LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Sierra Nevada

Kuhusu milima nchini Hispania angalia hapa Sierra Nevada, Hispania

 inapatikana Marekani kwa urefu wa kilomita 640 katika majimbo ya California na Nevada.

Kilele cha juu ni mlima Whitney (mita 4,421 juu ya usawa wa bahari).

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
California
Nevada
Jobs Peak

unapatikana katika Sierra Nevada, jimbo la California (Marekani).

Una kimo cha mita 3,242 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
California
Mlima Katahdin

ni mlima wa jimbo la Maine (Marekani).

Una kimo cha mita 1,605 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Maine
Mlima Mitchell

ni mlima wa jimbo la North Carolina (Marekani).

Ndio mrefu zaidi katika milima Apalachi (mita 2,037 juu ya usawa wa bahari).

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
North Carolina
Mauna Loa

ni mlima wa volikano katika jimbo la Hawaii (Marekani).

Una kimo cha mita 4,169 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Hawaii
volkeno
Mauna Kea

ni mlima wa volikano katika jimbo la Hawaii (Marekani).

Una kimo cha mita 4,205 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Hawaii
volkeno
Haleakala

ni mlima wa volikano katika jimbo la Hawaii (Marekani).

Una kimo cha mita 3,050 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Hawaii
volkeno
Mlima Sanford

ni mlima wa volikano katika jimbo la Alaska (Marekani) wenye urefu wa mita 4,949. 

Uko katika safu ya Milima Saint Elias.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Alaska
volkeno
Mlima Shuksan

ni mlima wa jimbo la Washington (Marekani).

Una kimo cha mita 2,783 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Washington
Mlima Si

ni mlima maarufu wa jimbo la Washington (Marekani).

Una kimo cha mita 1,270 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Washington
Beerenberg

ni mlima wa volikano uliopo katika nchi ya Norwei, kisiwa cha Jan Mayen, wenye kimo cha mita 2,277.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Norwei
volkeno
Mlima Karthala

ni mlima mrefu zaidi uliopo katika nchi ya Komori, wenye kimo cha mita 2,362. 

Ni volikano hai.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Afrika

Milima ya Afrika
Milima ya Komori
volkeno
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kiarabu ya Sahara

Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kiarabu ya Sahara ni jina rasmi la dola ambalo liko hasa nje ya eneo lake la Sahara ya Magharibi. 

Serikali yake inatawala kanda la mashariki ya nchi, nje ya ukuta wa Kimoroko na makambi ya wakimbizi 155,000 ndani ya Algeria. 

Jamhuri ilitangazwa na chama cha Polisario mwaka 1976 baada ya kuondoka kwa Hispania katika koloni lake la awali. Lakini sehemu kubwa ya eneo ilivamiwa mara na kutawaliwa na Moroko hadi leo.

Serikali imo mikononi mwa Polisario. Rais ya Jamhuri ni Katibu Mkuu wa Polisario Mohamed Abdelaziz. Nchi 53 zimekubali kuitambua Jamhuri kuwa nchi huru.

Sahara ya Magharibi
Nchi za Afrika
Nchi za Kiarabu
Sahara
Mlima Olympus (Kupro)

Mlima Olympus (au Kionistra) ni mlima wa nchi ya Kupro.

Urefu wake ni mita 1,952 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya
 Orodha ya milima ya Asia

Milima ya Kupro
Milima ya Ulaya
Milima ya Asia
Orodha ya milima ya Balkani

Hii Orodha ya milima ya Balkani inataja baadhi yake tu.

 Ainos (m 1,628), Ugiriki
 Athos (m 2,033), Ugiriki
 Mlima Baba (Pelister, m 2,601), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini
 Milima ya Balkani (Botev, m 2,376), Bulgaria, Serbia
 Belasica (Radomir, m 2,029), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini, Bulgaria na Ugiriki
 Bistra (Medenica, m 2,163), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini
 Celoica (Dobra Voda, m 2,062), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini
 Čvrsnica (m 2,238), Dinaridi, Bosnia na Herzegovina
 Deshat (Velivar, m 2,375), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini na Albania
 Dinara (Troglav, m 1,913; Dinara, m 1,831), Dinaridi, Kroatia - Bosnia na Herzegovina
 Galičica (Magaro, m 2,254), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini na Albania
 Hymettus (m 1,026), mashariki kwa Athens, Ugiriki
 Jakupica (Solunska Glava, m 2,540), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini
 Jablanica (Black Stone, m 2,257), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini na Albania
 Kopaonik (Pančićev vrh, m 2,017), Serbia
 Kozuf (Zelenbeg, m 2,171), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini na Ugiriki
 Mlima Korab (Golem Korab / Maja e Korabit, m 2,764), wa juu katika Jamhuri ya Masedonia Kaskazini na Albania
 Parnassus (m 2,460), Ugiriki
 Olympus (m 2,919), wa juu katika Ugiriki - makao ya miungu kadiri ya hadithi za Wagiriki  
 Nidze (m 2,521), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini na Ugiriki
 Orjen (m 1,894), wa juu katika Montenegro
 Osogovo (Ruen, m 2,251), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini na Bulgaria
 Panakaiko (m 1,926), Peloponnese, mashariki kwa Patras, Ugiriki
 Pirin (Vihren, m 2,915), Bulgaria - wa tatu katika Balkani, baada ya Musala katika Bulgaria na Olympus katika Ugiriki
 Prokletije (m 2,694), Dinaridi, Albania, Montenegro
 Rodopi (Golyam Perelik, m 2,191), Bulgaria, Ugiriki
 Rila (Musala, m 2,925), wa juu katika Bulgaria na Balkani kwa jumla
 Sakar (Vishegrad, m 895), Bulgaria
 Stogovo (Golem Rid, m 2,278), Jamhuri ya Masedonia Kaskazini
 Mlima Sar (m 2,747), Serbia na Albania na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini
 Smolikas (m 2,640), Ugiriki
 Vitosha (Cherni vrah, m 2,290) Bulgaria
 Zlatibor (Tornik, m 1,496; Čigota, m 1,422), Serbia

Orodha za kijiografia
Milima ya Ulaya
Balkani
Orodha ya milima ya Karpati

Hii Orodha ya milima ya Karpati inataja baadhi yake tu.

 Gerlachovský štít (m 2,655) - kilele cha juu kabisa katika milima ya Tatra Slovakia 
 Vârful Moldoveanu (m 2,544) - kilele cha juu kabisa katika Milima Făgăraş Kusini mwa Karpati, Romania 
 Hoverla (m 2,061) - kilele cha juu Chornohora, katika Karpati ya Mashariki, Ukraine 
 Kékes (m 1,014) - kilele cha juu Mátra, Hungaria

Karpati
Milima ya Ulaya
Orodha za kijiografia
Orodha ya milima ya Kaukazi

Hii orodha ya milima ya Kaukazi inataja baadhi yake tu.

 Mlima Elbrus (m 5,642), Urusi  - mlima wa juu kabisa katika Ulaya
 Dykh-Tau (m 5,205), Urusi - mlima mkubwa wa pili katika Kaukazi
 Shkhara (m 5,201), Georgia - mlima mkubwa wa tatu katika Kaukazi
 Koshtan-Tau (m 5,152), Urusi
 Janga (Jangi-Tau) (m 5,059), Georgia
 Mlima Kazbek (m 5,033) - mlima mkubwa wa tatu katika Georgia
 Ushba (m 4,710), Georgia - kilele mashuhuri
 Bazardüzü (m 4,485), kilele cha juu katika Azerbaijan

Tanbihi

Orodha za kijiografia
Milima ya Ulaya
Milima ya Asia
Kaukazi
Mlima Ventoux

ni mlima ulioko Ufaransa, wenye kimo cha mita 1,909.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Ulaya

Milima ya Ulaya
Milima ya Ufaransa
Orodha ya waigizaji wa filamu

Hii orodha ya waigizaji maarufu inataja baadhi yao tu.

