LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Tirso, Leukio na wenzao

Tirso na wenzake Leukio na Kaliniko na wengineo (walifariki Apolonia, Bitinia, leo nchini Uturuki, 251 hivi) walikuwa Wakristo waliofia dini yao hiyo wakati wa dhuluma ya kaisari Decius.

Tangu kale wanaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama watakatifu wafiadini.  

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 14 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Index of Saints website with thousands of saints, and sources. (an archived, earlier version of "Saint of the Day" at www.saintpatrickdc.org)
 http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=2333
 http://www.santiebeati.it/dettaglio/81370

Waliofariki 251
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Droside

Droside au Anisia (alifariki karne ya 3 au ya 4) alikuwa mwanamke wa Antiokia ya Syria (leo nchini Uturuki) aliyefia dini ya Ukristo kwa kuchomwa moto kama alivyohubiri Yohane Krisostomo.

Kwa sababu hiyo tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Desemba au siku nyingine kadiri ya madhehebu.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Pompei wa Pavia

Pompei wa Pavia (alifariki Pavia, Italia, karne ya 4) alikuwa askofu wa pili wa mji huo (Italia Kaskazini) baada ya Siro wa Pavia. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni 14 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 4
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Nikasi, Eutropia na wenzao

Nikasi, Eutropia na wenzao Fiorenso na Jokundo (walifariki Reims, nchini Ufaransa, 407 hivi) walikuwa askofu wa 10 wa mji huo, dada yake bikira, shemasi na Mkristo mwingine waliouawa na wavamizi Wavandali mbele ya kanisa.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao ni tarehe 14 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Sanctoral.com: Saint Nicasius and his companions

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 407
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ufaransa
Agnelo wa Napoli

(pia: Anielo; 535 hivi - 596 hivi) alikuwa abati wa monasteri ya Waaugustino Napoli, Italia anayesifiwa kwa miujiza yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Alfredo Cattabiani, Santi d'Italia, Milano, Rizzoli, 1993, ISBN 88-17-84233-8
Piero Bargellini, Mille Santi del giorno, Vallecchi editore, 1977
Bonaventura Gargiulo, Il glorioso S. Agnello, abate: studio storico critico, con appendici, Stab. tip. librario A. e S. Festa, 1903
Anselmo Lettieri, S. Agnello Abate, il suo corpo e il suo culto in Lucca, La Tipografica di O. & E. Malanima, Lucca, 1948
 Andrea Manzo, Relazione Storica della parrocchia di Gargani e brevissima vita del Gran Patrono S. Agnello Abbate, Tipografia "Dante Alighieri, 1911

Viungo vya nje
https://web.archive.org/web/20160304094913/http://www.pisciotta.net/it/Festivita%60/S.Agnello%20Abate/calendario/la_vita_di_santagnello_abate.htm

Waliozaliwa 535
Waliofariki 596
Wamonaki
Mapadri
Waaugustino
Watakatifu wa Italia
AMECEA

AMECEA (kifupi cha Association of Member Episcopal Conferences in East Africa) ni shirikisho la Mabaraza ya Maaskofu Katoliki ya nchi nane za Afrika Mashariki: Ethiopia (1979), Eritrea (1993), Kenya (1961), Malawi (1961), Tanzania (1961), Zambia (1961), Sudan (1979), Uganda (1961). 

Somalia (1995) na Jibuti (2002) ni watazamaji.

Makao makuu yako Nairobi.

Shirikisho hilo lilianzishwa mwaka 1961 na pamoja na mengine tisa linaunda SECAM (Symposium of Episcopal Conferences of Africa and Madagascar).

Tanbihi

Viungo vya nje
 http://www.amecea.org/

Kifupi
Kanisa Katoliki
Afrika ya Mashariki
Nairobi
SECAM

SECAM (kifupi cha Symposium of Episcopal Conferences of Africa and Madagascar) ni shirikisho la Mabaraza ya Maaskofu Katoliki ya nchi zote za Afrika na visiwa vya jirani

Shirikisho hilo lilianzishwa mwaka 1969.

Tanbihi

Viungo vya nje
 

Kifupi
Kanisa Katoliki
Afrika
Yohane Fransisko Regis

Yohane Fransisko Regis, S.J. (Fontcouvert, 31 Januari 1597 - Lalouvesc, 31 Desemba 1640) alikuwa padri wa Shirika la Yesu nchini Ufaransa.

Baada ya kuhudumia wagonjwa wa tauni, alikwenda kuhubiri na kuungamisha mfululizo jimbo la Viviers kuanzia mwaka 1633 hadi kifo chake.

Alitangazwa na Papa Klementi XI kuwa mwenye heri tarehe 18 Mei 1716, halafu Papa Klementi XII alimtangaza mtakatifu tarehe 5 Aprili 1737.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe aliyoiaga dunia

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
 
 

Waliozaliwa 1597
Waliofariki 1640
Mapadri
Wajesuiti
Watakatifu wa Ufaransa
Burgenland

Burgenland (kwa Kijerumani pia: Burgenland) ni moja ya majimbo 9 ya kujitawala ya Austria lenye wakazi 294.316 kwenye eneo la km² 3.965. 

Mji mkuu ni Eisenstadt. 

Waziri mkuu ni Hans-Peter Doskozil (SPÖ).

Jiografia 
Jimbo la Burgenland limepakana na nchi za Slovakia, Hungaria na Slovenia na majimbo ya Austria Chini na Steiermark.

Eisenstadt ndio jiji kubwa tu lenye idadi ya wakazi zaidi ya 14,816.

Leitha, Wulka ndiyo mito ya Burgenland

Picha

Tovuti za Nje 

 burgenland.at

Majimbo ya Austria
Tirol (Austria)

Tirol (kwa Kijerumani pia: Tirol) ni moja ya majimbo 9 ya kujitawala ya Austria lenye wakazi 757.634 kwenye eneo la km² 12.648. 

Mji mkuu ni Innsbruck. 

Waziri mkuu ni Günther Platter (ÖVP).

Jiografia 
Jimbo la Tirol limepakana na nchi za Italia na Ujerumani na majimbo ya Vorarlberg, Kärnten na Salzburg.

Innsbruck ndio jiji kubwa tu lenye idadi ya wakazi zaidi ya 119,000.

Lech ndio mto muhimu wa Tirol.

Picha

Tovuti za Nje 

 tyrol.com

Majimbo ya Austria
Visiwa vya Pelagie

Visiwa vya Pelagie ni funguvisiwa la Afrika ya Kaskazini katika Bahari ya Kati, kati ya Malta na Tunisia.  

Kisiasa vinaunda kijiji cha Jamhuri ya Italia.

