LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
1589

Makala hii inahusu mwaka 1589 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Mtakatifu Dominiko Ibáñez de Erquicia, padri kutoka Hispania na mfiadini nchini Japani

Waliofariki 
4 Aprili - Mtakatifu Benedikto Mwafrika, mtawa Mwafrika wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia

Karne ya 16
1587

Makala hii inahusu mwaka 1587 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 18 Mei - Mtakatifu Feliche wa Cantalice, bradha wa shirika la Ndugu Wadogo Wakapuchini

Karne ya 16
1584

Makala hii inahusu mwaka 1584 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 3 Novemba - Mtakatifu Karoli Borromeo, askofu wa mji wa Milano

Karne ya 16
1583

Makala hii inahusu mwaka 1583 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1581

Makala hii inahusu mwaka 1581 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 24 Aprili - Mtakatifu Vinsenti wa Paulo, padri Mkatoliki kutoka Ufaransa
 26 Juni - Mtakatifu Petro Claver, padri mmisionari kutoka Hispania

Waliofariki 

Karne ya 16
1580

Makala hii inahusu mwaka 1580 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Mtakatifu Yosafat Kuntsevych, askofu wa Polotsk

Waliofariki 
 10 Juni - Luís de Camões, mshairi Mreno

Karne ya 16
1579

Makala hii inahusu mwaka 1579 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Mtakatifu Martin de Porres, mtawa kutoka Peru

Waliofariki 

Karne ya 16
1578

Makala hii inahusu mwaka 1578 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 9 Julai - Kaisari Ferdinand II wa Ujerumani

bila tarehe
 Fidelis wa Sigmaringen, padre mtawa kutoka Ujerumani

Waliofariki 
 17 Juni - Mwenye heri Paulo Burali, askofu mkuu na kardinali nchini Italia

Karne ya 16
1576

Makala hii inahusu mwaka 1576 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 12 Oktoba - Kaisari Maximilian II wa Ujerumani

Karne ya 16
1575

Makala hii inahusu mwaka 1575 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1574

Makala hii inahusu mwaka 1574 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 6 Mei - Papa Innocent X

Waliofariki 

Karne ya 16
1573

Makala hii inahusu mwaka 1573 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1571

Makala hii inahusu mwaka 1571 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 27 Desemba - Johannes Kepler, mwanafalaki kutoka Ujerumani

Waliofariki 

Karne ya 16
1570

Makala hii inahusu mwaka 1570 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1569

Makala hii inahusu mwaka 1569 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 10 Mei - Mtakatifu Yohane wa Avila, padri na mwalimu wa Kanisa kutoka Hispania
 5 Septemba - Pieter Brueghel Mzee, mchoraji kutoka Uholanzi

Karne ya 16
1567

Makala hii inahusu mwaka 1567 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 21 Agosti - Mtakatifu Fransisko wa Sales, askofu Mkatoliki na mwalimu wa Kanisa kutoka Ufaransa

Waliofariki 

Karne ya 16
1566

Makala hii inahusu mwaka 1566 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
 7 Januari - Uchaguzi wa Papa Pius V

Waliozaliwa 

 2 Aprili - Mtakatifu Maria Magdalena wa Pazzi, bikira wa Italia

Waliofariki 
 18 Julai - Mtakatifu Bartolomeo Las Casas, mwanahistoria na askofu Mkatoliki kutoka Hispania

Karne ya 16
1565

Makala hii inahusu mwaka 1565 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 9 Desemba - Papa Pius IV

Karne ya 16
1564

Makala hii inahusu mwaka 1564 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 5 Februari - Galileo Galilei, mwanafalaki kutoka nchi ya Italia

Waliofariki 
 18 Machi - Michelangelo, msanii kutoka Italia
 25 Julai - Kaisari Ferdinand I wa Ujerumani

Karne ya 16
1563

Makala hii inahusu mwaka 1563 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 
 13 Oktoba - Mtakatifu Fransisko Caracciolo, padri mwanzilishi kutoka Italia

Waliofariki 

Karne ya 16
1562

Makala hii inahusu mwaka 1562 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1561

Makala hii inahusu mwaka 1561 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1560

Makala hii inahusu mwaka 1560 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Anton Praetorius, mwanateolojia kutoka Ujerumani

Waliofariki 

Karne ya 16
1558

Makala hii inahusu mwaka 1558 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 21 Septemba - Kaisari Karoli V wa Ujerumani (alitawala 1519-56)

Karne ya 16
1556

Makala hii inahusu mwaka 1556 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
23 Januari - tetemeko la ardhi katika eneo la Shaanxi nchini Uchina wakati wa utawala wa Jiajing; asilimia 60 za wakaazi wa Shaanxi walifariki; jumla ya waliopoteza maisha ni watu takriban 830,000

Waliozaliwa 

 8 Januari - Mtakatifu Yosefu wa Leonesa, padre na mmisionari kutoka Italia

bila tarehe
Margaret Clitherow, Mtakatifu kutoka Uingereza
Fuzuli, mshairi mashuhuri wa Milki ya Osmani

Waliofariki 

Karne ya 16
1555

Makala hii inahusu mwaka 1555 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 9 Aprili - Uchaguzi wa Papa Marcello II
 23 Mei - Uchaguzi wa Papa Paulo IV

Waliozaliwa

Waliofariki 
 23 Machi - Papa Julius III
 1 Mei - Papa Marcello II

Karne ya 16
1553

Makala hii inahusu mwaka 1553 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1552

Makala hii inahusu mwaka 1552 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 18 Julai - Kaisari Rudolf II wa Ujerumani

Waliofariki 

Karne ya 16
1551

Makala hii inahusu mwaka 1551 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Robert Peake Mzee, mchoraji kutoka Uingereza

Waliofariki 

Karne ya 16
1549

Makala hii inahusu mwaka 1549 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 10 Novemba - Papa Paulo III

Karne ya 16
1548

Makala hii inahusu mwaka 1548 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Sebastián Vizcaíno, mwanajeshi kutoka Hispania

Waliofariki 

Karne ya 16
1547

Makala hii inahusu mwaka 1547 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 29 Septemba - Miguel de Cervantes, mwandishi Mhispania

Waliofariki 
 2 Desemba - Hernando Cortes, mpelelezi kutoka Hispania

Karne ya 16
1545

Makala hii inahusu mwaka 1545 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1544

Makala hii inahusu mwaka 1544 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Mtakatifu Cuthbert Mayne, padre kutoka Uingereza

Waliofariki 

Karne ya 16
1543

Makala hii inahusu mwaka 1543 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
Kitabu "De revolutionibus orbium coelestium" (kuhusu mizunguko ya magimba ya angani) cha Nicolaus Copernicus kinatolewa mjini Nürnberg, Ujerumani. Ni mara ya kwanza mtaalamu anaonyesha Dunia inazunguka Jua, si Jua na sayari zote zinazunguka Dunia, jinsi ilivyoaminiwa hadi wakati ule.

Waliozaliwa

Waliofariki 
 24 Mei - Nicolaus Copernicus, mwanasayansi na padri Mjerumani kutoka ufalme wa Poland

Karne ya 16
1542

Makala hii inahusu mwaka 1542 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

 4 Oktoba - Mtakatifu Roberto Bellarmino

Waliofariki 

Karne ya 16
1539

Makala hii inahusu mwaka 1539 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 5 Julai - Mtakatifu Antonio Maria Zaccaria, padri mwanzilishi wa Wabarnaba

Viungo vya nje

Karne ya 16
1536

Makala hii inahusu mwaka 1536 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 Welisi yaunganishwa kisheria na Uingereza

Waliozaliwa 

 24 Februari - Papa Klementi VIII

Waliofariki 

Karne ya 16
1531

Makala hii inahusu mwaka 1531 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1530

Makala hii inahusu mwaka 1530 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 16
1529

Makala hii inahusu mwaka 1529 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1528

Makala hii inahusu mwaka 1528 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
6 Aprili - Albrecht Dürer, mchoraji kutoka Ujerumani

Karne ya 16
1527

Makala hii inahusu mwaka 1527 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

31 Julai - Kaisari Maximilian II wa Ujerumani

Waliofariki
 21 Juni - Niccolo Machiavelli, mwanafalsafa kutoka Italia

Karne ya 16
1526

Makala hii inahusu mwaka 1526 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
19 Mei - Go-Kashiwabara, mfalme mkuu wa Japani (1500-1526)

Karne ya 16
1523

Makala hii inahusu mwaka 1523 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
6 Juni - Uchaguzi wa Gustav Wasa kuwa mfalme wa Uswidi katika mji wa Strangnas
19 Novemba - Uchaguzi wa Papa Klementi VII

Waliozaliwa

Waliofariki
14 Septemba - Papa Adrian VI

Karne ya 16
1522

Makala hii inahusu mwaka 1522 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
9 Januari - Uchaguzi wa Papa Adrian VI

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1520

Makala hii inahusu mwaka 1520 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 6 Aprili - Raphael, msanii kutoka Italia

bila tarehe
 Pier Gerlofs Donia, jitu haramia kutoka Uholanzi

Karne ya 16
1518

Makala hii inahusu mwaka 1518 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1516

Makala hii inahusu mwaka 1516 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1515

Makala hii inahusu mwaka 1515 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 
 18 Mei - Mtakatifu Feliche wa Cantalice, bradha wa shirika la Ndugu Wadogo Wakapuchini
22 Julai - Mtakatifu Filipo Neri, padri wa Italia

Waliofariki 

Karne ya 16
1514

Makala hii inahusu mwaka 1514 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1513

Makala hii inahusu mwaka 1513 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 9 Machi - Uchaguzi wa Papa Leo X

Waliozaliwa

Waliofariki 
 21 Februari - Papa Julius II

Karne ya 16
1511

Makala hii inahusu mwaka 1511 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1510

Makala hii inahusu mwaka 1510 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1509

Makala hii inahusu mwaka 1509 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Januari–Juni 
 2 Februari – Mapigano ya Diu: Wareno wanaushinda muungano wa Wahindi, Waislamu na Waitalia.
 21 Aprili – Henry VIII anakuwa Mfalme wa Uingereza  (kwa miaka 38) kwa kutokana na kifo cha baba yake, Henry VII.
 27 Aprili – Papa Julius II anaiwekea Venice vikwazo vya kidini, yaani, isifuate chochote kuhusu Ukatoliki kwa kukataa kutoa sehemu ya Romagna iwe chini ya utawala wa kipapa.
 14 Mei – Mapigano ya Agnadello: Kiko cha Ufaransa kinawashinda Wavenice.
 11 Juni
 Henry VIII wa Uingereza anamwoa Bi. Catherine wa Aragon.
 19 Juni – Chuo cha Brasenose, Chuo Kikuu cha Oxford, kinaanzishwa na mwanasheria, Sir Richard Sutton, wa Prestbury, Cheshire, na Askofu wa Lincoln, William Smyth.

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1508

Makala hii inahusu mwaka 1508 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

bila tarehe
 Mtakatifu Nil Sorsky kutoka Urusi

Karne ya 16
1507

Makala hii inahusu mwaka 1507 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
2 Aprili - Fransisko wa Paola, mtawa mtakatifu kutoka Italia

Karne ya 16
1505

Makala hii inahusu mwaka 1505 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 16
1504

Makala hii inahusu mwaka 1504 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 17 Januari - Papa Pius V

Waliofariki 

Karne ya 16
1503

Makala hii inahusu mwaka 1503 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
22 Septemba - Uchaguzi wa Papa Pius III
1 Novemba - Uchaguzi wa Papa Julius II

Waliozaliwa 

10 Machi - Kaisari Ferdinand I wa Ujerumani

Waliofariki 
18 Agosti - Papa Alexander VI
18 Oktoba - Papa Pius III

Karne ya 16
1499

Makala hii inahusu mwaka 1499 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 6 Januari - Mtakatifu Yohane wa Avila, padri na mwalimu wa Kanisa kutoka Hispania
 31 Machi - Papa Pius IV

Waliofariki 

Karne ya 15
Praha

Praha (pia: Praga, Prague tamka: Prag -Kicheki: Praha) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Ucheki wenye wakazi milioni 1.3(2022). 

Kutokana na uzuri wa majengo yake ya kihistoria imeitwa "mji wa dhahabu" au "mji wa minara 100".

Jiografia 
Mji uko kando ya mto Vltava katika Ucheki ya magharibi. Kitovu cha mji kipo katika pindo la mto kati ya vilima viwili. Mji umeenea zaidi hadi nyanda za juu za jirani. Ndani ya eneo la mji kuna visiwa kadhaa mtoni. 

Milima ya juu karibu na mji inafikia kimo cha mita 381 na 385.

Picha za Praha

Tazama pia
Orodha ya miji ya Ucheki

Tanbihi

Viungo vya Nje 
 Tovuti rasmi 
 Majengo ya Kihistoria 
 Hoteli za Praha 

Miji ya Ucheki
Miji Mikuu Ulaya
Edinburgh

Edinburgh (kwa Kigaeli: Dùn Èideann) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa pili wa Uskoti wenye wakazi 435,790 (2005). Mji uko kwenye pwani ya mashariki ya Uskoti kwenye mdomo wa mto Forth baharini. 

Boma la Edinburgh liko katikati ya mji kwenye kilima kikali.

Edinburgh imejulikana kote Ulaya kwa sababu ya sherehe yake ya maigizo inayofanyika kila mwaka na washiriki elfu kadhaa.

Historia 
Boma lilianzishwa kabla ya karne ya 7 BK. Mji ulianza kukua kando la boma. Mwaka 1437 umekuwa mji mkuu wa Uskoti badala ya Perth. Ilikuwa pia mahali pa kukutana kwa bunge la Uskoti liliopata jengo lake la pekee mwaka 1639. Baada ya maungano ya Uingereza na Uskoti mwaka 1707 hapakuwa tena na serikali au bunge la pekee hadi 1999 mwaka wa kurudishwa bunge na serikaliya kijimbo kwa Uskoti. Edinburgh imekuwa tena mji mkuu wa angalau wa jimbo linalojitawala katika mambo ya ndani.

