LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Tairi

Kwa Tairi kama jina la nyota inayoitwa kwa Kiingereza Altair angalia hapa Tairi (nyota)

Tairi (kutoka Kiingereza :en:tyre) ni sehemu ya nje ya gurudumu. Hapo tunatofautisha rimu na tairi ilhali rimu ni sehemu ya ndani ya gurudumu.

Kwa kawaida tairi hutengenezwa kwa mpira au dutu nyingine nyumbufu. Mara nyingi tairi huwa na nafasi ndani yake inayojaa hewa yenye shinikizo la juu. Hivyo tairi inaweza kusharabu mishtuko kutokana na mashimo au miinuko njiani na hivyo kuleta mwendo nyororo wa gari.

Uso wa nje wa tairi una tredi maana yake kuna mifereji na matuta madogo yenye kazi ya kuboresha tabia za kulenga na kutoteleza kwenye uso wa njia.

Viungo vya Nje

 National Highway Traffic Safety Adm "Tire Safety" Brochure 
 U.S. Government tire rating and maintenance site.

Vifaa
Call Mi Yuh Ruler

"Call Mi Yuh Ruler" ni jina la wimbo uliotoka 26 Agosti ,
2017 wa msanii wa muziki wa kizazi kipya
kutoka nchini Kenya- Dabby K. Huu
ndio wimbo wa kwanza kutolewa tangu
kujiunga rasmi na Dapstrem Entertainment. Wimbo
umetayarishwa na Mk2 Records

Nyimbo za 2017
Nyimbo za Kenya
Nyimbo za Dabby K
Nyimbo za Dapstrem Entertainment
Dapstrem Entertainment

Dapstrem Entertainment ni huduma ya usambazaji huru wa muziki wa dijiti wa Kenya - iliyoanzishwa mnamo mwaka 2016. Dapstrem Entertainment kimsingi inawapa wanamuziki na wamiliki wengine wa haki na fursa ya kusambaza na kuuza au kusambaza muziki wao kupitia wauzaji mkondoni kama iTunes, Deezer, Spotify, Muziki wa Amazon, Google Play, Tidal na wengine. Dapstrem Entertainment pia hutoa huduma za utawala wa kuchapisha muziki, kusaidia waandishi wa nyimbo kusajili nyimbo zao na kukusanya ukuu wa kimataifa.

Historia
Dapstrem Entertainment ilianzishwa mwaka 2016 chini ya DJ LYTMAS ikiitwa Dapstream Music.Ulianzishwa kama Lebo ya kibinafsi iliyosimamiwa ''Lytmas'' pekee. Mwaka wa 2017 ilianza kusimamia kazi ya msanii wa Reggae,Dabby K aliyesajiliwa kama msanii wa kwanza kusimamiwa na lebo hiyo.

Usimamizi

Meneja
Merrick Owino

Msimamizi wa YouTube
Chrispo Gitau

Msimamizi wa Wanamuziki
Phimas Josh

Orodha ya wasanii
 
Baba Levo
Ochungulo Family
Rico Gang
Rayvanny
Konshens
Dabby K
Re Ace
Rover Buoy
Yuh Vee
Dujji Rampell
Chemical

Viungo vya nje
Tovuti  
Facebook
Twitter
Instagram
Studio za Kenya
Studio za muziki wa hip hop
Studio za muziki
Lebo za muziki
Mto Burguret

unapatikana nchini Kenya. 

Ni tawimto la mto Ewaso Ng'iro, tawimto la mto Lagh Dera, ambao tena ni tawimto la mto Juba ambao unaishia katika Bahari ya Hindi nchini Somalia.

Tazama pia
 Mito ya Kenya

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Mto Jubba
Bahari ya Hindi
Mto Ligi

(au Liki) unapatikana katikati ya Kenya. 

Ni tawimto la mto Ewaso Ng'iro, tawimto la mto Lagh Dera, ambao tena ni tawimto la mto Juba ambao unaishia katika Bahari ya Hindi nchini Somalia.

Tazama pia
 Mito ya Kenya

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
mto Jubba
Bahari ya Hindi
Mto Luguso

unapatikana katika kaunti ya Meru nchini Kenya. 

Ni tawimto la mto Ewaso Ng'iro, tawimto la mto Lagh Dera, ambao tena ni tawimto la mto Juba ambao unaishia katika Bahari ya Hindi nchini Somalia.

Tazama pia
 Mito ya Kenya
 Orodha ya mito ya kaunti ya Meru

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Kaunti ya Meru
Mto Marania

unapatikana nchini Kenya. Ni tawimto la mto Ewaso Ng'iro, tawimto la mto Lagh Dera, ambao tena ni tawimto la mto Juba ambao unaishia katika Bahari ya Hindi nchini Somalia.

Tazama pia
 Mito ya Kenya
 Mto Marania Magharibi

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Mto Jubba
Bahari ya Hindi
Mto Nanyuki

unapatikana nchini Kenya. Ni tawimto la mto Ewaso Ng'iro, tawimto la mto Lagh Dera, ambao tena ni tawimto la mto Juba ambao unaishia katika Bahari ya Hindi nchini Somalia.

Tazama pia
 Mito ya Kenya

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Mto Jubba
Bahari ya Hindi
Mto Sirimon

unapatikana katikati ya Kenya. Ni tawimto la mto Ewaso Ng'iro, tawimto la mto Lagh Dera, ambao tena ni tawimto la mto Juba ambao unaishia katika Bahari ya Hindi nchini Somalia.

Tazama pia
 Mito ya Kenya

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Mto Jubba
Bahari ya Hindi
Mto Nithi

unapatikana katika kaunti ya Tharaka-Nithi, katikati ya Kenya. 

Ni tawimto la mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Kenya
 Orodha ya mito ya kaunti ya Tharaka-Nithi

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Kaunti ya Tharaka-Nithi
Mto Tana
Bahari ya Hindi
Mto Nyamindi

unapatikana katika kaunti ya Kirinyaga, katikati ya Kenya. 

Ni tawimto la mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Kenya
 Orodha ya mito ya kaunti ya Kirinyaga

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Kaunti ya Kirinyaga
Mto Tana
Bahari ya Hindi
Mto Ruguti

unapatikana katika kaunti ya Embu, katikati ya Kenya.

Ni tawimto la mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Kenya
 Orodha ya mito ya kaunti ya Embu

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Kaunti ya Embu
Mto Tana
Bahari ya Hindi
Mto Sagana (Kenya)

unapatikana katika kaunti ya Kirinyaga, katikati ya  Kenya. 

Ni tawimto la mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Kenya
 Orodha ya mito ya kaunti ya Kirinyaga

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Kaunti ya Kirinyaga
Mto Tana
Bahari ya Hindi
Mto Thuchi

unapatikana katika kaunti ya Embu, katikati ya Kenya.

Ni tawimto la mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Kenya
 Orodha ya mito ya kaunti ya Embu

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Kaunti ya Embu
Mto Tana
Bahari ya Hindi
Mto Chania (Nyeri)

unapatikana katika kaunti ya Nyeri, katikati ya Kenya. 