Visiwa hivyo ni vitano, ila vinavyokaliwa na watu ni viwili tu: Lampedusa (5,000) na Linosa (1,500). 

Visiwa vya Italia
Visiwa vya Afrika
Visiwa vya Mediteranea
Schengen

Schengen ni kijiji huko Luxemburg. Ni sehemu ya tarafa ya Remich yenye wakazi 4833. 

Mnamo mwaka 1985 Mkataba wa Schengen ulitiwa sahihi hapa iliyoondoa udhibiti wa mpakani kati ya nchi wanachama wa Umoja wa Ulaya.

Luxemburg
Kurt Warner

Kurtis Eugene Warner alikuwa mchezaji wa Futiboli ya Marekani wa Marekani. Alichezea timu tatu za Ligi ya Soka ya Kitaifa (NFL): St Louis Rams, New York Giants, na Arizona Cardinals. Alisaini mkataba na timu ya Green Bay Packers mwaka 1994 baada ya kucheza mpira wa miguu katika Chuo Kikuu Cha Northern Iowa. 

Watu wanafikiria kuwa Warner ni mmoja wa wachezaji bora kabisa, kufuatia kazi ya miaka 12 inayoonekana kama moja ya hadithi kubwa katika historia ya NFL. Warner aliingizwa kwenye Pro Football Hall of Fame 2017, na ndiye mtu pekee aliyeingizwa katika Pro Football Hall of Fame na Arena Football Hall of Fame.

Warner alipata nyota wakati alipocheza timu ya St Louis Rams kutoka mwaka 1998 mpaka mwaka 2003, ambapo alishinda tuzo za NFL MVP mnamo mwaka 1999 na mwaka 2001 na vile vile tuzo ya Super Bowl MVP katika Super Bowl XXXIV wakati yeye na Rams walipiga Tennessee Titans. Aliongoza Arizona Cardinals mwaka 2008 kwa Super Bowl XLIII (Timu ya kwanza katika Super Bowl), na amecheza katika michezo bora mitatu ya Super Bowls. Warner ni mmoja wa Quarterbacks kushinda Super Bowl katika msimu wao wa kwanza kama mwanzo, na mwingine ni Tom Brady. Yeye pia ndiye mchezaji pekee ambaye hajafikiriwa katika historia ya NFL kushinda tuzo ya NFL MVP, na quarterback ambaye ni chelezo kuongoza timu yake kushinda Super Bowl. Warner kwa sasa anashikilia kiwango cha kumi na tatu cha juu zaidi cha upitaji wa muda wote (93.7), na asilimia tano ya kumaliza kazi katika historia ya NFL na 65.5%.

Katika michezo 13 ya kucheza kwa taaluma, Warner anashika nafasi ya tano wakati wote katika asilimia ya kumaliza (66.5%), ya kumi kwa yadi kwa jaribio (8.55), na ya kumi kwa ukadiriaji unapita (102.8). Alitangaza kustaafu kwake baada ya kumalizika kwa msimu wa 2009.

Elimu 
Mzaliwa wa Burlington, Iowa, Warner alicheza Football ya Marekani katika Shule ya Upili ya Regis huko Cedar Rapids, akahitimu mwaka 1989. Baada ya kuhitimu kutoka shule ya upili, Alisoma Chuo Kikuu cha Northern Iowa, alimaliza mwaka 1993. Katika Chuo, Warner ni chelezo mpaka mwaka wake mkubwa. Mwishowe Warner alipewa nafasi ya kuanza, alichaguliwa kama Mchezaji Bora wa Mwaka wa Mkutano wa Gateway.

Utangazaji 
Mnamo mwaka 2010, Warner alijiunga na Mtandao wa NFL kama mchambuzi. Anaweza kuonekana mara kwa mara kwenye Jumla ya Ufikiaji wa NFL, na vile vile ndani ya studio kwenye onyesho la mchezo wa awali wa football ya Alhamisi ya Mtandao ya NFL, Alhamisi Usiku Kickoff Iliyotolewa na Sears. Warner ni mrevu sana, na anaelewa Football vizuri. Warner pia amekuwa mchambuzi na  mwanahabari wa Mtandao ni wa NFL ya playoffs Arena Football League mwaka 2010. Mnamo Agosti 2010, Fox Sports ilitangaza kwamba Warner atakuwa akiangalia uchambuzi wa michezo kwenye chanjo ya mtandao wa NFL msimu wa 2010. Aliungana na watangazaji Chris Myers kuandaa michezo ya mkoa. Mwaka 2014, redio ya Westwood One ilimajiri Warner kama mchambuzi mbadala kwenye michezo ya Soka ya Usiku wa Jumatatu wakati mchambuzi wa kawaida Boomer Esiason hakupatikana. Mnamo 2018, Warner alikua mchambuzi wa redio wakati wote. Warner ni mrevu sana, na anaelewa Football vizuri.

Tanbihi

Wachezaji wa Marekani
Futiboli ya Marekani

Futiboli ya Marekani (kwa Kiingereza: American Football) ni mchezo unaochezwa na timu mbili za wachezaji kumi na mmoja kwenye uwanja wa mstatili na viunga vya kila mwisho. Timu iliyo na mpira wa umbo la mviringo, inajaribu kuteremsha uwanja kwa kukimbia na mpira au kuupitisha, wakati safu ya ulinzi ya timu bila mpira, inakusudia kuzuia na kuchukua mpira kwao wenyewe. Timu iliyo na alama nyingi mwishoni mwa mchezo inashinda.

Historia 
Futiboli ya Marekani ilibadilika nchini humo, ikitokana na michezo ya mpira wa miguu na raga. Mechi ya kwanza ya Futiboli ya Marekani ilichezwa mnamo Novemba 6, 1869, kati ya timu mbili za vyuo vikuu, Rutgers na Princeton, ikitumia sheria za mpira wa miguu wakati huo. Seti ya mabadiliko ya sheria iliyoandaliwa tangu 1880 na Walter Camp, "Baba wa Futiboli ya Marekani" iliendelea baadaye kufanyiwa mabadiliko. Mchezo huo unahusiana sana na Futiboli ya Canada, ambayo ilibadilika sambamba na mchezo wa Marekani. Sifa nyingi ambazo zinatofautisha football ya Amerika kutoka raga na mpira wa miguu pia zipo kwenye Futiboli ya Canada. Michezo hiyo miwili inachukuliwa kama anuwai ya msingi ya mpira wa miguu.