Picha za Edinburgh

Watu maarufu 
J. K. Rowling (*1965 - )
James Peace (*1963 - )
Sir Sean Connery (1930 - 2020)

Viungo vya nje

Miji ya Uskoti
Miji Mikuu Ulaya
Boma la Edinburgh

Boma la Edinburgh ni boma kubwa katikati ya mji mkuu wa Uskoti. Liko kwenye kilima cha mwamba ambako kutoka kwake laonekana vizuri kutoka pande zote.

Boma la kwanza lilijengwa Edinburgh katika karne ya 6 au 7. Jengo la kale linalosimama hadi leo ni kanisa la Mt. Margareta kutoka karne ya 11. 

Hazina ya kumbukumbu ya kitaifa ya Uskoti inatunzwa bomani kama vile Jiwe la Scone na taji la Uskoti.

Majengo ya Kihistoria Uskoti
Uskoti
Edinburgh
Karne ya 7

Karne ya 7 ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya 601 na 700. Kikamilifu kilianza tarehe 1 Januari 601 na kuishia 31 Desemba 700. Namba zake zinafuata hesabu ya miaka "baada ya Kristo".

Kama kila "karne" ni kipindi kinachohesabiwa kwa hiari ya kibinadamu kwa sababu ni mgawanyo wa kalenda tu: katika hali halisi maendeleo na mabadiliko makubwa hayafuati migawanyo ya kalenda ya kibinadamu.

Kuna mambo mengi yaliyotokea wakati wa karne hii, kama haya wafuatayo.

Watu na matukio 

 Papa Gregori I anajitangaza "mtumishi wa watumishi wa Mungu"
 Augustino wa Canterbury anainjilisha Uingereza
 Muhammad (Maka, 570 - Madina, 632) anaanzisha dini ya Uislamu hukoUarabuni
 Waarabu wanatoka katika Bara Arabu na kuvamia milki za jirani za Bizanti na Uajemi zilizowahi kuchoshana kwa vita virefu
 Hadi mwisho wa karne majeshi ya Waarabu Waislamu zinafikia milango ya Ulaya, China na Uhindi na kutawala maeneo makubwa kuanzia Afrika ya Kaskazini hadi Asia ya Kati.

Karne
Washington, D.C.

kwa maana mbalimbali ya jina "Washington" tazama Washington (maana) 

Washington D.C. ni mji mkuu wa Marekani mwenye wakazi 553,523. Kifupi "D.C." baada ya jina chamaanisha "District of Colombia" ambayo ni mkoa wa shirikisho yaani eneo lililotengwa moja kwa moja kwa vyombo vya shirikisho la Marekani kwa sababu maeneo mengine ya Marekani yako chini ya majimbo mbalimbali yanayojitawala. 

Jina la mji mkuu limechaguliwa kwa heshima ya kiongozi wa uhuru na rais wa kwanza George Washington. Jina la "District of Colombia" likachaguliwa kwa heshima ya Kristoforo Kolumbus mpelelezi wa Amerika.

Mji wa Washington uko kando la mto Potomac kati ya majimbo ya Maryland na Virginia. Uko karibu na pwani la mashariki la Marekani. Hori ya Chesapeake ya Atlantiki iko 35 km kutoka mji. Anwani ya kijiografia ni 38°53'42"N na 77°2'12"W.

Washington D.C. ni tofauti na jimbo la Washington lililopo upande wa magahribi wa Marekani.

Hapa ni makao rasmi ya Bunge la Marekani, ya Rais pamoja na serikali yake na makao ya mahakama kuu. Kuna pia majengo ya kihistoria hata kama Marekani haina historia ndefu pamoja na makumbusho mazuri.

Historia 
Makao ya kwanza ya serikali ya Marekani ilikuwa New York. Rais George Washington mwenyewe alichagua eneo la mji mpya kando la mto Potomac mwaka 1790. Ujenzi wa ikulu la Nyumba Nyeupe ulianza 1792. Mpango wa mji ulifuata mfano wa mji wa Karlsruhe (Ujerumani). 

11. Juni 1800 Washington ikawa mji mkuu wa Marekani. Wakati wa vita ya Uingereza na Marekani ya 1814 mji ulivamiwa na kuchomwa na Waingereza.

Hadi vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Marekani Washington ilikuwa mji mdogo usiozidi wakazi 75,000 lakini ilikua baada ya vita kwa sababu serikali iliongezeka idara na wafanyakazi.

Tangu 1878 mji wa Washington na mkoa wa shirikisho ("D.C.") viliunganishwa. Mji kama mkoa ulitawaliwa moja kwa moja na bunge. Tangu 1973 mji umempata meya na serikali ya kimanisipaa. Kwenye bunge lenyewe hakuna mbunge wa wakazi wa Washington. Kuna mwakilishi wao mle lakini hana kura.

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi

 
Miji Mikuu Amerika
Maryland (jimbo)
Virginia (jimbo)
Mto Potomac
Washington (maana)

Washington ni jina linalotaja mahali na watu mbalimbali duniani.

Jina limejulikana hasa kutokana na 
 Washington D.C. ambayo ni mji mkuu wa Marekani
 George Washington aliyekuwa rais wa kwanza wa nchi ile
 Washington (jimbo) ni jimbo la Marekani kando la Pasifiki.

Miji 
 Washington (Tyne and Wear) nchini Uingereza (mahali walikotoka mababu wa rais George Washington)
 miji inayoitwa Washington katika Argentina, Aruba, Bolivia, Kanada, Kolombia, Kuba, Jamhuri ya Dominika, Guyana, Eire, Nikaragua, Ufilipino, Afrika Kusini, Jamaika, Brazil 
 miji 40 inayoitwa Washington katika Marekani
 wilaya 31 zinazoitwa Washington nchini Marekani

Watu 
 Washington imetumika kama jina la kwanza pia jina la familia

Vingine 
Kuna pia meli, vyuo, barabara, milima na visiwa vinavyoitwa kwa jina hilo.

Makala zinazotofautisha maana
San Salvador

San Salvador ni mji mkuu wa El Salvador katika Amerika ya Kati pia mji mkubwa wa nchi hii mwenye wakazi 485,847 (2001) ambao ni theluthi moja wa watu wote nchini.

Jina la mji lamaanisha "Mtakatifu Mwokozi" kwa Kihispania likimaanisha Yesu Kristo.

San Salvador iko kwenye kimo cha m 668 juu ya UB. Imeathiriwa mara kwa mara na mitetemeko ya ardhi.