Ni tawimto la mto Sagana ambao unaingia katika mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Kenya
 Orodha ya mito ya kaunti ya Nyeri

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Kaunti ya Nyeri
Mto Tana
Bahari ya Hindi
Mto Keringa

unapatikana Kenya. Ni tawimto la mto Sagana ambao unaingia katika mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Kenya

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Bahari ya Hindi
Mto Thego

unapatikana katika kaunti ya Nyeri, katikati ya Kenya. 

Ni tawimto la mto Sagana ambao unaingia katika mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Kenya
 Orodha ya mito ya kaunti ya Nyeri

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Kenya
Kaunti ya Nyeri
Mto Tana
Bahari ya Hindi
Mto Chania (Thika)

unapatikana Kenya. Ni tawimto la mto Thika ambao unaingia katika mto Tana ambao ndio mrefu kuliko yote nchini na unaishia katika Bahari ya Hindi.

Mito ya Kenya
Bahari ya Hindi
Mlima Walsh

ni mlima wa Kanada wenye kimo cha mita 4,507 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima Augusta

Malaspina Glacier (8663456101).jpg

 ni mlima wa Kanada na Marekani wenye kimo cha mita 4,289 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Milima ya Marekani
Mlima Strickland

ni mlima wa Kanada wenye kimo cha mita 4,240 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima Cook

ni mlima wa Kanada na wa Marekani wenye kimo cha mita 4,196 juu ya usawa wa bahari. Isichanganye na Mount Cook nchini New Zealand.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Milima ya Marekani
Dabby K

Paul Munialo Barasa (anafahamika zaidi kama Dabby K.; amezaliwa 16 Disemba 1995) ni mwimbaji na mtunzi wa muziki wa Reggae pamoja na Dancehall kutoka Kenya. Kiasili ni mtu wa kaunti ya Bungoma.

Wasifu
Kama kijana akiwa umri wa miaka saba, Paulo alifundishwa kama mwimbaji na mwigizaji mila ya wengi wakubwa wafanyakazi wa dancehall wa Kenya waliokuja kabla yake. Wengi wa marafiki wake walichukua vizuri kusafiri njia ya madawa ya kulevya na uhalifu ila Dabby K aliendelea kufuata muziki wake kama wito. 
Mapumziko yake alikuja wakati alipokuwa uliona na DJ Masita kwa mitaa mashindano ya talanta na vitu viliondoka huko. 

Kuchukuliwa chini ya mrengo wa DJ Masita ambaye alimwongezea DJ LYTMAS Aliyemwona talanta ndani yake na kumsajili chini ya studio yake Dapstrem Burudani, 
Dabby K hupanda kwenye eneo hilo na kipengele kwenye "Piga Mtawala wa Mi Yuh" na kamwe ukiangalia nyuma. 

Kujitokeza kwa haraka kama moja ya wasanii wengi wenye vipaji wa Kenya, wake sauti tofauti na silika ya kushangaza kwa ajili ya nyimbo alimwimbia kupitia kimataifa hits, kutoka "Dancehall Daddy" kwa "Dance Fi Mi" Vipengele vyake vya nyuma vya orodha kila kitu ambacho dancehall inapaswa kutoa - kutoka ghetto ya mashairi hulia kwa chama Nyimbo za kusaga na gyallis. 

Kama vile fanbase kubwa ya ndani na 
kujitolea duniani kote kufuatia, 
Nyota ikawa ngoma ya kwanza 
Msanii kuwa na albamu yake ilizinduliwa mwaka wa kwanza wa kazi yake ya muziki, ifuatiwa hivi karibuni na uwekaji wa hart kadhaa. Wake vizuri- 
catchphrases inayojulikana na charismatic 
nishati imempeleka kwenye ibada ya ibada, 
kutafuta shabiki mwaminifu katika wasanii wa African Dancehall kama vile 
inahusika na wasanii mbalimbali wa Kenya na wasanii wa Afrika Kusini. 
Kuendeleza kozi ya pop 
stardom, mwaka huu uliopita alimwona kipengele 
kwenye Safi G ya Anavokata.

Muziki
Dabby Kanarekodi muziki wake D.L.M Records

Dabby K kwanza alijiunga na DLM mwaka 2017 kwa ajili ya kutolewa kwa "Ruler (albamu)," akisonga kura nyingi 
YouTube inacheza kwa msanii ujao. Albamu yake ya kwanza 
(iliyotolewa kwenye Dapstrem) ni mtendaji 
zinazozalishwa na DLM Records, na vipengele 
uzalishaji wa ziada kutoka nyumba mbalimbali za uzalishaji. 
Pamoja na kutolewa kwa urefu wake wa kwanza kamili, 
Mtawala, Dabby K amefanya 
tamko lake la kisasa la kisanii hadi sasa 
na kuthibitisha mahali pake kama muhimu 
sauti katika jadi ya muziki wa dancehall wa Kenya

Waliozaliwa 1995
Watu walio hai
Wanamuziki wa Kenya
Wanamuziki wa Dapstrem Entertainment
Lydia Wabs

Lydia Chepkemoi (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Lydia Wabs; amezaliwa tarehe 1 Januari 1998) ni mwimbaji kutoka nchini Kenya.

Viungo vya nje
Video rasmi ya wimbo wake wa Usiende

Waliozaliwa 1998
Watu walio hai
Wanamuziki wa Kenya
Wanamuziki wa Dapstrem Entertainment
Wasafi Records

Wasafi Records ni studio iliyoanzishwa na mwimbaji Diamond Platnumz mwaka 2014. Studio hiyo yenye makao yake katika jiji la Dar es Salaam, Tanzania inajulikana kuwa msingi wa Bongo Flava.

Ni kati ya studio chini ya lebo ya WCB Wasafi  zinazofanya vizuri nchini Tanzania. Tangu kuanzishwa hadi sasa mtayarishaji wake ni yuleyule, Laizer Classic, aliyetayarisha vibao vingi vilivyofanya vizuri Tanzania na Afrika kwa ujumla wake.

Orodha ya wasanii
Orodha ya wasanii ambao wamejisajili katika Wasafi Records ni pamoja na:

Malomboso

Marejeo 

Studio za kurekodia
Studio za muziki
Lebo za muziki
Rover Buoy

Luke Nderitu ("Roverbuoy"; amezaliwa 2 Aprili 1994) ni msanii anayerekodi muziki na mwigizaji filamu kutoka Nairobi, Kenya.

Waliozaliwa 1994
Watu walio hai
Wanamuziki wa Kenya
Wanamuziki wa Dapstrem Entertainment
Mlima Waddington

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 4,019 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima Robson

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,959 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima Queen Mary

ni mlima wa canada, wenye urefu cha mita 3,928 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Tristan da Cunha ASTER.jpg
Milima ya Kanada
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tristan_da_Cunha_ASTEhttps://en.wikipedia.org/wiki/File:Tristan_da_Cunha_ASTER.jpgR.jpg
Mlima Columbia

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,741 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima King George

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,741 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima North Twin

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,731 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima Clemenceau

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,664 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima Forbes

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,617 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima Assiniboine

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,616 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima Goodsir

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,567 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima Rouanez

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,555 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Mlima Temple

ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,540 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima

Milima ya Kanada
Lucius Verus

Lucius Verus (kwa Kilatini: Lucius Aurelius Verus Augustus; 15 Desemba 130 – 169) alikuwa kaisari wa Dola la Roma pamoja na Marcus Aurelius kuanzia Machi 161 hadi kifo chake.

