LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Mchungaji

Mchungaji ni mtu anayechunga mifugo, kama vile kondoo, lakini pia watu, hasa katika Ukristo, ambapo ni cheo maalumu katika madhehebu ya Uprotestanti.

Kihistoria, uchungaji ulianza katika Mashariki ya Kati miaka 5,000 hivi iliyopita.

Katika Biblia kazi hiyo ilitumika sana kufafanua majukumu ya wafalme na viongozi wengine. Daudi alichukuliwa kama kielelezo. 

Manabii walitabiri ujio wa mwana wa Daudi atakayechunga vizuri taifa la Israeli kwa niaba ya Mungu.

Yesu alijitambulisha kama mchungaji mwema aliye tayari kutoa uhai wake kwa ajili ya kondoo zake (Yoh 10:11).

Mwenyewe alimkabidhi Mtume Petro uchungaji wa kundi lake (Yoh 21:16).

Mfano huo unatumika pia kwa watu wengine (Mdo 20:17,28; 1Kor 9:7; Ef 4:11; 1Pet 5:12).

Katika ibada Maaskofu wa Kanisa Katoliki na wengineo wanatumia bakora kujitambulisha kama wachungaji.

Tazama pia
 Mchungaji (kitabu)

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje

Maana ya kawaida

 A Beginner's Guide to Raising Sheep
 A Shepherds Songbook
 American Karakul Sheep Registry
 American Livestock Breeds Conservancy
 Rare Breeds Conservation Society of New Zealand
 Scottish Blackface Sheep Breeders Association

Maana ya kidini

 NewAdvent.org, The Catholic Encyclopedia's entry on the term pastor.
 LifeWay.com , Articles to help the pastor in the roles of preacher, missionary, leader, shepherd, and person.
 Nacministers.com , Priesthood of All Believers: Explained and Supported in Scripture

Kazi
Ukristo
Mto Beledi

ni kati ya mito ya Tanzania kaskazini.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje	
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Bololedi

ni kati ya mito ya Tanzania kaskazini.

Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje	
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Nile
Mediteranea
Charhiet Rapids

inapatikana katika mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini Magharibi).

Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kagera

Tanbihi

Viungo vya nje	
 Geonames.org
  
  

Mito ya Tanzania
Mkoa wa Kagera
Nile
Mediteranea
Mto Enda-dubu

unapatikana katika Mkoa wa Arusha (Tanzania kaskazini).

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mto Engare Nairobi Kusini

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Galana
Bahari ya Hindi
Mto Engare Rongai

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Galana
Bahari ya Hindi
Mto Iguruh'mo

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Isela

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Itinde

unapatikana katikati ya Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Jamakandu

unapatikana kusini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Kabahelele

unapatikana kaskazini mwa Tanzania (mkoa wa Geita).

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Geita

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mkoa wa Geita
Mto Kakilo

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Katumbiki

unapatikana magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Kigozi

unapatikana magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Kilimi

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kissere

Mto Kissere ni mto wa Tanzania ya kati ambao unatokea mkoa wa Singida. 

Maji yake huishia katika mto Rufiji na hatimaye katika bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Singida

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mkoa wa Singida
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Kisukwani

ni mto wa Tanzania kaskazini.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kopeke

Mto Kopeke ni mto wa Tanzania mashariki. 

Maji yake huishia katika bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Bahari ya Hindi
Mto Kurufa

ni mto wa Tanzania kaskazini.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Liawana

unapatikana kusini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Lidete (Rufiji)

unapatikana kusini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Luanga

unapatikana magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika ziwa Nyagamoma, ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye katika Bahari Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Ziwa Tanganyika
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Luhira (Rufiji)

unapatikana kusini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Makasumbi

unapatikana katikati ya Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Mangwa (Tanzania)

unapatikana magharibi mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Mapiringa

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Marengamadu

unapatikana katikati ya Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Mbarangandu

unapatikana kusini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Mhwala

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Midaho

unapatikana kaskazini magharibi mwa Tanzania, karibu na Burundi.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari ya Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Mkowangero

unapatikana mashariki mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Mlera

unapatikana kaskazini magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari ya Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Udongo kinamo

Udongo kinamo (pia: udongo wa kinamu, udongo wa mfinyanzi; kwa Kiingereza: clay) ni aina ya udongo ambao una chembechembe ndogo sana na una tabia ya kushikamana.

Udongo wa aina hiyo huwa na uwezo mkubwa wa kushika maji ndani yake. Ganda la udongo kinamo, tofauti na mchanga, haupitiwi na maji kwa urahisi.

Udongo kinamo huwa mgumu ukikauka kabisa. Tangu miaka elfu kadhaa ulitumiwa na binadamu kwa kufinyanga vyombo. Maana udongo huo ukiwa katika hali mbichi unakubali umbo lolote linalopewa na mfinyanzi. Kama unachomwa, yaani kuokwa katika tanuri kwa joto la sentigredi 1000 au zaidi, tabia yake inabadilika. Huwa mgumu, na haubadilishwi tena na maji. Vitu kama matofali ya ujenzi na vyombo kama sahani, vyungu au sufuria hutengenezwa kwa njia hiyo ambavyo vinaweza kudumu miaka mingi visipovunjwa.

