LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Tambi

Tambi ni chakula kinachotengenezwa kutoka kwa kinyunga cha unga na maji kuwa kama milia membamba inayopikwa katika maji au supu. Ni chakula muhimu katika nchi nyingi hasa Italia, China, Japani na Korea. Siku hizi zimeenea kote duniani. Aina zinazoliwa sana kimataifa ni pasta zenye asili ya Italia hasa spaghetti.

Tambi bichi na tambi kavu 
Tambi zinaweza kutengenezwa jikoni na kupikwa zikiwa bichi. Lakini kwa kawaida huandaliwa kiwandani na kuuzwa ilhali zimekauka. Tambi kavu haziozi zinaweza kutunzwa kwa muda mrefu na zinapikwa haraka kwa muda wa dakika 8-15. Wachina waligundua njia za kutengeneza tambi zinazopikwa katika muda wa dakika 3 pekee.

Tambi za nafaka na tambi za wanga nyingine 
Aina nyingi za tambi hutengenezwa kwa kutumia unga wa nafaka kama vile ngano au mchele. Kuna pia aina zinazotumia wanga ya maharagwe, soya au viazi.

Tambi za kale kabisa zinazojulikana zimekutwa na wanaakiolojia nchini China kando la Mto Njano. Zina umri wa miaka 4,000 na zilitengenezwa kwa unga ya mtama.

Aina za tambi 
Kuna aina nyingi sana za tambi zinazotofautiana kwa umbo, rangi na ladha. Tabia hizi zinategemea na aina ya unga ambayo ni msingi wa tambi lakini pia na nyongeza kama vile mayai, mafuta, jibini na mengine ndani yake.

Aina za kimsingi ni pamoja
 Tambi za mayai hutengezenzwa kwa kutumia kinyunga cha unga ya ngano na mayai
 Tambi za ngano hutengezewa kwa kinyunga cha unga na maji pekee pamoja na chumvi
 Tambi za mchele hutengenezwa kwa unga ya mchele pamoja na maji
 tambi kioo hutengenezwa kwa kutumia wanga ya maharagwe au viazi; hazina rangi zinaonekana kama kioo

Kuna njia mbalimbali za upishi kwa mfano

 Tambi na mchuzi: tambi zinapikwa na kupelekwa mezani katika bakuli. Mchuzi wa majani, nyama au samaki huandaliwa kando na kumwagiliwa juu ya tambi kwenye sahani.

 Tambi katika supu: tambi zinapikwa katika supu pamoja na mboga majani, nyama na viungo vingine. Kama viungo huhitaji muda mrefu mpaka kuiva tambi zinaongezwa katika supu kwa dakika za mwisho

 
Tambi
Mto Njano

Mto Njano (kwa Kichina: Huang He) ni mto mkubwa wa China ya Kaskazini, mto mkubwa wa pili wa China yote na mto mrefu wa nane duniani. Jina limetokana na rangi ya matope ya ardhi unamopita.

Mwendo wake una urefu wa kilomita mnamo 5,000 (viwango mbalimbali hutajwa kati ya kilomita 4,845 hadi 5,464) kuanzia nyanda za juu za Tibet hadi delta yake kwenye Bahari ya Bohai ambayo ni sehemu ya Bahari ya Mashariki ya China. 

Kabla ya kufika baharini, mto unapita katika Tambarare ya China Kaskazini ambako ustaarabu wa China ulianzishwa. Ndiyo sababu Mto Njano umeitwa mara nyingi mto mama wa China na chanzo cha ustaarabu wa Kichina. 

Rutuba ya ardhi ya tambarare hiyo ilijengwa na Mto Njano kwa kusambaza matope kwa miaka milioni kadhaa wakati wa mafuriko yake ya kimajira.

Viungo vya Nje 

 Yellow River Home Page at UMassD 
 Yellow River delta Information at LSU
 Listen to the Yellow River Ballade from the Yellow River Cantata
 "A Troubled River Mirrors China’s Path to Modernity" New York Times November 19, 2006

Mito ya China
Mwanaanga

Mwanaanga ni mtu anayerushwa katika anga-nje yaani anga lililo nje ya angahewa ya dunia. Majina mengine yaliyokuwa kawaida ni "kosmonauti" (kwa Kirusi: космонавт) kwa wanaanga Warusi na "astronauti" (kwa Kiingereza astronaut) kwa wanaanga kutoka Marekani. Wachina wametumia neno "taikonauti".

Mwanaanga wa kwanza katika historia ya binadamu alikuwa Mrusi Yuri Gagarin kutoka Umoja wa Kisovyeti aliyerushwa tarehe 12 Aprili 1961 kwa chombo cha angani Vostok akizunguka dunia yote mara moja katika muda wa dakika 108.

Alifuatwa tarehe 5 Mei 1961 na Alan Shepard kutoka Marekani aliyetumia chombo cha angani cha Mercury .

Mwanamke wa kwanza angani alikuwa Mrusi Valentina Tereshkova mwaka 1963. 

Wanaanga wa kwanza waliofika kwenye uso wa Mwezi walikuwa Wamarekani Neil Armstrong na Buzz Aldrin tarehe 20 Julai 1969. 

Hadi Machi 2008 jumla ya watu 477 kutoka nchi 39 walifika kwenye kimo cha kilomita 100 juu ya uso wa dunia ambacho ni kimo ambako anga-nje linaanza kulingana na maelezo ya Shirikisho la Kimataifa kwa Usafiri wa Angani (Fédération Aéronautique Internationale (FAI)). 

Kati ya hawa ni 24 waliofika mbali kuliko kilomita 2,000 juu ya uso wa dunia hadi njia ya mwezi kwenye anga. 

Mwanaanga aliyekaa muda mrefu angani alkuwa Mrusi Sergei Krikalyov aliyefika angani mara sita akakaa jumla ya siku 803, saa 9 na dakika 39 kwenye anga-nje.

Baina ya miaka 2001 hadi 2009 watu saba walifika kwenye anga-nje kama watalii yaani wageni waliolipia nafasi ya kusafiri pamoja na wanaanga hadi Kituo cha Anga cha Kimataifa (ISS) walipokaa kwa wiki moja. Walilipa zaidi ya dolar milioni 20. Mmojawao alikuwa Mark Shuttleworth wa Afrika Kusini.

Picha za wanaanga

Viungo vya nje

Kazi
Alan Shepard

Alan Bartlett Shepard, Jr. (18 Novemba 1923 – 21 Julai 1998) alikuwa mtu wa pili aliyefika kwenye anga-nje akiwa mwanaanga wa kwanza wa Marekani baada ya Mrusi Yuri Gagarin.

Alijiunga na wanamaji wa jeshi la Marekani akawa rubani na 1959 aliteuliwa kwa mradi wa kuandaa safari kwenda anga-nje. Wakati ule MArekani ilishindana na Umoja wa Kisovieti katika upelelezi wa anga -nje na Marekani ilitarajia kumpeleka mtu wa kwanza angani. Lakini matatizo ya kifundi yalichelewesha safari na Yuri Gagarin aliwatangulia 12 Aprili 1961.

Tarehe 5 Mei 1961 Shepard alirushwa kwa chombo cha Mercury akafikia kimo cha kilomita 187 juu ya uso wa dunia akarudi baada ya dakika 15 na sekunde 22.

Mwaka 1969 aliingizwa katika mradi wa Apollo iliyoandaa safari za kufika mwezini. Alikuwa kiongozi wa safari ya Apollo 14 tar. 31 Januari hadi 9 Februari 1971.

Alibeba kifaa cha golf pamoja na mipira yake akafaulu kupiga mpira wa golf kwenye uso wa mwezi.

Wanaanga wa Marekani
Valentina Tereshkova

Valentina Vladimirovna Tereshkova (Kirusi Валентина Владимировна Терешкова) (* 6 Machi 1937) alikuwa mwanaanga kutoka Umoja wa Kisovieti na mwanamke wa kwanza aliyefika kwenye anga-nje.

