LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Paladi wa Uskoti

Paladi wa Uskoti (kwa Kilatini: Palladius; Gallia, 408 - 457 hivi) alikuwa askofu wa kwanza wa kisiwa cha Ireland lakini baada ya kukataliwa huko alihamia Uskoti hadi kifo chake .

Alipokuwa shemasi, ndipo Papa Selestini I alipompatia uaskofu na kumtuma katika Funguvisiwa la Britania kupinga Upelaji.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 "New light on Palladius?", Peritia iv (1986), pp. 276–83.
 
 Vita tripartita Sancti Patricii (MS).

waliozaliwa 408
Waliofariki 457
Maaskofu Wakatoliki
wamisionari
watakatifu wa Ufaransa
Watakatifu wa Uskoti
Moninne

Moninne au Modwenna (Donaghmore, County Down, 435 hivi - Killeavy, 517 hivi) ni mmojawapo kati ya watakatifu wa kwanza wa Ireland.

Anatajwa kama mmonaki, abesi, na mwanzilishi wa monasteri iliyoshika maisha ya upwekeni kwa mfano wa Nabii Eliya na Yohane Mbatizaji .

Anahesabiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Reade, George H., Cill-Sleibhe-Cuillinn, Founded by St. Darerca, alias Moninne, about 518, 1868

Waliozaliwa 435
Waliofariki 517
Mabikira
Wamonaki
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ireland
Mahmoud Ahmed Abdulkadir

Mahmoud Ahmed Abdulkadir (amejulikana zaidi kwa jina la Ustadh Mau; 20 Februari 1952 – ) ni mshairi na imamu kutoka kisiwa cha Lamu, Kenya. Mashairi na hotuba zake zinahusu jamii, umuhimu wa elimu, huruma na wajibu wa kijamii.

Maisha
Ustadh Mau kamwe hakuhudhuria shule ya serikali; elimu yake yote ya Kiswahili na ya Kiarabu alipata kwa walimu wa Kiislamu katika madrasa na vyuo vya Kiislamu vya eneo hilo. 

Tangu mwaka 1985, amekuwa imamu wa Msikiti wa Pwani, msikiti wa zamani zaidi Lamu. Alikuwa imamu wa kwanza Lamu kutoa hotuba zake za Ijumaa kwa lugha ya Kiswahili. Ustadh Mau alisimamia bakershop ya familia hadi mwaka 2005.

Maktaba
Ustadh Mau ni mpenda vitabu. Maktaba yake binafsi inaandaa mashairi ya Kiislamu ya Kiswahili katika ajami, na vijitabu na kumbukumbu kutoka Mashariki ya Kati na India. Karibu tungo na hotuba elfu mbili kutoka kwenye maktaba yake binafsi kwa sasa vinapigwa picha na kuhifadhiwa kwa msaada wa ruzuku ya MEAP  (kwa hati zilizoandikwa na rekodi za sauti zilizonakiliwa tazama Ustadh Mau Digital Archive).

Marejeo

Vyanzo
In this fragile world : Swahili poetry of commitment by Ustadh Mahmoud Mau  / Poetry by Ustadh Mau (Mahmoud Ahmed Abdulkadir). Translated and edited by Annachiara Raia and Clarissa Vierke, in collaboration with Jasmin Mahazi and Azra Ahmad Abdulkadir. Leiden ; Boston : Brill, [2023] (''Online version)
 Mahmoud Ahmed Abdulkadir (mau): Mshairi mcheza kwao lakini asiyetuzwa / Rayya Timammy. In: Lugha na fasihi katika karne ya Ishirini na Moja. Kwa heshima ya marehemu Profesa Naomi Luchera Shitemi, edited by Mosol Kandagor, Nathan Ogechi, and Clarissa Vierke, Eldoret: Moi University Press, 2017, pages 231–242. 
Shaykh Mahmoud Abdulkadir "Mau" : a reformist preacher in Lamu / Rayya Timammy. In: Annual Review of Islam in Africa, 2014, vol. 12., no. 2, pages 85-90.

