LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
1899

Makala hii inahusu mwaka 1899 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 12 Januari - Paul Hermann Müller (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba, mwaka wa 1948)
 30 Januari - Max Theiler (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1951)
 13 Machi - John Van Vleck (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1977)
10 Aprili - Vladimir Nabokov, mwandishi wa Urusi na wa Marekani
 29 Aprili - Duke Ellington, mwanamuziki wa Jazz kutoka Marekani
 3 Juni - Georg von Bekesy, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1961
 11 Juni - Yasunari Kawabata (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1968)
 12 Juni - Fritz Lipmann (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1953)
 11 Julai – Elwyn Brooks White (mwandishi wa Marekani na mshindi wa Tuzo ya Pulitzer, mwaka wa 1978)
 21 Julai - Ernest Hemingway (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1954)
 22 Julai - Sobhuza II, mfalme wa Uswazi
 13 Agosti - Alfred Hitchcock, mwongozaji wa filamu kutoka Uingereza
 24 Agosti - Jorge Luis Borges, mwandishi kutoka Argentina
 28 Agosti - Chang Myon, mwanasiasa kutoka Korea Kusini
 3 Septemba - Frank Burnet, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1960
 19 Oktoba - Miguel Asturias (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1967)
 13 Novemba - Huang Xianfan, mwanahistoria kutoka China
 25 Desemba - Humphrey Bogart, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani

Waliofariki 
 21 Novemba - Garret Hobart, Kaimu Rais wa Marekani
 10 Desemba - Ngwane V, mfalme wa Uswazi

Karne ya 19
Kumasi

Kumasi ni mji mkubwa wa pili nchini Ghana na mji mkuu wa Mkoa wa Ashanti. 

Tangu mwaka 1695 ilikuwa mji mkuu wa Ufalme wa Ashanti na Asantehene (mfalme wa Waashanti) anakalia hadi leo jumba lake mjini. Ndipo kilipo "kikalio cha dhahabu" cha Asantehene ambacho kinaaminiwa kimeteremshwa kutoka mbinguni.

Mwaka 2005 mji ulikuwa na wakazi 862.000. Umbali kutoka Accra ni km 250. Kuna Chuo Kikuu cha Kwame Nkrumah cha Sayansi na Teknolojia. 

Aliyekuwa Katibu Mkuu wa UM Kofi Annan alizaliwa Kumasi.

Viungo vya nje 

 Matembezi ya soko kuu la Kumasi (video, kiing. - 
 Tovuti ya Chuo Kikuu cha Kwame Nkrumah 

Miji ya Ghana
Mkoa wa Ashanti
Kamusi Awali ya Sayansi na Tekinologia

KAST ni kifupi chake cha "Kamusi Awali ya Sayansi na Tekinologia" iliyoandaliwa na wataalamu wa TUKI na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam mwaka 1995.

Kamusi hii inakusanya maneno ya kisayansi na ya kiteknolojia kwa utaratibu ufuatao:

neno la Kiswahili
maana yake kwa Kiingereza katika mabano
maelezo yake kwa Kiswahili

Mwishowe kuna faharasa ya Kiingereza inayoweza kutumiwa kama kamusi ndogo ya Kiingereza-Kiswahili ya maneno ya kisayansi.

Kati ya kamusi za Kiswahili hii ni hatua kubwa mbele katika ukuzaji wa Kiswahili hata ikionyesha bado mapengo na kasoro mbalimbali.

Hali halisi kuna kiasi kikubwa cha maneno yaliyokusanywa hapa ambayo hayatumiwi tena.

Marejeo
 Kamusi Awali ya Sayansi na Tekinologia (KAST). Dar es Salaam, Tanzania: Ben & Co. Ltd., 1995.

Viungo vya Nje
Kyallo Wadi Wamitila, Review (Swahili-Forum - 4.1997, pp 236-238)

Kamusi za Kiswahili
1695

Makala hii inahusu mwaka 1695 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 Kuanzishwa kwa Ufalme wa Ashanti. Kufuatana na mapokeo ya Waashanti mfalme wa Kumasi (au:Kumasihene) Osei Kofi Tutu I alipokea "kikalio cha dhahabu" kama alama ya kuteuliwa na mbinguni lakini hali halisi kiti kilitengenezwa na kuhani Okomfo Anokye.

 27 Januari: Mustafa II anachukua nafasi ya Sultani wa Dola la Uturuki badala ya Ahmad II aliyefariki
 17 Julai: Benki ya Uskoti inaanzishwa kwa sheria ya bunge la Uskoti
 31 Desemba: Kodi ya madirisha inazishwa Uingereza; wenye nyumba wengi wanafunga madirisha kwa matofari ili kuepukana na kodi hiyo.

Waliozaliwa

Waliofariki 
 8 Julai - Christiaan Huygens, mwanasayansi kutoka Uholanzi

Karne ya 17
4

Makala hii inahusu mwaka 4 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:0er#Johr 4
5

Makala hii inahusu mwaka 5 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:0er#Johr 5
6

Makala hii inahusu mwaka 6 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:0er#Johr 6
8

Makala hii inahusu mwaka 8 (Baada ya Kristo). Kwa namba angalia makala nane.

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:0er#Johr 8
7

Makala hii inahusu mwaka 7 (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:0er#Johr 7
9

Makala hii inahusu mwaka 9 (Baada ya Kristo).

Matukio 
 Septemba - Jeshi la Roma chini ya Varus lashindwa na makabila ya Kigermanik katika Ujerumani ya Kaskazini

Waliozaliwa

Waliofariki 
 Septemba - Publius Quintilius Varus gavana wa Kiroma wa Ujerumani auawa katika mashambulio ya makabila ya Kigermanik

Karne ya 1

als:0er#Johr 9
10

Makala hii inahusu mwaka 10 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
Jimbo la Illyria katika Dola la Roma lagawiwa kwa majimbo mawili ya Pannonia na Dalmatia.

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:10er#10
11

Makala hii inahusu mwaka 11 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:10er#11
12

Makala hii inahusu mwaka 12 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:10er#12
13

Makala hii inahusu mwaka 13 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:10er#13
14

Makala hii inahusu mwaka 14 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:10er#14
15

Makala hii inahusu mwaka 15 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:10er#15
16

Makala hii inahusu mwaka 16 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:10er#16
17

Makala hii inahusu mwaka 17 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:10er#17
18

Makala hii inahusu mwaka 18 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:10er#18
20

Makala hii inahusu mwaka 20 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki

Karne ya 1

als:20er#20
19

Makala hii inahusu mwaka 19 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 1

als:10er#19
100



Matukio
Dola la Roma
Idadi ya askari kwenye jeshi la Roma inafikisha laki tatu (300,000).
Majengo mengi zaidi hujengwa kwa matofali kwenye Dola la Roma.

