LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Kentigerno

Kentigerno (pia: Cyndeyrn, Mungo, Cantigernus na Kentigern Garthwys; Fife, 518 – Glasgow, 13 Januari 614) alikuwa askofu mmisionari na abati huko Glasgow, Uskoti, ambaye inasemekana alianzisha jumuia kubwa ya kimonaki kwa kufuata mfano wa Kanisa mama la Yerusalemu.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.  

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo
 The Magnificent Gael [Reginald B. Hale] 1976, World Media Productions* Baring-Gould, Sabine & Fisher, John (1907: 2000) Lives of the British Saints. 8 vols. Felinfach: Llanerch (Facsim. reprint in 8 parts of the 4 vol. ed. published: London: Honourable Society of Cymmrodorion, 1907–1913.)
 Chrétien de Troyes; Burton Raffel, ed. (1987) Yvain, the Knight of the Lion. New Haven: Yale University Press.
 Davies, John Reuben, "Bishop Kentigern among the Britons," in Boardman, Steve, John Reuben Davies, Eila Williamson (eds), Saints' Cults in the Celtic World (Woodbridge, Boydell Press, 2009) (Studies in Celtic History),
 Delaney, John J. (1983) Pocket Dictionary of Saints. Image Books.
 Lowe, Chris (1999) Angels, Fools and Tyrants. Edinburgh: Canongate Books & Historic Scotland
 Rees, Elizabeth (2000) Celtic Saints: passionate wanderers. London: Thames & Hudson
 "St. Kentigern". "The Catholic Encyclopedia". New Advent. 
 Tranter, Nigel (1993) Druid Sacrifice. London: Hodder & Stoughton (historical novel)
 Wade-Evans, A. W. (1934) Welsh Christian Origins. Oxford: Alden Press
 McArthur Irvin, Lindsay, "Building a British Identity: Jocelin of Furness's Use of Sources in Vita Kentigerni," in Identity and Alterity in Hagiography and the Cult ofSaints, eds. Ana Marinkovic and Trpimir Vedris (Zagreb: Hagiotheca, 2010), 103–117

Viungo vya nje

 Jocelyn's Life of Saint Mungo
Glasgow Museums: St Mungo Museum of Religious Life and Art
Kentigern and Gonothigernus (Heroic Age Online Journal) 
St Mungo's Holy Well, Alloway, Ayrshire

Waliozaliwa 518
Waliofariki 614
Wamonaki
wamisionari
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uskoti
Iveta

Iveta (pia: Juta, Jufta; 1158 - 13 Januari 1228) alikuwa mwanamke ambaye, kisha kubaki mjane, alijitosa kwa miaka 11 kuhudumia wakoma na hatimaye alitengwa na jamii pamoja nao huko Huy karibu na Liege, Ubelgiji. Miaka 36 ya mwisho ya maisha yake aliishi upwekeni kabisa na kujaliwa karama za pekee.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.  

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
 
 
 
 

Wakaapweke
Watakatifu wa Ubelgiji
Godfredo wa Cappenberg

Godfredo wa Cappenberg (Cappenberg, 1096/1097 – Ilbenstadt, 13 Januari 1127) alikuwa mtemi nchini Ujerumani ambaye, baada ya kuguswa na mahubiri ya Norbert wa Xanten alianzisha monasteri katika ngome yake huko Ilbenstadt, dhidi ya shauri la masharifu, naye mwenyewe hatimaye akawa kanoni wa shirika la Premontree na kushughulikia sana wahitaji na wagonjwa. 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Benedikto XIII mwaka 1728.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
  Friedrich Wilhelm Bautz, Gottfried von Cappenberg, Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL), Band 2, Hamm 1990, Sp. 272-273
  Wilhelm Crecelius, Gottfried von Cappenberg, Allgemeine Deutsche Biographie (ADB), Band 15, Duncker & Humblot, Leipzig 1882, S106 f.
  Norbert Bewerunge, Christian Vogel: Der Heilige Gottfried und seine Verehrung in Ilbenstadt vom Hohen Mittelalter bis heute., Niddatal-Ilbenstadt, 2009 ISBN 978-3-9809805-4-8
  Caspar Geisberg, Das Leben des Grafen Godfried von Kappenberg und seine Klosterstiftung in Verein für Geschichte und Altertumskunde Westfalens (Hsg), Zeitschrift für vaterländische Geschichte und Altertumskunde (Westfalen),  Bd. 12, Regensberg, Münster, 1851, S. 309–374,
  Philipp Jaffé (Hrsg.), Vita Godefridi comitis Capenbergensis In:  Georg Heinrich Pertz (Hrsg): Monumenta Germaniae historica inde ab anno Christi quingentesimo usque ad annum millesimum et quingentesimum,  B 12,  Hahn, Hannover  1856, S. 513–530
  Gerlinde Niemeyer, Ingrid Ehlers-Kisseler (Hrsg.), Die Viten Gottfrieds von Cappenberg,  Monumenta Germaniae Historica: Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi; 74.  Hahn, Hannover  2005. ISBN 3-7752-5474-9

Wakanoni
Wapremontree
Watakatifu wa Ujerumani
Fuljensi wa Ecija

Fuljensi wa Ecija (alifariki 630) alikuwa askofu huko Andalusia, nchini Hispania, ndugu wa Leandro, Isidoro na Florentina. Kwa ajili yake Isidoro aliandika kitabu juu ya vyeo vya Kikanisa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 14 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Waliozaliwa karne ya 6
Waliofariki 630
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Hispania
Eufrasi wa Clermont

Eufrasi wa Clermont (Galia, Ufaransa wa leo, karne ya 5 - Clermont-Ferrand, 515) alikuwa askofu wa 13 wa mji huo, katika mkoa wa Akwitania, kuanzia mwaka 490 hadi kifo chake 

Alisifiwa na Gregori wa Tours kwa ukarimu wake. .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 De S. Euphrasio episcopo, in Acta Sanctorum Ianuarii, vol. II, Parigi, p. 214
 Louis Duchesne, Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule, vol. II, Paris 1910, p. 35
 Dictionnaire d'archéologie chrétienne et de liturgie, Tome III, deuxième partie, Paris 1914, col. 1916
 Gérard Mathon, Eufrasio, vescovo di Clermont, santo, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. V, col. 171

Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Firmino wa Mende

Firmino wa Mende (karne ya 4 - 402) alikuwa askofu wa mji huo, Galia, leo Ufaransa.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 14 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 402
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Njiwa habari

Njiwa habari (kwa Kiing. homing pigeon) ni aina maalum ya njiwa. Njiwa hao hufugwa kwa shabaha ya kuweza kurudi nyumbani kutoka mahali popote, hata kwa umbali mrefu sana, wakibeba habari.

