LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Mitazamo juu ya Yesu

Mitazamo juu ya Yesu ni tofauti sana kati ya watu waliopo duniani, ambao karibu wote wamesikia walau kwa kiasi fulani habari zake. 

Uenezi wa habari hizo na wa mafundisho ya Yesu, hasa kwa njia ya vitabu 27 vya Agano Jipya, umeathiri sana historia ya binadamu, hasa ya mabilioni waliomsadiki kuwa Kristo na Mwana wa Mungu (ambao kwa sababu hiyo wanaitwa Wakristo).
 
Hao wanaamini kwamba katika Pasaka yake (labda mwaka 30 BK) yeye alikufa kwa kulipia dhambi za wote akafufuka mtukufu kama Bwana wa vyote ili avikamilishe ndani mwake milele. 

Wakristo, wakiguswa na upendo wake, wanakubali changamoto ya kumfuata kwa kujitoa moja kwa moja kwa ajili ya watu wote.

Mbali na wafuasi wake, ambao wa kwanza walitokea dini ya Uyahudi, wana wa Israeli walimkataa moja kwa moja. Wataalamu wa Tanakh (Biblia ya Kiebrania) hawaoni utabiri wa manabii wa kale kutimia ndani mwake.

Katika Uislamu, Yesu (akiitwa kwa heshima nabii Isa bin Mariamu) ni kati ya manabii wakuu na wanaopendwa zaidi, lakini ni mtu tu, asiyetakiwa kabisa kulinganishwa na Mungu. 

Dini ya Bahai inamtambua Yesu kama tokeo mojawapo la Mungu pekee, ambaye pamoja na wengine waliwaonyesha watu sifa za Mungu. Bahá'í inakanusha uwezekano wa Umungu kuwemo katika mwili wa mtu fulani tu.

Ubuddha na dini nyingine, hasa za Asia Mashariki, hazina mtazamo maalumu juu ya Yesu, kwa sababu zilianzishwa kabla ya ujio wake. 

Watu wasio na dini wanamuona Yesu kama mtu wa kawaida, hata kama aliathiri sana historia ya dunia, au kama shujaa wa upendo aliyefundisha na kutekeleza maadili ya hali ya juu.

Tanbihi

Yesu Kristo
Dini
Yesu katika sanaa

Yesu katika sanaa mbalimbali ameshika nafasi kubwa katika uchoraji, uchongaji, muziki n.k. vya milenia mbili tangu azaliwe.

Picha
Picha za Yesu Kristo zilitokeza mapema kwa namna nyingine jinsi Ukristo ulivyosogea mbali na Uyahudi uliopinga uchoraji wa Mungu na viumbe vyake kwa jumla. 

Kwanza Yesu hakuchorwa, ila aliwakilishwa na ishara mbalimbali, kama vile samaki (kwa Kigiriki jina la samaki lilitumika kwa kuchukua kile herufi yake kama mwanzo wa neno zima lililomhusu: Yesu Kristo Mwana wa Mungu Mwokozi), Mchungaji mwema, Mfalme, Mwalimu.

Baadaye alianza kuchorwa kama kijana asiye na ndevu (hadi karne VI, lakini kuanzia karne IV hata akiwa na ndevu na nywele ndefu kama ilivyozoeleka zaidi baadaye. 

Kutokana na mabishano ya karne VII na karne VIII kuhusu uhalali wa picha, katika Ukristo wa mashariki namna ya kumchora iliratibiwa. 

Kumbe katika Ukristo wa magharibi Karne za Kati zilileta mwelekeo mpya, wa kibinadamu zaidi, hasa kwa kufuata mvuto wa imani kwa Yesu wa historia, yaani jinsi alivyoishi duniani.

Hatimaye katika Renaissance Kristo alianza kuchorwa kama kielelezo cha mtu mkamilifu hata upande wa sura.

Mifano ya michoro

Mifano ya sanamu

Mifano mingine

Tanbihi

Viungo vya nje 

 Pictures of Jesus Perhaps Derived from the Shroud of Turin  December 2005
 Warner Sallman's Head of Christ: An American Icon
 Is this the real face of Jesus Christ?
 Images of Christ – the Deesis Mosaic of Hagia Sophia

Yesu Kristo
Sanaa
Uchoraji
Uchongaji
Kampuni ya Huduma za Meli

Kampuni ya Huduma za Meli (kwa Kiingereza: Marine Services Company Limited) ni kampuni ya Serikali ya Tanzania inayotoa huduma za usafiri wa maji katika Maziwa Makuu ya Viktoria, Tanganyika na Nyasa.

Inaendesha vivuko na meli za mizigo na kutoa huduma hadi nchi jirani za Burundi, DR Congo, Zambia na Malawi .

Historia 
MSCL ilianzishwa kama kampuni ya pekee kwenye mwaka 1997. Kabla ya hapo ilikuwa kitengo ndani ya Shirika la Reli Tanzania, ambalo liliundwa mwaka 1977 baada ya kuvunjwa kwa East African Railways and Harbours Corporation (EAR&H).

Utawala 
MSCL inamilikiwa kikamilifu na Serikali ya Tanzania kupitia Wizara ya Fedha na inafanya kazi chini ya Wizara ya Uchukuzi .   Mtaji wake wa hisa una hisa 1,000 kila moja ikiwa na thamani ya kawaida ya TSh 1,000. Makao makuu ya kampuni hiyo yapokatika jiji la Mwanza kwenye mwambao wa Ziwa Viktoria.  Ina ofisi mbili za kikanda Kigoma na Kyela ; na ofisi za mawasiliano Dar es Salaam na Kampala .

Huduma 
Huduma za abiria katika Ziwa Tanganyika kwenda nchi jirani ni pamoja na Mpulungu nchini Zambia; Bujumbura nchini Burundi; na Kalemie, Uvira na Baraka katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kampuni hiyo pia inasafirisha maji kwenye Ziwa Nyasa kati ya Mbamba Bay kusini mwa Tanzania na Nkhata Bay nchini Malawi. 

Kati ya Julai 2013 na Aprili 2014, MSCL ilisafirisha abiria 231,866 na tani 41,234 za mizigo.

Meli 
Meli zake nyingi ziko kwenye Ziwa Viktoria na inajumuisha MV Viktoria (iliyowahi kuwa meli ya EAR&H). 

MV Liemba (zamani SMS Graf von Goetzen ya Jeshi la Wanamaji la Dola la Ujerumani ) ilijengwa mwaka wa 1913 na bado inafanya kazi kwenye Ziwa Tanganyika. 

Meli za kampuni hiyo zinaendelea kutumia rangi sawa na mtangulizi wake  yaani EAR&H : sehemu ya maji ni nyeupe, sehemu ya chini inaonekana kuwa nyekundu iliyokolea.

Ajali 

 Tarehe 21 Mei 1996, MV Bukoba ilipinduka ikiwa safarini kutoka Bukoba kwenda Mwanza kutokana na kujaa kupita kiasi.  Takriban watu 723 walikufa. 