Waliozaliwa

Justin Martyr, mwanateolojia Mkristo
Klaudio Ptolemaio, mtaalamu wa hisabati, astronomia na jiografia kutoka nchini Misri

Waliofariki
Josephus, mwanahistoria Myahudi

Karne ya 1
200

Makala hii inahusu mwaka 200 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 
bila tarehe
 Mtakatifu Ireneo, Askofu wa Lyons

Karne ya 2
1000

Makala hii inahusu mwaka 1000 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 10
1829

Makala hii inahusu mwaka 1829 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 31 Machi - Uchaguzi wa Papa Pius VIII

Waliozaliwa 

 26 Julai - Auguste Beernaert (mwanasiasa Mbelgiji na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani, mwaka wa 1909)
 5 Oktoba - Chester Arthur, Rais wa Marekani (1881-1885)

Waliofariki 
 10 Februari - Papa Leo XII

Karne ya 19
1828

Makala hii inahusu mwaka 1828 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 8 Mei - Henri Dunant (mwanzishi Chama cha Kimataifa cha Msalaba Mwekundu, na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani, mwaka wa 1901)

Waliofariki 
 30 Aprili - Francisco de Goya, mchoraji kutoka Hispania
 22 Septemba - Shaka Zulu kiongozi wa Wazulu huko Afrika Kusini anauawa na kakaye Dingane na Mhlangana.
 19 Novemba - Franz Schubert, mtunzi wa opera kutoka Austria

Karne ya 19
1827

Makala hii inahusu mwaka 1827 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 26 Machi - Ludwig van Beethoven, mtungaji muziki kutoka Ujerumani

Karne ya 19
1826

Makala hii inahusu mwaka 1826 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 5 Juni - Carl Maria von Weber, mtunzi wa muziki kutoka Ujerumani
4 Julai - John Adams, Rais wa Marekani (1797-1801)
4 Julai - Thomas Jefferson, Rais wa Marekani (1801-1809)

Karne ya 19
1825

Makala hii inahusu mwaka 1825 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 6 Mei - Lady Anne Barnard, mwandishi wa kike wa Uskoti na Afrika Kusini
 11 Juni - Daniel Tompkins, Kaimu Rais wa Marekani

Karne ya 19
1824

Makala hii inahusu mwaka 1824 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

22 Machi - Bedřich Smetana, mtunzi wa muziki kutoka Ucheki
16 Mei - Levi Parsons Morton, Kaimu Rais wa Marekani (1889-1893)
4 Septemba - Anton Bruckner, mtunzi wa muziki kutoka Austria

Waliofariki 
19 Aprili - George Byron, mshairi Mwingereza

Karne ya 19
1823

Makala hii inahusu mwaka 1823 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
28 Septemba - Uchaguzi wa Papa Leo XII

Waliozaliwa 

23 Machi - Schuyler Colfax, Kaimu Rais wa Marekani (1869-1873)

Waliofariki 
20 Agosti - Papa Pius VII
30 Novemba - Mtakatifu Tadayo Liu Ruiting, padri mfiadini wa China

Karne ya 19
1822

Makala hii inahusu mwaka 1822 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

27 Aprili - Ulysses S. Grant, Rais wa Marekani (1869-1877)
20 Mei - Frederic Passy (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani, mwaka wa 1901)
4 Oktoba - Rutherford B. Hayes, Rais wa Marekani (1877-1881)
 10 Desemba - César Franck, mtunzi wa muziki kutoka Ubelgiji

Waliofariki 
 23 Desemba - Mtakatifu Antoni wa Mt. Ana, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo nchini Brazil

Karne ya 19
1821

Makala hii inahusu mwaka 1821 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
15 Septemba - Nchi ya El Salvador inapata uhuru kutoka kwa Wahispania.
 27 Septemba - Hispania inatambua uhuru wa Mexiko katika mkataba wa Cordoba
28 Novemba - Nchi ya Panama inapata uhuru kutoka Hispania ikawa sehemu ya nchi Kolombia chini ya Simon Bolivar.

Waliozaliwa 

21 Januari - John Breckinridge, Kaimu Rais wa Marekani (1857-1861)
11 Novemba - Fyodor Dostoyevski, mwandishi Mrusi

Waliofariki 
4 Januari - Elizabeth Ann Seton, mtakatifu na mwanzilishi wa shirika la kwanza la kitawa huko Marekani
5 Mei - Napoleon Bonaparte, Mfalme wa Ufaransa
3 Juni - Egwale Seyon, Mfalme Mkuu wa Uhabeshi

Karne ya 19
1820

Makala hii inahusu mwaka 1820 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

12 Mei - Florence Nightingale, muuguzi mashuhuri kutoka Uingereza

Waliofariki 

Karne ya 19
1819

Makala hii inahusu mwaka 1819 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

24 Mei - Malkia Viktoria wa Uingereza (1837-1901)
20 Juni - Jacques Offenbach, mtungaji wa muziki kutoka Ujerumani
30 Juni - William Wheeler, Kaimu Rais wa Marekani (1877-1881)
7 Septemba - Thomas Hendricks, Kaimu Rais wa Marekani (1885)

Waliofariki 
 19 Agosti - James Watt, mhandisi kutoka Uskoti

Karne ya 19
1818

Makala hii inahusu mwaka 1818 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
12 Februari - Nchi ya Chile inatangaza uhuru wake kutoka Hispania.

Waliozaliwa

Waliofariki 
13 Februari - Mtakatifu Paulo Liu Hanzuo, padri mfiadini wa China

Karne ya 19
1817

Makala hii inahusu mwaka 1817 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 Shaka Zulu anawashinda Wandandwe kwenye mapigano ya kilima cha Gqokli (eneo la Afrika Kusini) akitumia mbinu za kijeshi alizozijifunza alipokuwa chini ya Dingiswayo.

Waliozaliwa 

30 Novemba - Theodor Mommsen (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1902)

Waliofariki 
 24 Juni - Mtakatifu Yosefu Yuan Zaide, padri mfiadini wa China
 Dingiswayo kiongozi wa Wamthethwa katika eneo la Afrika Kusini ya leo anauawa na Wandandwe vitani.

Karne ya 19
1816

Makala hii inahusu mwaka 1816 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 9 Julai - Nchi ya Argentina inatangaza uhuru wake.

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Frances Colenso, mke wa Askofu John William Colenso na mwandishi wa barua nyingi

Waliofariki 
 7 Februari - Mtakatifu Yohane wa Triora, padre, mmisionari na mfiadini nchini Uchina

Karne ya 19
1815

Makala hii inahusu mwaka 1815 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
9 Juni - Mwisho wa Mkutano wa Vienna uliorekebisha hali ya siasa ya Ulaya.

