LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Mwingi wa Habari

Mwingi wa Habari ni jina la kutaja albamu ya kwanza ya msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania - P. the MC. Albamu ilitolewa kupitia studio za Tattoo Records na Bongo Records. Albamu ilianza kufanyiwa harakati za uuzaji mnamo tar. 18 Oktoba, 2013. 

Katika albamu hii amepata kushirikisha wasanii wengine wa hip hop na Bongo Flava kutoka Tanzania, ikiwa ni pamoja na Cianah, Mansu L, Nikki Mbishi, Songa, One the Incredible, 10 Kiraka, na Maulo na wengine wengi. Katika albamu hii, kuna nyimbo zimefanywa kuchukuliwa sampuli kutoka katika nyimbo za manguli wa muziki kutoka nchini Tanzania ikiwa ni pamoja na sauti kutoka kwa hayati Marijani Rajabu na Remmy Ongala. Hakika ni  mapinduzi makubwa katika hali ya kufanya sampuli ya nyimbo zingine.

Viungo vya Nje 
 Wimbo wa Fadhili katika ReverbNatio

Albamu za 2013
Albamu za P the MC
Albamu za hip hop za wasanii wa Tanzania
Julius Nyaisangah

Julius Nyaisangah (alifahamika zaidi kwa jina fupi kama Anko J; 1 Januari 1960 - 20 Oktoba 2013) alikuwa mtangazaji maarufu wa redio na televisheni kutoka nchini Tanzania. 

Awali alifanya kazi RTD, Radio One, na mwisho kabisa alikuwa mkurugenzi wa Abood Media Co. Limited.  Nyaisangah alifariki dunia kwa tatizo la shinikizo la damu na kisukari mjini Morogoro, Tanzania. Ameacha mjane na watoto watatu.

Marejeo

Viungo vya Nje
Habari kuhusu  katika Mtaa-Mtaa Blogu

Waliozaliwa 1960
Waliofariki 2013
Watangazaji wa Tanzania
Orodha ya lugha za Ethiopia

Orodha hii inaorodhesha lugha za Ethiopia:

Kiaari
Kiafar
Kialaba
Kiamhara
Kianfillo
Kianuak
Kiarbore
Kiargobba
Kiawngi
Kibaiso
Kibambassi
Kibasketo
Kibench
Kiberta
Kiborana (aina ya lugha za Kioromo)
Kiborna
Kiburji
Kibussa
Kichara
Kidaasanach
Kidime
Kidirasha
Kidizi
Kidorze
Kigalla (aina ya lugha za Kioromo)
Kigamo-Gofa-Dawro
Kiganza
Kigawwada
Kigayil
Kigedeo
Kigeez
Kigumuz
Kigurage cha Sebat Bet
Kihadiyya
Kihamer-Banna
Kiharar (aina ya lugha za Kioromo)
Kiharari
Kihozo
Kiinor
Kikachama-Ganjule
Kikacipo-Balesi
Kikafa
Kikambaata
Kikaro
Kikistane
Kikomo
Kikonso
Kikoorete
Kikwama
Kikwegu
Kilibido
Kimajang
Kimale
Kime’en
Kimelo
Kimesmes
Kimesqan
Kimurle
Kimursi
Kinayi
Kinuer
Kinyangatom
Kiongota
Kiopuuo
Kioyda
Kiqimant
Kirer Bare
Kisaho
Kiseze
Kishabo
Kishekkacho
Kisheko
Kisidamo
Kisilt’e
Kisomali
Kisuri
Kitigrinya
Kitsamai
Kiturkana
Kiweyto
Kiwolane
Kiwolaytta
Kixamtanga
Kiyemsa
Kizay
Kizaysete

Tazama pia
Ethiopia
Lango:Lugha

Viungo vya nje
http://www.ethnologue.com/country/ET

Ethiopia
Kiaari

Kiaari ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waaari. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kiaari imehesabiwa kuwa watu 155,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiaari iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiaari kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiaari 
lugha ya Kiaari katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/aiw

Lugha za Ethiopia
Kiafar

Kiafar ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia, Eritrea na Jibuti inayozungumzwa na Waafar. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kiafar nchini Ethiopia imehesabiwa kuwa watu 906,000. Pia kuna wasemaji 99,200 nchini Jibuti (2006). Idadi ya Waafar nchini Eritrea haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiafar iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kiafar kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiafar 
lugha ya Kiafar katika Glottolog*http://www.ethnologue.org/language/aar

Lugha za Ethiopia
Lugha za Jibuti
Lugha za Eritrea
Kialaba

Kialaba (pia Kialaba-K'abeena) ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waalaba na Wak'abeena. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kialaba imehesabiwa kuwa watu 111,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialaba iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kialaba kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kialaba 
lugha ya Kialaba katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/alw

Lugha za Ethiopia
Fioretti

Fioretti (kwa Kiitalia maana yake ni Maua Madogo, yaani Visimulizi Bora) ni kitabu maarufu kuhusu Fransisko wa Asizi na wenzake kilichotafsiriwa mwishoni mwa karne ya 14 kutoka kile cha Kilatini Actus beati Francisci et sociorum eius, kinachodhaniwa kuwa kiliandikwa na Ugolino Brunforte (1262 hivi – 1348 hivi).

Ingawa hakizingatiwi sana kama chanzo cha kihistoria, kimekuwa na sifa kuliko vitabu vingine juu ya mtakatifu huyo, kwa uzuri mkubwa upande wa lugha na usanii katika kusimulia. Ni kama manukato yanayotuvutia kwenye roho na utakatifu wa Fransisko, aliyekwishakufa toka siku nyingi, hivi kwamba anakumbukwa kwa mbali lakini kwa namna ya kupendeza zaidi. Miaka iliyopita imechuja ujumbe wake, ambao hivyo unang’aa kwa namna ya pekee katika kitabu hicho kilichosisitiza jinsi Fransisko alivyofanana na Yesu, wazo lililokazwa na Wafransisko wote wa karne XIV.

Filamu

Kitabu kilimuongoza Roberto Rossellini mwaka 1950 kutoa filamu Francesco, giullare di Dio (“Fransisko, Msanii wa Mungu”) akishirikiana na Federico Fellini.

Muziki
Kilitumika pia kutunga libretto ya opera ya Olivier Messiaen iliyoitwa Saint-François d'Assise.

Tanbihi

Sehemu kubwa ya kitabu chenyewe kwa Kiswahili
 Fioretti – Visimulizi Kuhusu Mtakatifu Fransisko wa Asizi – tafsiri ya Rikardo Maria, U.N.W.A. n.k. – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Ndanda 1996 – ISBN 9976-63-468-4

Ebook
 Francis of Assisi, The Little Flowers (fioretti), London, 2012. limovia.net ISBN 978-1-78336-013-0

Viungo vya nje 

The text in English at Christian Classics Ethereal Library
The text, in Italian, is available in plain text and/or rtf format from the Liber Liber: biblioteca e audioteca digitali ad accesso gratuito  site, which also provides a brief description of the text.