 Februari 2013, moto ulizuka kwenye meli ya MV Victoria ikiwa imetia nanga katika Bandari ya Mwanza. Inaaminika kuwa ni kutokana na kazi za kulehemu zinazoendelea katika moja ya vyumba vya sitaha ya chini na cheche za moto kisha kupitishwa kwenye chumba cha kuhifadhi kilicho karibu. Hali ilidhibitiwa ndani ya masaa mawili. Mamlaka ya Udhibiti wa Usafiri wa Nchi Kavu na Majini (SUMATRA) ililaumu uongozi kwa uzembe wa kitaaluma . 
 Tarehe 10 Oktoba 2014, MV Victoria ilipata hitilafu ya injini katikati ya safari yake kutoka Bukoba kwenda Mwanza.

Picha

Marejeo

Viungo vya nje 

 
Usafiri wa Tanzania
Yohakimu wa Fiore

Yohakimu wa Fiore, O.Cist., au wa Flora (kwa Kiitalia Gioacchino da Fiore) alikuwa mmonaki wa Italia kusini (Celico, leo mkoani Calabria, 1135 hivi – San Martino di Canale, Calabria, 30 Machi 1202) aliyeanzisha abasia ya San Giovanni in Fiore na shirika lilitokana na lile la Citeaux. 

Ni maarufu kwa mafundisho yake ambayo baadaye yalikuja kulaaniwa na Kanisa Katoliki kama ya kizushi.

Hata hivyo mwenyewe hakuwa na nia hiyo, bali alimwekea Papa maamuzi yoyote juu yake.  

Kwa sababu hiyo shirika lake, likizingatia uadilifu wake wa kishujaa, liliwahi kumtangaza mwenye heri, na sasa jimbo lake la Cosenza-Bisignano linaendelea na kesi ya kumtambua hata mtakatifu.

Maandishi yake

Liber Concordiae Novi ac Veteris Testamenti (Harmony of the Old and New Testaments/Book of Concordance), iliyokamilika mwaka 1200.
Expositio in Apocalipsim (Exposition of the Book of Revelation), iliyokamilika miaka 1196-9. 
Psalterium Decem Cordarum (Psaltery of Ten Strings).
Tractatus super quatuor Evangelia (Treatise on the four Gospels).

Maandishi mengine ni kama vile:
Genealogia (Genealogy), iliyoandikwa mwaka 1176.
De prophetia ignota, iliyoandikwa mwaka 1184.
Adversus Judeos (also known as Exhortatorium Iudeorum), iliyokamilika mwaka 1180s.
De articulis fidei, iliyoandikwa miaka ya 1180.
Professio fidei, iliyoandikwa miaka ya 1180.
Tractatus in expositionem vite et regule beati Benedicti, hotuba za miaka ya 1180.
Praephatio super Apocalipsim. iliyoandikwa miaka ya 1188-1192.
Intelligentia super calathis. iliyoandikwa miaka ya 1190-1.
De ultimis tribulationibus, hotuba fupi.
Enchiridion super Apocalypsim. iliyoandikwa miaka ya 1194-6, toleo la awali la Liber introductorius iliyo dibaji ya Expositio in Apocalipsim.
De septem sigillis.

Tanbihi

Marejeo
Thomas Gil, "Zeitkonstruktion als Kampf- und Protestmittel: Reflexionen über Joachim's von Fiore Trinitätstheologische Geschichtskonstruktion und deren Wirkungsgeschichte." In Constructions of Time in the Late Middle Ages, ed. Carol Poster and Richard Utz (Evanston, IL: Northwestern University Press, 1997), pp. 35–49.
Henri de Lubac, La Postérité spirituelle de Joachim de Flore, Lethielleux, 1979 and 1981 
Marjorie Reeves, Joachim of Fiore & the prophetic future : a medieval study in historical thinking, 	Stroud : Sutton Pub., 1999.
Matthias Riedl, Joachim von Fiore. Denker der vollendeten Menschheit, Koenigshausen & Neumann, 2004. 
E. Randolph Daniel, Abbot Joachim of Fiore and Joachimism, Variorum Collected Studies Series, Ashgate Publishing Ltd., 2011.
P. Lopetrone, ''L'effigie dell'abate Gioacchino da Fiore", in Vivarium, Rivista di Scienze Teologiche dell'Istituto Teologico S. Pio X di Catanzaro, Anno XX, n. 3, Edizioni Pubblisfera 2013, pp. 361–386.

Viungo vya nje

Joachim of Fiore’s Constitution of Future Society
Joachim of Fiore's circles diagram and Trinitarian symbolism 
Catholic Encyclopedia: "Joachim of Flora"
International Center for Joachimist Studies 

Waliozaliwa 1130
Waliofariki 1202
Wamonaki
Watawa waanzilishi
Wanateolojia wa Italia
Wenye heri wa Italia
Kihusishi

Kihusishi ni neno ambalo huonyesha uhusiano baina ya kipashio kimoja cha kiisimu na kipashio kingine. 

Katika lugha ya Kiswahili maneno yanayoitwa hivyo yapo, lakini msingi wa uainishaji maneno unayaengua kwa vile yanaonekana yakiwa yamefanya kazi nyingine katika tungo. 

Kwa vile msingi wa uainishaji ni kazi ya neno husika katika tungo lilimotumiwa, hivyo hatuna maneno yanayofanya kazi ya kuhusisha katika tungo! K.mf. Daftari limewekwa juu ya meza, Naandika kwenye daftari. Kito kilifichwa chini ya kitanda n.k. Maneno haya yaliyokozwa katika tungo hizo ni vihusishi ambavyo vimeshirikiana na majina yaliyojitokeza mwisho mwa kila tungo na kwa pamoja yanajibu swali: "Wapi?" Maneno yote yanayojibu swali "wapi?" katika tungo ni "vielezi vya mahali".

Hii ni sababu mojawapo ya kwamba waandishi waliodai kuna aina nane au tisa za maneno ya lugha ya Kiswahili wameonekana kunakili na kutafsiri sarufi za lugha nyingine, k.v. Kiingereza, na hoja zao kukosa mashiko.

Lugha ya Kiswahili ina aina saba tu za maneno ambazo ni:
 Nomino (N)
 Viwakilishi (W)
 Vivumishi (V)
 Vitenzi (T,Ts,t)
 Vielezi (E)
 Viunganishi (U)
 Vihisishi (H)
 Viulizi (z)

Tazama pia
Lango:Lugha

Isimu
Sarufi
Mdudu Mkia-fyatuo

Wadudu mkia-fyatuo ni wadudu wadogo bila mabawa wa nusungeli Collembola (ngeli kufuatana na wataalamu wengi) katika nusufaila Hexapoda walio na mkia kama springi. Kwa kawaida wadudu hawa wana urefu wa chini ya mm 6. Wale wa Entomobryomorpha na Poduromorpha wana mwili uliorefuka, lakini wale wa Symphypleona na Neelipleona wana mwili wa mviringo. Fumbatio ina pingili sita au kasa. Ile ya kwanza inabeba kasiba dogo kwa upande wa tumbo (collophore) ambayo inafanya kazi katika kunywa maji. Mwishoni kwa fumbatio kuna kiambatisho kama mkia chenye umbo wa kiuma (furcula). Kiambatisho hiki kimekunjika chini ya tumbo zaidi ya muda na kushikilika kwa mvuto na muundo mdogo unaoitwa retinaculum. Kikifyatuliwa kinagonga didhi ya tabaka la chini na mdudu atupwa juu kwa nguvu mbali na mbuai au hatari nyingine. Wadudu hawa hula maada ya viumbehai na vijiumbe.