Waliozaliwa 1952
Waandishi wa Kenya
Washairi wa Kenya
Yusto wa Condat

alikuwa mmonaki wa monasteri ya Condat nchini Ufaransa. 

Ingawa habari za maisha yake ni chache mno, tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Pius X tarehe 9 Desemba 1903.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Il martirologio romano. Riformato a norma dei decreti del Concilio ecumenico Vaticano II e promulgato da papa Giovanni Paolo II, LEV, Città del Vaticano 2004.
 Congregatio de Causis Sanctorum, Index ac status causarum, Città del Vaticano 1999.
 Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), Bibliotheca Sanctorum (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

Wamonaki
Watakatifu wa Ufaransa
Mael Ruain

Mael Ruain (pia: Maelruain, Maolruain, Maelruan, Molruan na Melruain.; alifariki nchini Ireland, 792) alikuwa askofu na abati wa monasteri aliyoianzisha huko Tallaght. 

Alijitahidi sana kurekebisha liturujia, heshima kwa watakatifu na nidhamu za kimonaki.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 7 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

Vyanzo vikuu
Martyrology of Tallaght, ed. Richard Irvine Best and Hugh Jackson Lawlor, The Martyrology of Tallaght. From the Book of Leinster and MS. 5100–4 in the Royal Library. Brussels, 1931.

The Monastery of Tallaght, ed. E.J. Gwynn and W.J. Purton, "The Monastery of Tallaght." Proceedings of the Royal Irish Academy  29C (1911–12): 115–80. Edition and translation available online from Thesaurus Linguae Hibernicae; PDF available from the Internet Archive.
The Teaching of Ruain Burrows, ed. E.J. Gwynn, The Teaching of Mael‐ruain. Hermathena 44, 2nd Supplement. Dublin, 1927. pp. 1–63.
The Rule of the Céli Dé, ed. and tr. E.J. Gwynn, The Rule of Tallaght. Hermathena 44, 2nd Supplement. Dublin, 1927. pp. 64–87.
Lucht Óentad Máele Ruain ("Folk of the Unity of Máel Ruain", also abridged to Óentu Mail/Máel Ruain) in the Book of Leinster, ed. Pádraig Ó Riain, Corpus Genealogiarum Sanctorum Hiberniae. Dublin, 1985. Section 713.
Annals of Ulster, ed. and tr. Seán Mac Airt and Gearóid Mac Niocaill, The Annals of Ulster (to AD 1131). Dublin, 1983. Online edition at CELT.

Vyanzo vingine
Byrnes, Michael. "Máel-Ruain." In Medieval Ireland. Encyclopedia, ed. Seán Duffy. New York and Abingdon, 2005. pp. 308–9.
Doherty, Charles. "Leinster, saints of (act. c.550–c.800)." Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press, 2004. Retrieved 14 Dec 2008.
Follett, Westley. Céli Dé in Ireland. Monastic Writing and Identity in the Early Middle Ages. Studies in Celtic History. London, 2006.

Marejeo mengine
McNamara, Martin. The Psalms in the Early Irish Church. Sheffield, 2000. pp. 357–9.

Viungo vya nje
 St Maelruin's Anglican Church in Tallaght, Ireland
 
 Gwynn's translation  of The Rule of the Céli Dé, modified, Celtichristianity.org.

Waliofariki 792
Wamonaki
Watawa waanzilishi
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ireland
Disibodo

Disibodo (pia: Disibod, Disibode, Disen; Ireland, 619 -  Ujerumani, 700 hivi) alikuwa mkaapweke lakini pia korepiskopo mmisionari huko Rhine-Palatino kuanzia mwaka 640. 

