LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Joseph Sinde Warioba

Joseph Sinde Warioba (amezaliwa Bunda, Mkoa wa Mara, Septemba 3, 1940) ni mwanasiasa wa Tanzania. Aliwahi kuwa Waziri Mkuu wa Tanzania kuanzia mwaka 1985 hadi 1990. Kwa kuongezea, aliwahi kutumika kama Makamu wa Rais wa nchi hiyo. Pia aliwahi kuwa jaji katika Mahakama ya Haki ya Afrika Mashariki, na mwenyekiti wa Tume ya Mabadiliko ya Katiba ya Tanzania tangu mwaka 2012.

Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki jijini Dar es Salaam, Tanzania mnamo 1966. Kuanzia 1966 hadi 1968, aliwahi kuwa wakili wa serikali jijini Dar es salaam, na kutoka 1968 hadi 1970, kama wakili wa Halmashauri ya Jiji. Mnamo mwaka wa 1970, alihitimu kutoka Chuo cha Hague cha Sheria ya Kimataifa. Kuanzia 1976 hadi 1983, aliwahi kuwa Wakili Mkuu wa Tanzania. Kuanzia 1983 hadi kuchaguliwa kwake kama waziri mkuu, alihudumu kama waziri wa haki.

Kufuatia umiliki wake kama waziri mkuu, aliwahi kuwa jaji wa Hamburg, Korti ya kimataifa ya makao yake makuu ya Ujerumani ya Sheria ya Bahari kutoka 1996 hadi 1999. Zaidi ya hayo, mnamo 1996, Rais Benjamin Mkapa alimteua kama mwenyekiti wa Tume ya Rais Dhidi ya Serikali Rushwa, inajulikana zaidi kama Tume ya Warioba.

Warioba alichaguliwa kuongoza Kundi la Waangalizi wa Jumuiya ya Madola katika uchaguzi wa Aprili 2007 wa Nigeria. Alitoa tathmini chanya ya uchaguzi huo, akiona ni ya maendeleo huku akisema pia kwamba kuna makosa.

Warioba aliteuliwa mnamo Novemba 2016 na Rais wa Tanzania John Magufuli kama Kansela wa Chuo Kikuu cha Kilimo cha Sokoine cha Morogoro, Tanzania.

Marejeo

Viungo vya nje
 Tovuti ya Ofisi ya Waziri Mkuu wa Tanzania kuhusu Mawaziri Wakuu waliopita 

Waliozaliwa 1940
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Cleopa David Msuya

Cleopa David Msuya (amezaliwa 4 Novemba 1931) ni mwanasiasa kutoka nchi ya Tanzania.Wilaya ya Mwanga Mkoa wa Kilimanjaro,Tarafa ya Usangi. Alikuwa Waziri Mkuu mara mbili, 7 Novemba 1980 hadi 24 Februari 1983, na tena 7 Desemba 1994 hadi 28 Novemba 1995.
Kwa sasa ameshastaafu siasa ingawa bado anashika nyadhifa mbali mbali serikalini.

Viungo vya nje 
 Tovuti ya Ofisi ya Waziri Mkuu wa Tanzania kuhusu Waziri Wakuu waliopita 

Waliozaliwa 1931
Wanasiasa wa Tanzania
Luxemburg

Luxemburg (pia: Lasembagi) ni nchi ndogo katika Ulaya. Imepakana na Ubelgiji, Ufaransa na Ujerumani. 

Ni nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya, tena ilikuwa kati ya nchi sita zilizoanzisha Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya mwaka 1957.

Historia 
Luxemburg kama nchi ndogo ilikuwa mara nyingi chini ya athira ya majirani wakubwa waliotawala juu yake kwa vipindi mbalimbali. 

Kwa vipindi vingi vya historia yake Luxemburg ilikuwa sehemu ya Ujerumani.  

Katika karne ya 14 watemi wa Luxemburg walichaguliwa kuwa wafalme wa Ujerumani.  

Baada ya vita za Napoleoni, Ufaransa na Prussia zilivutana juu ya Luxemburg. Walipatana kwenye Mkutano wa Vienna (1815) ya kurudisha Luxemburg kama nchi ya pekee itakayotawaliwa na Mtemi Mkubwa. Mfalme wa Uholanzi alikuwa mtemi wa Luxemburg na nchi yenyewe iliungwa katika Shirikisho la Ujerumani. 

Baada ya mwisho wa Shirikisho la Ujerumani (1866) Luxemburg haikujiunga (1870) na Dola jipya la Ujerumani. 

Badiliko la familia ya kifalme katika Uholanzi lilisababisha uchaguzi wa mtemi wa pekee (1890).

Watu
Ina wakazi 613,894 (Januari 2019) katika eneo la km² 2,586 pekee. Kati yao 49.1% ni wahamiaji kutoka Ureno (18.2% za wakazi wote), Ufaransa (13.5%), Ujerumani (10.3%), Italia (3.4%), Ubelgiji (3.3%), na nchi nyingine.
 
Lugha ya taifa ni Kiluxemburg ambayo ni lahaja ya Kijerumani yenye athira nyingi za Kifaransa. Karibu wakazi wote huweza kuongea lugha hizo zote tatu na Kiingereza, lakini zaidi Kifaransa.

Upande wa dini, 68.7% wanajitambulisha kama Wakatoliki na 3.7% wanajitambulisha kama Wakristo wa madhehebu mengine. Waislamu ni 2.3%. Wasio na dini ni 26.8%.

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Luxemburg
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Marejeo

Viungo vya nje

 
 Luxembourg  from UCB Libraries GovPubs

 Luxembourg profile from the BBC News
 Luxembourg's Constitution of 1868 with Amendments through 2009, English Translation 2012
 Plan d'action national luxembourgeois en matière de TIC et de haut-débit 
 CEE- Europe’s Digital Competitiveness Report –Volume 2: i2010 –ICT Country Profiles- page 40-41 
 Inauguration of LU-CIX 
 Art and Culture in Luxembourg

 
Nchi za Umoja wa Ulaya
Mkataba wa Schengen
Umoja wa Forodha wa Ulaya
Nchi za Ulaya
Nchi Kijerumani kinapotumika
Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya

Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya ilikuwa ushirikiano wa nchi za Ulaya katika mambo ya uchumi tangu 1958. Imekuwa chanzo cha Umoja wa Ulaya. 

Jumuiya ilianzishwa na nchi sita za Italia, Luxemburg, Ubelgiji, Ufaransa, Uholanzi na Ujerumani ya Magharibi katika mikataba ya Roma 25 Machi 1957 na kuanza kazi 1 Januari 1958.

Sababu muhimu za kuanzisha ushirikiano huo ilikuwa maarifa ya vita kuu ya pili ya dunia na nia ya kuzuia marudio kwa njia ya ushirikiano wa kiuchumi. 

Jumuiya ilifaulu na nchi nyingine zilijiunga nayo:
 1973:  Uingereza,  Ueire, Denmark (wanachama 9)
 1981: Ugiriki (wanachama 10)
 1986: Hispania, Ureno (wanachama 12) 
 
Tangu 1991 Jumuiya iliendelezwa kuwa Umoja wa Ulaya.

Umoja wa Ulaya
Mashirika ya kimataifa
Historia ya Ulaya
Shirikisho la Ujerumani

Shirikisho la Ujerumani (Kijer.: Deutscher Bund") ilikuwa ushirikiano wa nchi za Ulaya ya Kati hasa za shemu za Ujerumani baada ya Mkutano wa Vienna 1815 hadi vita ya Prussia na Austria ya 1866.

Nchi hizi ziliwahi kuwa sehemu za Dola Takatifu la Kiroma hadi 1806 iliyokwisha kutokana na vita za Napoleoni. 

Nchi na maeneo ya kujitawala 38 zilijiunga ndani yake. Hizi zilikuwa nchi 34 zenye utaratibu wa kifalme (ufalme, utemi) na miji huru minne yenye katiba ya kijamhuri. Kila nchi ilijitawala na kujitegemea hata kimataifa. 

Nchi mbili kubwa kati ya wanachama zilikuwa Dola la Austria na Ufalme wa Prussia. Zote mbili zilikuwa na maeneo makubwa ambayo yalihesabiwa kuwa nje ya eneo la shirikisho kwa sababu hazikuwahi kuwa sehemu za Dola Takatifu kabla ya 1806. 

