LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Kigata'

Kigata' ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Wagata'. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kigata' imehesabiwa kuwa watu 3060. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigata' iko katika kundi la Kimunda.

Viungo vya nje
lugha ya Kigata' kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigata' 
lugha ya Kigata' katika Glottolog
lugha ya Kigata' kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kigondi-Kaskazini

Kigondi ya Kaskazini ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wagondi. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kigondi ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 1,950,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigondi ya Kaskazini iko katika kundi lake lenyewe la Kigondi.

Viungo vya nje
lugha ya Kigondi ya Kaskazini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigondi ya Kaskazini 
lugha ya Kigondi ya Kaskazini katika Glottolog
lugha ya Kigondi ya Kaskazini kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kigondi-Kusini

Kigondi ya Kusini ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wagondi. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kigondi ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigondi ya Kusini iko katika kundi lake lenyewe la Kigondi.

Viungo vya nje
lugha ya Kigondi ya Kusini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigondi ya Kusini 
lugha ya Kigondi ya Kusini katika Glottolog
lugha ya Kigondi ya Kusini kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kigroma

Kigroma ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi, Uchina na Bhutan inayozungumzwa na Wagroma. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kigroma nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 14,000. Pia kuna wasemaji 12,800 nchini Uchina (1993). Idadi ya wasemaji nchini Bhutan haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigroma iko katika kundi la Kibodish.

Viungo vya nje
lugha ya Kigroma kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigroma 
lugha ya Kigroma katika Glottolog
lugha ya Kigroma kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Lugha za China
Lugha za Bhutan
Kigurung-Magharibi

Kigurung ya Magharibi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal, Uhindi na Myanmar inayozungumzwa na Wagurung. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kigurung ya Magharibi imehesabiwa kuwa watu 125,000 nchini Nepal na 33,000 nchini Uhindi. Idadi ya wasemaji nchini Myanmar haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigurung ya Magharibi iko katika kundi la Kibodish.

Viungo vya nje
lugha ya Kigurung ya Magharibi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigurung ya Magharibi 
lugha ya Kigurung ya Magharibi katika Glottolog
lugha ya Kigurung ya Magharibi kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Lugha za Nepal
Lugha za Myanmar
Kihmar

Kihmar ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wahmar. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kihmar imehesabiwa kuwa watu 83,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihmar iko katika kundi la Kisal.

Viungo vya nje
lugha ya Kihmar kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kihmar 
lugha ya Kihmar katika Glottolog
lugha ya Kihmar kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kiho

Kiho ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Waho. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiho imehesabiwa kuwa watu 1,040,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiho iko katika kundi la Kimunda.

Viungo vya nje
lugha ya Kiho kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiho 
lugha ya Kiho katika Glottolog
lugha ya Kiho kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kiholiya

Kiholiya ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Waholiya. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiholiya imehesabiwa kuwa watu 500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiholiya iko katika kundi la Kikannada.

Viungo vya nje
lugha ya Kiholiya kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiholiya
lugha ya Kiholiya katika Glottolog
lugha ya Kiholiya kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kihrangkhol

Kihrangkhol ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wahrangkhol. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kihrangkhol imehesabiwa kuwa watu 18,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihrangkhol iko katika kundi la Kisal.

Viungo vya nje
lugha ya Kihrangkhol kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kihrangkhol 
lugha ya Kihrangkhol katika Glottolog
lugha ya Kihrangkhol kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kihruso

Kihruso ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wahruso. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kihruso imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihruso iko katika kundi lake lenyewe la Kihruso.

Viungo vya nje
lugha ya Kihruso kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kihruso 
lugha ya Kihruso katika Glottolog
lugha ya Kihruso kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kiidu-Mishmi

Kiidu-Mishmi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Waidu-Mishmi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiidu-Mishmi imehesabiwa kuwa watu 11,000. Pia kuna wasemaji themanini nchini Uchina ambapo lugha huitwa Kiluoba ya Yidu, na wasemaji huitwa Waluoba. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiidu-Mishmi iko katika kundi la Kidigaro.

Viungo vya nje
lugha ya Kiidu-Mishmi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiidu-Mishmi 
lugha ya Kiidu-Mishmi katika Glottolog
lugha ya Kiidu-Mishmi kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Lugha za China
Kiirula

Kiirula ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wairula. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiirula imehesabiwa kuwa watu 200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiirula iko katika kundi la Kitamil.

Viungo vya nje
lugha ya Kiirula kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiirula 
lugha ya Kiirula katika Glottolog
lugha ya Kiirula kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kijad

Kijad ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wajad. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kijad imehesabiwa kuwa watu 300. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kijad iko katika kundi la Kibodish.

Viungo vya nje
lugha ya Kijad kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kijad 
lugha ya Kijad katika Glottolog
lugha ya Kijad kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kijangshung

Kijangshung ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wajangshung. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kijangshung imehesabiwa kuwa watu 1990. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kijangshung iko katika kundi la Kibodish.