Fasihi ya Kiitalia
Fransisko wa Asizi
Ngano za Wenzi Watatu

Ngano za Wenzi Watatu (kwa Kilatini Legenda trium sociorum) ni kitabu muhimu zaidi kati ya vile visivyo rasmi vilivyoandikwa katika karne XIII kuhusu Fransisko wa Asizi. Kina sura 18.

Uandishi wake
Kwa muda mrefu kilidhaniwa kuandikwa na wenzi watatu wa mtakatifu huyo, Anjelo, Leo na Rufino, hivyo wakati mwingine kilipewa kipaumbele.

Kadiri ya mtazamo huo, miaka ishirini baada ya kifo cha Fransisko hamu ya kujua habari zake ilikuwa imeongezeka ndani na nje ya shirika. Ndiyo sababu wakati wa mkutano mkuu wa mwaka 1244 mtumishi mkuu mpya aliagiza ndugu wote walete kwa maandishi kumbukumbu yoyote waliyonayo juu yake. Kutokana na agizo hilo kitabu hicho kilitungwa katika miaka 1241-1247 kikaitwa “Ngano za Wenzi Watatu”. Kinategemea sana kitabu cha Yohane wa Perugia lakini kinatia mkazo zaidi juu ya Fransisko mwenyewe na kuonyesha njia ya kuongoka na kufanana na Kristo ambayo aliifuata na ambayo inawafaa wote. 

Kumbe wataalamu wengine leo wanakiona kimeathiriwa na vitabu vya Thoma wa Celano na hata vya Bonaventura wa Bagnoregio juu ya Fransisko, hivyo wanasema kiliandikwa baadaye.

Maandishi asili ya Kilatini
  .

Tafsiri ya Kiswahili
 Ngano za Wenzi Watatu – Kumbukumbu ya maisha ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi ilivyoandikwa na Ndugu Leo, Rufino na Angelo – tafsiri ya Ndugu Wafransisko Wakapuchini – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1987

Fransisko wa Asizi
Fasihi ya Kilatini
Karne ya 15 KK

Karne ya 15 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 1500 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 1401 KK.

Matukio

Watu muhimu 
Amenhotep II, Farao wa Misri, (1427 KK–1401 KK)

Viungo vya nje 

Karne ya 15 KK
Taa ya Alladin

Taa ya Aladin ni kisa kimoja kati ya hadithi ya mkusanyiko wa fasihi wa Alfu Lela U Lela.

Aladdin ni kijana anayeambiwa na mchawi fulani kumchukulia taa ya mafuta kutoka pango moja. Mchawi anajaribu kumdangaya Aladdin kwa hiyo Aladdin hampi taa anapeleka kwake nymbani. Wakati mamake anataka kusafisha taa na kuisugua jinn mmoja mkuba anatoka katika taa. Huyu jinn anapaswa kumtii yeyote anayesugua taa na kuwita kwa njia hii.

Kwa msaada wa jinn Aladdin anakuwa mtajiri na kumwoa binti wa sultani. Baadaye mchawi anarudi akitaka kujipatia taa lakini kwa msada wa jinn Aladin anamshinda na kuishi kwa furaha pamoja na mkewe. Aladini pia alikua na nyani mdogo aliyempenda sana. kabla ya kuwa tajiri alikua mwizi mtaani akishirikiana na nyani wake hadi hapo alipopata taa hiyo ya mafutaa iliyobadilisha maisha yake

Viungo vya Nje

 {{gutenberg|no=128|name=The Arabian Nights by Andrew Lang}}
 Aladdin, or, The wonderful lamp, by Adam Gottlob Oehlenschläger, William Blackwood & Sons, 1863
 "Alaeddin and the Enchanted Lamp", in John Payne, Oriental Tales'' vol. 13
 Alaeddin, by Sir Richard Francis Burton. (in HTML and annotated)
 The Thousand Nights and a Night in several classic translations, with additional material, including Payne's introduction  and quotes from Galland's diary.

Fasihi ya Kiarabu
Kichocho

Kichocho, kisalisali au kisonono cha damu (pia schistosomiasis au bilharzia) ni ugonjwa ambao minyoo midogo ya aina ya Schistosoma (minyoo-kichocho) inaingia mwilini na kusababisha mwasho wa ngozi katika viungo mbalimbali, homa, udhaifu na baada ya muda damu katika kinyesi au mkojo na maumivu tumboni.

Habari za msingi
Kuna takriban watu milioni 200 duniani walioambukizwa na kichocho. 
Asilimia kubwa wanaishi Afrika kwenye maeneo ambako hadi nusu ya wakazi wote wameambukizwa 
Hali ya ugonjwa inatokea ama polepole ambako wagonjwa mara nyingi hawana dalili kwa muda mrefu ama kwa mwendo mkali. 
Utambuzi wake hufanyika kwa kuchunguza mavi, mkojo au damu. 
Tiba kwa kawaida ni dawa ya praziquantel. Kama ugonjwa haukuendelea kwa muda mrefu mno wagonjwa wanaweza kupona kikamilifu wakitibiwa.

Maambukizi

Minyoo-kichocho inaendelea kwa hatua zifuatazo: 
 mnyoo mpevu anatega mayai yanayotolewa pamoja na kinyesi au mkojo
 mayai yakifika katika maji yanabadilika kuwa lava aina ya mirasidio
 mirasidio zinatafuta konokono wa maji, zinaingia na kuzaana bila ngono ndani ya konokono
 baada ya muda fulani lava aina ya serkari zinatoka nje na kumtafuta binadamu zikitoboa ngozi yake na kuingia katika mzunguko wa damu
 lava zinazunguka mwilini hadi kufikia ini, hapa zinakua kuwa minyoo wapevu wenye urefu wa mm 10-20 wanaokaa katika mishipa ya damu wanapotaga mayai
 mayai huvurugisha kingamwili na kusababisha kuwaka kwa mishipa ya ndani ya mwili (yaani ugonjwa wenyewe), yanaingia katika viungo vya mkojo au utumbo mpana yanapotoka tena mwilini

Kwa hiyo maisha ya Schistosoma na nafasi ya maambukizi huhitaji:
 mwili wa binadamu (kwa aina nyingine ya wanyama pia)
 konokono ya maji
 mazingira ambako konokono wanastawi: maji ya bwawa au ziwa yenye mimea ya majini inayofaa kama chakula cha konokono 
 watu wagonjwa wanakojolea kwenye maji au kuacha kinyesi chao mle 

Kwa hiyo njia ya kuambukizwa ni kuingia katika maji yenye konokono walioambukizwa. Siku hizi karibu kila ziwa au bwawa katika Afrika huwa na hatari ya kichocho; hatari inapungua katika mito yenye mwendo wa maji au katika sehemu ya maziwa makubwa ambako kuna pwani pana ya mchanga bila mimea iliyo chakula cha konokono.

