LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Maria Sarungi Tsehai

Maria Sarungi Tsehai ni mwanaharakati anayepambana kuwashawishi watu katika nchi ya Tanzania, kukubali kuwa na mabadiliko chanya  kupitia kampeni yake katika mitandao ya jamii iitwayo "Change Tanzania”. Change Tanzania ilianza kama hashTag kwenye mtandao wa kijamii wa Twitter(#changeTanzania) . 

Anafahamika pia kwa jinsi anavyoshiriki katika kuwasaidia binti/mabinti wadogo kuzifikia ndoto zao za kuwa gwiji/magwiji wa urembo, kwa kuitumia nafasi yake kama Mkurugenzi wa Miss Universe Tanzania kufundisha na kutoa kipaumbele kwa mabinti hawa.  .

Elimu
Maria Sarungi Tsehai ana shahada ya kitivo cha sayansi ya jamii kutoka katika chuo kikuu cha Eötvös Loránd in Hungary, alihitimu mwaka 1999.

Kazi
Ni mtaalam wa mawasiliano, uandishi wa habari na mambo ya urembo, anamiliki kampuni ya mawasiliano ,compass communication 
Na yeye ndiye Mkurugenzi  katika kampuni hii. Akiwa mkurugenzi ,ameweza kushiriki katika utengenezaji wa filamu ya “Am Tired” ambayo  ilifanyika mwaka 2005 na nyingine  iitwayo “Born on fire” ya mwaka 2008. .

Harakati
Sarungi  anafahamika sana kwa mawazo yake juu ya namna raia wa nchi ya Tanzania wanaweza  kuleta mabadiliko chanya kupitia vyombo vya habari

Marejeo

Wanawake wa Tanzania
Watu walio hai
Wikipedia Editathon 2018
Nyang'aranga

Nyang'aranga ni kijiji kilichopo ndani ya kata ya Mugeta, tarafa ya Chamriho iliyoko wilaya ya Bunda, mkoa wa Mara.. 

Jamii ya kijiji hiki wengi wao ni wa kabila la Wakurya na hujishughulisha na kilimo pamoja na ufugaji.

Mwanzoni mwa miaka ya 2000 walianza kuchanganyika kwa wiki na watu kutoka sehemu mbalimbali, na hii ni baada ya kupiga hatua kiuchumi japo bado asilimia kubwa ni maskini kwani hutegemea mvua katika kilimo, ufugaji na hata maji kwa ajili ya matumizi ya nyumbani. Kumbe kijiji hiki ni miongoni mwa vijiji vingi nchini Tanzania vinavyokumbwa na ukame.

Nyang'aranga ina shule ya msingi.

Tanbihi

	
Wilaya ya Bunda
Msalvia (mmea)

Msalvia (ujulikanao pia kama sage of the diviners, ska maría pastora, seer's sage, yerba de la pastora ama kwa kifupi salvia; jina la kisayansi Salvia divinorum) ni mmea ambao utumizi wa majani yake kwa njia ya kutafuna, kuvuta kama sigara au kupika kama chai unasababisha namna ya ulevi. Majani ya mmea huu yana vidonge aina ya opioindi zinazosababisha ukumbusho-wazimu (hallucination). Kwa vile mmea huu haujifanyiwa utafiti kwa kina, madhara yake na usalama wa matumizi yake kwa muda mrefu bado haujathibitishwa.

Majani yake hutumika pia kusafisha meno.

Asili na historia 
Asili ya mmea huu ni nchi ya Mexico na humea kiasilia katika msitu wa Sierra Mazateca ya Oaxaca kwenye vivuli vilivyo na unyevu. Msalvia hufikia urefu wa kima zaidi ya mita moja na huwa na shina mraba lisilo na kitu ndani kama mimea mingine ya familia ya mnanaa Lamiaceae. Leo msalvia pia hukuzwa nyumbani na hupandwa vipandikizi vya tawi au shina lake kwa vile mmea huu hutoa mbegu kwa uchache na ugumu sana.

Sheria   
Mmea Msalvia umeruhusiwa katika nchi nyingi lakini matumizi yake hudhibitiwa nchini Australia, Ubelgiji, Brazil, Canada, Denmark, Estonia, Finland, Ujerumani, Italia, Japan, Korea Kusini, Poland, Hispania, Uswisi, Armenia na sehemu nyingine Marekani. Hata Vile mmea wa msalvia umeenea sehemu tofautitofauti na miche yake huuzwa na wakulima wa miti no dawa katika nchi nyingine.

Tanbihi

Marejeo 
 https://en.wikipedia.org/wiki/Salvia_divinorum
 https://en.wikipedia.org/wiki/Legal_status_of_Salvia_divinorum

Viungo vya nje 

Guguchawi na jamaa
Mitishamba
Madawa ya Kulevya
Meno
Walimwengu

Walimwengu ni jina la wimbo uliotoka 2007 kutoka kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania, Nuru the Light. Katika wimbo, Nuru ameangalia sana tabia za kibinadamu ambazo rahisi kutokea. Namna watu wanavyokupenda ukiwa na kitu halafu kukubadilikia ukiwa huna kitu. Hali ambayo inatokea kila siku katika jamii yetu. Hii ni  kazi ya SoulHouse Studio, huku video ikiwa kazi ya Adam Juma kupitia Visual Lab.

Historia ya wimbo
Kikazi, huu ndio wimbo wa kwanza wa Nuru kuimba Kiswahili. Wazo la kuandika wimbo lilimjia akiwa anasafisha ukumbini kwake na punde akawaza sana maisha ya nyumbani Tanzania na namna watu wanavyomchukulia amekulia Ulaya. Wakati huo kabla ya wimbo, alikuwa akija Tanzania anakuja na rundo la mabegi yaliyojawa mazawadi ya kila aina. Kwa tabia hiyo, akagundua kama anapendewa kitu na si utu wake. Tangu hapo akaona sasa isiwe shida heri tu aachane na ubebaji wa mabegi ya zawadi. Fikra hizi za kuwa wewe wa Ulaya au Amerika ukija una mazawadi imetawaliwa na watu wengi sana. Sehemu kubwa ya wanadamu huamini ya kwamba mtu kutoka nchi za nje lazima we na kila cha kumsaidia aliye katika bara la Afrika. 
Mawazo ambayo Nuru aliyaona si sawa. Wimbo uko binafsi sana namna ambavyo unaimbwa. Kaimba katika sauti ya huzuni yenye kulalamikia miyenendo mibaya ya raia wenza wenye tabia kama hizi za kudhani waliopo nje ya nchi wakija TZ basi mijihela na mizawadi tu na si kingine. Hali halisi ya wimbo inagusa wengi na imewatokea hasa ukiachia Nuru yeye binafsi kuonelea kutunga wimbo huu. Ndani ya wimbo hakuzungumzia mapenzi bali hali halisi ya maisha ya kitegemezi kwa Waswahili.

Maudhui
Wimbo unaanza na kiitikio kinasema;

“Walimwengu ni wazuri, ukiwa na mali”
“Walimwengu ni wazuri, ukiwa na mali”
“Mali ikiisha, watu wote, huwaoni”
“Mali ikiisha, watu wote, huwaoni”

Ubeti wa kwanza
Baada ya upepo wa pesa kwenda kusi, ndugu na jamaa wamepotea. 
Marafiki nao ndio usiseme kabisa. Chambi kwisha kila mtu kaingia mitini. Nuru kabaki peke yake. Kachanganyikiwa kiasi hata hajui kama anaota au la. Maisha kizungumkuti unaowajua wamesepa. Baada ya kilio anarudia tena kiitikio.

Ubeti wa pili
Akirudi katika ubeti wa pili, anajiuliza na maisha yake afanyeje. Njaa kali na maisha msoto. Ngoma ngumu hadi mpenzi wake nae kabwaga manyanga. Walimwengu wazito sana. Pamoja na yote hayo, bado hajakata tamaa anaamini Mungu bado yupo naye. Ya dunia yakupita na si ya kuganda. Wakati mwingine upitie magumu ili heri ije.

Video ya muziki
Video ilifanywa huko mjini Zanzibar. Siku ya kupiga video kulikuwa na bonge la mvua. Hali ambayo ilipelekea kushindikana kufanya video hiyo nje na ilikuwa siku hiyo-hiyo tu kwani siku inayofuata Nuru alikuwa anarudi Sweden. Video ilitengenezwa kwa muda wa masaa yasiyozidi matatu. Vipande vya nje vimepigwa kwa dakika zisizozidi hamsini tu baada ya mvua kukata. Na ilitakiwao ubunifu wa hali ya juu ili kutosha wakati huo na ndio maana katika video ameonekana na mavazi mawili tu na sio zaidi ya hayo na punde baada ya kumaliza imlimbidi awahi boti la kurudi mjini Dar es Salaam.

Tazama pia
Msela
Kwanini
Muhogo Andazi
Chapa Lapa
Supastaa
Nsubiri Usilale
L
Umeniacha

Viungo vya Nje

Nyimbo za Nuru the Light
Nyimbo za 2007
Stanislaus mfiadini

Stanislaus mfiadini (kwa Kipolandi:Stanisław Szczepanowski; 26 Julai 1030 – 11 Aprili 1079) alikuwa askofu wa Kraków kuanzia mwaka 1072 hadi kifodini chake . 

Kati ya maonevu ya wakati wake, alitetea kwa nguvu zake zote ustaarabu na tunu za Kikristo na kuongoza jimbo lake kama mchungaji mwema akisaidia maskini na kutembelea kila mwaka waklero wake.

Anajulikana hasa kwa kuuawa wakati wa kuadhimisha ibada na mfalme wa Polandi Bolesław II ambaye hakupenda makemeo yake makali. 

Kwa sababu hiyo Stanislaus alitangazwa mtakatifu mfiadini na Papa Inosenti IV tarehe 17 Septemba 1253. 

Sikukuu yake huadhimishwa na Kanisa Katoliki kote duniani tarehe ya kifodini chake, lakini pia tarehe 7 Mei na 8 Mei, hasa nchini mwake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 1030
Waliofariki 1079
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Poland
Tarasius Mtakatifu

Tarasius Mtakatifu (kwa Kigiriki: Άγιος Ταράσιος, Agios Tarasios; Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, 730 hivi – Konstantinopoli, 25 Februari 806) alikuwa Patriarki wa mji huo kuanzia 25 Desemba 784 hadi kifo chake.

Maarufu kwa maadili na ujuzi, alifungua na kufanikisha Mtaguso wa pili wa Nisea (787).

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Februari au 25 Februari au 10 Machi.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
The Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press, 1991.
The Oxford Dictionary of the Christian Church, third edition
Byzantium: the Early Centuries by John Julius Norwich, 1988.

Viungo vya nje
St Tarasius the Archbishop of Constantinople Orthodox icon and synaxarion

Waliozaliwa 730
Waliofariki 806
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uturuki
Tekla wa Ikonio

Tekla wa Ikonio (kwa Kigiriki: Θέκλα, Thékla) alikuwa mwanamke wa mji huo wa Likaonia (leo nchini Uturuki) katika karne ya 1 BK. 

Inasemekana alipata kuwa mfuasi wa Mtume Paulo, inavyosimuliwa na kitabu cha karne ya 2 Matendo ya Paulo na Tekla (180 hivi).

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe tofautitofauti: 23 Septemba, 24 Septemba au 3 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Barrier, J. W., J. N. Bremmer, T. Niklas, A. Puig I Tàrrech. 2016. Thecla: Paul's disciple and saint in the East and the West. Bristol, CN: Peeters.
Eliott, J.K., "The Apocryphal New Testament: A Collection of Apocryphal Christian Literature in an English Translation," Oxford: Oxford University Press, 1993.
Johnson, Scott Fitzgerald, The Life and Miracles of Thekla: A Literary Study, Cambridge, MA: Harvard University Press, 2006.
MacDonald, D.R., "The Legend and the Apostle: The Battle for Paul in Story and Canon," Philadelphia: Westminster Press, 1983.
Kirsch, J.P., Catholic Encyclopedia: "Sts. Thecla", Volume XIV, New York: Robert Appleton Company, 1912.
Ehrman, Bart D., "Lost Christianities: The Battles for Scripture and the Faiths We Never Knew," Oxford University Press, 2005, .
Davis, Stephen J. The Cult Of Saint Thecla. Oxford: Oxford University Press, 2001. Print.
Osiek, Carolyn. 'The Cult Of Thecla: A Tradition Of Women's Piety In Late Antiquity (Review)'. Journal of Early Christian Studies 11.3 (2003): 422-424. Web.

Viungo vya nje

 Acts of Paul and Thecla: translated probably by Jeremiah Jones, (1693–1724)
Early Christian Writings:`Acts of Paul and Thecla (e-text) ed. M.R. James, 1924.
 Nancy A. Carter, "The Acts of Thecla: a Pauline tradition linked to women"
Catholic Encyclopedia: Sts. Thecla
Colonnade Statue St Peter's Square
St. Thecla Catholic Church & School, Chicago, IL

Waliozaliwa 30
Waliofariki karne ya 1
Mabikira
Mtume Paulo
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Tekle Haymanot

Tekle Haymanot au Takla Haymanot (kwa Kige'ez ተክለ ሃይማኖት takla hāymānōt, kwa Kiamhara tekle hāymānōt, "Mti wa Imani"; Bulga, Shewa, 1215 hivi - Debre Libanos, 1313 hivi) alikuwa mmonaki wa Ethiopia aliyeanzisha monasteri muhimu (Debre Libanos) katika mkoa wake asili, Shewa. 

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu na Waorthodoksi wa Mashariki lakini pia na Wakatoliki 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Agosti, lakini katika Kalenda ya Kiethiopia tarehe 24 ya kila mwezi ni kwa heshima ya Tekle Haymanot.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
The official Coptic life of Saint Takla Haymanot the Ethiopian
Entry from the Biographical Dictionary of Christian Missions
Biography of Takla Haymanot by Taddesse Tamrat for The Dictionary of Ethiopian Biography 

Waliozaliwa 1215
Waliofariki 1313
Wamonaki
Watakatifu wa Ethiopia
Tudful

Tudful (pia: Tydfil) alikuwa mwanamke Mkristo wa Wales aliyefia dini mwaka 480 hivi.

Mtoto wa mfalme Brychan, alipata malezi bora upande wa elimu na maadili kabla hajauawa na Wapagani.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu bikira mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 480
Mabikira 
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Wales
Theodoro wa Amasea

Theodoro wa Amasea (kwa Kigiriki: Θεόδωρος) alikuwa askari Mkristo ambaye, kwa ajili ya imani aliyoikiri kwa ushujaa wakati wa dhuluma, aliteswa, akafungwa na hatimaye akauawa kwa kuchomwa moto katika mji huo wa Uturuki wa leo mwanzoni mwa karne ya 4 (306 hivi).

Gregori wa Nisa alimsifu kwa hotuba yake maarufu.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 9 Novemba au 17 Februari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

Vitabu
  The Book of Saints (a dictionary of servants of God canonised by the Catholic Church) compiled by the Benedictine monks of St Augustine's Abbey, Ramsgate (6th edition, revised & rest, 1989).
  Butler's Lives of the Saints (originally compiled by the Revd Alban Butler 1756/59), Vol II (February) and XI (November), 1926/38 revised edition, 1995 new full edition.
  Delaney, John J: Dictionary of Saints (1982).
 Hippolyte Delehaye: Les Legendes Grecques des Saints Militaires (Paris 1909).
 Demus, Otto: The Church of San Marco in Venice (Washington 1960).
  Demus, Otto: The Mosaics of San Marco in Venice (4 volumes)  1 The Eleventh & Twelfth Centuries - Text (1984).
  Farmer, David: The Oxford Dictionary of Saints (4th edition, 1997).
  Grotowski, Piotr L.: Arms and armour of the warrior saints: tradition & innovation in Byzantine iconography (843-1261) (Leiden: Brill, 2010).
 The Oxford Companion to the Year (by Bonnie Blackburn & Leofranc Holford-Stevens) (Oxford 1999).
  Walter, Christopher: The Warrior Saints in Byzantine Art and Tradition (2003)

Makala
 B. Fourlas, "Eine frühbyzantinische Silberschale mit der Darstellung des heiligen Theodor", Jahrbuch des Römisch-Germanischen Zentralmuseums Mainz 55, 2008 [2011], pp. 483–528 (on the iconography before iconoclasm).

Viungo vya nje

Website of Orthodox Church
Hagiography from the website of the Orthodox Church in America
Saints of November 9: St Theodore Tiro
Colonnade Statue in St Peter's Square

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 306
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Nyoka-miti Kichwa-kipana

Nyoka-miti kichwa-kipana ni nyoka wa jenasi Toxicodryas katika familia Colubridae. Amepewa jina hili kwa sababu hukaa mitini takriban masaa yote na kichwa ni kipana kuliko nyoka-miti wengine.

Nyoka hawa ni warefu, hadi m 2.8 lakini m 1-2 kwa kawaida. Rangi yao ni nyeusi, kijivu au kahawia juu na njano au pinki chini.

Kama jina lao linadokeza huishi mitini ambapo hukamata vyura, mijusi, vinyonga, ndege, mayai ya ndege,  wagugunaji wa miti na popo.

Chonge ni meno ya nyuma. Sumu yao inaweza kuwa na hatari kwa watu lakini mifano ya shida kubwa haijulikani. Hata hivyo inaambilika kuzuia kung'atwa na nyoka hawa.

Spishi
 Toxicodryas blandingii, Nyoka-miti wa Blanding (Blanding's tree snake)
 Toxicodryas pulverulenta, Nyoka-miti wa Fischer (Fischer's tree snake)

Marejeo
 Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, San Diego, CA, USA.

Viungo vya nje
 Hazinadata ya watambaachi

Nyoka
Theodoro wa Studion

Theodoro wa Studion (Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, 759 – Cape Akritas, Bitinia, 826) alikuwa mmonaki, halafu abati wa monasteri ya Studion mjini . 

Alishika nafasi muhimu katika kufufua umonaki na fasihi huko Bizanti. 

Kati ya vitabu vyake vingi, barua kuhusu urekebisho wa monasteri ndiyo maandishi ya kwanza kupinga utumwa. 

Anakumbukwa pia kwa kutetea kwa nguvu picha takatifu, bila kujali kwamba msimamo wake ulimvutia dhuluma kutoka kwa kaisari na patriarki zilizoathiri sana afya yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Novemba au 12 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

 (Online text)

Viungo vya nje
Selected works of Theodore, translated into English by Archimandrite Ephrem.
Theodorus Studita Greek Opera Omnia by Migne, Patrologia Graeca with analytical indexes.
A Homily on Fasting and Dispassion by St. Theodore the Studite, to be read at the beginning of Great Lent.
Theodore the Studite (Aromatic Wall Icon) 
St. Theodore of Stoudios Catechesis (Kindle Edition in Ukrainian)

Waliozaliwa 759
Waliofariki 826
Wamonaki
Wanateolojia
Watakatifu wa Uturuki
Kitimaguru

Kitimaguru (pia kiti cha magurudumu, kitimagurudumu,  kwa Kiingereza: wheelchair) ni kifaa kilichotengenezwa kikiwa na kiti pamoja na magurudumu kwa madhumuni ya kumsaidia majeruhi, wagonjwa wasio na nguvu ya kutembea au watu wenye ulemavu kukalia na kujisukuma, kusukumwa na mtu mwingine au kujiendesha kwa mashine za otomatiki kwa lengo la kusogea kutoka sehemu moja kwenda nyingine. 

Kiti hicho huwa kimeundwa hivi kwamba mgonjwa atapata starehe ya kuketi. 

Kitimaguru kinaweza kusukumwa na mtu aliyekikalia au na mwingine anayemhudumia.