Tazama pia
 Orodha ya Makaizari wa Roma

Waliozaliwa 130
Waliofariki 169
Makaizari wa Roma
Diadumenian

Diadumenian (kwa Kilatini: Marcus Opellius Antoninus Diadumenianus Augustus; Septemba 208 – 218), alikuwa mtoto wa kaisari Macrinus na alitawala pamoja naye kwa muda mfupi (Mei 217–218) kabla ya wote wawili kuuawa na wanajeshi wa vikosi kutoka Syria waliompandisha Elagabalus kuwa Kaisari mpya.

Tazama pia
 Orodha ya Makaizari wa Roma

Waliozaliwa 208
Waliofariki 218
Makaizari wa Roma
Hesiodo

Hesiodo (gir. Ἡσίοδος Hesiodos) alikuwa mshairi mashuhuri wa Ugiriki ya Kale. Pamoja na kazi za Homeri mashairi yake ni misingi wa elimu yetu juu ya vyanzo vya utamaduni wa Ugiriki.

Hesiodo aliishi katika Bootia, Ugiriki ya kati alipokuwa mfugaji wa ng'ombe na mkulima. Mamake aliitwa Pykimede alikuwa na kaka mmoja Perses.

Kati ya mashairi yake yaliyohifadhiwa ni
 Kazi na siku (gir. Ἔργα καὶ ἡμέραι erga kaì hemerai) anapoeleza mengi kuhusu kazi ya wakulima wa siku zake, pamoja na kusimulia visasili vya Prometheus na Pandora.
 Theogonia (gir. Θεογονία theogonia; theo= mungu na gonia=kuzaliwa) au shairi linalosimulia jinsi gani miungu ilitokea tangu mwanzo wa dunia.

Viungo vya Nje 

 
 Web texts taken from Hesiod, the Homeric Hymns and Homerica, edited and translated by Hugh G. Evelyn-White, published as Loeb Classical Library #57, 1914, ISBN 0-674-99063-3:
Scanned text at the Internet Archive, in PDF and DjVu format
 Perseus Classics Collection: Greek and Roman Materials: Text: Hesiod Greek texts and English translations for Works and Days, Theogony, and Shield of Heracles with additional notes and cross links.
 Versions of the electronic edition of Evelyn-White's English translation edited by Douglas B. Killings, June 1995:
 Project Gutenberg plain text .
 Berkeley Digital Library SunSITE: The Online Medieval and Classical Library: Hesiod 
 Sacred Texts: Classics: The Works of Hesiod (Theogony and Works and Days only)
 Hesiod and the Arcadian theme in the paintings Shepherds of Arcadia – Et in Arcadia Ego 

Washairi wa Ugiriki ya Kale
Mjusi

Mijusi ni wanyama watambaachi katika oda Squamata ya ngeli Reptilia. Spishi nyingi sana zina miguu minne, lakini kuna spishi nyingine zilizopoteza miguu miwili au miguu yote. Urefu wa mijusi unaanzia kutoka sm kadhaa (spishi ndogo za kinyonga na mjusi-kafiri) hadi m 3 (joka wa Komodo).

Mijusi hula nyama, spishi ndogo hula wadudu na spishi kubwa hula vertebrata pia mpaka joka wa Komodo anayekula wanyama hadi ukubwa wa nyati-maji. Hata hivyo spishi nyingi hula mimea na/au matunda pia.

Mwainisho
 Nusuoda: Lacertilia (au Sauria)
 Oda ya chini: Anguimorpha
 Familia: Anguidae
 Familia: Anniellidae
 Familia: Helodermatidae
 Familia: Lanthanotidae
 Familia: Shinisauridae
 Familia: Varanidae (Kenge)
 Familia: Xenosauridae
 Oda ya chini: Gekkota (Mijusi-kafiri)
 Familia: Carphodactylidae
 Familia: Diplodactylidae
 Familia: Eublepharidae
 Familia: Gekkonidae
 Familia: Phyllodactylidae
 Familia: Pygopodidae
 Familia: Sphaerodactylidae
 Nusuoda: Iguania
 Familia: Agamidae (Balabala)
 Familia: Chamaeleonidae (Vinyonga)
 Familia: Corytophanidae
 Familia: Crotaphytidae
 Familia: Dactyloidae
 Familia: Hoplocercidae
 Familia: Iguanidae (Iguana)
 Familia: Leiocephalidae
 Familia: Leiosauridae
 Familia: Liolaemidae
 Familia: Opluridae (Iguana wa Madagaska)
 Familia: Phrynosomatidae
 Familia: Polychrotidae
 Familia: Tropiduridae
 Familia ya juu: Lacertoidea
 Familia: Amphisbaenia (Mijusi-nyungunyungu)
 Familia: Gymnophthalmidae
 Familia: Lacertidae
 Familia: Teiidae
 Oda ya chini: Scincomorpha
 Familia: Cordylidae
 Familia: Gerrhosauridae (Guruguru)
 Familia: Scincidae (Mijusi-islam, Magonda)
 Familia: Xantusiidae

Spishi kadhaa za Afrika ya Mashariki
 Acanthocercus atricollis, Balabala-miti Kichwa-buluu (Black-necked agama)
 Agama lionotus, Balabala Kichwa-chekundu (Kenyan rock agama)
 Chamaeleo gracilis, Kinyonga Mwembamba (Graceful chameleon)
 Cnemaspis africana, Mjusi-misitu wa Usambara (African gecko)
 Gerrhosaurus major, Guruguru Mkubwa (Sudan plated lizard)
 Hemidactylus brookii, Mjusi-nyumba wa Brook (Brooke's house gecko)
 Hemidactylus mabouia, Nikwata au Mjusi-nyumba (Tropical house gecko)
 Hemidactylus platycephalus, Mjusi-kafiri Miti (Tree gecko)
 Hemidactylus squamulatus, Mjusi-kafiri Nyika (Nyika gecko)
 Kinyongia excubitor, Kinyonga wa Mlima Kenya (Mount Kenya sentinel chameleon)
 Kinyongia vosseleri, Kinyonga Pembe-mbili wa Usambara (East Usambara two-horned chameleon)
 Latastia longicaudata, Mjusi Mkia-mrefu (Southern long-tailed lizard)
 Lygodactylus capensis, Mjusi-kafiri Mdogo wa Tanzania (Cape dwarf gecko)
 Lygodactylus keniensis, Mjusi-kafiri Mdogo wa Kenya (Kenya dwarf gecko)
 Melanoseps longicaudata, Mjusi Bila-miguu Mkia-mrefu (Long-tailed limbless skink)
 Mochlus afer, Mjusi-finginyika Mweusi (Peter's writhing skink)
 Stenodactylus sthenodactylus, Mjusi-kafiri mufti (Elegant gecko)
 Trachylepis brevicollis, Gonda Shingo-fupi (Short-necked skink)
 Trachylepis striata, Gonda Milia (African striped skink)
 Varanus niloticus, Mburukenge (Nile monitor)
 Varanus ornatus, Kenge-misitu (Ornate monitor)

Picha

Mijusi
Usharika

Usharika ni eneo la Kanisa la Kilutheri linaloongozwa na mchungaji. 

