LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Ali bin Hamud wa Zanzibar

Ali bin Hamud (7 Juni 1884 - 20 Desemba 1918)  alikuwa sultani wa Zanzibar kwa miaka tisa alitangazwa rasmi kuwa Sultani wa Zanzibar tarehe 20 Julai 1902, siku mbili kabla ya kifo cha baba yake aliyekuwa Sultani wa saba. Kulikuwa na utawala wa muda mfupi mpaka pale alipopata ridhaa ya wengi kuanza uongozi.

Alitumikia kiti hicho cha usultani kwa muda mfupi kutokana na maradhi. Tarehe 9 Desemba 1911 Ali alijiuzulu na kuacha kiti hicho kwa shemeji yake Khalifa bin Harub Al-Busaid.

Marejeo 
 The Politicization of Islam: Reconstructing Identity, State, Faith, and Community in the Late Ottoman State, ISBN 978-0-19-028576-0.

sultani wa Zanzibar
Hamad bin Thuwain wa Zanzibar

Sayyid Hamad bin Thuwaini Al-Buwsaid (kwa Kiarabu: حمد بن ثويني البوسعيد‎ ; 1857 – 25 Agosti 1896) alikuwa Sultani wa tano wa Zanzibar. Aliongoza Zanzibar kuanzia tarehe 5 Machi 1893 hadi 25 Agosti 1896.

Maisha
Sayyid Hamad bin Thuwaini Al-Busaid alizaliwa mwaka 1857, huko Zanzibar. Alimuoa binamu yake, Sayyida Turkia, mtoto wa Turki bin Said, Sultani wa Muscat na Oman. 

Sayyid Hamad bin Thuwaini Al-Busaid alifariki ghafla tarehe 25 Agusti 1896 saa tano na dakika arobaini asubuhi, mara baada ya kupewa sumu na binamu yake Khalid bin Barghash ambaye alijitangaza kuwa sultani mpya baada ya kifo cha Sayyid Hamad na alishikilia kiti hicho kwa siku tatu tu kabla ya kuondolewa na majeshi ya Waingereza baada ya vita vya Uingereza dhidi ya Zanzibar.

Medali za Heshima
 Italia: Grand Cross of the Order of the Crown of Italy (1893)
 Britania: Knight Grand Commander of the Order of the Star of India (1894)
 Ujerumani: Grand Cross of the Order of the Red Eagle, 1st Class (1895)

Marejeo

Waliozaliwa 1857
Waliofariki 1896
Sultani wa Zanzibar
Salum Swedi

Salum Swedi (3 Desemba 1980) ni mchezaji mstaafu wa mpira wa miguu nchini Tanzania.

Amecheza michezo ya kimataifa kupitia timu ya taifa ya Tanzania, Taifa Stars. 

Tarehe 19 Februari 2010 alitangaza rasmi kuachana na mchezo wa soka.

Marejeo

Waliozaliwa 1980
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Tanzania
Otto Deiters

Otto Friedrich Karl Deiters (matamshi ya Kijerumani: [ˈDaɪtɐs] ; 15 Novemba 1834 – 5 Desemba 1863) alikuwa mtaalamu wa nyuroanatomia wa Ujerumani. Anakumbukwa kwa uchunguzi wake wa hadubini wa ubongo na uti wa mgongo.

Maisha
Alizaliwa huko Bonn, alisoma katika Chuo Kikuu cha Bonn, na alifanya kazi zake nyingi huko Bonn. 

Deiters alifariki mnamo mwaka 1863 kutokana na homa ya typhoid akiwa na umri wa miaka 29. Kabla ya kufariki dunia, Deiters walitoa maelezo kamili zaidi ya seli ya neva ambayo ilijulikana kuwapo wakati huo. Aligundua pia aksoni ya nyuroni, ambayo aliiita "silinda ya mhimili". 

Baada ya kifo chake, katika mwaka wa 1865, kazi yake yanayohusu nyuroni za uti wa mgongo ilihaririwa na ilichapishwa na mtaalamu wa anatomia Max Schultze (1825-1874). 

Jina lake limetolewa kwa "kiini cha Deiters", pia inaitwa kiini cha vestibuli, na kwa "seli za Deiters", miundo ambayo inahusishwa na seli za nywele za nje kwenye kozi ya sikio la ndani.

Vyanzo
 Untersuchungen über die Lamina spiralis membranacea (1860), (ni pamoja na nakala juu ya seli za Deiters)
 Untersuchungen über Gehirn und Rückenmark des Menschen und der Säugethiere : (iliyohaririwa na Max Schultze) - Braunschweig : Vieweg, (1865)

Marejeo

Waliofariki 1863
Waliozaliwa 1834
Wanabiolojia wa Ujerumani
Kwirino wa Sisak

(alifariki Savaria, Panonia, leo Szombathely nchini Hungaria, 309) alikuwa askofu wa Sisak, leo nchini Korasya, aliyeuawa kwa ajili ya imani yake wakati wa dhuluma ya kaisari Galerius kwa kutoswa mtoni amefungwa jiwe shingoni.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Juni

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 309
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Korasya
Watakatifu wa Hungaria
Metrofane wa Bizanti

Metrofane wa Bizanti (alifariki 326) alikuwa askofu wa Bizanti, baadaye Konstantinopoli, leo Istanbul nchini Uturuki, kuanzia mwaka 306 hadi 314 . 

Ndiye aliyeweka wakfu kwa Bwana mji huo ulioitwa pia Roma Mpya.

Anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi tangu kale kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
St Metrophanes the first Patriarch of Constantinople

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 326
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uturuki
Haki ya kuishi

Haki ya kuishi inatokana na imani kwamba binadamu ana haki ya kuishi na haswa, hapaswi kuuawa na mtu au kitu kingine, ikiwa pamoja na serikali. Dhana ya haki ya kuishi inatokana na mijadala juu ya masuala ya adhabu ya kifo, vita, utoaji mimba, kifo cha hiari, ukatili wa polisi, mauaji wakati wa kujihami, na kwa wengine hata haki za wanyama. Baadhi ya watu hawakubaliani juu ya maeneo ambayo kanuni hii inatumika, pamoja na masuala kama haya yaliyoorodheshwa hapo awali.

Utoaji mimba 

Neno "haki ya kuishi" linatumiwa katika mjadala wa utoaji mimba na wale wanaotaka kutokomeza zoezi la kutoa mimba, au angalau kupunguza kiwango cha utoaji mimba, na katika muktadha wa ujauzito, neno haki ya kuishi iliyoendelezwa awali na Papa Pius XII wakati wa ensiklika ya Kipapa ya mwaka 1951:Kila mwanadamu, hata mtoto aliye ndani ya tumbo, ana haki ya kuishi moja kwa moja kutoka kwa Mungu na sio kutoka kwa wazazi wake, sio kutoka kwa jamii yoyote au mamlaka ya kibinadamu. Kwa hivyo, hakuna mtu, hakuna jamii, hakuna mamlaka ya kibinadamu, hakuna sayansi, hakuna "hali" yoyote ikiwa ni ya matibabu, kieugeniki, kijamii, kiuchumi, au maadili ambayo inaweza kutoa au kutoa kibali halali cha mahakama cha kuyapoteza moja kwa moja kwa makusudi maisha ya binadamu asiye na hatia… --- Papa Pius XII, Anwani kwa Wakunga juu ya Hali ya Utaalam Wao Kitabu cha Upapa, Oktoba 29, 1951. 