Waliozaliwa 

1 Aprili - Otto von Bismarck, Chansella wa Dola la Ujerumani (1862-1890)
16 Agosti - John Bosco, padre mtakatifu kutoka Italia

Waliofariki 
 21 Machi - Mtakatifu Augustino Zhao Rong, padri mfiadini wa China

Karne ya 19
1814

Makala hii inahusu mwaka 1814 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 6 Aprili - Napoleon Bonaparte anajiuzulu

Waliozaliwa 

 24 Januari - John William Colenso, askofu wa Kanisa Anglikana nchini Afrika Kusini kutoka Uingereza

Waliofariki 
 23 Novemba - Elbridge Gerry, Kaimu Rais wa Marekani

Karne ya 19
1813

Makala hii inahusu mwaka 1813 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 22 Mei - Richard Wagner, mtunzi wa muziki kutoka Ujerumani
 9 au 10 Oktoba - Giuseppe Verdi, mtunzi wa opera kutoka Italia
 30 Novemba - Charles-Valentin Alkan, mtunzi wa muziki kutoka Ufaransa

Waliofariki 
 24 Desemba - Go-Sakuramachi, Mfalme Mkuu wa 117 wa Japani (1762-1771)

Karne ya 19
1812

Makala hii inahusu mwaka 1812 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 Shaka anachukua uongozi wa Wazulu - wakati ule kabila ndogo

Waliozaliwa 

 7 Februari - Charles Dickens, mwandishi maarufu Mwingereza
 16 Februari - Henry Wilson, Kaimu Rais wa Marekani (1873-1875)

Waliofariki 
 7 Februari - Mtakatifu Egidi Maria wa Mt. Yosefu, mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia
 20 Aprili - George Clinton, Kaimu Rais wa Marekani

Karne ya 19
1811

Makala hii inahusu mwaka 1811 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 Amerika ya Kusini: mapinduzi katika nchi mbalimbali dhidi ya utawala wa Hispania
 15 Mei: Paraguay inajipatia uhuru kutoka Hispania.
 18 Mei wanamgambo wa Uruguay chini ya José Gervasio Artigas wanashinda jeshi la Hispania
 5 Julai: Venezuela na Bolivia zinatangaza uhuru kutoka Hispania

Waliozaliwa 
 15 Januari - Mtakatifu Yosefu Cafasso, padri nchini Italia
 27 Mei - Mtakatifu Maria Yosefa Rossello, bikira kutoka Italia
 22 Oktoba - Franz Liszt, mtunzi na mpiga kinanda kutoka Hungaria

Waliofariki 

Karne ya 19
1810

Makala hii inahusu mwaka 1810 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 11 Januari Johann Ludwig Krapf katika kijiji cha Derendingen (Ujerumani ya Kusini-Magharibi) atakayekuwa mmisionari wa CMS katika Ethiopia na Mombasa; atatunga kamusi na sarufi ya kwanza ya Kiswahili.
22 Februari - Frédéric Chopin, mtunzi wa muziki kutoka Poland
2 Machi - Papa Leo XIII
8 Juni - Robert Schumann, mtunzi wa muziki kutoka Ujerumani
 5 Julai - P. T. Barnum, mfanyabiashara kutoka Marekani

Waliofariki 

Karne ya 19
1809

Makala hii inahusu mwaka 1809 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 3 Februari - Felix Mendelssohn, mtunzi wa muziki kutoka Ujerumani
 12 Februari - Abraham Lincoln, Rais wa Marekani (1861-65)
 12 Februari - Charles Darwin (mwanasayansi Mwingereza)
 27 Agosti - Hannibal Hamlin, Kaimu Rais wa Marekani (1861-1865)
 15 Oktoba - Khachatur Abovyan, mwandishi kutoka Armenia

Waliofariki 
 31 Mei - Joseph Haydn, mtungaji wa muziki kutoka Austria

Karne ya 19
1808

Makala hii inahusu mwaka 1808 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

29 Desemba - Andrew Johnson, Rais wa Marekani (1865-1869)

Waliofariki 

Karne ya 19
1807

Makala hii inahusu mwaka 1807 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

 23 Desemba - Mtakatifu Antoni Maria Claret, askofu Mkatoliki kutoka Hispania

Waliofariki

Karne ya 19
1806

Makala hii inahusu mwaka 1806 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 19
1805

Makala hii inahusu mwaka 1805 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 23 Desemba - Joseph Smith, Mdogo, mwanzilishi wa Umormoni

Waliofariki 

Karne ya 19
1804

Makala hii inahusu mwaka 1804 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 1 Januari - Haiti inatangaza uhuru wake kutoka Ufaransa kama "Jamhuri ya watu weusi" ya kwanza na taifa huru la pili katika Amerika (baada ya Marekani)
 2 Desemba - Napoleon Bonaparte anajiwekea taji la "Kaisari wa Wafaransa"

Waliozaliwa 

 1 Juni - Mikhail Glinka, mtunzi wa muziki kutoka Urusi
 23 Novemba - Franklin Pierce, Rais wa Marekani (1853-1857)

Waliofariki 
 12 Februari - Immanuel Kant, mwanafalsafa kutoka Prussia

Karne ya 19
1803

Makala hii inahusu mwaka 1803 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 2 Mei - Albert Küchler, mchoraji kutoka Denmark
 12 Julai - Mtakatifu Peter Chanel, padre Mkatoliki na mfiadini kutoka Ufaransa
 24 Julai - Adolphe Adam (mtungaji wa muziki Mfaransa)
 11 Desemba - Hector Berlioz, mtunzi wa opera kutoka Ufaransa

Waliofariki 

Karne ya 19
1802

Makala hii inahusu mwaka 1802 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

26 Februari - Victor Hugo, mwandishi maarufu kutoka Ufaransa

Waliofariki 

Karne ya 19
1801

Makala hii inahusu mwaka 1801 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 21 Februari - John Henry Newman, askofu Mkatoliki kutoka Uingereza
 1 Juni - Brigham Young, kiongozi wa Umormoni
 3 Novemba - Vincenzo Bellini, mtunzi wa opera kutoka Italia

Waliofariki 

Karne ya 19
1800

Makala hii inahusu mwaka 1800 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 14 Machi - Uchaguzi wa Papa Pius VII

Waliozaliwa 

 7 Januari - Millard Fillmore, Rais wa Marekani (1850-1853)
 2 Februari - John Edward Gray, mtaalamu wa zoolojia kutoka Uingereza
 16 Machi - Mfalme Mkuu Ninko wa Japani
 19 Julai - Juan Jose Flores
 20 Agosti - Bernhard Heine, mgunduzi wa osteotomi kutoka Ujerumani
 22 Septemba - George Bentham
 2 Oktoba - Nat Turner
 9 Oktoba - Mtakatifu Justino de Jacobis, askofu Katoliki nchini Ethiopia
 25 Oktoba - Jacques Paul Migne, padre Mkatoliki kutoka Ufaransa
 26 Oktoba - Helmuth von Moltke (Mkubwa)
 27 Oktoba - Benjamin Wade