Futiboli ya Marekani ni mchezo maarufu zaidi nchini Marekani. Aina maarufu za mchezo ni mpira wa miguu wa kitaalam na vyuo vikuu, na viwango vingine vikubwa ni mpira wa miguu wa shule ya upili na vijana. Kuanzia 2012, karibu wachezaji milioni 1 wa shule za upili na 70,000 wa vyuo hucheza mchezo huko Marekani kila mwaka. Ligi ya Kitaifa ya Futiboli ya Marekani, ligi maarufu zaidi ya Futiboli ya Marekani, ina mahudhurio ya juu zaidi ya ligi yoyote ya kitaalam ya michezo ulimwenguni. Mchezo wake wa ubingwa, Super Bowl, ni kati ya hafla zinazotazamwa zaidi ulimwenguni. Ligi hiyo ina mapato ya kila mwaka ya karibu dola za Kimarekani bilioni 13. Ligi nyingine za kitaalam zipo ulimwenguni, lakini mchezo huo hauna umaarufu wa kimataifa wa michezo mingine ya Marekani kama baseball au mpira wa magongo.

Wachezaji 
Mchezo wa Futiboli ya Marekani unachezwa kati ya timu mbili za wachezaji kumi na moja kila moja. Kucheza na zaidi ya kumi na moja uwanjani kunaadhibiwa. Timu zinaweza kubadilisha idadi yoyote ya wachezaji wao kati ya uchezaji.

Ingawa mchezo unachezwa karibu na wanaume tu, wanawake wanastahili kucheza katika shule ya upili, vyuo vikuu na mpira wa miguu. Hakuna mwanamke aliyewahi kucheza katika NFL, lakini wanawake wamecheza katika shule za upili na vyuo vikuu vya mpira wa miguu.

Marejeo 

Michezo
Marekani
Lampedusa

Lampedusa ni kisiwa kikuu cha Visiwa vya Pelagie, funguvisiwa la Afrika ya Kaskazini katika Bahari ya Kati, kati ya Malta na Tunisia.  

Kisiasa vinaunda pamoja kijiji cha Jamhuri ya Italia.

Visiwa hivyo ni vitano, ila vinavyokaliwa na watu ni viwili tu: Lampedusa (5,000) na Linosa (1,500). 

Sisilia
Visiwa vya Italia
Visiwa vya Afrika
Visiwa vya Mediteranea
Linosa

Linosa ni kisiwa cha pili katika Visiwa vya Pelagie, funguvisiwa la Afrika ya Kaskazini katika Bahari ya Kati, kati ya Malta na Tunisia.  

Kisiasa vinaunda pamoja kijiji cha Jamhuri ya Italia.

Visiwa hivyo ni vitano, ila vinavyokaliwa na watu ni viwili tu: Lampedusa (5,000) na Linosa (1,500). 

Sisilia
Visiwa vya Italia
Visiwa vya Afrika
Visiwa vya Mediteranea
Pantelleria

Pantelleria ni kisiwa cha Afrika ya Kaskazini katika Bahari ya Kati, kati ya Sicilia na Tunisia.  

Eneo lake ni la Km² 84.53.

Kisiasa kinaunda kijiji cha Jamhuri ya Italia chenye wakazi 7, 625.

Sisilia
Visiwa vya Italia
Visiwa vya Afrika
Visiwa vya Mediteranea
Masimino wa Micy

Masimino wa Micy (pia: Mesmin; Verdun, leo nchini Ufaransa, karne ya 5 - Micy, karibu na Orleans, 15 Desemba 520) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki.

Mwaka 510 alianzisha monasteri ya Micy akawa abati wake wa kwanza akilea wanafunzi wengi.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Jean Baptiste Ladvocat,  Dizionario Storico, editore Remondini di Venezia, Bassano, 1795.

Viungo vya nje
SAINT MAXIMIN or MESMIN of VERDUN

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 520
Mapadri
Wamonaki
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ufaransa
Virginia Centurione Bracelli

Virginia Centurione Bracelli (aliishi Genova nchini Italia 2 Aprili 1587 - 15 Desemba 1651) alikuwa mwanamke tajiri wa mji huo ambaye aliishi muda mfupi katika ndoa halafu akafiwa mumewe akaweka nadhiri ya useja ili kuhudumia maskini. Kwa ajili hiyo alianzisha pia mashirika mawili ya masista.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu tangu tarehe 18 Mei 2003, alipotangazwa na Papa Yohane Paulo II; kabla ya hapo Papa huyo alimtangaza mwenye heri tarehe 22 Septemba 1985.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Desemba kila mwaka.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Daughters of Our Lady on Mount Calvary
Catholic Forum 
Vatican News
Saints.SQPN: Virginia Centurione Bracelli
Santiebeati: Virginia Centurione Bracelli
Catholic Online: Virginia Centurione Bracelli
Katolsk.no: Virginia Centurione Bracelli

Waliozaliwa 1587
Waliofariki 1651
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Italia
Maria Msulubiwa Di Rosa

Maria Msulubiwa Di Rosa (aliishi Brescia nchini Italia 6 Novemba 1813 - 15 Desemba 1855) alikuwa mwanamke tajiri wa mji huo ambaye maisha yake yote alihudumia maskini na wagonjwa. Kwa ajili hiyo alianzisha pia shirika la masista.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu bikira tangu tarehe 12 Juni 1954, alipotangazwa na Papa Pius XII; kabla ya hapo Papa huyo alimtangaza mwenye heri tarehe 26 Mei 1940.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Desemba kila mwaka.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 LE ANCELLE DELLA CARITÀ DI BRESCIA: Per la Beatificazione della loro Madre Fondatrice Maria Crocifissa di-Rosa nel I° Centenario della Congregazione 1840-1940.
 FOSSATI, LUIGI: Beata Maria Crocifissa Di-Rosa [Di Rosa] - Fondatrice delle Ancelle della Carità in Brescia 1940.

Viungo vya nje
 Regina Magazine
 Faith ND
 Encyclopedia
 Santi e Beati

Waliozaliwa 1813
Waliofariki 1855
Mabikira
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Italia
Ascension

Ascension ni kisiwa chenye asili ya volikano kilichoko kusini kidogo kwa ikweta, katika Bahari ya Atlantiki, kilomita 1,600 hivi kutoka Afrika na 2,300 hivi kutoka Amerika Kusini (Brazil). 

Wakazi wote ni 806 tu (sensa ya mwaka 2016). 

Kiutawala kiko chini ya koloni la Saint Helena, ambalo liko chini ya Ufalme wa Muungano.

Jina lilitokana na sherehe ya Kupaa Bwana, ambayo ndiyo siku ya mwaka 1501 kisiwa kilipoonekana kwa mara ya kwanza.

