LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Hati ya Thesalonike

Hati ya Thesalonike (maarufu pia kwa jina la Cunctos populos) ilitolewa tarehe 27 Februari 380 BK. Iliagiza raia wote wa Dola la Roma kukiri imani ya maaskofu wa Roma na Aleksandria, ikifanya Ukristo wa Kikatoliki kuwa dini rasmi ya dola hilo.

Yaliyotangulia
Kaisari Konstantino I aliongokea Ukristo mwaka 312. 

KUfikia mwaka 325 uzushi wa padri Ario kuhusu Yesu Kristo ulikuwa umeshaenea kiasi cha kuvuruga Kanisa na hata jamii nzima. 

Ili kurudisha amani katika dola, Konstantino aliitisha Mtaguso wa kwanza wa Nisea ili uamue imani sahihi ni ipi. Mtaguso mkuu huo ulitoa Kanuni ya imani ya Nisea iliyokanusha Uario kwa kumkiri Kristo kuwa "Mungu kweli" mwenye "hali moja na Baba".

Hata hivyo mabishano hayakuisha, hivyo Konstantino alidhani amekosea kuunga mkono imani ya Nisea akasimama upande wa Waario akivuta wengi upande huo. Hatimaye, alipobatizwa (337), alimchagua askofu wa Kiario Eusebio wa Nikomedia kumbatiza.

Mrithi wake upande wa mashariki, mwanae Constantius II, alikuwa vilevile mtetezi wa Uario akawa anafukuza maaskofu Wakatoliki. 

Mwandamizi wake Kaisari Juliani aliasi kabisa Ukristo na kurudia Upagani wa Ugiriki, pamoja na kulinda dini na madhehebu yoyote. 

Aliyemfuata, Kaisari Joviano, alitawala miezi 8 tu, akafuatwa na Kaisari Valens, muumini wa Uario.

Mwaka 379, Valens aliporithiwa na Theodosius I, Uario ulikuwa umeenea sana mashariki, lakini si magharibi. Theodosius, aliyezaliwa Hispania, alikuwa na imani kubwa katika mafundisho ya Nisea. Mnamo Agosti, Gratian, mtawala wa magharibi, alianza kudhulumu wazushi.

Hati
Makaisari Theodosius I, Gratian na Valentinian II kwa pamoja tarehe 27 Februari 380 walitoa hati hii:

Umuhimu
Hati ilitolewa kwa athira ya Acholius, na hivyo ya Pope Damasus I aliyemteua. Ilisisitiza imani moja tu kuwa halali katika dola la Roma, ile "katholiki" (yaani, isiyo ya sehemu) na "orthodoksi" (yaani, sahihi). 

Tangu hapo, Theodosius alitumia nguvu nyingi kuzima aina zote za Ukristo tofauti na hiyo, hasa Uario.

Hati ilifuatwa mwaka 381 na Mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli, uliothibitisha na kuongezea ungamo la Nisea katika Kanuni ya imani ya Nisea-Konstantinopoli. 

Mwaka 383, Kaisari alidai madhehebu mengine yote yampatie maungamo yao ya imani, akayachambua na kuyachoma yote isipokuwa ya Wanovasyani. Hivyo madhehebu hayo hawakuruhusiwa tena kukutana, kuweka mapadri wala kueneza mafundisho yao. Theodosius alikataza wazushi wasiishi tena Konstantinopoli, na miaka 392-394 alitaifisha maabadi yao.

Tanbihi

Vyanzo 

 

Historia ya Ukristo
Historia ya Ulaya
380
Thesalonike
Dola la Roma
Historia ya Afrika
Historia ya Mashariki ya Kati
Sitini na moja

Sitini na moja ni namba inayoandikwa 61 kwa tarakimu za kawaida na LXI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 60 na kutangulia 62. 

61 ni namba tasa.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 61 KK na 61 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Uislamu nchini Ghana

Uislamu ulikuwa moja kati ya dini zenye wafuasi wengi sana nchini Ghana. Uwepo wake umeanza tangu mnamo karne ya 10 ambapo pia uliendana sawa na ufaji wa Dola la Ghana. 

Leo hii idadi ya Waislamu nchini humo ni takriban asilimia 30 za wakazi wa nchi nzima ya Ghana.
  
Sehemu kubwa ya Waislamu wa nchini Ghana wanafuata Sunni, huku kukiwa na makadirio ya kwamba asilimia 16 ni wafuasi wa Ahmadiyya na asilimia karibia 8 ni wafuasi wa Shia.

Tazama pia
Lango:Uislamu

Marejeo

Viungo vya nje
 Muslims cry foul over population figures. Amon Salo. Feb 2002 
 International Religious Freedom Report Ghana 2006. US Bureau of Democracy, Human Rights and Labor

Ghana

Dini nchini Ghana
Nkuhungu

Nkuhungu ni kata iliyopo katika wilaya ya Dodoma mjini yenye postikodi namba 41117. Jina Nkuhungu linatokana na lile la jamii mojawapo ya kabila la Wagogo.

Marejeo

Dodoma
Afeli

Afeli (kutoka Kiing. aphelion) ni mahali katika obiti ya sayari au magimba mengine ya angani ambako yako mbali zaidi na Jua. Jina linatokana na Kigiriki από "apo" (mbali) na Ήλιο "helio" (jua).

Kinyume chake ni periheli  inayomaanisha sehemu ya njiamzingo iliyo karibu kabisa na jua.

Majina hayo hutumiwa kwa sababu obiti au njiamzingo ya Dunia si duara kamili, bali lina umbo la duaradufu. Yasingekuwa na maana kama njiamzingo ingekuwa duara kamili lakini hii haitokei hali halisi.

Afeli ya Dunia
Afeli ya Dunia ina umbali wa kilomita milioni 152.1 kutoka Jua, ilhali periheli ina umbali wa kilomita 147.1. Umbali wa wastani ni kilomita milioni 149.6, kwa hiyo umbali kati ya Jua na Dunia inacheza kidogo katika muda wa mwaka. Wakati wa kukaa mbali zaidi mnururisho tunaoupokea kutoka Jua unapungua kidogo, kama asilimia 2. 

Lakini tofauti hiyo hatuwezi kuisikia kwa sababu majira ya baridi na ya joto yanatawaliwa na athira nyingine, hasa na mwinamo wa mhimili wa Dunia. Mwinamo huo unasababisha sehemu za kaskazini na za kusini za Dunia kupokea viwango tofauti vya mwanga kutoka Jua katika mwendo wa mwaka. Afeli ya Dunia hutokea takriban tarehe 5 Julai. Majira ya joto kwenye kaskazini ya Dunia yanatokea takriban wakati wa afeli na majira ya joto kwenye kusini ya Dunia hutokea takriban wakati wa periheli.