Waliofariki 

Karne ya 18
1900

Makala hii inahusu mwaka 1900 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 16 Februari - Albert Hackett, mwandishi kutoka Marekani
 13 Machi - Giorgos Seferis (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1963)
 25 Aprili - Wolfgang Pauli (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1945)
 17 Mei - Ayatollah Ruhollah Khomeini aliyekuwa kiongozi wa mapinduzi ya Uajemi ya 1979
 5 Juni - Dennis Gabor (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1971)
 29 Juni - Antoine de Saint-Exupery mwandishi Mfaransa
 29 Julai - Eyvind Johnson (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1974)
 25 Agosti - Hans Krebs (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1953)
 30 Oktoba - Ragnar Granit, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1967
 8 Novemba - Margaret Mitchell, mwandishi kutoka Marekani
 3 Desemba - Richard Kuhn (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1938)

Waliofariki 
 6 Machi - Gottlieb Daimler, mhandisi kutoka Ujerumani
 7 Julai - Mtakatifu Antonino Fantosati, O.F.M., askofu Mkatoliki na mfiadini nchini Uchina
 7 Julai - Mtakatifu Yosefu Maria Gambaro, O,F.M., padre na mmisionari mfiadini nchini Uchina
 9 Julai - Mtakatifu Fransisko Fogolla, O.F.M., askofu Mkatoliki na mfiadini nchini Uchina
 9 Julai - Mtakatifu Amadina, bikira Mfransisko kutoka Ubelgiji na mfiadini nchini Uchina

Karne ya 19
2000

Makala hii inahusu mwaka 2000 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 8 Desemba - Yung Trace, mwanamuziki kutoka Uingereza

Waliofariki 
 7 Februari - Big Pun, mwanamuziki kutoka Marekani
 10 Februari - Jim Varney, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 14 Mei - Karl Shapiro, mshairi kutoka Marekani
 19 Juni - Mary Benson, mwandishi wa kike wa Afrika Kusini
 4 Oktoba - Michael Smith, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia, mwaka wa 1993
 15 Oktoba - Konrad Bloch, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1964
 5 Novemba - Bibi Titi Mohammed, mwanasiasa wa Tanzania
 17 Novemba - Louis Neel, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1970
 3 Desemba – Gwendolyn Brooks, mwandishi wa Marekani na mshindi wa Tuzo ya Pulitzer, mwaka wa 1949

Viungo vya nje

Karne ya 20
2001

Makala hii inahusu mwaka 2001 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 6 Agosti - Ty Simpkins, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani

Waliofariki 
 7 Februari - King Moody, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 31 Machi - Clifford Shull, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1994
 13 Mei - Jason Miller, mwandishi na mwigizaji filamu kutoka Marekani
 17 Juni - Donald Cram, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1987
 1 Julai - Nikolai Basov (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1964)
 4 Julai - Omar Ali Juma, mwanasiasa kutoka Zanzibar
 23 Julai - Eudora Welty, mwandishi kutoka Marekani
 25 Septemba - Aaliyah, mwimbaji na mwigizaji filamu wa Marekani
 29 Septemba - Gloria Foster, mwigizaji filamu kutoka Marekani

Viungo vya nje

Karne ya 21
2002

Makala hii inahusu mwaka 2002 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 8 Januari - Aleksander Prokhorov (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1964)
 17 Januari - Camilo Jose Cela (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1989)
 6 Februari - Max Perutz (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia, mwaka wa 1962)
 22 Februari - Jonas Savimbi, mwanasiasa wa Angola
 24 Machi - César Milstein (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba, mwaka wa 1984)
 28 Julai - A.J.P. Martin (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1952)
 31 Agosti - George Porter, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1967

Viungo vya nje

Karne ya 21
2003

Makala hii inahusu mwaka 2003 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 27 Machi - Paul Zindel, mwandishi kutoka Marekani
 6 Aprili - Babatunde Olatunji, mwanamuziki kutoka Nigeria
 20 Aprili - Bernard Katz, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1970
 26 Aprili - Yun Hyon-seok, mwandishi kutoka Korea Kusini
 28 Mei - Ilya Prigogine, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1977
 30 Juni - Buddy Hackett, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 16 Julai - Carol Shields, mwandishi kutoka Marekani
 22 Julai - Wahome Mutahi, mwandishi kutoka Kenya
 4 Agosti - Frederick Robbins (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1954)
 30 Agosti - Charles Bronson, mwigizaji filamu kutoka Marekani
 3 Septemba - Alan Dugan, mshairi kutoka Marekani
 12 Septemba - Johnny Cash, mwanamuziki kutoka Marekani
 13 Oktoba - Bertram Brockhouse, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1994
 20 Oktoba - Jack Elam, mwigizaji filamu kutoka Marekani

Viungo vya nje

Karne ya 21
2004

Makala hii inahusu mwaka 2004 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 
 13 Januari - Harold Shipman, daktari na muuaji mfululizo kutoka Uingereza, alijiua gerezani
 15 Machi - John Pople, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1998
 5 Juni - Ronald Reagan, Rais wa Marekani (1981-1989)
 1 Julai - Marlon Brando, mwigizaji filamu kutoka Marekani
 21 Julai - Edward Lewis, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1995
 28 Julai - Francis Crick, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1962
 6 Agosti - Donald Justice, mshairi kutoka Marekani
 12 Agosti - Godfrey Hounsfield, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1979
 14 Agosti - Czeslaw Milosz (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1980)
 15 Agosti - Sune Bergström, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1982
 5 Oktoba - Maurice Wilkins, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1962
 20 Oktoba - Anthony Hecht, mshairi kutoka Marekani
 13 Novemba - Ol' Dirty Bastard, mwanamuziki kutoka Marekani
 19 Novemba - John Vane, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1982
 2 Desemba - Mona Van Duyn, mshairi kutoka Marekani
 19 Desemba - Herbert Brown, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1979
 29 Desemba - Julius Axelrod, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1970

Viungo vya nje

Karne ya 21
2005

Makala hii inahusu mwaka 2005 BK (Baada ya Kristo).

Matukio 
 30 Desemba - Edward Ngoyayi Lowasa amechaguliwa kuwa waziri mkuu wa Tanzania.

Waliozaliwa

Waliofariki 
 20 Januari - Per Borten, mwanasiasa wa Norwei
 10 Februari - Arthur Miller, mwandishi kutoka Marekani
 6 Machi - Hans Bethe (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1967)
 2 Aprili - Mtakatifu Papa Yohane Paulo II (1978-2005), Papa wa kwanza kutoka Poland
 5 Aprili - Saul Bellow (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1976)
 9 Juni - Richard Eberhart, mshairi kutoka Marekani
 20 Juni - Jack Kilby, mhandisi umeme kutoka Marekani, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 2000
 27 Juni - George Lilanga, msanii Mmakonde kutoka Tanzania
 28 Juni - Geoffrey William Griffin, mkurugenzi mwanzilishi wa Shule ya Upili ya Wavulana ya Starehe, Kenya
 6 Julai - Claude Simon (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1985)
 30 Julai - John Garang, Rais wa kwanza wa Sudan Kusini
 16 Agosti - Frere Roger (Roger Schutz), mtawa kutoka Uswisi, aliuawa kanisani na mwanamke aliyeharibika kiakili.
 27 Septemba - Ronald Golias, mwigizaji wa filamu kutoka Brazil
 2 Oktoba - August Wilson, mwandishi kutoka Marekani
 14 Oktoba - Poxi Presha, mwanamuziki kutoka Kenya
 24 Oktoba - Rosa Parks, mwanaharakati dhidi ya ubaguzi wa rangi
 28 Oktoba - Richard Smalley (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia, mwaka wa 1996)
 7 Novemba - John Patrick, mwandishi kutoka Marekani
 16 Novemba - Henry Taube, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1983
 26 Desemba - Vincent Schiavelli, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani

Viungo vya nje

Karne ya 21
IPP Media

IPP Media ni kampuni ya magazeti, televisheni na redio nchini Tanzania.  

