LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
I do

I do ni jina la wimbo uliotoka tarehe 28 Februari 2017 ukiwa umetungwa na kuimbwa na msanii kutoka nchini Kenya, Willy Paul akiwa na Alaine kutoka Jamaika.

Nyimbo
Nyimbo za 2017
Reggae
Lorcán Ua Tuathail

Lorcán Ua Tuathail (pia: Laurence O'Toole; Castledermot,1128  – Eu, 14 Novemba 1180) alikuwa askofu mkuu wa Dublin, Ireland, wakati kisiwa hicho kilipovamiwa na Wanormani. 

Alichangia sana urekebisho wa Kanisa la huko katika karne ya 12 na kupatanisha wenyeji na wavamizi. 

Tarehe 11 Desemba 1225 alitangazwa na Papa Honorius III kuwa mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 http://www.cin.org/lauotool.html

Waliozaliwa 1128
Waliofariki 1180
Wamonaki
Waaugustino
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ireland
Ngole

Ngole, gangawia, sukutu, nyoka-kima (Unguja) au peku (Unguja) (jina la kisayansi: Dispholidus typus) ni spishi ya nyoka-miti wenye rangi ya majani au kahawia katika familia Colubridae. Anatokea katika Afrika kusini kwa Sahara.

Nyoka huyu ni mrefu kiasi, kwa wastani sentimeta 100-160 lakini anaweza kufika zaidi ya sm 180. Kichwa chake kina umbo wa yai na macho makubwa. Magamba ya mgongo ni membamba na yana miinuko mikubwa kiasi. Rangi ya madume ni kijani na kingo za magamba ni nyeusi au buluu, lakini majike wanaweza kuwa kahawia. Kuna namna nyeusi pia.

Chonge ni majozi matatu ya meno nyuma katika taya la juu, chini ya macho. Ngole ni hatari kabisa baina ya nyoka wa Colubridae, kwa sababu wana mg 1.6-8 za sumu na wanaweza kufungua mdomo kwa nyuzi 170 waking'ata. Kwa hivyo wanaweza kuingiza sumu ya kutosha kuua mtu mzima. Hata hivyo sumu hii inafanya kazi yake polepole na dalili zinaonekana baada ya masaa mengi. Ndiyo sababu mhanga ana muda wa kutosha wa kufika hospitali na kupata makata. Hata hivyo watu wanaweza kufikiri kwanza kwamba hawakupata sumu na dalili zikionekana wamechelewa kutafuta makata. Sumu ni toksinidamu ambayo inazuia damu isigande na kusababisha uvujaji damu wa ndani na wa nje. Kwa bahati nzuri nyoka huyu hashambulii kwa kawaida na anahiari kujificha au kutimuka. Akitishwa anaweza kujiinua na kupanua shingo kama fira.

Ngole huishi mitini na hukiakia mchana. Hula vinyonga na mijusi wengine na vyura hasa lakini mamalia wadogo, ndege na mayai pia.

Picha

Marejeo
 Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, San Diego, CA, USA.

Viungo vya nje
 Hazinadata ya watambaachi

Nyoka
Angel Di Maria

Angel Fabian Di Maria (alizaliwa 14 Februari 1988 huko Rosario, Argentina) ni mchezaji wa soka ambaye anachezea klabu Paris Saint German [PSG] ya Ligi daraja la kwanza na timu ya taifa ya Argentina. Anaweza kucheza kama winga au kiungo mshambuliaji.

Di María alihamia Ulaya mwaka 2007 ili kuichezea timu ya Benfica, aliitwa na timu ya Real Madrid kwa euro milioni 25 kwa miaka mitatu baadaye. Alifanya jukumu kubwa katika ushindi wa 2011-2012 La Liga. Baada ya kushinda Ligi ya Mabingwa ya UEFA na Real Madrid, alijiunga na Manchester United mwaka 2014 kwa rekodi ya Uingereza £ milioni 59.7, lakini alijiunga na PSG kwa mwaka kwa karibu £ milioni 44,000.

Tangu 2008, Di María imepata vikombe zaidi ya 90 kwa nchi yake ya Argentina. Alifunga lengo ambalo alishinda medali ya dhahabu ya nchi katika Olimpiki za 2008, na pia amewakilisha katika vikombe viwili vya Dunia FIFA na mashindano matatu ya Copa América kufikia mwisho wa Kombe la Dunia la 2014.

Waliozaliwa 1988
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Argentina
Stop Arretez

"Stop Arretez" ni jina la albamu iliyotoka mwaka 1992 kutoka kwa msanii wa muziki wa soukous kutoka Jamhuri ya Kongo, Aurlus Mabele. Albamu ni moja kati ya albamu bora kabisa za Mabele na muziki wote wa soukous kwa miaka ya 1990. Nyimbo kali kutoka katika albamu hii ni pamoja na Stop, Arrêtez !, Evelyne na Mali Bamako. Ilikuwa mwaka mmoja tangu albamu ya vibao vikali aliyofanya na Loketo mwaka 1991. Katika albamu hiyo kulikuwa na nyimbo kama vile Embargo, Asta-Di na Betty.

Orodha ya nyimbo
Zifuatazo ni orodha kamili ya nyimbo zinapatikana katika albamu hii.

A1- Stop, Arrêtez ! 	
A2 - Evelyne 	
A3 - Conseil Gratuit 	
A4 - Mali Bamako (Version Night Club) 	
B1 - Zanbel 	
B2 - Mali Bamako (Version Chantée) 	
B3 - Gloire A Dieu (Inch' Allah) 	
B4 - Yasmine

Viungo vya Nj
 katika wavuti ya Discogs.

Albamu za 1992
Albamu za Aurlus Mabele
King Of Soukous

" King Of Soukous" ni jina la albamu iliyotoka mwaka 1991 kutoka kwa msanii wa muziki wa soukous kutoka Jamhuri ya Kongo, Aurlus Mabele. Albamu hii imechukua nyimbo kali kutoka katika baadhi ya albamu zingine na kuziweka humu. Baadhi kutoka kwa Mabele mwenyewe na zingine kutoka kwa kundi lake la Loketo. Nyimbo kali kutoka katika albamu hii ni pamoja na Embargo, Asta-Di na Betty.

Orodha ya nyimbo
Zifuatazo ni orodha kamili ya nyimbo zinapatikana katika albamu hii.

Embargo	
Asta-Di
Mawa
Betty
Liste Rouge (The Red List)
Un Seul Dieu (One God)

Kikosi kazi
Imetengenezwa na: Sound Wave Records
Imesambazwa na: Wea Latina, Inc.
Mhandisi: Thierry Doumergue
Mashairi: Aurlus Mabele
Imechanganywa na: Thierry Doumergue
Muziki na: Aurlus Mabele
Mtayarishaji: Jimmy Houetinou

Viungo vya Nje
 katika wavuti ya Discogs.

Albamu za 1991
Albamu za Aurlus Mabele
Historia ya Montenegro

Historia ya Montenegro inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Montenegro.

Tangu karne za kati maeneo hayo yalikaliwa na watu ambao walitumia lahaja ya lugha ya Kiserbokroatia na kufuata Ukristo wa Kiorthodoksi. 

Katika eneo lenye milima mingi makabila yao yalifaulu kutunza kiwango cha uhuru chini ya himaya mbalimbali. 

Tangu mwaka 1500 Milki ya Osmani ilivamia sehemu kubwa ya Balkani yaani nchi za Ulaya kusini-mashariki. Lakini Waosmani walishindwa kutawala mabonde ya Montenegro.

Makabila yake yaliunganika chini ya maaskofu wa Cetinje walioshika nafasi kama viongozi wa kiroho na wa kisiasa hadi karne ya 19 wakitumia cheo cha "Vladika". Jinsi ilivyo kwa maaskofu wa Kiorthodoksi hawakuruhusiwa kuoa, hivyo ilikuwa kawaida ya kwamba mpwa wa askofu mtawala aliandaliwa kumfuata na kuwa vladika mpya. 

Baada ya kupata msaada wa kidiplomasia kutoka Urusi, sultani wa Milki ya Osmani alipaswa kutambua uhuru wa Montenegro. 

