LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Werner Buchholz

Werner Buchholz (24 Oktoba 1922 – 11 Julai 2019) alikuwa mwanasayansi wa Kijerumani. Baada ya kukua, Buchholz alihamia Kanada na kisha Marekani. Alifanya kazi  International Business Machines (IBM) huko New York. Mnamo mwezi Juni 1956, alibuni neno "byte" kwa kitengo cha habari za kidigitali. Mnamo mwaka 1990, alitambuliwa kama painia wa kompyuta na Taasisi ya Wahandisi wa Umeme na Elektroniki.

Marejeo 

mabingwa wa kompyuta wa Marekani
wanasayansi wa Ujerumani
Randal Bryant

Randal E. Bryant (alizaliwa 27 Oktoba 1952) ni mwanasayansi wa kompyuta na kitaaluma alibainisha kwa utafiti wake juu ya kuthibitisha rasmi programu kidigitali.Bryant alikua mwanachama wa kituvo katika chuo kikuu cha Carnegie Mellon University kuanzia mnamo mwaka [1984]]. Alihudumu kama mwanasayansi Mkuu wa Shule ya Sayansi ya Kompyuta (SCS) katika chuo kikuu cha Carnegie Mellon kuanzia mnamo mwaka 2004 hadi 2014. Dk. Bryant alistaafu na kuwa Profesa wa Chuo Kikuu cha Waanzilishi Emeritus mnamo mwezi Juni 30, 2020.

Marejeo 

mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Waliozaliwa 1952
Watu walio hai
Jeanne Clare Adams

Jeanne Clare Adams (15 Juni 1921 – 21 Aprili 2007) alikua mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani. Alikuwa Mwenyekiti wa Kamati ya Viwango ya ANSI X3J3 Fortran ambayo "ilitengeneza pendekezo lenye utata la Fortran 8X".Alihitimu Shahada ya Uzamili ya Uchumi katika Chuo Kikuu cha Michigan mnamo mwaka 1943, na MS katika mawasiliano ya simu na uhandisi wa umeme katika Chuo Kikuu cha Colorado mnamo mwaka 1979.

Nafasi yake ndefu zaidi aliyoshikilia ilikuwa katika Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Anga, Boulder, Colorado, kuanzia mnamo mwaka 1960. hadi 1981, alihudumu kuanzia mnamo mwaka 1984 hadi 1997 kama naibu mkuu wa Kitengo cha Kompyuta. Adams pia alikuwa mwenyekiti wa Kamati ya Shirika la Viwango vya Kimataifa kuhusu Lugha za Kupanga (TC97/SC5), sasa ISO/IEC JTC 1/SC 7 na Kamati ya Viwango ya ANSI Fortran (X3J3).

Marejeo 

mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Waliozaliwa 1921
Waliofariki 2007
Anastasia Ailamaki

Anastasia Ailamaki ni Profesa  wa Sayansi ya Kompyuta katika École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) nchini Uswizi na Mkurugenzi wa maabara ya Data-Intensive Applications and Systems (DIAS). Yeye pia ni mwanzilishi mwenza wa RAW Labs SA, kampuni ya Uswizi inayounda miundombinu ya uchanganuzi wa wakati halisi kwa data kubwa tofauti. Hapo awali, alikuwa profesa mshiriki wa sayansi ya kompyuta katika shule ya Sayansi ya Kompyuta ya Carnegie Mellon.

Maslahi ya utafiti wa Ailamaki yako katika eneo pana la mifumo ya kuhifadhi data na matumizi, huku msisitizo juu ya tabia ya mfumo wa kuhifadhi data kwenye vifaa vya kisasa vya uchakataji na diski.

Elimu 
Ailamaki alisomea sayansi ya kompyuta katika Chuo Kikuu cha Patras, na kupata shahada yake ya kwanza ya uzamili katika Chuo Kikuu cha Ufundi cha Krete na kufuatiwa na diploma ya pili kutoka Chuo Kikuu cha Rochester. Alipokea Ph.D katika sayansi ya kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Wisconsin-Madison mnamo mwaka 2000.

Kazi 
Yeye ndiye mpokeaji wa tuzo kumi za karatasi bora na onyesho bora na alitunukiwa Tuzo ya mpelelezi mdogo na Wakfu wa Sayansi ya Ulaya. Mnamo mwaka 2013 alipokea Tuzo ya ERC Consolidator kwa ViDa kubadilisha data ghafi kuwa habari kupitia mradi wa uboreshaji. Yeye ni mshirika wa IEEE na ACM, mwanachama wa Academia Europaea, na makamu mwenyekiti wa kikundi maalum cha usimamizi wa Data (SIGMOD) ndani ya chama cha mitambo ya Kompyuta. Yeye ni mwanachama wa mtandao wa wataalamu wa Jukwaa la uchumi duniani na mshauri wa CRA-W.
Wanasayansi wa Uswisi
Ravindra K. Ahuja

Ravindra K. Ahuja (alizaliwa Februari 20, 1956) ni mzaliwa wa nchini India mwanasayansi wa kompyuta na mjasiriamali. Kwa sasa ni Profesa wa Uhandisi wa Viwanda na Mifumo katika Chuo Kikuu cha Florida huko Gainesville, Florida, na Mkurugenzi Mtendaji wa utoaji wa usuluhisho wa kiotomatiki na uboreshaji Optym, ambayo aliuanzisha mnamo mwaka 2000 kama Upangaji Ubunifu. 

Ahuja ni mtaalamu wa maelezo ya mifumo kwa kutumia dhana na mbinu za kimahesabu na lugha, mbinu za hali ya juu za uboreshaji wa mtandao na kutatua matatizo makubwa  yanayotokea katika kuratibu vifaa na pia usafiri.  Ametengeneza mifano na algorithms za kupanga na kutatua shida za vifaa katika tasnia ya ndege, lori na reli ulimwenguni..  Mengi ya matatizo haya mahususi ya tasnia hapo awali yalizingatiwa kuwa hayawezi kutatulika. Suluhu za utoshelezaji za Ahuja zinatekelezwa na mifumo hii ya usaidizi wa maamuzi ya hali ya juu ya Optym

Marejeo 

wanasayansi wa Uhindi
wanasayansi wa Marekani
Shalini Kapoor

Shalini Kapoor ni mvumbuzi na afisa mkuu wa teknolojia kwa programu za IBM AI.

Maisha ya Awali 
Shalini alizaliwa nchini India, akikulia katika jiji la Bareilly huko Uttar Pradesh. Alipata Shahada ya Kwanza ya Teknolojia katika Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Lucknow. Baadaye, aliendelea kuhudhuria Taasisi ya Usimamizi na Utafiti ya S. P. Jain, ambapo alipata Shahada ya Uzamili ya Utawala wa Biashara katika Mifumo ya Habari.

Kazi 
Shalini alianza kazi yake na HCL, ambapo alitengeneza mifumo na programu kwa wateja kadhaa wa sekta ya umma na usambazaji. Baada ya miaka mitatu, alijiunga na IBM Software Labs kama mbunifu wa suluhisho, akifanya kazi kwenye uchanganuzi, ushauri, na miradi mikubwa ya miundombinu ya biashara, na alikaa IBM hadi leo. Kwa sasa, Shalini ni Afisa Mkuu wa Kiufundi wa IBM katika Maombi ya AI, anayeongoza Uingizaji wa AI na mipango ya mabadiliko ya ujuzi. Ana jukumu la kujenga, kudhibiti, na kuongeza jalada la AI la IBM, na pia kuendesha mkakati wa teknolojia wa kampuni. Shalini ameongoza mipango kadhaa mikubwa ya mabadiliko, ikiwa ni pamoja na upanuzi wa uwezo wa AI wa IBM ili kukidhi mahitaji yanayokua ya sekta, na upatikanaji wa makampuni kadhaa ya kuleta mageuzi ya vipaji. Shalini anawajibika kupanga na kuendeleza mzigo wa kazi wa IBM, huduma, na majukwaa ambayo huwawezesha wateja kufikia malengo yao ya biashara. Yeye ni mkimbiza mwenge wa miradi ya Good Tech IBM nchini India. Hizi ni pamoja na juhudi za kutumia uwajibikaji wa kiteknolojia na kwa wema, kuieneza katika nyanja kama vile misaada ya majanga, elimu, na maeneo mengine ya wasiwasi. Kwa sababu ya kazi yake, yeye ndiye alikua mwanamke wa kwanza wa IBM Fellow nchini India.