Tanbihi

Marejeo
 Duff Hart-Davis, Ascension, the story of a South Atlantic island, p. 15
 Mitchell, David F. 2010. Ascension Island and the Second World War. Ascension Island: Ascension Island Heritage Society.
 Correspondent's diary: Ascension Island | The Economist
 Official Ascension Island Government site
 Global Volcanism Program: Ascension Island
 Sanders, Sarah, Important Bird Areas in the United Kingdom Overseas Territories; priority sites for conservation (RSPB, 2006)
 Stonehouse, Bernard. (1960). Wideawake Island. The Story of the BOU Centenary Expedition to Ascension. Hutchinson: London
 Duff Hart-Davis, The Spectator 17 October 2015, "The Stone Frigate Sails On",  p. 16.

Viungo vya nje

Taarifa na serikali
 Ascension Island Government
 Ascension Government Conservation Department
 Ascension Island Newsletter

Historia na Jiografia
 Live Web Cam of Ascension
 Colonial History of Ascension Island
 Ascension Island at Britlink – British Islands & Territories
 Isla Ascensión o Ascension island(Spanish)
 CIA World Factbook entry about Saint Helena, Ascension, and Tristan da Cunha 
 Google Satellite View

Taasisi
 Rocket launches from Ascension
 Detailed description of the BBC Atlantic Relay Station
 Army Ornithological Society Ascension Island Research 
 The Status and Location of the Military Installations of the Member States of the European Union and Their Potential Role for the European Security and Defence Policy (ESDP). Brussels: European Parliament, 2009.  25 pp.

 
Visiwa vya Afrika
Uonyesho wa fuwelemaji

Katika utarakilishi, uonyesho wa fuwelemaji ((pia: zinzo fuwelemaji; kwa Kiingereza: liquid crystal display) ni uonyesho wa paneli bapa unaotumia sifa bainifu za fuwelemaji kutokeza  picha. Uonyesho wa fuwelemaj ni aina mojawapo ya uonyesho.

Tanbihi

Marejeo  
 Kiputiputi, O. (2011). Kamusi sanifu ya kompyuta. Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, K.602.

Kompyuta
Intaneti
Beano wa Ireland

Beano wa Ireland (pia: Beóán na Beyn) alikuwa Mkristo mkaapweke nchini Ireland, labda Mo-Béoóc wa Ros Cam. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wakaapweke
Watakatifu wa Ireland
Adoni wa Vienne

Adoni wa Vienne, O.S.B. (Sens, 800 hivi - Vienne, katika Ufaransa wa leo, 16 Desemba 875) alikuwa mmonaki mwanahistoria na hatimaye askofu mkuu wa Vienne kuanzia mwaka 850 hadi kifo chake

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Maandishi yake
Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with analytical indexes

Waliozaliwa 800
Waliofariki 875
Wamonaki
Wabenedikto
Maaskofu Wakatoliki
Waandishi wa Kilatini
Wanahistoria wa Ufaransa
Watakatifu wa Ufaransa
Judikaeli

Judikaeli (590 hivi - Bretagne, leo nchini Ufaransa, 659 hivi) alikuwa mfalme wa Bretagne kabla ya kwenda tena kuishi monasterini. Akiwa madarakani alijitahidi sana kupatanisha wananchi wake na wavamizi Wafaranki.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Chardonnet, Joseph. Livre d'or des saints de Bretagne. Rennes: Armor-Éditeur, 1977. See esp. pp. 139–42.

 Bibliotheca Hagiographica Latina, 4503

Viungo vya nje

Princes of Domnonia
Map of historical Brittany

Waliozaliwa 590
Waliofariki 659
Wamonaki
Watakatifu wa Ufaransa
Modesti wa Yerusalemu

Modesti wa Yerusalemu (Sivas, Kapadokia, leo nchini Uturuki, karne ya 6 – 17 Desemba 630) alikuwa askofu wa mji huo nchini Israeli.

Kabla ya hapo aliuzwa kama mtumwa kwenda Misri. Huko alimuongoa bwana wake ambaye alimuacha huru. Hapo alijiunga na umonaki kwenye mlima Sinai. Baada ya kufanywa abati wa monasteri huko Palestina.

Mwaka 614 Kosroe II wa Persia aliteketeza Yerusalemu akiua Wakristo 66,509. Modesti alichaguliwa kushika nafasi ya askofu Zakaria aliyetekwa, na huyo alipofariki Modesti akawa askofu. Alijitahidi kujenga upya monasteri na makanisa.

Tangu kale ametambuliwa kuwa mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 17 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Building projects of Modestus
Orthodox Church in America - Modestus of Jerusalem

Waliozaliwa karne ya 6
Waliofariki 630
Wamonaki
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uturuki
Watakatifu wa Israeli
Wafiadini wa Eleutheropoli

Wafiadini wa Eleutheropoli ni askari Wakristo 50 hivi waliouawa na Waislamu huko, nchini Israeli, mwaka 638. 

Majina yao ni pamoja na: akina Yohane 10, akina Joji 7, akina Teodori 5, akina Paulo 3, akina Sergio 2, akina Stefano 2, akina Zita 2, halafu Fotino, Eugeni, Museli, Teopempto, Siriaki, Filoseno, Teodosi, Epifani, Thoma, Kononi, Paulino, Kaiumas, Abramio, Marmises na Marino. Walikatwa kichwa kwa kukataa kusilimu. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 17 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 638
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Israeli
Bega wa Andenne

Bega wa Andenne (613; Andenne, leo nchini Ubelgiji, 17 Desemba 693) alikuwa mwanamke wa ukoo wa kifalme ambaye, baada ya kuolewa na kuzaa watoto watatu, alipobaki mjane alianzisha monasteri akaiendesha kama abesi hadi kifo chake.  

Kaisari Karolo Mkuu alikuwa kilembwe wake.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Desemba..

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Andenne History of Andenne, Belgium
 Attwater, Donald & John, Catherine Rachel. The Penguin Dictionary of Saints. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993; ISBN|0-14-051312-4
 Baix, F. "Begge," in Dictionnaire d'histoire et de géographie ecclésiastiques, VII, ed. A. Baudrillart (Paris, 1934), cols. 441-48
 Heller, J., ed. Genealogiae ducum Brabantiae (Monumenta Germaniae Historica; SS, XXV), pp. 385–413, ref Genealogia ampliata, 1270
 Rousseau, Félix. "Le monastère mérovingien d'Andenne", ''À travers l'histoire de Namur, du Namurois et de la Wallonie. Recueil d'articles de Félix Rousseau (n.p., 1977), pp. 279–313

Viungo vya nje
 Information about Saint Begga
 Saint Begga at Saints.sqpn.com
 Saint Begga profile; catholic.org

Waliozaliwa 613
Waliofariki 693
Wamonaki
Wakolumbani
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ubelgiji
Sturmi wa Fulda

Sturmi wa Fulda (Lorch, Austria, 705 hivi - Fulda, Ujerumani, 17 Desemba 779) alikuwa mmonaki Mbenedikto ambaye, baada ya kipindi cha umisionari na upadrisho, alitumwa na askofu Bonifas mfiadini kuanzisha monasteri ya Fulda (744/747), akawa abati wake wa kwanza hadi kifo chake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na wengineo kama mtakatifu. Mwaka 1139 Papa Inosenti II alithibitisha heshima hiyo.