Wanaume 
 Humphrey Bogart
 Marlon Brando
 Jim Carrey
 Charlie Chaplin
 Robert De Niro
 Johnny Depp
 Eddie Murphy
 Christopher Walken
 Tom Hanks
 Dustin Hoffman
 John Travolta
 Orlando Bloom
 Paul Newman
 Jack Nicholson
 Al Pacino
 Sylvester Stallone
 Robin Williams
 John Wayne
 Will Smith

Wanawake 
 Kathy Bates
 Doris Day
 Judi Dench
 Dakota Fanning
 Jodie Foster
 Audrey Hepburn
 Keira Knightley
 Katharine Hepburn
 Angelina Jolie
 Nicole Kidman
 Vivien Leigh
 Marilyn Monroe
 AnnaSophia Robb
 Julia Roberts
 Meryl Streep
 Reese Witherspoon
 Renée Zellweger

Orodha za watu
Filamu
Mapokeo ya Mitume

Mapokeo ya Mitume ndiyo yale yote ambayo Yesu aliwakabidhi Mitume wake, na kwa uwezo wa Roho Mtakatifu yatadumu hata mwisho wa dunia katika mafundisho, liturujia na maisha ya Kanisa.

Msingi katika Agano Jipya
“Nawasifu, kwa sababu mmenikumbuka katika mambo yote, nanyi mmeyashika yale mapokeo vilevile kama nilivyowatolea… Kwa maana naliwatolea ninyi hapo mwanzo yale niliyoyapokea mimi mwenyewe” (1Kor 11:2; 15:3). 

“Ilinde ile amana nzuri kwa Roho Mtakatifu akaaye ndani yetu… Mambo yale uliyoyasikia kwangu mbele ya mashahidi wengi, hayo uwakabidhi watu waaminifu watakaofaa kuwafundisha na wengine” (2Tim 1:14; 2:2). Tukikata huo mnyororo wa mapokeo, hata kama ni kwa kisingizio cha kushikilia Biblia, tunaachana na asili ya Kanisa. “Basi, ndugu, simameni imara, mkayashike mapokeo mliyofundishwa, ama kwa maneno, ama kwa waraka wetu… Ndugu, twawaagiza katika jina la Bwana Yesu Kristo, jitengeni nafsi zenu na kila ndugu aendaye bila utaratibu, wala si kwa kufuata mapokeo mliyoyapokea kwetu” (2Thes 2:15; 3:6).

Teolojia
Orodha ya milima ya Meksiko

Hii orodha ya milima ya Meksiko inataja baadhi yake tu.

 Pico de Orizaba au "Citlaltépetl" (m 5,636) - Puebla (jimbo) / Veracruz (jimbo), wa juu katika Meksiko
 Popocatepetl (m 5,465) - Mexico (jimbo) 
 Iztaccíhuatl au "White Mama" au "Sleeping Woman" (m 5,286) - México (jimbo) / Puebla (jimbo) 
 Sierra Negra (m 4,640) - Puebla (jimbo)
 Nevado de Toluca au "Xinantecatl" (m 4,577) - Mexico (jimbo) 
 La Malinche au "Matlalcueitl" (m 4,462) - Tlaxcala (jimbo) / Puebla (jimbo) 
 Naupa-Tecutépetl au "Nauhcampatépetl" (m 4,282) - Veracruz (jimbo)
 Tlalocatepetl au "Mlima Tlaloc" (m 4,151) - Mexico (jimbo) 
 Tacana (m 4,110) - Chiapas / Guatemala
 Telapon (m 4,081) - Mexico  (jimbo) 
 La Cruz del Cerro Marques (m 3,931) - Mexico City
 Holotepec (m 3,930) - Mexico (jimbo)
 Yeloxochtl (m 3,919) - Mexico (jimbo) 
 Pico del Águila (m 3,894) - Mexico City
 Volcán de Fuego de Colima au "Nevado de Colima" (m 3,820) - Jalisco / Colima (jimbo)
 La Martha (m 3,706) - Coahuila / Nuevo León 
 Cerro del Potosí (m 3,700) - Nuevo León
 La Viga (m 3,600) - Coahuila
 El Coahuilón (m 3,500) - Coahuila / Nuevo León 
 Chichinautzin (m 3,450) - México (jimbo) / Morelos
 Cerro Las Nieves (m 3,360) - Coahuila
 Parícutin au "Parangaricutirimicuaro" (m 3,170) - Michoacán
 Los Humeros (m 3,150) - Puebla (jimbo)
 Ololica (m 3,120) - Morelos
 Amealco (m 3,040) - Querétaro (jimbo)
 La Primavera (m 3,030) - Jalisco
 Cerro del Garbanzo (m 3,000) - Durango (jimbo)
 Volcán de Tequila (m 3,000) - Jalisco
 La Calle (m 2,905) - Nuevo León
 Tetlalmanche (m 2,700) - Mexico City
 Cerro de la Estrella (m 2,613) - Mexico City
 Pena de Bernal (m 2,515) - Querétaro (jimbo)
 Sangagüey (m 2,353) - Nayarit
 Ceboruco au "Volcan de Ahuacatlán" (m 2,280) - Nayarit
 Tres Virgenes (m 2,054) - Baja California Sur
 Pico Cuauhtémoc (m 2,020) - Nuevo León
 Tepetiltic (m 2,020) - Nayarit
 Jahuey (m 2,000) - Durango (jimbo)
 Pico Perico (m 1,980) - Nuevo León
 Pico Piramide (m 1,960) - Nuevo León
 Pico Everest (m 1,960) - Nuevo León
 La Grande Mota (m 1,880) - Nuevo León
 El Jorullo (m 1,820) - Michoacán
 Matacanes (m 1,800) - Nuevo León
 Volcan San Martín Tuxtla (m 1,650 - 1,700) - Veracruz (jimbo)
 Sierra Pinacate (m 1,200) - Sonora (jimbo)
 Volcan de San Quintín (m 1,200) - Baja California (jimbo)
 El Chichón (m 1,150) - Chiapas
 Evermann (m 1,050) - Islas Revillagigedo

Orodha za kijiografia
Milima ya Mexiko
Milima
Karakana

Karakana ni chumba cha kuweka magari wakati hayatumiki. Neno hili pia laweza kutumika kumaanisha mahala magari hutengenezewa wakati yana shida fulani. Neno la Kiingereza la karakana ni garage.

Karakana za nyumbani huenda zikawa zimeambatanishwa na chumba cha kukaa au kikawa ni chumba kilicho kando ya chumba kinachoishiwa na watu. Kwa kawaida, karakana huwa na lango kubwa ili kuwezesha gari kuingia au hata kutoka kwa urahisi. Lango hili kwa kawaida hufunguka kwa juu.

Kwa kawaida, karakana huwa na nafasi ya kuhifadhi gari moja, mbili au hata tatu kulingana na zile alizonazo mwenye karakana. Karakana husaidia kwa kuhifadhi gari lisiharibike kwa kunyeshewa, kupatwa na jua kali na pia kuibwa.