Baada ya kupata wafuasi wengi alianzisha monasteri kwenye mto Nahe.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 "St. Disen, or Disibode, of Ireland, Bishop and Confessor", Butler's Lives of the Saints

Waliozaliwa 619
Waliofariki 700
wakaapweke
Wamonaki
Wakolumbani
Maaskofu Wakatoliki
Wamisionari
watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ireland
Watakatifu wa Ujerumani
Korepiskopo

Korepiskopo (kutoka Kigiriki: Χωρεπίσκοπος, yaani askofu wa vijijini) ni cheo cha madhehebu mbalimbali ya Ukristo, hasa wa Mashariki na karne za nyuma, kuanzia karne ya 2.

Cheo hicho kinahesabika kati ya kile cha padri na kile cha askofu.

Tanbihi

Marejeo
Zaplotnik, John Leo (1927). De vicariis foraneis. "Chapter IV."  . Washington: Catholica universitas Americae, 1927.

Viongozi wa Kikristo
Kukosa usingizi

Kukosa usingizi (pia inajulikana kama Kupaa kwa usingizi) ni ugonjwa ambao unafanya watu hupata shida kulala usingizi.  Wanaweza kuwa na ugumu wa kulala, au wa kulala muda mrefu kama wanavyotaka.   Kukosa usingizi kwa kawaida hufuatwa na usingizi wa mchana, nishati kidogo, kuwashwa, na hali ya mfadhaiko.  Hali hiyo inaweza kusababisha kuongezeka kwa hatari ya migongano ya magari, pamoja na matatizo ya kuzingatia na kujifunza.  Kukosa usingizi unaweza kuwa wa muda mfupi, kama siku au wiki, au wa muda mrefu, ukidumu zaidi ya mwezi mmoja. 

Kukosa usingizi unaweza kutokea bila sababu halisi au kusababishwa na shida nyingine.  Hali inayoweza kusababisha kukosa usingizi ni pamoja na msongo wa mawazo, maumivu ya kudumu, kushindwa kwa moyo, uzalishaji wa homoni nyingi za thyroxine, kiungulia, ugonjwa wa mguu usiotulia, kukoma hedhi, dawa fulani na madawa ya kulevya kama vile kafeini, nikotini na pombe.   Mambo mengine ya hatari ni pamoja na kufanya kazi zamu za usiku na kukosa usingizi.  Utambuzi ni msingi wa tabia za kulala na uchunguzi wa kutafuta sababu za msingi.  Utafiti wa usingizi unaweza kufanywa ili kutafuta matatizo ya msingi ya usingizi.  Uchunguzi unaweza kufanywa kwa kuzingatia maswali mawili: "unapata shida kulala?" na "una shida kuanza kupata au kulala usingizi?" 

Siha ya kulala na mabadiliko ya mtindo wa maisha kwa kawaida ni matibabu ya kwanza ya kukosa usingizi.   Siha ya kulala hujumuisha wakati wa kulala mara kwa mara, kupigwa na jua, chumba chenye utulivu na giza, na mazoezi ya kawaida.  Tiba ya tabia ya utambuzi inaweza kuongezwa kwa hili.   Ingawa dawa za usingizi zinaweza kusaidia, zinahusishwa na majeraha, shida ya akili, na uraibu.   Dawa hizo hazipendekezwi kwa zaidi ya wiki nne au tano.  Ufanisi na usalama wa dawa mbadala haujulikani wazi.  

Kati ya asilimia 10 na 30 ya watu wazima wana kukosa usingizi wakati wowote na hadi nusu ya watu wanakosa usingizi katika mwaka fulani.    Takriban asilimia 6 ya watu wanakosa usingizi ambako hakutokani na tatizo lingine na hudumu kwa zaidi ya mwezi mmoja.  Watu baada ya umri wa miaka 65 huathiriwa mara nyingi zaidi kuliko vijana.  Wanawake huathirika mara nyingi zaidi kuliko wanaume.  Maelezo ya kukosa usingizi hutokea huko nyuma kama Ugiriki ya kale.