Huenda pia kikawa na vidhibiti ili anayebebwa aweze kudhibiti mwendo wa kigari kile. 

Kitimaguru hupatikana pia kwa wenye ulemavu wanaoshindana katika uga wa spoti.

Tazama pia
 Guta (kifaa)

Viungo vya nje 
 https://en.wikipedia.org/wiki/Wheelchair

Vifaa
usafiri
Ulemavu
Theodosi wa Kiev

Theodosi wa Kiev au Theodosi Pekerski (kwa Kirusi Феодосий Печерский; kwa Kiukraina Феодосій Печерський; Vasylkiv, 1009 - Kiev, 3 Mei 1074) alikuwa mmonaki wa karne ya 11 aliyeleta umonaki wa kijumuia kadiri ya kanuni ya Theodori wa Studion katika sehemu za Kiev (leo nchini Ukraina) na pamoja na Antoni wa Kiev alianzisha monasteri maarufu ya Mapango ya Kiev. 

Alitangazwa na Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi kuwa mtakatifu. Anaheshimiwa hivyo na Kanisa Katoliki pia.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Mei lakini pia tarehe 14 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Venerable Theodosius the Abbot of the Kiev Far Caves Monastery, and Founder of Coenobitic Monasticism in Russia Orthodox icon and synaxarion for May 3
Translation of the relics of the Venerable Theodosius of the Kiev Far Caves Icon and synaxarion for August 14
Catholic - Religious calendar

Waliozaliwa 1009
Waliofariki 1074
Wamonaki
watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ukraine
Watakatifu wa Urusi
Nyoka-miti

{{Uainishaji
| rangi = #D3D3A4
| jina = Nyoka-miti
| picha = Marbled Tree Snake (Dipsadoboa aulica) threat display (13922957032).jpg
| upana_wa_picha = 250px
| maelezo_ya_picha = Nyoka-miti marumaru (Dipsadoboa aulica
| himaya = Animalia (Wanyama)
| faila = Chordata (Wanyama wenye ugwe wa neva mgongoni)
| nusufaila = Vertebrata (Wanyama wenye uti wa mgongo)
| ngeli = Reptilia (Wanyama wenye damu baridi na magamba ngozini)
| oda =  Squamata (Mijusi, mijusi-nyungunyungu na nyoka)
| nusuoda = Serpentes (Nyoka)
| familia = Colubridae (Nyoka walio na mnasaba na kipiri)
| bingwa_wa_familia = Oppel, 1811
| nusufamilia = Colubrinae (Nyoka wanaofanana na kipiri)
| bingwa_wa_nusufamilia = Oppel, 1811
| jenasi = Dipsadoboa Günther, 1858
| subdivision = Spishi 10:
 D. aulica <small>(Günther, 1864)
 D. brevirostris (Sternfeld, 1908)
 D. duchesnii (Boulenger, 1901)
 D. flavida (Broadley & R. Stevens, 1971)
 D. shrevei (Loveridge, 1932)
 D. underwoodi (Rasmussen, 1993)
 D. unicolor Günther, 1858
 D. viridis (W. Peters, 1869)
 D. weileri (Lindholm, 1905)
 D. werneri (Boulenger, 1897)
}}
Nyoka-miti ni nyoka wa jenasi Dipsadoboa katika familia Colubridae. Amepewa jina hili kwa sababu hukaa mitini takriban masaa yote.

Nyoka hawa ni warefu kiasi, m 1.4 kwa kipeo lakini sm 60-90 kwa kawaida. Rangi yao ni kijani au kahawia. Spishi kahawia zina kilingo kama marumaru. Rangi hizi zinaweza kuchukuliwa kama rangi za kamafleji.

Kama jina lao linadokeza huishi mitini ambapo hukamata vyura, mijusi-kafiri na vinyonga.

Chonge ni meno ya nyuma lakini sumu yao haina hatari kwa watu.

Spishi
 Dipsadoboa aulica, Nyoka-miti Marumaru (Marbled tree snake)
 Dipsadoboa brevirostris, Nyoka-miti wa Gini (Guinean tree snake)
 Dipsadoboa duchesnii, Nyoka-miti wa Duchesne (Duchesne's tree snake)
 Dipsadoboa flavida, Nyoka-miti Mabaka (Cross-barred tree snake)
 Dipsadoboa shrevei, Nyoka-miti wa Shreve (Shreve's tree snake)
 Dipsadoboa underwoodi, Nyoka-miti wa Underwood (Underwood's tree snake)
 Dipsadoboa unicolor, Nyoka-miti Kijani wa Günther (Günther's gree tree snake)
 Dipsadoboa viridis, Nyoka-miti Kijani wa Laurent (Laurent's gree tree snake)
 Dipsadoboa weileri, Nyoka-miti Mkia-mweusi (Black-tailed gree tree snake)
 Dipsadoboa werneri, Nyoka-miti Kijani wa Usambara (Usambara gree tree snake)

Picha

Marejeo
 Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa.'' Academic Press, San Diego, CA, USA.

Viungo vya nje
 Hazinadata ya watambaachi

Nyoka
Nyoka Meno-hanjari

Nyoka meno-hanjari ni spishi ya nyoka wa jenasi Xyelodontophis katika familia Colubridae. Amepewa jina hili kwa sababu ana chonge ndefu zinazofanana na hanjari.

Nyoka huyu ni warefu kiasi: m 1-1.5. Rangi yake ya juu ni kijivu au kahawia pamoja na vidoa njano. Taya la chini ni jeupe, koo njano na tumbo jeusi.

Makazi na mwenendo haijulikani vizuri lakini sampuli moja ilipatikana yenye kinyonga ndani ya tumbo lake.

Chonge ni meno marefu ya nyuma yanayofanana na hanjari. Haijulikani kama sumu ni hatari.

Marejeo
 Spawls, S., Howell, K., Drewes, R. & Ashe, J. (2002) A field guide to the Reptiles of East Africa. Academic Press, San Diego, CA, USA.

Viungo vya nje
 Hazinadata ya watambaachi

Nyoka
Kujenga mwili

Kujenga mwili ni mazoezi yanayofanywa ili kudhibiti na kukuza misuli. Wanaojenga misuli si tu mazoezi wanayofanya bali pia hutumia lishe maalum ili kuipa miili yao aina za chakula, na madini yanayohitajika. Kujenga mwili ni mchakato mgumu unaochukua muda na huhitaji nidhamu ya hali ya juu ili kuufanikisha, hivyo umewashinda wengi.