Sikukuu yake ni tarehe ya kifo chake kila mwaka.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
  Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) Band I (1990) Spalte 1479 Autor: Friedrich Wilhelm Bautz Egil

Viungo vya nje

Waliozaliwa 705
Waliofariki 779
Wabenedikto
Wamonaki
Wamisionari
Mapadri
Watakatifu wa Austria
Watakatifu wa Ujerumani
Vivina

Vivina (Oisy, leo nchini Ufaransa, 1103 hivi; karibu na Bruxelles, leo nchini Ubelgiji, 17 Desemba 1170) alikataa kuolewa akaishi kama mkaapweke hadi alipoanzisha monasteri akaiendesha kama abesi mpaka kifo chake.  

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Desemba..

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Joseph Van In, Sainte Wivine, vierge fondatrice et première supérieure de l'abbaye bénédictine de Grand-Bigard, Lierre, 1913.
 Gabriel Colyns, M.-L. Herman, Sainte Wivine : fondatrice de l'Abbaye Bénédictine de Grand Bigard, Witteryck-Deplace, 1907, 167 pages.
 Daufresne de La Chevalerie, La bien-aimée des anges ou Légende de sainte-Wivine (...), 1868.
 Sainte Wivine, in : Otto Reinsberg-Duringsfeld, Calendrier belge, tome second, Bruxelles, Claassen, 1862, p. 317.
 Sainte-Wivine, vierge, in : Claude-Pierre Goujet, Vies des saints pour tous les jours de l'année (...), Société Nationale pour la Propagation des Bons Livres, 1838, p. 427-429.

Waliozaliwa 1103
Waliofariki 1170
Wakaapweke
Wamonaki
Wabenedikto
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ufaransa
Watakatifu wa Ubelgiji
Kituo cha Hamburg Dammtor

Kituo cha Hamburg Dammtor ni kituo cha reli mjini Hamburg, kaskazini mwa Ujerumani. Kinahudumia treni za umbali mrefu na pia treni za reli ya mjini ( S-Bahn ).  

Treni za mjini za S11, S21 na S31 za S-Bahn pamoja na treni za kieneo na za umbali mrefu husimama katika kituo hicho. Kituo hicho kipo katikati ya Hamburg. Kinahudumia takriban wasafiri 55,000 kwa siku zinazotumia treni za mbali na kieneo 310 pamoja na treni 527 za mjini.
Kituo cha Dammtor ni moja ya vituo vitano huko Hamburg ambapo treni kutoka kwa treni za masafa marefu husimama. Vituo vingine vya treni za masafa marefu huko Hamburg ni kituo kikuu cha gari moshi, kituo cha gari moshi cha Hamburg-Altona, kituo cha gari moshi cha Hamburg-Harburg na kituo cha gari moshi cha Hamburg-Bergedorf.

Mbele ya kituo kuna stende ya mabasi ya jiji na mabasi ya mkoa.
Kituo cha metro "Stephansplatz" (Nafasy ya Stephan) kipo mita 100 kutoka hapo,  Ni kituo kwenye laini ya U1.

Hifadhi "Planten und Bloomen" (mimea na maua) na nyumba ya kitropiki iko karibu na kituo cha gari moshi.

Kituo hicho kipo katika eneo la Ushirika wa Usafiri wa Hamburg (HVV). Tiketi za HVV hazikubaliwi katika treni za umbali mrefu hata kama zinasimama tena ndani ya jiji.

Vituo vya reli katika Ujerumani
Hamburg
City Airport Train (CAT)

Treni ya Uwanja wa Ndege wa Jiji (kwa Kiingereza: City Airport Train, kifupi: CAT,  ni treni ya Austria ambayo husafiri kati ya jiji la Vienna na Uwanja wa ndege wa Vienna-Schwechat huko Austria ya Chini.

Treni hiyo hutumiwa kuunganisha Uwanja wa ndege wa Vienna na jiji la Vienna. Ina vituo viwili kila moja, katika kituo cha gari moshi cha uwanja wa ndege wa Vienna-Schwechat na kituo cha gari moshi cha "Landstraße/ Kituo cha Vienna" (Kijerumani: "Landstrasse/ Wien Mitte".

Katika safari yake hupita vituo saba bila kusimama, ambavyo vinatumiwa na laini ya S7 ya S-Bahn kutoka Vienna. Inatembea kwa njia sawa na laini ya S7.
Inamilikiwa na Reli ya Austria (ÖBB) na Uwanja wa Ndege wa Vienna (Vienna International Airport VIA).

Njia hiyo ni takriban kilomita 20 kwa muda mrefu na iko katika majimbo ya Vienna na Austria Chini.
Inaendesha kila dakika 30 na safari huchukua kama dakika 16.

Hata kama CAT ndiyo njia ya haraka zaidi ya kusafiri kati ya jiji la Vienna na uwanja wa ndege, pia ni ghali zaidi. Haijajumuishwa katika ushuru wa kawaida wa Chama cha uchukuzi cha mkoa wa mashariki wa Austria (Kijerumani: Verkehrsverbund der Ostregion Österreichs (VOR), tikiti tofauti ni muhimu, zinauzwa kwa mashine za tiketi katika vituo viwili "Landstraße / Wien Mitte" na "Flughafen von Wien".

Njia mbadala zisizo na gharama kubwa ni laini ya S7 ya Vienna S-Bahn na mabasi kutoka Mistari ya Uwanja wa Ndege wa Vienna (Kiingereza: Vienna Airport Linies, VAL).

Usafiri wa Austria
Vienna
Gregori wa Auxerre

Gregori wa Auxerre (440 hivi -525 hivi) alikuwa askofu wa 13 wa Auxerre katika Ufaransa wa leo. 

Aliongoza jimbo hilo kwa miaka 12 unusu akafariki akiwa na umri wa miaka 84. 