Historia 
Mji ulianzishwa mwaka 1528 na conquistador Mhispania Gonzalo de Alvarado. 
1824 baada ya uasi wa koloni za Hispania katika Amerika ya Kati ulikuwa mji mkuu wa shirikisho la Amerika ya Kati. Baada ya kuachana kwa umoja hu ulikuwa mji mkuu wa El Salvador tangu 1841.
Categorie:Miji Mikuu Amerika

El Salvador
Shirikisho la Amerika ya Kati

Shirikisho la Amerika ya Kati (kihisp.: Confederación de Centroamérica) , pia: Maungano ya majimbo ya Amerika ya Kati (Provincias Unidas del Centro de América) ilikuwa maungano ya maeneo ya Amerika ya Kati tangu 1823 hadi 1838. Likajumlisha nchi tano za Guatemala (pamoja na Belize), El Salvador, Honduras, Nikaragua na Costa Rica.

Kabla ya 1821 nchi hizi zote zilikuwa koloni ya Hispania na sehemu za Jimbo Kuu la Guatemala chini ya ufalme mdogo wa Hispania Mpya. Wakati wa kuasi kwa koloni za Hispania katika Amerika jimbo kuu la Guatemala likajiunga na nchi mpya ya Meksiko kwa muda mfupi. Baada ya kupinduliwa kwa mtawala wa kwanza wa Meksiko Agustin de Iturbide jimbo kuu la Guatemala likaamua kuwa nchi ya pekee.

Shirikisho la Amerika ya Kati likaanzishwa mwaka 1823 na mji mkuu ulikuwa Guatemala City. Nchi mpya ilikuwa na matatizo mengi. Mawasiliano yalikuwa magumu kutokana na ukosefu wa barabara. Viongozi wa kila sehemu walitafuta mambo yao bila kujali hali ya shirikisho. Hofu ya kipaumbele cha Guatemala ilisababisha uhamisho wa mji mkuu kwenda El Salvador mwaka 1831.

Jamhuri likaporomoka katika vita ya wenyewe kwa wenyewe tangu 1838. Nikaragua ikajiondoa katika shirikisho tar. 30 Aprili 1838, Honduras ikafuata 26 Oktoba na Costa Rica tar. 14 Novemba 1838. Guatemala ikaondoka 1839 na El Salvador ikabaki pekee yake hadi kufuta jina la shirikisho mwaka 1841.

Majaribo yote ya kuunganisha tena nchi za Amerika ya Kati yalishindikana.

Nchi za kihistoria za Amerika
Historia ya Guatemala
Historia ya Belize
Historia ya El Salvador
Historia ya Honduras
Historia ya Nikaragua
Historia ya Kosta Rika
Basra

Basra (kar.: البصرة al-basra) ni mji kwenye kusini ya Irak mwenye wakazi zaidi ya milioni mbili.

Iko kando la Shatt-al-Arab inayopeleka maji ya Hidekeli na Frati hadi Ghuba ya Uajemi. Ni bandari kuu ya Irak.

Basra ni mji mkubwa wa tatu wa Irak baada ya Baghdad na Mosul. Wakazi karibu wote ni Waarabu na zaidi ya asilimia 90 Waislamu Washia.

Kama miji mingi ya nchi Basra imeathiriwa vibaya na vita ya Ghuba na mapigano yanayoendelea ndani ya Irak.

Miji ya Iraq
Ghuba ya Uajemi
Mto Potomac

Mto Potomac unapatikana mashariki mwa Marekani. Chanzo kiko katika jimbo la West Virginia inaishia katika hori ya Chesapeake kwenye bahari ya Atlantiki. 

Una mwendo wa km 665 na beseni la km² 38,000.

Mto unapita Washington D.C., mji mkuu wa Marekani.

Wahispania walikuwa Wazungu wa kwanza kuutembelea mwaka 1570 hivi. Mnamo 1608, mto huo ulielezwa na kuchorwa na Kapteni John Smith. Kisha wafanyabiashara kutoka Virginia walianza kukaa huko.

Maelezo

Viungo vya nje

Mito ya Marekani
Hori ya Chesapeake
Hori ya Chesapeake

Hori ya Chesapeake (kwa Kiingereza: Chesapeake Bay) ni hori ya Atlantiki nchini Marekani na pia mdomo wa pamoja wa mito kadhaa hasa mto Susquehanna. Imepakana na majimbo ya Virginia na Maryland.

Eneo lake ni km² 12,000 na inapokea maji ya mabeseni ya mito inayoishia humo zenye jumla ya km² 165,800. Kijiolojia hori ni mwendo wa kale wa mto Susquehanna uliochimbwa miaka 15,000 iliyopita wakati wa enzi ya barafu ambako uwiano wa bahari ulikuwa mita 100 chini ya uwiano wa leo. Baada ya kupanda kwa uso wa bahari maji yake yalijaa katika bonde la mto na kulifanya kuwa hori ya Atlantiki.

Sehemu nyembamba ya hori iko karibu na mji wa Annapolis, Maryland penye daraja la Bay Bridge. Karibu na mdomo kuna handaki chini ya ardhi na chini ya bahari inayounganisha barabara pande zote mbili.

Mito inayoishia horini 
 mto Susquehanna
 mto Potomac
 mto James (Virginia)
 mto Appomattox

Historia 
Hori ilikuwa mahali pa mapigano kati ya manowari za Ufaransa na Uingereza mwaka 1781. Wafaransa walizuia jeshi la Uingereza lisiongeze wanajeshi kutoka manowari zake likasaidia Wamarekani kushinda vita ya uhuru wa Marekani.

Viungo vya Nje 

 Chesapeake Bay Program 
 Chesapeake Bay Foundation 

Atlantiki
Jiografia ya Marekani
Maryland (jimbo)
Virginia (jimbo)
 
ghuba
Washington

kwa maana mbalimbali ya jina "Washington" tazama Washington (maana); mji mkuu wa Marekani ni Washington D.C. 

Washington ni kati ya majimbo ya kujitawala ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Iko katika kaskazini magharibi ya Marekani bara. Imepakana na Oregon, Idaho na British Columbia katika Kanada. Upande wa magharibi kuna pwani la Pasifiki.

Jina la jimbo lilitolewa kwa heshima ya rais wa kwanza wa Marekani George Washington.

Mji mkuu wa jimbo ni Olympia. Hii ni mji mdogo. Miji miwili mikubwa ya jimbo ni Seattle na Spokane.
Eneo la jimbo ni 184,824 km² na idadi ya wakazi inazidi milioni sita.