Mwaka 1851 askofu na vladika Danilo II aliamua kuoa akajiuzulu cheo chake cha Kikanisa na kuendelea kutawala kama mtemi wa Montenegro. 

Nikola I alikuwa mtemi kuanzia mwaka 1860. Wakati wake uhuru wa Montenegro ulitambuliwa na mataifa ya Ulaya. Milki ya Osmani ilipaswa kukubali polepole uhuru ya mataifa mbalimbali ya Balkani kama Waserbia, Wabulgaria na Waromania na katika mchakato wa kupanga mipaka mipya eneo la Montenegro liliongezeka pia.

Mwaka 1910 kwenye sherehe ya miaka 50 ya utawala wake, Nikola alipokea cheo cha "mfalme wa Montenegro".  

Nchi hii ndogo iliingia katika Vita Kuu ya Kwanza upande wa Serbia ikavamiwa na jeshi la Austria-Hungaria mwaka 1915 na mfalme alipaswa kukimbilia Ufaransa. 

Baada ya vita mkutano wa kimapinduzi ulitangaza kuunganishwa kwa Montenegro na Serbia. Wakati wa kuporomoka kwa Austria-Hungaria lilitangazwa dola jipya la Ufalme wa Yugoslavia lililojumuisha Serbia - Montenegro, Kroatia, Slovenia pamoja na maeneo ya Bosnia-Herzegovina. Montenegro ilikuwa sasa mkoa mmojawapo ndani ya Yugoslavia. 

Ufalme huo ulivamiwa na Italia na Ujerumani wakati wa Vita Kuu ya Pili na kugawiwa kwa muda. 

Baada ya vita wanamgambo Wakomunisti chini ya Josip Broz Tito walishinda wapinzani wote na kuanzisha Shirikisho la Jamhuri ya Watu wa Yugoslavia na katika katiba yake Montenegro ilikuwa tena moja kati ya jamhuri sita zilizounda shirikisho hili.

Baada ya kifo cha Tito umoja wa Yugoslavia ulidhoofika. Mashindano kati ya mataifa ndani ya nchi yaliongezeka. Mwaka 1991 Kroatia, Slovenia na Masedonia zilichukua hatua ya kutoka nje ya shirikisho na kujitangaza kuwa nchi huru za pekee. Mwaka 1992 jimbo la Bosnia na Herzegovina likafuata na kutoka nje. 

Tangu hapo "Yugoslavia" ilikuwa jina la umoja wa Serbia na Montenegro pekee. Mwaka 2003 jina la Yugoslavia lilifutwa. Mwaka 2006 hata umoja uliobaki kati ya Serbia na Montenegro ulifutwa na kila nchi imeendelea peke yake.

Hivyo Montenegro ni tena nchi ya kujitegemea.

Historia ya Montenegro
Historia ya Ulaya
Historia ya Bulgaria

Historia ya Bulgaria inahusu eneo ambalo leo linaunda Jamhuri ya Bulgaria.

Historia ya awali
Zamadamu walikuweko walau miaka milioni 1.4 iliyopita.

Kufikia mwaka 5000 hivi KK kulikuwa na ustaarabu mkubwa uliotengeneza vyombo vya ufinyanzi na usonara vilivyo kati ya vile vya awali zaidi duniani. 

Baada ya mwaka 3000 KK, Wathraki walijitokeza katika rasi ya Balkani. 

Mwishoni mwa karne ya 6 KK sehemu kubwa ya eneo hilo lilitekwa na Dola la Persia. 

Katika miaka ya 470 KK, Wathraki waliunda ufalme wa Odrusia, ambao baadaye ulianguka na wenyewe walitawaliwa na Wamakedonia, Wakelti na Warumi. Mchanganyiko huo wa watu ulikuja kuungana na Waslavi, waliolowea rasi kwa namna ya kudumu baada ya mwaka 500 BK.

Kuunganika chini ya Wabulgaria
Mwaka 632 Wabulgaria walianzisha nchi huru kaskazini kwa Bahari Nyeusi iliyoitwa Bulgaria Kuu chini ya Kubrat hadi nusu ya pili ya karne ya 7. 

Asparukh, mwandamizi wake, alihamia karibu na delta ya mto Danube akazidi kuteka maeneo ya Balkani yaliyokuwa ya Dola la Bisanti, jambo lililoendelea katika karne zilizofuata. 

Huo mchanganyiko mkubwa wa watu ulipata utambulisho wa kitaifa kwa kushika dini, lugha na alfabeti moja. 

Katika karne ya 11 hilo dola la Bulgaria la kwanza lilishindwa na Dola la Roma Mashariki likisaidiwa na Warusi. 

Lakini mwaka 1185 ndugu Asen na Peter walifaulu kuanzisha dola la pili la Bulgaria lililofikia kilele chake katika miaka ya 1230.

Chini ya Waturuki Waosmani
Baada ya kugawanyika, falme tatu za Kibulgaria zilitekwa na Dola la Osmani mwaka 1396 kwa miaka 500 iliyofuata.

Uhuru mpya
Vita kati ya Urusi na Uturuki vya miaka 1877–1878 vilileta uhuru kwa sehemu ndogo ya Bulgaria. Kwa kutaka Wabulgaria wote wawe ndani yake, nchi iliunga mkono Ujerumani katika vita vikuu vyote viwili na hatimaye ilishindwa.

Hivyo Bulgaria ikawa chini ya Wakomunisti kwa miaka 45. 

Baada ya hapo Bulgaria ilijiunga na NATO mwaka 2004 na Umoja wa Ulaya mwaka 2007.

Viungo vya nje

 WWW-VL: History: Bulgaria 
 Essential History of Bulgaria in Seven Pages
 History of Bulgaria: Primary Documents
 Historiography in Bulgaria - in Bg

Historia ya Bulgaria
Historia ya Ulaya
Mkoa wa Rufiji (DOA)

Mkoa wa Rufiji ulikuwa mkoa mmoja kati ya mikoa 21 ya koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani (DOA, Deutsch Ostafrika) iliyokuwa mtangulizi wa nchi za Tanzania, Rwanda na Burundi wa leo. 

Mkoa huu ulikuwa na eneo la kilomita za mraba 12,000 kwa pande zote mbili za mto Rufiji kutoka mdomo hadi takriban kilomita 180 kwenda juu, karibu na mdomo wa mto Ruaha Mkuu katika Rufiji. Makao makuu (jer. Bezirksamt) yalikuwepo mwanzoni pale Mohoro lakini yalipelekwa Utete kwenye mwaka 1913. 

Mkoa huu ulipakana na
 Mkoa wa Dar es Salaam (V kwenye ramani) upande wa kaskazini  
 Mkoa ya Morogoro (VII) upande wa kaskazini-mashariki, 
 Mkoa wa Kilwa (VIII) upande wa kusini 

Mwaka 1913 kulikuwa na wakazi 89,000, kati hao Wajerumani walihesabu 269 "watu wa rangi wasio wazalendo" (hivyo waliita kwa kawaida Wahindi au Waarabu) na Wzungu 61. Mifugo ilikadiriwa kuwa ng'ombe 520 wa wenyeji na 258 wa Wazungu, na kwa jumla takriban mifugo wadogo kama mbuzi 4500. 

Kabla ya 1914 yalikuwepo makampuni 3 ya kizungu na walowezi 5 walioanzisha mashamba ya kibiashara ya pamba na miti ya mpira. Maduka 60 yaliendeshwa na Wahindi. Huko Mpaganya kulikuwa na shule ya mafunzo ya kilimo cha pamba. 
 
Wakati wa Wajerumani hapakuwa na barabara nzuri kwa hiyo usafiri ulitegemea hasa njia ya maji kwenye mto Rufiji. Wakati wa mvua merikebu ndogo ya moshi iliweza kusafirisha mizigo ya takriban tani 30 hadi kilomita 200 juu ya mdomo wa mto, wakati wowote hadi kilomita 160.

Marejeo
 "Rufiji, 2. Bezirk", makala katika Kamusi ya Koloni za Kijerumani

R
Queen Darleen

Mwanahawa Abdul Juma (amezaliwa 4 Novemba 1985) ni msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania. 

