LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Nzi-ning'inia

Nzi-ning'inia (kutoka kwa Kiing. hangingfly) ni wadudu wakubwa kiasi (sio nzi wa kweli) wa familia Bittacidae katika oda Mecoptera ambao hujining'inia kwenye uoto wakitumia jozi ya miguu ya mbele tu kushika mmea. Miguu mingine minne hutumika kwa kukamata mbuawa. Bittacus ni jenasi ya pekee inayotokea barani Afrika. Wananafana na nzi miguu-mirefu ambao ni aina za mbu kwa kweli.

Maelezo
Nzi-ning'inia ni wadudu wakubwa kiasi wenye mwili wa urefu wa mm 10-26. Wana miguu mirefu ambayo huwafanya waonekane kama nzi miguu-mirefu, lakini tofauti na hao wana mabawa manne marefu yenye umbo sawa, ambayo yanaweza kuwa mangavu au kuwa na mabaka au milia ambayo mara nyingi ni meusi, kijivu au kahawia. Kichwa kina mdomo mrefu ambao huingiza vimeng'enya kwenye mbuawa wao. Fumbatio yao ni kahawia, hudhurungi au rangi ya maziwa.

Wadudu hawa ni mbuai na wakiruka hukamata nzi wadogo na wadudu wengine. Wananyakua mbuawa wao kwa jozi ya pili na ya tatu ya miguu, ambayo hutoholewa kwa kusudi hili. Kisha huingiza vimeng'enya ndani ya mbuawa, baada ya hapo wanashika jani au tawi ndogo kwa miguu yao ya mbele. Wakining'inia huku miguu yao ya kati na ya nyuma ikishikilia mbuawa, wanangoja vimeng'enya kuyeyusha tishu zake na kisha kufyonza kioevu.

Kabla ya kupandana dume humpa jike mdudu mbuawa ili kumtongoza. Ikiwa mbuawa amepokelewa, wanapandana wakati jike akila. Mayai hutagwa kwenye takataka za majani au chini kidogo ya uso wa udongo katika maeneo manyevu. Lava wanafanana sana na viwavi, kwa kuwa wana miguu sita halisi kwenye thoraksi na jozi za miguu ya bandia kwenye pingili sita hadi nane za fumbatio. Pingili ya kumi inabeba kisahani cha mfyonzo au si ya kawaida sana jozi ya kulabu. Wana mandibulo kubwa kiasi. Chakula chao kinajumuisha hasa mimea na kwa kiasi fulani wadudu waliokufa. Bundo hana kifukofuko bali hulala katika udongo au mbao zinazooza wenye miguu na mandibulo huru.

Spishi za Afrika ya Mashariki
 Bittacus aequalis
 Bittacus alluaudi
 Bittacus berlandi
 Bittacus discors
 Bittacus erythrostigma
 Bittacus fumosus
 Bittacus lachlani
 Bittacus leptocercus
 Bittacus lineatus
 Bittacus montanus
 Bittacus moschinus
 Bittacus pobeguini

Picha

Marejeo

Wadudu mabawa-marefu
Mimba za utotoni

Mimba za utotoni ni mimba kwa mwanamke aliye chini ya umri unaofaa kupata ujauzito katika jamii fulani.

Umri huo ni wa miaka 20, kulingana na Shirika la Afya Duniani (WHO) ambalo linapenda kuchelewesha na kupunguza uzazi kwa jumla. Mnamo 2015, takribani wanawake 47 kati ya 1,000 walikuwa na watoto chini ya umri huo, huku wengine milioni 3.9 walikuwa wametoa mimba. Mara nyingi hutokea zaidi vijijini kuliko mijini. 

Mimba inaweza kutokea kwa kujamiiana baada ya kuanza kwa urutubishwaji wa yai la mwanamke, ambapo inaweza kuwa kabla ya hedhi ya kwanza lakini kwa kawaida hutokea baada ya mwanzo wa hedhi. Kwa wasichana walio na lishe bora, hedhi ya kwanza hufanyika karibu na umri wa miaka 12 au 13.

Athari za kiafya
Wasichana wajawazito wanakabiliwa na masuala mengi yanayohusiana na ujauzito kama wanawake wengine wote. 

Kuna wasiwasi wa ziada kwa wale walio chini ya umri wa miaka 15 kwani wana uwezekano mdogo wa kuwa na maendeleo ya kimwili ili kuendeleza mimba yenye afya au kuzaa. Athari kama uzito mdogo wa kujifungua na upungufu wa damu zinaambatana na umri wa kibiolojia, kwani huzingatiwa wakati wa kujifungua hata baada ya kukidhi sababu nyingine kama vile ufikiaji wa utunzaji wa kabla ya kujifungua.

Kumbe kwa wasichana wenye umri wa miaka 15-19, hatari huhusishwa zaidi na sababu za kijamii na za kiuchumi kuliko athari za kibiolojia kulingana na umri wao, ingawa ulimwenguni kote, matatizo yanayohusiana na ujauzito ndiyo yanayosababisha vifo vingi miongoni mwa wanawake wenye umri huo.

Sababu na uzuizi
Mimba za utotoni zinahusishwa na masuala ya kijamii, ikiwa ni pamoja na viwango vya chini vya elimu na umaskini. 

Mimba za utotoni katika nchi zilizoendelea kwa kawaida huwa nje ya ndoa na mara nyingi huhusishwa na maadili mabovu na unyanyapaa wa kijamii. Katika nchi hizo takribani wanawake milioni 2.5 walio chini ya umri wa miaka 16 na wanawake milioni 16 wenye umri wa miaka 15 hadi 19 hupata watoto kila mwaka.

Mimba za utotoni katika nchi zinazoendelea mara nyingi hutokea ndani ya ndoa na karibu nusu yake huwa zimepangwa. Hata hivyo, katika jamii hizo, mimba zinaweza kuambatana na utapiamlo na huduma duni za afya na kusababisha matatizo ya kiafya .

Utamaduni
Viwango vya mimba za utotoni ni vya juu zaidi katika jamii ambazo ni desturi kwa wasichana kuolewa wakiwa na umri mdogo ambapo wanahimizwa kuzaa watoto mara tu wanapofika wakati wa kushika ujauzito. Kwa mfano, katika baadhi ya nchi za Afrika, Kusini kwa Jangwa la Sahara, mimba za utotoni mara nyingi hutazamwa kama baraka kwa sababu ni uthibitisho wa uwezo wa kuzaa kwa mwanamke husika. Nchi ambazo ndoa za utotoni ni kawaida hupata viwango vya juu vya mimba za utotoni. Katika nchi ya India, ndoa za utotoni na mimba ni kawaida zaidi katika jamii za jadi za vijijini kuliko mijini. 

Vijana wengi hawafundishwi maadili kuhusu jinsia wale mbinu za kudhibiti uzazi na jinsi ya kushughulika na watu wanaowashinikiza kufanya ngono kabla ya kuwa tayari. Vijana wengi wanaojamiiana hawana ukomavu wala utambuzi wa kutosha.