Mnamo mwaka 1966 Mkutano wa Kitaifa wa Maaskofu Katoliki Marekani (NCCB) ulimuuliza Fr. James T. McHugh kuanza kuangalia mwenendo wa mageuzi ya utoaji mimba ndani ya nchi hiyo.  Kamati ya Kitaifa ya Haki ya Kuishi (NRLC) ilianzishwa mnamo 1967 kama Haki ya Ligi ya Maisha kuratibu kampeni zake za serikali chini ya Mkutano wa Kitaifa wa Maaskofu Katoliki.  Ili kukata rufaa kwa upana zaidi, na bila upendeleo katika harakati hizi, viongozi muhimu wa Minnesota walipendekeza mtindo wa shirika ambao utatenganisha NRLC na usimamizi wa moja kwa moja wa Mkutano wa Kitaifa wa Maaskofu Katoliki na mwanzoni mwa 1973 Mkurugenzi wa NRLC Fr. James T. McHugh na msaidizi wake mtendaji, Michael Taylor, walipendekeza mpango tofauti, ikiwezesha NRLC kuelekea uhuru wake kutoka kwa Kanisa Katoliki.

Euthanasia 

Wale ambao wanaamini kuwa mtu anapaswa kufanya uamuzi wa kumaliza maisha yake kupitia euthanasia hutumia hoja kwamba watu wana haki ya kuchagua, , wakati wale wanaopinga kuhalalishwa kwa euthanasia wanasema hivyo kwa sababu watu wote wana haki ya kuishi.

Marejeo

Viungo vya nje 
 Haki ya Kuishi kwenye Kituo cha Haki za Watoto
 Papa Pius XII, Kwa Wakunga juu ya Hali ya Utaalam wao. 

Utoaji mimba
Haki za binadamu
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Maadili
WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Leah Namugerwa

Leah Namugerwa (alizaliwa 2004) ni mwanaharakati kijana wa hali ya hewa kutoka Uganda. Anajulikana kwa kuongoza kampeni za upandaji miti na kwa kuanza ombi la kutekeleza marufuku ya mifuko ya plastiki nchini Uganda. 

Kufuatia msukumo kutoka kwa Greta Thunberg, alianza kuunga mkono mgomo wa shule mnamo Februari 2019 pamoja na Sadrach Nirere mratibu mwenzake wa Fridays For Future nchini Uganda.

Namugerwa alizungumza kwenye mkutano wa World Urban Forum mnamo 2020 na alikuwa mjumbe wa vijana katika COP25. Mjomba wake, Tim Mugerwa pia ni mwanamazingira mashuhuri nchini Uganda. Leah Namugerwas ni mshiriki wa Kanisa la Anglikana la Uganda.

Uanaharakati wa Hali ya Hewa
Namugerwa alisikia kuhusu Greta Thunberg na mgomo wake wa Ijumaa mnamo 2018. Baadaye alipewa msukumo wa kuchukua hatua kama hiyo kama Greta Thunberg akiwa na miaka 13, baada ya kutazama ripoti ya habari kuhusu maporomoko ya matope na mafuriko katika sehemu za vijijini. Namugerwa tangu wakati huo amekuwa mtetezi mashuhuri wa hali ya hewa na mwanachama muhimu wa sura mashuhuri zaidi ya wa Fridays for Future ya Afrika inayofanyika nchini Uganda. Aliungana na Sadrach Nirere, Hilda Flavia Nakabuye, na binamu yake Bob Motavu kuzaliwa Fridays For Future nchini Uganda. Amekuwa akihusika katika mgomo wa Ijumaa tangu Februari 2019, akitaka hatua zaidi za hali ya hewa, na ameongoza kuandikwa kwa ombi la kutekeleza marufuku ya mifuko ya plastiki.

Leah Namugerwa alisherehekea siku yake ya kuzaliwa ya 15 kwa kupanda miti 200 badala ya kuandaa sherehe ya siku ya kuzaliwa, na tangu wakati huo amezindua mradi wa Birthday Trees, kutoa miche kwa wale wanaotaka kusherehekea siku zao za kuzaliwa kwa kupanda miti. Lengo lake kuu ni kuona utekelezaji wa sheria ya hali ya hewa ya sasa (makubaliano ya 21 ya Paris) na kuvutia habari zaidi za mabadiliko ya hali ya hewa. Alipanga maandamano pamoja na watetezi wengine wa hali ya hewa kuashiria mgomo wa hali ya hewa mnamo 29 Novemba 2020, na pwani mwa ziwa la ufukwe wa Ggaba ya Kampala pia ilisafishwa kusherehekea siku hiyo; Dorothy Nalubega, mwanachama wa kikundi cha wanawake wa kilimo na mazingira pia alihudhuria. Namugerwa ameendelea kuitaka serikali ya Uganda kutekeleza kikamilifu Mkataba wa Hali ya Hewa wa Paris.

Marejeo 

Waliozaliwa 2004
Watu walio hai
Wanawake wa Uganda
Wanaharakati wa Uganda
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Leng Ouch

Leng Ouch ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Kamboja. Alitumia utoto wake wa awali katika misitu huko Kamboja na akawa mwanaharakati dhidi ya kukata miti haramu katika misitu ya Kamboja. Anajulikana sana kwa kwenda kujificha kurekodi shughuli za ukataji miti haramu nchini mwake.

Maisha ya awali
Leng Ouch alizaliwa katika mkoa wa Takéo kwa familia ya wakulima masikini, na alitumia wakati mwingi wa utoto wake wakati wa utawala wa Khmer Rouge wakati familia yake ilipohama kati ya misitu na kuishi kwa kula chakula. Alitumia sehemu ya mwanzo ya maisha yake akificha katika misitu ya Kamboja, akianza masomo yake tu baada ya familia yake kuhamia Phnom Penh mnamo 1980. Alifanya kazi kwa elimu yake na alipata udhamini wa kuhudhuria shule ya sheria ; hii ilimruhusu kujiunga na mashirika mengi ya haki za binadamu na kuanza kazi yake kama mwanaharakati.

Kazi
Leng Ouch alianzisha kikosi cha Cambodia Human Rights Task Forces (CHRTF), shirika la kupambana na ukataji miti nchini Kamboja. Katika mwaka 2000 na 2010, Leng alijificha katika hali hatari mara nyingi akipiga picha na kurekodi ushahidi wa uvunaji haramu, ambayo imesababisha makubaliano ya ardhi 23  kufutwa na kampuni kubwa ya kukata miti ikifunuliwa. Mara nyingi akichukua kujificha katika kazi yake, Leng amesaidia kufunua maelfu ya uhalifu na kunyakua mbao na vifaa vya kukata miti. Leng amekabiliwa na hatari  katika kazi yake, na yeye kukamatwa na wanaharakati wengine mara kadhaa.

Tuzo
Leng alipewa Tuzo ya Mazingira ya Goldman (Goldman Environmental Prize) mnamo 2016 kwa kazi yake ya kufunua ufisadi na uvunaji haramu nchini Kamboja.

Marejeo 

Watu walio hai
Wanaume wa Kamboja
Wanaharakati wa Kamboja
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Sophia Kianni

Sophia Kianni (amezaliwa 13 Disemba 2001) ni mwanaharakati wa hali ya hewa wa Marekani aliyebobea katika vyombo vya habari na mikakati. Yeye ndiye mwanzilishi na mkurugenzi mtendaji wa asasi ya Climate Cardinals yenye kushughulika na utetezi wa mazingira. Climate Cardinals ni  shirika lisilo la faida linaloongozwa na vijana ambalo hufanya kazi kutafsiri habari juu ya mabadiliko ya hali ya hewa katika lugha zaidi ya 100. Anaiwakilisha Marekani kama mwanachama mchanga zaidi kwenye Kikundi cha Ushauri cha Vijana cha Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa juu ya Mabadiliko ya Tabia ya nchi. 