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Gesta pontificum Autissiodorensium, in Louis-Maximilien Duru, Bibliothèque historique de l'Yonne, vol. I, Auxerre 1850, pp. 323-324
 Jean Lebeuf, Mémoire concernant l'histoire ecclésiastique et civile d’Auxerre et de son ancien diocèse, continués par M. Challe et M. Quantin, vol. I, Auxerre 1848, p. 116
 Louis Duchesne, Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule, vol. II, Paris 1910, pp. 430-445
 Paul Viard, Gregorio, vescovo di Auxerre, santo, in «Bibliotheca Sanctorum», vol. VII, col. 174
 Jean-Charles Picard, Espace urbain et sépultures épiscopales à Auxerre, in «Revue d'histoire de l'Église de France, LXII, 1976, p. 205-220

Waliozaliwa 440
Waliofariki 525
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Msenefu

Msenefu (Croton megalocarpus) ni mti wa nusufamilia Crotonoideae katika familia Euphorbiaceae. Ubao wake huitwa musine. Unatokea katika misitu minyevu, misitu kandokando ya mito na nyika yenye miti kwa mwinuko wa m 900-2100. Hupandwa sana kwenye mipaka ya mashamba. Msambao wa kijeografia ni Burundi, Kenya, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Malawi, Msumbiji, Rwanda, Somalia, Tanzania, Uganda na Zambia.

Mti huu unaweza kukua mpaka m 35 na kupata shina lenye kipenyo hadi sm 100. Uso wa gome una nyufa nyingi zinaelekea juu chini, unakwaruza na una rangi ya kahawiakijivu. Umbo la matawi na majani yote pamoja ni bapa na linaenea na matawi yamo katika matabaka. Majani yanafuatana na ni mazima; urefu wa kikonyo ni sm 2-8; ubapa una umbo la yai lakini mrefu, sm 7-14 x sm 3-7, kama karatasi nene au kama ngozi nyembamba, kijani juu na rangi ya fedha chini. Maua kijaninjano yamo katika vishada vinavyoning'inia vyenye urefu wa hadi sm 30. Maua yote ni ya kiume au kuna maua machache ya kike kwenye tako la kishada. Tunda ni kokwa ya mviringo au ya duaradufu yenye urefu wa sm 2.5-4.5 na rangi ya kahawiakijivu. Endokarpi ni nene na kama ubao. Kokwa inafunguka kwanzia ncha na ina mbegu 3.

Matumizi
Ubao wa msenefu, inayojulikana kama 'musine', hutumika kwa ujenzi, sakafu, vigoda, vinu, mizinga ya nyuki, vinia na plaiwudi. Pia hutumika kama kuni na kwa uzalishaji wa makaa.

Maji ambayo ndani yake gome limechemshwa huchukuliwa kama dawa ya minyoo na kutibu kifaduro, kichomi, maumivu ya tumbo, homa na malalamiko ya tumbo yanayohusiana na shida ya kibofunyongo na wengu. Utomvu wa majani na vitawi vichanga hupakwa kwenye vidonda. Mbegu hutumika kama chakula cha kuku. Mbegu zinaweza pia kutumiwa ili kupatia sufu rangi ya manjano. Maua hutoa mbochi kwa nyuki-asali. Asali inayozalishwa ni nyeusi na ina ladha kali. Maganda ya kokwa hutumika kama matandazo katika bustani za mboga na kama sehemu ya michanganyiko ya vyungu vya mimea.

Mafuta yanaweza kusindikwa kutoka kwa mbegu na yanaweza kugeuzwa kuwa biodizeli. Kampuni huko Nanyuki, Kenya, ilijaribu kuuza biodizeli hii kwa jina la zamani la Ecofuels Kenya Ltd. (EFK). Hiyo ilibainika kutokuwa nzuri kiuchumi na jina la kampuni likabadilishwa kuwa EcoFix(K). Mafuta ya jozi sasa yanauzwa kwa madhumuni tofauti, kwa mfano kwa utengenezaji wa rangi. Keki ya mbegu ambayo hubaki baada ya usindikaji wa mafuta, hutumiwa kuzalisha malisho ya wanyama yenye protini nyingi. Viganda vya kokwa hubadilishwa kuwa mbolea.

Picha

Marejeo

Mwenda-usiku na jamaa
Liberali wa Roma

Liberali wa Roma (alifariki Roma, Italia, 269 hivi) alikuwa konsuli wa Dola la Roma ambaye aliongokea Ukristo na kuacha siasa na anasa.

Hatimaye aliuawa kwa ajili ya imani yake katika dhuluma ya kaisari Klaudio Mgoti.
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 20 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 269
Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Wanasiasa wa Italia
Watakatifu wa Italia
Filogoni wa Antiokia

Filogoni wa Antiokia (alifariki Antiokia, leo nchini Uturuki, 324) alikuwa askofu mkuu wa mji huo kuanzia mwaka 314 hadi kifo chake .

Kwanza alioa na kuzaa binti; alikuwa wakili maarufu kwa kutenda haki.

Baadaye alishika uongozi wa jimbo na kupinga Uario.

Hatimaye alifungwa kwa ajili ya imani katika dhuluma ya kaisari Licinius.
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 20 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 324
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uturuki
Dominiko wa Silos

Dominiko wa Silos, O.S.B. (Rioja, Hispania, 1000 - Silos, 20 Desemba 1073) alikuwa mkaapweke aliyefufua monasteri ya Silos nchini Hispania akawa abati wake. Alijitahidi kueneza urekebisho wa umonaki wa Kibenedikto lakini pia kukomboa Wakristo waliotekwa na Waislamu kama watumwa.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 20 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Alban Butler, Il primo grande dizionario dei santi secondo il calendario, 2001, Edizioni PIEMME S.p.A., Casale Monferrato ISBN 88-384-6913-X.

Viungo vya nje 

Waliozaliwa 1000
Waliofariki 1073
Wakaapweke
Wamonaki
Wabenedikto
Mapadri
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Hispania
Vinsenti Romano

Vinsenti Romano (Torre del Greco, Campania, Italia, 3 Juni 1751 – Torre del Greco, 20 Desemba 1831), alikuwa padri mwanajimbo wa Kanisa Katoliki aliyefanya uchungaji kama paroko, akiwajibika sana katika malezi ya watoto na huduma kwa wafanyakazi na wavuvi.

Papa Paulo VI alimtangaza mwenye heri tarehe 17 Novemba 1963, halafu tarehe 14 Oktoba 2018 Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu .

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Hagiography Circle
 Saints SQPN
 Blessed Vincenzo Romano 

Waliozaliwa 1751
Waliofariki 1831
Mapadri
Watakatifu wa Italia
Kituo cha reli

Kituo cha reli (pia: kituo cha garimoshi) ni mahali ambako abiria wanaweza kuingia na kutoka kwenye treni, na ambako mizigo inaweza kupakiwa au kutolewa.