Watu hujenga miili kwa sababu tofauti: sababu za kikazi kwa wale ambao hufanya kazi zinazohitaji nguvu ya kimwili kama wanajeshi, kutumia wakati wa ziada, na pia kushiriki mashindano ya kujenga mwili. Wanaoshiriki mashindano ya kujenga mwili hushikilia mazoezi ya kujenga misuli kwa kina na wana nidhamu ya hali ya juu. Mashindano hayo hufanywa kati ya nchi tofauti, bara na hata ya dunia nzima. Mashindano kama ya "International Federation of Body Builders -IFBB ya tuzo la Mr. Olimpia", na "National Armature Body-Builders Association NABBA ya tuzo la Universe Championships" ni mojawapo ya mashindano ya kujenga misuli yanayojulikana dunia mzima.

Historia ya Kujenga mwili 
Zoezi la kuinua mawe ili kujenga misuli lilifanyika zama za kale nchini Misri, Ugiriki na Tamilakam. Upande wa magharibi katika nchi za Ulaya zoezi hili lilinawiri kati ya mwaka wa 1800 na 1953 wakati wanaume wa miraba walionyesha ubingwa wao na kushindana hadharani. Hata hivyo, wakati ule washindi hawakushindina ujenzi wa misuli bali walishindana ukubwa kwani hata wenye kitambi walishiriki. 

Hivi leo mashindano ya kujenga misuli yamekomaa yakishirikisha si tu wanaume bali pia wanawake. Mwaka wa 2000 mashirika husika ya kujenga misuli yalijaribu kupiga hatua kushirikisha mchezo huu Olimpiki lakini hawakufaulu.

Taratibu za Kujenga mwili 
Wataalamu, mashirika tofautitofauti na jimu wana taratibu tofautitofauti za kujenga misuli. Hata hivyo taratibu hizi hutofautiana kidogo. Mambo muhimu ya kufuatilia ni:
 mazoezi ya kuinua chuma
 chakula chenye wingi wa kalori
 utumizi wa virutubisho (kama Keretini na Protini ya Whey)
 ulaji wa protini 
 kupumzisha mwili vizuri baada ya zoezi
 Kutoshiriki mazoezi ya Cardio

Tanbihi

Marejeo 
 https://en.wikipedia.org/wiki/Bodybuilding

Viongo vya nje 

Afya
Mwili
Theofani mkaapweke

Theofani mkaapweke (Theophan Zatvornik; kwa Kirusi: Феофа́н Затво́рник; Chernavsk, 10 Januari 1815 - Vysha Monastery,6 Januari 1894) alikuwa mmonaki na hatimaye askofu wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi.

Kanisa lake lilimtangaza mtakatifu mwaka 1988.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Januari au 10 Januari.

Maandishi yake katika tafsiri ya Kiingereza
 The Spiritual Life and How to Be Attuned To It
 
 Turning the Heart to God (Partial translation of The Path to Salvation)
 Kindling the Divine Spark: Teachings on How to Preserve Spiritual Zeal
 
 }

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
  St Theophan the Recluse: The Bishop of Tambov biography (Orthodox Church in America website)
  What is Prayer? by Theophan the Recluse (Youtube playlist of 5 videos containing the complete English translation of this work.)
 Writings of St. Theophan the Recluse at theophan.net
 English translation of a letter of Theophan the Recluse to the husband of his sister of 12th of February 1874
  The Act of Canonization of the Local Council of the Russian Orthodox Church, Trinity-Sergius Laura, 6-9 June, 1988.

Waliozaliwa 1815
Waliofariki 1894
Wamonaki
Maaskofu
Wanateolojia wa Urusi
Watakatifu wa Urusi
Mchapuko

Mchapuko (pia mchapuo, kwa Kiingereza acceleration) ni istilahi ya fizikia inayotaja badiliko la kasi au zaidi kasimwelekeo ya kitu kwa kipindi fulani. Mchapuko unafafanuliwa kuwa badiliko la kasimwelekeo (velositi) linalogawiwa kwa badiliko la wakati.

Mchapuko unatokea kama gimba linaongeza kasi, linapunguza kasi au linabadilisha mwelekeo wake. Mfano gari linalopiga mbio, linalopigwa breki au kupiga kona linaona mchapuko.

Kama gari lililosimama linaanza kutembea mbele linaingia katika mchapuko kimstari (ing. linear acceleration) na abiria ndani yake wanaisikia kama kani inayowasukuma nyuma dhidi ya viti vyao.
Wakati gari linapita kona ya barabara linaingia katika mchapuo usio kimstari (non-linear acceleration) na abiria wanaweza kusikia kani inayowasukuma kwa upande wa nje. 
Kama dereva anapiga breki gari linaingia katika mchapuo hasi (deceleration) yaani mchapuko kinyume cha mwendo wake hadi sasa na hapo abiria husikia kani inayowasukuma mbele.

Kipimo cha SI cha mchapuko ni m/s2 yaani mraba wa mita kwa sekunde.

Fizikia
Mahututi

Mahututi ni kivumishi cha sifa chenye asili ya Kiarabu ambacho huambatana sana na nomino mgonjwa. 

Tunaposema mgonjwa mahututi basi tunamaanisha ni mtu aliye katika hali mbaya kwa sababu ya ugonjwa. Huenda yule mtu akawa katika kitengo cha hospitali kwa ajili ya huduma za pekee (sadaruki; kwa Kiingereza: Intensive Care Unit, kipufi: ICU) au akawa nyumbani akitazamiwa kufa. 

Mwambatanisho wa maneno haya hutumika pia baada ya ajali ambapo, waliojeruhiwa sana na huenda wakaaga dunia kwa majeraha na mshtuko baada ya ajali husemwa kuwa mahututi.

Hali hiyo inadai mtu atendewe kwa utaalamu na wema wa pekee.

Dini mbalimbali zinaelekeza namna ya kumhudumia hata kiroho, kwa mfano Wakristo wa madhehebu mbalimbali wanampatia kitubio, mpako wa wagonjwa na komunyopamba.

Tiba
Muuguzi

Muuguzi ni mtaalamu aliye andaliwa kupitia mfumo maalumu na thabiti wa kitaaluma, kisha kuthibitishwa na kuidhinishwa (na mamlaka iliyopo kisheria / chombo kinachosimamia taaluma hii) kutoa huduma za afya. 

Muuguzi anaweza kuwa wa jinsia yeyote (kiume / kike). Sambamba na hospitalini, muuguzi anaweza kufanya kazi maeneo tofauti tofauti; nyumbani, kwenye jamii, kwenye makampuni na mashirika mbalimbali, shuleni na vyuoni kama Wakufunzi, Wahadhiri na Watafiti.

Kazi nyingi na muhimu hutekelezwa kwa weledi mkubwa na wauguzi.

