LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Tungo

Tungo ni neno au nomino inayotokana na kitenzi "tunga". Kutunga ni kuweka/kushikamanisha vitu pamoja kwa kutumia kitu kama kamba au uzi kwa kupitishia ndani yake. Kwa mfano, unaweza kutunga vitu kama samaki, shanga, simbi na kadhalika.

Unaposhikamanisha vitu pamoja tunapata kitu kinachoitwa utungo (mmoja) au tungo (nyingi).

Uchambuzi
Katika taaluma ya lugha (sarufi) tuna dhana hiyohiyo ya kuweka/kushikamanisha vitu pamoja, yaani kupanga/kuweka pamoja vipashio vya lugha ili kujenga kipashio kikubwa zaidi.

Tungo ni nini?
Neno tungo katika lugha ya Kiswahili, hasa kwa upande wa sarufi, lina maana ya neno au mpangilio wa maneno unaotoa taarifa fulani. Taarifa hiyo inaweza kuwa kamili au la. Mfano: Yeye anayesoma.... Yule anajua kuandika. Lakini lazima kuwe na mpangilio kamili katika muundo mzima wa kisarufi.

Aina za tungo   
Kigezo cha viwango
Kigezo cha muundo
Kigezo cha maana

Tungo kishazi
Kishazi ni tungo yenye kitenzi ambacho chaweza kujitosheleza na kukamilisha ujumbe uliokusudiwa na mzungumzaji au kuwa na kitenzi kisichoweza kujitegemea.

Sifa za tungo kishazi
Kishazi hupatikana katika/ndani ya sentensi.
Lazima kishazi kiwe na kitenzi: sehemu yoyote ya sentensi isiyo na kitenzi, haiwezi kuwa kishazi. Kishazi huru hutawaliwa na kishazi kikuu, na kishazi tegemezi hutawaliwa na kishazi tegemezi.
Baadhi ya vishazi huweza kujitegemea kama sentensi hata vikiondoshwa katika muktadha wa sentensi kuu. Kishazi kinachoweza kujisimamia kama sentensi huitwa kishazi huru kikiwa ndani ya sentensi kuu na huitwa “sentensi sahili” kikiwa sentensi inayojitegemea.
Baadhi ya vishazi haviwezi kujitegemea kama sentensi ikiwa vitaondoshwa katika muktadha wa sentensi kuu.
Vishazi vingi, hata vishazi huru huwa na kiima dhahiri.
Kishazi kwa kawaida, hasa kishazi huru, huwa na kitenzi kimoja kikuu.
Kitenzi hicho huweza kuandamana na kitenzi kisaidizi. Pia, kitenzi katika kishazi huweza kuwa kitenzi kishirikishi.
Kishazi hutekeleza majukumu mbalimbali ya kisarufi.
Tofauti kati ya kishazi na sentensi ni kwamba kishazi hupatikana ndani ya sentensi lakini sentensi hujisimamia kimuundo na kimaana. Kishazi huwa na kiarifu kimoja na kiima kimoja, Lakini sentensi huweza kuwa na kiima kimoja.

Aina za tungo kishazi
Kuna aina mbili za tungo kishazi nazo ni:
1. kishazi huru 
2. kishazi tegemezi

Kishazi huru
Kishazi huru ni kishazi kinachotawaliwa ka kitenzi kikuu, ambacho kwa kawaida hutoa ujumbe kamili usiohitaji maelezo zaidi ya kukamilisha maana.

Kishazi tegemezi
Kishazi tegemezi ni kishazi kinachotawaliwa kwa kitenzi kisaidizi, ambacho muundo wake hukifanya kutegemea kitenzi cha kishazi huru ili kuweza kutoa ujumbe uliokusudiwa.

Sifa za kishazi tegemezi
Kishazi tegegemezi hutoa maana kamili kinapoandamana na kishazi huru.
Kishazi tegemezi kinaweza kufutwa katika sentensi bila kuharibu maana ya sentensi nzima.
Kishazi tegemezi hutambulishwa na viambishi vya utegemezi

Aina za vishazi tegemezi
Kuna aina mbili za vishazi tegemezi nazo ni:
1. Vishazi tegemezi vivumishi.
2. Vishazi tegemezi vielezi.

Tazama pia
Lango:Lugha

Isimu
Sarufi
Kigezo cha viwango

Kigezo cha viwango ni namna au jinsi tungo inavyoweza kujidhihirisha katika viwango vikuu vinne (4). Viwango hivyo ni pamoja na:

Kiwango cha neno
Kiwango cha kirai
Kiwango cha kishazi
Kiwango cha sentensi

Kutokana na viwango hivyo vinne, tunapata aina kuu nne za tungo nazo ni:

Tungo neno
Tungo kirai
Tungo kishazi
Tungo sentensi

II Kigezo cha Muundo
Kutokana na kigezo hiki kuna aina kuu tatu (3) za tungo nazo ni:

Tungo kirai
Tungo kishazi
Tungo sentensi

Tazama pia
Lango:Lugha

Isimu
Sarufi
Kigezo cha maana

Kigezo cha maana ni kigezo kinachotumika kufafanua au kubainisha maana ya maneno katika tungo. Hasa kinalenga kufahamu maana za kina katika tungo.

Maelezo
Kigezo hiki kina aina kuu mbili za tungo nazo ni:

Tungo nyoofu/nyofu
Tungo tata

(I) Tungo nyoofu
Hii ni tungo ambayo maana yake iko wazi na inaeleweka wazi bila utata wowote ule. Tungo nyoofu ni tungo ambayo huwa na maana moja tu iliyo wazi kabisa.

(II) Tungo tata
Hii ni tungo ambayo maana yake haiko wazi. Tungo tata ni tungo ambayo huwa na maana zaidi ya moja. 
Mifano:
Panda
Kaa
Ua
Meza

Tazama pia
Lango:Lugha

Isimu
Sarufi
Kikw'adza

Kikw'adza (au Kiqwadza) ilikuwa lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Tanzania iliyozungumzwa na Wakw'adza. Mkw'adza wa mwisho aliyejua kuongea lugha hiyo alifariki kati ya mwaka 1976 na 1999, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikw'adza iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kikw'adza kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikw'adza 
lugha ya Kikw'adza katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/wka

Lugha za Tanzania
Kimediak

Kimediak ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Tanzania inayozungumzwa na Wamediak. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimediak imehesabiwa kuwa watu 5270 lakini wasemaji wengi wameshaanza kubadilisha lugha, yaani Kimediak iko hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimediak iko katika kundi la Kinilotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimediak kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimediak 
lugha ya Kimediak katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mwx

Lugha za Tanzania
Lugha za Makabila ya Tanzania
Kimosiro

Kimosiro ilikuwa lugha ya Kinilo-Sahara nchini Tanzania iliyozungumzwa na Wamosiro. Siku hizi Wamosiro wote wamebadilisha lugha yao na kuongea Kinandi badala ya lugha yao, maana yake lugha ya Kimosiro imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimosiro iko katika kundi la Kinilotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimosiro kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimosiro 
lugha ya Kimosiro katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mwy

Lugha za Tanzania
East African Railways and Harbours Corporation

Shirika la reli na bandari za Afrika ya Mashariki (ing. East African Railways and Harbours Corporation (EAR&H)) ilikuwa kampuni ya umma iliyosimamia reli na bandari za Kenya, Uganda na Tanganyika na baadaye Tanzania katika miaka kabla na baada ya uhuru wa nchi hizi.

Historia
Hadi 1948 kulikuwa na mashirika ya pekee kwa Kenya na Uganda upande mmoja na Tanganyika upande mwingine. 