Tazama pia
 Periheli (sehemu ya karibu kwenye obiti ya kuzunguka dunia)

elimumwendo ya anga
Periheli

Periheli (kwa Kiing. perihelion) ni mahali katika obiti ya sayari au magimba mengine ya angani ambako ni karibu zaidi na jua. Jina linatokana na Kigiriki Περι peri (karibu) na Ήλιο "helio" (jua).

Kinyume chake ni afeli inayomaanisha sehemu ya obiti iliyo mbali kabisa na jua. Obiti ni jina la njia ya gimba kuzunguka jua.

Majina hayo hutumiwa kwa sababu obiti au njiamzingo ya Dunia si duara kamili, bali lina umbo la duaradufu. Yasingekuwa na maana kama njiamzingo ingekuwa duara kamili lakini hii haitokei hali halisi.

Periheli ya Dunia
Periheli ya Dunia ina umbali wa kilomita milioni 147.1 kutoka Jua, ilhali afeli ina umbali wa kilomita 152.1. Umbali wa wastani ni kilomita milioni 149.6, kwa hiyo umbali kati ya Jua na Dunia inacheza kidogo katika muda wa mwaka. Wakati wa kukaa mbali zaidi mnururisho tunaoupokea kutoka Jua unapungua kidogo, kama asilimia 2. Lakini tofauti hiyo hatuwezi kuisikia kwa sababu majira ya baridi na ya joto yanatawaliwa na athira nyingine, hasa na mwinamo wa mhimili wa Dunia. Mwinamo huo unasababisha sehemu za kaskazini na za kusini za Dunia kupokea viwango tofauti vya mwanga kutoka Jua katika mwendo wa mwaka. Majira ya joto kwenye kaskazini ya Dunia yanatokea takriban wakati wa afeli na majira ya joto kwenye kusini ya Dunia hutokea takriban wakati wa periheli.

Tazama pia
 Afeli (sehemu ya karibu kwenye obiti ya kuzunguka dunia)

elimumwendo ya anga
Uislamu nchini Guinea

Uislamu nchini Guinea ni dini yenye wafuasi wengi nchini humo, kukiwa na makadirio ya asilimia 85 ya wakazi wote wa Guinea kuwa ni Waislamu, hasa kwa mujibu wa takwimu yao ya mwaka wa 2005. 

Wengi wao ni wafuasi wa dhehebu la Sunni wanaofuata mafunzo ya Maliki na mila zake pamoja na Qadiria na Tijani katika miongozo ya Sufi. Vilevile kuna nyendo za Ahmadiyya nchini humo.

Ijapokuwa Wafaransa walianzisha koloni lao mnamo mwaka wa 1891, udhibiti wao dhidi ya kanda ulikuwa dhaifu mno. 

Baada ya uhuru mnamo mwaka 1958, kiongozi Muislamu mwenye kufuata sera za Umarksi, Rais Sékou Touré hakupenda suala la kuendeleza Uislamu; hadi hapo uongozi na sifa ilivyoanza kwenda kombo kwenye miaka ya 1970 Touré ndipo akaomba taasisi za Kiislamu zirudishe uhusiano wake na serikali ili kuhalalisha utawala wake. 

Tangu kifo cha Touré mnamo 1984, ushirikiano baina ya jumuia za Kiislamu na serikali uliendelea.

Marejeo
Uislamu nchini Kenya

Uislamu nchini Kenya unakadiriwa kufikia asilimia 11.1 ya wakazi wote wa Kenya, au makadirio ya milioni 4.3 ya watu. 

Sehemu kubwa ya pwani ya Kenya imejawa na wakazi wengi wa Kiislamu, lakini Nairobi pia ina misikiti kadhaa na Waislamu kadhaa maarufu.

Sehemu kubwa ya Waislamu wa Kenya ni wafuasi wa dhehebu la Sunni wanaofuata mafundisho ya Shafi. Vilevile kuna kiasi kadhaa cha Waislamu wanaoafuata dhehebu la Shia na Ahmadiyya. Katika sehemu kubwa, Shia ni Waismailia waliotokana au wenye athira kutokana na wafanyabiashara wa majini/bahari kutoka Mashariki ya Kati na India. Hao Washia ni pamoja na Dawoodi Bohra, ambao wanakadiriwa kuwa kati ya 6,000-8,000 nchini humo.

Marejeo

Kenya
Dini nchini Kenya
Kenya
Robert Huth

Robert Huth (alizaliwa Biesdorf, mashariki mwa Berlin, Ujerumani, tarehe 18 Agosti 1984) ni mchezaji wa mpira.

Maisha
Utotoni alichezea soka katika timu ya mtaani Vfb Forfuna Biesdorf, kisha Feunion  Berlin.

Alichezea timu za Chelsea, pia Bayern Munich walimtaka lakini hawakufanikiwa, akaenda Middlesbrough. 

Baada ya miaka miwili akaenda Stoke City aliichezea mechi ya 100 katika ligi kuu ya Uingereza dhidi ya Evarton mnamo 4 Oktoba 2009. 

Msimu wa 2010/2011 aliisaidia Stoke City kucheza fainali za FA na kufungwa na Manchester City goli 1-0 na Huth alitangazwa kuwa mchezaji bora wa Stoke City.

Mwaka 2013 aliumia na kufanyiwa operesheni ambazo zilimweka nje msimu mzima na mwanzoni mwa 2014/2015 akaumia tena na kukaa nje kwa miezi miwili ambapo alirudi 9 Desemba 2014 akacheza dhidi ya Arsenal.

Kwa misimu 6 alikuwa amechezea mechi 188. 

Tarehe 2 Februari 2015 hult alitua Leicester City kwa mkopo mpaka mwishoni mwa msimu: kuwasili kwa Huth kulisababisha washinde mechi 9 za mwisho na kubaki ligi kuu.

Baada ya kusajiliwa na Leicester tarehe 24 Juni 2015, Huth amekuwa tegemeo kubwa kwenye kikosi hadi kukiwezesha kuchukua ubingwa wa ligi kuu ya Uingereza mwaka 2016. 

Waliozaliwa 1984
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Ujerumani
Sitini na mbili

Sitini na mbili ni namba inayoandikwa 62 kwa tarakimu za kawaida na LXII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 61 na kutangulia 63. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 31.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 62 KK na 62 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sitini na tatu

Sitini na tatu ni namba inayoandikwa 63 kwa tarakimu za kawaida na LXIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 62 na kutangulia 64. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 7.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 63 KK na 63 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sitini na nne

Sitini na nne (pia: arubasitini kutoka Kiarabu) ni namba inayoandikwa 64 kwa tarakimu za kawaida na LXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 63 na kutangulia 65. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 (au 26).

