Ilunga Mbili

Ilunga Mbili alikuwa mwanajeshi na shujaa wa kitamaduni wa watu wa Luba na Lunda.

Asili 
Maelezo ya asili yake hayajulikani. Inawezekana kwamba alikuja kutoka ufalme mwingine wa Kibantu kwenda Mashariki kwa mto Lualaba.

Unabii 
Kongolo alikuwa mtawala jeuri juu ya wenyeji wa Unyogovu wa Upemba. Kutaka kuunda ufalme, alimuuliza nabii Mujibu. Mujibu alitabiri kuwa kamwe hangeweza kutawala kwani alikuwa mtu wa kawaida; lakini hivi karibuni "damu ya kifalme" ya Bulopwe ingefika. Ikiwa angempokea vizuri, baraka na mafanikio yangekuja na Bulopwe na Kongolo ingeanzisha ufalme, lakini ikiwa angeenda kinyume naye; Mungu wake angeondoa meli yake ya watawala na angeuawa.

Kuwasili na kuanzishwa kwa Luba 
Kwa sababu zisizojulikana Ilunga Mbili aliacha Ufalme wake ambao imani kuu inaiweka mashariki mwa Ziwa Tanganyika. Alitoka ziwani ambapo anakutana na dada za Kongolo Mabela na Bulala. Kinyume na wenyeji, alikuwa mrefu na mwenye rangi nyeusi na alikuwa na sifa nyembamba zilizosisitizwa na pua yake kali. Alivaa manyoya mekundu kichwani na kwa mavazi yake ya kifalme, Mabela na Bulala walimtambua kama mtu mashuhuri kwa hivyo waliamua kumsindikiza yeye na vyumba vyake kwenda Kongolo.

Kongolo alimkaribisha Ilunga Mbili katika korti yake na mwishowe akamweka kiongozi wa jeshi lake. Ilunga Mbili alikuwa mkakati wa kijeshi, na alimshauri Kongolo juu ya mambo ya kisiasa pia; aliongoza vita pande zote na kupanua udhibiti wa Kongolo wa ardhi kuunda Ufalme wa Luba mnamo 1585. Kongolo alimpa dada zake wawili katika ndoa na akazaa wana wawili, Kalala Ilunga kutoka Mabela na Tshibinda Ilunga kutoka Bulala.

Ilunga Mbili alikuwa shujaa, wawindaji na nabii. Aliogopwa na kuinuliwa kwa uwezo wake wa fumbo; alimtambulisha Mungu wake, dini na utamaduni wake kwa Ufalme. Umaarufu wake ulifunikwa na ule wa Kongolo ambao ulileta mizozo mingi kati ya hawa wawili. Kinyume na ushauri wa nabii Mujibu, Kongolo alipanga njama za kumuua Ilunga Mbili. Mabela na Bulanda wanamwarifu juu ya njama ya ndugu yao. Ilunga Mbili huwapa kila mmoja wa wake zake manyoya mekundu na sifa zake za kifalme na kuwaamuru kuwapa watoto wake watakapokuwa wanaume, na wanapaswa kumpata na kuonyesha sifa hizi ikiwa wanataka atambue kama wanawe.

Ilunga Mbili aliwabariki watoto wake na kuwaweka chini ya ulinzi wa Malaika na akarudi kwenye Ufalme wake na suti zake. Hakurudi tena, inasemekana kwamba aliondoka alipokuja, juu ya maji. Watoto wake walikua chini ya uongozi wa nabii Mujibu, na mwishowe walitimiza unabii wa Mujibu kwa kumuua mjomba wao Kongolo.

Urithi 
Kutoka kwake kulitoka milki mbili, ile ya Dola ya Luba chini ya mtoto wake Kalala Ilunga na ile ya Dola ya Lunda chini ya mtoto wake wa pili Tshibinda Ilunga. Leo anadaiwa kama babu na shujaa wa taarabu na Falme tofauti na Wakuu wa majimbo ya Kasai na mkoa wa Katanga wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, mashariki mwa Angola na Zambia pamoja na watu kama Kazembe, Chokwe, na Wabemba.

Wazao wake wa moja kwa moja kupitia Tshibinda Ilunga ni Bakwa Dishi wa Miabi anayetawaliwa na Mbayi Futa Tshitumbu anayejulikana pia kama Andre-Philippe Futa. Bakwa Dishi aliondoka Dola ya Lunda katikati ya karne ya 17 kwa sababu ya vita vya wenyewe kwa wenyewe kutoka kwa watu wa Lunda na kukaa katika Jimbo la sasa la Mashariki ya Kasai la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mzao wake wa moja kwa moja kupitia Kalala Ilunga ni wale wa Luba-Kabongo ambaye mtawala wake wa sasa ni Kumwimba Kabongo Kansh’imbu na Luba-Kasongo ambaye mtawala wake wa mwisho alikuwa Kisula Ngoy mnamo 1964; Ukoo wa Kalala Ilunga uligawanyika mara mbili mnamo 1889 kwa sababu ya mizozo ya urithi.

Marejeo

Viungo vya nje

Editathon 2021-06 Morogor
Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo