LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Milima ya Zagros

Milima ya Zagros (kwa Kifarsi: کوه‌های زاگرس kuh-haye zagros) ni safu ya milima katika magharibi na kusini-magharibi nchini Iran ikienea pia katika Iraki na Uturuki. 

Urefu wake ni mnamo kilomita 1,500. Safu inaanza kaskazini-magharibi mwa Iran, ikifuata mpaka wa magharibi wa nchi hiyo halafu pwani ya Ghuba ya Uajemi upande wa kusini, ikiishia kwenye mlangobahari wa Hormuz.     

Miinuko ya juu zaidi katika Milima ya Zagros ni Zard Kuh (mita 4,548) na mlima Dena (m 4,359). 

Eneo la Zagros ni sehemu muhimu ya uzalishaji wa mafuta ya petroli.

Marejeo

Tovuti za Nje 
 Zagros, Picha kutoka Iran, Livius  . 
 Major Peaks of the Zagros Mountains

Z
Z
Z
Isidora Mpumbavu

Isidora Mpumbavu (baada ya 300 - kabla ya 365) alikuwa bikira wa Misri aliyejiunga na monasteri ya Tabenna alipotenda kama kwamba ni kichaa.  

Habari zake zimeripotiwa hasa katika kitabu Historia Lausiaca kilichoandikwa na Palladius wa Galatia miaka 419-420.

Mfano wake wa kujinyenyekesha uliathiri sana Mababu wa jangwani na vizazi vilivyofuata, hasa Urusi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 365
Mabikira
Wamonaki
Wakaapweke
Watakatifu wa Misri
Mariano, Yakobo na wenzao

Mariano, Yakobo na wenzao Sekondiani, Konkordi, Marinus, Heliodori, Saturnini, Silvani na wengineo wengi (walifia dini Lambesa, leo nchini Algeria, 259) walikuwa Wakristo waliouawa kwa upanga kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Valeriani.  

Mariano alikuwa msomaji aliyekwishapitia kishujaa dhuluma ya kaisari Decius kwa kuungama imani yake. Katika hiyo mpya alikamatwa pamoja na rafiki yake Yakobo shemasi na baada ya kuvumilia mateso mengi ya kikatili huku wakifarijiwa na Mungu, waliuawa pamoja na wenzao .

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 6 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 259
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Algeria
Maporomoko ya Iguazu

Maporomoko ya Iguazu ni idadi ya maporomoko ya maji kwenye mto Iguazu ambayo yanapatikana kwenye mpaka wa Argentina na Brazil. Kuna maporomoko 275 ya maji kandokando, mengine yenye kimo cha mita 82. Maporomoko hayo yanagawa mto Iguazu katika sehemu mbili, yaani Iguaco ya juu na Iguaco ya chini.  

Maporomoko ya Iguazu ni kati ya maporomoko makubwa na mashuhuri zaidi duniani: yanapokea maelfu ya watalii kila mwaka. 

Jiografia ya Brazil
Jiografia ya Argentina
Ampelio mkaapweke

Ampelio mkaapweke (alifariki Bordighera, Italia, 410 hivi) alikuwa mhunzi Mkristo wa Misri aliyeshi kwanza jangwani karibu na Thebe halafu akahamia Italia.  

Tangu kale aanaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Mababu wa jangwani

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 410
Wakaapweke
Mababu wa jangwani
Watakatifu wa Misri
Ponsyo wa Pradleves

Ponsyo wa Pradleves (walifia dini mwishoni mwa karne ya 3) baada ya kuinjilisha mabonde ya Piemonte (Italia).  

Anasemekana kuwa kati ya askari wa kutoka Thebe (Misri).

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 14 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 287
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Milima ya kuvukia Antaktiki

Milima ya kuvukia Antaktiki (kwa Kiingereza: Transantarctic Mountains) ni safu ya milima katika bara la Antaktiki. Inagawa bara hilo kuwa sehemu mbili za mashariki na magharibi. Inaenea kwa zaidi ya km 3,200. 

Miinuko ya juu ni zaidi ya mita 4,500 juu ya usawa wa bahari, mrefu zaidi ni Mlima Kirkpatrick (m 4528) katika Nchi ya Viktoria karibu na Bahari ya Ross. Miinuko ya juu zaidi zinaonekana juu ya ganda la barafu linalofunika bara lote lenye unene wa mita 3,000 lakini sehemu duni zaidi ya milima ziko chini ya uso wa barafu.

Rasi ya Antaktiki upande wa magharibi si sehemu ya milima hiyo. 

Kutokana na baridi kali ya mazingira hakuna wanyama wala mimea: uhai pekee ni viumbehai sahili kama vile bakteria,  mwani na kuvu. 

Jina la "Transantarctic Mountains" ilitumiwa kwanza mnamo 1960, kwenye makala ya mtaalamu wa jiolojia Warren Hamilton.

Marejeo 

Jiografia ya Antaktiki
Milima
Felisi na Genadi

Felisi na Genadi (walifia dini Uzali, leo nchini Tunisia) walikuwa Wakristo waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma.  

Wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Mei.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Tunisia
Adrioni

(alifariki Aleksandria, karne ya 4) ni kati ya Wakristo wa Misri waliouawa kwa ajili ya imani yao. Pengine anaongezewa majina ya Vikta na Basila, lakini si sahihi.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Mei

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 4
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Jaipur

Jaipur ni mji mkuu wa jimbo la Rajastan nchini Uhindi. Mnamo mwaka wa 2011, karibu watu milioni tatu waliishi hapo. Iko mnamo km 300 kusini magharibi kwa Delhi na takriban km 200 magharibi kwa Agra. 

Kuna viwanda mbalimbali katika jiji hilo, ambalo pia ni kitovu cha kiutamaduni kinachopokea watalii wengi. 

Paoneaanga pa kale pa Jantar Mantar, kitovu cha kihistoria cha Jaipur na Ngome ya Amer vimepokewa katika orodha ya Urithi wa Dunia ya UNESCO. Jaipur ina chuo kikuu. 

Ni pia kitovu cha usafiri ambako njia za reli na barabara muhimu zinakutana.  

Ni mmoja kati ya miji ya Uhindi ambako uhaba wa maji ya kunywa ni mkali; kufuatana na makadirio maji yanaweza kwisha kabisa mnamo mwaka 2020.

Vyanzo

Tovuti nyingine 
     

Miji mikuu ya majimbo ya Uhindi
Ziwa Van

Ziwa Van (kwa Kituruki: Van Gölü; kwa Kikurdi: Gola Wanêkwa; kwa Kiarmenia: Վանա լիճ, Vana lič̣) ni ziwa kubwa la chumvi na ziwa kubwa zaidi nchini Uturuki, mashariki mwa nchi.

Jiografia
Ziwa Van iko katika nyanda za juu kwenye kimo cha mita 1,640. Linapokea maji yake kutoka milima jirani lakini hakuna njia ya maji kutoka; mto uliotoka zamani ulifungwa na miamba ya volkeno miaka milioni iliyopita.  

Umbali kati ya miji Tatvan upande wa magharibi na Van upande wa mashariki ni kilomita 93, umbali mkubwa wa magharibi hadi mwisho wa hori upande wa mashariki ni km 127. Umbali mkubwa kutoka kaskazini hadi kusini ni km 52. 

Kina kirefu ni mita 451. 

Kuna feri ya reli inayozunguka baina ya Tatvan na Van. Treni za kimataifa baina ya Uturuki na Iran zinavuka hapa.

Chumvi na ekolojia  
Maji yake ni ya chumvichumvi, takriban nusunusu magadi na NaCl. Maji huwa kwa wastani na thamani pH ya 9.8. 

Kiwango cha magadi kwenye ziwa kinabadilika kufuatana na majira, pia ni tofauti kufuatana na kina cha maji. Maji yenye chumvi nyingi ni mazito zaidi, hivyo maji ya usoni hayana magadi mengi sawa na maji ya chini. Pia sehemu karibu na ufuko ambako mito inaingia huwa na maji matamu kuliko eneo la katikati. 

