LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Kilolopo

Kilolopo ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kilolopo nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 380,000. Pia kuna wasemaji nchini Myanmar na Laos. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilolopo iko katika kundi la Kingwi.

Viungo vya nje
lugha ya Kilolopo kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kilolopo 
lugha ya Kilolopo katika Glottolog
lugha ya Kilolopo kwenye Ethnologue

Lugha za China
Basili wa Antiokia

Basili wa Antiokia alikuwa Mkristo wa Siria anayeheshimiwa tangu kale na kukumbukwa kama mtakatifu mfiadini tarehe 20 Novemba.

Inaonekana aliuawa kwa ajili ya imani yake kabla ya mwaka 300.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki karne ya 3
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Siria
Kilolopo cha Kusini

Kilolopo ya Kusini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kilolopo ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 190,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilolopo ya Kusini iko katika kundi la Kingwi.

Viungo vya nje
lugha ya Kilolopo ya Kusini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kilolopo ya Kusini 
lugha ya Kilolopo ya Kusini katika Glottolog
lugha ya Kilolopo ya Kusini kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kilopi

Kilopi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wahani. Idadi ya wasemaji wa Kilopi haijulikani. Ijapo idadi ya Wahani ambao walikuwa huongea Kilopi imehesabiwa kuwa watu 15,000, siku hizi ni wachache mno ambao wangeweza kuzungumza lugha hiyo, yaani lugha ya Kilopi imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilopi iko katika kundi la Kingwi.

Viungo vya nje
lugha ya Kilopi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kilopi 
lugha ya Kilopi katika Glottolog
lugha ya Kilopi kwenye Ethnologue

Lugha za China
Mfalme Edmund

Mfalme Edmund (841/842 - Thetford, Uingereza, 20 Novemba 869/870) alikuwa mfalme wa Waangli wa Mashariki, (leo Norfolk na Suffolk) katika kipindi kigumu cha karne ya 9, nchi iliposumbuliwa sana na Waviking.

Anaheshimiwa tangu kale kama mtakatifu, somo wa Uingereza.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Maisha
Kisha kuzaliwa mwaka 841 hivi, Edmund alipambana na Wadani waliozoea kushambulia Britania, halafu kudai pesa nyingi ili kujiondokee salama. 

Kumbe mwaka 869 Edmund alikataa, lakini alishindwa vitani na kutekwa. 

Edmund aliahidiwa ataachiwa uhai na ufalme akikataa imani yake na kukubali himaya ya Wadani. Hata hivyo alikataa mara mbili mpaka akachomwa kwa mishale. 

Amezikwa Beadoricesworth, leo Bury St. Edmund, kilometa 50 kutoka Cambridge. 

Kifo chake kikawa pia mwisho wa ufalme wa Anglia Mashariki, lakini ushujaa wake haujasahaulika, akawa kielelezo cha wengi huko Uingereza. Kabla karne hiyo haijaisha, sarafu ilitolewa enzi ya uhai wake ilikuwa inaitwa “penny ya Mt. Edmund”.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 841
Waliofariki 870
Wafalme na malkia wa Uingereza
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uingereza
Maria kutolewa hekaluni

Bikira Maria Kutolewa Hekaluni ni kumbukumbu ya liturujia inayoadhimishwa na Wakatoliki na Waorthodoksi tarehe 21 Novemba.

Msingi
Adhimisho linatokana na habari ambayo haipatikani katika Agano Jipya, ila katika Injili ya Yakobo. Humo inasimuliwa kwamba wazazi wa Bikira Maria, Yohakimu na Ana, ambao hawakuwa na watoto, walipata ujumbe kutoka mbinguni kwamba watapata mtoto. 

Kama shukrani ya kupata mtoto wa kike, akiwa bado mdogo walimleta katika Hekalu la Yerusalemu ili kumweka wakfu kwa Mungu. 

Huko alibaki hadi alipotolewa kwa Yosefu.

Asili
Sikukuu ilianzishwa kuhusiana na kutabaruku Basilika jipya la Mtakatifu Maria, lililojengwa mwaka 543 na kaisari Justinian I karibu na mabaki ya Hekalu la Yerusalemu.

Kutoka Ukristo wa mashariki sikukuu ilienea katika monasteri za Italia Kusini katika karne ya 9, ikaingia katika liturujia ya Papa wa Avignon mwaka 1372 kwa agizo la Papa Gregori XI.