Kinga na tiba
Taratibu wa kukinga dhidi ya maradhi haya ni pamoja na upatakanaji wa maji safi na upungufu wa idadi ya konokono. Katika maeneo ambako maradhi yanaambukiza zaidi, makundi ya watu wengi wanaweza kutibiwa kwa wakati mmoja, kwa kuwapa mara moja kwa mwaka dawa iitwao praziquantel. Utaratibu huo unakusudia kupunguza idadi ya watu wanaoambukizwa na kwa hivyo kupunguza kuenezwa kwake maradhi yenyewe. 

Praziquantel ni dawa inayopendekezwa na Shirika la Afya Duniani kwa ajili ya wale wanaojulikana kuambukizwa..

Historia ya matibabu

Ugonjwa na kidusia chake vilitambuliwa mara ya kwanza mwaka 1851 na tabibu Mjerumani Theodor Bilharz alipochunguza maiti katika hospitali moja mjini Kairo, nchini Misri . Kwa hiyo ugonjwa umejulikana pia kwa jina la Bilharzia.

Marejeo

Maradhi ya kuambukiza‎
vidusia
Studio ya kurekodia

Studio ya kurekodia ni mahali palipoandaliwa kwa kurekodi sauti hasa muziki. Studio za aina hii hutawaliwa na watu binafsi au mara nyingi na makampuni ya kurekodia yanayouza rekodi kama DVD au CD za muziki. Studio ndogo zinatumiwa pia na wanamuziki wanaotaka kuwa na kumbukumbu ya binafsi au kuuza rekodi zao wenyewe. Hapa watumiaji wanalipa kodi fulani kwa masaa ya matumizi.

Jengo na mitambo
Studio ya kurekodia inahitaji jengo au vyumba vyenye ujarabati sauti yaani aina za hami zinazozuia sauti na makelele ya nje kufika ndani. 

Ndani ya studio kuna sehemu mbili
 studio yenyewe yaani chumba au vyumba ambako wanamuziki wanaimba au kupiga ala zao.
 chumba cha dhibiti ambako fundi sauti na wasimamizi wanasikiliza na kurekodi wakimtazama mwanamuziki dirishani na kusikia sauti kupitia mitambo.
 Studio kubwa huwa pia na chumba cha pekee kwa ajili ya mitambo kwa kuzuia usumbufu kutokana na sauti za vipozaji vya kompyuta n.k.

Fundi sauti anatumia mitambo yake kupokea sauti na kuibadilisha kwa ajili ya rekodi za kuuzwa kwa kusahihisha marudio sauti, mahadhi na kadhalika; pia anaweza kufupisha rekodi au kuunganisha rekodi mbalimbali.

studio za muziki
Kianfillo

Kianfillo ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waanfillo. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kianfillo imehesabiwa kuwa watu 500 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianfillo iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kianfillo kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kianfillo 
lugha ya Kianfillo katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/myo

Lugha za Ethiopia
Kiarbore

Kiarbore ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waarbore. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kiarbore imehesabiwa kuwa watu 4440. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiarbore iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kiarbore kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiarbore 
lugha ya Kiarbore katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/arv

Lugha za Ethiopia
Kiargobba

Kiargobba ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waargobba. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kiargobba imehesabiwa kuwa watu 10,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiargobba iko katika kundi la Kisemitiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiargobba kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiargobba 
lugha ya Kiargobba katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/arj

Lugha za Ethiopia
Kiawngi

Kiawngi ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waawngi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiawngi imehesabiwa kuwa watu 500,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiawngi iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kiawngi kwenye Multitree 
makala za OLAC kuhusu Kiawngi 
lugha ya Kiawngi katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/awn

Lugha za Ethiopia
Chanzo (mto)

Chanzo cha mto ni mahali ambako mto huu unaanza. Mara nyingi ni chemchemi yaani mahali ambako maji yaliyokusanyika chini ya ardhi yanatoka nje na kuonekana kwenye uso wa ardhi. 

Kwa mito mingine inaweza kuwa mahali ambako mito miwili inaungana na watu wameamua kupatazama kama mto mpya unaanza hasa kama mito asilia haina tofauti sana katika ukubwa wao kwa hiyo haiwezekani kusema mto mmoja unaingia katika mto mwingine. Mfano ni mto Weser katika Ujerumani.

Chanzo cha mto ni pia mahali ambako mto unatoka katika ziwa kwa mfano mto wa Naili unapotoka katika Ziwa Viktoria. 
 
mito
Kibaiso

Kibaiso ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wabaiso. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kibaiso imehesabiwa kuwa watu 1010. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibaiso iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kibaiso kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibaiso 
lugha ya Kibaiso katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bsw

Lugha za Ethiopia
Kibambassi

Kibambassi ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wabambassi. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kibambassi imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibambassi iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kibambassi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibambassi
lugha ya Kibambassi katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/myf

Lugha za Ethiopia
Siegfried & Roy

Siegfried Tyron Fischbacher & Uwe Ludwig Horn (wamezaliwa mmoja mwaka 1939 / mwingine 1944 – 2020) ni wasanii wa mazingaombwe kutoka nchini Ujerumani waliokuwa mashuhuri kutokana na maonyesho yao huko Marekani mjini Las Vegas yaliyotembelewa na watazamaji zaidi ya milioni 25. Walikuwa mashuhuri hasa kwa michezo yao pamoja na chui milia weupe uwanjani.

Marejeo

Viungo vya Nje
 

Watu wa Ujerumani
Waliozaliwa karne ya 20
Kibasketo

Kibasketo ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wabasketo. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kibasketo imehesabiwa kuwa watu 57,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibasketo iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kibasketo kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibasketo 
lugha ya Kibasketo katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bst

Lugha za Ethiopia
Kibench

Kibench ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wabench. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kibench imehesabiwa kuwa watu 174,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibench iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kibench kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibench 
lugha ya Kibench katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bcq

Lugha za Ethiopia
Kiborna

Kiborna (pia Kiboro) ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waborna. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kiborna imehesabiwa kuwa watu 19,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiborna iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiborna kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiborna 
lugha ya Kiborna katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bwo

Lugha za Ethiopia
Kiburji

Kiburji ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia na Kenya inayozungumzwa na Waburji. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kiburji nchini Ethiopia imehesabiwa kuwa watu 35,700. Pia kuna wasemaji 10,400 nchini Kenya. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiburji iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kiburji kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiburji 
lugha ya Kiburji katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/bji

Lugha za Ethiopia
Lugha za Kenya
Yai

Yai ni njia ya wanyama jinsi wanavyozaa kama vile ndege, reptilia, samaki na wadudu wengi. Mayai ya mamalia na wanyama wengine kadhaa hukua ndani ya mwili, katika uterasi kwa kawaida.