Alikuwa mtoto wa mkulima aliyeendelea kusoma uhandisi akafaulu kupita mtihani kwa shule ya wanaanga mwaka 1962. 

Tar. 16 Juni 1963 alirushwa kwa chombo cha angani Vostok 6 akazunguka dunia mara 49 akarudi duniani 19 Juni.

Wanaanga wa Urusi
Waliozaliwa 1937
Bonn

Bonn (jina rasmi: Bundesstadt Bonn mji wa shirikisho la jamhuri Bonn) ni mjii nchini Ujerumani katika jimbo la Rhine Kaskazini-Westfalia (Nordrhein-Westfalen) kando la mto Rhein karibu na Cologne. Kuna wakazi 314,000 kwenye eneo la 141 km². 

Bonn imejulikana kimataifa kwa sababu ilikuwa mji mkuu wa Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani kati ya 1949 na 1990 na makao makuu ya serikali hadi 1999. Bunge pamoja na wizara zote zilikuwepo Bonn.

Baada ya maungano ya Ujerumani cheo cha mji mkuu kilipelekwa Berlin na ofisi za serikali zilifuata. Hadi leo idara za wizara kadhaa bado ziko Bonn.

Bonn iliteuliwa kuwa mji mkuu wa Ujerumani ya Magharibi mwaka 1949 ka sababu mji mkuu Berlin ilikuwa nje ya shirikisho la jamhuri ya Ujerumani ndani ya eneo la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani (Ujerumani ya Mashariki). Bonn ilikuwa mji mdogo mwenye historia ya kiutamaduni. Chaguo hili liliondoa mashindano kati ya miji mikubwa katika Ujerumani ya Magharibi juu ya makao ya serikali kuu.

Kabla ya 1949 Bonn ilifahamika hasa kama mji mwenye umri mkubwa ulioundwa kama koloni na Waroma wa Kale. Wakati wa enzi za kati ilikuwa makao makuu ya maaskofu wa Cologne. Katika karne ya 19 ilipata chuo kikuu kilichokuwa maarufu Ujerumani.

Mtungaji wa muziki Ludwig van Beethoven alizaliwa Bonn.

Tangu uhamisho wa serikali na bunge ofisi kadhaa za Umoja wa Mataifa zilifunguliwa Bonn. Nyumba ya Wabunge imekuwa "UN-Campus Bonn" ikiwa na mradi wa United Nations Volunteers (UNV) pamoja na ofisi zinazoangalia mikataba mbalimbali ya UM kama vile Mkataba wa kimataifa juu ya kanuni za kutunza hali ya hewa, United Nations Convention to Combat Desertification (UNCCD)

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Ujerumani

Bonn
Miji ya Dola la Roma
Mto Rhine
Miji ya Rhine Kaskazini-Westfalia
Camille Saint-Saëns

Camille Saint-Saens (Kifaransa: Camille Saint-Saëns) (9 Oktoba 1835 - 16 Desemba 1921) alikuwa mtunzi wa Opera na mpiga kinanda mashuhuri kutoka nchini Ufaransa. Alikuwa mmoja kati watunzi wakubwa wa Opera wa kipindi cha Romantic. Alitunga nyimbo nyingi sana zenye mandhari tofauti na kukubalika katika jamii ya watu wa Ufaransa.

Viungo vya nje 
 
 
 
 
 
 
 
 
 recording of The Carnival of the Animals with Neal and Nancy O'Doan and the Seattle Youth Symphony conducted by Vilem Sokol, in Ogg Vorbis format
 Camille Saint-Saens: Sound-bites of selected chamber music works 
 Performance of 'Le Cygne' by Julian Lloyd Webber
 Camille Saint-Saëns today playing all his 1905 interpretations. TACET 159. The Welte-Mignon Mystery Vol. IX 

Watunzi wa Ufaransa
Wanamuziki wa Ufaransa
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1835
Waliofariki 1921
Franz Schubert

Franz (Peter) Schubert (alizaliwa mjini Vienna, 31 Januari 1797 na kufariki Vienna 19 Novemba 1828) alikuwa mtunzi wa Opera wa Kiaustria. Ingawa alifariki dunia akiwa na umri wa maiaka 31 lakini alitunga zaidi ya nyimbo elfu moja.

Na inaamika kwamba kazi zake ni miongoni mwa kazi bora ziliwahi kutungwa. Alitunga ala nzuri zenye kupendeza. Kulikuwa na watunzi wengi wakubwa waliowahi kuishi mjini Vienna: Haydn, Mozart na Beethoven, lakini Schubert ni yeye peke yake aliyezaliwa mjini Vienna. Schubert alikuwa ndiyo mtunzi mkubwa wa mwisho wa muziki wa klasiki na Romantic music.

Viungo vya nje 
 
 
 
 Catalogue of Works by Franz Schubert 
 Digital reproductions of score manuscripts and letters by Franz Schubert 
 Franz Peter Schubert: Master of Song 
 Notes on Franz Schubert by pianist Bart Berman
 The Schubert Institute (UK) , detailed time-line, biography, work list and (flawed) family tree
 The Schubert Society of the USA 
 The Franz Schubert Society of Victoria 
 Franz-Schubert-Institut in Baden bei Wien

Rekord zake na baadhi ya MIDI faili 
 Recordings of all works by Schubert for piano and violin
 Schubert cylinder recordings, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library.
 Selected Lieder (MIDI)
 Kunst der Fuge: Franz Schubert - MIDI files

Nakala za muziki wake 
 www.kreusch-sheet-music.net Schubert's Piano Works
 http://www.schubertline.co.uk  - about 250 of Schubert's Songs (Schubertline edition)
 
 
 
 
 Schubert's Sheet Music  by Mutopia Project
 Lieder sheet music

Watunzi wa Austria
Wanamuziki wa Austria
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1797
Waliofariki 1828
David Ben Gurion

David Ben Gurion (Kiebrania ‏דוד בן גוריון‎; 16 Oktoba 1886; 1 Desemba 1973) alikuwa waziri mkuu wa kwanza wa dola la Israeli.

Alizaliwa kwa jina la David Grün kwenye sehemu ya Poland iliyokuwa chini ya Milki ya Urusi katika familia ya Wayahudi waliojiunga na harakati ya Usioni. Mwenyewe alikuwa mfuasi wa Usioni na Usoshalisti. 

Mwaka 1906 alihamia Palestina (wakati ule chini ya milki ya Osmani) baada ya kusikitika ubaguzi dhidi ya Wayahudi katika Milki ya Urusi. Alikuwa mfanyakazi wa kilimo mwanzoni akaendelea kuwa mwandishi wa habari na kujenga shirika ya walinzi kwa vijiji vilivyoundwa na Wayahudi waliohamia Palestian wakati ule. 1912 alikwenda Istanbul akachukua digri ya sheria kwenye chuo kikuu. Wakati ule alianza kutumia jina la Kiebrania "Ben Gurion" (maana yake mwanasimba).

Aliendelea kuwa kiongozi wa harakati ya kisoshalisti ya Wayahudi wasoshalisti alijenga chama cha wafanyakazi Wayahudi cha Histradut na pia kundi la wanamgambo wa Hagana lililoendelea baadaye kuwa kiini cha jeshi la Israeli.

Alikuwa kiongozi wa kisiasa na kijeshi wa Israeli katika vita ya kuanzisha nchi hii mwaka 1948/49 akatangaza uhuru wa Israel na kuwa kiongozi wa serikali ya kwanza.

Aliendelea kama waziri mkuu hadi 1963 alipojiuzulu lakini alishiriki katika siasa hadi 1970.

1973 aliaga dunia kwenye kibbuz Tel Hashomer.

Alihesabiwa kati ya watu muhimu 100 wa karne ya 20. Kiwanja cha ndege cha Tel Aviv imepewa jina lake kwa heshima.

Wanasiasa wa Israeli
Jacques Offenbach

Jacques Offenbach (20 Juni 1819 - 5 Oktoba 1880) alikuwa mtungaji wa muziki na mpiga kinanda kutoka nchi ya Ujerumani.