Kenya na Uganda zilikuwa pamoja kwa sababu walikuwa na reli ya pamoja yaani njia ya reli iliyojengwa kuanzia mwaka 1896 kutoka Mombasa kwenda hadi Kisumu mwanzoni , baadaye hadi Kampala ilijulikana kwa jina la Reli ya Uganda.

Tanganyika ilikuwa na mfumo tofauti ya reli iliyoanzishwa wakati wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani kabla ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Reli hii iliendelezwa na Waingereza kwa jina la Tanganyika Railways and Port Services.

Maungano ya huduma katika Afrika ya Mashariki
1948 huduma zote mbili ziliunganishwa kuwa EAR&H. Shirika jipya lilisimamia na kutekeleza kazi za reli, bandari za baharini na pia za ndani halafu huduma ya meli na feri kwenye maziwa makubwa yaani Viktoria Nyanza, Ziwa Tanganyika na Ziwa Nyasa.

Shirika jipya liliendelea kupanushwa mtandao wa reli pa pia kuboreshha huduma ya maji kwa kuleta meli mpxya kwenye Ziwa Viktoria.

Kuvunjwa ka shirika
Mwaka 1977 viongozi wa nchi za Afrika ya Mashariki walishindwa kupatana juu ya siasa wakavunja Jumuiya ya Afrika ya Mashariki ya kwanza. Kutokana na hii pia EAR&H ilivunjwa. njia za reloi, mabandari na meli ziligawiwa kwa nchi tatu. Shirika jipya za Kenya Railways Corporation, Tanzania Railways Corporation and Uganda Railways Corporation zilianzishwa.

usafiri wa Kenya
usafiri wa Tanzania
Usafiri wa Uganda
Kinyunyizo

Kinyuyizo ni chombo cha umwagiliaji mimea, ama kwenye shamba la kilimo au katika bustani. Matumizi mengine ni kwa ajili ya kupoza joto au kwa kupambana na vumbi nyingi. Majengo ya ofisi au viwanda mara nyingi huwa pia na mfumo wa vinyuyizo kwenye dari kwa kupambana na moto ikiwaka.

Kinyuyizo kinasambaza maji yanayofika mle kwa shinikizo kupitia mpira au bomba yakisukumwa kwa pampu. Njia nyingine kwa ajili ya maeneo madogo ni kutumia nguvu ya graviti kwa kutumia maji ya tangi iliyoko juu ya vinyuyizo.

Mara nyingi kichwa cha kinyuyizo huinuliwa juu kwa kusudi la kufikia eneo kubwa zaidi. Hasa katika bustani ya mapambo kuna muundo ambako mabomba ya kudumu yako chini ya ardhi na vinyukizo vinamwagilia sehemu za karibu tu. 

Mfumo wa kisasa wa umwagiliaji wa matone unaweza kutumia vinyuyizo ingawa mara nyingi hutumia tu mabomba au mipira yenye matundu ambako maji yanahitajika.

Viungo vya Nje

 

zana za kilimo
Umwagiliaji wa matone

Umwagiliaji wa matone ni mfumo wa kisasa kwa umwagiliaji wa mimea na hasa mazao. Maji hupelekwa polepole kwa mabomba au mipira yenye matundu madogo moja kwa moja hadi mguu wa kila mmea, karibu na mizizi yake. Mfumo huu unapunguza sana matumizi ya maji na pia shida nyingine mbalimbali.

Historia
Vyanzo vya mfumo huu vinajulikana kutoka China ya Kale ambako wakulima walizika sufuria za kauri katika ardhi karibu na miti na kuizijaza maji, Maji yalipita kwenye kuta za vyombo na kuingia udongo karibu na mizizi polepole. Wajerumani walitumia mabomba ya udongo wa ufinyanzi uliochumwa ndani ya ardhi kwa umwagiliaji kuanzia karne ya 19. Baada vita kuu ya pili ya dunia mtu wa Australia alianza kutumia mabomba ya plastiki yenye matundu. 

Ilionekana ya kwamba mbinu huu ni rahisi lakini una hasara kama mpira ni ndefu. Matundu karibu na chanzo cha maji hutoa maji zaidi kuliko matundu ya mbali. Pia kama shinikizo katika mpira ni juu kidogo maji hayatokei kwa umbo la matone mbali kwa nguvu mno kama mwendo mfululizo.  Mfumo huu uliboreshwa nchini Israeli na Simcha Bass aliyeongeza nozeli za kutonesha maji (ing. dripper au emitter). 

Katika maeneo ya joto kubwa mfumo wote hupelekwa chini ya uso wa ardhi kwa kupunguza tena upotevu kutokana na usimbishaji wa maji hewani.

Faida za umwagiliaji wa matone
Faida za umwagiliaji wa matone ni kama zifuatazo:
 Matumizi ya maji ni kidogo
 Mbolea wa chumvi unaweza kuongezwa katika maji na kufikishwa karibu na mizizi pekee, hivyo matumizi yake yapungua pia
 Maji yapelekwa pale amboka mimea inayahitaji, siyo pale ambako haihitajiki
 Magugu yanapungua kwa sababu hayamwagiliwi (isipokuwa sehemu iliyo karibu sana na mazao)
 Hatari ya magonjwa wa fungus inapungua kwa sababu majani yanabaki makavu
 mfumo unahitaji shinikizo kidogo tu na hii inapunguza gharama za nishati (diseli, umeme) kwa ajili ya pampu
 hata pampu ni ndogo hivyo rahisi zaidi 
 Mmomonyoko wa ardhi shambani unapungua sana
 Hatari ya kuongezeka kwa chumvi ardhini inapungua sana

Matatizo ya umwagiliaji matone
Hasara zinazoweza kutokea wakati wa kutumia umwagiliaji wa matone:
 Gharama: mwanzoni gharama zinaweza kuwa juu kuliko umwagiliaji wa kawaida.
 Kuoza: Mipira na vipande vya plastiki vinaweza kuoza kutokana na jua
 Kuziba: kama filta, mipira, mabomba na nozeli jaziangaliwi ipasavyo sehemu za mfumo zinaweza kuzibwa na uchafu mdogomdogo
 Magonjwa kadhaa: madawa kadhaa yanayopulizwa kwa juu yanahitaji maji kutoka juu , maji kwenye mizizi hayatoshi
 Ufundi: Mfumo mdogo unaweza kutengenezwa na kila mtu mwenye uwezo kiasi. Lakini mifumo kwa shamba zima inahitaji ufundi unaoelewa tabia ya eneo, mitelemko, hali ya maji yanayopatikana 
 Usimamizi: mfumo unahitaji kuangaliwa mara kwa mara na mfanyakazi anayeuelewa. Mtu asiyejali anaweza kusababisha hasara kubwa. Kama bomba inavuja mfululizo matumizi ya maji huwa juu sana.
 Wanyama wagugunaji: Panya na wengine wanaweza kuharibu mipira na mabomba ya plastiki wakitafuta maji

Picha

Marejeo

kilimo
Mbwa-mwitu Dhahabu

Mbwa-mwitu dhahabu (pia bweha-dhahabu, bwea dhahabu, mbweha dhahabu na bweha-mbuga) ni mnyama wa jamii ya mbwa anayetokea Afrika ya Kaskazini na ya Mashariki. Zamani jina lake la kisayansi lilikuwa Canis aureus, lakini hivi karibuni wataalamu wamebaini kwamba nususpishi za Afrika ni tofauti na zile za Asia na Ulaya. Kwa hivyo nususpishi za Afrika zimepata jina jipya Canis anthus. Hadi sasa bado huitwa bweha na watu wengi lakini yuko karibu zaidi na Mbwa-mwitu Habeshi na Mbwa-nyika (coyote) wa Amerika ya Kaskazini. Kwa hivyo tafadhali aitwe mbwa-mwitu.