Misingi ya kibiolojia 
Kati ya njiwa mwitu ndiye Njiwa-miamba mwenye uwezo huo wa kurudi kwenye kiota chake na kwa mwenza wake.   

Hadi leo hakuna uhakika kamili kuhusu uwezo huo. Wataalamu wanaona ndege hao wanahisi ugasumaku wa Dunia. Kuna pia dalili kwamba ndege kadhaa wanaweza kutambua nyota na hivyo kukadiria mwelekeo kwa umbali mkubwa.

Kwa hiyo ufugaji ulianza na njiwa-miamba. Njiwa za kufugwa walirekodiwa kuwa na uwezo wa kurudi kwa umbali wa kilomita 1,800.  Kasi hadi 95 km/h ilithibitishwa.

Matumizi 
Njiwa hao hutumiwa kubeba ujumbe na habari. Hapo habari inaandikwa kwenye kipande kidogo cha karatasi nyepesi kinachoviringishwa na kufungwa kwenye mguu wa njiwa. 

Njiwa anaweza kurudi tu mahali anapokumbuka ni nyumbani kwake. Kwa hiyo anayetuma habari anahitaji kushika njiwa kutoka mahali anapotaka kutuma ujumbe na kusafiri naye.

Historia 

Taarifa za kwanza kuhusu njiwa habari zimehifadhiwa kutoka Misri ya Kale. Zilitumiwa mara nyingi na wanajeshi waliotaka kufikisha ujumbe haraka.

Tuna taarifa kwamba Wagiriki wa Kale walitumia njiwa kutangaza washindi wa Michezo ya Olimpiki. Njiwa habari walitumiwa pia katika mfumo wa posta wa makhalifa wa Baghdad

Katika karne ya 19 njiwa habari walitumiwa katika huduma ya habari kama Reuters waliokuwa na njiwa 46 wa kubeba habari za soko la hisa baina ya Brussels na Aachen penye mwisho wa nyaya za telegrafu.

Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza na ya Pili njiwa habari walitumiwa sana na pande zote mbili. Jeshi la Uswisi lilikuwa na kitengo cha njiwa habari hadi mwaka 1996.

Marejeo 

Posta
Ndege
Tarsisia wa Rodez

Tarsisia wa Rodez (alifia dini yake huko Rodez, katika Ufaransa wa leo, 600 hivi) alikuwa bikira aliyeuawa kwa ajili ya imani yake. 

Alikuwa na undugu wa Ferreol wa Uzes.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu bikira mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Mabikira
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ufaransa
Emebati

Emebati (pia: Ablebati, Ablebertus, Emebertus; alizaliwa katika eneo la Brabant - akafariki Ham, leo nchini Uholanzi, nusu ya kwanza ya karne ya 7) alikuwa askofu wa tano au wa sita wa Cambrai na Arras, leo nchini Ufaransa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 De S. Ableberto sive Emeberto, ecpiscopo Cameracensi et Atrebatensi, in Acta Sanctorum Ianuarii, vol. II, Parigi, pp. 359-362
 Louis Duchesne, Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule, vol. III, Paris 1915, pp. 106-110
 René Wasselynck, Ableberto (Emeberto), vescovo di Cambrai, santo, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. I, col. 85

Waliozaliwa karne ya 6
Waliofariki karne ya 7
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Watakatifu wa Uholanzi
Malardo

(alifariki Chartres, Neustria, leo nchini Ufaransa, karne ya 7) alikuwa askofu wa mji huo  

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 7
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Arseni wa Armo

Arseni wa Armo (Reggio Calabria, mkoa wa Calabria, Italia, 810 – Armo, karibu na Reggio Calabria, 15 Januari 904) alikuwa padri mkaapweke wa Ukristo wa Mashariki aliyeng’aa kwa sala na ugumu wa maisha pamoja na karama za ajabu. 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Tarehe ya kifo chake ndiyo sikukuu yake kwa Wakatoliki, lakini Waorthodoksi wanamheshimu tarehe 18 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
 Nicola Ferrante, Santi italogreci. Il mondo religioso bizantino in Calabria, Roma, 1992.
 Domenico Megalizzi,  Armo. Casale e parrocchia di antica fondazione, Reggio Cal., 2001.

Waliozaliwa 810
Waliofariki 904
Mapadri
Wakaapweke
Watakatifu wa Italia
Danakte

Danakte (au Dana, Dano tu; aliishi karne ya 9) alikuwa shemasi kutoka Valona (Albania) ambaye alitoa huduma katika wilaya ya Lecce, Italia kusini, akauawa na Waislamu waliovamia eneo hilo. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 9
Mashemasi
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Albania
Watakatifu wa Italia
Yakobo wa Moutiers

Yakobo wa Moutiers (kwa Kifaransa: Jacques de Tarentaise; Asiria, Mesopotamia Kaskazini, karne ya 4 - 16 Januari 429) alikuwa askofu wa kwanza wa mji huo katika Savoie, Ufaransa wa leo.

Kabla ya kubatizwa alikuwa askari wa jeshi la Uajemi. Baada ya kukutana na Honorati wa Arles akawa mmonaki huko Lerins. Honorati alipochaguliwa kuwa askofu mkuu, akamfanya Yakobo askofu ili kueneza Ukristo.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Marius Hudry, Histoire des communes savoyardes : Albertville et son arrondissement (vol. 4), Roanne, Éditions Horvath, 1982, 444 p. (ISBN 978-2-7171-0263-5).
 Jacques Lovie, Histoire des diocèses de France : Chambéry, Tarentaise, Maurienne, vol. 11, Paris, Éditions Beauchesne, 1979, 299 p. (ISSN 0336-0539). 
 Denise Péricard-Méa, Éric Deschamps, « En Tarentaise, un saint Jacques concurrent de Compostelle ? Un patrimoine et une histoire sauvés de l’oubli », SaintJacquesInfo,‎ février 2016.