Viungo vya nje
lugha ya Kijangshung kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kijangshung 
lugha ya Kijangshung katika Glottolog
lugha ya Kijangshung kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kijarawa (Uhindi)

Kijarawa ni lugha ya Kiandamani nchini Uhindi inayozungumzwa na Wajarawa visiwani mwa Andaman. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kijarawa imehesabiwa kuwa watu 250. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kijarawa iko katika kundi la Kiandamani-Kusini.

Viungo vya nje
lugha ya Kijarawa kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kijarawa 
lugha ya Kijarawa katika Glottolog
lugha ya Kijarawa kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kijuang

Kijuang ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Wajuang. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kijuang imehesabiwa kuwa watu 23,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kijuang iko katika kundi la Kimunda.

Viungo vya nje
lugha ya Kijuang kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kijuang 
lugha ya Kijuang katika Glottolog
lugha ya Kijuang kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kijuray

Kijuray ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Wajuray. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kijuray imehesabiwa kuwa watu 801,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kijuray iko katika kundi la Kimunda.

Viungo vya nje
lugha ya Kijuray kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kijuray 
lugha ya Kijuray katika Glottolog
lugha ya Kijuray kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikachari

Kikachari ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakachari. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kikachari imehesabiwa kuwa watu 59,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikachari iko katika kundi la Kibodo.

Viungo vya nje
lugha ya Kikachari kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikachari 
lugha ya Kikachari katika Glottolog
lugha ya Kikachari kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikadar

Kikadar ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakadar. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kikadar imehesabiwa kuwa watu 1960. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikadar iko katika kundi la Kimalayalam.

Viungo vya nje
lugha ya Kikadar kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikadar 
lugha ya Kikadar katika Glottolog
lugha ya Kikadar kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikaikadi

Kikaikadi ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakaikadi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikaikadi imehesabiwa kuwa watu 23,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaikadi iko katika kundi la Kitamil.

Viungo vya nje
lugha ya Kikaikadi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikaikadi 
lugha ya Kikaikadi katika Glottolog
lugha ya Kikaikadi kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikalanadi

Kikalanadi ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakalanadi. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kikalanadi imehesabiwa kuwa watu 750. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikalanadi iko katika kundi la Kidravidi-Kusini.

Viungo vya nje
lugha ya Kikalanadi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikalanadi 
lugha ya Kikalanadi katika Glottolog
lugha ya Kikalanadi kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikanikkaran

Kikanikkaran ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakanikkaran. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikanikkaran imehesabiwa kuwa watu 19,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikanikkaran iko katika kundi la Kitamil.

Viungo vya nje
lugha ya Kikanikkaran kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikanikkaran
lugha ya Kikanikkaran katika Glottolog
lugha ya Kikanikkaran kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikannada

Kikannada ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakannada. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikannada imehesabiwa kuwa watu milioni 37 na lakhi saba. Tena, watu milioni tisa huitumia kama lugha ya mawasiliano. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikannada iko katika kundi lake lenyewe la Kikannada.

Viungo vya nje
lugha ya Kikannada kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikannada 
lugha ya Kikannada katika Glottolog
lugha ya Kikannada kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikarbi

Kikarbi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakarbi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikarbi imehesabiwa kuwa watu 420,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikarbi iko katika kundi la Kisal.

Viungo vya nje
lugha ya Kikarbi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikarbi 
lugha ya Kikarbi katika Glottolog
lugha ya Kikarbi kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikhamba

Kikhamba ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakhamba. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikhamba imehesabiwa kuwa watu 1330. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikhamba haijaainishwa.

Viungo vya nje
lugha ya Kikhamba kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikhamba 
lugha ya Kikhamba katika Glottolog
lugha ya Kikhamba kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikhamti

Kikhamti ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Myanmar na Uhindi inayozungumzwa na Wakhamti. Mwaka wa 2000, idadi ya wasemaji wa Kikhamti nchini Myanmar imehesabiwa kuwa watu 8000. Pia kuna wasemaji 5000 nchini Uhindi (2007) Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikhamti iko katika kundi la Kitai ya Kusini-Magharibi.

Viungo vya nje
lugha ya Kikhamti kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikhamti 
lugha ya Kikhamti katika Glottolog
lugha ya Kikhamti kwenye Ethnologue

Lugha za Myanmar
Lugha za Uhindi
Kikhamyang

Kikhamyang ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakhamyang. Mwaka wa 2003, idadi ya wasemaji wa Kikhamyang imehesabiwa kuwa watu 50 tu,yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikhamyang iko katika kundi la Kitai ya Kusini-Magharibi.

