LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Destiny

Destiny ni jina la kutaja wimbo ulioimbwa na kutungwa na msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania - M-Rap. Wimbo huu amemshirikisha msanii wa Ragga Riddim/Bongo Flava  Deddy. Maudhui ya kibwagizo cha wimbo huu ni ya Ragga, umeufanya kuwa wimbo pekee nchini Tanzania kuwa na kiitikio kizuri cha ragga kuliko zote zilizowahi kutolewa. Wimbo umetayarishwa na Pancho Latino akiwa na Hermy B.. Wimbo ulitolewa wiki tatu tu baada ya msanii huyu kuingia mkataba na B-Hits Music Group kunako mwezi wa Januari 2013.

Deddy, amefanya Ragga ya Tanzania kuwa katika ramani. Mashairi yanataja au yanasisitiza usikate tamaa katika maisha. Hujui nini Mungu kakupangia, kama una nia na jambo fulani, basi amini utafanikiwa.

Historia

Mashairi
Mashairi yanataja au yanasisitiza usikate tamaa katika maisha. Hujui nini Mungu kakupangia, kama una nia na jambo fulani, basi amini utafanikiwa. Kutokana na uchungu alionao moyoni mwake katika kuhakikisha maisha yanaenda vyema, M-Rap alisema hivi:

Mpangilio wa mashairi

DESTINY:Beti ya 1:

Intro:Jah ndo anapanga DESTINY
If you have a dream know that you can make
it#Trust me,M-RAP am on it...
remember black africans. movement they made
it
Usiseme najaribu ondoa usemi ule wa
maybe*4,Martin Luther King made the Africans
united
Remember black African movement they made it
Usiseme najaribu ondoa usemi ule maybe
Martin Luther King made the africans united
Mungu akishapanga binadamu ye ni nani?!
Aah,sema sirudi tena
Pamoja we una nguvu mtegemee Mungu sana
Wenye money,power ni watoto kwa Maulana
Uliyemkosa hujachelewa,haukujua unachofanya
Baba alijua nimepotea
Akawa na imani kwenye giza naelekea
Akasema mziki uhuni,kumbe talanta mekalia
Bila ya kujua ma mama ananiombea
Thinking of the future,carin of da present
Eti four siwezi vuka nitakuwa mpiga debe
Muhuni,kibaka,mabaya acha waseme
Uchungu alopata mama sijui vipi niseme

DESTINY: Beti ya 2:

Dear LORD says ,no work no food
Without hustlin,there comes no good
Nkaendelea strugglin,sometimes no food
Najitazama kwenye kioo,merudi home jasho full
Aaah sikuwa na demu,nlikuwa lonely
Sikuona mwanga ni giza kwa machoni
Mziki mgumu nusu niache niwe msomi
nikaamini itawaka in the mornin
God bless me i met HERMY na LATINO
Ndipo nikasign deal nikamwaga wino
Girls na machizi like oouw!yu know
TZ mpaka KENYA BHITZ we on
1 my dream real man came true
Artist MAMA am proud of you
Kama una lengo hustle utakuwa juu
Weka jitihada usimsahau aliye juu.

Marejeo

Viungo vya Nje

Blogu ya M-Rap

Nyimbo za 2013
Nyimbo za M-Rap
Nyimbo zilizotayarishwa na Pancho Latino
Nyimbo zilizotayarishwa na Hermy B.
Russell Crowe

Russell Ira Crowe (alizaliwa 7 Aprili 1964) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini New Zealand.

Marejeo

Viungo vya Nje 
 

Waigizaji filamu wa New Zealand
Kevin Costner

Kevin Michael Costner (amezaliwa 18 Januari 1955) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje 
 

Waigizaji filamu wa Marekani
Paramore

Paramore ilianzishwa huko Franklin, Tennessee mwaka wa 2004, na Hayley Williams (Waimbaji mkuu) sambamba na Josh Farro (Mwanagitaa mkuu / anayenga mkono Waimbaji), Jeremy Davis (bass gitaa)]] na [[Zac Farro (mapipa). Kabla ya kuanzishwa kwa Paramore, wanabendi wengine hawakupendelea Williams awe mwimbaji, lakini kwasababu walikuwa marafiki alianza kutunga nyimbo nao na kisha kuwa mwanabendi. Bendi kimetoa Albamu tatu kwenye studio, All We Know Is Falling, Riot!, Na Brand New Eyes na vile vile live album mbili, na mmoja EP albums. Mwezi Juni 2009, bendi ilimkaribisha Taylor York (rhythm guitar) kama mwanachama rasmi, ingawa yeye alikuwa tayari alikuwa akicheza na bendi kutoka mwaka wa 2007.

Muziki 
Albamu
 2005: All We Know Is Falling
 2007: Riot!
 2009: Brand New Eyes
 2013: Paramore

Viungo vya nje 

 paramore.net

Muziki wa rock
Chuo Kikuu cha Ufundi cha München

Chuo Kikuu cha Ufundi cha München (Kijerumani: Technische Universität München, TU München, TUM) ni chuo kikuu cha Ufundi nchini Ujerumani, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1868 katika München.

Viungo vya Nje 
 

München
[[Jamii:Vyuo vikuu vya Ufundi|München]
Bavaria
Salutaris Melchior Libena

Salutaris Melchior Libena ni Askofu wa kwanza wa Jimbo Katoliki la Ifakara, katika mkoa wa Morogoro, nchini Tanzania.

Alizaliwa huko Itete tarehe 23 Novemba 1963 na baada ya masomo ya ngazi mbalimbali alipewa upadrisho katika Jimbo Katoliki la Mahenge tarehe 29 Juni 1991.

Tarehe 28 Januari 2010 aliteuliwa na Papa Benedikto XVI kuwa askofu msaidizi wa Jimbo Kuu la Dar-es-Salaam	kwa jina la jimbo la zamani la Sutunurca, akapewa daraja takatifu ya uaskofu na Kardinali Polikarp Pengo tarehe 19 Machi 2010.

Tarehe 14 Januari 2012 aliteuliwa na Papa huyohuyo kuchunga jimbo jipya la Ifakara, ambamo yeye ni mwenyeji, akiwa askofu wa kwanza kutoka kabila la Wandamba.

Viungo vya nje 
  Bishop Salutaris Melchior Libena

Waliozaliwa 1963
Watu wa Tanzania
Maaskofu Wakatoliki
Watu walio hai
Wilaya ya Chamwino

Kwa maana nyingine ya jina hilo angalia Chamwino (maana)

Chamwino ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Dodoma Tanzania, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo mwaka 2007. 

Ina postikodi namba 41400. 

Idadi ya wakazi wa wilaya hii ilikuwa watu wapatao 19,175 wakati wa sensa ya mwaka 2012.

Makao makuu ya wilaya yako Chamwino mjini.

Marejeo

Viungo vya Nje
 Tovuti rasmi ya Wilaya ya Chamwino, iliangaliwa Oktoba 2020

Wilaya za Mkoa wa Dodoma
Guguchawi

Maguguchawi ni mimea ya jenasi Striga katika familia Orobanchaceae iliyo vimelea. Guguchawi ni jina la jumla la spishi za Striga. Spishi kadhaa zina majina mengine, kama kakindu, kichaani, kichawi dume na kidevu cha mbuzi.

Mimea hii humelea manyasi hasa lakini spishi nyingine humelea jamiikunde. Mizizi yao ipenya mizizi ya mmea mlisha ili kuifyonzea maji na madini. Kwa hivyo inaweza kuleta hasara kubwa mashambani kwa muhindi, mtama, mwele, mkunde n.k.