Marejeo

WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
uzazi
Ekpé

ni mji wa Benin katika mkoa wa Ouémé. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 75,313 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Ouémé
Agpro-Missérété

ni mji wa Benin katika mkoa wa Ouémé. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 41,657 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Ouémé
Parakou

ni mji wa Benin katika mkoa wa Borgou. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 254,254 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Borgou
Nikki (Benin)

ni mji wa Benin katika mkoa wa Borgou. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 66,109 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Borgou
Tchaourou

ni mji wa Benin katika mkoa wa Borgou. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 43,862 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Borgou
Kalalé

ni mji wa Benin katika mkoa wa Borgou. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 35,513 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Borgou
Sinendé

ni mji wa Benin katika mkoa wa Borgou. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 35,267 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Borgou
Bembéréké

ni mji wa Benin katika mkoa wa Borgou. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 31,176 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Borgou
Godomey

ni mji wa Benin katika mkoa wa Atlantique. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 253,262 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Atlantique
Abomey-Calavi

ni mji wa Benin katika mkoa wa Atlantique. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 117,824 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Atlantique
Ouidah

ni mji wa Benin katika mkoa wa Atlantique. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 47,616 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Atlantique
Baragumu

Baragumu ni pembe ya mnyama kama vile ng'ombe au kondoo iliyosafishwa na kutobolewa tundu karibu na ncha yake. Inapigwa kwa kupuliza hewa katika tundu na hivyo kutoa sauti. Kiasili baragumu zilitumiwa ili kutumbuiza au kutoa taarifa.

Baragumu mashuhuri ni siwa katika utamaduni wa Waswahili ambayo ni pembe ya ndovu iliyotumiwa kama ishara ya watawala.

Baragumu nyingine inayojulikana sana ni shofar ya Wayahudi, ambayo ni pembe ya kondoo dume inayopigwa siku ya Rosh Hashanah.

Neno baragumu linatumiwa sasa pia kwa ala za muziki zinazofanana na tarumpeta zikitengenezwa kwa metali.

Tazama pia
Baragumu ya Warangi
Shofar

Marejeo

Ala za muziki
Djougou

ni mji wa Benin katika mkoa wa Donga. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 94,773 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Donga
Bassila

ni mji wa Benin katika mkoa wa Donga. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 46569 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Donga
Copargo

ni mji wa Benin katika mkoa wa Donga. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 28,605 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Donga
Bohicon

ni mji wa Benin katika mkoa wa Zou. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 93,744 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Zou
Abomey

ni mji wa Benin katika mkoa wa Zou. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 67,885 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Zou
Za-Kpota

ni mji wa Benin katika mkoa wa Zou. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 26,688 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Zou
Malanville

ni mji wa Benin katika mkoa wa Alibori. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 64,639 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Alibori
Kandi (Benin)

ni mji wa Benin katika mkoa wa Alibori. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 56,043 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Alibori
Banikoara

ni mji wa Benin katika mkoa wa Alibori. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 37,571 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Alibori
Segbana

ni mji wa Benin katika mkoa wa Alibori. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 26,440 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Alibori
Kérou

ni mji wa Benin katika mkoa wa Atakora. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 54,276 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Atakora
Natitingou

ni mji wa Benin katika mkoa wa Atakora. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 53,284 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Atakora
Pehunco

ni mji wa Benin katika mkoa wa Atakora. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 37,217 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Atakora
Kouandé

ni mji wa Benin katika mkoa wa Atakora. 

Mwaka 2013 mji huo ulikuwa na wakazi 27,197 (sensa).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Benin

Tanbihi

Miji ya Benin
Atakora
Maendeleo ya vijana katika jamii

Maendeleo ya vijana katika jamii ( Community youth development (CYD) ) ni falsafa inayosisitiza hali ya ushirikiano wa maendeleo ya vijana kwa maendeleo ya jamii kwa kuweka desturi hizi mbili katika mfumo mmoja. CYD inawaleta  vijana pamoja wanapotaka kuleta mabadiliko katika mazingira yanayowazunguka kwa kuendeleza ushirikiano kati ya mashirika yanayohusiana na vijana na mashirika ya maendeleo ya jamii ili kuunda fursa mpya kwa vijana kutumikia jamii zao huku wakikuza uwezo wao binafsi.

Viungo vya Nje
 Community Youth Development Journal Published by the Institute for Just Communities (IJC) and the Institute for Sustainable Development, Heller School of Social Policy and Management, Brandeis University.
 Community Youth Development: Programs, Policies, and Practices A resource publication.
 CommonAction An international CYD resource, training, and technical assistance organization.
 YoMo - support and resources for young peoples community participation.
 Youth Outreach Team - City of Vancouver's method of involving youth in civic decisions.
 Learning for a Cause, a non-profit educational organization founded by educator and writer Michael Ernest Sweet.
Community Youth Development at Nazareth College

Marejeo
Ujana
WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Vijana wa Dunia Moja

Vijana wa Dunia Moja ni shirika lisilo la faida lililoanzishwa Massachusetts.Lengo lake ni kuunda kizazi chenye ujuzi zaidi, huruma na uelewa wa raia wa kimataifa wakati huo huo kuwahamasisha vijana kuchukua hatua madhubuti sasa.

Chanzo
Shirika la Massachusetts, Marekani lilianzishwa mwaka 2004, na Jessica Rimington ambaye wakati huo alikuwa na umri wa miaka 18.

Mpango
Vijana wa dunia moja ni programu ya shule ya wadada kwa wanafunzi wa shule za kati na upili, inayounganisha vikundi vya Amerika Kaskazini na vikundi kutoka kote ulimwenguni katika kujifunza ushirika kwa madhumuni ya huduma ya jamii kufikia mafanikio ya Umoja wa Mataifa  na Malengo ya Maendeleo ya Milenia.  Mpango wa elimu ya vijana na dunia moja huruhusu vijana kuchunguza na kuelewa vyema jumuiya yao wenyewe, huku wakijifunza kuhusu jumuiya ya kikundi chao cha dada ng'ambo.  Kila jozi ya kikundi cha wadada imepewa mojawapo ya Malengo ya Maendeleo ya Milenia ya Umoja wa Mataifa ambayo watazingatia masomo na mawasiliano yao ya mwaka mzima. Kila kikundi cha wadada na hatimaye huchukua hatua kwenye Lengo lao la Maendeleo ya Milenia la Umoja wa Mataifa kupitia mradi wa huduma za ndani. Zaidi ya shule 60 zilianzishwa katika miaka minne ya kwanza ya vijana na dunia moja.

Marejeo

WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
Ajira kwa watoto

Ajira kwa watoto inarejelea unyonyaji wa watoto kupitia aina yoyote ya kazi ambayo inawanyima utoto wao, inaingilia uwezo wao wa kuhudhuria shule ya kawaida, na inawadhuru kiakili, kimwili, kijamii na kimaadili. Unyonyaji kama huo umepigwa marufuku na sheria duniani kote,  ingawa sheria hizo hazihesabu kazi zote za watoto kama ajira yao; kwa mfano kazi za usanii, majukumu ya familia, mafunzo yanayosimamiwa, na baadhi ya aina za kazi za watoto zinazofanywa kimalezi.  Umaskini na ukosefu wa shule vinachukuliwa kuwa sababu kuu ya ajira kwa watoto.

