LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Sophie Adlersparre

Carin Sophie Adlersparre née Leijonhufvud (6 Julai 1823 – 27 Juni 1895)  alikuwa mmoja wa waanzilishi wa harakati za haki za wanawake mnamo karne ya 19 nchini Uswidi.

Alikuwa mwanzilishi na mhariri wa jarida la kwanza la wanawake katika Skandinavia, Home Review ( Tidskrift för hemmet ), mnamo mwaka 1859 -1885; mwanzilishi mwenza wa Friends of Handicraft ( Handarbetets vänner ) mnamo 1874-87; mwanzilishi wa Chama cha Fredrika Bremer ( Fredrika-Bremer-förbundet ) mnamo mwaka 1884; na mmoja wa wanawake wa kwanza kuwa mshiriki wa kamati ya serikali nchini Uswidi mnamo 1885. Anajulikana pia kwa  jina la Esselde .

Marejeo 

Wanaharakati wa Uswidi
Wanawake wa Uswidi
Waliofariki 1895
Waliozaliwa 1823
FFD22
Gertrud Adelborg

Gertrud Virginia Adelborg (Karlskrona, 10 Septemba 1853 – 25 Januari 1942) alikuwa mwalimu, mwanaharakati wa mshiriki mkuu wa harakati za haki za wanawake wa nchini Uswidi.

Wasifu 
Gertrud Adelborg alizaliwa Karlskrona katika Kaunti ya Blekinge, Uswidi. Alikuwa binti wa Nahodha mashuhuri wa wanamaji Bror Jacob Adelborg (1816-1865) na mkewe Hedvig Catharina af Uhr (1820 -1903). Alikuwa dada wa mchoraji wa vitabu Ottilia Adelborg (1855–1936) na msanii wa nguo Maria Adelborg (1849-1940). Hakuwahi kuolewa. Adelborg alisomeshwa katika shule za wasichana. Alifanya kazi kama mwalimu mnamo 1874–79, na aliajiriwa katika Mahakama ya Rufaa ya Svea (Kiswidi: Svea hovrätt ) kuanzia mwaka 1881–83.

Gertrud Adelborg alikuwa mtendaji ndani ya harakati za wanawake ( woman suffrage) nchini Uswidi. Alifanya kazi katika ofisi ya Chama cha Fredrika Bremer Association au FBF mnamo 1884-1907 (tangu 1886 kama mwenyekiti wa ofisi ya Stockholm) na alikuwa mwanachama wa Jumuiya kuu ya FBF mnamo 1897-1915. Alianzisha Shule ya  Wanawake ya FBF ((Kiswidi: Landthushållningsskola för kvinnor )  huko Östergötland ambapo alikuwa mshiriki wa bodi ya shule mnamo 1907-1921.

Mnamo mwaka wa 1899, wajumbe kutoka FBF waliwasilisha pendekezo la mwanamke kupata kura kwa Waziri Mkuu Erik Gustaf Boström . Ujumbe huo uliongozwa na Agda Montelius, akiandamana na Gertrud Adelborg, ambaye alikuwa ameandika ombi hilo. Hii ilikuwa mara ya kwanza kwa harakati za wanawake wa Uswidi wenyewe kuwasilisha hitaji la haki ya kupiga kura.

Vyanzo 
 Walborg Hedberg; Louise Arosenius (1914) Svenska kvinnor från skilda verksamhetsområden (Stockholm: Albert Bonniers Förlag)

Marejeo 

Wanaharakati wa Uswidi
FFD22
Waliofariki 1942
Waliozaliwa 1853
Azimio la Umoja

Azimio la Umoja au One Kenya Coalition Party ni muungano wa kisiasa ulioanzishwa nchini Kenya mwaka wa 2021 na kuwa chama cha kisiasa kwenye Aprili 2022. Chama hicho kilianzishwa kama farakano katika chama cha Jubilee asilia baada ya rais wa nne wa jamhuri ya Kenya kukosana na naibu wake William Ruto na baadaye kumuunga mkono aliyewahi kuwa waziri mkuu wa Kenya, Raila Odinga.

Hii ilitokana na rais wa nne Uhuru Kenyatta kupeana mkono wa amani na Raila Odinga mwaka wa 2018 na baadaye Uhuru kuanza kuwatoa wanaomuunga naibu wa rais William Ruto katika vyeo vya kiserikali.

Wanachama/vinara

Vyama vikuu
ODM - Raila Odinga, Kinara wa chama
NARC-Kenya - Naibu kinara wa chama
Chama cha Jubilee - Uhuru Kenyatta, Mwenyekiti wa muungano
Wiper Democratic Movement - Kalonzo Musyoka

Vyama kwa muungano
ODM
Jubilee
Wiper
Kanu
Udp
Pnu
Maendeleo chap chap
Usawa kwa wote
Narc
Paa
Upia
Kup
Upf
Muungano party
Dep
Upa
Udp
Farmers party

Sababu ya kuundwa
Azimio la Umoja limepangwa kuwa chama cha kumvalisha Raila Odinga taji ya urais wa tano wa Kenya.
Kuunganisha jamii zote za Kenya katika serikali ijayo kama watashinda kwenye uchaguzi ujao
Kuzipa nafasi makabila mengine kutawala jamhuri ya Kenya
Kuwapa kazi vijana kwa kufanikiwa katika uchaguzi

Kura za maoni

 Kulingana na kura za maoni Raila anatangulia.kwa asilimia 47.4 ---- March 2022
 Kulingana na kura za maoni Ruto anatangulia kwa asilimia 45.5------Aprili 2022￼

Manifesto 
Muungano huu ulizindua manifesto yake rasmi

Tanbihi

Vyama vya kisiasa Kenya
Bradley Kincaid

William Bradley Kincaid (13 Julai 1895 - 23 Septemba 1989) alikuwa mwimbaji wa muziki wa kitamaduni na mtangazaji wa redioni wa nchini Marekani.

Wasifu
Alizaliwa huko Point Leavell, katika Jimbo la Garrard, Kentucky lakini alifanya kazi yake ya muziki katika majimbo ya kaskazini. Maonyesho yake ya kwanza ya redioni yalikuwa mwaka 1926 kwenye   WLS-AM National Barn Dance ya huko Chicago, Illinois. William Bradley ni mtunzi mzuri wa nyimbo za kiasili na za nchi yake, toleo la kwanza la kitabu chake cha nyimbo cha My Favorite Mountain Ballads  cha mwaka 1928. Nakala zaidi ya 100,000 ziliuzwa na baadae kufikia hadi jumla ya  nakala 400,000 na  kurekodiwa kwenye Gennett Records. 

Mwaka 1935 alikuwa akifanya kazi WBZ-AM huko Boston, Massachusetts na alifanya kazi kwenye bendi ambayo ilikuwa na mwimbaji mdogo Marshall Jones na badae William alikua akipenda kumwita babu jones. Mwaka 1945 alihamia Nashville, Tennessee  na kua mwanachama wa Grand Ole Opry.

Mnamo 1971, alikua mwanachama wa Nashville Songwriters Hall of Fame.

Mwaka 1988, Kincaid wakati huo alikuwa na umri wa miaka 93, alinusurika katika ajali ya gari na alipata majeraha ambayo hakuwahi kupona kikamilifu. Alifariki mwaka 1989 akiwa na umri wa miaka 94 huko Springfield, Ohio na alizikwa huko katika makaburi ya Ferncliff.

Marejeo

Waliozaliwa 1895
Waliofariki 1989
Wanawake wa Marekani
wanamuziki wa Marekani
FFD22
María Abella

María Abella de Ramírez (28 Septemba 1863 – 5 Agosti 1926) alikuwa mwanaharakati wa haki za wanawake wa nchini Uruguay, aliyejulikana kwa kuanzisha vikundi vya wanawake wa Uruguay na Argentina mnamo miaka ya  1900.

Abella alichapisha jarida la  We Women(Nosotras), na alikuwa mchangiaji wa jarida la National Feminist League journal.