Kuna spishi moja ya samaki pekee (alburnus tarichi) inayopatikana katika ziwa; wakati wa kuzaa wanarudi kwenye midomo ya mito ambako kiasi cha maji matamu ni cha juu zaidi, baadaye wanaweza kurudi katika sehemu ambako kiwango cha magadi ni juu kiasi.   

Kuna aina nyingi za planktoni.

Historia na utamaduni
Katika milenia ya kwanza KK Ziwa Van lilikuwa sehemu ya milki ya Urartu.

Tangu karne ya 3 KK Ziwa Van lilikuwa katikati ya maeneo yaliyokaliwa na Waarmenia. Ushuhuda wake hadi leo ni monasteri ya Kiarmenia kwenye kisiwa cha Akdamar. Tangu maangamizi ya Waarmenia taifa hilo halipo tena hapa lakini watalii wengi Waarmenia wanatembelea Akdamar. 

Siki hizi kuna Wakurdi wengi katika mazingira ya ziwa.

Marejeo

Tovuti za Nje

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Maziwa ya Uturuki
Maziwa ya Asia
Amílcar Cabral

Amílcar Cabral (1924-1973) alikuwa mwanasiasa nchini Ginebisau.

Wanasiasa wa Guinea Bisau
Marcus Garvey

Marcus Garvey (1887-1940) alikuwa mwanaharakati wa haki za Watu Weusi nchini Marekani.

Alikuwa mmoja kati ya watu waliosaidia kuunda umoja wa Waafrika ambao unajulikana kama Pan Africanism.

Marejeo

Wanaharakati wa Marekani
Molefi Kete Asante

Molefi Kete Asante (alizaliwa 1942) ni mwandishi nchini Marekani. Aliandika kuhusu Uafrocentriki.

Waandishi wa Marekani
BeTV (Burundi)

Best Entertainment Television (kwa Kiswahili: Televisheni Bora ya Entertaiment'''; kifupi: BeTV') ni kituo cha runinga cha binafsi cha Bujumbura, mji mkuu wa Burundi.

 Historia 
BETV ni chaneli ya binafsi ya runinga ya binafsi nchini Burundi, iliyozinduliwa Oktoba 5, 2017. Dhumuni lake ni kukuza utamaduni wa Burundi kwa kukuza mawakala wa kitamaduni na talanta za nchi hiyo katika matangazo yake katika Kirundi, Ufaransa na Kiswahili na Kiingereza.

BE TV ni tofauti na haina ubia na jukwaa la televisheni ya Ubelgiji ya BeTv (zamani Canal + Belgique), ilizinduliwa mnamo 29 Agosti 2004, wakati jukwaa la zamani la Vivendi liliuza Canal + Benelux. Inashiriki pia katika shughuli za burudani nchini kote. Mnamo mwaka wa 2019, ilikuwa media ya kipekee ambayo ilishughulikia Hafla ya Tuzo ya Buja ya Muziki kwenye toleo lake la kwanza Julai 7, 2019.  Tena ni kwa tukio la Buja Fashon Week mwaka huo huo.

Mnamo Mei 20, 2019, BETV ilizindua wavuti yake na programu kwenye Google PayStore."BE TV Burundi on Google PlayStore", Google Play, Google, Inc.. (Retrieved 15 October 2019)

 Nembo 

Programu
 BE News Top10 BE TV Sport Sante pour tous Abakundana Ikinicogihe Weekend Show BE QUIZZ BE Dance ProjectZ Emission PPF SHOW BUSINESS  SHOW''

Marejeo

Viungo vya nje
Tovuti Rasmi ya BeTV 

Televisheni za Burundi
Robert Mangaliso Sobukwe

Robert Mangaliso Sobukwe (1924-1978) alikuwa mwanasheria na mwanasiasa wa Afrika Kusini aliyeanzisha Pan Africanist Congress kupinga ubaguzi wa rangi nchini. Kwa ajili hiyo alifungwa kwa muda mrefu. Alikuwa muasisi wa chama hicho kilichopigania uhuru wa Waafrika kikijitenga kutoka kwa African National Congress,
pia anahusishwa na kuandaa maandamano ya kihistoria ya Shapeville mnamo 1960 yaliyopinga sheria ya Weusi kutembea na vitambulisho ambapo mamia ya watu waliuawa na kujeruhiwa kisha Sobukwe kuswekwa jela kunako visiwa vya Rubeni kwa miaka tisa. 

Sobukwe alifariki mwaka 1978 kwa saratani na mapafu licha ya wengine kudai kuwa alipewa sumu akiwa jela.

Maisha ya awali
Sobukwe alizaliwa katika eneo la Graaff-Reinet katika jimbo la Cape Town tarehe 5 Desemba 1924. akiwa mtoto wa mwisho katika familia ya kimaskini ya watoto sita. 

Alisoma katika chuo cha Methodist na baadae chuo kikuu cha Fort Hare University akiwa huko ndipo alipojiunga na chama cha African National Congress na mwaka 1948 alichaguliwa kuwa rais wa baraza la wanafunzi .

Marejeo

Wanasiasa wa Afrika Kusini
Wanaharakati wa Afrika Kusini
Watu weusi

Watu weusi ni msamiati unaotumika mara nyingi kumaanisha watu kutoka Afrika kusini kwa Sahara au watu wenye asili kutoka hapa.

Lakini si istilahi kamili kwa sababu kwanza kuna tofauti kubwa duniani ni watu gani wanaotazamwa kuwa "weusi" halafu kuna pia watu wenye rangi ya ngozi hiyo (nyeusi kiasi au ya kahawia) katika maeneo mbalimbali ya dunia, kuanzia India kusini kupitia Papua Guinea Mpya, Australia hadi Visiwa vya Melanesia ("visiwa vya Watu Weusi") katika Bahari ya Pasifiki, ambao wote hawana uhusiano na Afrika zaidi ya binadamu wote.

Halafu wako watu wengi wenye asili ya Afrika waliopelekwa Amerika kama watumwa tangu karne ya 16. Wengi wao wametokana kwa viwango tofauti na mababu ambako wakati fulani mabwana Wazungu walizaa na watumwa wa kike wenye rangi tofauti; ilhali watoto wa mama mtumwa alitazamiwa kuwa mtumwa hao wote walihesabiwa kama "watu weusi" hata kama urithi wa kimwili wa kizungu ulizidi urithi wa kimwili wa Kiafrika. Katika majimbo ya kusini ya Marekani (awali ya "shirikisho") ubaguzi wa rangi uliendelea vikali baada ya mwisho wa kisheria wa utumwa kwa kutenga kwa kuainisha wakazi wote kwa makundi ya "weupe" na "weusi"; hapa walitumia kanuni ya "One-drop rule (sheria ya "tone moja") iliyomwainisha mtu yeyote kuwa "mweusi" akijulikana kuwa na mhenga mmoja Mwafrika katika historia yake, bila kujali rangi yake halisi.  

Pamoja na hayo, siku hizi wengi wanaona msamiati huo si sahihi wala haina adabu, kwa jinsi unavyotumika.

Marejeo

Watu
John George Kemeny

John George Kemeny (31 Mei 1926 - 26 Desemba 1992) alikuwa mtaalamu wa kompyuta anayekumbukwa kwa kuunda lugha ya BASIC pamoja na Thomas Eugene Kurtz kwenye Chuo cha Dartmouth, mnamo mwaka 1964. 

Alizaliwa Budapest, Hungaria katika familia ya Kiyahudi na mwaka 1940 familia yake ilikimbilia Marekani wakati Hungaria (iliyoshiriki na Ujerumani wa Adolf Hitler) iliandaa sheria dhidi ya Wayahudi. 

Tangu mwaka 1945 alisoma hisabati na falsafa kwenye Chuo Kikuu cha Princeton; wakati wa kutunga tasnifu ya uzamivu alifanya kazi kama msaidizi wa Albert Einstein.   