Picha

Wadudu mkia-fyatuo
Nchi kavu

Nchi kavu ni sehemu ya uso wa dunia isiyofunikwa na maji kama sehemu za bahari, maziwa au mito. Nchi kavu inaweza kufunikwa na maji kwa muda katika hali ya mafuriko. 

Maisha ya kibinadamu pamoja na kiasi kikubwa cha shughuli za kibinadamu kama vile kilimo, makazi ya watu na uzalishaji wa bidhaa hutokea kwenye nchi kavu.

Sehemu ambako nchi kavu hukutana na magimba ya maji huitwa pwani au ufuko. Mahali mbalimbali hakuna mstari kamili kati ya nchi kavu na gimba la maji hasa penye kanda la kinamasi au matopetope.

Historia ya nchi kavu duniani
Nchi kavu ya dunia yetu huwa na eneo la milioni 149.4 km² ambayo ni sawa na asilimia 29.3 % za uso wa dunia. Eneo hili ni hasa mabara ya Ulaya na Asia, Amerika ya Kaskazini na Amerika ya Kusini, Afrika, Antaktiki na Australia. Sehemu ndogo zaidi za nchi kavu ndani ya magimba ya maji huitwa kisiwa.

Nchi kavu ni sehemu ya juu ya ganda la dunia lililotokea katika historia ya dunia yetu wakati sehemu za nje ya dunia zilipoanza kupoana na mvuke wa maji ulipopoa na kuwa maji kiowevu. Kuna melezo mawili ya kisayansi kuhusu kutokea kwa nchi kavu yanayosema ama nchi kavu iliongezeka polepole hadi leo au haraka zaidi tangu kale katika historia ya dunia na eneo la nchi kavu halikubadilika kwa muda mrefu. 

Mabara yalipokea maumbo yao kutokana na miendo ya gandunia ambayo ni mchakato unaoendeshwa kwa joto linalopanda juu kutokana na joto la kiini cha dunia. Katika mchakato huo mabara yalitokea na kuvunjika katika kipindi cha miaka mamilioni mara kadhaa. Mabara ya zamani yalikuwa mwanzoni Rodinia, halafu Pannotia, halafu Pangaea iliyovunjika pia takriban miaka milioni 180 iliyopita na kuwa mabara ya leo.

Nchi kavu na halihewa
Kuwepo kwa nchi kavu ni muhimu kwa tabianchi na halihewa hasa katika maeneo ya ufukoni. Halijoto ya nchi kavu hubadilika haraka zaidi kulingana na mnururisho wa jua kuliko uso wa magimba ya maji. Kwahiyo halijoto ya nchi kavu hupanda haraka zaidi wakati wa mchana na kupoa haraka zaidi kuliko uso wa maji wakati wa usiku. 

Hivyo kuna tofauti ya halijoto baina nchi kavu na bahari na hii inasababisha kutokea kwa upepo. Hewa joto zaidi inapanda juu na hewa baridi zaidi inachukua mahali pake.

Marejeo

jiografia
metorolojia
Mdudu Mikia-miwili

Wadudu mikia-miwili ni wadudu wadogo bila mabawa wa nusungeli Diplura (ngeli kufuatana na wataalamu wengi) katika nusufaila Hexapoda walio na mikia miwili ambayo siyo mikia kweli lakini serki (cerci) ndefu. Wana kiwiliwili kilichorefuka chenye urefu wa mm 2-5 (spishi kadhaa za jenasi Japyx zinaweza kufika mm 50). Hawana macho lakini wana vipapasio vyenye pingili 10 au zaidi kama shanga. Kiwiliwili hakina pigmenti isipokuwa serki nyeusi katika spishi kadhaa. Fumbatio inabeba vilengelenge vinavyofyonza unyevu kutoko mazingira (kama collophore kwa wadudu mkia-fyatuo). Wadudu hawa wanatokea katika udongo mnyevu, majani yaliyoanguka ardhini na mboji, na hula arithropodi wadogo sana, kuvu na maada ya viumbehai.

Picha

Wadudu mikia-miwili
Bartolomeo Dias

Bartolomeu Dias (1451 hivi – 29 Mei 1500 ), sharifu wa ukoo wa kifalme wa Ureno, ni maarufu kama Mzungu wa kwanza kuzunguka bara la Afrika toka kaskazini magharibi hadi mashariki kwa Rasi ya Tumaini Jema (1488), akifungua njia ya kwenda India kupitia baharini.

Tanbihi

Marejeo
Bartolomeu Dias (Ernst Georg Ravenstein, William Brooks Greenlee, Pero Vaz de Caminha) (2010)

Viungo vya nje

Catholic Encyclopedia

Waliozaliwa 1450
Waliofariki 1500
Wapelelezi kutoka Ureno
Roger Bacon

Roger Bacon, O.F.M. (Ilchester, Somerset, 1214 - Oxford 1294) alikuwa msomi mkubwa wa mambo mengi kutoka Uingereza. 

Kisha kusomea chuo kikuu cha Oxford, alijiunga na utawa wa Ndugu Wadogo (1256). Hapo aliacha kufundisha lakini akaendelea na masomo yake na hata kuandika kuhusu mambo mengi tofauti hadi kifo chake.

Tanbihi

Marejeo

 Roger Bacon. The Art and Science of Logic (Mediaeval Sources in Translation, 47), Toronto, PIMS 2009.
 Roger Bacon. On Signs (Mediaeval Sources in Translation, 54), Toronto, PIMS 2013.
 Easton, Stewart C. Roger Bacon and his Search for a Universal Science, New York: Columbia Univ. Pr., 1952.
 Hackett, Jeremiah, ed. Roger Bacon and the Sciences: Commemorative Essays, Studien und Texte zur Geistesgeschichte des Mittelalters, 57, Leiden: Brill, 1997. ISBN 90-04-10015-6
 Vance, J. G. "Roger Bacon, 1214–1914," The Dublin Review, Vol. CLV, July/October 1914.