Wanasayansi wa Uhindi
Vincent Aleven

Vincent Aleven  ni profesa wa mwingiliano wa kompyuta ya binadamu na mkurugenzi wa programu ya shahada ya kwanza katika Taasisi ya Mwingiliano wa Kompyuta ya Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon.

Mnamo mwaka 1998, alianzisha kampuni ya Carnegie Learning Inc., yenye makao yake mjini Pittsburgh ambayo inauza kozi za hesabu za Cognitive Tutor zinazojumuisha programu mahiri za kufundishia. Aleven pia ni mwanzilishi mwenza wa Mathtutor, tovuti isiyolipishwa ya mifumo ya ufundishaji wa hesabu za shule ya sekondari.

Katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon, utafiti wa Aleven unazingatia mifumo ya akili ya kufundisha na michezo ya kielimu. Kundi lake lilibuni Zana za uandishi za utambuzi (CTAT) ambazo huruhusu kuunda mifumo ya akili ya ufundishaji bila kutayarisha programu. Kundi la Aleven pia limetunukiwa tuzo kadhaa bora za karatasi, ikiwa ni pamoja na tuzo ya karatasi bora katika EDM2013, tuzo ya karatasi ya mwanafunzi bora katika AIED2009, na tuzo ya utambuzi na kujifunza kwa mwanafunzi katika kongamano la Sayansi ya Utambuzi 2008. Aleven amewashauri wanafunzi wengi wa postdocs na PhD maarufu, wakiwemo Amy Ogan, Ryan S. Baker, Matthew Easterday, Martina Rau, na Ido Roll.

Aleven alitajwa kuwa mwandishi mkuu katika Elimu ya Kompyuta na Microsoft.

Elimu 
Vincent Aleven alihudhuria Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Delft (TU Delft) kutoka 1980 hadi 1988, na kuhitimu mwaka 1988 akiwa na Shahada ya Uzamili ya Sayansi katika sayansi ya kompyuta. Kisha alihudhuria Chuo Kikuu cha Pittsburgh kutoka 1989 hadi 1997, ambapo alipata PhD katika Mifumo ya Akili. Mnamo 1997, alijiunga na Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon kama mwenzake wa baada ya udaktari. Tangu wakati huo, amekuwa akifanya utafiti, akibobea katika akili ya bandia, mifumo ya elimu ya akili, uundaji wa utambuzi, ujuzi wa kujifunza na utambuzi, na hoja zinazotegemea kesi. Sasa anatumika kama profesa na mkurugenzi wa programu ya shahada ya kwanza katika Taasisi ya Mwingiliano wa Kompyuta na Binadamu ya Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon.
mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Ilkay Altintas

Ilkay Altintas ni mwanasayansi wa data na kompyuta wa Kituruki na Marekani, na mtafiti katika kikoa cha kompyuta ya hali ya juu na utenda kazi wa juu wa kompyuta. Tangu mwaka 2015, Altintas amehudumu kama afisa mkuu wa sayansi ya data wa San Diego Supercomputer Center (SDSC), katika Chuo Kikuu cha California kilichopo San Diego (UCSD), ambapo pia amewahi kuwa mwanzilishi na mkurugenzi wa Workflows for Data. Kituo cha Sayansi cha Ubora (WorDS) tangu 2014, pamoja na mwanzilishi na mkurugenzi wa maabara ya WIFIRE. Altintas pia ndiye mwanzilishi mwenza wa mfumo wa utiririshaji wa kisayansi wa Kepler,  jukwaa la chanzo-wazi ambalo huwapa wanasayansi watafiti uwezo wa kushirikiana kwa urahisi, kushiriki, na kubuni mtiririko wa kazi wa kisayansi.

Alizaliwa Aydın nchini Uturuki, Altintas alihudhuria Chuo Kikuu cha Kiufundi cha Mashariki ya Kati kabla ya kuanza kazi ya utafiti.Alipokuwa akifuatilia taaluma yake kama mwanasayansi wa utafiti, alimaliza PhD yake katika Chuo Kikuu cha Amsterdam mnamo 2011. Mbali na kazi yake kama mwanasayansi wa utafiti, yeye ni mhadhiri wa sayansi ya kompyuta katika Chuo Kikuu cha California huko San Diego. Altintas pia ni mwanzilishi mwenza na mwanachama wa bodi ya shirika lisilo la faida la Data Science Alliance. Anahudumu katika bodi ya ushauri ya mashirika na makampuni kadhaa ya kitaifa, na kama mhariri wa majarida ya kisayansi yaliyopitiwa na rika.

Elimu 
Altintas alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Ufundi cha Mashariki ya Kati huko Ankara, Uturuki na shahada ya kwanza katika uhandisi wa kompyuta mwaka wa 1999, na shahada ya uzamili katika uhandisi wa kompyuta mwaka wa 2001. Mnamo 2011, alipata digrii PhD katika sayansi ya komputa kutoka Chuo Kikuu cha Amsterdam nchini Uholanzi, kwa kazi yake na michango kuelekea sayansi shirikishi inayoendeshwa na mtiririko wa kazi.
mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Wanasayansi wa Uturuki
Nancy M. Amato

Nancy Marie Amato ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani aliyejulikana kwa utafiti wake kuhusu misingi ya algoriti ya upangaji mwendo, biolojia ya kukokotoa, jiometri ya ukokotoaji na kompyuta sambamba. Amato ni Profesa wa Abel Bliss wa Uhandisi na Mkuu wa Idara ya Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Illinois huko Urbana-Champaign. Amato anajulikana kwa uongozi wake katika kupanua ushiriki wake katika kompyuta, na kwa sasa ni mjumbe wa kamati ya uendeshaji ya CRA-WP (iliyojulikana zamani kama CRA-W), ambayo amekuwa mwanachama wa bodi tangu 2000.

Elimu 
Amato alipokea Shahada ya Sanaa katika Uchumi na Shahada ya Sayansi katika Sayansi ya Hisabati kutoka Chuo Kikuu cha Stanford mnamo 1986. Alipata MS katika Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha California, Berkeley katika mwaka wa 1988, pamoja na mshauri Manuel Blum. Mnamo mwaka 1995, alipokea PhD katika sayansi ya kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Illinois huko Urbana-Champaign chini ya mshauri Franco P. Preparata kwa nadharia yake "Algorithm sambamba kwa Convex Hulls na Proximity Proximity".

Kazi 
Alijiunga na Idara ya Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Texas A&M kama profesa msaidizi mnamo 1995. Alipandishwa cheo na kuwa profesa mshiriki mwaka 2000, kuwa profesa mwaka 2004, na kuwa profesa wa Unocal mwaka 2011.

Mnamo Julai 2018, Amato aliteuliwa kuwa mkuu anayefuata wa Idara ya Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Illinois huko Urbana-Champaign, kuanzia Januari 2019.
mabingwa wa kompyuta wa Marekani
James H. Anderson (mtaalamu wa tarakilishi)

James Hampton Anderson ni Profesa wa Kenan katika idara ya sayansi ya kompyuta ya Chuo Kikuu cha North Carolina katika Chapel Hill. Alitajwa kuwa Mwanachama wa Taasisi ya Wahandisi wa Umeme na Elektroniki (IEEE) mwaka wa 2012  kwa michango ya utekelezaji wa mifumo ya muda halisi kwenye majukwaa mengi ya usindikaji na mifumo mingi, na Mwanachama wa Chama cha Mitambo ya Kompyuta mwaka 2013.