Waliozaliwa karne ya 9
Waliofariki 429
Wamonaki
Wamisionari
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Irak
Watakatifu wa Ufaransa
Leobasi

Leobasi (pia: Leubatius, Leubais; aliishi karne ya 6 hivi) alikuwa mmonaki, ambaye Orso wa Cahors, mlezi wake, alimweka kuwa abati aongoze monasteri mpya, alipoendelea kwa utakatifu sana hadi uzee mkubwa karibu na Tours, leo nchini Ufaransa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki karne ya 6
Wamonaki
Wabenedikto
Watakatifu wa Ufaransa
Triviero

Triviero (Neustria, leo nchini Ufaransa, karne ya 5 - Dombes, Ufaransa, 550 hivi) alikuwa mmonaki, halafu padri, na hatimaye mkaapweke karibu na Lyon.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Januari .

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 550
Wamonaki
Mapadri
Wakaapweke
Watakatifu wa Ufaransa
Yoana wa Bagno

Yoana wa Bagno (karne ya 11 - 16 Januari 1105) alikuwa bikira nchini Italia. 

Kisha kuingia katika nyumba ya watawa ya Camaldoli ya Mt. Lusia huko Bagno di Romagna aling’aa sana kwa utiifu na unyenyekevu.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), Bibliotheca Sanctorum (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Waliozaliwa karne ya 11
Waliofariki 1105
Mabikira
Wamonaki
Wabenedikto
Wakamaldoli
Watakatifu wa Italia
Roselina

Roselina  (1263 – 17 Januari 1329) alikuwa kiongozi wa monasteri ya Kikartusi ya Celle-Roubaud, karibu na Fréjus, mkoa wa Provence, leo nchini Ufaransa, aliyeng’aa kwa kujinyima, kufunga chakula, kukesha na kushika maisha magumu kwa jumla.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 http://www.beyond.fr/sites/roseline.html St Roseline Chapel

Mabikira
Wamonaki
Wakartusi
Watakatifu wa Ufaransa
Launomaro

Launomaro (pia: Lomer, Laumer, Laudomarus, Launomar; alifariki 593) alikuwa mmonaki anayetajwa kama abati wa monasteri ya Corbion, aliyoianzisha upwekeni huko Perche, leo nchini Ufaransa..

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 535
Waliofariki 593
Wamonaki
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ufaransa
Arseni wa Korfu

Arseni wa Korfu (pia: Arseni wa Kerkyra; alifariki 959 hivi) alikuwa askofu wa kisiwa hicho cha Ugiriki aliyewajibika kuchunga kundi lake na kukesha usiku katika sala.

Inasemekana alikuwa kwanza Myahudi kutoka Palestina, ingawa alizaliwa Konstantinopoli.

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Saints of January 19: Arsenius of Corfu 
 Santiebeati: Arsenio di Corfu

Waliofariki 959
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uturuki
Watakatifu wa Ugiriki
Maeneo ya Kihistoria

Maeneo ya kihistoria ni maeneo maalumu ambapo vipande vya kisiasa, jeshi, tamaduni au histiria ya jamii zimeweza kutunzwa kwa ajili ya thamani ya tamaduni zake. Maeneo ya kihistoria huwa yanalindwa kisheria na mengi yamekuwa yakitambuliwa kuwa na hadhi maalumu za historia ya nchi. Eneo la kihistoria inawezakua ni jengo lolote, eneo la ardhi, saiti au umbo ambalo ni la mitaa, mkoa, au lenye umuhimu kitaifa. Hii humaanisha kwamba eneo hilo linatakiwa kuwa na aghalabu miaka hamsini au zaidi.

Marejeo
Begi la kidiplomasia

Begi la kidiplomasia (linajulikana kwa lugha nyingine kama mkoba wa kidiplomasia) ni sanduku lenye ulinzi halali kisheria ambalo hutumika kubeba viambatisho au vitu vinginevyo kati ya kazi za kidiplomasia baina ya serikali ya nyumbani au wanadiplomasia, mabalozi au vyombo rasmi.

siasa
Sauti za Busara

Sauti za Busara ni tamasha maalumu la muziki wa Kiafrika, linalofanyika kila mwaka kuanzia mwezi Februari huko Zanzibar, Tanzania. Limeelezwa kuwa tamasha kubwa la muziki katika ukanda wa Afrika ya Mashariki. Tamasha hilo linachangia ukuaji na weledi wa sekta ya ubunifu katika kanda; hutoa fursa za kujifunza, ajira, na kuitangaza Zanzibar kimataifa kama kivutio cha utalii.

Vipengele muhimu vya tamasha hilo ni pamoja na: fursa za kutumbuiza, tamasha hutoa nafasi kwa wasanii wa ndani na wa kimataifa kutumbuiza katika steji moja. Wasanii wachanga hujifunza na kupata uzoefu kutoka kwa msanii wakongwe. Kuandaa warsha mahususi kuhusu mada zinazohusu ukuzaji wa taaluma, haswa kushughulikia mahitaji ya wasanii wa ndani na wanaochipukia. Kuanzisha makao makuu ya tamasha ambapo wasanii, wataalamu, na waalikwa kwenye tamasha wanaweza kukutana, kula, kujamiiana na kubadilishana mawazo siku nzima. Kuandaa mikusanyiko rasmi ya baada ya tamasha kwa wasanii, wataalamu, wafanyakazi na waalikwa, kwa ushirikiano na kumbi za ndani. Kubadilishana habari, rasilimali, ushauri na kusaidiana. Kutengeneza mzunguko wa utalii wa kikanda ili kuongeza fursa za ufikiaji wa hadhira kwa wasanii wa ndani, kikanda na kimataifa.

Historia
Tamasha la Sauti za Busara lilizinduliwa mwaka wa 2003 ili kukuza na kuthamini utajiri na utofauti wa muziki kutoka ukanda wa Afrika Mashariki. Kwa miaka mingi tamasha hili limekua na kubadilika. Lengo lake bado liko kwenye muziki wa Afrika Mashariki lakini kwa miaka kadhaa limekuwa likijumuisha muziki kutoka kanda nyingine za bara na kutoka kwa Waafrika wanaoishi nje ya Afrika pia.