Viungo vya nje
lugha ya Kikhamyang kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikhamyang 
lugha ya Kikhamyang katika Glottolog
lugha ya Kikhamyang kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikharia

Kikharia ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi na Nepal inayozungumzwa na Wakharia. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikharia imehesabiwa kuwa watu 240,000 nchini Uhindi na watu 1580 nchini Nepal. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikharia iko katika kundi la Kimunda.

Viungo vya nje
lugha ya Kikharia kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikharia 
lugha ya Kikharia katika Glottolog
lugha ya Kikharia kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Lugha za Nepal
Kikanashi

Kikanashi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakanashi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikanashi imehesabiwa kuwa watu 1400. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikanashi iko katika kundi la Kibodish.

Viungo vya nje
lugha ya Kikanashi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikanashi 
lugha ya Kikanashi katika Glottolog
lugha ya Kikanashi kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikhaling

Kikhaling ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal na Uhindi inayozungumzwa na Wakhaling. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikhaling nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 14,500. Idadi ya wasemaji nchini Uhindi haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikhaling iko katika kundi la Kikiranti.

Viungo vya nje
lugha ya Kikhaling kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikhaling 
lugha ya Kikhaling katika Glottolog
lugha ya Kikhaling kwenye Ethnologue

Lugha za Nepal
Lugha za Uhindi
Kuhara

Kuhara au kuendesha ni hali ya kupata choo chepesi au cha majimaji angalau mara tatu kwa siku. Kwa kawaida hudumu kwa siku chache na inaweza kusababisha upungufu wa maji mwilini kwa sababu ya ukosefu wa maji. Ishara za upungufu wa maji mwilini kwa kawaida huanza na ukosefu wa kunyooka kwa kawaida kwa ngozi na mabadiliko katika tabia za mtu. Hii inaweza kuendelea na kusababisha upungufu wa mkojo, upungufu wa rangi ya ngozi, a mpigo wa haraka wa moyo, na upungufu wa mwitikio inapoendelea kuwa mbaya zaidi. Hata hivyo, huenda kinyesi chepesi lakini kisicho cha majimaji katika watoto wanaonyonya, kikawa cha kawaida.

Sababu kuu ya maambukizo ya matumbo huwa ni kwa sababu ya kvirusi, bakteria, kimelea, au hali inayojulikana kama gastroenteritis. Maambukizo haya kwa kawaida hupatikana kutokana na chakula au maji ambayo yameambukizwa na kinyesi, au moja kwa moja kutoka kwa mtu mwingine ambaye ameambukizwa. Huenda ikagawanywa kwa aina tatu: kuhara maji kwa muda mfupi, kuhara damu kwa muda mfupi, na ukiwa utadumu kwa zaidi ya wiki mbili, kuhara kunaoendelea. Kuhara maji kwa muda mfupi huenda kukasababishwa na maambukizo ya kipindupindu. Ikiwa kuna damu inajulikana kama kuhara. Kuna sababu kadhaa zisizo za kuambukizwa ambazo zinaweza pia kusababisha kuhara ikiwa ni pamoja na: hyperthyroidism, kutovumilia laktosi, ugonjwa wa kuvimba matumbo, baadhi ya dawa, na ugonjwa wa matumbo yanayowashwakati ya sababu nyingine. Katika visa vingi uchunguzi wa kinyesi hauhitajiki ili kuthibitisha sababu halisi.

Unaweza kuzuia kuhara kunaoweza kuambukizwa kwa usafi ulioboreshwa, maji masafi ya kunywa, na kunawa mikono. Kunyonyesha kwa angalau miezi sita kunapendekezwa hata pia chanjo dhidi ya rotavirus. Dawa ya maji ya kunywa (ORS), ambayo ni maji masafi yenye viwango vinavyofaa vya chumvi na sukari, ndio matitabu yanayopendekezwa. Tembe za Zinki zinapendekezwa pia. Matibabu haya yamekadiriwa kuwa yamewaokoa watoto milioni 50 kati ya miaka 25 iliyopita. Wakati watu wanahara inapendekezwa kwamba waendelee kula chakula chenye afya na watoto waendelee kunyonya. Ikiwa ORS ya kuuzwa hazipatikani, suluhisho za nyumbani zinaweza kutumiwa. Kwa wale wanoendesha sana, maji ya kudungwa ndani ya venayanaweza kuhitajika. Hata hivyo, katika visa vingi, inaweza kudhibitiwa vizuri kwa maji mdomoni. Viua wadudu, ijapokuwa haitumiwi sana, inaweza kupendekezwa katika visa vichache kama wale wanaohara damu na wana joto jingi, kuhara kunaotokana na kusafiri, na wale wanaopata bakteria au vimelea fulani katika kinyesi chao. Loperamide inaweza kusaidia kupunguza kuhara lakini haipendekezwi kwa wale wenye maradhi makali.

Karibu visa bilioni 1.7 hadi 5 za kuhara hufanyika kila mwaka. Vimekita mizizi sana katika nchi zinazokua, ambapo watoto wadogo wanahara karibu mara tatu kwa mwaka. Duniani kote, hadi 2012, ilikuwa sababu ya pili kuu ya watoto kufariki wakiwa chini ya miaka 5 (milioni 0.76 au 11%). Matukio ya mara kwa mara ya kuhara huwa sababu kuu ya utapiamlo na sababu kuu kwa watoto chini ya umri wa miaka mitano. Matatizo mengine ya muda mrefu ambayo yanaweza kutokea ni pamoja na ukuaji duni wa kimwili na kiakili.

Marejeleo

Maradhi ya kuambukiza‎
Ayasanda

Ayasanda ni kata ya Wilaya ya Babati Mjini katika Mkoa wa Manyara, Tanzania yenye postikodi namba 27216. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,182 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Babati Mjini
Mkoa wa Manyara
Baoy

Baoy ni kata ya Wilaya ya Babati Mjini katika Mkoa wa Manyara, Tanzania yenye postikodi namba 27218
. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,565 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Babati Mjini
Mkoa wa Manyara
Endakiso

Endakiso ni kata ya Wilaya ya Babati Mjini katika Mkoa wa Manyara, Tanzania yenye postikodi namba 27211
. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,246 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Babati Mjini
Mkoa wa Manyara
Nar

Nar ni kata ya Wilaya ya Babati Mjini katika Mkoa wa Manyara, Tanzania yenye postikodi namba 27208
. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,186 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Babati Mjini
Mkoa wa Manyara
Bagara

Bagara ni kata ya Babati Mjini katika Mkoa wa Manyara, Tanzania yenye postikodi namba 27103
. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,920 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Babati Mjini
Mkoa wa Manyara
Maisaka

Maisaka ni kata ya Babati Mjini katika Mkoa wa Manyara, Tanzania yenye postikodi namba 27104
. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,831 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Babati Mjini
Mkoa wa Manyara
Mutuka

Mutuka ni kata ya Wilaya ya Babati Mjini katika Mkoa wa Manyara, Tanzania yenye postikodi namba 27106
. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,910 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Babati Mjini
Mkoa wa Manyara
Nangara

Nangara ni kata ya Wilaya ya Babati Mjini katika Mkoa wa Manyara, Tanzania yenye postikodi namba 27102
. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,468 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Babati Mjini
Mkoa wa Manyara
Dirima

Dirima ni kata ya Wilaya ya Hanang katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,538 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Hanang
Mkoa wa Manyara
Endasiwold

Endasiwold ni kata ya Wilaya ya Hanang katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,562 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Hanang
Mkoa wa Manyara
Lalaji

Lalaji ni kata ya Wilaya ya Hanang katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,698 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Hanang
Mkoa wa Manyara
Kikhasi

Kikhasi ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi na Bangladesh inayozungumzwa na Wakhasi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikhasi nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 843,000. Idadi ya wasemaji nchini Bangladesh haijulikani lakini ni wachache sana tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikhasi iko katika kundi la Kimon-Khmer.

Viungo vya nje
lugha ya Kikhasi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikhasi 
lugha ya Kikhasi katika Glottolog
lugha ya Kikhasi kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Lugha za Bangladesh
Kikhirwar

Kikhirwar ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakhirwar. Idadi ya wasemaji wa Kikhirwar imehesabiwa kuwa watu 34,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikhirwar iko katika kundi la Kigondi.

Viungo vya nje
lugha ya Kikhirwar kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikhirwar 
lugha ya Kikhirwar katika Glottolog
lugha ya Kikhirwar kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikinnauri

Kikinnauri ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakinnauri. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikinnauri imehesabiwa kuwa watu 65,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikinnauri iko katika kundi la Kibodish.

Viungo vya nje
lugha ya Kikinnauri kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikinnauri 
lugha ya Kikinnauri katika Glottolog
lugha ya Kikinnauri kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikinnauri-Bhoti

Kikinnauri ya Bhoti ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakinnauri. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikinnauri ya Bhoti imehesabiwa kuwa watu 6790. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikinnauri ya Bhoti iko katika kundi la Kibodish.

Viungo vya nje
lugha ya Kikinnauri ya Bhoti kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikinnauri ya Bhoti 
lugha ya Kikinnauri ya Bhoti katika Glottolog
lugha ya Kikinnauri ya Bhoti kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikinnauri-Chitkuli

Kikinnauri ya Chitkuli ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakinnauri. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kikinnauri ya Chitkuli imehesabiwa kuwa watu 1060. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikinnauri ya Chitkuli iko katika kundi la Kibodish.

Viungo vya nje
lugha ya Kikinnauri ya Chitkuli kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikinnauri ya Chitkuli 
lugha ya Kikinnauri ya Chitkuli katika Glottolog
lugha ya Kikinnauri ya Chitkuli kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikoch

Kikoch ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi na Bangladesh inayozungumzwa na Wakoch. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikoch nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 30,000. Pia kuna wasemaji 6000 nchini Bangladesh (2006). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikoch iko katika kundi la Kisal.

Viungo vya nje
lugha ya Kikoch kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikoch 
lugha ya Kikoch katika Glottolog
lugha ya Kikoch kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Lugha za Bangladesh
Kikoda

Kikoda ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi na Bangladesh inayozungumzwa na Wakoda. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikoda nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 43,000. Pia kuna wasemaji 1300 nchini Bangladesh (2005). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikoda iko katika kundi la Kimunda.

Viungo vya nje
lugha ya Kikoda kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikoda 
lugha ya Kikoda katika Glottolog
lugha ya Kikoda kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Lugha za Bangladesh
Kikodaku

Kikodaku ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakodaku. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikodaku imehesabiwa kuwa watu 15,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikodaku iko katika kundi la Kimunda.

Viungo vya nje
lugha ya Kikodaku kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikodaku 
lugha ya Kikodaku katika Glottolog
lugha ya Kikodaku kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikodava

Kikodava ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakodava. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikodava imehesabiwa kuwa watu 200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikodava iko katika kundi la Kitamil.

Viungo vya nje
lugha ya Kikodava kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikodava 
lugha ya Kikodava katika Glottolog
lugha ya Kikodava kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Ayamaami

Ayamaami ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,848 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Ayamohe

Ayamohe ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,785 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Kikisan

Kikisan ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakisan. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikisan imehesabiwa kuwa watu 141,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikisan iko katika kundi la Kidravidi-Kaskazini.

Viungo vya nje
lugha ya Kikisan kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikisan 
lugha ya Kikisan katika Glottolog
lugha ya Kikisan kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Dinamu

Dinamu ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,606 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Eshkesh

Eshkesh ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,859 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Endamilay

Endamilay ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,967 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Endagikot

Endagikot ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,463 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Gidihim

Gidihim ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,198 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Geterer

Geterer ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,445 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Gunyoda

Gunyoda ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,477 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Imboru

Imboru ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,938 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Haydom

Haydom ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 23,013 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Hayderer

Hayderer ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,004 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Marang

Marang ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,377 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Nahasey

Nahasey ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,844 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Nambisi

Nambisi ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,874 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Sanu Baray

Sanu Baray ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,233 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Uhuru (Mbulu)

Uhuru ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,141 waishio humo.

Kata ya Uhuru iko Mbulu mjini na ina shule ya sekondari ya kata Singland Sekondari ambayo bado ni shule changa inayofanyiwa maboresho kila leo.

Kata ya Uhuru ina mitaa saba: Harka, Ayalabe, Uhuru, Madukani, Ayarati... ila ofisi iliyopo mtaa wa Uhuru ndipo shughuli za kiutawala hutekelezwa.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Yaeda Ampa

Yaeda Ampa ni kata ya Wilaya ya Mbulu katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,138 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Mbulu
Mkoa wa Manyara
Endiamtu

Endiamtu ni kata ya Wilaya ya Simanjiro katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,621 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Simanjiro
Mkoa wa Manyara
Endonyongijape

Endonyongijape ni kata ya Wilaya ya Simanjiro katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,153 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Simanjiro
Mkoa wa Manyara
Kitwai

Kitwai ni kata ya Wilaya ya Simanjiro katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,914 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Simanjiro
Mkoa wa Manyara
Komolo

Komolo ni kata ya Wilaya ya Simanjiro katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,555 waishio humo.

Mwenyekiti wa kwanza wa kijiji hicho alijulikana kama mzee Abdallah Said. Mzee huyu wa Kizigua ndiye Mswahili wa kwanza katika kijiji hicho.

Komolo imebarikiwa ardhi kubwa ya kilimo pamoja na upatikaji wa madini mbalimbali. Mazao makuu ni ngwara, maharagwe, mahindi, choroko na mengine, lakini pia wananchi wa Komolo wanajishughulisha na uchimbaji mdogo wa madini.

Marejeo 

Wilaya ya Simanjiro
Mkoa wa Manyara
Naisinyai

Naisinyai ni kata ya Wilaya ya Simanjiro katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,144 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Simanjiro
Mkoa wa Manyara
Ruvu Remiti

Ruvu Remiti ni kata ya Wilaya ya Simanjiro katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,077 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Simanjiro
Mkoa wa Manyara
Chapakazi

Chapakazi ni kata ya Wilaya ya Kiteto katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,773 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Kiteto
Mkoa wa Manyara
Loolera

Loolera ni kata ya Wilaya ya Kiteto katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,098 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Kiteto
Mkoa wa Manyara
Magungu

Magungu ni kata ya Wilaya ya Kiteto katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,732 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Kiteto
Mkoa wa Manyara
Namelock

Namelock ni kata ya Wilaya ya Kiteto katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,743 waishio humo.

Marejeo 

Wilaya ya Kiteto
Mkoa wa Manyara
Shule ya msingi

Shule ya msingi ni hatua ya kwanza katika mfululizo wa masomo katika nchi nyingi.

Masomo ya msingi huchukua kati ya miaka 5 hadi 8 ya kwanza ya elimu rasmi. 

Kwa jumla elimu ya juu hujumulisha miaka 6-8 ya masomo kuanzia mwaka wa tano au sita, lakini hutofautiana kati ya nchi na nchi. 

Asilimia 70 ya watoto waliotimu umri wa kujiunga na shule hujiandikisha katika masomo ya msingi kote ulimwenguni na viwango hivi vinaongezeka.

Chini ya mipango ya Elimu kwa wote inayoendeshwa na Shirika la Elimu, Sayansi na Utamaduni la Umoja wa Mataifa (UNESCO), nchi nyingi zina nia ya kufanikisha uandikishaji katika elimu ya msingi ifikapo mwaka 2015, na katika nchi nyingi, ni lazima kwa watoto kupata elimu ya msingi.

Kwa nchi ya Tanzania ni tofauti na nchi nyingine duniani kwani huanzia awali hadi darasa la saba, baada ya hapo unajiunga na elimu ya sekondari kwa miaka 6 yaani kidato cha kwanza hadi cha sita, baada ya hapo unajiunga na chuo kikuu. Serikali inazidi kujenga shule vijijini kwa sababu watu wengi huko hawana elimu; lakini bado kuna suala la ubora.

Elimu
Wamandayo

Wamandayo ni wafuasi wa dini ya Mesopotamia wanaohesabika kuwa 60,000-70,000. 

Wanamheshimu sana Yohane Mbatizaji, lakini wanamkataa Yesu pamoja na Musa na Abrahamu.

Inaonekana kwamba asili ni bonde la mto Yordan. Kutoka huko walihama si baada ya karne ya 2 BK. 

Miaka hii ya mwisho kutoka Iraq wamesambaa katika nchi mbalimbali, hasa za jirani, lakini pia za mbali kama Uswidi na Australia.

Dini
Kikoireng

Kikoireng ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakoireng. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikoireng imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikoireng iko katika kundi la Kisal.

Viungo vya nje
lugha ya Kikoireng kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikoireng 
lugha ya Kikoireng katika Glottolog
lugha ya Kikoireng kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikok-Borok

Kikok-Borok ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi na Bangladesh inayozungumzwa na Wakok-Borok. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikok-Borok nchini Unhindi imehesabiwa kuwa watu 778,000. Pia kuna wasemaji 5000 nchini Bangladesh. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikok-Borok iko katika kundi la Kisal.

Viungo vya nje
lugha ya Kikok-Borok kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikok-Borok 
lugha ya Kikok-Borok katika Glottolog
lugha ya Kikok-Borok kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Lugha za Bangladesh
Kikolami-Kaskazini-Magharibi

Kikolami ya Kaskazini-Magharibi ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakolami. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikolami ya Kaskazini-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 122,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikolami ya Kaskazini-Magharibi iko katika kundi la Kidravidi ya Kati.

Viungo vya nje
lugha ya Kikolami ya Kaskazini-Magharibi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikolami ya Kaskazini-Magharibi 
lugha ya Kikolami ya Kaskazini-Magharibi katika Glottolog
lugha ya Kikolami ya Kaskazini-Magharibi kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikolami-Kusini-Mashariki

Kikolami ya Kusini-Mashariki ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakolami. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kikolami ya Kusini-Mashariki imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikolami ya Kusini-Mashariki iko katika kundi la Kidravidi ya Kati.

Viungo vya nje
lugha ya Kikolami ya Kusini-Mashariki kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikolami ya Kusini-Mashariki 
lugha ya Kikolami ya Kusini-Mashariki katika Glottolog
lugha ya Kikolami ya Kusini-Mashariki kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikom (Uhindi)

Kikom ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakom. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikom imehesabiwa kuwa watu 14,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikom iko katika kundi la Kisal.

Viungo vya nje
lugha ya Kikom kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikom 
lugha ya Kikom katika Glottolog
lugha ya Kikom kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikonda-Dora

Kikonda-Dora ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Waporja. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikonda-Dora imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikonda-Dora iko katika kundi la Kigondi-Kui.

Viungo vya nje
lugha ya Kikonda-Dora kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikonda-Dora 
lugha ya Kikonda-Dora katika Glottolog
lugha ya Kikonda-Dora kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikoraga cha Korra

Kikoraga ya Korra ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakoraga. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikoraga ya Korra imehesabiwa kuwa watu 14,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoraga ya Korra iko katika kundi la Kitulu.