Ni seli ambayo hutokana na kiumbe jike, ikiungana na seli ya dume ni chanzo cha kiumbe kipya au mtoto. Kwa wanayama kama mamalia wengi seli hii inaweza kubaki ndani ya mwili na kuendelea humo.

Kwa lugha ya kawaida ni seli ile ya chanzo pamoja na akiba ya lishe kwa ajili ya kipindi cha kwanza katika maisha ya kiumbe kipya inayotegwa na mnyama nje ya mwili ili kiumbe kipya au mtoto aendelee huko hadi pindi atakapo kuwa yuko tayari kutoka kwenye yai. Mayai huwa na ganda ya kulinda maisha mapya ya kiumbe ndani yake.

Kutokana na kiwango cha proteini, mafuta na vitamini ya lishe ndani yake, mayai hutafutwa kama chakula na wanyama na pia na binadamu.

Biolojia
Reubeni (babu)

Reubeni ni jina la mtoto wa kiume wa kwanza wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Watu wa Biblia
Simeoni (babu)

Simeoni ni jina la mtoto wa kiume wa pili wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Watu wa Biblia
Lawi (babu)

Lawi ni jina la mtoto wa kiume wa tatu wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Mtu maarufu zaidi wa kabila hilo ni Musa. Kutoka kwa kaka yake Haruni walitokea makuhani halali wa Israeli, waliosaidiwa na Walawi wengine katika kuendesha ibada.

Watu wa Biblia
Yuda (babu)

Yuda ni jina la mtoto wa kiume wa nne wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Watu wa Biblia
Dan (babu)

Dan ni jina la mtoto wa kiume wa tano wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Watu wa Biblia
Naftali (babu)

Naftali ni jina la mtoto wa kiume wa sita wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Watu wa Biblia
Gad (babu)

Gad ni jina la mtoto wa kiume wa saba wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Watu wa Biblia
Asheri (babu)

Asheri ni jina la mtoto wa kiume wa nane wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Watu wa Biblia
Isakari (babu)

Isakari ni jina la mtoto wa kiume wa tisa wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Watu wa Biblia
Zebuluni (babu)

Zebuluni ni jina la mtoto wa kiume wa kumi wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Watu wa Biblia
Yosefu (babu)

Yosefu (kwa Kiebrania יוֹסֵף, Yossef au Yôsēp̄; kwa Kiarabu, kwa mfano katika Qur'an, jina hilo linaandikwa يوسف, Yūsuf) ni jina la mtoto wa kiume wa kumi na mmoja wa Yakobo Israeli na babu wa kabila mojawapo la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe, au kwa kawaida zaidi liligawanyika pande mbili: kabila la Manase na kabila la Efraimu kufuatana na majina ya watoto wake wawili wa kiume.

Tangu kale anaheshimiwa na baadhi ya Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Septemba, lakini pia 26 Mei na 31 Julai.

Katika Kitabu cha Mwanzo
Kama kawaida ya mitara, kulikuwa na upendeleo na wivu kati ya watoto wa Yakobo. Hasa Yosefu alichukiwa na kaka zake wote 10, ingawa alikuwa mnyofu hata kuwasimulia ndoto zake za ajabu (Mwa 37:2-11). 

Kijicho na chuki vilifikia hatua ya kuwafanya watamani kumuua. Walipopata nafasi walifanya njama, ingawa si wote. Mwisho uamuzi ukawa kumuacha hai lakini kumuuza kama mtumwa kwa wafanyabiashara walioelekea Misri (Mwa 37:12-36). 

Lakini katika maovu ya binadamu Mungu akazidi kulishughulikia taifa lake teule. Hivyo Yosefu akawa mfano wa Yesu ambaye alichukiwa bure tu, akauawa msalabani kwa wokovu wa wadogo zake wakosefu.

Mwa 39 inaonyesha jinsi Yosefu alivyozidi kumtiii Mungu na kukwepa dhambi. Hivyo baada ya majaribu mbalimbali akatukuzwa kuwa liwali wa Farao kwa nchi yote, hasa kwa usimamizi wa akiba ya chakula (Mwa 41:1-49) kwa ajili ya miaka saba ya njaa aliyotabiri itafuata.

Kadiri ya mpango wa Mungu njaa hiyo ikawalazimisha kaka zake waje kumuinamia, naye hakulipa kisasi; halafu, kama vile alivyotafsiri ndoto mbalimbali, aliwafafanulia maana ya matukio ya maisha yao katika mpango wa Mungu: kwamba ndiye aliyemtuma Misri kusudi awaokoe (Mwa 45:1-15).

Mwa 46:1-7 inasimulia Yakobo na wazawa wake wote, jumla wanaume 70, walivyohamia Misri. Lakini hawakusahau nchi waliyoahidiwa na Mungu: ndiyo sababu Yakobo na Yosefu walidai waapiwe kuwa watakuja kuzikwa kwao (Mwa 49:29-50:26). 

Kabla ya kufa Yakobo aliwabariki watoto wake 12, akiwemo wa mwisho wao (Benyamini), na kwa namna ya pekee Yuda ambaye atatawala moja kwa moja (Mwa 49:8-12).

Katika Kurani

Yosefu ("Yusufu") anahesabiwa na Waislamu kama nabii (Qur'an, sura vi. 84, xl. 34), na kati ya manabii wote, habari za maisha yake tu zinachukua sura nzima Yusufu (sura) (sura xii.).

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje

BBC - Joseph

Watu wa Biblia
Watu wa Kurani
Manabii wa Agano la Kale
Manabii katika Uislamu
Watakatifu wa Israeli
Benyamini (babu)

Benyamini ni jina la mtoto wa kiume wa kumi na mbili wa Yakobo Israeli na babu la kabila la Israeli lililoitwa kwa jina lake mwenyewe.

Mtu maarufu zaidi wa kabila hilo ni Mtume Paulo.

Watu wa Biblia
Kabila la Manase

Kabila la Manase ni nusu ya kabila la Yosefu; nusu ya pili inaitwa kabila la Efraimu. Jumla ya makabila ya Israeli ni 12, yanayotokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Kadiri ya Kitabu cha Mwanzo, kabila hilo lilitokana na Manase, mmojawapo wa watoto wawili wa Yosefu. Mtoto wa pili aliitwa Efraimu, na ndiye asili ya nusukabila ya pili.

Watu wa Biblia
Kabila la Efraimu

Kabila la Efraimu ni nusu ya kabila la Yosefu; nusu ya pili inaitwa kabila la Manase. Jumla ya makabila ya Israeli ni 12, yanayotokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Kadiri ya Kitabu cha Mwanzo, kabila hilo lilitokana na Efraimu, mmojawapo wa watoto wawili wa Yosefu. Mtoto wa kwanza aliitwa Manase, na ndiye asili ya nusukabila nyingine.