Maisha 
Maria Abella Alijihusisha na harakati za freethinking movement nchini Argentina, mwaka 1903 Abella aliunga mkono kuundwa kwa kituo cha utetezi wa haki za wanawake ili kuwezesha majadiliano, baadaye akielezea "mpango wake wa chini wa uthibitisho wa wanawake" katika Kongamano la Freethinker la 1906, akibishania fursa sawa na kulipa kwa wanawake. Pia alipigania haki za talaka za wanawake huku akikabiliwa na upinzani kutoka kwa Kanisa Katoliki la Roma. Hata vikundi vinavyounga mkono talaka viliacha sauti na mwili wa kike; mnamo 1905, mswada uliopendekezwa wa Oneto y Viana ulihalalisha talaka, lakini ulithibitisha sababu kama uzinzi wa kike katika visa vyote.  Abella pia alisema kuwa serikali haikuwa na haki ya kudhibiti biashara ya ngono, ambayo alitangaza katika mkutano wa 1906: 

Mnamo mwaka 1909, Abella alianzisha National League of Women Freethinkers akiwa na Dk. Julieta Lanteri, na mwaka 1910 Abella alianzisha National Women's League huko La Plata, Argentina . Shirika hili liliunga mkono upigaji kura wa wanawake, na liliunganishwa na International Woman Suffrage Alliance.

Vyanzo

Marejeo 

Waliofariki 1926
Waliozaliwa 1863
Wanawake wa Uruguay
Wanaharakati wa Uruguay
FFD22
Elizabeth Piper Ensley

Elizabeth Piper Ensley (19 Januari 1847 – 23 Februari 1919) alikuwa mwalimu Mmarekani mwenye asili ya Kiafrika.  

Mzaliwa wa Massachusetts, Ensley alikuwa mwalimu kwenye pwani ya mashariki ya nchi. Alihamia Colorado ambapo alipata umaarufu kama kiongozi katika harakati za kupiga kura huko Colorado. Pia alikuwa mwandishi wa habari, mwanaharakati, na kiongozi na mwanzilishi wa vilabu vya wanawake vya ndani.

Maisha ya Awali na Elimu 
Ingawa baadhi ya vyanzo vinadai kwamba Ensley alizaliwa mwaka 1848 huko Karibea, rekodi za sensa na ndoa, pamoja na kaburi lake, ziliweka kuzaliwa kwake huko New Bedford, Massachusetts, Januari 19, 1847.    Baba yake, Phillip F. Piper, alizaliwa huko Virginia na mama yake, Jane Gibson, alizaliwa huko Georgia .    Baba yake alifanya kazi kwenye meli Rebecca Sim.ms

Marejeo 

Wanaharakati wa Marekani
Wanasiasa wa Marekani
Waliofariki 1919
Waliozaliwa 1847
FFD22
Turning Red

Turning Red ni filamu ya katuni iliyotolewa mwaka wa 2022. Filamu ilitayarishwa na Pixar Animation Studios, na kutolewa kwenye makumbi tarehe 19 Machi 2022 na Walt Disney Studios Motion Pictures. 

Katika filamu hiyo walioingiza sauti ni:

 Rosalie Chiang kama Meilin "Mei" Lee
 Sandra Oh kama Ming Lee
 Ava Morse kama Miriam Mendelsohn
 Maitreyi Ramakrishnan kama Priya Mangal
 Hyein Park kama Abby Park
 Orion Lee kama Jin Lee
 Wai Ching Ho kama Wu, Mei's grandmother na Ming's mother.
 Tristan Allerick Chen kama Tyler Nguyen-Baker
 James Hong kama Mr. Gao
 Addie Chandler kama Devon
 Sasha Roiz kama Mr. Kieslowski
 Lily Sanfelippo kama Stacy Frick

Marejeo

Viungo vya nje 

 
 
 

Filamu za 2022
Katuni
Filamu za Marekani
Opera Omnia

Opera Omnia (kwa Kiingereza: Complete Works au Works tu) ni maneno ya Kilatini yanayotumika kwa mkusanyo wa maandishi yote ya mtu fulani. Kwa kawaida unafuatwa na faharasa na misaada mingine ya kitaalamu kwa msomaji.

Fasihi
Jamii za Kenya

Jamii ni istilahi inayoelezea uwepo wa pamoja wa mwanadamu (kwa pamoja, inataja jumla ya mitandao ya kijamii na nguvu ya mitandao yake).

Haitaji kila kitu ambacho mtu anafikiria kuwa nacho au hana, bali yale ya mambo ambayo kila mtu anayetenda kwa dhumuni maalumu.

Jamii ni watu wanaokaa pamoja na kushirikiana kwa mambo mbalimbali, kwa mfano masuala ya afya, elimu na ulinzi: mambo hayo yanapowakutanisha watu hujenga kitu kinachoitwa jamii, jamii hujenga umoja na upendo baina ya watu husika

Jamii za Kenya

Jamii za kikabila nchini Kenya zimegawanyika katika makundi matatu:

*Wabantu

*Wakushi

*Waniloti

Nchini Kenya jamii za kikabila ni muhimu sana hasa katika: siasa, kazi za kiserikali, matibabu, elimu na katika kupeana kazi. Jamii hizo nchini Kenya zimegawanyika katika makabila takribani arubaini na tano.

Tanbihi

Kenya
Beth Gibbons

Beth Gibons (alizaliwa 4 Januari 1965) ni mwimbaji na mwandishi wa nyimbo kwenye bendi ya Portishead nchini Uingereza.

Maisha ya Awali
Gibbons alizaliwa huko Exeter, Devon, Uingereza na kulelewa kwenye shamba akiwa na dada watatu. Wazazi wake walitalikiana akiwa na umri wa miaka minne. Akiwa na umri wa miaka 22, alihamia Bath, kisha Bristol kuendeleza kazi yake ya uimbaji, ambapo alikutana na Geoff Barrow, ambae alikuja kuwa mshirika wake wa baadaye kwenye Portishead.

Kazi
Akiwa na Adrian Utley, Gibons na Barrow walitoa albamu ya kwanza mnamo mwaka 1994 inayojulikan kama Dummy na kutengeneza albamu nyingine mbili ambazo ni  (a live album na various singles) pamoja na nyimbo mbalimbali.

Mnamo Oktoba 2002, walitoa albamu nyingine ya Out of Season nchini Uingereza chini ya jina la Beth Gibons na Rustin Man. Albamu ilishika nafasi ya 28 kwenyw chati za Albamu za Uingereza.

Mnamo Juni 2013, Gibbons alitangaza albamu mpya ya solo iliyorekodiwa na Domino Records. Pia alichangia kwenye jalada la wimbo "Black Sabato" na bendi ya Uingereza ya metal band Gonga, iliyotolewa tarehe 24 Aprili 2014.

Mnamo 2018, kwenye tamasha la Spill Festival lililofanyika Ipswich kwa mtindo wa  Clarion Calls, na ambao ulitumia sauti za wanawake 100 kuimba kuadhimisha miaka 100 ya mwisho wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Albamu yake ya mwaka 2019, iliyorekodiwa na Bendi ya Kitaifa ya Symphony Orchestra nchini Poland iliyofanywa na mtunzi Krzysztof Penderecki, Henryk Górecki kwenye Symphony No. 3 (Symphony of Sorrowful Songs), iliyotolewa Machi 2014. Gibbons na wengine walijifunza lugha ya Kipolandi hasa kwa ajili ya maonyesho hayo.

Marejeo

Waliozaliwa 1965
Wanamuziki wa Uingereza
Wanawake wa Uingereza
FFD22
Nancy Allen (mwigizaji)

Nancy Anne Allen (alizaliwa Juni 24, 1950) ni mwigizaji wa nchini Marekani. Alikuja kujulikana kwa uigizaji wake katika filamu kadhaa zilizoongozwa na Brian De Palma mnamo miaka ya 1970 na 1980. Sifa zake ni pamoja na uteuzi katika tuzo ya Golden Globe na uteuzi mara tatu katika tuzo za Saturn Award  .