Tanbihi

Matamasha ya muziki nchini Tanzania
Vivutio vya kitalii Zanzibar
Matamasha nchini Tanzania
Zakaria wa mlima Mercurio

Zakaria wa mlima Mercurio (alifariki kwenye mlima huo, mkoa wa Basilicata, 950 hivi BK) anakumbukwa kama mmonaki aliyeitwa "wa kimalaika" akaanzisha monasteri.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Januari

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi 

Waliofariki 950
Wamonaki
Watakatifu wa Italia
UDA

United Democratic Alliance au UDA ni Chama cha kisiasa kinachoongozwa na naibu rais wa kwanza wa taifa la Kenya, William Ruto.

Chama hicho kilianzishwa mwaka 2012 kwa jina la Party of Action (POA) kikashiriki uchaguzi wa 2013 kwa kushirikiana na Kenya National Congress (KNC) bila kufaulu, kikabaki bila mbunge. 

Chama kilibadilisha jina lake mwaka 2017 na kugombea kwa jina la Party of Development and Reforms (PDR). Katika uchaguzi wa rais kilisimama pamoja na mshindi Uhuru Kenyatta ilhali kikafaulu kupata wabunge wanne na seneta mmoja.

Kwenye mwaka 2020 chama kiliamua kushirikiana na William Ruto kikibadilisha jina lake tena kuwa UDA.

Tanbihi 

Vyama vya kisiasa Kenya
Petro III wa Ureno

Petro III (Lisbon, 5 Julai 1717 hivi - Queluz, 25 Mei 1786, aliyepewa jina la utani la Capacidónio, Sacristão na Edificador) alikuwa Mfalme Mwenza wa Ureno na Algarves kuanzia 1777 hadi kifo chake.

Alikuwa mwana wa Mfalme Yohane V na mkewe Archduchess Maria Ana wa Austria, hivyo kuwa ndugu mdogo wa Mfalme Yosefu I na mjomba wa Maria. Petro III hakuwahi kushiriki katika siasa na kila mara alimwachia mke wake mambo ya serikali. Alitumikia kwa maisha yake nafasi ya mwenzi.

Wafalme wa Ureno
Bernardo wa Vienne

Bernardo wa Vienne, O.S.B. (Lyon, 778 hivi - Romans, katika Ufaransa wa leo, 22 Januari 842) alikuwa mmonaki Mbenedikto na hatimaye askofu mkuu wa Vienne kuanzia mwaka 810 hadi kifo chake.

Kabla ya hapo alikuwa mwanajeshi wa Karolo Mkuu na kwa miaka saba baba wa familia tajiri. Lakini, kwa kufuata wito wake wa awali, aliuza mali yake na kujenga monasteri alipoingia mwenywe.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 22 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Catholic Community Forum

Waliozaliwa 778
Waliofariki 842
Wamonaki
Wabenedikto
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Amasio wa Teano

Amasio wa Teano (alifariki 356 hivi) alikuwa askofu wa pili wa mji huo, leo nchini Italia, kuanzia mwaka 346 hadi kifo chake.

Inasemekana alitokea Ugiriki akiwa padri baada ya kufukuzwa na kaisari Constantius II kwa kukataa mafundisho ya Ario.

Papa Julius I alimtuma Campania ambapo Wakatoliki wa Teano walimpokea kama askofu wao.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 356
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Watakatifu wa Ugiriki
Maimbodo

Maimbodo (kwa Kifaransa: Maimboeuf; alifariki Dampierre, karibu na Besançon, Burgundy, katika Ufaransa wa leo, karne ya 9 hivi) alikuwa Mkristo mkaapweke wa Ireland aliyekwenda kuhiji patakatifu mbalimbali pa barani Ulaya hadi alipouawa na majambazi. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu. Papa Leo XIII alithibitisha heshima hiyo tarehe 24 Novemba 1900.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), Bibliotheca Sanctorum (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Waliofariki karne ya 9
Wakaapweke
Watakatifu wa Ireland
Artema

Artema (aliishi na kufariki Pozzuoli, Napoli, Italia, 25 Januari, mwishoni mwa karne ya 3 au mwanzoni mwa karne ya 4) alikuwa kijana Mkristo aliyeeneza imani yake kwa wanafunzi wenzake. Alipokataa kuacha juhudi hizo, alihukumiwa auawe na wenzake hao kwa kutumia kalamu zao.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
https://web.archive.org/web/20140517194417/http://santartema-martire.oneminutesite.it/chi_siamo.html

Waliozaliwa karne ya 3
Artema
Artema
Artema
Bahari ya Lincoln

Bahari ya Lincoln ni bahari ya pembeni ya Bahari Aktiki.

Tanbihi

Aktiki
Bahari
Bahari ya Prince Gustav Adolf

ni bahari ya pembeni ya Bahari Aktiki.

Tanbihi

Aktiki
Bahari
Bahari ya Pechora

ni bahari ya pembeni ya Bahari Aktiki.

Tanbihi

Aktiki
Bahari
Bahari ya Malkia Viktoria

ni bahari ya pembeni ya Bahari Aktiki.

Tanbihi

Aktiki
Bahari
Bahari ya Wandel

ni bahari ya pembeni ya Bahari Aktiki.

Tanbihi

Aktiki
Bahari
Ghuba ya Amundsen

ni ghuba ya Kanada katika Bahari Aktiki.

Tanbihi

Aktiki
Ghuba
jiografia ya Kanada
Ghuba ya Boothia

ni ghuba ya Kanada katika Bahari Aktiki.

Tanbihi

Aktiki
Ghuba
jiografia ya Kanada
Bahari ya Bellingshausen

ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Kusini.

Tanbihi

Antaktika
Bahari
Bahari ya Davis

ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Kusini.

Tanbihi

Antaktika
Bahari
Bahari ya D'Urville

ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Kusini.

Tanbihi

Antaktika
Bahari
Bahari ya Mfalme Haakon VII

ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Kusini.

Tanbihi

Antaktika
Bahari
Bahari ya Lazarev

ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Kusini.

Tanbihi

Antaktika
Bahari
Bahari ya Mawson

ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Kusini.

Tanbihi

Antaktika
Bahari
Bahari ya Riiser-Larsen

ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Kusini.

Tanbihi

Antaktika
Bahari
Bahari ya Somov

ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Kusini.

Tanbihi

Antaktika
Bahari
Bahari ya Ushirikiano

(kwa Kiingereza: Cooperation Sea) ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Kusini.

Tanbihi

Antaktika
Bahari
Bahari ya Wakosmonauti

(kwa Kiingereza: Cosmonauts Sea) ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Kusini.