Marejeo

Kujisomea
 S. Guggenheim, R. T. Martin: Definition of Clay and Clay Mineral: Joint Report of the AIPEA Nomenclature and CMS Nomenclature Committees.  (PDF; 168 kB). katika: Clays and Clay Minerals. vol 43, Nr. 2, 1995, uk. 255–256.
 S. Guggenheim, J. M. Adams, D. C. Bain, F. Bergaya, M. F. Brigatti, V. A. Drits, M. L. L. Formoso, E. Galán, T. Kogure, H. Stajnek: Summary of Recommendations of Nomenclature Committees Relevant to Clay Mineralogy: Report of the Association Internationale Pour L’Etudes Des Argiles (AIPEA) Nomenclature Committee for 2006.  (PDF; 182 kB). katika: Clays and Clay Minerals. vol 54, Nr. 6, 2006, uk. 761–772.
 S. Hillier: Clay Mineralogy. In: G. V. Middleton, M. J. Church, M. Coniglio, L. A. Hardie, F. J. Longstaffe (ed.): Encyclopedia of sediments and sedimentary rocks. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht 2003, uk. 139–142.

Jiolojia
Alessandro Florenzi

Alessandro Florenzi (matamshi ya Kiitalia: [alessandro florɛntsi]; alizaliwa 11 Machi 1991) ni mchezaji wa soka wa Italia ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya AS Roma na timu ya taifa ya Italia.

waliozaliwa 1991
watu walio hai
wachezaji mpira wa Italia
Ante Ćorić

Ante Ćorić (alizaliwa 14 Aprili 1997) ni mchezaji wa soka wa Kroatia ambaye anacheza katika klabu ya Italia A.S. Roma kama kiungo mshambuliaji.

Mnamo tarehe 28 Mei, Ćorić alijiunga na klabu AS Roma kwa ada ya € milioni 8; alisaini mkataba wa miaka 5 mpaka 2020.

waliozaliwa 1997
watu walio hai
wachezaji mpira wa Kroatia
Mto Mssingwi

unapatikana mashariki mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Bahari ya Hindi
Mto Kianga

unapatikana katika kisiwa cha Unguja (Tanzania).

Maji yake yanaishia katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Unguja
Zanzibar
Bahari ya Hindi
Mto Mtundu

unapatikana kaskazini magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari ya Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Mugengi

unapatikana mashariki mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Ruvu na hatimaye katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Ruvu
Bahari ya Hindi
Mto Muipa

unapatikana magharibi mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Mulagia

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Munga Mawe

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Mungu (Tanzania)

unapatikana magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari ya Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Musa (Singida)

unapatikana katikati ya Tanzania, katika mkoa wa Singida.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Singida

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mkoa wa Singida
Mto Mwamhule

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Mweruzi

unapatikana kaskazini magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari ya Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Nduruma

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Pangani na hatimaye katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Pangani
Bahari ya Hindi
Mto Ndurumo (Tanzania)

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Negezi

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Nhumbu

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Nikonga

unapatikana kaskazini magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari ya Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Nkululu

unapatikana magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari ya Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Nyamironge

unapatikana kaskazini magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari ya Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Nyonga

unapatikana katikati ya Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Oldisari

unapatikana kaskazini mwa Tanzania, mpakani mwa Kenya.

Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Nile
Mediteranea
Mto Olgedyu

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Piti

unapatikana magharibi mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Pitu

unapatikana kusini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Kisiaro

unapatikana magharibi mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Mambi (Mtwara)

Mto Mambi ni kati ya mito ya mkoa wa Mtwara (Tanzania Kusini Magharibi) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi karibu na Sudi, upande wa kaskazini wa Mtwara.

Mdomoni mto huwa mpana sana. Mdomo huo mpana ulikuwa bandari nzuri wakati wa biashara ya jahazi, lakini meli kubwa haziwezi kuingia.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Mtwara

Tanbihi

Viungo vya nje
 River Mambi kwa geonames.org

Mito ya Tanzania
Mkoa wa Mtwara
Bahari ya Hindi
Mto Sipa (Tabora)

Mto Sipa ni kati ya mito ya mkoa wa Tabora (Tanzania Magharibi).

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Tabora

Tanbihi

Viungo vya nje
 River Sipa kwa geonames.org

Mito ya Tanzania
Mkoa wa Tabora
Mto Rugufu

unapatikana kaskazini magharibi mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari ya Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Rusange

unapatikana mashariki mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Semerero

unapatikana katikati ya Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Seya (Tanzania)

unapatikana katikati ya Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Singa (Tanzania)

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Tungu (Tanzania)

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Uwindi (Kigoma)

unapatikana kaskazini magharibi mwa Tanzania, mpakani mwa Burundi.

Maji yake yanaishia katika mto Kongo na hatimaye katika Bahari ya Atlantiki.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mkoa wa Kigoma
Mto Kongo
Atlantiki
Mto Walajulu

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Nile
Mediteranea
Mto Kware Magharibi

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Pangani na hatimaye katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Pangani
Bahari ya Hindi
Mto Wiango

unapatikana mashariki mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Wihungu

unapatikana katikati ya Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Yere Awak

unapatikana kaskazini mwa Tanzania.