Queen alianza muziki mwanzoni mwa miaka ya 2000 akiwa ameshirikishwa na Dully Sykes katika wimbo wake wa Historia ya Kweli au maarufu Sharifa na Mtoto wa Geti Kali wa Inspector Haroun kabla kwenda kufanya muziki wa kujitegemea na 2006 kutoka kibao cha "Wajua Nakupenda alichofanya na Ali Kiba chini ya utayarishaji wake KGT na usimamizi wa DJ Guru Ramadhani. Mwaka wa 2012 alishinda tuzo ya Kili kwa wimbo bora wa Ragga/Dancehall.

Baada ya harakati za muda mrefu, hatimaye amesainiwa na lebo ya WCB Wasafi iliyo chini ya Diamond Platnumz ambaye ni ndugu yake wa damu kwa upande wa baba. Akiwa na WCB ametoa wimbo wake wa kwanza Kijuso uliotoka rasmi tarehe 17 Februari 2017 aliofanya na Rayvanny. Halafu Ntakufilisi (Novemba 9 2017),  na Touch (22 Novemba 2017). Vilevile alishiriki kuimba katika wimbo wa pamoja wa WCB Zilipendwa ulitoka tarehe 25 Agosti 2017.

Marejeo

Wanamuziki wa Tanzania
Muziki wa kizazi kipya
Balozi

Balozi ni mwakilishi rasmi wa serikali ya nchi yake katika nchi nyingine. Anatumwa huko na wizara ya mambo ya nje akitazamwa kama mwakilishi wa mkuu wa nchi inayomtuma. 

Kwa kawaida anaongoza ofisi ya ubalozi ambako anasaidiwa na wanadiplomasia wengine wanaotumwa katika utaratibu wa diplomasia.

Nchi zinazopokea ubalozi zinakubali pia kinga ya kidiplomasia inayomaanisha ya kwamba balozi na wanadiplomasia wenzake hawawezi kukamatwa wala kuadhibiwa katika nchi wanapotumwa kwa kosa lolote. Vilevile majengo ya ubalozi hutazamwa kama ardhi ya nchi nyingine ambako polisi ya nchi ulipo haiwezi kuingia. Mzigo wake haiwezi kufunguliwa na maafisa wa forodha au polisi katika nchi alikotumwa. Utaratibu huu ulikubaliwa katika Mkataba wa Vienna juu ya Mahusiano ya Kidiplomasia wa 1961. 

Balozi mpya anatumwa na barua rasmi kutoka wizara yake akikubaliwa na nchi anapohudumia. Nchi inayompokea inaweza kumwambia pia aondoke tena. 

Balozi hutumwa kwenda nchi nyingine kwa miaka kadhaa akirudi baadaye katika nchi yake ambako anaweza kuendelea kufanya kazi ndani ya wizara au kutumwa tena kwa nchi nyingine.

Tazama pia
Mwanadiplomasia

Diplomasia
Serikali
Sheria
Ventrikali

Ventrikali ni kila kimoja kati ya vyumba viwili vikubwa ndani ya moyo ambavyo hukusanya na kusukumiza damu kutoka kwenye atriamu kuelekea sehemu za pembeni ndani ya mwili na mapafu. Atriamu (karibu na chumba cha juu cha moyo ambacho ni kidogo kuliko ventrikali) husaidia usukumizaji wa damu.

Katika moyo wa vyumba vinne, kama vile ndani ya wanadamu, kuna ventrikali mbili zinazofanya kazi katika mfumo wa mzunguko wa mara mbili: ventrikali ya kulia husukuma damu kwenye mzunguko wa pulmonari hadi kwenye mapafu, na ventrikali za kushoto zimeingia katika mfumo wa mzunguko wa damu kupitia aorta.

Moyo
Rangi nyeupe

Rangi nyeupe ni rangi nyepesi zaidi, kwa sababu inaonyesha kikamilifu na kugawa kila mwangaza wa nuru. 

Ni rangi ya theluji safi, chaki na maziwa, na ni kinyume cha nyeusi.

Rangi
Meli za mizigo

Meli za mizigo ni meli ambazo hutumika kubeba mizigo mbalimbali na kuisafirisha kutoka sehemu moja kwenda nyingine.

Kuna meli za mizigo elfu nyingi zinazosafiri kwenye bahari, maziwa na mito mikubwa ya Dunia. Zinabeba sehemu kubwa ya bidhaa za biashara ya kimataifa. Meli za mizigo kwa kawaida hutengenezwa kwa kazi maalumu kama vile kubeba kontena, mizigo ya mchanganyiko, shehena za mafuta au gesi. 

Siku hizi hutengenezwa kwa feleji na kusukumwa kwa injini za dizeli. Kuna pia majaribio ya kutumia nguvu ya upepo au umeme. Ziko kubwa na ndogo na kwa kawaid huwa na maisha ya kazi ya miaka 20 hadi 30 hadi kupumzishwa na kubomolewa tena.

Meli za mizigo za kisasa zinaweza kubeba mizigo mingi na mizito kama vile magari, mashine mbalimbali za kazi na kusafirisha kutoka bara moja kwenda bara jingine.

Meli hizi hutumia muda mrefu kufika sehemu husika kwani kuna muda meli hizi husumbuliwa na dhoruba za majini kama vile mawimbi, na muda mwingine meli hizi huhitaji kufanyiwa matengenezo ili ziweze kuendelea na safari zake.

Meli hizi zipo za aina nyingi, zipo zilizotengenezwa kwa ajili ya kusafirisha vyakula na matunda ambapo ndani huwa kuna majokofu kwa ajili ya kutunza vyakula na matunda hayo ili yasiharibike njiani kwani vyakula huhitaji uangalizi mzuri ili visiharibike. 

Pia zipo meli za mizigo zilizotengenezwa kwa ajili ya kusafirisha mafuta kama petroli na dizeli, ambapo ndani ya meli hizi kuna matenki ya kubebea mafuta.

Meli  huwa na mstari chini yake; mstari huo mara nyingi huwa wa rangi nyekundu au nyeusi, na mstari huu hautakiwi kuzama kabisa ndani ya maji kwani meli inaweza kuzama pale tu mstari huu utakapo zama wote ndani ya maji. Pia meli hizi hazitakiwi kutembea katika maji yenye kina kifupi kwani zinaweza kuzama.

Viungo vya Nje

 https://web.archive.org/web/20160901004059/http://people.hofstra.edu/geotrans/eng/ch3en/conc3en/shipsize.html Vessel size groups]
 Cargo ship: general structure and arrangement by picture

Usafiri wa maji
Historia ya Slovenia

Historia ya Slovenia inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Slovenia.

Waslavi walihamia Slovenia ya leo katika karne ya 6 BK na kuipatia jina hilo. 

Tangu zamani wakazi waliishi chini ya utawala wa madola mbalimbali kama vile Dola la Roma, Austria na Yugoslavia hadi kupata uhuru wa kisiasa mara ya kwanza kabisa mwaka 1991 baada ya mwisho wa Shirikisho la Yugoslavia.  

Kati ya nchi zote zilizotokana na Yugoslavia ya zamani Slovenia ni nchi yenye uchumi imara zaidi, tena haikuathiriwa na vita vya kikabila vilivyoharibu majimbo mengine, hivyo ikawahi kujiunga na Umoja wa Ulaya.

Historia ya Slovenia
Historia ya Ulaya
Tony Jaa

Jaa Phanom (ajulikanaye kwa jina la Tony Jaa; alizaliwa Surin, 5 Februari 1976) ni mwigizaji raia wa Thailand mwigizaji wa sanaa ya kijeshi (king Martial art) wa Kithai.

Tony Jaa ana uwezo wa kuongea lugha tofauti kama vile Kithai, Kikhmer Kaskazini, na Kikuy.
 
Kwenye ujana wake alikuWa anaangalia picha za Bruce Lee ,Jackie Chan, na Jet Li hiyo ndiyo ilikuWa kivutio chake cha kujifunza martial art-Pia Tony Jaa ameigiza movie mbalimbali kama vile "Ong bak", "Monster hunter", "the bodyguard" katika movie zilizopokea tuzo ni pamoja na movie yake ya ong bak.