Shirikisho lilikuwa na nguvu wakati ambako Austria na Prussia zilishirikiana vizuri. Tangu 1860 na hasa tangu vita ya Schleswig ya 1864 uhusiano ulikuwa mbaya na kusababisha Vita ya Kijerumani ya 1866 iliyomaliza shirikisho.

Tokeo la vita lilkuwa ya kwamba Austria ilibaki nje ya siasa ya Kijerumani; sehemu kubwa ya Ujerumani iliunganishwa katika Shirikisho la Ujerumani ya Kaskazini chini ya uongozi wa Prussia na madola ya Ujerumani kusini kama Bavaria yalibaki pekee. 

Katika vita ya Ujerumani na Ufaransa nchi za Ujerumani kusini zilishikamana na Prussia. Tokeo lake likuwa kuundwa kwa Dola la Ujerumani tar. 18 Januari 1871 mjini Versailles (Ufaransa).

Historia ya Ujerumani
U
Dola la Ujerumani

Dola la Ujerumani (Kijer.: Deutsches Reich) lilikuwa jina la Ujerumani kati ya 18 Januari 1871 hadi 1949 (wengine husema: 1945).

Dola hili lilikuwa na vipindi vitatu:

Dola la Kaisari 
1871 nchi mbalimbali katika Ujerumani ziliungana chini ya uongozi wa Prussia baada ya ushindi katika vita dhidi ya Ufaransa wa 1870/71. Mfalme Wilhelm I wa Prussia alitangazwa kuwa Kaisari wa Kijerumani 18 Januari 1871 mjini Versailles katika Ufaransa. 

Dola lilikuwa na katiba, serikali na bunge. Chansella wa kwanza alikuwa Otto von Bismarck.

Kipindi hiki kilikwisha katika mapinduzi ya Kijerumani ya Novemba 1918 mwishoni wa vita kuu ya kwanza ya dunia. Kaisari Wilhelm II akajiuzulu na kuondoka nchini.

Jamhuri ya Weimar 
Dola la Ujerumani lilitangazwa kuwa jamhuri. Mkutano wa katiba ulikaa mjini Weimar hivyo katiba mpya iliitwa "Katiba ya Weimar" na hivyo kipindi kilichofuata huitwa Jamhuri ya Weimar. Ujerumani ilikuwa nchi ya kidemokrasia iliyojenga upya uhusiano mwema na nchi jirani. 

Utaratibu wa kisiasa iliporomoka katika matatanisho ya kiuchumi baada ya 1930. Vyama vya kikomunisti na kifashisti vilianza kupata kura nyingi.

Dola la Hitler 
30 Januari 1933 Adolf Hitler alikuwa chansella wa Dola la Ujerumani akaanza mara moja kujenga udikteta wake wa Dola la Tatu. Sehemu ya siasa yake ilikuwa kujenga uwezo wa kijeshi wa Ujerumani.

Tangu 1938 Hitler alipanusha eneo la Dola kwa kutwaa Austria na Uceki na kuingiza maeneo haya ndani ya Dola la Ujerumani. 

Utawala wake ulilenga kwa vita kuu ya pili ya dunia iliyoanza 1 Septemba 1939. Katika miaka ya kwanza ya vita hii Ujerumani ilitawala sehemu kubwa ya Ulaya. 1942 jina lilibadilishwa kuwa "Dola la Ujerumani Kubwa" (Kijer.: Grossdeutsches Reich) na maeneo mengi ya Poland na Ulaya ya Mashariki yalitangazwa kuwa shemu za Dola.

Mwisho wa Dola la Ujerumani 
Ujerumani ilishindwa na tangu 8 Mei 1945 mataifa washindi walichukua mamlaka ya serikali katika Ujerumani. Marekani, Urusi, Uingereza na Ufaransa ziligawa nchi katika kanda za utawala. Maeneo yote yaliyotwaliwa na Hitler yalitengwa tena. Sehemu kubwa ya Ujerumani katika mashariki -takriban robo ya eneo lake hadi ya 1937- iliondolewa na kuwa sehemu ya Poland ilhali wakazi Wajerumani zaidi ya milioni 10 walifukuzwa.

1949 Wajerumani walianza tena kujitawala katika nchi mbili. Kanda za Marekani, Uingereza na Ufaransa ziliungana kwa jina la Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani. Kanda la Kirusi lilikuwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani.

Hali halisi kipindi cha Dola la Ujerumani kilikwisha hata kama sehemu zote mbili zilidai kuendeleza urithi wake na hakuna tangazo rasmi la kumaliza dola hili.

Viungo vya nje

Madola
Historia ya Ujerumani
U
Salim Ahmed Salim

Salim Ahmed Salim (amezaliwa 23 Januari 1942) ni mwanasiasa kutoka nchi ya Tanzania. Kuanzia tarehe 24 Aprili 1984 hadi tarehe 5 Novemba 1985 alikuwa Waziri Mkuu wa tano wa Tanzania. Alifuatwa na Joseph Sinde Warioba.

Heshima na Tuzo

Nishani

Shahada za Heshima

Marejeo

Viungo vya nje
 Tovuti ya Ofisi ya Waziri Mkuu wa Tanzania kuhusu Waziri Wakuu waliopita 

Salim Ahmed Salim: Son of Africa, kitabu kilichotolewa kama pdf pekee mnamo 2015, Editor: Jakkie Cilliers, na Centre for Humanitarian Dialogue, Institute of Security Studies,Mwalimu Nyerere Foundation (kufuatana na taarifa ya https://www.awaazmagazine.com/volume-13-issue-1/book-reviews/item/790-salim-ahmed-salim-son-of-the-soil )

Waliozaliwa 1942
Wanasiasa wa Tanzania
Edward Sokoine

Edward Moringe Sokoine (1 Agosti 1938 - 12 Aprili 1984) alikuwa mwanasiasa kutoka nchi ya Tanzania.

Aliwahi kuwa Waziri Mkuu mara mbili, tangu tarehe 13 Februari 1977 hadi 7 Novemba 1980, tena tangu tarehe 24 Februari 1983 hadi kifo chake, alipofariki kufuatana na ajali ya gari.

Uongozi wake ulionekana kuwa wa mfano kwa jinsi alivyokuwa na uadilifu na kufuatilia utendaji kazi huku akikemea ulaji rushwa na ubadhirifu wa mali za umma.

Upande wa dini, alikuwa Mkristo wa Kanisa Katoliki, tena mwanachama wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.

Kwenye mwaka 1984 jina la Sokoine lilitajwa mara kadhaa katika majadiliano kuhusu rais mpya baada ya Nyerere yaliyoanza wakati ule. Lakini alifariki kwa ajali ya gari wakati akitoka kwenye kikao cha bunge Dodoma kuelekea Dar es Salaam. Kifo hiki kilisababisha masimulizi mbalimbali yenye wasiwasi kuhusu ajali hii kuwa ilipangwa.

Kifo chake kilileta majonzi makubwa kwa Watanzania wa kawaida ambao walikuwa wanamtarajia kuwatetea wanyonge na kuinua hali ya maisha yao.

Mwili wa Edward Moringe Sokoine ulizikwa nyumbani kwao Monduli, mkoani Arusha.

Sokoinie anakumbukwa hadi leo (2019). Chuo cha Kilimo na Mifugo Morogoro kilipewa jina la "Chuo cha Kilimo cha Sokoine" ambacho kwa sasa ni Chuo Kikuu cha Sokoine.

Marejeo

Viungo vya nje
 Tovuti ya Ofisi ya Waziri Mkuu wa Tanzania kuhusu Waziri Wakuu waliopita 

Waliozaliwa 1938
Waliofariki 1984
Wanasiasa wa Tanzania
Wafransisko
Rashidi Kawawa

Rashidi Mfaume Kawawa (27 Mei 1926 - 31 Desemba 2009) alikuwa mwanasiasa kutoka nchini Tanzania. Kuanzia tarehe 22 Januari 1962 hadi tarehe 13 Februari 1977 alikuwa Waziri Mkuu wa Tanzania. Alifuatwa na Edward Sokoine.
Baadaye alikuwa Katibu Mkuu wa Chama Cha Mapinduzi.

Maisha
Rashidi Mfaume Kawawa alizaliwa tarehe 27 Februari 1926 katika kijiji cha Matepwende, Wilaya ya Songea, Mkoani Ruvuma, Tanzania. Alianza elimu ya msingi huko Liwale, Lindi mnamo 1941 - 1942 na kuendelea na masomo ya sekondari katika shule ya Dar es Salaam Secondary School.