Tanbihi

Kazi
Tiba
Kosaka Daimaou

Kosaka Daimaou (Kazaka Daichiro; 17 Julai 1973 -) ni talanta ya Kijapani, DJ, mtayarishaji wa muziki. Inaonekana kama mwanachama wa trio ya "Comedy" "Chini ya AIR-LINE", kama vile "mbinguni ya Vocabulan" nk. Baada ya hapo itakuwa kufanya shughuli muziki na vichekesho, idadi ya mara ambazo video za kucheza video na wamevaa kama mwimbaji "pico Taro" kuimba "kalamu pai Nappo juu Appoooh kalamu" (PPAP) mwaka 2016 imekuwa mada, kama vile zaidi ya mara milioni moja , PPAP na nyimbo zingine zinagawanywa katika nchi 134 duniani kote. Usimamizi wa Avex ni. Mke wangu ni jicho la Talent.

Pico Taro (Pikotaro, pico Taro (si Kotaro), Julai 17, 1963 -), kilima zamani ni mwimbaji-mtunzi kuiga. Hata hivyo, Kosaka Dai Kaou ni mtayarishaji mwenyewe na anafanya kazi na kuweka kwamba ni mtu tofauti kutoka Pico Taro. August 2016 kama YouTuber, "kalamu pai Nappo juu Appoooh kalamu" juu ya video posting tovuti "YouTube" (PPAP) kwa vile post, inaonyesha hit duniani kote.

Wanamuziki wa Japani
Tikhon wa Zadonsk

Tikhon of Zadonsk (jina la awali: Тимофей Савельевич Соколов, Timofey Savelyevich Sokolov; Korotsko, 1724 – Zadonsk, 1783) alikuwa mmonaki, askofu na mwandishi wa maisha ya kiroho kutoka Urusi. 

Mwaka 1861 Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi lilimtangaza mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Agosti na tarehe 14 Mei.

Maisha yake yalitumiwa na Fyodor Dostoyevski kuandika juu ya wahusika askofu Tikhon katika kitabu chake Mashetani tena Alyosha Karamazov na mzee Zosima katika kitabu Ndugu Karamazov.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Tikhon of Zadonsk article from OrthodoxWiki
St Tikhon. Bishop of Voronezh and Wonderworker of Zadonsk and All Russia Orthodox icon and synaxarion

Waliozaliwa 1724
Waliofariki 1783
Wamonaki
Maaskofu
Watakatifu wa Urusi
Tikhon wa Moscow

Tikhon wa Moscow (kwa Kirusi: Тихон Московский; jina la awali: Василий Иванович Беллавин, Vasily Ivanovich Bellavin; Klin, 31 Januari 1865 – Moscow, 7 Aprili 1925) alikuwa mmonaki, halafu askofu wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi. Tarehe 5 Novemba 1917 alichaguliwa kuwa Patriarki wa 11 wa Moscow na Urusi wote, wa kwanza baada ya miaka 300 ya Kanisa hilo kuongozwa na Sinodi tu. 

Mwaka 1989 alitangazwa na Kanisa lake kuwa mtakatifu, na anaheshimiwa hivyo na Waanglikana wa Marekani pia, alikowahi kufanya kazi ya umisionari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Biography of St. Tikhon  by the Orthodox Church in America
 St Tikhon the Patriarch of Moscow, and Enlightener of North America Orthodox icon and synaxarion.
 Glorification of St Tikhon, the Apostle to America
 Orthodox Icon of St. Tikhon with scenes from his life
 Patriarch Tikhon's Ordeal, Moscow's Cathedral of Christ the Savior, 244-266 
 Fall of Tikon article from Time Magazine, 12 May 1923. Broken link.  There is no such article for May 1923.
 Saint Patriarch Tikhon - His Missionary Legacy to Orthodox America  article from the periodical Orthodox America.
 On the Triumph of Orthodoxy a homily by Tikhon.
 Hieromartyr Tikhon, Patriarch of Moscow and All Russia Detailed biography.

Waliozaliwa 1865
Waliofariki 1925
Wamonaki
Wamisionari
Maaskofu
Watakatifu wa Urusi
Ulrich wa Augsburg

Ulrich wa Augsburg (pia: Uodalric au Odalrici; Kyburg, Zurich, sasa nchini Uswisi, 893 – Augsburg, Ujerumani, 4 Julai 973) alikuwa askofu wa mji huo tangu tarehe 28 Desemba 923 hadi alipofariki miaka 50 baadaye. 

Alikuwa maarufu kwa matendo ya toba na ukarimu.

Ndiye Mkristo wa kwanza kutangazwa mtakatifu na Papa mwenyewe (Papa Yohane XV, 4 Julai 993). Mbali ya Kanisa Katoliki, Waorthodoksi pia wanamheshimu hivyo.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo
 Gerhard of Augsburg wrote about St. Ulrich's life, the Vita Sancti Uodalrici and several books about his miracles have been written as well.
 Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with analytical indexes

Viungo vya nje

Waliozaliwa 890
Waliofariki 973
Maaskofu Wakatoliki
waandishi wa Kilatini
Watakatifu wa Uswisi
Watakatifu wa Ujerumani
Ursula Mtakatifu

Ursula Mtakatifu (alifariki Koln, Ujerumani, 383) alikuwa mwanamke wa Ukristo wa Kiselti anayeheshimiwa na Wakatoliki na Waanglikana kama mtakatifu bikira mfiadini, ingawa habari zake hazina hakika sana, kiasi kwamba kifo chake kinatajwa kutokea miaka tofauti: 238, 283, 383, 451 na hata 640.

Sikukuu yake na ya wenzake huadhimishwa tarehe 21 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

  Sant' Orsola e compagne
 Colonnade Statue St Peter's Square
 Saint Ursula and the 11,000 British Virgins

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 383
Mabikira
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uingereza
Watakatifu wa Ujerumani
Vitus Mtakatifu

Vitus Mtakatifu alikuwa mtoto Mkristo (labda kutoka Sicilia, kisiwa kikubwa cha Italia) aliyefia dini yake wakati wa dhuluma za makaisari wa Dola la Roma Diocletian na Maximian mwaka 303, akiwa na umri wa miaka 13 hivi. 

Kwa sababu hiyo tangu kale Vitus peke yake, baadaye pamoja na walezi wake Modesto na Kreshensya, anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Juni ambayo kwa Waorthodoksi ni tarehe 28 Juni ya kalenda ya kimataifa.

Picha

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Patron Saints Index profile of Saint Vitus 
Catholic Online profile of Saint Vitus
Information on Saint Vitus, the saint, on saintvitus.com
 San Vito

Waliozaliwa 290
Waliofariki 303
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Orodha ya milima mirefu duniani

Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali. 

Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima. Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.

Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari
Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China. Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari. Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya. Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia

Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti. Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.

Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili. Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu. Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia. 

Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.