Maji yake yanaishia katika mto Rufiji na hatimaye katika Bahari ya Hindi.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Mto Rufiji
Bahari ya Hindi
Mto Yeye

unapatikana magharibi mwa Tanzania.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mito ya Tanzania
Queen Elizabeth Makune

Queen Elizabeth Makune ni mshindi wa mashindano ya Miss Tanzania 2018. 

Aliiwakilisha nchi yake katika mashindano ya Miss world 2018, yaliyofanyika nchini China. Alipata fursa hiyo akiwa na umri wa miaka 22.

Marejeo

Watu walio hai
Wanawake wa Tanzania
Warembo wa Tanzania
Wiki Loves Women Tanzania
Wiki Loves Women Tanzania (4)
Venance Salvatory Mabeyo

Venance Salvatory Mabeyo ni Mkuu wa majeshi ya ulinzi na usalama wa sasa nchini Tanzania

Marejeo

Cheo
Wakuu wa Majeshi ya Ulinzi Tanzania
Mikaeli wa Cesena

Mikaeli wa Cesena (jina asili la Kiitalia: Michele Fuschi) (1270 hivi – 29 Novemba 1342) alikuwa padri Mfransisko, mkuu wa shirika la Ndugu Wadogo, na mwanateolojia kutoka Italia.

Maisha
Mzaliwa wa Cesena, alijiunga na shirika akasoma huko Paris alipopata digrii ya teolojia. 

Baadaye alifundisha huko Bologna na kuandika vitabu mbalimbali.

Jinsi alivyotetea ufukara wa Kiinjili ilimfanya ashindane na Papa Yohane XXII (1316-1334), hasa baada ya kuchaguliwa mkuu wa shirika (31 Mei 1316). Ndipo shirika lilipopitia hatari kubwa kuliko zote za historia yake.

Ni kwamba kiburi kilichowapata Ndugu Wadogo katika karne yao ya kwanza, kutokana na mafanikio yao na mashindano na Maaskofu, kikafikia upeo walipopingana na Papa pia, ambaye mamlaka yake ilikuwa imeanza kupungua. 

Mara baada ya kuchaguliwa, Papa huyo, akisukumwa na [Mikaeli wa Cesena, alifululiza kutoa amri zilizolenga kukomesha ndugu “wa Kiroho”, mpaka 4 kati yao walichomwa moto sokoni. Hapo uasi wa wengi ukawa wazi usijali kutengwa na Kanisa wala kuhukumiwa adhabu ya kifo. Hasa Waklareno wakaendelea hivyo zaidi ya miaka mia mpaka Yohane wa Capestrano na Yakobo wa Marka walipowapatanisha na Kanisa (1430 hivi), hata wakarudi chini ya Mtumishi wa shirika lote (1473) wakiwa na Makamu maalumu wa kwao.

Mwaka 1323 Papa, akiendelea na vita vyake, alitoa hati ya kulaani dhana ya Ndugu Wadogo wote (iliyokubaliwa na mkutano mkuu 1322) kuwa Yesu Kristo na mitume wake hawakumiliki chochote wala binafsi wala kwa pamoja. 

Badala ya kukubali tamko hilo, Mtumishi mkuu na wanashirika karibu wote walilikataa hata kumtangaza Yohane XXII kuwa mzushi. Mfalme mkuu wa Ujerumani, ili apate nguvu dhidi ya Papa, akawapokea Ndugu Wadogo chini ya ulinzi wake akafanya mmojawao atangazwe kinyume cha sheria kuwa ni Papa badala ya Yohane XXII (bado hai). 

Baadaye kidogo uasi huo ukaisha, lakini matokeo ya kwazo kubwa hivi yalichangia sana kudidimia kwa shirika.

Tanbihi

Viungo vya nje
Catholic Encyclopedia article
 A translation of Michael's Shorter Appeal against Quia vir reprobus  (a tract on Franciscan poverty) can be found online

Waliozaliwa 1270
Waliofariki 1342
Wafransisko
Wanateolojia wa Italia
Mapadri
Mito mirefu ya Ulaya

Hii ni orodha ya mito mirefu ya Ulaya.

Tanbihi

Mito ya Ulaya
Jiografia ya Ulaya
Directo Hasta Arriba

Directo Hasta Arriba ni jina la albamu ya kwanza ya rapa Dharius, ambayo ilitolewa mnamo mwezi wa Desemba katika mwaka wa 2014.

Nyimbo zake
 Estilo Malandro
 La Raja 
 Internacional
 Homicidha (ameshirikisha. Revel Day, Billy Kent na Alkhol)
 Serenata Rap
 Lirica Onirica
 Directo Hasta Arriba
 Que Buen Fieston
 El After Porky
 La Vidha Loca (ameshirikisha. Sick Jacken)
 Por Alla Los Washo

Marejeo
 https://musicworldmx.wordpress.com/2015/02/12/dharius-presenta-su-disco-debut-directo-hasta-arriba

Albamu za Dharius
Albamu za 2014
Albamu za kwanza
Mala Fama, Buena Vidha

Mala Fama, Buena Vidha ni jina la kutaja albamu ya pili ya rapa Dharius, ambayo ilitolewa mnamo mwezi wa Juni katika mwaka wa 2018.