Watu walio hai
Waliozaliwa 2001
Wanawake wa Marekani
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Francisca Aronsson

Francisca Aronsson (amezaliwa 12 Juni 2006 Gothenburg) ni mwigizaji, mwimbaji na mwanamitindo kutoka Uswidi-Peru. Anajulikana kwa jukumu lake la kuongoza katika filamu Margarita (2016) na ushiriki wake katika safu na vipindi vya televisheni kama Al fondo hay Sitio, Ven, baila, Quinceañera na katika jukumu la Rita, huko El internado: Las Cumbres.

Maisha
Alihamia Peru na familia yake mnamo 2014. Baada ya kufanya kazi katika ukumbi wa michezo, alishiriki katika onyesho la talanta la televisheni, El gran show, iliyoongozwa na Gisela Valcárcel.

Mnamo mwaka wa 2016, Aronsson alionekana katika jukumu kuu la filamu Margarita, iliyoongozwa na Frank Pérez-Garland . Alionekana El Gran Criollo (2017), Hotel Paraíso (2019). Alionekana katika safu kama Al fondo hay Sitio (2015 - 2016), Ven, baila, Quinceañera (2015 - 2018) na I'll find you again (2020). Mnamo 2021 anacheza nafasi ya Rita katika safu ya Uhispania El internado: Las Cumbres.

Mnamo 2020, aliteuliwa kuwa balozi wa UNICEF, akitetea haki za wasichana na vijana. Alihojiwa kwenye Día D.

Familia
Mjomba wake ni Erik Bolin na shangazi yake ni Christian Serratos.

Marejeo

Waliozaliwa 2006
Watu walio hai
Wanawake wa Uswidi
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Eobani na wenzake

Eobani na wenzake Adelari, Vintrungi, Valteri, Amundi, Shibaldi, Bosa, Vakari, Gundekari, Eluri na Atevulfi na pengine 41 zaidi (waliuawa Dokkum, katika Uholanzi wa leo, 5 Juni 754) walikuwa askofu, mapadri, mashemasi na wamonaki Wabenedikto waliotumwa kama mmisionari kwa Wafrisia, wakauawa pamoja na Bonifas.

Eobani alikuwa askofu, Adelari, Vintrungi na Valteri mapadri, Amundi, Shibaldi na Bosa mashemasi, Vakari, Gundekari, Eluri na Atevulfi wamonaki tu.

Tangu kale wanaheshimiwa na Kanisa Katoliki na wengineo kama watakatifu.

Sikukuu yao ni tarehe 5 Juni ya kila mwaka.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
Talbot, C. H., ed. The Anglo-Saxon Missionaries in Germany: Being the Lives of S.S. Willibrord, Boniface, Strum, Leoba and Lebuin, together with the Hodoeporicon of St. Willibald and a Selection from the Correspondence of St. Boniface. New York: Sheed and Ward, 1954.
The Bonifacian vita was republished in Noble, Thomas F. X. and Thomas Head, eds. Soldiers of Christ: Saints and Saints’ Lives in Late Antiquity and the Early Middle Ages. University Park: Pennsylvania State UP, 1995. 109-40.
 Die Briefe des heiligen Bonifatius und Lullus, a cura di M. Tangl, Berlin, 1916
 J. Semmler - G. Bernt - G. Binding, Bonifatius, in Lexikon des Mittelalters, München, 1983

Viungo vya nje
 Eoban in the Ökumenisches Heiligenlexikon
 "St. Boniface, Archbishop of Mentz, Apostle of Germany and Martyr", Butler's Lives of the Saints
 Wilhelm Levison, Vitae Sancti Bonifatii 

Waliofariki 754
Wabenedikto
Wamonaki
Wamisionari
Mapadri
Mashemasi
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uingereza
Watakatifu wa Uholanzi
Ilidi

Ilidi (kwa Kifaransa: Alyre; alifariki 384 hivi) alikuwa askofu wa 4 wa Clermont-Ferrand .

Kaisari alimuita Trier ili kutoa pepo katika binti yake; wakati wa kurudi alifariki njiani.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
  Jacques Baudoin, Grand livre des saints : culte et iconographie en Occident, Nonette, Créer, 2006, p. 83.
  Laura Foulquier, « Le remploi de l'Antiquité dans le Moyen Âge chrétien : souvenir ou mythe ? », in Métamorphoses du mythe : réécritures anciennes et modernes des mythes antiques, Edizioni Orizons, 2008, p. 281. ISBN|9782296188495 (On line.)

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 384
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Desmond D'Sa

Desmond D'Sa ni mwanamazingira kutoka Afrika Kusini ambaye alipokea Tuzo ya Mazingira ya Goldman (Goldman Environmental Prize) ya 2014.

Anajulikana kwa kupinga maswala ya haki za Mazingira huko Durban, Afrika Kusini yanayohusiana na upatikanaji wa nafasi ya kijani na uchafuzi wa mazingira. Kanda inayozunguka jiji inajulikana kama Cancer Alley kwa sababu ya viwanda 300+ vinawezesha jiji. Ili kushughulikia hili alianzisha South Durban Community Environmental Alliance. Mtandao huo umefanikiwa kupinga maeneo mengine yanayochafua mazingira, na ulitetea kuzuia upanuzi wa bandari ya Durban.

Mnamo 2011 nyumba yake ilipigwa moto kwa utetezi wake. Alilelewa katika enzi ya ubaguzi wa rangi, aliongozwa kuingiza maswala ya haki za mazingira na kijamii katika harakati zake.

Kwa kazi yake alipata udaktari wa heshima kutoka Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Durban.

Marejeo

Watu walio hai
Wanaume wa Afrika Kusini
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Artemi na Paulina

Artemi na Paulina ni Wakristo waliouawa mwaka 304 kwa ajili ya imani yao mjini Roma.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 6 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watu wa Roma ya Kale
Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 304
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Eustoji II

Eustoji II (alifariki 518 hivi) alikuwa Askofu wa mji huo, Italia Kaskazini kuanzia 512 hadi kifo chake.

Aking’aa kwa moyo wa ibada, haki na juhudi za kichungaji, alijenga batizio maarufu..

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Giuseppe Antonio Sassi, Baldassarre Oltrocchi, Archiepiscoporum Mediolanensium series historico-chronologica, vol. I, Milano 1755, pp. 153-163
 De S. Eustorgio secundo episcopo Mediolanensi, Acta Sanctorum junii, tomo I, Parigi-Roma 1867, pp. 633-634
 Francesco Lanzoni, Le diocesi d'Italia dalle origini al principio del secolo VII (an. 604), vol. II, Faenza 1927, p. 1023
 Charles Pietri, Luce Pietri (ed.), Prosopographie chrétienne du Bas-Empire. 2. Prosopographie de l'Italie chrétienne (313-604), École française de Rome, vol. I, Roma 1999, pp. 719-720
 Antonio Rimoldi, Eustorgio II, vescovo di Milano, santo, in Bibliotheca Sanctorum, vol. V, coll. 310-311

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 518
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Klaudi wa Condat

(au wa Besancon; Bracon, Jura, karibu Salins-les-Bains, Ufaransa, 607 hivi - 6 Juni 696 au 699) alikuwa padri, halafu mmonaki aliyepata kuwa abati wa Condat na hatimaye askofu wa Besancon, maarufu kwa miujiza. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Orthodox England
 Saint Claude

Waliozaliwa 607
Waliofariki 699
Wamonaki
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Aleksanda wa Fiesole

Aleksanda wa Fiesole (Fiesole, Toscana, Italia, karne ya 8 - Bologna, Italia, 823) alikuwa askofu wa mji huo aliyeuawa kwa kutetea haki za Kanisa mbele ya mfalme wa Walombardi huko Pavia. Alipokuwa anarudi walimtosa mtoni na kumfanya afe maji .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 8
Waliofariki 823
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Hilarioni Kijana

Hilarioni Kijana (alifariki 845) alikuwa mmonaki padri mkuu wa monasteri huko Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, aliyedhulumiwa na kaisari wa Bizanti kwa sababu ya kutetea heshima kwa picha takatifu. Kwa ajili hiyo alifungwa, alipigwa mijeledi na kupelekwa uhamishoni, lakini hakubadili msimamo wake . 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 8
Waliofariki 845
Wamonaki
Mapadri
Watakatifu wa Uturuki
Mnara wa taa wa São Sebastião

Mnara wa taa wa São Sebastião ni mnara wa taa uliopo katika makumbusho ya São Sebastião yaliyoko kusini mashariki mwa nchi ya Ghuba ya Ana Chaves huko São Tomé 

Ulitengenezwa mnamo mwaka 1928.. 