Watunzi wa Ujerumani
Wanamuziki wa Ujerumani
Waliozaliwa 1819
Waliofariki 1880
Richard Strauss

Richard Strauss (alizaliwa mjini Munich tar. 11 Juni 1864 na kufariki mjini Garmisch-Partenkirchen, Bavaria, 8 Septemba 1949) alikuwa mtunzi wa Opera na mwelekezi mashuhuri kutoka nchini Ujerumani. Huyu alipata bahati ya kuwa mashuhuri tangu yungali bwana mdogo na toni zake zilitumika katika mabendi mbalimbali katika Ulaya nzima. 

Baada ya  1900  alitumia muda wake mwingi kwa kutunga opera.  Moja kati ya opera zake zilizowahi kuwa maarufu ni  "Der Rosenkavalier", aliitunga kunako mwaka wa 1910, na ilitamba saana.

Strauss alikuwa moja kati ya watunzi wakubwa wa mwisho kutunga muziki kwa mtindo wa Romantic.  Alipenda sana muziki wa Wagner ambaye alipata athari kubwa za muziki wake, lakini pia alipenda na ule wa Mozart na kazi zake nyingi zaonyesha kuwa na ufaa mkubwa kama vile zilivyokuwa zile za muziki wa Mozart.  Strauss alikuwa mwelekezi mzuri sana  na mara nyingi aliekeza miziki yake mwenyewe.

Viungo vya nje 
 Chronological list of Strauss's works 
 Richard Strauss online 
 Public Domain Sheet Music of Richard Strauss at IMSLP
 
 Timeline biography of Strauss at Richard-Strauss.com
 

Watunzi wa Ujerumani
Wanamuziki wa Ujerumani
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1864
Waliofariki 1949
Hugo Wolf

Hugo Wolf (13 Machi 1860 – 22 Februari 1903) alikuwa mtunzi wa Opera mashuhuri wa Kiaustria-Kislovenia. Nae huyu alikuwa moja kati ya watunzi mashuhuri wa kipindi cha Romantic.

Viungo vya nje 
 
 
 
 Hugo Wolf's birthplace  (kwa Kiingereza)
 Komponist Hugo Wolf  (kwa Kijerumani)
 Rojstna hiša skladatelja Hugo Wolfa  (kwa Kislovenia)

Watunzi wa Austria
Wanamuziki wa Austria
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1860
Waliofariki 1903
Carl Maria von Weber

Carl Maria von Weber (alizaliwa mjini Eutin, Holstein, kunako tar. 18 Novemba 1786 na kufariki mjini London kunako tar. 5 Juni 1826) alikuwa mtunzi wa Opera muhimu na mashuhuri kutoka nchini Ujerumani. Bwana huyu alitunga opera nyingi tu, na tungo hizo ni kama vile Der Freischütz, Euryanthe na Oberon ambazo ndiyo maarufu. Aliandika ala za muziki wa ajili ya mabendi mbalimbali, na ala hizo zilitungika vizuri sana.

Viungo vya nje
 Information about the new Carl Maria von Weber Edition 
The works of Carl Maria von Weber
Carl Maria von Weber cylinder recordings, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library.

 
Der Freischütz Soprano (free MP3)

Watunzi wa Ujerumani
Wanamuziki wa Ujerumani
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1786
Waliofariki 1826
Jean Sibelius

Johan Julius Christian "Jean" / "Janne" Sibelius (8 Desemba 1865 - 20 Septemba 1957) alikuwa mtunzi wa Opera wa Kifinland wa baada ya kipindi cha Romantic na ni mmoja kati watunzi maarufu wa karne ya 19 na mwanzoni mwa karne ya 20.

Viungo vya nje 
 Jean Sibelius – the website (English)
 The Sibelius Society of Finland 
 UK Sibelius Society 
 Films on Jean Sibelius by director Christopher Nupen
 Jean Sibelius Museum 
 Virtual Finland – Sibelius 
 Ainola – The home of Aino and Jean Sibelius 
 Jean Sibelius link collection
 Free Public Domain Score by Sibelius at IMSLP
 
 Performances of works by Jean Sibelius in MIDI format at Logos Virtual Library
 Program notes  to a 2006 performance of Sibelius' Sixth Symphony.
 Contemporary Music  on the Finnish Music Information Centre

Watunzi wa Ufini
Wanamuziki wa Ufini
Watunzi wa Romantik
Waliozaliwa 1865
Waliofariki 1957
Jimi Hendrix

Jimi Hendrix, amezaliwa kama James Marshall Hendrix (mnamo 27 Novemba 1942 - 18 Septemba 1970) alikuwa mpiga gitaa maarufu kutoka nchini Marekani. Hendrix hufikiriwa kama mwanamuziki wa kuigwa katika historia ya muziki wa rock and roll. Baada ya mafanikio yake nchini Uingereza, akaja kuwa almaarufu dunia nzima baada ya kutumbuiza katika sikukuu za muziki wa pop za Monterey kunako mwaka wa 1967.

Viungo vya nje 
 The Jimi Hendrix Foundation - Started by Al and Leon Hendrix 
 Official Jimi Hendrix website
 Photos of Jimi Hendrix 
 Videos of Jimi Hendrix Live
 Official lyrics and drawings done by Jimi Hendrix
 Classic Hendrix: The Ultimate Hendrix Experience The memoirs of Jimi Hendrix

Wanamuziki wa Marekani
Waliozaliwa 1942
Waliofariki 1970
Wanamuziki wa Rock
Washington
The Italian Job

The Italian Job ni filamu ya mwaka 2003 yenye vituko-kupigana. Filamu iliongozwa na F. Gary Gray, na nyota wa filamu ni Jason Statham, Mark Wahlberg, Charlize Theron, Edward Norton na Donald Sutherland. Filamu inarejea jina sawa na ile filamu halisi ya awali iliyochezwa na nyota Michael Caine kunako miaka ya 1969.

Njama

Muhtasari wa filamu 
Filamu inaazia mjini Venice, Italia, tunakutana na kiongozi wa wanakikosi cha filamu hii Bw. John Bridger (Donald Sutherland) akiwa anampigia simu binti yake aitwae Stella (Charlize Theron) huku baba wa binti huyo akimweleza mwanae kwamba "hii ndiyo kazi yangu ya mwisho" (mazungumzo kupitia simu).

John kisha akakutana mmoja kati ya wanamipango wenzi "mzee wa kazi" Charlie (Mark Wahlberg) ili kujadiliana kuhusu mipango ya kazi. John na Charlie ni washikaji sana, na wawili hao wanaheshimiana kwa kiasi kikubwa kabisa.

Baada ya hapo Charlie akapanga mpango wa kuweza kuiba kijumbamshale chenye fito za dhahabu ndani yake. Kweli mpango ulifana. Baada ya mpango kukamilika, ikabidi wanakundi wote wakutane kivukoni ili kuweza kujua nini kitakacho endelea baada ya mpango kufanikiwa.

Haya, mpango ulifaulu na sherehe zikaanza juu ya ushindi huo, lakini shangwe hizo hazikudumu kwa muda mrefu kwani mmoja kati ya wanakundi akawasaliti wenziwe (Steve) alikuwa na mpango wake binafsi, na hakupoteza muda kwa kuisubira dhahabu hiyo, akamwua Bridger, kisha akaondoka zake huku akiliacha kundi likiwa taabani. Kwa bahati nzuri waliponyeka, na wakaanza kupanga mpango mwingine wa kulipiza kisasi dhidi ya kitendo alicho kifanya Steve (Edward Norton).

Washiriki

Marejeo kwa Kiingereza 
 http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=italianjob.htm
 http://au.rottentomatoes.com/m/italian_job/ 
 http://www.metacritic.com/movie/the-italian-job
 http://www.imdb.com/title/tt0317740/awards

Viungo vya nje 
 Official website The Italian Job
 
 
 
 

Filamu za Marekani
Filamu za 2003
Snorri Sturluson

Snorri Sturluson (kwa Kiiceland Snorri mwana wa Sturla; 1178 - 22 Septemba 1241) alikuwa mshairi, mwandishi wa historia na kiongozi wa kisiasa nchini Iceland. 

