LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Nyama

Nyama ni sehemu za mwili wa wanyama zinazoliwa kama chakula au kitoweo. 

Kwa watu wengi nyama ni chakula muhimu kwa sababu ina protini nyingi ndani yake pamoja na mafuta. Nyama huliwa baada ya kuipika, kuchoma au kukaanga. Kuna sehemu za dunia ambako watu wamezoea kula nyama mbichi wakiteua sehemu lainilaini, kwa mfano nyama ya kusagwa au maini.

Uchumi wa nyama 

Gharama ya nyama ni kubwa kushinda chakula cha mboga kwa sababu kiuchumi nyama ni mboga iliyobadilishwa umbo. Njia yake ni wanyama kula majani na majani haya yakikuza mnyama huwa nyama baada ya kuchinjwa. Kwa njia hiyo kilogramu moja ya protini ya nyama huhitaji kilogramu 5 hadi 10 za protini ya mboga kama lishe ya wanyama. Kwa lugha nyingine ekari zinazolisha wanyama wa kushibisha watu 100 zinaweza kulisha watu 500 hadi 1,000 kwa njia ya nafaka, maharagwe n.k. 

Katika mazingira asilia hili si tatizo kubwa kwa sababu maeneo yabisi hayakufaa kwa kilimo lakini wafugaji wa kuhamahama waliweza kuzunguka huko na wanyama wao ilhali nchi yenye mvua na rutuba ilitumiwa kwa kilimo cha mimea ya kulisha watu. 

Kilimo cha kisasa kimebadilisha muundo huo kwa sababu sehemu kubwa ya mavuno hutumiwa kwa lishe ya wanyama. Tatizo lake linaonekana pale ambako nchi tajiri kama Marekani au zile za Ulaya zinanunua nafaka au maharagwe kote duniani kama lishe ya wanyama wao. Kwa njia hiyo wanasababisha bei ya vyakula hivi kupanda hata wakazi maskini wanaona bei ya vyakula zinapanda kushinda uwezo wao.

Historia 
Uthibitisho wa Paleontolojia unaonyesha kuwa nyama ilikuwa sehemu kubwa ya chakula cha binadamu toka kale. Jamii za kale za wawindaji zilipata nyama kwa kuwinda wanyama wakubwa kama [kulungu]] 

Wanyama ambao sasa ni vyanzo vikuu vya nyama walianza kuliwa toka mwanzo wa maendeleo ya ustaarabu:

 Kondoo wanatoka Asia Magharibi.
 Ng'ombe wana asili ya Mesopotamia baada ya kuanzishwa kwa kilimo.
 Nguruwe wanaaminika kutoka katika nchi inayojulikana siku hizi kama Hungaria.

Viungo vya nje

Chakula
Boutros Boutros-Ghali

Boutros Boutros-Ghali (Kar. بطرس بطرس غالي, Kikopti: Bουτρος Βουτρος-Γαλι) (alizaliwa 14 Novemba 1922 - 16 Februari 2016) alikuwa mwanasiasa na mtaalamu wa sheria kutoka nchini Misri. Alikuwa katibu mkuu wa Umoja wa KimataifaUN kati ya 1992 na 1996.

Alizaliwa katika familia ya Wakristo Wakopti mjini Kairo. Babu yake alikuwa waziri mkuu wa Misri. Baada ya shule alisoma sheria kwenye chuo kikuu cha Kairo akamaliza 1946 akaendelea kuchukua shahada ya udaktari huko Ufaransa.

Baada ya kufunza miaka kadhaa alipewa nafasi ya naibu waziri wa maswala ya kigeni chini ya rais Anwar as-Sadat. Akishughulika amani kati ya Israeli na Misri alisaidia pia kutiwa huru kwa aliyekuwa rais wa Afrika Kusini Nelson Mandela.

Kuanzia Januari 1992 hadi Januari 1997 alikuwa Katibu Mkuu wa UM, akiwa Mwafrika wa kwanza kwenye nafasi hii.

Waliozaliwa 1922
Wanasiasa wa Misri
Wakopti
Umoja wa Mataifa
César Franck

César Franck (10 Desemba 1822 - 8 Novemba 1890) alikuwa mtunzi wa Opera, mpiga kinanda na mwalimu wa muziki wa Kibeligiji-Kijerumani aliyekuwa anaishi nchini Ufaransa. Alikuwa mmoja kati wa watunzi maarufu wa kipindi cha romantiki. Alikuwa mpigaji kinanda wa Kanisa la Mtakatifu Clotilde la mjini Paris kwa zaidi ya miaka 30 na akawa anafundisha vijana wengi wenye vipaji vya muziki. Miziki yake iliyomingi ambayo ni maarufu zaidi, aliitunga akiwa tayari yungali mtu mzima.

Viungo vya nje 
 
 
   International César Franck Society 
  Biography  at Decca Classics
  Performances of works by César Franck in MP3 format at Logos Virtual Library
  L'Organiste played on virtual harmoniums 

Watunzi wa Ubelgiji
Wanamuziki wa Ubelgiji
Watunzi wa Ufaransa
Wanamuziki wa Ufaransa
Watunzi wa Ujerumani
Wanamuziki wa Ujerumani
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1822
Waliofariki 1890
Kanisa la Mtakatifu Clotilde

Kanisa la Mtakatifu Clotilde (maarufu kama: Basilique Ste-Clotilde) ni basilika la mjini Paris, linatokea katika maeneo ya Rue Las Cases, katika eneo la Saint-Germain-de-Pres. Kanisa hili linafahamika zaidi kwakuwa na minara miwili, yaani kulia na kushoto kote kuna minara.

Historia ya kanisa la Mtakatifu Clotilde 
Ujenzi wa kanisa la basilica liliteuliwa lijengwe na Baraza kuu la Mji wa Parisi mnamo mwaka wa 1827. Lilisanifiwa na msanifu majengo F. C. Gau, kwa mtindo wa kizamani neo-Gothic (ujenzi wa Ulaya ya magharibi). Kazi ilianza mnamo mwaka 1846, ingawaje Gau alifariki mnamo mwaka wa 1853, lakini kazi iliendelezwa na Bw. Théodore Ballu ambaye alilimalizia kanisa hilo kabisa kunako mwaka wa 1857. Na likaja kufunguliwa mnamo tarehe 30 Novemba ya mwaka wa 1857 na Kadinali Morlot.

Wapigaji Kinanda wa Kanisa la Mtakatifu Clotilde 
Kanisa la Mtakatifu Clotilde linafahamika zaidi kwa wapiga vinanda wa kanisa hilo. Waliokuwa wapigaji kinanda maarufu wa kanisa hilo ni: 

 César Franck 1859-1890
 Gabriel Pierné 1890-1898
 Charles Tournemire 1898-1939
 Jean Langlais 1945-1987
 Jacques Taddei 1987-

Paris
Makanisa nchini Ufaransa
Majengo ya Ufaransa
Jozi (tunda)

Jozi, koko au kokwa ni mbegu kavu za mimea kadhaa zinazoliwa kama chakula cha kibinadamu. Kibotania mbegu huitwa jozi kama tunda lina mbegu moja tu (mbili kwa nadra) ndani yake na ganda linalozunguka mbegu yenyewe linakauka kuwa ngumu kama ubao. Kwa lugha ya kila siku jozi inaweza kuwa pia mbegu ya tunda lenye nyama, k.m. lozi, au vitembwe, k.m. nazi (usumba).

Jozi na koko ni mbegu bila ganda lake, lakini kokwa kirasmi ni ganda la mbegu, ingawa watu wengi hutumia kokwa kwa maana ya mbegu pamoja na ganda lake.

Ganda la jozi kwa maana ya kibotania limeundwa kwa ukuta wa ovari. Ganda la jozi nyingine imeundwa kwa tabaka la ndani la ukuta huo (endokarpi).

Jozi ni chakula bora kwa sababu ina mafuta na protini ndani yake pamoja na vitamini na madini  mbalimbali.