Unajumuisha maeneo yote yaliyo chini yake yakiongozwa na wainjilisti.

Unafanana na parokia au parishi ya madhehebu mengine ya Ukristo.

Sharika kadhaa zinaunda jimbo, na majimbo kadhaa yanaunda dayosisi.

Walutheri
Msomaji

Msomaji ni mtu anayesoma maandishi fulani, hasa vitabu. Kwa njia hiyo anapokea ujumbe kutoka kwa waandishi.

Katika Ukristo

Katika Ukristo ni hasa jina la mtu anayesoma kutoka katika Biblia wakati wa ibada, akiwa amejiandaa kutoa huduma hiyo kwa kiwango cha ubora ili Neno la Mungu lisikike vizuri.

Katika Kanisa la Kilatini
Katika Kanisa la Kilatini na baadhi ya madhehebu mengine, waumini wanaweza kukabidiwa huduma hiyo kwa namna ya kudumu.

Hasa wanaojiandaa kupata ushemasi na upadri wanatakiwa kupitia kwanza usomaji na usindikizi kama matayarisho kwa daraja takatifu hizo.

Kuanzia mwaka 2021 wanawake pia wanaweza kupewa kazi hiyo, baada ya Papa Fransisko kurekebisha kanuni 230 ya Mkusanyo wa Sheria za Kanisa.

Viungo vya nje
Church Reading: A Vital Ministry  by Deacon Sergius Halvorsen (Orthodox)
Photo: Tonsure of a Reader

Ukristo
Utamadunisho

Utamadunisho (kwa Kiingereza "enculturation") ni mchakato wa mtu kupokea utamaduni wa wale wanaomzunguka ili kuingia zaidi katika maisha ya jamii husika.

Katika Ukristo

Katika Ukristo msamiati huo unamaanisha hasa mchakato wa ujumbe wa Injili kuingia kwa dhati zaidi katika maisha ya watu wa utamaduni fulani ili Kanisa lizidi kutia mizizi katika kabila au taifa husika badala ya kubaki kasumba.

Mchakato huo hauwezi kufanyika mara moja, bali unadai uwazi wa waumini kwa Neno la Mungu na kwa Roho Mtakatifu pamoja na jitihada za makusudi na za pamoja.

Tanbihi

Marejeo
Grace, Lindsay. "Handbook of Research on Computational Arts and Creative Informatics: The Challenge of Enculturation in the Arts, 2009, IGI Global Press; ; 312-324.
School & Society:Learning Content through Culture. Henry T. Trueba (editor), Concha Delgado-Gaitan (editor). Praeger Publishers. New York. 1988. p. 167

Viungo vya nje
Enculturation and Acculturation
Community empowerment 
Concepts of moral character, historical and contemporary (Stanford Encyclopedia of Philosophy)

Elimu jamii
Teolojia
Utohozi

Utohozi (kutoka kitenzi "kutohoa") ni kitendo cha lugha fulani kukopa maneno ya lugha nyingine kwa kuyapatia tu matamshi rahisi kwa wenyeji bila ya kuyatafsiri.

Kwa mfano: neno la Kiswahili sekretarieti kutoka Kiingereza "secretariate".

Isimu
Nisamehe

Nisamehe ni wimbo uliotoka tarehe 30 Septemba, 2016 kutoka wa msanii wa muziki wa kizazi kipya wa nchini Tanzania, Barakah the Prince. Ndani ya wimbo ameshirikishwa Ali Kiba ikiwa ndiyo wimbo wa kwanza kwa Barakah kutoa tangu aingie mkataba na Rockstar 4000 na wa kwanza kufanya na Kiba. Wimbo umetayarishwa na Imma the Boy. Baraka alimleta Kiba katika wimbo kwa sababu tu ni msanii anayempenda na kumuelewa. Isitoshe alikuwa na mipango ya kufanya naye wimbo tangu zamani.

Tazama pia
Seduce Me

Marejeo

Nyimbo za 2016
Nyimbo za Barakah the Prince
Nyimbo zilizotayarishwa na Imma the Boy
Nyimbo za Ali Kiba
Kiyuru

Kiyuru kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayuru katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyuru, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyuru kiko katika kundi la Kidyirbaliki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiyuru kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiyuru
lugha ya Kiyuru katika Glottolog
lugha ya Kiyuru katika Ethnologue

Lugha za Australia
Kiyugambal

Kiyugambal kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayugambal katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyugambal, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyugambal kiko katika kundi lake lenyewe la Kiyugambal.

Viungo vya nje
lugha ya Kiyugambal kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiyugambal
lugha ya Kiyugambal katika Glottolog
lugha ya Kiyugambal katika Ethnologue

Lugha za Australia
Kiyorta-Yorta

Kiyorta-Yorta kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayorta-Yorta katika jimbo la New South Wales. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyorta-Yorta, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyorta-Yorta kiko katika kundi lake lenyewe la Kiyorta-Yorta.

Viungo vya nje
lugha ya Kiyorta-Yorta kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiyorta-Yorta
lugha ya Kiyorta-Yorta katika Glottolog
lugha ya Kiyorta-Yorta katika Ethnologue

Lugha za Australia
Mjusi-nyungunyungu

Mijusi-nyungunyungu ni wanyama watambaachi katika oda Squamata ya ngeli Reptilia. Wanyama hawa hawafikiriwi kuwa mijusi wa kweli, lakini wataalamu wengine wanafikiri kwamba wana nasaba na familia ya mijusi Lacertidae.

Kama jina lao linadokeza, mijusi-nyungunyungu wanafanana na nyungunyungu kwa sababu hawana miguu, ngozi ya takriban spishi zote ni pinki na magamba yanatungamanika katika miviringo. Hata huishi ndani ya udongo kama nyungunyungu. Kwa hivyo hawana masikio ya nje na macho yamo katika vishimo na yamefunika kwa ngozi na gamba. Wanaweza kushufu nuru kwa sababu macho bado yana kornea na lenzi.

Mijusi-nyungunyungu hula wadudu na lava wao na invertebrata wengine kama nyungunyungu.