Kufuli za karakana huweza kufunguliwa bila kutumia ufunguo wa kawaida. Kufuli hizi hufunguliwa kwa kubofya nambari kwa kibodi au hata kwa kutumia rimoti. Nambari hizi huwa kama nywila ambazo mwenye karakana huhakikisha hazijulikani na wengine. Maana ya kutokuwa na ufunguo wa kawaida ni kwamba mwenyewe aweze kuingia kwa urahisi bila hata kutoka katika gari lenyewe.

Viungo vya nje 
 History of residential garages

Majengo
Viza

Viza (kutoka Kiingereza "visa") ni kibali cha kumruhusu mwenye pasipoti kuingia na kukaa katika nchi geni kwa muda maalum.

Jina
Asili ya neno iko katika lugha ya Kilatini ambapo "visum" inamaanisha "imeangaliwa" kwa maana ya kwamba afisa wa serikali ya nchi geni aliona kitambulisho cha mtu na amekubali safari yake. Kiingereza "visa" ni umbo tofauti la Kilatini hiki.

Umbo la viza
Kwa kawaida viza ni mhuri maalum uliogongwa katika pasipoti. Siku hizi nchi mbalimbali hutumia karatasi za kubandikia katika pasipoti kwa gundi zikilenga kuepukana na mihuri bandia. Nchi chache hutumia viza elektroniki ambako kibali kipo kwenye kompyuta tu, hakionekani tena katika pasipoti.

Viza hutolewa na ubalozi wa nchi kwa kawaida pamoja na malipo ya ada. Inataja aina ya ziara kama ni ya kitalii, ya kibiashara au kwa madhumuni maalum pamoja na muda. Nchi nyingi hutoa vibali kwa miezi mitatu.

Marejeo 

mahusiano ya kimataifa
Usafiri
sheria
Ommy Dimpoz

Omary Faraji Nyembo (amezaliwa 12 Septemba, 1987) ni mwimbaji wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania ambaye anajulikana kwa jina la kisanii kama Ommy Dimpoz. Ommy alianza kuvuma kwa wimbo wake wa Nai Nai aliomshirikisha Ali Kiba, Baadaye, Mama alioshirikishwa na Christian Bella, Me and You alioshirikishwa na Vanessa Mdee, Utamu alioshirikishwa na Dully Sykes, Hello Baby alioshirikishwa na Avril kutoka Kenya, Cheche, Achia Body, Tupogo, Ndagushima, Wanjera na Kajiandae. Ommy Dimpoz ni msanii mwenye masihara na maneno mengi ya kuchekesha. Sawa na Rayvanny wa WCB. Ommy ni moja kati ya wasanii ambao wanajali sana faragha za maisha yao. 

Awali mwaka 2016 kulikuwa na gumzo kubwa baada ya Nay wa Mitego kumwimba vibaya Ommy kwenye wimbo wake na kumshutumu kama shoga. Baadaye Ommy akajibu kwa kuonesha picha ya demu wake na ikaja kugundulika kuwa Nay wa Mitego ana kibamia. Ommy ni Afisa Mtendaji Mkuu wa Pozi kwa Pozi Entertainment ambayo meneja wake (Mubenga) aliachia ngazi mwaka wa 2016. Tangu wimbo wa Cheche (2017), amekuwa chini ya lebo ya Rockstar4000 ambayo iko chini ya Ali Kiba. 

Mwaka wa 2018, ulikuwa mgumu sana kwa Ommy Dimpoz. Afya yake ilitetereka sana baada ya kufanyiwa vipimo Tanzania na kuonekana ana kansa. Lakini baada ya kwenda Kenya kwa moja ya marafiki zake wanaofanya kazi pamoja katika muziki ili kufanyiwa uchunguzi zaidi, napo daktari wa huko alipendekeza apelekwe Afrika Kusini kwa uchunguzi zaidi. Akiwa Afrika Kusini aligundulika kama ana tatizo katika njia kuu ya kupitishia chakula. Daktari wa Afrika Kusini walitengeneza njia mpya ya kupitishia chakula badala ya ile njia ya asili. Ili kufanikisha hili, ilibidi utumbo uvutwe juu. Hivyo kina cha tumbo kimepungua kutoka hali ya umbo halisi. Hata uwezo wa kula umepungua, akila anashiba mapema sana tofauti na watu ambao hawajafanyiwa upasuaji huu. Kabla ya upasuaji, Ommy alilamikia sana kukosa pumzi, sauti kuwa chini na kadhalika. Hali halisi alifanyiwa upasuaji wa koromeo. Hali ambayo ilisababishwa na sumu iliyowekwa kwenye chakula. Ommy hajui ni wapi alifanyiwa hivyo.

Marejeo

muziki wa kizazi kipya
Wanamuziki wa Tanzania
Jux

Juma Mussa (anajulikana kwa jina la kisanii Jux; amezaliwa 1 Septemba, 1989) ni mwimbaji wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania. Ana asili mchanganyiko kutoka Mikoa ya Mtwara na Morogoro.

Jux alianza kuvuma kwa nyimbo zake za Nimedata, Mwambie, Uzuri Wako, Nitasubiri, Sisikii, Juu na Utaniua. 

Jux ni msanii wa R&B aliyefanya video zake nyingi nchi za nje kushinda wasanii wengi wa R&B nchini Tanzania. 

Aliwahi kuwa na uhusiano wa kimapenzi na Vanessa Mdee uliodumu kwa miaka takribani 7.

Marejeo

Wanamuziki wa Tanzania
Pasipoti

Pasipoti (kwa Kiingereza passport) ni hati rasmi ambayo kwa kawaida inatolewa na serikali ya nchi na kumtambulisha mtu kama raia anayeruhusiwa kutoka na kurudi nchini. Ni hati muhimu kwa watu wanaovuka mipaka ya nchi.

Pasipoti ni mali ya nchi inayoitoa. Huwa na picha, jina na sahihi ya mtu aliyetolewa, pamoja na tarehe na mahali pa kuzaliwa kwake. Kuna nchi zinazoingiza pia habari za kimaumbile zinazofichwa kielektroniki.

Kati ya aina mbalimbali za pasipoti kuna
pasipoti ya kawaida
pasipoti ya kidiplomasia, inayotolewa hasa kwa watumishi waliopo kwenye balozi za nchi
pasipoti rasmi inayotolewa kwa watu wengine waliotumwa na serikali au kwa niaba ya serikali ya nchi yao bila ya kuwa na hali ya kidiplomasia.
mahusiano ya kimataifa
Sheria
Bafu

Bafu (pia maliwato) ni chumba kilichotengwa cha kuogea ambacho walau huwa na beseni au karai la kuogea. Huenda bafu ikawa ndani ya nyumba kunakokaa watu au hata nje kando ya nyumba ile. Katika nyumba za kisasa, bafu huambatanishwa na choo. Katika jamii ya Kiamerika, neno bafu huashiria mahala pa kukogea na pia kutabawali. Kwa hivyo, mabafu yao huwa na choo ndani.

Neno hili, pamoja na neno hamamu, linaweza kutaja pia jengo lenye beseni kubwa la kuogelea kwa umma wa watu wengi au watu kuoga. Kihistoria kuwepo kwa bafu au hamamu za kijamii kulikuwa taasisi muhimu kwa afya ya umma. Katika mazingira ambako teknolojia haikuwa bado na uwezo ya kupeleka maji na nishati katika kila nyumba, bafu au hamamu za umma ziliwapa watu wengi nafasi ya kujisafisha na hivyo kupunguza nafasi za kusambaa kwa magonjwa yanayotegemea uchafu.