Mifano ya jozi
 Korosho
 Makadamia
 Karanga
 Lozi
 Nazi
 Hazeli
 Pistacho
 Jozi ya kizungu
 Aramoni

Picha

Viungo vya Nje 

Botania
Matunda
Utao

Utao (pia: udao) ni aina ya imani katika nchi ya China inayoitwa wakati mwingine falsafa na wakati mwingine dini.

Asili yake ni katika karne ya 4 KK wakati mzee Laotze alipoandika kitabu cha Tao te king. Mafundisho yake ni msingi wa Utao.

Nembo yake ni alama ya taijitu inayojulikana zaidi kama yin-yang inayoonyesha jinsi gani vilivyo kinyume ni umoja. 

Pamoja na Ukonfusio na Ubuddha ni moja ya imani tatu zilizoathiri na kuumba utamaduni wa China. Mafundisho yake huonekana katika Siasa, uchumi, sanaa, falsafa, fasihi, chakula, tiba, kemia, jiografia na elimu ya vita. 

Tao au Dao kiasili ni neno la Kichina la kutaja "njia". Katika Utao imekuwa njia ya kutaja nguvu inayoratibu ulimwengu. Wafuasi wa Utao huamini ya kwamba hakuna maneno ya kibinadamu yanayoweza kueleza tao yenyewe. Kwa hiyo wanaona umuhimu wa kufuata utaratibu wa maisha badala ya majadiliano ya kinadharia. Tao ina nia yake na mtu anatakiwa kwenda sambamba iwezekanavyo na mwendo asilia wa maisha.

Mafundisho yake hukazia sifa za huruma, upole na unyenyekevu.

Watao wanaokazia upande wakidini wanatafuta raha ya milele. Katika imani yao kuna miungu mingi kwenye ngazi mbalimbali ya enzi. Miungu wa juu ni "watatu walio safi". 

Wakati wa ukomunisti mkali chini ya Mao Zedong utao uligandamizwa pamoja na dini zote na mahekalu mengi yaliharibiwa. Wamonaki na makuhani walifungwa gerezani, wengine kuuawa na kulazimihswa kuacha kazi yao. Lakini imani iliendelea kwa siri. Leo hii kuna makadirio ya kwamba labda Wachina milioni 80 hufuata tena Utao pamoja na wengine nje ya Jamhuri ya Watu wa China kama huko Taiwan, Singapur na penginepo.

Viungo vya nje 
 Taoist Texts Online

Utamaduni wa China
Falsafa
Dini
Jamii kunde

Jamii kunde (makundekunde) ni jina la kujumlisha mbegu za kuliwa zinazofanana na kunde. Zote zinatokana na mimea ya jamii ya Fabacea (au Leguminosa). Mbegu hizi ziko ndani ya ganda linalokauka na kumwaga mbegu kwa ardhi.

Mbegu za makundekunde ni sehemu muhimu ya chakula cha kibinadamu kwa sababu huwa na kiwango kikubwa cha protini na pia huleta mazao mazuri. Kwa watu wasiokula nyama au wana uwezo mdogo tu kujipatia nyama mbegu za jamii kunde zinatosheleza mahitaji ya protini.

Kati ya mazao ya jamii kunde ni:
bwanda
choroko
dengu
fiwi
fiwi mafuta au njahe
gwaru
maharagwe
kunde
kunde-mwitu
mbaazi
njegere kubwa
njegere za kizungu
njugu au karanga
njugu-mawe
njugu Hausa
soya

Mimea
Chakula
Mikhail Glinka

Mikhail Ivanovich Glinka (Kirusi: Михаи́л Ива́нович Гли́нка) (1 Juni 1804 – 15 Februari 1857) alikuwa mtunzi wa Opera wa kwanza kutambulika zaidi kwa nchi ya Urusi. Huyu mara nyingi hutazamika kama baba wa muziki wa klasiki kwa nchi ya Urusi.

Viungo vya nje 
 Cylinder recording of a Glinka composition, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the :en:University of California, Santa Barbara Library.
 Glinka — the author of Russian national anthem in Russian. by K.Kovalev - Eng.
 Leicestershire Schools Symphony Orchestra performs Russlan and Ludmilla overture A short video from 1998
 Chamber Music Sound-bites & Short biography
 
 Turgenev and Glinka (with music samples)

Watunzi wa Urusi
Wanamuziki wa Urusi
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1804
Waliofariki 1857
Muhogo

Muhogo (Kiing. cassava) ni mmea wa jenasi Manihot na chakula muhimu katika Afrika, Amerika Kusini na nchi za Asia Kusini. Sehemu ya kuliwa ni hasa viazi vyake (mizizi minene au mahogo) vilivyo na wanga nyingi halafu pia majani yake yenye protini na vitamini.

Sumu ndani ya aina za muhogo
Kuna aina kadhaa za muhogo zinazotofautiana hasa katika kiwango cha sianidi (cyanide) ndani yake. Sianidi ni sumu inayoandaliwa  ndani ya mmea kwa umbo la kemikali linamarin. Linamarin hubadilika kuwa sianidi. 

Viwango vya sianidi vinatofautiana kati ya spishi mbalimbali za muhogo. Aina zenye kiwango kidogo sana hazina matatizo lakini kwa jumla zao linatakiwa kuandaliwa kabla ya kuliwa. 

Dawa ya sianidi hupotea kwa kuacha mizizi katika maji kwa siku mbili tatu. Njia nyingine ni upishi kwa joto kali kwa mfano kukaanga katika mafuta. Njia nyingine inayotumiwa hasa Afrika ya Magharibi ni kusaga viazi na kukoroga unga katika maji; baada ya masaa kadhaa maji hubadilishwa na uji unapikwa kuwa aina ya ugali. 

Mwenda-usiku na jamaa
Chakula
Mboga

Mboga ni sehemu za mimea zinazopikwa na kuliwa kama chakula cha kibinadamu. Kwa kawaida tunda, jozi, mbegu au nafaka hazihesabiwi kati ya mboga. 

Mifano ya mboga ni:
 mboga majani kama sukumawiki, spinachi, kabeji, mchicha, chainizi, mgagani, mnavu, matembele,kisamvu, majaniyaboga na majaniyakunde
 shina kama kitunguu, liki n.k.
 mizizi kama karoti, figili n.k.
 matunda kama nyanya, pilipili n.k.

Chakula cha mboga chaingiza vitamini na madini muhimu katika mwili.

Chakula cha kupikwa 
Kwa kawaida huliwa baada ya kupikwa ingawa kuna aina zinazoliwa bichi pia kwa mfano karoti.

Majani mabichi 
Majani mengine huliwa bichi kama ni laini sana na ladha inapendeza yanaitwa saladi. Mchanganyiko wa nyanya, vitunguu na pilipili ni kachumbari. Saladi na kachumbari huongezwa mara nyingi mafuta, chumvi na asidi ya limau au siki kwa ladha.

Mboga kama chakula cha kando 
Mboga hutazamiwa kama sehemu ya chakula pamoja na ugali, ndizi au wali ambayo ni chakula cha kushibisha. Kutokana uzoefu huu wakati mwingine hata nyama huitwa "mboga" kwa maana ni chakula cha kando pamoja na ugali n.k.
Darubini

Darubini (kutoka Kiajemi: دوربين, dorbin) ni kifaa cha kutazamia vitu ambavyo viko mbali. Kutegemeana na kusudi lake kuna aina mbalimbali:

 Darubini ndogo za mkononi ni vyombo vinavyotumiwa na wapenda mazingira asilia, wawindaji, polisi na jeshi. 