Tanbihi

mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Monica Anderson

Monica Anderson ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani ambaye ni Profesa Mshiriki wa Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Alabama. Anderson anafanya kazi kwenye robotiki, kwa kuzingatia mifumo ya mawakala wengi, mifumo ya roboti nyingi na miingiliano ya watumiaji. Anderson alipokea Tuzo ya ubora katika maelekezo la UPE mwaka wa 2008, na aliratibu Warsha ya AAAI 2008 kuhusu Uhamaji na Udhibiti katika Mkutano wa Ishirini na Tatu wa AAAI kuhusu Akili Bandia.

Elimu 
Anderson alipata B.S. shahada ya Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Jimbo la Chicago mwaka wa 1990, [3] na PhD katika Sayansi ya Kompyuta na Uhandisi kutoka Chuo Kikuu cha Minnesota mwaka wa 2006.

Utafiti 
Anderson ni mkurugenzi wa Distributed Autonomy Lab katika Idara ya Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Alabama, ambayo inajumuisha miradi kadhaa inayohusiana na mawakala mbalimbali na mifumo ya roboti nyingi na miingiliano ya watumiaji, na athari zake kwenye uaminifu. Matokeo kutoka kwa miradi hii ni pamoja na utambuzi wa mambo ya kupunguza imani ya waendeshaji kwa mifumo inayojitegemea, mbinu za kuongeza ufanisi katika kozi za utangulizi za sayansi ya kompyuta kwa kutumia robotiki, na mbinu za kuboresha muundo wa mifumo ya vifaa vinavyojitegemea.
mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Wanawake wa Marekani
Thomas E. Anderson

Thomas E. Anderson (alizaliwa Agosti 28, 1961) ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani aliyejulikana kwa utafiti wake juu ya mifumo ya kompyuta iliyosambazwa, mitandao na uendeshaji.

Wasifu 
Anderson alipokea B.A. katika Falsafa kutoka Chuo Kikuu cha Harvard mwaka 1983. Alipata M.S. katika sayansi ya kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Washington mwaka 1989 na Ph.D katika sayansi ya kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Washington mwaka 1991.

Kisha akajiunga na Idara ya Sayansi ya Kompyuta katika Chuo Kikuu cha California, Berkeley kama profesa msaidizi mwaka wa 1991. Akiwa huko alipandishwa cheo na kuwa profesa msaidizi mwaka wa 1996. Mnamo 1997, alihamia Chuo Kikuu cha Washington kama profesa msaidizi. Mnamo 2001, alipandishwa cheo na kuwa profesa, na mwaka wa 2009 hadi Robert E. Dinning Profesa katika Sayansi ya Kompyuta. Kwa sasa anashikilia Warren Francis na Wilma Kolm Bradley Mwenyekiti aliyekabidhiwa.
mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Winifred Asprey

Winifred "Tim" Alice Asprey (8 Aprili 1917 - 19 Oktoba 2007) alikuwa mwanahisabati na mwanasayansi wa kompyuta kutoka Marekani. Alikuwa mmoja wa wanawake takriban 200 kupata PhD katika hisabati kutoka vyuo vikuu vya Marekani katika miaka ya 1940, kipindi cha uwakilishi mdogo wa wanawake katika hisabati katika ngazi hii. Alihusika katika kukuza mawasiliano ya karibu kati ya Vassar College na IBM ambayo yalisababisha kuanzishwa kwa maabara ya kwanza ya sayansi ya kompyuta huko Vassar.

Elimu na Kazi 
Asprey alihudhuria Chuo cha Vassar kilichopo Poughkeepsie huko New York, ambako alipata shahada yake ya kwanza mwaka 1938. Akiwa mwanafunzi huko, Asprey alikutana na Grace Hopper ("First Lady of Computing") ambaye alifundisha hisabati wakati huo. Baada ya kuhitimu, Asprey alifundisha katika shule kadhaa za kibinafsi huko New York na Chicago kabla ya kupata digrii zake za MS na PhD kutoka Chuo Kikuu cha Iowa mnamo 1942 na 1945. Mshauri wake wa udaktari alikuwa mtaalamu wa elimu ya juu Edward Wilson Chittenden.

Asprey alirudi katika Chuo cha Vassar kama profesa. Kufikia wakati huo, Grace Hopper alikuwa amehamia Philadelphia kufanya kazi kwenye mradi wa UNIVAC (Universal Automatic Computer). Asprey alipendezwa na kompyuta na alitembelea Hopper ili kujifunza kuhusu misingi ya usanifu wa kompyuta. Asprey aliamini kwamba kompyuta itakuwa sehemu muhimu ya elimu ya sanaa huria.

Akiwa Vassar, Asprey alifundisha hisabati na sayansi ya kompyuta kwa miaka 38 na alikuwa mwenyekiti wa idara ya hisabati kuanzia 1957 hadi alipostaafu mnamo mwaka 1982. Aliunda kozi za kwanza za Sayansi ya Kompyuta katika Vassar, ya kwanza ikifundishwa mwaka wa 1963, na kupata fedha kwa ajili ya kompyuta ya kwanza ya chuo, na kuifanya Vassar kuwa chuo cha pili katika taifa kupata kompyuta ya IBM System/360 mwaka wa 1967. Asprey aliunganishwa na watafiti katika IBM na vituo vingine vya utafiti na kushawishi kwa sayansi ya kompyuta huko Vassar. Mnamo 1989, kutokana na mchango wake, kituo cha kompyuta alichoanzisha kilipewa jina la Asprey Advanced Computation Laboratory.
Waliozaliwa 1917
Wanawake wa Marekani
Wanahisabati wa Marekani
waliofariki 2007
Magdalena Bałazińska

Magdalena Bałazińska ni mwanasayansi wa kompyuta ambaye utafiti wake unahusu uhifadhi data na mitiririko ya data. Amezaliwa Poland na kusomea Algeria, Kanada, na Marekani, anafanya kazi katika Chuo Kikuu cha Washington, ambako anaongoza Shule ya Paul G. Allen ya Sayansi ya Kompyuta na Uhandisi.

Elimu na Kazi 
Balazinska alizaliwa nchini Poland. Familia yake ilihamia Algeria, ambako alisoma katika shule ya kuzungumza Kipolandi na Kifaransa, na kisha hadi Quebec huko Kanada, ambako alifanya masomo yake ya chuo kikuu katika uhandisi wa kompyuta katika Polytechnique Montréal. Alimaliza Ph.D. katika sayansi ya kompyuta mwaka 2005 katika Taasisi ya Teknolojia ya Massachusetts. Tasnifu yake, Kuvumiliana kwa Makosa na Usimamizi wa Mizigo katika Mfumo wa Uchakataji wa Mipasho Uliosambazwa, ilisimamiwa na Hari Balakrishnan.

Alijiunga na kitivo cha Chuo Kikuu cha Washington mnamo 2006, na alitumikia chuo kikuu kama Mkurugenzi wa Taasisi ya Sayansi na Makamu Mshirikishi wa Sayansi ya Data kabla ya mwaka 2019, kuteuliwa kama mkurugenzi wa Shule ya Sayansi ya Kompyuta na Uhandisi ya Paul G. Allen. 

Wanawake wa Marekani
mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Wiki Wiki Shuttle

Wiki Wiki Shuttle (mwanzo ilijulikana kama 'Quick Quick Shuttle') ni huduma ya basi ya bila malipo katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Daniel K. Inouye huko Honolulu, Hawaii. Mabasi huendeshwa kati ya saa 12:00 asubuhi na saa 4:00 usiku, hubeba watu na mizigo katika vituo mbalimbali.