Marejeo 

magonjwa
Landrada

Landrada (karne ya 7; Ubelgiji, 690/708) alikuwa mwanamke wa ukoo wa kifalme ambaye, baada ya kukataa kuolewa, kwa msaada wa askofu Lambati wa Maastricht, alianzisha monasteri katika eneo la Ubelgiji wa leo  akaiendesha kama abesi hadi kifo chake.  

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 

Waliozaliwa karne ya 7
Waliofariki 690
Wamonaki
mabikira
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ubelgiji
Laurel Kivuyo

Laurel Kivuyo (amezaliwa mwaka 2000) ni Mtanzania ambaye ni balozi wa mazingira na mtetezi wa ustawi ambaye amefanikiwa sana katika majukumu yake. Akiwa na Shahada ya Kwanza katika Sayansi ya Afya ya Mazingira, ameonyesha adhima ya dhati katika utetezi wa mabadiliko ya hali ya hewa tangu akiwa mdogo. Laurel ni mwanzilishi wa shirika lisilo la kiserikali, Climate Hub Tanzania, ambalo shirika hilo limefanya maendeleo makubwa katika kujenga uimara wa hali ya hewa na kukuza ushirikishwaji wa vijana, wanawake, na watu wenye mahitaji maalumu  katika juhudi za kupunguza athari za mabadiliko ya hali ya hewa.

Kutokana na uongozi wake na azma yake katika uhifadhi wa mazingira, Laurel aliteuliwa kuwa Balozi wa Mazingira kwa Vijana na Wizara ya Mazingira ya Tanzania kwa kipindi cha 2022/2025. Aidha, yeye ni Balozi wa Vijana kuhusu Mabadiliko ya Hali ya Hewa kwa Shirika la Vijana la Kusini mwa Afrika, akiwakilisha nchi 16 katika kipindi cha mwaka 2022/2024. Hivi karibuni, Laurel amepewa heshima na kuteuliwa kuwa Balozi wa SHE Changes Climate.

Laurel amefanikiwa kutekeleza miradi mingi ya utunzaji wa hali ya hewa, ikiwa ni pamoja na kushinikiza kutokomeza matumizi ya plastiki, kuendeleza bidhaa endelevu na urafiki katika mazingira, kusimamia kampeni za kuelimisha na kushawishi jamii, ikiwa ni pamoja na zile zinazofanyika mtandaoni na kwa njia ya mkutano pamoja na Midahalo. Pia, ameshirikiana na taasisi za heshima kama Ubalozi wa Ufaransa, UNEP, na taasisi za kitaifa na kimataifa mbalimbali katika jitihada za kupunguza mabadiliko ya hali ya hewa.

Wanaharakati wa Tanzania
Emmanuel Cosmas Msoka

Emmanuel Cosmas Msoka ni Mtanzania mwanaharakati na mbunifu mwenye kujitolea kwa haki za watoto na vijana, pamoja na kuwa chanzo cha mabadiliko. Wakati wa janga la COVID-19, Emmanuel aliweza kubuni mashine ya kunawa mikono ambayo iliongeza usafi kwa kuwa ni moja ya hatua muhimu za kuzuia dhidi ya ugonjwa hu. Kwa msaada wa shirika nchini Tanzania, ameweza kusambaza zaidi ya vituo vyingi mashine hizo za kunawa mikono 400 katika Kaskazini mwa Tanzania.

Ana uzoefu mkubwa katika kujitolea na mafunzo ya uongozi na ametoa muda mwingi kusaidia watoto na vijana wengine. Emmanuel alipendekezwa kwa Tuzo ya Kimataifa ya Amani ya Watoto, inayotolewa kila mwaka kwa mtoto ambaye amechangia kwa kiasi kikubwa katika kutetea haki za watoto.

Emmanuel anaamini katika kuwawezesha watoto, elimu, ubunifu, na kama njia muhimu ya kukuza haki za watoto. 

Amechaguliwa kama Msemaji wa Vijana wa UNICEF 2020 kwa masuala ya maji, usafi, na uvumbuzi. Juhudi zake zinaonyesha jinsi vijana wanaweza kuwa mstari wa mbele katika kuleta mabadiliko chanya katika jamii zao na kuchangia katika maendeleo ya nchi yao.