Kwa Kiswahili IPP inachapisha magazeti ya Nipashe, Alasiri, Komesha, Kasheshe na Lete Raha, na kwa Kiingereza kampuni hiyo inachapisha The Guardian, Sunday Observer, Financial Times table na This Day.  

IPP ina vituo viwili vya televisheni, Independent Television (ITV) na Channel 5 East Africa TV (5 EATV), na vituo vya redio ni Radio One na East Africa FM.

Pia, tovuti ya IPP, ippmedia.com, ni chanzo kikubwa cha habari kwa Kiswahili na kuhusu Tanzania kwenye mtandao.

Makao makuu ya IPP Media yako jijini Dar es Salaam. Mwenyekiti wa kampuni hii alikuwa Reginald Mengi.

Marejeo

Viungo vya nje
Tovuti ya IPP Media 

Magazeti ya Tanzania
Kampuni za Tanzania
BBC

British Broadcasting Corporation (BBC) ni shirika la utangazaji la Uingereza. Shirika hili lilianzishwa mwaka 1922 kwa jina la British Broadcasting Company Ltd kama kampuni binafsi. Baadaye mwaka 1927 lilibadilishwa hadhi yake na kuwa shirika la umma. 

BBC ndio shirika la habari kubwa kuliko yote duniani likiwa linatoa habari na taarifa mbalimbali kwa njia ya redio, runinga na intaneti. 

Tangu mwaka 1957 imerusha habari kwa Kiswahili pia.

Lengo na utawala
Kwa mujibu wa BBC, lengo lake ni kutoa habari, kuelimisha, na kuburudisha. Kauli mbiu yake ni "Nation Shall Speak Peace Unto Nation."

Shirika hili linaongozwa na Bodi ya Magavana wanaochaguliwa na Malkia au Mfalme wa Uingereza kwa ushauri toka kwa mawaziri wa serikali ya Uingereza. Hata hivyo, BBC inasema katika katiba yake kuwa inafanya kazi zake bila shinikizo toka kwa wanasiasa au wafanyabiashara na kuwa linawajibika kwa wasikilizaji na watazamaji wake tu.

Idhaa ya Kiswahili
Matangazo kwa lugha ya Kiswahili yalianza mwaka 1957. Tarehe 27 Juni 1957 sauti ya Kiswahili ilisikika mara ya kwanza; msemaji alikuwa Oscar Kambona aliyekuwa wakati ule mwanafunzi wa chuo kikuu huko London na baadaye waziri wa mambo ya nje wa kwanza baada ya uhuru wa Tanzania.

Idhaa ya Kiswahili ya BBC imepanuka huduma zake hadi televisheni na intaneti. Tangu 2014 imehamisha ofisi na programu zake zote kuja Afrika ya Mashariki, ikirekodi Dar es Salaam na Nairobi.

Tanbihi

Viungo vya nje 

 Tovuti ya Idhaa ya Kiswahili BBC

Televisheni ya kimataifa
Redio ya kimataifa
Uingereza
Kifupi
6 Julai

Tarehe 6 Julai ni siku ya 187 ya mwaka (ya 186 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 178.

Matukio 
 1758 - Uchaguzi wa Papa Klementi XIII
 1964 - Nchi ya Malawi inapata uhuru kutoka Uingereza
 1975 - Visiwa vya Komori vinapata uhuru kutoka Ufaransa

Waliozaliwa 
 1859 - Verner von Heidenstam, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1916
 1903 - Hugo Theorell, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1955
 1907 - Frida Kahlo, mchoraji kutoka Mexiko
 1937 – Bessie Head, mwandishi wa Afrika Kusini na Botswana
 1946 - George W. Bush, Rais wa Marekani (2001-2009)
 1970 - Inspectah Deck, mwanamuziki kutoka Marekani
 1982 - Tay Zonday, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani

Waliofariki 
 1535 - Mtakatifu Thomas More, mwanasheria kutoka Uingereza, aliuawa kwa imani yake 
 1902 - Mtakatifu Maria Goretti, bikira mfiadini wa Italia
 1962 - William Faulkner, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1949
 1971 - Louis Armstrong, mpuliza tarumbeta wa Jazz
 2005 - Claude Simon, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1985

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Maria Goretti, Siriaka wa Nikomedia, Romolo wa Fiesole, Sisoi Mkuu, Paladi wa Uskoti, Moninne, Goar, Yusto wa Condat, Petro Wang Zuolong, Nazaria Ignasya n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Julai
1 Januari

Tarehe 1 Januari ni siku ya kwanza ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 364 (365 katika miaka mirefu).

Matukio 
 1956 - Nchi ya Sudani inapata uhuru kutoka Misri na Uingereza
 1984 - Nchi ya Brunei inapata uhuru kutoka Uingereza
 1993 - Nchi ya Chekoslovakia inagawanywa kuwa nchi huru mbili, Ucheki na Slovakia

Waliozaliwa 
 1431 - Papa Alexander VI
 1638 - Go-Sai, mfalme mkuu wa Japani (1654-1663)
 1909 - Shaaban Robert, mshairi wa Kiswahili kutoka Tanzania
 1911 - Audrey Wurdemann, mshairi kutoka Marekani
 1941 - Martin Evans, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 2007
 1941 - Evaristo Marc Chengula, askofu wa Jimbo Katoliki la Mbeya, Tanzania
 1950 - Mudhihir Mohamed Mudhihir, mwanasiasa wa Tanzania
 1953 - Alpha Blondy, mwanamuziki kutoka Cote d'Ivoire
 1954 - Sigfrid Selemani Ng'itu, mwanasiasa wa Tanzania
 1960 - Julius Nyaisangah, mtangazaji wa redio kutoka Tanzania
 1962 - Richard Roxburgh, mwigizaji wa filamu kutoka Australia
 1992 - Jack Wilshere, mchezaji mpira kutoka Uingereza

Waliofariki 
 379 - Mtakatifu Basil wa Caesarea, askofu na mwalimu wa Kanisa kutoka Uturuki
 1954 - Leonard Bacon, mshairi kutoka Marekani
 1995 - Eugene Wigner, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1963
 2008 - Lucas Sang, mwanariadha wa Kenya

Sikukuu
 Katika nchi nyingi tarehe 1 Januari ni sikukuu ya Mwaka Mpya
 Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, siku hii ya nane baada ya Krismasi, kwa kukumbuka tohara ya Yesu aliyofanyiwa siku hiyo, huadhimisha sherehe ya Bikira Maria Mama wa Mungu, lakini pia kumbukukumbu za watakatifu Justini wa Chieti, Almaki wa Roma, Eujendo wa Condat, Fuljensi wa Ruspe, Kyaro, Frodobati, Wiliamu wa Dijon, Odilo wa Cluny, Zdislava, Yosefu Maria Tomasi, Vinsenti Maria Strambi, Sigimundi Gorazdowski n.k.
 Pia ni siku ya kimataifa ya kuomba amani duniani

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
2 Januari

Tarehe 2 Januari ni siku ya pili ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 363 (364 katika miaka mirefu).