Katika lugha ya Kihawai, neno "wiki" linamaanisha haraka. Mnamo mwaka 1994, jina la shuttle lilimshawishi mtayarishaji programu wa Kimarekani Ward Cunningham kuunda tovuti ya kwanza kabisa inayoweza kuhaririwa na mtumiaji "tovuti ya WikiWiki".[1] Ingawa tovuti ya WikiWiki yenyewe haiwezi kuhaririwa tena na mtumiaji, neno wiki kwa tovuti inayoweza kuhaririwa na mtumiaji kwa hivyo linatokana na jina la kifaa hicho.
USW CHSS
Wikipedia
TiddlyWiki

TiddlyWiki wiki binafsi na daftari lisiyo na mstari kwa ajili ya kupanga na kupeana habari tata. Ni wiki ya programu huria ya ukurasa mmoja katika mfumo wa faili moja la HTML linayojumuisha CSS, JavaScript, faili zilizopachikwa kama vile picha, na maudhui ya maandishi. Imeundwa kuwa rahisi kubinafsisha na kuunda upya kulingana na programu. Inarahisisha utumiaji upya wa yaliyomo kwa kuigawanya katika vipande vidogo vinavyoitwa Tiddlers.
USW CHSS
Wikipedia
Freopedia

Freopedia ilianza kama mradi wa kuweka kodi za QRpedia sehemu mbalimbali kuzunguka Fremantle, Magharibi mwa Australia ili kuunganisha watu na makala za Wikipedia. Imeweza kubadilika hadi kuwa mradi wa WikiTown unaolenga kujenga uelewa mpana juu ya Wikipedia huko Fremantle.

Wazo la awali lilitoka kwa Monmouthpedia ya Monmouth.

Fremantle ndilo jiji la kwanza kuwa na mradi wa aina hii,na wageni wa Fremantle wanashauriwa kufanya ziara za mtandaoni kujionea vivutio vya kihistoria na kufanya matemebezi ya kitalii kwa msaada wa ramani uliotelewa na jiji hilo. Matembezi ya kiutalii ya Freopedia ni miongoni mwa maeneo mengi ya matembezi ya kiutalii yanayotangazwa na jiji hilo.

Marejeo 
wikipedia
Nzi mweleaji

Nzi weleaji (kutoka kwa Kiing. hoverflies) ni nzi wa familia Syrphidae katika oda Diptera wanaojulikana kwa tabia yao ya kuelea angani. Spishi nyingi huiga nyigu au nyuki kwa rangi zao mara nyingi kali sana. Nzi-nyuki huelea pia, lakini hawa wana nywele nyingi kwa kawaida.

Maelezo
Urefu wa nzi weleaji huanzia mm 3 hadi 21. Umbo lao hutofautiana kutoka kwa mrefu na mwembamba hadi mkubwa na mwenye nywele nyingi. Spishi nyingi zina madoa na/au milia ya rangi kali kama njano, nyekundu au kahawianyekundu. Hata hivyo, wengine ni takriban kabisa nyeusi, kahawia au hata kijani. Baadhi ya rangi husababishwa na akisiko la mwanga na kubadilika kulingana na pembe ya mwanga. Spishi zenye rangi kali hufanana na nyigu au nyuki na hujaribu kuwadanganya mbuai kwa njia hiyo. Hii inaitwa uigizo (mimicry).

Isipokuwa wachache, nzi weleaji wanatofautishwa na inzi wengine kwa kuwa na vena bandia ulio sambamba na vena yao ya nne ya kingoringori ya mabawa. Porini, hii ni ngumu kuonwa na huko wanatambuliwa kwa urahisi zaidi na tabia yao ya kuelea. Hata hivyo, hawaelei wakati wa kujilisha. Hiyo ni njia rahisi ya kuwatofautisha na nzi-nyuki, ambao kwa kweli huelea wakati wa kujilisha, isipokuwa kwa idadi ndogo ya spishi, na pia huiga nyuki. Kwa njia nyinginezo za kutofautisha makundi haya mawili ya nzi, angalia makala kuhusu nzi-nyuki.

Wapevu hujilisha kwa mbochi na chavua. Mabuu, kwa upande mwingine, hula vyakula mbalimbali. Baadhi hujilisha kwa dutu ya mimea au wanyama zinazooza, huku wengine hula vidukari, tiripsi na wadudu wengine wanaonyonya mimea. Spishi mbuai hufaidia wakulima na watunza bustani, kwani vidukari huharibu mazao, na mabuu wa nzi weleaji hutumiwa mara nyingi katika udhibiti wa kibiolojia. Hii ni pamoja na mojawapo ya spishi zinazoenea sana za nzi weleaji, Episyrphus balteatus, ambaye mabuu yake hula vidukari. Spishi fulani, kama vile Merodon equestris au Eumerus tuberculatus, zinawajibika kwa uchavushaji.

Mabuu ya spishi fulani huishi majini, kama vile mabuu ya Eristalis tenax. Wana neli ya kupumulia kwenye ncha yao ya nyuma na kwa sababu ya hiyo huitwa mabuu wenye mkia wa panya. Huishi katika maji yaliyotuama, hata maji taka. Mara kwa mara wanaweza kuendelea kuishi ndani ya matumbo baada ya kumezwa kwa bahati mbaya na kusababisha shida kidogo kabla ya kutolewa nje.

Spishi kadhaa za Afrika ya Mashriki

Picha

Nzi na jamaa
A. J. Bernheim Brush

Alice Jane Bernheim Brush ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani anayejulikana kwa utafiti wake kati ya  mwingiliano wa kompyuta na binadamu, kompyuta inayoenea kila mahali na kazi ya ushirikiano inayoungwa mkono na kompyuta (CSCW). Anajulikana sana kwa utafiti wake wa kusoma na kujenga teknolojia ya nyumba na pia utaalam wa kufanya masomo ya teknolojia. Yeye ndiye Mwenyekiti Mwanzilishi wa CRA-W kuanzia 2014–2017.

Wasifu wake 
Brush alipokea B.A. katika Sayansi ya Kompyuta na Hisabati kutoka Chuo cha Williams mnamo mwaka 1996. alipata M.S. piya alipata Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Washington mnamo mwaka 1998 na Ph.D  Sayansi na Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Washington mnamo 2002.

Kisha alikuwa Mwanafunzi wa Uzamivu katika Chuo Kikuu cha Washington kutoka 2002 hadi 2004. Kisha alijiunga na Utafiti wa Microsoft.

Kazi 
Kwa sasa Brush anaangazia utafiti wa otomatiki wa manyumbani na kuongoza mradi wa Maabara ya Mambo, jukwaa linalopatikana hadharani kwa utafiti wa majaribio kwa kutumia vifaa vilivyounganishwa majumbani. Utafiti wa Brush kuhusu changamoto na fursa za nyumba mahiri kulingana na mahojiano na watu wanaoishi katika nyumba mahiri uliarifu muundo wa programu ya Maabara ya Mambo.

Brush na washirika wake walifanya utafiti kuhusu uratibu wa familia na kuweka kalenda  na kuunda prototypes  ambazo ziliathiri Kalenda ya Windows Live na kipengele cha Chumba cha Familia cha Windows Phone. Kusoma matumizi ya teknolojia majumbani, Brush na wenzake wameonyesha mara kwa mara jinsi vifaa vinashirikiwa mara kwa mara katika kaya,  hata vifaa ambavyo kwa kawaida huchukuliwa kuwa "vya kibinafsi" kama vile vifaa vya mkononi. Ameunda na kujaribu dhana nyingi mbadala za usimamizi wa akaunti ya mtumiaji zinazolingana vyema na matumizi yaliyoshirikiwa.

Tuzo 
Brush alipokea Tuzo ya Kazi ya Mapema ya CRA-W 2010 ya Borg. 