Waliozaliwa 1976
Watu walio hai
Waigizaji filamu wa Uthai
Historia ya Armenia

Historia ya Armenia inahusu eneo ambalo leo linaunda Jamhuri ya Armenia.

Armenia ni kati ya mataifa ya kale kabisa duniani, ingawa eneo lake limebadilika sana na lile la sasa ni sehemu ndogo tu ya maeneo yaliyokuwa ya Armenia katika karne na milenia zilizopita.

Armenia ilikuwa nchi ya kwanza kupokea Ukristo kama dini rasmi ya kitaifa mnamo mwaka 301. Hadi leo zaidi ya 93% za Waarmenia ni Wakristo wa Kanisa la kitaifa ambalo ni mojawapo kati ya Makanisa ya Kiorthodoksi ya Mashariki.

Jambo hilo lilichangia sana mateso yaliyowapata kutoka kwa majirani ambao wengi wao ni Waislamu, hasa Waturuki waliotawala kwa karne nyingi maeneo makubwa ya Dola la Osmani hadi Afrika na Ulaya.

Kilele chake kilikuwa maangamizi ya Waarmenia wakati wa vita vya kwanza vya dunia, ambapo waliuawa zaidi ya milioni moja.

Armenia ilikuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti tangu 1920 hadi ilipopata uhuru wake tena mwaka 1991. 

Kuna fitina na nchi jirani ya Azerbaijan kuhusu eneo la Nagorno-Karabakh linalokaliwa na Waarmenia lakini ni sehemu ya Azerbaijan kisiasa. Mipaka hii ni urithi wa zamani za Umoja wa Kisovyeti. Palikuwa na vita kati ya nchi hizo mbili. Hali halisi Armenia inatawala eneo hili ingawa Nagorno Karabakh ilijitangaza kuwa jamhuri ya kujitegemea isiyokubaliwa na umma wa kimataifa.

Historia ya Armenia
Historia ya Ulaya
Historia ya Asia
Emma Morano

Emma Martina Luigia Morano aliyezaliwa  (29 Novemba 1899 - 15 Aprili 2017) alikuwa mwanamke wa Italia ambaye, kwa kifo chake akiwa na umri wa miaka 117 na siku 137, alikuwa wa saba kati ya watu walioishi miaka mingi zaidi duniani ambao umri wao ulikuwa umehakikishiwa, na mtu aliyeishi wa mwisho amehakikishiwa kuwa amezaliwa katika miaka ya 1800. 

Yeye anaendelea kuwa mtu wa kale wa Italia milele na mtu wa pili wa Ulaya nyuma ya mwanamke wa Ufaransa Jeanne Calment.

Rekodi za Dunia za Guinness ilithibitisha kwamba Emma Morano wa Verbania, Italia, sasa ni mtu aliyeishi zaidi kuliko mtu yeyote duniani akiwa na umri wa miaka 117 na siku 137 na kumfanya awe mtu pekee ambaye maisha yake yamegusa karne tatu.

Viungo vya nje

Waliozaliwa 1899
Waliofariki 2017
Watu wa Italia
Siagi ya karanga

Siagi ya karanga ni chakula chenye umbo la malai ambayo inatengenezwa kwa kutumia karanga zilizokaangwa. 

Karanga zinasafishwa baada ya kukaangwa halafu zinasagwa. Wakati wa kusaga mafuta yaliyopo ndani yake yanatoka; kama hamna ya kutosha, mafuta huongezwa na yote inakorogwa hadi kufikia hali ya malai laini. Tokeo lake linafanana kiasi na siagi na pia inaweza kuliwa kama siagi, mfano: kwa kupakwa juu ya mkate. Hivyo jina "siagi ya karanga" limetokea ingawa malai hii haina uhusiano wa kweli na siagi inayotengenezwa kutokana na maziwa ya wanyama ilhali "siagi ya karanga" inatokana na mimea pekee.

Siagi ya karanga inaweza kukaa muda mrefu bila ya kuharibika au kuchacha pasipo kuongezewa kemikali yoyote ndani yake. Viungo vinavyohusika katika kutengeneza siagi hii ni karanga, chumvi, mafuta ya kupikia na sukari.

Inaongeza protini mwilini na huleta ladha tamu katika chakula. 

Hivyo siagi hii hutumika kwenye mapishi: unaweza kuiweka katika nyama,kande, mboga za majani na hata kupaka juu ya mkate.

Viungo vya nje
Peanut Butter (tovuti ya madehow.com, iliangaliwa Februari 2018)
How to make the perfect peanut butter, gazeti la Uingereza The Guardian, 22 Oktoba 2015

Chakula
Ligi Kuu Uingereza (EPL)

Ligi Kuu ya Uingereza ni ligi ya soka daraja la kwanza nchini Uingereza. Ikihusisha vilabu ishirini. Kwa kawaida ligi huanza mwezi Agosti hadi Mei na kila timu kucheza mechi 38 jumla ya mechi zote za ugenini na nyumbani.

Ligi Kuu Uingereza iliundwa kama Ligi Kuu ya FA mnamo 20 Februari 1992 kufuatia uamuzi wa klabu katika Idara ya Kwanza ya Ligi ya Soka ya Uingereza ilianzishwa mwaka 1888. Mpango huo ulikua na thamani ya £ bilioni 3.1. Ligi Kuu Uingereza inazalisha zaidi ya € bilioni 2.2 kwa mwaka katika televisheni za ndani na za kimataifa. Mwaka 2014-2015 timu ziligawana mapato yenye thamani ya £ 1,600,000. Na baadae kuongezeka kwa kasi hadi £ 2,400,000 mwaka 2016-2017.

Ligi Kuu Uingereza ni ligi inayopendwa na watu wengi zaidi duniani kwa maana ina ushindani mkubwa, inatangaza katika maeneo 212 kwa nyumba milioni 643 na watazamaji wa televisheni wenye uwezo wa watu bilioni 4.7. Katika msimu wa 2014-15, wastani wa mechi ya Ligi Kuu ya Ligi ilifikia 36,000,juu ya ligi ya soka yoyote ya kitaaluma nyuma ya 43,500 ya Bundesliga. Vilabu arobaini na tisa wamepigana tangu kuanzishwa kwa Ligi Kuu ya mwaka 1992. Timu sita wameshinda cheo: Manchester United (13), Chelsea (5), Arsenal (3), Manchester City (2), Blackburn Rovers (1) na Leicester City (1).

Viungo vya nje 
       
 

Mpira wa Miguu
Uingereza
Osborne 1

Osborne 1 ilikuwa kompyuta ya kwanza inayoweza kubebeka iliyofanikiwa kimauzo, iliyotolewa 3 Aprili 1981 na kampuni ya Osborne Computer Corporation. Ilikuwa na uzito wa kilo 10.7, iligharimu kiasi cha fedha cha dola za kimarekani 1,975, ilichukua umeme moja kwa moja kutoka kwenye soketi, haikuwa na betri ya kutunza umeme.

Kompyuta imetolewa na kifungu kikuu cha programu ambacho kilikuwa sawa na thamani ya mashine yenyewe, Hii iliigwa na wauzaji wengine wa kompyuta ya CP / M wakati huo.

Washindani kama vile Kaypro II ambao walitumia viendeshi viwili vya upande "ambavyo vinaweza kushika maonyesho kamili ya 80 × 25 kwa haraka.

Kompyuta
Historia ya Andorra

Historia ya Andorra inahusu eneo la nchi hiyo ndogo ya milimani kati ya Ufaransa na Hispania. 

Asili ya Andorra kama nchi ya pekee ni katika karne ya 12. Bonde la Andorra lilikuwa chini ya mtemi wa Urgell. Wakati ule hapakuwa bado na himaya moja kwa Hispania nzima. Historia ingeendelea kama kawaida, leo hii Andorra ingekuwa tu sehemu ya wilaya ndani ya Hispania. Lakini katika karne ya 11 palitokea ugomvi kati ya mtemi wa Urgell na jirani yake. Majirani walipatana ya kwamba watatawala bonde kwa pamoja. 