Nyimbo zake
 Mala Fama, Buena Vidha
 Te Gustan Los Malos
 Mala Vibra
 Hey Morra
 Es El Pinche Dharius
 La Durango
 Me Voy A Poner Bien Loco
 Alla por Cd. Juarez
 Ando Bien Amanecido
 Un Camion Lleno de Puras de Esas
 De Party Sin Ti
 Perro Loco

Marejeo
 https://www.sonymusic.com.mx/mala-fama-buena-vidha-de-dharius-llega-al-1-en-ventas

Albamu za Dharius
Albamu za 2018
Anxiety Disorder

Matatizo ya kiakili yanayosababisha wasiwasi kila mara ni kundi la matatizo yenye sifa ya hisia muhimu ya wasiwasi na hofu. Wasiwasi ni mahangaiko kuhusu matukio ya siku zijazo, na hofu ni athari kwa matukio ya sasa. Hisia hizo zinaweza kusababisha dalili mwilini, kama vile mapigo ya haraka ya moyo, tetemeko, utovu wa usingizi, uchovu mwilini, hasira n.k. 

Kuna aina ya matatizo ya kiakili yanayosababisha wasiwasi kila mara kama vile tatizo la kiakili linalosababisha wasiwasi kila mara, hofu isiyo ya kawaida, tatizo la kiakili linalosababisha wasiwasi kila mara la utengano, hofu isiyo ya kawaida kwa sababu ya umati wa watu, tatizo la kiakili linalosababisha hofu kubwa ya ghafla, na kuchagua kutozungumza. Tatizo hili hutofautiana kwa yanayotokea kwenye dalili zake. Mara nyingi watu huwa na zaidi ya tatizo moja la kiakili linalosababisha wasiwasi kila mara .

Chanzo
Chanzo cha matatizo ya kiakili yanayosababisha wasiwasi kila mara ni mchanganyiko wa vipengele vya jenetikia na mazingira. Vipengele vya hatari ni pamoja na historia ya unyanyasaji wa mtoto, historia ya familia yenye matatizo ya kiakili, na umaskini. 

Matatizo ya kiakili yanayosababisha wasiwasi kila mara hutokea na matatizo mengine ya kiakili, hasa matatizo ya kiakili yanayosababisha huzuni kali kwa muda mrefu, tatizo la kiakili linalosababisha mfumo imara na mbaya wa kitabia na kufikiria na tatizo la kiakili linalosababisha matumizi mabaya ya dawa ili kuathiri hisia za mtu. Ili kutambuliwa, dalili kwa kawaida zinahitaji kuonekana kwa angalau miezi 6, kuwa zaidi ya kinachoweza kutarajiwa kwa hali hiyo, na kupunguza utendakazi. 

Shida nyingine ambazo zinaweza kuwa na dalili sawa ni kama vile hali ya kuipa tezi shughuli nyingi kisha kusababisha mapigo ya moyo; ugonjwa wa moyo; matumizi ya kafeini, pombe, au bangi; na kujiondoa kwa dawa fulani, miongoni mwa nyingine.

Tiba
Bila matibabu, matatizo ya kiakili yanayosababisha wasiwasi kila mara husalia. Matibabu yanaweza kuwa mabadiliko ya mfumo wa maisha, ushauri na dawa. Ushauri kawaida huwa na aina ya tiba ya utambuzi kitabia. Dawa kama vile dawa za kutibu huzuni, dawa ya kutibu wasiwasi na hofu (benzodiazepini) au dawa za kudhibiti mapigo ya moyo, zinaweza kuboresha dalili.

Uenezi
Karibu 12% ya watu wameathiriwa na tatizo la kiakili linalosababisha wasiwasi kila mara kwa mwaka fulani, na kati ya 5% na 30% wameathiriwa kwa wakati fulani maishani mwao. Hutokea karibu mara mbili zaidi kwa wanaume na kwa kawaida huanza kabla ya umri wa miaka 25. Za kawaida zaidi ni hofu maalum isiyo ya kawaida ambayo huathiri karibu 12% na tatizo la kiakili linalosababisha wasiwasi kila mara la kijamii ambalo huathiri 10% kwa wakati fulani maishani mwao. Huathiri sana walio na umri wa kati ya miaka 15 na 35 na huwa nadra baada ya umri wa miaka 55. Viwango huonekana kuwa vya juu Marekani na Ulaya.