Historia
Ajira kwa watoto imekuwepo kwa viwango tofauti katika historia. Wakati wa karne ya 19 na mwanzoni mwa karne ya 20, watoto wengi wenye umri wa miaka 5-14 kutoka familia maskini walifanya kazi katika mataifa ya Magharibi na makoloni yao. Watoto hao walifanya hasa kazi za kilimo, viwandani, uchimbaji madini na wengine walifanya kazi za usiku za masaa 12. Kwa kuongezeka kwa mapato ya kaya, upatikanaji wa shule na kupitishwa kwa sheria za ajira kwa watoto, viwango vya matukio ya ajira ya watoto vilipungua.      

Katika nchi maskini zaidi duniani, karibu mtoto mmoja kati ya wanne wana ajira, idadi kubwa kati yao (asilimia 29) wanaishi nchi za Afrika kusini kwa Jangwa la Sahara.  Mnamo mwaka 2017, mataifa manne za Afrika (Mali, Benin, Chad na Guinea Bisau) walishuhudia zaidi ya asilimia 50 ya watoto wenye umri wa miaka 5-14 wakifanya kazi.  Kilimo duniani kote ndicho mwajiri mkubwa zaidi wa watoto. Idadi kubwa ya ajira hizo hupatikana vijijini na katika uchumi usio rasmi wa mijini; watoto huajiriwa zaidi na wazazi wao, badala ya viwanda.  

Matukio ya ajira kwa watoto yalipungua ulimwenguni kutoka 25% hadi 10% kati ya mwaka 1960 na 2003, kulingana na Benki ya Dunia.  Hata hivyo, jumla ya idadi ya watoto wanaotumikishwa bado ni kubwa, huku shirika la Mfuko wa Kimataifa wa Watoto (UNICEF) na Shirika la kimataifa la kazi (ILO) zikikubali wastani wa watoto milioni 168 wenye umri wa miaka 5-17 duniani kote walihusika katika ajira kwa watoto mwaka 2013.

Picha

Marejeo 

WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
Haki za binadamu
kazi
Tiktok

Tiktok (huko China inajulikana kama Douyin; kwa Kichina: 抖音; pinyin: Dǒuyīn) ni mfumo wa utangazaji wa video fupi unaomilikiwa na kampuni ya Kichina ya ByteDance. Huandaa na kutengeneza aina mbalimbali za video za watumiaji wake katika muundo wa video fupi zenye dhamira tofautitofauti kama vile mizaha, vichekesho, hila, ucheshi, kucheza na burudani  kwa muda wa sekunde 15 hadi dakika 10. 

Tiktok ni toleo la Douyin ambalo liliachiwa sokoni mnamo Septemba 2016. Tiktok ilizinduliwa mnamo 2017 kwa iOS na Android kwenye masoko nje ya China, hata hivyo, ilipatikana duniani kote baada tu ya kuunganishwa na huduma nyingine ya mitandao ya kijamii ya China, Musical.ly, tarehe 2 Agosti 2018.

TikTok na Douyin ni mifumo inayofanana kwa mtumiaji lakini hawana ufikiaji sawa kimaudhui. Pia huduma zao na programu husika zinapatikana kwenye soko. Bidhaa hizo ni sawa ijapokuwa sifa zake zinatofautiana. Douyin inajumuisha mfumo wa utafutaji wa ndani wa nyuso za watu kwenye video zao na vipengele vingine kama vile kununua,kuweka nafasi kwenye hoteli na kufanya hakiki zenye lebo ya kijiografia. Tangu kuzinduliwa mwaka2016, Tiktok and Douyin zilipata umaarufu kwa kasi karibu sehemu zote duniani.Tiktok ilipata zaidi ya  wapakuaji billioni 2 duniani kote  mwezi octoba 2020.Morning Consult iliorodhesha TikTok kama chapa ya tatu inayokua kwa kasi zaidi 2020, Baada tu ya Zoom na Peacock. Cloudflare iliorodhesha TikTok kama tovuti maarufu ya 2021 kuzidi  Google.

Tiktok imesemekana kuwa chanzo cha athari za kisaikolojia kama vile uraibu pamoja na mabishano kuhusu maudhui yasiyofaa, taarifa potofu, udhibiti na faragha ya mtumiaji.

Historia 
Douyin ilizinduliwa na ByteDance huko Beijing, China mnamo Septemba 2016, awali kwa jina A.me kabla ya kuwa Douyin (抖音) mnamo Desemba 2016. ByteDance ilipanga kueneza Douyin nje ya China. Mwanzilishi wa ByteDance, Zhang Yiming, alisema kuwa "China ni nyumbani yenye moja ya tano tu ya watumiaji wa mtandao duniani kote, Ikiwa hatutapanuka kwa kiwango cha kimataifa, tutapoteza kwa  nne ya tanoya watumiaji wanaoangalia.

Tanbihi

Ujana
WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
mitandao ya kijamii
Mapinduzi ya vijana mtandaoni

Mapinduzi ya vijana mtandaoni ni hatua ambayo kijana, au kikundi cha watu hufuata maadili na matarajio ya kisiasa, kijamii, au kidini yanayozidi kukithiri ambayo yanakataa au kudhoofisha hali iliyopo au mawazo na matamshi ya kisasa ya taifa. Kuhusu mapinduzi, mapinduzi ya vijana mtandaoni yanaweza kuwa ya vurugu au yasiyo na vurugu.

Hali hii ambayo mara nyingi hujulikana kama "uchochezi wa mapinduzi makali kuelekea mapinduzi makali ya vurugu" (au "mienendo ya vurugu") imeongezeka katika miaka ya hivi karibuni.Hii inahusiana zaidi na Mtandao kwa ujumla na mitandao ya kijamii hasa. Sambamba na kuongezeka kwa umakini wa mtandaoni "uchochezi wa mapinduzi na vurugu" mtandaoni, majaribio ya kuzuia hali hii yamezua changamoto kwa uhuru wa kujieleza.Hizi ni pamoja na kuzuia kiholela, ufikiaji wa udhibiti kupita kiasi (unaoathiri wanahabari na wanablogu), na uingiliaji faragha—hadi kukandamiza au utumiaji wa vyombo vya habari kwa gharama ya kuaminika.

Kwa njia ya haraka na rahisi ya kuonyesha hatua baada ya mashambulio ya kigaidi, shinikizo la kisiasa linawekwa kwa makampuni ya mitandao ya kijamii, na ni rahisi kuzishutumu kampuni za mitandao ya kijamii kuwa zinawajibika na kuziita zifanye zaidi ili kuzuia mienendo mikali ya mtandaoni kwa vijana inayosababisha itikadi kali za kidini.UNESCO inataka "sera ambayo imeundwa kwa misingi ya ukweli na ushahidi, na sio msingi wa hisia-au inayoendeshwa na hofu na woga.

Nafasi ya mtandao hutumiwa kuashiria Mtandao, kama mtandao wa mitandao, na mitandao ya kijamii kama mtandao wa kijamii unaoweza kuchanganya mifumo mbalimbali ya mtandao na programu ili kubadilishana na kuchapisha mtandaoni: utengenezaji wa mtandaoni wa nyenzo kali (kisiasa, kijamii, kidini) au maudhui. , uwepo wa makundi ya kigaidi au yenye misimamo mikali ndani ya mitandao ya kijamii, na ushiriki wa vijana katika mazungumzo yenye itikadi kali.

