti ambapo shangazi yake alikuwa ni mwalimu. Alipofikisha umri wa miaka nane, alikeketwa. Mipango ilipangwa na mama pamoja na bibi yake pale ambapo baba yake alikuwa kwenye safari ya kibiasha; aliporudi alikasirishwa sana kwa kitendo hicho.

Kwa kutaka kuzuia wanawake wengine wasipitie mateso aliyoyapata, alijifunza uuguzi na ukunga nchini Uingereza katika chuo cha Borough Polytechnic, sasa hivi London South Bank University. Baadae alifunga ndoa na Muhammad Haji Ibrahim Ega, mwanasiasa wa Somalia ambaye alichaguliwa kuwa waziri mkuu wa Somalia mwaka 1967.

Anatajwa kuwa msichana wa kwanza wa Somalia kusoma Uingereza, Somaliland's first qualified nurse-midwife

Marejeo

Waliozaliwa 1937
Wanawake wa Somalia
Wanaharakati wa Somalia
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Wabambara

Wabambara ni kabila la Afrika ya Magharibi. Wanatumia lugha ya Kibambara, moja ya lugha za Kimande. 

Wengi wao huishi katika nchi ya Mali ambako lugha yao ni lugha ya taifa. Wako pia katika Guinea, Senegal, Burkina Faso, Niger, Ivory Coast, Mauritania na Gambia.

Idadi yao hukadiriwa kuwa milioni 6-7 nchini Mali.  

Asili ya Wababambara ni kuwa tawi la Wamandinka. Katika karne ya 13 Wabambara walianzisha Milki ya Mali. Leo hii wengi wao hufuata dini ya Uislamu.

Marejeo 

Watu wa Mali
Wamande
Dai Qing

Dai Qing (amezaliwa Agosti 1941 huko Chongqing) ni mwandishi wa habari, mwanamazingira na mwanaharakati wa masuala yanayohusiana na Uchina; kwa kiasi kikubwa dhidi ya mradi wa bwawa la Three Gorges Dam. 

Dai pia ni mwandishi ambaye amechapisha vitabu, nakala na majarida mengi yenye ushawishi.

Marejeo

Watu walio hai
Waliozaliwa 1941
Wanawake wa Uchina
Wanaharakati wa Uchina
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Margaret Jacobsohn

Margaret Jacobsohn ni mwanamazingira kutoka Namibia. 

Alipewa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mnamo 1993, pamoja na Garth Owen-Smith, kwa juhudi zao juu ya uhifadhi wa wanyamapori  vijijini huko Namibia.

Marejeo

Watu walio hai
Wanawake wa Namibia
Wanaharakati wa Namibia
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Pumpuang Duangjan

Pumpuang Duangjan (4 Agosti - 1961 - 13 Juni 1992) alikuwa mwimbaji wa Thailand. Alijulikana kwa nyimbo zake za kiasili na ballads za Luk thung. Mzaliwa wa Mkoa wa Suphanburi.

Mgonjwa wa Lupus erythematodes, alifariki mwaka 1992 katika Phitsanulok. Alikuwa na umri wa miaka 31.

Matamasha na Ziara
 1985 : Nud Phop Na Amphoe
 1985 : Sao Na Sung Farn
 1986 : Takkataen Phuk Bow

Marejeo 

Waliozaliwa 1961
Waliofariki 1992
Waimbaji wa Thailand
Jintara Poonlarp

Jintara Poonlarp (amezaliwa Mkoa wa Roi Et, 6 Machi 1969) ni mwimbaji na mwigizaji, kutoka nchini Thailand. 

Alijulikana kwa nyimbo zake za kiasili na ballads za Luk thung, sawa na Pumpuang Duangjan.

Matamasha na ziara
 1987 : Took Lauk Oak Rong Rien
 1993 : Jao Bao Hai
 1998 : Rak Salai Dokfai Ban

Marejeo

Viungo vya nje 
 Jintara Poonlarp katika Facebook

Waliozaliwa 1969
Watu walio hai
Waimbaji wa Thailand
Waigizaji filamu wa Uthai