Baadaye eneo la jirani liliingizwa katika ufalme wa Ufaransa na haki za kuwa mtemi mshiriki zilirithiwa na mfalme wa Ufaransa. Haki za mtemi wa Urgell zilirithiwa na askofu wa Urgell. Katika mwendo wa historia wafalme wa Ufaransa walipotea, hivyo rais wa jamhuri ya Ufaransa alirithi haki za utawala kama mtemi wa kushirikiana. Cheo cha askofu wa Urgell kimeendelea hadi wakati huu. 

Miaka yote ya nyuma Andorra ilikuwa bonde maskini tu bila barabara nzuri, hivyo wala Hispania wala Ufaransa ziliona umuhimu wa kujitahidi ili kupata utawala kamili juu yake. 

Katika hali hii Andorra imefika katika karne ya 21, ila tu mawasiliano ya kisasa yameondoa upweke na utalii umetajirisha nchi na wakazi wake. 

Tarehe 14 Machi 1993 Andorra ilipata katiba iliyoifanya kuwa nchi huru ya kujitegemea kabisa. Nafasi ya watemi wa pamoja ni ya heshima tu, na utawala halisi umo mikononi mwa serikali inayochaguliwa na bunge. 

Tangu mwaka 1993 Andorra ni nchi mwanachama wa Umoja wa Mataifa.

Viungo vya nje
Geography and History of the Principality of Andorra
History of Andorra: Primary Documents
Background Note: Andorra
Rulers of Andorra

Historia ya Andorra
Historia ya Ulaya
Charly Musonda

Charly Musonda (kwa jina lake kamili anajulikana kama Charles Musonda Junior; alizaliwa tarehe 15 Oktoba 1996) ni mchezaji wa soka wa Ubelgiji ambaye anacheza katika timu ya klabu ya Chelsea F.C.. Tarehe 11 Juni 2012, Musonda alijiunga na Chelsea, pamoja na ndugu zake wawili. Timu ya Chelsea ipo chini ya udhamini wa meneja Antonio Conte.

Pamoja na meneja Antonio Conte kuwa na uhakika kwamba Musonda angepaswa kukaa na Blues au alikopwa nje, maslahi yaliyotoka kutoka vilabu nyingi duniani kote Ulaya, ikiwa ni pamoja na Roma. Antonio Conte alithibitisha katika mkutano wa waandishi wa habari baada ya mechi ya Chelsea ya 1-1 na Liverpool, kwamba Nathan Aké, Kenedy na Musonda watakaa katika klabu kwa kipindi cha 2016-2017.

Alifanya kuonekana kwake na kwa klabu yake katika tiketi ya EFL Cup dhidi ya timu ya Nottingham Forest, alipofunga bao la tatu katika ushindi wa 5-1 mnamo 20 Septemba 2017.

Waliozaliwa 1996
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Ubelgiji
Liverpool F.C.

Liverpool Football Club (/ˈlɪvərpuːl/) ni klabu kubwa ya mpira wa miguu mjini Liverpool, Uingereza, inayoshiriki Ligi Kuu Uingereza (EPL).
Imeshinda mataji sita ya European Cups, 3 ya UEFA Cups, 4 UEFA Super Cups, 18 ya Ligi kuu, 7 ya FA Cups, 8 Kombe la ligi,and 15 Ngao ya jamii ya FA.

Imeanzishwa mwaka 1892, ikajiunga na ligi mwaka mmoja baadaye ikiutumia uwanja wa Anfield tangu kuanzishwa. Liverpool ilileta ushindani mkubwa kwenye ligi ya Uingereza na Ulaya kwa ujumla kwenye miaka ya 1970 na 80 ambapo Bill Shankly na Bob Paisley wakiisaidia kushinda mataji 11 ya ligi na mataji 7 ya ulaya. Ikifundishwa na Rafa Benitez na nahodha Steven Gerrard, Liverpool ikawa mshindi wa ulaya kwa mara ya tano 2005.

Liverpool ilikuwa ya tisa kwa usajili mkubwa duniani 2016-17 ikitumia €424.2 milioni na ikawa klabu ya nane kwa thamani duniani mwaka 2017 kwa thamani ya $1.492 bilioni.Imedumu kwa muda mrefu ligi kuu pamoja na Manchester United na Everton F.C..

Mashabiki wa timu hiyo wamehusishwa kwenye maafa mara mbili;Uwanja wa Heysel,ambapo mashabiki waliokuwa wakijaribu kukimbia walibanwa na ukuta uliokuwa unaanguka kwenye fainali za kombe la Ulaya 1985 mjini Brussels, ambapo watu 39 - wengi Waitalia na mashabiki wa Juventus - walikufa. Baadaye timu za Uingereza zilipewa adhabu ya kutoshiriki michuano ya Ulaya na Hillsborough ilitokea ajali mwaka 1989,ambapo mashabiki wa Liverpool 96 walifariki walipoangukiwa na ukuta.

Toka mwaka 1964 timu ilibadili mavazi ya fulana nyekundu na bukta nyeupe na zote kuwa nyekundu ikiwa nyumbani na mavazi hayo kutumika mpaka sasa. Na kauli mbiu ya timu ni "You'll Never Walk Alone".

Marejeo

Vilabu Mpira vya Uingereza
Aniene

Aniene ni mto wa mkoa wa Lazio nchini Italia ambao ni tawimto la Tiber.

Urefu wake ni km. 99.

Tanbihi

Marejeo
 .

Viungo vya nje

 
Simbruina Stagna History and Art of Subiaco (Italian site)

Roma
Mito ya Italia
Lazio
Palatino

Palatino ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia. 

Roma mwanzo wake ulikuwa kwenye kilima hicho, halafu katika vingine sita vilivyo katikati ya mji wa leo vinavyoitwa: Aventino, Campidoglio, Quirinale, Viminale, Esquilino na Celio.

Roma
Aventino

ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia. 

Roma mwanzo wake ulikuwa kwenye kilima hicho na katika vingine sita vilivyo katikati ya mji wa leo vinavyoitwa: Palatino, Campidoglio, Quirinale, Viminale, Esquilino na Celio.

Roma
Campidoglio

ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia. 

Roma mwanzo wake ulikuwa kwenye kilima hicho na katika vingine sita vilivyo katikati ya mji wa leo vinavyoitwa: Palatino, Aventino, Quirinale, Viminale, Esquilino na Celio.

Roma
Quirinale

ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia. 

Roma mwanzo wake ulikuwa kwenye kilima hicho na katika vingine sita vilivyo katikati ya mji wa leo vinavyoitwa: Palatino, Aventino, Campidoglio, Viminale, Esquilino na Celio.

Roma
Viminale

ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia. 

Roma mwanzo wake ulikuwa kwenye kilima hicho na katika vingine sita vilivyo katikati ya mji wa leo vinavyoitwa: Palatino, Aventino, Campidoglio, Quirinale, Esquilino na Celio.

Roma
Esquilino

ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia. 

Roma mwanzo wake ulikuwa kwenye kilima hicho na katika vingine sita vilivyo katikati ya mji wa leo vinavyoitwa: Palatino, Aventino Campidoglio, Quirinale, Viminale na Celio.

Roma
Celio

ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia. 

Roma mwanzo wake ulikuwa kwenye kilima hicho na katika vingine sita vilivyo katikati ya mji wa leo vinavyoitwa: Palatino, AventinoCampidoglio, Quirinale, Viminale na Esquilino.

Roma
Historia ya Romania

Historia ya Romania inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Romania.

Historia ya awali
Homo sapiens aliishi katika eneo hilo walau kuanzia miaka 40,000 iliyopita. 

Kabla ya kutekwa na Warumi mwanzoni mwa karne ya 2, walikuwepo makabila ya Wathraki, hasa Wadacha na Wagete. 

Chini ya Dola la Roma kwa miaka 165 kulikuwa na wahamiaji wengi walioingiza lugha ya Kilatini.

Baadaye nchi ilitekwa na makabila mengine mbalimbali.