Ufafanuzi na mbinu 
Ingawa hakuna ufafanuzi wa makubaliano, kwa mapana "mapinduzi" inarejelea mchakato ambao watu wanahamishwa kuelekea imani zinazochukuliwa kuwa "uliokithiri" na hali ilivyo. Sio michakato yote ya itikadi kali, hata hivyo, ina vitendo vya vurugu kama lengo lao au matokeo yao. Wasiwasi ni michakato ya itikadi kali ambayo inasababisha vurugu kimakusudi, na hasa wakati vurugu hizo ni za kigaidi katika kuwalenga raia. Mawasiliano—mtandaoni na nje ya mtandao—hushiriki katika michakato ya itikadi kali, pamoja na matukio na jinsi watu binafsi wanavyotafsiri uzoefu wao wa maisha.

Bado tofauti zinahitajika kufanywa kati ya mawasiliano ambayo yanaweza kutambuliwa kama "uliokithiri", lakini ambayo hayafikii kiwango cha kuunda uchochezi wa uhalifu au uandikishaji, na yale ambayo yanatetea vitendo vya ukatili kutendwa. Ingawa wasomi wanasisitiza vipengele tofauti, kuna sifa tatu kuu zinazojirudia kwa jinsi wanavyowazia hasa ukali wa vurugu.

Marejeo
WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
Teenage (filamu)

Teenage ni filamu ya makala ya mnamo mwaka 2013 iliyoongozwa na Matt Wolf na kulingana na kitabu cha Jon Savage cha Teenage: The Creation of Youth Culture. Katika makala, Wolf anajaribu kuleta maisha "kabla" ya utamaduni wa vijana ambao ulitangulia na kubadilika kuwa dhana ya utamaduni wa vijana katika kipindi cha miaka ya 1950 na zaidi.Filamu hiyo ilikuwa ni filamu yake  ya kwanza ya ulimwengu katika Tamasha la Filamu la Tribeca mnamo Aprili 20, 2013 .ilitolewa katika toleo dogo na kupitia video juu ya mahitaji mnamo Machi 14, 2014, na Maabara ya Oscilloscope.

Mtiririko wa filamu
Filamu hiyo inahusu mageuzi ya utamaduni wa vijana kutoka mwanzo wa karne ya ishirini kuanzia mwaka wa 1904 hadi mwisho wa vita vya pili vya dunia 1945 wakati dhana ya "kijana" ilipoanzishwa. Utamaduni na harakati za vijana kupitia miongo minne ya mageuzi huchunguzwa jinsi zilivyoibuka hasa katika nchi za Ulaya.Kufikia mwisho wa Vita vya pili vya dunia, idadi mpya ya vijana ilitambuliwa mnamo mwaka 1945 kwa kuchapishwa na The New York Times ya Teen Age Bill of Rights na Elliot E. Cohen, ambayo, pamoja na mambo mengine, ilisisitiza haki ya vijana kuamua maisha yao ya baadaye na kudhibiti maisha yao.

Waigizaji
Jena Malone kama American Girl (voice)
Ben Whishaw kama British Boy (voice)
Jessie Usher kama  American Boy (voice)
Julia Hummer kama German Girl (voice)
Ben Rosenfield kama Tommie Scheel
Oliver John-Rodgers kama Tommie's best friend
Alden Ehrenreich kama 1940s Teenager
Leah Hennessey kama  Brenda Dean Paul
Don Anstock kama Bright Young Thing
Malik Peters kama Warren Wall

Mbinu
Katika utengenezaji wa filamu yake, Wolf alitumia sehemu hizo kutoka kwa kitabu cha Savage ambazo pia zilipatikana katika filamu ya kumbukumbu ya enzi hizo ili ziweze kuonyeshwa katika fomu yao ya awali kwenye skrini. Tathimini kuu ya Wolf, kama inavyojitokeza kupitia hadithi ya maandishi, ni kwamba vijana kidogo kidogo wakawa idadi tofauti ya watu kutokana na mabadiliko ya kijamii kama vile mlango wao katika nguvu kazi na usajili. Filamu ya hali halisi ya Wolf haifuati maelezo ya kihistoria ya matukio lakini inakuza hadithi yake kwa kupitia misimu na mawazo ya vijana wa zamani ambayo yanatolewa na waigizaji.

Kwa masimulizi, filamu hutumia akaunti za mtu wa kwanza zinazotokana na shajara za kibinafsi, filamu na wasifu wa watu walioonyeshwa kwenye filamu hali halisi. Kwa upande wa Brend Dean Paul, Wolf anatumia wasifu wake, uliochapishwa mnamo mwaka 1935, kusimulia sehemu yake katika filamu. Vivyo hivyo, Hamburg Swing Kids huonyeshwa katika filamu ya hali halisi kupitia filamu zao walizotengeneza

Hakuna msimulizi hata mmoja wa filamu. Badala yake waigizaji wanne hutumia sauti zao kama mbadala wa watu mbalimbali. Jena Malone anasimulia msichana wa Kiamerika, Ben Whishaw anasimulia sehemu ya Uingereza, Jessie Usher anazungumza na vijana wa Kiafrika na Julia Hummer anasimulia maisha ya msichana wa Kijerumani katika Ujerumani ya Nazi, kulingana na shajara ya Melita Maschmann "Akaunti Imetolewa".

Marejeo

WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
Filamu za 2013
filamu za Marekani
Ufadhili wa vijana

Ufadhili wa vijana ni neno linalojumlisha mchango wa muda, nguvu au rasilimali, ikiwa ni pamoja na pesa, unaotolewa na watoto na vijana kwa ajili ya shughuli za uhisani. Kulingana na uchunguzi fulani, uhisani wa vijana katika kiwango kikubwa zaidi ni kutoa muda wao, vipaji na hazina zao. Inaonekana kuwa njia nzuri ambayo vijana wanakuza ujuzi na kushiriki katika miradi ya uhisani kama vile kujitolea na huduma za kijamii.

Ufadhili wa vijana huwaelimisha vijana kuhusu mabadiliko ya kijamii ili kutambua matatizo ya jamii na kubuni masuluhisho yafaayo zaidi kwa njia ya kimfumo. Uhisani katika nyanja hii unafafanuliwa kuwa chochote ambacho vijana hufanya ili ulimwengu unaowazunguka uwe mahali pazuri zaidi.

Ukizingatia ushirikiano wa vijana na watu wazima ufadhili wa vijana huwasaidia kukuza ujuzi, maarifa, kujiamini na uwezo wa uongozi. Ufadhili wa vijana pia unatambuliwa kama njia bora ya kuelimisha watoto na vijana kuhusu kujitolea na ushiriki wa kiraia.