Spishi za Afrika
 S. aequinoctialis
 S. angolensis
 S. angustifolia
 S. asiatica, Kichawi Dume
 S. aspera
 S. bilabiata
 S. brachycalyx
 S. chrysantha
 S. dalzielii
 S. elegans, Kichaani
 S. forbesii
 S. gastonii
 S. gesnerioides
 S. gracillima
 S. hermonthica, Kichawi Dume
 S. hirsuta
 S. junodii
 S. klingii
 S. latericea
 S. lepidagathidis
 S. lutea
 S. macrantha
 S. passargei
 S. pinnatifida
 S. primuloides
 S. pubiflora, Kakindu au Kidevu cha Mbuzi
 S. yemenica

Picha

Guguchawi na jamaa
Conrad George Rutangantevyi

Conrad George Rutangantevyi (alizaliwa 26 Januari 1991) ,  ni msanii chipukizi wa hip hop na Bongo Flava nchini Tanzania.

Alizaliwa Kanazi, wilaya ya Ngara, mkoa wa Kagera, kaskazini-magharibi mwa Tanzania. Amesoma shule ya msingi Kanazi kuanzia mwaka 2000 hadi 2006, akiwa darasa la tano kwa mara ya kwanza alishiriki mashindano yaliyoandaliwa na Radio kwizera iliyopo mjini Ngara kwa ushirikiano wa shirika la kuhudumia watoto duniani UNICEF, lilofanyika wilayani Ngara mwaka 2005, ambapo Conrad George Rutangantevyi (Conidee) alishiriki kama mwanahip hop hata hivyo katika mashindano haya Conidee alishika nafasi ya nne katika mashindano hayo,Kuanzia hapo ndipo mwanzo wa safari ya muziki ukaanza.

Mwaka 2007 alianza kidato cha kwanza katika shule ya sekondari Rulenge, kutokana na sababu za kisanaa aliahamishwa shule mwaka 2009 akiwa kidato cha tatu,April 2009 hadi 2010 alisoma katika shule ya sekondary Bishopmpango, ambako alianzisha 2C2PANE kundi la muziki ,ambalo lilidumu kwa mda wa miaka miwili na kusambaratika baada ya kuhitimu masomo ya kidato cha nne mwaka 2010.Mwaka 2011 alijiunga na shule ya Sekondari kuu Lukole ambako aliweza kusimama kama mwimbaji asiye na kundi, mwaka 2013 baada ya kuhitimu kidato cha sita kabla ya kujiunga na elimu ya juu ametamba na nyimbo kama Takataka, na kutangaza kuachia albamu yake ya kwanza maarufu kama B29, ambao ndio wimbo ambao unamtambulisha kwa sasa kama chipukizi.

Waliozaliwa 1991
Watu walio hai
Wanamuziki wa Tanzania
James Gandolfini

James Joseph Gandolfini, Jr. (18 Septemba, 1961 – 19 Juni, 2013) alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje
Ushirika kamili

Ushirika kamili ni msamiati wa teolojia ya Ukristo kuhusu Kanisa.

Unamaanisha umoja kamili kati ya madhehebu mbalimbali kwa msingi wa imani ileile inayoyawezesha kushirikiana kikamilifu katika ibada na hasa ekaristi na sakramenti nyingine.

Unatumika na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa mashariki, ukitofautishwa na ushirika usio kamili au wa kiasi tofautitofauti uliopo kati ya Wakristo wa aina zote kadiri wanavyozidi kusadiki mambo yaleyale ya msingi zaidi (kama vile Utatu mtakatifu, umungu wa Yesu Kristo na ufufuko wake), ingawa wanapishana katika mengine (hasa Kanisa na sakramenti). 

Dhana ya ushirika kamili hutumiwa pia kutaja uhusiano baina ya makanisa ya Jumuiya Anglikana na pia kati ya makanisa mengine ya Kiprotestanti ambayo yameamua kutambuana na kushirikiana moja kwa moja.

Tanbihi

Viungo vya nje
Broken but Never Divided: An Eastern Orthodox Perspective

Teolojia
Kanisa
Esarkia ya Kitume

Esarkia ya Kitume ni jina la jimbo lisilokamilika la Makanisa Katoliki ya Mashariki ambalo linaongozwa na askofu kwa niaba ya Papa wa Roma.

Tofauti na hayo, esarkia nyingine zinaongozwa na askofu kwa niaba ya Patriarki au Askofu Mkuu Kabisa.

Likiendelea kukua, hatimaye esarkia linafanywa kuwa jimbo kamili, ambalo katika Ukristo wa Mashariki linaitwa eparkia.

Sheria za Kanisa
Sui iuris

Sui iuris ni msamiati wa Kilatini unaomaanisha lenye sheria za kwake na linatumika hasa katika Kanisa Katoliki kuhusu madhehebu ambayo ndani ya umoja wake yanajitegemea kisheria, yaani Kanisa la Kilatini na Makanisa Katoliki ya Mashariki. 

Msamiati huohuo unatumika pia kwa ajili ya misheni chache ambazo ziko katika hatua ya kwanza lakini haziko chini ya dayosisi lolote, bali zinaongozwa na padri kufuatana na sheria za pekee.

Viungo vya nje 
 Descrizione del termine sui iuris secondo la Chiesa cattolica siro-malankarese 

Sheria za Kanisa
Mwanafalsafa

Mwanafalsafa ni mtaalamu wa fani ya falsafa, iliyoanzishwa katika Ugiriki ya Kale na ikaenea duniani kote hadi leo.

Viungo vya nje

Falsafa
Kuchakulo

Kuchakulo ni wanyama wadogo kama kindi katika kabila Xerini la familia Sciuridae. Tofauti na kindi, ambao huishi mitini, kuchakulo huishi ardhini. Wanatokea maeneo makavu ya Afrika, isipokuwa kuchakulo makucha-marefu anayetokea Asia ya Kati. Hula mbegu, makokwa, matunda, matumba, manyasi, machipukizi na wadudu. Huchimba vishimo ambamo walala na kukingwa dhidi ya joto na wanyama mbua. Hutafuta chakula wakati wa mchana.

Spishi za Afrika
 Atlantoxerus getulus, Kuchakulo wa Barbari (Barbary Ground Squirrel)
 Euxerus erythropus, Kuchakulo Miraba (Striped Ground Squirrel)
 Geosciurus inauris, Kuchakulo Kusi (Cape Ground Squirrel)
 Geosciurus princeps, Kuchakulo-milima (Mountain Ground Squirrel)
 Xerus rutilus, Kuchakulo Mwekundu (Unstriped Ground Squirrel)

Spishi ya Asia
 Spermophilopsis leptodactylus (Long-clawed Ground Squirrel)

Spishi ya kabla ya historia
 Xerus daamsi (Pliocene ya Kossom Bougoudi, Chadi)

Picha

Kindi na jamaa
Kidiri (mnyama)

Kidiri ni wanyama wadogo wa jenasi Paraxerus katika kabila Protoxerini la familia Sciuridae ambao wanafanana sana na kindi. Tofauti na hawa, ambao hukaa mitini takriban saa zote, kidiri hupitisha muda mrefu ardhini lakini hulala katika tundu mtini. Wanatokea misitu mikavu na minyevu ya Afrika. Hula mbegu, makokwa, matunda, matumba, machipukizi na wadudu.

Spishi
 Paraxerus alexandri, Kidiri wa Alexander (Alexander's Bush Squirrel)
 Paraxerus boehmi, Kidiri wa Böhm (Böhm's Bush Squirrel)
 Paraxerus cepapi, Kidiri Kijivu (Smith's Bush Squirrel)
 Paraxerus cooperi, Kidiri-milima (Cooper's Mountain Squirrel)
 Paraxerus flavovittis, Kidiri Miraba (Striped Bush Squirrel)
 Paraxerus lucifer, Kidiri Mweusi na Mwekundu (Black and Red Bush Squirrel)
 Paraxerus ochraceus, Kidiri Ukaria (Ochre Bush Squirrel)
 Paraxerus palliatus, Kidiri Mwekundu (Red Bush Squirrel)
 Paraxerus poensis, Kidiri Kijani (Green Bush Squirrel)
 Paraxerus vexillarius, Kidiri Njano (Swynnerton's Bush Squirrel)
 Paraxerus vincenti, Kidiri wa Vincent (Vincent's Bush Squirrel)

Picha

Kindi na jamaa
Shirika la Kimataifa la Usafiri wa Anga

Shirika la Kimataifa la Usafiri wa Anga (kwa Kiingereza: International Air Transport Association - IATA) ni umoja wa kimataifa wa kampuni za usafiri kwa ndege. Makao makuu yake yako Montreal, Quebec nchini Kanada ambako kuna pia makao makuu ya Mamlaka ya Usafiri wa Anga wa Kiraia (International Civil Aviation Organization).
 