Viungo vya nje
 Tovuti ya Ofisi ya Waziri Mkuu wa Tanzania kuhusu Waziri Wakuu waliopita 

Wanasiasa wa Tanzania
Waliozaliwa 1926
Waliofariki 2009
John Stephen Akhwari

John Stephen Akhwari (amezaliwa wilayani Mbulu mkoani Manyara 1938) alikuwa mwanariadha kutoka nchi ya Tanzania aliyehudhuria Michezo ya Olimpiki mwaka wa 1968 kule Mexiko upande wa mbio ya marathoni.

Viungo vya nje
 Article on Akhwari at the Official Website of the Beijing 2008 Olympic Games
 Makala ya blogu ya Kiaustralia inayotaja Akhwari

Michezo ya Olimpiki
Wanariadha wa Tanzania
Boay Akonay

Boay Akonay (amezaliwa 3 Januari 1970) ni mwanariadha kutoka nchi ya Tanzania aliyehudhuria Michezo ya Olimpiki mwaka wa 1988 upande wa mbio ya marathoni.

Viungo vya nje
 Takwimu za IAAF kuhusu Akonay

Waliozaliwa 1970
Michezo ya Olimpiki
Watu wa Tanzania
Filbert Bayi

Filbert Bayi (alizaliwa 23 Juni 1953) ni mwanariadha kutoka nchi ya Tanzania aliyehudhuria Michezo ya Olimpiki mwaka wa 1980 kule Urusi upande wa mbio za masafa marefu ya kati na kushinda nishani ya fedha katika mbio ya mita 3000. 

Mwaka wa 1974 alikuwa ameboresha rekodi ya mbio ya mita 1500, na mwaka wa 1975 aliboresha rekodi ya mbio ya maili moja. 

Bayi ni mwanamichezo aliyejenga jina la taifa lake Tanzania kwa heshima ya michezo. Ni kwamba mara baada ya uhuru wa Tanganyika mwaka 1961 karibu michezo yote ilipewa umuhimu na kuvutia wote, watazamaji na wachezaji.

Waliozaliwa 1953
Watu walio hai
Wanariadha wa Olimpiki
Wanariadha wa Tanzania
Eddie Anaclet

Eddie Anaclet (alizaliwa 31 Agosti 1985) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka nchinTanzania aliyehamia Uingereza. Hivi sasa ni mchezaji wa Brackley Town.

Viungo vya nje
 (en:) Takwimu za Soccerbase kuhusu Anaclet 

Waliozaliwa 1985
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Tanzania
Lugha ya kwanza

Lugha ya kwanza ni lugha ambayo mtu anaiongea kama lugha yake ya kwanza tangu utotoni, umri ambamo ni rahisi zaidi kuathiriwa na mazingira na hivyo pia kujifunza kusema kama watu wa kandokando. 

Pia lugha hiyo huitwa lugha mama (kwa Kiingereza "mother tongue") kwa vile watu wengi hujifunza lugha yao ya kwanza kutoka kwa mama mzazi. Lakini hiyo si lazima: mara nyingine mtoto halelewi na mama, au kama analelewa, anatumia muda mrefu zaidi na watoto wenzake (hasa shuleni), hivyo anazoea lugha yao kuliko ile ya nyumbani, hata kama ni tofauti kabisa.

Kwa sababu hiyohiyo wapo watu wenye lugha mama zaidi ya moja.

Lugha
Ucheki

Ucheki au Chekia au Czechia (kwa Kicheki: Česko) pia Jamhuri ya Kicheki au Jamhuri ya Czech (kwa Kicheki: Česká republika) ni nchi ya Ulaya ya Kati na mwanachama wa Umoja wa Ulaya. 

Imepakana na Poland, Ujerumani, Austria na Slovakia. 

Mji mkuu ni Praha (Kijer.: Prag; Kiing.: Prague).

Miji mingine mikubwa ni  Brno, Ostrava, Zlín, Plzeň, Pardubice, Hradec Králové, České Budějovice, Liberec, Olomouc na Ústí nad Labem.

Tangu zamani nchi imekuwa na kanda za Bohemia, Moravia na Silesia.

Wakazi husema hasa Kicheki ambacho ni lugha ya Kislavoni ya Magharibi.

Ni kati ya nchi ambako dini si muhimu kimaisha. Wakati wa sensa ya mwaka 2011, 45.2% ya wakazi hawakujibu swali husika, na wengine 34.2% walisema hawana dini yoyote. 10.3% walijitambulisha kama Wakatoliki na 0.8% kama Waprotestanti.

Historia 

Mapema zaidi nchi ilikuwa ufalme wa Moravia kuu katika karne ya 7. 

Historia ya jamhuri ya Ucheki yenyewe si ndefu, tukiangalia tangu nchi hiyo kupokea uhuru kamili mwaka 1993 hadi leo. 

Hapo awali Ucheki ilikuwa imeungana na Slovakia wakiwa Cheko-Slovakia (Czechoslovakia) ambayo tena ilikuwa kwanza chini ya utawala wa ufalme wa Austro-Hungaria katika karne ya 19 hadi mwanzo wa karne ya 20, yaani mpaka vita kuu ya kwanza ya dunia wakati ufalme uliposhindwa na kusambaratika.

Rais wa kwanza kuteuliwa kwa taifa hilo mpya ni Tomáš Garrigue Masaryk.

Wakati wa vita kuu ya pili ya dunia Wajerumani walichukua uongozi wa Chekoslovakia, lakini hawakudumu mno. 

Kufikia mwisho wa vita hivyo USSR ilichukua unahodha na kuweka nchi hiyo katika sera ya Ukomunisti. 

Wananchi walitawaliwa kwa nguvu halisi hadi mwaka 1989 wakati kulitokea mapinduzi ya amani na kupata uhuru halisi na demokrasia. 

Mwaka 1993, nchi hiyo iligawanyika katika Ucheki na Slovakia kwa sababu ya kisiasa. 

Mwaka 1999 nchi ya Ucheki ilijiunga na NATO. 

Ucheki imekuwa mwanachama wa muungano ya Umoja wa Ulaya kuanzia mwaka 2004.

Ucheki ni maarufu katika dunia kwa usalama wake na inapendwa sana na mamilioni ya watalii ambao huizuru kila mwaka.

Tazama pia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Viungo vya nje

 Picha za Ucheki 
 Ramani ya Ucheki 
 Ramani ya Ucheki - staili ya Google Maps

 
Nchi za Ulaya
Nchi za Umoja wa Ulaya
Mkataba wa Schengen
Umoja wa Forodha wa Ulaya
Kicheki

Kicheki ni lugha ya Kislavoni katika familia ya lugha za Kislavoni cha Magharibi inayotumiwa nchini Ucheki. Pia kuna wasemaji takriban milioni mbili nje ya Ucheki. 

Kicheki ni lugha ya karibu na Kislovakia na Kisorbi. Kinaandikwa kwa alfabeti ya Kilatini. 

Wageni hushtuka mara nyingi wakiona maneno bila vokali, kwa mfano sentensi "Strč prst skrz krk". Sababu yake ni kwamba herufi za r na l zinaweza kuhesabiwa kama silabi (utaratibu unaofanana na "m" kama mwanzo wa neno mbele ya konsonanti katika lugha za Kibantu: m-fano, M-swahili).

Sarufi inapanga nomino zote katika jinsia tatu.

Viungo vya nje
makala za OLAC kuhusu Kicheki 
lugha ya Kicheki katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/ces

Lugha za Kislavoni
Lugha za Ulaya
Lugha za Ucheki
Kislavoni cha Magharibi

Kislavoni cha Magharibi ni kundi la lugha za Kislavoni zinazozungumzwa katika Ulaya ya Kati-Mashariki. 

Ni hasa lugha tatu za kitaifa ambazo ni 
 Kipoland nchini Poland
 Kicheki nchini Ucheki
 Kislovakia nchini Slovakia.

Kuna tena lugha mbili za kieneo na wasemaji waliobaki ni wachache:
 Kisorbia katika Ujerumani ya Mashariki kusini kwa Berlin
 Kikashubi katika Poland ya Kaskazini karibu na mji wa Gdansk.