Marejeo 

WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
malezi
Jukwaa la watazamaji vijana

Jukwaa la Watazamaji Vijana ni tawi la sanaa ya uigizaji ambalo linajumuisha aina zote za majukwaa ya michezo yanayohudhuriwa ama kuundwa kwa ajili ya hadhira kwa vijana. Inahusisha aina tofauti tofauti za mbinu na maonyesho ya kumbi za michezo, ikiwa ni pamoja na michezo, ngoma, muziki, vibonzo, sarakasi, majukwaa ya michezo, na mengine mengi. Jukwaa hili huwa na michezo tofauti tofauti ambayo huchezwa ulimwenguni kote, inachukua aina nyingi ya michezo ya kitamaduni na isiyo za kitamaduni, na inachunguza mada anuwai kuanzia hadithi za hadithi hadi unyanyasaji wa wazazi.

Tawi hili lilianzishwa katika karne ya 20, na ni tawi la hivi karibuni la Sanaa ya Maonesho. Nchini Marekani mara nyingi huzingatia kutoa burudani, ingawa mizizi yake ipo sana katika elimu. Waandishi wengi na makampuni ya uzalishaji wameanza kuhudumia watazamaji wa Jukwaa  hili, na kusababisha ongezeko la mara kwa mara la nyenzo za maonyesho kwa watoto. Katika siku hizi, makampuni au vikundi vya uzalishaji katika kumbi hizi vinaweza kupatikana katika maeneo mengi ya Marekani na duniani kote.

Historia 
Jukwaa hili lilianza kutumiwa kwa upande wa watoto miaka mingi iliyopita na kutajwa kwa mara ya kwanza ni katika kumbukumbu ya Madame de Genlis ingizo la 1784, ambapo alikuwa anaelezea utendaji wa binti zake wawili kwenye onesho la Duke Chartres. Jukwaa hili likawa tawi lake la majukwaa ya michezo katika karne ya 20, ilionekana kwa mara ya kwanza huko Moscow wakati mwigizaji wa Kirusi Natalia Satz kuanzisha Jukwaa la Watoto wa Moscow mwaka 1918. Katika hatua zake za awali, jukwaa la Watoto wa Moscow liliona lengo lake kama kuwakilisha mahitaji ya watoto, kutenganisha mapambano ya utotoni na yale ya maisha ya watu wazima. Vikundi sawia vya Jukwaa la watazamaji vijana vilianzishwa nchini Uingereza, Marekani, Ufaransa, na Czechoslovakia kati ya Vita vya Kwanza vya Kidunia na Vita vya Pili vya Dunia.

Jukwaa la Watazamaji Vijana Marekani 
Elimu ndio ilikuwa lengo kuu la kuanzisha jukwaa hili pindi ilipofika marekani. Mnamo mwaka 1903, Alice Minnie Herts alianzisha jukwaa la Elimu la watoto ambalo ndilo  lilikuwa jukwaa la kwanza Marekani kutoa kazi za maonyesho pamoja na watoto .Ijapokuwa jukwaa hilo halikudumu lakini lilikuwa kama chachu ya uanzishwaji wa makupuni mengine nchini, halikadhalika kwenye ukuaji wa uandishi na uzalishaji wa kazi za sanaa kwa vijana.

Ujana
WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Teen Pop

Pop za vijana ni aina ndogo ya muziki wa pop ambao huundwa, kuuzwa na kuelekezwa kwa vijana. Pop za vijana hujumuisha aina tofauti za muziki wa pop,pamoja na vipengele vya R&B, densi, elektroniki, hip hop na rock,huku muziki wa vikundi vya wasichana, bendi za wavulana, na kutenda kama Britney Spears, wakati mwingine hujulikana kama pop halisi.  Sifa za kawaida za muziki wa pop wa vijana ni pamoja na sauti za Kuimba Kiotomatiki, dansi zilizopangwa, msisitizo juu ya mvuto wa kuona (nyuso za picha, umbo la kipekee la mwili, mitindo ya nywele safi na mavazi ya mtindo.nyimbo zililenga upendo, mahusiano, kucheza, karamu, urafiki, upendo wa mbwa (pia hujulikana kama "kuponda") na mistari ya mara kwa mara ya kwaya.Nyimbo zake pia zinatia ndani hisia za ngono.Waimbaji wa pop matineja mara nyingi husitawisha taswira ya msichana jirani/mvulana wa karibu.

Kulingana na AllMusic, pop ya vijana "kimsingi ni ngoma-pop, pop, na nyimbo za mijini" ambazo zinauzwa kwa vijana, na ilibuniwa katika hali yake ya kisasa mwishoni mwa miaka ya 1980 na 1990, ikionyesha mwishoni mwa miaka ya 1990 kama "bila shaka mtindo wa dhahabu. " Bill Lamb wa About.com alielezea sauti ya pop ya vijana kama "sauti rahisi, ya moja kwa moja, na ya kuvutia zaidi [...] Nyimbo hizi zinaweza kujumuisha vipengele vya aina nyingine za muziki wa pop, lakini kwa kawaida hazitawahi kukosea. kwa chochote isipokuwa pop ya kawaida. Muziki umeundwa kwa lengo la juu zaidi kwa mwimbaji na mvuto wa moja kwa moja kwa wasikilizaji.

Historia

Karne ya 21
Mwelekeo wa vijana muziki maarufu ulikuwa wa kawaida kufikia mwisho wa enzi ya swing, mwishoni mwa mwaka 1940. sanamu ya vijana. Hata hivyo, ilikuwa mnamo mwaka 1960 ambayo ilijulikana kama sitiari|zama za dhahabu kwa sanamu za vijana wa pop, waliojumuishwa Paul Anka, Frankie Avalon, Fabian, Lulu na Ricky Nelson. Wakati wa miaka ya 1970, mojawapo ya matendo maarufu zaidi ya ujana na yenye mwelekeo wa ujana ilikuwa the Osmonds, ambapo wanafamilia Donny Osmond|Donny na Marie Osmond|Marie wote walifurahia mafanikio ya kibinafsi na pia mafanikio kama wawili mbali na familia kuu (Donny a pia alirekodiwa na kaka zake kama akina Osmond).

Marejeo

WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
Muziki
Huduma za Vijana

Huduma za vijana, hupelekea ushiriki wa vijana katika shughuli mbalimbali, kitaifa na kijamii. Huduma za vijana kwa upana hutambulika na kudhaminiwa na jamii. Huduma za vijana pia hutoa fursa kwenye maendeleo ya vijana,na kuakisi sauti za vijana.Hii inachukuwa mfumo wa vijana ambapo vijana wanaajiriwa,wanapewa nafasi za uongozi na wanashirikishwa katika shughuli zinazoboresha jamii na wanafunzwa na kuongozwa.

Maana 
Maana kamili ya huduma za kijamii hutofautiana ingawa uelewa wa vijana hutofautiana kutokana na nchi.Makundi yanayojulikana ya vijana yanaanzia kuanzia miaka 15 - 28.Nchi zilizoendelea hutambua vijana kuanzia miaka 15 - 30.Tofauti ikiwa huduma za vijana ni "masafa marefu" na inategemea mpangilio. Baadhi ya jamii huchukulia huduma ya vijana ni ya masafa marefu kuwa ni kuanzia miezi sita hadi miaka miwili ya utumishi; hata hivyo, muda huu unaweza kutofautiana kulingana na sera ya taifa ya huduma kwa vijana ya kila nchi.

