Pathanay Khan

Pathanay Khan au Pathane Khan (سا ئیں پٹھانے خان; amezaliwa Ghulam Mohammad; 1926-2000) alikuwa mwimbaji wa Kipanjabi kutoka nchini Pakistan. Aliimba sana kafi au ghazal (kwa Kipanjabi), kawaida akichora mashairi ya Sufi ya Khwaja Ghulam Farid na Shah Hussain. Alizaliwa mnamo 1926 katika kijiji cha Basti Tambu Wali, kilichoko katika Jangwa la Thal maili kadhaa kutoka Kot Addu, Punjab.

Hadithi nyuma ya jina 
Alipokuwa na miaka michache tu, baba yake alileta mkewe wa tatu nyumbani, kwa hivyo mama yake aliamua kumuacha baba yake. Alimchukua mtoto wake mchanga na kwenda Kot Addu kukaa na baba yake. Wakati kijana huyo aliugua vibaya, mama yake alimpeleka nyumbani kwa 'Syed (nyumba ya kiongozi wa kiroho). Mke wa Syed alimtunza na kumshauri mama yake abadilishe jina la kijana huyo kwa sababu ilionekana 'nzito kiroho' kwake. Binti wa mke wa Syed alisema kuwa anaonekana kama Pathana (katika eneo hilo, jina linaloashiria upendo na ushujaa), na kwa hivyo tangu siku hiyo na kuendelea alijulikana kama 'Pathanay Khan'. Mama yake aliweka jina jipya kwa kuokoa maisha ya mtoto.

Maisha ya awali 
Pathanay Khan alikuwa ameshikamana sana na mama yake. Alimtunza vizuri na kujaribu kupata elimu. Walakini, yeye, kama baba yake Khameesa Khan, alitumia wakati wake kutangatanga, kutafakari na kuimba. Asili yake ya asili ilimrudisha mbali na shule baada ya darasa la saba katika shule yake ya upili. Alianza kuimba, haswa Kafis wa Khwaja Ghulam Farid, mtakatifu wa Mithankot. Mwalimu wake wa kwanza alikuwa Baba Mir Khan, ambaye alimfundisha kila kitu anachojua. Kuimba peke yake hakumpati mapato ya kutosha, kwa hivyo kijana Pathanay Khan alianza kukusanya kuni kwa mama yake, ambaye alikuwa akiwatengenezea wanakijiji mkate kama mwokaji wa kijiji. Hii iliiwezesha familia kupata kipato. Inasemekana kwamba kukumbuka siku hizo kulileta machozi kwake na aliamini kuwa ni upendo wake kwa Mungu, muziki, na Khwaja Ghulam Farid ambayo ilimpa nguvu ya kubeba mzigo huo. Pathanay Khan alipitisha uimbaji kama taaluma kwa bidii baada ya kifo cha mama yake. Uimbaji wake ulikuwa na uwezo wa kuwavutia wasikilizaji wake, na aliweza kuimba kwa masaa mengi.

Pathanay Khan alikuwa amejitolea kabisa kwa Khwaja Farid. Alitoa maana yake ya kina kwa mashairi ya Khwaja Sahib kupitia mtindo wake wa kawaida wa kuimba kwa roho. Kwa mfano, kafi wa Khwaja Farid "Piloo pakian ni vay" ameimbwa na Suraiya Multanikar, Hussain Bakhsh Dhadhi na wengine wengi. Utunzi wa Suraiya Multanikar anauonyesha kama wimbo mwepesi, wakati Hussain Bakhsh Dhadhi anauwasilisha kama kipande cha kitamaduni kilichopambwa na 'taans' zake za kipekee kwa mtindo wa mwimbaji wa muziki wa As As Ali Ali Khan. Walakini, toleo la Pathanay Khan la kafi hii huleta maana ya ulimwengu zaidi kwake. Kwenye maadhimisho ya kifo cha Pathanay Khan mnamo 2016, taswira ya watu Shaukat Ali alikumbuka kuwa Pathanay Khan alitoa mwelekeo mpya kwa muziki wa kitamaduni nchini Pakistan kwa kuanzisha mtindo wake maalum wa kuimba kafis na 'sufiana kalaam'.

Nyimbo maarufu kwenye runinga 
 "Chheena een chhaneeda yaar"
 "Meda ishq vee toon"
 "Peelu pakkian nee"
 "Jindari lutti"
 "Kia haal sunanwan dil da, koi mehram yaar na milda"

Albamu

Tuzo na utambuzi 
 Pride of Performance Award mnamo 1979i ilitolewa na Rais wa Pakistan.

Kifo 
Pathanay Khan alifariki baada ya kuugua kwa muda mrefu katika mji wa asili wa Kot Addu Alhamisi tarehe 9 Machi 2000. Mazishi yake yalihudhuriwa na idadi kubwa ya watu wakiwemo washairi, wasomi, wanasheria, wasomi na maafisa wa wilaya. Alizikwa katika kaburi lake la asili huko Kot Addu.

Marejeo 

Waimbaji wa Pakistan
Waliozaliwa 1926
Waliofariki 2000
Feminism and Folklore 2021 in Tanzania