Viungo vya nje

1901–1906 Jewish Encyclopedia: Bacon, Roger
Roger Bacon Quotes  at Convergence 
 Fr. Rogeri Bacon Opera quaedam hactenus Inedita. Vol. I at Google Books. Contains the Opus Tertium, Opus Minus, and Compendium Philosophiae. Edited by John Sherren Brewer (1859).
 Roger Bacon: On Experimental Science, 1268

Waliozaliwa 1214
Waliofariki 1294
Wafransisko
Waandishi wa Kilatini
Wanafalsafa wa Uingereza
Wanasayansi wa Uingereza
Wanateolojia wa Uingereza
Historia ya sayansi
Orodha ya lugha za Uthai

Orodha hii inahusu lugha za Uthai:

Kiaheu
Kiakeu
Kiakha
Kibisu
Kiblang
Kibru-Magharibi
Kicham-Magharibi
Kichong
Kihakka ya Kichina
Kihmong-Daw
Kihmong-Njua
Kiiu-Mien
Kijehai
Kikaren-Phrae-Pwo
Kikaren-Pwo-Kaskazini
Kikaren-Pwo-Kusini
Kikaren-S'gaw
Kikayah-Mashariki
Kikensiu
Kikhmer-Kaskazini
Kikhmu
Kikhün
Kikintaq
Kikuy
Kilahu
Kilahu-Shi
Kilamet
Kilawa-Magharibi
Kilawa-Mashiriki
Kilisu
Kilü
Kilua'
Kimal
Kimalay-Pattani
Kimalay-Satun
Kimandarin ya Kichina
Kimin-Dong ya Kichina
Kimin-Nan ya Kichina
Kimlabri
Kimok
Kimoken
Kimoklen
Kimon
Kimpi
Kinyahkur
Kinyaw
Kinyeu
Kipalaung-Pale
Kipa'o
Kiphuan
Kiphu-Thai
Kiprai
Kipray 3
Kisaek
Kishan
Kisô
Kitai-Dam
Kitai-Ya
Kithai
Kithai-Kaskazini
Kithai-Kaskazini-Mashariki
Kithai-Kusini
Kithai-Song
Kitonga
Kiugong
Kiurak-Lawoi'
Kiwa-Parauk
Kiyong
Kiyoy
Kiyue ya Kichina

Tazama pia
Uthai
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/TH

Uthai
Orodha ya lugha za Vietnam

Orodha hii inahusu lugha za Vietnam:

Kiakha
Kiarem
Kibahnar
Kibrao
Kibru-Mashariki
Kicao-Lan
Kicham-Magharibi
Kicham-Mashariki
Kichrau
Kichru
Kichut
Kicoong
Kicua
Kien
Kigelao ya Kijani
Kigelao Nyekundu
Kigelao Nyeupe
Kigiay
Kihalang
Kihalang-Doan
Kihani
Kiharoi
Kihmong-Daw
Kihmong-Dô
Kihmong-Don
Kihmong-Njua
Kihre
Kihung
Kiiu-Mien
Kijarai
Kijeh
Kikatu-Mashariki
Kikatua
Kikayong
Kikhang
Kikhao
Kikhmer ya Katikati
Kikhmu
Kikhua
Kikim-Mun
Kikoho
Kikucong
Kilachi
Kilachi Nyeupe
Kilaghuu
Kilaha
Kilahu
Kilao
Kilü
Kimaa
Kimaleng
Kimang
Kimantsi
Kimnong ya Katikati
Kimnong-Kusini
Kimnong-Mashariki
Kimonom
Kimuong
Kina-Meo
Kinguon
Kinung
Kio'du
Kipacoh
Kipa-Di
Kipa-Hng
Kiphula
Kiphuong
Kiphu-Thai
Kipuoc
Kiqabiao
Kirade
Kirengao
Kiroglai-Cacgia
Kiroglai-Kaskazini
Kiroglai-Kusini
Kiromam
Kisedang
Kisila
Kistieng-Budeh
Kistieng-Bulo
Kisui
Kitai-Daeng
Kitai-Dam
Kitai-Dón
Kitai-Nüa
Kitai-Pao
Kitai-Thanh
Kitai-Yo
Kitakua
Kita'oih ya Juu
Kitày
Kitay-Boi
Kitày-Sa-Pa
Kitày-Tac
Kitho
Kithu-Lao
Kitodrah
Kitrieng
Kits'ün-Lao
Kivietnam
Kiyue ya Kichina
Kizhuang-Dai
Kizhuang-Yang
Kizhuang-Yongnan
Kizhuang-Zuojiang

Tazama pia
Vietnam
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/VN

Vietnam
Orodha ya lugha za Malaysia

Orodha hii inahusu lugha za Malaysia:

Kiabai-Sungai
Kibajau ya Pwani Magharibi
Kibakati'-Rara
Kibalau
Kibanjar
Kibatek
Kibelait
Kiberawan ya Katikati
Kiberawan-Magharibi
Kiberawan-Mashariki
Kibidayuh-Bau
Kibidayuh-Biatah
Kibidayuh-Bukar-Sadong
Kibidayuh-Tringgus-Sembaan
Kibintulu
Kibisayah-Brunei
Kibisayah-Sabah
Kibonggi
Kibookan
Kibrunei
Kibugis
Kibukitan
Kicheq-Wong
Kiduano
Kidumpas
Kidusun ya Katikati
Kidusun-Sugut
Kidusun-Tambunan
Kidusun-Tempasuk
Kigana
Kihakka ya Kichina
Kiiban
Kiida'an
Kiingereza
Kiiranun
Kijah-Hut
Kijakun
Kijava
Kijehai
Kikadazan-Labuk-Kinabatangan
Kikadazan ya Mto Klias
Kikadazan ya Pwani
Kikajaman
Kikalabakan
Kikayan-Baram
Kikayan-Rejang
Kikelabit
Kikeningau-Murut
Kikensiu
Kikenyah Kuu
Kikenyah-Wahau
Kikimaragang
Kikinabatangan ya Juu
Kikintaq
Kikiput
Kikota-Marudu-Talantang
Kikota-Marudu-Tinagas
Kikuijau
Kilahanan
Kilanoh
Kilelak
Kilobu-Lanas
Kilobu-Tampias
Kilong-Wat
Kilotud
Kilun-Bawang
Kimah-Meri
Kimalay
Kimalay ya Baba
Kimalay ya Kedah
Kimalay ya Negeri Sembilan
Kimalay ya Sabah
Kimalay Sanifu
Kimalay ya Visiwa vya Cocos
Kimandarin ya Kichina
Kimapun
Kimelanau ya Daro-Matu
Kimelanau ya Kanowit-Tanjong
Kimelanau ya Katikati
Kimelanau-Sibu
Kimin-Dong ya Kichina
Kimin-Nan ya Kichina
Kiminokok
Kiminriq
Kimintil
Kimolbog
Kimurik
Kinarom
Kiokolod
Kiorang-Kanaq
Kiorang-Seletar
Kipaluan
Kipapar
Kipenan-Bah-Biau
Kipenan-Magharibi
Kipenan-Mashariki
Kipunan-Batu 1
Kipu-Xian ya Kichina
Kiremun
Kirungus
Kisa'ban
Kisabüm
Kisalako
Kisama-Balangingih
Kisama ya Katikati
Kisama-Kusini
Kisebop
Kisebuyau
Kisekapan
Kiselungai-Murut
Kisemai
Kisemaq-Beri
Kisembakung-Murut
Kisemelai
Kisemnam
Kiseru
Kiserudung-Murut
Kisian
Kitagal-Murut
Kitamil
Kitatana
Kitausug
Kitemiar
Kitemoq
Kitemuan
Kitidong
Kitimugon-Murut
Kitobilung
Kitombonuo
Kitonga
Kitring
Kiukit
Kiuma'-Lasan
Kiwolio
Kiyue ya Kichina