Tanbihi

Viungo vya nje

Saikolojia
Tatizo la kutojizuia kurudiarudia tendo

Tatizo la kutojizuia kurudiarudia tendo (kwa Kiingereza: obsessive-compulsive disorder, kifupi: OCD) ni tatizo la akili ambapo mtu huhisi haja ya kuangalia vitu mara kwa mara, kufuata utaratibu fulani mara kwa mara, au kuwa na mawazo yaleyale mara kwa mara. Watu hao hawana uwezo wa kudhibiti ama mawazo au shughuli kwa zaidi ya kipindi kifupi.  Shughuli za kawaida ni kama vile kuosha mikono, kuhesabu vitu, na kuangalia iwapo mlango umefungwa. Wengine wanaweza kuwa na ugumu wa kutupa vitu nje. Shughuli hizo hutokea kiasi kwamba maisha ya kila siku yanaathirika vibaya. Hii mara nyingi hutokea zaidi ya saa moja kwa siku. 

Watu wazima wengi hugundua kwamba tabia hizo hazina maana. Hali hiyo inahusiana na mitetemo ya neva usoni, tatizo la kuwa na wasiwasi kila mara, na kuongezeka kwa hatari ya kujiua.

Chanzo
Chanzo hakijulikani ila kuna visababishi fulani vya jenetikia, hivyo pacha wanaofanana huathiriwa sana mara nyingi kuliko pacha wasiofanana. Vipengele vya hatari ni kama vile historia ya unyanyasaji wa mtoto au tukio linalosababisha mawazo mazito. Baadhi ya hali zimeshawekwa kwenye kumbukumbu kutokea kwa sababu ya maambukizi. Utambuzi unategemea dalili na huhitaji kuondoa vyanzo vingine vinavyohusiana na dawa au tiba. 

Vipimo vya viwango kama vile Yale–Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS) vinaweza kutumika ili kutathmini ukali wake. 

Matatizo mengine yaliyo na dalili sawa ni pamoja na tatizo la kuwa na wasiwasi kila mara, tatizo la kuwa na huzuni kali kwa muda mrefu, tatizo la kula isivyo kawaida, tatizo la kuwa na mtetemo wa neva usoni, na tatizo la akili linalomfanya mtu kurudiarudia tabia fulani ya kibinafsi.

Tiba
Matibabu yanajumuisha ushauri, kama vile tiba ya tabia za utambuzi (CBT), na wakati mwingine dawa za kutibu huzuni kama vile kuchagua kizuizi cha ufyonyaji upya wa serotonini (SSRIs) au dawa ya kutibu matatizo ya hofu, wasiwasi na huzuni (clomipramine). 

Tiba ya tabia za utambuzi (CBT) kwa tatizo hili (OCD) huhusisha kuongeza kuwekwa wazi kwa chanzo cha shida huku huruhusu tabia ya kujirudia kutotokea. Huku dawa ya kutibu matatizo ya hofu, wasiwasi na huzuni (clomipramine) huonekana kufanya kazi sawa na kuchagua kizuizi cha ufyonyaji upya wa serotonini (SSRIs), ina madhara mengi hivyo huachwa kwanza ili itumike kukihitajika tu. Dawa za kutibu magonjwa ya kisaikolojia zisizo za kawaida zinaweza kuwa muhimu zikitumika pamoja na SSRI katika hali za kukataa matibabu lakini pia zinahusishwa na hatari ya ongezeko la madhara. Bila matibabu, hali hiyo mara nyingi hudumu kwa miongo.

Uenezi
Tatizo hili huathiri karibu 2.3% ya watu kwa wakati fulani maishani mwao. Viwango katika mwaka fulani ni karibu 1.2%, na hutokea kote ulimwenguni. Si kawaida kwa dalili kuanza baada ya umri wa miaka 35, na nusu ya watu huwa na matatizo kabla ya umri wa miaka 20. huku wanaume na wanawake huathiriwa kwa viwango sawa.

Tanbihi

Viungo vya nje 

National Institute Of Mental Health
American Psychiatric Association
APA Division 12 treatment page for obsessive-compulsive disorder

 
Magonjwa
Matumizi mabaya ya dawa

Matumizi mabaya ya dawa (inayojulikana pia kama matumizi ya dawa kwa lengo lisilofaa) ni matumizi ya dawa ambapo mtumiaji huzitumia kwa viwango au kwa mbinu ambazo zinaweza kumdhuru au kudhuru wengine, na ni aina ya tatizo la kiakili linalohusiana na dawa. 

Maelezo yanayotofautiana sana kuhusu matumizi ya dawa kwa lengo lisilofaa yanatumika katika miktadha ya afya ya umma, matibabu na haki ya jinai. Katika hali nyingine tabia ya kijinai au tabia ya kibinafsi hutokea mtu akiwa chini ya athari ya dawa, na mabadiliko ya tabia za kipekee za mtu binafsi kwa muda mrefu yanaweza pia kutokea.  Kwa kuongezea madhara ya kimwili, kijamii na kisaikolojia, matumizi ya dawa nyingine pia yanaweza kusababisha adhabu za kijinai, ijapokuwa hutosautiana sana kwa kutegemea sheria za nchi husika.