Katika karne za kati kulikuwa na falme ndogo tatu: Wallachia, Moldavia na Transilvania, nazo ziliendelea kuwa na madaraka fulani hata chini ya Dola la Osmani hadi karne ya 18 au 19.

Historia ya kisasa

Romania ilianzishwa mwaka 1859 kwa kuunganisha Moldavia na Wallachia kwenye mto Danube ikapewa jina hilo mwaka 1866, ikajikomboa kutoka dola la Osmani mwaka 1877. 

Kutokana na vita vikuu vya kwanza, Transilvania, Bukovina na Besarabia viliungana na Ufalme wa Romania. 

Katika vita vikuu vya pili, Romania iliunga mkono Ujerumani dhidi ya Muungano wa Kisovieti hadi mwaka 1944.

Wakomunisti waliteka nchi na baada ya vita kwisha, Romania ilipoteza maeneo mbalimbali na kulazimishwa kujiunga na Mapatano ya Warshawa kama jamhuri ya kisoshalisti. 

Baada ya mapinduzi ya mwaka 1989, Romania ilielekea demokrasia na uchumi wa soko huria.

Baada ya kujiunga na Umoja wa Ulaya mwaka 2007, Romania imeanza kustawi na kwa sasa inaongoza pamoja na Malta zikiwa na ongezeko la 5% kwa mwaka. 

Historia ya Romania
Historia ya Ulaya
Bikira Maria wa Lurdi

Bikira Maria wa Lurdi (kwa Kifaransa: Notre Dame de Lourdes au Notre-Dame-de-Lourdes; kwa Kiingereza "Our Lady of Lourdes") ni jina mojawapo la Bikira Maria lililotokana na njozi maarufu zilizojirudia mwaka 1858 alizozisimulia Bernadeta Soubirous, msichana mnyenyekevu wa Lourdes, Ufaransa. 

Binti huyo alisema kwamba aliwezeshwa kumuona mara kadhaa katika pango la Massabielle kati ya milima Pirenei kwenye mto Gave karibu na kijiji cha Lourdes.

Njozi hizo zilithibitishwa na Kanisa Katoliki kuwa za kuaminika, hata ikaanzishwa kumbukumbu yake katika liturujia kila tarehe 11 Februari, ilipotokea njozi ya kwanza. Kutokana na wingi wa miujiza iliyowatokea 
wagonjwa wanaohiji huko kwa mamilioni, siku hiyo inaadhimishwa na Kanisa kama Siku ya Kimataifa ya Wagonjwa.

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje

 The Glories of Lourdes, full text of book by Justin Rousseil and Joseph Murphy (published 1909)
 The Wonders of Lourdes, full text of book by Louis Gaston de Ségur and Anna Theresa Sadlier (published 1874)
 Our Lady of Lourdes, full text of book by Henri Lasserre (published 1906)
 Pilgrimage of His Holiness John Paul II to Lourdes in 2004, at the Holy See website (archived October 2014)

Bikira Maria
Ufaransa
Javi martinez

Javier "Javi" Martínez Aginaga (alizaliwa 2 Septemba 1988) ni mshambuliaji wa Hispania ambaye anacheza Ligi ya Ujerumani katika klabu ya FC Bayern Munich kama kiungo mkabaji.

Alianzia kucheza klabu ya Athletic Bilbao mwaka 2006, kabla ya kjulikana kwake 18, haraka kufunga mwenyewe kama mwanzo na kwenda kuonekana katika 251 michezo rasmi juu ya msimu wa sita La Liga,bada  kufunga mabao 26. 

Mwaka 2012, alijiunga na Bayern Munich. Uhispania wa kimataifa tangu 2010, Martínez alikuwa mjumbe wa wajeshi ambao alishinda Kombe la Dunia 2010 na Euro 2012, na pia alicheza katika Kombe la Dunia la 2014.

Waliozaliwa 1988
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Hispania
Julius Lothar Meyer

Julius Lothar Meyer (kwa kuwa hakutumia jina lake la kwanza, alijulikana katika maisha yake kama Lothar Meyer tu; Varel, Ujerumani, 19 Agosti 1830; 1895) alikuwa mwanasayansi wa kemia na mmoja wa waanzilishi katika kuendeleza meza ya mara kwa mara ya vipengele vya kemikali. Dmitri Mendeleev na Meyer wote walifanya kazi na Robert Bunsen.

Maisha 
Lothar Meyer alikuwa mtoto wa Friedrich August Meyer, mwanafizikia, na Anna Biermann.

Lothan Meyer alisomea mambo ya dawa katika chuo kikuu cha Zurich mwaka 1851 chini ya Carl Ludwig, ambayo imemfanya atumie mawazo yake kwa kemia ya kisaikolojia. 

Miaka miwili baadaye, alisoma Chuo Kikuu cha Würzburg, ambako alisoma patholojia, kama mwanafunzi wa Rudolf Virchow. Baada ya kuhitimu kama Daktari wa dawa mwaka 1854, alikwenda Chuo Kikuu cha Heidelberg, ambapo Robert Bunsen alikuwa mwenyekiti wa kemia.

Mwaka 1872, Meyer ndiye wa kwanza kupendekeza kuwa atomi sita za kaboni katika pete ya benzini, ambazo ziliunganishwa na kifungo kimoja tu. 

Wakati wa vita vya Ufaransa na Ujerumani, Polytechnic ilitumika kama hospitali, na Meyer alichukua jukumu kubwa katika utunzaji wa waliojeruhiwa. 

Mnamo mwaka wa 1876, Meyer akawa Profesa wa Kemia katika Chuo Kikuu cha Tübingen, ambako alihudumu hadi kufa kwake mwaka 1895 akiwa na umri wa miaka 65.

Viungo vya nje

Waliozaliwa 1830
Waliofariki 1895
Wanasayansi wa Ujerumani
Mgonjwa

Mgonjwa ni mtu aliyeingiliwa na maradhi. 

Mgonjwa anapoumwa huonesha dalili mbalimbali za wazi, kwa mfano mgonjwa wa kichwa hushika kichwa. Kuna pia dalili nyingine za ndani ambazo ni muhimu zaidi kwa sababu zinadokeza chanzo cha ugonjwa ambacho ni muhimu kuwahi kupambana nacho.

Mgonjwa huteseka pale ambapo anapoumwa halafu hapewi huduma ya kwanza au hata kumwahisha hospitali. Ni muhimu kuzingatia kwamba kila mtu ana haki ya kuishi, tena vizuri, hivyo ana haki ya kutibiwa.

Pamoja na hayo, utu unadai kumpatia mgonjwa mahitaji yake mengine kwa mwili (chakula n.k.) na kwa nafsi (k.mf. pendo na faraja).

Dini mbalimbali zinaelekeza namna ya kumhudumia hadi mwisho. Kwa mfano Wakristo wa madhehebu mbalimbali wanamuombea na kumpatia sakramenti, zikiwemo kitubio, mpako wa wagonjwa na ekaristi.

Njia za maambukizi
Baadhi ya maradhi husababishwa na virusi na bakteria. 

Kuna njia mbalimbali za maambukizi ambazo ni:
Njia ya hewa, mfano kikohozi.
Njia ya kurithi, mfano anemia selimundu.
Njia ya wadudu, mfano malaria.
Njia ya kujamiana, mfano Ukimwi n.k.

Tazama pia
 Mahututi
 Sadaruki

Tiba
Maadili
Kasam Paida Karne Wale Ki

Kasam Paida Karne Wale Kini filamu iliyotoka mwaka 1984 ya lugha ya [[Kihindi]. Filamu imetayarishwa na kuongozwa na Babbar Subhash. Ndani yake anakuja Mithun Chakraborty, Smita Patil, Salma Agha, Karan Razdan, Geeta Siddharth na Amrish Puri.

Hadithi
Kasam Paida Karne Wale Ki ni hadithi inayomhusu Satish Kumar (Mithun Chakraborty). Baada ya kifo cha baba yake, Satish anabaki kuwa mrithi pekee wa shamba kubwa kabisa. Kwa vile ana miaka mitano tu, anaruhusiwa kurithi mazima hadi afikapo miaka 20. Shamba hilo lipo chini ya uangalizi wa babake mkubwa, Udaybhan Singh (Amrish Puri), ambaye anamtisha kupindukia mtoto wa kakake kiasi kwamba anaogopa hata kivuli cha babake mkubwa.