Tazama pia
Malaysia
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/MY

Malaysia
Orodha ya lugha za Brunei

Orodha hii inaorodhesha lugha za Brunei:

Kibelait
Kibisaya-Brunei
Kibrunei
Kihakka ya Kichina
Kiiban
Kiingereza
Kilun-Bawang
Kimalay Sanifu
Kimandarin ya Kichina
Kimelanau ya Katikati
Kimin-Dong ya Kichina
Kimin-Nan ya Kichina
Kipenan-Mashariki
Kitutong
Kiyue ya Kichina

Tazama pia
Brunei
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/BN

Brunei
Orodha ya lugha za Vanuatu

Orodha hii inahusu lugha za Vanuatu:

Kiakei
Kiambae-Magharibi
Kiambae-Mashariki
Kiamblong
Kiambrym-Kaskazini
Kiambrym-Kusini-Mashariki
Kianeityum
Kiaore
Kiapma
Kiaraki
Kiaulua
Kiavava
Kiaxamb
Kibaetora
Kibaki
Kibanam-Bay
Kibierebo
Kibieria
Kibislama
Kibutmas-Tur
Kidaakaka
Kidixon-Reef
Kidorig
Kiefate-Kaskazini
Kiefate-Kusini
Kiemae
Kieton
Kifaransa
Kifortsenal
Kifutuna-Aniwa
Kihano
Kihiw
Kiifo
Kiingereza
Kikoro
Kikwamera
Kilakon
Kilamenu
Kilarevat
Kilehali
Kilelepa
Kilemerig
Kilenakel
Kiletemboi
Kilewo
Kilitzlitz
Kilo-Toga
Kilonwolwol
Kilorediakarkar
Kilöyöp
Kimae
Kimaewo
Kimafea
Kimaii
Kimalo
Kimalua-Bay
Kimaragus
Kimarino
Kimaskelynes
Kimele-Fila
Kimerei
Kimorouas
Kimota
Kimpotovoro
Kimwerlap
Kimwotlap
Kinaha'ai
Kinahavaq
Kinamakura
Kinarango
Kinasarian
Kinavut
Kineve'ei
Kineverver
Kininde
Kinokuku
Kinume
Kiolrat
Kipaama
Kipiamatsina
Kipolonombauk
Kiport-Sandwich
Kiport-Vato
Kirepanbitip
Kirerep
Kiroria
Kisa
Kisakao
Kiseke
Kishark-Bay
Kisie
Kisowa
Kitambotalo
Kitangoa
Kitanna-Kaskazini
Kitanna-Kusini-Magharibi
Kitasmate
Kitiale
Kitolomako
Kitutuba
Kiunua
Kiura
Kiuripiv-Wala-Rano-Atchin
Kivalpei
Kivao
Kiv'enen-Taut
Kivera'a
Kivunapu
Kivures
Kiwailapa
Kiwhitesands
Kiwusi

Tazama pia
Vanuatu
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/VU

Vanuatu
Ubertino wa Casale

Ubertino wa Casale (Casale Monferrato, 1259 – 1329 hivi) alikuwa Mfransisko wa Italia maarufu kama kiongozi mmojawapo wa Ndugu wa Kiroho (Spirituali), ambao walishika msimamo mkali katika utawa wa Ndugu Wadogo.

Maandishi
 Ubertino, Arbor vitae crucifixae Christi, (1485; reprinted Turin: Bottega d'Erasmo, 1961)

Tanbihi

Viungo vya nje
Ubertino katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki

Waliozaliwa 1259
Waliofariki 1329
Wafransisko
Pisa

Pisa ni mji maarufu wa mkoa wa Toscana, Italia wenye wakazi 88,880 (31-12-2018).

Sehemu ya mji imo katika orodha ya urithi wa dunia wa UNESCO.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Italia

Tanbihi

Marejeo
 
 Official Abitants statistics 
 Pisa Metropolitan Area

Viungo vya nje

 Portale di Pisa e provincia
 Pisan history portal
 Official site of the Pisa Tourist Board
 Official site of the Municipality of Pisa, including webcams
 Moving Postcards of Pisa 

Miji ya Italia
Toscana
Urithi wa Dunia
Miji ya pwani ya Mediteranea
Batizio

Batizio ni mahali pa kuadhimishia sakramenti ya ubatizo katika dini ya Ukristo. 

Panaweza kupatikana ndani ya kanisa au karibu nalo.

Uzuri wake unaonyesha jinsi waamini walivyojali hatua hiyo ya maisha ya kiroho.

Ukristo
Ubatizo
Usanifu majengo
Mpira wa kikapu

Mpira wa kikapu ni aina ya michezo inayopendwa katika sehemu nyingi za dunia na watu wengi hutamani mchezo huu. 

Mara nyingi hufanywa ukumbini wakati timu mbili za wachezaji wanajaribu kuingiza mpira katika kikapu cha timu nyingine. 

Vikapu viko mwishoni mwa upande mwembamba wa uwanja kwa urefu wa mita 3.05. 

Kila timu huwa na wachezaji 5 uwanjani na hadi wachezaji wa kando 7 walio tayari kuchukua nafasi ya mchezaji mwingine muda wowote. 

Kila goli katika kikapu cha upande mwingine linahesabiwa kama pointi 2 au 3, kutegemeana na umbali wa kurusha. Goli la penati huleta pointi 1 tu.

Historia
Mchezo huu ulianzishwa na mwalimu James Naismith kwenye chuo cha Springfield College huko Massachusetts mwaka 1891Alibuni mchezo huo kwa ajili ya wanafunzi wake ili wapate mazoezi wakati wa kipupwe waliposhindwa kucheza nje. 

Mpira wa kikapu ulienea haraka kwenye vyuo vya Marekani, na katika karne ya 20 pia nje ya vyuo.

Mwaka 1936 mchezo huu ulikubaliwa kwenye michezo ya olimpiki.

Hadi leo ligi muhimu zaidi duniani ni ile ya Chama cha Mpira wa Kikapu Marekani.

Kanuni za mpira wa kikapu
Shabaha ya mchezo ni kushinda vikapu vingi kuliko timu nyingine. 

Mpira unaotumiwa kimataifa ni mpira wa ngozi au mata sintetiki wenye kipenyo cha milimita 749 hadi 780 na uzito wa gramu 567 hadi 650.

Uwanja huwa na vipimo vya mita 28 kwa 15. 

Wakati wa mchezo kuna marefa 2-3 uwanjani. Kando ya uwanja hukaa waamuzi wengine wanaoshika wakati na miniti za magoli na makosa.

Viungo vya nje

 FIBA , Fédération Internationale de Basketball / International Basketball Federation
 IWBF, International Wheelchair Basketball Federation

Michezo
Mpira wa kikapu
Mdudu Mkia-sahili

Wadudu mkia-sahili ni wadudu wadogo bila mabawa wa nusungeli Protura (ngeli kufuatana na wataalamu wengi) katika nusufaila Hexapoda wasio na serki (cerci). Wana kiwiliwili kilichorefuka chenye urefu wa chini ya mm 2. Hawana macho wala vipapasio na wanakosa hata pigmenti na kwa hivyo wana rangi ya nyeupe au hudhurungi. Hubeba jozi ya kwanza ya miguu juu na kuitumia kama vipapasio. Spishi kadhaa zina spirakulo (spiracle) na trakea (trachea), lakini spishi nyingi hubadilisha gesi kwa njia ya ueneaji. Wadudu hawa wanatokea katika ardhi, chini ya mawe na nyuma ya gome la miti. Wakifugwa hula matitiri waliokufa, kuvu-mizizi na unga wa uyoga na msituni hula yumkini kuvu na maada ya mimea iliyokufa.