Spishi za Afrika ya Mashariki
 Agamodon anguliceps, Mjusi-nyunguyungu Kichwa-patasi (Angled worm-lizard)
 Agamodon compressus, Mjusi-nyunguyungu Bapa (Flat worm-lizard)
 Ancylocranium barkeri, Mjusi-nyunguyungu wa Lindi (Lindi sharp-snouted worm-lizard)
 Ancylocranium ionidesi, Mjusi-nyunguyungu wa Kilwa (Kilwa sharp-snouted worm-lizard)
 Ancylocranium somalicum, Mjusi-nyunguyungu Somali (Somali sharp-snouted worm-lizard)
 Chirindia ewerbecki, Mjusi-nyunguyungu wa Mbanja (Mbanja round-headed worm-lizard)
 Chirindia mpwapwaensis, Mjusi-nyunguyungu Kichwa-duara wa Mpwapwa (Mpwapwa round-headed worm-lizard)
 Chirindia rondoensis, Mjusi-nyunguyungu wa Rondo (Rondo round-headed worm-lizard)
 Chirindia swynnertoni, Mjusi-nyunguyungu wa Swynnerton (Swynnerton's round-headed worm-lizard)
 Geocalamus acutus,  Mjusi-nyunguyungu wa Voi (Voi wedge-snouted worm-lizard)
 Geocalamus modestus, Mjusi-nyunguyungu Pua-kabari wa Mpwapwa (Mpwapwa wedge-snouted worm-lizard)
 Loveridgea ionidesii, Mjusi-nyunguyungu wa Liwale (Liwale round-snouted worm-lizard)
 Loveridgea phylofiniens, Mjusi-nyunguyungu wa Ujiji (Ujiji round-snouted worm-lizard)
 Pachycalamus brevis, Mjusi-nyunguyungu Mfupi (Short worm-lizard)
 Trogonophis wiegmanni, Mjusi-nyunguyungu Bao-sataranji (Checkerboard worm-lizard)

Mijusi-nyungunyungu
Kiyitha-Yitha

Kiyitha-Yitha kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayitha-Yitha katika majimbo ya New South Wales na Australia Kusini. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyitha-Yitha, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyitha-Yitha kiko katika kundi la Lower Murray.

Viungo vya nje
lugha ya Kiyitha-Yitha kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiyitha-Yitha
lugha ya Kiyitha-Yitha katika Glottolog
lugha ya Kiyitha-Yitha katika Ethnologue

Lugha za Australia
Kiyirrk-Mel

Kiyirrk-Mel (pia Kiyirrk-Thangalkl au Kidangedl) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayirrk-Mel katika jimbo la Queensland. Tangu mwanzoni mwa karne ya 20, wasemaji wa Kiyirrk-Mel walibadilisha lugha yao na kutumia Kiyir-Yoront badala ya lugha yao. Wengine hudai bado kuna wasemaji wachache, wengine husema kuwa hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyirrk-Mel, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyirrk-Mel kiko katika kundi la Kipama cha Pwani. Wengine hukiangalia kama lahaja tu ya Kiyir-Yoront.

Viungo vya nje
lugha ya Kiyirrk-Mel kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiyirrk-Mel
lugha ya Kiyirrk-Mel katika Glottolog
lugha ya Kiyirrk-Mel katika Ethnologue

Lugha za Australia
Richy Haniel

Richard Haniel Mashua (anajulikana kama "Richy Haniel"; alizaliwa 8 Juni 1998) ni mwanamuziki na DJ kutoka Nairobi, Kenya.

Maisha ya Awali

Maisha na kazi

Viungo vya nje
 Tovuti rasmi ya Richard Haniel

Waliozaliwa 1995
Watu walio hai
Wanamuziki wa Kenya
Ma Dj wa Kenya
Wanamuziki wa Dapstrem Entertainment
Kiyir-Yoront

Kiyir-Yoront (au Kijir'jorond) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayir-Yoront katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyir-Yoront, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyir-Yoront kiko katika kundi lake lenyewe la Kiyir-Yoront.

Viungo vya nje
lugha ya Kiyir-Yoront kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiyir-Yoront
lugha ya Kiyir-Yoront katika Glottolog
lugha ya Kiyir-Yoront katika Ethnologue

Lugha za Australia
Kinukunul

Kinukunul kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wanukunul katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kinukunul, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinukunul kiko katika kundi la Kidurubaliki.

Viungo vya nje
lugha ya Kinukunul kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kinukunul
lugha ya Kinukunul katika Ethnologue

Lugha za Australia
Kingayawung

Kingayawung kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wangayawung katika jimbo la Australia Kusini. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kingayawung, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingayawung kiko katika kundi la Lower Murray.

Viungo vya nje
lugha ya Kingayawung kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kingayawung 
lugha ya Kingayawung katika Ethnologue

Lugha za Australia
Kingawun

Kingawun kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wangawun katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kingawun, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingawun kiko katika kundi la Kimayabiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kingawun kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kingawun 
lugha ya Kingawun katika Glottolog
lugha ya Kingawun katika Ethnologue

Lugha za Australia
Kinari-Nari

Kinari-Nari kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wanari-Nari katika jimbo la New South Wales. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kinari-Nari, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinari-Nari kiko katika kundi la Kikulin.

Viungo vya nje
lugha ya Kinari-Nari kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kinari-Nari 
lugha ya Kinari-Nari katika Glottolog
lugha ya Kinari-Nari katika Ethnologue

Lugha za Australia
Kimeriam

Kimeriam ni lugha ya Kipapua ya pekee nchini Australia inayozungumzwa na Wameriam. Katika sensa ya mwaka 2006 idadi ya wasemaji wa Kimeriam imehesabiwa kuwa watu 210. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimeriam kiko katika kundi la “Eastern Trans-Fly”.

Viungo vya nje
lugha ya Kimeriam kwenye Multitree
ramani ya Kimeriam
makala za OLAC kuhusu Kimeriam 
lugha ya Kimeriam katika Glottolog
lugha ya Kimeriam kwenye Ethnologue

Lugha za Australia
Kiyidgha

Kiyidgha ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Pakistan inayozungumzwa na Wayidgha. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiyidgha imehesabiwa kuwa watu 6150. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiyidgha kiko katika kundi la Kipamir.

Viungo vya nje
lugha ya Kiyidgha kwenye Multitree
ramani ya Kiyidgha
makala za OLAC kuhusu Kiyidgha
lugha ya Kiyidgha katika Glottolog
lugha ya Kiyidgha kwenye Ethnologue

Lugha za Pakistan
Disc jockey

Disc Jockey (kifupi "DJ") ni mtu anayeunganisha miziki kadhaa ikicheza, mara nyingi kwenye hadhira walio kwenye klabu au mtandao au kwenye matangazo.

"Ma DJ" pia utengeneza kandamseto zinazouzwa baadaye. Kwenye Hip hop "ma dj" hutengeneza midundo kwa kutumia piano, gitaa na "beats".

Mifano ya Ma-DJ
 
 DJ Khaled ni mtayarishaji wa muziki na mtangazaji wa redio katika kituo cha redio ya WEDR. Pia ni mwanachama wa kikundi cha muziki wa hip hop-Terror Squad, na amejisajili na Terror Squad Entertainment na Koch Records.

 DJ Premier ni mtayarishaji wa rekodi na DJ kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama DJ Premier, na mtengenezaji wa muziki wa kundi la watu wawili Gang Starr, akiwa pamoja na rapa/mwimbaji Guru.

 DJ LYTMAS  ni dijei kutoka Kenya mjini Nairobi ambaye ungani Mkandamseto na kuuziweka kwenye tovuti yake ya www.djlytmas.com
 DJ PoohDJ Pooh ni mtayarishaji wa rekodi za muziki wa hip hop kutoka nchini Marekani,mwigizaji wa sauti, mghani, mwandishi muswaada andishi, mwigizaji na mwongozaji wa filamu.

 DJ Yella ni DJ, mtayarishaji wa mzuiki na mwongozaji wa filamu kutoka mjini Compton, California, Marekani.