Aliendelea kufundisha kwenye Chuo cha Dartmouth. Kuanzia mwaka 1963 aliunda hapa lugha ya kompyuta BASIC kwa shabaha ya kuwezesha watu wengi kutumia kompyuta.

Waliozaliwa 1926
Waliofariki 1992
Wanahisabati wa Marekani
Tuzo ya Buja ya Muziki

Buja Music Awards (BMA) (kwa Kiswahili: Tuzo za Muziki wa Buja') ni onyesho la tuzo za muziki za Burundi. 

Tuzo hiyo iliyoanzishwa mnamo mwaka wa 2018 na Kora Entertainment na Gahungu Movement kuheshimu wanamuziki wa Burundi na watengenezaji wa muziki.

Tuzo
Muziki
Abdias do Nascimento

Abdias do Nascimiento (1914-2011) alikuwa mwanasiasa, msanii nchini Brazil. Aliandika kuhusu Muungano wa Afrika.

Wanasiasa wa Brazil
David Comissiong

David Comissiong (alizaliwa 1960) ni mwandishi na mwanaharakati wa Muungano wa Afrika nchini Saint Vincent na Grenadini.

Waandishi wa Saint Vincent na Grenadini
Wanaharakati wa Saint Vincent na Grenadini
Cheikh Anta Diop

Cheikh Anta Diop (1923-1986) alikuwa mwanahistoria, mwanaanthropolojia na mwanasiasa nchini Senegal. 

Aliandika kuhusu utamaduni wa Afrika, hasa kusini kwa Sahara. Alitaka kuandika historia ya Afrika kabla ya ukoloni.

Wanasiasa wa Senegal
Waandishi wa Senegal
Edward Wilmot Blyden

Edward Wilmot Blyden (1832-1912) alikuwa mwalimu, mwandishi, balozi na mwanasiasa nchini Liberia. Alizaliwa visiwa vya Karibi. Aliandika kuhusu Muungano wa Afrika.

Wanasiasa wa Liberia
Waandishi wa Liberia
Stokely Carmichael

{{Infobox Person
|jina        = Stokely Carmichael
|picha       = Stokely Carmichael in Alabama 1966.jpeg
|maelezo_ya_picha     = Stokely mnamo mwaka 1966
|tarehe_ya_kuzaliwa  = 
|mahala_pa_kuzaliwa = 
|tarehe_ya_kufariki  = 
|mahala_alipofia = 
|majina_mengine = 
|anafahamika kwa   = maarufu kama: Kwame Ture
|kazi_yake  = mwanaharakati
|nchi = 
}}Stokely Standiford Churchill Carmichael (maarufu kama: Kwame Ture'''; 1941 – 1998) alikuwa mwanaharakati wa Haki za Watu weusi nchini Marekani.

Maisha ya mapema 
Stokely Standiford Churchill Carmichael alizaliwa Port of Spain, Trinidad na Tobago, katika visiwa vya Karibi. Alihudhuria Shule itwayo Tranquility School hapo kabla ya kuhamia Harlem, New York City, mnamo 1952 akiwa na umri wa miaka 11, aliungana na wazazi wake waliokuwa wakiishi Marekani tangu akiwa na miaka miwili, na alilelewa na bibi yake na shangazi zake wawili.  Alikuwa na dada watatu.  

Watu wa Trinidad na Tobago
Wanaharakati wa Marekani
Taasisi ya Takwimu ya Kitaifa (Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo)

Taasisi ya Takwimu ya Kitaifa (kifupi: TTK) ni shirika rasmi la takwimu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. 

Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Takwimu
Mwanahabari

Mwanahabari ni mtu anayefanya kazi ya uandishi wa habari akikusanya, kutayarisha na kusambaza habari. Anaweza kufanya kazi hiyo akiwa ameajiriwa na gazeti, redio au kituo cha televisheni au kama mkandarasi wa kujitegemea akiuza kazi yake kama makala, picha au filamu. Wanahabari huajiriwa pia na makampuni, taasisi au ofisi za serikali zinazolenga kueleza kazi yao katika jamii.   

Akiwa mwandishi wa habari wa gazeti huandika nakala za habari na hadithi kwa magazeti. Katika maandalizi ya makala ataongea na watu, kufuatilia habari kwa jumla, kufanya utafiti na mahojiano na watu wanaohusika katika habari anayoandaa. Akiona kuna tofauti jinsi gani tukio au tatizo linatazamwa na watu atajaribu kuonyesha pande zote mbili. 

Sehemu ya kazi yake ni pia kutoa maoni kuhusu yale anayoripoti. Kwa kawaida anatakiwa kutenganisha taarifa za habari na maoni yake kuhusu watendaji au namna ya utendaji, lakini hali halisi si rahisi kutenganisha pande hizo mbili.

Hatari za kazi 

Wakati mwingine kazi yao inaingiza wanahabari hatarini. Hii inatokea hasa wakifanya ripoti katika maeneo ya vita au mapigano makali, lakini pia wakifanya kazi katika maeneo ambako uhuru wa uandishi habari hauheshimiwi au vikundi vya wahalifu wakati wanataka kuzuia habari juu ya matendo yao. 

Ingawa nchi karibu zote zimekubali Azimio la Kimataifa juu ya Haki za Binadamu ambamo Kifungu cha 19 inasema "Kila mmoja ana haki ya uhuru wa kutoa na kueleza maoni yake; haki hii inahusu pia uhuru wa kushikilia maoni yake bila kuingiliwa kati na uhuru wa kutafuta na kutoa habari na maoni kwa njia yoyote bila kujali mipaka", hali halisi nchi nyingi hazifuati kanuni hizo. Kufuatana na Kamati ya Kimataifa ya Kulinda Wanahabari (Committee to Protect Journalists) kwenye mwaka 2010 wanahabari 251 walikuwa wamefungwa jela kwa kazi yao  Nchi zenye wanahabari wengi katika jela ni: Uturuki (95), Jamhuri ya Watu wa China (34), Iran (34), Eritrea (17), Myanmar (13), Uzbekistan (6), Vietnam (5), Kuba (4), Ethiopia (4) na Sudan (3).

Wanahabari wanauawa pia kazini. Katika mwaka 2019 wanahabari 16 waliuawa kazini katika miezi 9 hadi Oktoba: 5 nchini Meksiko na 2 Somalia. 9 waliuawa ili kulipiza kisasi kuhusu taarifa zao au kuwazuia wasiendelee, wengine waliripoti kutoka mapambano ambako silaha zilitumiwa wakipigwa risasi.

Marejeo

Marejeo mengine 
 Nathaniel C. Fowler (1913) Kitabu cha Uandishi wa Habari: Zote kuhusu Newspaper Work New York: Sully and Kleinteich. 
 James L. Huffman (2003) Yankee huko Meiji Japan: Mwandishi wa Habari za Crusading Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield.   ISBN   978-0-7425-2621-1 
 David Randall (2000) Mwandishi wa Habari wa Universal Sterling, Virginia: Pluto Press.   ISBN   978-0-7453-1641-3 ; OCLC 43481682 
 Ejijah M. Stone (1921) Miaka hamsini na Mwandishi wa Habari New York: Mashaka, Ukurasa na Kampuni. OCLC 1520155 
 Donald Woods (1981) Kuuliza kwa Shida: Magazeti ya mwandishi wa habari aliyezuiliwa New York: Atheneum.   ISBN   978-0-689-11159-4 ; OCLC 6864121 

Waandishi wa habari
Kazi
Arts and Feminism
Murray River

Mto Murray ndio mto mrefu kabisa kwenye bara la Australia. Huanza kwenye Snowy Mountains na hutiririka magharibi hadi kuishia kwenye Bahari Pasifiki karibu na Goolwa, Australia Kusini. 