Matukio 
 1492 - Mfalme Boabdil wa Granada anasalimisha mji wake kwa wafalme wa Hispania - mwisho wa utawala wa Kiislamu katika rasi ya Hispania

Waliozaliwa 
 869 - Yozei, mfalme mkuu wa Japani (884-887)
 1837 - Mily Balakirev, mtunzi wa muziki kutoka Urusi
 1909 - Barry Goldwater, mwanasiasa kutoka Marekani
 1967 - Tia Carrere, mwigizaji wa filamu kutoka Hawaii
 1988 - Ruth Bosibori, mwanariadha kutoka Kenya

Waliofariki 
 457 - Markian, Kaizari wa Dola la Roma Mashariki (450-457)
 1833 - Mtakatifu Serafino wa Sarov, mmonaki padri kutoka Urusi

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya watakatifu Basili Mkuu na Gregori wa Nazienzi, lakini pia za watakatifu Papa Telesforo, Arjeo, Narsisi na Marselino, Teodoro wa Marseille, Bladolfo, Yohane Bono, Visensiani, Mainchin, Adalardo wa Corbie, Airaldo, Silvesta wa Troina n.k.
Waorthodoksi wanaadhimisha sikukuu ya mtakatifu Serafino wa Sarov

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
3 Januari

Tarehe 3 Januari ni siku ya tatu ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 362 (363 katika miaka mirefu).

Matukio 
 1521 - Papa Leo X anamtenga padri Martin Luther na Kanisa Katoliki

Waliozaliwa 
 1196 - Tsuchimikado, mfalme mkuu wa Japani (1198-1210)
 1694 - Mtakatifu Paulo wa Msalaba, padri mwanzilishi wa shirika la Wapasionisti kutoka Italia
 1886 - John Gould Fletcher, mwandishi na mshairi kutoka Marekani
 1892 - J.R.R. Tolkien, mtaalamu wa Kiingereza na mwandishi wa Bwana wa Mapete
 1911 - John Sturges, mwongozaji filamu wa Marekani
 1929 - Sergio Leone, muongozaji wa filamu kutoka Italia
 1956 - Mel Gibson, mwigizaji wa filamu kutoka Australia
 1970 - Boay Akonay, mwanariadha wa Tanzania

Waliofariki

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya Jina takatifu la Yesu, lakini pia za watakatifu Papa Antero, Teopempto na Teona, Gordio wa Kaisarea, Danieli wa Padua, Teojene wa Pario, Fiorenso wa Vienne, Genoveva wa Nanterre, Lusiano wa Lentini, Kuriakose Elias Chavara n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
4 Januari

Tarehe 4 Januari ni siku ya nne ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 361 (362 katika miaka mirefu).

Matukio

Waliozaliwa 
 1642 - Isaac Newton, mwanasayansi maarufu duniani kutoka Uingereza
 1940 - Gao Xingjian, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 2000
 1940 - Brian Josephson, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1973
 1945 - Richard Schrock, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 2005
 1962 - Binilith Satano Mahenge, mwanasiasa wa Tanzania
 1963 - May-Britt Moser, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 2014
 1980 - Greg Cipes, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani

Waliofariki 
 1309 - Mtakatifu Anjela wa Foligno, Mfransisko kutoka Italia
 1821 - Mtakatifu Elizabeth Ann Seton, mwanzilishi wa shirika la kwanza la kitawa huko Marekani
 1941 - Henri Bergson, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1927
 1960 - Albert Camus, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1957
 1961 - Erwin Schrodinger, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1933
 1965 - T. S. Eliot, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1948
 1982 - Ross Turnbull, mchezaji wa mpira kutoka Uingereza
 2006 - Maktoum bin Rashid Al Maktoum, Waziri Mkuu wa Umoja wa Falme za Kiarabu na mtawala wa Dubai
 2007 - Juma Jamaldin Akukweti, mwanasiasa wa Tanzania
 2010 - Paulo Ahyi, msanii aliyeunda bendera ya Togo

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Hermes na Gayo, Gregori wa Langres, Fereolo wa Uzes, Rigomero wa Meaux, Rigobati wa Reims, Farailde wa Valencienne, Anjela wa Foligno, Elizabeth Ann Seton, Emanueli Gonzalez Garcia n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
5 Januari

Tarehe 5 Januari ni siku ya tano ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 360 (361 katika miaka mirefu).

Matukio

Waliozaliwa 
 1846 - Rudolf Christoph Eucken, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1908
 1874 - Joseph Erlanger, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1944
 1926 - W. D. Snodgrass, mshairi kutoka Marekani
 1928 - Walter Mondale, Kaimu Rais wa Marekani
 1938 - Ngugi wa Thiongo, mwandishi Mkenya

Waliofariki 
 1066 - Mtakatifu Edward Muungamaji, Mfalme wa Uingereza
 1933 - Calvin Coolidge, Rais wa Marekani (1923-1929)
 1970 - Max Born, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1954
 1979 - Charles Mingus, mwanamuziki wa Marekani
 1981 - Harold Urey, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1934
 2010 - Beverly Aadland, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Sinkletika wa Aleksandria, Deogratias wa Karthago, Emiliana wa Roma, Konvoyone, Edwadi Muungamadini, Gerlako, Yohane Nepomuseni Neumann, Karoli wa Mlima Argus, Genoveva Torres Morales n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
6 Januari

Tarehe 6 Januari ni siku ya sita ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 359 (360 katika miaka mirefu).

Matukio

Waliozaliwa 
 1499 - Mtakatifu Yohane wa Avila, padri na mwalimu wa Kanisa kutoka Hispania
 1650 - Mtakatifu Nikolasi Saggio wa Longobardi, mtawa wa shirika la Waminimi kutoka Italia
 1878 - Carl Sandburg, mwandishi na mwanahistoria kutoka Marekani
 1925 - Kim Tae Jung, Rais wa Korea Kusini (1998-2003)
 1944 - Rolf Zinkernagel, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1996
 1945 - Philip Schultz, mshairi kutoka Marekani
 1956 - Elizabeth Strout, mwandishi kutoka Marekani

Waliofariki 
 1670 - Mtakatifu Karolo wa Sezze, bradha wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia
 1919 - Theodore Roosevelt, Rais wa Marekani, na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1906
 1990 - Pavel Cherenkov, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1958
 1993 - Dizzy Gillespie, mwanamuziki kutoka Marekani

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sherehe ya Epifania lakini pia kumbukumbu za watakatifu Juliani na Basilisa, Felisi wa Nantes, Petro Tomaso, Andrea Corsini, Yohane wa Ribera, Karolo wa Sezze, Rafaela Maria wa Moyo Mtakatifu, Andrea Bessette n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 On This Day in Canada 

Januari
7 Januari

Tarehe 7 Januari ni siku ya saba ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 358 (359 katika miaka mirefu).

