LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Instagram

Instagram ni mtandao wa kijamii unaoruhusu mtumiaji kupata huduma ya kushirikisha picha za kawaida na za video mtandaoni. 

Programu hii hutumika katika simu aidha za iPhone au mfumo uendeshaji wa Android. Programu inakupa fursa ya kuchukua picha na video, na kuzipitisha katika vichujio vyake ili itakate na kisha kuishirikisha na wale wanaokufuata. Vilevile inakupa fursa ya kushirikisha na mitandao mingine ya kijamii kama vile Facebook, Twitter, JamiiTalk, Tumblr na Flickr. 

Mtandao huo uliundwa na Kevin Systrom na Mike Krieger na kutolewa rasmi tarehe 6 Oktoba 2010. Hivi sasa unamilikiwa na kampuni ya Facebook baada ya kununuliwa kwa dola za Kimarekani bilioni 1 Aprili 2012.

Baada ya kuanzishwa mwaka 2010, Instagram ilipata umaarufu mkubwa na kupata watumiaji milioni moja ndani ya miezi miwili, milioni 10 ndani ya mwaka mmoja na milioni 800 hadi Septemba 2017. Hadi Oktoba 2015 kulikuwa na picha bilioni 40 toka kwa watumiaji.

Historia
Kevin Systrom aliweka picha ya kwanza kwenye mtandao huo tarehe 16 Julai 2010.  The photo shows a dog in Mexico and Systrom's girlfriend's foot; the photo has been enhanced using Instagram's X-PRO2 filter.

Tarehe 6 Oktoba 2010 app rasmi ya kwanza ya Instagram ilitolewa.

Matangazo
Kama ilivyo kwa mitandao mingine ya kijamii, Instagram inapata mamilioni ya fedha toka kwenye matangazo. Mnamo Oktoba 2013, Instagram ilianza jitihada za kupata fedha kupitia matangazo ya video na picha nchini Marekani.  Mnamo Juni 2014, Instagram ilitangaza ujio wa matangazo nchini Uingereza, Canada na Australia.

Mnamo Mei 2016, Instagram ilitangaza uzinduzi wa zana mpya za akaunti za biashara, ikiwa ni pamoja na maelezo mafupi ya biashara, na uwezo wa kugeuza picha, video au maandishi kuwa matangazo moja kwa moja kutoka kwenye programu ya Instagram yenyewe. 

Mnamo Februari 2016, Instagram ilitangaza kwamba ilikuwa na matangazo 200,000.  Hii iliongezeka hadi kwa watangazaji wa kazi 500,000 mwezi Septemba 2016, na milioni moja mwezi Machi 2017.. Programu mbalimbali zimejitokeza kuwezesha watangazaji kujitanza kwenye Instagram kutokana na umaarufu wake.

Kutumia Instagram 
Unapotumia programu ya Instagram, yafaa kwanza uangalie ni heshitegi gani ambazo zinapendwa sana na watu na ambazo zina wafuasi wengi. Ni vizuri pia uwe na picha maalumu ambayo inaonyesha wewe ni nani na taarifa ndogo kukuhusu ili wafuasi wako waweze kujua msimamo wako na masuala unayozingatia.

Ili kupata wafuasi wengi, inabidi uwe ukijipiga picha nyingi mara kwa mara na kuziweka katika mtandao. Picha zenyewe zafaa ziwe zimepigwa vizuri na kamera au simu ili ziwe wazi na kuonekana kwa urahisi. Waweza pia kujua jinsi unavyoendelea katika kupata wafuasi na picha zako kupendeka kwa kufanya ukaguzi ili ujue kama waendelea vizuri na masuala yako yanafuatiliwa na watu. 

Instagram pia inakupa nafasi ya kutoa hadithi yako kwa Instagram stories.

Marejeo

Viungo vya nje
 
 Ukurasa wa Instagram kwenye Facebook

Mitandao ya kijamii
Tovuti za mitandao ya kijamii ya Marekani
Twitter

Twitter ni  mtandao wa kijamii unaotoa huduma ya kutuma vijiujumbe vidogo vinavyoitwa "Tweets" na kushea na watu wanaokufuata. Unamilikiwa na kampuni ya Marekani Twitter, Inc. Watumiaji wanatumia simu za mkononi au kompyuta kutuma na kusoma jumbe. Tweet zinaweza kuwa na maneno yenye urefu wa 140 tu. Hata hivyo mwaka 2017 kampuni hii ilitangaza kuongeza idadi ya urefu wa maneno hadi 280. Maneno haya au jumbe hizi zinaonekana katika ukurasa wa mtumiaji. Tweet hizi aghalabu zinaweza kusomwa na mtu yeyote, lakini mtumaji anaweza pia kuzifanya ziwe faragha. Tweet ambazo ni faragha zinaweza kuonekana kwa wale ambao wanakufuata tu. 

Watumiaji wanaweza kujiandikisha na kutweet kwa watu wengine. Mtindo huo unaitwa following au kufuata, na wanaojiandikisha wanaitwa followers au wafuasi. Mwishoni mwa mwaka wa 2009, watumiaji waliweza kufuata orodha za muumbaji.

Watumiaji wanaweza kupokea tweets kwa kutumia wavuti ya Twitter. Vilevile wanaweza kutumia programu pepe ambazo zinafanya kazi na Twitter kwenye simujanja. 

Twitter ilianzishwa na Jack Dorsey, Noah Glass, Biz Stone, na Evan Williams mnamo Machi 2006 na kuzinduliwa mnamo Julai mwaka huo huo. Twitter, Inc. ina makao yake makuu San Francisco, California na ina zaidi ya ofisi 25 duniani kote.  Kufikia mwaka wa 2012, twitter ilikuwa na watumiaji zaidi ya milioni 100 na walituma tweets milioni 340 kwa siku. Mnamo mwaka wa 2013, ilikuwa mojawapo ya tovuti kumi zilizotembelewa zaidi. Kufikia mwanzoni mwa 2019, Twitter ilikuwa na zaidi ya watumiaji milioni 330.

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Twitter - Tovuti Ramsi
 Twitter blog - Blogu rasmi

Twitter
Mitandao ya kijamii
Simujanja

Simujanja ni aina ya rununu ambayo inafanya mambo mengi kuliko simu nyingine ya kawaida. Zinafanya kazi kama tarakilishi, lakini hiki ni chombo kinachobebeka na kidogo cha kutosha katika mkono wa mtumiaji.

Matumizi yake ni pamoja na:
 Kutuma na kupokea barua pepe, matini mafupi, picha na jumbe za media kadhaa
 Kuorodhesha mawasiliano
 Vifanyizi vya kikokotoo, fedha, king'ora, n.k. 
 Kuvinjari intaneti kwa kutumia kivinjari cha simu
 Kucheza michezo mbalimbali 
 Bluetooth
 GPS
 Wifi

Kwa sababu simujanja ni kama tarakilishi ndogo, zinaweza kuendeshwa kwa kutumia mifumo ya uendeshaji kama vile Apple iOS na Android - itategemea na mahitaji ya chombo chenyewe. Lakini vilevile wengine wanatumia Windows Phone au BlackBerry OS.