Tuzo zake zingine mashuhuri ni pamoja na:

 Karatasi Bora Aliyeteuliwa kwa karatasi ya CHI 2006: LINC-ing" Familia: Muundo Shirikishi wa Kalenda ya Familia Inayoonekana 
 Tuzo la Karatasi Bora la Pervasive Computing la 2011 kwa: Uwezekano wa Kuwepo Kwa Kujifunza Wakati 
 2011 Pervasive Computing Karatasi Aliyotowalewa kwa Karatasi ya: SpeakerSense: Nishati Inayotumia Ufanisi Bila Kuvutia 
 Tuzo bora ya Karatasi la Pervasive Health la 2010 : Uainishaji Kiotomatiki wa Ulaji wa Maji wa Kila Siku 
 2005 HICCS Mteuliwa Bora wa Karatasi kwa: Ujumbe wa 'Leo': Usaidizi Wepesi kwa Uhamasishaji wa Kikundi Kidogo kupitia Barua pepe

Marejeo 
mabingwa wa kompyuta wa Marekani
wanawake wa Marekani
James C. Browne

James Clayton "Jim" Browne (amezaliwa Conway, Arkansas,16 Januari 1935 - 19 Januari 2018) alikuwa mwanasayansi  wa kompyuta wa Marekani.

Maisha ya awali na elimu 
Mzaliwa wa Conway, Arkansas,  alihudhuria Chuo cha Hendrix, ambapo alisomea kemia. Mnamo 1960, alipata udaktari katika kemia ya mwili kutoka Chuo Kikuu cha Texas na kujiunga na kitivo. Kati ya 1963 na 1967, Browne alifanya kazi katika Chuo Kikuu cha Malkia Belfast huko Ireland, ambapo alisaidia kuanzisha kituo cha kwanza cha hesabu cha shule hiyo. Alitajwa kuwa profesa kamili aliporejea katika Chuo Kikuu cha Texas mwaka wa 1968. Kwa muda, Browne alikuwa mwenyekiti wa idara ya sayansi ya kompyuta,  na alishikilia kiti cha regents #2 katika sayansi ya kompyuta.

Kazi 
Browne alianzisha Mfuko wa Ushirika wa Wahitimu wa James C. Browne katika Chuo Kikuu cha Texas,  na alitajwa kuwa mshirika wa Chama cha Mashine za Kompyuta,  Jumuiya ya Kimwili ya Marekani, Chama cha Marekani cha Kuendeleza Sayansi, na Jumuiya ya Kompyuta ya Uingereza.  

Brown alioana na Gayle, ambaye alizaa naye watoto watatu, kuanzia 1959 hadi kifo chake mnamo Januari 19, 2018, akiwa na umri wa miaka 83.

Marejeo 

wanasayansi wa Marekani
Jaime Carbonell

Jaime Guillermo Carbonell (Julai 29, 1953 - 28 Februari 2020) alikuwa mwanasayansi wa kompyuta ambaye alitoa mchango mkubwa katika ukuzaji wa zana na teknolojia za usindikaji wa lugha asilia. Utafiti wake wa kina katika tafsiri ya mashine ulisababisha maendeleo ya mifumo kadhaa ya hali ya juu ya utafsiri wa lugha na akili bandia. Alipata B.S. digrii za Fizikia na Hisabati kutoka MIT mwaka 1975 na kufanya Ph.D yake chini ya Dk. Roger Schank katika Chuo Kikuu cha Yale mnamo 1979. Alijiunga na Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon kama profesa msaidizi wa sayansi ya kompyuta mwaka 1979 na aliishi Pittsburgh kutoka wakati huo. Alishirikiana na Taasisi ya teknolojia ya lugha, Idara ya Sayansi ya Kompyuta, Idara ya Kujifunza Mashine, na Idara ya Biolojia ya Kompyuta huko Carnegie Mellon. 

Masilahi yake yalihusu maeneo kadhaa ya akili ya bandia, teknolojia ya lugha na kujifunza kwa mashine. Hasa, utafiti wake ulilenga maeneo kama vile uchimbaji wa maandishi (uchimbaji, uainishaji, ugunduzi wa mambo mapya) na katika mifumo mipya ya kinadharia kama vile nadharia iliyounganishwa inayotegemea matumizi inayoshughulikia urejeshaji wa habari, muhtasari, kujibu maswali ya maandishi bila malipo na kazi zinazohusiana. Pia alifanya kazi katika utafsiri wa mashine, MT yenye ujuzi wa hali ya juu na ujifunzaji wa mashine kwa MT inayotokana na ushirika (kama vile MT inayotokana na mfano wa jumla).

Kazi 
Carbonell alikuwa Profesa wa Allen Newell wa Sayansi ya Kompyuta na mkuu wa Taasisi ya Lugha ya Teknolojia katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon. Alijiunga na Carnegie Mellon mnamo mwaka 1979 na kuwa mshiriki mkuu wa kitivo katika eneo la ujasusi wa bandia. Aliteuliwa kuwa profesa kamili mnamo 1987, Mwenyekiti wa Newell mnamo 1995, na Profesa wa Chuo Kikuu mnamo 2012.

Alifanya masomo yake ya shahada ya kwanza huko MIT, akipata digrii mbili katika Hisabati na Fizikia. Alipata Ph.D. katika Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Yale mnamo 1979.

Wakati wa kuteuliwa kwake, Carbonell alikuwa profesa mwenye uenyekiti mdogo zaidi katika Shule ya Sayansi ya Kompyuta katika CMU. Alichukuliwa kuwa mbunifu, mwenye ufahamu, na mwenye tija kubwa kama mtafiti. Utafiti wake ulihusisha maeneo kadhaa ya sayansi ya kompyuta, hasa katika akili ya bandia, ikiwa ni pamoja na kujifunza kwa mashine, uchimbaji wa data na maandishi, usindikaji wa lugha asilia, misingi ya maarifa ya kiwango kikubwa sana, urejeshaji wa taarifa za kilugha na muhtasari wa kiotomatiki. Aliandika karatasi zaidi ya 300 za kiufundi na alitoa zaidi ya mawasilisho 500 yaliyoalikwa au yaliyorejelewa (colloquia, semina, paneli, makongamano, mada kuu, n.k.). Alikufa kufuatia kuugua kwa muda mrefu mnamo Februari 28, 2020.

mabingwa wa kompyuta wa Marekani
Larry Sanger

Lawrence Mark Sanger  (amezaliwa 16 Julai 1968) ni msanidi programu wa mtandao na mwanafalsafa wa Marekani aliyeanzisha kamusi elezo ya mtandaoni Wikipedia pamoja na Jimmy Wales. Sanger aliunda jina na aliandika sera nyingi ya awali ya Wikipedia, kama vile "maoni ya upande wowote". Sanger amefanya kazi na mradi mtandaoni pamoja na Nupedia, Encyclopedia ya dunia, Citizendium, Msingi wa Viwango vya Maarifa na Encyclosphere. Pia aliishauri kampuni ya blochchain phunware na mashirika yasiyo ya faida ya mtandaoni ya kisiasa Marekani Ballotpedia.

Marejeo 

Watu wa Wikipedia
USW CHSS
Steven Rubenstein

Steven Lee Rubenstein (Juni 10, 1962 – Machi 8, 2012) alikuwa mwanaanthropologia wa Marekani ni msomi wa Kilatini wa Anthropolojia ya Kimarekani katika Chuo Kikuu cha Liverpool na mkurugenzi wa Taasisi ya Utafiti ya Liverpool ya Mafunzo ya Amerika ya Kusini.

Mwanzoni katika mwaka 1980 Rubenstein alifanyakazi na watu wa shuar wa Ecuador, Kuandika na Kuchambua Mazoea ya Uponyaji, Mzunguko wa Wakuu wa Shrunken na njia ambazo Shuar ilijibu kwa ukoloni na kuongezeka kwa kuingizwa katika jamii ya Ecuadorian.

Marejeo 

Wanasayansi wa Marekani
USW CHSS
Simon Pulsifer

Simon Edward Pulsifer (alizaliwa 1 Septemba 1981) ni mhariri wa Canada kwa Wikipedia ya Kiingereza ambaye ushiriki wake mkubwa ulimfanya kuwa "mtu mashuhuri wa vyombo vya habari".