Anajulikana hasa kama mtungaji wa kitabu cha Edda kinachokusanya habari za utamaduni na dini ya Iceland ya kale kabla ya kufika kwa Ukristo pamoja na kanuni kwa kazi ya mshairi na mwimbaji wa mashairi yanayosimulia historia ya taifa. 

Aliandika pia historia ya wafalme wa Norwei.

Mwenyewe alipokea mafunzo ya kuandika na kusoma, pia lugha ya Kilatini, elimu ya dini ya Kikristo na sheria ya Kiiceland. Wazazi walimkabidhi kwa chifu mkubwa aliyemlea kijana.

Alichaguliwa baadaye mara mbili kama msimamizi wa Althing iliyokuwa bunge la Iceland.

Waliozaliwa 1178
Waliofariki 1241
Washairi wa Iceland
Wanasiasa wa Iceland
Georg Wilhelm Friedrich Hegel

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (27 Agosti 1770 – 14 Novemba 1831) alikuwa mwanafalsafa wa Ujerumani aliyeathiri watu wengi katika karne ya 19 na karne ya 20.

Kati ya wanafunzi wake walikuwa Bauer, Stirner na Marx pia Sartre na Küng walichukua mengi kutoka kwake. Wengine waliompinga kama Kierkegaard, Schopenhauer, Nietzsche, Heidegger na Schelling waliathiriwa naye pia.

Viungo yva Nje 

 The new HegelWiki
 A superior biography of Hegel with graphics
 Hegel.net - resources available under the GNU FDL
 Hegel.net  - wiki article on Hegel
 Alicia Farinati -  Hegelian Works  Several articles on Hegel. Available in English, Spanish and French
 Commented link list
 Hegel mailing lists in the internet
 Explanation of Hegel, mostly in German
 Discussion of the Hegelian tradition, including the Left and Right schism 
 The Hegel Society of America
 Hegel in Stanford Encyclopedia of Philosophy
 http://www.gwfhegel.org/
 Hegel page in 'The History Guide'
 Is Hegel a Christian? 
 Rethinking the Place of Philosophy with Hegel - Call for Papers for Cosmos and History

Hegel kwa Kiingereza mtandaoni 

 
 Philosophy of History Introduction
 Hegel's The Philosophy of Right
 Hegel's The Philosophy of History
 Hegel by HyperText reference archive

Hegel, Georg Wilhelm Friedrich
Ming (nasaba)

Nasaba ya Ming ilitawala China kati ya 1368 na 1644. 

Watawala wa Ming walichukua nafasi ya makaisari wenye asilia ya Mongolia wakafuatwa na nasaba yenye asili ya Manchuria.

Waming walijenga muundo wa serikali iliyodumu hadi mapinduzi ya 1911. Mamlaka yote yalikusanywa mkononi wa kaisari. Walihamisha mji mkuu kutoka Nanjing kwenda Beijing na kujenga Mji Haramu.

Muundo wa serikali 
Wakazi wote waligawiwa katika vikundi vya wakulima, mafundi na wanajeshi na watoto walitakiwa kuendelea na kazi ya wazazi. Familia kumi walihesabiwa pamoja katika jumuiya ndogo iliyotakiwa kukusanya kodi kati yao. Wanajeshi walipewa mashamba wakatakiwa kujigharamia wenyewe.

Muundo huo uliongeza mapato ya serikali ukawezesha serikali kujenga jeshi kubwa na pia meli nyingi.

Siasa ya biashara 
China ilikuwa kitovu cha biashara cha Asia lakini pia kimataifa kwa sababu Wahispania pamoja na Wareno walitumia fedha kutoka koloni zao mpya katika Amerika ya Kilatini kwa bidhaa za Kichina zilizobebwa hadi Ulaya. Kwa kurahisisha biashara hii Ureno ilipewa bandari ya Macau kama kituo cha biashara.

Jeshi na wanamaji 
Hatua muhimu ilikuwa upanuzi wa kilimo kwa njia ya miradi ya kuongeza mashamba ya mpunga. Idadi ya watu katika China iliongezeka sana kufikia milioni 160 hadi 200.

Ming walijenga jeshi la kudumu la askari milioni moja wakatengeneza upya ukuta mkubwa wa China ulioleta usalama dhidi ya makabila wahamiaji wa kaskazini.

Kuanzia 1405 baharia mkuu Zheng He alianzisha safari za upelelezi kwenye Bahari ya China ya Kusini na Bahari Hindi hadi pwani za Afrika ya Mashariki. Zheng He alipewa kundi kubwa la meli na manowari lenye mabaharia makumi alfu. Alitembelea Mombasa na kuna uwezekano kuwa meli kadhaa za kikosi chake ziliingia katika Atlantiki labda hata kufika Amerika. Safari hizi zilisimamishwa kwa sababu ya gharama kubwa na pia kwa sababu China haikuwa na mipango ya kuanzisha koloni katika nchi za mbali. Tofauti na mataifa ya Ulaya zilizopanua duniani karne moja baadaye Wachina hawakuona vitu wala utajiri wa kuvutia katika sehemu za mbali kwa sababu walikuwa na vitu vingi wao wenyewe.

Matatizo na mwisho wa nasaba ya Ming 
Mabadiliko ya uchumi yalileta upanuzi wa miji. Mapato makubwa ya fedha kutokana na biashara ya nje yalisababisha mfumko wa bei hasa kwa mazao ya kilimo. Pesa ilibaki mjini na wenye mashamba makubwa walijenga nyumba zao mjini badala ya kurudisha pesa mashambani. Hali ya maisha ya wakulima ilishuka vibaya hasa na kusababisha ghasia za wakulima za mara kwa mara. 

Ghasia hizo ziliongezeka kukaribia mapinduzi na kuingia katika hali ya kuwa vita ya wenyewe kwa wenyewe katika majimbo kadhaa. 

Mwishoni vita dhidi Manchuria pamoja na ghasia ya wakulima zilileta mwisho wa nasaba ya Ming.

Kaisari wa mwisho wa Ming Chongzhen Sizong alipinduliwa na wakulima chini ya kiongozi wao Li Zicheng aliyejitangaza kuwa kaisari mpya. Lakini alikosa uwezo wa kutawala hakuwa na uwezo wa kuzuia jeshi la Wamanjuria walioingia wakisaidiwa na maafisa wa jeshi jeshi la Ming katika kaskazini waliosikitika mapinduzi.

Wamanjuria waliteka Beijing na kuwa watawala wapya wa China hadi 1911.

Picha

Madola
Historia ya China
Aime Cesaire

Aimé Fernand David Césaire (25 Juni 1913 - 17 Aprili 2008) alikuwa mshairi, mwandishi na mwanasiasa Mfaransa mwenye asili ya Afrika kutoka kisiwa cha Martinique katika Bahari ya Karibi.

Pamoja na Léopold Sédar Senghor na Léon-Gontran Damas alianzisha dhana ya negritude. Alikuwa mwalimu wa Frantz Fanon.

Baada ya kupita nafasi zote za elimu kisiwani Martinique alipewa nafasi ya kusoma huko Ufaransa kuanza mwaka 1931. Masomoni alikutana na Leopold Senghor wakawa marafiki. 

Mwaka 1939 alirudi Martinique akawa mwalimu shuleni akimfundisha Frantz Fanon. Kabla ya kurudi aliandika shairi kubwa lenye urefu wa kitabu "Cahier d'un retour au pays natal" (daftari ya kurudi kwenye nchi nilikozaliwa).

Mwaka 1945 alichaguliwa kuwa meya wa Fort-de-France na mbunge katika bunge la Ufaransa huko Paris wa msaada wa chama cha kikomunisti. Bungeni alipeleka sheria iliyotaka kuyapa makoloni hadhi ya mikoa ya Ufaransa. Baada ya uvamizi wa Hungaria uliofanywa na jeshi la Umoja wa Kisovyeti aliachana na Wakomunisti.