Watu wa Biblia
Kabila la Reubeni

Kabila la Reubeni ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Lilibaki mashariki mwa mto Yordani na polepole lilipotea kwa kumezwa na wakazi wengine wa eneo hilo.

Watu wa Biblia
Kabila la Simeoni

Kabila la Simeoni ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Lilipewa na Yoshua eneo kusini kabisa mwa nchi, kwenye jangwa, ila liliwahi kumezwa mapema na kabila kubwa la Yuda.

Watu wa Biblia
Kabila la Lawi

Kabila la Lawi (kwa Kiing. Levi) ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli. Kabila hilo hutazamwa kama ukoo wa Lawi. Musa alizaliwa katika kabila hilo.

Ndilo kabila la pekee lililoteuliwa na Musa kwa kazi ya ukuhani. Kufuatana na taarifa katika Kitabu cha Kutoka, Musa alifanya azimio hilo baada ya kuona juhudi ya kabila lake wakati wa kuwaondoa wafuasi wa ndama ya dhahabu. 

Wakati wa kuingia katika nchi ya ahadi, Walawi hawakupokea eneo maalum bali walipewa haki ya kupokea sehemu za sadaka.

Makuhani wa Israeli walikuwa sehemu ya kabila la Lawi. Hadi leo jina la Lawi kwa umbo la Kizungu "Levi" ni jina linalopatikana kati ya Wayahudi.

Marejeo 

Watu wa Biblia
Kabila la Yuda

Kabila la Yuda ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Mtu maarufu zaidi wa kabila hilo ni Yesu aliyekuwa mwana wa Bikira Maria, lakini alijulikana kama mtoto wa Yosefu wa ukoo wa mfalme Daudi na kwa hiyo wa kabila la Yuda.

Watu wa Biblia
Kabila la Dan

Kabila la Dan ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Dan lilipewa na Yoshua eneo kusini magharibi mwa nchi, lakini kutokana na uwepo wa Wafilisti, walihamia kaskazini kabisa.

Mtu maarufu zaidi wa kabila hilo alikuwa Samsoni.

Watu wa Biblia
Kabila la Asheri

Kabila la Asheri ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Lilipewa na Yoshua eneo zuri kaskazini mwa nchi, kwenye pwani ya Mediteranea. Ni kati ya makabila ya kwanza (732 KK) kupelekwa na Waashuru uhamishoni Mesopotamia na hatimaye kupotea huko.

Watu wa Biblia
Kabila la Gadi

Kabila la Gadi ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Watu wa Biblia
Kabila la Isakari

Kabila la Isakari ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Watu wa Biblia
Kabila la Zebuluni

Kabila la Zebuluni ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Lilipewa na Yoshua eneo kaskazini mwa nchi. Ni kati ya makabila ya kwanza (732 KK) kupelekwa na Waashuru uhamishoni Mesopotamia na hatimaye kupotea huko.

Watu wa Biblia
Kabila la Naftali

Kabila la Naftali ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.

Lilipewa na Yoshua eneo kaskazini mwa nchi. Ni kati ya makabila ya kwanza (732 KK) kupelekwa na Waashuru uhamishoni Mesopotamia na hatimaye kupotea huko.

Watu wa Biblia
Kabila la Yosefu

Kabila la Yosefu ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli. Liligawanyika pande mbili: kabila la Manase na kabila la Efraimu.

Watu wa Biblia
Kabila la Benyamini

Kabila la Benyamini ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli, babu yao kulingana na historia, Benyamini alipendwa sana baada ya Yusufu kupotea.
 
Lilipewa na Yoshua eneo katikati ya nchi, ulipokuwa mji wa Yerusalemu. Hasa baada ya kupigana na makabila mengine yote pamoja, na hatimaye kushindwa, lilibaki dogo kabisa. Hata hivyo mfalme wa kwanza wa Israeli yote, Sauli, alitokea kabila hilo.

Mtu maarufu zaidi wa kabila hilo ni Mtume Paulo. 

Watu wa Biblia
Nuktambili

Nuktambili au nukta pachaa ni alama ya uakifishaji. Ina nukta mbili zinazokaa moja juu ya nyingine (:). Inatumiwa katika sentensi kudokeza ya kwamba yale yanayofuata ni maneno kamili ya msemaji au nukuu. Menginevyo kuashiria yale yanayofuata kama ni mfano, orodha n.k.

alama za uakifishaji
Kalenda ya Kichina

Kalenda ya Kichina ni kalenda ya kidesturi inayoitwa pia kalenda ya Han. Inatumiwa nchini China na pia na watu wanaofuata utamaduni wa kichina penginepo duniani pamoja na Kalenda ya Gregori.

Matumizi ya kalenda ya Kichina
Mambo ya serikali na mipango ya kiuchumi hufuata kalenda ya Gregori. Lakini sikukuu za kidesturi zinafuata kalenda ya Kichina, kwa mfano mwaka mpya wa Kichina. Kalenda hii hutumiwa pia kwa kupanga tarehe za arusi, mazishi au kuhamia nyumba kwa sababu Wachina wengi huamini kuna tofauti kati ya siku za bahati nzuri na bahati mbaya.

Mpangilio wa kalenda
Kalenda wa Kichina inafuata mwendo wa mwezi pamoja na mwendo wa jua kwa hiyo inaunganisha tabia za kalenda ya mwezi na kalenda ya jua.

Kwa kawaida mwaka mmoja huwa na miezi 12 lakini kuna pia miaka yenye miezi 13 - hii inatokea mara saba katika kila kipindi cha miaka 19. Kila mwezi unaanza kwenye siku ya mwezi mwandamu. 

Muda wa mwaka wa kawaida ni siku 353 - 355. Kama ni mwaka una miezi 13, muda wake ni siku 383 - 385.

Mwaka mpya hutokea kati ya Januari 21 na Februari 21.