Historia ya bafu 
Katika historia za jamii nyingi, kukoga hakukufanywa na mtu akiwa peke yake. Watu walioga wakiwa pamoja. Hata leo, tendo la kukoga kwa pamoja bado lafanywa katika nchi kama Japani na Uturuki ambako bafu huwa kubwa na watu huingia kukoga wote pamoja. Bafu la kwanzal ilionekana miaka ya 3000 kabla ya ujio wa Yesu Kristo. 

Bafu lilikuwa na umuhimu sana katika dini maana ukienda kukoga, ilikuwa na maana kwamba umeoga mwili na pia roho yako kwa ndani .

Vifaa vya bafuni 

Ndani ya bafu utapata taulo ya kujipangusia baada ya kukoga. Pia utapata sabuni ya kuogea, mafuta ya kujipaka na pia katika mabafu mengine kuna pahala pa kuning'iniza nguo za ndani ili zikauke baada ya kuzifua.

Kuna beseni au karai la kuogea, mifereji ya maji. Mabafu ya leo huwa na mfereji ulio juu, hivi kwamba mtu anaweza kuoga kwa maji yanayunyuka kutoka juu.

Bafu pia huwa na stima ili kwamba uweze kutumia maji moto unapokoga.

Shawa za juu na zinazobebwa 
Hivi majuzi, kumekuwa na mifereji inayokuwa juu hivi kwamba unapokoga, maji yatiririka kutoka juu. Shawa nyingi kama hizi hutumia kawi ya stima. 

Kwa wanaopenda kukita kambi maeneo mbali mbali, kuna shawa zinazoweza kubebwa kutoka mahali pamoja hadi kwingine

Samani katika bafu 

Bafu za kisasa huwa na samani kama vile kabineti za kuwekea vitu vya kukoga, nyembe za kunyoa nywele pamoja na dawa. Utapata kuwa kuna rafu za kuwekea tauli baada ya kuzifunga vizuri. Kuna nyinginezo zenye wadirobu ya kuwekea nguo.

Shawa ya bideti kwa Waislamu 
Bafu za Waislamu huwa na kifereji kinachoitwa bideti ambacho humwezesha Mwislamu kukoga na kusafisha makalio baada ya kutumia choo kwa haja kubwa. Bideti ni kifereji hiki ambacho huweza kushikwa kwa mkono kama tu kile kinyunyizi cha jikoni cha kusafisha vyombo. Bideti hii hushikwa kwa mkono na kuelekezwa kwa makalio haswa mtu asipotumia kijikaratasi chepesi (tishu) kujifutia. Bafu zilizo na bideti zimeshamiri katika mataifa kama Misri, Uchina, Pakistani, Uarabuni, Malaysia na Vietinamu.

Tanbihi

Viungo vya nje 

Utamaduni
Usafi
Majengo
Uislamu nchini Azerbaijan

ni moja ya dini zinazofuatwa nchini humo. Idadi ya wafuasi wake ni zaidi ya asimilia 96 ya idadi ya wakazi wote nchini humo.

Marejeo

Uislamu nchini Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Uislamu nchini Bangladesh

ni dini kubwa na rasmi nchini Bangladesh. Ina Waislamu wapatao milioni 146, inaifanya kuwa nchi ya nne duniani kwa wingi wa Waislamu baada ya  Indonesia, Pakistan, na India.

Marejeo

Uislamu nchini Bangladesh
Bangladesh
Bangladesh
Uislamu nchini Bhutan

ni dini ndogo mno nchini Bhutan. Imekadiriwa kuwa ni asilimia 0.2 ya Waislamu wote wanaoishi nchini humo. Dini kuu ni Ubudha.

Marejeo

Uislamu nchini Bhutan
Bhutan
Bhutan
Uislamu nchini Brunei

ni dini rasmi nchini  Brunei. Takriban asilimia 67 ya jumla ya wakazi ni Waislamu wanaofuata  Sunni.

Marejeo

Uislamu nchini Brunei
Brunei
Brunei
Uislamu nchini Eritrea

Uislamu nchini Eritrea ni dini ya pili kwa wingi wa waumini ambayo inafuatwa sana baada ya Ukristo ikiwa na asilimia 36-48 za wakazi wote.

Historia 
Imani hiyo iliwasili nchini Eritrea mapema sana, muda mfupi baada ya Hijira.

Tazama pia 
Uislamu kwa nchi

Marejeo

Viungo vya nje 
 The Muslim-Christian War (1528-1560) 
 Ethiopian History and Civilization

Jisomee 
 Jon Abbink, "An Historical-Anthropological Approach to Islam in Ethiopia: Issues of Identity and Politics", Journal of African Cultural Studies, 11 (1998), pp. 109–124
 Dickson, David, "Political Islam in Sub-Saharan Africa: The Need for a new Research and Diplomatic Agenda" , United States Institute of Peace, Special Report 140, May 2005.

Dini nchini Eritrea
Antonio Meucci

Antonio Meucci (Firenze, Italia, 13 Aprili 1808 – New York, Marekani, 18 Oktoba 1889) alikuwa Mwitalia aliyeanzisha matumizi ya simu toka mwaka 1871 huko Marekani, kabla ya Alexander Graham Bell kujitambulisha serikalini mwaka 1876 kamwa mgunduzi wa njia hiyo ya mawasilianoanga.

Wanafizikia wa Italia
Wavumbuzi
Namba za simu Tanzania

Namba za simu nchini Tanzania zinatolewa chini ya kanuni za Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (Tanzania Communication Regulatory Authority - TCRA).  

Mamlaka hii inatoa laiseni kwa ajili ya makampuni ya huduma za mawasiliano pamoja na simu na intaneti. Kanuni zake zinatawala fomati za namba za simu.

Fomati za namba
Simu ya waya (ya kawaida) ndani ya mtandao wa kieneo hupigwa kwa namba yake pekee. Kama iko katika eneo tofauti ni lazima kutangulia namba ya eneo, mfano kwa Dar es Salaam 022 au kwa Dodoma 026. Mfano simu namba 667788  ya Dar es Salaam inafikiwa kutoka mikoani kwa 022 667788.

Simu za mkononi hupatikana kila wakati kupitia namba za mitandao ya makampuni kwa namba kama 0624112233. 

Kupiga namba nje ya nchi inahitaji namba ya kimataifa. Namba za kimataifa hutanguliwa kwa 00 au alama ya +. Ile sifuri ya namba ya eneo inaachwa hapa. Kupiga namba ya Tanzania kutoka nje inatanguliwa kwa 00255 inayofuatwa na namba ya eneo au mtandao bila sifuri. 
Kupiga namba ya kawaida ya juu kutoka ng'ambo ni +255 (sawa na 00255) 22 667788.
Kupiga namba ya juu kutoka ng'ambo ni lazima kutumia +255 (sawa na 00255) 624 11 22 33.

Namba za kieneo katika Tanzania
Kwa mawasiliano ndani ya Tanzania namba za kieneo hutanguliwa na "0". Kufikia simu kutoka nje ya nchi kuna namba ya kimataifa 00255 (sawa na +255) inayofuatiliwa na namba ya kieneo bila 0 na namba ya simu.

Namba za simu za mkononi
Namba hizi huanza kwa 6 au 7 na kuwa na tarakimu 9 (bila sifuri).