Mwaka 1950 aliandika "Discours sur le colonialisme" (Hotuba kuhusu ukoloni). Katika kitabu hiki Aimé Césaire aliadhiri ukoloni wa Ufaransa.

Aliendelea kuwakilisha Martinique bungeni hadi mwaka 1993. Kwao kisiwani alikuwa mwenyekiti wa bunge la mkoa kati ya 1983 na 1988. 

Mwaka 2001 alijiuzulu katika siasa.

Kiwanja cha Ndege cha Martinique kilipewa jina la "Martinique Aimé Césaire International Airport" kwa heshima yake tarehe 15 Januari 2007.

Matamko 
 Juu ya ukoloni

Mkoloni anayemwangalia mwanadamu mwenzake kama mnyama ili kutuliza dhamira yake huyu mkoloni atageukia kuwa mnyama mwenyewe. - Naambiwa habari za maendeleo na magonjwa yaliyoponywa lakini mimi naongea juu ya tamaduni zilikanyagwa na watu maelfu waliokandamizwa. Nonaongea juu ya watu mamilioni waliofundishwa kutetemeka, kupiga magoti, kukata tamaa.

 Juu ya umoja wa watu wote

Hakuna mbari ambao pekee yake una uzuri, akili, nguvu; kwa wote kuna nafasi kwenye mkutano wa washindi

Waliozaliwa 1913
Waliofariki 2008
Waandishi wa Ufaransa
Wanasiasa wa Ufaransa
Chuo kikuu cha Princeton

Chuo Kikuu cha Princeton huhesabiwa kati ya vyuo vikuu bora nchini Marekani. 

Kiko katika jimbo la New Jersey. 

Kilianzishwa mwaka 1746 kwa jina la "College of New Jersey".

Viungo vya Nje 

 Tovuti rasmi

 
Vyuo vikuu vya Marekani
New Jersey
Nuhu

Nuhu anajulikana na kuheshimiwa katika dini ya Uyahudi, Ukristo na Uislamu kama mfano wa mwadilifu aliyeokolewa na Mungu katika safina wakati wa gharika kuu. Kadiri ya Biblia aliishi huko Mesopotamia.

Jina lake (kwa Kiebrania נח Noah, kwa Kiarabu نوح Nuhu) linatafsiriwa na Kitabu cha Mwanzo Mfariji, lakini maana ya hakika zaidi ni Anayeendeleza ubinadamu baada ya gharika.

Anaheshimiwa kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Novemba.

Katika Biblia

Mwa 6:5-9:17 inatufundisha kwamba Mungu anachukizwa na dhambi, hivyo anataka kuondoa maovu duniani ili nchi impendeze kama alivyokusudia alipoiumba. Kwa ajili hiyo zamani za Nuhu alileta maji yafunike dunia na kuzamisha waovu. Lakini alisalimisha waadilifu katika safina kubwa ya kutosha, halafu akafunga nao agano thabiti (Eb 11:7). 

Kadiri ya Mtume Petro maji yanayokusudiwa kutakasa dunia yote ni yale ya ubatizo (1Pet 3:17-22), na safina ambayo iokoe watu ni Kanisa, ambalo kadiri ya Agano Jipya ni la lazima kwa wokovu kama vile ubatizo unaotuingiza ndani yake.

Uso wa nchi ulipokwishatakaswa na maji njiwa akarukaruka akachuma tawi la mzeituni unaozaa matunda ya kutengenezea mafuta.

Njiwa akaonekana tena juu ya maji siku ya ubatizo wa Yesu ambapo alipakwa Roho Mtakatifu na kuyatia maji nguvu ya kutakasa watu (Mk 1:9-11; Tito 3:3-7). Maji na mafuta ndiyo mwanzo mpya kwa binadamu.

Mara alipotoka safinani Nuhu alimtolea Mungu sadaka iliyompendeza hata akaahidi hataangamiza tena binadamu kila anapostahili.

Sadaka hiyo ni mfano wa ile ya Yesu msalabani, inayoadhimishwa katika ekaristi, ikituondolea adhabu nyingi na kutuletea huruma ya Mungu, yaani nafasi na neema ya kutubu (Tito 2:11-14). Hatimaye kutakuwa na hukumu itakayobagua waadilifu na waovu kama siku za Nuhu (Math 24:37-41).

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Viungo vya nje

Jewish Encyclopedia: Noah from the 1901–1906 Jewish Encyclopedia
Catholic Encyclopedia: Noah
MuslimWiki: Nuh

Watu wa Biblia
Watu wa Kurani
Manabii katika Uislamu
Mnara wa Babeli

Mnara wa Babeli ni jengo kubwa linalotajwa katika Biblia kwenye Kitabu cha Mwanzo 11:1-9. Kufuatana na taarifa hii mnara ulijengwa pamoja na mji wa Babeli kama kilele chake.

Katika mapokeo ya Mwanzo 11 Babeli ulikuwa mji wa kwanza uliojengwa baada ya gharika kuu. Binadamu waliamua kuwa na jengo kubwa katika mji na kilele chake kifike mbinguni. Mpango huu haukumpendeza Mungu aliyechanganya lugha ya watu ambao hivyo walilazimika kuachana baadaye bila ya kukamilisha mnara wao.

Kihistoria si wazi ni kipindi gani kinachoangaliwa katika simulizi la Mwanzo 11. Inaonekana ya kwamba wasimulizi walikuwa na habari za piramidi au zigurat kubwa zilizokuwepo Babeli na penginepo katika Mesopotamia.

Maelezo ya kiimani 
Simulizi limechukuliwa kwa njia mbalimbali katika mapokeo ya Wayahudi na Wakristo.

Moja ni kwamba hadithi hiyo inafundisha kwamba kiburi na dhambi kwa jumla vinatenganisha watu wasiweze kuelewana wala kuishi pamoja. Isipokuwa si wazi dhambi ni ipi. 

Kwa Wakristo Mwinjili Luka katika kitabu cha Matendo ya Mitume kwenye Agano Jipya alitumia mfano wa mnara kama kinyume cha matokeo ya siku ya Pentekoste ambako watu kutoka lugha mbalimbali walipata kuelewana kwa msaada wa Roho Mtakatifu.

Simulizi la Mwanzo 11, 1-9 
11,1 Nchi yote ilikuwa na lugha moja na usemi mmoja. 
2 Ikawa watu waliposafiri pande za mashariki waliona nchi tambarare katika nchi ya Shinari; wakakaa huko. 
3 Wakaambiana, Haya, na tufanye matofali tukayachome moto. Walikuwa na matofali badala ya mawe, na lami badala ya chokaa. 
4 Wakasema, Haya, na tujijengee mji, na mnara, na kilele chake kifike mbinguni, tujifanyie jina; ili tusipate kutawanyika usoni pa nchi yote. 
5 BWANA akashuka ili auone mji na mnara waliokuwa wakiujenga wanadamu. 
6 BWANA akasema, Tazama, watu hawa ni taifa moja, na lugha yao ni moja; na haya ndiyo wanayoanza kuyafanya, wala sasa hawatazuiliwa neno wanalokusudia kulifanya. 
7 Haya, na tushuke huko, tuwachafulie usemi wao ili wasisikilizane maneno wao kwa wao. 
8 Basi BWANA akawatawanya kutoka huko waende usoni pa nchi yote; wakaacha kuujenga ule mji. 
9 Kwa sababu hiyo jina lake likaitwa Babeli; maana hapo ndipo BWANA alipoichafua lugha ya dunia yote; na kutoka huko BWANA akawatawanya waende usoni pa nchi yote.