Viungo vya nje
lugha ya Kikoraga ya Korra kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikoraga ya Korra 
lugha ya Kikoraga ya Korra katika Glottolog
lugha ya Kikoraga ya Korra kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikoraga cha Mudu

Kikoraga ya Mudu ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakoraga. Idadi ya wasemaji wa Kikoraga ya Mudu haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoraga ya Mudu iko katika kundi la Kitulu.

Viungo vya nje
lugha ya Kikoraga ya Mudu kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikoraga ya Mudu 
lugha ya Kikoraga ya Mudu katika Glottolog
lugha ya Kikoraga ya Mudu kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikorku

Kikorku ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakorku. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikorku imehesabiwa kuwa watu 574,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikorku iko katika kundi la Kimunda.

Viungo vya nje
lugha ya Kikorku kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikorku 
lugha ya Kikorku katika Glottolog
lugha ya Kikorku kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikoro (Uhindi)

Kikoro ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakoro au Waaka. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikoro imehesabiwa kuwa watu 1500. Kuhusu uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi Kikoro haijaainishwa.

Viungo vya nje
lugha ya Kikoro kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikoro 
lugha ya Kikoro katika Glottolog
lugha ya Kikoro kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikorwa

Kikorwa ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakorwa. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikorwa imehesabiwa kuwa watu 34,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikorwa iko katika kundi la Kimunda.

Viungo vya nje
lugha ya Kikorwa kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikorwa 
lugha ya Kikorwa katika Glottolog
lugha ya Kikorwa kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikota (Uhindi)

Kikota ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakota. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikota imehesabiwa kuwa watu 930. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikota iko katika kundi la Kitamil-Kikannada.

Viungo vya nje
lugha ya Kikota kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikota 
lugha ya Kikota katika Glottolog
lugha ya Kikota kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikoya

Kikoya ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakoya. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikoya imehesabiwa kuwa watu 362,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoya iko katika kundi la Kigondi-Kui.

Viungo vya nje
lugha ya Kikoya kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikoya 
lugha ya Kikoya katika Glottolog
lugha ya Kikoya kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Kikudiya

Kikudiya ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakudiya. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikudiya imehesabiwa kuwa watu 2800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikudiya iko katika kundi la Kitulu.

Viungo vya nje
lugha ya Kikudiya kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikudiya 
lugha ya Kikudiya katika Glottolog
lugha ya Kikudiya kwenye Ethnologue

Lugha za Uhindi
Mdudu mabawa-manyoya

Wadudu mabawa-manyoya ni wadudu wadogo hadi wakubwa kiasi wa oda Trichoptera (thrix = unyoya, ptera = mabawa) katika nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Jina lao ni tafsiri ya jina la kisayansi. Wadudu hawa wanafanana na nondo wadogo (oda Lepidoptera) na oda hizi zina mnasaba. Lakini badala ya vigamba vya mabawa ya Lepidoptera mabawa ya Trichoptera yanabeba manyoya.

Lava wa spishi nyingi huishi majini lakini wale wa familia Limnephilidae huishi kwenye ardhi. Wanatoa hariri ili kuitengenezea utando au kipeto. Wanaotengeneza utando huishi katika maji yanayotiririka. Utando ni kimbilio na inafaa kutega chakula (wanyama wadogo, viani, masalio). Kipeto cha lava wengine (wadudu-kipeto) kinatumikia kwa kukinga kiwiliwili chororo dhidi ya adui na kinashirikisha vitu vigumu kama chembe za mchanga, vijiti, koa n.k. Lava anaweza kutoa kichwa na kidari (toraksi) na kutembea akivuta kipeto. Kuna lava ambao huishi majini bila utando au kipeto. Hawa hutumia hariri tu ili kutengeneza kifukofuko cha bundo.

Spishi kadhaa za Afrika ya Mashariki
 Adicella vera
 Anisocentropus fulvus
 Athripsodes sagittatus
 Cheumatopsyche meruana
 Cheumatopsyche usambara
 Chimarra elga
 Chimarra kenyana
 Chimarra somereni
 Ecnomus dentatus
 Ecnomus fuscus
 Ecnomus mennelli
 Helicopsyche annae
 Helicopsyche bifida
 Helicopsyche pedunculata
 Helicopsyche stoltzei
 Helicopsyche tanzanica
 Helicopsyche usambarensis
 Hydropsyche jeanneli
 Hydropsyche plesia
 Lepidostoma grana
 Lepidostoma oma
 Lepidostoma turka
 Notoernodes inornatus
 Oecetis caudata
 Oecetis thikanensis
 Pseudoxyethira glandulosa
 Pseudoxyethira kenyella
 Setodes gona
 Setodes trifidus
 Tinodes bicuspidalis
 Tinodes guttatus
 Tinodes rungweensis
 Triaenodes elegantulus
 Triaenodes hickini
 Triaenodes tanzanicus
 Ugandatrichia acuta
 Ugandatrichia dentata
 Ugandatrichia tanzaniensis