Historia
Tanzania, Kenya na Uganda zilirithi mtandao wa simu wa pamoja kutoka enzi za ukoloni. Kwa hiyo mawasiliano kati ya Dar es Salaam na Nairobi au Kampala hazikuwa simu za kimataifa. Kulikuwa na mfumo na namba za kieneo kwa Afrika ya Mashariki yote iliyotawaliwa na huduma ya posta ya pamoja iliyoitwa East African Posts and Telecommunications Administration. Mtandao huu wa pamoja uliendelea hata baada ya kuporomoka kwa Jumuiya ya Afrika Mashariki lakini baadaye shirika za posta zilianza na mipango ya pekee katika kila nchi. Tanzania ilitoka katika mfumo wa pamoja mwaka 1999. Lakini hadi sasa si lazima kutumia namba ya kimataifa inatosha kutumia namba za pekee za kikanda: kupiga simu Kenya ni 005 badala ya 00254, kupiga simu Uganda ni 006 badala ya 00256. Tanzania inafikiwa kwa 007 si lazima kutumia 00255.

Tanbihi

Mawasiliano
Mawasiliano Tanzania
Ukristo nchini Kenya

Ukristo nchini Kenya kwa jumla unaishi kwa amani, ukitumia uhuru wa dini unaohakikishwa na katiba ya mwaka 2010. 

Hata hivyo miaka ya hivi karibuni baadhi ya Wakristo waliuawa na wafuasi wa Al Shabaab.

Upande wa takwimu, kulingana na sensa ya mwaka 2009, Wakristo walikuwa asilimia 82.5 ya wakazi wote wa Kenya (asilimia 47.4 Waprotestanti, asilimia 23.3 Wakatoliki, asilimia 11.8 Wakristo wa madhehebu mengine mbalimbali). Utafiti mwingine pia umeonyesha kuwa Ukristo ndio dini kuu ya wakazi wa Kenya (84.8%).

Wakristo 70,000 hivi walitokea familia za Kiislamu.

Tazama pia
Uislamu nchini Kenya

Marejeo

Ukristo nchi kwa nchi
Dini nchini Kenya
Al-Shabaab

Kuhusu Al-Shabaab nchini Msumbiji tazama Ansar al-Sunna Msumbiji

Al-Shabaab (kwa Kiarabu: الشباب, "Vijana"; kirefu: حركة الشباب المجاهدين, Ḥarakat ash-Shabāb al-Mujāhidīn; kifupisho: HSM; kwa Kisomali: Xarakada Mujaahidiinta Alshabaab; maana yake "Tapo la Vijana wa Jihad") ni kundi la Waislamu wenye itikadi kali lililoanzishwa nchini Somalia mwaka 2006 kutokana na Islamic Courts Union (ICU). 

Mwaka 2012 lilijiunga na Al-Qaeda..

Wanamgambo wa Al-Shabaab walikadiriwa kuwa 7,000 - 9,000 mwaka 2014, wakiwemo wageni wengi, hasa kutoka Yemen, Sudan, Kenya, Tanzania, Afghanistan, Saudi Arabia, Malaysia, Pakistan na Bangladesh.

Mwaka 2015 waliacha miji yote muhimu na kuendelea kutawala maneno machache ya vijijini tu.

Hata hivyo wanaendelea kupigana na wanaotazamwa nao kama maadui wa Uislamu hasa nchini Somalia, Kenya na Yemen. Kundi linaloitwa Al-Shabaab nchini Msumbiji lilianzishwa kwa njia tofauti, si tawi la Al-Shabaab wa Somalia.

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje

 Al-Shabab, Counter Extremism Project profile
 Al-Shabaab: How Great a Threat?: Hearing before the Committee on Foreign Affairs, House of Representatives, One Hundred Thirteenth Congress, First Session, October 3, 2013

 
Uislamu
Ugaidi
Vladimir Mkuu

Vladimir Mkuu (958 hivi – 15 Julai 1015) alikuwa mtemi wa Kiev na Novgorod kuanzia mwaka 980 hadi kifo chake.

Mwaka 988 alipokea ubatizo kutoka kwa mapadre wa Kanisa la Bizanti uliofuatwa na ubatizo wa familia na wananchi wa Kiev). Tukio hilo liliathiri moja kwa moja utamaduni wa Urusi, Ukraina na Belarus pamoja na historia yote iliyofuata, kwa kuwa Kanisa la Kiorthodoksi liliendelea kuwa dini rasmi katika milki za Kirusi hadi Mapinduzi ya Urusi ya 1917. 

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 Velychenko, Stephen, How Valdamarr Sveinaldsson got to Moscow (krytyka.com), 9 November 2015.

Watawala wa Urusi
Watakatifu wa Ukraine
Watakatifu wa Urusi
Nyumbanitu

Nyumbanitu na msitu unaopatikana katika kijiji cha Mlevela, kata ya Mdandu, Wilaya ya Wanging'ombe, ni Km 15 kutoka Njombe mjini. 

Jina "Nyumbanitu" ni muunganiko wa maneno mawili; nyumba na nitu. Neno "Nitu" manaa yake ni Giza au Nyeusi. Hivyo Nyumbanitu maana yake ni nyumba yenye giza au nyumba nyeusi.

Nyumbanitu si nyumba, kama lilivyo neno lenyewe, bali ni msitu mdogo, wenye ukubwa wa hekta mbili na nusu (2.5) tu, lakini una mambo ya kustaajabisha. Kuna watu ambao huenda Nyumbanitu kuomba mizimu iwape baraka katika mambo yao. Kuna ambao huenda kuchuma dawa, wengine huenda kujifunza mila na desturi za mahali hapo ambazo pengine zinahusiana na ushirikina n.k. 

Vivutio vingine ni kama vile makaburi ya mashujaa wa Kibena, mawe ya ajabu, majengo ya kale ya Wajerumani, maporomoko ya maji ya Luhaji, mashamba makubwa ya chai n.k.

Marejeo ya Nje
Msitu wa Nyumbanitu wenye simulizi za Maajabu, Tumaini Msowoya in Mwananchi newspaper, 29 August 2016, lookup April 2018
Xenoperdix udzungwensis, IUCN redlist, lookup April 2018]
 Stanley Elias, Inside Nyumbanitu: Reinterpretation of forest embedded folklores of Wabena in Njombe; published in: Journal of humanities and cultures studies, Vol.3, No.1, 22 January 2018 (NYUMBANITU TRADITIONAL FOREST REINTERPRETATION OF FOREST EMBEDDED FOLKLORES OF WABENA IN NJOMBE)

Tovuti za nje
Filamu kuhusu Nyumbanitu kwenye Youtube,imeangaliwa April 2018

Wilaya ya Wanging'ombe
Toharani

Toharani (pia Purgatorio) kadiri ya imani ya Kanisa Katoliki ni hali ya muda ambayo huruma ya Mungu inawatakasa marehemu waliofariki dunia katika urafiki naye lakini bila usafi kamili unaotakiwa kwa kuingia mbinguni. 

Sisi tuliobaki duniani tunaweza kuharakisha utakaso wao kwa kumtolea Mungu sala na sadaka, hasa ekaristi. Yuda Mmakabayo “alichanga fedha kwa kila mtu jumla drakma elfu mbili, akazipeleka Yerusalemu kutoa sadaka ya dhambi. Kwa kufanya hivi alitenda vema na kwa haki, kwa kuwa aliukumbuka ufufuo wa wafu. Maana kama asingalitumaini ya kuwa wale waliokufa watafufuka, ingalikuwa kazi bure isiyo na maana kuwaombea wafu. Lakini kwa kuwa aliufikiri utukufu wa thawabu waliowekewa wale wafao katika utauwa, wazo lake lilikuwa takatifu na la kicho. Ndiyo sababu alifanya upatanisho kwa wafu ili wafunguliwe dhambi zao” (2Mak 12:43-46). 