Mnara wa taa huo una urefu wa mita sita|6.

Urefu wa kitovu wa mnara huo ni mita 14.

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Minara ya taa
Minara ya taa ya Sao Tome na Principe
Madrasa ya Ben Youssef

Ben Youssef Madrasa inayofahamika pia kwa majina ya  Bin Yusuf au Ibn Yusuf Madrasa ) ni madrasa ya kiislamu iliyopo huko Marrakesh,nchini Morocco. Hivi sasa inatumika kama eneo la kihistoria na madrasa hii ndiyo madrasa kubwa zaidi kwa ukubwa nchini Morocco.  Madrasa hii iliitwa kwa jina la Ben Youssef lililotokana na msikiti wa Ben Youssef uliotengenezwa na Sultan Ali ibn Yusuf aliyekua kiongozi kuanzia mwaka 1106 - 1142.

Picha

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Moroko
Uwanja wa michezo wa El Harti

Uwanja wa michezo wa El Harti ni uwanja wa michezo wa kihistoria wa jiji la Marrakech  nchini Moroko. Uwanja huu upo eneo la Harti, katika mpaka wa wilaya za Guéliz na L'Hivernage. Hutumika mara nyingi katika michezo ya Soka.
Uwanja wa Harti ni uwanja wa nyumbani wa timu ya mpira ya Kawkab de Marrakech. Una uwezo wa kujaza mashabiki takibani 20,000, kuacha na michezo ya timu ya Marrakech Kawkab mara kadhaa imekua ikitumika katika michezo ya timu ya Kadeti ya nchini Morocco. Uwanja huu una nyasi za bandia kuanzia mwanzoni mwa msimu wa 2008/2009.

Historia 
Uwanja huu ulijengwa miaka ya 1930, wakati wa mradi wa maendeleo ya eneo la Harti ulioidhinishwa wakati huo na mamlaka husika. Ilitambulika rasi kama uwanja wa Marrakech katika  miaka ya 1950, timu hii hapo kabla ilikua na makazi yake huko Marrakech Medina. Mnamo Disemba 2010, timu ya Marrakech ilihama kutoka uwanja wake pendwa na rasmimikaanza kutumia uwanja mpya wa Stade de Marrakech, iliyokua na uwezo wa kuingiza mashabiki 45000.

Ukarabati 
Mnamo Septemba 2018, baada ya matengenezo kwa miezi kadhaa, uwanja huu ulifunguliwa rasmi kwa mara nyingine. Ukarabati huo uliogharibu takribani Dirham milioni 50. ulifanikisha kuwekwa nyasi asili, mitambo mipya ya kuangaza na kuweka namba katika viti vya washabiki.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha
Viwanja vya michezo Moroko
La Mamounia

La Mamounia ni hoteli yenye hadhi ya nyota tano huko nchini Moroko. Inatazamana na safu ya milima ya Atlas na ipo katika mji mkongwe wa  Marrakech.

Hoteli hii ilijengwa mnamo mwaka 1929 na Henri Prost pamoja na  Antoine Marchisio  kwenye eneo lenye hekari 15 za Jumba la kifalme na bustani ambayo Sultan Mohammed ben Abdallah alimpa mwanae Moulay Mamoun katika Karne ya 18.

Hoteli hii  ilikuwa sehemu ya kuigizia filamu ya Alfred Hitchcockya mwaka 1956, The Man Who Knew Too Much, ikiwahusisha James Stewart na Doris Day.

Kichanja cha Picha

Marejeo

Viungo vya nje 
 
 Photo gallery

Hoteli za Moroko
Hoteli zilizoanzishwa 1929
Africa Wiki Challenge Arusha
Dellys

Delles ni mji mdogo wa Mediteranea, kaskazini mwa nchi ya Algeria, uliopo katika jimbo la Boumerdès, karibu na kusini mwa Tizi-Ouzou na mashariki ya mto Sebaou, wilaya ya Dellys. 

Mji huo uko umbali wa kilomita 45 kutoka Tizi Ouzou, umbali wa kilomita 50 kutoka Boumerdes, na kilomita 100 kutoka mji mkuu wa Algiers. 

Pia panajulikana kama ufalme wa Othmani.

Mwaka 2008, manispaa hiyo ilikuwa na idadi ya watu 32,954.

Picha

Marejeo
 

Miji ya Algeria
Africa Wiki Challenge Arusha
Shule ya Kimarekani ya Marrakesh

Shule ya Kimarekani ya Marrakesh (ASM) ni shule isiyo ya kibiashara, inayojitegemea huko Marrakech, nchini Moroko. Ina madarasa kuanzia  chekechea hadi daraja la 12.

Historia yake
Shule ya Kimarekani ya Marrakesh ilianzishwa mnamo mwaka 1995 na Joseph A. McPhillips III, Mkuu wa Shule katika Shule ya American School of Tangier kwa miaka thelathini na tano. Ilianzishwa kama tawi la Shule ya The American School of Tangier, ambayo ilikuwepo tangu mwaka 1950, Shule ya kimarekani ya Marrakesh ilikusudiwa na Bwana McPhillips kuwa taasisi ya mfano, ikionyesha imani yake binafsi katika elimu na imani katika Ufalme wa Moroko .

Mapema katika uongozi wa Joe McPhillips naBi Audrey Riffi, shule hiyo ilifungua milango yake katika vituo vya kukodi katika villa wakiwa na  walimu wawili. Ilihamia katika kituo chake cha sasa ambacho ndo kilikuw ndo chanzo na kama hatua ya kwanza. Shule ya Chini ilifunguliwa mnamo Septemba 15, mwaka 2001, na Shule ya Juu ilifunguliwa mnamo Machi 27, mwaka 2002. Waliongeza madarasa kila mwaka, ASM ilimaliza darasa lake la kwanza kama mwandamizi mnamo 2008

Mtaala
Taasisi huru na ya binafsi iliyoko nje kidogo ya Marrakech, Moroko, ASM inatoa lugha ya Kiingereza, elimu ilikyokuwa na mfumo na mitaala ya kimarekani  kutoka chekechea hadi darasa la 12. Shule hiyo inafuata viwango vya AERO (American Education Reaches Out). ASM imeidhinishwa kikamilifu na Jumuiya ya Kati ya Vyuo Vikuu na Shule.  Wanafunzi lazima wasome miaka minne ya hesabu, miaka minne ya Kiingereza, miaka minne ya Historia, na miaka minne ya Sayansi ili kuhitimu. Kiarabu hutolewa katika Daraja la K-12 wakati Kifaransa huletwa katika Daraja la 2. Lugha zote mbili huzingatiwa kama masomo ya msingi ya mtaala ambayo wanafunzi wote wanatakiwa kuchukua. Ili kuwapa wanafunzi wanaojiunga na shule hiyo bila Kifaransa au Kiarabu kidogo, Shule hutoa viwango kadhaa: Advanced, Standard na Kiarabu / Kifaransa kwa wale wanaoanza.

Viungo vya nje
Official website

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Shule nchini Moroko
Uwanja wa ndege wa Marrakesh Menara

Uwanja wa ndege wa Marrakesh Menara  ni uwanja wa ndege wa kimataifa unaowahudumia Marrakesh, mji mkuu wa  Marrakesh-mkoa wa safi uko Moroko. Ni kituo cha kimataifa ambacho kinapokea ndege nyingi za wazungu vile vile ndege zinazotokea Casablanka na baadhi ya mataifa ya kiarabu duniani. Uwo uwanja wa ndege ulihudumia abiria zaidi ya milioni 6.3 mnamo mwaka 2019.

Historia
Wakati wa vita vya pili vya dunia,uwanja huu  wa ndege ulitumiwa na umoja wa dola za kijeshi jeshi la anga amri za usafiri wa anga kama kitovu cha mizigo, inayopitia ndege na wafanya kazi. Ilifanya kazi kama kituo cha njia ya kupitia uwanja wa ndege wa Casablanca au kupitia uwanja wa ndege wa Agadir wa Afrika ya kaskazini Cairo-Dakar njia ya usafiri wa mzigo, inayopitia ndege na wafanyakazi.

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Moroko
Mnara wa taa wa Cap Rosa

Mnara wa taa wa Cap Rosa ni mnara wa taa unaopatikana  karibu na El Kala, Wilaya ya Annaba nchini  Algeria.
Ulijengwa mnamo mwaka 1869. Kila baada ya sekunde 6 unawasha taa mbili nyeupe. Mnara huo una urefu wa mita 13, uliopakwa rangi nyeupe.Upo kwenye rasi ndogo takribani kilomita 25 upande wa magharibi wa El Kala..

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Algeria
Minara ya taa ya Algeria
Ambriz

Ambriz ni kijiji kilichopo manispaa ya Bengo, Angola. Kipo umbali wa kilomita 127 kutoka mji wa Caxito. Ni mpaka kati ya manispaa ya N'zeto na nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, kutoka mashariki mwa manispaa ya Dande, kuelekea kusini.

Idadi ya watu
Watu walioko Ambriz jumla ni 20,000, ambao wengi wao ni watu wa Kongo; pia kuna wazao wa Ureno, na watu wa asili ya mchanganyiko wa Kireno na Kiafrika. Idadi ya watu ni pamoja na watu wa makabila ya Ovimbundu na Kimbundu.

Uchumi 
Uvuvi na kilimo duni vilikuwa shughuli za jadi katika eneo hili. Hapo zamani, Ambriz ilikuwa na uwanja wa mkutano wa mafuta na gesi (PETROMAR), ambao uliharibiwa wakati wa vita mnamo 1992. Kituo hicho kinajengwa upya. Mnamo mwaka 2007, kampuni ya Angola na Ureno ilitangaza mipango ya kujenga kiwanda cha biodizeli cha kuchochewa na mafuta ya mawese.

Usafiri 
Kijiji kina bandari ndogo na uwanja wa ndege unaojulikana kama uwanja wa ndege wa Ambriz na barabara isiyotiwa lami.

Picha

Marejeo 

Miji ya Angola
Africa Wiki Challenge Arusha
Kisiwa cha Habibas

Kisiwa cha  Habibas  (kwa [Kiarabu]: جزر حبيبة) ni kisiwa kinachopatikana umbali wa kilometa 12 kutoka pwani ya nchi ya Algeria Kaskazini Mashariki mwa eneo la Oran. Kina eneo lenye ukubwa wa hekta arobaini  na mwinuko wa juu kabisa katika kisiwa hiki ni mita 105 juu ya UB, ni kisiwa chenye asili ya Volkano.

Habibas ni kisiwa ambacho hakina makazi ya kudumu ya binadamu na kinapatikana ndani ya jimbo la Ain Temouchent.

Mwaka 1879 ndani ya kisiwa hicho palianzwa kujengwa [miji] midogo kama [Jetty], pamoja na Mnara wa taa, malengo makubwa ya kuutunza mji huu ni kwa ajili ya hifadhi uasilia wa bahari na kisiwa hiki.  

Mwaka 2006 serikali ya Algeria pamoja na Ufaransa walikuja na mpango maalumu wa kukitunza kisiwa kwa ajili ya biashara, mpango ambao ulifadhiliwa na serikali ya Ufaransa.

Picha

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Visiwa vya Algeria
Visiwa vya Mediteranea
Amanjena

Amanjena (maana yake: Paradiso yenye amani) ni hoteli ya kifahari na ya kupumzikia, inayopatikana Palmeraie kitongoji cha kusini mashariki mwa Marrakesh, nchini  Moroko. Ilijengwa mnamo mwaka 2000, na ni moja ya hoteli za kipekee na ya kwanza katika bara la Afrika. Ina mkondo wenye mashimo 21, maktaba iliyojaa vizuri na sehemu ya kuogelea ya nje, katikati ya vichaka vya hibiscus. Mnamo mwezi Mei mwaka 2015, David Beckham alisherehekea siku yake ya kuzaliwa ya kutimiza miaka 40 katika hoteli hii.

Usuli 
Amanjena ipo Palmeraie huko Marrakesh, kando ya barabara ya kwenda Ouarzazate, nje kidogo ya jiji la Marrakesh  linalolindwa na UNESCO katika eneo ambalo lipo katika mabonde ya mito ya Draa na Dadès imeungana na jangwa la Sahara. Hoteli hii imejengwa nyuma ya kilima ambacho kinainuka kwa urefu wa futi 13000, katika mazingira ya shamba la mizeituni la Almoravid. Ambako kuna muonekano wa Milima ya Atlas.

Sinema ya mwaka 2010 ijulikanayo kama Sex and the City 2 ilichukuliwa huko Amanjena. Mnamo mwezi Mei mwaka 2015, David Beckham alisherehekea siku yake ya kuzaliwa ya kutimiza miaka 40 katika hoteli hii, pamoja na wageni Gordon Ramsay na Tana Ramsay, David Gardner na Liv Tyler, Spice Girls, Eva Longoria, Tom Cruise, David Blaine, Guy Ritchie na Vanessa Feltz.

Ujenzi 
Amanjena ilibuniwa na msanifu wa majengo aitwayeEd Tuttle, na kujengwa kwa kipindi cha miaka miwili. Ujenzi wa Moorish  upo katika mtindo wa jadi ya Kiarabu, yenye mabanda 32 na nyumba saba, na muundo wake wa ndani ni ya kisasa. Ubunifu huo unajumuisha mitindo ya ujenzi wa Moorish katika mipangilio ya rangi yanayolingana na majengo ya Red City ya Marrakesh. Muundo huo ni wa jiwe, rangi ya tunda la tipisi, na rangi ya waridi, asali na rangi ya kijani ya sage iliyotumika katika jengo lote.

Mlango mkubwa wa kuingilia unamuundo wa kale wa Kiarabu. Amanjena ina ushawishi mkubwa sana kwa mtindo wa Moorish, na ina chemchemi zenye rangi za jade. Ushawishi huo unamuundo wa mistari ya caravanserai na Ogres, na mabango ambayo hufunguliwa kuwa sehemu za maji. Sehemu zingine ni pamoja na paa lenye mwonekano wa mchanganyiko wa udongo wa ufinyanzi na mchanga, kumbi mbili zilizohifadhiwa kwa ajili ya mapumziko, varanda za ndani zenye mwelekeo wa chemchemi, nguzo zilizo chongwa, vigae vya kung'ara vya Moroko, na mapambo ya muundo wa ziggurat. Mbinu mbalimbali za upambaji zilitumika, kama vile  écaille de poisson  kwa zellige na plâtre ciselé katika kuta.