Historia 

Simu ya kwanza kuuzwa ambayo inaweza kuitwa simujanja iliitwa "Angler": ilitengenezwa na Frank Canova mwaka 1992 wakati akifanya kazi IBM.

Toleo lililoimarishwa zaidi liliuzwa mwaka 1994 na kampuni ya BellSouth kwa jina la Simon Personal Communicator. Pamoja na kupia na kupokea simu, simu hii iliweza pia kutuma nukushi na barua pepe. Simu hii ilikuwa na ramani, kalenda, kitabu cha namba za simu, saa, n.k. 

Neno "simujanja" halikutumika hadi mwaka mmoja baada ya kutolewa kwa simu hiyo.

Tazama pia
 Simu ya mkononi
 Android
 Windows Phone
 BlackBerry
 Symbian

Marejeo 

Simu
Huduma ya ujumbe mfupi

Huduma ya ujumbe mfupi au huduma ya ujumbe mfupi wa maandishi (kutoka Kiing. SMS kwa short messaging service ) ni aina ya mawasiliano yanayotumika katika simu za mikononi. Yanafahamika sana kwa kuitwa "arafa" au "ujumbe mfupi". Ukiwa na SMS, mtu mmoja anaweza kumtumia mtu mwingine ujumbe wa maandishi.

Historia 
Utafiti kuhusu huduma ya ujumbe mfupi kwa simu ilianzia miaka ya 1980. Ilivumbuliwa na shirika la Franco German GSM chini ya uongozi wa Friedhelm Hillebrand na Bernard Ghillebaert. Ujumbe mfupi wa kwanza ulitumwa naye mtafiti Neil Papworth mnamo 3 Desemba 1992 kwa mwenzake Richard Jarvis huku akimtakia Krismasi yenye fanaka. Maneno ya huduma hii fupi ilikuwa 'Merry Christmas'.

Matumizi ya ujumbe mfupi yanakwenda pole mno, kwa kuwa kwa kawaida watu wengi hupenda kutumia njia ya kupiga simu ya sauti badala ya kutuma ujumbe mfupi. Vilevile kuna mipaka ya utumaji maandishi yasiyozidi 160. Ukituma ujumbe mrefu zaidi huhesabiwa kama jumbe zaidi ya moja, ambapo mtumiaji atatakiwa alipe zaidi ya ujumbe mmoja. 

Jumbe fupi hutumwa kwa simu nyingine iwapo simu ya kawaida haikubali au inatumika sana. Ijapokuwa kuna baadhi ya watu wao huwa mahodari wa kutuma jumbe za kawaida. Matumizi ya jumbe fupi, huenda mtu yupo sehemu yenye mkusanyiko mkubwa wa watu na hawezi kuongea mbele yao, basi atatumia huduma ya ujumbe mfupi kumfahamisha huyo mtumiaji mwenzake juu ya suala fulani nyeti kwa kutumia huduma hii. Gharama za jumbe itategemea na mtandao unaokupa huduma. Baadhi ya mitandao hutoa jumbe bila kikomo kwa kujiunga na baadhi ya vifurushi wanavyotoa huduma maalumu za jumbe bila kikomo kwa wateja wao.

Maendeleo 
Hivi leo, huduma ya ujumbe mfupi umesambaa na kutandaa kote duniani. Kulingana na tovuti ya Forbes, huduma ya jumbe fupi imekuwa ikishamiri kutoka mwaka wa 2019 katika mauzo ya kidijtali hata kuliko matumizi ya barua pepe, Facebook na Twitter. Tovuti ya AXIS inadhihirisha kuwa kati ya wale wote waliotumiwa huduma fupi, asilimia tisini hufungua jumbe hizi ikilinganishwa na asilima ishirini ya waliotumiwa barua pepe.

Tanbihi

Marejeo 
 Hindi SMS 

Mawasiliano
Simu za mikononi

Simu ya mkononi (lakabu simu ya kiganjani, simu bila waya, simumnara, simu-selula, rununu, rukono) ni simu ndogo inayobebeka.

Simu ya mkononi inaweza kutumika kwa mawasiliano ya mbali bila waya. Inafanya kazi kwa kuwasiliana na kituo cha mawasiliano kwa njia ya mnara (vilevile huita "mnarani") ambayo inaunganisha na mtandao mkuu wa simu. Ikiwa inatembea, kama simu inakuwa mbali sana na mnara iliyoungana nao awali, ule mnara unatuma ujumbe kwa mnara mwingine wa karibu kupokea mawasiliano. Utaratibu huu unasaidia simu isikatike, hivyo basi mawasiliano yanaendelea kwa kuunganishwa huko. Kupasiana huko kwa minara (lugha ya kitaalamu "hand-off"), kunatokea kiasi kwamba hata mtumiaji hawezi kujua  kitu kama hicho kimetokea.

Teknolojia hii wakati ilipoanza ilikuwa ghali mno. Lakini kadiri inavyozidi kujulikana kutumika, ndivyo inavyozidi kuwa na gharama za chini, kiasi kwamba siku hizi karibu kila mtu anaweza kumudu gharama za matumizi ya simu ya mkononi.  

Muundo mpya wa simu za mkononi unaitwa "SimuJanja" au "simu mtelezo". Muundo huu umekuwa maarufu ndani ya muda mfupi. Sehemu kubwa ya simu zilizotengenezwa kuanzia mwaka wa 2010 ni "simujanja". Zinaweza kutumika kama kompyuta na vilevile kupiga simu.

Marejeo

Viungo vya nje

Simu
Teknolojia
Android

Android ni jina la aina ya mfumo huria wa uendeshaji wa simu za mikononi. Mfumo huo hutumiwa hasa katika simujanja, kama vile Google inavyomiliki Google Nexus, vilevile kampuni nyingine zinafanya vivyohivyo ikiwa ni pamoja na HTC na Samsung. Mfumo huo wa uendeshaji umepata kutumika pia katika kompyuta bapa kama vile Motorola, Xoom na Amazon Kindle Fire. 

Google imetoa pia Android nyingine kama vile Android TV ya televisheni, Android Auto ya magari, Android Things kwa ajili ya vifaajanja na Wear Os ya saa ya mkononi. Aina nyingine za Android hutumiwa pia kwa michezo ya kompyuta na kamera za kidijiti. 

Android mwanzoni iliundwa na Android Inc. kabla ya kununuliwa na Google mwaka 2005. Matumizi rasmi ya kibiashara yalianza mnamo Septemba 2008. Toka mwaka huo Android imetoa matoleo mbalimbali. Toleo la sasa ni 9 "Pie" lililotolewa Agosti 2018. Android Q beta ilitolewa Machi 13, 2019. Programu ya msingi ya Android inaitwa Android Open Source Project (AOSP) ambayo hutolewa kwa Leseni ya Apache. 

Google inasema zaidi ya simujanja milioni 1.3 zenye mfumo wa Android zinauzwa kila siku. Hii imeifanya Android kuwa miongoni mwa mifumo ya uendeshaji wa simu inayotumika sana duniani.