Dawa ambazo mara nyingi huhusiana na istilahi hii ni pamoja na pombe, bangi, dawa za kuleta utulivu na usingizi (barbiturates), dawa za kutibu wasiwasi na hofu (benzodiazepini), kokeini, dawa za kuleta utulivu na usingizi (methaqualone), opioid na baadhi ya substituted amphetamines. Chanzo kamili cha matumizi mabaya ya dawa haijulikani vizuri, huku nadharia mbili zinazotawala zikiwa: ama mpangilio wa jenetiki unaosomwa kutoka kwa wengine, au tabia ambapo mazoea yakikua, hujionyesha kama ugonjwa hatari sana wa kudhoofisha.

Mwaka wa 2010, karibu 5% ya watu (milioni 230) walitumia dawa haramu.  Kwa hao watu milioni 27 wana hatari ya juu ya matumizi ya dawa vinginevyo inayojulikana kama matumizi ya dawa kwa kurudia yanayosababisha madhara kwa afya yao, shida za kisaikolojia, au shida za kijamii ambazo huwaweka kwa hatari ya majanga hayo. Mwaka wa 2015 matatizo ya kiakili yanayosababisha matumizi mabaya ya dawa ili kuathiri hisia za mtu yalisababisha vifo 307,4000, kutoka vifo 165,000 mwaka wa 1990. Kwa haya, idadi kubwa ni za matatizo ya utumiaji wa pombe kwa 137,500, matatizo ya utumiaji wa opioid kwa vifo 122, 100, matatizo ya utumiaji wa amphetamine kwa vifo 12,200, na matatizo ya utumiaji wa kokeini kwa 11,000.

Tanbihi

Viungo vya nje 

Adverse Childhood Experiences: Risk Factors for Substance Misuse and Mental Health  Dr. Robert Anda of the U.S. Centers for Disease Control describes the relation between childhood adversity and later ill-health, including substance abuse (video)
The National Institute on Drug Abuse

Madawa ya Kulevya
Salmin Amour

Salmin Amour (amezaliwa 1942) ni mwanasiasa wa Tanzania aliyewahi kuwa rais wa Zanzibar kuanzia 25 Oktoba 1990 hadi 8 Novemba 2000. 

Alichaguliwa kwa asilimia 98 za kura akiwa mgombea pekee.

Tanbihi

Waliozaliwa 1942
Watu walio hai
Marais wa Zanzibar
Wanasiasa wa Tanzania
Idris Abdul Wakil

Idris Abdul Wakil (10 Aprili 1925 - 15 Machi 2000) ni mwanasiasa wa Tanzania aliyewahi kuwa rais wa Zanzibar kuanzia 24 Oktoba 1985 hadi 25 Oktoba 1990.

Tanbihi

Waliozaliwa 1925
Waliofariki 2000
Marais wa Zanzibar
Wanasiasa wa Tanzania
Halmashauri

Halmashauri (kutoka neno la Kiarabu) ni kikundi cha watu ambao wamechaguliwa au kuteuliwa wafanye kazi ya kuongoza, kutawala, kutunga sheria, kushauri na kuelekeza mambo.

Pia ni chombo cha kiutawala chenye mamlaka kiasi fulani kuendesha shughuli za kiutawala za eneo husika kama vile wilaya au mji.

Tanbihi

Sheria
Serikali
Gervas John Mwasikwabhila Nyaisonga

(amezaliwa Bunda, Mkoa wa Mara, 3 Novemba 1966) ni askofu Mkatoliki nchini Tanzania. 

Aliwekwa wakfu na kardinali Polycarp Pengo mwaka wa 2011 kama askofu wa Jimbo Katoliki la Dodoma. 

Tangu tarehe 17 Februari 2014 hadi 21 Desemba 2018 alikuwa askofu wa Jimbo la Mpanda, halafu akateuliwa na Papa Fransisko kuwa askofu mkuu wa Mbeya na kusimikwa tarehe 28 Aprili 2019

Amekuwa rais wa Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania mnamo Julai 2018).

Waliozaliwa 1966
Maaskofu Wakatoliki
Watu walio hai
Watu wa Tanzania
Kaswida

Kaswida au Kasida (kutoka قصيدة, qaṣīdaᵗ, neno la Kiarabu lenye maana ya muziki) ni tungo zinazoghaniwa ili kumsifu Muhammad hasa katika adhimisho la Maulid au mtu mwingine, kitu au jambo maalumu.

Tanbihi

Uislamu
Muziki
Madrasa

Madrasa (kutoka  مدرسة‎, madrasah, neno la Kiarabu lenye maana ya shule, chuo au chuo kikuu ) katika Kiswahili ni mahali panapotolewa mafunzo ya Kurani kwa watoto wa Kiislamu. Mara nyingi yanapatikana karibu na mskiti.

Tanbihi

Elimu
Uislamu
Masijala ya Taifa (Brazil)

Masijala ya Taifa ya Brazil ni kiungo cha mfumo wa usimamizi wa faili (SIGA) nchini Brazil. Yaliundwa mnamo 2 Januari 1838 na ina makao makuu yake huko Rio de Janeiro. Kwa mujibu wa sheria ya kumbukumbu (Sheria ya 8.159) ya Januari 8, 1991, ina wajibu wa kuandaa, kuhifadhi, kutoa na kufungua urithi wa nyaraka za serikali ya shirikisho, kutumikia Jimbo na wananchi. 