Kwa sehemu kubwa ya njia yake huwa mpaka kati ya majimbo ya Victoria na New South Wales . Matawimto yanayojiunga na Murray ni pamoja na Mto Darling, Mto Lachlan, Mto Murrumbidgee na Mto Goulburn.

Historia 
Kwa maelfu ya miaka, Mto Murray umejulikana kwa Waaustralia asilia waliouita kwa majina yao kama vile Millewa na Tongala. 

Mto huo uliitwa Mto wa Hume baada ya kutembelewa na wapelelezi wa Ulaya Hamilton Hume na William Hovell mnamo Novemba 1824. Baadaye lilibadilishwa kwa kuita mto kwa jina la mwanasiasa Mwingereza, Sir George Murray. 

Usafiri kwenye mto ulikuwa na ugumu mwanzoni kwa sababu mdomo wa Murray baharini haina kina ya kutosha kwa meli kuingia mtoni. Tangu mwaka 1853 meli ndogo zilipelekwa barani zikaanzisha usafiri wa mtoni.  

Mto ulikuwa muhimu sana kwa kubeba watu na bidhaa hadi kujengwa kwa reli. Kufikia mwaka 1900 biashara ya mtoni ilikuwa imekwisha tena.

Marejeo

Marejeo mengine

Frankel, David. (2017). Between the Murray and the Sea: Aboriginal Archaeology in South-eastern Australia. Sydney: Sydney University Press. ISBN 9781743325520

Viungo vya audio na video
 
Down the River Murray An ABC Radio National 5-part series on the river and its people
Murray Region Tourist Information - VisitNSW

Viungo vya ziada

Murray River™ - Official Murray River travel website

Mito ya Australia
Marimba Ani

Marimba Ani (jina la kuzaliwa: Dona Richards) ni mwanamke mwandishi na mwanaanthropolojia nchini Marekani. Aliandika kitabu kinachoitwa "Yurugu".

Watu walio hai
Wanawake wa Marekani
wanasayansi wa Marekani
Yellowstone National Park

Hifadhi ya Taifa ya Yellowstone ni mbuga ya kitaifa nchini Marekani. Ilikuwa mbuga ya kwanza wa kitaifa kutangazwa duniani.  

Jina lilichukuliwa kutoka Mto Yellowstone, ambao unapita katikati ya hifadhi. Yellowstone lilipokewa katika orodha ya Urithi wa Dunia ya UNESCO mwaka 1978. 

Hifadhi ya Taifa ya Yellowstone ni maarufu kwa geyser zake na chemchemi za moto. Hifadhi hiyo ina karibu nusu ya geyser zote duniani.  Geyser maarufu inaitwa Old Faithful kwa sababu inachemka kwa umakini mkubwa kia baada ya dakika ama 65 au 91. Kuna wanyamapori aina za dubu, mbwa mwitu, baisani na elki. Watalii wengi hutembelea mbuga hiyo kila mwaka kuona geyser na wanyama huko.

Jiografia 
Karibu asilimia 96 ya mbuga ziko katika jimbo la Wyoming. Asilimia tatu ziko Montana na asilimia moja tu huko Idaho. Eneo lake ni km2 9,100.  . 

Miaka 640,000 iliyopita Yellowstone ilikuwa mahali pa volkeno kubwa.  

Volkeno hii ilisababishwa na " hotspot " katika koti ya Dunia, ambako bamba la Amerika Kaskazini lilipita juu yake na kuyeyusha ganda la Dunia hapa. Mlipuko mkubwa wa volkeno ulirusha kilomita za mjazo 1,000 za miamba na lava hewani.  ya mwamba na lava angani. 

Wataalamu wanategemea kutokea kwa mlipuko mwingine katika muda usio mbali sana.

Baisoni 

Kati ya wanyama wakubwa mashuhuri wa Yeloowstone ni kundi la baisoni. Hao ng'ombe mwitu wakubwa walijaza nyika za Amerika ya kaskazini kwa idadi za mamilioni hadi karne ya 19. Mwaka 1902 wanyama 50 waliokuwa kati ya mwisho waliobaki walipelekwa Yellowstone. Mnamo mwaka 2003 idadi yao ilikuwa imeongezeka kufikia 4,000.

Marejeo

Tovuti zingine 
    
 Maeneo rasmi ya Hifadhi ya Kitaifa ya Yellowstone 
 Nyumba ya sanaa ya picha ya kina ya Yellowstone kwenye tovuti rasmi ya NPS.gov 
 USGS: Historia ya volkeno ya uwanja wa Volkano wa Planoau 
 Maisha kwenye joto la juu  - Utangulizi wa bakteria ya thermophilic ya Yellowstone. 
 Kufuatilia Mabadiliko katika Mfumo wa Volkeno wa Sio wa Volkano usiovunjika, Uchunguzi wa Jiolojia wa Amerika, Karatasi ya Ukweli 100-03, 2004 
 Jarida la Sayansi Amerika (Juni 2004 Suala) Masomo kutoka kwa Wolf 
Wyoming
Montana
Idaho
IUCN Jamii II
Motsoko Pheko

Motsoko Pheko (alizaliwa 1933) ni mwanasheria, mwanahistoria, mwandishi, mwanasiasa na mwanasayansi nchini Afrika Kusini.

Waandishi wa Afrika Kusini
Wanasiasa wa Afrika Kusini
Mto Madeira

Mto Madeira (kwa Kireno: Rio Madeira; kabla ya ukoloni uliitwa na wenyeji kwa jina asilia Cuyari:  ) ni mto mkubwa katika Amerika Kusini. Una urefu wa km 3,250. Madeira ni sehemu ya mfumo wa Mto Amazonas ukichangia asilimia 15 ya maji yote ya mto huO.

Tabianchi ya beseni lake 

Usimbishaji katika beseni la Madeira unacheza baina ya cm/m2 75 na cm/m2 300. Karibu na chanzo chake, Madeira ni mmoja kati ya mito mikubwa duniani ukibeba mkondo wa maji wa m3/s 18,000, takriban nusu ya kiasi cha Mto Kongo. Robo ya maji hayo inatiririka kwenye mitelemko ya milima ya Andes ya Bolivia.

Njia ya usafiri
Maji ndani ya mto Madeira hucheza sana; wakati wa mvua usawa wake unapanda juu mita 15, na meli kutoka baharini zinaweza kuingia hadi Porto Velho, Brazil, ambayo ni umbali wa kilomita 1800 kutoka Bahari Atlantiki. Lakini katika miezi ya ukame maji hupungua na mto unapitika kwa vyombo vidogo tu visivyoingia chini ya maji zaidi ya mita 2.

Leo hii ni kati ya njia za maji zinazotumiwa zaidi ndani ya nchi ya Brazil na takriban tani milioni 4 za nafaka zinapelekwa nje ya nchi kupitia Mto Madeira.

Marejeo

Viungo vya nje 

The Amazon and Madeira Rivers: Sketches and Descriptions from the Note-Book of an Explorer from 1875

Mito ya Bolivia
Mito ya Brazil
Rio Negro (Amazon)

Rio Negro ni mto ambao unapitia msitu wa mvua wa Amazonas katika kaskazini-magharibi ya Brazil, kwenye jimbo la Amazonas. 

Unaitwa Negro (Kihispania na Kireno kwa "nyeusi") kwa sababu maji yake yanabeba vyembe vya ardhi ambavyo hufanya maji yaonekane kama chai.   Ni mto mkubwa wa maji meusi duniani. 

Rio Negro ndiye tawimto kubwa zaidi la mto Amazonas upande wa kushoto (kadiri inavyoelekea bahari). Huanza huko Kolombia na kuishia kwenye Amazonas. 

Rio Negro ina utajiri mkubwa wa spishi tofauti. Karibu aina 700 za samaki zimeorodheshwa katika beseni la mto, na imekadiriwa kuna jumla ya spishi 800- 900 za samaki.  Kati ya hizo ni nyingi ambazo ni muhimu katika biashara ya samaki wa kufuga nyumbani.

Marejeo 

Mito ya Brazil
Rio Negro

Río Negro inamaanisha "Mto Mweusi" katika lugha za Kihispania na Kireno. Inaweza kutaja:

Mito

Brazil 

 Rio Negro (Amazonas), tawimto la Mto Amazonas 
 Rio Negro (Mato Grosso do Sul) 
 Rio Negro (Parana) 
 Rio Negro (Rio de Janeiro) 
 Rio Negro (Rondonia) 
 Rio Negro (Tocantins)

Amerika Kusini (nje ya  Brazil) 

 Rio Negro (Argentina), huko Patagonia 
 Rio Negro (Los Lagos), kusini mwa Chile 
 Rio Negro (Uruguay), tawimto la Mto Uruguay 
 Rio Negro (Chaco) huko Argentina, tawimto la Mto Parana

Amerika ya Kati 

 Rio Negro (Amerika ya Kati), kwenye mpaka wa Honduras na Nikaragua 
 Mto Chixoy, unaojulikana pia kama Rio Negro, huko Guatemala

Migawanyiko ya kisiasa

Amerika Kusini 

 Mkoa wa Río Negro, Argentina 
 Rio Negro, Parana, manispaa nchini Brazil 
 Rio Negro, Mato Grosso do Sul, manispaa ya Brazil 
 Rio Negro, Chile, mji katika Mkoa wa Osorno 
 Rionegro, mji na manispaa nchini Kolombia 
 Rionegro, Santander, mji na manispaa nchini Kolombia 
 Mkoa wa Rionegro, Kolombia 
 Wilaya ya Río Negro, Uruguay 
 Rio Negro, manispaa nchini Venezuela
Mto Magdalena

Mto Magdalena ni mto muhimu zaidi katika magharibi ya Kolombia. Una urefu wa km 1,538. Njia yake inafuata mwelekeo kutoka kusini kwenda kaskazini. Karibu asilimia 80 ya wakazi wa Kolombia huishi kwenye kingo za mto huu au mmoja wa matawimto yake, pamoja na Barranquilla ambayo ni jiji kubwa la Kolombia.  

Mto huo unaweza kutumumiwa na meli hadi mji wa Honda uliopo mnamo km 1,000 kutoka mdomo wake baharini.  

Pale Honda kuna maporomoko ya maji yasiyopitika. Baada ya kizuizi hiki mto unaweza kutumiwa tena na meli za mizigo kwa km 240 za ziada.

Marejeo 

Mito ya Kolombia
Ronald "Slim" Williams

Ronald Jay "Slim" Williams (amezaliwa Mei 23, 1964) ni mfanyabiashara wa Marekani ambaye alianzisha rekodi ya kumbukumbu ya Cash Money pamoja na kaka yake, rapper Bryan "birdman" Williams. 

Kama ilivyo kwa kaka yake, ndiye mtayarishaji mtendaji wa karibu wa Albamu zote za msanii Cash Money. Mnamo Februari 2009, ndugu wa Williams walionyeshwa kwenye Newbos ya CNBC: Rise of America, onyesho la maandishi lililoandika mamilioni kadhaa nyeusi. Williams alionekana kwenye kipindi cha Lil Wayne's Behind The Music, ambacho kilianza Septemba 10, 2009.

Wafanyabiashara wa Marekani
Joshua King

Joshua Christian King (alizaliwa 15 Januari 1992) ni mchezaji wa soka wa Norway ambaye anacheza kama mshambuliaji wa Klabu ya Ligi kuu ya Uingereza iitwayo AFC Bournemouth na timu ya taifa ya Norway.

Kazi ya klabu
King alisainiwa na Klabu ya Manchester United kutoka katika Klabu ya Vålerenga mnamo mwaka 2008. Baada ya kwenda kwa mkopo katika Klabu ya Preston North End na baadaya kutumikia Klabu mbalimbali kama vile Borussia Mönchengladbach, Hull City na Blackburn Rovers zote hizi alizitumikia kwa mkopo,na baadaye alisaini kabisa katika Klabu ya Blackburn mnamo Januari 2013, kabla ya kuhamia Bournemouth mnamo Mei 2015.

Kazi ya kimataifa
Alianza kuiwakilisha timu ya taifa ya Norway akiwa na umri wa chini ya miaka 16, na baadaye aliiwakilisha chini ya miaka 18 na hatimaye aliiwakilisha tena chini ya miaka 21, King alicheza kwa mara yake ya kwanza katika mechi ya kimataifa dhidi ya Iceland mnamo 2012, na aliweza kufunga goli lake la kwanza la kimataifa dhidi ya timu ya taifa ya Cyprus.

waliozaliwa 1992
watu walio hai
wachezaji mpira wa Norwei
Marioo

Marioo (jina lake halisi ni Omary Mwanga; alizaliwa Temeke, Dar es Salaam, Tanzania) ni mwimbaji wa Bongo Flava, pia mtunzi na mtayarishaji wa nyimbo.

Baada ya kuzaliwa jijini, alipelekwa kijijini kwa bibi yake Kibiti, mkoa wa Pwani, na huko ndiko alikokulia, kwa kuwa yeye anatokea katika kabila la Wandengereko.

Marioo alianza safari yake ya muziki kama mtunzi wa nyimbo akitunga nyimbo kama "Wasikudanganye" iliyoimbwa na mwanamuziki wa Tanzania anayeitwa Nandy ¨The African Princess¨.

Pia aliandika wimbo wa "Unaniweza" ulioimbwa na Jux na ni mmiliki wa hit song "beer tam" iliyoshinda tuzo za TMA kama wimbo bora wa mwaka 2021/2022.

Wimbo wake wa kwanza ni "Dar Kugumu" mwaka 2017. Kabla ya kuendelea kutengeneza jina lake kwa kutoa nyimbo nyingine kama Inatosha, Unanionea, AYA, Raha, Chibonge, Mama Aminah na Beer Tamu.

Pia amefanikiwa kufanya kolabo na wasanii wa nchi mbalimbali ikiwemo Afrika Kusini. 

watu walio hai
Wanamuziki wa Tanzania
Ivan Zaytsev

Ivan Zaytsev (amezaliwa 2 Oktoba 1988) ni mchezaji wa mpira wa wavu wa Italia mwenye asili ya Urusi.

Ivan Zaytsev ni mwanachama wa timu ya taifa ya mpira wa wavu ya Italia na klabu ya Italia ya Modena Volley. 

Alizawadiwa medali ya shaba katika michezo ya Olimpiki huko London mwaka 2012, medali ya fedha ya mashindano ya Ulaya (2011, 2013), medali ya shaba katika michuano ya Dunia (2013, 2014). 

Pia alikuwa bingwa wa mpira wa wavu huko Italia mwaka 2014 na alizawadiwa medali ya fedha katika Michezo ya Olimpiki Rio mwaka 2016.

Maisha binafsi 
Ivan Zaytsev ni mtoto wa mchezaji wa michezo ya Olimpiki ya mpira wa wavu, Vyachelav Zaytsev. Alizaliwa huko Spoleto, Italia ambapo baba yake alikuwa akicheza wakati huo. Mama yake, Irina Pozdnyakova, alikuwa mwogeleaji maarufu wa zamani.

Viungo vya nje 
LegaVolley Serie A profile player 

Wanamichezo wa Italia
Serge Gnabry

Serge David Gnabry (alizaliwa 14 Julai 1995) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Ujerumani ambaye anacheza kama winga wa klabu ya Bundesliga Bayern Munich na timu ya taifa ya Ujerumani.

Gnabry alianza kazi yake huko Uingereza na klabu ya Arsenal. Alikwenda kwa mkopo West Bromwich Albion na baadae alirudi nyumbani Ujerumani kujiunga na Werder Bremen 2016.