 Darubini kubwa hupatikana mara nyingi katika paoneaanga (vituo vya elimuanga); kuna hasa aina mbili:

 darubininuru (optical telescope) kubwa hutumiwa na wataalamu wa anga kwa kutazama magimba ya angani kama jua, mwezi, nyota, sayari au nyotamkia. Darubini hizo huwa ama  
darubinilenzi (refracting telescope)
darubiniakisi (reflecting telescope).  

 darubiniredio hutumiwa pia na wanaastronomia zikikusanya mawimbi ya sumakuumeme zinazofaa kutupa picha za violwa vya mbali sana isizoonekana kwa njia ya nuru ya kawaida. Zinafaa pia kuonyesha tabia za violwa vya angani vya karibu zaidi zisizotambulika kwa njia ya nuru.

Historia ya darubini 
Darubini ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa mwaka 1608 na Mholanzi Hans Lipperhey aliyekuwa fundi miwani akaunganisha lenzi mbili katika bomba. 

Mfano wake ulichukuliwa na kuboreshwa na mwanaastronomia Mwitalia Galileo Galilei aliyeanza kuitumia mwaka 1610 kwa kuangalia nyota. Aligundua mara moja miezi ya sayari Mshtarii. 

Muundo tofauti uligunduliwa na padre Nicolaus Zucchius mwaka 1616 uliotumia kiakisi parabola kwa kukusanya mishale ya nuru.

Katika karne zilizofuata vyombo hivyo viliendelea kuboreshwa. 

Mtambo mpya ulipatikana katika karne ya 20 kwa kutumia mnururisho wa sumakuumeme kutoka nyota iliyoendelezwa kuwa darubiniredio.

Elimu ya ulimwengu wetu ilipanuka sana tangu kupelekwa kwa darubini za angani kwenye anga-nje zinazopokea nuru na mawimbi ya sumakuumeme bila athari ya angahewa ya Dunia.

Viungo vya nje 
 http://www.eso.org/projects/owl/
 The Resolution of a Telescope 
 http://www.eurocosm.com/Application/images/telescopes/525-telescope-lg.jpg

Tazama pia 
 Hadubini (au darubini ya vidudu)

Viungo vya nje

Sayansi
Teknolojia
Vifaa vya elimuanga
Kiendeshi diski kuu

Diski kuu au kiendeshi diski kuu ni sehemu ya kompyuta ambako kumbukumbu ya habari hutunzwa. Inaitwa pia kwa kifupi chake cha Kiingereza HDD (hard disk drive) au HD (hard drive). Inaitwa diski kuu kwa sababu komputa hutumia diski mbalimbali kwa mfano CD au diski ndogo aina ya flopi.

Muundo wa HDD 
Diski kuu kwa kawaida inaonekana kama sanduku ndogo ya metali iliyofungwa kabisa. Ndani yake kuna diski inatunza kumbukumbu ya habari yote yaliyowekwa mle. Sanduku imefungwa kabisa ili vumbi au takataka isiingie ndani.

Ndani ya sanduku ya nje kuna diski nyembamba au visahani moja, mbili au zaidi. Zinatengenezwa kwa kioo au aloi ya alumini. Diski hii imefunikwa kwa ganda la aloi lenye tabia ya kisumaku.

Kazi ya HDD

Kuandika 
Diski inazungushwa kwa injini ya uememe ndogo haraka sana hadi mara 15,000 kwa dakika. Mkono unaoshika kalamu sumaku (huitwa pia "head" - kichwa) unapita juu yake. Kalamu unaacha alama sumaku kwenye mahali padogo usoni wa diski. Mfululizo wa nukta yenye chaji na nukta bila chaji inatunza habari kwa mfano herufi za alafabeti au pia picha. Chaji inabaki mahali pake kutokana na sifa za aloi inayofunika diski.

Kusoma 
Wakati wa kusoma habari mkono unapita juu ya uso wa diski na kalamu inafanya kazi kinyume ya kuandika safari hii inagundua alama sumaku zilizopo na mfululizo wa nukta sumaku na nukta bila alama ya sumaku unasomwa na tarakilishi.

Kufuta 
Wakati wa kufuta kumbukumbu mkono unapita juu ya sehemu ya diski ambako habari inatakiwa kufutwa na kuondoa chaji.

Kuna hatari ya kuweka sumaku karibu na kompyuta kwa sababu sumaku inaweza kuathiri kumbukumbu kwenye diski.

Kompyuta
Ukuta wa China

Ukuta mkubwa wa China ni kati ya majengo makubwa kabisa yaliyowahi kujengwa duniani. Ni mfululizo wa kuta na ngome unaofuata mpaka kati ya China na mbuga baridi za Asia ya Kaskazini na Asia ya Kati. Ulijengwa kwa shabaha ya kulinda China dhidi ya mashambulio ya makabila ya wahamiaji wa sehemu hizo. 

Jumla ya kuta zote ina urefu wa kilomita zaidi ya 21,000. 

Ujenzi ulianza katika karne ya 7 KK na kuendelea hadi karne ya 16 BK.

Historia ya ukuta 
Ukuta ulijengwa na nasaba mbalimbali za watawala wa China tangu mwaka 200 KK. Shabaha yake ilikuwa ulinzi wa milki dhidi ya mataifa na makabila wa kaskazini walioendelea kushambulia China. Watu wa kaskazini walikuwa wahamiaji waliotumia farasi na ngamia, hivyo haikuwa rahisi kujua ni wapi watakapojaribu kuingia.

Ukuta jinsi ulivyo ni ukuta wa nasaba ya Ming uliojengwa kuanzia mnamo mwaka 1500. Mnamo mwaka 1700 ukuta uliachwa bila kutunzwa tena kwa sababu katika karne ya 17 sehemu kubwa za Mongolia nje ya ukuta ziliunganishwa na China.

Vipimo 

Ukuta huwa na upana kati ya mita 4 hadi 8 na kimo cha mita 6 hadi 9. 

Kila baada ya mita mia minara ilijengwa ukutani. Minara hii ilikuwa vituo vya kulala kwa walinzi, pia ngome zao wakati wa kushambuliwa na vituo vya mawasiliano kati ya mnara na mnara. Kwa jumla ukuta ulikuwa na minara 25,000.

Tanbihi

Viungo vya nje

Uchina
Majengo
Edvard Grieg

Edvard Hagerup Grieg (15 Juni 1843- 4 Septemba 1907) alikuwa mtunzi wa Opera na mpigaji kinanda maarufu kutoka nchi Norwei. Huyu nae alikuwa mmoja kati ya watunzi wa Opera kwa kipindi cha Romantiki.

Viungo vya nje 
 
 The 100th year commemoration of Edvard Grieg's death official site
 The Grieg archives at Bergen Public Library
 Troldhaugen Museum, Grieg's home 
 Biography of Grieg  by prof. Harald Herresthal
 Grieg: the work list (Norwegian/English) 
 Films about Grieg's life: What Price Immortality? (1999), Song of Norway (1970)

Nakala na baadhi ya rekodi za Edvard Grieg 
 www.kreusch-sheet-music.net - Grieg's complete piano works
 Kunst der Fuge: Edvard Hagerup Grieg - MIDI files
 Works by Grieg in MP3 format at Logos Virtual Library

Watunzi wa Norwei
Wanamuziki wa Norwei
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1843
Waliofariki 1907
Monica Bellucci

Monica Anna Maria Bellucci (amezaliwa tar. 30 Septemba 1964) ni mwigizaji na mwanamitindo kutoka nchini Italia.

Wasifu

Maisha ya awali 
Bellucci alizaliwa mjini Città di Castello, Umbria, Italia, akiwa kama binti wa Maria Gustinelli, mchoraji, na Luigi Bellucci, ambaye anamiliki kampuni ya magari makubwa ya kusafirishia mizigo.

Bellucci alianza shughuli za uwanamitindo tangu yungali na umri wa miaka 16, pale alipohitimu elimu yake ya sekondari katika shule ya Liceo Classico.

Hapo awali alijifua na elimu ya uwanasheria, lakini kwa uwanamitindo wake ulimsaidia kujipatia vijisenti vya kumwendeleza kwa masomo ya twisheni wakati akiwa anasoma katika Chuo Kikuu cha Perugia, na maisha ya urembo yalimfanya Monica kuwa mbali na masomo yake ya uwanasheria.