Ni binti wa Luteni wa polisi katika Jiji la New York, Allen alilelewa huko Bronx, na alisomea katika Shule ya Upili ya Sanaa ya Uigizaji, alitamani kufanya kazi katika densi. Katika miaka yake ya ishirini, alielekeza umakini wake kwenye uigizaji na akahamia  Los Angeles ili kutafuta kazi huko. Jukumu lake la kwanza     katika uigizaji lilikuwa kama Chris Hargensen katika marekebisho ya filamu ya Brian De Palma (1976). Allen baadae aliigiza kama kiongozi katika vichekesho vilivyoongozwa na Robert Zemeckis vya I Wanna Hold Your Hand (1978), na kufuatiwa na sehemu inayounga mkono na Steven Spielberg (1979).

Allen aliolewa  na De Palma mnamo mwaka 1979, na filamu yake iliyofuata ya kahaba ambaye alishuhudia mauaji katika kipengele chake Dressed to Kill (1980) ilimletea uteuzi katika tuzo ya Golden Globe kama nyota mpya wa mwaka . Kisha alionekana katika filamu ya De Palma Neo-noir  Blow Out (1981), alicheza kama mwanamke aliyehusishwa na mauaji. Allen na De Palma walitengana mnamo 1984.

Maisha na Kazi

1950-1972: Maisha ya awali 
Allen alizaliwa mnamo Juni 24, 1950  katika eneo la Bronx jijini New York, mtoto wa mwisho kati ya watoto watatu wa Eugene na Florence Allen. Baba yake alikuwa luteni wa polisi.  Allen alilelewa kwenye mtaa wa 196 katika sehemu ya Pelham Bay ya Bronx.

Marejeo 

Waigizaji wa filamu wa kike wa Marekani
Watu walio hai
Waliozaliwa 1950
Wanawake wa Marekani
FFD22
Elizabeth Milbank Anderson

Elizabeth Milbank Anderson (Desemba 20, 1850 – Februari 22, 1921), alikua mfadhili na mtetezi wa elimu ya afya ya umma na wanawake, alikuwa binti wa Jeremiah Milbank (1818-1884), mfanyabiashara aliyekuwa na mafanikio, mtengenezaji na mwekezaji, na Elizabeth Lake. (1827-1891).  Mnamo mwaka 1905, Anderson alianzisha mojawapo ya misingi ya kwanza iliyofadhiliwa na mwanamke, Chama cha Mfuko wa Kumbukumbu (kiliyopewa jina la Milbank Memorial Fund  mwaka 1921), pamoja na zawadi ya $ 9.3 milioni kufikia kifo chake.  

Anderson katika maisha yake aliunga mkono juhudi nyingi za mageuzi ya kiafya na kijamii, kutokomeza maambukizi ya kifua kikuu na diphtheria na kutoa  misaada kwa watoto wa Ulaya kufuatia Vita vya Kwanza vya Dunia, ambapo alifanywa kuwa Chevalier wa Jeshi katika serikali ya Ufaransa.

Marejeo 

Wanawake wa Ufaransa
Waliofariki 1921
Waliozaliwa 1850
FFD22
Rana Abdelhamid

Rana Abdelhamid ( Kiarabu : رنا عبد الحميد; alizaliwa 6 Mei, 1993)  ni mgombeaji wa siasa na mwanaharakati wa nchini Marekani. Anaishi Queens, New York . Abdelhamid pia ni mwanzilishi wa Hijabis ya New York na mpango wa wanawake kujiwezesha.

Maisha ya awali na elimu 
Abdelhamid ana asili ya Misri na alikulia New York.   Ana kaka zake watatu. Alipokuwa mtoto, alisoma karate .  Abdelhamid alikua mwanasanaa wa karate ya shotokan. Ana mkanda mweusi katika karate ya Tai Chi na kama mwanafunzi aliwafunza wasichana wadogo karate ili kukabiliana na ghasia za ubaguzi wa ragi.

Marejeo 

Wanawake wa Marekani
Watu walio hai
Waliozaliwa 1993
FFD22
Ayanda Denge

Ayanda Denge (alifariki 24 Machi, 2019) alikuwa raia wa Afrika Kusini aliyebadili jinsia na  kuwa mwanamke, alikua mwathirika wa biashara ya ngono. Alikuwa mtetezi wa watu waliobadili jinsia, waathirika wa biashara ya ngono, na kukomesha ukahaba .  Alikuwa mwenyekiti wa kikosi kazi cha Elimu na Utetezi wa kazi za ngono cha Sex Workers Education and Advocacy Taskforce  (SWEAT). Denge alisema kuwa, "kubadili jinsia ni ... dozi mara tatu ya unyanyapaaji na ubaguzi".

Maisha ya Awali 
Denge alikuwa Mxhosa, na alikulia katika mji wa Port Elizabeth, katika Rasi ya Mashariki nchini Afrika Kusini.

Kazi 
Denge alianza kazi Johannesburg, na baadaye alisafiri katika miji mingine ya kusini mwa Afrika ikiwa ni pamoja na Harare, Durban, Cape Town, Port Elizabeth, na Victoria Falls .  Alikuwa mfanyabiashara wa ngono kwa zaidi ya miaka 15. 

Denge alifanya kazi kama mratibu wa uhamasishaji wa Harakati za Wafanyabiashara ya Ngono wa Sisonke (Sisonke Sex Worker Movement /Sisonke) kwa miaka miwili.

Marejeo 

FFD22
Wanawake wa Afrika Kusini
Waliofariki 2019
Beverley Palesa Ditsie

Beverley Palesa Ditsie (alizaliwa Orlando Magharibi, Soweto, Afrika Kusini, 1971) ni mwanaharakati wa wasagaji, msanii, na mtengenezaji wa filamu wa Afrika Kusini.   Ditsie ni mmoja wa waanzilishi wa shirika la kutetea haki za mashoga Gay and Lesbian Organization of Witwatersrand.

Katika kuzungumza juu ya umuhimu wa kuzingatia haki za mashoga katika muktadha wa haki za binadamu katika mkutano wa 4 wa Umoja wa Mataifa kuhusu wanawake mjini Beijing mwaka 1995, alikuwa mwanamke wa kwanza kufanya usagaji waziwazi. Pia ilikuwa ni mara ya kwanza kwa Umoja wa Mataifa kushughulikiwa masuala ya ushoga,  huku Ditsie akisema, "ikiwa mkutano wa dunia juu ya wanawake ni kushughulikia matatizo ya wanawake wote, ni lazima kutambua vile vile kwamba ubaguzi unaotokana na mwelekeo wa kijinsia ni ukiukwaji wa haki za msingi za binadamu”.

Marejeo 

Wanawake wa Afrika Kusini
Watu walio hai
Waliozaliwa 1971
FFD22
Midi Achmat

Taghmeda Achmat, pia anajulikana kama Midi Achmat, ni mmoja wa wanaharakati wasagaji wanaojulikana sana nchini Afrika Kusini.  Achmat alianzisha kampeni za Treatment Action Campaign (TAC) akiwa pamoja na mshirika wake na mwanaharakati mwenzake Theresa Raizenberg mnamo 10 Desemba, 1998.

Wasifu 
Taghmeda "Midi" Achmat alitoka katika familia ya wanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Cape Malay, na ni mwanachama wa jumuiya ya Cape Colored . Kaka yake Zackie Achmat ni mwanaharakati na mtengenezaji wa filamu.  Achmat alikutana na mwenza wake Theresa Raizenberg mnamo 1986, wakati wawili hao walipokuwa vijana. Raizenberg alitambulishwa kwa Achmat kupitia kwa shangazi, na alikuwa tayari amekutana na kaka yake Achmat Zackie. Achmat na Raizenberg walifungamana juu ya riwaya za wasagaji na wote wakawa wanachama hai katika jumuiya ya LGBT ya Cape Town .

Marejeo 

Wanawake wa Afrika Kusini
Waandishi wa Afrika Kusini
Watu walio hai
FFD22
Ishtar Lakhani

Ishtar Lakhani (alizaliwa 1985) ni mwanaharakati wa masuala ya wanawake kutoka nchini Afrika Kusini, ambaye kazi yake inazingatia masuala ya haki za kijamii, hasa haki za wafanyabiashara wa ngono. Mnamo 2020 aliongezwa na BBC kwenye orodha yao ya wanawake 100.