Mnamo mwaka 2017 alisaini Bayern Munich, Katika msimu wake wa kwanza na Bayern Munich alitwaa taji la Bundesliga na alipewa mchezaji bora wa msimu, Mnamo 1 Oktoba 2019, Gnabry alifunga mabao manne kwenye Ligi ya Mabingwa wa Ulaya katika ushindi wa 7-2 dhidi ya Tottenham Hotspur.

Waliozaliwa 1995
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Sander Berge

Sander Berge (alizaliwa 14 Februari 1998) ni mchezaji wa mpira wa miguu huko Norwe ambaye anacheza kama kiungo wa K.R.C. Uzazi katika Idara ya Kwanza ya Ubelgiji A.

Kazi ya klabu
Berge alianza kazi yake ya kucheza mpira katika klabu ya Asker Fotball ya vijana wadogo, na kucheza katika kikosi cha kwanza mwishoni mwa msimu wa 2013 katika timu hiyo ya vijana kisha kucheza katika katika timu ya watoto ya Norwey. 

Alijiunga na timu ya Vålerenga katika msimu wa 2015. Berge aliicheza mchezo wake wa kwanza wa ligi akitoka benchi dhidi ya [[klabu] ya Sandefjord mnamo 11 Julai 2015 na mchezo wake wa kwanza wa ligi dhidi ya Rosenborgna baadaye akawa mchezaji muhimu wa klabu.

waliozaliwa 1998
watu walio hai
wachezaji mpira wa Norwei
Trinidad James

Nicholaus Joseph Williams, anayejulikana zaidi kwa jina Trinidad James (mara nyingi alibadilishwa kama Trinidad Jame $), ni rapper wa Trinidad-Marekani.  

Mnamo mwaka 2012, alisaini mkataba wa kurekodi na Def Jam Recordings.

Bila kuwa na albamu ya kwanza kutolewa, alitowa kwenye lebo hiyo mnamo 2014, ingawa anaendelea kutoa muziki kama msanii anayejitegemea.

Wanamuziki wa Trinidad na Tobago
Wanamuziki wa Marekani
Even Hovland

Even Hovland (alizaliwa 14 Februari 1989) ni mchezaji wa soka wa Norway ambaye anacheza kama beki wa klabu ya Rosenborg na timu ya taifa ya Norway.

Kazi ya kimataifa
Hovland alitajwa katika kikosi cha Norway katika mashindano ya kufuzu ya EURO 2012 dhidi ya Cyprus mnamo 11 Oktoba 2011, kwa sababu Brede Hangeland alisimamishwa kwa sababu ya kadi za njano mbili
Hovland alicheza katika timu ya wakubwa kwenye mchezo wa kirafiki ambao walitoka sare ya  1-1 dhidi ya Denmark mnamo 15 Januari 2012.

Pia Hovland alicheza mchezo wa kirafiki dhidi ya Ireland ya Kaskazini mnamo tarehe 29 Februari 2012.

waliozaliwa 1989
watu walio hai
wachezaji mpira wa Norwei
SV Werder Bremen

Sportverein Werder Bremen von 1899 e. V , inayojulikana kama Werder Bremen, ni Klabu ya michezo ya Ujerumani iliyoko Bremen katika jimbo la kaskazini magharibi mwa Ujerumani la Free Hanseatic City mwa Bremen. Klabu ilianzishwa mnamo 1899 na imekua na wanachama 40,400.

Klabu ya mpira wa miguu ya Bremen imekuwa maarufu katika Bundesliga. Bremen ameshinda ubingwa wa Bundesliga mara nne na DFB-Pokal mara sita. Mashindano yao ya hivi karibuni ya Bundesliga yalikuja mnamo kushinda Kombe la Ulaya la 1992.

Bremen pia alifika fainali ya toleo la mwisho la Kombe la UEFA mnamo 2009, kabla ya kutengwa tena kama Ligi ya UEFA Europa msimu uliofuata.Wakati wa katikati ya miaka ya 2000, Bremen alikuwa mmoja wa timu zilizofanikiwa zaidi kwenye Bundesliga, lakini kilabu hicho hakijacheza kwenye mashindano ya Europa tangu kampeni ya 2010-11.

Viungo vya nje 
 Official Website 
 Official facebook

SV Werder Bremen
Vilabu Mpira vya Ujerumani
Hwang Hee-chan

Hwang Hee-chan (alizaliwa 26 Januari 1996) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Korea Kusini ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Red Bull Salzburg na timu ya taifa ya Korea ya Kusini.

Kazi ya klabu

Red Bull Salzburg
Mnamo Desemba 2014, Pohang Steelers alikusudia kumsainisha mkataba Hwang Hee-chan kama Mchezaji wa FC Red Bull Salzburg.

Mnamo tarehe 3 Novemba 2016, Hwang alitokea kwenye benchi na kuweza kufunga goli kwenye mechi ya Ligi ya Europa akiwa na klabu yake ya Salzburg dhidi ya klabu ya Nice upande wa  Ligue 1, akichangia timu yake kushinda mchezo huo wa kwanza wa Europa kwenye hatua ya makundi.

waliozaliwa 1996
watu walio hai
wachezaji mpira wa Korea Kusini
Jeezy

Jeezy (Jina lake halisi ni Jay Jenkins; wengine humwita Young Jeezy) alianza kuigiza na kurekodi mnamo 2001.

Alijiunga na Boyz N Da Hood mnamo 2005. 

Albamu yake ya kwanza ya solo kwenye lebo kubwa, Let’s Get It: Thug Motivation 101, ilitolewa mnamo 2005. Moja, "Soul Survivor", na Akon, ikawa ya kumi huko Marekani.

Wanamuziki wa Marekani
Wilfredo Leòn

Wilfredo León Vimong (amezaliwa 31 Julai 1993) ni mchezaji wa kitaifa wa mpira wa wavu aliyezaliwa nchini Cuba.

Wilfredo Leòn ni mwanachama wa timu ya kitaifa ya mpira wa wavu ya Cuba (2007-2002) na mwanachama wa sasa wa timu ya kitaifa ya mpira wa wavu ya Poland na klabu ya Italia ya Sir Sicoma Conad Perugia.

Leòn alizawadiwa medali ya fedha katika Mashindano ya Dunia ya mpira wa wavu mwaka 2010, mshindi wa NORCECA (2009, 2011), bingwa wa mchezo wa mpira wa wavu wa Cuba (2009, 2010, 2011), bingwa wa mchezo wa mpira wa wavu wa Urusi (2015, 2016, 2017).

Maisha binafsi 
Wilfredo Leòn alizaliwa huko Santiago de Cuba, Cuba. 

Yeye ni mtoto wa Alina Vimong Boza (mchezaji wa zamani wa mpira wa wavu). Alisoma katika Escuela Nacional del Voleibol Cubano. León Vimong aliishi Poland kwa muda mfupi na mpenzi wake wa Kipolishi. 

Mnamo tarehe 14 Julai 2015 alipokea uraia wa Kipolishi na alionyesha hamu yake ya kucheza katika timu ya kitaifa ya wachezaji wa mpira wa wavu wa Poland. Mnamo tarehe 24 Juni 2016 alimuoa Małgorzata (mzaliwa wa Gronkowska). Mnamo tarehe 13 Mei 2017 binti yao Natalia alizaliwa.

Viungo vya nje 

Wanamichezo wa Poland
Jimbo Kuu la Kinshasa

Jimbo Kuu la Kinshasa (kwa Kilatini Archidioecesis Kinshasana) ni mojawapo kati ya majimbo 47 ya Kanisa Katoliki nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma kadiri ya utamadunisho maalumu.

Kikanisa lina majimbo ya Boma, Idiofa, Inongo, Kenge, Kikwit, Kisantu, Matadi na Popokabaka chini yake.

Askofu mkuu wake ni kardinali Fridolin Ambongo Besungu, O.F.M.Cap.

Historia

Uongozi

Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 8,500, ambapo kati ya wakazi 11,323,000 (2016) Wakatoliki ni 6,378,000 (56.3%) katika parokia 143. Kwa hilo linaongoza duniani kote.