Matumizi
 Namba hurejea miaka 64 KK na 64 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sitini na tano

Sitini na tano ni namba inayoandikwa 65 kwa tarakimu za kawaida na LXV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 64 na kutangulia 66. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 13.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 65 KK na 65 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sitini na sita

Sitini na sita (au sita na sitini) ni namba inayoandikwa 66 kwa tarakimu za kawaida na LXVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 65 na kutangulia 67. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 11.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 66 KK na 66 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sitini na saba

Sitini na saba ni namba inayoandikwa 67 kwa tarakimu za kawaida na LXVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 66 na kutangulia 68. 

67 ni namba tasa.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 67 KK na 67 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sitini na nane

Sitini na nane ni namba inayoandikwa 68 kwa tarakimu za kawaida na LXVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 67 na kutangulia 69. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 17.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 68 KK na 68 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sitini na tisa

Sitini na tisa (au tisa na sitini) ni namba inayoandikwa 69 kwa tarakimu za kawaida na LXIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 68 na kutangulia 70. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 23.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 69 KK na 69 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sabini

Sabini (kutoka neno la Kiarabu سبعون) ni namba inayoandikwa 70 kwa tarakimu za kawaida na LXX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 69 na kutangulia 71. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 7.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 70 KK na 70 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sabini na moja

Sabini na moja ni namba inayoandikwa 71 kwa tarakimu za kawaida na LXXI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 70 na kutangulia 72. 

71 ni namba tasa.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 71 KK na 71 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Pambo

Pambo (wingi: Mapambo kutoka kitenzi: kupamba) ni kitu au kifaa kinachotumika kuongezea urembo au uzuri wa mtu, nyumba, au kitu kingine chochote. 

Tangu zamani za kale binadamu ameonyesha kipaji chake cha usanii kwa kupamba vitu mbalimbali, hasa vile vinavyomhusu zaidi, kama vile mavazi yake na mwili wake mwenyewe.

Mapambo katika ujenzi
Katika ujenzi na sanaa ya mapambo ni zana zinazotumika kutia nakshi eneo au kitu fulani. Mapambo kwa ajili ya majengo huchongwa kutoka kwenye mawe, mbao au vito vya thamani, udongo, au pia mengine huchorwa juu yake, k.mf. juu ya kitambaa.

Mitindo mbalimbali ya mapambo imegunduliwa kupitia sanaa na ujenzi, ikiwemo ya ufinyanzi, samani na kazi za uhunzi pia. Kwenye nguo, kuta na vitu vingine ambapo mapambo yaweza kuwa kitu pekee kinachosaidia kuwepo kwake, michoro na miundo pia hutumika zaidi. 

Miundo mbalimbali inayotumika katika michoro ya mapambo hutolewa katika maumbo ya kijiometri, na maumbo ya maua, picha, michoro mbalimbali kama ya mimea na wanyama pia.

Aina za mapambo anayovalia binadamu 

Mara nyingi katika jamii, binadamu, haswa mwanamke, anapenda sana kujitia nakshi kwa mapambo yaliyotengenezwa kwa vito au hata plastiki za rangi. Hii imekuwa jambo la kawaida katika jamii. Mapambo hayo kwa wanawake wa Kiafrika ni kama vile:

Herini/kipuli ni pambo linalotengenezwa kwa madini ya dhahabu, shaba au fedha linalovaliwa sikioni.
Mkufu ni pambo lenye umbo la mnyororo mwembamba lililotengenezwa kwa aina fulani ya madini linalovaliwa shingoni.
Kikuba kinachovaliwa nyweleni.
Kipini ni kichuma chenye rangi ya dhahabu, shaba au fedha kinachovaliwa puani.
Bangili ni pambo la mviringo linalovaliwa mkononi.
Utaji ni ushungi unaotiwa maua ya kung'ara unaovaliwa kichwani.
Kidani ni pambo linalovaliwa shingoni.
Koja ni shada la mtungo mrefu wa maua au shanga linalovaliwa shingoni.
Udodi ni uzi mwembamba unaotengenezwa kutokana na ngozi au chuma unaovaliwa mkononi.
Kikukuni pambo linalotengezwa kwa madini ya dhabu, shaba au fedha linalovaliwa mguuni.
Chupio ni kifaa cha chuma au plastiki kinachofanana na pini kinachotumiwa kubania nywele.

Tanbihi

Sanaa
Nakshi

Nakshi ni kitu chochote kinachotumika kuongeza mvuto wa uzuri wa kitu fulani.

Toka zamani za kale binadamu ameonyesha kipaji chake cha usanii kwa kutia nakshi vitu mbalimbali alivyotengeneza au alivyotumia.

Nakshi zilitumika kwa namna ya pekee upande wa dini, katika maabadi na katika vifaa vya ibada, kama vile mavazi.

Sanaa
Sabini na mbili

sabini na mbili ni namba inayoandikwa 72 kwa tarakimu za kawaida na LXXII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 71 na kutangulia 73. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 3 x 3.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 72 KK na 72 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sabini na tatu

Sabini na tatu ni namba inayoandikwa 73 kwa tarakimu za kawaida na LXXIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 72 na kutangulia 74. 

73 ni namba tasa.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 73 KK na 73 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sabini na nne

Sabini na nne ni namba inayoandikwa 74 kwa tarakimu za kawaida na LXXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 73 na kutangulia 75. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 37.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 74 KK na 74 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sabini na tano

sabini na tano ni namba inayoandikwa 75 kwa tarakimu za kawaida na LXXV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 74 na kutangulia 76. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 5 x 5.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 75 KK na 75 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sabini na sita

Sabini na sita (au sita na sabini) ni namba inayoandikwa 76 kwa tarakimu za kawaida na LXXVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 75 na kutangulia 77. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 19.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 76 KK na 76 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sabini na saba

Sabini na saba (au saba na sabini) ni namba inayoandikwa 77 kwa tarakimu za kawaida na LXXVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 76 na kutangulia 78. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 7 x 11.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 77 KK na 77 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Sabini na nane

Sabini na nane ni namba inayoandikwa 78 kwa tarakimu za kawaida na LXXVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 77 na kutangulia 79. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 13.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 78 KK na 78 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Kipaji

Kipaji (kutoka kitenzi "ku-pa"; kwa kuwa watu wa dini huamini kipaji mtu hupewa na Mungu katika uumbaji) ni sehemu ya uwezo wa kufanya jambo fulani kwa ngazi ya juu. Kipaji kinaweza kuwa cha kimwili au cha kiakili. 

Kipaji ni uwezo wa kuzaliwa nao wa kufanya kazi fulani lakini kinaweza kikandelezwa au kutoendelezwa. Kipaji hakirithishwi wala huwezi kujifunza sehemu yoyote.

Ni uwezo, ujuzi ulioendelezwa, maarifa au uhodari na mtazamo alionao mtu. 

Asili ya ndani ya kipaji ni kuonyesha ujuzi na mafanikio, ambayo huwakilisha maarifa au uwezo unaopatikana kupitia kujifunza.

Kipaji huweza kuishi ndani ya mtu bila kupotea. Kadiri kinavyozidi kutumiwa ndivyo huzidi kuimarika.