Belluci ni mzungumzaji mzuri wa lugha ya Kitaliano, Kifaransa na Kiingereza kwa ufasaha - vilevile Kihispania, na pia amewahi kucheza filamu nyingi tu kwa lugha hizo.

Filamu alizocheza 
 Bram Stoker's Dracula (1992)
 L'appartement (1996)
 Dobermann (1997), Nat the Gypsy
 Under Suspicion (2000)
 Malèna (2000)
 Le Pacte des Loups (2001)
 Astérix & Obélix: Mission Cléopâtre (2002)
 Irréversible (2002)
 Tears of the Sun (2003)
 Ricordati di me (2003)
 The Matrix Reloaded (2003)
 The Matrix Revolutions (2003)
 The Passion of the Christ (2004)
 She Hate Me (2004)
 The Brothers Grimm (2005)
 Manuale d'amore 2 - Capitoli successivi (2006)
 Shoot 'Em Up (2007)
 Heart Tango (2007)

Viungo vya nje 
 
 .
 

Waigizaji filamu wa Italia
Wanamitindo wa Italia
Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Burj Khalifa

Burj Dubai (Kiarabu برج دبي‎ - Mnara wa Dubai) ni jengo kubwa la maghorofa linaloendelea kujengwa nchini Dubai (Falme za Kiarabu) tangu mwaka 2004. Litakapokamilika mwaka 2009 litakuwa jengo lenye kimo kikubwa duniani.

Burj Dubai inatarajiwa kufungulia Septemba 2009. Mipango kamili bado ni siri lwa sababu wajenzi wanataka kuwa na uhakika ya kwmaba itakuwa jengo kubwa duniani. Hivyo wameandaa kuongeza ghorofa kama jengo lingine linaendelea kujengwa popote duniani. Kwa sasa inasemekana kuwa na ghorofa 162 na eneo la vyumba vyote ni 334,000 m². Ghorofa ya juu itaishia kwa mita 643 na antenna juu yake itafikia mita 818. Gharama zilipangwa kuwa bilioni za dolari 14.1. 

Ghorofa 37 za kwanza zitakuwa hoteli. Juu yake kuna makazi 779 katika ghorofa 38-108 na 700 yameshauzwa. Ghorofa za juu zitakuwa na ofisi na makazi maalumu. 

Kutokana na ukubwa na urefu wake Burji khalifa ,husafishwa kwa wiki nane(8).Kihistoria Burj khalifa, ilijengwa kwa ajili ya kuliingizia taifa kipato baada ya mfalme wa falme za kiarabu wa wakati ule kuona hakuna kivutio cha watalii nchini humo.Akaamua lijengwe jengo lefu kuliko yote yote ulimwenguni na wakalipa jina la, BURJ KHALIFA.

Picha za ujenzi 

Majengo
Falme za Kiarabu
Franz Liszt

Franz Liszt (22 Oktoba 1811 – 31 Julai 1886) alikuwa mtunzi wa Opera na mpigakinanda mashuhuri kutoka nchini Hungaria. 

Amefahamika sana kwa ujuzi wake wa upigaji kinanda kwa haraka zaidi na kuwa na maarifa ya juu katika fani hiyo.

Upande wa dini, alikuwa Mkristo wa Kanisa Katoliki, tena mwanachama wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.

Viungo vya nje 
 The Love Affairs of Great Musicians, Volume 2 by Rupert Hughes, full-text from Project Gutenberg
 Franz Liszt Project  - A comprehensive Liszt site with searchable databases.
 
 Letters of Franz Liszt 
 Concert programme for September 16, 1840 at The Centre for Performance History 
 Old cylinder recordings of orchestral arrangements of Liszt Hungarian Rhapsodies, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library.
 International Franz Liszt Piano Competition - official page
 Catalogue of the Complete Liszt Recording by Leslie Howard
 Liszt in Limerick , The Old Limerick Journal, Richard Ahern
 Sausage Lynx Franz Liszt Page,Frenetically filled with fascinating Franz Liszt information
 Liszt Archive

Nakala za muziki wake 
 www.kreusch-sheet-music.net Liszt's piano works
 
 
 -Free Sheet Music at SheetMusicFox

Rekodi zake 
 Michael Sayers: Liszt's Resignazione as a mp3 file 
 Kunst der Fuge: Franz Liszt - (Live) MIDI files
 Liszt at Magnatune MP3 Creative Commons recordings
 Liszt's page at Classical Archives
 Liszt, Franz  - Biography and Music.
 Demko Miroslav: Franz Liszt compositeur Slovaque, L´Age d´Homme, Suisse, 2003.

Kazi za fasihi 
 

Waliozaliwa 1811
Waliofariki 1886
Watunzi wa Hungaria
Wanamuziki wa Hungaria
Watunzi wa Romantik
Wafransisko
Koloseo

Koloseo (kwa Kiitalia: Colosseo; jina la Kilatini: Amphitheatrum Flavium) ni uwanja wa michezo cha kale mjini Roma kilicho katika hali ya maghofu kutokana na umri wake wa karibu miaka 2000. Ni kati ya majengo mashuhuri zaidi mjini Roma na duniani kwa ujumla. Wakati wa Dola la Roma ilikuwa jengo kubwa kabisa lililojengwa na Waroma wa Kale.

Inahesabiwa kati ya maajabu mapya ya dunia na kati ya urithi wa dunia.

Historia
Koloseo ilijengwa kuanzia mwaka 72 hadi 90 BK. Kaisari Vespasiano alianzisha ujenzi kwa kutumia mapato ya windo la vita ya Waroma dhidi ya Uyahudi na hasa hazina ya hekalu la Yerusalemu. Ilikamilishwa na Kaisari Titus.

Kiwanja kilikuwa na nafasi kwa watu 50,000 hadi 75,000. Watazamaji waliangalia maonyesho ambako watu au wanyama waliuawa. Michezo hii iligharamiwa na serikali kwa ajili ya wakazi wa mji kama burudani. Falsafa ya kisiasa ya Roma ilisema ya kwamba watu wanatulia wakipewa "panem et circenses" yaani "chakula na michezo". 

Baada ya ushindi wa Ukristo dhidi ya dhuluma za kidini, mashindano ya kuua watu yalipingwa na Kanisa. Shindano la mwisho lilitokea mwaka 434/435. Mapigano dhidi ya wanyama yaliendelea hadi mwaka 523. Lakini baada ya mwisho wa Dola la Roma idadi ya wakazi wa Roma ilipungua na Koloseo haikutumiwa tena kwa michezo. 

Katika karne zilizofuata wakazi wa Roma walitumia Koloseo kama windo la mawe kwa ajili ya ujenzi. Hivyo sehemu kubwa ya jengo imepotea. 

Uharibifu ulisimamishwa na Papa Benedikto XIV aliyetangaza Koloseo kuwa ukumbusho wa mashahidi Wakristo waliouawa hapa na tangu 1744 imehifadhiwa.

Michezo katika Koloseo 
Michezo katika Koloseo ilikuwa hasa ya aina mbili:

 mashindano ya wapiganaji walioshindana kwa silaha za kweli hadi kifo. Wapiganaji waliitwa na Waroma kwa jina la "gladiator" yaani "mwenye upanga". Wengi wao walikuwa watumwa lakini wengine walikuwa watu huru. Walijifunza mapigano kwa silaha kwa ajili ya maonyesho na kuitumia kwenye kiwanja mbele wa watazamaji. Walioshinda walipata tuzo na zawadi nyingi. Wegine walikufa na kusahauliwa.

 mashindano kati ya watu na wanyamapori. Waroma wa Kale walikamata wanyamapori kutoka Ulaya na Afrika ya Kaskazini kwa ajili ya maonyesho hayo. Wanyama waliuawa na magladiator kwenye kiwanja mbele ya watazamaji, lakini ilitokea pia ya kwamba wawindaji waliuawa na wanyama.