Imani hiyohiyo iliongoza Wakristo wa kwanza kuwafanyia marehemu ibada ambayo haieleweki vizuri, lakini hailaumiwi na Mtume Paulo: “Kama wafu hawafufuliwi kamwe, kwa nini kubatizwa kwa ajili yao?” (1Kor 15:29).

Ukristo
Piton de la Fournaise

ni volikano hai na safu ya milima ya kisiwa cha Reunion, katika bahari Hindi.

Urefu wake unafikia hadi mita 2,632 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Afrika

Milima ya Ufaransa
Milima ya Afrika
Bahari ya Hindi
Volkeno
Milima Kaumajet

ni safu ya milima ya Kanada.

Urefu wake katika mlima Brave unafikia hadi mita 4,265 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Kanada

Milima ya Kanada
Milima ya Amerika
Long Range

ni safu ya milima ya Kanada.

Urefu wake unafikia hadi mita 814 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Kanada

Milima ya Kanada
Milima ya Amerika
Milima Torngat

ni safu ya milima ya Kanada.

Urefu wake katika mlima Caubvik unafikia hadi mita 1,652 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Kanada

Milima ya Kanada
Milima ya Amerika
Milima Kiglapait

ni safu ya milima ya Kanada.

Urefu wake katika mlima Man O'War unafikia hadi mita 1,050 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Kanada

Milima ya Kanada
Milima ya Amerika
Kisiwa cha Baffin

Kisiwa cha Baffin (pia: ᕿᑭᖅᑖᓗᒃ, Qikiqtaaluk) kiko Kanada, katika eneo la Nunavut.

Ndicho kisiwa kikubwa kuliko vyote vya nchi hiyo na cha tano duniani, ukiwa na km2 507,451.

Wakazi ni 11,000 hivi (2007).

Tazama pia
 Funguvisiwa la Aktiki

Tanbihi

Marejeo 

 Boas, Franz, and Ludger Müller-Wille. Franz Boas Among the Inuit of Baffin Island, 1883–1884 Journals and Letters. Toronto: University of Toronto Press, 1998. 
Lee, Alastair. Baffin Island: the Ascent of Mount Asgard. London: Frances Lincoln, 2011. 
 Kuhnlein HV, R Soueida, and O Receveur. 1996. "Dietary Nutrient Profiles of Canadian Baffin Island Inuit Differ by Food Source, Season, and Age". Journal of the American Dietetic Association. 96, no. 2: 155–62.
 Matthiasson, John S. Living on the Land Change Among the Inuit of Baffin Island. Peterborough, Canada: Broadview Press, 1992. 
 Maxwell, Moreau S. Archaeology of the Lake Harbour District, Baffin Island. Mercury series. Ottawa: Archaeological Survey of Canada, National Museum of Man, National Museums of Canada, 1973.
 Sabo, George. Long Term Adaptations Among Arctic Hunter-Gatherers A Case Study from Southern Baffin Island. The Evolution of North American Indians. New York: Garland Pub, 1991. 
 Sergy, Gary A. The Baffin Island Oil Spill Project. Edmonton, Alta: Environment Canada, 1986.
 Stirling, Ian, Wendy Calvert, and Dennis Andriashek. Population Ecology Studies of the Polar Bear in the Area of Southeastern Baffin Island. [Ottawa]: Canadian Wildlife Service, 1980. 
 Utting, D. J. Report on ice-flow history, deglacial chronology, and surficial geology, Foxe Peninsula, southwest Baffin Island, Nunavut. [Ottawa]: Geological Survey of Canada, 2007. http://dsp-psd.pwgsc.gc.ca/collection%5F2007/nrcan-rncan/M44-2007-C2E.pdf. 

 Statistics Canada. 2017. Census Profile. 2016 Census. Statistics Canada Catalogue no. 98-316-X2016001. Ottawa. Released August 2, 2017. Retrieved on August 21, 2017. URL: http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/index.cfm?Lang=E

Viungo vya nje 

 Nunavut Tourism

Nunavut
B
B
Kisiwa Vancouver

Kisiwa Vancouver (kwa Kiingereza: Vancouver Island) kiko katika bahari ya Pasifiki, karibu sana na pwani ya Kanada. Ni sehemu ya British Columbia. Urefu unafikia km 460 na upana km 100,. Eneo lake lote ni km2 32134. 

Kilele cha juu ni mlima Golden Hinde wenye kimo cha m 2,195 juu ya usawa wa bahari.

Mwaka 2016 wakazi walikuwa 775,347.

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje

 Birds of Vancouver Island
 Great Seal of the crown colony of Vancouver Island
 Measuring crustal motions in coastal British Columbia with continuous GPS 
 BC Ministry of Transportation – Report on Fixed Link 
Qualicum Beach Airport  on COPA's Places to Fly airport directory

V
British Columbia
V
Marashi

Marashi (kutoka kitenzi chenye asili ya Kiarabu "kurasha"; kwa Kiingereza "perfume") ni mchanganyiko wa mafuta na manukato yanayonukia vizuri ambayo hupulizwa au kupakwa katika mwili, nguo, viatu au hata nyumba. Marashi hufanya kunukia vizuri hata pahala palipokuwa pakinuka vibaya. 

Maandishi ya kale na yaliyovumbuliwa na wasomi wa akiolojia yaonyesha kwamba utumiaji wa marashi umekuwako kwa muda mrefu sana. 

Utumiaji wa marashi ya kisasa ulianza katika karne ya 19 baada ya kutengenezwa kwa vitu kama vanilin na coumarin.

Historia ya marashi 
Utengenezaji wa marashi ulianzia nchini Mesopotamia na Misri na baadaye kuboreshwa katika nchi za Warumi na Persia. 

Mtengenezaji wa kwanza wa marashi yaaminika alikuwa mwanamke aliyebobea katika somo la Kemia. Kwa jina aliitwa Tapputi. Ametajwa katika maandishi ya kale ya Mesopotamia. Alitengeneza marashi kwa kuchanganya maua yaliyopondwapondwa, mafuta, calamus na manukato mengine. Mchanganyiko huo aliuchunga na kuuweka kwa muda.

Utumizi wa marashi leo 
Marashi ya leo hutengenezwa kwa kutumia maua, asali, ngozi za miti pamoja na kemikali zilizotengenezwa katika maabara. 

Marashi hutumiwa kwa kupuliza miili kuondokana na harufu mbaya, kupuliza viatu shoe deodorizers ili yaache kunuka, pamoja na kupuliza kwa nyumba kama air fresheners.

Tanbihi

Marejeo
Burr, Chandler (2004). "The Emperor of Scent: A True Story of Perfume and Obsession" Random House Publishing. 
Edwards, Michael (1997). "Perfume Legends: French Feminine Fragrances". Crescent House Publishing. .
Moran, Jan (2000). "Fabulous Fragrances II: A Guide to Prestige Perfumes for Women and Men". Crescent House Publishing. .
Turin, Luca (2006). "The Secret of Scent". Faber & Faber. .
Stamelman, Richard: "Perfume – Joy, Obsession, Scandal, Sin". Rizzoli. . A cultural history of fragrance from 1750 to the present day.
Süskind, Patrick (2006). "Perfume: The Story of a Murderer". Vintage Publishing (English edition). . A novel of perfume, obsession and serial murder. Also released as a movie with same name in 2006.