Tanbihi

Antaktika
Bahari
Bahari ya Salton

ni ziwa la chumvi katika jimbo la Kalifornia, Marekani magharibi.

Tanbihi

California
Maziwa ya chumvi
maziwa ya Marekani
Bahari ya Salish

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Savu

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Seto

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Shantar

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Sibuyan

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Visayan

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Ghuba ya Anadyr

ni ghuba ya Urusi kwenye bahari ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Ghuba
jiografia ya Urusi
Bahari ya Lakadivi

ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Hindi.

Tanbihi

bahari ya Hindi
Bahari
Bahari ya Bali

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Banda

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Bismarck

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Bohai

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Bohol

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Camotes

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Ceram

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Chile

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Halmahera

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Koro

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Bahari ya Grau

ni bahari ya pembeni ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Bahari
Ghuba ya Fonseca

ni ghuba ya bahari ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Ghuba
Ghuba ya Panama

ni ghuba ya bahari ya Pasifiki kwenye pwani ya Panama (Amerika Kaskazini).

Tanbihi

Pasifiki
Ghuba
jiografia ya Panama
Ghuba ya Tonkin

ni ghuba ya bahari ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Ghuba
Ghuba ya Moro

ndiyo ghuba zaidi ya Ufilipino katika bahari ya Pasifiki.

Tanbihi

Pasifiki
Ghuba
jiografia ya Ufilipino
Ghuba ya Khambhat

ni ghuba ya bahari ya Hindi.

Tanbihi

Bahari ya Hindi
Ghuba
Ghuba ya Kutch

ni ghuba ya bahari ya Hindi.

Tanbihi

Bahari ya Hindi
Ghuba
Ghuba ya Maine

ni ghuba ya bahari ya Atlantiki.

Tanbihi

Atlantiki
Ghuba
Ghuba ya Sidra

ni ghuba ya bahari ya Atlantiki.

Tanbihi

Atlantiki
Ghuba
Ghuba ya Simba

ni ghuba ya bahari ya Atlantiki.

Tanbihi

Atlantiki
Ghuba
Ghuba ya Ufini

ni ghuba ya bahari ya Atlantiki.

Tanbihi

Atlantiki
Ghuba
Ghuba ya Venezuela

ni ghuba ya bahari ya Atlantiki kwenye pwani ya Venezuela (Amerika Kusini).

Tanbihi

Atlantiki
Ghuba
Jiografia ya Venezuela
Bahari ya Åland

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki.

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
Bahari ya Alboran

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki.

Bahari ya Alboran ni sehemu ya magharibi kabisa ya Bahari ya Mediterania, iliyoko kati ya Peninsula ya Iberia na kaskazini mwa Afrika (Uhispania kaskazini na Morocco na Algeria kusini). Mlango wa Gibraltar, ambao uko katika mwisho wa magharibi wa Bahari ya Alboran, unaunganisha Mediterania na Bahari ya Atlantiki.

Jeographia
Wastani wake wa kina ni 445m na kina cha juu ni 1500m.

Shirika la Kimataifa Hydrographic hufafanua mipaka ya Bahari ya Alboran kama ifuatavyo

''Mashariki". Mstari unaounganisha kutoka 'Cabo de Gata' huko Andalusia huko Uropa hadi 'Cap Fegalo', karibu na Oran, Algeria huko Afrika
().

Visiwa kadhaa vidogo vimeenea baharini, ikiwa ni pamoja na  Isla de Alborán. Wengi wao, hata wale walio karibu na pwani ya Afrika, ni wa Hispania.

Mazingira

Bahari ya Alboran ni eneo la mpito kati ya bahari na bahari, lenye mchanganyiko wa spishi za Mediterania na Atlantiki. Bahari ya Alboran ni makazi ya idadi kubwa zaidi ya samaki, bandari katika Magharibi mwa Mediterania, na ni maeneo muhimu zaidi ya kulisha kwa kasa wa baharini huko Uropa. Bahari ya Alboran pia inakaribisha uvuvi muhimu, ikiwa ni pamoja na sardini na samaki wa upanga. Mnamo mwaka 2003, Shirika la Afya Duniani (World Wildlife Fund) lilitoa wasiwasi juu ya uvuvi wa wavu wa kuteleza unaotishia idadi ya dolfini, kasa, na pia wanyama wengine wa baharini.

kisiwa
Kuna baadhi ya visiwa vidogo katika bahari:
 Isla de Alborán *
 Chafarinas Islands|Islas Chafarinas
 Alhucemas Islands|Peñón de Alhucemas
 Peñón de Vélez de la Gomera

Marejeo

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
Bahari ya Argentina

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye pwani ya Argentina (Amerika Kusini).

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
jiografia ya Argentina
Bahari ya Funguvisiwa

(kwa Kiingereza: Archipelago Sea) ni bahari ya pembeni ya Atlantiki.

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
Daa-mkonga

Daa-mkonga (kutoka kwa Kiing. proboscis worm) ni wanyama wadogo hadi wakubwa wa faila Nemertea. Wanyama hao wanafanana na daa wa kawaida lakini wanaweza kutoa mkonga kutoka katika kichwa chao ili kukamata mbuawa. Hutokea katika bahari zote, lakini spishi chache hutokea katika maji matamu au kwenye nchi kavu, hususa kwa mahali pa kitropiki na kinusutropiki. Spishi nyingi ni ndefu kiasi hadi sana, spishi moja ikifika zaidi ya m 50, lakini nyingine ni mm kadhaa tu. Mwili wao ni bapa kama utepe. Nyingi zina ruwaza za rangi za njano, machungwa, nyekundu na kijani.

Umio, tumbo na utumbo zimo kidogo chini ya mstari wa kati wa mwili, mkundu uko kwenye ncha ya mkia na mdomo uko chini ya ncha ya mbele. Juu ya utumbo ni rinkoseli (rhynchocoel), uwazi ambao mara nyingi hupita juu ya mstari wa kati na kuishia kidogo nyuma ya ncha ya nyuma ya mwili. Spishi zote zina mkonga ambao umo katika rinkoseli wakati haufanyi kazi, lakini hujitokeza juu ya mdomo ili kukamata mbuawa kwa sumu. Msuli unayoweza kurefuka sana kwenye nyuma ya rinkoseli huvuta mkonga wakati vizio limeisha. Spishi chache zilizo na miili minene na mifupi hujilisha kwa kuchuja na huwa na vinyonyaji kwenye ncha ya mbele na ya nyuma, ambazo huambatanisha nazo kwa kidusiwa.