Waroma wa Kale walipenda maonyesho hayo.

Palikuwa pia na michezo ya pekee:
 kiwanja kilijazwa maji na jahazi, pia manowari ndogo, ziliwekwa humo ili zishindane. Michezo hii ilikuwa ghali sana na ni makaisari tu walioweza kugharamia michezo ya aina hii.

 Tangu karne ya 3 Wakristo waliuawa kiwanjani kama sehemu ya maonyesho. Ukristo ulikuwa dini marufuku katika Roma ya Kale hadi mwaka 313. Wakati mwingine Wakristo walikamatwa kwa wingi na kupewa adhabu ya kifo. Walionekana walifaa kwa maonyesho ambako walisimamishwa mbele ya wanyamapori kama simba, chui au dubu.

Marejeo

Roma
Dola la Roma
Viwanja vya michezo Italia
Historia ya Ukristo
Urithi wa Dunia
1lib1ref 2023
Gustav Mahler

Gustav Mahler (7 Julai 1860 – 18 Mei 1911) alikuwa mtunzi wa Opera na mwelekezi wa Kibohemia-Kiaustria.
Mahler alipata kufahamika sana wakati wa uhai wake kwa kuwa kama mwelekezi wa mabendi yaani kondakta wa muziki. Pia akawa mmoja kati ya waliopata kufahamika katika kipindi cha Romantic, ingawaje muziki wake hauja kubalika kisawasawa katika kituo cha muziki cha mjini Vienna wakati wa uhai wake.

Viungo vya nje 
 Obituaries
   Mahler's obituary in the Musical Times of Juni 1911

 Biographies and essays
 Discovering Mahler  The fourth and final volume of Donald Mitchell's study of the composer and his music (The Boydell Press 2007)
 Gustav Mahler Profile on BBC
 Gustav Mahler Profile  on the Classical Composers Database
 An survey of Mahler Symphonies recordings 
 Lewis Thomas: Late Night Thoughts on Listening to Mahler's Ninth Symphony
 Gustav Mahler and the Crisis of Jewish Identity
 Andante Mahler page 
 Gustav Mahler: Symphony # 4, written by Peter Gutmann, music journalist.

 Mahler organizations, archives...
 The Gustav Mahler Society (UK)
 The Gustav Mahler Society of New York
 The International Gustav Mahler Society 
 The Mahler Archives 
 Médiathèque Musicale Mahler 
  gustav-mahler.es 
  The Gustav Mahler Society (Czech Republic) - maintains Mahler's Birthplace

 Recordings, books and sheet music
 Project Gutenberg Australia has a biography of Gustav Mahler by Gabriel Engel (1892-1952), Gustav Mahler, Song Symphonist
 
 "What the Universe Tells Me: Unraveling the Mysteries of Mahler's Third Symphony" a 2 DVD set from VAI

 Variae
 Reviews of Mahler Symphonies by Jens F. Laurson, Ionarts
  Elena Chernova Gustav Mahler Fanpage
 Colorado MahlerFest (Boulder, Colorado)
  Gustav Mahler in Hamburg
  Gustav Mahler's maximum card from Israel 

Watunzi wa Austria
Wanamuziki wa Austria
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1860
Waliofariki 1911
Felix Mendelssohn

Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy, anafahamika zaidi kama Felix Mendelssohn (3 Februari 1809 – 4 Novemba 1847) alikuwa mtunzi wa Opera, mpigaji kinanda na mwelekezi maarufu kutoka nchini Ujerumani. Huyu nae alikuwa mmoja kati ya watunzi mashuhuri wa kipindi cha Romantic.

Viungo vya nje 
 Felix Mendelssohn House and Foundation, Leipzig 
 Some info about the Mendelssohn's Violin Concerto  at violinmp3.com
 
 The Mendelssohn Project A project with the objective of "recording of the complete published and unpublished works of Felix and Fanny Mendelssohn".
 Complete recording of Songs without Words  by Daniel Gortler

Watunzi wa Ujerumani
Wanamuziki wa Ujerumani
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1809
Waliofariki 1847
Modest Mussorgsky

Modest Petrovitch Mussorgsky (1 Machi 1839 - 28 Machi 1881) alikuwa mtunzi wa Opera kutoka nchini Urusi. Alikuwa maarufu sana kwa opera zake na nyimbo zilizo safi kwa mandhari ya Kirusi.

Viungo vya nje 
 
 Tableaux d'une exposition Transcription pour contrebasse seule par Mauricio ROMERO
 Turgenev and Mussorgsky  (with music samples)

Watunzi wa Urusi
Wanamuziki wa Urusi
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1839
Waliofariki 1881
Sergei Rachmaninoff

Sergei Vasilievich Rachmaninoff (Kirusi: Сергей Васильевич Рахманинов, Sergej Vasil’evič Rakhmaninov) (1 Aprili 1873 – 28 Machi 1943) alikuwa mtunzi wa Opera, mpigaji kinanda na mwelekezi mashuhuri kutoka nchini Urusi. Huyu aliwahi kuwa bingwa wa muziki wa clasiki katika Ulaya kwa kipindi cha Romatic.

Viungo vya nje 
 Rachmaninoff Society, Vladimir Ashkenazy President
  German Rachmaninoff page
  Rachmaninoff's Works for Piano and Orchestra: Analysis of Rachmaninoff's Works for Piano and Orchestra
  Rachmaninoff Photogallery : Rare photos and video
 
 Complete list of Rachmaninoff's performances as a conductor
 
  A complete and precise French site on Rachmaninoff
  A complete list of Rachmaninoff's works
 Biography at allmusic.com

Rekodi zake na baadhi ya faili za MIDI 
  Selection of midi files 
  Rachmaninov Piano Trio No.1 sound-bites
  Arkady Chubrik Classic Music Collection: Rachmaninov, many free recordings in MP3 format (in Russian)

Tungo za bure 
 
 
 Piano etudes, Op. 30–39 at Kreusch-Sheet-Music.net

Watunzi wa Urusi
Wanamuziki wa Urusi
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1873
Waliofariki 1943
Mnara

Makala hii inataja Mnara kama jengo refu. Kwa makala ya Mnara kata ya Wilaya ya Lindi Vijijini, tafadhali fungua hapa.

Mnara (kut. Kar. مناره‎ manara) ni jengo refu na kimo chake kinazidi kipenyo chake mara kadhaa. 

Kuna aina nyingi za minara:
 - siku hizi nyumba katika kitovu cha miji mikubwa hujengwa kama maghorofa yenye ghorofa makumi hadi mamia
 - misikiti na makanisa huwa na minara kwa ajili ya matangazo ya ibada kwa njia ya sauti ya mtu au kengele
 - minara mirefu hujengwa kwa kusudio la kupata mahali pa juu pa antena ya TV, redio au simu
 - kwenye pwani za bahari kuna minara ya taa inayoongoza meli wakati wa usiku
 - kuna minara ya maji inayobeba tangi kubwa ya maji katika maeneo pasipo milima kwa kusudio la kuwa na shindikizo la kudumu kwa ajili ya maji ya bomba
 - aina mbalimbali zimejengwa kwa ajili ya kusudio maalamu kama vile mnara ambako walinzi moto hukausha mipira ya maji, minara ya parachuti ambako wanafunzi wanafanya mazoezi ya kwanza, minara ya kubeba madaraja na mengine
 minara nyingi za kihistoria ina kusudi la ulinzi na usalama kwa mfani minara mingi ya ukuta wa China.
 
Mnara wa kihistoria unaojulikana zaidi ni mnara wa Babeli unaotajwa katika Biblia (kitabu cha Mwanzo 11). Wataalamu wengi huona ilikuwa aina ya zigurat yaani jengo kubwa lililounganisha tabia za mnara na piramidi. 

