Kisiwa cha Changuu

ni kati ya visiwa vya mkoa wa Unguja Mjini Magharibi, Zanzibar, nchini Tanzania, ambacho kinapatikana katika Bahari ya Hindi. Kisiwa hicho kina urefu wa mita 800 na upana wa mita 230 katika ukubwa wa upana wa eneo lake. 

Kisiwa hicho kilianza kutumika kama gereza la watumwa waasi katika mwaka 1860 na pia kilifanya kazi kama mgodi wa matumbawe.

Waziri wa kwanza wa Uingereza wa Zanzibar, Lloyd Mathews, alinunua kisiwa hicho mnamo 1893 na kujenga gereza huko. Hakuna wafungwa waliowahi kuwekwa kwenye kisiwa hicho na badala yake kikawa kituo cha kujitenga kwa visa vya homa ya manjano. 

Hivi karibuni, kisiwa hiki kimekuwa kituo cha utalii kinachomilikiwa na serikali na kinakusanya kobe wakubwa walio hatarini wa Aldabra ambao hapo awali ilikuwa zawadi kutoka kwa gavana wa Uingereza wa Shelisheli.

Historia
Changuu ni jina la Kiswahili la samaki ambao ni wa kawaida pembezoni mwa bahari, ingawa kimeonyeshwa kama "Kisiwa cha Kibandiko" (kwa Kiingereza: "Kibandiko Island") katika baadhi ya ramani za zamani lakini jina hilo halitumiki tena. 

Kisiwa hiki hakikuwa kinakaliwa na watu hadi mnamo 1860 wakati sultani wa kwanza wa Zanzibar, Majid bin Said, alipowapa Waarabu wawili ambao walikitumia kama gereza la watumwa waasi kabla ya kuwasafirisha nje ya nchi au kuwauza katika soko la watumwa la Mji Mkongwe wa Zanzibar. 

Mamlaka ya Uingereza walikuwa na wasiwasi na hatari ya magonjwa ya milipuko yanayoathiri Mji Mkongwe, wakati huo bandari kuu ya Afrika Mashariki. Ili kupambana na tishio hilo Changuu kiligeuka kisiwa cha karantini kuwahudumia wote wa maeneo ya Uingereza katika Afrika Mashariki. Gereza la zamani lilibadilishwa kuwa hospitali ya kituo na mnamo 1923 kisiwa hicho kilipewa jina rasmi la Kisiwa cha Karantini.

Kobe wakubwa

Mnamo mwaka wa 1919 gavana wa Uingereza wa Shelisheli alituma zawadi ya kobe wanne wakubwa wa Aldabra kwa Changuu kutoka kisiwa cha Aldabra. Kobe hao walizaa haraka na kufikia mwaka 1955 walikuwa karibu 200. Walakini watu walianza kuiba kobe wa kuwauza nje ya nchi kama kipenzi au chakula hata idadi yao ilipungua haraka. Kufikia mwaka 1988 kulikuwa na kobe karibu 100, hamsini mnamo 1990 na saba tu kufikia 1996. Watoto wengine watano 80 walichukuliwa kwenda kisiwa hicho mnamo 1996 ili kuongeza idadi lakini 40 kati yao walipotea. Serikali ya Zanzibar, ikisaidiwa na jumuiya ya kimataifa ya ulinzi wa wanyama World Society for the Protection of Animals (sasa inajulikana kama Ulinzi wa Wanyama Ulimwenguni World Animal Protection) iliunda kiwanja kikubwa cha kulinda wanyama na kufikia mwaka 2000 idadi ilikuwa imepata wazima 17, vijana 50 na watoto 90 wa kutaga.

Aina hiyo sasa inachukuliwa kuwa hatari na imewekwa kwenye orodha nyekundu ya IUCN (IUCN Red List) na jumuiya ya kimataifa ya uhifadhi wa asili International Union for Conservation of Nature. Kobe zaidi, haswa watoto wachanga, wanaendelea kuletwa kwenye kisiwa kutoka maeneo mengine kwa uhifadhi.

Changuu leo
Kisiwa hicho kilipoteza matumizi yake kama kituo cha karantini, lakini kilibaki katika umiliki wa serikali ambayo ilibadilisha majengo mapya ya karantini kuwa nyumba ya wageni. Hii ilikoma kufanya kazi lakini imefunguliwa kama hoteli na kampuni ya binafsi. Kuna nyumba 15 za likizo kaskazini magharibi mwa kisiwa hicho na uwanja wa tenisi, bwawa la kuogelea na maktaba na bangalo la zamani la Uropa limegeuzwa mgahawa uliopewa jina la Mathews. Maji safi husafirishwa kwenda kisiwa kupitia bomba la chini ya maji kutoka Zanzibar.

Kisiwa hicho bado kinamilikiwa na serikali, ambayo inatoza ada ya kuingia ya dola 4 (US $ 4). Gereza la zamani linabaki limesimama, likitoa makazi kwa baadhi ya kobe na magereza yanaweza kutembelewa.

Tazama pia
 Orodha ya visiwa vya Tanzania
 Funguvisiwa la Zanzibar

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org
Visiwa vya Tanzania
Visiwa vya Bahari ya Hindi
Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi
Zanzibar
Told Cities 2021 in Tanzania