IATA ilianzishwa mwaka 1945 ili kujenga ushirikiano wa makampuni makubwa ya ndege. Leo hii kuna takriban kampuni wanachama 240. Haya ni hasa makampuni ya kitaifa au makampuni makubwa ya kibiashara yanayotoa huduma za kimataifa. Mashirika madogo yanayohudumia nchi moja tu, pamoja na mashirika ya ndege za kukodi, mara nyingi si wanachama.

Kati ya kazi za IATA ni jitihada za kusanifisha tiketi za usafiri wa ndege kwa shabaha ya kuwezesha abiria kusafiri kwa mashirika mabalimbali kwa kutumia tiketi 1 tu. IATA inasaidia pia mapatano kati ya mashirika wanachama kukubaliana kati yao tiketi za makampuni mengine. 

Kazi muhimu nyingine ni kutoa kodi fupi kwa kila shirika na kila uwanja wa ndege. IATA inalenga pia kusanifisha taratibu za usalama kati ya makampuni ya usafiri kwa ndege.

Mashirika wanachama 
Mashirika yafuatayo ni wanachama wa IATA:

Marejeo

Viungo vya nje
Tovuti rasmi 

Kampuni
Usafiri
Alumni

Alumni ni neno la kutaja watu waliokuwa wanafunzi wa chuo kikuu fulani. Asili ya neno ni lugha ya Kilatini ni uwingi wa alumnus inayomaanisha "anayelelewa, anayelishwa".

Desturi ya kuunda umoja wa wanafunzi wa kale wachuo fulani ilianzishwa huko Marekani kwa shabaha ya kupata msaada wa watu wenye kazi njema na mapato mema walio tayari kusaidia chuo chao cha zamani. Alumni wanajitolea kwa hali na mali, kwa kukipa chuo chao pesa, kwa kutumia athira yao katika siasa kwa ajili ya sheria za kusaidia elimu, kwa kuwapa wanafunzi wachuo chao nafasi za ajira na kadhalika. 

Siku hizi kuna vyama vingi vya alumni

Elimu
Jokofu

Jokofu (pia: jirafu, tena friji kutoka neno la Kiingereza "fridge", kifupisho cha "refrigerator" kilichotumika tangu karne ya 17) ni chombo chenye umbo la kabati au sanduku kinachotumika mara nyingi kuhifadhi vinywaji, vyakula na vitu vingine kama hivyo ili viweze kudumu kwa muda mrefu zaidi ya siku zile ambazo zingedumu bila kuhifadhiwa humo. Ni aina za kipozaji kinachopoza yale yaliyo ndani yake.

Pia jokofu hutumika kwenye kugandisha vitu kama vinywaji, vyakula n.k. au hutumika kuvipa ubaridi.

Historia 

Jokofu ni kifaa kilichotengenezwa na Wazungu kuanzia katikati ya karne ya 18, na hasa mwanzoni mwa karne ya 19.

Kabla ya uvumbuzi wa friji, barafu zilitumiwa kutoa hifadhi ya baridi kwa zaidi ya mwaka mzima. Njia ya asili bado hutumiwa wakati wa kula chakula cha leo. Kwenye milima au kwenye mchanga wa theluji ndiyo njia rahisi iliyotumiwa kufanya vinywaji kuwa baridi, na wakati wa majira ya baridi mtu anaweza kuweka maziwa safi kwa muda mrefu tu kwa kuiweka nje.

Marejeo
 Rees, Jonathan. Refrigeration Nation: A History of Ice, Appliances, and Enterprise in America (Johns Hopkins University Press; 2013) 256 pages

Viungo vya nje 

 The History of the Refrigerator and Freezers 
 How Refrigerators Work Article by HowStuffWorks
 Refrigerators, Canada Science and Technology Museum
 How modern household refrigerators are made (video)

Samani
Teknolojia
Kindi-miraba

Kindi-miraba ni wanyama wadogo wa jenasi Funisciurus katika kabila Protoxerini la familia Sciuridae. Kama kindi wote spishi hizi hupitisha muda mitini hasa lakini huteremka ardhini mara kwa mara. Wanatokea misitu ya Afrika ya Kati mpaka Senegali ya Kusini magharibi na mpaka Namibia ya Kaskazini kusini. Hula mbegu, makokwa, matunda, matumba, machipukizi na wadudu.

Spishi
 Funisciurus anerythrus, Kindi-miraba wa Thomas  (Thomas's Rope Squirrel)
 Funisciurus bayonii, Kindi-miraba wa Lunda  (Lunda Rope Squirrel)
 Funisciurus carruthersi, Kindi-miraba Milima  (Carruther's Mountain Squirrel)
 Funisciurus congicus, Kindi-miraba wa Kongo  (Congo Rope Squirrel)
 Funisciurus isabella, Kindi-miraba wa Gray (Lady Burton's Rope Squirrel)
 Funisciurus lemniscatus, Kindi-miraba Utepe (Ribboned Rope Squirrel)
 Funisciurus leucogenys, Kindi-miraba Kichwa-machungwa  (Red-cheeked Rope Squirrel)
 Funisciurus pyrrhopus, Kindi-miraba Miguu-myekundu  (Fire-footed Rope Squirrel)
 Funisciurus substriatus, Kindi-miraba wa Kintampo  (Kintampo Rope Squirrel)

Picha

Kindi na jamaa
Kindi-jua

Kindi-jua ni wanyama wadogo wa jenasi Heliosciurus katika kabila Protoxerini la familia Sciuridae. Mkia yao una miviringo myeusi na kahawia au kijivu. Kama kindi wote spishi hizi hupitisha takribani saa zote mitini na huteremka kwa nadra ardhini. Hupatikana mara nyingi wakipumzika juani, sababu ya jina lao. Wanatokea misitu ya Afrika ya Magharibi, ya Kati na ya Mashariki kutoka Senegali mpaka Eritrea na Zimbabwe. Hula mbegu, makokwa, matunda, matumba, machipukizi, wadudu, mayai na mijusi, ndege na wanyama wadogo.

Spishi
 Heliosciurus gambianus, Kindi-jua Kijivu  (Gambian Sun Squirrel)
 Heliosciurus mutabilis, Kindi-jua Kusi  (Mutable Sun Squirrel)
 Heliosciurus punctatus, Kindi-jua Mdogo  (Small Sun Squirrel)
 Heliosciurus rufobrachium, Kindi-jua Miguu-myekundu  (Red-legged Sun Squirrel)
 Heliosciurus ruwenzorii, Kindi-jua wa Ruwenzori (Ruwenzori Sun Squirrel)
 Heliosciurus undulatus, Kindi-jua Mashariki (Zanj Sun Squirrel)

Picha

Kindi na jamaa
2C2PANE

2C2PANE au Tusitupane ni kundi la sanaa ya muziki lililoanzishwa na Conrad George Rutangantevyi a.k.a Conidee mwaka 2009 akiwa shule ya upili Bishopmpango katika wilaya ya Kibondo, mkoa wa Kigoma.

Kundi hilo lilijumuisha wasanii wawili ambao ni Conrad George Rutangantevyi (Conidee) na Laulence Habili Maseke (Lamas).

Mwaka 2010 usaliti uliingia baada ya mashabiki kumchochea Lamas kujitenga na Conidee kwa madai ya kuwa na kiwango cha juu sana kuliko Conidee, ndipo Conidee alipoamua kushirikiana na Tunu Ismail (Man T) kutoka kundi la Complicators, licha ya 2C2PANE kusalitiwa katika shoo hiyo ya mwisho ya 2C2PANE, Ilipiga bao. 