Kuna kumbukumbu ya kihistoria ya lugha za ziada katika familia hii lakini hakuna wasemaji tena, ni lugha za kihistoria tu.

Lugha za Kislavoni cha Magharibi huandikwa kwa alfabeti ya Kilatini.

Lugha za Kislavoni
Vienna

Vienna (kwa Kijerumani: Wien) ni mji mkuu na mji mkubwa wa Austria. Uko mashariki mwa nchi, kando ya mto Danubi. 

Idadi ya wakazi imezidi milioni moja na lakhi tisa. 

Vienna ina cheo cha jimbo ndani ya shirikisho la jamhuri ya Austria.

Utawala 
Vienna imegawiwa katika mitaa 23.

Utamaduni 

Kwa karne nyingi Vienna ilikuwa mji mkuu wa dola kubwa. Wafalme na makaisari wa familia ya Habsburg walitawala Dola Takatifu la Kiroma hadi mwaka 1806 na baadaye na maeneo makubwa ya Ulaya ya kusini-mashariki hadi mwaka 1918. Hivyo Vienna ina majengo mazuri yanayotunza kumbukumbu ya enzi hizo, sio tu mji mkuu wa Austria ndogo ya leo.

Watu wa Vienna hukumbuka wasanii walioishi katika mji wao kama watunga muziki Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven na Brahms.

Mbuga na bustani 

Bustani kadhaa za shirikisho la Austria ziko Vienna. Bustani maarufu zaidi ni Bustani ya Jumba la Schönbrunn, bustani nyingine ni "Augarten", "Belvedere Garden", "Burggarten" na "Volksgarten".

Sanaa na Utamaduni 

Opera ya Serikali iko kwenye Karlsplatz.

Kuna majumba ya makumbusho mengi huko Vienna, pamoja na  Bundesmuseen  'Albertina' ', historia ya sanaa na majumba ya makumbusho ya asili, majumba ya makumbusho ya sanaa iliyotumiwa na ya kisasa, "Belvedere", jumba la makumbusho la kiufundi na maktaba ya kitaifa ya Austria

Vituo vingine vya chini ya ardhi pia vimeundwa kisanii. Kwa mfano, kituo cha chini cha ardhi cha Volkstheater na kituo cha Aspern Nord kwenye uwanja wa Nelson Mandela

Usafiri 

Usafiri wa jiji la umma huko Vienna una "U-Bahn", "S-Bahn Vienna", trams na mabasi ya jiji, "" treni ya ndani "mfumo mchanganyiko wa tramu na treni za mkoa ambazo zinaanzia Vienna hadi mji mdogo" Baden inafanya kazi pamoja na treni za mkoa.
Vituo muhimu vya treni za masafa marefu ni "Hauptbahnhof", "Bahnhof Meidling" na "Westbahnhof". Makocha wa masafa marefu hukimbia kwenye "Vienna International Busterminal" na katika "Busterminal Vienna", uwanja wa ndege uko nje ya jiji huko "Schwechat" huko Austria ya Chini, ambayo ina kituo chake cha gari moshi. Barabara za jiji pia zinaendesha Vienna.

Tanbihi

Viungo vya Nje 

 Official Website of the city of Vienna (Kiingereza)
 Vienna. Pleasure and Melancholy A collection of extraordinary photos

Miji ya Austria
Majimbo ya Austria
Miji Mikuu Ulaya
Danubi (mto)

Danubi ni mto mrefu wa pili katika Ulaya baada ya Volga.

Jina lina asili katika lugha za Kislanovi na kumaanisha kiasili "mto".
Mto huu unapita katika nchi nyingi na majina yake ni Donau (Kijerumani), Dunărea (Kiromania), Dunav (Kikroatia na Kiserbia), Duna (Kihungaria) na Dunaj kwa Kislovakia.

Chanzo na mwendo 
Danubi inaanza Ujerumani ambako mito midogo ya  Brigach na Breg inakutana karibu na mji Donaueschingen katika eneo la Msitu Mweusi. Danubi inaishia Romania katika delta yake kwenye Bahari Nyeusi.

Mto wa nchi kumi 
Danubi ni mto wa nchi kumi. Kwenye 1070 km (37 %) za mwendo wake mto ni mpaka wa nchi fulani. Mto haupiti hata kidogo ndani ya Kroatia, Bulgaria, Ukraine na Moldova lakini ni mstari wa mpaka wa nchi hizi zinagusana na Danubi tu ukingoni wa mto upande mmoja. Inapita katika nchi zifuatazo au kugusa mipaka yao:

Namba za asilimia zinahusu urefu wa mto wote na sehemu ya kila nchi (Rejeo: Kamati ya kimatifa ya Danubi, Budapest, Januari 2000-Machi 2004)

Picha 

Mito ya Ulaya
Mito ya Ujerumani
Mito ya Austria
Mito ya Slovakia
Mito ya Hungaria
Mito ya Kroatia
Mito ya Serbia
Mito ya Romania
Bahari Nyeusi
Orodha ya makabila ya Kenya

Hii orodha ya makabila ya Kenya inatokana na orodha ya lugha za Kenya iliyotolewa na Ethnologue.

Ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Kenya, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Kenya na nchi za jirani.  

Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi Kenya kama wakimbizi kutoka vita katika nchi za jirani, wala vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Arabia, Uhindi au nchi nyinginezo.

Makabila makuu
Asilimia inaonyesha mgao wao ukifananishwa na idadi yote ya Wakenya:
 Wamasai 23 % 
 Waluhya 14%
 Wajaluo 13%
 Wakikuyu (Agĩkũyũ) 12% 
 Wakalenjin 12%
 Wakamba 11%
 Wasomali 8%
 Wakisii 6%
 Wameru (Meru) 6%
 Waturkana 10 %
 Waembu 1.20 %
 Wataita 0.95 %
 Waswahili 0.60 %
 Wasamburu 0.50 %

Makabila kwa jumla
Kuna makabila asilia karibu arubaini nchini Kenya, yakiwemo:
Waata
Waaweer (au Waboni)
Wabajuni
Waborana
Waburji
Wachonyi
Wachuka
Wadaasanach
Wadahalo
Wadigo
Waduruma
Waembu
Waendo
Wagikuyu
Wagiryama
Wagusii (au Wakisii)
Wakalenjin (wakijumisha Wapokot, Wamarakwet, Waelgeyo, Wanandi, Wasabaot, Wakipsigis, na Watugen)
Wakamba
Wakore
Wakuria
Waluo
Waluhya (au Waluyia, wakijumuisha Wabukusu, Wanyala, Watachoni, Wakabras, Watsotso, Waidakho, Waisukha, Wamaragoli, Wawanga, Watiriki, Wanyore, Wakhayo, Wasamia, Wakisa, Wamarama)
Wamaasai
Wamalakote (au Wailwana)
Wambeere
Wameru
Wamijikenda
Wamwimbi
Waogiek (au Waokiek)
Waorma 
Waoromo
Wapokomo (Wapokomo wa Chini na Wapokomo wa Juu)
Warendille
Wasagalla
Wasamburu
Wasanye
Wasengwer
Wasomali (au Wariyaahe)
Wasuba
Waswahili
Wataita
Wataveta
Wateso
Watharaka
Waturkana
Wayaaku

Makabila mengine yasiyo ya Kenya lakini yamekaa nchini kwa miaka mingi ni:
 Wagujarati
 Wabaluchi
 Wapunjabi 
 Wagoa 
 Waingereza
 Wahadhrami 
 Waarabu 
 Waitalia

Marejeo
1989 Kenya Population Census 
http://www.minorityrights.org/download.php?id=147 

Makabila ya Kenya
Rhine

Rhine  (tamka: rain) (kwa Kijerumani Rhein, Kifaransa Rhin na Kiholanzi Rijn) ni kati ya mito mirefu ya Ulaya.

Chanzo na nchi inapopita 

Ina chanzo chake katika milima ya Uswisi. Inapita katika Uswisi, Ujerumani na Uholanzi; mwendo wake ni pia mpaka kati ya Uswisi na Liechtenstein, Uswisi na Austria halafu Ujerumani na Ufaransa.

Mpakani kati ya Uswisi na Ujerumani mto inapita katika ziwa la Konstanz (au: Bodensee).

Njia ya maji 
Kuanzia mji wa Rheinfelden hadi Rotterdam kwa urefu wa zaidi ya 800 km mto unapitika kwa meli za mtoni.