Picha

Tanbihi

Viungo vya nje

 The Entry of the Most Holy Mother of God into the Temple Orthodox Icon and Synaxarion
 Feast of the Presentation of the Blessed Virgin Mary - Catholic Encyclopedia article
 Foley O.F.M., Leonard. "Presentation of Mary",Saint of the Day, Lives, Lessons, and Feast, (revised by Pat McCloskey O.F.M.), Franciscan Media, ISBN 978-0-86716-887-7 
 Butler, Alban. "The Presentation of the Blessed Virgin Mary", The Lives of the Fathers, Martyrs and Other Principal Saints, Vol. III 

Sikukuu za Ukristo
Bikira Maria
Mizungu

Mizungu ni kauli zenye picha na mafumbo zinazoonesha ukinzani wa fikra au tukio.

Mara nyingi mizungu hutumika kwenye hadithi za soga na kwenye mivigha.

Mifano ya mizungu ni:
1. Miti yote nitapanda ila mtalawanda unanishinda - maana yake mpapai.
2. Embe limeiva nyumbani ila nashindwa kulila - maana yake dada au ndugu yangu wa kike.

Fasihi
Sesilia

Sesilia (kwa Kilatini Caecilia) alikuwa mwanamke Mkristo wa mjini Roma katika karne ya 2 na ya 3 BK. 

Anaheshimiwa kama mtakatifu bikira mfiadini na somo wa wanamuziki kwa sababu inasimuliwa kwamba hao walipokuwa wakiimba kwenye arusi yake, mwenyewe "alikuwa akimuimbia Bwana moyoni". 

Sikukuu yake inaadhimishwa na madhehebu mbalimbali tarehe 22 Novemba.

Picha

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

The Life, Miracles and Martyrdom of St. Cecilia of Rome, Virgin and Martyr of the Christian Church 
Here Followeth of St. Cecilia, Virgin and Martyr in Caxton's translation of the Golden Legend
Catholic Online - Saints & Angels: St. Cecilia
Order of Saint Cecilia 
St. Cecilia at the Christian Iconography website

Waliozaliwa karne ya 2
Mabikira
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Mivigha

Mivigha ni sherehe zinazofanywa na makabila mbalimbali kwa lengo au tukio maalumu la kabila husika.

Sherehe hizo mara nyingi huambatana na matukio mbalimbali kulingana na jamii husika, kwa mfano kucheza ngoma ya kabila husika.

Mfano wa mivigha ni sherehe za jando na unyago zinazofanywa na jamii mbalimbali kwa namna tofautitofauti kwa madhumuni au kusudi la kuwafundisha na kuwaasa vijana katika maisha yao ya kila siku.

Mara nyingi katika jamii za Kiafrika, hasa Tanzania, neno "jando" linahusisha malezi kwa vijana (wanaume) na "unyago" linahusisha malezi kwa vijana (wanawake) ingawa yapo baadhi ya makabila, ambapo maneno hayo yanahusishwa kama ni mafunzo kwa wote, bila kujali vijana wa kiume au wa kike.

Jando na unyago huhusisha kuingia kwa mwanajamii kwenye kundi la watu wa aina fulani kutoka kundi la aina nyingine. Mfano harusi, kutawazwa chifu n.k.

Katika sherehe hizi pia mtu hutolewa kutoka kundi la watoto na kuingia kundi la watu wazima. 

Katika mivigha kuna wahusika wa aina kuu tatu:
(i) Mtendaji/Watendaji - Ni wale wote wanaoshiriki kutenda ile dhana ya kuwatoa watu kutoka kundi moja kwenda kundi lingine.
(ii) Watendwa - Ni wale wanaoingia kutoka kundi moja kwenda lingine. Hawa ndio ambao vitendo vinafanyika juu yao ili waone na wajifunze na ikiwezekana wavifanyie utekelezaji.
(iii) Waangaliaji - Ni wale wanaoangalia mambo yanayotendeka bila wao kushiriki katika kucheza au kuimba au kutoa mafunzo. Wao wanaangalia tu.

Jamii nyingi za Kiafrika, hasa Tanzania, inaamini kwamba mivigha ina umuhimu mkubwa katika jamii zao. Umuhimu ni:
 Kufundisha kazi, kama vile: kilimo, ufugaji n.k
 Kuhimiza umuhimu wa ujasiri katika maisha
 Kufundisha suala zima la unyumba na malezi
 Hufundisha umuhimu wa umoja na mshikamano katika maisha.