Miaka inaenda. Satish anautwaa ukubwa, kamwoa Aarti (Smita Patil), huku bado anaishi maisha ya kumuogopa babake mkubwa. Baada ya usiku mmoja wa furaha, Satish anagundua ya kwamba Aarti alikubali kuolewa nae ili aweze kumwibia fedha taslimu na mikufu ya dhahabu. Anavurugwa. Uday anamtaka Aarti aondoke, halafu Satish anamfuata. Aarti anamwomba msamaha, anamsamehe. Hata hivyo, Udaybhan anampiga kisu cha tumbo hadi kufa na kwenda kuandikisha polisi kama jamaa amaejinyonga. Aarti anaapa kulipiza kisasi kupitia mtoto wake aliyetumboni. Miaka inaenda, Aarti na mtoto wake wa kiume, Avinash (Mithun Chakraborty), anaibuka kulipiza kisasi cha kifo cha Satish — wanagundua sio rahisi kumkaanga Udaybhan, na katika kufanikisha suala zima la kisasi huenda pia likapelekea kuhatarisha maiasha yao.

Washiriki 
 Mithun Chakraborty as Satish Kumar / Avinash S. Kumar
 Smita Patil kama Aarti S. Kumar
 Salma Agha kama Leena
 Amrish Puri kama Udaybhan Singh
 Gita Siddharth kama Satish's Daimaa
 Jagdish Raj kama Judge
 Karan Razdan kama Chanderbhan U. Singh
 Master Subramanium kama Mithun Chakraborty mtoto
 Bob Christo kama Msaidizi wa Udaybhan

Viungo vya Nje
 

Filamu za 1984
Filamu za India
Nyoka-kijiti

Nyoka-kijiti ni spishi za nyoka wa jenasi Thelotornis katika familia Colubridae. Wakikaa tuli mtini wanafanana na kijiti au kitawi kilichokauka.

Nyoka hawa ni wembamba sana na warefu kiasi: kwa wastani sm 90-130 na kipeo cha m 1.4-1.6 kulingana na spishi. Kichwa kina umbo wa mshale na mboni zina umbo wa tundu la ufunguo. Rangi yao ni kijivu au kahawia lakini kichwa ni kijani kabisa au juu yake tu.

Nyoka-kijiti huishi mitini ambapo huwinda mijusi, vyura na ndege wadogo. Mara nyingi hukaa chini kiasi ili waweze kushambulia mawindo yaliyo ardhini.

Chonge zao ni meno ya nyuma kabisa lakini wanaweza kuingiza sumu waking'ata mtu. Kwa bahati nzuri nyoka hawa ni waraufu na hawang'ati kwa kawaidi. Hata hivyo sumu hii ni toksinidamu kali na hakuna makata na mara nyingine watu hufa baada ya kuumwa. Nyoka hawa wakitishwa shingo yao inafura na kuonyesha mabaka meusi au kahawia.

Spishi
 Thelotornis capensis Nyoka-kijiti Kusi (Savanna vine snake)
 Thelotornis kirtlandii Nyoka-kijiti Misitu (Forest vine snake)
 Thelotornis mossambicanus Nyoka-kijiti Mashariki (Eastern vine snake)
 Thelotornis usambaricus Nyoka-kijiti wa Usambara (Usambara vine snake)

Picha

Marejeo
 Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, San Diego, CA, USA.

Viungo vya nje
 Hazinadata ya watambaachi

Nyoka
Historia ya Georgia (nchi)

Historia ya Georgia inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Georgia.

Georgia ilikuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti lakini imekuwa nchi huru tangu 1991.

Historia ya Georgia
Georgia
Georgia
Historia ya Hungaria

inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Hungaria.

Historia ya awali
Hungaria ilitokea kama nchi ya pekee wakati wa karne ya 10 BK. 

Tangu zamani za kuzaliwa kwake Kristo (milenia ya kwanza) sehemu kubwa ya Hungaria ilijulikana kama Panonia ikawa sehemu ya Dola la Roma. 

Tangu kuporomoka kwa nguvu ya Waroma ilivamiwa na makabila mbalimbali kama vile Wagermanik, Wahunni na Waslavi. 

Baada ya mwaka 900 Wahungaria chini ya mtemi Arpad walivamia eneo hili. Wakati ule Wahungaria walikuwa mkusanyiko wa makabila wahamiaji waliojiita "Majari" (Magyar) waliotoka katika maeneo kati ya mto Volga na milima ya Ural. 

Kutoka makazi yao mapya katika Panonia waliendelea kuvamia maeneo mengine ya Ulaya hadi milima ya Pirenei.

Baada ya kupokea Ukristo
Baada ya kushindwa na Wajerumani mwaka 955 walibaki katika makazi yao na mnamo mwaka 1000 mfalme Ishtvan (Stefano wa Hungaria) alipokea ubatizo akaongoza taifa lake kuingia katika Ukristo. 

Wakati wa uvamizi wa Wamongolia baada ya Chingis Khan katika karne ya 13 nchi iliangamizwa, na nusu ya wakazi wakauawa. 

Baadaye wafalme Wahungaria waliwakaribisha walowezi kutoka Ujerumani walioanzisha vijiji vingi na pia miji. 

Wakati wa karne ya 15 Waturuki Waosmani walianza kuenea kwenye Balkani, wakaingia katika Hungaria kutoka upande wa mashariki. Katika mapigano ya Mohacs mwaka 1526 Hungaria ilishindwa na sehemu kubwa ikawa chini ya Waosmani. Magharibi ya nchi ikaendelea kuitwa ufalme wa Hungaria lakini ufalme uliingia mikononi mwa nyumba ya Habsburg yaani chini ya watawala wa Austria.

Katika karne zilizofuata watawala wa Habsburg walirudisha Waosmani nyuma na ufalme wa Hungaria ukawa sehemu ya milki ya Habsburg yaani Austria.  

Katika karne ya 19 mnamo 1848 Wahungaria waliasi dhidi ya watawala lakini walishindwa. Hata hivyo Kaisari Franz Joseph I alibadilisha siasa yake akatafuta usaidizi wa Wahungaria katika utawala wa ufalme. Katiba mpya iliunda cheo cha sawa kati ya Austria na Hungaria chini ya mtawala yeye yule mwenye vyeo vya Kaisari wa Austria na Mfalme wa Hungaria na milki ikaitwa "Austria-Hungaria". 

Austria-Hungaria ilikuwa milki kubwa katika Ulaya ya Kati na Mashariki kuanzia mwaka 1867 hadi 1918.

Kuanzia karne ya 20
Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia milki ikaporomoka na Hungaria ikaendelea kama nchi ya pekee yenye katiba ya ufalme lakini bila mfalme. 

Katika vita kuu ya pili ya dunia Hungaria ikaingia upande wa Ujerumani ukaendelea kuwatesa Wayahudi wake wa kushikamana na siasa ya Hitler na mwishowe ikashindwa pamoja na Ujerumani. Hungaria ikavamiwa na jeshi la Umoja wa Kisovyeti na mabwana hao wapya walihakikisha ya kwamba chama cha kikomunisti ilishika serikali. Hivyo Hungaria ikawa sehemu ya Mapatano ya Warshawa ikasimama upande wa mashariki katika kipindi cha vita baridi. 

Mwaka 1956 wananchi wengi walipindua serikali ya kikomunisti na serikali mpya chini ya Imre Nagy ilianzisha demokrasia ya vyama vingi. Lakini wanajeshi wa Kisovyeti wakaingia kati wakarudisha utawala wa chama cha kikomunisti ulioendelea hadi kuporomoka kwa ukomunisti mnamo 1989. 

Hungaria imekuwa nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu 2004.

Historia ya Hungaria
Hungaria
Historia ya Iceland

inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Iceland.

Historia ya awali
Iceland iko mbali na bara la Ulaya na la Amerika tena katika mazingira ya baridi. Hivyo inaaminika haikuwa na watu kabisa hadi mwaka 800 BK. Wataalamu hawakubaliani kama ni mabaharia kutoka Norwei au Eire waliobahatika kufika kisiwani na kujenga makao ya kwanza.