Usafiri mtoni ni muhimu kwa ajili ya viwanda vingi vilivyopo kando la mto.

Kihistoria Rhine pamoja na mto Danubi ilikuwa mpaka wa kakazini ya Dola la Roma.

Delta ya Rhine 
Ndani ya Uholanzi mto hujigawa kuwa na mikono mikubwa miwili inayoitwa Waal na Lek. Mbele ya mji wa  Rotterdam inaungana tena kuwa mto mmoja.

Mito ya Ujerumani
Mito ya Uswisi
Mito ya Ufaransa
Mito ya Uholanzi
Adili na Nduguze

Adili na nduguze ni riwaya ya Shaaban Robert inayozungumzia jinsi ambavyo Adili, kijana mwenye roho na tabia njema, alihusudiwa na ndugu zake (Hasidi na Mwivu), walimchukia na kumpatia mateso na kumweka katika hali ngumu katika nyakati tofauti. 

Hao walimtesa kiasi cha kutosha na kama malipo ya makosa yao wakageuzwa manyani na jini liitwalo Huria. Lakini kwa moyo wake mwema Adili akayaombea msamaha baada ya miaka mingi yakitunzwa naye kwa mateso ya kuyapiga kiboko kila usiku na kuyapa posho. 

Baada ya hapo Huria alikubali pendekezo la Adili wakarejea katika utu tena. Mara baada ya baba yao kufariki dunia Adili na nduguze waligawana mali sawa kwa sawa katika sehemu tatu.

Kwa sehemu Kubwa kitabu cha Adili na Nduguze kimefanana na kitabu cha kwanza cha Alfu Lela U Lela.

Fasihi ya Kiswahili
Estonia

Estonia (kwa Kiestonia: Eesti au Eesti Vabariik) ni nchi ya Kibalti katika Ulaya ya Kaskazini. Imepakana na Latvia na Urusi. 

Finland iko ng'ambo ya Kidaka cha Ufini cha Bahari ya Baltiki na watu wake wana asili moja na Waestonia. 

Mji mkuu ni Tallinn unaojulikana pia kwa jina la Reval.

Historia
Kwa muda mrefu Estonia ilikuwa chini ya Wajerumani, Wadani na Waswidi, halafu sehemu ya Dola la Urusi.

Katika miaka 1918-1940 ilikuwa jamhuri halafu miaka 1940-1991 mwanachama wa Umoja wa Kisovyeti.

Baada ya umoja huo wa majimbo 15 kusambaratika, Estonia ilijitangaza nchi huru.

Estonia imekuwa nchi mwanachama ya Umoja wa Ulaya tangu tarehe 1 Mei 2004.

Watu
Lugha rasmi ni Kiestonia ambacho ni lugha mama ya 69.1% ya wakazi na karibu sana na Kifini. Karibu robo husema Kirusi. 

Upande wa dini, kadiri ya sensa ya mwaka 2011, 54.14% hawana yoyote. Wakristo Waorthodoksi ni 16.5%, Walutheri ni 9.91%, mbali ya madhehebu mengine yasiyofikia pekepeke 1%.

Tazama pia 
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi ya serikali

Estonia
Nchi za Umoja wa Ulaya
Nchi za Ulaya
Mkataba wa Schengen
Umoja wa Forodha wa Ulaya
Latvia

Latvia (kwa Kilatvia: Latvija au Latvijas Republika, kwa Kilivonia: Lețmō au Leţmō Vabāmō) ni nchi ya Kibalti katika Ulaya ya Kaskazini.

Imepakana na Estonia, Lithuania, Belarus na Urusi. Uswidi iko ng'ambo ya bahari ya Baltiki.

Mji mkuu ni Riga. 

Latvia ni nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu 1 Mei 2004.

Historia 
Kwa muda mrefu Estonia ilikuwa chini ya Wajerumani, Wapolandi na Waswidi, halafu (1710) sehemu ya Dola la Urusi.

Katika miaka 1918-1940 ilikuwa jamhuri halafu miaka 1940-1991 mwanachama wa Umoja wa Kisovyeti.

Baada ya umoja huo wa majimbo 15 kusambaratika, Latvia ilijitangaza nchi huru tena.

Latvia ilijiunga na Umoja wa Ulaya baada ya azimio la Halmashauri Kuu ya Ulaya ya tarehe 13 Desemba 2002 iliyokutana Kopenhagen.

Katika kura ya maoni ya tarehe 20 Septemba 2003 ni 66.9% za Walatvia wote waliokubali azimio hilo.

Latvia iliingia rasmi katika Umoja wa Ulaya tarehe 1 Mei 2004 pamoja na nchi nyingine 9 za Ulaya mashariki.

Watu
Idadi ya watu inapungua, na sasa iko chini ya milioni 2.

Wakazi wengi ni Walatvia 61.6%, halafu Warusi 25.8%, Wabelarus 3,4%, Waukraina 2,3%, Wapolandi 2,1%, Walituania 1.2% na wengine 4.8%.

Lugha rasmi ni Kilatvia, ambayo ni mojawapo ya lugha za Kibalti. Wananchi walipiga kura ya kukataa Kirusi kama lugha rasmi ya pili.

Upande wa dini, wengi (78.5%) ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali, ingawa 7% tu wanashiriki ibada mara kwa mara. Hasa ni Walutheri (34.2%), Wakatoliki (24.1%) na Waorthodoksi (19.4%). Asilimia 21.1 hawana dini yoyote.

Tazama pia 
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Marejeo

 Latvia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 Nchi za Kibalti
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 Mengineyo

Viungo vya nje 
 Rīga Wiki 

 Serikali
 President of Latvia
 Parliament of Latvia
 Government of Latvia
 Ministry of Foreign Affairs of Latvia
 Statistical Office of Latvia
 Latvian Institute
 Bank of Latvia

 Taarifa za jumla
 Latvia Online
 European Union country profile
 Britannica Online Encyclopedia
 BBC News country profile
 
 Latvia  from UCB Libraries GovPubs
 
 Key Development Forecasts for Latvia from International Futures

 Elimu na utamaduni
 Latvian Cultural Canon
 Latvian Culture Map
 Latvian Culture Portal 
 Latvian Community 
 Livonian Culture Portal
 State Agency of Cultural Heritage
 National Library of Latvia 
 Latvian Heritage
 Latvian Music Information Centre

 Utalii
 Official Latvian Tourism Portal

 Ramani
 

 
Nchi za Ulaya
Nchi za Umoja wa Ulaya
Mkataba wa Schengen
Umoja wa Forodha wa Ulaya
Kroatia

Kroatia (pia Korasia, kwa Kikroatia: Republika Hrvatska) ni nchi ya Ulaya ya kusini-mashariki. Imepakana na Slovenia, Hungaria, Serbia, Bosnia na Herzegovina na Montenegro.

Ng'ambo ya kidaka cha Adria iko Italia.

Mji mkuu ni Zagreb. 

Kroatia ilikuwa kati ya majimbo ya Yugoslavia na ilipata uhuru wake mwaka 1991. 

Imejiunga na Umoja wa Ulaya tarehe 1 Julai 2013.

Historia 
Maeneo ya Kroatia yalikuwa sehemu ya Illyria wakati wa Dola la Roma na kutawaliwa kama mikoa ya dola hilo. 

Mnamo mwaka 395 Dola la Roma liligawiwa katika sehemu ya magharibi na sehemu ya mashariki. Sehemu hizo mbili ziliendela baadaye kwa namna mbili tofauti. 

Kuanzia mwaka 600 makabila ya Waslavoni walianza kuingia na kukaa. Wakroatia waliunda utemi wao wa kwanza. Kroatia ilikuwa upande wa magharibi wa mstari wa mwaka 395, hivyo chini ya athira ya Kanisa Katoliki, ikaendelea kuwa sehemu ya utamaduni wa Ulaya ya magharibi. Kumbe Waslavoni wa jirani wanaotumia lugha ileile waliishi chini ya athira ya Bizanti na Kanisa la Kiorthodoksi, hivyo kuendelea kama sehemu ya Ulaya ya Mashariki na kuitwa Waserbia.

Mtemi Tomislav (910–928) alichukua cheo cha mfalme mwaka 925. Huo Ufalme wa Kroatia uliendelea hadi mwaka 1102. Wakati ule mfalme wa mwisho hakuwa tena wa watoto na mfalme wa Hungaria alichaguliwa kuwa mfalme wa Kroatia pia. Maungano hayo na Hungaria yaliendelea kwa karne nyingi. 