Picha

Wadudu mabawa-manyoya
884 KK

Makala hii inahusu mwaka 884 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 9 KK
722 KK

Makala hii inahusu mwaka 722 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
721 KK

Makala hii inahusu mwaka 721 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
723 KK

Makala hii inahusu mwaka 723 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
728 KK

Makala hii inahusu mwaka 728 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
727 KK

Makala hii inahusu mwaka 727 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
726 KK

Makala hii inahusu mwaka 726 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
725 KK

Makala hii inahusu mwaka 725 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
724 KK

Makala hii inahusu mwaka 724 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
710 KK

Makala hii inahusu mwaka 710 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
709 KK

Makala hii inahusu mwaka 709 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
708 KK

Makala hii inahusu mwaka 708 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
707 KK

Makala hii inahusu mwaka 707 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
706 KK

Makala hii inahusu mwaka 706 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
705 KK

Makala hii inahusu mwaka 705 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
704 KK

Makala hii inahusu mwaka 704 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
703 KK

Makala hii inahusu mwaka 703 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
702 KK

Makala hii inahusu mwaka 702 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
719 KK

Makala hii inahusu mwaka 719 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
718 KK

Makala hii inahusu mwaka 718 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
717 KK

Makala hii inahusu mwaka 717 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
715 KK

Makala hii inahusu mwaka 715 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
714 KK

Makala hii inahusu mwaka 714 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
713 KK

Makala hii inahusu mwaka 713 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
712 KK

Makala hii inahusu mwaka 712 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
711 KK

Makala hii inahusu mwaka 711 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
720 KK

Makala hii inahusu mwaka 720 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
730 KK

Makala hii inahusu mwaka 730 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
739 KK

Makala hii inahusu mwaka 739 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
738 KK

Makala hii inahusu mwaka 738 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
737 KK

Makala hii inahusu mwaka 737 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
736 KK

Makala hii inahusu mwaka 736 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
735 KK

Makala hii inahusu mwaka 735 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
734 KK

Makala hii inahusu mwaka 734 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
733 KK

Makala hii inahusu mwaka 733 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
732 KK

Makala hii inahusu mwaka 732 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
731 KK

Makala hii inahusu mwaka 731 KK (kabla ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa

Waliofariki 

Karne ya 8 KK
Bomani (Tarime)

Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Boma (maana)

Bomani ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31401 . 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,165 waishio humo.

Mwaka  2016  ripoti ya Ofisi ya Taifa ya Takwimu ilionesha kuna idadi ya watu 10,113 ambapo .

Vijiji katika kata ya Bomani 
kata hii ina vijiji 7 ambavyo ni:
 Anglikana
 Biambwi
 Bomani
 Buhemba
 Magereza
 Mawasiliano
 NHC

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Genyange

Genyange ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31430  . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,453 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Itiryo

Itiryo ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31428  . 
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,972 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Kentare

Kentare ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31429  . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,475 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Komaswa

Komaswa ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31426  . 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,860 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Kiore

Kiore ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31425  . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,020 waishio humo. Kata ya Kiore iligawanywa toka kata ya zamani ya Nyandoto. jina linatokana na mlima Kiore uliopo kati ya vijiji vya Nyagisya na Kewamamba. Mkaazi mkongwe wa Kitongoji cha Kiore-Nyagisya, Mzee Anthony Roche(91)anasema Wakaazi wa Kiore ni wakuria jamii ya Wasweta waliosambaratishwa kutoka ngome yao iliyojulikana kama Kwigori na mabomu ya wajerumani wakati wa utawala wao Tanganyika.Baada ya shambulioo la mabomu walisambaa kuzingira mlima Kiore.

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Nyamaranga

Nyamaranga ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31423  . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,966 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Mbogi

Mbogi ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31424  . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,124 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Nyamisangura

Nyamisangura ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31403  . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,742 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Nyansincha

Nyansincha ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31427  . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,061 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Sabasaba (Tarime)

Kwa matumizi mengine ya jina hili tazama Sabasaba (maana)

Sabasaba ni kata ya Wilaya ya Tarime katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31402  . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,524 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Tarime
Wilaya za Mkoa wa Mara
Geitasamo

Geitasamo ni kata ya Wilaya ya Serengeti katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31604. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,520 waishio humo.

Marejeo

Wilaya ya Serengeti
Mkoa wa Mara
Mbalibali

Mbalibali ni kata ya Wilaya ya Serengeti katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31624. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,390 waishio humo.

Marejeo
 

Wilaya ya Serengeti
Mkoa wa Mara