Ubongo ni duara ya ganglioni nne, iliyowekeka kuzunguka rinkoseli karibu na ncha ya mbele ya mnyama. Angalau jozi moja ya neva kuu za upande wa chini huunganishwa kwenye ubongo na kupitia urefu wa mwili. Daa-mkonga wengi wana vipokezi mbalimbali vya kemikali na juu ya vichwa vyao baadhi ya spishi zina vikombe kadhaa vya pigimenti (oseli) ambavyo vinaweza kutambua nuru lakini haviwezi kuunda taswira. Daa-mkonga hupumua kupitia ngozi. Wana angalau mishipa miwili ya mbavu ambayo hujiunganisha kwenye ncha zao ili kuunda kitanzi, na hiyo na rinkoseli hujazwa na kiowevu kama “damu”. Hakuna moyo na mtiririko wa kiowevu hutegemea minyweo ya misuli katika mishipa na ukuta wa mwili. Ili kuchuja takataka ya metaboliki zilizoyeyuka seli za mwali hupachikwa katika sehemu ya mbele ya mishipa miwili ya kiowevu ya mbavu na kuondoa takataka hizo kupitia mtandao wa vibomba kwenda nje.

Daa-mkonga wote husogea polepole wakitumia silio zao wa nje kuteleza juu ya nyuso kwenye njia ya ute, huku spishi kubwa zaidi zikitumia mawimbi ya misuli ili kutambaa na baadhi huogelea kwa miyumbo-yumbo juu na chini. Chache zinaishi katika bahari wazi huku nyingine zikipata au kujifanyia mahali pa kujificha kwenye sakafu. Takriban dazeni ya spishi hukaa katika maji matamu, haswa kwenye tropiki na nusutropiki, na dazeni nyingine ya spishi huishi kwenye nchi kavu katika maeneo manyevu yasiyo na joto sana. Daa-mkonga wengi wanakula wanyama kama anelidi, kombejozi na gegereka. Baadhi ya spishi za daa-mkonga ni walataka, na chache huishi kama mpangaji ndani ya uwazi wa joho wa moluska.

Picha

Daa-mkonga
Bahari ya Baleari

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye pwani ya Hispania (Ulaya).

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
jiografia ya Hispania
Bahari ya Bothnia

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye pwani ya Ulaya Kaskazini.

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
Bahari ya Hebridi

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye pwani ya Uskoti (Ulaya).

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
jiografia ya Uskoti
Bahari ya Irminger

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye pwani ya Greenland (Amerika Kaskazini).

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
jiografia ya Greenland
Bahari ya Kiselti

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye pwani ya visiwa vya Britania (Ulaya).

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
jiografia ya Wales
jiografia ya Eire
Bahari ya Krete

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye pwani ya Krete (Ugiriki).

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
jiografia ya Ugiriki
Bahari ya Libya

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye pwani ya Libya (Afrika).

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
jiografia ya Libya
Bahari ya Levanti

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye Mediteranea mashariki.

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
Mediteranea
Bahari ya Thrakia

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye Mediteranea mashariki kaskazini, kati ya Ugiriki na Uturuki.

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
Mediteranea
jiografia ya Ugiriki
jiografia ya Uturuki
Bahari ya Myrto

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye Mediteranea.

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
Mediteranea
Bahari ya Wadden

ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kwenye pwani ya Ulaya Kaskazini.

Tanbihi

Atlantiki
Bahari
jiografia ya Uholanzi
jiografia ya Ujerumani
Jiografia ya Denmark
Beseni la Foxe

linapatikana katika Atlantiki kwenye pwani ya Kanada (Amerika Kaskazini).

Tanbihi

Atlantiki
jiografia ya Kanada
Hori ya Campeche

ni hori ya bahari ya Atlantiki.

Tanbihi

Atlantiki
Ghuba
Hori ya Fundy

ni hori ya bahari ya Atlantiki.

Tanbihi

Atlantiki
Ghuba
Hori ya James

ni hori ya bahari ya Atlantiki.

Tanbihi

Atlantiki
Ghuba
Kisigino

Kisigino ni sehemu ya nyuma ya mguu wa mwanadamu iliyo nyuma ya upinde na chini ya kifundo cha mguu. Pia kisigino kinaweza kuwa cha kiatu.

mguu
Melody

Melody (jina asili: Gabriella de Abreu Severino; amezaliwa São Paulo) ni mwigizaji na mwimbaji wa Brazili.

Mnamo 2022 Melody alikuwa msanii mchanga zaidi Amerika Kusini kufikia safu ya 200 bora ya Spotify kwa wimbo "Pipoco".

Waigizaji filamu wa Brazil
Waimbaji wa Brazil
Frank Chester Robertson

Frank Chester Robertson (azaliwa 12 Januari 1890 - alifariki 29 Julai 1969) ni mwandishi wa Marekani aliyejulikana kwa kazi za riwaya za magharibi zilizofanyika mwishoni mwa karne ya 18 na mwishoni mwa karne ya 19. Alichapisha makala za vitabu  zaidi ya 150 na makala nyingi za stori fupi fupi pamoja na  mfululizo wa makala za magazeti. Kwa miaka ya baadae aliweza kuandika kwa mpangilio katika gazeti la Provo Herald lililoitwa "The Chopping Block".

Maisha ya Awali 
Robertson alizaliwa katika mji wa Idaho. Baba yake alikuwa ameokoka katika kanisa la Yesu kristo la watakatifu wa siku za mwisho (Wamormoni) na kuhamisha familia yake hadi Chesterfield, Idaho. Familia yake walikuwa wakulima ili kuisaidia familia yake alichunga kondoo na mama yake alihudumu kama mfanyakazi wa posta kwa muda kipindi baba yake akiwa kwenye misheni ya LDS Robertson . Mnamo mwaka 1914 aliweza kupata hekari 320 (kilomita za mraba 1.3) nyumbani karibu na vilima vilivyopo maili chache kutokea mashariki ya Chesterfied.

Marejeo 
Waliozaliwa 1980
Waliofariki 1969
Waandishi wa Marekani
Ali Azam

Ali Azam (kuzaliwa 8 Agosti 1972) ni mwanasiasa wa Bangladesh wa ligi ya Awami na Mbunge wa sasa kutoka Bhola.