Mfano wa vipaji ni: kuchora, kutambua na kuvumbua vitu kwa haraka.

Elimu jamii
Saikolojia
Ziwa Ladoga

Ziwa Ladoga  (Kirusi:Ладожское озеро, Ladozhskoe ozero,  yaani, Ziwa Ladozhskoe;)  ni ziwa huko nchinia Urusi. Liko baina ya mkoa wa Leningrad Oblast na Karelia. Lina ukubwa wa kilomita za mraba zipatazo 17,870.

Tazama pia 
 Orodha ya maziwa ya Urusi

Bonde la Neva
Maziwa ya Jamhuri ya Karelia
Orodha ya milima ya Urusi

Maandishi madogo

Hii ni orodha ya milima ya Urusi yenye kimo cha zaidi ya mita 5,000.

Milima ya Urusi
Milima ya Ulaya
Milima ya Asia
Bahari ya Azov

Bahari ya Azov ni bahari ya pembeni ya Bahari Nyeusi. Iko kati ya Ukraine, Urusi, Krim na Bahari Nyeusi. 

Eneo lake ni km2 39 000 hivi.

Bahari
Jiografia ya Urusi
Jiografia ya Ukraina
Bahari ya Barents

Bahari ya Barents (Kinorwei: Barentshavet; Kirusi: Баренцево море Barentsevo More) ni tawi la Bahari ya Aktiki, na iko kaskazini kwa Urusi, Norwei na funguvisiwa la Svalbard pamoja na Kisiwa cha Dubu. Visiwa vya Novaya Zemlya vinaitenganisha na Bahari ya Kara.

Eneo lake ni la km² 1,424,000. Jina limetokana na baharia Mholanzi Willem Barents. 

Sehemu hii ya bahari haina kina kirefu, kwa wastani ni mita 230 pekee. Kiuchumi ni muhimu kwa uvuvi na uchumbaji wa gesi na mafuta ya petroli.

Hata kama ni sehemu ya Bahari ya Aktiki, inaweza kupitiwa na meli karibu mwaka wote kwa sababu inapokea maji ya vuguvugu kutoka Mkondo wa Ghuba wa Bahari Atlantiki unaoishia hapa. Maji ya vuguvugu ni msingi kwa kuota kwa planktoni ambayo ni lishe kwa aina nyingi za samaki.

Aktiki
Bahari ya pembeni
Bahari Nyeupe

Bahari Nyeupe ni bahari ya pembeni ya Bahari Aktiki upande wa kaskazini ya Urusi ya Kiulaya ikipakana na mikoa ya Murmansk Oblast, Karelia na Arhangelsk Oblast. Inazungukwa na nchi kavu pande tatu hivyo ni kama ghuba kubwa la Bahari ya Barents. Eneo lake ni la km² 90,800.

Bandari muhimu ni Arkhangelsk. Kupitia mito na mifereji kuna njia za maji hadi Bahari Baltiki na Bahari Nyeusi.

Bahari
Aktiki
Bahari ya Chukchi

Bahari ya Chukchi ni bahari ya pembeni ya Bahari ya Aktiki, kaskazini kwa Urusi na Alaska. Eneo lake ni км² 589.600. 

Bahari
Aktiki
Uislamu nchini Lesotho

Uislamu nchini Lesotho katika mwaka wa 2013 ulikadiriwa kuwa na wafuasi 3,000 kati ya wakazi milioni 2 nchi nzima. 

Sehemu kubwa ya jamii ya Kiislamu nchini humo ni kutoka Asia ya Kusini (India, Pakistan, Bangladesh, na Sri Lanka), lakini pia kuna idadi kubwa ya wakazi kutoka Mashariki ya Kati, kama vile Afghanistan. 

Waislamu wenye asili ya Asia Kusini, wamekuwa mashuhuri mno hasa kwa kuweza kuanzisha jumuia na taasisi za Kiislamu kadha wa kadha na kufanya biashara vilevile.

Marejeo

Lesotho
Dini nchini Lesotho
Uislamu nchini Liberia

Uislamu nchini Liberia unakadiriwa kufuatwa na watu karibia asilimia 12.2 ya idadi ya wakazi wote wa nchini humo. 

Sehemu kubwa ya Waislamu wa Liberia ni wale wanaofuata mafundisho ya Maliki dhehebu la Sunni, kukiwa na idadi kiasi ya Shia na Ahmadiyya. Kundi kubwa la Waislamu nchini humo ni la kabila la Wavai na Mandingo lakini pia  Wagbandi, Kpelle na jamii zingine ndogondogo.

Marejeo

Viungo vya nje
 Globalsecurity.org report on religion in Liberia
 "The Status of Liberia Muslims And The Advocacy For Sharia Courts" 15 November 2002 
 "Religion And Power in Liberia" 17 June 2005
 Islamicpopulation.com: Liberian Muslims

Liberia
 
Liberia
Dini nchini Liberia
Uislamu nchini Libya

Uislamu nchini Libya ndio dini inayongoza kwa wingi wa wafuasi.

Sehemu kubwa ya waumini wa Libya ni wale wanaofuata dhehebu la Sunni, ambapo hutoa mafunzo ya kidini na mwongozo wa sera za utawala wa nchi na serikali kwa ujumla. Ni vigumu kubagusha dhana hii kwani hata kwa wale ambao hawakuamini Uislamu kikamilifu nao wamekuwa wafuasi wa utaratibu huu nchini humo. 

Libya, wameweka vipaumbele juu ya thamani ya Uislamu na mafunzo yake, yaani, kuanzia utamaduni, mafunzo ya Qurani kwa kiwango cha juu mno, kiasi kwamba nchi hufuata miongozo ya sharia za Kiislamu. 

Libya ina sehemu ndogo sana ya wafuasi wa Ahmadiyya na Shia hasa inahusisha wahamiaji kutoka Pakistani, kupitia majimbo yasiyojulikana nchini nzima.

Tazama pia
 Uislamu kwa nchi

Marejeo

Viungo vya Nje
 Libyan Quran Reciter  with live Quran for streaming.

Dini nchini Libya
Uislamu nchini Libya
Uislamu nchini Madagascar

Uislamu umeanzishwa vyema katika nchi ya leo ijulikanayo kama Madagaska. Kwa karne na karne na leo hadi leo hii Waislamu nchini humo wanawakilisha karibia asilimia 7 ya jumla ya wakazi wote wa nchini humo. 

Karibia Waislamu wote wa Madagascar wanafuata dhehebu la Sunni katika mafundisho ya [Imamu]] Shafi, huku kukiwa na idadi ndogo ya wafuasi wa Ahmadiyya ambao walianza kuingia kwenye miaka ya 1980.

Marejeo

Uislamu nchini Madagaska
Madagaska
Mwanasheria Mkuu

Mwanasheria Mkuu ni mtaalamu wa sheria mwenye kazi ya kushauri serikali au mahakama katika utekelezaji wa majukumu yake.