Tangu maungano wa Hungaria na Austria ni Kaisari wa Austria aliyekuwa na cheo cha mfalme wa Krotia hadi vita kuu ya kwanza ya dunia (1914-1918).

Mwaka 1918 Dola la Austria liliporomoka. Waslavoni wa Kusini waliamua kuunda ufalme wa pamoja kwa jina la Yugoslavia. Kroatia ilikuwa sehemu ya Yugoslavia kuanzia 1918; kwanza katika ufalme wa Yugoslavia, halafu katika jamhuri ya kisoshalisti ya Yugoslavia hadi 1991. 

Miaka 1990 / 1991 Yugoslavia iliporomoka na majimbo yake zilitafuta uhuru kama nchi za kujitegemea.

Wakazi
Nchi ina umoja mkubwa upande wa kabila, lugha na dini, watu wengi wakiwa Wakroatia asilia (90.4%), wakisema Kikroatia (95.6%) na kufuata imani ya Ukristo katika Kanisa Katoliki (86.28%).

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Kroatia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Kroatia
Nchi za Ulaya
Nchi za Umoja wa Ulaya
Mkataba wa Schengen
Umoja wa Forodha wa Ulaya
Liechtenstein

Utemi wa Liechtenstein (kwa Kijerumani: Fürstentum Liechtenstein) ni nchi ndogo katika Ulaya ya Kati. Imepakana na  Uswisi na Austria. Ni ya sita kati ya nchi huru ndogo zaidi duniani. 

Mji mkuu ni Vaduz wanapoishi wakazi 5000.

Jiografia 
Nchi yote ina urefu wa km 24.56& kutoka kaskazini hadi kusini na upana wa km 12.36.

Urefu huu unafuata mwendo wa mto Rhine ambao ni mto pekee nchini, pia ni mpaka na Uswisi. 

Upande wa mashariki na karibu na mpaka wa Austria milima hupanda hadi kimo cha mita 2,599.

Historia
Kwa muda mrefu nchi ilikuwa sehemu ya Dola Takatifu la Kiroma ingawa chini ya utawala wa kikabaila.

Dola hilo liliposambaratishwa na Napoleon Bonaparte (1806), Liechtenstein ilijiunga na Shirikisho la Rhein hadi mwaka 1813 ambapo lilifutwa, halafu na Shirikisho la Ujerumani (1815-1866).

Ndipo ilipopata uhuru kamili ikitegemea ulinzi kutoka Uswisi.

Uchumi 
Lichtenstein imekuwa nchi tajiri baada ya vita kuu ya pili ya dunia kwa sababu serikali ya mtemi ilidai kodi ndogo kabisa zilizohamasisha makampuni mengi ya nje kufungua ofisi zao nchini. 

Kuna pia benki nyingi zinazosemekana kuficha pesa za matajiri ambao wangetakiwa kulipa kodi ya mapato nyumbani kwao.

Siasa 
Mkuu wa nchi ni mtemi Hans-Adam II anayeitwa kwa jina kamili "Johannes „Hans“ Adam II Ferdinand Alois Josef Maria Marko d'Aviano Pius von und zu Liechtenstein". Tangu tarehe 15 Agosti 2004 amemkabidhi mwanawe Alois madaraka ya utawala.  

Bunge la wabunge 25 huchaguliwa na wananchi wote. Sheria zote zinapaswa kukubaliwa na mtemi. Mawaziri watano wa serikali huteuliwa na bunge na kuthibitishwa na mtemi. Wananchi wote wana haki ya kupeleka mapendekezo ya sheria, au kudai kura ya wananchi wote juu ya sheria iliyopitishwa na bunge na kuthibitishwa na mtemi.

Watu
Lugha rasmi na ya kawaida ni Kijerumani.

Upande wa dini, wakazi wengi ni Wakristo, hasa Wakatoliki (78.4%) na Wakalvini (7.9%).

Michezo 
Tangu 1984 Liechtenstein imejiunga na FIFA na UEFA na inashiriki tangu 1994 katika uteuzi wa timu za soka katika mashindano ya kombe la Ulaya na kombe la dunia.

Hata kama nchi ya wakazi 37,000 tu, na haina klabu mashuhuri, Waliechtensetin waliweza kushtusha wapinzani wao mara kadhaa.

Mwaka 1996 klabu ya Vaduz ilishinda klabu ya Latvia FC Universitate Riga 1–1 na 4–2 lakini ilishindwa baadaye na Paris St. Germain. 

Timu ya taifa ya 2004 iliweza kumaliziana na Ureno 2–2 na kushinda Luxemburg 4-0.

Tazama pia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Liechtenstein
Nchi za Ulaya
Nchi ndogo sana
Nchi Kijerumani kinapotumika
Mkataba wa Schengen
Vaduz

Vaduz (tamka: faduts) ni mji mkuu wa utemi wa Liechtenstein na makao makuu ya bunge la nchi. Iko kando la mto Rhine. Kuna wakazi 5,248. Mahali pake ni 47°8' N, 9°31' E.

Wakazi walio wengi ni wakatoliki. Kuna Askofu Mkuu wa kanisa katoliki.

Miji Mikuu Ulaya
Miji ya Liechtenstein
Zagreb

Zagreb ni mji mkuu wa Kroatia. Ina wakazi 973,667 2005. Iko katika kaskazini ya nchi kando la mto Sava kwenye kimo cha 120 m juu ya UB na anwani ya kijiografia ni 45°48′N 15°58′E.

Utamaduni 

Zagreb ni kitovu cha taasisi za utamaduni wa Kroatia.
Chuo kikuu kiliundwa tar. 23 Septemba 1669 ni kati ya vyuo vikuu vya kale katika Ulaya ya mashariki. Kuna pia Chuo cha Sanaa na Chuo cha Muziki.

Viungo vya Nje 
 Tovuti rasmi ya Zagreb

Miji Mikuu Ulaya
Miji ya Kroatia
Anwani ya kijiografia

Anwani ya kijiografia (pia majiranukta ya kijiografia, majiranukta, kwa Kiingereza coordinates) ni namna ya kutaja mahali duniani. Anwani ya kijiografia huelezwa kwa kutaja longitudo na latitudo za mahali fulani. 

Dunia hugawiwa katika gredi 360 za longitudo na gredi 180 za latitudo (90° za kaskazini na 90° za kusini).

Latitudo za kaskazini na kusini kwa ikweta zinatofautishwa ama kwa kuongeza herufi "N" (=north au kaskazini) na "S" (south au kusini) au kwa alama za "+" (kaskazini) na "-" (kusini).

Gredi za longitudo zinaanza kuhesabiwa kwenye meridiani ya 0° iliyokubaliwa ni mstari kutoka ncha ya kaskazini hadi ncha ya kusini unaopita katika mji wa Greenwich (karibu na London, mji mkuu wa Uingereza).

Kwa mfano, anwani ya National Theater mjini Accra (Ghana) ni: 5°33'14"N (latitudo) na 0°12'2"W (longitudo). 
 
Anwani inaandikwa mara nyingi kwa njia ya desimali pia na hapa inawezekana kutaja mahali kikakilifu zaidi. Hapo majiranukta vya Ikulu jijini Dar es Salaam ni: -6.815592,39.298204.

Matumizi ya anwani ya kijiografia kwenye wikipedia
Wahariri wengi wanaongeza anwani ya kijiografia katika makala zinazohusu miji, kata, majengo au mahali pengine. Katika wikipedia hii tunaweza kutumia kigezo:coord. Inatosha kunakili mfano kutoka ukurasa wa kigezo hiki na kubadilisha tarakimu zilizopo kwa namba zinazopatikana kwa kutumia GeoNames, Google Earth au ramani nyingine inayotuhusu kuona anwani ya kijiografia.

Jiografia
Vipimo
Kuwait

Kuwait (kwa Kiarabu: الكويت ‎) ni nchi ndogo ya Uarabuni kwenye Ghuba ya Uajemi. 

Imepakana na Irak na Saudia.

Jiografia
Karibu nchi yote ni jangwa, lakini kuna pwani na visiwa vidogo.

Historia
Historia ya Kuwait ilianza kama utemi mdogo chini ya familia ya Al-Sabah iliyokuwa chini ya Sultani wa Uturuki aliyetawala nchi jirani ya Irak hadi vita kuu ya kwanza ya dunia. 