Azam alihudumu kama mbunge wa kuchaguliwa mnamo 5 januari 2014 kutoka Awami nchini Bangladesh

Marejeo 
Watu walio hai
Waliozaliwa 1972
Wanasiasa wa Bangladesh
Abraham Calderón

Abraham Calderón (amezaliwa 25 Novemba 1988) ni raia wa Mexico na ni dereva wa mbio za magari kutoka Monterrey. Kwa sasa anaendesha gari namba 2 la ARRIS katika msururu wa NASCAR Mexico. Mwaka 2014 alikuwa bingwa katika mashindano ya Toyota Series; hapo awali alikuwa tayari ameshinda ubingwa wa 2006 NASCAR MexicoT4Series.

Marejeo 
Watu walio hai
Wanamichezo wa Meksiko
Waliozaliwa 1988
Daa-njugu

Daa-njugu (kutoka kwa Kiing. peanut worm) ni wanyama wadogo wa faila Sipuncula wanaofanana na daa wa kawaida. Jina linatoka kwa umbo lao la njugu wakiwa wamejifupisha.

Daa-njugu hutofautiana kwa ukubwa lakini spishi nyingi zina urefu wa chini ya sm 10. Mwili umegawanywa katika kiwiliwili kinene kisicho na pingili na sehemu nyembamba ya mbele ambayo inaweza kurudishwa ndani ya kiwiliwili. Mdomo uko kwenye ncha ya sehemu hii ya mbele na umezungukwa katika vikundi vingi kwa duara ya minyiri mifupi. Kwa sababu hauna sehemu ngumu, mwili ni kinamo. Ingawa hupatikana katika anuwai ya makazi katika bahari zote za dunia spishi nyingi huishi katika makazi ya kina kifupi, wakichimba chini ya uso wa sakafu za mchanga na matope. Nyingine zinaishi chini ya mawe, katika mianya ya miamba au katika maeneo mengine yaliyofichwa.

Daa-njugu wengi hujilisha kwa mabaki madogo wakirefusha mwili wa mbele ili kukusanya chembe za chakula na kuzivuta kinywani. Inarudishwa wakati hali ya kujilisha haifai au hatari inatishia. Isipokuwa spishi chache, uzazi ni wa kijinsia na unahusisha hatua ya lava wa kiplanktoni. Daa-njugu hutumiwa kama chakula katika baadhi ya nchi za Asia ya Kusini-Mashariki.

picha

Daa-njugu
Senofonte, Maria na wanao

Senofonte, Maria na wanao Yohane na Arkadi (walifariki karne ya 6) walikuwa Wakristo wa Konstantinopoli ambao, kisha kujinyima hadhi ya kiseneta na mali nyingi, walishika maisha ya umonaki mjini Yerusalemu

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 26 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 6
Wamonaki
Watakatifu wa Uturuki
Watakatifu wa Palestina
Augustino Erlandsson

Augustino Erlandssön (kwa Kinorwei Øystein Erlendsson; kwa Kilatini Augustinus Nidrosiensis; Verdal, Nord-Trøndelag, 1120 hivi - Trondheim, Norwei, 26 Januari 1188) alikuwa askofu wa mji huo kuanzia mwaka 1161; alitetea kwa bidii Kanisa lake dhidi ya watawala wa nchi, akalistawisha kwa juhudi kubwa. 

Kwa ajili hiyo alipelekwa uhamishoni Uingereza, lakini baadaye aliweza kurudi jimboni.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Gunnes, Erik Erkebiskop Øystein, statsmann og kirkebygger (Oslo: 1996) ISBN|82-03-22144-0
 Vandvik, Eirik  Erkebiskop Eystein som politikar (Trondheim: 1961)
 Bagge, Sverre Mennesket i middelalderens Norge (forlaget Aschehoug, Oslo: 2005) ISBN|82-03-23282-5

Viungo vya nje
 Den hellige Eystein Erlendson av Nidaros

Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Norwei
Los Cascos Esco–AgroPlan

Los Cascos Esco–AgroPlan ni timu ya waendesha baiskeli ya UCI Continental ya Argentina iliyoanzishwa mnamo mwaka 2013. 

Timu ilisambaratika mwishoni mwa msimu wa 2017.

marejeo 
Wanamichezo
Daa-mboo

Daa-mboo (kutoka kwa Kiing. penis worm) ni wanyama wadogo wa bahari wa faila Priapulida wanaofanana na daa wa kawaida. Jina la kisayansi linatoka kwa Πριάπος – Priapos, mungu wa uzalishaji wa Wayunani, kwa sababu umbo wa daa hao ni kama mboo wa mtu. Huishi katika matope ya sakafu ya bahari mpaka kina cha m 90. Spishi fulani zina uvumilivu wa ajabu kwa sulfidi ya hidrojeni na kwa uhaba wa oksijeni. Wanaweza kuwa wengi sana katika baadhi ya maeneo. Katika Ghuba ya Alaska wapevu kama 85 wa Priapulus caudatus kwa mita ya mraba wamerekodiwa, huku idadi ya lava wake ikiweza kuwa hadi 58,000 kwa m2.

Wanyama hao wanaofanana na minyoo wana umbo la mcheduara na urefu wa sm 0.2-0.3 hadi 39. Wana mdomo kwenye ncha ya mbele usio na silaha yoyote au minyiri. Mwili umegawanywa katika kiwiliwili kikuu na sehemu ya mkonga iliyovimba kidogo na kupambwa kwa vituta vinavyopita kutoka mbele hadi nyuma. Mwili una miviringo na mara nyingi huwa na duara za miiba ambazo zinaendelea kwenye koromeo inayoweza kujitokeza kidogo. Spishi fulani zinaweza pia kuwa na mkia au jozi ya viambatisho kwenye ncha ya nyuma. Mwili una kutikulo ya khitini inayobambuliwa mnyama akikua.

picha

Marejeo

Daa-mboo
Kundi la Algoa

Kundi la Algoa ni miongoni mwa makundi matano ya kijiolojia ambayo yanajumuisha hifadhi za kijiolojia za pwani ya Cenozoic huko Afrika Kusini. Kundi la Algoa lina mifumo sita ambayo huanzia kati kati  ya Eocene hadi Mwishoni mwa Holocene kwa miaka (~41Ma - 100Ka).