Lugha
Fasihi
Utamaduni
Jamhuri Jazz Band

ilikuwa bendi ya muziki wa dansi kutoka Dar es Salaam, Tanzania. Bendi ilianzishwa katika miaka ya 1950 hivi.

Historia na mtindo wa uimbaji

Bendi hii ilianza kwenye miaka ya 50 ikiwa ikijulikana kama Yanga Nyamwezi Band, Kiukweli ilikuwa ni Young Nyamwezi Band, bendi iliyokuwa imetengenezwa kwa ajili ya Vijana toka Tabora waliokuja kukata mkonge katika mashamba ya mkonge yaliyokuweko Tanga miaka hiyo. Na baada ya Uhuru ikajulikana kama Jamhuri Jazz Band, kifupi JJB japo kifupi hicho baadaye kilidaiwa kuwa kilikuwa kifupi cha jina mwenye bendi Joseph Bagabuje. 

Wakati wa uhai wa Jamhuri Jazz bendi Tanga kulikuwa kuna waka moto kwa vikundi maarufu katika Afrika ya Mashariki kuwa vyote katika mji huo. Atomic Jazz, Amboni Jazz, Lucky Star, Black Star. Kwa vyovyote Tanga ulikuwa mji wa starehe wakati huo, hasa  kwa kufuatia kuwa kulikuweko na bendi nyingine ambazo hazikuwa maarufu labda kutokana na aina ya muziki zilizokuwa zinapiga. Kama vile ile bendi ya Magoa The Love Bugs ambayo ndiyo hatimaye ilikuja kuwa The Revolutions na sasa Kilimanjaro Band.

Tazama pia
Urafiki Jazz Band
Western Jazz Band
Morogoro Jazz Band
DAR International

Viungo vya Nje
http://wanamuzikiwatanzania.blogspot.com/2016/01/jamhuri-jazz-band-ilikuwa-na-mutamu-wake.html katika blogu ya Anko Jay Kitime
Bendi za muziki wa Tanzania
Muziki wa dansi
Flaviano wa Kostantinopoli

Flaviano wa Konstantinopoli (kwa Kigiriki Φλαβιανος, Phlabianos; kwa Kilatini Flavianus; alifariki Hypaepa, Lydia, leo Uturuki, 11 Agosti 449), alikuwa Patriarki wa Konstantinopoli tangu 446 hadi 449. 

Anaheshimiwa tangu kale na Wakatoliki na Waorthodoksi  kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Februari, 17 Februari na pia 24 Novemba.

Maisha 
Flaviano alikuwa mlinzi wa vyombo vitakatifu vya Kanisa la Konstantinopoli. Kutokana na sifa yake ya utakatifu alichaguliwa kuwa askofu mkuu wa jiji hilo.

Alipowekwa wakfu na kutawazwa, kaisari Theodosius II alikuwa Kalsedonia. Towashi wake Khrisafyo alijaribu kumdai Flaviano zawadi ya dhahabu kwa ajili ya kaisari, lakini alipokataliwa alifanya njama dhidi yake kwa kumuunga mkono Eutike, mpinzani wa Flaviano.

Flaviano aliongoza mtaguso wa maaskofu 40 huko Konstantinopoli tarehe 8 Novemba 448 ili kumaliza mgogoro kati ya askofu mkuu wa Sardi na maaskofu wawili wa kanda yake. Hapo askofu Eusebius wa Dorylaeum alileta shtaka dhidi ya Eutike. Flaviano alitaka apewa muda wa kuonywa, lakini sinodi ilimuondoa Eutike.

Kwa kuwa huyo alilalamika na kupata sapoti ya Dioskoro I wa Aleksandria, kaisari aliitisha mtaguso mwingine huko Efeso. Huko tarehe 8 Agosti 449, Eutike na Dioskoro walimshambulia vikali Flaviano ambaye siku tatu baadaye alifariki dunia kutokana na mapigo aliyoyapata.

Matokeo
Papa Leo I, ambaye wajumbe wake walipuuziwa katika huo mtaguso, alilalamika kwa kuuita "sinodi ya wizi" akafuta maamuzi uliyoyatoa.

Baada ya Theodosius II kufa mwaka 450, dada yake Pulkeria alirudi madarakani, akioana na afisa Marchano, ambaye akawa kaisari. Hao wawili walirudisha masalia ya Flaviano Konstantinopoli kwa namna ya "maandamano ya ushindi ... si mazishi". 