Nafasi hii inapatikana katika nchi mbalimbali hasa kama zinazothiriwa na haki ya Uingereza yaani katika koloni zake za zamani.

Anaweza kuchaguliwa na bunge, na rais au kamati za pekee.

Tanzania
Kufuatana na kifungu 79 cha katiba ya Tanzania mwanasheria mkuu anashiriki katika mikutano ya baraza la mawaziri, kazi yake ni kuwa mshauri mkuu wa serikali katika masuala ya kisheria, kuwakilisha na kutetea serikali mahakamani au hata kutoa shauri la kisheria kwa mahakimu.

Mwanasheria mkuu wa Tanzania anateuliwa na rais tu. Anaweza kuwa mbunge kutokana na wahifadhi wake na atashika madaraka yake mpaka uteuzi wake utakapofutwa na rais au mara tu kabla ya rais mteule kushika madaraka.

Wafuatao waliwahi kuwa mwanasheria mkuu wa Tanzania:
Roland Brown	1964 - 1965
Mark Bomani	1965 - 1976
Joseph Warioba	1976 - 1985
Damian Lubuva	1985 - 1993
Andrew Chenge	1993 - 2005
Johnson Mwanyika	2005 - 2009.
Frederick Werema	2009 - 2014
George Masaju	2015 - 2018
 Adelardus Kilangi 2018 - 

Kilangi alirudishwa katika nafasi hiyo tarehe 5 Novemba 2020 akithibitishwa katika cheo chake na rais John Pombe Magufuli.

Marejeo

serikali ya Tanzania
Jimbo Kuu la Juba

Jimbo Kuu la Juba (kwa Kilatini Archidioecesis Iubaensis) ni mojawapo kati ya majimbo 7 ya Kanisa Katoliki nchini Sudan Kusini na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

Chini yake kuna kanda ya Kanisa yenye majimbo yafuatayo: Malakal, Rumbek, Tombura-Yambio, Torit, Wau na Yei.  

Askofu mkuu wake ni Stephen Ameyu Martin Mulla.

Historia
 1927: Kuanzishwa kwa Apostolic Prefecture ya Bahr el-Gebel 
 1951: Kupandishwa cheo kuwa Apostolic Vicariate
 1974: Kufanywa jimbo kuu

Uongozi
Viongozi wote wa jimbo mpaka leo wamepatikana katika shirika la Wamisionari la mtakatifu Daniel Comboni.

Takwimu
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 25,137, ambapo kati ya wakazi 945,000 (2013) Wakatoliki ni 745,000 (sawa na 78.8%). Parokia ziko 12, mapadri ni 60 na watawa 76,

Hati rasmi za Papa kwa Kilatini
 Breve Expedit ut, AAS 19 (1927), p. 405
 Bolla Si uberes fructus, AAS 43 (1951), p. 583
 Bolla Cum in Sudania, AAS 67 (1975), p. 164

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Juba
Juba
Jimbo Katoliki la Malakal

Jimbo la Malakal (kwa Kilatini Dioecesis Malakalensis) ni mojawapo kati ya majimbo 7 ya Kanisa Katoliki nchini Sudan Kusini na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

Yote yanaunda kanda ya Kanisa yenye makao makuu katika Jimbo Kuu la Juba.  

Askofu wake wa mwisho (hadi 2009) alikuwa Vincent Mojwok Nyiker, lakini kwa sasa hakuna mwingine.

Takwimu
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 238,000, ambapo kati ya wakazi 4,562,000 (2013) Wakatoliki ni 898,000 (sawa na 19.7%). Parokia ziko 16, mapadri ni 22 na watawa 27,

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Malakal
Malakal
Jimbo Katoliki la Rumbek

Jimbo la Rumbek (kwa Kilatini Dioecesis Rumbekensis) ni mojawapo kati ya majimbo 7 ya Kanisa Katoliki nchini Sudan Kusini na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

Yote yanaunda kanda ya Kanisa yenye makao makuu katika Jimbo Kuu la Juba.  

Askofu wake wa mwisho alifariki mwaka 2011 na tangu hapo hakukuwa na mwingine hadi Machi 2021 alipoteuliwa Christian Carlassare, M.C.C.I.

Takwimu
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 60,000, ambapo kati ya wakazi 1,561,000 (2017) Wakatoliki ni 182,000 (sawa na 11.7%). Parokia ziko 13, mapadri ni 29 na watawa 64.

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Rumbek
Jimbo la Maziwa
Jimbo Katoliki la Tombura-Yambio

Jimbo la Tombura-Yambio (kwa Kilatini Dioecesis Tomburaënsis-Yambioensis) ni mojawapo kati ya majimbo 7 ya Kanisa Katoliki nchini Sudan Kusini na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

Yote yanaunda kanda ya Kanisa yenye makao makuu katika Jimbo Kuu la Juba.  

Askofu wake ni Edward Iiboro Kussala (tangu mwaka 2008).

Takwimu
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 81,321, ambapo kati ya wakazi 1,691,000 (2014) Wakatoliki ni 1,072,000 (sawa na 63.4%). Parokia ziko 12, mapadri ni 32 na watawa 37,

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Tombura-Yambio
Yambio
Kabuku Ndani

Kabuku Ndani ni jina la kata ya  Wilaya ya Handeni Vijijini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  15551  waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Vijijini
Kwachaga

Kwachaga ni jina la kata ya  Wilaya ya Handeni  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  10438  waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Vijijini
Kwamgwe

Kwamgwe ni jina la kata ya   Wilaya ya Handeni Vijijini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  7970  waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Vijijini
Kwankonje

Kwankonje ni jina la kata ya   Wilaya ya Handeni Vijijini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  10671  waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Vijijini
Mazingara (Handeni)

Mazingara ni jina la kata ya   Wilaya ya Handeni Vijijini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  15854  waishio humo.

Marejeo

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Vijijini
Uislamu nchini Malawi

Uislamu nchini Malawi ni dini ya pili kwa ukubwa baada ya Ukristo. 

Karibia Waislamu wote wa Malawi ni wafuasi wa dhehebu la Sunni.Japokuwa ni vigumu kukadiria, kwa mujibu wa CIA Factbook, mnamo mwaka wa 2008 karibia asimilia 12.8 ya idadi ya wakazi nchini humo ni Waislamu; kiasi kidogo kama hicho kimekataliwa na jumuia za Kiislamu nchini humo, ambao wamelalamikia ya kwamba kiasi halisi ni asilimia 30-35 (ambacho kilielezewa kama "fikra za kujitakia"). 

Kwa mujibu wa Mradi wa Dini wa Malawi unaoendeshwa na Chuo Kikuu cha Pennsylvania, mnamo 2010 makadirio ya idadi ya Waislamu ilikuwa asilimia 25, imetazamiwa hasa katika maeneo ya Mkoa wa Kusini.