Matukio 
 1566 - Uchaguzi wa Papa Pius V

Waliozaliwa 
 1502 - Papa Gregori XIII, papa kati ya miaka 1572 na 1585 († 1585), aliyeanzisha Kalenda ya Gregori
 1800 - Millard Fillmore, Rais wa Marekani (1850-1853)
 1844 - Mtakatifu Bernadeta Soubirous, bikira wa Kanisa Katoliki kutoka Ufaransa
 1916 - Fernando Sancho, mwigizaji wa filamu kutoka Hispania
 1941 - John Walker, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1997
 1945 - Raila Odinga, waziri mkuu wa Kenya
 1948 - Ichiro Mizuki, mwanamuziki kutoka Japani
 1965 - José Manuel Imbamba, askofu Mkatoliki kutoka Angola
 1971 - Jeremy Renner, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 1992 - Mbwana Samatta, mchezaji wa mpira kutoka Tanzania

Waliofariki 
 1655 - Papa Innocent X
 1920 - Edmund Barton, Waziri Mkuu wa kwanza wa Australia
 1931 - Edward Channing, mwanahistoria kutoka Marekani
 1972 - John Berryman, mshairi kutoka Marekani
 1984 - Alfred Kastler, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1966
 1989 - Hirohito, Mfalme Mkuu wa Japani
 1998 - Vladimir Prelog, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1975

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Raimundi wa Penyafort, Polieuto wa Melitene, Lusiano wa Antiokia, Valentino wa Passau, Krispino wa Pavia, Valentiniano wa Koira, Tilone, Kuro wa Konstantinopoli, Alderiko wa Le Mans, Kanuto Lavard, Yosefu Tuan n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 On This Day in Canada 

Januari
8 Januari

Tarehe 8 Januari ni siku ya nane ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 357 (358 katika miaka mirefu).

Matukio 
 1198 - Uchaguzi wa Papa Inosenti III
 1912 - kuanzishwa kwa "South African Native National Congress" nchini Afrika Kusini ambayo ni chama kitangulizi cha ANC

Waliozaliwa 
 1556 - Mtakatifu Yosefu wa Leonesa, O.F.M.Cap., padre na mmisionari kutoka Italia
 1867 - Emily Balch, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1946
 1891 - Walther Bothe, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1954
 1894 - Mtakatifu Maximilian Kolbe, O.F.M.Conv., padre mfiadini kutoka Poland
 1917 - Peter Taylor, mwandishi kutoka Marekani
 1935 - Elvis Presley, mwimbaji kutoka Marekani
 1965 - Michelle Forbes, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 1966 - Gianfranco Chiarini, mpishi wa Italia
 1967 - R. Kelly, mwanamuziki kutoka Marekani
 1984 - Steven Kanumba, mwigizaji wa filamu kutoka Tanzania

Waliofariki 
 1198 - Papa Celestino III
 1324 - Marco Polo, mpelelezi kutoka Italia
 1642 - Galileo Galilei, mwanaastronomia kutoka Italia
 1997 - Melvin Calvin, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1961
 2002 - Aleksander Prokhorov, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1964

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Apolinari wa Ierapoli, Theofili na Heladi, Lusiani, Masimiani na Juliani, Pasiensi wa Metz, Severino wa Noriko, Masimo wa Pavia, Joji wa Koziba, Nathalan, Erardo Mskoti, Gudula, Alberto wa Cashel, Laurenti Giustiniani n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
9 Januari

Tarehe 9 Januari ni siku ya tisa ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 356 (357 katika miaka mirefu).

Matukio 
 1522 - Uchaguzi wa Papa Adrian VI
 1960 - Ujenzi wa Lambo la Aswan nchini Misri unaanza

Waliozaliwa 
 1554 - Papa Gregori XV
 1624 - Meisho, malkia mkuu wa Japani (1629-1643)
 1902 - Mtakatifu Josemaría Escrivá, padri kutoka Hispania
 1913 - Richard Nixon, Rais wa Marekani (1969-1974)
 1919 - William Meredith, mshairi kutoka Marekani
 1920 - Clive Dunn, mwigizaji wa filamu kutoka Uingereza
 1922 - Har Khorana, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1968
 1925 - Lee van Cleef, mwigizaji filamu kutoka Marekani
 1941 - Joan Baez, mwanamuziki kutoka Marekani

Waliofariki 
 1961 - Emily Balch, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1946
 1998 - Kenichi Fukui, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1981

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Marselino wa Ancona, Adriani wa Canterbury, Filano wa Mt. Andrea, Eustrasi Mtendamiujiza, Honorati wa Buzancais, Agata Yi, Teresa Kim n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
10 Januari

Tarehe 10 Januari ni siku ya kumi ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 355 (356 katika miaka mirefu).

Matukio 
 49 KK - Julius Caesar anavuka mto Rubicone na hivyo kuanzisha vita vya wenyewe kwa wenyewe katika dola la Roma
 1920 - Shirikisho la Mataifa linaanza kazi

Waliozaliwa 
 1916 - Sune Bergström, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1982
 1924 - Max Roach, mwanamuziki kutoka Marekani
 1928 - Philip Levine, mshairi kutoka Marekani
 1936 - Robert Wilson, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1978
 1966 - Hawa Ghasia, mwanasiasa wa Tanzania na Waziri wa Huduma za Umma (2005-2010)
 1971 - Theuns Jordaan, mwanamuziki kutoka Afrika Kusini

Waliofariki 
 681 - Mtakatifu Papa Agatho
 1276 - Mwenye heri Papa Gregori X
 1778 - Carl Linnaeus, mwanabiolojia kutoka Uswidi
 1950 - Ernest Poole, mwandishi kutoka Marekani
 1951 - Sinclair Lewis, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1930
 1957 - Gabriela Mistral, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1945
 1986 - Jaroslav Seifert, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi mwaka wa 1984
 1997 - Alexander Todd, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1957

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Papa Miltiades, Paulo wa Tebe, Gregori wa Nisa, Yohane II wa Yerusalemu, Petronio wa Die, Machano wa Konstantinopoli, Valeri wa Limoges, Domisyano wa Melitene, Papa Agatho, Arkonsi wa Viviers, Petro Orseolo, Wiliamu wa Bourges, Fransiska wa Sales Aviat n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
11 Januari

Tarehe 11 Januari ni siku ya kumi na moja ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 354 (355 katika miaka mirefu).