Tanbihi

Viungo vya nje

 Tovuti rasmi ya DJ LYTMAS

Ma Dj
Muziki
Dabarani

Dabarani (ing. na lat. Aldebaran pia α Alpha Tauri, kifupi Alpha Tau, α Tau) ni nyota angavu  zaidi  katika kundinyota la Tauri (Taurus). Ni pia nyota angavu ya 14 kwenye anga ya usiku.  Mwangaza unaoonekana unacheza kati ya mag 0.75 na 0.95.

Jina
Dabarani ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema  الدبران  al-dabaran  ambalo linamaanisha “anayefuata”  kwa sababu inafuata nyota za Kilimia katika mwendo wa anga. 
Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulifuata desturi ya Kiarabu na kuorodhesha nyot hii kwa jina la "Aldebaran".

Tabia
Dabarani - Aldebaran ina mwangaza unaoonekana wa Vmag 0.86 na mwangaza halisi ni -0.64.  Hivyo no nyota angavu ya 14 kwenye anga ya usiku. Mwangaza wake unacheza kati ya 0.75 na 0.95.

Dabarani ni nyota ya karibu kiasi ikiwa umbali wake na Dunia ni miakanuru 65 -66  . Masi yake ni M☉ 1.5- na nusukipenyo chake R☉ 45  (vizio vya kulinganisha na Jua letu) .  

Ni  nyota jitu jekundu katika kundi la spektra K5 III.  Ilhali masi yake ni kidogo tu kubwa kuliko Jua letu kipenyo chake ni kubwa zaidi mara 45 na sababu yake ni ya kwamba jitu jekundu ni nyota iliyopanuka baada ya kuishiwa haidrojeni katika kitovu chake; katika hali hii kitovu cha nyota kinajikaza na myeyungano wa haidrojeni unahamia kwenye tabaka za nje za nyota. Hii inasababisha kupanuka kwa nyota na kuongezeka kwa mwangaza wake.

Tanbihi

Viungo vya Nje
 Constellation Guide: Aldebaran
Aldebaran (Alpha Tauri), "Stars", kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017
 Star Tales – Taurus, tovuti ya Ian Ridpath, iliangaliwa Oktoba 2017
 The Deep Photographic Guide to the Constellations: Taurus

Marejeo

 Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 59 (online kwenye archive.org)
 Bond, Howard E.; Schaefer, Gail H.; Gilliland, Ronald L.; Holberg, Jay B.; Mason, Brian D.; Lindenblad, Irving W.; Seitz-Mcleese, Miranda; Arnett, W. David; Demarque, Pierre; Spada, Federico; Young, Patrick A.; Barstow, Martin A.; Burleigh, Matthew R.; Gudehus, Donald (2017). "The Aldebaran System and Its Astrophysical Puzzles: Hubble Space Telescope and Ground-based Astrometry". The Astrophysical Journal. 840 (2): 70, online hapa
Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
 Gatewood, George (July 2008). "Astrometric Studies of Aldebaran, Arcturus, Vega, the Hyades, and Other Regions". The Astronomical Journal. 136 (1): 452–460.   online hapa
 Lane, Edward William : An Arabic - English  Lexicon by  in eight parts – 1872 (Perseus Collection Arabic Materials  Digitized Text Version v1.1   of reprint  Beirut – Lebanon 1968)
online hapa
 Hatzes, A.; Cochran, W. (1993). "Long-period radial velocity variations in three K giants". The Astrophysical Journal. 413 (1): 339–348  online hapa
Nyota
Uzamili

Uzamili (pia "masters" au "lisensiati") ni shahada ya pili inayotolewa na vyuo vikuu baada ya digrii ya bachelor na kabla ya shahada ya uzamivu.

Shahada hiyo ya pili inamruhusu msomi aliyeipata afundishe katika taasisi za elimu ya juu.

Elimu
Kiwaneci

Kiwaneci ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Pakistan inayozungumzwa na Wawaneci. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kiwaneci imehesabiwa kuwa watu 108,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiwaneci kiko katika kundi la Kipashto.

Viungo vya nje
lugha ya Kiwaneci kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiwaneci
lugha ya Kiwaneci katika Glottolog
lugha ya Kiwaneci kwenye Ethnologue

Lugha za Pakistan
Kivaghri

Kivaghri ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Pakistan inayozungumzwa na Wavaghri. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kivaghri imehesabiwa kuwa watu 3660. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kivaghri kiko katika kundi la Kigujarati.

Viungo vya nje
lugha ya Kivaghri kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kivaghri
lugha ya Kivaghri katika Glottolog
lugha ya Kivaghri kwenye Ethnologue

Lugha za Pakistan
Kiushojo

Kiushojo ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Pakistan inayozungumzwa na Waushojo. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kiushojo imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiushojo kiko katika kundi la Kidardiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiushojo kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiushojo
lugha ya Kiushojo katika Glottolog
lugha ya Kiushojo kwenye Ethnologue

Lugha za Pakistan
Rockstar4000

Rockstar4000 ni jina la lebo maarufu ya muziki na televisheni kutoka nchini Afrika Kusini na ina tawi dogo nchini Tanzania. 

Msanii maarufu ambaye alikuwa na hadi sasa yupo chini ya lebo hii ni Ali Swaleh Kiba ambaye mwaka wa 2017 amekuwa mkurugenzi na mshirika wa kampuni hiyo kwa upande wa Afrika Mashariki. Lebo ipo mjini Johannesburg, Afrika Kusini na mkurugenzi mkuu ni Seven Mosha na Jandre Louw. Kiba na Mosha walikutana wakati wa kampeni za One8 ambayo ilikuwa inasimamiwa na mwanamuziki kutoka Marekani, R. Kelly. Tangu hapo, Kiba akawa chini ya menejimenti ya Mosha kupitia Rockstar hadi 2017 walipomuingiza kama sehemu ya kurugenzi ya Rockstar TV na lebo ya kusimamia wasanii.  Msanii Alikiba kwa sasa ameanzisha Record Label yake inayoitwa Kings Music

Marejeo 

Studio za muziki
Lebo za muziki
Ben Pol

Benard Michael Paul Mnyang’anga (amezaliwa tar. 8 Septemba, 1989) ni msanii wa muziki wa kizazi kipya na mwigizaji kutoka nchini Tanzania. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Ben Pol. Hasa anaimba muziki wa R&B. Ben Pol aiianza kuvuma mwaka 2010 baada ya kutoa kibao cha "Nikikupata" ambacho kiliweza kumtambulisha katika ulimwengu wa Bongo Flava. Baadaye akaja kutamba zaidi na kibao kama vile Samboira, Moyo Mashine, Jikubali, Namba One Fan, TATU, Sophia na nyingine kibao. Kiasili Ben ni mtu wa Dodoma. Tena anajisifu kama mtu kutoka kanda ya kati Dodoma. Kwa upande filamu, amepata kucheza katika filamu ya Sunshine na baadhi tu ya filamu zilizokuwa chini ya MFDI Tanzania na kuongozwa na Karabani.

Tazama pia
MFDI Tanzania
Gerry wa Rhymes
Ray C.

