Yosefina Bakhita

Yosefina Margaret Bakhita, F.D.C.C., (Olgossa, Darfur 1869 hivi - Schio, Veneto, Italia, 8 Februari 1947) alikuwa mtumwa kutoka Darfur, wa kabila la Wadaju nchini Sudan ambaye kisha kuletwa Italia akawa huru, akabatizwa, akajiunga na shirika la Wakanosa, akaishi na kufanya kazi huko kwa miaka 45. 

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 17 Mei 1992 na mtakatifu tarehe 1 Oktoba 2000. 

Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.

Maisha
Katika familia yake aliishi kwa furaha  pamoja na ndugu zake sita (watatu wa kiume na watatu wa kike) hadi alipotekwa na Waarabu waliofanya biashara ya utumwa akiwa na umri wa miaka 7/9, mnamo
Februari 1877, kama ilivyomtokea dada yake miaka miwili ya nyuma. 

Baada ya kulazimishwa kusafiri miguu mitupu  hadi El Obeid; njiani aliuzwa na kununuliwa mara mbili tayari. Katika miaka 12 iliyofuata (1877–1889) aliuzwa tena mara tatu.

Inasemekana kwamba uchungu wa matukio hayo ulimfanya asahau jina lake, akaanza kutumia lile alilopewa na mabwana wake, Bakhita, kwa Kiarabu Mwenye bahati. 

Pia alisilimishwa.

Utumwani
Huko El Obeid, Bakhita alinunuliwa na Mwarabu tajiri sana aliyemtumia kuhudumia mabinti wake wawili waliompenda na kumtendea vema. Lakini kaka yao alimpiga kikatili hivi kwamba alishinda kusimama tena zaidi ya mwezi mzima. 

Baadaye alinunuliwa na jenerali Mturuki ili kuhudumia mama mkwe na mke wake ambao wote walikuwa wakatili kwa watumwa. Bakhita alisema: "Katika miaka mitatu niliyokaa katika nyumba hiyo, sikumbuki siku iliyopita bila majeraha ya viboko. Jeraha  lilipotaka kupona, viboko vingine vilinipata.

Pia alisema kuwa kumbukumbu ya kutisha zaidi ya wakati ule ni ile ya kuchanjwa (kama watumwa wengine) kwa ukatili mkubwa kifuani, tumboni na mkononi.

Mwishoni mwa mwaka 1882, El Obeid ilitaka kushambuliwa wa askari wa Dola la Mahdi, hivyo jenerali aliuza watumwa wake wote isipokuwa 10 aliokwenda kuwauza Khartoum. 

Huko mwaka 1883 Bakhita alinunuliwa na balozi mdogo wa Italia, Callisto Legnani, aliyekuwa mwema sana, hivyo hatimaye Bakhita aliweza kutulia.

Karibu miaka miwili baadaye, Legnani alipotakiwa kurudi Italia, Bakhita alimuomba aende naye. Mwishoni mwa mwaka 1884 walifaulu kukimbia Khartoum iliyozingirwa wakiwa na rafiki yao, Augusto Michieli. Kisha kusafiri katika hatari kubwa kilometa 650 (maili 400) wamepanda ngamia hadi Suakin, bandari kuu ya Sudan. 

Mnamo Machi 1885 waliondoka Suakin wakafikia bandari ya Genova, Italia mnamo Aprili. Huko Callisto Legnani alimtoa Bakhita kwa Turina Michieli, mke wa Augusto, kama "zawadi". 

Mabwana wapya wa Bakhita walikwenda naye Zianigo, karibu Mirano Veneto, kilometa 25 (maili 16) magharibi kwa Venice. Huko aliishi miaka mitatu akawa yaya wa Alice Michieli, ambaye aliitwa pia Mimmina, na aliyezaliwa mnamo Februari 1886.

Wongofu na uhuru
Tarehe 29 Novemba 1888, Turina Michieli aliwaacha Bakhita na Alice kwa masista Wakanosa huko Venice ili amfuate mumewe Sudan. Aliporudi kuwachukua aende nao Suakin, Bakhita alikataa katakata, ingawa bibi Turina alimshinikiza siku tatu mfululizo. 

Kesi ilipopelekwa mahakamani, tarehe 29 November 1889 uamuzi ukawa kwamba Bakhita hajawahi kuwa mtumwa kisheria, kwa sababu huko Sudan utumwa ulikatazwa kabla hajazaliwa, tena Italia hakuna kabisa. 

Hivyo kwa mara ya kwanza Bakhita alijikuta ana maamuzi yote juu ya maisha yake. Akachagua kubaki na Wakanosa. 

Tarehe 9 Januari 1890 Bakhita alibatizwa kwa jina la Yosefina Margaret Fortunata (ndiyo tafsiri ya Bakhita). Siku hiyohiyo alipata kipaimara na kupokea ekaristi kwa mikono ya kardinali Giuseppe Sarto, ambaye baadaye akawa Papa Pius X akatangazwa mtakatifu.

Utawani
Tarehe 7 Desemba 1893 Bakhita aliingia unovisi na tarehe 8 Desemba 1896 aliweka nadhiri zake.

Mwaka 1902 alipangwa kwenye konventi ya Schio, Vicenza, alipoishi miaka yote hadi kifo chake, isipokuwa miaka 1935-1939 alipoishi Vimercate (Milan pamoja na kutembelea jumuia nyingine za Wakanosa ili kutimiza agizo la kushirikisha mang'amuzi yake na kuandaa masista vijana kwenda Afrika kama wamisionari. Inasemekana  "akili yake ilikuwa daima kwa Mungu, na moyo wake huko Afrika".