Tazama pia
Uislamu barani Afrika

Tanbihi

Jisomee zaidi

Dini nchini Malawi
Malawi
Jimbo Katoliki la Torit

Jimbo la Torit (kwa Kilatini Dioecesis Toritensis) ni mojawapo kati ya majimbo 7 ya Kanisa Katoliki nchini Sudan Kusini na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

Yote yanaunda kanda ya Kanisa yenye makao makuu katika Jimbo Kuu la Juba.  

Askofu wake wa mwisho amefariki mwaka 2013 na tangu hapo jimbo halina mwingine. .

Takwimu
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 76,000, ambapo kati ya wakazi 891,000 (2010) Wakatoliki ni 682,000 (sawa na 76.5%). Parokia ziko 19, mapadri ni 54 na watawa 43,

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Torit
Torit
Jimbo Katoliki la Wau

Jimbo la Wau (kwa Kilatini Dioecesis Vavensis) ni mojawapo kati ya majimbo 7 ya Kanisa Katoliki nchini Sudan Kusini na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

Yote yanaunda kanda ya Kanisa yenye makao makuu katika Jimbo Kuu la Juba.  

Askofu wake ni Rudolf Deng Majak (tangu mwaka 1995).

Takwimu
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 134,572, ambapo kati ya wakazi 4,000,000 (2013) Wakatoliki ni 2,800,000 (sawa na 70%). Parokia ziko 19, mapadri ni 43 na watawa 62,

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Wau
Wau
Jimbo Katoliki la Yei

Jimbo la Yei (kwa Kilatini Dioecesis Yeiensis) ni mojawapo kati ya majimbo 7 ya Kanisa Katoliki nchini Sudan Kusini na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma.

Yote yanaunda kanda ya Kanisa yenye makao makuu katika Jimbo Kuu la Juba.  

Askofu wake ni Erkolano Lodu Tombe (tangu mwaka 1985).

Takwimu
Eneo la jimbo lina kilometa mraba 46,000, ambapo kati ya wakazi 740,250 (2012) Wakatoliki ni 348,620 (sawa na 47.1%). Parokia ziko 7, mapadri ni 18 na watawa 11.

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Yei
Yei
Uislamu nchini Mali

Uislamu nchini Mali ndiyo dini inayoongoza. Waislamu kwa sasa wanakadiriwa kuwa asilimia 90 ya jumla ya wakazi wote wa nchini Mali. 

Sehemu kubwa ya Waislamu wa Mali ni wale wa dhehebu la Sunni wanaofuata mafundisho ya Imamu Maliki, wenye athira ya Usufii.Matawi ya Ahmadiyya na Shia nayo yapo.

Tazama pia
 Uislamu kwa nchi

Tanbihi

Marejeo
 US State Department

 
Dini nchini Mali
Uislamu nchini Mauritania

Uislamu nchini Mauritania ndiyo dini inayoongoza. Kwa ujumla watu wa Mauritania wote ni Waislamu wa dhehebu la Sunni wanaofuata mafundisho ya Maliki. 

Tangu uhuru mnamo 1960, Mauritania imekuwa jamhuri ya Kiislamu. 

Toleo la Katiba la 1985 linataja kuwa ni nchi ya Kiislamu na wanafuata sharia za Kiislamu katika kuongoza serikali.

Tazama pia
 Uislamu kwa nchi

Marejeo

Mauritania
Dini nchini Mauritania
Mauritania
Uislamu nchini Mauritius

Uislamu nchini Mauritius na taasisi zake unakadiriwa kuwa asilimia 17.3 ya idadi yote ya wakazi nchini humo. 

Waislamu wengi wa Mauritius ni wale wenye asili ya India; hata hivyo, kuna idadi kubwa inayoongezeka hasa ya wale wanaobadili dini na kwenda Uislamu katika idadi ya jamii ijulikanayo kama Kreole na wengine kutoka Sino vilevile wale wenye asili ya Kichina. Ubadilishaji huu umesukuma jumuia za Kiislamu na kupanua wigo wa utamaduni wake.

Tazama pia
 Uislamu kwa nchi

Marejeo

Viungo vya nje
 Islamic revivalism and political opposition among minority Muslims in Mauritius 

Mauritius
 
Dini nchini Mauritius
Uislamu nchini Moroko

Uislamu nchini Moroko ni dini kubwa sana, ikiwa inachukua asilimia zaidi ya 99 ya jumla ya wakazi wote nchini. 

Sehemu kubwa ya Waislamu wa Moroko ni wale wa dhehebu la Sunni wanaofuta mafundisho ya imamu Maliki.

Marejeo

Tazama pia
 Uislamu kwa nchi

Uislamu nchini Moroko
Dini nchini Moroko
Uislamu nchini Mozambique

Uislamu nchini Mozambique ni dini inayokadiriwa kuwa na wafuasi wakifikiao asilimia 17.9 ya wakazi wote wa nchini humo. 

Sehemu kubwa ya Waislamu wa Mozambique ni wale wa dhehebu la Sunni wanaofuata mafundisho ya imamu Shafi, japokuwa kuna Waislamu wachache wa dhehebu la Shia ambao pia wamejisajili.
 
Waislamu nchini wanajumuishwa na Wamozambique wenyewe, raia wenye asili ya Asia Kusini (Wahindi na Wapakistani), na idadi ndogo kabisa ya wahamiaji wa Afrika Kaskazini na Mashariki ya Kati.

Tazama pia
Dini nchini Msumbiji
Uislamu kwa nchi

Marejeo

Bibliografia
Liazzat Bonate, « Dispute over Islamic funeral rites in Mozambique. A Demolidora dos Prazeres by Shaykh Aminuddin Mohamad », LFM. Social sciences & missions , no.17, Dec.2005, pp. 41–59
Liazzat Bonate, « Matriliny, Islam and Gender in Northern Mozambique », Journal of Religion in Africa, vol.36, no.2, pp. 2006, pp. 139–166
Lorenzo, Macagno, Outros muçulmanos : Islão e narrativas coloniais, Lisbon (Portugal) : Imprensa de Ciências Sociais, 2006
Eric Morier-Genoud, « L’islam au Mozambique après l’indépendance. Histoire d’une montée en puissance », L’Afrique Politique 2002, Paris: Karthala, 2002, pp. 123–146
Eric Morier-Genoud, « The 1996 ‘Muslim holiday’ affair. Religious competition and state mediation in contemporary Mozambique », Journal of Southern African Studies, Oxford, vol.26, n°3, Sept. 2000, pp.409–427.
Eric Morier-Genoud, “A Prospect of Secularization? Muslims and Political Power in Mozambique Today”, Journal for Islamic Studies (Cape Town), no. 27, 2007, pp. 233–266
Eric Morier-Genoud, “Demain la sécularisation? Les musulmans et le pouvoir au Mozambique aujourd’hui”, in R. Otayek & B. Soares (ed.), Etat et société en Afrique. De l'islamisme à l'islam mondain? (Paris: Karthala, 2009), pp. 353–383

Viungo vya Nje
Sofala in the 1911 Encyclopædia Britannica
2009 Mozambique International Religious Freedom Report
Religion in Mozambique 

Dini nchini Msumbiji
Mozambique
Mozambique
Uislamu nchini Namibia

Uislamu nchini Namibia ni dini ya tatu kwa ukubwa baada ya Ukristo na dini za jadi za wenyeji.