Marejeo 
Mazingira
Mnyoo-unywele

Minyoo-unywele ni spishi za minyoo-kuru za faila Nematomorpha zilizo ni ndefu na nyembamba sana kama nywele nene. Wapevu huishi huru katika maji matamu au ya chumvi na kuonekana mara nyingi kwenye hori za kunywea maji, mabwawa ya kuogelea, matangi ya maji, vijito na madimbwi. Lava ni vidusia wa arithropodi kama mbawakawa, mende, vivunjajungu, panzi, nyenje na gegereka.

Takriban spishi zote zina urefu wa mm 50-100, lakini baadhi yao ni ndefu zaidi hadi m 2. Unene wao ni mm 1-3. Minyoo-unywele wana kutikulo ya nje bila silio. Ndani ya mwili wana misuli inayopita kutoka mbele mpaka nyuma tu na utumbo usiofanya kazi bila mifumo ya kinyesi, upumuaji na mzunguko wa damu. Mfumo wa neva huwa na duara ya neva karibu na ncha ya mbele na kamba ya neva chini inayoenda kupitia mwili.

Minyoo hawa wana jinsia mbili tofauti na utungisho wa ndani wa mayai ambayo hutagwa kwa nyuzi za rojorojo. Wapevu wana gonadi za umbo la mcheduara zinazojifungua kwenye kloaka. Lava wana duara za ndoano za kutikulo na sindano kwenye ncha ya nyuma ambazo inaaminika kutumiwa kuingia katika vidusiwa. Wakiwa ndani ya kidusiwa, lava huishi ndani ya hemoseli na kunyonya virutubisho moja kwa moja kupitia ngozi yao. Maendeleo mpaka maumbile ya mpevu huchukua wiki au miezi na lava hubambua mara kadhaa wakikua.

Kwa Spinochordodes tellinii na Paragordius tricuspidatus, ambao wana panzi na nyenje kama vidusiwa wao, maambukizi huathiri ubongo wa kidusiwa. Hii husababisha mdudu kidusiwa kuruka ndani ya maji na kujizamisha na hivyo kurudisha mnyoo-unywele kwenye maji. P. tricuspidatus pia ana uwezo wa ajabu kustahimili kuliwa na mbuai kwa kidusiwa wao kwa kuwa na uwezo wa kunyanyuka kutoka kwa mbuai huyu. Kidusia huathiri macho ya Hierodula patellifera  ili huyu avutiwe na nuru yenye uelekeo hususa. Kwa hivyo kidusiwa huingia ndani ya maji na mzunguko wa maisha wa kidusia hukamilika.

Picha

Kutazama
Minyoo-unywele katika nyenje

Marejeo

Minyoo-unywele
Devota wa Mariana

Devota wa Mariana (Lucciana, Corsica, leo nchini Ufaransa, 283 - Mariana, Corsica, 304) alikuwa Mkristo bikira aliyefia imani yake katika dhuluma ya kaisari Dioklesyano.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 27 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Prince's Palace of Monaco
Baring-Gould, Sabine. The Lives of the Saints, J. Hodges., 1877

Viungo vya nje

Monaco Revue video of Saint Devote celebrations 2008
Monaco and the legend or passion of Saint Devote (11th century), by Claude Passet
 Santa Devota
 Santa Devota
Church Sainte Devote

Waliozaliwa 283
Waliofariki 304
Mabikira
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ufaransa
Theodoriko wa Orleans

Theodoriko wa Orleans (kwa Kifaransa: Thierry; alizaliwa Ufaransa, karne ya 10 - Tonnerre, Ufaransa, 27 Januari [[1023]) alikuwa askofu wa mji huo ambaye alifariki katika safari ya kwenda Roma kuhiji makaburi ya Mitume Petro na Paulo  na kukimbilia mamlaka ya Papa dhidi ya wapinzani wake.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 27 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Jacques Boussard, « Les évêques de Neustrie, avant la réforme grégorienne (950-1050 environ) », Journal des savants, vol. 3, no 3,‎ juillet-septembre 1970, p. 161-196. 
Robert-Henri Bautier, « L'hérésie d'Orléans et le mouvement intellectuel au début du xie siècle. Documents et hypothèses », Actes du 95e congrès national des sociétés savantes. Reims 1970. Section philologie et histoire jusqu'à 1610. Tome I : Enseignement et vie intellectuelle, Paris,‎ 1975, p. 63-88.

Waliozaliwa karne ya 10
Waliofariki 1023
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Gilduino

Gilduino (Combourg, Ille-et-Vilaine, Ufaransa, 1052 - San Piede in Vallèe, Ufaransa, 27 Januari 1077) alikuwa shemasi wa Dol ambaye alikataa uaskofu mbele ya Papa Gregori VII akijiona hastahili akafariki katika safari ya kurudi kutoka Roma.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 27 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Dictionnaire biographique sous la direction de Jean-Loup Avril 321 Malouins, Les portes du Large, 2004 (ISBN 291461215X) p. 116.

Waliozaliwa 1052
Waliofariki 1077
Mashemasi
Watakatifu wa Ufaransa
Gilda

Gilda (kwa Kibretoni: Gweltaz; Britania Kusini, karne ya 5 - Houat, Bretagne, leo nchini Ufaransa, 570 hivi) alikuwa mmonaki nchini kwake, halafu padri mmisionari katika sehemu mbalimbali za visiwa vya Britania na huko Bretagne alipoanzisha monasteri .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Januari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

 
 — English translation
 — in Latin
 

 Miller, Molly. "Bede's use of Gildas." English Historical Review (1975): 241–261. JSTOR

Marejeo mengine
 Luca Larpi, Prolegomena to a New Edition of Gildas Sapiens «De Excidio Britanniae», Firenze, Sismel – Edizioni del Galluzzo, 2012 (:it:Società internazionale per lo studio del Medioevo latino)
 Winterbottom, Michael ed. and trans., (1978) Gildas: The Ruin of Britain and Other Works, Phillimore, Chichester

Viungo vya nje

 
The Life of Gildas by A Monk of Rhuys.
The Life of Gildas by Caradoc of Llancarfan.
Gildas and The History of the Britons commentary from The Cambridge History of English and American Literature, Volume 1, 1907–21.
Vortigernstudies: Gildas (sources)

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 570
Wamonaki
wakaapweke
Wamisionari
Mapadri
Watakatifu wa Uingereza
Watakatifu wa Ufaransa