Huko Schio, Bakhita alifanya kazi kama mpishi, mtunzasakristia na bawabu. Hasa katika kazi hiyo alikuja kujulikana na wenyeji kwa upole, utulivu na tabasamu yake. Kitabu cha kwanza juu yake (Storia Meravigliosa, kazi ya Ida Zanolini) mwaka 1931 kilimfanya ajulikane na wengi nchini kote. 

Wakati wa Vita vikuu vya pili (1939–1945) wakazi wa Schio walitegemea ulinzi wake, na kweli mabomu mengi yaliyorushwa kijijini hayakuua mtu yeyote.

Miaka ya mwisho alisumbuliwa na maradhi na maumivu mengi, akitumia baiskeli ya magurudumu matatu, lakini hakupotewa na tabasamu yake. Alipoulizwa anajisikiaje, jibu lilikuwa, "Bwana anavyotaka". 

Saa za mwisho akili yake ilirudia mateso ya utumwani akalia, "Minyororo inanibana mno, muilegeze kidogo, tafadhali!". Alipozinduka, aliulizwa: "U hali gani? Leo ni Jumamosi".  "Ndiyo, nina furaha iliyoje: Bibi yetu... Bibi yetu!". Ndiyo maneno yake ya mwisho.  

Bakhita alifariki saa 2:10 usiku tarehe 8 February 1947. Siku tatu mfululizo watu waliandamana kuheshimu masalia yake kabla hajazikwa.

Ujumbe
Alipoulizwa na mwanafunzi: "Kama ungekutana na waliokuteka, ungefanya nini?", akajibu bila kusita: "Kama ningekutana na walioniteka, na hata walionitesa, ningepiga magoti na kubusu mikono yao. Kwa sababu, kama mambo hayo yasingetokea, leo singekuwa Mkristo wala mtawa."

Papa Benedikto XVI, mwanzoni mwa hati "Spe Salvi" ("Tumeokolewa katika tumaini") ya tarehe 30 Novemba 2007, alisimulia kifupi maisha yake kama kielelezo cha tumaini la Kikristo.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 African Online News (2000).Josephine Bakhita - an African Saint. 2000 October 14. Retrieved on 5 January 2010.
Bakhita: From Slave to Saint(2009)
 Burns, Paul; Butler, Alban (2005). Butler's Lives of the Saints: Supplement of New Saints and Blesseds, Volume 1, pp. 52-55. Liturgical Press. ISBN 0-8146-1837-5
 Carter, Rozann (2011). St. Josephine Bakhita and the Door to Holiness. Word On Fire, 2011  Retrieved on 7 February 2012.
  Copeland, M. Shawn (2009). St Josephine Bakhita. In: Perry, Susan ed. Holiness and the Feminine Spirit: the Art of Janet McKenzie. New York, pp. 113-118. ISBN 1-57075-844-1
 Dagnino, Maria Luisa (1993). Bakhita Tells Her Story. Third edition, 142 p. Canossiane Figlie della Carità, Roma. Includes the complete text of Bakhita's autobiography (pp. 37–68).
   Davis, Cyprian (2000). Black Catholic Theology: A Historical Perspective. In: Theological Studies, 61, pp. 656-671.
  Hurst, Ryan. Mahdist Revolution (1881-1898) In: Online Encyclopedia of Significant People in Global African History. Retrieved on 8 June 2011.
 Hutchison, Robert (1999). Their Kingdom Come: Inside the Secret World of Opus Dei, St. Martin's Press. ISBN 0-312-19344-0
 Maynard, Jean Olwen (2002). Josephine Bakhita: The Lucky One. London, 76 p.   ISBN 1-86082-150-2
 O'Malley, Vincent (2001). St. Josephine Bakhita. In: Saints of Africa, pp. 32–35. Our Sunday Visitor Publishing. ISBN 0-87973-373-X
 Roche, Aloysius (1964). Bakhita, Pearl of the Sudan. Verona Fathers, London, 96 p. 
 Zanini, Roberto Italo (2000). Bakhita: A Saint For the Third Millennium. Orca Printing Company, 190 p.
 Zanolini, Ida (2000). Tale of Wonder: Saint Giuseppina Bakhita. 8th edition, 255 p. ISBN 2-7468-0294-5

Viungo vya nje

Biography from the Vatican website: English French Italian Portuguese
A short biography  from Patron Saints Index
 A brief biography in Pope Benedict XVI's encyclical Spe Salvi, paragraph 3
Giuseppina Bakhita in Wikipedia Italiana     Retrieved on 14 February 2011.
Canossian Daughters of Charity 
Bakhita: The Musical. Lyrics by Mookie Katigbak, music by Niel De Mesa.  A Presentation of the Canossian Daughters of Charity. Manila 2000.Includes lyrics of 22 musical numbers.
[http://www.amazon.com/dp/B000VUR6HO Two Suitcases: The Story Of St. Josephine Bakhita" (2000)]. Directed by Paolo Damosso. An Italian movie with dubbed English track. 58 minutes.Bakhita: From Slave to Saint (2009) Directed by Giacomo Campiotti, scored by Stefano Lentini. In Italian with English subtitles.   190 (originally 207) minutes.TABASAMU (Mother) from the Bakhita soundtrack by Stefano Lentini     2:38 min.''
 Website of the Canossian Foundation 

Waliozaliwa 1869
Waliofariki 1947
Mabikira
Wakanosa
Watakatifu wa Sudan
Watakatifu wa Italia
Utumwa