Majengo
Jengo la Empire State

Jengo la Empire State ni nyumba ya maghorofa mashuhuri mjini New York (Marekani) yenye umbo la mnara. Ilikuwa jengo ndefu la dunia kwa muda wa miaka 40 tangu ukamilifu wake mwaka 1931 hadi 1972 ambako minara ya World Trade Center ilijengwa mjini New York pia. Tangu kuharibiwa kwa minara hii kwenye shambulio la 11 Septemba 2001 imekuwa jengo kubwa mjini.

Ujenzi wa Empire State Building ilianza mwaka 1930. Katika muda mfupi wa mwaka mmoja na siku 45 yaani siku 410 pekee jengo lilikamilishwa. Wakati wake ilihesabiwa kati ya maajabu ya dunia ya kisasa. 

Kimo chake ni mita 381, pamoha na antena juu yake ni mita 448.7.

Takwimu kadhaa za Empire State Building 
Katika jengo hili kuna 
 feleji tani 55,000 kwa kiunzi chake
 matofali milioni 10
 nyaya za umeme kilomita 760
 mabomba ya maji kilomita 96
 nyaya za simu kilomita 5600
 madirisha 6379 
 ofisi 6,000 kwa wapangaji 850 
 eneo la mita za mraba 715,000 za ofisi
 uzani wa jumla tani 331,000
 vyoo zaidi ya 1100
 nyanyu (lifti) 73
 ghorofa 102
 ngazi 1860 kuanzia barabara hadi kilele

Jengo katika filamu 
Empire State Building imeonekana katika filamu mbalimbali kwa mfano:
 King Kong
 James Bond
 Independence Day
 Love Affair
 SpongeBob

Ajali 
Baada ya watu kujiua kwa kuruka kutoka kilele fensi ilijengwa ya kuzungusha kilele amabako watalii wanaweza kutoka nje na kutazama mji. 

Mwaka 1945 ndege ya kijeshi ya B-25 iligonga mnara kutokana na kosa la rubani wakati mawingu yalikuwa chini sana.

Viungo vya Nje 
 Tovuti rasmi ya Empire State Building 
 Picha za Lewis Wickers Hine zinazoonyesha ujenzi 
 Toleo maalumu ya New York Times kwa sikukuu ya miaka 75 za kufunguliwa kwa jengo 23 Aprili 2006 

New York
Majengo
New York City
Johann Wolfgang von Goethe

Johann Wolfgang von Goethe alikuwa mwandishi, mshairi, mwanasiasa, mwanafalsafa na mwanasayansi Mjerumani anayekumbukwa kama mwandishi mkuu katika fasihi ya Ujerumani.

Alizaliwa mjini Frankfurt am Main tar. 28 Agosti 1749 akafa Weimar 22 Machi 1832. Alisoma sheria lakini alianza kuandika riwaya za kwanza akiwa mwanafunzi.

Waziri mjini Weimar 
1775 alipewa kazi ya mshauri wa mtemi wa Sachsen-Weimar na mwaka uliofuata alikuwa waziri katika serikali ya mtemi. Katika miaka ya utumishi wake alishughulika idara nyingi tofauti kama jeshi, fedha, ujenzi wa barabara na elimu. Wakati wake mji mdogo wa Weimar ilipata sifa kubwa ikatembelewa na wageni kutoka Ulaya wote waliotaka kumwona Goethe na Weimar ilikuwa kama kitovu cha utamaduni cha Ujerumani.

Aliendelea kuandika mengi kama riwaya, tamthiliya na mashairi. Tamthiliya ya "Faust" imekuwa kazi yake kuu.

Kazi za kisayansi 
Pamoja na kuandika alianza kujishughulisha na sayansi. Alipenda sana sayansi mpya za biolojia na kemia. Kama waziri alianzisha idara ya kwanza ya kemia ya Ulaya kwenye chuo kikuu cha Jena. 

Alifanya utafiti kwenye mifupa ya kiunzi cha mwili akatambua mfupa mmoja kichwani kisichojulikana bado. Aliandika pia kuhusu maumbo ya mimea akajenga misingi ya uainishaji wa kisayansi.

Katika fizikia alitunga nadharia juu ya rangi inayoendelea kujadiliwa kati ya wataalamu hadi leo.

Viungo vya Nje 

 Mfano wa shairi ya Goethe kwa Kijerumani na Kiingereza 

Goethe
Goethe
Sachsen-Weimar

Sachsen-Weimar (Saksonia-Weimar) ilikuwa moja kati ya maeneo ya watemi wadogo wa Ujerumani ndani ya Dola Takatifu la Kiroma. Ilikuwepo ndani ya eneo la Thuringia ya leo.

Utemi huu ulitokana na kugawiwa kwa urithi wa mtemi Ernest wa Saksonia mwaka 1572. Mji mkuu ulikuwa Weimar. 

Ilikuwa nchi ya kujitegemea ndani ya maungano ya Dola Takatifu la Kiroma. 

Sachsen-Weimar ilipata umaarufu katika karne ya 18 ambako watawala wake walikusanya washairi na wataalamu katika utemi wao kwa kuwapa heshima na nafasi nzuri za kufanya kazi. Kwa njia hiyo Weimar na chuo kikuu cha utemi mjini Jena zilikuwa kitovu cha utamaduni wa Kijerumani na matengenezo yake. 

Washairi wakubwa wa lugha ya Kijerumani kama Goethe na Schiller waliishi Weimar.

Historia ya Ujerumani
Thuringia
Ubao

Ubao ni dutu inayofanya gogo na matawi ya mti. Ina matumizi muhimu kwa ujenzi na vifaa pia kama kuni kwa moto.

Ubao hutengenezwa na mti wakati wa kukua. Ubao laini katika ganda la nje la gogo hupitisha maji na lishe kutoka mizizi kwenda kwenye matawi na majani. Kila mwaka ganda jipya linaongezeka nje na ganda la ndani huwa imara na kupoteza uwezo wa kupitisha maji. Mabadiliko haya ya kila mwaka huonekana katika miviringo ya ubao ndani ya mti.

Ubao umetumiwa na wanadamu tangu miaka maelfu. Mwanzoni ilitumiwa kama kuni na fimbo ya silaha. Baadaye watu walijifunza kuchonga ubao kwa matumizi mbalimbali kama vile ujenzi, vifaa, sanaa kama uchongaji, karatasi na mengi mengine. 

Ubao huwa na faida ni imara lakini si vigumu ya kukata na kuchonga, tena ni nyepesi. Pia unapatikana kwa wingi angalau katika maeneo ambako miti inakua.

Tazama pia
Ubao wa matangazo
Mchezo wa ubao
Ubao wa sataranj

Malighafi
Miti
Jamestown (Ghana)

Jamestown (au James Town) ni wilaya katika mji wa Accra, Ghana. 

Miji ya Ghana
Accra
Charlize Theron

Charlize Theron (amezaliwa Benoni, Gauteng, Afrika Kusini, 7 Agosti 1975) ni mwigizaji wa filamu na mwanamitindo wa zamani wa Kiafrika Kusini-Kimarekani. Huenda akawa anafahamika kwa jina la Stella Bridger kutoka katika filamu ya The Italian Job, Aileen Wuornos kutoka katika filamu ya Monster, ambayo ilimwezesha kujipatia Tuzo ya Academy.

Wasifu

Maisha ya awali 
Theron baba yake ni Charles Theron, aliyekuwa mmiliki wa Kampuni ya Ujenzi yenye asili kamili ya Ufaransa. Mama yake, Gerda, mwenye asili ya Kijerumani, akaja kushikilia madaraka baada ya kifo cha mumewe. Theron lugha yake ya kwanza ni Kiafrikaans. Pia ni mwongeaji wa Kiingereza fasaha na Xhosa.

Theron alikulia katika mazingira ya kuwa mtoto pekee wa familia hiyo iliyokuwa ikiishi shamba karibu kidogo na mji wa Johannesburg katika kitongoji cha Benoni. Akiwa na umri wa miaka kumi na tatu,Theron alipelekwa kwenda kusoma katika shule ya bweni (National School Of The Arts) ya mjini Johannesburg.

Akiwa na umri wa miaka kumi na tano, Theron alishuhudia kifo cha baba yake, kilichosababishwa na pombe, yani mamake alimtwanga risasi mumewe kwa bahati mbaya pale alipotaka kujaribu kujilinda mwenyewe dhidi ya mashambulizi aliyokuwa akiyatoa mumwe. Hakuna hukumu yoyote iliyopitishwa juu ya hilo na badala yake mama wa Theron akaachiwa huru.

Baadhi ya filamu alizocheza Theron 
 1995 - Children of the Corn III: Urban Harvest
 1996 - 2 Days in the Valley
 1996 - That Thing You Do!
 1997 - Trial and Error
 1997 - The Devil's Advocate
 1998 - Celebrity
 1998 - Mighty Joe Young
 1999 - The Astronaut's Wife
 1999 - The Cider House Rules
 2000 - Reindeer Games
 2000 - The Yards
 2000 - The Legend of Bagger Vance
 2000 - Men of Honor
 2001 - Sweet November
 2001 - The Curse of the Jade Scorpion
 2001 - 15 Minutes
 2002 - Trapped
 2002 - Waking Up in Reno
 2003 - The Italian Job
 2003 - Monster
 2004 - The Life and Death of Peter Sellers
 2004 - Head in the Clouds
 2005 - North Country
 2005 - Æon Flux
 2007 - In the Valley of Elah
 2007 - Battle in Seattle
 2008 - Sleepwalking

Viungo vya nje 

 Official website
 
 
 
 
 Theron brushes up on Hill of Tara

Waigizaji filamu wa Afrika Kusini
Waigizaji filamu wa Marekani
Waliozaliwa 1975
Watu walio hai
wanawake wa Afrika Kusini
Kitamil

Kitamili ni lugha ya Uhindi inayojadiliwa hasa kwenye jimbo la Tamil Nadu pamoja na kaskazini ya Sri Lanka. Ni kati ya lugha kubwa za dunia yenye wasemaji zaidi ya milioni 70.

Kitamili huhesabiwa kati ya lugha za Kidravidi ambazo ni lugha asilia za Uhindi. 

Kitamili imeandikwa tangu zaidi ya miaka 2000. Mfano ya kale ni ni mwandiko kwenye miamba ya mwaka 254 KK. Ni lugha ya pekee yenye umri mkubwa kama huu inayoendelea kutumiwa mfululizo hadi leo.

Viungo vya nje
makala za OLAC kuhusu Kitamil 
lugha ya Kitamil katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/tam

Lugha za Uhindi
Friedrich Nietzsche

Friedrich Wilhelm Nietzsche (tamka: nits-she; 15 Oktoba 1844 - 25 Agosti 1900) alikuwa mwandishi na mwanafalsafa kutoka Ujerumani.

Maisha 
Alikuwa mtoto wa mchungaji wa Kiluteri akaendelea kusoma lugha za kale za Kilatini na Kigiriki akawa profesa wa lugha za kale kenye chuo kikuu cha Basel. 1879 alipaswa kujiuzulu kutokana na matataizo ya kiafya na tangu 1889 alionyesha dalili za ugonjwa wa akili akaendelea kutunzwa na mama na dadake hadi kifo chake 1900.

Maandishi 
Nietzsche amejulikana kama mwanafalsafa aliyepinga mawazo ya wakati wake na hasa Ukristo. Huhesabiwa kati ya wapizani wa dini kwa ujumla. Akiwa kijana aliathiriwa na mwanafalsafa Schopenhauer pamoja na muziki ya Richard Wagner.

Alipenda sentensi fupi-fupi na sehemu ya kazi zake ni mkusanyiko wa sentensi hizo.

Alitangaza kifo cha Mungu aliyemwona kama dhana ya kibinadamu tu iliyopitishwa na wakati akitabiri ya kwamba kumwaga Mungu kutaleta mvurugu mwingi kwa utamaduni. Badala yake alitangaza kuja kwa "mwanadamu wa juu".

Kati ya vitabu vyake ni:
 Kuhusu chanzo cha mchezo tanzia (Die Geburt der Tragödie), juu ya Sophokles, Euripides na Sokrates
 Sayansi ya kufurahia (Die fröhliche Wissenschaft)
 Akasema Zarathustra (Also sprach Zarathustra)
 Ng'ambo ya Mema na Mabaya (Jenseits von Gut und Böse)
 Kisikusiku cha Miungu (Götzen-Dämmerung)
 Adui wa Kristo(Der Antichrist)
 Humana, nimium humana (Menschliches, Allzumenschliches)
 Anguko la Wagner (Der Fall Wagners)
 Pambazuko (Morgenroethe)

Maneno kadhaa 

 Mungu amekufa! Na sisi tumemwua. Twajifariji namna gani, sisi wauaji? (Gott ist tot! Gott bleibt tot! Und wir haben ihn getötet. Wie trösten wir uns, die Mörder aller Mörder?)
 Kisichoniua chaniongeza nguvu. (Was mich nicht umbringt, macht mich stärker.)
 Ukiangalia vilindi kwa muda mrefu vinakuangalia pia. (Wenn du lange in einen Abgrund blickst, blickt der Abgrund auch in dich hinein)
 Mwanamke alikuwa kosa la pili la Mungu (Das Weib war der zweite Fehlgriff Gottes.)

Nietzsche, Friedrich
Nietzsche, Friedrich
Sophokles

Sofokles (pia: Sophokles; Kigiriki Σοφοκλῆς alizaliwa mnamo 496 KK, alikufa 406 KK) alikuwa mshairi na mwandishi wa Ugiriki ya Kale anayekumbukwa pamoja na Aeschylos and Euripides kama mmoja wa watungaji wakuu watatu wa michezo tanzia wa ustaarabu huu wa Kigiriki. Alitunga michezo zaidi ya 120 na 7 imehifadhiwa hadi leo mengine inajulikana kwa jina au kisehemu tu.

Alikuwa raia wa mji wa Athens na kwa muda wa miaka 50 alikuwa mwandishi aliyeshinda mashindano ya shairi na tamthiliya mengi yaliyofanywa kila mwaka. 

Sofokles aliendeleza mchezo tania uliokuwa hadi yake na waigizaji wawili tu pamoja na kwaya kwa kumwongeza mwigizaji wa tatu. Kwa nia hiyo aliwapa waigizaji nafasi kushinda kwaya. 

Pamoja na uandishi michezo na maigizo alishiriki pia katika maisha ya kisiasa ya mji wake. Katika muundow a demokrasia ya Athens alishiriki katika vyeo vya muda kama kuchaguliwa kuwa kiongozi wa jeshi, kuhani wa hekalu, mtunza hazina wa dola na mengine.

Maigizo yake 
Kati ya maigizo yaliyohifadhiwa ni
 Antigone
 Oedipus Mfalme
 Oedipus mjini Kolonos
 Ajax
 Elektra
 Philoktetes

Sophocles
The Rolling Stones

The Rolling Stones ni bendi ya muziki aina ya rock and roll kutoka Uingereza iliyoanzishwa mwaka 1962. Iliundwa na Mick Jagger (mwimbaji), Keith Richards (gitaa), Brian Jones (gitaa), Bill Wyman (besi) na Charlie Watts (ngoma). 

Mwanzoni walijaribu kuiga blues na rock and roll ya Marekani kwa mfano wanamuziki kama Chuck Berry na Muddy Waters lakini baadaye waliendelea kuunda staili yao. 

Walipendwa sana na vijana duniani wakishindana na kundi la The Beatles.

Walifaulu mara ya kwanza 1965 kwa wimbo "The Last Time" na "(I Can't Get No) Satisfaction". Yaliyofuata ni pamoja na "Paint It Black", "Sympathy for the Devil" na "Jumpin' Jack Flash" (1968). 