Wasifu 
Lakhani alizaliwa mwaka 1985.  Alisoma katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand na kupata shahada ya Uzamili ya Anthropolojia.  Tangu kuhitimu kwake taaluma yake imeanzia kuratibu masuala ya utetezi wa wanawake wenye itikadi kali na waathirika wa unyanyasaji wa kijinsia - Kampeni ya One in Nine . 

Mnamo mwaka 2020, Lakhani alifanya kazi kwenye kampeni ya Bure ya Chanjo, ambayo iliratibiwa na Kituo cha Harakati za Kisanaa na Vyuo Vikuu Vinavyoshirikiana kwa Madawa Muhimu (UAEM).  Kampeni hii ililenga kuhakikisha kuwa chanjo ya COVID19  inapatikana kwa wote na bila malipo inapotolewa.

Tuzo 
Lakhani alikuwa kwenye orodha ya wanawake 100 walio na ushawishi mkubwa zaidi wa BBC 2019, orodha ya tuzo ambayo huchapishwa kila mwaka. 

Lakhani alikuwa kwenye orodha ya Vijana 200 bora wa Afrika Kusini wa Mail and Guardian .

Marejeo 

Wanawake wa Afrika Kusini
Waliozaliwa 1985
Watu walio hai
FFD22
Ammaar Ghadiyali

Ammaar Shabbir Ghadiyali (alizaliwa 30 Mei 1997) ni mwogeleaji wa nchini Tanzania.  Mnamo mwaka 2012 kwenye Michezo ya Olimpiki ya majira ya joto alishiriki kwenye (100 mita freestyle) ya Wanaume akimaliza katika nafasi ya 55 kati ya waogeleaji 60 na kushindwa kufuzu kuingia nusu fainali. 

Pia alishiriki katika shindano la 2013 World Aquatics Championships la kuogelea kwenye urefu wa mita 200. Mwaka 2014 aliwakilisha Tanzania kwenye michezo ya Olimpiki ya vijana iliyofanyika Nanjing nchini China.

Marejeo

Waliozaliwa 1997
Watu walio hai
Wanamichezo wa Tanzania
FFD22
Feroza Adam

Feroza Adam, (16 Agosti, 1961 – 9 Agosti, 1994) alikuwa mwanaharakati wa kisiasa wa Afrika Kusini, mtangazaji wa African National Congress na mashirika mengine. Alichaguliwa kwenye Bunge mnamo mwaka 1994, muda mfupi kabla ya kufariki kwa ajali ya gari.

Maisha ya Awali 
Feroza Adam alilelewa katika kitongoji cha Lenasia, Johannesburg, katika familia ya Kiislamu. Alisoma katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand, ambako alijishughulisha na siasa kama mwanachama wa vikundi vya wanafunzi vilivyoshirikiana na shirika la Transvaal Indian Congress . Alifanya kazi katika bodi ya utendaji ya Shirika la Wanafunzi wa Azania. Baadaye sana aliedelea na masomo zaidi ya uhusiano wa kimataifa na diplomasia katika Taasisi ya Mahusiano ya Kimataifa ya Clingendael, nchini Uholanzi.

Kazi 
Feroza Adam alifundisha shule baada ya kumaliza chuo. Alijiunga na shirikisho la wanawake wa Transvaal (Federation of Transvaal Women /FEDTVAW) na shirikisho la wanawake wa Afrika Kusini (Federation of South African Women), na tangu mwaka 1984 hadi 1990 alitumikia shirikisho la mwisho kama mtangazaji. Kuanzia 1988, alifanya kazi kwa wakati wote kwenye United Democratic Front . Alisaidia kuanzisha ofisi ya kikanda ya African National Congress kwa Pretoria-Witwatersrand-Vereeniging, na alifanya kazi katika kamati ya uongozi ya Muungano wa Kitaifa wa Wanawake . Alikuwa katibu wa utangazaji wa Ligi ya Wanawake ya ANC tangu 1992 hadi 1993.  Mnamo 1990, alitoa hotuba kwenye mkutano wa kitaifa wa wanawake, na akasema:"Ni muhimu kwetu kuwaunganisha wanawake waliojitolea kwa Afrika Kusini ya kidemokrasia isiyo na ubaguzi wa rangi, wala ubaguzi wa kijinsia. Vinginevyo tutajikuta katika hali sawa na wanawake kutoka nchi nyingine katika zama za baada ya ukombozi. Baada ya kuhangaika pamoja na wanaume wao kwa ajili ya ukombozi, wanawake wandugu walipata msimamo wao haujabadilika. Tunahitaji kusisitiza msimamo wetu kama wanawake kwa nguvu zaidi sasa kuliko hapo awali, na tunaweza tu kufanya hivyo kama sauti moja, yenye umoja na ukubwa." Mnamo 1994, alichaguliwa kuwa Mbunge wa Bunge la Kitaifa, katika serikali ya kwanza iliyochaguliwa kidemokrasia nchini Afrika Kusini .

Viungo vya Nje 

 Zubeida Bux, "Majukumu yanayobadilika ya Wanawake wa Kiislamu nchini Afrika Kusini" (Tasnifu ya MA, Chuo Kikuu cha KwaZulu-Natal, 2004).

Marejeo 

Wanawake wa Afrika Kusini
Waliofariki 1994
Waliozaliwa 1961
FFD22
Zainab Asvat

Dk. Zainab Asvatalizaliwa mnamo mwaka (1920 - 30 Novemba, 2013) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini . Asvat alisomea  udaktari, lakini alikuwa akifanya siasa muda mwingi wa maisha yake.

Asvat alikuwa mwanamke wa kwanza Mwislamu kuwa daktari nchini Afrika Kusini .  Mumewe, Dr.Zain Kazi ni daktari na katibu wa Transvaal Indian Congress

Maisha ya Awali na Elimu 
Asvat alikuwa mmoja wa watoto kumi na moja wa Ebrahim na Fatima Asvat.  Babake Asvat alimpeleka binti yake kwenye mikutano ya kisiasa alipokuwa msichana na hii ilimsaidia kupata uzoefu wa kisiasa mapema. Alikuwa msichana wa kwanza wa Kiislamu kusoma shule ya upili katika Transvaal Katika miaka ya 1940. Alisomea udaktari katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand baada ya kushawishiwa na Yusuf Dadoo ambaye alirejea kutoka kwa masomo yake ya matibabu huko Edinburgh .

Marejeo 

Wanawake wa Afrika Kusini
Waliofariki 2013
FFD22
Margaret Ballinger

Margaret Ballinger (née Hodgson ; 1894–1980) alikuwa Rais wa kwanza wa Chama cha Liberal Party of South Africa na Mbunge nchini Afrika Kusin. Mnamo 1944, Ballinger alijulikana kama "Queen of the Blacks" na jarida la TIME .

Wasifu 
Margaret Hodgson alizaliwa Glasgow, Scotland mwaka 1894 na kuhamia Afrika Kusini na familia yake alipokuwa mtoto. Baba yake alifika kabla tu ya Vita vya Boer na kuishia kupigana na Waingereza. Hodgson (Ballinger) alisoma katika Chuo cha Huguenot huko Wellington kabla ya kuendelea na masomo yake huko Uingereza. Huko Uingereza alienda Chuo cha Somerville, Oxford .

Marejeo 

Wanawake wa Afrika Kusini
Waliofariki 1980
Waliozaliwa 1894
FFD22
Jean Bernadt

Jean Bernadt (née Alkin) (19 Mei, 1914 - 9 Aprili, 2011) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini. 

Alikuwa mwanachama hai wa Chama cha  Communist Party of South Africa (CPSA), Congress of Democrats, na taasisi ya Federation of South African Women. Mnamo 1940 aliolewa na Himan (Himie) Bernadt na akapata watoto watatu.