Watu walio hai
Wanaharakati wa Tanzania
Wavumbuzi wa Tanzania
Salim Kikeke

Salim Kikeke ni Mtanzania mwandishi wa habari na mtangazaji wa televisheni anayefanya kazi kwa sasa katika shirika la habari la BBC. Anasimamia kipindi cha "Focus on Africa" kwenye BBC World News, "Amka na BBC" na "Dira ya Dunia" kwenye BBC News Swahili katika BBC World Service.

Kazi
Kazi ya kwanza ya Kikeke ilikuwa uchimbaji madini nchini Tanzania mwaka 1995, miaka mitatu baada ya kuhitimu. Baadaye, alijiunga na Radio Tanzania kama mwandishi wa miswada, halafu akawa mtayarishaji na mtangazaji wa muziki. Kuanzia mwaka 2000 hadi 2001, alifanya kazi kama mtangazaji katika kituo cha Channel 10 na alitoa matangazo kwa luga ya Kiswahili na Kiingereza.

Kikeke aliingia katika tasnia ya televisheni mwaka 2001 na akafanya kazi kama mtangazaji katika kituo cha ITV, kituo cha televisheni cha Tanzania, hadi mwaka 2003 alipojiunga na BBC kama mtayarishaji na mtangazaji wa kipindi cha redio cha Kiswahili asubuhi kinachoitwa "Amka na BBC" na baadaye alitengeneza na kuwasilisha Dira ya Dunia, jarida la habari la Afrika Mashariki na Kati kwa Kiswahili kwenye BBC News Swahili katika Huduma ya Dunia ya BBC. Kwa sasa, anasimamia kipindi cha Focus on Africa katika BBC World News. Wakati akiwa BBC, Kikeke aliripoti uchaguzi wa Marekani mwaka 2008, Kombe la Dunia la mwaka 2010 nchini Afrika Kusini, shambulio la Westgate mwezi Septemba 2013 nchini Kenya, na mazishi ya aliyekuwa rais wa zamani wa Afrika Kusini, Nelson Mandela, pamoja na matukio mengine mengi.

Watangazaji wa Tanzania
Watu walio hai
DeviantArt

DeviantArt ni jumuiya ya sanaa mtandaoni.

Makao makuu yako Hollywood huko mjini Los Angeles, California. Mnamo mwaka wa 2008, DeviantArt ilikuwa na wageni milioni 36. Mnamo mwaka wa 2010, DeviantArt ilikuwa na wapendwa milioni 1.4 na maoni milioni 1.5. Mnamo mwaka wa 2011, DeviantArt ilikuwa mtandao wa kijamii wa kumi na tatu kwa ukubwa. Mnamo mwaka wa 2017, DeviantArt ilikuwa na wanachama zaidi ya milioni 25 na faili zaidi ya milioni 250.

Marejeo

Viungo vya Nje 

  

Mitandao ya kijamii
Paskari wa Nantes

Paskari wa Nantes (pia: Pascharius, Pascaire, Pasquier; alifariki 635 hivi) alikuwa askofu wa 20 wa mji huo huko Bretagne, leo nchini Ufaransa, ambaye aliwakaribisha Ermelandi na wenzake 12  wakaanzishe monasteri katika kisiwa cha Indre .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 10 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
  « Saint Pasquier, évêque de Nantes et confesseur » sur infobretagne.com.
  « Saint Pasquier » sur Nominis.

Waliofariki 635
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Petro Vincioli

Petro Vincioli, O.S.B. (Agello, Umbria, karne ya 10 – Perugia, 1022) alikuwa mmonaki padri Mbenedikto wa Italia ya Kati aliyejenga upya kanisa la Mtume Petro huko Perugia akawa abati wa monasteri aliyoianzisha karibu nalo na ambalo, kwa kuvumilia mapingamizi mengi, aliifanya ifuate taratibu za urekebisho wa Cluny 
. 