Tangu kuingia kwa Waingereza katika nchi za ghuba, mwaka 1899 watawala wa Kuwait walijiweka chini ya ulinzi wa Uingereza kwa sababu waliuona afadhali kuliko ukuu wa Uturuki. 

Waingereza walitetea hali yake ya pekee dhidi ya Waosmani na baadaye dhidi ya Saudia. 

Baada ya kuporomoka wa dola la Uturuki Kuwait iliendelea kama nchi lindwa chini ya Uingereza hadi kupata uhuru wake tarehe 19 Juni 1961.

Katika miaka iliyofuata Kuwait iliona madai ya Irak ya kuwa tangu zamani Kuwait ni mkoa wake uliotengwa na ukoloni. 

Tarehe 2 Agosti 1990 dikteta wa Irak Saddam Hussein alivamia Kuwait na kuiteka. Katika vita ya pili ya ghuba Marekani pamoja na nchi nyingine ilishambulia jeshi la Irak katika Kuwait na kurudisha serikali ya Emir al Sabah.

Watu 
Kati ya wakazi 4,044,500 asilimia 30 pekee ni wananchi au Wakuwait wenyewe. Wengine wote ni watu waliokuja kufanya kazi na kuishi hapo. Pamoja na wahamiaji kutoka nchi jirani, 60% ya wakazi ni Waarabu. Zaidi ya 30% tena wana asili ya India au nchi nyingine za Asia. Waafrika ni 76,698.

Lugha rasmi ni Kiarabu; wananchi wanakiongea kwa lahaja maalumu. Kiingereza pia kinatumika hasa, hasa katika biashara. 
 
Upande wa dini, wananchi karibu wote ni Waislamu, hasa Wasuni (70%), lakini pia Washia (30%). Ndiyo dini rasmi. Wakristo ni zaidi ya 10%, lakini karibu wote ni wahamiaji. Wahindu kutoka India ni wengi zaidi kidogo (karibu 15%). Wabuddha ni 2%.

Uchumi
Nchi ni tajiri kutokana na wingi wa mafuta ya petroli yaliyopo chini ya ardhi yake. Akiba zake ni kama 10% za akiba za dunia yote. Kabla ya kupatikana kwa mafuta mwaka 1938 nchi ilikuwa maskini lakini sasa ni kati ya nchi tajiri zaidi duniani. 

Kabla ya kugunduliwa kwa mafuta palikuwa na kilimo kidogo sana, halafu ufugaji na hasa uvuvi baharini.

Tazama pia 
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Marejeo

Viungo vya nje 

  Tovuti rasmi ya serikali 
 
 

Nchi za Asia
Kuwait
Nchi za Kiarabu
Mashariki ya Kati
Watani alkuwait

Watani alkuwait au Taifa langu Kuwait ni wimbo wa taifa la Kuwait.

كلمات النشيد - Maneno ya Kiarabu 

وطني الكويت سلمت للمجد وعلى جبينك طالع السعد

وطني الكويت وطني الكويت وطني الكويت سلمت للمجد

1 يا مهد آباءالأولى كتبوا سفرالخلود فنادت الشهب

الله أكبر إنهم عرب طلعت كواكب جنة الخلد

2 بوركت يا وطني الكويت لنا سكنا وعشت على المدى وطنا

يفديك حر في حماك بنى صرح الحياة بأكرم الأيدي

3 نحميك يا وطني وشاهدنا شرع الهدى والحق رائدنا

وأميرنا للعز قائدنا رب الحمية صادق الوعد

Kwa maandishi ya Kilatini 
Watanil Kuwait Salemta Lilmajdi
Wa Ala Jabeenoka Tali-Ossadi
Watanil Kuwait
Watanil Kuwait
Watanil Kuwait Salemta Lilmajdi.

1
Ya Mahda Abaa-il Ola Katabou
Sefral Khloudi Fanadati Shohobo
Allaho Akbar Ehnahom Arabo
Talaat Kawakebo Jannatil Kholdi

2
Bourekta Ya Watanil Kuwaita Lana
Sakanan Wa Eshta Alal Mada Watana
Yafdeeka Horron Fi Hemaka Bana
Sarhol Hayati Be Akramil Aydi

3
Nahmeeka Ya Watani Wa Shahidona
Sharoul Hoda Wal Haqqo Ra-Edona
Wa Amirona Lil Ezzi Qa-Edona
Rabbol Hamiyati Sadqol Waadi

Wimbo wa Taifa
Kuwait
Frankfurt (maana)

Frankfurt ni jina la miji miwili mikubwa nchini Ujerumani. 
Kwa kusudi la kuitofautisha mara nyingi hutajwa pamoja na mto iliyoko:

 Frankfurt am Main ni mji mkubwa zaidi kati ya Frankfurt mbili iko kando la mto Main katika magharibi ya Ujerumani.

 Frankfurt an der Oder iko kando la mto Oder kwenye mpaka wa Ujerumani na Poland upande wa mashariki 

Frankfurt ni pia jina la vijiji viwili na ilikuwa jina la maeneo ya kihistoria katika Ujerumani.

Kwa umbo la "Frankfort" au "Frankford" jina lapatikana katika Amerika ya Kaskazini. Lataja miji iliyoundwa na wahamiaji kutoka Ujerumani.

Maana asilia ya mto yanataja mambo mawili: "Frank" ni jina la kabila ya Kigermanik ya Kale ya "Wafranki". "furt" (kiing.: "ford") ni sehemu ya kupita mto pasipo maji yenye kina kikubwa.

Makala zinazotofautisha maana

zh:法蘭克福 (消歧義)#德國
Meles Zenawi

Meles Zenawi (*9 Mei 1955 - 20 Agosti 2012) alikuwa Waziri Mkuu wa Ethiopia tangu 22 Agosti 1995 hadi kifo chake. Alitangulia kuwa rais wa nchi kati ya 28 Mei 1991 na 22 Agosti 1995. Alifuatwa na makamu wake Haile Mariam Desalegne.

Historia yake 
Zenawi alikuwa mwanafunzi wa tiba kwenye chuo kikuu cha Addis Ababa wakati wa mapinduzi ya kikomunisti ya Ethiopia ya mwaka 1974. 1975 aliacha masomo akarudi kwake Tigray akajiunga na Harakati ya Ukombozi wa Tigray TPLF iliyopinga serikali mpya. Tangu 1985 aliongoza TPLF.
1989 alikuwa mwenyekiti wa ushirikiano wa TPLF na vikundi vingine vya upinzani kutoka sehemu mbalimbali za Ethiopia. 

Baada ya kupinduliwa kwa serikali ya kikomunisti ya Mengistu katika Mei 1991 Zenawi aliteuliwa kuwa Rais. 

1995 katiba ilibadilishwa. Cheo cha Waziri Mkuu kilikuwa cheo chenye uzito kuliko rais na Zenawi alihamia katika ofisi ya waziri mkuu.

Elimu na maisha ya binafsi 
Meles Zenawi ameshika shahada ya MA ya utawala wa biashara kutoka Uingereza na MSc ya uchumi kutoka Uholanzi.

Amemwoa Azeb Mesfin; wana watoto watatu. Inasemakana Meles anapenda kusoma, kuogelea na tennis.

Waliozaliwa 1955
Waliofariki 2012
Wanasiasa wa Ethiopia
Marais wa Ethiopia
Mawaziri Wakuu wa Ethiopia
760

Makala hii inahusu mwaka 760 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

 Abu Nuwas, mshairi Mwarabu mjini Baghdad

Waliofariki 

Karne ya 8
956

Makala hii inahusu mwaka 956 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
 Adalbert wa Prague

Waliofariki 

Karne ya 10
931

Makala hii inahusu mwaka 931 BK (Baada ya Kristo).

Matukio

Waliozaliwa 

bila tarehe
Adelaide wa Italia

Waliofariki 
Februari - Papa Stefano VII
 3 Septemba - Uda, mfalme mkuu wa Japani (887-897)

Karne ya 10
Aswan

Aswan (kwa Kiarabu أسوان, Aswān, pia Assuan au Assouan) ni mji wa kusini kabisa nchini Misri wenye wakazi 200,000. Ni makao makuu ya mkoa wa Aswan. Imejulikana duniani kutokana na lambo la Aswan ambalo ni ukuta mkubwa unaozuia mwendo wa mto Nile na kusababisha kutokea kwa bwawa la Nasser.