Viungo vya Nje 

 The Encyclopedia of Babel  - collection of references to Babel in history, arts and literature
 Genesis 11 (KJV)
 The Tower of Babel  from the Brick Testament.
 Babel In Biblia: The Tower in Ancient Literature by Jim Rovira
 Is there archaeological evidence of the Tower of Babel?-Christian Source.
 Our People: A History of the Jews - The Tower of Babel
 Livius.org: The tower of Babel 
 Tower of Babel envisioned by science fiction artist Frank Wu

Biblia
Mesopotamia
Ustaarabu
Uumbaji

Uumbaji ni tendo linalosadikika analiweza Mwenyezi Mungu tu kwa sababu ni kusababisha kitu kuwepo kutoka utovu wa vyote. 

Hivyo vitu vyote vimeanza kuwepo kwa uwezo wake tu, ingawa kwa kawaida vinatokana na vile vilivyotangulia (k.mf. wazazi). 

Kwamba kiumbe kimeweza kikatokana na vingine namna hiyo haifuti ukweli kwamba kimeanza na kinaendelea kuwepo kwa uwezo wa Muumba aliyesababisha viumbe hivyo viwepo na kuzaa au kubadilika. 

Kwa msingi huo, si lazima dhana ya mageuko ya spishi ipingane na imani katika uumbaji.

Uumbaji katika Biblia

Uumbaji unasimuliwa katika sura mbili za kwanza za Kitabu cha Mwanzo. Kama vile sehemu mbalimbali za Biblia, kitabu hicho kilitungwa kwa kushona pamoja maandishi tofauti. Ndiyo sababu tunakuta masimulizi mawili juu ya Mungu kuumba ulimwengu na watu.

Simulizi la Kwanza

La kwanza (1:1-2:4a) linamchora Mungu akifanya kazi kama binadamu kwa siku sita halafu kustarehe. Aliumba kila kitu kwa Neno lake (Eb 11:3; ndiye Mwanae pekee: Yoh 1:1-18). Wengine wanaona humo hata kidokezo cha kwanza cha Roho Mtakatifu, aliye upendo wa Mungu, katika upepo uliovuma juu ya wingi wa maji. 

Mungu aliona kila alichokiumba ni chema tu, lakini alipoumba mtu katika jinsia mbili akaona ni mwema sana, ni bora kuliko vingine, akamweka kuvitawala kwa niaba yake. 

Mwanamume na mwanamke wana hadhi sawa kwa kuwa wote wawili ni sura na mfano wake, si upande wa mwili, bali hasa kwa roho yenye uwezo wa kuelewa na kupenda kwahiari. 

Muumba anataka watu washirikiane na kusaidiana, kilele cha uhusiano wowote kati yao ni ndoa inayowafanya kuwa mwili mmoja kama Kristo na Kanisa (Ef 5:31-32).

Simulizi la Pili

Simulizi linalofuata (Mwa 2:2b-25) ni la zamani zaidi, nalo pia lina mafundisho makuu juu ya Mungu na mtu, hasa kwamba huyo ndiye kiumbe bora anayeweza kushirikiana na Mungu, tofauti na vingine.

Hali yake asili ilikuwa ya kupendeza kabisa kwa usafi wa moyo na uhai usio na mwisho, naye alitakiwa akubali kazi za Mungu na kufuata maneno yake, bila ya kujiamulia nini jema, nini baya.

Kumbe, alifanya tofauti akaharibika na kuathiri ulimwengu mzima.

Dini
Biblia
Mungu
Punjab

Punjab (pia: Panjab; kwa Kipunjabi: ਪੰਜਾਬ panjāb, maji tano au nchi ya mito mitano) ilikuwa jimbo la Uhindi wa Kiingereza lililogawiwa tangu 1947 kati ya nchi za Uhindi na Pakistan.
 
Kijiografia ni tambarare ya mito mitano inayoingia katika mto Indus upande wa mashariki. Hali ya hewa ni yabisi lakini maji ya mito ni msingi wa kilimo cha umwagiliaji. Kilimo hicho chazalisha sehemu kubwa ya chakula cha Uhindi na Pakistan.

Panjab ni chanzo cha ustaarabu wa Uhindi wa Kale na maghofu ya Harappa yako huko. Hadithi nyingi za maandiko matakatifu ya Uhindu 
kama Rig Veda, Upanishadi na Mahabarata yaliandikwa huko.

Asili ya dini ya Kalasinga pia iko Punjab.

Viungo vya nje

Pakistan
Uhindi
Bandari

Bandari ni mahali pa kupokea meli na kuhamisha mizigo yao pamoja na abiria. Bandari inatakiwa kuipa meli kinga dhidi ya mawimbi makubwa na vifaa ya kupakiza au kutoa mizigo. Kuna bandari asilia na bandari zilizotengenezwa kwa kusudi hii. Kwa jumla bandari ni sehemu muhimu za miundombinu wa nchi.

Bandari hutengenezwa kando ya bahari, maziwa au mito.
 
Kati ya sifa muhimu kwa ajili ya bandari ni 
 kina cha maji cha kutosha kulingana na ukubwa wa meli zinazoitumia.
 mitambo kama winchi za upakizi
 nafasi za ghala
 njia za usafiri kama reli na barabara za kusafirisha mizigo

Bandari hutofautiana kulingana na kusudi lao na aina za mizigo inayoshughulikiwa humo. 

Bandari ndogo zinahudumia wavuvi au jahazi za burudani.

Kuna bandari zinazopokea mizigo ya kila aina kama bandari ya Dar es Salaam au Mombasa. 

Mara nyingi kuna bandari zinazoshughulikia mizigo maalumu kama mafuta, kontena, kivuko na kadhalika.

Bandari zinazoshughulikia mizigo mingi duniani
(mizigo kwa mwaka tani milioni)
 Shanghai (Jamhuri ya Watu wa China) 537,0
 Singapur 448,2
 Rotterdam (Uholanzi) 378,2
 Ningbo (Jamhuri ya Watu wa China) 300,0
 Guangzhou (Jamhuri ya Watu wa China) 300,0
 Tianjin (Jamhuri ya Watu wa China) 255,0
 Hong Kong (Jamhuri ya Watu wa China) 238,0
 Nagoya (Japani) 206,0
 Qingdao (Jamhuri ya Watu wa China) 200,0
 Dalian (Jamhuri ya Watu wa China) 200,0
 Antwerpen (Ubelgiji) 167,4
 Los Angeles (USA) 162,1 (2005)
 Durban (RSA) 104,8
 Mombasa (EACU) 100,2
 Port Suez (Misri) 80,2
 Abidjan (Cote d'Ivoire) 50,6

Bandari zinazoshughulika na mizigo, bandari huru na usafiri duniani

AS
 Singapur 
 Chiba
 Inchon  

AF
 Port Suez
 Kivukoni
 Dauola
 Beneficae

AM
 Halifax
 Toronto
 Oakland San Fransico
 Boston
 New York

EU
 Antwep
 Porto

LA
 Rio de Janairo
 Havana

ME
 Dubai
 Boophurus
 Nhava Shiva

Usafiri wa maji
!
Tani

Tani moja ni kipimo cha masi ya gimba ambacho ni sawa na kilogramu 1,000. Si kipimo halisi cha SI lakini hukubaliwa pamoja navyo vipimo sanifu. Kama kipimo sanifu cha SI ingeitwa "megagramu" ambayo haitumiki.

Ni kipimo muhimu katika takwimu za biashara na uchumi.

Neno tani hutumiwa pia kwa kutaja ukubwa wa ngama ya meli lakini hii ni kipimo tofauti si sawa na tani ya SI. Kipimo cha kimataifa kimekuwa tani ya "gross tonnage" au tani GT.

Marejeo 
 Kilogramu kwenye tovuti ya sizes.com
 Tovuti rasmi ya Ofisi ya Kimataifa ya Vipimo 

Vipimo vya uzito
Usafiri

Usafiri ni uhamisho wa watu au vitu na bidhaa kutoka mahali pamoja kwenda mahali pengine.

Usafiri unakuja pamoja na muundombinu kama njia za usafiri, vyombo vya usafiri na wahusika wake kama makampuni, shirika na abiria.