Programu za Android 
Programu za Android, zinaitwa "apps" za simu za mkononi, ambazo zinatoka duka la Google Play. Programu hizi zinatumia mtindo wa .apk. Programu za Android zimetengenezwa na lugha ya Python, C, C++, au lugha za Java lakini Kusano za mtumiaji daima hutengenezwa kwa kutumia Java na XML. Kuna apps zaidi ya milioni 2.8 zinapatikana katika Android. 

Kati ya programu hizi kuna apps za manufaa kama vile za kusaidia utendaji kazi wa simu kwa mfano app ya kusaidia utendaji kazi wa simu mtu akicheza michezo ya simu, burudani kama vile muziki na michezo ya simu na apps za kulaghai watumiaji au za kutumia kufanya ulaghai kama vile apps za kufichua nenosiri au kuiba mtandao wa intaneti. Ni muhimu mtu kuwa na uhakika na apps anazoziweka kwa simu yake.

Matoleo ya Android na majina yake 

Kila toleo la bidhaa la Android lina namba na jina linatokana na majina ya vitu vitamutamu. Namba za matoleo na majina yake ni:

 Matoleo ya Beta: Ni Astro na Bender
 1.5: Cupcake
 1.6: Donut
 2.0 and 2.1: Eclair
 2.2: Froyo (FROzen YOgurt)
 2.3: Gingerbread
 3.x: Honeycomb (a tablet-only version)
 4.0: Ice Cream Sandwich
 4.1, 4.2 and 4.3: Jelly Bean
 4.4: KitKat
 5.0 and 5.1: Lollipop
 6.0 and 6.0.1: Marshmallow
 7.0 and 7.1: Nougat
 8.0: Oreo 
 9.0: Pie
 10
 11
 12

 Coloring Boook For Kids for Android

Kileta bahati 

Kileta bahati cha Android ni cha rangi ya kijani. Ingawa hakina jina maalum, inaaminika kuwa wafanyakazi wa Android hukiita "Bugdroid".

Kilibuniwa na aliyekuwa mbunifu wa Google Irina Blok Novemba 5, 2007.

Tazama pia 
 Mfumo wa uendeshaji
 Linux
 Google Nexus
 Google Pixel
 Samsung Galaxy
 Androidland
 iOS

Marejeo

Viungo vya nje
 Android (smartphone) - Citizendium

Google
Linux
Teknolojia
Google Play

Google Play ni jukwaa la kujipatia programu au apps za mfumo wa uendeshaji wa  Google Android. Ni duka la mtandaoni kwa ajili ya muziki, vitabu, filamu na progamu zote za Android.

Historia
Kabla kuanzishwa kwa Google Play, kulikuwa na  maduka ma-4 tofauti ya Google. Kwa leo maduka haya yote yamefungamishwa:
 Google Music--kipengele hiki huwa na muziki. Huweza ukapata kwamba kina zaidi ya miziki milioni arobainne.
 Google Books--kipengele hiki huwa na vitabu dijitali yaani ebooks.
 Google Movies-- hiki huwa na sinema na pia programu za runinga zinazopendwa sana na zilizo za kuuzwa au kukodishwa.
 Android Market--huwa na programu za android
Google News--Kipengele hiki huwa na majalada na magazeti ya habari

Historia ya Google Play 
Mnamo tarehe 7 Machi, 2012, Google walitangaza ya kwamba wataziweka huduma hizi zote 4 katika sehemu moja, Google Play.

Programu zilizoko katika Google play huwa za kulipa ama za kuchukua bure. Programu hizi huweza kupakuliwa kwa simu au kifaa kinachotumia mfumo wa Android kama vile Tablet.

Android Market
Android Market ilianzishwa punde baada ya Apple App Store mnamo tarehe 22 Oktoba 2008.

Njia za kulipa katika Google Play 
Kupata programu au vipengele vilivyotajwa hapo juu, mtumiaji afaa kulipa kwa kutumia njia zifuatazo:

 Paypal au malipo kwa kutumia kadi ya debit au ya mikopo (credit card)
 Gift cards: Kutoka mwaka wa 2012 kulikokuwa na fununu kuwa kuna Google play gift cards, kampuni ya Google iliamua kuweka hizi gift cards kirasmi. Kwa sasa, waweza kupata gift cards kwa zaidi ya nchi 20.
 Subscriptions: Pia kuna kulipa kwa subscriptions ambapo mtumiaji apata kutumia programu kwa mwezi au wakati fulani hadi wakati ule uishe alipe tena

Play
Mto Usa

Mto Usa ni tawimto la mto Kikuletwa ambao ni kati ya vyanzo viwili vikuu vya mto Pangani ambao maji yake yanaishia katika bahari ya Hindi (mkoa wa Tanga, kaskazini mashariki mwa nchi Tanzania).

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mto Bubu

Mto Bubu ni jina la mito minne ya mkoa wa Dodoma (Tanzania ya kati). 

Mitatu inaelekeza maji yake kwenye bahari ya Hindi kupitia mto Rufiji.

Mwingine hauelekei bahari wala ziwa lolote la kudumu, ila unaunda madimbwi mengi ya kinamasi cha Bahi (ziwa Sulunga).

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Dodoma

Tanbihi

Viungo vya nje
 www.fao.org/docrep/005/t0473e/T0473E09.htm Uvuvi wa maji baridi nchini Tanzania
 https://books.google.com/books?isbn=9251029830 Uvuvi wa maji baridi nchini Tanzania
 https://books.google.com/books?isbn=2831701856 Semina kuhusu vinamasi nchini Tanzania
 http://www.geonames.org Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mkoa wa Dodoma
Ziwa Amboseli

Ziwa Amboseli ni kati ya maziwa madogo ya Kenya (kaunti ya Kajiado) na Tanzania (mkoa wa Arusha).

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Kenya 
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Maziwa ya Kenya
Maziwa ya Tanzania
Kaunti ya Kajiado
Mkoa wa Arusha
Ziwa Balangida Lelu

Ziwa Balangida Lelu ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Manyara.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Manyara
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Basuto

Ziwa Basuto ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Tazama pia
 Maziwa ya Tanzania

Maziwa ya Tanzania
Ziwa Bisongo

Ziwa Bisongo (au Ziwa Bisongu au Ziwa Ngoma) ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Kagera.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania 

Mkoa wa Kagera
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Burungi

Ziwa Burungi ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Manyara.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania 

Mkoa wa Manyara
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Empakai

Ziwa Empakai (pia: Embakai) ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Arusha.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania 

Mkoa wa Arusha
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Gombo

Ziwa Gombo ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Morogoro.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Morogoro
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Haubi

Ziwa Haubi ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Dodoma.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Dodoma
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Igalula

Ziwa Igalula ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Maziwa ya Tanzania
Ziwa Ikimba

Ziwa Ikimba ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika Wilaya ya Bukoba Vijijini, Mkoa wa Kagera.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kagera
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Ilamba

Ziwa Ilamba ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Mbeya.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Mbeya
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Kajumbura

Ziwa Kajumbura ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Maziwa ya Tanzania
Ziwa Kindai

Ziwa Kindai ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Singida.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Singida
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Kingili

Ziwa Kingili ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Mbeya, mpakani mwa Busokelo na Kyela, likizungukwa na vijiji vya Ntaba kwa upande wa kaskazini na kijiji cha Kingili kwa upande wa kusini.