Anapatikana Kenya na kaskazini kwa Tanzania (k.m. Hifadhi ya Serengeti) ambayo ni kusini kabisa ya uenezaji wake.

Mbwa-mwitu dhahabu hula wanyama wadogo hadi ukubwa wa swala, mizoga, wadudu na matunda. Makazi yake ni jangwa, mbuga na misitu myepesi. Anaishi kwa vikundi vidogo hasa dume na jike pamoja na watoto.

Kwa jumla kuna nususpishi 6 zinazo tambuliwa:
 Canis a. algirensis, Mbwa-mwitu wa Aljeria au Bweha Kaskazi (Algerian wolf)
 Canis a. anthus, Mbwa-mwitu au Bweha wa Senegali  (Senegalese wolf)
 Canis a. bea, Mbwa-mwitu au Bweha Mashariki (Serengeti wolf)
 Canis a. lupaster, Mbwa-mwitu au Bweha wa Misri (Egyptian wolf)
 Canis a. riparius, Mbwa-mwitu au Bweha Somali (Somali wolf)
 Canis a. soudanicus, Mbwa-mwitu Mabaka au Bweha wa Sudani (Variegated wolf)

Tanbihi

Marejeo
Sillero-Zubiri, C. (2009). Family Canidae (Dogs). (352-447). In: Wilson, D. E., Mittermeier, R. A., (Hrsg.). Handbook of the Mammals of the World. Volume 1: Carnivores. Lynx Edicions, 2009. ISBN 978-84-96553-49-1

Mbwa na jamaa
Wanyama wa Afrika
Visensya Gerosa

Visensya Gerosa (kwa Kiitalia Vincenza Gerosa; (29 Oktoba 1784 – 20 Juni 1847) alikuwa mwanamke wa Italia kaskazini ambaye, pamoja na Bartolomea Capitanio, alianzisha shirika la Masista wa Upendo wa Lovere, ambao kwa kawaida wanaitwa Masista wa mtoto Maria.

Maisha
Visensya alizaliwa katika kijiji cha Lovere, mkoani Lombardia, katika familia tajiri. Jina lake la awali lilikuwa Caterina.

Alikutana na Bartolomea alipokuwa na umri wa miaka 40, wakaungana kupambana na ujinga na ufukara wa watu wa eneo lao. 

Baada ya Bartolomea kufariki, Visensya aliendeleza shirika lao kwa miaka mingi akafariki mwaka 1847 hukohuko Lovere.

Wote wawili walitangazwa wenye heri na Papa Pius XI tarehe 30 Mei 1926, halafu watakatifu na Papa Pius XII tarehe 18 Mei 1950. 

Sikukuu ya Visensya inaadhimishwa kila mwaka tarehe 28 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

G. Lubich, P. Lazzarin, Vincenza Gerosa, la ”sciura” della carità, Città Nuova, 1982

Viungo vya nje

Waliozaliwa 1784
Waliofariki 1847
Mabikira
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Italia
Bartolomea Capitanio

Bartolomea Capitanio (13 Januari 1807 - 26 Julai 1833) alikuwa mwanamke wa Italia kaskazini ambaye, pamoja na Visensya Gerosa, alianzisha shirika la Masista wa Upendo wa Lovere, ambao kwa kawaida wanaitwa Masista wa Maria Mtoto.

Maisha
Bartolomea alizaliwa katika kijiji hicho cha Lovere, mkoani Lombardia.

Alipokutana na Visensya waliungana kupambana na ujinga na ufukara wa watu wa eneo lao. 

Mwaka 1833 walisaini hati ya kuanzisha shirika, lakini baada ya miezi tu alifariki. 

Hata hivyo Visensya aliendeleza shirika lao kwa miaka mingi akafariki mwaka 1847 hukohuko Lovere.

Wote wawili walitangazwa wenye heri na Papa Pius XI tarehe 30 Mei 1926, halafu watakatifu na Papa Pius XII tarehe 18 Mei 1950. 

Sikukuu ya Bartolomea inaadhimishwa kila mwaka tarehe 26 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

G. Lubich, P. Lazzarin, Bartolomea Capitanio, una possibile compagna di viaggio, Città Nuova, 1982

Viungo vya nje

Waliozaliwa 1807
Waliofariki 1833
Mabikira
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Italia
Ukuta wa picha

Ukuta wa picha ni ukuta ambao umejaa picha takatifu na unatenganisha patakatifu na sehemu kubwa ya kanisa hasa katika madhehebu ya Waorthodoksi.

Kwa Kigiriki unaitwa εἰκονοστάσι(-ον), eikonostasion, eidonostasis, yaani panapowekewa picha, kutokana na eikon, picha, na histemi, naweka).

Waamini wanaelekea altare iliyopo nyuma ya ukuta huo, lakini kwa kawaida hawawezi kuona kinachofanyika huko, kwa sababu ni fumbo la imani. Badala yake wanatazama picha hizo zinazoinua mawazo yao kwa Mungu na kwa maajabu aliyowatendea binadamu hasa katika historia ya wokovu.

Tanbihi

Bock, Franz Johann Joseph, The Hangings of the Ciborium of the Altar (translated section of his Organ fur Christliche Kunst), The Ecclesiologist, Volume 26, 1868, Ecclesiological Society/Stevenson, google books
"Grove", van Hemeldonck, G., "Ciborium (ii)." In Grove Art Online. Oxford Art Online, subscription required, (accessed April 25, 2011).

Viungo vya nje
 Photo of early iconostasis. Church of the Aposltes, Athens 1000 AD 
 The Bulgarian orthodox iconostasis

Majengo
Ukristo
Liturujia
Waorthodoksi
Picha takatifu

Picha takatifu (pia "ikona" kutoka Kigiriki εἰκών, eikōn "picha" kwa kupitia Kiingereza icon) kwa kawaida ni mchoro unaoheshimiwa kidini hasa katika Ukristo wa Mashariki lakini pia katika madhehebu mbalimbali ya Ukristo wa Magharibi, kama vile Kanisa la Kilatini.  

Mara nyingi picha hizo zinamhusu Yesu, Bikira Maria, watakatifu wengine, malaika na msalaba. 

"Sanaa ya Kikristo" inatajwa kwanza kati ya karne ya 2 na karne ya 3 katika maandishi ya Tertuliani (160 hivi - 220) na Klemens wa Aleksandria (150 hivi - 212).

Matumizi ya picha hizo yalipingwa na baadhi ya Wakristo, hasa wa mashariki, baada ya Uislamu kutokea na kuenea katika maeneo yao. Hapo kaisari Leo III wa dola la Roma Mashariki alikataza picha hizo ili kujilinganisha na Waislamu na kujenga uhusiano mzuri nao.

Kumbe wamonaki na Wakristo wengine wengi walipinga katazo hilo. Ndio mwanzo wa mabishano makubwa yasiyoishia katika hoja na maandishi, bali yalichukua uhai wa watu, hasa waliodhulumiwa na serikali. 

Hatimaye Mtaguso wa pili wa Nisea (787) ulithibitisha uhalali wa picha hizo na wa heshima ambazo zinapewa, kama ulivyotetewa hasa na mtakatifu Mwarabu Yohane wa Damasko.

Pamoja na kwamba picha takatifu zinasema na mioyo ya waamini wanyofu, mara nyingi utaalamu wa ikonografia unahitajika hasa katika kufafanua picha takatifu za Ukristo wa Mashariki, kwa kuwa hizo hazilengi kuiga sura halisi zinavyoonekana na macho, bali kudokeza mafumbo ya imani ili kuona yasiyoonekana.