Kituo cha abiria
Mara nyingi kituo cha reli huwa na angalau jukwaa moja la kupandia kwenye treni na jengo ambako tiketi zinauzwa pamoja na chumba ambako wasafiri wanaweza kusubiri. Vituo vikubwa huwa pia na huduma ya chakula au maduka kwa mahitaji ya abiria. Vituo vidogo vinapatikana bila jengo, ni jukwaa pekee penye paa ndogo kama hifadhi ya mvua na mashine ya kuuza tiketi.

Vituo muhimu ni vile vinavyohudumia abiria wengi vikiwa na nafasi ya kubadilisha treni, kwa mfano kituo cha njiapanda ambako njia mbili au zaidi ya treni zinakutana. Mara nyingi kituo muhimu iko pamoja na stendi kubwa ya mabasi ya kieneo au mjini. 

Vituo vya treni hudumia treni za kila aina kama treni za mbali, za kimkoa, za mjini au za metro. Vinapatikana kama majengo kwenye ardhi au pia chini ya ardhi, wakati mwingine pia vikiinuliwa juu ya majengo mengine.

Vituo vikubwa duniani
Kituo cha reli kinachopokea abiria wengi ni Kituo cha Shinkuju jijini Tokyo, Japani, kinachotumiwa na abiria milioni 3.5 kila siku
Kituo cha Grand Central Terminal mjini New York kina majukwaa 44 
Kituo cha Clapham Junction jijini London kinapitiwa na treni kila baada ya sekunde 20 kwenye saa kadhaa.

Kituo cha mizigo

Kituo cha kupanga mabehewa ya mizigo (Kiing. classification yard au marshalling yard) ni kituo ambako treni za mizigo hupangwa na kupokewa. Mizigo hupakiwa kwenye behewa, siku hizi mara nyingi kwa kontena; mabehewa yanayotakiwa kusafiri na kufika pamoja hupangwa katika treni moja. 

Hivyo kituo cha kupanga mabehewa kina njia za reli kandokando zilizounganishwa na kuruhusu kuhamisha mabehewa kutoka njia moja kwenda nyingine ili kuunda treni.

Penye mitandao mikubwa ya reli, vituo hiyi hutumia eneo kubwa kwa idadi kubwa ya teri zinazoweza kuelekezwa mahali pengi.

Picha

Marejeo

Vituo vya reli
Sugar Ray Robinson

Sugar Ray Robinson (alizaliwa akiitwa Walker Smith Jr., 3 Mei 1921 - 12 Aprili 1989) alikuwa bondia kutoka nchini Marekani. Alishinda ubingwa wa ulimwengu wa uzito wa welter na uzani wa kati . Wanahistoria wa mchezo wa ngumi wamemtaja Robinson kama bondia bora aliyewahi kuishi.

Maisha ya awali 
Robinson alizaliwa huko Ailey, Georgia akiwa mdogo wa watoto watatu. Babake alikuwa mkulima aliyehamia baadaye Detroit, mji mkubwa katika kaskazini ya Amrekani, alipopata kazi ya ujenzi.  

Baada ya kutengana kwa wazazi, Robinson pamoja na mamake alihamia Harlem, New York akiwa na umri wa miaka 12. Kiasili alikuwa na ndoto ya kuwa daktari lakini baada ya kupata matatizo shuleni, aliamua kuingia katika mchezo wa ngumi. Alikuwa bado mdogo hivyo alitumia hati ya kuzaliwa ya rafiki yake Ray Robinson akaendelea kutumia jina lake.

Bondia 
Wakati wa kuwa bondia wa ridhaa hakudhindwa hata mara moja. Tangu 1940 alikuwa bondia wa kulipwa akashinda taji la uzito wa welter kutoka kwa Johnny Bratton mnamo 1946. Kisha akamshinda Jake LaMotta kwa ubingwa wa uzani wa kati mnamo 1951. Alipoteza na kupata tena cheo kutoka kwa Randy Turpin kabla ya kujaribu, na kushindwa na Joey Maxim kwa ubingwa wa uzani wa uzito mdogo mnamo 1952. Alistaafu baadaye mwaka huo. Aliamua kurudi tena akashinda taji la uzani wa kati tena mnamo 1955. 1957 alishindwa na Gene Fullmer lakini alirudia kumshinda katika mchezo wa marudiano. Baadaye mwaka uleule, Carmen Basilio alimshinda Robinson kwa taji lile, lakini Robinson alirudi kumshinda mnamo 1958 ili kupata ubingwa tena.

Kifo 
Robinson aliendelea kupigana hadi miaka ya 1960. Alikufa kwa ugonjwa wa kisukari na ugonjwa wa Alzheimer akiwa na umri wa miaka 67 huko Culver City, California mnamo 1989.

Tovuti zingine 

 Boxing record 
 The Official Site of Sugar Ray Robinson

Marejeo

Waliofariki 1989
Waliozaliwa 1921
Wapiga ngumi wa Marekani
Nauli

Nauli ni ada inayolipwa na abiria kwa matumizi ya chombo cha usafiri wa umma kama vile reli, basi, teksi, ndege, bodaboda, meli n.k. 

Muundo wa nauli ni mfumo uliowekwa kuamua ni kiasi gani kinachopaswa kulipwa na abiria wa kila aina wanaotumia usafiri fulani wakati wowote.

Nauli inayolipwa ni mchango kwa gharama za uendeshaji wa mfumo wa usafirishaji unaohusika, ama kisehemu (jinsi ilivyo kawaida na mifumo inayoungwa mkono na umma) au jumla. 

Katika mifumo mingi ya usafiri abiria hukata tiketi kabla ya kuanza safari inayolipa gharama hadi kufika mwisho wa safari yake. Nauli inaweza kuwa kwa bei moja kwa matumizi ya usafiri bila kujali umbali, jinsi ilivyo kawaida katika daladala na matatu kwenye miji ya Afrika ya Mashariki, au inaweza kuwa tofauti kulingana na umbali wa safari jinsi ilivyo katika huduma za reli na za ndege. 

Wakati wa kutumia usafiri wa pekee kama teksi, nauli inaamuliwa mara nyingi baada ya safari kulingana na umbali na muda wa safari.

Katika mifumo sahili kuna kondakta anayekusanya pesa ndani ya chombo cha usafiri, mara nyingi kwa kutoa tiketi kama ushuhuda wa malipo na pia kama risiti. Risiti ni nyaraka inayokubali au kuthibitisha kuwa malipo yamefanyika kwa ajili ya bidhaa au huduma fulani.  