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Kinshasa
Kinshasa
Gary Neville

Gary Alexander Neville (amezaliwa 18 Februari 1975) ni kocha wa mpira wa miguu wa Uingereza. 

Amestaafu soka lake katika klabu ya Manchester United ya Uingereza na kwa sasa ni kocha wa mpira wa miguu.

waliozaliwa 1975
watu walio hai
Wachezaji mpira wa Uingereza
Innoss'B

Innocent Didace Balume (anajulikana sana kwa jina la Innoss'B; alizaliwa 5 Mei 1997) ni mwanamuziki na mwandishi wa nyimbo kutoka katika nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Ni mwanamuziki mzuri mwenye uwezo wa kucheza na kurapu.

Maisha 
Innoss'B alizaliwa kwenye familia ya wanamuziki, mama yake alikuwa mwimbaji wa kanisa, baba yake alikuwa mwanamuziki wa popu. Na yeye, baada ya kufikisha miaka 16, alianza kuimba na kaka zake kwenye kundi la Maisha Soul. 

Tangu mwaka 2014 amefanya kolabo nyingi na wasanii wakubwa mbalimbali kama Akon, Fally Ipupa, Diamond Platnumz, Navio na wengineo.

Amepata mafanikio makubwa kupitia hope remix ambayo amefanya na Diamond Platnumz ambayo iliweza kufikisha watazamaji milioni 25 ndani ya mwezi mmoja ambayo imezidi hope original ambayo ilifikisha watazamaji milioni 10 tu ndani ya mwezi mmoja.

Waliozaliwa 1997
Watu walio hai
Wanamuziki wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Boyz N Da Hood

Boyz N Da Hood ni kikundi cha rap ya Marekani Kusini cha gangsta Atlanta, Georgia. Zamani kiliitwa 'Bad Boy Record na ilikuwa na vijana kama Jeezy, Jody Breeze, Gorilla Zoe, Big Gee, na Big Duke. 

Wameshirikiana mara kadhaa na Atlanta wenzake, msanii wa Georgia na studio ya Block Ent Yung Joc.

Wanamuziki wa Marekani
Andreas Ulmer

Andreas Ulmer (alizaliwa 30 Oktoba 1985) ni mchezaji wa mpira wa miguu huko Austria ambaye kwa sasa anacheza kama beki wa FC Red Bull Salzburg na timu ya taifa ya Austria.

Kazi ya klabu
Mnamo 28 Januari 2009 ilitangazwa kuwa Ulmer alihamishiwa Red Bull Salzburg.Na Katika msimu wa 2017-18 Salzburg walikuwa na uwezo wao bora kabisa katika mashindano ya Ulaya Walimaliza katika nafasi nzuri katika kundi lao la Ligi ya Europa,kujiweka katika nafasi nzuri baada ya kumpiga Real Sociedad na Borussia Dortmund na hivyo kufanya muonekano wao wa kwanza na kuingia nusu fainali ya Ligi ya Europa.

Mnamo 3 Mei 2018, alicheza mchezo wa nusu fainali ya Ligi ya Europa League dhidi ya Olmpique de Marseille ambapo walitoka sare ya 1-1 lakini ushindi wa jumla ni 3-2 ili kupata nafasi kwenye Fainali ya Ligi ya Mabadiliko ya UEFA ya 2018.

waliozaliwa 1985
watu walio hai
Wachezaji mpira wa Austria
Venom

Venom ni filamu ya Amerika ya Kaskazini, ya kwanza katika Unique ya Sony. 
	
Kuelekezwa na Ruben Fleischer kutoka kwa uchunguzi wa Jeff Pinkner, Scott Rosenberg, na Kelly Marcel, inaangazia Tom Hardy kama Eddie Brock / Venom, pamoja na Michelle Williams, Riz Ahmed, Scott Haze, na Reid Scott. 

Huko Venom, mwandishi wa habari Brock anapata uwezo mkubwa baada ya kufungwa kwa mgeni ambaye spishi zake zinapanga kuvamia Dunia.

Filamu za Marekani
Filamu za 2018
Jimbo Kuu la Bukavu

Jimbo Kuu la Bukavu (kwa Kilatini Archidioecesis Bukavuensis) ni mojawapo kati ya majimbo 47 ya Kanisa Katoliki nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma kadiri ya utamadunisho maalumu.

Kikanisa lina majimbo ya Butembo-Beni, Goma, Kasongo, Kindu na Uvira chini yake.

Askofu mkuu wake ni Francois-Xavier Maroy Rusengo.

Historia

Uongozi

Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 8,815, ambapo kati ya wakazi 2,607,000 (2015) Wakatoliki ni 1,037,065 (39.8%) katika parokia 39.

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Bukavu
Mkoa wa Kivu Kusini
Jimbo Kuu la Kananga

Jimbo Kuu la Kananga (kwa Kilatini Archidioecesis Kanangana) ni mojawapo kati ya majimbo 47 ya Kanisa Katoliki nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma kadiri ya utamadunisho maalumu.

Kikanisa lina majimbo ya Kabinda, Kole, Luebo, Luiza, Mbujimayi, Mweka na Tshumbe chini yake.

Askofu mkuu wake ni Marcel Madila Basanguka.

Historia

Uongozi

Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 33,000, ambapo kati ya wakazi 3,156,000 (2016) Wakatoliki ni 2,160,000 (68.4%) katika parokia 70.

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Kananga
Mkoa wa Lulua
Mto Sao Francisco

Mto Sao Francisco (kwa Kireno: São Francisco; kabla ya kufika kwa Wareno wenyeji waliuita Opara) ni mto wa huko Brazil.

Urefu wake ni karibu kilomita 3,100. Matawimto makuu yake ni mito Paropeba, Abaeté, das Velhas, Jequitaí, Paracatu, Urucuia, Verde Grande, Carinhanha, Corrente, na Grande. 

Ni mto mrefu kabisa unaopita ndani ya Brazil kuanzia chanzo hadi mdomo, ni mto mrefu wa nne katika Amerika Kusini, baada ya Amazonas, Mto Parana na Mto Madeira. 

Jina lilichaguliwa na Amerigo Vespucci aliyekuwa Mzungu wa kwanza kuona mdomo wa mto alipopita huko kwenye 4 Oktoba 1501, sikukuu ya mtakatifu Fransisko wa Assisi katika Kanisa Katoliki.

Bahia
Mito ya Brazil
Mto Tocantins

Mto Tocantins ni mto ambao unapita katika mashariki mwa nchi ya Brazil. Chanzo chake kinapatikana kwenye milima ya jimbo la Goiás upande wa magharibi wa mji mkuu Brazilia.  

Mto unaishia kwenye Rio Para ambayo ni hori ya Atlantiki ambako maji ya Tocantins yanakutana na maji ya mkono wa kando wa Amazonas.

Jina la mto limetokana na lugha ya Maindio wenyeji na neno lao kwa ndege wa tukani. Jina la mto limekuwa pia jina la jimbo la Tocantins nchini Brazil linalopitiwa na mto huo.

Nguvu ya mto hukamatwa kwa njia ya malambo na vituo vya umememaji.

Viungo vya Nje 
 Ramani ya beseni (Kireno)

Mito ya Brazil
Yamuna

Yamuna (kwa Kihindi: यमुना, yamunā; pia: जमुना, Jamuna; kwa Kiurdu: جمنا) ni mto mkubwa huko Uhindi Kaskazini. Ni tawimto kubwa zaidi la mto Ganga. 

Huanza kwenye milima ya Himalaya katika jimbo la Uttarakhand. Unaendelea katika majimbo ya Uhindi ya Haryana, eneo la mji mkuu Delhi na Uttar Pradesh. Mwishowe, kwenye mji wa Allahabad, inaishia katika mto Ganga baada ya mwendo wa kilomita 1,370.  

Matawimto yake muhimu zaidi ni mito Tons na Chambai.