Tanbihi

Marejeo
Beckwith, John, Early Christian and Byzantine Art, Penguin History of Art (now Yale), 2nd edn. 1979, ISBN 0-14-056033-5

Marejeo mengine

Viungo vya nje

Waorthodoksi 
Orthodox Iconography by Elias Damianakis
A Discourse in Iconography by St. John of Shanghai and San Francisco 
The Iconic and Symbolic in Orthodox Iconography
Icon & worship - Icons of Karakallou Monastery, Mt.Athos 
Contemporary Byzantine icon studio, iconography school and orthodox resources 
Iconography Guide -free eLearning site 
Orthodox iconography by Fr. Theodore Koufos 
On the difference of Western Religious Art and Orthodox Iconography 
Church of the Nativity - Explanation of Orthodox Christian Icons
Concerning the Veneration of Icons
Holy Icons: Theology in Color (Antiochian Orthodox Archdiocese)
Icons by Sergei Fyodorov

Wakatoliki 
"Veneration of Images" article from The Catholic Encyclopedia
Age of spirituality : late antique and early Christian art, third to seventh century from The Metropolitan Museum of Art

Picha 
Icons of Mount Athos
Greek Orthodox Archdiocese of America: Icons
Gallery of icons, murals and mosaics (mostly Russian) from 11th to 20th century
www.eikonografos.com A huge collection of Byzantine Icons
Contemporary Orthodox Byzantine style murals. Large gallery. 

Ukristo
Waorthodoksi
Sanaa
Teolojia
Liturujia
Buibui (Arithropodi)

Buibui au bui (buibui wakubwa) ni arithropodi wa oda Araneae katika ngeli Arachnida. Kama arakinida wote wana miguu minane na pia wanaweza kusokota nyuzi za aina ya hariri (hariri ya buibui). Kinyume na arithropodi wengine kiwiliwili chao kina sehemu mbili tu: kefalotoraksi (cephalothorax: kichwa na kidari) na fumbatio zilizoungwa kwa pediseli (pedicel) nyembamba kwa umbo wa mrija. Kefalotoraksi inabeba miguu na kando ya mdomo kuna jozi ya viungo vikubwa vinavyoitwa kelisera (chelicerae) na jozi nyingine ya viungo vidogo vinavyoitwa pedipalpi. Kelisera zina viungo viwili na kile cha mbele kina aina ya chonge kali inayotumika kwa kuingiza sumu katika windo. Isipotumika chonge hii imekunjwa kwenye upande wa ndani wa kelisera. Pedipalpi ni kama sehemu za mdomo na hutumika kwa kushika na kuminya windo. Madume hutumia pedipalpi kwa kuweka shahawa katika ufunguzi wa uzazi wa jike.

Buibui wanaojulikana sana hutengeneza utando ili kukamata arithropodi wengine, wadudu hasa, lakini hata wanyama wadogo (bui). Buibui wengine huwinda wakikimbia au kuruka. Bui wakubwa sana huitwa bui-nyani (spishi za dunia ya kale) na tarantula (spishi za dunia mpya) na wanaweza kukamata mijusi, nyoka wadogo, vipanya na ndege.

Picha 

Buibui
Abhairege

Abhairege (pia Abairegi , Bairege) ni moja ya koo za Wakurya katika maeneo upande wa mashariki wa ziwa Nyanza Viktoria la Afrika ya Mashariki. Watu hao wapo mashariki mwa Wakurya wengine  katika mkoa wa Mara nchini Tanzania na huko Kenya magharibi mwa Mkoa wa Nyanza-

Makabila ya Tanzania
Makabila ya Kenya
Trekta

Trekta (kutoka lat./ing. tractor "mvutaji") ni gari maalumu linalotumiwa hasa katika kilimo. 

Kwa kawaida huwa na kiti kimoja cha dereva pekee na kusudi lake si usafiri wa watu lakini kuvuta (au kuendesha) mitambo mbalimbali au trela yenye mzigo.

Nje ya kilimo hutumiwa katika uchumi wa msituni, kwenye kazi za ujenzi na pia kwenye uwanja wa ndege.

Historia ya trekta
Trekta ziliundwa kwa kuchukua nafasi ya wanyama ambao katika tamaduni mbalimbali walifanya kazi ya kuvuta zana za kilimo nzito, hasa plau na pia kuvuta trela za kubeba mazao baada ya mavuno kutoka shamba.

Trekta za kwanza zilitokea wakati wa karne ya 19 baada ya kupatikana kwa injini ya mvuke. 

Baadaye zilikuja trekta za petroli. Siku hizi trekta nyingi huendeshwa kwa injini ya diseli.

Magurudumu makubwa
Trekta inahitaji magurudumu makubwa kwa ajili ya kazi kwenye shamba pasipo na barabara ili ipite kwenye ardhi laini na matope shambani. Trekta ndogo huwa na magurudumu makubwa ya nyuma yanayosukumwa na injini yake. Magurudumu makubwa yanatumia nguvu ya injini vizuri zaidi kuliko magurudumu madogo lakini hayaruhusu kasi ya haraka hivyo matrekta yana mwendo wa polepole kuliko magari mengine. 

Trekta za kisasa mara nyingi huwa na giaboksi inayopeleka nguvu kwenye magurudumu yote manne.

Vifaa vya kuunganishwa na trekta
Trakta huwa pia na nafasi za kuongeza mashine, vifaa na zana za kilimo mbalimbali. Kwa kusudi hii trekta pia huwa na pampu ya haidroliki. Nguvu ya haidroliki hutumiwa mara nyingi kwa kuegesha mkono wa mbele wa kuinulia mizigo juu, kwa mfano juu ya trela. 

Mifano ya zanaa zinazopokea nguvu kutoka trekta ni mashine ya kukafulia au [[mashine ya kukatia majani].

Matumizi nje ya kilimo
Trekta zavuta miti iliyokatwa msituni hadi mahali pa kuipakiza kwenye lori. Msituni trekta inaweza kuendesha pia mashine ya msumeno.

Katika ujenzi trekta kutumiwa kwa kubeba au kuvuta vifaa vizito pasipo na barabara au njia imara.

Kwenye uwanja wa ndege trekta mara nyingi huvuta eropleni.

Marejeo

Magari
Zana za kilimo
Trela

Trela ni gari bila injini linalovutwa na motokaa, mara nyingi na motokaa kubwa kama vile lori au trekta. Kuna pia trela ndogo zinazovutwa na motokaa madogo, halafu ndogo zaidi kwa ajili ya pikipiki na baisikeli.

Kwa kawaida matumizi ya trela ni kubeba mizogo. Kuna pia trela zenye behewa ya abiria. 

Aina za trela ni nyingi zaunganishwa kwa nondo ya kuvuta na motokaa au lori. Trela kubwa zaidi aina za semitrela zinalala juu ya lori la pekee lisilobeba mizigo mingine.

Trela zenye uzito wa zaidi ya 700 kg zinahitaji breki. Kwenye trela kubwa au semitrela breki zinaunganishwa na breki ya lori yenyewe na kutawaliwa kutoka kiti cha dereva.

Trela kubwa inayojaa inaweza kuwa uzito mkubwa na hivyo nchi nyingi zinaweka mipaa kwa idadi ya trela za lori 1 au uzito kwa jumla lwa kusidi la kuhifadhi barabara zao.

magari
Eneo

Eneo katika elimu ya jiometria ni idadi inayoeleza  ukubwa wa  umbo bapa lenye upana na urefu.  Kwa hiyo „eneo“ linataja ukubwa wa gimba lenye wanda mbili.  

Hii inamaanisha maumbo ya jiografia bapa kama vile mraba, mstatili na  duara  lakini pia uso wa gimba lenye wanda tatu kama vile mchamrembe au tufe. 