Elimu  
1934 - Shule ya Upili ya Cape Town

1936 - Chuo Kikuu cha New York - alisoma Fasihi ya Amerika

Marejeo 

Wanawake wa Afrika Kusini
Waliofariki 2011
Waliozaliwa 1914
FFD22
Molly Blackburn

Molly Bellhouse Blackburn (12 Novemba 1930 - 28 Desemba 1985) alikuwa mwanaharakati wa kupinga Ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini, mwanaharakati wa kisiasa, mwanaharakati wa haki za kiraia, aliyeheshimiwa sana na watu wote, weusi na weupe.

Wasifu 
Molly Bellhouse alizaliwa huko Port Elizabeth, Afrika Kusini, binti yake Elgar Bellhouse (Buller) Pagden, aliyekuwa mwenyekiti wa Chama cha Progressive Party (PP) cha Port Elizabeth ambaye alisisitiza maadili ya uhuru na maendeleo kwa binti yake. 

Alipohitimu kutoka Rhodes na shahada ya BA baada ya kumaliza shule mnamo 1947 na kuhitimu akiwa na darasa la kwanza, Blackburn alitumia wakati kufundisha huko London kabla ya kutua Ubelgiji. Miaka saba baadaye hata hivyo alirudi Port Elizabeth na kujiunga na Black Sash, kikundi cha wanaharakati kilichoanzishwa mwaka 1955 na wanawake sita (Jean Sinclair, Elizabeth McLaren, Ruth Foley, Tertia Pybus, Jean Bosazza na Helen Newton-Thompson), lakini hatimaye aliondoka. kutokana na kile alichoona kama "hafanya kazi" kama Sash.

Mnamo 1981 alianza kazi yake ya kisiasa kwa kushinda kiti cha Baraza la Mkoa wa Walmer, Port Elizabeth, kupitia chama cha Progressive Federal Party (PFP). Di Bishop, ambaye angekuwa rafiki wa maisha na mwanaharakati mwenzake pia alishinda kiti cha udiwani mwaka huo. Di Bishop alikuwa amejiunga na Black Sash mwaka 1978 na Molly akarejea katika utaratibu huo mwaka 1982 akiwa na mawazo yake mengi 

Yeye na Di walianza kuchunguza urekebishaji wa kodi na ufyatuaji risasi wa polisi. Walianza kuonekana kama "wasumbufu" na wenye mamlaka. Alipokea vitisho vya kuuawa na alikamatwa mara chache. 

Mnamo 28 Desemba, 1985, Molly na Brian Bishop (mume wa Di Bishop) waliuawa katika ajali ya gari kati ya Oudshoorn na Port Elizabeth . Di Bishop na dada yake Molly na abiria wengine walijeruhiwa. Alikuwa na umri wa miaka 55 na Brian Bishop alikuwa na umri wa miaka 51.

Katika mazishi yake ambayo yalifanyika katika Kanisa la St John's huko Port Elizabeth mnamo 1 Januari 1986, umati wa watu 20,000 wengi wao wakiwa Waafrika Kusini weusi walikusanyika kuomboleza kifo chake.  Blackburn aliacha mumewe na watoto wao saba.

Urithi 
Shule ya Upili ya Molly Blackburn ilipewa jina kwa heshima yake huko Kwanobuhle, pamoja na Ukumbi wa Kumbukumbu ya Molly Blackburn katika Chuo Kikuu cha Cape Town .

Marejeo

Viungo vya nje 
 Dispatch Online, 12 Desemba 2002
Wanawake wa Afrika Kusini
Wanaharakati wa Afrika Kusini
Waliofariki 1985
Waliozaliwa 1930
FFD22
Sarah Carneson

Sarah Carneson, (17 Juni, 1916 – 30 Oktoba, 2015) alikuwa mratibu wa wafanyakazi wa Afrika Kusini na mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi.

Maisha ya awali 
Sarah Rubin alizaliwa mnamo 1916, huko Johannesburg, binti wa wahamiaji wa Kiyahudi wa Ulaya Mashariki Zelic Rubin (fundi cherehani) na Anna Rubin. Wazazi wake walikuwa miongoni mwa waanzilishi wa chama cha  Communist Party nchini Afrika Kusini, na Rubin alipokua mdogo alijiunga na Ligi ya Vijana ya Kikomunisti akiwa kama kijana.

Kazi 
Sarah Rubin alifanya kazi katika ofisi za Chama cha Kikomunisti huko Johannesburg, kama mwanamke kijana, na alikuwa mwanachama wa Ligi dhidi ya Ufashisti na Vita. Alifundisha madarasa ya kusoma na kuandika kwa wafanyikazi, na alifanya kazi katika duka la vitabu la chama, huko Johannesburg. Kuanzia 1936 hadi 1940, alijihusisha na upangaji wa wafanyikazi, na wafanyikazi wa tumbaku na wafanyikazi wa sukari huko Durban . Mnamo 1945, alikua katibu mkuu wa Jumuiya ya Reli na Bandari ya Afrika Kusini, iliyoko Cape Town. 

Sarah na mumewe wote walipigwa marufuku kutoka kwa mikusanyiko ya watu chini ya sheria ya  Kukandamiza Ukomunisti (Suppression of Communism Act) ya 1950. Kuendelea kwake kujihusisha na Chama cha Kikomunisti kulipelekea Fred Carneson kukamatwa na kuhukumiwa mnamo mwaka 1956. Sarah Carneson pia aliwekwa kizuizini, mwaka 1960, na kuachiliwa kwa msamaha ili kubaki, chini ya usimamizi, huko Cape Town. Fred alifungwa gerezani mwaka 1965, na Sarah akaondoka Afrika Kusini na kuelekea Uingereza mwaka 1968. Huko Uingereza aliendelea kufanya kazi katika vyama vya wafanyikazi, na katika gazeti la Morning Star . Akina Carneson waliunganishwa tena mwaka 1972, wakiwa uhamishoni huko London. Wenzi hao walirudi Afrika Kusini mnamo mwaka 1991.

Maisha binafsi 
Sarah Rubin aliolewa na Fred Carneson mnamo mwaka 1943, alipokuwa bado kazini katika Vita vya Pili vya Dunia. Walikuwa na watoto watatu, Lynn, John, na Ruth. Sarah alikuwa mjane Fred Carneson alipofariki mwaka 2000.  Alifariki mnamo 2015, akiwa na umri wa miaka 99, huko Muizenberg, Cape Town.  "Tukio la kumbukumbu ya kitaifa" lilifanyika Cape Town, na kuhudhuriwa na viongozi wa Chama cha Kikomunisti cha Afrika Kusini, African National Congress, na Cosatu . 

Binti yao Lynn alichapisha wasifu wa Carnesons, Red in the Rainbow: Maisha na Nyakati za Fred na Sarah Carneson (2011).  Kulipokuwa na maonyesho yanayohusiana kuhusu Carnesons, pia yenye jina la "Red in the Rainbow", katika Jumba la Makumbusho la Slave Lodge(Slave Lodge Museum) mwaka 2015.

Marejeo 

Wanawake wa Afrika Kusini
Watu kutoka Johannesburg
Waliofariki 2015
Waliozaliwa 1916
FFD22
Moses Kuria

Moses Kuria ni mwanasiasa wa Kenya, aliyechaguliwa mwaka wa 2017 kuwa mbunge wa eneo bunge la Gatundu Kusini, ambapo raisi wa nne wa jamhuri ya Kenya Uhuru Kenyatta alizaliwa.

Tanbihi

Wanasiasa wa Kenya
Nan Cross

Nan Cross, (3 Januari, 1928 - 14 Julai, 2007) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini.

Maisha ya awali 
Cross alizaliwa Pretoria, Afrika Kusini kabla ya enzi za ubaguzi wa rangi, wakati ubaguzi wa rangi haukuwa rasmi.  Baba yake alifanya kazi kama wakili wa Halmashauri ya Jiji la Pretoria . Cross alikuwa mshiriki wa maisha yake yote wa Kanisa la Baptist,  ingawa kanisa halikuwa na historia ya uharakati wa kijamii.

Alihitimu kutoka Shule ya upili ya wasichana ya Pretoria . Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Rhodes na shahada ya Sayansi ya jamii. Cross alikuwa mfanyakazi wa kijamii kwa kitaaluma.