Marejeo

Wanamuziki wa Tanzania
Kitorwali

Kitorwali (au Kiturvali) ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Pakistan inayozungumzwa na Watorwali. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitorwali imehesabiwa kuwa watu 80,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitorwali kiko katika kundi la Kidardiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kitorwali kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kitorwali 
lugha ya Kitorwali katika Glottolog
lugha ya Kitorwali kwenye Ethnologue

Lugha za Pakistan
Kisavi

Kisavi (au Kisau) ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Afghanistan na Pakistan inayozungumzwa na Wasavi. Mwaka wa 1983 idadi ya wasemaji wa Kisavi nchini Afghanistan imehesabiwa kuwa watu 3,000. Pia kuna wasemaji wachache nchini Pakistan. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisavi kiko katika kundi la Kidardiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kisavi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisavi
lugha ya Kisavi katika Glottolog
lugha ya Kisavi kwenye Ethnologue

Lugha za Afghanistan
Lugha za Pakistan
Bahati (Mwimbaji)

Bahati (jina halisi: "Kevin Mbuvi Kioko"; alizaliwa 22 Desemba 1994) ni mwimbaji na mwanamuziki wa nyimbo za Kiinjili na za kidini kutoka Kenya, lakini sasa anaimba nyimbo za kidunia.

Bahati alianza muziki mwaka wa 2013, alipotoa wimbo maarufu uitwao Siku ya Kwanza.

Waliozaliwa 1994
Watu walio hai
Wanamuziki wa Kenya
Willy Paul

Willy Paul (jina halisi: Wilson Abubakar Radido; alizaliwa 4 Februari 1993) ni mwimbaji na mwanamuziki wa
njimbo za Kiinjili na za kidini kutoka Nairobi, Kenya.

Tanbihi

Waliozaliwa 1993
Watu walio hai
Wanamuziki wa Kenya
Kipalula

Kipalula (au Kiphalula) ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Pakistan inayozungumzwa na Wapalula. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kipalula imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kipalula kiko katika kundi la Kidardiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kipalula kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kipalula
lugha ya Kipalula katika Glottolog
lugha ya Kipalula kwenye Ethnologue

Lugha za Pakistan
Kaidi

Kaidi (ing. na lat. Alkaid pia η Eta Ursae Maioris, kifupi Eta UMa, η  UMa ) ni nyota angavu  ya tatu  katika kundinyota la Dubu Mkubwa (Ursa Maior).

Jina
Kaidi ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema hapa kwa kawaida القائد  al-qaid ("kiongozi"); hii ni kifupi la jina ndefu zaidi قائد بنات النعش qaid banat al-na‘ash ("kiongozi wa mabinti wa jeneza", yaani kiongozi wa maombolezo au kilio). Klaudio  Ptolemaio hakuwa na jina maalumu kwa nyota hii.

Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulifuata mapokeo ya Warabu na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Alkaid" .
Eta Ursae Maioris (au  η  Ursae Maioris) ni jina la Bayer kufuatana na utaratibu ulioanzishwa na Mjerumani Johann Bayer katika karne ya 17. Bayer aliiona kuwa nyota angavu ya saba (hivyo inatajwa kwa herufi ya saba kwenye alafabeti ya Kigiriki) katika kundinyota la "Ursa Maior" (kwa Kiswahili Dubu Mkubwa) lakini hali halisi ni nyota angavu ya tatu katika kundinyota hili..

Tabia
Kaidi - Alkaid ina mwangaza unaoonekana wa Vmag +1.84. Mwangaza halisi ni −0.67. Hivyo iko kati ya nyota angavu zaidi 40 kwenye anga ya usiku.
 
Kaidi iko kwa umbali na Dunia wa miakanuru 100. Masi yake ni takriban M☉ 6 na nusukipenyo chake R☉ 3.4 (vizio vya kulinganisha na Jua letu) . 
 
Ni nyota ya safu kuu katika kundi la spektra B3 V. Uso wake una joto kubwa mnamo nyuzi za Kelvini 16,823 na hivyo rangi yake ni nyeupe – buluu.

Tanbihi

Viungo vya Nje
 Constellation Guide: Ursa Major
 Star Tales – Ursa Major, tovuti ya Ian Ridpath, iliangaliwa Oktoba 2017
Alkaid (Eta Ursae Maioris), "Stars", kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

Marejeo
 
 Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 59 (online kwenye archive.org)
Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7, ISSN 1031-2331
 Ptolemy's Almagest, translated and annotated by G.J. Toomer, London 1984, ISBN 0-7156-1588-2 online hapa
 
 
Nyota
Nyimbo za Kiinjili

Nyimbo za Kiinjili (kwa Kiingereza Gospel music au Gospel songs) ni aina ya muziki wa Kikristo ambayo inatofautiana kadiri ya utamaduni na jamii zinapopatikana. 

Lengo la nyimbo hizo linaweza kuwa uzuri zaidi, uenezi wa dini au hata ibada, lakini pia burudani na biashara. 

Kwa kawaida zinategemea hasa sauti za waimbaji kuliko ala za muziki.

Asili ya mtindo huo ni mwanzo wa karne ya 17 katika jamii zenye asili ya Afrika. 

Kati ya watunzi wa awali kuna George Frederick Root, Philip Bliss, Charles H. Gabriel, William Howard Doane na Fanny Crosby. 

Uenezi wa redio katika miaka ya 1920 ilichangia sana nyimbo hizo kujulikana na kupendwa sehemu nyingi za dunia.

Tanbihi

Viungo vya nje 
 nyimbo za injili

Muziki
Muziki wa Kikristo
Injili
Rayvanny

Raymond Shaban Mwakyusa (anafahamika zaidi kwa jina lake kama Rayvanny; amezaliwa 22 Agosti 1993) ni mwimbaji na mtunzi wa muziki wa kizazi kipya kutoka Tanzania (kwa asili ni mtu wa mkoani Mbeya).

Wasifu 
"Rayvanny" alianza kujulikana kupitia wimbo wake "Kwetu" si siku nyingi sana tangu Harmonize atoe wimbo wake wa Bado. 

Baadaye Natafuta Kiki, Sugu ambayo imetolewa kama wimbo wa ziada tu hasa ukizingatia umechukua biti ya Bow Wow (What's My Name). Halafu Mbeleko, Shikwambi, Zezeta na Kijuso aliyoimba na Queen Darleen, Pochi Nene aliyoimba na s2kizzy na baadaye Mwanza wimbo ambao aliimba na msanii mwenzie Diamond Platnumz. Wimbo huo ulifungiwa na Baraza la Sanaa nchini Tanzania BASATA kutokana na kutokuwa na maadili mema hivyo kufanya wimbo huo kufungiwa kupigwa kwenye vyombo vya habari nchini Tanzania. 

Baada ya wimbo huo kufungiwa yeye na Diamond walitoa wimbo uitwao Tetema, wimbo ambao ulipendwa na watu wengi kuufanya kuwa na watazamaji wengi kwenye mitandao ya kijamii kwa muda mfupi sana.

Albamu

Tanbihi

Waliozaliwa 1994
Watu walio hai
Wanamuziki wa Tanzania
Watu kutoka Mbeya
Komunyopamba

Komunyopamba (pia: "masarufu ya njani" na "viatikumu", kutoka neno la Kilatini Viaticum) ni jina linalotumiwa na Kanisa Katoliki kwa ajili ya Ekaristi (pia: Komunyo) inapotolewa kwa mgonjwa mahututi.

Tanbihi

Marejeo
 Rubin, Miri, Corpus Christi: The Eucharist in Late Medieval Culture, Cambridge: Cambridge University Press, 1991.
 Snoek, C. J. K., Medieval Piety from Relics to the Eucharist: A Process of Mutual Interaction, Leiden: Brill, 1995,

Ekaristi
Wahasidimu

Wahasidimu ni kundi la Wayahudi (kwa Kiebrania חסידות, hasidut, kutoka neno lenye maana ya "ibada"). 

Asili yake ni mwamko wa kiroho katika karne ya 18 ambao kutoka Ukraine magharibi ulienea haraka Ulaya Mashariki kote. 

Israel Ben Eliezer, "Baal Shem Tov", anahesabiwa kuwa mwanzilishi wake.

Leo wafuasi wake ni 400,000 hivi, na wengi wao wako Marekani, Israel na Ufalme wa Muungano.

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje 

 Map of the spread of Hasidism from 1730 and 1760–75, and its encroachment on the Lithuanian centre of Rabbinic opposition 

Uyahudi
Wasalesiani

Wasalesiani wa Don Bosko (jina rasmi: Society of St. Francis de Sales) ni shirika la watawa wanaume lililoanzishwa na John Bosco ndani ya Kanisa Katoliki la Kilatini katika karne ya 19 kwa lengo la kulea vijana fukara. 

Mwaka 2014 walikuwa 15,298 duniani kote, wakihesabika wanovisi pia.

Tanbihi

Viungo vya nje

  (multilingual)
 Salesian Missions

Mashirika ya kitawa
Wazeloti

Wazeloti (yaani "Wenye ari") walikuwa Wayahudi wa karne ya 1 BK (6-73 hivi) waliopigania uhuru wa nchi yao kutoka utawala wa Warumi.

Walianzishwa na Yuda Mgalilaya na kukoma katika vita vya kwanza vya Kiyahudi.

Maarufu kati yao ni Mtume Simoni (Lk 6:15; Mdo 1:13).

Tanbihi

Watu wa Biblia
Historia ya Israeli
Uyahudi
Zeze

Zeze ni ala ya muziki ya Afrika Kusini kwa Sahara.

Inaundwa na ngozi juu ya tungi la kitoma au ubao ulio bapa na shingo ndefu yenye nyuzi kadhaa kama za gitaa. Hupigwa kwa kuchezesha nyuzi hizo kwa kuzipiga au kuzicharaza ili kutoa sauti.

Viungo vya nje
 The Stringed Instrument Database 
 ATLAS of Plucked Instruments

Ala za muziki
Utamaduni wa Afrika
Kombolela

ni mchezo asilia wa watoto wa Afrika Mashariki.

Mchezo huu unashirikisha watoto watano na kuendelea. Hao wanatawanyika kwenda kujificha. Mmoja anashika doria kulinda kopo au mpira huku akiangaza macho kutafuta waliojificha.  

Baada ya kuona wenzake kadhaa, ikitokea kwamba mmoja ambaye hajaonekana analipiga kopo anakuwa ameokoa walioonekana. Hivyo mlinzi huendelea hadi atakapowaona wote. Wa kwanza kuonekana ndiye anayefuatia kulinda.

Michezo
Utamaduni wa Afrika
Mdako

ni mchezo asilia wa watoto wa Afrika Mashariki.

Mchezo huu unashirikisha watoto wawili na kuendelea ambao hutumia vijiwe au changarawe kumi na mbili. Kati yake moja huteuliwa kuwa malkia. Mwenye zamu hulichukua na kulirusha juu na kuanza kuchambua yaliyobakia katika duara dogo au shimo akianza na mojamoja, kisha mawilimawili na kuendelea. Mshiriki anayefanikiwa kuchambua mawe yote bila kudondosha malkia huwa mshindi.

Michezo
Utamaduni wa Afrika
Rede

Rede ni mchezo asilia unaochezwa na Wanawake nchini Tanzania

Mchezo huu unashirikisha watu 20, 10 kwa kila timu. Walio mwishoni hurushiana mpira kwa kumlenga wa katikati. Huyo anakwepa kupigwa au huvizia kudaka mpira, kisha ampige nao mmojawao kati ya waliourusha. Akifaulu kumpiga alama huongezeka, la sivyo hupungua.	

Umeanza kuchezwa zaidi na wanawake kuanzia miaka 15 toka miaka ya 1990; ulikuwa unachezwa na wanafunzi shuleni lakini kuanzia mwaka 2000 mchezo huu umekuwa na mvuto zaidi na kuchezwa na watu wazima na kila sehemu (mpaka mitaani).

Rede ina aina mbili, kuna rede ya chupa na rede ya mstari kati.

Timu ya Kwa Mkongo Queens ya Chamazi, Dar es Salaam, ndio mabingwa wa Mashindano ya Rede mstari kati maarufu kama T.O.K. REDE CUP 2021 na Ubingwa wa Mashindano ya Mbunge wa Mbagala, Mhe. Abdallah Chaurembo maarufu kama CHAUREMBO REDE CUP 2021/22.

Michezo
Utamaduni wa Afrika
Nage

ni mchezo asilia wa watoto wa Afrika Mashariki.

Mchezo huu unafanana na rede lakini unashirikisha watoto wanne na kuendelea na ukaaji wao ni tofauti, kwa kuwa wachezaji hujipanga pande nne, na mchezeshaji mmoja hukaa katikati ili apate mpira ambao walio nje ya duara wanarushiana. Akifaulu kuudaka, hujiunga na wachezaji walio katika duara, na mtoto aliyeurusha anaingia katikati badala yake.

Michezo
Utamaduni wa Afrika
Wino (mchezo)

Wino ni mchezo asilia wa watoto wa Afrika Mashariki.

Mchezo huu unashirikisha watoto watatu na kuendelea. Vifaa vinavyotumika ni chupa na mchanga ambao hukusanywa kwa wingi hadi kutengeneza kama mlima. Chupa huwekwa juu ya mlima huo. 

Wachezaji wawili husimama mbali na mchanga ambao huwa katikati pamoja na mchezeshaji mmoja. Huyo anatakiwa kujaza mchanga ndani ya chupa bila kupigwa na wenzake kwa mpira; kwa ajili hiyo anaukwepa au akiudaka anaurusha mbali apate muda zaidi. Akifaulu amefunga goli.	

Michezo
Utamaduni wa Afrika
Esta (mchezo)

Esta ni mchezo asilia wa watoto wa Afrika Mashariki.

Mchezo huu unashirikisha idadi yoyote ya watoto, hata mmoja tu.

Michezo
Utamaduni wa Afrika
Saga koboa

ni mchezo asilia wa watoto wa Afrika Mashariki.

Mchezo huu unashirikisha watoto wawili waliogeuziana migongo, kisha hupeana mikono kwa nyuma huku kila mmoja ameubana vizuri mkono wa mwenzake kwa mbele. 

Hapo kwa zamu kila mmoja huanza kumnyanyua mwenzake akiimba “saga” na akimshusha chini wa pili huitikia “koboa”. 

Michezo
Utamaduni wa Afrika