Marejeo 

Watu wa Wikipedia
USW CHSS
Steven Pruitt

Steven Pruitt (amezaliwa Aprili 17, 1984) ni mhariri wa Wikipedia wa Marekani mwenye namba kubwa ya uhariri iliyotengenezwa kwa Wikipedia ya Kiingereza, zaidi ya milioni 5, baada ya kufanya hariri angalau moja hadi theluthi moja ya nakala zote za Wikipedia ya Kiingereza. Ametengeneza pia nakala zaidi ya 33,00 za wikipedia.

Marejeo 

wanaume wa Marekani
Watu wa Wikipedia
USW CHSS
Tron Øgrim

Tron Øgrim  (27 Juni 1947 – 23 Mei 2007) alikuwa mwandishi wa habari na mwanasiasa wa Norway. 

Alikuwa akifanya kazi katika Jumuiya ya Vijana (baadae Vijana Wekundu) kutoka 1965 hadi 1973, na mtu wa kati katika Chama cha Kikomunisti cha Wafanyikazi kutoka mwaka 1973 hadi mwaka 1984. 

Mbali na kuwa mwanasiasa, Øgrim alikuwa mwandishi wa kazi za kisiasa na riwaya kadhaa za hadithi. Alikuwa Alijulikana kwa kuwasiliana katika lahaja isiyo ya kawaida ya Oslo ya Mashariki, ambapo angeweza kutarajiwa kutumia Bokmål iliyobimara.

Marejeo 

Wanasiasa wa Norwei
USW CHSS
Nembo ya Wikipedia

Nembo ya Wikipedia, ni encyclopedia ya bure mtandaoni ni ulimwengu ambao haujakamilika imetengenezwa kutoka kwa vipande vya jigsaw baadhi ya vipande havipo uko juu kila iliyoandikwa na glyph kutoka kwa kurasa za wavuti za toleo la lugha ya Kiingereza kuna alama ya maneno  Chini ya ulimwengu na chini ya hiyo maandishi Encyclopidia ya bure Katika maandishi ya bure ya chanzo cha Linux libertine.

Marejeo 
Wikipedia
USW CHSS
Rama Akkiraju

Rama Akkiraju ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani mzaliwa wa India katika Kituo cha utafiti cha IBM Almaden. Yeye ni CTO wa AI kwa Uendeshaji wa IT katika IBM na hufanya utafiti katika uwanja wa akili bandia. Rama alianza kazi yake katika Kituo cha Utafiti cha T. J. Watson huko New York na baadaye akahamia Kituo cha Utafiti cha IBM Almaden. Alihudumu kama Mhandisi Aliyetukuka na Mkurugenzi wa Uhandisi katika Kitengo cha Watson cha IBM kutoka 2015 hadi 2019. Aliitwa Mshirika wa IBM mwaka wa 2019. Amekuwa Mvumbuzi Mkuu wa IBM tangu 2014.

Elimu 
Rama alipokea MBA yake katika Chuo Kikuu cha New York, Shule ya Biashara ya Stern mnamo 2004. Alipokea M.S. katika Sayansi ya Kompyuta kutoka Chuo Kikuu cha Utah State mnamo 1995 na B.Tech yake katika uhandisi wa Elektroniki kutoka Chuo cha Uhandisi cha JNTU, huko Andhra Pradesh iliyopo India mnamo mwaka 1993.

Michango ya Kitaaluma 
Rama aliwahi kuwa Rais wa ISSIP, Jumuiya ya wataalamu wa Sayansi ya Huduma kwa 2018, na anaendesha miradi ya AI kwa bidii kupitia ISSIP. Rama ndiye mwenyekiti mwenza wa Baraza la AI katika kongamano la tasnia la CompTIA. Rama amehudumu kama mwenyekiti wa kamati ya programu, na mjumbe wa kamati ya programu kwa makongamano na majarida mbalimbali ya kitaaluma yakiwemo yale yaliyoandaliwa na IEEE, na ACM.
Wanawake wa Marekani
Wanasayansi wa Marekani
WikiWarMonitor

WikiWarMonitor Ni tovuti iliojitolea kutatua mabadiliko ya vita vya uhariri kwenye wikipedia, inaendeshwa na kikundi cha watafiti kutoka Taasisi ya Mtandao ya Oxford, Chuo Kikuu cha Rutgers na  Chuo Kikuu cha Ulaya ya kati.

WikiWarMonitor ni sehemu ya mradi uitwao ICTeCollective ambayo inasimama kwa kutumia ICT kuwezesha tabia ya pamoja ya kijamii na inaungwa mkono na Wazungu Mfumo wa saba wa programs Teknolojia ya Mawasiliano ya Habari au ICT Teknolojia ya baadaye na inayoibuka ya Teknolojia (FET-Open).

Marejeo 
Wikipedia
USW CHSS
WikiReader

WikiReader ni mradi uliolengwa kuwapatia mfumo wa wikipedi kwa maandishi tu  nje ya mtandao kwenye simu za mkononi. Mradi ulidhaminiwa na Openmoko na ulitengenezwa na Pandigital na chanzo cha msimbo wake kimewekwa wazi.

Mradi ulianzisha mfumo nje ya mtandao kwa msomaji wa Wikipedia mnamo  Oktoba 2009. Masasisho kwa ligha mbalimbali yalipatikana mtandaoni na mara mbili huduma  nje ya mtandao kwa njia Ya Micro SD kadi ilipatikana kwa gharama ya $29 kwa mwaka. WikiReader kwa toleo la kingereza kwa Wikipedia, Wikiqoute, Wikitionary, na mradi wa Gutenberg zinaweza kuwekwa katika kadi ya kumbuku ya uwezo wa GB 16. Tofauti na Wikipedia yenyewe, kifaa kina Kipengele cha usimamizi wa wazazi.

Marejeo 
Wikipedia
USW CHSS
Paw Fum

Paw Fum (jina lake kamili ni Paxton Michael Ford; alizaliwa 15 Mei 1997) ni mwanamuziki  wa kizazi kipya (Bongo Fleva).

Paw Fum amepata msukumo wa kuimba kutoka kwa baba na babu yake ambao walifurahia kuimba na kucheza.Baadhi ya nyimbo zake ni pamoja na Ooh (2020), Touch Me na Kokoriko (2021).
Paw Fum ni mtoto wa tisa katika familia ya Michael, alisoma elimu ya msingi na elimu ya sekondari na akamalizia katika shule ya Ungwasi.

Marejeo

Wanamuziki wa Tanzania
Enda wa Aran

Enda wa Aran (pia: Éanna, Éinne au Endeus; Meath, 450 hivi – Killeaney, 530 hivi) alikuwa mtemi na askari katika nchi ya Ireland ambaye, kwa shauri la dada yake, Fanchea, akawa mmonaki na padri . 

Anatajwa kama baba wa umonaki wa Ireland kwa sababu alianzisha monasteri mbalimbali, hasa ile maarufu ya Aran, hivi kwamba watakatifu wengi walihusiana nazo. 

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 21 Machi.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 450
Waliofariki 530
Wamonaki
Mapadri
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ireland
Darfur Mashariki

Darfur Masharuki ni mojawapo kati ya majimbo 18 ya Sudan.

Majimbo ya Sudan
Darfur Mashariki
Darfur ya Kati

Darfur ya Kati ni mojawapo kati ya majimbo 18 ya Sudan.

Majimbo ya Sudan
Darfur ya Kati
Yohane wa Valence

Yohane wa Valence, O.Cist. (alifariki Valence, 21 Machi 1146) alikuwa mmonaki wa urekebisho wa Citeaux aliyeanzisha monasteri ya Bonnevaux akawa askofu wa mji huo (leo nchini Ufaransa).