Ukubwa wa eneo linapimwa kwa kuulinganisha na  miraba maalumu. Katika mfumo wa vipimo sanifu vya kimataifa kizio sanifu ni mita ya mraba (inayofupishwa kwa m²).  Umbo kama mviringo mwenye eneo la 3 m² una eneo sawa na miraba mitatu ya aina hii.

Matumizi ya kipimo cha eneo
Makadirio ya eneo yana faida nyingi katika maisha ya kila siku. Nikitaka kupiga rangi kuta za chumba naweza kupima maeneo yote ya kuta zake. Kwa mfano chumba cha mita 3x4 na kimo cha mita 2 lina eneo la kuta zake za 28 m² (Kuta 2 zenye upana wa mita 3 x kimo mita 2 ni 2x3=6 x kimo 2 = 12m²;  kuta 2 zenye upana wa mita 4 ni 2x4= 8 x kimo 2= 16 m²; 16m²+18m² = 28 m²).  Nikijua hii naweza kuuliza dukani  je wana rangi gani kwa ajili ya ukuta na kopo la rangi linatosha kwa  mita za mraba ngapi?   Wakisema 10 m ² najua nitahitaji kununua kopo 3.  Katika mfano wa juu naweza kutoa eneo la mlango na madirisha labda zinatosha kopo 2 kubwa na 1 ndogo.

Vivyo hivyo naweza kukadiria kiasi cha mbolea kwa eneo la shamba na kadhalika.

Makadirio ya eneo la umbo

Makadirio ya eneo la uso la gimba 

jiometria
Cali Sweets

Cali Sweets (amezliwa tar. 9 Novemba 1988) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani.

Filamu

2013 - Booty Talk 96 
2013 - Deep Throat This 61 
2013 - Pretty Young Things 
2013 - Couples Seeking Teens 12 
2013 - The Black Book 
2012 - The Black Pack

Viungo vya Nje 
 
 Cali Sweets kwenye Internet Adult Film Database
 Cali Sweets kwenye Adult Film Database
 Cali Sweets kwenye Define Sexy Babes
 Cali Sweets kwenye Twitter

Waigizaji filamu wa Marekani
Jay Ghartey

Jay Ghartey,  (alizaliwa Kweku Gyasi Ghartey) ni mwimbaji wa mwanamuziki wa Ghana na New York, Marekani. Yeye imeanzisha "GH Brothers" katika New York na ndugu yake Joe Ghartey.

Muziki

Albamu
2010: Shining Gold

Single
2009: "My Lady"
2009: "Me Do Wo" (feat. Okyeame Kwame)
2010: "Black Star"
2012: "Papa"
2013: "Somebody (Azozo)"
2013: "My Love' (with Stay Jay)
2014: "African Money" (feat. E.L and AJ Omo Alajah)

Marejeo

Viungo vya nje
Official website 
Facebook

Waimbaji wa Marekani
Waimbaji wa Ghana
Debora

Debora (kwa Kiebrania דְּבוֹרָה|Dvora|Dəḇôrā, yaani Nyuki), mke wa Lapidothi, alikuwa nabii na mwamuzi wa taifa la Israeli katika karne ya 12 KK.

Mwanamke jasiri, aliweza kufanya mambo mengi makubwa katika historia ya wokovu kama inavyoelezwa na Biblia katika kitabu cha Waamuzi, sura 4-5.

Kwa miaka 40 hivi (kama 1160 KK-1121 KK) aliamua Waisraeli chini ya mtende kati ya Rama na Beteli.

Aliongoza pia jeshi la makabila kadhaa ya Israeli ya Kaskazini dhidi ya Yabin, mfalme mmojawapo wa Kanaani, mwenye makao makuu huko Hazor.

Wimbo wa Debora, unaoshangilia ushindi wake katika sura ya 5, ni shairi linalohesabiwa kati ya maandishi ya zamani zaidi ya Kiebrania, ukikadiriwa kuwa uliandikwa katika karne ya 12 KK.

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje
Book of Judges article, Jewish Encyclopedia
Debbora, Catholic Encyclopedia
Biblical Hebrew Poetry - Reconstructing the Original Oral, Aural and Visual Experience
Song of Deborah (Judges 5) Reconstructed

Watu wa Biblia
Manabii wa Agano la Kale
Rhianna Ryan

Rhianna Ryan (amezliwa tar. 5 Aprili 1990) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani.

Filamu

2010 - Pay Me in CumPay Me in Cum 
2010 - Barely Legal 103Barely Legal 103
2010 - Booty Talk 90Booty Talk 90 
2010 - Multiple OrgasmsMultiple Orgasms 
2010 - Teacher Leave Them Teens AloneTeacher Leave Them Teens Alone 
2009 - Teens Take It Big 2Teens Take It Big 2 
2009 - Whitezilla Is Bigga Than a Nigga!!!

Viungo vya Nje 
 
 Rhianna Ryan kwenye Internet Adult Film Database
 Rhianna Ryan kwenye Adult Film Database
 Rhianna Ryan kwenye Define Sexy Babes

Waigizaji filamu wa Marekani
Mwanzo/test3

Lamu ni mji mkubwa wa kisiwa cha Lamu kwenye pwani la Kenya mwenye wakazi mnamo 10,000. Mji ni pia makao makuu ya Wilaya ya Lamu.
Mji upo kando la kanali inayotenganisha visiwa vya Lamu na Manda. 

Kenya
Lapidothi

Lapidothi (kwa Kiebrania לַפִּידוֹת, Lappidoth, "Mienge") alikuwa mume wa nabii Debora, mwamuzi wa Israeli katika karne ya 12 KK, ambaye habari zake zinasimuliwa katika Kitabu cha Waamuzi, sura 4-5.

Hatujui zaidi juu yake, lakini jina lake linazidi kutumiwa na wanaume, hasa Waisraeli.

Tanbihi

Watu wa Biblia
Buibui-mjeledi

Buibui-mjeledi (kutoka Kiing. whip spider) ni arithropodi wa oda Amblypygi katika ngeli Arachnida wafananao na buibui wa kawaida. Kama hawa wana miguu minane lakini hawawezi kusokota nyuzi za hariri. Mwili wao una sehemu mbili kama buibui: kefalotoraksi (cephalothorax: kichwa na kidari) na fumbatio zilizoungwa kwa pediseli (pedicel) nyembamba kwa umbo wa mrija. Mgongo wa kefalotoraksi ni ngumu na kwa hivyo huitwa gamba (carapace). Kinyume na buibui kelisera (chelicerae) za buibui-mjeledi ni fupi na pedipalpi ni ndefu zenye gando kama kaa. Pedipalpi hutumika kwa kukamata mawindo na kelisera kwa kuyakatakata. Miguu sita tu hutumika kwa kutembea. Jozi ya kwanza imekuwa miembamba na mirefu sana mpaka zaidi ya mara nne urefu wa mwili (inafanana na mijeledi, asili ya jina lao) na hutumika kama vipapasio. Buibui-mjeledi hula arithropodi wengine.