Nauli za adhabu ni nauli zinazotozwa kwa abiria wasio na tiketi halali. Nauli za adhabu pia hutozwa kwa dereva wa daladala wenye kosa au wasiofuata sheria na masharti ya njia.

Marejeo

Usafiri
Themistokle wa Myra

Themistokle wa Myra (alifariki Myra, leo nchini Uturuki, 251 hivi) alikuwa mchungaji wa mji huo aliyeuawa kwa ajili ya imani yake ya Kikristo katika dhuluma ya kaisari Decius.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Tarehe 21 Desemba ndiyo sikukuu yake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi 

Waliofariki 251
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Wafiadini thelathini wa Labicana

Wafiadini thelathini wa Labicana walikuwa Wakristo wa Roma ya Kale waliouawa kwa ajili ya imani yao katika barabara hiyo ya jiji la Roma .

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 22 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Teodulo, Saturnini na wenzao

Teodulo, Saturnini na wenzao Eupolo, Gelasi, Eunisiani, Zotiko, Ponsyo, Agatopo, Basilide na Evaristi (walifariki Gortina, Krete, leo nchini Ugiriki, 251 hivi) walikuwa Wakristo waliouawa kwa kukatwa kichwa kwa ajili ya imani yao ya Kikristo katika dhuluma ya kaisari Decius.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Tarehe 23 Desemba ndiyo sikukuu yao.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi 

Waliofariki 251
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ugiriki
Servulo wa Roma

Servulo wa Roma (alifariki Roma, Italia, 23 Desemba 590) alikuwa ombaomba jijini Roma tangu utotoni kutokana na hali yake ya kupooza mwili mzima.

Pamoja na mateso yake hayo, aliishi kwa imani kubwa na kuwagawia maskini wenzake alichopewa na wafadhili.

Papa Gregori I aliandika juu yake sura moja ya kitabu cha Majadiliano.
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 23 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 6
Waliofariki 590
Watu wa Roma ya Kale
Watakatifu wa Italia
Yohane Stone

Yohane Stone (aliuawa Canterbury, Uingereza, 1539) alikuwa padri wa shirika la Waaugustino aliyepinga uamuzi wa mfalme Henri VIII wa kutenga wananchi wake na Kanisa Katoliki kwa kunyongwa na kuchanwachanwa chini ya sheria.

Papa Paulo VI tarehe 25 Oktoba 1970 alimtangaza kuwa mtakatifu mfiadini pamoja na wenzake 39.

Sikukuu yake ni tarehe 23 Desemba lakini pia 12 Mei na 25 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
The Austin friars at Canterbury, British History online
St. John Stone – Midwest Augustinians

Waliofariki 1539
Waaugustino
Mapadri
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Uingereza
Delfino wa Bordeaux

Delfino wa Bordeaux (alifariki Bordeaux, Ufaransa, 24 Desemba 401/403) alikuwa askofu wa mji huo kwa zaidi ya miaka ishirini akiueneza sana Ukristo.

Baada ya kupata uaskofu alishiriki mitaguso kadhaa akauitisha mmoja huko Bordeaux katika juhudi zake dhidi ya uzushi wa Waprisiliani.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi 

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 402
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Irmina wa Trier

Irmina wa Trier (Trier, leo nchini Ujerumani, karne ya 7; Wissembourg, leo nchini Ufaransa, 716) alikuwa mwanamke wa ukoo wa kifalme ambaye, labda baada ya kuolewa na kuzaa watoto watano, alianzisha monasteri huko Oehren akaiendesha kama abesi hadi kifo chake.  

Alimfadhili sana Wilibrodi katika umisionari wake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Desemba..

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Irmina of Trier, abbess and saint (German)  Accessed 17 December 2011

Waliozaliwa karne ya 7
Waliofariki 716
Wamonaki
Wakolumbani
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ujerumani
Watakatifu wa Ufaransa
Paula Elizabeti Cerioli

Paula Elizabeti Cerioli (Soncino, Italia, 28 Januari 1816 - Comonte di Seriate, 24 Desemba 1865) alikuwa mwanamke mjane aliyeanzisha mashirika ya Familia Takatifu huko Bergamo.

Papa Pius XII alimtangaza mwenye heri tarehe 19 Machi 1950, halafu Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu tarehe 16 Mei 2004.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje 
Catholic World News
http://www.istitutosacrafamigliabg.it/ Tovuti rasmi ya mashirika yake

Waliozaliwa 1816
Waliofariki 1865
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Italia
Eujenia wa Roma

Eujenia wa Roma (alifariki mjini Roma, Italia, 258 hivi) alikuwa mwanamke Mkristo wa jiji hilo aliyeuawa kutokana na imani yake wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake ni tarehe 25 Desemba au nyinginezo katika Ukristo wa Mashariki.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Giovanni Battista de Rossi, La Roma Sotterranea Cristiana descritta ed illustrata (6 voll.), Roma 1864-1877.
 Liber Pontificalis. Texte, introduction et commentaire par l'abbé L. Duchesne (2 voll.), Parigi-Torino 1886-1892.
 Bibliotheca Hagiographica Latina, antiquae et mediae aetatis, ediderunt Socii Bollandiani, Bruxelles 1900-1901.
 Bibliotheca Sanctorum (12 voll.), Istituto Giovanni XXIII della Pontificia Università Lateranense, Città nuova, Roma 1961-1971.

Viungo vya nje

The Life and Martyrdom of St. Eugenia, Virgin and Martyr of the Christian Church 
St. Eugenia of Rome  (St Luke's Orthodox Church)
Icon of Saint Eugenia 
Catholic Online
Catholic Forum: Saint Eugenia
Here Begin the Lives of SS. Prothus, Jacinctus, and Eugenia from Caxton's translation of the Golden Legend
Saint Eugenia at the Christian Iconography web site
 Albani, Jenny P. Beyond the Borders of Femininity: St. Eugenia and St. Athanasia in Byzantine and Post-Byzantine Art. Actual Problems of Theory and History of Art: Collection of articles. Vol. 9. Ed: A. V. Zakharova, S. V. Maltseva, E. Iu. Staniukovich-Denisova. Lomonosov Moscow State University / St. Petersburg: NP-Print, 2019, pp. 306–317. ISSN 2312-2129.

Waliofariki 258
Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Jovino na Basileo

Jovino na Basileo (walifariki mjini Roma, Italia, karne ya 3 au ya 4) walikuwa Wakristo wa jiji hilo waliouawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 
 
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao ni tarehe 25 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Zenoni wa Maiuma

Zenoni wa Maiuma alikuwa askofu wa mji huo (karibu na Gaza, Palestina).

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Desemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Palestina