Aliteseka sana kwa kutetetea haki akapata umaarufu kwa upendo wake kwa wakulima, fukara na wafanyabiashara waliofilisika .

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. Papa Pius X alithibitisha heshima hiyo mwaka 1903.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Machi.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Filippo Caraffa e Giuseppe Morelli (curr.), Bibliotheca Sanctorum (BSS), 12 voll., Istituto Giovanni XXIII nella Pontificia Università Lateranense, Roma 1961-1969.

waliozaliwa karne ya 11
Waliofariki 1146
Wamonaki
Wabenedikto
Wasitoo
watawa waanzilishi
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Walter wa Pontoise

Walter wa Pontoise, O.S.B. (pia: Gautier, Gaultier, Gaucher, Gualtierus; Andainville, Picardie, 1030 hivi  – Pontoise, Ijumaa Kuu 1099 hivi) alikuwa mmonaki padri wa Utawa wa Mt. Benedikto nchini Ufaransa, ambaye alikubali kuweka pembeni hamu yake ya kuishi upwekeni akaongoza kama abati wa kwanza monasteri karibu na Paris akitoa mfano wake katika kushika kanuni pamoja na kupinga usimoni wa waklero hata akashindana na mfalme Filipo I wa Ufaransa. 

Mwaka 1094 alianzisha monasteri ya kike.

Alitangazwa mtakatifu na askofu mkuu Hugo wa Rouen mwaka 1153, wa mwisho kutangazwa na mtu asiye Papa katika Kanisa la Magharibi  “The last case of canonization by a metropolitan is said to have been that of St. Gaultier, or Gaucher, abbat [sic] of Pontoise, by the Archbishop of Rouen, A.D. 1153.  A decree of Pope Alexander III, A.D. 1170, gave the prerogative to the pope thenceforth, so far as the Western Church was concerned.”.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 23 Machi.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Walter of Pontoise
Walter of Pontoise 
 San Walter (Gualtiero, Gualterio) di S. Martino di Pontoise

Waliozaliwa 1030
Waliofariki 1099
Wamonaki
Wabenedikto
mapadri
watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ufaransa
Gwineari

Gwineari (pia: Guigner, Fingar) alikuwa Mkristo wa Eire aliyefia dini yake katika karne ya 5 au ya 6 ama Cornwall, nchini Uingereza, ama Bretagne, nchini Ufaransa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Machi.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Waliofariki karne ya 5
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ireland
Watakatifu wa Uingereza
watakatifu wa Ufaransa
Wikiwand

Wikiwand ni programu ya wamiliki iliyotengenezwa kwa unganishwa ili kuangalia makala za Wikipedia inayopatikana katika mitandao ya vivinjari mbalimbali kama kivinjari bila malipo au programu ya simu. Inaongeza wamiliki unganishi desturi urambazaji, matangazo, na makala zilizo dhaminiwa.

Marejeo 
Wikipedia
USW CHSS
Sikiliza Wikipedia

Sikiliza Wikipedia, inajulikana kama L2W :

Sikiliza Wikipedia, ni vyombo vya habari vya sauti iliyotengenezwa na Mahmoud Hashemi na Stephen LaPorte ambayo inatafasiri makala mpya za Wikipedia kwenda kwenye picha na sauti. Maombi ya program ya chanzo wazi inatengeneza takwimu za wakati halisi zenye sauti kutoka kwenye michango ya Wikipedia ulimwenguni. Kufanikishaa hili L2W inatumia maktaba ya picha.

Marejeo 
Wikipedia
USW CHSS
Revo Soekatno

Revo Akra Giri Seokanto (amezaliwa 2 Agosti 1975) ni mtafiti wa Kiindonesia, mjasiriamali, na msaidizi wa Wikipedia. Yeye hutumia jina Meursault2004.

Revo alipokea kutambuliwa katika vyombo vya habari kama mmoja wa waanzilishi wa Wikipedia wa Indonesia kwani wasifu wake ulichapishwa katika gazeti la kitaifa lililosambazwa Kompas mnamo 26 Desemba 2006 Kufuatia Nakala ya Mtu wa Mwaka "Wewe" (2006).

Marejeo 

watu wa Wikipedia
watu wa Indonesia
Oto wa Ariano

Oto wa Ariano (Roma, Italia, 1040 - 23 Machi, 1127) alikuwa mmonaki Mbenedikto halafu mkaapweke kutoka familia tajiri, ambaye alishika toba baada ya kuwa askari katika ujana wake.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 23 Machi.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
A.D’Agostino, Sant'Ottone Frangipane - Ariano, Stab. Tip. Appulo Irpino, 1892.
B.A.Grasso, Sant'Ottone Frangipane nella storia e nella leggenda - Ariano, Stab. Tip. Appulo Irpino, 1901.                                
F.De Stasio-D. Minelli, I Santi Patroni di Ariano e le Sante Spine - Marigliano, 1982

Viungo vya nje 
Sant’Ottone Frangipane 

Waliozaliwa 1040
Waliofariki 1127
wamonaki
Wabenedikto
Wakaapweke
Watakatifu wa Italia
Jan Sokol (mwanafalsafa)

Jan Sokol (18 Aprili 1936 – 16 Februari 2021) alikuwa mwanafalsafa, mpinzani, mwanasiasa na mtafsiri wa Ucheki. Aliwahi kuwa Waziri wa Elimu, Vijana na Michezo mnamo 1998 chini ya Waziri Mkuu Josef Tošovský. KUanzia mwaka 1990 mpaka mwaka 1992 Alikuwa Mjumbe wa Bunge la Prague.

Marejeo 

Wanafalsafa wa Ucheki
Wanasiasa wa Ucheki
USW CHSS
Mac Cairthinn wa Clogher

Mac Cairthinn wa Clogher (pia: Aedh, Aidus, McCartan, Macartan; alifariki 506) alikuwa askofu wa kwanza wa Clogher, Eire kuanzia mwaka 454.

Inasemekana aliongokea Ukristo kwa juhudi za Patrick wa Ireland.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Machi.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo
 Bourke, Cormac. "The Domnach Airgid in 2006". Clogher Record, volume 19, nr 1, 2006.
 O'Cróinín, Dáithí. The Cathach and Domnach Airgid. In: Cunningham, Bernadette; Fitzpatrick, Siobhán (eds), "Treasures of the Royal Irish Academy Library". Dublin: Royal Irish Academy, 2009. 
 O'Floinn, Raghnall. "Irish Goldsmiths' Work of the Later Middle Ages". Irish Arts Review Yearbook, volume 12, 1996.
 O'Toole, Fintan.  A History of Ireland in 100 Objects. Dublin: Royal Irish Academy, 2013. ISBN|978-1-9089-9615-2
 Overbey, Karen. "Locating the Book: The Domnach Airgid Shrine in Medieval Ireland". Medford, MA: Tufts University, 2006

Marejeo mengine
Ó Cróinín, D. "Ireland 400-800." In A New History of Ireland: Prehistoric and early Ireland
Ó Riain, Pádraig. "Saints in the Catalogue of Bishops of the Lost Register of Clogher." Clogher Record 14.2 (1992). pp. 66–77.
Charles-Edwards, T. M., "Ulster, saints of (act. c.400–c.650)", Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004; online edn, Jan 2007

Viungo vya nje
 Farmer, David. "Macartan", Oxford Dictionary of Saints, 5th ed., Oxford University Press, 2011 
 More information at Earlier Latin Manuscripts

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 506
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ireland
Severo wa Catania

Severo wa Catania (alifariki Catania, Sicilia, 814) alikuwa askofu wa 19 wa mji huo, leo nchini Italia.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Machi.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Santi Correnti. La città semprerifiorente. Catania, Greco, 1977.