Spishi za Afrika
 Charinus africanus
 Charinus abbatei
 Charinus fagei
 Charinus kakum
 Charinus madagascariensis
 Charinus milloti
 Charinus seychellarum
 Charinus socotranus
 Damon annulatipes
 Damon brachialis
 Damon diadema
 Damon gracilis
 Damon johnstonii
 Damon longispinatus
 Damon medius
 Damon sylviae
 Damon tibialis
 Damon uncinatus
 Damon variegatus
 Euphrynichus amanica
 Euphrynichus bacillifer
 Musicodamon atlanteus
 Phrynichodamon scullyi
 Phrynichus brevispinatus
 Phrynichus deflersi
 Phrynichus exophthalmus
 Phrynichus longespina
 Phrynichus madagascariensis
 Phrynichus scaber
 Phrynichus spinitarsus
 Xerophrynus machadoi

Picha

Buibui-mjeledi
Ugonjwa wa malale

Ugonjwa wa malale (au malale kwa kifupi) ni maradhi yanayosababishwa na vidusia vinavyoambukiza binadamu na mamalia wengine. Vidusia hivi ni wana wa jenasi Trypanosoma kwa Kilatini. Spishi inayoambukiza binadamu ni Trypanosoma brucei ambaye ana nsususpishi mbili: T. b. gambiense (T.b.g.) na T. b. rhodesiense (T.b.r.). Malale ya ng'ombe au nagana yasababishwa na T. brucei na T. vivax.

Zaidi ya asilimia 98 ya malale ya binadamu husababishwa na T.b.g. )  Kawaida binadamu anaambukizwa kutokana na kuumwa na mbung’o anayechukua ugonjwa huo, naye binadamu akiwa kwenye sehemu za vijijini.
Kuanzia katika kiwango cha kwanza la ugonjwa huu kuna homa, kuumwa kwa kichwa, hali ya mwasho, na kuumwa kwa viungo.  Hali hizo huanza katika muda wa juma moja hadi majuma matatu baada ya kuumwa na mbung’o.    Muda wa majuma hadi miezi kadhaa baadaye kiwango cha pili huanzia na mchafuko, hali mbaya ya kupatana kiwiliwili, kutosikia, na usingizi wa mang’ amung’amu.  Mkakati wa utambuzi ni pamoja na utafutaji wa kimelea unaobainika katika damu iliyoganda ama katika majimaji ya kivimbe cha kiowevu kilicho katika mishipa na mianya ya limfu.  Mara nyingi sindano ya mgongo inahitajika ili kuainisha kiwango cha kwanza na cha pili cha ugonjwa.  
Ili kukinga ugonjwa mahututi lazima ufanywe uchujaji umma unaoonyesha dalili zake kwa kufanya upimaji wa damu kugundua kuwepo kwa T.b.g.  Kugundua mapema ugonjwa huu kunarahisisha utabibu hasa kabla ya dalili za nurolojia hazijagundulika.  Utabibu wa kiwango cha kwanza unatumia dawa za pentamidine au suramin.   Utabibu wa kiwango cha pili unahusika na matumizi ya dawa ya eflornithine ama mchanganyiko wa nifurtimox  na eflornithine kwa kutibu T.b.g. 
Angalau melarsoprol inatibu ugonjwa hizo zote mbili, inatumika kawaida kwa T.b.r. pekee kutokana na athari zinazokuja nazo dawa yenyewe.         
Ugonjwa huu hutokea katika sehemu nyingine za Afrika, kusini mwa Jangwa la Sahara ukihatarisha wananchi wapata milioni 70 wa nchi 36.
Hadi mwaka wa 2010 idadi ya watu waliokufa kutokana na ugonjwa huo ilikuwa 9,000 idadi iliyopungua kutoka 34,000  ya waliokufa mnamo mwaka wa 1990.
Hadi leo hii idadi ya wale wanaoambukizwa ni 30,000 miongoni mwao ni 7,000 katika mwaka wa 2012 ni watu ambao wanaishi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.  Katika muda wa mwaka 1896 hadi wa 1970 milipuko mitatu mikubwa ilitokea kwanza katika Uganda pamoja na Bonde la Kongo (1896 hadi 1906).     Halafu miwili katika 1920 pamoja na 1970 iliyotokea katika nchi kadhaa za Afrika.
Wanyama kwa mfano ng’ombe huenda wanachukua ugonjwa na wakaambukizwa.

Maradhi ya kuambukiza‎
Vidusia
Nge-mjeledi

Nge-mjeledi (kutoka Kiingereza whip scorpion) ni arithropodi wa oda Thelyphonida katika ngeli Arachnida wafananao na nge wa kawaida. Kama hawa wana miguu minane na pedipalpi zenye gando. Mjeledi wa jina lao ni aina ya mkia mrefu na mwembamba. Kama kawaida mwili wao una sehemu mbili: kefalotoraksi (cephalothorax: kichwa na kidari) na fumbatio zilizoungwa kwa pediseli (pedicel) nyembamba kwa umbo wa mrija. Nge-mjeledi wana macho manane, mawili mbele ya kefalotoraksi na matatu kwa kila upande wa kichwa. Pedipalpi zao zinafanana na zile za nge, lakini zina mwiba nyuma ya gando na maneno magumu kwa kitako chao ambayo hutumika kwa kukamua mawindo. Miguu sita tu hutumika kwa kutembea. Jozi ya kwanza imekuwa mirefu kuliko mingine na hutumika kama vipapasio.

Nge-mjeledi hawana sumu lakini wana matezi yanayotoa mchanganyiko wa asidi ya asetiki na asidi ya kapriliki wakisumbuliwa. Hula arithropodi wengine, pengine nyungunyungu na makonokono uchi pia.

Katika Afrika kuna spishi moja tu, Etienneus africanus, inayotokea Afrika ya Magharibi.

Picha

Nge-mjeledi
Kihindustani

Kihindustani (pia: Kihindi-Kiurdu) ni lugha ya pamoja kaskazini mwa Uhindi na Pakistan. Inapatikana kwa umbo sanifu tofauti katika nchi hizo: Kihindi katika India na Kiurdu katika Pakistan.

Kinahesabiwa kuwa kati ya lugha za Kihindi-Kiajemi ndani ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Lugha za karibu ni pamoja na Kipunjabi, Kisindhi, Kigujarati, Kimarathi na Kibengali.

Mwandiko ni tofauti kila nchi, yaani upande wa Pakistan inaandikwa kwa herufi za Kiarabu na upande wa Uhindi kwa herufi za Devanagari. Lakini kama lugha ya majadiliano hakuna tofauti. Sarufi ni sawa, ila kuna kiasi cha tofauti katika msamiati hasa, katika lugha ya maandishi. Upande wa Kiurdu / Pakistan kuna maneno mengi zaidi yenye asili ya Kiarabu, Kituruki na Kiajemi. Upande wa Uhindi waandishi hutumia zaidi maneno yenye asili ya Kisanskrit.

Kabla ya ugawaji wa Uhindi ya Kiingereza mwaka 1947 majina kama Hindustani, Urdu, na Hindi yalikuwa na maana ileile na kutumiwa kwa mchanganyiko. Leo hii neno "Hindustani" bado hutumiwa kwa lugha inayozungumzwa kote Uhindi kaskazini na Pakistan, pia mara nyingi kwa ajili ya lugha ya Wahindi wanaokaa nje ya Uhindi tangu muda mrefu kwa mfano: Kihindi cha Fiji na Kihindustani cha Surinam.

Viungo vya nje
Lugha za Kihindustani katika Glottolog

Lugha za Kihindi-Kiajemi
Lugha za Uhindi
Lugha za Pakistan
Giovanni da Palestrina

Giovanni Pietro Aloisio Sante da Palestrina (Palestrina karibu na Roma,  2 au 3  Februari 1514 au 1515 ; Roma, 2 Februari 1594) alikuwa mtunzi wa muziki kutoka nchini Italia anayesifiwa kama mtengenezaji wa muziki wa kiroho wa Ulaya.

Mara nyingi alitajwa kuwa kilele cha muziki wa sauti nyingi wakati wa Renaissance, akawa na athira kubwa kwa maendeleo ya muziki wa Kikristo. 

Upande wa dini, alikuwa Mkristo wa Kanisa Katoliki, tena mwanachama wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.