Brian Jones aliondoka katika kundi 1969 akifuatwa na Mick Taylor aliyeshiriki katika nyimbo kama "Brown Sugar", "Tumbling Dice" na "Angie" akaondoka 1974. Baadaye Ron Wood alijiunga na kundi.

Hata kama wamezeeka pamoja Rolling Stones wameendelea kucheza hadi leo.

Albumu kadhaa 
 The Rolling Stones (1964)
 The Rolling Stones No. 2 (1965)
 Out of Our Heads (1965)
 Aftermath (1966)
 Between the Buttons (1967)
 Their Satanic Majesties Request (1967)
 Beggars Banquet (1968)
 Let It Bleed (1969)
 Sticky Fingers (1971)
 Exile on Main St. (1972)
 Goats Head Soup (1973)
 It's Only Rock 'n Roll (1974)
 Black and Blue (1976)
 Some Girls (1978)
 Emotional Rescue (1980)
 Tattoo You (1981)
 Undercover (1983)
 Dirty Work (1986)
 Steel Wheels (1989)
 Voodoo Lounge (1994)
 Bridges to Babylon (1997)
 A Bigger Bang (2005)
 Blue & Lonesome (2016)
 Hackney Diamonds (2023)

Rolling Stones
Muziki wa rock
Alexander von Humboldt

Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander Freiherr von Humboldt (14 Septemba 1769 – 6 Mei 1859) alikuwa mpelelezi na mwanasayansi kutoka Prussia katika Ujerumani. 

Alexander alifanya utafiti muhimu katika jiografia na biolojia.

Maisha
Humboldt alizaliwa mjini Berlin. 

Baba yake Alexander Georg von Humboldt alikuwa mwanajeshi wa Prussia. 

Kaka yake alikuwa waziri wa elimu wa Prussia na mtaalamu wa lugha.

Akiwa mtoto Alexander alipenda kukusanya mimea, konokono na wadudu.

Kati ya miaka 1799 na 1804 Humboldt alisafiri katika Amerika ya Kusini akiwa mwanasayansi wa kwanza kuandika juu ya safari yake katika maeneo haya. Alitambua tayari ya kwamba Amerika Kusini na Afrika ziliwahi kuwa bara moja kutokana na aina za mimea na wanyama zilizofanana pande zote mbili.

Baadaye aliongeza safari ya kutembelea Asia ya Kati na sehemu kubwa ya muda wake aliutumia kuandika taarifa ya safari hizi na kufanya tathmini ya yale aliyoyaona na kuyakuta. 

Alijaribu kukusanya ujuzi wote wa sayansi wa wakati wake katika "Kosmos" iliyokuwa aina ya kamusi elezo yenye vitabu vitano.

Viungo vya nje 

 The website of the Alexander von Humboldt Foundation 
 
 Works by Alexander von Humboldt at Internet Archive
 "Lives of the Brothers Humboldt" an extensive biography available from the Million Book Project:
 Allgemeine Deutsche Biographie: biography of Humboldt at Wikisource
 Online version of Travels to the Equinoctial Regions of the New World 
 "Alexander von Humboldt", from In Our Time, a 45 minutes BBC Radio 4 program.

Waliozaliwa 1769
Waliofariki 1859
Wanabiolojia wa Ujerumani
Wapelelezi wa Amerika
Wapelelezi kutoka Ujerumani
Errol Flynn

Errol Leslie Thomson Flynn (20 Juni 1909 - 14 Oktoba 1959) alikuwa mwigizaji filamu maarufu wa Kimarekani.

Waliozaliwa 1909
Waliofariki 1959
Waigizaji filamu wa Marekani
Zola D

David Michael Mlope au Zola D (amezaliwa 21 Januari 1980) ni mwimbaji wa muziki wa hip hop laini kutoka nchini Tanzania. 

Huenda akawa anafahamika zaidi kwa vibao vyake kadhaa vilivyoweza kutikisa jiji la Dar es Salaam kwa kipindi kirefu; vibao hivyo ni: "Jana sio Leo" na "Moto wa Tippa".

Viungo vya nje
 Tovuti ya Zola D 

Waliozaliwa 1980
Watu walio hai
Wanamuziki wa Tanzania
Muziki wa kizazi kipya
Hip Hop ya Bongo
Wanamuziki wa Hip Hop wa Tanzania
Nikolai Rimsky-Korsakov

Nikolai Andreyevich Rimsky-Korsakov (Kirusi:Николай Андреевич Римский-Корсаков, Nikolaj Andreevič Rimskij-Korsakov, pia Nikolay, Nicolai, na Rimsky-Korsakoff (18 Machi 1844 - 21 Juni 1908) alikuwa mtunzi wa Opera kutoka nchini Urusi. Alikuwa mtunzi maarufu wa kipindi cha Romantic na ana athari kubwa za watunzi wengine wa Opera. Huyu pia ni mmoja kati wa watunzi watano mashuhuri wa Kirusi.

Viungo vya nje 
 
 The Rimsky-Korsakov Home Page
 Principles of Orchestration  full text with "interactive scores."
 
 

Watunzi wa Urusi
Watunzi wa Romantik
Wanamuziki wa Urusi
Waliozaliwa 1844
Waliofariki 1908
Pasta

Pasta ni neno lenye asili ya Kiitalia kinachojumlisha chakula cha tambi kilichotengenzewa kwa kutumia unga wa nafaka (hasa ngano) na maji.

Aina ya pasta inayofahamika zaidi ni spaghetti. Lakini kuna aina nyingi za pasta. 

Chanzo cha pasta hufanana kiasi na ugali yaani unga (wanga) unakorogwa na maji isipokuwa maji ni baridi. Kinyunga kinachotokea ni imara sana hukatwa kwa vipande vidogo venye maumbo mbalimbali na kupikwa kama vipande vya pekee. Kama pasta imekauka inatunzwa kwa muda mrefu hauozi na inapikwa haraka. Madukani inauzwa kama pasta kavu.

Kuna namna nyingi za kubadilisha kinyungo asilia kwa kuongeza mayai, mafuta, jibini na vingine ndani yake.

Utamu wa chakula cha pasta unakuja pamoja na mchuzi au supu zake.

Chanzo cha pasta iko katika Italia lakini zimeenea kote duniani. Ila tu hadi leo Italia ni nchi yenye aina nyingi za pasta hizi. Tambi za kufanana lakini kwa namna tofauti zinatoka katika Asia ya Mashariki. 

Zinazojulikana kimataifa ni kwa mfano:

spaghetti (umbo la nondo au kijito)
makaroni (umbo la bomba)
lasagne (umbo la ukurasa bapa)

Viungo vya Nje 
 www.archimedes-lab.org :: Pasta shapes – history and a pasta shapes list
 www.food-info.net :: Pasta shapes – a well-illustrated list
 www.lifeinitaly.com :: History of Pasta  – includes pictures of how pasta is made.
 Information about Italian Pasta
Wanga

Wanga ni dutu ogania inayojengwa ndani ya seli za mimea. 

Kwa matumizi ya kibinadamu ni sehemu muhimu ya chakula katika vyakula kama ugali, ndizi, viazi, pasta na mkate.

Kikemia wanga ni kabohidrati aina ya polisakaridi yenye fomula (C6H10O5)n. Inajengwa kwa molekuli ndogo zaidi za glukosi.

Mimea hujenga molekyuli za wanga kama njia ya kutunza akiba ya nishati. Inaonekana kwa hadubini kama punje ndogo ndani ya seli. 

Nje ya matumizi kama chakula wanga imetumiwa pia tangu karne nyingi kama gundi. Ikipashwa moto inapokea maji mengi na muundo wake wa punje-punje hupasuka. Baada ya kukauka huwa imara. Kwa njia hiyo ni muhimu katika utengenezaji wa karatasi hasa.

Kabohidrati
Chakula

da:Kulhydrat#Stivelse