Njia za usafiri 
Njia za usafiri hutofautishwa kufuatana na aina yake kama ni:
 usafiri wa nchi kavu kwa kutumia barabara au reli
 usafiri wa majini kwa kutumia bahari, maziwa, mito na mifereji
 usafiri wa hewani kwa kutumia vyomboanga na viwanja vya ndege
 usafiri wa mabomba ambayo husafirisha maji, gesi na mafuta.

Vyombo vya usafiri 
Vyombo vya usafiri hulingana na njia zinazotumika.

Usafiri wa nchi kavu hutumia motokaa, treni, baisikeli au pikipiki. 

Usafiri wa majini hutumia meli, boti, jahazi na mengine.

Usafiri wa hewani hutumia ndege, helikopta au ndegeputo.

Faida ya usafiri
 Husaidia katika kufikisha haraka vyakula au matunda yanayooza mapema.
 Husaidia kufikisha haraka habari zilizo kwenye majarida n.k.
 Huwezesha mahusiano kati ya nchi na nchi.
 Husaidia biashara za masafa marefu kuendelea.
 Pia husaidia katika maendeleo ya nchi (kimapato)

Tanbihi
Jeanne d'Arc

Jeanne d'Arc (mnamo 1412 – Rouen, 30 Mei 1431) alikuwa msichana Mfaransa anayeheshimiwa kama shujaa wa uhuru wa Ufaransa na mtakatifu wa Kanisa Katoliki.

Tarehe 18 Aprili 1909 alitangazwa na Papa Pius X kuwa mwenye heri na tarehe	16 Mei 1920 Papa Benedikto XV alimtangaza mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe aliyouawa.

Maisha
Aliongoza jeshi la Ufaransa katika kipindi kimoja cha Vita vya Miaka 100 dhidi ya Uingereza akawashinda Waingereza na kuhakikisha uhuru na umoja wa Ufaransa.

Baadaye alikamatwa na Waingereza akahukumiwa kuchomwa moto na mahakama ya Wafaransa walioshirikiana na Waingereza kwa tuhuma za kuwa mzushi na mwasi wa Mungu zisizokuwa na msingi wowote.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Viungo vya nje 
 Kituo cha Kimataifa cha Yoana wa Arc

Waliozaliwa 1412
Waliofariki 1431
Mabikira
Wanasiasa wa Ufaransa
Watakatifu wa Ufaransa
Natal

Natal ilikuwa koloni ya Uingereza katika Afrika ya Kuini-Mashariki tangu 1856. 1910 ikaingia kama jimbo la Natal katika Muungano wa Afrika Kusini pamoja na koloni nyingine za Rasi, Transvaal na Dola Huru. 

1994 jimbo la Natal liliunganishwa na bantustan ya KwaZulu kuwa jimbo jipya la KwaZulu-Natal.

Historia ya awali
Jina la Natal limetokana na mpelelezi na mbaharia Mreno Vasco da Gama aliyefika kwenye pwani karibu na Durban mnamo 25 Desemba 1497. Aliita mahali Rio de Natal au "mto wa Krismasi" kutokana na tarehe ya kufika kwake. Jina limebaki kwenye ramani likaendelea kutumiwa kwa eneo hili. 

Mwaka 1824 mfalme Shaka Zulu alikutana hapa na kikosi cha Waingereza akawa rafiki wa afisa kiongozi akampa zawadi ya kanda la eneo lenye urefu wa maili 25 kwenye pwani na upana wa maili 100 kuingia barani. Waingereza hawakujaribu kutawala eneo hili lote lakini walianzisha makazi ya Port Natal yaliyokuwa baadaye mji wa Durban.

1839 kundi la makaburu aina ya voortrekker lilifika Natal na kuanzisha mji wa Pietermaritzburg iliyokuwa mji mkuu wa jamhuri ndogo ya Natalia. 

Baada ya miaka mitatu Waingereza kutoka rasi 1842 walitwaa jamhuri ya makaburu kwa nguvu ya kijeshi na kuiunganisha na koloni ya rasi. Makaburu wengi waliondoka kwenda eneo ng'ambo ya mto Oranje walipoanzisha Dola Huru ya Oranje.

Natal ilitawaliwa kwa muda kama sehemu ya rasi lakini ikapewa cheo cha koloni ya pekee kuanzia 1856.

Watu
Natal ni eneo la Zulu hasa. Kuna kundi kubwa ya watu wenye asili ya Uhindi waliopelekwa hapa na Waingereza kama wafanyakazi kwenye mashamba ya miwa na katika migodi wakati wa karne ya 19. Makaburu walibaki wachache tu na Watu wenye asili ya Kiingereza waliingia hapa kutoka rasi.  

Historia ya Afrika Kusini
KwaZulu-Natal
Maharaja

Maharaja (Kisanskrit महाराज mahārāja, mtawala mkubwa, mfalme mkubwa) ni cheo cha kihistoria kwa mtawala mkabaila nchini Uhindi. Umbo la kike ni maharani ambaye ni ama mke wa maharaja au mtawala wa kike. Cheo hiki kilitumiwa pia katika madola yaliyoathiriwa na Uhindi katika nchi za Indonesia, Malaysia na Ufilipino za leo.

Wakati wa utawala wa Kiingereza juu ya Uhindi kulikuwa na madola 600 yaliyokuwa na hali ya nchi lindwa ndani ya Uhindi wa Kiingereza  uliojumlisha nchi za Uhindi, Pakistan na Bangladesh za leo. Madola haya yalisimamiwa na watawala ya Kihindi na wengi wao walikuwa na cheo cha maharaja, wengine waliitwa raja, sultani na mengine. 

Waingereza walitawala theluthi mbili za eneo la Uhindi wa Kiingereza moja kwa moja na theluthi moja ilikuwa sehemu ya madola haya 600. Kila maharaja au mtawala alikuwa na mshauri mkazi Mwingereza aliyekuwa na uwezo wa kusimamisha maazimio ya serikali ya dola au kumshawishi mtawala kuitikia mapendzi ya serikali kuu. 

Hali halisi cheo cha "maharaja" hakikulingana mara nyingi na uwezo halisi wa watawala kwa sababu wengi wao walikuwa na maeneo madogo lakini Waingereza walikubali kuwapa vyeo vikubwa badala ya madaraka halisi.

Kati ya maharaja waliotawala maeneo makubwa walikuwa wale wa Mysore na wa Jammu na Kashmir. Mtawala wa dola kubwa kabisa la kujitawala hakutumia cheo cha maharaja alikuwa Nizam wa Hyderabad.

Wakati wa uhuru wa Uhindi na Pakistan kama jamhuri madola madogo yalifutwa na cheo cha maharaja kilipigwa marufuku.

Historia ya Uhindi
Cheo
Gujarat

Gujarat ni jimbo la kujitawala ndani ya shirikisho la Uhindi. 

Mji mkuu ni Gandhinagar ambao ni mji mpya uliopewa jina hilo kwa heshima ya Mahatma Gandhi aliyezaliwa Porbandar, jimboni Gujarat. Mji mkubwa ni Ahmedabad, ukifuatwa na Surat.

Gujarat ina eneo la km² 196,024 zinazokaliwa na watu milioni 50. 

Lugha rasmi ni Kigujarati inayotumiwa na asilimia 80 za wakazi. 

Wengi wao ni Wahindu (88.57%), kuna pia Waislamu (9.67%), Wajain (0.96%), Wakristo (0.52%) n.k.

Viungo vya nje 

  Tovuti rasmi

Majimbo ya Uhindi
Helen Keller

Helen Adams Keller (27 Juni 1880 – 1 Juni 1968) alikuwa mwandishi na mwanaharakati wa haki za binadamu kutoka nchini Marekani. Wakati alivyofikisha umri wa miezi kumi na tisa akawa anaumwa na kukapelekea kuwa na matatizo ya kutosikia na kutoona. Aliendelea kuwa mtu wa kwanza kiziwi na kipofu aliyefaulu kuchukua digrii ya chuoni.