 
Majimbo ya Marekani
Marekani
1003

Makala hii inahusu mwaka 1003 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Edward Muungamaji, Mfalme wa Uingereza na Mtakatifu

Waliofariki 
12 Mei - Papa Silvester II
6 Novemba - Papa Yohane XVII

Karne ya 11
1469

Makala hii inahusu mwaka 1469 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 3 Mei - Niccolo Machiavelli, mwanafalsafa kutoka Italia

bila tarehe
 Mtakatifu John Fisher, padre kutoka Uingereza

Waliofariki 

Karne ya 15
1350

Makala hii inahusu mwaka 1350 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Mtakatifu Vincent Ferrer, mtawa kutoka Hispania

Waliofariki 

Karne ya 14
707

Makala hii inahusu mwaka 707 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
18 Oktoba - Papa Yohane VII

bila tarehe
John Maron, Askofu Mkuu na mwanzilishaji wa Kanisa la Maroniti

Karne ya 8
1433

Makala hii inahusu mwaka 1433 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Mtakatifu Nil Sorsky kutoka Urusi

Waliofariki 
 1 Desemba - Go-Komatsu, mfalme mkuu wa Japani (1392-1412)

bila tarehe
 Zheng He, baharia na mpelelezi kutoka China

Karne ya 15
1274

Makala hii inahusu mwaka 1274 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 7 Machi - Mtakatifu Thomas Aquinas, mwanateolojia kutoka Italia
 15 Julai - Mtakatifu Bonaventura wa Bagnoregio, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia

Karne ya 13
1224

Makala hii inahusu mwaka 1224 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

bila tarehe
Mtakatifu Thomas Aquinas, mwanateolojia kutoka Italia

Waliofariki

Karne ya 13
Thimphu

Thimphu (ཐིམ་ཕུ་ ; pia "Thimbu") ni mji mkuu wa Bhutan. Ni pia jina la bonde penye mji na la mkoa wa nchi. 

Mji na mazingira yake una wakazi 50,000 ni mji mkubwa nchini. Anwani ya kijiografia ni 27°28′00″N, 89°38′30″E. Thimphu iko katika magharibi ya nchi ndogo kando la mto Wang Chu kwenye kimo cha 2,736 m.

Miji Mikuu Asia
Miji ya Bhutan
1496

Makala hii inahusu mwaka 1496 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1495

Makala hii inahusu mwaka 1495 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 8 Machi - Mtakatifu Yohane wa Mungu, mtawa nchini Hispania

Waliofariki 

Karne ya 15
1491

Makala hii inahusu mwaka 1491 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 31 Desemba - Jacques Cartier, mpelelezi wa Amerika ya Kaskazini kutoka Ufaransa

Waliofariki 

Karne ya 15
1490

Makala hii inahusu mwaka 1490 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1489

Makala hii inahusu mwaka 1489 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1488

Makala hii inahusu mwaka 1488 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1487

Makala hii inahusu mwaka 1487 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 10 Septemba - Papa Julius III

Waliofariki 

Karne ya 15
1486

Makala hii inahusu mwaka 1486 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 bila tarehe
 Mtakatifu Jeromu Emilian, padre kutoka Italia

Waliofariki 

Karne ya 15
1485

Makala hii inahusu mwaka 1485 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Hernando Cortes, mpelelezi kutoka Hispania

Waliofariki 

Karne ya 15
1484

Makala hii inahusu mwaka 1484 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
29 Agosti - Uchaguzi wa Papa Innocent VIII

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Mtakatifu Bartolomeo Las Casas, mwanahistoria na askofu Mkatoliki kutoka Hispania

Waliofariki 
4 Machi - Kasimir Mtakatifu, mwana mfalme wa Poland
12 Agosti - Papa Sixtus IV

Karne ya 15
1482

Makala hii inahusu mwaka 1482 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki
 18 Julai - Mtakatifu Simoni wa Lipnica, O.F.M., padri

Karne ya 15
1481

Makala hii inahusu mwaka 1481 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 3 Mei - Mehmed II, Sultani wa Milki ya Osmani

Karne ya 15
1480

Makala hii inahusu mwaka 1480 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Pier Gerlofs Donia, jitu haramia kutoka Uholanzi
 Ferdinand Magellan, mpelelezi kutoka Ureno

Waliofariki 

Karne ya 15
1479

Makala hii inahusu mwaka 1479 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1477

Makala hii inahusu mwaka 1477 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1476

Makala hii inahusu mwaka 1476 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

 28 Juni - Papa Paulo IV

Waliofariki 
 28 Novemba - Mtakatifu Yakobo wa Marka, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia

Karne ya 15
1475

Makala hii inahusu mwaka 1475 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 6 Machi - Michelangelo, msanii kutoka Italia
 11 Desemba - Papa Leo X

Waliofariki 

Karne ya 15
1474

Makala hii inahusu mwaka 1474 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 21 Machi - Mtakatifu Angela Merichi, mtawa wa Italia

Waliofariki 

Karne ya 15
1473

Makala hii inahusu mwaka 1473 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

 19 Februari - Nicolaus Copernicus, padri mwanasayansi kutoka Poland

Waliofariki 

Karne ya 15
1472

Makala hii inahusu mwaka 1472 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1470

Makala hii inahusu mwaka 1470 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1468

Makala hii inahusu mwaka 1468 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 29 Februari - Papa Paulo III

Waliofariki 

Karne ya 15
1467

Makala hii inahusu mwaka 1467 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1466

Makala hii inahusu mwaka 1466 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 13 Desemba - Donatello, mchongaji wa sanamu kutoka Italia

Karne ya 15
1465

Makala hii inahusu mwaka 1465 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1464

Makala hii inahusu mwaka 1464 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 30 Agosti - Uchaguzi wa Papa Paulo II

Waliozaliwa 

 19 Novemba - Go-Kashiwabara, mfalme mkuu wa Japani (1500-1526)

Waliofariki 
 14 Agosti - Papa Pius II

Karne ya 15
1463

Makala hii inahusu mwaka 1463 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 12 Novemba - Mtakatifu Diego wa Alkala, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Hispania

Karne ya 15
1462

Makala hii inahusu mwaka 1462 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1461

Makala hii inahusu mwaka 1461 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1460

Makala hii inahusu mwaka 1460 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1459

Makala hii inahusu mwaka 1459 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

2 Machi - Papa Adrian VI
22 Machi - Kaisari Maximilian I wa Ujerumani

Waliofariki 

Karne ya 15
1458

Makala hii inahusu mwaka 1458 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
19 Agosti - Uchaguzi wa Papa Pius II

Waliozaliwa 

9 Aprili - Batista Varano, bikira mtawa wa Italia
3 Oktoba - Kasimir Mtakatifu, mwana mfalme wa Poland

Waliofariki 
6 Agosti - Papa Callixtus III

Karne ya 15
1457

Makala hii inahusu mwaka 1457 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 22 Mei - Mtakatifu Rita wa Cascia, mjane kutoka Italia aliyejiunga na utawa wa Waaugustino

Karne ya 15
1456

Makala hii inahusu mwaka 1456 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
23 Oktoba - Mtakatifu Yohane wa Kapestrano, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia
 30 Machi - Mtakatifu Petro Regalado, padri Mfransisko kutoka Hispania

Karne ya 15
1455

Makala hii inahusu mwaka 1455 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
8 Aprili - Uchaguzi wa Papa Callixtus III

Waliozaliwa

Waliofariki 
24 Machi - Papa Nikolasi V

Karne ya 15
1454

Makala hii inahusu mwaka 1454 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1452