Jina 
Jina la familia lilikuwa Sante; da Palestrina inataja mahali alikotoka. Jina "Giovanni" ni umbo la Kiitalia kwa "Yohane" na Pierluigi ni kifupi cha Pietro Aloisio. Kwa kawaida anatajwa kwa kifupi kama Palestrina tu. Wakati mwingine alitumia umbo la Kilatini la jina lake kuwa Johannes Petraloysius Praenestinus.

Maisha 
Palestrina alizaliwa mjini Palestrina takriban mwaka 1525 kama mwana wa Sante na Palma Pierluigi . 

Mwaka 1540 alihamia Roma alipopata masomo ya muziki katika shule ya Claude Goudimel. 

Ajira ya kwanza ilikuwa kuanzia 1544 hadi 1551 akiwa mpigakinanda katika kanisa kuu la Palestrina. 

Mwaka 1551 alipokea wito kuwa Magister puerorum (mwalimu wa kwaya ya wavulana) kwenye Basilika la Mt. Petro mjini Roma. akaendelea kuwa mkurugenzi wa muziki wa kanisa hilo kubwa kuliko yote duniani, lililokuwa tayari kanisa la Mapapa. 

Alipendwa na Papa Julius III na Papa Marcello II, lakini mwandamizi wao Papa Paulo IV alisikitika ya kwamba hakuwa padre, pia alioa, kwa hiyo alipaswa kuondoka katika Basilika hilo la Vatikano. 

Hapo aliajiriwa katika Kanisa kuu la Roma, yaani Basilika la San Giovanni huko Laterano na kuanzia mwaka 1561 kwenye basilika lingine la mji huohuo, Santa Maria Maggiore.

Wakati ule alitunga muziki wa sauti nane wa kwaya mbili kwa ajili ya ibada ya Ijumaa Kuu iliyovuta wasikilizaji kiasi  kwamba Papa Pius IV aliomba nakala kwa ajili ya kanisa lake mwenyewe.

Kutokana na sifa zake alialikwa kuhudhuria kwenye mikutano ya baraza la kanisa kwa ajili ya muziki kanisani iliyojadili swali la kama muziki wa sauti nyingi ilifaa kutumika kanisani au la. Kwa niaba ya baraza hilo alitunga muziki wa misa tatu ambako alifaulu kuunganisha muziki wa sauti nyingi na kueleweka kwa maneno ya matini ya Biblia yaliyoimbwa.

Mtindo huo uliendelea kwa kazi ya watungaji wengine ukajulikana kama "mtindo wa Palestrina".

Sifa za Palestrina zilileta maagizo ya kazi zake na viongozi wengine kama mtemi wa Mantova, Guglielmo Gonzaga. Huyu alijenga kanisa jipya kwa ikulu yake, "Basilica Palatina di Santa Barbara", akaagiza misa 10 za Palestrina zitungwe kwa kanisa lake jipya, ambazo sasa zinajulikana kwa jina la "misa za Mantova" (Missae Mantovanae).

Mwaka 1571 Palestrina alirudishwa kuwa mkurugenzi wa muziki wa kanisa la Papa. 

Aliaga dunia tarehe 2 Februari 1594, akazikwa katika Basilika la Mt. Petro. Maandishi kwenye kaburi lake yanamsifu kuwa Musicae princeps'' ("Mtemi wa muziki“).

Tanbihi

Viungo vya nje 

 Classical Music Pages Homepage: Giovanni Pierluigi da Palestrina  (ing.)
 
 

Waliozaliwa 1515
Waliofariki 1594
Wanamuziki wa Italia
Wafransisko
Viambishi awali vya vipimo sanifu

Viambishi awali vya vipimo sanifu vinaeleza viwango vya vipimo sanifu vya kimataifa kuwa uwingi au sehemu ya vipimo hivi.

Mfumo huu haujui sehemu kama nusu au robo bali unatumia hatua za kidesimali yaani hatua za sehemu au wingi wa kumi.

Kwa kawaida uwingi wa kipimo huandikwa kwa herufi kubwa kama vile T (tera..), G (giga..) na M (mega..). Kinyume sehemu za kipimo huandikwa kwa herufi ndogo kama vile d (desi..), c (senti) na m (mili..) huandikwa kwa herufi ndogo. Viambishi awali vya "k" (kilo..), h (hekto..) na da (deka..) havifuati kawaida hii kwa sababu zilikuwa kawaida kabla ya mapatano kuhusu mtindo huu.

Mifano ya kawaida iko katika matumizi ya sehemu za mita: sentimita (sehemu ya 100) na milimita (sehemu ya 1000), na pia kilomita. Kwa uwingi zaidi si kawaida kutaja "megamita" ambayo ingekuwa sawa na kilomita 1000.

Kwa kutaja uwezo wa komyuta au ukubwa wa data za dijitali viambishi awali za juu zimekuwa kawaida kwa kutaja idadi ya baiti: megabaiti, gigabaiti na terabaiti.

Marejeo
Tangazo rasmi ya Ofisi ya Kimataifa ya Vipimo kuhusu viambishi awali vya vipimo sanifu

vipimo sanifu vya kimataifa
Utumbo mwembamba

Utumbo mwembamba ni sehemu ya mfumo wa mmeng'enyo wa chakula iliopo kati ya tumbo na utumbo mpana. Ni sehemu ndefu ya mfumo huo yenye urefu wa mita 4.5 - 9.6 kwa mtu mzima. Ndiyo sehemu ambapo virutubishi vingi hufyonzwa na kuingizwa katika mfumo wa damu ili kusambazwa sehemu mbalimbali za mwili.

Sehemu kubwa ya mmeng'enyo wa chakula inatokea hapa, yaani ni katika sehemu hii kwamba mwili unatoa virutubishi vyake kutoka ujiuji wa chakula kilichotafunwa mdomoni na kupasuliwa kikemia tumboni.

Utumbo mwembamba huwa na sehemu tatu
duodeno
jejuno
ileo

Inapokea kiowevu cha nyongo na cha kongosho kwa njia ya kipito cha nyongo. Upande wa ndani wa utumbo huwa na mikunjo mingi pamoja na vili ambayo ni vimbe kama vidole vidogo vyote vinayoongeza eneo linalopatikana kwa mmeng'enyo wa chakula. 

Ujiuji wa chakula unatoka kwenye tumbo na kuingia katika sehemu ya duodeno lenye urefu wa sentimita 24. Hapa kiwango cha asidi katika tope la chakula kinapunguzwa. 

Katika jejuno kiowevu cha kongosho kinapasua wanga, protini na mafuta kwa sehemu zinazoweza kupokewa na damu. Kiowevu cha nyongo kinasaidia upasuaji wa mafuta. Molekuli zinazopatikana baada ya hatua hiyo zinapita katika ngozi ya utumbo na kupelekwa katika ini ambako zinashughulikiwa tena. Utumbo mwembamba unapokea pia sehemu kubwa ya maji yanayohitajika mwilini na kuiondoa katika tope la chakula.

Katika sehemu ya ileo ni hasa vitamini zinazopokewa na kupitishwa kwenda damu.

Kutoka hapo mabaki ya chakula yanaendelea katika utumbo mpana.

mwili
ILAB

ILAB ni kifupisho cha International Labour Affairs Bureau yaani Shirika la Kimataifa la Masuala ya Kazi.

Viungo vya nje
 United States Department of Labor Official Website
 Bureau of International Labor Affairs Official Website
 Selected Bureau of International Labor Affairs Publications and Documents 
 Official Website of the International Labor Organization (ILO)
US Department of State Office to Monitor and Combat Trafficking in Persons Website (G/TIP)

Mashirika ya kimataifa
Vifupisho
IBB

IBB ni kifupisho cha International Broadcasting Bureau yaani Shirika la Kimataifa la Utangazaji. Liko chini ya serikali ya Marekani.