Matukio

Waliozaliwa 
 347 - Theodosius Mkuu, Kaisari wa Dola la Roma (hadi 395)
 1810 - Johann Ludwig Krapf, Mjerumani mmisionari wa CMS nchini Ethiopia na huko Mombasa; mtunzi wa kamusi na sarufi ya kwanza ya Kiswahili
 1859 - John Tengo Jabavu, mwandishi wa Afrika Kusini
 1897 – Bernard DeVoto, mwandishi wa Marekani na mshindi wa Tuzo ya Pulitzer mwaka wa 1948
 1903 – Alan Paton, mwandishi wa Afrika Kusini
 1924 - Roger Guillemin, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1977
 1987 - Jamie Vardy, mchezaji wa mpira kutoka Uingereza

Waliofariki 
 705 - Papa Yohane VI
 844 - Papa Gregori IV
 1729 - Mtakatifu Thomas wa Cori, padri wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Italia
 1988 - Isidor Rabi, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia, mwaka wa 1944
 1991 - Carl David Anderson, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1936
 2008 - Edmund Hillary, mpelelezi kutoka New Zealand na mtu wa kwanza kufika kileleni Mount Everest

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Papa Ijino, Salvius mfiadini, Tipasi, Petro Apselamo, Leucho wa Brindisi, Onorata wa Pavia, Teodosi abati, Paulino wa Akwileia, Thoma wa Cori n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
12 Januari

Tarehe 12 Januari ni siku ya kumi na mbili ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 353 (354 katika miaka mirefu).

Matukio

Waliozaliwa 
 1854 - Hugo Birger, mchoraji wa Uswidi
 1856 - John Singer Sargent, mchoraji kutoka Marekani
 1899 - Paul Hermann Müller, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1948
 1916 - Pieter Willem Botha, Waziri Mkuu na Rais wa Afrika Kusini
 1970 - Raekwon, mwanamuziki kutoka Marekani
 1990 - Andrey Marcel Ferreira Countinho, mchezaji wa mpira kutoka Brazil

Waliofariki 
 1519 - Kaisari Maximilian I wa Ujerumani
 1667 - Mtakatifu Bernardo wa Corleone, bradha wa shirika la Ndugu Wadogo Wakapuchini kutoka Italia
 1997 - Charles Huggins, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1966
 2009 - Susanne Wenger, msanii kutoka Austria na kuhani wa Wayoruba nchini Nigeria
 2010 - Zilda Arns, daktari wa watoto kutoka Brazil

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Arkadius wa Mauretania, Tigri na Eutropi, Sesaria wa Arles, Fereoli wa Grenoble, Benedikto Biscop, Aelredo wa Rievaulx, Martino wa Msalaba Mtakatifu, Bernardo wa Corleone, Margarita Bourgeoys, Antonio Maria Pucci n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
13 Januari

Tarehe 13 Januari ni siku ya kumi na tatu ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 352 (353 katika miaka mirefu).

Matukio

Waliozaliwa 
 1864 - Wilhelm Wien, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1911
 1901 - Alfred Bertram Guthrie, mwandishi kutoka Marekani
 1919 - Ali Muhsin al-Barwani, mwanasiasa kutoka Zanzibar (Tanzania)
 1927 - Sydney Brenner, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 2002
 1957 - Claudia Emerson, mshairi kutoka Marekani
 1960 - Eric Betzig, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 2014

Waliofariki 
 1885 - Schuyler Colfax, Kaimu Rais wa Marekani (1869-1873)
 1941 - James Joyce, mwandishi kutoka Ueire
 1978 - Hubert Humphrey, Kaimu Rais wa Marekani
 2004 - Harold Shipman, daktari na muuaji mfululizo kutoka Uingereza, anajiua gerezani
 2009 - W. D. Snodgrass, mshairi kutoka Marekani

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Hilari wa Poitiers, Ermili na Stratoni, Agrisi wa Trier, Remiji wa Reims, Kentigerno, Petro wa Kapitolias, Gumesindi na Servidi, Godfredo wa Cappenberg, Iveta, Dominiko Pham Thong, Luka Thin Viet Pham, Yosefu Pham Thong Ta n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 On This Day in Canada

Januari
14 Januari

Tarehe 14 Januari ni siku ya kumi na nne ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 351 (352 katika miaka mirefu).

Matukio

Waliozaliwa 
 1702 - Nakamikado, Mfalme Mkuu wa 114 wa Japani (1709-1735)
 1875 - Albert Schweitzer, daktari na mwanafalsafa kutoka Ufaransa, mmisionari nchini Gabon, na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1952
 1943 - Ralph Steinman, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 2011
 1946 - Harold Shipman, daktari na muuaji mfululizo kutoka Uingereza
 1948 - Carl Weathers, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 1969 - Jason Bateman, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani

Waliofariki 
 1753 - Askofu George Berkeley, mwanafalsafa wa Uingereza
 1867 - Jean-Auguste-Dominique Ingres, mchoraji kutoka Ufaransa
 1957 - Humphrey Bogart, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
 2013 - Conrad Bain, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Potito wa Sardica, Gliseri wa Antiokia, Felisi wa Nola, wafiadini wa Raithu, Nino wa Georgia, Firmino wa Mende, Eufrasi wa Clermont, Dasyo wa Milano, Fuljensi wa Ecija, Lazaro Devasahayam Pillai n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day

Januari
15 Januari

Tarehe 15 Januari ni siku ya kumi na tano ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 350 (351 katika miaka mirefu).

Matukio

Waliozaliwa 
 1811 - Mtakatifu Yosefu Cafasso, padri nchini Italia
 1866 - Nathan Söderblom, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1930
 1895 - Artturi Ilmari Virtanen, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1945
 1909 - Gene Krupa, mwanamuziki kutoka Marekani
 1929 - Martin Luther King, Jr., mchungaji na mwanaharakati kutoka Marekani
 1941 - Captain Beefheart, mwanamuziki kutoka Marekani
 1947 - Martin Chalfie, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 2008
 1950 - Anna Valerian Komu, mwanasiasa wa Tanzania
 1954 - Saning'o Kaika Ole Telele, mwanasiasa wa Tanzania

Waliofariki 
 69 - Galba, Kaisari wa Dola la Roma
 584 - Mtakatifu Mauro, abati Mbenedikto
 1648 - Mtakatifu Fransisko Ferdinando de Capillas, O.P., padri kutoka Hispania aliyekuwa wa kwanza kufia dini ya Ukristo nchini China
 1909 - Mtakatifu Arnold Janssen, padre Mkatoliki kutoka Ujerumani
 1966 - Ahmadu Bello, mwanasiasa wa Nigeria

Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Sekondina wa Anagni, Yohane Kalibita, Ita wa Cluain, Probo wa Rieti, Mauro abati, Tarsisia wa Rodez, Emebati, Malardo, Romedi, Bonito wa Lyon, Arseni wa Armo, Fransisko Fernandez de Capillas, Arnold Janssen n.k.

Viungo vya nje

 BBC: On This Day
 On This Day in Canada

Januari