Makala hii inahusu mwaka 1452 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 15 Aprili - Leonardo da Vinci (mwanafalsafa, mwanahisabati, mchoraji na mwanasayansi kutoka Italia)

Waliofariki 

Karne ya 15
1450

Makala hii inahusu mwaka 1450 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1449

Makala hii inahusu mwaka 1449 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1448

Makala hii inahusu mwaka 1448 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1447

Makala hii inahusu mwaka 1447 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
6 Machi - Uchaguzi wa Papa Nikolasi V

Waliozaliwa

Waliofariki 
23 Februari - Papa Eugenio IV

Karne ya 15
1446

Makala hii inahusu mwaka 1446 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1445

Makala hii inahusu mwaka 1445 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1444

Makala hii inahusu mwaka 1444 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
20 Mei - Mtakatifu Bernardino wa Siena, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia

Karne ya 15
1443

Makala hii inahusu mwaka 1443 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

5 Desemba - Papa Julius II

Waliofariki 

Karne ya 15
1442

Makala hii inahusu mwaka 1442 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 3 Julai - Go-Tsuchimikado, mfalme mkuu wa Japani (1464-1500)

Waliofariki 

Karne ya 15
1441

Makala hii inahusu mwaka 1441 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1440

Makala hii inahusu mwaka 1440 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 9 Machi - Fransiska wa Roma, mtawa mtakatifu kutoka Italia

Karne ya 15
1439

Makala hii inahusu mwaka 1439 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 29 Mei - Papa Pius III

Waliofariki 

Karne ya 15
1438

Makala hii inahusu mwaka 1438 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1437

Makala hii inahusu mwaka 1437 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 9 Desemba - Kaisari Sigismund wa Ujerumani

Karne ya 15
1436

Makala hii inahusu mwaka 1436 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1435

Makala hii inahusu mwaka 1435 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1434

Makala hii inahusu mwaka 1434 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1432

Makala hii inahusu mwaka 1432 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Papa Innocent VIII

Waliofariki 

Karne ya 15
1431

Makala hii inahusu mwaka 1431 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 3 Machi - Uchaguzi wa Papa Eugenio IV

Waliozaliwa 

 1 Januari - Papa Alexander VI

Waliofariki 
 20 Februari - Papa Martin V
 30 Mei - Jeanne d'Arc, mtakatifu kutoka Ufaransa

Karne ya 15
1430

Makala hii inahusu mwaka 1430 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

1 Aprili - Mehmed II, Sultani wa Milki ya Osmani

Waliofariki 

Karne ya 15
1429

Makala hii inahusu mwaka 1429 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1428

Makala hii inahusu mwaka 1428 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
30 Agosti - Shoko, mfalme mkuu wa Japani (1412-1428)

Karne ya 15
1427

Makala hii inahusu mwaka 1427 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1426

Makala hii inahusu mwaka 1426 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1425

Makala hii inahusu mwaka 1425 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1424

Makala hii inahusu mwaka 1424 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
10 Mei - Go-Kameyama, mfalme mkuu wa Japani (1383-1392)

Karne ya 15
1423

Makala hii inahusu mwaka 1423 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1422

Makala hii inahusu mwaka 1422 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1421

Makala hii inahusu mwaka 1421 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1420

Makala hii inahusu mwaka 1420 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1418

Makala hii inahusu mwaka 1418 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1417

Makala hii inahusu mwaka 1417 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
11 Novemba - Uchaguzi wa Papa Martin V

Waliozaliwa 

23 Februari - Papa Paulo II

Waliofariki 
18 Oktoba - Papa Gregori XII

Karne ya 15
1416

Makala hii inahusu mwaka 1416 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

27 Machi - Fransisko wa Paola, mtawa mtakatifu kutoka Italia

Waliofariki 

Karne ya 15
1415

Makala hii inahusu mwaka 1415 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
4 Julai - Papa Gregori XII anajiuzulu ili kukomesha farakano la kanisa.

Waliozaliwa 

21 Septemba - Kaisari Federiki III wa Ujerumani (alitawala 1440-93)

Waliofariki 

Karne ya 15
1414

Makala hii inahusu mwaka 1414 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

21 Julai - Papa Sixtus IV

Waliofariki 

Karne ya 15
1413

Makala hii inahusu mwaka 1413 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 15
1412

Makala hii inahusu mwaka 1412 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

bila tarehe
Jeanne d'Arc, mtakatifu kutoka Ufaransa

Waliofariki

Karne ya 15
1411

Makala hii inahusu mwaka 1411 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1410

Makala hii inahusu mwaka 1410 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 15
1409

Makala hii inahusu mwaka 1409 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1408

Makala hii inahusu mwaka 1408 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1407

Makala hii inahusu mwaka 1407 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1406

Makala hii inahusu mwaka 1406 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
30 Novemba - Uchaguzi wa Papa Gregori XII

Waliozaliwa

Waliofariki 
6 Novemba - Papa Innocent VII

Karne ya 15
1405

Makala hii inahusu mwaka 1405 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

18 Oktoba - Papa Pius II

Waliofariki 
19 Februari - Timur aliyeunda milki kubwa katika Asia ya Kati

Karne ya 15
1404

Makala hii inahusu mwaka 1404 BK (Baada ya Kristo).

Matukio
17 Oktoba - Uchaguzi wa Papa Innocent VII

Waliozaliwa

Waliofariki 
1 Oktoba - Papa Boniface IX

Karne ya 15
1403

Makala hii inahusu mwaka 1403 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1402

Makala hii inahusu mwaka 1402 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 15
1401

Makala hii inahusu mwaka 1401 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

12 Mei - Shoko, mfalme mkuu wa Japani (1412-1428)

Waliofariki 

Karne ya 15
1400

Makala hii inahusu mwaka 1400 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Mtakatifu Diego wa Alkala, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Hispania

Waliofariki 
25 Oktoba - Geoffrey Chaucer, mwandishi na mwanafalsafa Mwingereza

Karne ya 14
885

Makala hii inahusu mwaka 885 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 6 Februari - Daigo, mfalme mkuu wa Japani (897-930)

Waliofariki 
Septemba - Papa Adrian III

bila tarehe
 Methodio wa Saloniki aliyekuwa, pamoja na Kirillo mhubiri wa Ukristo kati ya Waslavi

Karne ya 9
Pyongyang

Pyongyang (kwa Kikorea: 평양 직할시 'Phyŏngyang chighalshi' kwa mwandiko wa Kilatini) ni mji mkuu, pia mji mkubwa wa Korea Kaskazini wenye wakazi 2,926,443 na pamoja na rundiko la mji watu 3,702,757 (2005). Ni kati ya mahali pachache ambako wageni wa nje wanaruhusiwa kutembelea.

Mji uko kusini-magharibi mwa nchi, karibu na mpaka na Korea ya Kusini. Pyongyang ni kitovu cha nchi kisiasa, kiutamaduni na kiuchumi.

Historia 
Pyongyang ni mji wa kale kwenye rasi ya Korea. Kuna hakika ya kwamba kituo cha biashara ya Kichina kiliundwa karibu na mji uliokuwepo tayari. 

