Eldoret

Eldoret ni mji ulio magharibi mwa Kenya. Upo kwenye barabara kuu kati ya Nairobi - Kampala takriban km 300 kutoka jiji la Nairobi katika nyanda za juu magharibi mwa Bonde la Ufa kwenye kimo cha mita 2100 - 2700 juu ya UB. 

Ukiwa na wakazi 289,380 (wakati wa sensa ya mwaka 2009) ni mji wa tano kwa ukubwa nchini Kenya baada ya Nairobi, Mombasa, Kisumu na Nakuru na ni makao makuu ya kaunti ya Uasin Gishu.

Historia
Eneo la Eldoret lilikuwa linamilikiwa na jamii ya Wamaasai ingawa kwa sasa wakaaji wengi ni wa kabila la Wakalenjin na hasa Wanandi na Wakeiyo. 

Mji wenyewe ulianzishwa wakati wa ukoloni mwakani 1910 kwa ufunguzi wa kituo cha posta mahali ambako reli ya Mombasa-Uganda ilitakiwa kupita baadaye. Wakati ule makaburu kadhaa kutoka Afrika Kusini walihamia Kenya wakitafuta mashamba mapya baada ya kushindwa na Waingereza vitani. Uingereza ilitaka kupatanisha makaburu na hali ya kulazimishwa kuwepo chini yake kwa kuwafungulia milango katika maeneo yake mengine.  Mashamba ya walowezi wale katika nyanda za juu za Uasin Gishu yalikuwa msingi wa kiuchumi kwa maendeleo ya mji mchanga ulioitwa Eldoret kuanzia mwaka 1912.

Tangu 1924 Eldoret iliunganishwa na njia ya reli, 1928 mji ulipata maji ya bomba na tangu 1933 palikuwa na umeme.

Wakazi walikuwa 193,830 mwaka 1999 (sensa),. Siku hizi Eldoret ni mji wa Kenya unaokua haraka. Rais Daniel Arap Moi alianzisha miradi mingi katika mji huo wakati wa utawala wake kama vile Chuo Kikuu na uwanja wa ndege wa kimataifa mkubwa kushinda mahitaji ya mji.

Eldoret ni nyumbani kwa wakimbiaji mashuhuri wa Kenya kama Kipchoge Keino. Kimo cha juu ni mazingira ya kufaa kwa mazoezi ya kukimbia kwa sababu mkimbiaji aliyezoea hapa huongeza uwezo wa mapafu yake atakuwa na faida akishindana baadaye kwa kimo cha chini.

Kusini, Milima ya Cherangani kimo kinatofautiana kutoka juu ya mita 2100 juu ya usawa wa bahari katika uwanja wa ndege kwa zaidi ya mita 2700 katika maeneo ya jirani (futi 7000-9000). 

Jina "Eldoret" lina misingi ya Kimaasai: neno "eldare" maana yake ni "mto ulio na mawe"

kwa sababu kitanda Sosiani ya mto ni karibu sana. Walowezi Weupe waliamua kuiita Eldoret kufanya kuwa rahisi kwa wao kutamka hayo. Katika mwanzo wa ukoloni, eneo lilikuwa linadhibitiwa na Waanndi, kabla ya kuwa na Wamasai na kabla ya kuwa Sirikwa.

Mji wa Eldoret wenyewe ulianza mwaka 1910 pamoja na Post Office juu ya kile alikuwa anajulikana kwa walowezi Weupe kama "Farm 64", "64" au "Sisibo" kwa wenyeji kwa sababu, wakati huo ilikuwa maili 64 kutoka Reli ya Uganda kujengwa Kibigori. 

Mwaka wa 1908, eneo la Eldoret limekuwa makazi kwa wasemaji wa Kiafrikana kutoka Afrika ya Kusini ambao "trekked" kutoka Nakuru baada ya safari kutoka Afrika ya Kusini na bahari na reli kutoka Mombasa. Kutoka [Ulaya]] na Asia ya walowezi na wafanyabiashara walianza kuwasili muda mfupi baadaye.

Wakati gavana waliamua kuanzisha kituo cha kiutawala, ya Post Office mara renamed kutoka "64" na jina la mji rasmi kama "Eldoret" mwaka 1912. Kuwa kituo cha kiutawala unasababishwa na ongezeko kubwa katika biashara. Benki na maduka kadhaa walikuwa kujengwa.

Reli ya Uganda ugani, kutoka Kibigori kuelekea Uganda, kufikiwa Eldoret 1924, kuanzisha enzi mpya ya ustawi na ukuaji. Mwaka 1928, na maji ya bomba kutoka mto Mara Sosiani. Mwaka 1933, Afrika Mashariki na Power Lighting Company iliweka jenereta. Kwa wakati huo, Eldoret ilikuwa na ndege wadogo, na makazi ya kukodisha chini amekuwa yalijengwa.

Daniel Arap Moi alizaliwa katika kaunti jirani ya Baringo, na chini ya urais wake, mji ulikua zaidi.

Mwaka 1984 Chuo Kikuu cha Moi kiliundwa na serikali, na jina lake linatokana na lile la rais huyo wa pili wa nchi.