Kwa sasa Conidee amebakia kama The hero of 2C2PANE, ambapo baada ya Conidee kuendelea, 2C2PANE itarejea Kimuziki. 

Kwa sasa 2C2PANE imebakia kama kundi la mabachela yaani vijana wasiyo katika mahusiano ambalo Conidee ndiye mwasisi wake.

Bendi za muziki wa Tanzania
Takahiro Mitsuyoshi

ni mwongozaji wa filamu au makala za tv za Kijapani.

Maisha na kazi (kwa ufupi)
Baada ya kufuzu kutoka Chuo Kikuu cha Waseda, akawa mpiga picha na mwongozaji wa vipindi vya Television. Mwaka wa 2007 alihudhuria katika Yaliyomo ya Uumbaji Sayansi, chuo kikuu cha Tokyo kama mwanafunzi na kufanya kazi. Na aliongoza filamu yake ya kwanza inaitwa `Blue Symphony`. Blue Symphony ilitolewa mwaka 2008 Tokyo International Film Festival kama PREMIERE dunia.

Marejeo

Viungo vya Nje

Waongozaji Filamu wa Japani
Watu walio hai
Mathias E. Mnyampala

Mathias E. Mnyampala (Muntundya Ihumwa, Wilaya ya Chamwino, mkoa wa Dodoma, 18 Novemba 1917 - mjini Dodoma, 8 Juni 1969) alikuwa mwanasheria, mzalendo wa Taifa la Tanzania na lugha yake Kiswahili, mwandishi na mshairi maarufu.

Kufuatana na maoni ya Profesa Madumulla, Mathias E. Mnyampala sasa hivi nchini Tanzania ni Jabali Lililosahaulika. Utafiti wa Vyuo Vikuu vya Tanzania na ng'ambo, hasa Ufaransa, haukukaa kimya kuhusu kazi yake upande wa Ushairi wa Kiswahili na Historia ya Wagogo wa Tanganyika. Lakini bado matokeo yake yanahitaji kuenezwa.

Vitabu vichache vya Mathias E. Mnyampala 
 Mnyampala, M. E. (1954). Historia, mila, na desturi za Wagogo wa Tanganyika. Eagle Press.
 Mnyampala, M. (1962). Utenzi wa Enjili Takatifu. Ndanda Mission Press.
 Mnyampala, M. E. (1963). Diwani ya Mnyampala (Vol. 5). East African Literature Bureau.
 Mnyampala, M. E. (1970). Ngonjera za ukuta. Oxford University Press.
 Shihabdin Chiraghdin na Mathias E. Mnyampala (1977). Historia ya Kiswahili. Oxford University Press.
 Mnyampala, M. E. (1995). Maddox, G. H. The Gogo: history, customs, and traditions. ME Sharpe Inc.
 Mnyampala, M. E. (2011). Historia ya Hayati Sheikh Kaluta Amri Abedi (1924-1964). Ahmadiyya Printing Press. Dar es Salam. Tanzania. ISBN 9789976891645. 109 p.
 Mnyampala, M. E. (2013). Maisha ni kugharimia. DL2A - Buluu Publishing. France. ISBN 9791092789027. 112 p.
 Mnyampala, M. E. (2014). Ugogo na ardhi yake. DL2A - Buluu Publishing. France. ISBN 9791092789201. 112 p.

Kujua zaidi kuhusu Mathias E. Mnyampala 
 Madumulla, J. S. (2011). Mathias Eugene Mnyampala (Jabali Lililosahaulika).
 Mulokozi, M. M., & Sengo, T. S. (1995). History of Kiswahili poetry. TUKI/Inst. of Kiswahili Research.
 (fr) Roy, Mathieu, & Mnyampala, Charles M. (2007). Picha yake Mathias E. Mnyampala. http://medihal.archives-ouvertes.fr/medihal-00517208/
 (fr) Roy, Mathieu (2013). MATHIAS E. MNYAMPALA (1917-1969): POÉSIE D'EXPRESSION SWAHILIE ET CONSTRUCTION NATIONALE TANZANIENNE (Doctoral dissertation, Institut National des Langues et Civilisations Orientales-INALCO PARIS-LANGUES O'). Anwani yake kwa Kiswahili: Mathias E. Mnyampala (1917-1969): Ushairi wa Kiswahili na Ujenzi wa Taifa la Tanzania. Tasnifu ya PhD.
 (fr) Ukurasa wa Mathias E. Mnyampala katika wikipedia.fr Mathias E. Mnyampala

Viungo vya nje

Waliozaliwa 1917
Waliofariki 1969
Waandishi wa Tanzania
Washairi wa Tanzania
Milele

Milele ni neno linalomaanisha uwepo usio na mwanzo wala mwisho unavyosadikiwa na dini mbalimbali kuhusu Mungu.

Wazo hilo gumu kufikiriwa linapingana na lile la muda ambalo linaeleweka kirahisi kwa sababu binadamu amezoea mfululizo wa nyakati, kama vile jana, leo na kesho.

Kama vile muda unavyoendana na mabadiliko, milele ni hali isiyokubali badiliko lolote, kutokana na ukamilifu wake.

Ni maarufu ufafanuzi wake uliotolewa na Severino Boesyo kwa Kilatini: "Interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio" (Consolatio Philosophiae, V, vi). Tafsiri yake ni: "Uzima usio na mwisho unaomilikiwa wote pamoja na kikamilifu".

Ishara

Viungo vya nje
http://www.newadvent.org/cathen/05551b.htm Milele katika Catholic Encyclopedia
http://plato.stanford.edu/entries/eternity/ Milele katika Stanford Encyclopedia of Philosophy
http://www.iep.utm.edu/g/god-time.htm Uhusiano wa Mungu na muda katika Internet Encyclopedia of Philosophy

Falsafa
Teolojia
Mungu
Richard Schiff

Richard Schiff (amezaliwa 27 Mei , 1955) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje
Wamata

WAMATA ni shirika lisilo la kiserikali katika Tanzania ambalo linajihusisha katika masuala yanayokabili watu walio na VVU na wanaoathiriwa na UKIMWI katika nchi hiyo. Linaendesha kliniki ya ukimwi ya zamani kuliko zote katika Tanzania. Jina lake linamaanisha "Walio Katika Mapambano Na AIDS Tanzania." WAMATA ilianzishwa mwezi wa saba 1989 na kundi dogo la wataalamu wa afya na familia kwa ajili ya kuwasaidia watu waishio na utambuzi wa VVU/UKIMWI. Theresa Kaijage aliongoza shirika hilo akiwa mkuu wa kazi ya jamii na tiba ya familia katika Chuo Kikuu cha Afya na Sayansi Shirikishi Muhimbili na pia alikuwa mhadhiri katika Taasisi ya Mafunzo ya Ustawi wa Jamii. Alitafuta fedha na msaada wa wajitoleaji, hatimaye akafanikiwa kupata ofisi ndogo katika Catholic Brothers of Christian Institution. Mahali hapo alianza kutoa ushauri na msaada kwa waathirika wa vvu/ukimwi. 

WAMATA ilisajiliwa rasmi kama shirika lisilo la kiserikali tarehe 21 ya mwezi wa tatu, 1990. Mwaka 1992 tawi lingine liliasisiwa katika Rubya/Bukoba (magharibi ya Ziwa Nyanza) kuhudumia watu wa Mkoa wa Kagera.  Lingine lilianzilishwa katika Mwanza mwaka huo huo. Matawi haya yanafanya shughuli peke yao.

WAMATA inAshirikiana na National AIDS Control Program (NACP).

Tanbihi

Viungo vya Nje
 Official site 

Afya ya umma
Because You Loved Me

"Because You Loved Me" ni wimbo ulioimbwa na mwimbaji kutoka nchini Kanada, Céline Dion. Wimbo unatoka katika albamu yake ya ishirini-na-moja Falling into You. Wimbo ulitungwa na  Diane Warren na kutayarishwa na David Foster, ulitolewa kama single mnamo tar. 19 Februari, 1996 tena ukiwa kama wimbo wa pili kutolewa kama single katika albamu hiyo.

Nafasi za chati na kutunukiwa

Nafasi iliyoshika

Chati za mwishoni mwa mwaka

Chati za muongo

Matunukio

Marejeo

Viungo vya Nje
 

Nyimbo za Celine Dion
Nyimbo za 1996
Pran

Pran (12 Februari, 1920 - 12 Julai, 2013) alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Uhindi. Jina lake la kuzaliwa ni Pran Krishan Sikand.

Marejeo

Viungo vya Nje
Wambundu

Wambundu ni kabila la Angola. Wanaishi katika maeneo ya Luanda, mji mkuu wa Angola, Malanje, na Bengo. Wako pia maeneo ya Cuanza Kaskazini na Cuanza Kusini. Lugha yao ni Kimbundu, ambayo ni lugha ya Kibantu. 

Zamani Wambundu walikuwa wakaazi wa Ufalme wa Ndongo, uliokuwako kusini mwa Ufalme wa Kongo. Wafalme wa Ndongo waliitwa "ngolas", jina ambalo litapangiwa kwa taifa la kisasa la Angola 
Baadhi ya ngolas wanaojulikana zaidi ni: 

Ngola KIluanji kia Ndambi, aliyetawala tangu mwaka 1562 hadi 1575

Njinga Ngola Kilombo kia Kaseda, aliyetawala tangu 1575 hadi 1592

Ngola Nzinga Mbandi (1592-1617) 

Ana de Sousa Nzingha Mbandi (1624-1626)

Wambundu walishirikiana na Wazungu, hasa Wareno, katika Biashara ya watumwa waliosafirishwa toka Afrika mpaka Marekani.

Makabila ya Angola
Lemuri

Lemuri (kutoka Kiingereza: lemur) ni aina za kima awali wa familia ya juu Lemuroidea katika nusuoda Strepsirrhini (kima wa kweli ni wana wa Haplorrhini). Wanatokea Madagaska tu. Kama kima wana mkia mrefu, kucha fupi na pana na kidole kwa kila mkono na mguu kilicho na uwezo wa kupinga vidole vingine. Lakini tofauti na kima wana pua nyevu na bongo dogo kwa ulinganisho wa ukubwa wa mwili.

Mwainisho
 Oda Primates
 Nusuoda Strepsirrhini
 Oda ya chini †Adapiformes
 Oda ya chini Lemuriformes
 Familia ya juu Lemuroidea
 Familia †Archaeolemuridae
 Familia Cheirogaleidae: Lemuri kibete na lemuri-panya
 Familia Daubentoniidae: Ai-ai
 Familia Indriidae: Indri, sifaka na lemuri-sufu
 Familia Lemuridae: Lemuri-mwanzi, lemuri mkia-miviringo n.k.
 Familia Lepilemuridae: Lemuri-spoti
 Familia †Megaladapidae: Lemuri-koala
 Familia †Palaeopropithecidae: Lemuri-slothi
 Familia ya juu Lorisoidea

Picha 

Lemuri na jamaa
Wanyama wa Afrika
Branislav Ivanović

Branislav Ivanović (amezaliwa 22 Februari 1984) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka nchini Serbia. Yeye ni kapteni wa timu ya taifa ya Serbia. 

Tangu mwaka wa 2008 anachezea kilabu cha Chelsea cha Uingereza.

Watu walio hai
Waliozaliwa 1984
Wachezaji mpira wa Serbia
Liturujia ya Trento

Liturujia ya Trento ni taratibu za ibada zinavyotumiwa na baadhi ya waumini wa Kanisa Katoliki kufuatana na mapokeo ya Roma jinsi yalivyokuwa mwaka 1962.

Mabadiliko ya liturujia yaliyofanywa baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965), baadhi yakiwa halali na baadhi kinyume cha sheria za Kanisa, yalisababisha upinzani mkali kutoka kwa wapenzi wa taratibu za awali, ambazo kwa kiasi kikubwa zilipangwa na Papa Pius V baada ya Mtaguso wa Trento na kwa sababu hiyo pengine zinaitwa liturujia ya Trento.

Mwaka 2007 Papa Benedikto XVI kwa hati Summorum Pontificum  alipanua ruhusa ya kutumia taratibu hizo duniani kote kama namna isiyo ya kawaida ya liturujia ya Roma.

Tathmini iliyofanywa mwaka 2020 ilionyesha ruhusa hiyo haikutumika vizuri, hivyo Papa Fransisko kwa hati Traditionis Custodes ya tarehe 16 Julai aliifuta kwa jumla akimwachia askofu wa jimbo uamuzi kuhusu maombi ya kutumia taratibu hizo, mradi isiwe parokiani.

Tanbihi

Liturujia
Kijivu

Kijivu (kwa Kiingereza: "grey") ni jina la aina za rangi zinazocheza kati ya nyeusi na nyeupe kwa kuzichanganya kwa kadiri tofautitofauti.

Jina la rangi hiyo linatokana na majivu. Simiti ina rangi ya kijivu, pia tembo inaweza kuonyesha rangi hiyo.

Aina za kijivu
Kuna aina nyingi za kijivu na jedwali la hapo chini linaonyesha aina mbalimbali zinazopatikana kwa matumizi ya intaneti kwa kutaja majina ya Kiingereza. 

Rangi
Buluu

Buluu ni moja ya rangi za pinde ya mvua. Inahesabiwa kati ya rangi kuu zinazoonekana kwa macho ya binadamu oamoja na nyekundu na manjano. 

Buluu ni rangi ya anga ikiwa bila mawingu wakati wa mchana jua likiwaka. Wakati huu ni pia rangi ya bahari na maziwa makubwa yanayoakisisha rangi ya anga. 

Dunia ina pia rangi ya buluu ikitazamiwa na wanaanga kutoka anga-nje.

Aina za buluu 

Rangi
Nyuki-asali

Nyuki-asali ni aina za nyuki wa kabila Apini katika familia Apidae ambao hutengeneza asali na kuiweka katika sega za nta.

Nyuki-asali hufugwa sana kila mahali duniani lakini wengine wanaishi porini na asali yao hukusanywa kwa kuvunja mizinga yao. Katika Afrika kwa jumla sehemu ya asali bado inatokana na nyuki asali wa porini lakini ufugaji nyuki unaendelea kupanuka.

Wadudu wa kijamii 
Nyuki-asali ni wadudu wa kijamii maana yake wanaishi katika makundi si peke yao kama aina nyingine za nyuki. Wanajenga sega ya nta ndani ya mzinga wa nyuki na humu hutunza asali yao.

Kuna aina tatu za nyuki ndani ya kundi hili nao ni:
 malkia wa nyuki ni mama wa nyuki wote ndani ya kundi na kazi yake ni kutaga mayai pekee
 nyuki wafanyakazi ni wakazi wengi wa mzinga na wote ni wa kike. Ni hao wanaofanya kazi yote kama kukusanya mbelewele na mbochi, kusafisha mzinga, kutengeneza nta, kujenga sega, kumlisha malkia na majana, kulinda mzinga  
 nyuki wa kiume au wadudume ni wachache na kazi yao ya pekee ni kumpanda malkia ambaye si yule wa mzinga wake kwa kawaida; baadaye wanafukuzwa kwenye mzinga na hawapewi chakula tena

Spishi na nususpishi za Afrika
 Apis mellifera
 Apis m. adansonsii, Nyuki-asali wa Adanson
 Apis m. capensis, Nyuki-asali kusi
 Apis m. intermissa, Nyuki-asali mweusi
 Apis m. jemenitica, Nyuki-asali wa Pembe la Afrika
 Apis m. lamarckii, Nyuki-asali wa Lamarck
 Apis m. litorea, Nyuki-asali pwani
 Apis m. major, Nyuki-asali wa Maroko
 Apis m. monticola, Nyuki-asali milimani
 Apis m. nubica, Nyuki-asali wa Sudani
 Apis m. sahariensis, Nyuki-asali jangwani
 Apis m. scutellata, Nyuki-asali wa Afrika
 Apis m. unicolor, Nyuki-asali wa Madagaska

Spishi za Asia
 Apis andreniformis (Black Dwarf Honey Bee)
 Apis cerana (Asiatic Honey Bee)
 Apis dorsata (Giant Honey Bee)
 Apis florea (Red Dwarf Honey Bee)
 Apis nigrocincta (Philippine Honey Bee)

Picha

Nyuki na jamaa
Wanyama wa Biblia
Four Months Later...