Viungo vya nje

 Synthetic No. 5 on natural and synthetic components
 Natural Perfumers Guild
 IFRA: International Fragrance Association
 The Fragrance Foundation "FiFi"
 The British Society of Perfumers
 Perfume formulations 
 Institute for Art and Olfaction
 Scent Culture Institute

Utamaduni
Kemia
Tupa (nyoka)

Tupa ni spishi za nyoka za jenasi Gonionotophis katika familia Lamprophiidae. Wamepewa jina hili kwa sababu mwili wao una umbo wa tupa yenye pande tatu.

Nyoka hawa ni wafupi hadi warefu kiasi, kati ya sm 30 na 160. Kichwa cha spishi ndefu kinafanana na kile cha kambare. Kwa kawaida rangi yao ni nyeusi, kijivu au kahawia. Tupa kusi anaweza kuwa na mlia mweupe mgongoni.

Tupa huenda polepole na kuwinda usiku. Hula amfibia na watambaachi, ikijumuisha hata nyoka wengine.

Nyoka hawa hawana sumu na kwa kawaida hawang'ati wakishikwa na watu.

Spishi
 Gonionotophis brussauxi, Tupa Mdogo wa Mocquard (Mocquard's lesser file snake)
 Gonionotophis capensis, Tupa Kusi (Cape file snake)
 Gonionotophis chanleri, Tupa Kahawia (Unicolor file snake)
 Gonionotophis crossi, Tupa Magharibi (Crosse's file snake)
 Gonionotophis egbensis, Tupa wa Nijeria (Dunger's file snake)
 Gonionotophis gabouensis, Tupa wa Senegali (Gabou file snake)
 Gonionotophis grantii, Tupa Mdogo wa Grant (Savanna lesser file snake)
 Gonionotophis guirali, Tupa wa Mocquard (Mocquard's file snake)
 Gonionotophis klingi, Tupa wa Matchie (Matchie's African ground snake)
 Gonionotophis laurenti, Tupa wa Kongo (Laurent's file snake)
 Gonionotophis nyassae, Tupa Mdogo Mweusi (Black file snake)
 Gonionotophis poensis, Tupa-misitu Magharibi (Western forest file snake)
 Gonionotophis savorgnani, Tupa wa Gaboni (Congo file snake)
 Gonionotophis stenophthalmus, Tupa Macho-madogo (Small-eyed file snake)
 Gonionotophis vernayi, Tupa wa Angola (Angola file snake)

Picha

Marejeo
 Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, San Diego, CA, USA.

Viungo vya nje
 Hazinadata ya watambaachi

Nyoka
Watkins Range

ni safu ya milima ya Greenland.

Urefu wake unafikia hadi mita 3,649 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Amerika

Milima ya Amerika
Milima ya Cascades

ni safu ya milima ya Kanada na Marekani.

Urefu wake katika mlima Rainier unafikia hadi mita 4,392 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Kanada
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Kanada
Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Sawatch Range

ni safu ya milima ya Colorado (Marekani).

Urefu wake katika mlima Elbert unafikia hadi mita 4,401 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Colorado
Milima Tushar

ni safu ya milima ya Utah (Marekani).

Urefu wake katika mlima Delano unafikia hadi mita 3,711 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Utah
Fairweather Range

ni safu ya milima ya Alaska (Marekani) na British Columbia (Kanada) kusini mwa Milima Saint Elias.

Urefu wake katika mlima Fairweather unafikia hadi mita 4,671 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Kanada
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Kanada
Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Utah
Milima Santa Catalina

ni safu ya milima ya Arizona (Marekani).

Urefu wake katika mlima Lemmon unafikia hadi mita 2,791 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Arizona
Wasatch Range

ni safu ya milima ya majimbo ya Utah na Idaho (Marekani).

Urefu wake katika [[mlima Nebo]] unafikia hadi mita 3,636 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Utah
Idaho
Chugach Range

ni safu ya milima ya Alaska (Marekani).

Urefu wake katika mlima Marcus Baker unafikia hadi mita 3,991 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Alaska
Milima Kenai

ni safu ya milima ya Alaska (Marekani).

Urefu wake unafikia hadi mita 1,518 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Alaska
Milima Adirondack

ni safu ya milima ya New York (Marekani).

Urefu wake katika mlima Marcy unafikia hadi mita 1,629 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
New York
Milima Tordrillo

ni safu ya milima ya Alaska (Marekani).

Urefu wake katika mlima Torbert unafikia hadi mita 3,479 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Alaska
Milima White (New Hampshire)

ni safu ya milima ya New England (Marekani).

Urefu wake katika mlima Washington unafikia hadi mita 1,917 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
New Hampshire
Maine
Milima Green

ni safu ya milima ya Vermont (Marekani).

Urefu wake katika mlima Mansfield unafikia hadi mita 1,339 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Vermont
Milima Spring

ni safu ya milima ya Nevada (Marekani).

Urefu wake katika mlima Charleston unafikia hadi mita 3,633 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Marekani
Milima ya Amerika
Nevada
Mlima Nebo (Utah)

ni mlima wa jimbo la Utah (Marekani).

Tazama pia
 Orodha ya milima
 Orodha ya milima ya Marekani

Milima ya Amerika
Milima ya Marekani
Utah
Revillagigedo

Revillagigedo ni funguvisiwa lenye asili ya volikano katika bahari ya Pasifiki maarufu katika biolojia na ekolojia. 

Ni sehemu ya jimbo la Colima, lakini chini ya serikali kuu ya Meksiko.

Mnamo Julai 2016 Revillagigedo imeorodheshwa na UNESCO kama urithi wa dunia, na mnamo Novemba 2017 imefanywa hifadhi ya taifa.

Eneo lote ni km2 157.81. Wakazi ni 50 hivi.

Tanbihi

Viungo vya nje

 Contemporary report of José Camacho's sighting of Roca Partida and Clarion

 
Mexiko
Urithi wa Dunia
Chakonokono

Chakonokono ni spishi za nyoka za jenasi Duberria katika familia Lamprophiidae. Wamepewa jina hili kwa sababu hula konokono.

Nyoka hawa ni wafupi. Majike yanaweza kufika sm 45 lakini urefu wa wastani ni sm 25 na 35. Kichwa ni kifupi sana na hata mkia ni mfupi wenye ncha kali. Kwa kawaida rangi yao ni kahawia na pengine wana mlia mweusi mbavuni. Kuna wengine weusi kabisa.

Chakonokono hukiakia mchana wakitafuta konokono. Konokono uchi huakiwa tu lakini wale wenye koa huvutwa kutoka koa ile kwanza.

Nyoka hawa hawana sumu na hawaihitaji kwa sababu wanakula konokono tu. Na hawang'ati wakishikwa na watu.

Spishi
 Duberria lutrix, Chakonokono wa Kawaida (Common slug eater)
 Duberria rhodesiana, Chakonokono wa Zimbabwe (Zimbabwean slug eater)
 Duberria shirana, Chakonokono wa Shire (Shire slug eater)
 Duberria variegata, Chakonokono Madoa (Spotted slug eater)

Picha

Marejeo
 Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, San Diego, CA, USA.

Viungo vya nje
 Hazinadata ya watambaachi

Nyoka
Chapanya

Chapanya ni spishi ya nyoka pekee ya jenasi Pseudaspis katika familia Lamprophiidae. Anaitwa jina hili kwa sababu hula panya.

Spishi hii ni mrefu kiasi, kwa wastani m 1-1.3 lakini hadi m 1.8. Kichwa ni kidogo chenye pua fupi na bapa. Waliokomaa wana rangi moja tu: machungwa, kahawia, kijivu au nyeusi. Wachanga wana rangi zilizoiva na mabaka meusi au kahawia.