Mkusanyiko wa Masijala ya Taifa ina kilomita 55 ya nyaraka za maandishi; picha 2,240,000 na vigezo; vielelezo 27,000, katuni; ramani 75,000 na mipango; 7000 diski na kanda za sauti za magnetic 2000; Rolls 90,000 za filamu na kanda za video 12,000. 

Pia ina maktaba maalumu katika historia, kumbukumbu, sayansi ya habari, sheria za utawala na utawala wa umma, na vitabu 43,000, magazeti 900 na kazi za kawaida 6,300.

Marejeo 

Historia
Brazil
Mlima Ela Nairobi

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 3,232 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Great Domberg

(kwa sasa unajulikana kama Mlima Sakila) uko katika wilaya ya Meru, mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 1,551 juu ya usawa wa bahari. 

Watu wa madhehebu tofauti ya Kikristo kutoka Tanzania na nje ya Tanzania hupanda kileleni kufanya maombi na dua. Mara zote kunakuwa na watu makundi kwa makundi wakiwa wanasali, kumuomba Mungu wakiamini watapata majibu ya mahitaji wanayokusudia.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Wilaya ya Meru
Mkoa wa Arusha
Mlima Gunzertberg

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 1,549 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Jaeger Summit

ni kilele kinachopatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 3,042 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Kibwezi

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 1,956 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Lagumishero

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 1,978 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Loiyogaz

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 1,959 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Loldoroto

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 2,013 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Loliondo

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 2,177 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Lolkisale

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 2,128 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Losimingur

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 1,905 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Mlima Malanya

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 2,088 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Milima ya Matiom

inapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 1,319 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Meto

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 2,276 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Narok

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 2,184 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Ndasegera

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 2,519 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Mlima Satiman

unapatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Kimo chake ni mita 2,772 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Milima ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha

Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya milima ya eneo hilo la Tanzania Kaskazini.

 Jaeger Summit
 Kasoko ya Embagai
 Kasoko ya Matuffa
 Kasoko ya Ngorongoro
 Kasoko ya Ngurdoto
 Kasoko ya Olmoti
 Kasoko ya Olokurta Lukunya
 Milima ya Bast
 Milima ya Elgeri
 Milima ya Lamuniane
 Milima ya Lengoisoiku
 Milima ya Loilenok
 Milima ya Matiom
 Milima ya Ngabora
 Milima ya Sarakaputa
 Mlima Burko
 Mlima Ela Nairobi
 Mlima Embulbul
 Mlima Gelai
 Mlima Great Domberg
 Mlima Gunzertberg
 Mlima Kerimassi
 Mlima Kibwezi
 Mlima Kitumbeine
 Mlima Lagumishero
 Mlima Lemagrut
 Mlima Loiyogaz
 Mlima Loiwilokwin
 Mlima Loldoroto
 Mlima Loliondo
 Mlima Lolkisale
 Mlima Longido
 Mlima Loolmalassin
 Mlima Losimingur
 Mlima Lossirwa
 Mlima Malanya
 Mlima Meru
 Mlima Meto
 Mlima Monduli
 Mlima Narok
 Mlima Ndasegera
 Mlima Ol Doinyo Gol
 Mlima Ol Doinyo Lengai
 Mlima Oldeani
 Mlima Satiman
 Mlima Tarosero

Tazama pia
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Arusha

Orodha za kijiografia
Jiografia ya Tanzania
Mkoa wa Arusha
Milima ya Tanzania
Kreta ya Ngorongoro

Kreta ya Ngorongoro ni kreta kubwa inayopatikana katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.

Iko mita 1,700 juu ya usawa wa bahari.

Ni kiini cha Hifadhi ya Ngorongoro, ambayo kwa umuhimu wake imeorodheshwa na UNESCO kati ya mahali pa urithi wa dunia.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Kreta ya Embagai

Kreta ya Embagai (pia Empakaai) ni kreta ya volkeno iliyopo kati ya Ziwa Eyasi na Ziwa Natron katika Mkoa wa Arusha, nchini Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 2,666 juu ya usawa wa bahari. Katikati ya kreta kuna ziwa.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Mlima Kerimasi

ni mlima wa volkeno nchini Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 2,538 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Mlima Kitumbeine

ni mlima wa volkeno nchini Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 2,818 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Mlima Longido

ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 2,556 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Mlima Lossirwa

ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 2,357 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Kasoko ya Matuffa

ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 1,323 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Mlima Monduli

ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 2,615 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Kasoko ya Ngurdoto

ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 1,508 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Mlima Oldeani

ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 3,207 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Kasoko ya Olmoti

ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 3,076 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Kasoko ya Olokurta Lukunya

ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 1,631 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Mlima Tarosero

ni mlima wenye asili ya volkeno kaskazini mwa Tanzania.

Mlima una kimo cha mita 2,226 juu ya usawa wa bahari.