Lina uzuri wa aina yake kutokana na mandhari iliyo nalo ikiwa ni pamoja na uzuri wa maji yake meupe na samaki safi waliomo ndani yake. 

Ziwa Kingili linasifika kwa kuwa na maji safi na salama kwa shughuli zote za binadamu kama kunywa, kuoga, kupikia pamoja na shughuli za ufugaji.

Ziwa Kingili ni moja kati ya maziwa yenye samaki wengi na safi kwa ajili ya kula kama kitoweo pamoja na shughuli za biashara: samaki hao ni pamoja na kambale, perege (tilapia), dagaa (usipa), chilingali (rhamphochromis) na wengine wengi.

Ziwa Kingili ni ziwa la pekee sana kutokana na kutokuwa na mto hata mmoja unaoingiza maji ndani yake (tributaries/inlets) pamoja na kukosa mto unaotoa maji kwenye ziwa hili (distributaries/outlets). Ziwa Kingili hutegemea sana maji ya mvua kwa kiasi kikubwa, hii ni kwa sababu ziwa hili kina chake hupungua sana wakati wa kiangazi kutokana na jua kali la kuanzia mwezi Agosti hadi Desemba, na wakati huohuo kina chake huongezeka maradufu zaidi ya kiangazi wakati wa masika au kipindi cha mvua za mwezi Februari hadi Mei na kutengeneza mlango wa kutolea maji kutoka kwenye ziwa hilo kwenda kwenye mashamba ya mpunga yaliyoko upande wa mashariki wa ziwa hilo.

Mifereji hiyo hukauka pindi tu mvua za masika zinapokatika. Ziwa Kingili ni ziwa lililozungukwa na vilima vidogovidogo vilivyofunikwa na misitu myepesimyepesi ambayo ni hifadhi ya wanyamapori aina ya ngedere au tumbili.

Ziwa Kingili ni ziwa lenye mawe mengi makubwa kwa madogo ndani ya maji na kando yake ambayo yamekuwa kivutio kwa wageni na wenyeji wa eneo hilo, hasa lile jiwe kubwa lenye rangi ya chungwa (orange au nkesela kama wenyeji waiitavyo) lililopo upande wa kusini magharibi mwa ziwa hilo, pamoja na mchanga kwa kiasi kikubwa.

Ziwa Kingili lina sifa ya kuwa na maji ya moto au uvuguuvugu wakati wa asubuhi na maji ya baridi wakati wa mchana.

Ziwa Kingili ni moja kati ya maziwa yanayopokea watalii wengi mkoani Mbeya. Ziwa Kingili huzungukwa na vijiji vya Kingili (Kyela) pamoja na Ntaba (Busokelo) na wakazi wake ni Wanyakyusa.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Mbeya
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Kitangiri

Ziwa Kitangiri ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Singida.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Singida
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Kitere (Mtwara)

Ziwa Kitere ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Mtwara.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Mtwara
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Lwelo

Ziwa Lwelo ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Kagera.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kagera
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Magadi (Tanzania)

Ziwa Magadi ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania. 

Linapatikana kaskazini mwa nchi, katika mkoa wa Arusha.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Arusha
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Mamka

Ziwa Mamka ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Maziwa ya Tanzania
Ziwa Mansi

Ziwa Mansi ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Maziwa ya Tanzania
Ziwa Mdutu

Ziwa Mdutu (au Ndutu) ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Arusha.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania
Fuvu la kichwa la Ndutu

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Arusha
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Minyere

Ziwa Minyere ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Singida.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Singida
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Mkoe

Ziwa Mkoe ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Lindi.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Lindi
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Mujunju

Ziwa Mujunju (pia: Ziwa Rwakajunju) ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Kagera.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kagera
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Nziwi

Ziwa Nziwi ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Maziwa ya Tanzania
Ziwa Rutamba

Ziwa Rutamba ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Maziwa ya Tanzania
Ziwa Sagara

Ziwa Sagara ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Kigoma.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kigoma
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Sekena

Ziwa Sekena ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Maziwa ya Tanzania
Ziwa Singida

Ziwa Singida ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Singida.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Singida
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Tlawi

Ziwa Tlawi ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Linapatikana katika mkoa wa Manyara.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Manyara
Maziwa ya Tanzania
Ziwa Welu

Ziwa Welu ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.

Tazama pia
Orodha ya maziwa ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Maziwa ya Tanzania
Kasumba

Kasumba ni wazo au fikra/imani ya watu wengine kuhusu kitu au kundi la watu ya kwamba wana tabia fulani hasa kwa kumwonekano wao wa nje, ambapo kiasi fulani inaweza kuwa kweli au sio kweli. Watu wenye kasumba ni aina fulani ya wale wanaopenda kuhukumu au kuchukia wenzao kwa sehemu fulani ya utu wao. Kasumba inaweza kutumiwa kwa sababu za kibaguzi dhidi ya mtu mwingine, au wakati mwingine hata uchale wa katika vipindi mbalimbali vya televisheni. 

Huko Tanzania kuna kasumba ya watu wengi kuamini Wazaramo wanapenda ngoma kuliko kitu chochote, ilhali kila kabila nchini humo lina ngoma zao za asili, ila tu, ikiwa zamu ya Mzaramo maneno, tena mji mzima utajua. Kuna kasumba ya kuamini simu za Kichina ni mbovu, kasumba ya kuamini Wachagga ni wezi, Wahaya wanajidai na kadhalika. Hali kadhalika huko Ulaya na Marekani kuna baadhi ya Wazungu wanaoamini Waafrika hawawezi kupata maendeleo.

Marejeo 

Saikolojia
Kasumba ya tikitimaji

Kasumba ya tikitikimaji ni mtazamo wa kikasumba ambao watu weupe wa Marekani] wa wakati huo walikuwa wanaamini ya kwamba watu weusi wanaweza kufurahishwa kiubwete kabisa; wanahitaji tikitimaji na mapumziko kidogo basi hiyo ni furaha yao tosha kabisa. Kasumba ilidumisha kiasi kwamba Wamarekani Weusi walikuwa wanachukuliwa kama mabwege na mafala tu katika jamii yao na wapenda kazi bure, wakawatungia hadi wimbo wakati huo kwa kupenda tikitimaji.  Kasumba hii Marekani ndiyo inatamba sana, na inarudi tangu zama zile za utumwa, watu ambao walikuwa wanaendekeza biashara ya utumwa walionesha ya kwamba watu weusi walikuwa watu wenye akili za kawaida na wanahitaji vitu vichache tu ili wawe na furaha.

Marejeo

Saikolojia
Antifona

Antifona (kwa Kiingereza "antiphon", kutoka Kigiriki ἀντίφωνον, ambamo mna: ἀντί "kinyume" na φωνή "sauti") ni aya inayotumika mwanzoni, lakini pia mwishoni na pengine hata mara kadhaa katikati ya Zaburi au wimbo mwingine katika ibada za Ukristo.