Hakika waliofika wengi kidogo walikuwa Waviking au Wanorwei wa kale katika karne ya 9. Kama Waeire walikuwepo walifukuzwa au kuwa sehemu za Waviking. Mtu wa kwanza aliyekumbukwa kwa jina alikuwa Flóki Vilgerðarson.

Waviking waliofika walikuja pamoja na familia na watumishi au watumwa wao. Mnamo mwaka 930 machifu na wasimamizi wa familia zilizokuwepo walipatana kuhusu aina ya katiba kwa Iceland. Walianzisha bunge la Althing. Ulikuwa mkutano wa watu 36 walioitwa "Godi" wakiwa na cheo cha kuunganisha madaraka ya chifu, hakimu na kuhani. Utaratibu huu wa kuwa na bunge umeendelea hadi leo bila kusimama. Hivyo Iceland ni nchi ya pekee ambako utaratibu wa kidemokrasia wa kale umeendelea wakati katika nchi za Ulaya nafasi ya wafalme au watawala wengine iliongezeka na kumeza haki zote za watu wa kawaida.

Mwaka 985 Mwiceland aligundua njia ya kufika Greenland na baadaye Amerika ya Kaskazini. Mviking "Erik Mwekundu" alifukuzwa kisiwani kwa sababu alikuwa mwuaji. Alielekea magharibi kwa jahazi yake na kufika kwanza Greenland halafu pwani ya Kanada ya leo. Aliita bara jipya "nchi ya mzabibu" kwa sababu alikuta aina ya mizabibu isipokuwa bila matunda.

Chini ya Norwei na Denmark
Tangu 1262 uhuru wa Iceland ulikwisha kwa sababu viongozi walijiunga na Ufalme wa Norwei. Iceland iliendelea kuwa na bunge lake na madaraka mbalimbali - hasa kwa sababu usafiri uliendelea kuwa mgumu - lakini mabwana wakuu walikuwa sasa wafalme wa Skandinavia, kwanza Wanorwei, baadaye Wadenmark.

Mwaka 1918 Denmark ilirudisha madaraka yote ya serikali kwa Waiceland wenyewe isipokuwa mfalme wa Denmark aliendelea kama Mkuu wa nchi.

Kuanzia uhuru
Wakati wa Vita Kuu ya Dunia ya Pili Denmark ilivamiwa na Ujerumani na Althing iliamua ya kwamba kuanzia sasa kisiwa kitajitawala kabisa. Mwaka 1944 Iceland ilipata uhuru kamili.

Baada ya vita kwisha Iceland ilipata kuwa nchi mwanachama ya NATO lakini haina wanajeshi hadi leo. Ilifanya mkataba na Marekani ya kuwa Wamarekani wanapewa haki ya kutumia kituo cha ndege kisiwani na kwa upande mwingine wanaahidi kutetea Iceland.

Historia ya Iceland
Iceland
Historia ya Eire

inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Eire.

Kwa karne kadhaa Eire ilitawaliwa na Uingereza. 

Sheria ya mwaka 1800 iliunganisha Ufalme wa Britania Kuu na Ufalme wa Eire na hivyo kuunda Ufalme wa Muungano (United Kingdom of Great Britan and Ireland).

Baada ya Vita vya uhuru vya Eire bunge la London kwa sheria ya mwaka 1920 (Government of Ireland Act 1920) liligawa Ireland katika sehemu mbili za Northern Ireland na Southern Ireland. 

Wabunge waliochaguliwa katika Ireland ya Kusini walijitangaza kuwa bunge la Eire na kwa mapatano ya mwaka 1922 uhuru wa Eire ulitambuliwa. Nchi mpya ilijiita tangu 1937 "Jamhuri ya Eire" na kuendelea kama nchi ya pekee. 

Baada ya uhuru wa sehemu kubwa ya kisiwa hicho, ile ya kaskazini-mashariki imebaki kama sehemu ya Ufalme wa Muungano. 

Historia ya Ireland
Eire
Historia ya Kroatia

inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Kroatia.

Maeneo ya Kroatia yalikuwa sehemu ya Illyria wakati wa Dola la Roma na kutawaliwa kama mikoa ya dola hilo. 

Mnamo mwaka 395 Dola la Roma liligawiwa katika sehemu ya magharibi na sehemu ya mashariki. Sehemu hizo mbili ziliendela baadaye kwa namna mbili tofauti. 

Kuanzia mwaka 600 makabila ya Waslavoni walianza kuingia na kukaa. Wakroatia waliunda utemi wao wa kwanza. Kroatia ilikuwa upande wa magharibi wa mstari wa mwaka 395, hivyo chini ya athira ya Kanisa Katoliki, ikaendelea kuwa sehemu ya utamaduni wa Ulaya ya magharibi. Kumbe Waslavoni wa jirani wanaotumia lugha ileile waliishi chini ya athira ya Bizanti na Kanisa la Kiorthodoksi, hivyo kuendelea kama sehemu ya Ulaya ya Mashariki na kuitwa Waserbia.

Mtemi Tomislav (910–928) alichukua cheo cha mfalme mwaka 925. Huo Ufalme wa Kroatia uliendelea hadi mwaka 1102. Wakati ule mfalme wa mwisho hakuwa tena wa watoto na mfalme wa Hungaria alichaguliwa kuwa mfalme wa Kroatia pia. Maungano hayo na Hungaria yaliendelea kwa karne nyingi. 

Tangu maungano wa Hungaria na Austria ni Kaisari wa Austria aliyekuwa na cheo cha mfalme wa Krotia hadi vita kuu ya kwanza ya dunia (1914-1918).

Mwaka 1918 Dola la Austria liliporomoka. Waslavoni wa Kusini waliamua kuunda ufalme wa pamoja kwa jina la Yugoslavia. Kroatia ilikuwa sehemu ya Yugoslavia kuanzia 1918; kwanza katika ufalme wa Yugoslavia, halafu katika jamhuri ya kisoshalisti ya Yugoslavia hadi 1991. 

Miaka 1990 / 1991 Yugoslavia iliporomoka na majimbo yake zilitafuta uhuru kama nchi za kujitegemea.

Kroatia ilikuwa kati ya majimbo ya Yugoslavia na ilipata uhuru wake mwaka 1991. 

Imejiunga na Umoja wa Ulaya tarehe 1 Julai 2013.

Historia ya Kroatia
Kroatia
Historia ya Malta

inahusu eneo ambalo siku hizi linaunda Jamhuri ya Malta.

Malta ilikaliwa na watu tangu milenia ya 4 KK. Kuna maghofu ya hekalu la mwaka 3200 KK hivi.

Baadaye funguvisiwa lilitawaliwa na Wafinisia, Karthago na Dola la Roma. 

Malta inatajwa katika Biblia kwa sababu Mtume Paulo aliponea huko baada ya kuzama kwa merikebu alimosafiri baharini kuelekea Roma (Mdo 27:39 n.k.).

Waarabu walivamia visiwa hivyo mwaka 870 na kuvitawala hadi 1091. 

Baadaye vilitawaliwa na Wanormandi wa Italia Kusini, baadaye tena na Wahispania chini ya mamlaka ya Dola Takatifu la Kiroma la Ujerumani.

Tangu mwaka 1530 visiwa vilikabidhiwa na Kaisari kwa askari wa Vita vya msalaba wa Chama cha Wanahospitali wa Mt. Yohane wa Yerusalemu. 

Wanamisalaba hao walikuwa mabwana wa visiwa hadi Napoleoni alipoteka Malta mwaka 1799 akiwa safarini kwenda Misri. 

Uingereza ulitwaa visiwa kutoka kwa Ufaransa ukatawala Malta hadi uhuru wake tarehe 21 Septemba 1964.

Tarehe 13 Desemba 1974 Malta ikatangazwa kuwa jamhuri ndani ya Jumuiya ya Madola. 

Tarehe 1 Mei 2004 nchi ikajiunga na Umoja wa Ulaya.

Historia ya Malta
Malta