Idadi kamili ya Waislamu nchini humo ina mgogoro kidogo; makadirio yanaonesha kuna asilimia chini ya 1 hadi 3 ya wakazi wote wa nchini humo.

Karibia Waislamu wote wa Namibia ni wa dhehebu la Sunni.

Marejeo

Dini nchini Namibia
Namibia
Namibia
Dead Can Dance

Dead Can Dance ni bendi ya muziki kutoka Melbourne, Australia iliyoanzishwa mwaka 1981.

Diskografia
 Dead Can Dance (1984)
 Spleen and Ideal (1985)
 Within the Realm of a Dying Sun (1987)
 The Serpent's Egg (1988)
 Aion (1990)
 Into the Labyrinth (1993)
 Spiritchaser (1996)
 Anastasis (2012)
Dionysus (2018)

Viungo vya nje 
 Tovuti
 Discogs
 IMDb

Bendi za muziki wa Australia
Kideleko

Kideleko ni jina la kata ya  Handeni mjini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  5,414  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Konje (Handeni)

Konje ni jina la kata ya  Handeni mjini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  3,057  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Kwamagome

Kwamagome ni jina la kata ya  Handeni mjini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  9,188  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Kwediyamba

Kwediyamba ni kata ya Handeni mjini katika Mkoa wa Tanga, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi zaidi ya 5000  waishio humo. Msimbo wa posta ni 21831.

Kata ya Kwediyamba inapatikana kusini magharibi mwa mji wa Chanika. 

Ni eneo ambapo mnada wa Nderema ambao ni gulio kubwa la mifugo hufanyika siku ya Jumamosi.

Kata ya Kwediyamba inaundwa na vijiji vya Kwediyamba, Kwedizando, Tuliani, Kweinkambala na Mpakani. Pia ina shule mbili za msingi na Shule moja shikizi pamoja na shule moja ya sekondari inayotarajiwa kuanza mwanzoni mwa 2021. 

Wakati wa mvua kata hiyo inakuwa na changamoto kubwa ya usafiri kuunganisha vijiji vyake pale mto Msangazi unapojaa maji kupita kiasi.

Marejeo 
  
 

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Kwenjugo

Kwenjugo ni jina la kata ya  Handeni mjini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  7,115  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Mabanda

Mabanda ni jina la kata ya  Handeni mjini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  5,86  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Malezi (Handeni)

Malezi ni jina la kata ya  Handeni mjini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  8,077  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Mdoe

Mdoe ni jina la kata ya  Handeni mjini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  9,541  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Mlimani (Handeni)

Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Mlimani (maana)

Mlimani ni jina la kata ya  Handeni mjini  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  5,252  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Msasa (Handeni)

Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Msasa 

Msasa ni kata ya Handeni mjini katika Mkoa wa Tanga, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 4,328 waishio humo.

Marejeo 
  

 
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Handeni Mjini
Dule "B"

Dule B ni kata ya Wilaya ya Bumbuli katika Mkoa wa Tanga, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  7,971  waishio humo.

Marejeo 
  

 

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Bumbuli
Dule "M"

Dule "M" ni jina la kata ya  Wilaya ya Lushoto  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  8,834  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Lushoto
Kilole (Lushoto)

Kilole ni jina la kata ya  Wilaya ya Lushoto  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  6,460  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Lushoto
Kwekanga

‘‘‘Kwekanga''' ni jina la kata ya  Wilaya ya Lushoto  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  11,858  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Lushoto
Kwemashai

Kwemashai ni jina la kata ya  Wilaya ya Lushoto katika Mkoa wa Tanga, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 5,649  waishio humo. 
 
Kata ya Kwemashai inapatikana kilomita nne mashariki kwa Lushoto mjini baada ya safu ya mlima Kwemsani wenye minara ya simu. Upande wa kaskazini inapakana na msitu mnene wa magamba, upande wa mashariki imepakana na kata ya Gare na upande wa kusini imepakana na kata ya Ubiri.

Historia ya jina "Kwemashai" imetokana na kata hiyo kuwa na miti mingi aina ya Mishai, hivyo enzi za uundwaji wa vijiji watumiaji wa jina hilo waliita Kwemishai, lakini miti ya mishai ikiwa mikubwa sana huitwa mashai hivyo jina Kwemishai lilibadilika na kuwa Kwemashai.

Kata ya Kwemashai imetokana na uendelezaji wa kijiji cha Kwemashai ambacho kilikuwa sehemu ya kata ya Ubiri kujitegemea yenyewe.

Hali ya hewa ya Kwemashai ni baridi kali kipindi kirefu cha mwaka kutokana na kuwa nyanda za juu.

Wakazi wa kata ya Kwemashai ni Wasambaa ambao ndani yake kuna makabila madogomadogo kama: Wambugu, Wahea, Washee, Wazigua, Wapare. Lugha kubwa ya mawasiliano ni Kisambaa ikifuatiwa na Kiswahili.

Wasambaa ni wakarimu na wenye upendo kati yao na kwa wageni, pia ni wachapakazi.

Shughuli kubwa za kiuchumi ni kilimo (kahawa, miwati, mbogamboga, viazi, miwa na matunda), ufugaji wa bandani, biashara, uchanaji mbao, utalii, uchomaji mkaa na ufundi.

Huduma za kijamii zinapatikana kama shule ya msingi, shule ya sekondari, maduka ya bidhaa za nyumbani, mashine za kusagia nafaka n.k.

Miundombinu ni barabara za vumbi zisizopitika kipindi cha mvua, hakuna huduma za afya: wananchi hulazimika kuzifuata hospitali ya wilaya wanapoumwa ambapo ni umbali usiopungua kilomita sita.

Njia kuu za usafiri ni: miguu, pikipiki, taksi, daladala.

Kata yote imeunganishwa na nguvu ya umeme wa TANESCO mwaka 2013. 

Kata ya Kwemashai ina taasisi za kitaaluma kama: Shule ya msingi Kwemashai, shule ya msingi Kirangwi, shule ya secondari Kwemashai. 

Kata bado haina miundombinu ya maji safi na maji taka, wananchi hulazimika kutumia maji ya chemchem ambapo kipindi cha kiangazi baadhi ya maeneo hukumbwa na shida ya maji.