Chapanya huwinda wagugunaji katika vishimo vyao. Kinyume na jina lake hukamata mafuko hasa. Lakini wachanga hula mijusi.

Nyoka huyu hana sumu. Akitishwa anatoa sauti ya kuchata na kududia mwili na kupiga mdomo ukifunguliwa kabisa. Lakini hang'ati sana.

Picha

Marejeo
 Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, San Diego, CA, USA.

Viungo vya nje
 Hazinadata ya watambaachi

Nyoka
Latoti

ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Haiti.

Kisiwa kina eneo la kilometa mraba 180 na wakazi 25,936.

Tanbihi

Haiti
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Gonave

ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Haiti.

Kisiwa kina eneo la kilometa mraba 690 na wakazi 87,077.

Tanbihi

Haiti
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Kayimit

ni visiwa pacha vya bahari ya Karibi karibu na Haiti.

Kisiwa kina eneo la kilometa mraba 45 na wakazi 18,000.

Tanbihi

Haiti
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Lilavach

ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Haiti.

Kisiwa kina eneo la kilometa mraba 52 na wakazi 15,000.

Tanbihi

Haiti
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Pedro Cays

ni visiwa vinne vidogo vya bahari ya Karibi karibu na Jamaika.

Tanbihi

Jamaika
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Sabana-Camaguey

ni funguvisiwa la bahari ya Karibi karibu na Kuba.

Visiwa vyote ni kama 2,517 vilivyozagaa katika eneo la kilometa mraba 75,000.

Orodha

Upande wa Sabana

Cayo Piedras
Cayo Cruz del Padre
Cayo Blanco
Cayo Cinco Leguas
Cayo Ingles
Cayo Falcones
Cayo Megano
Cayo Blanquizal
Cayo Sotaviento
Cayo Verde
Cayo Hicacal
Cayo La Vela
Cayos de Pajonal
Cayo Fragoso

Upande wa Camagüey

Cayo Frances
Cayo Santa Maria
Cayo Caiman Grande
Jardines del Rey
Cayo Guillermo
Cayo Coco
Cayo Judas
Cayo Romano
Cayo Paredon Grande
Cayo Megano Grande
Cayo Eusebio
Cayo Cruz
Cayo Guajaba
Cayo Sabinal

Tanbihi

Kuba
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Jardines del Rey

ni funguvisiwa la bahari ya Karibi karibu na Kuba.

Tanbihi

Kuba
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Jardines de la Reina

ni funguvisiwa la bahari ya Karibi kusini kwa Kuba.

Tanbihi

Kuba
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Canarreos

ni funguvisiwa la bahari ya Karibi kusini kwa Kuba.

Visiwa vyote ni kama 350 ambavyo kati yake kikubwa kabisa ni Isla de la Juventud.

Tanbihi

Kuba
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Isla de la Juventud

(zamani Isla de Pinos) ni kisiwa kikubwa kuliko vyote vya karibu na Kuba.

Kina eneo la kilometa mraba 2,419 na wakazi 86,420.

Tanbihi

Kuba
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Cayos Siete Hermanos

ni funguvisiwa la bahari ya Karibi karibu na Hispaniola. Ni sehemu ya Jamhuri ya Dominikana.

Visiwa vyote ni 7 na ndiyo maana ya jina "Ndugu Saba".

Tanbihi

Jamhuri ya Dominikana
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Isla Beata

ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Hispaniola. Ni sehemu ya Jamhuri ya Dominikana.

Kina eneo la kilometa mraba 27 ila hakina wakazi.

Tanbihi

Jamhuri ya Dominikana
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Isla Saona

ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Hispaniola. Ni sehemu ya Jamhuri ya Dominikana.

Kina eneo la kilometa mraba 110 na wakazi 500.

Tanbihi

Jamhuri ya Dominikana
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Monito

ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.

Kina eneo la kilometa mraba 0,147 na hakina wakazi.

Tanbihi

Puerto Rico
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Mona (Puerto Rico)

ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.

Kina eneo la kilometa mraba 78 na hakina wakazi.

Tanbihi

Puerto Rico
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Desecheo

ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.

Kina eneo la kilometa mraba 1,5 na hakina wakazi.

Tanbihi

Puerto Rico
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Caja de Muertos

ni kisiwa cha bahari ya Karibi karibu na Puerto Rico. Ni mali ya Marekani.

Kina eneo la kilometa mraba 1,54 na hakina wakazi.

Tanbihi

Puerto Rico
 
Karibi
Amerika ya Kaskazini
Bujumbura Mjini

Bujumbura Mjini (kwa Kifaransa: Bujumbura Mairie) ni kati ya wilaya 18 za Burundi. Inaundwa na mji mkuu wa nchi, Bujumbura. Wakazi ni 500,000 hivi.

Historia
Iliundwa kwa kugawa Mkoa wa Bujumbura kati ya Bujumbura Mjini na Bujumbura Vijijini.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Burundi

Tanbihi

Viungo vya nje
 Map of Bujumbura in 2009, showing 13 communes

!
Burundi
Bujumbura
Mkoa wa Bujumbura Mjini
Bujumbura Vijijini

Bujumbura Vijijini (kwa Kifaransa: Bujumbura Rural) ni kati ya wilaya 18 za Burundi. 

Eneo lake linazunguka wilaya ya mji mkuu wa nchi. Wakazi wamezidi 550,000.

Historia
Iliundwa kwa kugawa Mkoa wa Bujumbura kati ya Bujumbura Mjini na Bujumbura Vijijini.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Burundi

Tanbihi

!
Burundi
Bujumbura
Mkoa wa Bujumbura Vijijini
Mkoa wa Kigali

Wilaya ya Kigali (kwa Kinyarwanda "ciɡɑlí") ni wilaya ya mji mkuu wa Rwanda

Tanbihi

Viungo vya nje

Official Website of Kigali City
Satellite Image of Kigali from Google Earth.
Living in Kigali

 
Miji Mikuu Afrika
Mikoa ya Rwanda
Mkoa wa Kusini (Rwanda)

Mkoa wa Kusini (kwa Kinyarwanda: Intara y'amajyepfo) ni kati ya mikoa mitano ya Rwanda tangu mwaka 2006, ambapo ulianzishwa kwa kuunganisha mikoa ya Butare, Gikongoro na Gitarama. Kwa sasa linaundwa na wilaya 8: 
 Muhanga
 Kamonyi
 Nyanza
 Gisagara
 Huye
 Nyaruguru 
 Ruhango
 Nyamagabe

Makao makuu yako Busasamana, katika wilaya ya Nyanza, lakini miji mikubwa zaidi ni:
 Butare 
 Gitarama 
 Gikongoro

Wakazi ni 2,266,000.

Viungo vya nje 
 Loi organique du 31 décembre 2005

Mikoa ya Rwanda
Mkoa wa Kaskazini (Rwanda)

Mkoa wa Kaskazini (kwa Kinyarwanda: Intara y'Amajyaruguru) ni kati ya mikoa mitano ya Rwanda tangu mwaka 2006, ambapo ulianzishwa kwa kuunganisha mikoa ya Ruhengeri, Byumba na sehemu ya Kigali Vijijini. Kwa sasa linaundwa na wilaya 5: 
 Musanze
 Burera
 Gicumbi
 Rulindo
 Gakenke

Makao makuu yako Kinihira, katika wilaya ya Rulindo, lakini miji mikubwa zaidi ni:
 Byumba 
 Ruhengeri 

Wakazi ni 1,651,000.

Viungo vya nje 
 Loi organique du 31 décembre 2005

Mikoa ya Rwanda