Picha

Tovuti za Nje 
 Jiografia ya Rigveda  
 Mpango wa utekelezaji wa Yamuna  

Mito ya Uhindi
Mto Irrawaddy

Mto Irrawaddy (pia Ayeyarwady) ndio mto muhimu zaidi nchini Myanmar. Ni mto mkubwa zaidi ya nchi hii ma pia njia ya maji muhimu zaidi inayotumiwa kwa biashara.

Njia ya mto
Maji yake yanatiririka kwenye mitelemko ya milima ya Himalaya katika Tibet (China). Mito inayouunda mto Irrawaddy huingia nchi ya Myanmar na kwenye maungano ya mito N'mai na Mali katika jimbo la Kachin huanza Irrawaddy yenyewe.  

Mto unaishia kwenye Bahari ya Andamani.  

Beseni la mto lina eneo la km2 404,200.

Delta ya Irrawaddy 
Delta ya Irrawaddy huanza karibu  kaskazini mwa mji wa Hinthada. Sehemu ya magharibi ya delta iliyo karibu zaidi ni Mto Pathein (Bassein) na upande wa mashariki ni Mto Yangon. Ardhi katika delta ni ya chini lakini si ghorofa. Udongo umetengenezwa kwa hariri nzuri. 

Idadi kubwa ya watu wanaishi katika mkoa wa delta. Kwa sababu mchanga unaweza kuwa chini kama mita 3 tu juu ya usawa wa bahari, ni eneo muhimu kwa kukua kwa mchele.  

Mvua ya kila mwaka katika mkoa wa delta ni karibu mm 2,500.  Mvua nyingi zinanyesha wakati wa monsters ambayo hufanyika kati ya Mei na Novemba.

Ikolojia 

Hakuna orodha kamili ya aina zote za samaki zinazopatikana kando ya Mto Irrawaddy. Mnamo mwaka wa 2008, ilikadiriwa kuwa eneo hilo ni nyumbani kwa spishi 119-195 za samaki hazipatikani mahali pengine ulimwenguni.

Matawimto 
Irrawaddy Mto ina matawimto makuu matano. Jamii ni mito ambayo inapita ndani ya mto mkubwa. Mito inayojiunga na Irrawaddy iko, kutoka kaskazini hadi kusini: 

 Mto Taping 
 Mto Shweli  
 Mto Myitnge 
 Mto Mu 
 Mto Chindwin

Majiji na miji 

Mto unapita au kupita katika miji ifuatayo: 
 Myitkyina
 Bhamo
 Katha
 Tagaung
 Kyaukmyaung
 Mandalay
 Sagaing
 Yenangyaung
 Chauk
 Bagan
 Nyaung-U
 Magway
 Pyay
 Hinthada
 Pantanaw

Marejeo 

Mito ya Myanmar
Mto Umfolozi

Mto Umfolozi unapatikana katika jimbo la KwaZulu-Natal, Afrika Kusini. Mto huu unafahamika pia kama Imfolozi au Mfolozi.  ImFolozi ni jina lenye asili ya Kizulu na linafafanua mwonekano wa mto ulivyo: hujipinda ukifuatiwa na vijito vyake.

Mto huu hutiririsha maji yake kuelekea bahari ya Hindi upande wa mashariki. Asili ya kujipinda kwa mto huu huanzia maeneo tambarare ya monzi kisha hujigawanya katika mifereji mingi yenye tabia ya kutiririsha maji taratibu na kuchangia upatikanaji wa aina mbalimbali za viumbehai katika eneo hilo.

Marejeo

Mito ya KwaZulu-Natal
 Mito ya Afrika Kusini
Moriso Lewa

Moriso Lewa (au Félix Morisseau-Leroy kwa Kifaransa; Grand-Gosier, Haiti, 13 Machi 1912 - Miami, Marekani, 5 Septemba 1998) alikuwa mwanahabari, mwalimu, mwandishi wa tamthilia na mshairi nchini Haiti. 

Aliandika vitabu vyake kadhaa kwa Kihaiti badala ya Kifaransa. Ni mwandishi mkuu wa Kihaiti.

Morisso Lewa alisomea Jacmel, halafu kuanzia mwaka 1940 alisomea New York katika Chuo Kikuu cha Columbia.

Vitabu vyake 
 1940 ː Plénitudes (ushairi)
 1948 ː Natif-natal (hadithi)
 1951 ː Dyakout (Diacoute) (ushairi)
 1953 ː Wa Kreyon (Antigone) (tamthilia)
 1991 ː Haitiad and Oddities (ushairi)
 1995 ː Les Djons d'Haiti Tom (hadithi)
 1996 : Ravinodyab - La Ravine aux diables (hadithi)

Marejeo 
 (Kiingereza) Michael R. Hall, Historical Dictionary of Haiti, Scarecrow Press, 2012, p. 178  (ISBN 9780810875494)
 (Kiingereza) Verity Smith, « Félix Morisseau-Leroy (1912-). Haitian playwright, poet and novelist », in Encyclopedia of Latin American Literature, Taylor & Francis, 1997, p. 568-569  (ISBN 9781884964183)

Waandishi wa Haiti
Jimbo Kuu la Kisangani

Jimbo Kuu la Kisangani (kwa Kilatini Archidioecesis Kisanganiensis) ni mojawapo kati ya majimbo 47 ya Kanisa Katoliki nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma kadiri ya utamadunisho maalumu.

Kikanisa lina majimbo ya Bondo, Bunia, Buta, Doruma-Dungu, Isangi, Isiro-Niangara, Mahagi-Nioka na Wamba chini yake.

Askofu mkuu wake ni Marcel Utembi Tapa.

Historia

Uongozi

Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 150,000, ambapo kati ya wakazi 1,841,000 (2016) Wakatoliki ni 975,000 (53%) katika parokia 32.

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Kisangani
Mkoa wa Tshopo
Jimbo Kuu la Lubumbashi

Jimbo Kuu la Lubumbashi (kwa Kilatini Archidioecesis Lubumbashiensis) ni mojawapo kati ya majimbo 47 ya Kanisa Katoliki nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma kadiri ya utamadunisho maalumu.

Kikanisa lina majimbo ya Kalemie-Kirungu, Kamina, Kilwa-Kasenga, Kolwezi, Kongolo, Manono na Sakania-Kipushi chini yake.

Askofu mkuu wake ni Fulgence Muteba Mugalu, S.D.B.

Historia

Uongozi

Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 61,828, ambapo kati ya wakazi 2,997,648 (2016) Wakatoliki ni 1,648,912 (55%) katika parokia 75.

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Lubumbashi
Mkoa wa Katanga Juu
Jimbo Kuu la Mbandaka-Bikoro

Jimbo Kuu la Mbandaka-Bikoro (kwa Kilatini Archidioecesis Mbandakana-Bikoroënsis) ni mojawapo kati ya majimbo 47 ya Kanisa Katoliki nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma kadiri ya utamadunisho maalumu.

Kikanisa lina majimbo ya Basankusu, Bokungu-Ikela, Budjala, Lisala, Lolo na Molegbe chini yake.

Askofu mkuu wake amehamishiwa Kinshasa.

Historia

Uongozi

Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 95,000, ambapo kati ya wakazi 1,232,000 (2016) Wakatoliki ni 646,000 (52.4%) katika parokia 34.

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Mbandaka-Bikoro
Mkoa wa Équateur
Jimbo Katoliki la Basankusu

Jimbo Katoliki la Basankusu (kwa Kilatini Dioecesis Basankusuensis) ni mojawapo kati ya majimbo 47 ya Kanisa Katoliki nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma kadiri ya utamadunisho maalumu.

Kikanisa liko chini ya Jimbo Kuu la Mbandaka-Bikoro.

Askofu wake ni Joseph Mokobe Ndjoku.

Historia

Uongozi

Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 77,000, ambapo kati ya wakazi 639,000 (2015) Wakatoliki ni 246,000 (38.5%) katika parokia 20.

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Basankusu
Mkoa wa Équateur