Kata pia ipo mbele kimichezo, ina timu mbili za mpira wa miguu ambazo ni Kahe FC na Mlimani FC ambazo ni maarufu wilaya nzima ya Lushoto na zinatumia kiwanja kimoja cha Kwelugogo. Kuna wachezaji mahiri waliowahi kuichezea Kahe FC kama Sanguue, Rudovick Michael, M'baharia, Mhando, Khalid Kacim, Husein Said, Michael Makamba, Maghuju(Agogo), Juma na wengine wengi.
 
Kata ya Kwemashai ina vitongoji kama Kwelugogo, Misalai, Magira, Kunguli, M`bambala, Kwegundi, Bara, Tamota, Kirangwi, Makungwi, Mgwagwarai, Kwemlua, Kwendaga, Kizungu, Mheza, Kwetongo, Kizaa.

Kwemashai kuna vivutio vya kitalii kama: Kivuga ambao ni mlima mrefu wa jimbo zima la Lushoto, mlima Kwemsani wenye kilele chenye mvuto mzuri, msitu mnene wenye wanyama kama: kima, mbega, fungo, paa, nguruwe mwitu, mwewe n.k.

Kuna miti mbalimbali yenye mvuto kwa wageni kama vile: Muomboa, N'kwati, Mvumo, Mkuyu, Muua, Mshihwi, Mnyasa, Bangwe, Ghai, Kulo n.k.

Marejeo 
  
 
  
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Lushoto
Kwemshasha

‘‘‘Kwemshasha''' ni jina la kata ya  Wilaya ya Lushoto  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  8,093  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Lushoto
Lukozi

‘‘‘Lukozi''' ni jina la kata ya  Wilaya ya Lushoto  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  11,998  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Lushoto
Maheza Ngulu

Maheza Ngulu ni kata ya Wilaya ya Bumbuli katika Mkoa wa Tanga, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 9,006  waishio humo.

Marejeo 
  

 

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Bumbuli
Manolo

Manolo ni jina la kata ya  Wilaya ya Lushoto  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  23,134  waishio humo.

Marejeo 
   
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Lushoto
Milingano

Milingano ni kata ya Wilaya ya Bumbuli katika Mkoa wa Tanga, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 12,467  waishio humo.

Marejeo
  

 

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Bumbuli
Namba asilia

Namba asilia (ing. natural numbers) katika hisabati ni namba zinazotumika kwa kuhesabu (kama hivi "kuna sarafu tatu mezani") na kwa kupanga (kama hivi "huu ni mji wa tatu kwa ukubwa hapa nchini"). Katika lugha za Kizungu, maneno yanayotumika kuhesabia huitwa "namba kadinali".

Baadhi ya waandishi huanza kuhesabu namba asilia na 0, wakifuatia na namba kamili zisizo hasi 0, 1, 2, 3...., ambapo wengine huanza na 1, kisha wakifuatia na namba kamili chanya 1, 2, 3..... Maandishi yatokanayo na namba asilia yasiyohusisha sifuri mara nyingine humaanisha namba asilia pamoja na namba nzima, lakini katika maandishi mengine, neno hili linatumika badala ya namba nzima (ikiwa ni pamoja na namba nzima hasi).

Namba asilia ni msingi ambao katika huo makundi mengine ya namba yameundwa kwa kupitia upanuzi: namba nzima, namba kamili, namba wiano, namba halisi na nyingine nyingi. Minyororo hii ya upanuzi hufanya namba asilia (kutambuliwa) katika mifumo mingine ya namba.

Tabia za namba asilia, ni kama kugawanyika na mgawanyiko wa namba tasa, husomwa katika nadharia ya namba.

Katika lugha ya kawaida, kwa mfano kwenye shule ya msingi, namba asilia zinaweza kuitwa namba za kuhesabia, kuelezea utofauti ya namba za kuhesabia na mwendelezo wa vipimo, ulioanzishwa na namba halisi.

Hisabati
Sabini na tisa

Sabini na tisa (au tisa na sabini) ni namba inayoandikwa 79 kwa tarakimu za kawaida na LXXIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 78 na kutangulia 80. 

79 ni namba tasa.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 79 KK na 79 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Themanini

Themanini (kutoka Kiarabu ثمانون) ni namba inayoandikwa 80 kwa tarakimu za kawaida na LXXX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 79 na kutangulia 81. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 5.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 80 KK na 80 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Themanini na moja

Themanini na moja ni namba inayoandikwa 81 kwa tarakimu za kawaida na LXXXI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 80 na kutangulia 82. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 3 x 3 (au 34).

Matumizi
 Namba hurejea miaka 81 KK na 81 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Ngulwi

Ngulwi ni jina la kata ya  Wilaya ya Lushoto  katika  Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  6,152  waishio humo.

Marejeo 
  

 

  

Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Lushoto
Themanini na mbili

Themanini na mbili ni namba inayoandikwa 82 kwa tarakimu za kawaida na LXXXII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 81 na kutangulia 83. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 41.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 82 KK na 82 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Themanini na tatu

Themanini na tatu ni namba inayoandikwa 83 kwa tarakimu za kawaida na LXXXIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 82 na kutangulia 84. 

83 ni namba tasa.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 83 KK na 83 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Themanini na nne

Themanini na nne ni namba inayoandikwa 84 kwa tarakimu za kawaida na LXXXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 83 na kutangulia 85. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 7.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 84 KK na 84 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Themanini na tano

Themanini na tano ni namba inayoandikwa 85 kwa tarakimu za kawaida na LXXXV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 84 na kutangulia 86. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 17.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 85 KK na 85 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Themanini na sita

Themanini na sita (au sita na themanini) ni namba inayoandikwa 86 kwa tarakimu za kawaida na LXXXVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 85 na kutangulia 87. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 43.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 86 KK na 86 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Nkongoi

Nkongoi ni kata ya Wilaya ya Bumbuli katika [[Mkoa wa Tanga] , Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao  9,208  waishio humo.

Marejeo 
  

 
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Bumbuli
Themanini na saba

Themanini na saba (au saba na themanini) ni namba inayoandikwa 87 kwa tarakimu za kawaida na LXXXVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 86 na kutangulia 88. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 29.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 87 KK na 87 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Usambara (Bumbuli)

Usambara ni kata ya Wilaya ya Bumbuli katika Mkoa wa Tanga, Tanzania. 

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 5,351  waishio humo.

Marejeo 
  

 
Mkoa wa Tanga
Wilaya ya Bumbuli
Themanini na nane

Themanini na nane ni namba inayoandikwa 88 kwa tarakimu za kawaida na LXXXVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 87 na kutangulia 89. 

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 11.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 88 KK na 88 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Themanini na tisa

Themanini na tisa (au tisa na themanini) ni namba inayoandikwa 89 kwa tarakimu za kawaida na LXXXIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 88 na kutangulia 90. 

89 ni namba tasa.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 89 KK na 89 BK.

Tanbihi

Namba asilia