Vyumba vina dari kubwa na vimewekwa mazulia ya Berber na taa. Kumbi nane zina bustani binafsi na mabwawa ya kuogelea. Nyumba zilijengwa kwa muundo wa nyumba za miji ya Moroko. Amanjena ina maktaba, na migahawa miwili. Mgahawa kuu inadari yenye urefu wa mita sita na nguzo 80  zilizotengenezwa kwa onyx, wakati mgahawa mwingine unauza vyakula vya Kijapani. Mbali na bwawa la kuogelea, kuna chumba cha mazoezi.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha
Hoteli za Moroko
Baía de Santa Marta

Baia de Santa Marta (inajulikana pia kama Baía das Luciras au Espiegle Bay), ni hori inayopatikana nchini Angola kwenye jimbo la Namibe .

Jiografia
Baia de Santa Marta ni hori inayopatikana kwenye Bahari ya Atlantiki iliyoko pembezoni mwa  pwani ya nchi ya Angola. Ina urefu wa kilomita 10 kwenda mashariki na kusini.  Hori hiyo inakaribiana na mji mdogo kaskazini magharibi mwa Lucira ulioko pwani. Makao makuu ya kaskazini ni "Ponta da Bissonga" na mashariki "Ponta Branca".

Marejeo

jiografia  ya Angola
Africa Wiki Challenge Arusha
Chuo Kikuu cha Cadi Ayyad

Chuo Kikuu cha Cadi Ayyad ni chuo kikuu kilichopo huko Marrakesh, kimoja kati ya vyuo vikuu vikubwa nchini Moroko. Pia ni kimoja kati ya vyuo vinavyohusiana na École nationale des sciences appliquées de Marrakech, kilichoundwa mnamo mwaka 2000 na moja kati ya wizara ya elimu huko nchini Moroko kilichobobea katika maswala ya uhandisi na utafiti wa kisayansi.Chuo cha Cadi Ayyad kilizinduliwa mnamo mwaka 1978 na kilifanya kazi na taasisi kumi na tatu katika mkoa wa Marrakesh-Safi huko Moroko katika miji minne mashuhuri, ikiwa ni pamoja na Kalaa Sraghna, Essaouira na Safi, pamoja na mji wa Marrakesh.

Marejeo

Viungo vya nje 
Official site

Vyuo vikuu vya Moroko
Africa Wiki Challenge Arusha
Baia Farta

Baía Farta ni manispaa iliyopo katika mkoa wa Benguela, magharibi mwa Angola. 

Manispaa hiyo ilikuwa na idadi ya watu 107,841 mnamo mwaka 2014.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Benguela (mkoa)
Africa Wiki Challenge Arusha
Almoravid Qubba

Almoravid Qubba (kwa Kiarabu: القبة المرابطية) au Qubba Ba'adiyyin / Barudiyyin, ni ukumbusho mdogo huko Marrakech, nchini Moroko. Ulijengwa na nasaba ya Almoravid mwanzoni mwa karne ya 12. Unajulikana kwa mapambo yake ya ajabu na kuwa moja ya mabaki tu ya usanifu wa Almoravid huko Marrakech.

Historia
Jengo la Almoravid Qubba lipo karibu na jumba la makumbusho ya Marrakech karibu mita 40 kusini mwa msikiti wa Ben Youssef. Ni mfano pekee uliobaki wa usanifu wa Almoravid huko Marrakech. Ulijengwa na Almoravid Amir Ali ibn Yusuf mnamo mwaka 1117 au mnamo mwaka 1125. Wasomi wengi leo wanaamini kuwa ulimilikiwa na msikiti wa karibu wa Ben Youssef, msikiti mkuu wa jiji kwa wakati huo, na kwamba ulikuwa sehemu iliotumiwa kwa ajili ya kutawadha kabla ya sala. Msikiti wenyewe ambao ulijengwa awali na Ali ibn Yusuf tangu wakati huo, umekamilika kujengwa kabisa katika karne za hivi karibuni.. Aina hii ya mfumo wa ugawaji wa maji karibu na msikiti ilijulikana kama mida'a na hupatikana pia katika misikiti ya baadaye huko Marrakech.

Uwepo wa Qubba uliandikwa kwanza na wasomi wa Ufaransa mnamo 1947 na msanifu wa kihistoria Boris Maslow akichapisha maelezo mnamo mwaka 1948. Kwenye miaka inayofuata kwa undani zaidi, uchunguzi na tafiti zilifanywa chini ya uongozi wa Henri Terrasse na Jacques Meunie. Kwa sababu ya kiwango cha chini cha ardhi na ujenzi wa miundo mingine inayoizunguka, zaidi ya nusu ya Qubba ilifukiwa chini mita 7-8 ya uchafu. Wasomi wa Ufaransa walijizuia kufanya ujenzi wowote muhimu au urejesho wakiacha muundo kimsingi kama ulivyopatikana na kuchapisha matokeo yao miaka ya 1950. Kwenye karne toka ulivyogundulika umekuwa ndio ukumbusho wa kihistoria na kivutio cha watalii.

Maelezo
Ukumbi huo wa (qubba) uko juu ya jengo la mstatili, lenye urefu wa mita 7.35 na 5.45, na kuhifadhi bonde la maji. Muundo wote una urefu wa mita 12. Vifaa vilivyotumika ni pamoja na mawe, matofali na mbao za mwerezi. Ndani pamepambwa sana na maua ya kuchonga na muundo wa mboga (mbegu za misonobari, mitende na majani ya acanthus), maumbo ya mitende, koa za baharini, na kaligrafia.

=Picha

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Majengo ya Moroko
Cacongo

Cacongo 
  (huitwa pia Lândana, Molembo) ni Manispaa inayopatikana katika mji wa Kabinda nchini Angola. Manispaa hii inapatikana katika mwambao wa bahari ya Atlantiki, ikiwa na ukubwa wa eneo la kilometa za mraba 1679, na idadi ya watu wanaokadiriwa kufikia takribani 39,076 kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2014, lakini pia kwa mujibu wa takwimu za mwaka 2019 eneo hili linakadiriwa kuwa na idadi ya watu wapatao takribani 44,974

Historia
Wareno walianza kuingia katika mji huo mnamo Karne ya 15 kipindi ambacho mji huu ulikuwa ukikaliwa na jamii iliyokuwa chini ya utawala wa Ufalme wa Cacongo.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Marejeo

Miji ya Angola
Kabinda (mkoa)
Africa Wiki Challenge Arusha
Tipaza

Tipaza  (mwanzoni ilifahamika kama Tefessedt lugha ya Chenoua-Berber: Bazar, ⴱⴰⵣⴰⵔ) ni eneo kuu la Jimbo la Tipaza, Algeria. Wakati wa utawala wa Kiroma, ilifahamika kwa jina la Tipasa. Mji huo wa kisasa ulianzishwa mnamo mwaka 1857, na unatambulika zaidi kwa uwepo wa mabaki ya majengo ya kale pamoja na mchanga wa fukwe za bahari.

Historia

Historia ya Kale
Tipasa, kama ilivyokua ikifahamika, ilikua sehemu ya biashara za watu wa jamii ya Punic wakati wa utawala wa Roma. Baadaye iligeuzwa na kuwa koloni la kivita chini ya utawala wa Kiroma ikiongozwa na Mfalme wa kipindi hicho Claudiu kwa lengo la kuchukua utawala wa falme ya Mauritania.