Viungo vya nje 
 

Mashirika ya Marekani
Utangazaji
Vifupisho
Mkutano wa mawaziri wa Afrika kuhusu mazingira

Mkutano wa mawaziri wa Afrika kuhusu mazingira (African Ministerial Conference on the Environment kifupi AMCEN) ni ushirikiano wa mawaziri husika wa nchi za Afrika. 

Mawaziri hao walikutana mara ya kwanza mwaka 1985 mjini Kairo, Misri. Baadaye mkutano ulianzishwa kama taasisi ya kudumu mwenye shabaha ya 
Kuunganisha jitihada za hifadhi ya mazingira
kuunganisha kinga ya mazingira na kupatikana kwa mahitaji ya kimsingi ya wananchi kwa namna ya uendelevu
 kuhakikisha kuwa kilimo kinalingana na mahitaji ya uhakika wa chakula wa Afrika

AMCEN ilishiriki katika maandalizi ya mradi wa New Partnership for Africa 's Development (NEPAD) upande wa mazingira.

Mkutano unashirikiana na Mradi wa Umoja wa Mataifa Kuhusu Mazingira (UNEP).

Masahihisho ya Mkataba wa Afrika kuhusu hifadhi ya mazingira na maliasili yaliandaliwa katika AMCEN.

Mkutano wa mawaziri unafanyika kila baada ya miaka miwili. Ofisi ya UNEP-Afrika inatoa huduma ya ofisi ya kudumu kwa AMCEN pia.

Umoja wa Afrika
Ekolojia
ICSU

ICSU ni kifupisho cha International Council of Scientific Unions yaani Baraza la Kimataifa la Mashirika ya Kisayansi. Jina lingine ni International Council for Science, yaani Baraza la Kimataifa kwa ajili ya Sayansi.

Makao makuu yako Paris, Ufaransa. Ina wawakilishi wa nchi 140.

Marejeo 
 Greenaway, Frank (2006) Science International: A History of the International Council of Scientific Unions Cambridge University Press ISBN 9780521028103
 Frängsmyr, Tore (1990) Solomon's house revisited: the organization and institutionalization of science. Science History Publications, U.S.A. ISBN 9780881350661
 Crawford, Elisabeth (2002) Nationalism and Internationalism in Science, 1880-1939. Cambridge University Press ISBN 9780521524742

Viungo vya nje
 ICSU.org, the official website
 ICSU  at University of Waterloo Scholarly Societies directory
 ICSU  at United Nations

Sayansi
Mashirika ya kimataifa
IUCN

IUCN ni kifupisho cha International Union for the Conservation of Nature yaani Umoja wa Kimataifa wa Kulinda Uasilia.

Makao makuu yako Geneva, Uswisi.

Viungo vya nje

 Official website 
 Review of the 2008 Red List of Threatened Species 
 IUCN publications 
 Netherlands Commission for Environmental Assessment
 IUCN Rights-Based Approach to Conservation portal

Mashirika ya kimataifa
Ekolojia
Vifupisho
UNRWA

UNRWA ni kifupisho cha United Nations Relief and Works Agency yaani Wakala wa Misaada na Kazi wa Umoja wa Mataifa.

Viungo vya nje
 Official UNRWA homepage
 UNRWA 'Peace Starts Here' video series
 UNRWA Facebook profile
 UNRWA Twitter profile
 UNRWA YouTube channel
 UNRWA in Syria 
 American Friends of UNRWA
 UNRWA Spanish Committee
 Collection of relevant documents
 United States GAO report on UNRWA  (pdf)
 Map showing all camps serviced by UNRWA

Israel Feuds With Agency Set Up to Aid Palestinians (New York Times: 18 October 2004)
Fixing UNRWA: Repairing the UN's Troubled System of Aid to Palestinian Refugees  (By James G. Lindsay, Washington Institute for Near East Policy: January 2009)

Umoja wa Mataifa
UNDESA

UNDESA ni kifupisho cha "United Nations Department for Economic and Social Affairs" yaani Idara ya Masuala ya Uchumi na ya Jamii ya Umoja wa Mataifa.

Viungo vya nje
 Department of Economic and Social Affairs (DESA)

Umoja wa Mataifa
Uchumi
Jamii
Vifupisho
UNECA

UNECA ni kifupisho cha United Nations Economic Commission for Africa yaani Tume ya Umoja wa Mataifa kuhusu Uchumi wa Afrika. Kifupisho kingine ni ECA.

Makao makuu yako Addis Ababa, Ethiopia.

Viungo vya nje
 UN Economic Commission for Africa

Umoja wa Mataifa
Afrika
Vifupisho
UNCSW

UNCSW ni kifupisho cha "United Nations Commission on the Status of Women" yaani Tume ya Umoja wa Mataifa ya Hali ya Wanawake.

Marejeo
Alston, Phillip. The United Nations and human rights : a critical appraisal. New York: Oxford University Press, 1992.
CSW March 1, 2010 meeting. 
Jain, Devaki. Women, Development, and the UN. Bloomington, IN: Indiana University Press, 2005
NGO CSW
UN CSW 2010

Viungo vya nje
UN CSW
Short History of the Commission on the Status of Women

Umoja wa Mataifa
Jinsia
Vifupisho
UNDPKO

UNDPKO ni kifupisho cha United Nations Department of Peace Keeping Operations yaani Idara ya Umoja wa Mataifa ya Shughuli za Kulinda Amani

Viungo vya nje
United Nations Department of Peacekeeping Operations Official Website
United Nations Rule of Law: The Department of Peacekeeping Operations , on the rule of law work conducted by the Department of Peacekeeping Operations.
 SPIA - Soldiers of Peace International Association 

Umoja wa Mataifa
Vifupisho
UNIDIR

UNIDIR ni kifupisho cha United Nations Institute for Disarmament Research yaani Taasisi ya Umoja wa Mataifa ya Utafiti wa Upokonyaji Silaha.

Viungo vya nje 
Tovuti rasmi

Umoja wa Mataifa
Vita
Vifupisho
UNODC

UNODC ni kifupisho cha United Nations Office on Drugs and Crime yaani "Ofisi ya Umoja wa Mataifa kuhusu Mihadharati na Jinai".

Makao makuu yako Vienna, Austria.

Viungo vya nje
 
 About Us, United Nations Office on Drugs and Crime.
 International Narcotics Control Board (INCB)
 United Nations Rule of Law: The United Nations Office on Drugs and Crime , on the rule of law work conducted by the United Nations Office on Drugs and Crime.
 Organization of the United Nations Office on Drugs and Crime, Secretary-General's bulletin, ST/SGB/2004/6, 15 March 2004.
 World Drug Report
 Asia & Pacific Amphetamine-Type Stimulants Information Centre – an extensive information source on Amphetamine-Type Stimulants in Asia managed by the United Nations Office on Drugs and Crime
 UNODC Field Offices

Umoja wa Mataifa
Vifupisho
Madawa ya Kulevya
UNIDO

UNIDO ni kifupisho cha United Nations Industrial Development Organization yaani Shirika la Maendeleo ya Viwanda la Umoja wa Mataifa.

Vifupisho
UNIFEM

UNIFEM ni kifupisho cha United Nations Development Fund for Women yaani Hazina ya Maendeleo ya Wanawake ya Umoja wa Mataifa.

Viungo vya nje
UNIFEM website  now redirects to UN Women website.
Goodwill Embassy 
United Nations Rule of Law: The United Nations Development Fund for Women , on the rule of law work conducted by the United Nations Development Fund for Women.

Umoja wa Mataifa
Jinsia
Vifupisho