Tazama pia
 Orodha ya volkeno nchini Tanzania
 Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
 Orodha ya milima ya Tanzania
 Orodha ya milima ya Afrika
 Orodha ya milima

Tanbihi

Viungo vya nje
 Mlima katika tovuti ya Geonames

Milima ya Tanzania
Milima ya Afrika
Volkeno za Tanzania
Volkeno za Afrika
Mkoa wa Arusha
Jitu

Jitu ni mtu (au kiumbehai kinachofanana na binadamu) mwenye ukubwa wa umbo na uwezo wa zaidi ya binadamu wa kawaida.

Pengine neno hilo linatumika kumtaja mtu anayeonekana kufanya vitendo visivyokubaliwa na jamii.

Tena katika hadithi za kale anaweza kuwa kiumbe wa kufikirika mwenye umbo kubwa la kutisha.

Jitu ni neno la Kiswahili linalotumiwa kurejelea viumbe wa ngano ambao walikuwa maarufu katika masimulizi ya Kiafrika. Jitu, kama hadithi na hekaya zinavyosema, lilikuwa na nguvu za fumbo na mabadiliko ya umbo ili kuchanganyika na wanadamu. Mwingiliano wao na wanadamu kuna wakati ulipelekea  migogoro, ambayo mara kwa mara iliishia kuwapendelea wanadamu.

Hadithi za Majitu bado ni maarufu, na katika miaka ya 1980 ilikuwa mada ya kipindi cha televisheni cha Sisi Majitu kilichotayarishwa na Shirika la Utangazaji la Kenya (KBC) katika nchi ya Kenya. Pia kwa sasa kuna juhudi za kufufua hadithi hizo maarufu katika mfumo wa kipindi cha uhuishaji cha Majitu TV na mtayarishaji wa uhuishaji na VisualFX Peter Mute kutoka Kenya kulingana na ukimya wa historia hii.

Tazama pia
 Njemba

Binadamu
Hadithi
Waswahili
Kaole

Kaole ni mji mdogo na wa kihistoria unaopatikana katika ufukwe wa bahari ya Hindi, umbali wa maili tatu tu toka Bagamoyo. Ni sehemu ya kihistoria tangu mwanzoni mwa karne ya 13 mpaka karne ya 16.

Mji huu una mabaki, mawe ya zamani, magofu na vitu vingi vya kale. Kunapatikana mabaki ya msikiti wa kale na makaburi 30.  Makaburi haya yamejengwa kwa Matumbawe

Marejeo

Wilaya ya Bagamoyo
Historia ya Tanzania
Mwamba tumbawe

Mwamba tumbawe (pia: fufuwele, chawe) ni mawe laini yanayopatikana chini ya bahari, au kando ya bahari. 

Miamba tumbawe hujengwa na wanyama wadogo wanaoitwa matumbawe. Aina nyingi za matumbawe hujijengea kiunzi nje; wakati tumbawe anakufa wengine huendelea kujenga nafasi zao juu ya watangulizi na kwa njia hii kukuza miamba tumbawe na hata visiwa vikubwa. 

Miamba hiyo ni muhimu katika bahari kwa sababu inatumiwa na samaki kwa mazalia. Miamba hii iko hatarini kupotea.

Marejeo

Jiografia
Bahari
Vicensia Shule

Vicensia Shule (alizaliwa 14 Machi 1978) ni mhadhiri katika kitivo cha Sanaa ya Ubunifu katika chuo kikuu cha Dar es Salaam pia ni  mbunifu wa kutumia vitu ambavyo vilishatumika mara ya kwanza, msomi wa ngazi ya juu, mwanaharakati wa haki na jinsia na mwandaaji wa filamu.

Elimu
2002-2004: Shahada ya kwanza katika chuo kikuu cha Dar es Salaam (UDSM)
2002: Tuzo ya mwanafunzi bora katika mitihani ya mwisho ya shahada ya kwanza katika Kitivo cha Sanaa katika UDSM.
2002-2004: Shahada ya udaktari katika Fani ya Sanaa ya Maonyesho kutoka chuo kikuu cha Johannes Gutenberg Universität Mainz, Ujerumani

Marejeo

Wanawake wa Tanzania
Wasanii wa Tanzania
Wiki Loves Women Tanzania
Elizabeth Chijumba

Elizabeth Chijumba (maarufu kwa jina la "Nikita"; pia akijulikana kama "Fathia Chijumba", jina alilobadili baada ya kufunga ndoa na msanii mwenzake Khlafan maarufu kwa jina la  Kevin ; alizaliwa 1982) ni mwanamke Mtanzania mwigizaji wa filamu za mapigano, pia mwandishi na mwongozaji wa filamu.

Baadhi ya filamu alizoigiza ni "Central Intelligent Department(CID)", Jumba la Dhahabu, The stolen Will akiwa na Steven kanumba pia katika filamu inayoitwa My Country. 

Alisoma katika shule ya msingi ya Oysterbay jijini Dar-es-Salaam na baadae kuhamia katika shule ya msingi Mzumbe mkoani Morogoro . 

Aliingia katika vinyang'anyiro vya mwandishi bora wa filamu na mwigizaji bora wa kike akibebwa na filamu ya "Copy" katika tuzo za Vinara wa Filamu Tanzania

Tanbihi

Wanawake wa Tanzania
Waigizaji filamu wa Tanzania