Mara nyingi antifona inakaririwa na kwaya au mkusanyiko wote wakati beti zinaimbwa na mwimbaji pekee.

Tanbihi

Viungo vya nje 

 
 
 

Liturujia
Muziki
Areopago

Areopago(kutoka Kigiriki Ἄρειος Πάγος) ni mwamba uliotokeza juu ya Akropoli ya Athens, mji mkuu wa Ugiriki. 

Ilitumika kama mahakama na kama mahali pa midahalo ya kifalsafa.

Kwa sababu hiyo Mtume Paulo alipotaka kuhubiri Ukristo alialikwa kwenye Areopago. Hotuba hiyo maarufu inapatikana katika Mdo 17.

"Areopago mamboleo" inamaanisha mitandao na vyombo vya habari ambavyo ni uwanja mpya wa kuwasiliana na kueneza mawazo kati ya watu wa nyakati hizi.

Tanbihi

Athens
Mtume Paulo
Mahali pa Biblia
Gentile wa Fabriano

Gentile wa Fabriano (1370 hivi – 1427) alikuwa mchoraji wa Italia aliyefanya kazi hasa katika mkoa wa Toscana. 

Michoro yake maarufu zaidi inawahusu Yesu na Bikira Maria, nayo ni Ibada ya Mamajusi (1423) na Kukimbilia Misri.

Maisha
Gentile alizaliwa Fabriano, katika dola la Papa, (leo mkoa wa Marche). 

Kabla ya mwaka 1380 mama yake alifariki, na hapo baba yake, Niccolò di Giovanni Massi, alijiunga na monasteri, alipofariki mwaka 1385. Hakuna habari zaidi kuhusu malezi yake.

Mwaka 1405 hivi, Gentile alikuwa akifanya kazi huko Venice, halafu akachora huko Fabriano, Foligno, Brescia, halafu tena Fabriano.

Tarehe 6 Agosti 1420 alikuwa Florence, halafu Siena, Orvieto na hatimaye mwaka 1427 alifika Roma, alipopata agizo la Papa Martin V, lakini hakumaliza kulitekeleza kwa sababu alifariki kabla ya tarehe 14 Oktoba.

Tanbihi

Marejeo
 Mack, Rosamond E. Bazaar to Piazza: Islamic Trade and Italian Art, 1300–1600, University of California Press, 2001, ISBN 0-520-22131-1
Gentile da Fabriano e l'altro Rinascimento, catalogo della mostra (Fabriano, 21 aprile-23 luglio 2006), Electa, 2006.
Fabio Marcelli, Gentile da Fabriano, Silvana, 2005.
Andrea De Marchi, Gentile da Fabriano. Un viaggio nella pittura italiana alla fine del gotico, Federico Motta, 2006 (I ed. 1992).

Viungo vya nje

 Gentile da Fabriano biography-paintings-curiosity-publications
 Italian Paintings: Sienese and Central Italian Schools, a collection catalog containing information about Fabriano and his works (see index; plates 34-35).
 5 paintings of Gentile da Fabriano  

Waliozaliwa 1370
Waliofariki 1427
Wachoraji wa Italia
Zipora

Zipora (kwa Kiebrania צִפוֹרָה, Tsippora au Ṣippôrā, yaani ndege; kwa Kigiriki Σεπφώρα, Sepphōra; kwa Kiarabu صفورة, Ṣaffūrah) anatajwa katika kitabu cha Kutoka kama mke wa Mose, na binti Yetro, kuhani wa Midiani. 

Alimzalia Mose watoto wawili wa kiume: Gershom na Eliezer.

Kitabu cha kwanza cha Mambo ya Nyakati  kinataja wajukuu wake wawili: Shebueli, mwana wa Gershom, na Rehabia, mwana wa Eliezer.

Tanbihi

Marejeo
 Pardes, Ilana (1992). "Zipporah and the Struggle for Deliverance" in Countertraditions in the Bible: A Feminist Approach. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 9780674175426

Watu wa Biblia
Musa
Gershomu

Gershomu alikuwa mtoto wa kiume wa kwanza wa Musa na Zipora kadiri ya Biblia (Kutoka 2:22).

Watu wa Biblia
Musa
Eliezeri (bin Musa)

Eliezeri alikuwa mtoto wa kiume wa pili wa Musa na Zipora kadiri ya Biblia (Kutoka 18:4).

Watu wa Biblia
Musa
Mtandao wa kijamii

Mtandao wa kijamii au Mitandao ya kijamii ni wavuti au huduma ambapo watu huongea, au hujumuishwa pamoja na watu wengine aidha ndani ya nchi au ulimwenguni kote.
Huduma ya mitandao ya kijamii inaweza kuunganisha watu wenye shauku/mapenzi ya aina moja (kama vile mpira wa miguu, shule, ndondi, vyakula vya aina mbalimbali, filamu, dini na kadhalika) pamoja na urafiki.

Sehemu kubwa ya mitandao ya kijamii inakupa fursa ya kutengeneza taarifa zako katika ukurasa wako ikiwa ni pamoja na picha na maelezo kiasi kuhusu wewe mwenyewe, hasa yale ya msingi: unaishi wapi, una asili ya wapi, elimu, unapenda nini na kadhalika.

Mitandao ya kijamii ilianza kupendekeza tangu hatua za awali za uvumbuzi wa wavuti wa Walimwengu kwenye mwaka 1993. Baadhi ya mitandao ya kijamii ambayo ni maarufu sana ni pamoja na Facebook, Instagram, Twitter na JamiiTalk kwa Tanzania inasaidia kuongeza kasi ya mawasiliano ulimwenguni. Hata matumizi ya simu za mkononi zimeanza kupungua umaarufu wake hasa kwa mtindo wa uharaka wake wa kupeana jumbe kupitia mitandao hiyo.

Mitandao ya kijamii inatumika kuwaleta watu pamoja na kujenga urafiki miongoni mwao. Mitandao ya kijamii inatumika kupeana taarifa na watu wengine. Matumizi zaidi ya mitandao ya kijamii yanaendelea kuvumbuliwa katika nyanja tofauti ikiwemo elimu, biashara, matangazo ya kibiashara, siasa, ajira, afya na matibabu, utawala na kadhalika. 

Mitandao mingi ya kijamii inapatikana katika simu za mikononi hasa zile simujanja. Kuna baadhi ya makampuni yanafungia uwezo wa kuingia katika mitandao ya kijamii hasa kwa malalamiko ya kwamba waajiriwa wanapoteza muda mwingi katika mitandao hiyo.