Tarehe 1 Januari 2008 na masaibu kushambuliwa na kuweka moto kanisa katika mji, ambako mamia ya watu walikuwa kuchukuliwa kimbilio wakati wa mauaji ya Kenya. Kama matokeo, hadi watu 40, wengi Wakikuyu, walikuwa kuchomwa moto hadi kufa.

Lucas Sang aliuawa katika mji wakati njia yake nyumbani, wakati vurugu wanashangazwa Kenya Desemba 2007 katika Aftermath tata wa rais wa uchaguzi.

Mitaa kiutawala 
Eldoret ni serikali na halmashauri ya manispaa. Manispaa imegawanywa katika kata kumi na tatu. Sita (Eldoret Kaskazini, Huruma, Kamukunji, Kapyemit, Kidiwa / Kapsuswa, na Uwanja / Viwanda) ni wa Eneo bunge la Eldoret Kaskazini, tatu (Hospital, Kapsoya na Kimumu / Sergoit) ni katika Eneo bunge la Eldoret Mashariki, na iliyobaki nne (Kipkenyo, Langas, Pioneers / Elgon View na Race Course) ni sehemu ya Eneo Bunge la Eldoret Kusini. Yote haya majimbo matatu kata zaidi ndani ya mamlaka nyingine kuliko Eldoret manisipaa 

Meya wa sasa wa Eldoret ni Sammy Ruto.

Uchumi 

Mji sasa ni nyumbani kwa soko kubwa, Chuo Kikuu cha Moi, Eldoret International Airport. Pia inajulikana kwa jibini wake kiwandani. Meja viwanda ni pamoja na nguo, ngano, pareto na ngano. Mji ina idadi ya viwanda.

Eldoret ni nyumbani kwa Chuo Kikuu cha Moi na idadi ya wanafunzi 14,855 kama wa 2006. Shule ya pili ya matibabu nchini Kenya, Moi Teaching and Referral Hospital (MTRH), ni pia ziko katika ndani ya mipaka ya mji wa Eldoret Town.

Eldoret Polytechnic, ambayo ni Polytechnic ya tatu kitaifa, pia iko katika mji.

Eldoret ni mji wa Kenya hadithi kadhaa Runners, kända wengi ambao ni Kipchoge Keino. The high urefu ni mafunzo bora ya ardhi kwa wengi kati na wanariadha wa umbali mrefu. The Runners kutoka Eldoret wamechangia kwa kiasi kikubwa uchumi wa Eldoret winnings yao katika jamii duniani kote.

Eldoret ni pia nimezungukwa na eneo ya kilimo sana, na kwa sababu hii ni nyumbani kwa wakulima wengi, ambao wengine kubeba mengi ya kisiasa na kiuchumi inflytande, pamoja Kibogys na Chemwenos.

Eldoret pia ni nyumbani kwa idadi ya viwanda kutambuliwa kitaifa kama Raiplywoods, Ken-Knit na Lochab Brothers. Yote haya walikuwa kuanzisha viwanda na kuendelezwa na baadhi ya familia kongwe Indian asili katika eneo bonde la ufa yaani The Rai's, The Shah's, The Lochab's na The Patel's.

Eldoret ina idadi ya mashamba. Karibu kila mali imekuwa ni utambulisho. Baadhi ya Estates pamoja na; Elgon View, Langas, Huruma, Kapsoya, Kahoya, West Indies, Magharibi, Kipkaren, Kimumu, Yerusalemu, Pioneers miongoni mwa wengine wengi

Kuna umati kukua kitaaluma katika Eldoret inayojitokeza sasa, ambaye uwepo ni kuwa waliona katika mji. Kutokana na Rufaa ya Moi Teaching Hospital na Eldoret Hospital, ambayo ni pia kuwa specialiserade radiolgy huduma na Madaktari Plaza, kuna uzoefu mwenyeji wa madaktari. Miongoni mwa wanasheria, kongwe imara katika kanda ni Nyairo na Kampuni, kwamba ilianzishwa na Momanyi Alfred Nyairo katika sixties na sasa inaendeshwa na mwanawe, AK Nyairo.

Eldoret ni nyumbani pia ya Kimataifa ya Athletics Association Federations (IAAF) 's High Altitude Training Center kwa wanariadha wa Kenya na kimataifa.

Usafiri

Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Eldoret hutumiwa na mji huu na ulipigiwa kora kama uwanja safi kabisa nchini mwaka 2001. Njia Kuu ipitayo Africa nzima pia hupita kupitia mji. Reli ya Kenya na Uganda pia hupitia hapa.

Miji pacha
Indianapolis, Indiana, Marekani (2007) 
Ithaca, New York, Marekani 
Minneapolis, Minnesota, Marekani (2000)

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Kenya

Marejeo

Viungo vya nje

 Eldoret - Kenya 
 Mitaa Maps
   Tovuti ya Wakaaji wa Eldoret
 Taarifa juu ya watu kote Eldoret 
  Ray Nestor Paintings sanaa
 FallingRain Map - elevation = 177m (alama nyekundu ni reli)

Miji ya Kenya
Kaunti ya Uasin Gishu
Eldoret