Mipangilio 
Kuna aina mbalimbali za programu za huduma kwa vijana duniani kote.Huduma za kijamii nchini Mexico ni mpango wa huduma za jamii zinazohitajika kwa wanafunzi wote wa chuo kikuu cha Mexico.Wanafunzi lazima watumie masaa 480 za shughuli za kujitolea katika kipindi cha elimu ya miaka minne ya shahada ya kwanza. Lengo ni kujenga ushikamano wa vijana na kuongeza ushirikiano katika maendeleo ya kijamii.Tume ya Taifa ya Vijana nchini Afrika Kusini ni mpango wa kitaifa wa huduma ya vijana na mpango wa kitaifa wa huduma ya vijana unaofadhiliwa na serikali ambao inawashirikisha vijana katika kupambana na kuenea kwa UKIMWI na kupunguza ukosefu wa ajira kwa vijana.Servicio País katika Chile ni mpango wa uteuzi wa ushindani wa huduma za umma kwa wanafunzi wa chuo kikuu na lengo la kupunguza umaskini wa vijijini. Wataalamu waliochaguliwa wanaajiriwa kwenye programu kama vile wanasheria, wahandisi, na wataalamu wa matibabu. Ikiwa walichaguliwa, wahitimu hutumika kwa  miezi 13 katika eneo la vijijini. Wao hufanya kazi zao na pia kujenga mahusiano na watu wa ndani. Programu zingine ni pamoja na Servicio País, YouthBuild USA na Mwaka wa Mji.

Marejeo 

Ujana
WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ukosefu wa ajira kwa vijana

Ukosefu wa ajira kwa vijana ni hali ya vijana wanaotafuta kazi, lakini hawapati, wenye umri wa miaka 15 hadi 24, uliobainiwa na Umoja wa Mataifa. Mtu ambaye hajaajiriwa anatambulika kama mtu ambaye hana kazi lakini ana bidii ya kutafuta kazi. Ili aweze kutimiza vigezo kuwa na ajira kwa kipimo rasmi na cha takwimu, ni lazima awe ana ajira, utayari na uwezo  wa kufanya kazi uliyo rasmi ni "umri wa kufanya kazi" (mara nyingi ni vijana hadi miaka 60), bado wanabidi kutafuta nafasi. Viwango vya ukosefu wa ajira kwa vijana ni kubwa ukilinganishwa na watu wazima kwa kila Nchi.

Ukosefu wa ajira kwa vijana umeelezwa kuwa mkubwa,kama sio kichochezi cha msingi kwa ajili ya mapinduzi, kisiasa na msukosuko wa kijamii, migogoro dhidi ya mfumo na serikali. Kihistoria imeusishwa na machafuko na mabadiliko au kupinduliwa kwa uanzishwaji wa kisiasa na mabadiliko makubwa ya kijamii, na migogoro kama vile mapinduzi ya kiarabu, vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Urusi na mapinduzi ya Ufaransa yote kwa kiasi kibwa yanayosababishwa na kiwango kikubwa cha ukosefu wa ajira kwa vijana.

Awali 
Kuna vijana bilioni 1.2 Duniani wenye miaka kati ya 15 hadi 24, hesabu ya asilimia 17 ya idadi ya watu Duniani. Asilimia 87 wanaishi kwenye nchi zinazoendelea. Kiwango cha umri kinachofafanuliwa na Umoja wa Mataifa kinazungumziwa ni kipindi ambacho shule ya lazima ina isha hadi umri wa miaka 24. Ufafanuzi huu bado una utata kwani sio tu unaathiri takwimu za ukosefu wa ajira lakini pia una jukumu muhimu katika ufumbuzi unaolengwa, uliondwa na watunga sheria ulimwenguni.

Mijadala mikuu miwili inaendelea leo. Kwanza, kufafanua umri wa vijana si dhahiri kama inavyoonekana. Mitazamo miwili ya kinadharia inatawala mjadala huu. Ujana unaweza kuonekana kama hatua katika maisha kati ya ujana na utu uzima au kama kikundi kilicho jengwa na utamaduni wake mdogo, na kufanya vigumu kuanzisha anuwai ya umri unaofanana kati ya nchi. Pili, ufafanuzi wa ukosefu wa ajira ambao unasababisha uwezekano wa kutohesabu baadhi ya vijana walioachwa kazini. Wale ambao hawana kazi na hawatafuti kazi kikamilifu - mara nyingi ni wanawake - wanachukuliwa kama wasiyo fanya kazi na hivyo kutengwa katika takwimu za ukosefu wa ajira. Kujumuishwa kwao kungeongeza kwa kiasi kikubwa kiwango cha ukosefu wa ajira.

Marejeo 
WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
elimu jamii
Mafunzo ya vijana

Mafunzo ya vijana ni mafunzo ya kitaaluma yanayohusika na utafiti katika maendeleo,historia,tamaduni,na siasa ya vijana. Mafunzo haya sio tu yapo katika tamaduni za vijana lakini pia mahusiano,kazi na majukumu ya vijana hao ambayo inachukua nafasi kubwa katika jamii.Mafunzo ya vijana yanaimarisha uelewa na uzoefu ambao unatumika kwa kiwango kikubwa na vijana,ambayo kwa ujumla ni kama ishara ya mabadiliko ya kijamii.Mafunzo haya yanahusisha wasomi wa elimu,lugha,historia,dini,sayansi ya jamii,na mambo mengine ya nidhamu katika ubinadamu na sayansi ya jamii.[Watu wengi waliokuwa kwenye miaka kati ya 15-24 mnamo mwaka 2008 waliishi katika nchi zilizoendelea.[]Ufafanuzi  wa vijana umetofautina katika mazingira ya kiutamaduni.[]Uzoefu wa kijamii na mpangilio wa muda na nafasi ni mambo ya muhimu katika mafunzo ya vijana.Wasomi wanaonyesha ni jinsi gani utandawazi na mfumo leo wa maisha umeathiri mfumo wa maisha wa vijana ukitofautisha na vizazi vilivyopita.[][]

Marejeo 
Ujana
WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Vyombo vya habari vinavyoongozwa na vijana

Vyombo vya habari vinavyoongozwa na vijana ni juhudi zozote zinazoundwa, kupangwa, kutekelezwa, na kuakisiwa na vijana katika mfumo wa vyombo vya habari, ikiwa ni pamoja na tovuti, magazeti, maonyesho ya televisheni na machapisho.

Harakati
Juhudi hizi zinaunda msingi wa vuguvugu la kimataifa lililozaliwa mwanzoni mwa miaka ya 1970 huko Ann Arbor, Michigan, U.S. Kwa mkono wa uchapishaji wa shirika la mrengo wa kushoto, linaloongozwa na vijana liitwalo Ukombozi wa Vijana wa Ann Arbor, ambao ulikuwepo kutoka 1970 hadi 1980. ya waanzilishi wake waliendelea kuunda Mpango wa Mawasiliano wa Vijana wenye makao yake mjini New York City, programu ya vyombo vya habari inayoongozwa na vijana kwa ajili ya vijana walio katika malezi. Shirika lingine katika harakati za mapema lilikuwa Children's Express, ambalo linaendesha programu kote ulimwenguni.

Mapema miaka ya 1990 vuguvugu hili lilipata mwonekano mpya nchini Marekani kutokana na kuongezeka kwa upendeleo wa vyombo vya habari dhidi ya vijana, yaani, hisia kali za unyanyasaji wa vijana "superpredators", na kuendelea kukua kutokana na ufyatuaji risasi wa "Columbine". Gazeti la kwanza la mtandaoni, lililoandikwa na vijana, "The Tattoo", lilianza mwaka wa 1994 kwa ahadi ya kutoa sauti kwa vijana. Vuguvugu hili linajumuisha mamia ya watu binafsi na mashirika yanayofanya kazi kote Marekani ili kukuza majukumu ya vijana katika jamii na katika vyombo vya habari.
Kuonyesha ufikiaji mpana wa vyombo vya habari vinavyoongozwa na vijana programu huko Oakland, California inayoitwa Redio ya Vijana imeangaziwa katika vyombo vya habari vya kitaifa nchini Marekani, ikiwa ni pamoja na NPR na PBS. Mifano mingine ni pamoja na Mradi wa Redio ya Vijana Blunt, ambao hutoa kipindi cha saa moja, kila wiki, kinachotolewa na vijana kwenye redio ya masuala ya umma kwenye WMPG huko Portland, Maine, na The Global Youth Review, jarida la kimataifa la fasihi linalojitolea kukuza sauti za vijana. Jarida la habari la jumla linaloitwa "Nang!" inatolewa na kusambazwa kila robo mwaka kwa watoto wa miaka 14 hadi 21 huko London. Ongea Africa ni mpango wa mawasiliano wa vyombo vya habari mbalimbali uliotayarishwa na vijana wa Pan-Afrika ambao unafanya kazi katika magazeti, redio, TV, Intaneti na ukumbi wa michezo wa jamii, na Vera Project ni shirika la muziki la vijana wa umri wote, lisilo la faida huko Seattle, Washington. . Coal Cracker  habari zinazoongozwa na vijana katika Mahanoy City, Pennsylvania, ni gazeti na tovuti ya kila robo mwaka yenye maudhui ya wanahabari wachanga kutoka umri wa miaka 12-18.

Nchini Uingereza, BBC Young Reporter (zamani BBC News School Report) huwapa shule fursa ya kuandaa Siku yao ya Habari ambapo wanafunzi huandika makala za habari na kuwahoji watu kwa siku moja. Jarida linaloongozwa na wanafunzi linaloitwa DGSChapter inatolewa na wanafunzi wa "Dartford Grammar School" wanaoshiriki katika mpango wa kitaifa.

Kwa sasa kuna programu na mashirika ya vyombo vya habari vinavyoongozwa na vijana kote ulimwenguni, ikiwa ni pamoja na Amerika ya Kati na Kusini,  Afrika, Ulaya, na Australia.

Marejeo
 WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha 
 Ujana
Mashindano ya Video Game Masters

Mashindano ya Video Game Masters  lilikuwa tukio ambalo liliundwa mnamo mwaka  1983 na Twin Galaxies ili kuzalisha alama za juu za rekodi ya dunia kwa Toleo la mwaka 1984 la Marekani la Kitabu cha rekodi cha Guinness. Lilikuwa shindano la kifahari zaidi enzi hizo na ndilo pekee ambalo kitabu cha Guinness kilitazamia kupata rekodi za ulimwengu zilizothibitishwa kwenye michezo ya video wakati huo. Shindano hilo liliendeshwa chini ya juhudi za pamoja za Twin Galaxies na Video ya Kitaifa ya U.S. Timu ya Mchezo mnamo 1983, 1984 na 1985 na Timu ya Kitaifa ya Mchezo wa Video ya U.S. pekee mnamo 1986 na 1987. 

Katika mwaka wake wa kwanza 1983, tukio hilo liliitwa Changamoto ya Mchezo wa Video ya Amerika Kaskazini (Mashindano ya Timu za Jimbo), lakini lilibadilishwa kuwa Mashindano ya (Video Game Masters) kufikia mwaka wa pili.

Ili kusimamia shindano hilo, Twin Galaxies iliteua Timu ya Kitaifa ya Mchezo wa Video ya Marekani kwa jukumu la kukusanya na kuthibitisha alama kutoka miji minane iliyoshiriki katika toleo la 1983 la tukio hilo. Miji hiyo ilikuwa Seattle, Washington, Ziwa Odessa, Michigan, Coeur D'Alene, Idaho; Omaha, Nebraska, Dayton, Ohio, San Jose, California, Upland, California na Chicago, Illinois. [4]

Tukio la 1984 pia lilifanyika katika miji minane wakati tukio la 1985 lilifanyika katika miji 35.
WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
Harakati za vijana

Harakati za vijana ni ushirikishwaji wa watu wenye umri kati ya miaka 15-24 katika kuandaa jamii kwa ajili ya mabadiliko.

Wanaharakati wachanga wamechukua nafasi za uongozi katika maandamano ya umma kuhusu masuala mengi kama mabadiliko ya hali ya hewa, utoaji mimba na vurugu za bunduki. 

Tofauti na maandamano pamoja na utetezi wa kipindi cha nyumba, teknolojia imekuwa uti wa mgongo kwenye harakati za vijana wa kisasa.  Imeonekana masomo mengi ambayo hutumia mtandao katika kutafuta taarifa imekuwa na matokeo chanya katika ushiriki wa kisiasa.  Mitandao maarufu ya kijamii kama Twitter, Instagram na Youtube imekuwa nyenzo mpya kwa wanaharakati wachanga kwenye karne ya 21. Teknolojia pamoja na matumizi ya mitandao ya kidijitali imebadilisha namna vijana wanavyoshiriki kwenye harakati duniani na vijana wamekuwa hodari zaidi kwenye mitandao tofauti na vizazi vya zamani.

Muhtasari 
Ushiriki wa vijana kwenye siasa umekua kwa miaka 10 iliyopita. Hata hivyo vijana wengi ni wananchi husika na wenye taarifa ambao wanaweza kutetea mabadiliko ndani ya jamii zao. Vijana ni jamii nyumbufu ambayo huanza na kuishia kulingana na mitazamo ya kiutamaduni, lakini mara nyingi hatua ya pekee katika maisha ya mtu ambapo masuala mahususi au sera huwa muhimu sana. Hizi huweza kujumuisha masuala ya kisiasa, kiafya na kijamii.

Marejeo 

WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
harakati
Ujana wa milele

Ujana wa milele ni dhana ya kutokufa kimwili kwa binadamu isiyokuwa  na umri. Kijana anayerejelewa kwa kawaida anakusudiwa kuwa tofauti na hali ya kiumri, badala ya umri maalum wa maisha ya mwanadamu. Ujana wa milele ni wa kawaida katika mitolojia, na ni mada maarufu katika hadithi.

Dini na mitholojia
Ujana wa milele ni tabia ya wakazi wa Peponi katika dini za Ibrahimu.