Viungo vya nje
 "The Chinese Agricultural Calendar (Nongli)" 
  "The Chinese Calendar" at Calendopaedia.com
"Climatological Information for Lunar New Year (Period: 1947 - 2012)" 
  Gregorian-Lunar Calendar Conversion Table 

Utamaduni wa China
Kalenda
Kibussa

Kibussa ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wabussa. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kibussa imehesabiwa kuwa watu 6620. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibussa iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kibussa kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kibussa 
lugha ya Kibussa katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/dox

Lugha za Ethiopia
Kichara

Kichara ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wachara. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kichara imehesabiwa kuwa watu 6930. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kichara iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kichara kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kichara 
lugha ya Kichara katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/cra

Lugha za Ethiopia
Kidaasanach

Kidaasanach ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia na Kenya inayozungumzwa na Wadaasanach. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kidaasanach nchini Ethiopia imehesabiwa kuwa watu 32,100. Pia kuna wasemaji 8000 nchini Kenya. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidaasanach iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kidaasanach kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kidaasanach 
lugha ya Kidaasanach katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/dsh

Lugha za Ethiopia
Lugha za Kenya
Kidime

Kidime ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wadime. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kidime imehesabiwa kuwa watu 6500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidime iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kidime kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kidime 
lugha ya Kidime katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/dim

Lugha za Ethiopia
Kidirasha

Kidirasha ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wadirasha. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kidirasha imehesabiwa kuwa watu 90,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidirasha iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kidirasha kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kidirasha 
lugha ya Kidirasha katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/gdl

Lugha za Ethiopia
Kidizi

Kidizi ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wadizi. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kidizi imehesabiwa kuwa watu 21,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidizi iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kidizi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kidizi 
lugha ya Kidizi katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/mdx

Lugha za Ethiopia
Kidorze

Kidorze ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wadorze. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kidorze imehesabiwa kuwa watu 20,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidorze iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kidorze kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kidorze 
lugha ya Kidorze katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/doz

Lugha za Ethiopia
Kigamo-Gofa-Dawro

Kigamo-Gofa-Dawro ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wagamo, Wagofa na Wadawro. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kigamo-Gofa-Dawro imehesabiwa kuwa watu 1,240,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigamo-Gofa-Dawro iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kigamo kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigamo 
lugha ya Kigamo katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/gmo

Lugha za Ethiopia
Kiganza

Kiganza ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Sudan na Ethiopia inayozungumzwa na Waganza. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiganza nchini Sudan imehesabiwa kuwa watu 2600 na nchini Ethiopia 400 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiganza iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiganza kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiganza 
lugha ya Kiganza katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/gza

Lugha za Sudan
Lugha za Ethiopia
Kigawwada

Kigawwada ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wagawwada. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kigawwada imehesabiwa kuwa watu 32,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigawwada iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kigawwada kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigawwada 
lugha ya Kigawwada katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/gwd

Lugha za Ethiopia
Kigayil

Kigayil ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wagayil. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kigayil imehesabiwa kuwa watu 55,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigayil iko katika kundi la Kiomotiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kigayil kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigayil 
lugha ya Kigayil katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/gyl

Lugha za Ethiopia
Kigedeo

Kigedeo ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wagedeo. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kigedeo imehesabiwa kuwa watu 637,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigedeo iko katika kundi la Kikushi.

Viungo vya nje
lugha ya Kigedeo kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kigedeo 
lugha ya Kigedeo katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/drs

Lugha za Ethiopia
Sufi

Kwa mwelekeo wa kidini tazama Sufii, Usufii

Sufi (kar. صوف suf) ni jina kwa nyuzi laini kama pamba zinazotoka kwenye matunda ya msufi (miti ya jenasi Bombax, Ceiba na Rhodognaphalon). 

Sufi hutumiwa kwa kujaza magodoro, kama kalafati kuziba nyufa kati ya mbao za mashua n.k. Haifai kwa kutengeneza nyuzi ndefu na vitambaa.

Mara nyingi neno hili linatumiwa pia kwa kutaja sufu yaani manyoya ya kondoo.

Marejeo

Nyuzi
Sufu

Sufu (pia: sufi, tazama pale; kutoka kar. صوف suf) ni nywele manyoya laini za wanyama mbalimbali kama vile kondoo, mbuzi, ngamia, lama au sungura zinazofaa kusokotwa kuwa uzi ndefu kwa matumizi ya nguo au matandiko na blanketi.
 
Sufu ilianza kutumiwa kwa nguo tangu miaka 4000 KK na watu wamechagua wanyama wanaofaa na kuwafuga kwa tabia hii. Leo hii kiasi kikubwa kabisa cha sufu kinapatikana kutokana na kondoo. Nchi ya Australia ina kondoo nyingi duniani inazaa asilimia 30 za mahitaji ya sufu duniani.

Marejeo

 

Nyuzi
Nguo
Caselle Landi

Caselle Landi ni mji mdogo wa Italia uliopo kata katika mkoa la Lombardia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2011, mji una wakazi wapatao 1,652 wanaoishi katika mji huu.

Ni karibu na Mto Po, 35 km kusini ya Lodi na 10 km kaskazini ya Piacenza.

Picha

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Italia

Marejeo

Viungo vya nje 
  Tovuti rasmi 

Miji ya Italia
Lombardia
Nightshift

"Nightshift" ni wimbo maarufu wa mwaka wa 1985 ambao uliimbwa na kundi zima la kina  Commodores na vilevile jina la kibao ndiyo jina la albamu Nightshift. Wimbo ulitungwa kwa ajili ya manguli wa muziki Jackie Wilson na Marvin Gaye, wanamuziki maarufu wawili wa R&B ambao walifariki mwaka wa 1984.

Wimbo huu ndiyo wa kwanza kutamba kutoka kwa Commodores tangu safari ya kuondoka kwake Lionel Richie kutoka katika kundi hili. Pia ndiyo kibao kikubwa tangu kuondoka kwa Richie, imeshika nafasi ya tatu kwenye chati za Billboard Hot 100 na UK Singles Chart, na kuibuka nafasi ya kwanza kwenye chati za Hot Black Singles. Ijapokuwa bendi ilikuwa kinyume na studio yao katika kufanya maamuzi ya kutoa wimbo huu kama single, Ilishinda katika Grammy Award mnamo 1985 kwa ajili ya "Best Vocal R&B Performance by a Duo/Group". 

Kina Commodores waliurekodi upya wimbo huu mwaka wa 2010, lakini safari hii uliimbwa kwa ajili ya hayati Michael Jackson.

Nafasi za chati

Matoleo mengine
Toleo la reggae la wimbo huu lilirekodiwa na Winston Groovy, huku mashairi yake yakibadilishwa na kuwa kama sehemu ya kumuenzi nguli wa muziki wa raggae hayati Bob Marley.

Mshindi wa Tuzo za Grammy na American Idol Fantasia alichukua sampuli ya wimbo huu na kuimbwa kwa ajili ya single yake mpya ya Lose to Win.

Marejeo

Viungo vya Nje
 Song Facts
2010 Re-recording dedicated to Michael Jackson 
 

Nyimbo za 1985
Nyimbo za Commodores
Po (mto)

Po ni mto mrefu zaidi nchini Italia, wenye urefu wa kilomita 652. 

Unapita kaskazini mwa Italia kuanzia chanzo chake katika milima ya Alpi kuelekea mashariki hadi mdomo wake kwenye bahari ya Adria karibu na mji wa Venisi. 

Beseni lake huwa na eneo la km² 71,000.