Marejeo 

Wanawake wa Afrika Kusini
Watu kutoka Johannesburg
Waliozaliwa 1928
Waliofariki 2007
FFD22
Ethel de Keyser

Ethel de Keyser , OBE alizaliwa mnamo mwaka (4 Novemba, 1926 - 16 Julai, 2004) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi kutoka Afrika Kusini aliyeishi London, Uingereza.

Maisha ya Awali 
Ethel Tarshish alizaliwa mnamo mwaka 1926, kwa wazazi Wayahudi ambao walihamia Afrika Kusini mara tu baada ya kuzaliwa kwake. (Baadhi ya kumbukumbu ziliweka kuzaliwa kwake huko Vilnius, baadhi Afrika Kusini. )   Baba yake alikuwa na kiwanda cha nguo nchini Afrika Kusini. Alienda kusoma chuo kikuu huko Uingereza na kuwa raia wa Uingereza. Alirudi Afrika Kusini mnamo 1960 baada ya mauaji ya Sharpeville na kuzuiliwa kwa kaka yake Jack Tarshish.

Kazi 
Alijihusisha na kazi yake ya kupinga ubaguzi wa rangi. Alikuwa njiani kurejea Uingereza mwaka 1963 wakati Jack alipokamatwa tena kama mwanachama wa African National Congress . Alikuwa Afrika Kusini kwa kesi hiyo lakini alifukuzwa nchini baadaye, na Jack alifungwa jela miaka kumi na miwili. Huko Uingereza, alifanya kazi kwa London Symphony Orchestra huku akijitolea katika harakati za kupambana na Ubaguzi wa Rangi (Anti-Apartheid Movement /AAM), hatimaye na kuwa katibu mkuu.  Aliongoza kampeni za kudumisha vikwazo vya silaha vya Waingereza dhidi ya Afrika Kusini, na kukataa kutambuliwa katika utawala wa Ian Smith huko Rhodesia . Alisaidia kuandaa SATIS (South Africa The Imprisoned Society), mkutano na mtandao kwa wale wanaofanya kazi ya kuachilia wafungwa wa kisiasa. 

Alikua mkurugenzi wa Mfuko wa Ulinzi na Msaada wa Uingereza kwa watu wa Kusini mwa Afrika (Defence and Aid Fund for Southern Africa/BDAF) mwaka 1981, na kuanzisha (Canon Collins Educational Trust for Southern Africa) pia.  Antony Sher alisema alikuwa "mkuu wake wa kisiasa" wakati huu. 

Baada ya 1994, kazi yake ilihama kutoka kwa mtazamo wa kupinga ubaguzi wa rangi kwenda katika masuala ya afya na elimu nchini Afrika Kusini, pamoja na VVU/UKIMWI.   Alitunukiwa OBE kwa kazi yake katika masuala ya haki za binadamu mwaka 2001.

Maisha Binafsi 
Ethel Tarshish aliolewa na mwigizaji David de Keyser kwa miaka kumi (kutoka 1949 hadi 1959), na alikuwa na uhusiano wa muda mrefu na mwandishi George Lamming .   

Ethel de Keyser alifariki akiwa na umri wa miaka 77 mnamo 16 Julai 2004, baada ya mshtuko wa moyo.  Alikuwa akitarajia kutunukiwa shahada ya heshima katika Chuo Kikuu cha Western Cape mwezi Septemba.  Wadhamini wa Canon Collins Educational Trust walianzisha ufadhili wa masomo kwa jina lake kama ukumbusho.

Viungo vya nje 

 "Ethel de Keyser", Historia ya Afrika Kusini Mtandaoni (2011).
 Klipu mbili za sauti kutoka kwa mahojiano ya 2000 na de Keyser , katika Mbele kwa Uhuru: Historia ya Harakati za Kupambana na Ubaguzi wa Rangi wa Uingereza AAM.
 Umesikia kutoka Johannesburg? (2010), mfululizo wa filamu wa hali halisi wa sehemu saba kuhusu harakati za kimataifa za kupinga ubaguzi wa rangi, uliotayarishwa na kuongozwa na Connie Field .
 "Karatasi zinazohusiana na Ethel de Keyser", Kumbukumbu za Bodleian na Maandishi.

Marejeo 

Wanawake wa Afrika Kusini
Wanaharakati wa Afrika Kusini
Waliofariki 2004
Waliozaliwa 1926
FFD22
Sidi Boushaki

Abu Ishaq Ibrahim Ibn Faïd az-Zawawi, anayejulikana zaidi kama Sidi Boushaki (إبراهيم بن فايد الزواوي) (1394 CE/796 AH - 1453 CE/857 AH) alikuwa mwanatheolojia maliki, mfafanuzi wa lugha ya Kiarabu na Kurani karibu na mji wa Thenia, kilomita 54 mashariki mwa Algiers. Alilelewa katika mazingira ya kiroho yenye maadili ya hali ya juu ya Kiislamu.

Vitabu

Kazi zake zinajumuisha vipengele kadhaa vya sayansi ya Kiislamu, vikiwemo:

Ufafanuzi na Sayansi za Quran
Tafsir al-Zawawi ni tafsiri (tafsir) ya Qurani (kwa Kiarabu: تفسير الزواوي).

Sheria ya Kiislamu
 Tuhfat Al-Mushtaq ni maelezo mafupi ya Mukhtasar Khalil katika fiqhi ya Maliki (Kiarabu: تحفة المشتاق في شرح مختصر خليل).
 Kuwezesha Njia ya dondoo ya maua ya Rawd Khalil ni maelezo ya mukhtasar Khalil mukhtasari wa fiqhi ya Maliki (Kiarabu: تسهيل السبيل لمقتطف أزهار روض خليل).
 Mafuriko ya Mto Nile ni maelezo ya mukhtasar Khalil mukhtasari wa sheria ya Maliki (Kiarabu: فيض النيل).

Lugha ya Kiarabu

 Shairi la Sidi Boushaki: Shairi katika kueleza kanuni za uchanganuzi wa kisarufi na Ibn Hisham al-Ansari (Kiarabu: نظم قواعد الإعراب لابن هشام).
 Talkhis al-Talkhis ni maelezo ya kitabu juu ya balagha, maana na kauli (Kiarabu: تلخيص التلخيص).
 Kitabu kinachoelezea Al-Alfiyya cha Ibn Malik (Kiarabu: شرح ألفية ابن مالك).

Tazama pia 
 Algeria
 Usufii

Marejeo

Vyanzo 
 Shairi katika kueleza kanuni za uchanganuzi wa kisarufi na Ibn Hisham al-Ansari (نظم قواعد الإعراب لابن هشام للمؤلف سيدي بوسحاقي)

Kijisomea

Viungo vya nje 

 
 
 
 
 

Waliozaliwa 1394
Waliofariki 1453
Watu wa Algeria
Waislamu
Sufii
Familia Boushaki
Betty Krosbi Mensah

Betty Nana Efua Krosbi (jina hili pia huandikwa Crosby au Krosby Mensah; alizaliwa Donkorkrom, Mkoa wa Mashariki, 29 Agosti 1980) ni mwanamke mwanasiasa nchini Ghana na Mbunge wa jimbo la Afram Plains North katika eneo la Mashariki mwa Ghana. Yeye ni mwanachama wa chama cha National Democratic Congress.

Maisha na Elimu 
Betty Krosbi Mensah ana shahada ya kwanza ya Utawala wa Biashara kutoka Chuo Kikuu cha Zenith, na Diploma ya Juu ya Taifa (Higher National Diploma) katika  fani ya Uhasibu kutoka Chuo Kikuu cha Kiufundi cha Koforidua.

Kazi yake ya Siasa 
Kabla ya kuwa Mbunge, Mensah alikuwa Mkurugenzi mkuu wa kampuni ya  Best Pat Ghana Limited kuanzia mwaka wa 2013 hadi mwaka 2016. Pia aliwahi kuwa Naibu Mratibu wa Pili wa Ajira kwa Vijana Kitaifa nchini humo kutoka mwaka 2009 hadi mwaka 2013. Mensah pia alikuwa Mratibu wa  Jinsia na Maendeleo wa Chama cha Mikopo cha Ushirika cha Ghana kutoka mwaka 2003 hadi mwaka 2005.