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 10
Waliofariki 1022
wamonaki
Wabenedikto
mapadri
watawa waanzilishi
Watakatifu wa Italia
Atoroba Peni Rikito

Atoroba Peni Rikito, mjukuu wa mfalme Gbudwe, ni Mfalme wa Azende ambaye alipata taji tarehe 9 Februari 2022.  

Atoroba Peni Rikito alitawazwa kama Mfalme mpya wa Ufalme wa Azende baada ya miaka 117 ya kuishi bila mfalme tangu kifo cha Gbudwe.

Tanbihi 

wanasiasa wa Sudan Kusini
ChatGPT

ChatGPT, ambayo inasimama kama Chat Generative Pre-trained Transformer, ni mfano mkubwa wa lugha-uliotengenezwa chatbot iliyotengenezwa na OpenAI na kutolewa mnamo Novemba 30, 2022, ambayo inawezesha watumiaji kufanya mambo mbalimbali hususani kwenye mambo ya kimaendeleo kama vile sayansi na teknolojia.

Mafunzo
ChatGPT inategemea mfano wa msingi wa GPT, kwa maana GPT-3.5 na GPT-4, ambazo zilifanyiwa marekebisho kwa matumizi ya mazungumzo. Mchakato wa kurekebisha ulitumia supervised learning pamoja na reinforcement learning katika mchakato unaoitwa reinforcement learning from human feedback (RLHF). Mbinu zote zilitumia wakufunzi wa kibinadamu kuboresha utendaji wa mfano. Kwa kuchukua mfano wa ujifunzaji wa kuongozwa, wakufunzi waliboresha pande zote mbili: mtumiaji na msaidizi wa AI. Katika hatua ya ujifunzaji wa kuimarisha, wakufunzi wa kibinadamu walipanga kwanza majibu ambayo mfano ulikuwa umeunda katika mazungumzo ya awali. Vipimo hivi vilikuwa vinatumika kuunda "mifano ya tuzo" ambayo ilitumika kurekebisha mfano zaidi kwa kutumia mzunguko wa Proximal Policy Optimization (PPO).

Marejeo

!
Uhandisi
Teknolojia ya 5G

Katika mawasiliano ya simu, 5G ni Orodha ya vizazi vya simu za mkononi vya kiwango cha teknolojia kwa mtandao wa simu za mkononi, ambao kampuni za simu za mkononi zilianza kusambaza kote ulimwenguni mwaka 2019, na ni mrithi wa teknolojia ya 4G inayotoa uunganisho kwa simu za mkononi za sasa.

Kama vizazi vyake, mitandao ya 5G ni mitandao ya simu, ambapo eneo la huduma limegawanywa katika maeneo madogo ya kijiografia yanayoitwa seli. Vifaa vyote vya 5G katika seli moja vimeunganishwa na Intaneti na mtandao wa simu kupitia mawimbi ya redio kupitia mstari wa msingi wa simu na anteni katika seli. Mitandao mipya ina kasi ya kupakua zaidi, na kasi ya juu ya 10 gigabits kwa sekunde (Gbit/s) wakati kuna mtumiaji mmoja tu kwenye mtandao. 5G ina uwezo wa upana zaidi wa kubeba kasi kubwa zaidi kuliko 4G na inaweza kuunganisha vifaa zaidi, kuboresha ubora wa huduma za Intaneti katika maeneo yenye umati wa watu. Kutokana na upanuzi wa upana wa kasi, inatarajiwa kuwa mitandao ya 5G itatumika mara kwa mara kama watoaji wa mtoa huduma wa Intaneti (ISPs), wakishindana na ISPs zilizopo kama intaneti ya waya, na pia itawezesha matumizi mapya katika maeneo ya intaneti ya vitu (IoT) na machine-to-machine. Simu zenye uwezo wa 4G pekee haziwezi kutumia mitandao ya 5G.

Marejeo

Marejeo

!
Uhandisi