Unapitia mikoa minne: Piemonte, Lombardia, Emilia-Romagna, Veneto. Hapo unapita kwenye miji muhimu kama vile Torino na karibu na Milano. 

Mdomo wake huishia kama delta.

Picha 

Mito ya Italia
Piemonte
Lombardia
Emilia-Romagna
Veneto
Riali ya Zanzibar

Riali ya Zanzibar ilikuwa fedha halali iliyotolewa na Usultani wa Zanzibar kuanzia mwaka 1882 (1299 AH). Amri ya kuanzisha pesa hii ilitolewa na Sultani Barghash ibn Said ibn Sultan.

Ilipatikana kwa sarafu za riali 5, 2 1/2, 1, nusu na robo riali. Iligawiwa katika paisa 136.  

Pamoja na riali, matumizi ya rupia ya Uhindi na Dolar ya Maria Theresia yalikuwa kawaida. 

Mwaka 1908 Usultani (wakati ule ulikuwa tayari nchi lindwa chini ya Uingereza) uliacha riali na kutumia fedha ya rupia sawa na majirani kwenye bara yaani Afrika ya Mashariki ya Kijerumani na Afrika ya Mashariki ya Kiingereza.

Sarafu
Mwaka 1882 (AH 1299) sarafu za paisa 1 na riali ¼, ½, 1, 2½ na 5 zilipelekwa nchini. Paisa ilikuwa sarafu ya shaba. Riali ndogo zilikuwa za fedha na sarafu za riali 2½ na 5 za dhahabu.

Viungo vya nje
 Coin Catalogue - picha 
 Uchumi wa zanzibar - maelezo 
History of Zanzibar 

Pesa ya kihistoria
Historia ya Tanzania
Zanzibar
Umememaji

Umememaji ni umeme unaozalishwa kwa kutumia mwendo wa maji. 

Kwa kawaida mwendo asilia wa maji huzuiliwa kwa kujenga lambo. Maji hufuata mvutano wa graviti yanataka kuteremka chini zaidi kila mahali yalipo kama kuna njia. 

Ukuta wa lambo huzuia mwendo wa mto. Kama nafasi ndogo inafunguliwa maji yanateremka mle kwa nguvu nyingi. Mwendo huu wa maji hupitishwa kwenye rafadha au parapela inayozungushwa. Mwendo wa rafadha unaendelea kuzungusha jenereta ya kutoa umeme.

Umememaji huwa na faida mbalimbali:
gharama yake si kubwa, kiwango cha uzalishaji umeme unaweza kubadilishwa haraka bila matatizo kulingana na mabadiliko ya mahitaji kwa mfano baina ya mchana na usiku. Kama mahitaji ya umeme ni madogo maji hupitishwa kando la rafadha. Uzalishaji huu hauchafushi mazingira maana hakuna kuchoma kwa fueli.

Kwa hiyo umememaji ni nishati mbadala inayotumiwa zaidi duniani.

Njia ya pekee ya kuzalisha umememaji ni kutumia bwawa la juu linalojazwa kwa pampu. Mbinu hii inatumia umeme uliopatikana wakati watumiaji wana matumizi madogo. Umeme uliopo sasa kwa ziada huendesha pampu kubwa na kusukuma maji kutoka sehemu ya chini kwenda bwawa lililoandaliwa juu zaidi kwa mfano juu ya mlima. Wakati wa mahitaji makubwa maji haya yanateremshwa kupitia rafadha na kuzalisha umeme.

nishati
Ooooooohhh... On the TLC Tip

Ooooooohhh... On the TLC Tip ni jina la kutaja albamu ya pili ya rapa wa TLC. Hii ipo sawa tu na ile ya kwanza, albamu ina nyimbo kibao za TLC zinazosisitiza mitazamo ya kijamii na siasa kwa ujumla. Albamu ilitakiwa iitwe "Troublesome 21", hiyo 21 inataja umri wa Shakur kwa kipindi hicho. inasimama kama "Never Ignorant Getting Goals Accomplished." Yaani "Mjinga Kamwe Hafanikishi Malengo."
 
Ilivyotoka tu ikaingia #24 kwenye chati za Billboard 200, albamu hii imeona zaidi mafanikio kuliko hata ile iliotangulia, na kuna tofauti kibao katika utayarishaji ambazo zinaelezeka. Vibao kikali kutoka kwenye albamu hii ni "Ain't 2 Proud 2 Beg" na "Baby-Baby-Baby" na zimefika kiwango cha platinum. Ingawa albamu yenyewe kabisa ilitolewa chini ya LaFace, haki zote kwa sasa zinamilikiwa na Amaru Entertainment, studio inayomilikiwa na Afeni Shakur, mama yake rapa huyu.

Orodha ya nyimbo 

Intro - 0:30
 Ain't 2 Proud 2 Beg – 5:36
 Shock Dat Monkey – 5:08
Intermission I - 0:19
 Hat 2 Da Back – 4:16
 Das Da Way We Like 'Em – 5:01
 What About Your Friends – 4:53
 His Story – 4:22
Intermission II - 0:59
 Bad By Myself – 3:55
 Somethin' You Wanna Know – 5:43
 Baby-Baby-Baby – 5:15
 This is How it Should be Done – 4:27
 Depend on Myself  – 4:11
 Conclusion - 0:48

Albamu za 1992
Albamu za TLC
Don't Wanna Fall in Love

Nyimbo za Jane Child
Nyimbo za 1989
Nyimbo za 1990
Welcome To The Real World

Nyimbo za Jane Child
Nyimbo za 1989
Nyimbo za 1990
Mwana wa Daudi

Mwana wa Daudi ni jina la heshima la wanaume waliotokana na vizazi vya mfalme Daudi na hivyo kuhusishwa na ahadi alilopewa na nabii Nathani kwamba ukoo wake utatawala milele (2Sam 7:1-29).

Kwa namna ya pekee jina hilo lilitumika kwa Yesu aliyetambuliwa na wengi kuwa ndiye Masiya aliyetazamiwa, ama wakati wa maisha yake au baada ya kifo chake.

Injili ya Mathayo na Injili ya Luka zinasisitiza haki ya Yesu kuitwa hivyo kwa kuorodhesha vizazi kati ya Daudi na Yosefu, mume wa Bikira Maria, mama yake.

Yesu Kristo
Historia ya Israeli
Masiya

Masiya (au Masiha), kutoka Kiebrania מָשִׁיחַ, Māšîăḥ mashiakh, maana yake Mpakwamafuta ni jina la heshima ambalo Biblia inampa mfalme au kuhani aliyewekwa wakfu kwa Mungu kwa kupakwa mafuta atende kwa niaba yake kazi ya kusaidia taifa lake hasa kwa kulikomboa. 