Wahindu huamini kwamba Wavedi na rishi wa baada ya Vedic wamepata kutoweza kufa, ambapo hudokeza uwezo wa kubadili umri au hata umbo la mwili wa mtu apendavyo. Hizi ni baadhi ya siddha katika Yoga. Markandeya inasemekana kukaa katika umri wa miaka 16 daima.

Tofauti kati ya uzima wa milele na ujana wa milele ni zaidi ya mada inayojirudia katika hadithi za Kigiriki na Kirumi. Hadithi ya kuomba neema ya kutokufa kutoka kwa Miungu, lakini kusahau kuomba ujana wa milele inaonekana katika hadithi ya Tithonus. Mandhari sawa yanapatikana katika Ovid kuhusu Sibyl ya Cumaean.

Katika mitolojia ya kaskazini, Iðunn inaelezewa kama kutoa matufaha ya miungu ambayo huwapa ujana wa milele katika ''Prose Edda' ya karne ya 13.

Telomeres
DNA ya mtu binafsi ina jukumu katika mchakato wa kuzeeka. Kuzeeka huanza hata kabla ya kuzaliwa, mara tu seli zinapoanza kufa na zinahitaji kubadilishwa. Kwenye ncha za kila kromosomu kuna mfuatano unaojirudia wa DNA, telomeres, ambayo hulinda kromosomu isiunganishwe na kromosomu nyingine, na kuwa na dhima kadhaa muhimu. Mojawapo ya majukumu haya ni kudhibiti mgawanyiko wa seli kwa kuruhusu kila mgawanyiko wa seli kuondoa kiasi kidogo cha msimbo wa kijeni. Kiasi kilichoondolewa hutofautiana kulingana na aina ya seli inayoigwa.Uharibifu wa taratibu wa telomeres huzuia mgawanyiko wa seli hadi mara 40-60, unaojulikana pia kama kikomo cha Hayflick. Kikomo hiki kikishafikiwa, seli nyingi hufa kuliko zinazoweza kubadilishwa kwa wakati mmoja. Kwa hivyo, mara baada ya kikomo hiki kufikiwa kiumbe hufa. Umuhimu wa telomeres sasa unaonekana wazi: ongeza urefu wa telomere, ongeza maisha.

Hata hivyo, uchunguzi wa biolojia linganishi ya telomere za mamalia ulionyesha kuwa urefu wa telomere hulingana kinyume, badala ya moja kwa moja, na urefu wa maisha, na ukahitimisha kuwa mchango wa urefu wa telomere kwa muda wa maisha bado una utata. . Pia, ufupishaji wa telomere hautokei na uzee katika tishu zingine za postmitotic, kama vile kwenye ubongo wa panya. ni binadamu, urefu wa telomere ya misuli ya mifupa hubaki thabiti kuanzia umri wa miaka 23–74

Marejeo

WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
Gordon French

Gordon French (Machi 7, 1935 - 26 Oktoba, 2019) alikuwa mhandisi wa kompyuta na mpanga programu kutoka nchini Marekani ambaye alichukua jukumu muhimu katika klabu ya kompyuta ya Homebrew. 

Mnamo 5 Machi, 1975, Gordon French aliandaa mkutano wa kwanza wa Klabu ya Kompyuta ya Homebrew kwenye karakana yake, huko Menlo Park, San Mateo County, California. Alihudhuria vikao vitatu vya kwanza, lakini alipopewa nafasi katika Utawala wa Hifadhi ya Jamii, akahamia huko Baltimore.

Marejeo

mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Waliozaliwa 1935
waliofariki 2019
Haki za vijana

Haki za vijana (pia inajulikana kama ukombozi wa vijana) ni harakati inayolenga kuwapa vijana haki ambazo kijadi zimehifadhiwa kwa watu wazima, kutokana na kuwa na umri maalumu au ukomavu wa kutosha. Hii ni sawa na dhana ya kukuza uwezo ndani ya harakati za haki za watoto, lakini harakati za haki za vijana zinatofautiana na harakati za haki za watoto kwa kuwa zinatilia mkazo ustawi na ulinzi wa watoto kupitia vitendo na maamuzi ya watu wazima, huku harakati la haki za vijana zikitafuta kuwapa vijana uhuru wa kufanya maamuzi yao kwa uhuru kwa njia ambazo watu wazima wanaruhusiwa kufanya, au kupunguza umri wa chini kabisa wa kisheria ambapo haki hizo hupatikana, kama vile umri wa watu wengi na umri wa kupiga kura. 

Haki za vijana zimeongezeka zaidi ya karne iliyopita katika nchi nyingi. Harakati za haki za vijana zinalenga kuongeza zaidi haki za vijana, huku baadhi wakitetea usawa kati ya vizazi.

Haki za vijana zilizoratibiwa zinajumuisha kipengele kimoja cha jinsi vijana wanavyotendewa katika jamii. Vipengele vingine ni pamoja na maswali ya kijamii ya jinsi watu wazima wanavyowaona na kuwatendea vijana, na jinsi jamii ilivyo wazi kwa ushiriki wa vijana.

Marejeo 
WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana
Haki za binadamu
harakati
Uwezeshaji wa vijana

Uwezeshaji wa vijana ni mchakato ambao watoto na vijana wanahimizwa kuyasimamia maisha yao. Wanafanya hivyo kwa kushughulikia hali zao na kisha kuchukua hatua ili kuboresha ufikiaji wao wa rasilimali na kubadilisha ufahamu wao kupitia imani, maadili na mitazamo yao.Uwezeshaji wa vijana unalenga kuboresha ubora wa maisha. Uwezeshaji wa vijana unapatikana kwa kushiriki katika programu za kuwawezesha vijana. Hata hivyo wasomi wanahoji kuwa utekelezaji wa haki za watoto unapaswa kwenda zaidi ya kujifunza kuhusu haki rasmi na taratibu za kuzaa uzoefu halisi wa haki. Kuna mifano mingi ambayo programu za uwezeshaji wa vijana hutumia ambazo husaidia vijana kufikia uwezeshaji. Mipango mbalimbali ya kuwawezesha vijana inaendelea duniani kote. Programu hizi zinaweza kupitia mashirika yasiyo ya faida, mashirika ya serikali, shule au mashirika ya kibinafsi.

Uwezeshaji wa vijana ni tofauti na maendeleo ya vijana kwa sababu maendeleo yanajikita katika kuendeleza watu binafsi, wakati uwezeshaji unalenga katika kuleta mabadiliko makubwa ya jamii inategemea maendeleo ya uwezo wa mtu binafsi.

Harakati za uwezeshaji, ikiwa ni pamoja na uwezeshaji wa vijana, huanzia, kupata kasi, kuwa na uwezo, na kuwa taasisi.  Uwezeshaji wa vijana mara nyingi hushughulikiwa kama lango la usawa kati ya vizazi, ushiriki wa raia na ujenzi wa demokrasia. Shughuli zinaweza kulenga vyombo vya habari vinavyoongozwa na vijana, haki za vijana, baraza la vijana, vijana harakati, ushiriki wa vijana katika kufanya maamuzi ya jamii, na mbinu zingine.

Marejeo

WikiVibrance International Youth Day 2022 Arusha
Ujana