Oroha ya mitandao ya kijamii 
Facebook
Google+ 
JamiiTalk
LinkedIn
MySpace
Twitter
Pinterest
Tumblr
Youtube
Instagram
Musical.ly
Kik
Snapchat
Wattpad
Whatsapp

Tanbihi

Marejeo
 https://en.wikipedia.org/wiki/Social_media
 https://en.wikipedia.org/wiki/Social_media_in_education
 https://en.wikipedia.org/wiki/Social_media_use_in_politics

Viungo vya nje 
Mawaidha jinsi ya kunufaika na mitandao ya kijamii unapotafuta kazi na kushiriki mahojiano ya kazi

Mitandao ya kijamii
Teknolojia
Uapolinari

Uapolinari ni fundisho la Apolinari wa Laodikea (alifariki mwaka 390) kwamba Yesu hakuwa na akili ya kibinadamu; badala yake alisema Yesu Kristo alikuwa na mwili na upande wa chini tu wa roho (zinapotokea hisia) lakini akili yake ilikuwa ya Kimungu. 

Inaonekana alifundisha hivyo katika juhudi za kupinga Uario uliokanusha umungu wa Yesu.

Baada ya kupingwa na Theodoreto wa Kuro na Basili Mkuu, fundisho hilo lililaaniwa na Sinodi ya Aleksandria ya mwaka 362, iliyoongozwa na Atanasi wa Aleksandria, na hatimaye kutajwa kama uzushi na Mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli (381), uliosisitiza kwamba Kristo ni Mungu kamili na mtu kamili.

Tanbihi

Marejeo
Catholic Encyclopedia entry
Artemi, E., «Mia physis of God Logos sesarkomeni» a)The analysis of this phrase according to  Cyril of Alexandria b)The analysis of this phrase according to Apollinaris of Laodicea»,Ecclesiastic Faros t. ΟΔ (2003), 293 – 304.
McGrath, Alister. 1998. Historical Theology, An Introduction to the History of Christian Thought. Oxford: Blackwell Publishers. Chapter 1.
 

Teolojia
Historia ya Ukristo
Theodoreto wa Kuro

Theodoreto wa Kuro (kwa Kigiriki Θεοδώρητος Κύρρου; 393 hivi - 458/466) alikuwa mwanateolojia muhimu wa Shule ya Antiokia aliyefafanua Biblia ya Kikristo akawa askofu wa Kuro nchini Siria (423–457). 

Alichangia sana mabishano katika Kanisa la karne ya 5 yaliyosababisha matamko mbalimbali na pia mafarakano. Alikuwa rafiki wa Nestori lakini hakumuunga mkono katika yote, ila alishindana na Sirili wa Aleksandria aliyekuwa na msimamo mkali dhidi ya Nestori.

Waorthodoksi wa mashariki wanamheshimu kama mwenye heri au kama mtakatifu.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Mababu wa Kanisa

Tafsiri za maandishi yake
 Translations of some of Theodoret's writings can be found in Nicene and Post-Nicene Fathers.
A bilingual edition of the Eranistes was published by Oxford University Press in 1974.
 Ettlinger, GH, 2003. Theodoret: Eranistes, FC, Washington, DC: Catholic University of America Press.
 Petruccione, John F and RC Hill, 2007. Theodoret of Cyrus. The Questions on the Octateuch, Greek text and English translation, Washington, DC, Catholic University of America Press
 RC Hill has published translations into English of the Commentary on the Psalms (2000, 2001), the Commentary on the Songs of Songs(2001), and the Commentary on the Letters of St Paul (2001)
István Pásztori-Kupán, Theodoret of Cyrus, (Routledge, 2006), includes full translations of On the Trinity, On the Incarnation, and excerpts from A Cure of Greek Maladies and A Compendium of Heretical Mythification.
An English translation of the Ecclesiastical History is available as an e-book from Munseys.com .
Bilingual editions (Greek text with parallel French translation) of several of the texts mentioned above have been published in recent years in Sources Chrétiennes.

Tanbihi

Viungo vya nje

Theodoret's works at CCEL
Greek Opera Omnia by Migne Patrologia Graeca, with analytical indexes and concordances made on the whole writings
István Pásztori-Kupán: Theodoret of Cyrus’s Double Treatise On the Trinity and On the Incarnation: The Antiochene Pathway to Chalcedon (PhD thesis) 

Waliozaliwa 393
Waliofariki 460
Wanateolojia
Wanahistoria
Maaskofu
Mababu wa Kanisa
Watakatifu wa Siria
Watakatifu wa Uturuki
Shule ya Antiokia

Shule ya Antiokia ilikuwa kimojawapo kati ya vituo vikuu viwili vya teolojia na ufafanuzi wa Biblia ya Kikristo wakati wa Mababu wa Kanisa; kingine kilikuwa Shule ya Aleksandria. Majina ya vituo vyote viwili yalitokana na majiji vilipostawi katika Ukristo. 

Wakati wanateolojia wa Aleksandria (Misri) walipenda zaidi kufafanua Biblia kiroho, wale wa Antiokia ya Siria (leo nchini Uturuki) walifuata zaidi maneno yenyewe. Matokeo ya tofauti hizo yalijitokeza katika teolojia kuhusu fumbo la Yesu Kristo yakasababisha mafarakano makubwa ya karne ya 5.

Historia ya shule ya Antiokia inaweza kugawiwa katika vipindi vitatu: 
 170-mwanzo wa karne ya 4: Theofilo wa Antiokia, Eusebi wa Emesa, Akasio wa Kaesarea na Theodoro wa Heraklea.
 350-433: Diodoro wa Tarso, Yohane Krisostomo, Theodoro wa Mopsuestia, Nestori.
 baada ya 433: Basili wa Seleukia na Genadio wa Konstantinopoli.

Tazama pia
Mababu wa Kanisa

Tanbihi

Historia ya Ukristo
Teolojia
Mababu wa Kanisa
Waorthodoksi wa Mashariki
Shule ya Aleksandria

Shule ya Aleksandria ni jina lenye maana pana likihusu maelekeo maalumu katika falsafa, fasihi, tiba na sayansi kwa jumla ambayo yalistawi katika mji wa Aleksandria nchini Misri wakati wa utawala wa Wagiriki na Waroma wa kale. 

Kabla ya Misri kutwaliwa na Dola la Roma wafalme Watolemayo wa Misri waliwahi kuunda maktaba maarufu ambayo huaminiwa kuwa wakati wake ilikuwa maktaba kubwa zaidi duniani yenye vitabu 700,000. Kwa hakika ilikuwa maktaba kubwa kote Afrika, Ulaya na Asia ya Magharibi. Hii ilikuwa na thamani kubwa kupita kiasi wakati ambako vitabu viliandikwa na kunakiliwa kwa mkono tu, na hivyo kuwa haba. Aleksandria ilikuwa kitovu cha elimu na uchunguzi wa kitaalamu duniani.

Chuo cha Katekesi cha Aleksandria

Jina hilohilo linatumika pia kutaja Chuo cha Kikristo cha Aleksandria (au Shule ya Elimu ya Kikristo ya Aleksandria) ambacho wakati wa karne za kwanza BK kilikuwa kimojawapo kati ya vituo vikuu viwili vya elimu ya Kikristo na kati ya vyuo vya kwanza vilivyofundisha imani ya Kikristo kwa namna ya kitaalamu. Wakati wa Mababu wa Kanisa teolojia na ufafanuzi wa Biblia ya Kikristo vilivyotolewa huko vilitofautiana na Shule ya Antiokia. Majina ya vituo vyote viwili yalitokana na majiji vilipostawi katika Ukristo. 