Waliozaliwa karne ya 8
Waliofariki 814
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Rose Stephenson-Goodknight

Dame Rosie Gojich Stephenson-Goodknight (amezaliwa Desemba 5. 1953)  anayejulikana kwenye Wikipedia kama Rosiestep ni mhariri wa Wikipedia wa Marekani ambaye anajulikana kwa jaribio lake la kushughulikia upendeleo wa kijinsia katika kamusi elezo kwa kuendesha mradi wa kuongeza idadi na ubora wa wasifu wa wanawake.

Marejeo 

watu wa Wikipedia
wanawake wa Marekani
Aaron Swartz

Aaron Hillel Swartz (8 Novemba, 1986 – 11 Januari, 2013) alikuwa mtaalamu wa kompyuta, mjasiriamali, mwandishi, mratibu wa kisiasa, na mtapeli wa mtandao wa Marekani.

Alihusika katika maendeleo ya wavuti FEED FORMAT RSS, muundo wa kuchapisha wa Markdown, shirika la ubunifu mfumo wa wavuti .py, na alijiunga na tovuti ya habari ya kijamii Reddit miezi sita baada ya kuanzishwa.

Marejeo 

wanasayansi wa Marekani
Sandister Tei

Sandister Tei ni mtaalamu wa Vyombo vya habari wa nchini Ghana ambaye alikua mwanawikimedia wa mwaka mnamo Oktoba 2020 na Mwanzilishi mwenza wa Wikipedia Jimmy Wales. 

Yeye ndiye mwanzilishi na mfanyakazi wa kujitolea wa Kikundi cha Watumiaji cha Wikimedia Ghana.

Marejeo 

watu wa Wikipedia
wanawake wa Ghana
Emily Temple-Wood

Emily Temple-Wood (amezaliwa Mei 24 1994) ni mhariri wa Wikipedia wa Marekani ambaye anaenda kwa jina la Keilana kwenye tovuti. Anajulikana kwa juhudi zake za kukabiliana na athari na sababu za upendeleo wa kijinsia kwenye Wikipedia haswa kupitia uundaji wa nakala kuhusu wanawake katika sayansi.

Marejeo 
watu wa Wikipedia
Uwanja wa michezo wa 7 Machi

Uwanja wa michezo wa 7 Machi ni uwanja wa michezo wenye matumizi mbalimbali huko Ben Guerdane, nchini Tunisia, kilomita 560 kusini mashariki mwa Tunis. Una idadi ya viti 10,000 ambavyo kati yake 4,000 vipo katika mfomo wa kufunikwa. Kwa kawaida uwanja huu hutumiwa na US Ben Guerdane.

Tarehe 7 Machi ndiyo siku ambayo yalitokea mapigano ya Ben Guerdane mwaka 2016 nchini Tunisia. Yalikuwa mapigano kati ya vikosi vya usalama vya Tunisia na wanajihadi wa Islamic State (IS).

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha 
Viwanja vya michezo Tunisia
Lila Tretikov

Lila Tretikov (alizaliwa Olga (Lyalya) Tretyakova, Moscow, Umoja wa Kisovyeti. Januari 25, 1978) ni mhandisi na meneja wa Urusi na Marekani. Tretikov alizaliwa jijini

Baba yake alikuwa mtaalamu wa hesabu na mama alikuwa mtunzi wa filamu.

Marejeo 

wanawake wa Urusi
wanawake wa Marekani
Watu wa Wikipedia
Toodyay, Australia Magharibi

Toodyay ni mji kwenye Mto Avon katika Australia Magharibi, kilomita 85 kaskazini-mashariki mwa Perth, katika eneo linalojulikana kama "kanda la ngano" (Wheatbelt) la Australia. Mji ulijulikana kama Newcastle kati ya 1860 na 1910.

Idadi ya wakazi ilikuwa 1,362 kwenye mwaka 2021.

Makazi ya kwanza ya Wazungu yalijenwga hapa mwaka wa 1836. Baada ya mafuriko katika miaka ya 1850, eneo la mji lilihamishwa hadi eneo lake la sasa katika miaka ya 1860. Imeunganishwa na reli na barabara kwenda Perth. 

.

Marejeo 

Miji ya Australia
Dariusz Jemielniak

Dariusz Jemielniak (aliyezaliwa 17 Machi 1975) ni profesa kamili wa usimamizi, mkuu wa idara ya MINDS (Usimamizi katika Jumuiya za Mtandao na Dijitali) katika Chuo Kikuu cha Kozminski, mshirika wa kitivo katika Kituo cha Mtandao na Jamii cha Berkman Klein katika Chuo Kikuu cha Harvard, mwanachama sambamba. wa Chuo cha Sayansi cha Poland.

Masilahi yake yanahusu sayansi ya data ya kijamii na jamii shirikishi, miradi ya ushirikiano wazi (kama vile Wikipedia au F/LOSS), mkakati wa mashirika yenye maarifa mengi, jumuiya pepe. Mnamo 2015, alichaguliwa kwenye bodi ya wadhamini ya Wakfu wa Wikimedia.

Marejeo 
USLW DOM
USWCHSS
USW CHSS
Andrea James

Andrea Jean James (amezaliwa Januari 16, 1967) ni mwanaharakati wa haki za waliobadili jinsia kutoka Marekani, mtayarishaji wa filamu na mwanablogu.

Marejeo 

Watayarishaji Filamu wa Marekani
USW CHSS
USWCHSS
USLW DOM
Wanaharakati
Ira Brad Matetsky

Ira Brad Matetsky (alizaliwa 1962) ni mwanasheria na Mwanawikipedia wa Marekani.

Matetsky amekuwa mwanasheria tangu 1987. Amekuwa mshirika katika Ganfer Shore Leeds & Zauderer,  kampuni ya madai ya biashara ya New York City na kampuni ya sheria ya mali isiyohamishika, tangu 2004, akifanya kazi katika vikundi vyao vya mazoezi ya kesi na makazi yao ya ushirika na ya Majengo ya nyumba za kupangisha. Kabla ya kujiunga na Ganfer & Shore, Matetsky alikuwa wakili wa kesi katika Skadden, Arps, Slate, Meagher & Flom, ambapo alihudumu kama mshauri mkuu katika Goya Foods, Inc. Matetsky ni mhariri mkuu wa The Journal of In. -Chambers Practice  na mhariri wa Green Bag Almanac & Reader na Baker Street Almanac.  Matetsky ametajwa kama mtaalamu wa sheria na vyanzo vya habari ikiwa ni pamoja na CNBC, Vanity Fair, The Washington Post, na The National Law Journal.

Matetsky amekuwa mwanablogu mgeni wa blogu ya Eugene Volokh The Volokh Conspiracy.  Alipokuwa akifanya kazi katika Ganfer & Shore, Matetsky alimwakilisha Morris Talansky, akifungua kesi dhidi ya kampuni ya satelaiti ya Israeli ya ImageSat International kwa niaba yao mwaka wa 2007.  Kesi hiyo ilitupiliwa mbali mwaka uliofuata. 

Matetsky alianza kuhariri Wikipedia mwaka wa 2005 chini ya jina la mtumiaji Newyorkbrad, kusahihisha makosa ya kweli kuhusu - aliyefariki hivi majuzi - ukurasa wa Wikipedia wa William Rehnquist.  Matetsky alihudumu katika Kamati ya Usuluhishi ya Wikipedia ya Kiingereza kuanzia 2008 hadi 2014, na alijiunga tena mwaka wa 2017,  na kumfanya kuwa mwanachama aliyehudumu kwa muda mrefu zaidi katika Kamati hiyo.

Kufikia mwaka wa 2016, Matetsky pia anahudumu kama "werowance" (au rais) wa Wolfe Pack, shirika la mashabiki wa mpelelezi maarufu wa kubuni wa Rex Stout, Nero Wolfe. Mnamo 2015, Matetsky alihariri The Last Drive and Other Stories, mkusanyo wa kazi ya kwanza kabisa ya Stout iliyochapishwa.

Marejeo 
Wanasheria wa Marekani
watu wa Wikipedia
USWCHSS
USW CHSS
USLW DOM