Tangu kutengenezwa kwa lambo hilo, Aswan imekuwa mji wa viwanda kwa sababu umeme unapatikana kwa wingi tangu 1960.

Utalii ni muhimu pia, kwa sababu karibu na Aswan kuna mabaki mengi ya mahekalu na majengo mengine ya enzi za Misri ya Kale.

Historia 
Zamani mji ulijulikana kwa jina la Syene au Swan au Seveneh. Inatajwa hata katika Biblia. Ilikuwa mji muhimu wa Misri ya kusini na mara nyingi mpaka na madola ya Sudan. Hivyo Mafarao waliweka huko kituo muhimu cha kijeshi kwa karne nyingi. 

Aswan ilikuwa muhimu katika historia ya sayansi. Wazee walitambua ya kwamba wakati wa mchana jua liko juu kabisa angani na fimbo halina kivuli katika saa ya adhuhuri. Mtaalamu Mmisri Eratosthenes alianza hapa upimaji wake uliothibitisha ya kuwa dunia si tambarare, bali duara kama mpira.

Viungo vya nje 
  Tovuti rasmi 
  Aswan 
  Morocco • ⵍⵎⴰⵖⵔⵉⴱ • المغرب 

Miji ya Misri
Mkoa wa Aswan
Nile
Slovakia

Slovakia (kwa Kislovakia: Slovensko) ni nchi ya Ulaya ya Kati yenye wakazi milioni tano na nusu. 

Imepakana na Ucheki, Austria, Poland, Ukraine na Hungaria. 
 
Slovakia imekuwa nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu tarehe 1 Mei 2004.

Mji mkubwa na mji mkuu ni Bratislava. 

Miji muhimu baada ya Bratislava ni Košice, Banská Bystrica, Žilina, Trenčín, Nitra, Prešov na Trnava.

Wakazi walio wengi wanasema Kislovakia, ambacho ni kati ya lugha za Kislavoni, lakini kieneo kuna pia wasemaji wa Kihungaria, Kibelarus na Kiukraine. 

Upande wa dini, 65.8% ni Wakatoliki, 8.9% Waprotestanti. 13.4% wanajitambulisha kama Wakanamungu.

Historia 
Kwa sehemu kubwa ya historia yake hadi mwaka 1918 Slovakia ilikuwa chini ya watawala wa Habsburg waliokuwa wafalme na makaisari wa Austria. 

Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia Slovakia ilipata uhuru pamoja na Ucheki katika nchi ya Chekoslovakia. 

Mwaka 1993 Ucheki na Slovakia ziliachana kwa amani na kuwa kila moja nchi ya pekee.

Viungo vya nje 
 The Slovak Republic Government Office

 
Nchi za Umoja wa Ulaya
Mkataba wa Schengen
Umoja wa Forodha wa Ulaya
Nchi za Ulaya
Andorra

Utemi wa Andorra (Kikatalani: Principat d'Andorra, Kifaransa: Principauté d'Andorre) ni nchi ndogo katika Ulaya ya kusini magharibi. 

Katiba yake ni ya utemi lakini kuna watemi wawili, nao wako nje ya nchi. Mmoja ni rais wa Ufaransa na mwingine ni askofu wa Urgell katika Hispania.

Andorra ni nchi mwanachama ya Baraza la Ulaya lakini si ya Umoja wa Ulaya. Hivyo si sehemu ya eneo la kodi za pamoja la Ulaya. Hali hii inavuta watalii kwa sababu bidhaa nyingi zinapatikana bila kodi kwa bei nafuu kuliko Hispania au Ufaransa; kodi ya ongezeko la thamani (VAT) iko kwenye 4% pekee. 

Andorra inatumia pesa ya Euro bila kushiriki katika mkataba wa Euro.

Siku hizi imekuwa nchi tajiri kutokana na utalii.

Jiografia
Eneo la Andorra ni bonde katika milima ya Pirenei kati ya Hispania na Ufaransa. Mahali pake mlimani palisababisha imeendelea kama nchi ya pekee kwa sababu zamani hapakuwa na njia wala mawasiliano.

Historia 
Asili ya Andorra kama nchi ya pekee ni katika karne ya 12 na katika mahali pake mlimani na mpakani kati ya Ufaransa na Hispania. Bonde la Andorra lilikuwa chini ya mtemi wa Urgell. Wakati ule hapakuwa bado na himaya moja kwa Hispania nzima. Kama historia ingeendelea kama kawaida, leo hii Andorra ingekuwa tu sehemu ya wilaya ndani ya Hispania. Lakini katika karne ya 11 palitokea ugomvi kati ya mtemi wa Urgell na jirani yake. Majirani walipatana ya kwamba watatawala bonde kwa pamoja. 

Baadaye eneo la jirani liliingizwa katika ufalme wa Ufaransa na haki za kuwa mtemi mshiriki zilirithiwa na mfalme wa Ufaransa. Haki za mtemi wa Urgell zilirithiwa na askofu wa Urgell. Katika mwendo wa historia wafalme wa Ufaransa walipotea, hivyo rais wa jamhuri ya Ufaransa alirithi haki za utawala kama mtemi wa kushirikiana. Cheo cha askofu wa Urgell kimeendelea hadi wakati huu. 

Miaka yote ya nyuma Andorra ilikuwa bonde maskini tu bila barabara nzuri, hivyo wala Hispania wala Ufaransa ziliona umuhimu wa kujitahidi ili kupata utawala kamili juu yake. 

Katika hali hii Andorra imefika katika karne ya 21, ila tu mawasiliano ya kisasa yameondoa upweke na utalii umetajirisha nchi na wakazi wake. 

Tarehe 14 Machi 1993 Andorra ilipata katiba iliyoifanya kuwa nchi huru ya kujitegemea kabisa. Nafasi ya watemi wa pamoja ni ya heshima tu, na utawala halisi umo mikononi mwa serikali inayochaguliwa na bunge. 

Tangu 1993 Andorra ni nchi mwanachama wa Umoja wa Mataifa.

Watu
Idadi ya wakazi ni 85,000, ambao kati yao 2/3 si wananchi. Lugha rasmi ni Kikatalunya. 90.1% ya wakazi ni Wakatoliki.

Picha

Tazama pia 
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Tanbihi

 
Nchi za Ulaya
Nchi ndogo sana
Pirenei
Negus

Negus ni cheo cha kifalme katika historia ya Uhabeshi au Ethiopia. Maana ya neno hili ni "mfalme". 

Cheo hiki kilitumiwa katika historia ya Ethiopia na watawala mbalimbali wa majimbo kwa mfano wa Shewa, Gonder, Tigray na Gojam. Mtawala mkuu wa Ethiopia alitumia cheo cha "Negus Negesti" (pia: "Negusa Nagast" au mfalme wa wafalme) kinacholingana na "Kaisari".

Negus wa mwisho alikuwa tangu 1928 Ras Tafari Makonnen aliyeendela kuwa Kaisari Haile Selassie I tangu 1930. Alipinduliwa na kuuawa na wanajeshi wa Derg waliomaliza utawala wa kifalme katika Ethiopia.

Ethiopia
Kaisari
cheo
Bendera ya Sudan

Bendera ya Sudan imetumika tangu 20 Mei 1970. Ina milia mitatu ya kulala ya nyekundu, nyeupa na nyeusi pamoja na pembetatu ya kijani.

Rangi ya milia mitatu ni rangi za Umoja wa Waarabu ni sawa na bendera za Misri, Syria, Irak na Yemen. Pembetatu ya kijani inaonyesha rangi ya nne kati ya rangi wa Waarabu ni rangi ya Uislamu na mtume Mohamed.

Sudan
Sudan
Bendera ya Moroko

Bendera ya Moroko ni nyekundu ina nyota ya kijani yenye pembe tano katikati. Ilitumiwa rasmi tangu 17 Novemba 1915 lakini ina historia ya karne kadhaa nchini.

Rangi nyekundu ilionyeshwa tangu karne ya 17 na watawala wa familia ya Waalawi kwa sababu wanadai ni sehemu ya ukoo wa mtume Muhamad na nyekundu ni alama ya ukoo huo.

Wakati wa Moroko kuwa nchi lindwa chini ya Ufaransa nyota ya pembetano iliingizwa. 

Moroko
Moroko