Tofauti na kawaida, Biblia inamtaja kama Masiha hata mfalme Koreshi Mkuu wa Uajemi kwa sababu Mungu alimtumia kutoa Wayahudi katika uhamisho wa Babeli na kuwaruhusu warudi Yerusalemu na kujenga upya hekalu 

Hata hivyo kwa namna ya pekee jina hilo linatumika kwa Mwana wa Daudi, mtawala wa Israeli katika wakati wa mwisho ambao utakuwa wa amani duniani

Katika Ukristo
Jina hilo lilitafsiriwa na Septuaginta kwa Kigiriki Χριστός (Khristós) nalo lilitumiwa mapema na Wakristo wa lugha hiyo kwa Yesu wa Nazareth kwa sababu ya kusadiki ndiye mkombozi aliyetimiza kikamilifu kila utabiri wa manabii wa Agano la Kale. Ndiyo sababu jina lake la awali limekuwa linaongezewa kwa kawaida hilo la Kristo, hivi kwamba imezoeleka kumuita Yesu Kristo. 

Kwa asili ni tamko la imani lenye sehemu mbili: jina "Yesu" na cheo "Kristo". 

Katika lugha ya Kigiriki "Yesu Kristo" mara nyingi ni sentensi kamili, maana yake "Yesu ndiye Masiya wa Mungu", yaani Yesu ndiye Masiya aliyetangazwa na manabii wa Agano la Kale na kutazamiwa na Israeli. 

Katika aya nyingine za Agano Jipya "Yesu Kristo" tayari imetumika kama jina (linganisha: rais Mkapa, au: Mkapa rais - si yule Mkapa mwingine...)

Kutokana na umuhimu wa imani hiyo kwa wafuasi wa Yesu, wenyewe walianza kuitwa Wakristo huko Antiokia, mji wa kwanza kuwa na waumini wenye asili ya kimataifa na waliozungumza Kigiriki kuliko wale wenye asili ya Kiyahudi. Kumbe katika mazingira ya Kisemiti wanaendelea kuitwa kama awali Manasara, yaani Wanazareti.

Katika Uislamu
Hadithi za Uislamu pia zinafundisha kwamba nabii Isa, mwana wa Bikira Mariamu, alikuwa ametabiriwa kama Masih (المسيح) wa Waisraeli, na kwamba atarudi duniani siku ya Kiyama, pamoja na Mahdi, ili kumsinda Masih ad-Dajjal, yaani Mpingakristo.

Tanbihi

Marejeo
 Kaplan, Aryeh. From Messiah to Christ, 2004. New York: Orthodox Union.

Viungo vya nje
 Messiah  in the 1911 Encyclopædia Britannica
 The Catholic Encyclopedia: Messiah

Biblia
Teolojia
Uyahudi
Ukristo
Yesu Kristo
Moshi (wingu)

Kwa matumizi mengine ya jina moshi tazama makala ya maana moshi  

[[Picha:
Moshi kwa lugha ya kawaida ni wingu linalotokea pale ambako moto inawaka. Ni mchanganyiko wa vipande vidogo vya mata mango, matone ya kiowevu -hasa maji- na gesi mbalimbali pamoja na hewa. Mchanganyiko wa aina hii huitwa pia erosoli.

Matumizi ya moshi kwa kusudi
Mara nyingi moshi ni tokeo lisilotakiwa la moto lakini wakati mwingine inasababishwa kwa kusudi kwa matumizi ya kijeshi (wingo la kuficha jeshi), mawasiliano (alama za moshi), kidini (moshi ya uvumba), kuua wadudu (ufukizaji dhidi ya wadudu, panya n.k.), upishi (kuhifadhi samaki au nyama kwa kuikausha katika moshi inapopokea pia ladha inayotafutwa).

Moshi kama hatari ya afya
Moshi ya moto ni hatari ya afya. Wakati wa kuwaka moto ndani ya nyumba watu wanaweza kufa kutokana na gesi sumu katika moshi; hali halisi watu wengi wanakufa kutokana na moshi sumu kuliko na kuangamwa na moto yenyewe. Kuvuta moshi ndani ya mapafu kwa njia ya kupumua husababisha matatizo ya kiafya kuanzia mwako wa njia za pumzi hadi kansa na hii ni hatari ya kuvuta tumbako (kama sigara).

Sehemu za moshi
Sehemu za moshi na tabia yake hutegemea na fueli inayochomwa na mazingira ya moto.

Kama moto inaweza kutumia oksijeni nyingi inawaka kwa halijoto ya juu na hapo kiasi cha moshi kinapungua. Hapa vipande vidogo vya mata mango ni hasa majivu pamoja na mvuke wa maji. Moshi yenye mvuke wa maji huwa na rangi nyeupe-kijivu

Kama moto inapata oksijeni kidogo kiwango cha moshi huongezeka pamoja na gesi za sumu ndani yake kama vile monoksidi ya kaboni na mengine.

Pale ambako mafuta na plastiki vinachomwa rangi ya moshi huelekea kuwa nyeusi hasa kutokana masizi. Mafuta huchomwa sana ndani ya injini za mwako ndani kama injini za magari au majenereta na katika vituo vya umeme. Hapo ni muhimu kupunguza kiasi cha mosha kwa kutumia filta na mitambo ya kusafisha moshi 

Kemia
Skin Diamond

Skin Diamond (alizaliwa  Los Angeles, California, Februari 18, 1987) ni jina la kisanii la mwigizaji wa filamu za ponografia wa Marekani Raylene Kristinsan.

Tuzo na Kuchaguliwa

Marejeo

Viungo vya nje 

 
 
 

Waigizaji filamu wa Marekani
Watu kutoka Los Angeles, California
Waliozaliwa 1987
Lacey Duvalle

Lacey Duvalle (amezaliwa 5 Aprili 1982) ni mwigizaji wa filamu za ponografia wa Marekani. Aliingia katika sekta hiyo mwaka 2000 katika umri wa miaka karibu 18 na kuonekana katika sinema zaidi ya 140.

Heshima
 2009: Urban X Awards Winner – Best POV Sex Scene – Tunnel Vision

Marejeo

Viungo vya nje 

 
 
 
Rogreviews.com: 2002 Lacey Duvalle Interview 

Waigizaji filamu wa Marekani
Waliozaliwa 1982
Chuo Kikuu cha Pula

Chuo Kikuu Juraj Dobrila cha Pula (Kikroatia: Sveučilište Jurja Dobrile u Puli, Kilatini: Universitas studiorum Polensis Georgii Dobrila) ni chuo kikuu nchini Kroatia, kilichoanzishwa mnamo mwaka 2006 katika Pula. Ni iliyoandaliwa katika idara tano na ina wanafunzi 2.465.

Tazama pia 
 Pula

Marejeo

Viungo vya nje 
 Chuo Kikuu cha Pula tovuti rasmi

Vyuo vikuu vya Kroatia