"Four Months Later..." ni sehemu ya kwanza ya msimu wa pili wa tamthilia ya ubunifu wa kisayansi inayorushwa hewani na TV ya NBC - Heroes. Sehemu hii ilitungwa na Tim Kring na kuongozwa na Greg Beeman. Ilirushwa kwa mara ya kwanza mnamo tar. 24 Septemba, 2007. Ilitolewa katika maduka ya iTunes kunako tar. 9 Septemba na katika mwonekano ang'avu (HD) bure kabisa.

Hadithi
Sehemu kubwa ya kipengele hiki kinachukua nafasi katika matukio kibao yaliyotokea katika hitimisho la msimu wa kwanza wa mfululizo huu. Katika hali ya wendo wa mfululizo huu, kipengele cha mwisho cha Msimu wa 1 kilichukua nafasi mnamo mwezi wa Novemba 2006, ambapo tarehe kamili ya kurushwa kwa kipengele hiki kilitangazwa kunako mwezi wa Machi 2007. Pia, sehemu za Hiro zinachukua nafasi akiwa katika mwaka wa 1671.

Mohinder Suresh amekuwa akitembea katika kila pande za dunia akitoa hotuba juu ya watu wenye vinasaba visivyo-vya-kawaida ambao yeye anaamini wanahusika kwa kiasi kikubwa na pigo kubwa la Kirusi cha Shanti. Amefuatwa na mtu asiyemfahamu aitwaye Bob, ambaye anajaribu kumpatia kazi katika kampuni ya siri. Bob anaonekana kuwa na uwezo wa kubadili vitu kuwa dhahabu ambapo hutumika kutoa fedha kwa ajili ya kusaadia kina  Company. 

Baadaye Mohinder anaonekana kumpigia simu Noah Bennet, inafichua ukweli wa kwamba hotuba za Mohinder ilikuwa janja-nyani ili kuwavuta "kina Company" ambapo Bennet alikuwa akifanya kazi hapo zamani, hivyo basi Mohinder, kwa mwongozo wa Noah, ataweza kuingisha kampuni akiwa ndani.

Marejeo

Viungo vya Nje

Beaming Beeman - Season 2, Episode 1 - Director's blog on the filming of this episode.

Sehemu za Heroes
Sehemu za televisheni
Lizards (Heroes)

"Lizards" ni sehemu ya pili ya msimu wa pili wa tamthilia ya ubunifu wa kisayansi inayorushwa hewani na TV ya NBC - Heroes. Sehemu hii ilitungwa na Michael Green na kuongozwa na Allan Arkush. Ilianza kurushwa kwa mara ya kwanza mnamo tar. 1 Oktoba, 2007.

Hadithi 
Majambazi ya Ki-Ireland ambao wamemkuta Peter Petrelli akiwa katiwa pingu ndani ya kontena la mizigo lililokuwa likimshikiria kama mateka. Wakamhoji maswali kwa mateso makali kuhusu mzigo wao uliopotea (zigo la iPod). Caitlin, dada wa Ricky, kiongozi wa majambazi, akaanza kumtibia Peter, ambaye hakuwa na uwezo hata wa kukumbuka jina lake. Caitlin anaelezea ya kwamba kitendo cha Ricky kushindwa kufikisha mzigo uliopotea wa iPods utamletea matatizo makubwa sana Ricky. 

Caitlin na Peter kisha wakashangazwa kukuta majeraha yote aliyokuwa nayo Peter yametoweka. Peter kisha akajitorosha mwenyewe.

Marejeo

Viungo vya Nje

Beaming Beeman - Season 2, Episode 2 - Director's blog on the filming of this episode.

Sehemu za Heroes
Sehemu za televisheni
Shamsi Vuai Nahodha

Shamsi Vuai Nahodha (amezaliwa 20 Novemba, 1962) alikuwa Waziri Kiongozi wa Zanzibar kuanzia tar. 15 Novemba 2000 hadi tar. 9 Novemba 2010, ambapo cheo hicho kiliondolewa. Mnamo tar. 9 Novemba, 2005, alichaguliwa tena kuwa kama Waziri Kiongozi na Rais Amani Abeid Karume. Huyu ni mwanachama wa chama tawala, Chama Cha Mapinduzi (CCM).

Marejeo

Waliozaliwa 1962
Watu walio hai
Mawaziri wa Tanzania
Wanasiasa wa Tanzania
Serafino wa Montegranaro

Serafino wa Montegranaro (1540 – 12 Oktoba 1604), alikuwa bradha wa shirika la Ndugu Wadogo Wakapuchini kutoka Italia ya Kati.

Bradha asiye na vipawa vingi kiutu bali mwenye karama za ajabu, anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu tangu alipotangazwa na Papa Klementi XIII tarehe 16 Julai 1767.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 12 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 1540
Waliofariki 1604
Wafransisko
Watakatifu wa Italia
Umile wa Bisignano

Umile wa Bisignano (26 Agosti 1582 - 26 Novemba 1637), alikuwa bradha mnyenyekevu ajabu wa shirika la Ndugu Wadogo Wareformati.

Jina la awali lilikuwa Luca Antonio Pirozzo.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. Alitangazwa kwanza mwenye heri na Papa Leo XIII tarehe 29 Januari 1882, halafu mtakatifu na Papa Yohane Paulo II tarehe 19 Mei 2002.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Blessed Humilis of Bisignano  at Patron Saints Index
UMILE DA BISIGNANO (1582 – 1637) – a biography on the Vatican website
  Tovuti juu ya Mt. Umile 

Waliozaliwa 1582
Waliofariki 1637
Wafransisko
Watakatifu wa Italia
Karolo wa Sezze

Karolo wa Sezze (Sezze, leo katika wilaya ya Latina, Italia, 19 Oktoba 1613 - Roma, 6 Januari 1670), alikuwa bradha wa shirika la Ndugu Wadogo Wareformati aliyeandika vizuri sana kuhusu maisha ya kiroho.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.

Alitangazwa kwanza mwenye heri na Papa Leo XIII mwaka 1882, halafu mtakatifu na Papa Yohane XXIII tarehe 12 Aprili 1959.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake, 6 Januari, au kesho yake.

Maisha
Jina la kuzaliwa lilikuwa Giancarlo Marchioni. Tangu utotoni alilazimika kujitafutia riziki akahimiza wenzake kumuiga Yesu na watakatifu wake. Alipokuwa kijana alitamani kwenda India kama mmisionari. 

Kisha kuvutwa na maisha ya watakatifu mabradha Wafransisko Paskali Baylon na Salvador wa Horta, aliamua kujiunga na shirika lao, alipokubaliwa mwaka 1635. 

Baadaye alieleza kuwa alifanya hivyo ili kuishi kifukara na kuombaomba "kwa upendo wa Kristo".<ref name=AC / Pia alikuwa na heshima ya pekee kwa Yesu Ekaristi.

Karolo aliishi katika jumuia mbalimbali kama bradha, asiombe kamwe upadrisho: alikuwa mpishi, bawabu, mtunzasakristia, mtunzabustani na ombaomba. Kwa kukosa ufundi katika kazi hizo zote, alijulikana kwa sababu ya kuuunguza jiko zima.

Akiwa bawabu, siku moja alikatazwa na mlinzi wa jumuia asitoe chakula kwa wasio watawa. Karolo alitii, lakini mara moja misaada iliyotolewa kwa jumuia ilipungua sana. Hapo alimsaidia mlinzi kutambua uhusiano kati ya mambo hayo mawili. Aliporuhusiwa tena kusaidia maskini, misaada kwa jumuia iliongezeka tena.

Ingawa hakuwa padri, Karolo aliagizwa na muungamishi wake kuandika habari za maisha yake. Ndivyo kilivyopatikana kitabu Makuu ya Rehema za Mungu ambacho kilienea na kusomwa sana. 

Vilevile alipaswa kutoa mashauri ya kiroho kwa watu mbalimbali akaandika vitabu vya namna hiyo. Papa Klementi IX alipokuwa mahututi alimuita ili kupata faraja na baraka yake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje
Patron Saints Index: Saint Charles of Sezze 
Catholic Online - Saints & Angels: St. Charles of Sezze''

Waliozaliwa 1613
Waliofariki 1670
Wafransisko
Watakatifu wa Italia
Lemuri-sufu

Lemuri-sufu (kutoka Kiingereza: woolly lemur) ni spishi za lemuri wa jenasi Avahi katika familia Indriidae. Kama lemuri wote wanatokea Madagaska tu. Manyoya yao ni laini na ya kusokotwa kama sufu. Wana rangi ya kahawiakijivu hadi kahawianyekundu na mkia una rangi ya kahawiamachungwa. Iko rangi ya nyeupe nyuma ya mapaja. Mwili wa wanyama hawa una urefu wa sm 30-50 na uzito wao ni g 60-1200, kwa hivyo wao ni spishi ndogo kuliko nyingine za familia hii. Hula majani hasa na pengine matumba na maua.

Spishi
 Avahi betsileo, Lemuri-sufu wa Betsileo (Betsileo Woolly Lemur)
 Avahi cleesei, Lemuri-sufu wa Bemaraha (Bemaraha Woolly Lemur)
 Avahi laniger, Lemuri-sufu Mashariki (Eastern Woolly Lemur)
 Avahi meridionalis, Lemuri-sufu Kusi (Southern Woolly Lemur)
 Avahi mooreorum, Lemuri-sufu wa Moore (Moore's Woolly Lemur)
 Avahi occidentalis, Lemuri-sufu Magharibi (Western Woolly Lemur)
 Avahi peyrierasi, Lemuri-sufu wa Peyrieras (Peyrieras's Woolly Lemur)
 Avahi ramanantsoavanai, Lemuri-sufu wa Ramanantsoavana (Ramanantsoavana's Woolly Lemur)
 Avahi unicolor, Lemuri-sufu wa Sambirano (Sambirano Woolly Lemur)

Picha

Lemuri na jamaa
Wanyama wa Afrika
Sifaka

Sifaka (kutoka Kimalagasi: sifaka) ni spishi za lemuri wa jenasi Propithecus katika familia Indriidae. Kama lemuri wote wanatokea Madagaska tu. Jina lao linafanana na sauti yao: “shi-fak”. Manyoya yao ni marefu na laini kama hariri. Rangi yao ni nyeupe, kahawia au nyeusi au muunganisho wa rangi hizi. Uso wao ni mweusi. Mwili wa wanyama hawa una urefu wa sm 40-55 na uzito wao ni kg 3-6. Urefu wa mkia ni sawa na mwili. Hula majani, maua na matunda.

Spishi
 Propithecus candidus, Sifaka Mweupe (Silky Sifaka)
 Propithecus coquereli, Sifaka wa Coquerel (Coquerel's Sifaka)
 Propithecus coronatus, Sifaka Kichwa-cheusi (Crowned Sifaka)
 Propithecus deckenii, Sifaka wa Decken (Decken's Sifaka)
 Propithecus diadema, Sifaka Taji (Diademed Sifaka)
 Propithecus edwardsi, Sifaka wa Milne-Edwards (Milne-Edwards's Sifaka)
 Propithecus perrieri, Sifaka Mweusi (Perrier's Sifaka)
 Propithecus tattersalli, Sifaka Utosi-dhahabu (Golden-crowned Sifaka)
 Propithecus verreauxi, Sifaka wa Verreaux (Verreaux's Sifaka)

Picha

Lemuri na jamaa
Wanyama wa Afrika
Waklara Wakapuchini

Waklara Wakapuchini ni wanawake wamonaki wanaomfuata Yesu kadiri ya karama ya Fransisko wa Asizi na Klara wa Asizi katika maisha ya sala tu. 

Ni kwamba urekebisho wa Ndugu Wadogo Wakapuchini ulisababisha mapema tawi hilo jipya la Waklara linalodumu hadi leo.

Historia

Mwanzilishi ni Maria Lorenza Llonc (+1542) mjane Mhispania aliyeishi Napoli (Italia) na kuhudumia wagonjwa pamoja na jumuia ya wanawake Wafransisko wasekulari aliyoianzisha. Wakapuchini walipohamia hospitali yake (1529), akawakabidhi uongozi wa jumuia hiyo.

Kati ya 1533 na 1538 wakaongozwa na Mt. Gaetano wa Thiene aliyewaelekeza kwenye maisha ya sala tu na kuwatafutia idhini ya kuishi kimonaki kwa kufuata kanuni ya Mt. Klara (1535). Baadaye akawakabidhi tena Wakapuchini, kwa kuwa karama yao iliathiri sana monasteri hiyo na roho yake, na ndivyo alivyotaka mwanzilishi.

Papa Paulo III (1534-1549) akathibitisha hayo na nia yao ya kushika kikamilifu kanuni (1538). Kwa ajili hiyo mwanzilishi aliikamilisha katiba ya Mt. Koleta Boylet kwa kutumia ile ya Wakapuchini.

Sifa ya monasteri ikaenea haraka na kusababisha kabla ya mwaka 1600 zianzishwe 17 nyingine Italia (Mt. Karolo Boromeo aliunda tatu katika jimbo lake). Ila Wakapuchini wanaume wakakataa katakata kuzisimamia, isipokuwa mbili. Hata hivyo dada zao wakaendelea kuomba msaada huo kwa kuwapitia Maaskofu na wafalme, mpaka Mapapa wakalazimisha hao wanaume kuhudumia walau kiroho monasteri fulanifulani.

Hata nje ya Italia wakaenea haraka: Hispania (1588), Ufaransa (1603), Ureno (1625), Mexico (1665) ambayo ikawa nchi walipoongezeka zaidi hadi leo, Peruu (1713), Gwatemala (1725), Chile (1727) n.k.

Mwishoni mwa mwaka 2005 walikuwa 2,209 katika monasteri 160 duniani.

Viungo vya nje
 Masista katika tovuti ya Ndugu Wadogo Wakapuchini 

Mashirika ya kitawa
Wamonaki
Wafransisko
Waklara
Hifadhi ya mazingira

Hifadhi ya mazingira ni juhudi zinazofanywa na binadamu ili kuhakikisha ulimwengu anamoishi usiharibiwe na utendaji wake, bali uweze kuwafaa watu wa vizazi vijavyo.

Tunatakiwa tutunze mazingira kwani tukiyachafua tutapata magonjwa ya mlipuko kama vile kipindupindu na mengine mengi.

Mazingira ni vitu vyote vinavyotuzunguka sisi wanadamu. Kwa mfano: miti, mito, maziwa, nyumba na kadhalika. Mazingira yanafaa kuwekwa safi wakati wote kwani yana faida kubwa katika maisha ya mwanadamu ingawaje katika dunia hii ya sasa watu wamekuwa wakiharibu mazingira yanayowazunguka. Mfano: watu wanakata miti ovyo, wanachafua vyanzo vya maji; uchafuzi huo unapelekea hata wanyama kukimbia makazi yao na kwenda kutafuta makazi mengine.

Pia kutokana na ukataji miti ovyo imepelekea ukosefu wa mvua, na hii imepelekea kuanguka kwa kilimo duniani na kusababisha njaa katika baadhi ya maeneo, hasa katika nchi za Asia.

Pia joto kuongezeka: kwa mfano huko India joto lilipanda juu sana hivyo kupelekea vifo.

Kwa hayo machache tunaona athari za uchafuzi wa mazingira; ni vyema tukajitahidi kuyatunza mazingira yetu ili kuweza kupata manufaa kutoka kwenye mazingira yetu wenyewe.

Ushauri kuhusu mazingira
 Usikate miti ovyo kwa maana hutasababisha ukame kwa kukosa mvua.
 Usichome misitu.
 Panda miti kwa wingi.
 Usifuge mifugo mingi katika eneo dogo.
 Panda mazao yanayoongeza rutuba kwenye ardhi.

Viungo vya nje
Ecology (Stanford Encyclopedia of Philosophy)
The Nature Education Knowledge Project: Ecology
Ecology Journals  List of ecological scientific journals 
Ecology Dictionary - Explanation of Ecological Terms 
Basic Terms of Ecology 
Canadian Society for Ecology and Evolution
Ecological Society of America
Ecology Global Network
Ecological Society of Australia
British Ecological Society
Ecological Society of China
International Society for Ecological Economics
European Ecological Federation
UN Millennium Ecosystem Assessment 
The Encyclopedia of Earth Wilderness: Biology & Ecology
Ecology and Society - A journal of integrative science for resilience and sustainability
Science Aid: Ecology, U.K. High School (GCSE, Alevel) Ecology

Hifadhi ya mazingira
Biolojia
Kiazi kikuu

Viazi vikuu au mitubwi (Kiing.: yam) ni mimea ya chakula iliyoainishwa katika familia Dioscoreaceae. Chakula ni sehemu nene za mizizi yake (kiazi) yenye wanga. Kiazi kikuu ni kubwa sana kuliko kiazi cha kizungu na hata kiazi kitamu. Mimea yake inapanda juu ya mimea au miti ingine na hupandwa mahali pengi pa Afrika, Asia, Amerika ya Kusini, Visiwa vya Karibi na Visiwa vya Pasifiki.

Spishi
 Dioscorea alata, Mdanga au Mtubwi-zambarau (Purple yam)
 Dioscorea bulbifera, Kiazi kikuu kizaacho viazi juu (Air potato)
 Dioscorea cayennensis, Mtubwi au Kiazi kikuu njano (Yellow yam)
 Dioscorea dumetorum, Mkikwa au Kiazi kikuu kichungu (Bitter yam)
 Dioscorea esculenta, Kiazi kikuu kidogo (Lesser yam)
 Dioscorea hirtiflora, Mtipu au Kiazi kikuu msitu (Wild yam)
 Dioscorea opposita, Kiazi kikuu cha Uchina (Chinese yam)
 Dioscorea rotundata, Mtubwi au Kiazi kikuu cheupe (White yam)
 Dioscorea trifida, Kiazi kikuu cha Guyana (Cush-cush yam)

Picha

Kiazi kikuu na jamaa
Umio

Umio (lat.-ing. esophagus) ni ogani ya mwili yenye umbo la mpira.

Inaunganisha mdomo na tumbo. 

Ni njia ya chakula kuingia katika mfumo wa mmeng'enyo wa chakula baada ya mdomo.

mwili
Kindred (Heroes)

"Kindred"  ni sehemu ya tatu ya msimu wa pili wa tamthilia ya ubunifu wa kisayansi inayorushwa hewani na TV ya NBC - Heroes. Kipengele hik kilitungwa na J. J. Philbin na kuongozwa na Paul Edwards. Ilianza kurushwa hewani kwa mara ya kwanza mnamo tar. 8 Oktoba, 2007.

Hadithi 
Sylar anaamka akiwa ufukweni mwa kisiwa, kavurugika, pembeni akiwa na mwanamama anayeitwa Michelle. Anamwelezea ya kwamba yeye ni Candice Wilmer kwa kujifanya, na hivyo basi anatengeneza kiini macho cha pepo wakati akijiugiza kwa kufuatia majeraha aliyoyapata. Sylar akaanza kutia shaka, tendo lililopelekea binti yule kukata kiini macho kile na kumuonesha picha ya halisi ya wao kuwa katika kijumba kimoja katikati mwa msitu mzito. 

Wakati anaendelea kupona, Sylar anagundua ya kwamba hawezi kutumia vipawa vyake alivyovipata hapo awali. Michelle anamweleza ya kwamba vipawa vyake vitarudi, kwa msaada wake, lakini kwanza apone. Ametafakari namna ya kuzipata nguvu zake upya, Sylar anasema ya kwamba "ataanza na yeye," na kumbamiza na kikombe cha kahawa kwenye kichwa chake. Baada ya kujaribu kuchukua nguvu za Michelle, hata hivyo, hakuweza kuzitumia, kisha anagundua kama yupo peke yake na hana wa kumpa msaada na yupo mahali ambapo hapaeleweki

Marejeo

Viungo vya Nje

Beaming Beeman - Season 2, Episode 3 - Director's blog on the filming of this episode.

Sehemu za Heroes
Sehemu za televisheni
The Kindness of Strangers (Heroes)

"The Kindness of Strangers" ni sehemu ya nne ya msimu wa pili wa tamthilia ya ubunifu wa kisayansi inayorushwa hewani na TV ya NBC - Heroes. Ilianza kurushwa hewani kwa mara ya kwanza mnamo tar. Oktoba 15, 2007. Kipengele hiki   kinamtambulisha Monica Dawson kwa mara ya kwanza. Uhusika ambao ulichezwa na Dana Davis, ambaye alijiunga kama mshiriki mkuu.

Hadithi
Nathan Petrelli anatembelea watoto zake shuleni kwao. Anawaambia ya kwamba bibi yao (Angela Petrelli) amelazwa hospitali. Alipomtembelea mama'ke akiwa na Matt Parkman, amekiri ya kwamba yeye ndiye aliyehusika na kumsukuma  Kaito Nakamura nje ya ghorofa. Matt, hata hivyo, anasoma mawazo yake na kumshauri Nathan ya kwamba alichokiri ni cha uwongo.  

Anamwonesha Nathan picha ya Angela na Kaito iliyochorwa kwa mstari mwekundu na Nathan anampa Matt picha yenye orodha kamili ya watu waliohusika na kina Company. Picha ina-mwonesha Daniel Linderman, akiwa na wazazi wote wa Nathan (Angela na Arthur), Bosi wa Mohinder Suresh Bob, Charles Deveaux, Kaito Nakamura, na watu wawili wasiojulikana, wanawake watatu wasiojulikana na mwanaume mmoja ambaye Matt alimtambua kama baba'ke, Maury.

Marejeo

Viungo vya Nje

Beaming Beeman - Season 2, Episode 4 - Director's blog on the filming of this episode.

Sehemu za Heroes
Sehemu za televisheni
Makabila ya Gabon



Makabila ya Gabon

Nchini Gabon kunayo makabila mengi. Kabila kubwa zaidi ni Wafang, na mengine ni Wapunu, Wamyene, Washira na Wamahongwe.

Gabon
Waxhosa

Waxhosa ni moja miongoni mwa makabila ya Afrika Kusini. Wako mnamo milioni 8 na lugha yao ni Kixhosa.
Watu maarufu wengi kutoka Afrika Kusini walikuwa wa kabila hilo wakiwemo Nelson Mandela na Thabo Mbeki

Makabila ya Afrika Kusini
Kikamba

Kikamba ni lugha ya Kibantu inayozungumzwa na kabila la Wakamba, wanaoishi nchini Kenya. 
Wasemaji wa lugha hiyo ni kama milioni 4 na wako hasa katika eneo la Ukambani, Mkoa wa Mashariki wa Kenya.
Kikamba kinafanana sana na lugha nyingine za Kibantu kama Kikikuyu, Kimeru, na Kiembu

Viungo vya nje
lugha ya Kikamba kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kikamba 
lugha ya Kikamba katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/kam

Lugha za Kenya