Mchakato wa Kugombea Ubunge 
Katika uchaguzi mkuu wa Ghana wa mwaka 2016 wa kugombea kiti cha Ubunge wa jimbo la Afram Plains, Betty alijizolea jumla ya kura 18,121 kati ya kura 23,606 zilizopigwa akiwa ni sawa na 78.44% na kumshinda Isaac Ofori-Koree wa chama cha New Patriotic Party, Cornelius Agbeku wa chama cha National Democratic Party na Micheal Ampontia wa Chama cha Convention People's Party  na kushinda kiti katika Bunge la 7 la Jamhuri ya Ghana. Katika uchaguzi Mkuu wa mwaka 2020,alimudu tena kutetea kiti chake katika Uwanda wa Kwahu Afram Kaskazini kwa kupata 18,543 ikiwa ni sawa na 67.8% ya jumla ya kura (27,986).

Majukumu Bungeni 
Katika bunge la nane akiwa Mbunge ametumikia kama mjumbe katika Kamati ya Jinsia na Watoto na Kamati ya Afya ya Bunge hilo.

Maisha binafsi 
Betty ameolewa na ana mtoto mmoja wa kike. Yeye ni mtoto Krosbi Mensah, mbunge wa kwanza wa jimbo la Afram Plains. Betty ni Mkristo wa Kanisa Katoliki.

Marejeo 

USLW Iringa
Wanawake wa Ghana
Watu walio hai
Wanasiasa wa Ghana
Aden Bare Duale

Aden Bare Duale ni mwanasiasa nchini Kenya na mwanachama wa chama cha Jubilee. Mwaka 2017 alichaguliwa kama mbunge wa Taifa kwa kushinda uchaguzi wa eneo bunge la Garissa Mjini kwenye kaunti ya Garissa  Alichaguliwa tarehe 9 Agosti 2022 kuwa mbunge wa eneobunge hilo

Adan Bare Duale alichaguliwa na Rais kuwa Katibu wa Wizara ya usalama wa nje na hivyo akakoma kuwa mbunge wa Garissa.

Marejeo

Wabunge wa Kenya tangu uchaguzi wa 2017
WikiForUniversity projects in Kenya
Mapatano ya Budapest ya 1994

Mapatano ya Budapest ya 1994 (Kiing. Budapest Memorandum on Security Assurances)  ni makubaliano kati ya Urusi, Ufalme wa Maungano na Marekani kuhusu Ukraine, Belarus na Kazakhstan.

Nchi hizo tatu zilizokuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti hadi mwaka 1991 zilikuwa tayari kuachana na silaha za nyuklia ambazo ziliwahi kurithi wakati wa uhuru na kuzikabidhi kwa Urusi. Hapo washiriki watatu wa Mapatano ya Budapest waliahidi kwa kila nchi kuheshimu uhuru na mipake yake na kutoitisha au kutumia silaha dhidi yake kamwe.

Urusi, Ufalme wa Maungano na Marekani ziliahidi katika mapatano hayo

 kuheshimu uhuru na mamlaka na mipaka ya Ukraini, Belarus na Kazakhstan  iliyopo wakati wa 1994
 kutotumia matishio au nguvu dhidi ya umoja au uhuru wa Ukraini, Belarus na Kazakhstan, na kwamba hawatatumia kamwe silaha zao dhidi ya nchi hizo, isipokuwa kwa kujitetea.
 kamwe kutumia mashurutisho ya kiuchumi dhidi ya Ukraini, Belarus na Kazakhstan ili kuzuia nchi hizo kutekeleza haki za mamlaka huru (sovereignty) na hivyo kujipatia faida zozote.
 ikiwa Ukraini, Belarus na Kazakhstan zinashambuliwa, nchi tatu za mapatano zitatafuta mara moja hatua kupitia Baraza ya Usalama ya UM.

Mapatano yalitolewa kwa nakala kwa kila nchi kwa lugha za Kiukraine, Kirusi, Kiingereza na Kifaransa na kutiwa sahihi na kila nchi husika mjini Budapest tarehe 5 Desemba 1994.

Tanbihi

Viungo vya Nje 
 Memorandum on security assurances in connection with Ukraine’s accession to the Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons, tovuti ya https://treaties.un.org, iliangaliwa Machi 2022

Historia ya Ukraine  
Historia ya Urusi
Mikataba ya kimataifa
Esther Kamatari

Princess Esther Kamatari (alizaliwa 30 Novemba 1951 mjini Bujumbura). ni mwandishi, mwanamitindo na binti wa kifalme wa Burundi aliyehamishwa.

Wasifu 
Esther Kamatari alikulia nchini Burundi kama mwanafamilia wa familia ya kifalme. Alisoma katika l'Ecole Nationale d'Administration du Burundi.Kutokana na nchi kupata Uhuru Utawala wa kifalme ulipinduliwa mwaka 1962 katika mapinduzi ya kijeshi na utawala wa kifalme ukafutwa mwaka wa 1966. Kamatari aliikimbia nchi mwaka wa 1970 baada ya kuuawa kwa Baba yake na kwenda kuishi Paris ambako alikua mwanamitindo wa kwanza wa Kiafrika nchini Ufaransa. Jaribio la kusimamisha tena utawala wa kifalme nchini humo lilishindikana baada ya mauaji ya Mfalme Ntare V mnamo 1972.

Historia ya Burundi baada ya uhuru imetawaliwa na mivutano mingi kati ya Wahutu walio wengi na Watutsi walio wachache.Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1990 nchini Burundi na migogoro na nchi jirani na masaibu ya maelfu ya watoto wahanga wa vita vilimfanya ajihusishe na Chama cha Watu wa Burundi nchini Ufaransa.Nchini Burundi anajulikana kwa kazi yake ya kujihusisha na masuala ya kijamii.

Kutokana na usimamizi wa Amani wa Afrika Kusini imewezesha uchaguzi nchini Burundi na Esther Kamatari na chama chake cha Abahuza ambayo ina maana ya "kuwaleta watu pamoja," watashiriki kwenye jukwaa la kurejesha utawala wa kifalme.

Ndoa 
Esther ameolewa na Mfaransa anayeitwa Gilles ambaye ni daktari. Wana watoto wawili Jade na Arthur. Lakini Esther tayari alikuwa na binti anayeitwa Frédérique kutoka kwenye mahusiano ya awali.

Ufadhili 
 Rais wa Chama cha Watu wa Burundi nchini Ufaransa (tangu mwaka 1990).

Machapisho 
 Kamatari, E. na Renault, M. 2001. (Hadithi Yangu, Malkia wa Rugo (Princesse des Rugo, mon histoire). Bayard ISBN 2-227-13914-5

Marejeo 

Waliozaliwa 1951
Wanamitindo wa Burundi
Watu walio hai
Wanawake wa Burundi
USLW Iringa
Leontine Nzeyimana

Leontine Nzeyimana, (alizaliwa 27 Desemba 1973) ni mwanasiasa wa Burundi ambaye amewahi kuwa Waziri wa Masuala ya Jumuiya ya Afrika Mashariki, katika Ofisi ya Rais wa Burundi kuanzia tarehe 8 Mei 2012. Pia ni mjumbe wa Baraza la Mawaziri la Burundi. Kabla ya hapo, kuanzia Agosti mwaka 2011 hadi Mei mwaka 2012 alikuwa Mbunge mteule wa Jimbo la Makamba.

Maisha na Elimu 
Leontine Nzeyimana alizaliwa katika wilaya ya Nyanza Lac katika Mkoa wa Makamba, kusini mwa Burundi. Alisoma shule ya msingi na sekondari za eneo hilo.Alisoma katika Chuo Kikuu cha Tumaini kwenye kampasi yao iliyopo Iringa Mjini (sasa Chuo Kikuu cha Iringa) na alihitimu mwaka 2002 na kupata Shahada ya Utawala wa Biashara. Pia ni mhitimu wa Shahada ya Uzamili ya Uhusiano wa Kimataifa aliyopata kutoka Chuo Kikuu cha Kimataifa cha Marekani mwaka wa 2005.