Mlima mrefu kutoka mguu wake
Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana. 
Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea. Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203

Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko
 Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini
 Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake
 Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.

Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua
Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani. Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars). Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600. Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80.

Tanbihi

Milima
Orodha za kijiografia
Werburga

Werburga (pia: Wærburh, Werburh au Werburgh; Stone, Mercia, 650 hivi - Trentham, Staffordshire, 3 Februari 699) alikuwa malkia mdogo huko Uingereza.

Alianzisha monasteri kadhaa na hatimaye kujiunga na ile ya Ely ambayo ilianzishwa na kuongozwa na ndugu zake, akawa abesi wake baada ya mama yake, Mt. Ermenilda.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Gordon Emery, Curious Chester (1999) ISBN 1-872265-94-4
Gordon Emery, Chester Inside Out (1998) ISBN 1-872265-92-8
Gordon Emery, The Chester Guide (2003) ISBN 1-872265-89-8
Roy Wilding, Death in Chester (2003) ISBN 1-872265-44-8

Viungo vya nje
Life of St Werbergh
St Werberga and her royal and saintly relatives at Ely
Reference to Earl Hugh building the abbey church 
Steve Howe's 'Chester: a Virtual stroll Around the Walls'

Waliozaliwa 650
Waliofariki 699
Mabikira
watawa waanzilishi
Wamonaki
Watakatifu wa Uingereza
Wilfrid wa Ripon

Wilfrid wa Ripon au wa York (tahajia asili: Wilfrith; Northumbria, 633 hivi – Oundle, Northamptonshire, 709 hivi) alikuwa mmonaki Mbenedikto, halafu abati na hatimaye askofu wa York, Uingereza kwa miaka 45 kuanzia mwaka 664, ingawa alilazimika mara kadhaa kuacha jimbo lake hilo kwa wengine. 

Alishiriki Sinodi ya Whitby na kwa bidii yake alichangia sana uenezi wa umonaki wa Kibenedikto na mapokeo yote ya Kanisa la Kilatini kati ya waamini wa Ukristo wa Kiselti.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Aprili au 12 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

Marejeo mengine

Viungo vya nje 
 Ecclesiastical History Book V – Chapter XIX contains Wilfrid's epitaph. From the Medieval Sourcebook

Waliozaliwa 634
Waliofariki 709
Wamonaki
Wabenedikto
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uingereza
Wolfeius

Wolfeius alikuwa mkaapweke katika wilaya ya  Norfolk, Uingereza.

Anajulikana tu kutokana na maandishi ya William Worcester, anayemtaja kama mkaapweke wa kwanza wa Mt. Benet Hulme.  

Labda alifariki katika karne ya 11, tarehe 9 Desemba ambayo imekuwa sikukuu yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 11
Wakaapweke
Watakatifu wa Uingereza
Wolfgang Mtakatifu

Wolfgang wa Regensburg, O.S.B. (934 hivi – 31 Oktoba 994) alikuwa askofu wa Regensburg, Bavaria, Ujerumani, kuanzia Krismasi 972 hadi kifo chake. Anatazamwa mmojawapo wa maaskofu bora wa Ujerumani wakati wake pamoja na Ulrich wa Augsburg na Konrad wa Constance.

Alitangazwa mtakatifu na Papa Leo IX tarehe 8 Oktoba 1051 na anaheshimiwa hivyo na Waorthodoksi na Waanglikana pia. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Der heilige Wolfgang, Bischof von Regensburg; historische Festschrift zum neunhundertjährigen Gedächtnisse seines Todes, ed., in connection with numerous historical scholars, by MEHLER (Ratisbon, 1894), among the chief collaborators on this work being BRAUNMULLER, RINGHOLZ (of Einsiedeln), and DANNERBAUER; KOLBE, Die Verdienste des Bischofs Wolfgang v. R. um das Bildungswesen Suddeutschlands. Beitrag z. Gesch. der Padogogik des X und XI Jahrhunderis (Breslau, 1894);
WATTENBACH, Deutschlands Geschichtsquellen im Mittelalter, I (Berlin, 1904), 449-452;
DETZEL, Christl.
Iknographie, II (Freiburg, 1896), 683;
POTTHAST, Bibl. medii aevi, II (Berlin, 1896), 1641.

Viungo vya nje

 Wolfgangskrypta in der Basilika St. Emmeram, Regensburg
 http://www.santiebeati.it/dettaglio/75850

Waliozaliwa 924
Waliofariki 994
Wamonaki
Wabenedikto
Wamisionari
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ujerumani
Ed Dante

Ed Dante ni pseudonym ya Dave Tomar, msomi wa glasgow caledonian chuo sasa mwandishi wa kujitegemea wanaoishi katika Philadelphia. mwandishi ignited utata katika jamii kitaaluma wakati makala yake Kivuli Msomi alionekana katika mambo ya nyakati sehemu ya mapitio ya Bohari ya Elimu ya Juu.

Makala ya kina ya mwandishi uzoefu kama ghostwriter kulipwa kwa kuwasaidia wanafunzi kudanganya katika kila ngazi ya elimu rasmi. Dave Tomar alidai katika makala yake kwamba alikuwa imeandikwa karibu 5000 kurasa ya kitaalamu fasihi katika mwaka jana ikiwa ni pamoja na shahada ya bwana katika utambuzi saikolojia; a na PhD katika elimu ya jamii; na insha juu ya historia, sinema, mahusiano ya kazi, masoko, falsafa, maadili, na utawala wa umma. mwandishi anadai kuwa kusaidiwa chuo, kuhitimu na wanafunzi wa udaktari na kukubali fedha katika kubadilishana kwa ajili ya kuandika kazi zao katika kipindi cha muongo mmoja. Kivuli Msomi alikuwa alikutana na kina mjadala miongoni mwa wanafunzi, walimu, na wazazi. Ikawa zaidi maarufu maoni juu ya makala katika mambo ya nyakati Mapitio ya's historia na kuletwa pana makini na masuala yanayohusiana na mwanafunzi cheating, plagiarism, na uadilifu wa kitaaluma.

Katika januari 2011, Ed Dante alionekana juu ya ABC World News na Diane Sawyer na Nightline. Juu ya wote mipango, Dante sauti na uso walikuwa siri.

Katika Machi 2011, Ed Dante ya Kivuli Msomi kupokea maalum citation na Tuzo ya Kitaifa kwa Ajili ya Elimu ya Taarifa ya Chama.

Katika 2012, Tomar aliandika kitabu, pia haki Ya Kivuli Msomi.

Kama ya 2018, Dave Tomar anaandika kwa ajili ya majukwaa mbalimbali online, wengi hasa Huffington Post. wigo wa kazi yake ni pamoja na muziki; siasa; na elimu, ikiwa ni pamoja na mada kuhusiana na kitaaluma ghostwriting na insha mills.

Marejeo

Viungo vya nje 
 Dave Tomar ya LinkedIn ukurasa
Olympus Mons

Olympus Mons ni mlima kwenye sayari ya Mirihi. Ni mlima mrefu na pia volkano ndefu katika mfumo wa Jua.

Olympus Mons ina urefu wa kilomita 27 juu ya uso wa Mirihi wastani. Hivyo kimo chake ni mara tatu kuliko Mlima Everest duniani ukipimwa kutoka usawa wa bahari na zaidi ya mara mbili kuliko Mauna Kea unaopimwa kilomita 10 kutoka mguu wake chini ya bahari hadi kilele.

Jina liliteuliwa kutokana na Mlima Olimpos nchini Ugiriki. "Olympus Mons" ni umbo la Kilatini la "Mlima Olimpos".

Marejeo 

Milima
Mirihi
Jittery Monks

Jittery Monks ni kampuni ya kutoa huduma ya kitaaluma na taaluma ya kuandika, kuhariri, na huduma kwa wanafunzi. 

Kampuni hiyo inaendesha udhamini mbalimbali na imetoa fedha kwa programu za elimu kwa vijana katika eneo la Maziwa Makuu ya Afrika.

Marejeo

Viungo vya nje
 Jittery Monks  Tovuti rasmi

Kampuni
Yohane Bunyan

John Bunyan (alibatizwa 30 Novemba 162831 Agosti 1688) alikuwa mhubiri na mwandishi wa Kikristo kutoka Uingereza.

Anaheshimiwa na Waanglikana kama mtakatifu, hasa tarehe 29 Agosti, 30 Agosti au 31 Agosti.

Baadhi ya maandishi yake

 A Few Sighs from Hell, or the Groans of a Damned Soul, 1658
 A Discourse Upon the Pharisee and the Publican, 1685
 A Holy Life
 Christ a Complete Saviour (The Intercession of Christ And Who Are Privileged in It), 1692
 Come and Welcome to Jesus Christ, 1678
 Grace Abounding to the Chief of Sinners, 1666
 Light for Them that Sit in Darkness
 Praying with the Spirit and with Understanding too, 1663
 Of Antichrist and His Ruin, 1692
 Reprobation Asserted, 1674
 Saved by Grace, 1675
 Seasonal Counsel or Suffering Saints in the Furnace – Advice to Persecuted Christians in Their Trials & Tribulations, 1684
 Solomon's Temple Spiritualized
 Some Gospel Truths Opened, 1656
 The Acceptable Sacrifice
 The Desire of the Righteous Granted
 The Doctrine of the Law and Grace Unfolded, 1659
 The Doom and Downfall of the Fruitless Professor (Or The Barren Fig Tree), 1682
 The End of the World, The Resurrection of the Dead and Eternal Judgment, 1665
 The Fear of God – What it is, and what is it is not, 1679
 The Greatness of the Soul and Unspeakableness of its Loss Thereof, 1683
 The Heavenly Footman, 1698
 The Holy City or the New Jerusalem, 1665
 The Holy War – The Losing and Taking Again of the Town of Man-soul (The Holy War Made by Shaddai upon Diabolus, for the Regaining of the World), 1682
 The Life and Death of Mr Badman, 1680
 The Pilgrim's Progress, 1678
 The Strait Gate, Great Difficulty of Going to Heaven, 1676
 The Saint's Knowledge of Christ's Love, or The Unsearchable Riches of Christ, 1692
 The Water of Life or The Richness and Glory of the Gospel, 1688
 The Work of Jesus Christ as an Advocate, 1688

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

 .
 .
 Forrest, J.F. and Greaves, R.L. (1982), John Bunyan: a reference guide. Boston: GK Hall & Co.
 .
 Keeble, Neil (2010), John Bunyan's literary life. In Anne Dunan-Page (ed.) The Cambridge Companion to Bunyan, Cambridge: Cambridge University Press, 13–25.
 .

Viungo vya nje

   John Bunyan Museum Bedford
 Moot Hall Elstow, a Museum specialising in 17th century life and John Bunyan
 
  John Bunyan Archive
   Acacia John Bunyan Online Library
 International John Bunyan Society

Waliozaliwa 1628
Waliofariki 1688
Wanateolojia wa Uingereza
Wakalvini
Waandishi wa Kiingereza
Watakatifu wa Uingereza
Yohane wa Shanghai na San Francisco

Yohane wa Shanghai na San Francisco (kwa Kirusi: Иоанн Шанхайский и Сан Францисский, Ioann Shankhayskiyi i San Frantsiskyi; jina la awali: Михаил Борисович Максимович, Mikhail Borisovich Maximovitch; Adamovka, wilaya ya Izyum, mkoa wa Kharkov, leo nchini Ukraina, 4 Juni 1896 – Seattle, Washington, USA, 2 Julai 1966) alikuwa mmonaki, padri, askofu na mmisionari wa Kiorthodoksi huko China na Marekani. 

Alijulikana pia kwa karama ya kutenda miujiza.

Alitangazwa na Kanisa lake kuwa mtakatifu tarehe 2 Julai 1994. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe hiyohiyo.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Rose, Fr. Seraphim & Abbot Herman. (1987). Blessed John the wonderworker: A preliminary account of the life and miracles of Archbishop John Maximovitch (Third, revised ed.). Platina: St. Herman of Alaska Brotherhood. .
Father Seraphim: His Life and Work .

Viungo vya nje
Saint John The Wonderworker Church
Official report on the uncovering of the relics
Life, Miracles and Sermons of St. John, by Bishop Alexander (Mileant)
San Francisco Russian Orthodox Cathedral Mother of God "Joy of All Who Sorrow"

Waliozaliwa 1896
Waliofariki 1966
Wamonaki
Maaskofu
Wamisionari
Watakatifu wa Serbia
Watakatifu wa Ukraine
Watakatifu wa Urusi
Yohane wa Tobolsk

Yohane wa Tobolsk (jina la awali: Iwan Maksymowicz; Nizhyn, leo nchini Ukraina, 1651 – Tobolsk, Urusi, 10 Juni 1715) alikuwa mmonaki, padri, abati na hatimaye (1696) askofu wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi. 

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. Mwaka 1916 Kanisa lake lilithibitishwa heshima hiyo. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Viungo vya nje
Iliotropion by St. John 
St John Maximovitch the Metropolitan of Tobolsk Orthodox icon and synaxarion 

Waliozaliwa 1651
Waliofariki 1715
Wamonaki
Maaskofu
Wamisionari
Watakatifu wa Serbia
Watakatifu wa Ukraine
Watakatifu wa Urusi