Baadaye ikageuzwa kuwa manispaa na kupewa jina la Colonia Aelia Tipasensis, ambayo ilifikia idadi ya wakazi 20,000 katika karne ya nne, na hii ni kwa mujibu wa Stéphane Gsell.

Mji huu una umuhimu mkubwa kama eneo lililochangia kukuwa kwa dini ya kikristo wakati wa kuishia kwa utawala wa Kirumi.

Tipasa iliharibiwa na ..Vandals.. miaka ya 430, lakini iliundwa upya wakati wa utawala wa Byzantine karne moja baadaye. Mwishoni mwa karne ya saba, mji huo uliharibiwa na majeshi ya ..Umayyad Caliphate.. na kubakia magofu.

Katika karne ya kumi na tisa, mji huo uliundwa tena, wakati huo ukawa na wakazi wapatao 30,000. Kwa sasa mji huu una mchango mkubwa katika sekta ya utalii nchini Algeria hasahasa kutokana na magofu ya Tipas.

Kizazi cha Sasa
Karibu na Tipaza, shirika la Tipaza Longwave Transmitter hurusha matangazo kwa lugha ya kifaransa kutoka shirika la utangazaji la Algeria. Masafa marefu ya matangazo hayo yaliweza kusikika mpaka bara la Ulaya.

Mji huo na maeneo yanayoizunguka ni makazi ya kabila lenye watu wengi zaidi nchini Algeria la Chenouas.

Kituo cha redio cha Tipaza chenye masafa ya 252 kHz ilishindwa kufanya kazi tangu Machi 17, 2014, lakini kwa sasa inarusha matangazo yake kupitia masafa ya 252 kHz.

Kichanja cha picha

Marejeo

Viunga vya nje 

 Tipasa Museum
Site of Unesco
 Africa Wiki Challenge Arusha
Jiografia ya Algeria
Béjaïa

Béjaïa zamani ulijulikana kama Bougie au Bugia  na ni mji wa bandari kwenye ghuba ya Béjaïa nchini Algeria; ni mji mkuu wa jimbo la Béjaïa, Kabylia. Béjaïa ni jiji kubwa zaidi  linayotumia lugha ya Kabyle .

Mji huo unatazamana na mlima Yemma Gouraya ambapo mwonekano wake unafananishwa na umbo la mwanamke aliyelala.  Maeneo mengine ya karibu  ni pamoja na pwani ya "Aiguades" na "Pic des Singes" (Monkey Peak); hapo wako nyanyi aina ya Barbary Macaque walio hatarini kuangamizwa.  Sehemu hizo zote ziko katika Hifadhi ya Kitaifa ya Gouraya. Mto Soummam unapita katikati ya mji. 

Wakati wa ukoloni wa Ufaransa, hapo zamani mji uliandikwa kwa tahajia ya Kifaransa kwa mfano  Bougie.

Picha

Viungo vya nje 

 Bgayet.Net
 History of Béjaïa
 GigaCatholic, with titular incumbent biography links
 Google map of Béjaïa

Marejereo 
Africa Wiki Challenge Arusha
Barra do Dande

Barra do Dande  ni mji wenye idadi ya watu wapatao 75,000 mnamo mwaka 2014, mji huu upo katika wilaya ya Dande, jimbo la  Bengo,nchini Angola.

Unapatikana katika mdomo wa mto Dande.

Serikali imepanga kujenga Bandari yenye kina kirefu ndani ya mji wa Barra do Dande. Bandari hii itakua takriban kilomita 30 kaskazini mwa mji mkuu wa Luanda.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha
Miji ya Angola
Belas, Luanda

Belas ni moja kati ya manispaa  saba zinazounda mji wa Luanda nchini Angola , kulingana na kitengo kipya cha utawala cha mkoa, nyingine kati ya manispa saba ni Luanda, Cazenga, Cacuaco, Viana, Icolo e Bengo na Quiçama.

Belas iliundwa na mageuzi ya kiutawala yaliyopigiwa kura na bunge la Angola mnamo mwezi Machi 31, mwaka 2011.

Marejeo
 

Miji ya Angola
Africa Wiki Challenge Arusha
Ghazaouet

Ghazaouet ni mji na manispaa huko nchini Algeria  Jimbo la Tlemcen kaskazini magharibi mwa Algeria. Kulingana na sensa ya mwaka 2008 mji huo una idadi ya watu 33774 Hujulikana sana kwa samaki wake safi. Makadirio ya idadi ya watu  inasemekana kuwa karibu elfu 40 na nakuendelea.

Mchekeshaji maarufu wa Algeria Abdelkader Secteur pia ni mkazi wa mji huo. Hapo zamani palijulikana kama Nemours.

Picha

Marejeo

Jiografia ya Algeria
Africa Wiki Challenge Arusha
Bustani ya Menara

Bustani ya Menara ni bustani ya umma ya kihistoria ndani ya mji wa Marrakesh nchini  Moroko. Ilianzishwa kwenye karne ya 12 mnamo mwaka 1157 wakati wa ukhalifa wa Wamuwahidun(Almohadi)  chini ya mtawala Abd al-Mu'min. Pamoja na bustani ya Agdal na mji  wa kihistoria wa  Marakesh, bustani zimeorodheshwa na UNESCO kama Urithi wa Dunia tangu mwaka 1985. 

Bustani ilipangwa ikizunguka beseni kubwa ya maji na kando yake kipo kibanda cha starehe. Bustani yote pamoja na kibanda cha starehe kilichopo mbele ya mandhari na nyuma ya milima ya Atlas na hivyo kuzingatiwa mojawapo ya ishara za Marrakesh.

Picha

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha
Urithi wa Dunia
Marrakesh
Menara Mall

Soko la Menara ni moja ya soko kubwa huko Marrakesh - nchini Moroko , lilifunguliwa mwezi Juni mwaka 2015  .. Soko hili 
lilianzishwa na kikundi cha Pickalbatros, lina jumla ya ukubwa wa eneo la mraba wa mita 50,000. , Ni maarufu kwa bustani ya ndani ya watoto inayoitwa kidzo, pamoja na soko ndani ya Hoteli ya Mövenpick na Hoteli ya ResortsMövenpick.

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Jiografia ya Moroko
Rasi ya Caxine

Rasi ya Caxine ni rasi (jiografia) iliyoko nchini Algeria.

Marejeo

Viungo vya nje
Cap Caxine Ministere des Travaux Public

jiografia ya Algeria
Africa Wiki Challenge Arusha
Mnara wa taa wa Cotonou

Mnara wa taa wa Cotonou  ni mnara wa taa unaopatikana huko Cotonou, nchini Benin. Ulianzishwa mnamo mwaka 1910. Mnara wa pili wa mifupa ulijengwa mnamo mwaka 1928, na taa hiyo ilihamishiwa kwenye mnara ulio kwenye maji mnamo mwaka 1968.

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Jiografia ya Benin
Minara ya taa ya Benin
Sambizanga

Sambizanga ni moja ya miji sita inayotengeneza Manispaa ya Luanda nchini Angola. Sambizanga ina urefu wa  14.5km ² na ina wenyeji takiribani 244,000. Mji huo uko pembezoni na  magharibi mwa Bahari ya Atlantiki, kaskazini mwa manispaa ya Cacuaco, na  Mashariki mwa manispaa ya Cazenga na kusini mwa manispaa ya Ingombota na Rangel.Na mji huo unajumuisha manispaa ya Sambizanga, Bairro Operário na Ngola Kiluanje. Mercado Roque Santeiro ni soko kubwa zaidi la wazi barani Afrika, linalo patikana katika wilaya hiyo.