Maisha yake 
Helen alipokuwa na umri wa miaka saba, familia yake ikaamua kumtafutia mwalimu ambaye atakuwa akimfundisha. Wakamwomba Michael Anegnos, ambaye alikuwa mkurugenzi wa Taasisi ya Kutunza Viziwi na Vipofu. Wakamwomba awatafutie mwalimu atakayekuwa anamfundisha binti yao.

Akawakubalia na kuwaeleza kwamba anamfahamu mwanadada mmoja ambaye anajulikana kwa jina la Anne Sullivan, yeye atafaa kuwa mwalimu wa binti yenu. Baada ya hapo Anne akasafiri kuelekea mjini Alabama kwenda kuishi na familia ya akina Helen kwa lengo la kumfunza. Anne alianza rasmi kuishi na familia ya Keller kunako mwezi Machi ya mwaka wa 1887.

Anne alimsaidia Helen namna ya kuwasiliana na watu wengine. Alimfundisha majina ya vitu kwa kuandika katika kiganja cha Helen. Mnamo mwaka 1890, familia ya Helen walimpeleka mtoto wao katika Taasisi ya Viziwi na Watu Wasioona ili aweze kujifunza namna ya kuzungumza na kuweza kupata mawasiliano.

Alivyofikisha umri wa miaka kumi na tisa, Helen alielekea katika chuo kimoja kiitwacho Radcliffe cha mjini Massachusetts. Na akahitimu masomo yake katika Radcliffe kunako mwaka wa 1904. Alikuwa mtu wa kwanza katika watu vipofu na viziwi kupata digrii moja ya sanii.

Mnamo mwaka wa 1903, Helen alitunga kitabu kinachohusu maisha yake. Kitabu kilikwenda kwa jina la "The Story of My Life" (Hadithi ya Maisha Yangu). Kisha akaandika vitabu vingine kumi na viwili. Baadhi ya vitabu vyake vikaja kuigizwa katika filamu, kama vile kitabu cha "The Miracle Worker", filamu ilichezwa mnamo mwaka 1962.

Wakati wa uhai wake Helen, alijaribu kusaidia watu masikini na baadhi ya watu walio viziwi na vipofu. Helen alitembelea takriban nchi 39 akiwa pamoja na Anne kwa lengo la kuelezea habari za maisha yake na uzoefu pia. Helen pia alitunga kitabu kinachohusu maisha ya Anne Sullivan, kitabu kilikwenda kwa jina la "Teacher". Helen Keller alifariki dunia mnamo tarehe moja ya mwezi wa sita katika mwaka wa 1968, mjini Connecticut, Marekani.

Viungo vya nje 

 American Foundation for the Blind's Helen Keller collection 
 Helen Keller Kids Museum Online
 The Helen Keller Services for the blind
 1925 interview  in the Minneapolis Daily Star
 obituary in the New York Times

Keller katika IMDB 
 
 
 
 
 
 
  - Animated biography of Helen Keller on DVD

Habari kuhusu siasa za Keller 
 Marxists Internet Archive: Helen Keller Reference Archive.
 "How I Became A Socialist", by Helen Keller, 1912-11-03
 "Rethinking the Problematic Icon" Contrasts the iconic image of Keller as disabled saint with her real life in social and political activism.

Waliozaliwa 1880
Waliofariki 1968
Waandishi wa Marekani
Wanaharakati wa Marekani
Kigujarati

Gujarati (ગુજરાતી gujǎrātī?) ni lugha muhimu nchini Uhindi. 

Kinajadiliwa na watu milioni 46 duniani. Ni kati ya lugha rasmi 22 za shirikisho la Uhindi na lugha rasmi ya jimbo la Gujarat katika India ya magharibi.

Wasemaji wa Kigujarati zaidi ya milioni 45 huishi Uhindi na wengi wao wako kwenye jimbo la Gujarat. Takriban 400,000 hukadiriwa katika Afrika ya Mashariki ni lakhi mbili na nusu Tanzania na lakhi moja na nusu Kenya. Uingereza wako karibu lakhi tatu na mnamo lakhi moja huko Pakistan.
 
Kinahesabiwa kuwa kati ya lugha za Kihindi-Kiajemi ndani ya lugha za Kihindi-Kiulaya. Lugha za karibu ni pamoja na Urdu, Kihindi, Kipunjabi, Kisindhi, Kimarathi na Kibengali. 

Asili ya kutokea kwa Kigujarati ilikuwa Kisanskrit iliyokuwa lugha ya chanzo cha utamaduni wa Uhindi.. Kigujarati cha Kale kilipatikana kama lugha ya fasihi tangu mnamo mwaka 1100. 

Kigujarati huandikwa kwa mwandiko wake wa pekee ambao ni abugida inayofanana na Devanagari ya Kihindi.

Mfano:
કેમ છો? 	(kem cho?) 	Habari zako? 	(salamu ya kawaida)

Viungo vya nje
makala za OLAC kuhusu Kigujarati 
lugha ya Kigujarati katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/guj

Lugha za Kihindi-Kiajemi
Lugha za Uhindi
Lugha za Tanzania
Lugha za Kenya
Lugha za Zambia
Lugha za Pakistan
Porbandar

Porbandar  ni mji wa bandari kwenye pwani la Gujarat nchini Uhindi mwenye wakazi mnamo 150,000 (mwaka 2001). Inajulikana hasa kama mahali pa kuzaliwa kwa Mahatma Gandhi. 

Jina la mji latokana na maneno mawili ya "Porai" ambayo ni jina la mungu wa kike anayeabudiwa hapa na "bandar" ambalo ni neno la Kiajemi la kumaanisha bandari.

Bandari iko kando la Bahari Hindi ni msingi kwa viwanda vya kushughulikia samaki inayopelekwa nje kutoka hapa. 

Tangu karne ya 17 hadi uhuru wa Uhindi mji ulikuwa mji mkuu wa dola la maharaja wa Porbandar aliyetawala eneo la kilomita za mraba  1,663 na watu 100,000 chini ya usimamizi wa Uhindi wa Kiingereza.

Miji ya Uhindi
Gujarat
Herodoti

Herodoti wa Halikarnassos (kwa Kigiriki Ἡρόδοτος Ἁλικαρνᾱσσεύς, hēródotos halikarnāsséus; 484 KK - 425 KK) alikuwa mwandishi wa historia wakati wa Ugiriki ya Kale.

Maisha
Alikuwa mwenyeji wa mji wa Halikarnassos katika Asia Ndogo (Uturuki ya leo) akasafiri baadaye na kutembelea nchi nyingi, kame vile Italia, Bahari Nyeusi na Misri. Alikusanya habari nyingi kutoka kwa watu wengine pia.

Maandishi
Herodoti ni maarufu kwa sababu alikusanya habari nyingi za historia ya kale ya mataifa ya Asia, Afrika na Ulaya. Waroma wa Kale walimwona kama "Baba wa historia". 

Sehemu kubwa ya maandishi yake yamepotea; yanajulikana tu kwa sababu yanatajwa katika vitabu vingine vya kale. Lakini historia yake ya vita kati ya Wagiriki na Wajemi wakati wa karne ya 5 na 6 KK imehifadhiwa.

Kwa jumla hata wataalamu wa leo hutegemea mara nyingi habari zilizokusanywa na Herodoti juu ya Babeli, Misri, Uajemi na Ugiriki ya Kale.

Vyanzo
The History of Herodotus, jinsi ilivyotafsiriwa na George Rawlinson kwa Kiingereza, Vitabu 1 - 9, (1860)

Waliozaliwa 484 KK
Waliofariki 425 KK
Washairi wa Ugiriki ya Kale
Wanahistoria wa Ugiriki
Henri Matisse

Henri Matisse (31 Desemba 1869 – 3 Novemba 1954) alikuwa msanii kutoka nchini Ufaransa. Alifanya kazi za kuchonga na kuchapisha lakini amejulikana hasa kama mchoraji.

Alipendwa kwa namna jinsi alivyotumia rangi katika picha zake.

Mifano ya picha zake

Viungo vya Nje 

 Matisse gallery

Waliozaliwa 1869
Waliofariki 1954
Wachoraji wa Ufaransa