Picha

Wadudu mkia-sahili
Mashindano ya baiskeli

Mashindano ya baiskeli ni mchezo maarufu katika nchi nyingi duniani unaofanyika kwa namna mbalimbali: kwa siku moja tu au kwa siku kadhaa mfululizo, kwa mtu mmojammoja au kwa vikundi, katika barabara za kawaida, katika njia za mashambani au katika uwanja maalumu, n.k.

Kwa vyovyote mshindi ni yule aliyendesha baiskeli yake kwa kasi zaidi hadi lengo lililopangwa.

Michezo
Mashindano ya sleji

Mashindano ya mbio kwa sleji ni sehemu ya michezo ya Olimpiki tangu mwaka 1964. 

Kwenye njia za barafu zenye mtelemko mkali sleji zinafikia kasi ya 150 km/h au zaidi. Kwa hiyo ni mchezo wa hatari kiasi na ajali zimetokea mara kadhaa ambako watu wamekufa.

Katika nchi nyingi kwenye kipindi cha barafu na theluji watoto huwa na sleji ndogo: wanazitumia kuteleza chini kwenye mitelemko ya vilima.

Michezo
Socialdemokraterna

Socialdemokraterna (S) ni chama cha siasa nchini Uswidi.

Matokeo ya uchaguzi mkuu

Viungo vya Nje 
 tovuti ya Socialdemokraterna kwa Kiswidi

Uswidi
Universidade Fundação Mineira de Educação e Cultura

Universidade Fundação Mineira de Educação e Cultura (FUMEC) ni chuo kikuu nchini Brazil, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1965 katika Belo Horizonte, Brazil.

Viungo vya Nje 
 

Brazil
Kiaceh

Kiaceh ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waaceh; wanaishi upande wa Kaskazini wa kisiwa cha Sumatra. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiaceh imehesabiwa kuwa watu milioni tatu na nusu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaceh iko katika kundi la Kichamiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiaceh kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiaceh 
lugha ya Kiaceh katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/ace

Lugha za Indonesia
Kiadonara

Kiadonara (pia Kisagu) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waadonara. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kiadonara imehesabiwa kuwa watu 98,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiadonara iko katika kundi la Kibima-Lembata.

Viungo vya nje
lugha ya Kiadonara kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiadonara 
lugha ya Kiadonara katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/adr

Lugha za Indonesia
Kialor

Kialor ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waalor. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kialor imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialor iko katika kundi la Kibima-Lembata.

Viungo vya nje
lugha ya Kialor kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kialor 
lugha ya Kialor katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/aol

Lugha za Indonesia
Kialune

Kialune (pia Kisapalewa) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waalune kwenye kisiwa cha Seram. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kialune imehesabiwa kuwa watu 17,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialune iko katika kundi la Kimaluku. Inawezekana kuwa lugha ya Kikawe ni lahaja ya Kialune.

Viungo vya nje
lugha ya Kialune kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kialune 
lugha ya Kialune katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/alp

Lugha za Indonesia
Kiamahai

Kiamahai ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waamahai kwenye kisiwa cha Seram. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiamahai imehesabiwa kuwa watu 50 tu yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiamahai iko katika kundi la Kimaluku.

Viungo vya nje
lugha ya Kiamahai kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiamahai 
lugha ya Kiamahai katika Glottolog
lugha ya Kiamahai kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiamarasi

Kiamarasi ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waamarasi kwenye kisiwa cha Timor. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiamarasi imehesabiwa kuwa watu 70,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiamarasi iko katika kundi la Kitimor-Babar.

Viungo vya nje
lugha ya Kiamarasi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiamarasi 
lugha ya Kiamarasi katika Glottolog
lugha ya Kiamarasi kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiambai

Kiambai ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waambai kwenye kisiwa cha Ambai. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiambai imehesabiwa kuwa watu 10,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiambai iko katika kundi la Kiyapen.

Viungo vya nje
lugha ya Kiambai kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiambai 
lugha ya Kiambai katika Glottolog
lugha ya Kiambai kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiambelau

Kiambelau ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waambelau kwenye kisiwa cha Ambelau. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kiambelau imehesabiwa kuwa watu 5,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiambelau iko katika kundi la Kimaluku.

Viungo vya nje
lugha ya Kiambelau kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiambelau 
lugha ya Kiambelau katika Glottolog
lugha ya Kiambelau kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiampanang

Kiampanang ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waampanang kwenye kisiwa cha Kalimantan. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kiampanang imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiampanang iko katika kundi la Kibarito.

Viungo vya nje
lugha ya Kiampanang kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiampanang 
lugha ya Kiampanang katika Glottolog
lugha ya Kiampanang kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kianakalangu

Kianakalangu ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waanakalangu kwenye kisiwa cha Sumba. Idadi ya wasemaji wa Kianakalangu imehesabiwa kuwa watu 16,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianakalangu iko katika kundi la Kisumba-Hawu.

Viungo vya nje
lugha ya Kianakalangu kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kianakalangu 
lugha ya Kianakalangu katika Glottolog
lugha ya Kianakalangu kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiandio

Kiandio (pia Kimasama) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waandio kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kiandio imehesabiwa kuwa watu 1700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiandio iko katika kundi la Kicelebiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiandio kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiandio 
lugha ya Kiandio katika Glottolog
lugha ya Kiandio kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiansus

Kiansus ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waansus kwenye visiwa vya Serui na Miosnum. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kiansus imehesabiwa kuwa watu 4600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiansus iko katika kundi la Kiyapen.

Viungo vya nje
lugha ya Kiansus kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiansus 
lugha ya Kiansus katika Glottolog
lugha ya Kiansus kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kianus

Kianus (pia Kikorur) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waanus kwenye kisiwa cha Podena. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kianus ilihesabiwa kuwa watu 320 tu. Kwa vile Waanus wengi wameanza kuacha lugha yao, Kianus iko katika hatari ya kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianus iko katika kundi la Kioseaniki.

Viungo vya nje
lugha ya Kianus kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kianus 
lugha ya Kianus katika Glottolog
lugha ya Kianus kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiaoheng

Kiaoheng (pia Kipenihing) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waaoheng kwenye kisiwa cha Kalimantan. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kiaoheng imehesabiwa kuwa watu 2630. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaoheng iko katika kundi la Kiborneo-Kaskazini.

Viungo vya nje
lugha ya Kiaoheng kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiaoheng 
lugha ya Kiaoheng katika Glottolog
lugha ya Kiaoheng kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiaputai

Kiaputai (pia Kiilputih) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waaputai kwenye kisiwa cha Wetar. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiaputai imehesabiwa kuwa watu 150 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaputai iko katika kundi la Kitimor-Babar.

Viungo vya nje
lugha ya Kiaputai kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiaputai 
lugha ya Kiaputai katika Glottolog
lugha ya Kiaputai kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiaralle-Tabulahan

Kiaralle-Tabulahan ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waaralle na Watabulahan kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 1984 idadi ya wasemaji wa Kiaralle-Tabulahan imehesabiwa kuwa watu 12,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaralle-Tabulahan iko katika kundi la Kisulawesi-Kusini.

Viungo vya nje
lugha ya Kiaralle-Tabulahan kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiaralle-Tabulahan
lugha ya Kiaralle-Tabulahan katika Glottolog
lugha ya Kiaralle-Tabulahan kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiarguni

Kiarguni ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waarguni kwenye kisiwa cha Arguni. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiarguni imehesabiwa kuwa watu 150 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiarguni iko katika kundi la Kibomberai-Kaskazini.

Viungo vya nje
lugha ya Kiarguni kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiarguni 
lugha ya Kiarguni katika Glottolog
lugha ya Kiarguni kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kias

Kias ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waas kwenye kisiwa cha Papua. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kias imehesabiwa kuwa watu 230 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kias iko katika kundi la Kiraja-Ampat.

Viungo vya nje
lugha ya Kias kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kias 
lugha ya Kias katika Glottolog
lugha ya Kias kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kiasilulu

Kiasilulu ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waasilulu kwenye visiwa vya Ambon na Seram. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kiasilulu imehesabiwa kuwa watu 8760. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiasilulu iko katika kundi la Kimaluku.

Viungo vya nje
lugha ya Kiasilulu kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiasilulu 
lugha ya Kiasilulu katika Glottolog
lugha ya Kiasilulu kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibabar-Kaskazini

Kibabar-Kaskazini ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wababar kwenye kisiwa cha Babar. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kibabar-Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibabar-Kaskazini iko katika kundi la Kibabar.

Viungo vya nje
lugha ya Kibabar-Kaskazini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibabar-Kaskazini 
lugha ya Kibabar-Kaskazini katika Glottolog
lugha ya Kibabar-Kaskazini kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibabar-Kusini-Mashariki

Kibabar-Kusini-Mashariki ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wababar kwenye kisiwa cha Babar. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kibabar-Kusini-Mashariki imehesabiwa kuwa watu 0. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibabar-Kusini-Mashariki iko katika kundi la Kibabar.

Viungo vya nje
lugha ya Kibabar-Kusini-Mashariki kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibabar-Kusini-Mashariki 
lugha ya Kibabar-Kusini-Mashariki katika Glottolog
lugha ya Kibabar-Kusini-Mashariki kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibada (Indonesia)

Kibada ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabada kwenye kisiwa cha Sulawesi. Isichanganywe na lugha ya Kibada izungumzwayo nchini Nigeria. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kibada imehesabiwa kuwa watu 6800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibada iko katika kundi la Kicelebiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kibada kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibada 
lugha ya Kibada katika Glottolog
lugha ya Kibada kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibadui

Kibadui ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabadui kwenye kisiwa cha Sunda. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibadui imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibadui iko katika kundi la Kisunda. Wengine wanaiangalia kama lahaja ya Kisunda lakini Wabadui na Wasunda ni tofauti kijamii na kidini.

Viungo vya nje
lugha ya Kibadui kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibadui 
lugha ya Kibadui katika Glottolog
lugha ya Kibadui kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibahau

Kibahau ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabahau kwenye kisiwa cha Kalimantan. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kibahau imehesabiwa kuwa watu 19,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibahau iko katika kundi la Kiborneo-Kaskazini.

Viungo vya nje
lugha ya Kibahau kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibahau 
lugha ya Kibahau katika Glottolog
lugha ya Kibahau kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibahonsuai

Kibahonsuai ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabahonsuai kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kibahonsuai imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Kwa vile Wabahonsuai wengi wameshaanza kuacha lugha yao, Kibahonsuai imekaribia kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibahonsuai iko katika kundi la Kicelebiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kibahonsuai kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibahonsuai 
lugha ya Kibahonsuai katika Glottolog
lugha ya Kibahonsuai kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibajau cha Indonesia

Kibajau ya Indonesia (pia Kiorang-Laut) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabajau kwenye visiwa vya Sulawesi, vya Sunda na vya Maluku kama Bacan, Obi, Kayoa na Sula. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kibajau imehesabiwa kuwa watu 150,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibajau iko katika kundi la Kibarito. Kuna lugha nyingine za Kibajau nchini Malaysia na Ufilipino kama k.m. Kimapun.

Viungo vya nje
lugha ya Kibajau kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibajau 
lugha ya Kibajau katika Glottolog
lugha ya Kibajau kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibakati'

Kibakati' ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabakati' kwenye kisiwa cha Kalimantan. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kibakati' imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibakati' iko katika kundi la Kiland-Dayak.

Viungo vya nje
lugha ya Kibakati' kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibakati' 
lugha ya Kibakati' katika Glottolog
lugha ya Kibakati' kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibakati'-Rara

Kibakati'-Rara (pia Kiluru) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia na Malaysia inayozungumzwa na Wabakati' kwenye kisiwa cha Kalimantan. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kibakati'-Rara nchini Indonesia imehesabiwa kuwa watu 12,000. Pia kuna wasemaji 11,300 nchini Malaysia (2000). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibakati'-Rara iko katika kundi la Kiland-Dayak.

Viungo vya nje
lugha ya Kibakati'-Rara kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibakati'-Rara 
lugha ya Kibakati'-Rara katika Glottolog
lugha ya Kibakati'-Rara kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Lugha za Malaysia
Kibakati'-Sara

Kibakati'-Sara (pia Kiriok) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabakati' kwenye kisiwa cha Kalimantan. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kibakati'-Sara imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibakati'-Sara iko katika kundi la Kiland-Dayak. Wasemaji wa Kibakati'-Sara pia wanaweza kuelewa lugha ya Kibakati'-Rara lakini lugha yao haieleweki kwa wasemaji wa Kibakati'-Rara.

Viungo vya nje
lugha ya Kibakati'-Sara kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibakati'-Sara 
lugha ya Kibakati'-Sara katika Glottolog
lugha ya Kibakati'-Sara kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibakumpai

Kibakumpai ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabakumpai kwenye kisiwa cha Kalimantan. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kibakumpai imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibakumpai iko katika kundi la Kibarito. Kibakumpai hutumiwa kama lugha ya soko katikati ya kisiwa.

Viungo vya nje
lugha ya Kibakumpai kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibakumpai 
lugha ya Kibakumpai katika Glottolog
lugha ya Kibakumpai kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibalaesang

Kibalaesang (pia Kipajo) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabalaesang kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kibalaesang imehesabiwa kuwa watu 3200. Kwa vile Wabalaesang wengi wameanza kuacha lugha yao, Kibalaesang imekaribia kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibalaesang iko katika kundi la Kicelebiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kibalaesang kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibalaesang 
lugha ya Kibalaesang katika Glottolog
lugha ya Kibalaesang kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibalantak

Kibalantak (pia Kikosian) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabalantak kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibalantak imehesabiwa kuwa watu 30,000. Pia wasemaji wa lugha jirani hujifunza Kibalantak kama lugha ya mawasiliano. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibalantak iko katika kundi la Kicelebiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kibalantak kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibalantak 
lugha ya Kibalantak katika Glottolog
lugha ya Kibalantak kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibali (Indonesia)

Kibali ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabali kwenye visiwa vya Bali na Nusa Penida. Pia Wabali wamehamia visiwa vya Sulawesi na vya Lombok. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibali imehesabiwa kuwa watu 3,330,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibali iko katika kundi la Kibali-Sasak-Sumbawa. Isichanganywe na lugha nyingine ziitwazo Kibali nchini za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Nigeria.

Viungo vya nje
lugha ya Kibali kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibali 
lugha ya Kibali katika Glottolog
lugha ya Kibali kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibambam

Kibambam (pia Kipita-Uluna-Salu) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabambam kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kibambam imehesabiwa kuwa watu 22,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibambam iko katika kundi la Kisulawesi-Kusini. Kibambam ni lugha mojawapo katika mlolongo wa lahaja pamoja na Kiaralle-Tabulahan, Kipannei na Kiulumanda.

Viungo vya nje
lugha ya Kibambam kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibambam 
lugha ya Kibambam katika Glottolog
lugha ya Kibambam kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Kibanda

Kibanda ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabanda kwenye visiwa vya Kei. Kwa asili Wabanda wametoka kisiwa cha Banda lakini lugha ya Kibanda imeachwa kuzungumzwa huko. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kibanda imehesabiwa kuwa watu 3000. Kwa vile Wabanda wengi wameanza kuacha lugha yao, Kibanda imekaribia kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda iko katika kundi la Kimaluku.

Viungo vya nje
lugha ya Kibanda kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibanda 
lugha ya Kibanda katika Glottolog
lugha ya Kibanda kwenye Ethnologue

Lugha za Indonesia
Orodha ya lugha za Timor-Mashariki

Orodha hii inahusu lugha za Timor ya Mashariki:

Kiadabe
Kibaikeno
Kibunak
Kifataluku
Kigalolen
Kihabun
Kiidate
Kikairui-Midiki
Kikemak
Kilakalei
Kimakasae
Kimakuva
Kimambae
Kinauete
Kipijini ya Timor
Kireno
Kitetun
Kitetun-Dili
Kitukudede
Kiwaima'a

Tazama pia
Timor ya Mashariki
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/TL

Timor ya Mashariki
Orodha ya lugha za Fiji

Orodha hii inataja lugha za Fiji:

Kifiji
Kifiji-Magharibi
Kigone-Dau
Kihindi cha Fiji
Kiingereza
Kikiribati
Kilau
Kilomaiviti
Kinamosi-Naitasiri-Serua
Kirotuma

Tazama pia
Fiji
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/FJ

Fiji
Orodha ya lugha za Polinesia ya Kifaransa

Orodha hii inahusu lugha za Polinesia ya Kifaransa:

Kiaustral
Kifaransa
Kihakka ya Kichina
Kimangareva
Kimarkesa-Kaskazini
Kimarkesa-Kusini
Kirapa
Kitahiti
Kituamotu

Tazama pia
Polinesia ya Kifaransa
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/PF

Polinesia ya Kifaransa
Orodha ya lugha za Kaledonia Mpya

Orodha hii inahusu lugha za Kaledonia Mpya:

Kiajie
Kiarhâ
Kiarhö
Kibislama
Kibwatoo
Kicaac
Kicemuhi
Kidrehu
Kidrubea
Kifagauvea
Kifaransa
Kifutuna-Mashariki
Kifwai
Kihaeke
Kihaveke
Kihmwaveke
Kiiaai
Kijava ya Kaledonia Mpya
Kijawe
Kineku
Kinelemwa-Nixumwak
Kinemi
Kinengone
Kinumee
Kinyelayu
Kiorowe
Kipaici
Kipije
Kipwaamei
Kipwapwa
Kisishee
Kitayo
Kitiri
Kivamale
Kiwaamwang
Kiwallis
Kixaracuu
Kixaragure
Kiyuanga

Tazama pia
Kaledonia Mpya
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/NC

Kaledonia Mpya
Orodha ya lugha za Mikronesia

Orodha hii inahusu lugha za Shirikisho la Mikronesia:

Kichuuk
Kiingereza
Kikapingamarangi
Kikosrae
Kimokil
Kimortlock
Kinamonuito
Kingatik
Kinguluwan
Kinukuoro
Kipaafang
Kipingelap
Kipohnpei
Kipuluwat
Kisatawal
Kiulithi
Kiwoleai
Kiyap

Tazama pia
Shirikisho la Mikronesia
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/FM

Mikronesia
Orodha ya lugha za Visiwa vya Solomon

Orodha hii inahusu lugha za Visiwa vya Solomon:

Kiaiwoo
Kiamba
Kianuta
Kiareare
Kiarosi
Kiasumboa
Kibabatana
Kibaeggu
Kibaelelea
Kibilua
Kibirao
Kiblablanga
Kibughotu
Kicheke-Holo
Kidori'o
Kidororo
Kiduke
Kiengdewu
Kifagani
Kifataleka
Kigao
Kigela
Kighanongga
Kighari
Kigula'alaa
Kiguliguli
Kihoava
Kiingereza
Kikahua
Kikazukuru
Kikiribati
Kikokota
Kikusaghe
Kikwaio
Kikwara'ae
Kilaghu
Kilau
Kilavukaleve
Kilengo
Kilonggu
Kilovono
Kilungga
Kimalango
Kimarovo
Kimono
Kinalögo
Kinatügu
Kiontong-Java
Kioroha
Kiowa
Kipijin ya Kisolomon
Kirennell-Bellona
Kiririo
Kiroviana
Kisa'a
Kisavosavo
Kisikaiana
Kisimbo
Kitairaha
Kitalise
Kitanema
Kitanibili
Kiteanu
Kitikopia
Kito'abaita
Kitouo
Kiughele
Kivaeakau-Taumako
Kivaghua
Kivangunu
Kivarisi
Kiwala
Kizabana
Kizazao

Tazama pia
Visiwa vya Solomon
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/SB

Solomon
Orodha ya lugha za Taiwan

Orodha hii inahusu lugha za Taiwan:

Kiamis
Kiamis-Nataoran
Kiatayal
Kibabuza
Kibasay
Kibunun
Kihakka ya Kichina
Kijapani
Kikanakanabu
Kikavalan
Kiketangalan
Kikulon-Pazeh
Kimandarin ya Kichina
Kimin-Nan ya Kichina
Kipaiwan
Kipapora-Hoanya
Kipuyuma
Kirukai
Kisaaroa
Kisaisiyat
Kisiraya
Kitaroko
Kithao
Kitsou
Kiyami

Tazama pia
Taiwan
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/TW

Taiwan