Mnamo Decemba mwaka 2007, muongozaji wa filamu Radical Ribeiro alianza kutengeneza filamu mjini  Sambizanga. Na mnamo 18 Dicemba polisi walikosea  na kuwakamata waigizaji katika filamu ya Ribeiro, ambao walikuwa wamebeba silaha za kivita wakidhani ni wahalifu halisi na wakawafyatulia risasi, na kuwaua watu wawili. Waziri wa Mambo ya Ndani  wa nchi iyo Roberto Leal Monteiro alisema "Hatutapumzika hadi polisi katika ngazi zote watambue kuwa wao ni wafanyikazi wa umma,"
polisi walikosea  na kuwakamata waigizaji katika filamu ya Ribeiro, ambao walikuwa wamebeba silaha za kivita wakidhani ni wahalifu halisi na wakawafyatulia risasi, na kuwaua watu wawili. Waziri wa Mambo ya Ndani  wa nchi iyo Roberto Leal Monteiro alisema "Hatutapumzika hadi polisi katika ngazi zote watambue kuwa wao ni wafanyikazi wa umma.

Picha

Viungo Vya Nje 
 Angolan actors 'killed by police' BBC News, 18 December 2007
 Outrage at Angola actor shooting BBC News, 19 December 2007

Marejeo

Jiografia ya Angola
Africa Wiki Challenge Arusha
Azeffoun

Azeffoun, Rusazus ya zamani na bandari ya kikoloni ya Gueydon ni mji na wilaya inayopatikana huko Algeria katika jimbo la Tizi, kaskazini mwa Algeria inayopatikana katika guba ya Corbelin umbali wa kilomita sitini na
nne(64) kaskazini Mashariki mwa Tizi Ouzou. Uchumi wa mji wa Azeffoun hutegemea utalii, uvuvi na kilimo.

Jiografia 
Eneo la mji wa Azeffoun ni kilomita za mraba 126.66. Mwamba wa mlima Tamgout una urefu wa mita 500. Mwaka 1998,  ulikuwa na idadi ya watu 16,096 na mwaka 2008 ulikuwa na idadi ya watu 17,435.

Azeffoun  umezungukwa na bahari ya Mediterenian upande wa kaskazini, mji wa Aït Chafâa  upande wa mashariki, Akerrou upande wa kusini na Iflissen upande wa magharibi. Mji huu unapatikana kilomita 64 kaskazini mashariki mwa Tizi Ouzo na kilomita 83 magharibi mwa Bejaia.

Vijiji vya Azeffoun

Historia 
Wafoenike na wenyeji wa Carthage walioanzisha ngome ya kusini mwa guba ya Corbelin kama sehemu ya koloni ya Wafoenike iliyopatikana katikati ya Gibraltar na kwao. Waliita guba hiyo na makazi yake, guba ya Headland ya ngome.
Mji huo ulianguka katika ujio wa Roma katika vita vya uhaini. Chini ya utawala wa Augustus, mji huo ukawa katika koloni ya Waroma ikipewa jina Rusazus.

Haiba iliyounganishwa na Wilaya

Picha

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Algeria
Jiografia ya Algeria
Sumbe

Sumbe (zamani ulijulikana kama Novo Redondo) ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola. Ni mji mkuu wa utawala wa jimbo la Cuanza Sul. 

Mwaka 2014 idadi ya watu ilikuwa 279,968.

Hali ya hewa
Mji huo una hali ya hewa kavu ya kitropiki. Joto kali zaidi ni kuanzia Januari hadi Aprili, na miezi yenye baridi zaidi ni Julai na Agosti.

Usafiri
Usafiri wa anga huhudumiwa na Huduma za Anga za Angola, SAL, na Usafirishaji wa Inter.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Angola

Picha

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha 
Miji ya Angola
Mnara wa taa wa Chumbe

Mnara wa taa wa Chumbe ni mnara wa taa unaopatikana kwenye kisiwa cha Chumbe nchini Tanzania visiwani Zanzibar.

Marejeo

Jiografia ya Tanzania
Africa Wiki Challenge Arusha
Zanzibar
Minara ya taa ya Tanzania
Mnara wa taa wa Ras Mkumbi

Mnara wa taa wa Ras Mkumbi ni mnara wa taa unaopatikana kaskazini mwa kisiwa cha Mafia nchini Tanzania.

Marejeo

Jiografia ya Tanzania
Africa Wiki Challenge Arusha
Minara ya taa ya Tanzania
Mnara wa taa wa Fontes Pereira de Melo

Mnara wa taa wa Fontes Pereira de Melo pia hujulikana kama Mnara wa taa wa ponta de Tumbo ni mnara wa taa unaopatikana Kaskazini Mashariki mwa kisiwa cha Santo Antão, Cape Verde. Mnara huu umepakana pia na eneo linalojulikana kama Tumbo Kilometa 2  kutoka mji mkuu wa Cape Verde.

Mnara huu uliitwa Fontes Pereira baada ya kutembelewa na aliyekuwa Waziri Mkuu wa Ureno Fontes Pereira de Melo kati ya mwaka [[1871] na mwaka 1886. 

Mnamo Oktoba mwaka  2017 mnara huo haukuonekana katika picha za Ramani ya Google isipokuwa sehemu ndogo ya shimo la mnara..

Mnamo mwezi Februari mwaka 2019 mnara huo ulianza kuonekana tena katika ramani za Google.

Picha

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Minara ya taa ya Cabo Verde
Mnara wa taa wa Dona Amélia

Mnara wa taa wa Farol de D. Amélia pia hujulikana kama farol da ponta Machado, Ponta Machado Mnara wa taa ni mnara wa  taa katika eneo la kusini magharibi mwa kisiwa cha São Vicente kaskazini magharibi mwa Cape Verde. Uko  magharibi mwa kijiji cha São Pedro, Cape Verde. Mnara huu wa Taa ni  mweupe na hutmika pia kama nyumba ya sanaa, una urefu wa mita 14. Mnara huu wa taa ulikamilishwa mnamo mwaka 1894.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha
Jiografia ya Angola
Minara ya taa ya Angola
Ilhéu de Sal Rei

Ilhéu de Sal Rei ni kisiwa kisicho na makazi ya watu karibu na pwani ya Boa Vista nchini Cape Verde. Kinapatikana upande wa Kusini Magharibi umbali wa  kutoka mji mkuu wa  Cape Verde. Ukubwa wa eneo lake lina ukubwa wa  na muinoko wa juu kutoka usawa wa bahari ni .

Kisiwa hicho kidogo kimeonyesha uwepo wa miamba ya chokaa na kuna fukwe za mchanga katika maeneo yaliyo chini ya hifadhi. Kisiwa chote ni kama mnara wa kihistoria wa asili. Sehemu ya Ponta de Escuma ndio upande wa magharibi mwa kisiwa hicho. Pitio dhaifu kueleke kaskazini mwa kisiwa hicho hukitenganisha na kisiwa cha Boa Vista kwa takribani mita 500 hadi 600. Kwa upande wa ksuini, Ngome ya Duque de Bragança inapatikana.

Mnara wa taa wa Ponta da Escuma
Kisiwa hichi kina mnara wa taa unaojulikana  kwa jina la Ponta de Escuma, ulijengwa mnamo mwaka 1888, ukiwa na ngazi za saruji zenye urefu wa  na taa kileleni. Taa iliyopo kwa sasa ni mlingoti wa chuma umbo la duara lenye urefu wa  ikiwa na uwazi na karabai. Kulingana na NGA taa hiyo bado inafanya kazi, inaendeshwa kwa nguvu ya jua na hutoa mwangaza wa rangi nyekundu au mweupe mara tano kutegemeana na upande na hudumu kwa sekunde ishirini, mwanga huo huonekana kwa umbali wa maili.

Kichanja cha picha

Marejeo

Jiografia ya Angola
Africa Wiki Challenge Arusha