Kazi 
Mnamo mwaka 2005, Léontine Nzeyimana alifanya kazi  kama msaidizi wa Mshauri Mkuu wa "Mradi wa Utawala wa Sheria" wakati wa uundaji wa Burundi mpya. Kisha alifanya kazi katika Benki ya Burundi kuanzia mwaka 2006 hadi mwaka 2007 kama msaidizi wa Gavana wa Benki Kuu ambapo majukumu yake yalijumuisha ratiba ya kila siku ya Gavana na kutafsiri hati kutoka Kifaransa kwenda Kiingereza na kutoka Kiingereza kwenda Kifaransa.

Kisha alijiunga na Mpango wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa (UNDP) akifanya kazi huko kuanzia mwaka 2007 hadi mwaka 2010.Kazi yake ililenga kuboresha utendaji kazi wa mahakama ya Burundi.Mbali na majukumu yake ya uwaziri nchini Burundi, Leontine Nzeyimana anahudumu kama mjumbe wa Bunge la nne la Afrika Mashariki kuanzia mwaka 2017 mpaka  mwaka 2022.

Majukumu Mengine 
Kama mjumbe wa Bunge la Burundi aliwahi kuwa Katibu wa Kamati ya Kudumu inayoshughulikia Masuala ya Kisiasa, Utawala, Mambo ya Nje na Jumuiya ya Afrika Mashariki.

Leontine anaripotiwa kuwa ana uwezo wa kuwasiliana kwa ufasaha katika lugha nne ambazo ni Kirundi, Kifaransa, Kiingereza na Kiswahili.

Marejeo 

Wanawake wa Burundi
USLW Iringa
Wanasiasa wa Burundi
Uwanja wa Michezo wa Al Bayt

Uwanja wa Michezo wa Al Bayt (kwa Kiarabu: استاد البيت) Ni uwanja wa mpira wa miguu uliyopo ndani ya mji wa Al Khor nchini Qatar. Ni uwanja ambao utatumika katika mashindano ya Kombe la Dunia la FIFA LA mwaka 2022 kuanzia tarehe 21 Novemba 2022 hadi 18 Desemba 2022. Mkataba wa ujenzi wa uwanja huu walipewa Webuild S.p.A na Cimolai mwaka 2015.

Uwanja huu upo takriban kilomita 35 kutoka Doha.

Historia
Uzinduzi wa uwanja ulifanyika tarehe 30 Novemba 2021, wakati wa sherehe za ufunguzi wa 2021 wa Kombe la Waarabu la FIFA (FIFA Arab Cup 2021). Baada ya mechi kati ya mwenyeji Timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Qatar na timu ya Taifa ya mpira wa  miguu ya Bahrain na mechi kumalizika kwa goli 1:0 goli likifungwa kwa kichwa na  Abdulaziz Hatem katika dakika ya 69 ya mchezo huo.

Hafla hii ilihudhuriwa na Amiri (mkuu wa nchi) ya Qatar, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, Rais wa FIFA Gianni Infantino, wakuu kadhaa wa nchi na mamlaka na marais kutoka vyama wanachama kufurahia sherehe za uzinduzi wa Uwanja wa Al Bayt na kuadhimisha ufunguzi rasmi wa kombe la fifa la Uarabuni 2021. Uwanja wa Al Bayt ulijengwa na kuchezewa mechi tano pamoja na mchezo wa fainali uliyochezwa tarehe 18 Desemba 2021 wakati wa Kombe la fifa la nchi za kiarabu mwaka 2021 .

Marejeo

Viwanja vya michezo Qatar
Uwanja wa Michezo wa Khalifa

Uwanja wa Kimataifa wa Khalifa (kwa Kiarabu: ملعب خليفة الدولي), pia unajulikana kama Uwanja wa Taifa, ni uwanja unaotumika kwa matumizi mbalimbali katika mji wa  Doha nchini Qatar, kama sehemu ya michezo ya mji wa Doha kama vile Aspire Academy. Umepewa jina la Khalifa bin Hamad Al Thani, amiri wa zamani wa nchini Qatar. Fainali ya mwaka 2011 ya Kombe la Asia Afc ilichezwa katika uwanja huu.  Uwanja huu umeajiri wafanyakazi wapatao 30,000.

Marejeo

Viwanja vya michezo Qatar
Uwanja wa Michezo wa Al Thumama

Uwanja wa michezo wa Al Thumama (kwa Kiarabu: Malʿab ath-Thumāma) ni uwanja wa mpira wa miguu huko Al Thumama nchini Qatar. Ni moja kati ya uwanja utakaotumika wakati wa Kombe la Dunia la FIFA la 2022 nchini  Qatar.

Historia
Uzinduzi wa uwanja ulifanyika tarehe 22 Oktoba 2021, wakati wa fainali ya Kombe la Emir . 

Mnamo Mei 2018, Uwanja wa Al-Thumama  ulitunukiwa Tuzo ya MPIM/Architectural Review Future Project Award kwenye kipengele cha Michezo na Viwanja nchini Ufaransa.

Uwanja huo ulichezewa michezo sita wakati wa mashindano ya kombe la FIFA la Kiarabu 2021 ikiwa ni pamoja na nusu fainali kati ya nchi ya Qatar na Algeria.

Marejeo

Viwanja vya michezo Qatar
Uwanja wa Michezo wa Ahmad bin Ali

Uwanja wa michezo wa Ahmad bin Ali (kwa Kiarabu: ملعب أحمد بن علي; maarufu kama uwanja wa Al-Rayyan) ni uwanja wenye matumizi mbalimbali huko Al Rayyan, nchini Qatar, Kwa sasa unatumiwa zaidi kwa mechi za mpira wa miguu. Ni uwanja wa nyumbani wa klabu ya Al-Rayyan na  Al-Khaitiyath. Uwanja huu wa michezo ulipewa jina la Ahmad bin Ali Al Thani, Amiri wa Qatar kuanzia mwaka 1960 hadi 1972. 

Uwanja huu wa zamani, ulijengwa mwaka 2003, ulikuwa na uwezo wa kuchukua watu 21,282 na ulibomolewa mwaka 2015. Uwanja mpya wa Al Rayyan una uwezo wa kubeba watu 40,740. Ni uwanja utakao tumika kwenye michuano ya kombe la dunia la FIFA 2022.

Marejeo

Viwanja vya michezo Qatar
Boushaki

Boushaki inaweza kumaanisha:

Watu 
 Abdenour Boushaki, Mwanasiasa na Sufi wa Algeria.
 Ali Boushaki, Mwanazuoni wa kidinina na sufi nchini Algeria
 Bouzid Boushaki, Mwanasiasa na mwanaharakati wa vyama vya wafanyakazi nchini Algeria
 Brahim Boushaki, Mwanazuoni wa kidinina na sufi nchini Algeria
 Feriel Boushaki, Msanii na mchoraji nchini Algeria
 Khaled Boushaki, Mwanasoka na kocha nchini Algeria
 Mohamed Nassim Boushaki, Daktari wa Falsafa nchini Algeria
 Mustapha Ishak Boushaki, Daktari wa Falsafa nchini Algeria
 Shahnez Boushaki, Mchezaji wa mpira wa vikapu wa Algeria
 Sidi Boushaki, Mwanazuoni wa kidini, mkalimani, mwanasheria, mwanaisimu na sufi nchini Algeria
 Yahia Boushaki (Shahidi), mwanasiasa na kijeshi nchini Algeria

Maeneo 
 Maktaba ya Brahim Boushaki, Maktaba nchini Algeria

Nyaraka 
 Shairi la Sidi Boushaki, Shairi la sarufi na sintaksia katika lugha ya Kiarabu
 Ombi la Boushaki la haki za kisiasa, Ombi la haki za kisiasa za Waalgeria chini ya uvamizi wa Ufaransa.

Sayansi 
 Opereta wa ulimwengu wa Boushaki, mbinu ya takwimu ya ulimwengu kuchambua upanuzi wa ulimwengu

Familia Boushaki