Mwaka 427 ilitajwa mara ya kwanza kama mji mkuu wa ufalme.

Mji ulivamiwa na Wajapani kuanzia mwaka 1592 hadi 1593 halafu na China mwaka 1627. 

Katika karne ya 19 wamisionari wengi walifika Pyonyang wakajenga zaidi ya makanisa 100. Idadi ya Wakristo iliongezeka hadi kufikia theluthi moja ya wakazi wote kabla ya Ukomunisti kuchukua serikali lakini baadaye imepungua kama dini zote.

Mji uliharibiwa vibaya katika vita vya Japani dhidi ya China ya 1894–1895. Chini ya utawala wa Japani kati ya 1910 hadi 1945 viwanda vingi vilijengwa.

Vita vya Korea ya 1950–1953 ilileta tena uharibifu mwingi. Baadaye mji ulijengwa upya kwa muundo wa miji ya Umoja wa Kisovyeti pamoja na bustani kubwa na barabara pana.

Hali ya maisha 
Tangu mwisho wa Ukomunisti katika Urusi na mabadiliko katika China uchumi wa Korea Kaskazini umeporomoka. Zaidi ya nusu ya viwanda vya Pyongyang vimefungwa. Umeme unapatikana kwa masaa pekee. 

Watazamaji hukadiria ya kwamba njaa mjini si kali kama vijijini na kwenye miji mingine kwa sababu mji mkuu hupendelewa katika mgawanyo wa vyakula na bidhaa chache zinazopatikana.

Viungo vya nje

Miji ya Korea Kaskazini
Miji Mikuu Asia
827

Makala hii inahusu mwaka 827 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Mt. Kyrilo aliyeeneza Ukristo kati ya Waslavoni pamoja na kakaye Mt. Methodio na kuanzisha mwandiko wa Kikyrili.

Waliofariki 
27 Agosti - Papa Eugenio II
Oktoba - Papa Valentino

Karne ya 9
Kathmandu

Kathmandu (kwa Kinepali: काठमाडौं, काठमान्डु) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Nepal wenye wakazi milioni 1.5. Iko katika bonde la Kathmandu kando ya mto Bagmati kwenye milima ya Himalaya kwa kimo cha mita 1,300. Miji ya Patan na Bhaktapur iko karibu. Mahali pake ni 27°43′N 85°22′E.

Mji una mahekalu mengi mazuri ya Uhindu na Ubuddha pamoja na nyumba za kihistoria. Bonde lote la Kathmandu liliingizwa na UNESCO katika orodha ya urithi wa dunia.

Picha

Viungo vya nje

Miji ya Nepal
Miji Mikuu Asia
Urithi wa Dunia
720

Makala hii inahusu mwaka 720 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Papa Stefano III
Paulo Diakono, mwanahistoria wa Walangobardi

Waliofariki 

Karne ya 8
797

Makala hii inahusu mwaka 797 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

bila tarehe
Paulo Diakono, mwanahistoria wa Walangobardi

Karne ya 8
Bandar Seri Begawan

Bandar Seri Begawan ni mji mkuu wa Brunei kwenye kisiwa cha Borneo mwenye wakazi 46,229 (1991). Iko kwa 4°55'N na 114°55'E.

Tangu kupatikana kwa utajiri wa mafuta ya petroli mji umepambwa na majengo mazuri kama vile jumba la Sultani, msikiti ya Sultan Omar Ali Saifuddien. Makumbusho ya teknolojia ya Kimalay na makumbusho ya historia ya Brunei.

Kuna pia viwanda vya fenicha na vitambaa.

Miji Mikuu Asia
Miji ya Brunei
Dili

Dili  ni mji mkuu wa Timor ya Mashariki mwenye wakazi 150,000. 

Mji uko upande wa kaskazini ya kisiwa cha Timor una bandari kuu la nchi pamooja na uwanja wa ndege wa kimatifa. Ni pia mahali pa chuo kikuu cha Timor ya Mashariki.

Mji ulianzishwa na Wareno mnamo mwaka 1520 ukawa makao makuu ya koloni ya Kireno. Uhuru wa nchi ulitangazwa hapa 1975 uliofuatwa na uvamizi wa Indonesia. Vita ya ukombozi ilileta uharibifu mwingi.

Tangu 20 Mei 2002 Dili ni mji mkuu wa Timor ya Mashariki huru.

Viungo vya nje 
 Dili katika Timor ya Mashariki ya tovuti rasmi  
 Discover Dili

Miji Mikuu Asia
Miji ya Timor ya Mashariki
Buenos Aires

Buenos Aires (kwa Kihisp.: "upepo mzuri") ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Argentina wenye wakazi 2,776,234. 

Mji uko kando ya Río de la Plata kwenye pwani ya mashariki ya Amerika Kusini kwa 34°36′S na 58°23′W. Magharibi kwa Buenos Aires zinaanza tambarare zenye rutuba za pampa.

Viungo vya nje 

 Google Maps Satellite city View
 digital Buenos Aires 
 Buenos Aires Travel Guide 
 Official Tourism Website (English, Spanish, Portuguese and guides in ten different languages including Chinese, Japanese, French, German, Italian, etc.)

Tovuti za magazeti ya Buenos Aires 
  The Buenos Aires Herald 
 La Nación
 Infobae
 La Prensa
 Clarín

Miji Mikuu Amerika
Miji ya Argentina
Río de la Plata
Milima ya Lebanoni ndogo

Lebanoni Ndogo (pia: Antilebanon) ni safu ya milima katika Lebanoni, Syria na Israel inayoelekea sambamba na milima ya Lebanoni yenyewe upande wa mashariki. 

Kati ya safu hizo mbili liko bonde la Beka'a. Upande mwingine iko Dameski, mji mkuu wa Syria.

Safu ya Lebanoni ndogo ina urefu wa km 150. Milima mikubwa ni Hermoni (kwa Kiarabu: جبل الشيخ, jabal-ash-Shaikh) wenye kimo cha m 2,814 juu ya UB na Ta'a Musa (m 2,669).

Mpaka wa Syria na Lebanoni hufuata sehemu za juu za Lebanoni Ndogo.

Safu hiyo inazuia mawingu yanayobeba mvua kutoka Mediteranea kufika hadi eneo la Dameski.

Milima ya Asia
Milima ya Israel
Milima ya Lebanoni
Milima ya Syria
Milima ya Biblia
Hanoi

Hanoi (Kivietnam: Hà Nội; "mji kati ya mito") ni mji mkuu wa Vietnam mwenye wakazi zaidi ya milioni 3. 

Mji uko kando ya Mto Mwekundu katika delta ya mto huu takriban km 60 kabla ya mdomo wake.

Historia 
Kati ya 1945 hadi 1976 ilikuwa mji mkuu wa Vietnam ya Kaskazini. Iliwahi kuwa mji mkuu wa sehemu kubwa ya Vietnam kati ya karne ya 11 hadi 1802 hadi uhamisho wa Kaisari kwenda Hue. 

1873 Hanoi ilivamiwa na Ufaransa ikawa makao makuu ya makoloni yake ya Indochina iliyounganisha Vietnam na Kambodia. Muundo wa mji wa leo umetokana na utawala wa Wafaransa waliopanga barabara pana na nyofu na mpango wa miraba lakini walibomoa sehemu kubwa ya mji wa kale.

Kati ya 1940 hadi 1945 Hanoi ilitawaliwa na Japani iliyoshiriki na utawala wa Kifaransa. 

Tar. 2 Septemba 1945 rief Ho Chi Minh alitangaza mjini hanoi Jamhuri ya Kidemokrasia ya Vietnam. Cheo cha mji mkuu wa nchi kikarudishwa kutoka Hue kuja Hanoi.

Kati 1946 hadi 1954 mji uliona mapigano makali ya Wafaransa na jeshi la ukombozi wa Viet Minh. Wakati wa vita ya Marekani katika Vietnam Hanoi iliona uharibifu kutokana na mabomu ya Marekani. Krismasi ya 1872 tani 40,000 za baruti zilitupwa Hanoi.

Tangu muungano wa Vietnam, Hanoi imekuwa mji mkuu wa nchi yote.

Uchumi 
Leo hii Hanoi ni mji wa viwanda ikiwa na nafasi ya pili baada ya mji wa Ho Chi Minh (Saigon) ulioko kusini mwa nchi hiyo. Kuna viwanda vya machine, kemia, nguo na bidhaa za ubao.

Picha za Hanoi 

 

Miji mikuu ya Asia
Miji ya Vietnam
Vietnam
Amman

Amman (kwa Kiarabu: عمان ʿammān) ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Yordani wenye wakazi milioni nne katika rundiko la mji.

Jiografia 
Mji uko takriban km 40 kutoka ncha ya kaskazini ya Bahari ya Chumvi kati ya vilima vya Yordani ya kaskazini-magharibi. 

Hali ya hewa ni afadhali kushinda mahali pengi pa Yordani kwa sababu ya kimo cha mji, hivyo joto halizidi mno.

Historia 
Amman ni mji wenye historia ndefu iliyojulikana kwa jina la Rabat Amon wakati wa Biblia. 

Ilistawi vizuri hadi nyakati za Dola la Roma ilipopambwa na majengo makubwa na mazuri yanayoonekana hadi leo. 

Lakini umuhimu wake ulipungua siku za Wamuawiya na wakati wa kuundwa kwa Yordani palikuwa kijiji tu. Mfalme Abdullah bin al-Husayn alianzisha hapa mji mkuu wake. Hadi vita kuu ya pili ya dunia Amman haikuzidi wakazi 30,000.

Lakini mji ulikua haraka baada ya kuundwa kwa Israel kwa sababu wakimbizi wengi kutoka sehemu za Palestina zilizokuwa Israel walikimbilia Amman.

Kipindi cha pili cha kukua kilitokea tangu vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Lebanoni miaka ya 1975-1990. Sehemu kubwa ya benki na biashara kutoka Beirut ilihamia Amman iliyoendelea kuwa kitovu kipya cha biashara na uchumi upande wa mashariki wa Mediteranea.

Picha za Amman

Viungo vya nje

Miji Mikuu Asia
Miji ya Yordani
Yordani
Miji ya Dola la Roma
Miji ya Biblia
Sana'a

Sana'a (Kiarabu: صنعاء) ni mji mkuu wa Yemeni mwenye wakazi 1,747,627 (2004). Iko kwa 15°21'N na 44°12'E kwenye nyanda za juu za Yemen kwenye kimo cha 2,200 m juu ya UB. 

Mji uko takriban 300 km kaskazini ya Aden ambayo ni mji mkubwa wa nchi.

Historia 
Sana'a imejulikana kama mji tangu karne ya 1 BK. Wataalamu huamini ya kwamba makazi ya kale zaidi yalitangulia hapa. Kuna hadithi ya kieneyeji inayodai kwamba mji uliundwa na Sem mwana wa Nuhu. 

Ilikuwa mji mkuu wa milki ya Himyari hadi mwaka 520. Vita ya wenyewekwa wenyewe chini ya mfalme Yūsuf Asar Dhū Nuwas ilisababisha kuingilia kati kwa Wahabeshi wa Aksum walioteka mji. Wakati ule kanisa kubwa kusini ya ya Mediteranea likajengwa Sana'a. Utawala wa Kihabeshi ulikwisha 570 Waajemi walipovamia nchi. Hata kipindi chao kikawa kifupi kwa sababu tangu 630 Uislamu ulianza kueneza utawala wake katika Yemeni.

Uislamu wa Sana'a ulifuata mweleko wa Shia tawi la Zaidiya na tangu 1324 utawala ulikuwa mkononi wa maimamu waliorithi cheo. Hata kama watu wa nje walikuwa mabwana wa juu maimamu waliendelea kutawala Sanaa na eneo lake hadi karne ya 20.

Tangu 1516 Milki ya Osmani iliweza kupata ubwana wa juu katika Sanaa ingawa maimamu waliendelea kuwa na athira. Mwaka 1904 Imamu wa Zaidiya Yahya Muhammad Hamid de-Din (1869 - 1948) alifaulu kuwafukuza Waturuki na kuanzisha tena utawala wake kiroho na kisiasa. Baada ya kuporomoka kwa Waosmani katika vita kuu ya dunia ya kwanza alitumia pia cheo cha mfalme. Ufalme huu uliendelea hadi 1962 ulipopinduliwa na jamhuri ya Yemeni ikatangazwa mjini Sana'a.

Utamaduni 
Sana'a ni maarufu duniani kwa ajili ya usanifu wa pekee wa majengo yake. Mji wa kale bado imezungukiwa na ukuta mwenye geti saba. Hasa nyumba za ghorofa zilizojengwa kwa udongo ni maajabu yanayovuta watalii na wataalamu vilevile.

Sana'a iliingizwa na UNESCO katika orodha la urithi wa dunia.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Yemen

Miji ya Yemen
Miji Mikuu Asia
Sri Jayawardenapura

Sri Jayawardenapura-Kotte ni mji mkuu wa Sri Lanka mwenye wakazi 115,826. Imekuwa mji mkuu tangu 29 Aprili 1982 badala ya jiji kubwa la jirani Colombo. Wakati ule jina lake likabadilishwa liliwahi kuitwa "Kotte" tu.

Hali halisi ni kama mji wa kando katika rundiko la mji wa Colombo. 

Kotte iliwahi kuwa mji mkuu wa milki ya Kotte kabla ya kuja kwa ukoloni wa Wareno. Baadaye Colombo ilichukua nafasi ya makao makuu ya utawala wakati wa ukoloni na pia katika miaka ya kwanza wa uhuru.
Ofisi za wizara kadhaa bado ziko Colombo.

Miji ya Sri Lanka
Miji Mikuu Asia