Wakati wanateolojia wa Antiokia ya Siria (leo nchini Uturuki) walifuata zaidi maneno yenyewe ya Biblia, wale wa Aleksandria (Misri) walipenda zaidi kuifafanua kiroho. Matokeo ya tofauti hizo yalijitokeza katika teolojia kuhusu fumbo la Yesu Kristo yakasababisha mafarakano makubwa ya karne ya 5.

Kadiri ya Jeromu shule ya Aleksandria ilianzishwa na Mwinjili Marko. Baadaye anatajwa Athenagora wa Athene (176), lakini kwa hakika zaidi Panteno 181, aliyeacha uongozi kwa mwanafunzi wake bora, Klementi wa Aleksandria mwaka 190.Huyo alifuatwa na Origene na wataalamu wengine wanaoheshimiwa kama watakatifu katika Kanisa la Kiorthodoksi na Kanisa Katoliki kama Gregori Mtendamiujiza, Heraklas, Dionisi wa Aleksandria na Didimo Kipofu. 

Ilipoanzishwa kusudi lake lilikuwa kuwaelimisha Wapagani waliotafuta habari za imani mpya ya Kikristo kabla ya ubatizo. Chuo cha Aleksandria kikaendelea haraka kuwa kitovu cha elimu ya Kikristo na majadiliano kati ya imani ya Kikristo na falsafa ya Kigiriki iliyostawi sana Aleksandria, mji mkuu wa Misri wakati huo. 

Chuo kikastawi mwanzoni katika vipindi ambako Wakristo hawakuteswa katika Misri kikaona matatizo mazito wakati wa madhulumu. Tangu mwaka 311 uhuru wa dini ulitangazwa na Kaisari Konstantino Mkuu katika Dola la Roma na mateso ya Wakristo yalikwisha. Chuo cha Aleksandria kikaendelea kutembelewa na wataalamu Wakristo kutoka pande zote za nchi za kandokando ya Mediteranea, kwa mfano Basili na Jeromu. 

Kilibomolewa katika fujo zilizofuata Mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli (381).

Tanbihi

Historia ya Misri
Historia ya Ukristo
Teolojia
Mababu wa Kanisa
Waorthodoksi wa Mashariki
Falsafa
Aleksandria
Nestori

Nestori (kwa Kigiriki Νεστόριος, Nestorios; Germanicia, (leo nchini Uturuki) 386 hivi – al-Khargah, Misri, 450) alikuwa mmonaki na mwanateolojia aliyefikia kuwa Patriarki wa Konstantinopoli (leo Istanbul) tangu tarehe 10 Aprili 428 hadi Agosti 431, ambapo kaisari Theodosius II alithibitisha uamuzi dhidi yake uliopitishwa na Mtaguso wa Efeso tarehe 22 Juni.

Kwa kukataa jina lililozoeleka la Θεοτόκος, Theotokos, "Mama wa Mungu", kwa Bikira Maria, alisababisha mabishano makubwa na hatimaye mafarakano kuhusu fumbo la Yesu Kristo. 

Hasa Sirili wa Aleksandria alimpinga vikali kwa kudai haamini umungu wa Yesu, ingawa mwenyewe alizidi kujitetea hadi kifo chake kwamba anashika imani sahihi.

Anaheshimiwa na Kanisa la Asiria kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo
 
 Artemi, Eirini,«Τό μυστήριο της Ενανθρωπήσεως στούς δύο διαλόγους «ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΜΟΝΟΓΕΝΟΥΣ» και «ΟΤΙ ΕΙΣ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ» του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας», in Εκκλησιαστικός Φάρος, ΟΕ (2004), 145–277.
St. Cyril of Alexandria: The Christological Controversy  by John Anthony McGuckin—includes a history of the Council of Ephesus and an analysis of Nestorius' Christology.
 Edward Walford, translator, The Ecclesiastical History of Evagrius: A History of the Church from AD 431 to AD 594, 1846. Reprinted 2008. Evolution Publishing, . http://www.evolpub.com/CRE/CREseries.html#CRE5 —includes an account of the exile and death of Nestorius, along with correspondence purportedly written by Nestorius to Theodosius II.
 Bishoy Youssef (2011). "Lecture II: The Nature of Our Lord Jesus Christ." http://www.suscopts.org/messages/lectures/christlecture2.pdf
 Seleznyov, Nikolai N., "Nestorius of Constantinople: Condemnation, Suppression, Veneration, with special reference to the role of his name in East-Syriac Christianity" in: Journal of Eastern Christian Studies 62:3–4 (2010): 165–190.

Viungo vya nje
 From Orthodoxwiki.org
 Dialogue between the Syrian and Assyrian Churches from the Coptic Church 
 The Coptic Church's View Concerning Nestorius 
 English translation of the Bazaar of Heracleides.
 Writing of Nestorius 
 "The lynching of Nestorius"  by Stephen M. Ulrich, concentrates on the political pressures around the Council of Ephesus and analyzes the rediscovered Bazaar of Nestorius.
 The Person and Teachings of Nestorius of Constantinople  by Mar Bawai Soro.

Waliozaliwa 386
Waliofariki 450
Maaskofu
Wanateolojia wa Uturuki
Watakatifu wa Uturuki
Ukoko

Ukoko ni mabaki magumu ya chakula yanayobaki kwenye sufuria ambapo chakula, kwa mfano wali ukipikwa na kupakuliwa chote hutokea hubaki yale mabaki ya wali.

Kila mahali kuna watu wanaopenda sana kula ukoko, ingawa pengine wanajizuia kwa sababu ya aibu.

Chakula
Sufuria

Sufuria ni chombo ambacho kinatumika kupikia vyakula mbalimbali kama maharage, wali na vinginevyo moja kwa moja katika moto.

Sufuria ni chungu chenye msingi bapa, chenye ubavu, chenye midomo na kisicho na mpini. Inapatikana kila mahali nchini Kenya, Tanzania na mataifa mengine ya Maziwa Makuu. Badala ya vyombo zaidi vya jadi (ek fara), hutumika katika kaya nyingi za Kenya kupika, kuhudumia na kuhifadhi chakula.  Mifuko mingi leo imetengenezwa kwa alumini, na inazalishwa na kununuliwa ndani ya nchi katika sekta isiyo rasmi.  Sufuria ilitumiwa kwa jadi kupika juu ya moto wazi, brazier ya mkaa (jiko), au makaa ya mawe, na hununuliwa kwa ukubwa tofauti, na bila vifuniko.

Sufuria ni chombo cha kupikia kinachohimili kila aina ya moto kama moto wa kuni, gesi, pamoja na mkaa. Na pia chombo hiki cha kupikia huja kwa kila aina ya saizi kwaajili ya kuikimu mahitaji ya ipishi kwa kila aina ya saizi ya watu waliopo.

Inaweza kuwa na ukubwa na ujazo mbalimbali.

Marejeo 

Vifaa
Mapishi
Ujanja

Ujanja ni hali au kitendo cha kujiona kuwa na akili au ujuzi kuliko wengine. Ujuzi huo unaweza kuwa mzuri au mbaya na unaweza kupelekea matokeo chanya au hasi, kwa mfano ujanja wa kuwa unaingiza masomo kwa haraka kichwani na ujanja wa kuwa mwizi na muhuni. 

Watu wengi wanapenda wajanja hata kama wanaleta matokeo na kuwaona wale wajanja wa mambo ambayo ni chanya kuwa washamba.

Saikolojia
Elimu jamii
Haja

Haja ni kuwa na hitaji ambayo ni muhimu na inatakiwa kutekelezwa au kutakiwa kwa muda mfupi au moja kwa moja.

Kuna haja za mwili na nyingine za nafsi, kwa mfano kupenda na kupendwa.

Saikolojia
Adhabu

Adhabu ni malipizi ambayo mtu hupewa kutokana na kosa alilofanya kwa makusudi au kwa bahati mbaya. 

Kadhalika  kuna adhabu za aina nyingi, kama vile adhabu kubwa na adhabu ndogo. Katika nchi kadhaa kuna hata adhabu ya kifo.

Sheria
Apolinari wa Laodikea

Apolinari wa Laodikea (alifariki mwaka 390) alikuwa mwanateolojia aliyefundisha kwamba Yesu hakuwa na akili ya kibinadamu; badala yake alisema Yesu Kristo alikuwa na mwili na upande wa chini tu wa roho (zinapotokea hisia) lakini akili yake ilikuwa ya Kimungu. 

Inaonekana alifundisha hivyo katika juhudi za kupinga Uario uliokanusha umungu wa Yesu.

Baada ya kupingwa na Theodoreto wa Kuro na Basili Mkuu, fundisho hilo lililaaniwa na Sinodi ya Aleksandria ya mwaka 362, iliyoongozwa na Atanasi wa Aleksandria, na hatimaye kutajwa kama uzushi na Mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli (381), uliosisitiza kwamba Kristo ni Mungu kamili na mtu kamili.

Tanbihi

Marejeo
Catholic Encyclopedia entry
Artemi, E., «Mia physis of God Logos sesarkomeni» a)The analysis of this phrase according to  Cyril of Alexandria b)The analysis of this phrase according to Apollinaris of Laodicea»,Ecclesiastic Faros t. ΟΔ (2003), 293 – 304.
McGrath, Alister. 1998. Historical Theology, An Introduction to the History of Christian Thought. Oxford: Blackwell Publishers. Chapter 1.
 

Wanateolojia
Waliofariki 390
ENIAC

ENIAC (kifupisho cha Electronic Numerical Integrator and Computer) ni tarakilishi au kompyuta za kwanza katika historia ya kompyuta. 

Ilikuwa na uwezo wa kufanya mahesabu na ilikuwa na kasi ndogo sana. Kwa mara ya kwanza ilitengenezwa katika chuo cha Pennsylvania tarehe 15 Februari 1946.

Matengenezo ya ENIAC yalidhaminiwa na jeshi la Marekani Likiongozwa na meja jenerali Gladeon M. Barnes. Matengenezo haya yaligharimu takribani dola za Kimarekani 487,000, ambazo ni sawa na dola 6,740,000 za mwaka 2016. 

Mkataba wa kazi hiyo ulitiwa sahihi tarehe 5 Juni 1943. Kazi hii ilianzishwa kwa siri katika chuo cha Pennsylvania, idara ya uhandisi wa umeme.

Kompyuta
Dhoruba

Dhoruba (kutoka neno la Kiarabu) ina maana ya hali ya hewa yenye ghasia, kwa kawaida huambatana na mvua kubwa na upepo.

Vimbunga vya bara la Amerika (kwa Kiingereza hurricane), vimbunga vya bara la Asia (kwa Kiingereza typhoon) na vimbunga vya bara la Afrika (kwa Kiingereza cyclone), mara nyingi, huitwa dhoruba pia, lakini vina majina maalumu kwa sababu vina nguvu sana. 

Dhoruba inachunguzwa na wanasayansi wanaoitwa wapimaji wa hali ya hewa. Dhana ya utabiri wa ubaharia ilianza kwa wasiwasi wa kuokoa meli kutokana na dhoruba zisizotarajiwa katika Atlantiki ya Kaskazini. 

Dhoruba inahusishwa na hali ya hewa yenye ghasia na inaweza kuwa na upepo mkali, ngurumo, radi na mvua kubwa kama vile ya barafu. Kwa hiyo, ujuzi wa hali ya hewa ni muhimu sana.

Kuna aina nyingi na majina ya dhoruba: dhoruba ya barafu, dhoruba ya theluji, dhoruba baharini, moto, n.k. Dhoruba ziitwazo dhoruba za ngurumo zinakua katika maeneo yenye joto na unyevunyevu, kama ya India. Joto la kupanda linazalisha upepo wenye nguvu ya uelekeo wa juu. Upepo huu hubeba matone ya maji juu, ambapo hufungia, na kuanguka tena. Katika harakati ya kuanguka, matone ya maji pamoja na kupanda juu kwa hewa kuunda mwanga na sauti.

Metorolojia
Bajeti

Bajeti (kutoka Kiingereza: "budget") ni makadirio ya mapato na matumizi ya fedha katika kipindi fulani ili kuhakikisha mipango inafanikiwa kwa wakati uliotarajiwa.

Uchumi
Balozi wa Papa

Balozi wa Papa ni askofu mkuu ambaye anamwakilisha Ukulu mtakatifu katika nchi fulani au nchi kadhaa au muundo wa kimataifa kuhusu mambo ya ndani ya Kanisa Katoliki lakini pia ushirikiano na serikali na jamii nzima.

Tanbihi

Viungo vya nje 

List of all Apostolic Nunciatures and Apostolic Delegations by Giga-Catholic Information
Nuncio from the Catholic Encyclopedia and elsewhere
CatholicHierarchy

Kanisa Katoliki
Maaskofu Wakatoliki
Misuli ya moyo

Misuli ya moyo ni misuli ambayo inapatikana kwenye kuta za moyo ambapo misuli hiyo ni laini na pia huzuia kupasuka kwa moyo. 

Kuna sehemu tatu za misuli ya moyo ambayo ni: epikardiamu, myokardiamu na endokardiamu.

Misuli
Moyo
Bangili

Bangili ni pambo la mviringo linalovaliwa mkononi.

Linaweza kuwa la kawaida au la thamani sana.

Kuna ushahidi kwamba lilitumika tangu zama za shaba (kabla ya mwaka 5000 KK).

Viungo vya nje

Mavazi
Taji

Taji (kwa Kiingereza "crown") ni mfano wa bangili ambalo linavaliwa kichwani na baadhi ya viongozi wa siasa na pengine wa dini, kama vile mfalme na askofu katika matukio fulani muhimu.

Linamaanisha mamlaka yake.

Kadiri ya Injili, kwa dhihaka Yesu alivikwa taji la miba ambalo lilimtia uchungu na maumivu makali siku ya Ijumaa kuu.

Pengine watawa wa kike wanavalishwa taji la nadhiri katika sikukuu zao.

Mavazi