Mtaguso wa Kalsedonia (451) alilaani mafundisho ya Eutike, alithibitisha "Hati kwa Flaviano" ya Papa Leo (barua 28 na kumtangaza Flaviano kuwa mfiadini.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo
 Evagrius Scholasticus. ii. 2. etc.
 Facund, Pro Trib. Capit. viii. 5; xii. 5.
 Papa Leo I Epp. 23, 26, 27, 28, 44.
 Liberatus wa Karthago Breviar. xi. xii.
 Nicephorus Callistus Xanthopoulos, Constant. xiv. 47.
 Sozomen H. E. ix. 1.
 Teofane muungamadini, Chronology pp. 84–88.

Marejeo

Viungo vya nje
 
St Flavian of Constantinople Orthodox Synaxarion (February 18)

Waliofariki 449
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Katerina wa Aleksandria

Katerina wa Aleksandria (kwa Kigiriki ἡ Ἁγία Αἰκατερίνα ἡ Μεγαλομάρτυς; 282-305 hivi) alikuwa bikira Mkristo wa Aleksandria, Misri ambaye aliuawa kwa amri ya kaisari Maxentius mwanzoni mwa karne ya 4. 

Kadiri ya mapokeo, alikuwa wa ukoo maarufu tena msomi. Kisha kuongokea Ukristo akiwa na umri wa miaka 14, aliongoza watu mia kadhaa kumfuata katika dini hiyo. 

Tangu alipofia dini anaheshimiwa na Wakristo wa madhehebu mbalimbali kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Novemba au 25 Novemba.

Picha

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Allen, Prudence, The concept of woman: the Aristotelian revolution, 750 BC-AD 1250, 1997 (2nd edn.), Wm. B. Eerdmans Publishing, ISBN 978-0-8028-4270-1
 Walsh, Christine. The Cult of St Katherine of Alexandria in Early Medieval Europe, (Ashgate 2007)

Viungo vya nje

Passio sanctae Katharinae — 11th century (between 1033–1048); at Latin Wikisource
Details of Saint Catherine's life  — Saint Catherine Orthodox Church; includes a gallery of icons of the saint
St Catherine's church in Muhu island (Estonia) 
Representations of Saint Catherine
St. Catherine of Alexandria at the Christian Iconography web site
"The Life of St. Catherine, Virgin and Martyr" from the Caxton translation of the Golden Legend
Colonnade Statue St Peter's Square

Waliozaliwa 282
Waliofariki 305
Mabikira
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Aftonbladet

Aftonbladet (kwa Kiswidi: "gazeti la jioni") ni gazeti la siku nyingi nchini Uswidi. Lilianzishwa mwaka 1830. Kwa sasa linamilikiwa na Schibsted, kampuni ya Norway (91%).

Waandishi wa habari 

Amelia Adamo
Carl Jonas Love Almqvist
Anna Lisa Andersson
Lasse Anrell
Robert Aschberg
Simon Bank
Per Bjurman
Olof Brundin
Oisín Cantwell
Maria Cederschiöld
Nima Daryamadj
Torsten Ehrenmark
Gunnar Fredriksson
Sigurd Glans
Jan Guillou
Johan Hakelius
Urban Hamid
Carl Hamilton
Wendela Hebbe
Peter Kadhammar
Katrine Kielos
Nuri Kino
Helle Klein
Robert Laul
Anders Lindeberg
Åsa Linderborg
Herman Lindqvist
Willy Maria Lundberg
Viveca Lärn
Karin Magnusson
Liza Marklund
Sven Melander
Lena Mellin
Erik Niva
Daniel Nyhlén
Bengt Olvång
Henrik Bernhard Palmær
Jens Peterson
Magnus Ringman
Lena K Samuelsson
Ronnie Sandahl
Lars Sandlin
Alex Schulman
Göran Skytte
Yrsa Stenius
Oscar Patric Sturzen-Becker
Helena Stålnert
Lars Svedgård
Olle Svenning
Kerstin Thorvall
Maria Trägårdh
Fredrik Virtanen
Axel Wallengren
Jennifer Wegerup
Arne Weise
Monica Zak
Anna von Zweigbergk

Mhariri 
 1830–1851 – Lars Johan Hierta
 1852–1855 – Carl Bergstedt
 1856–1857 – Per Erik Svedbom
 1857–1874 – August Sohlman
 1869–1870 – Wilhelm Dufva
 1874–1874 – Carl-Erik Ekgren
 1874–1876 – Adolf Hedin
 1876–1879 – Peter August Gödecke
 1879–1884 – Johan Spilhammar
 1884–1887 – Gustaf Retzius
 1887–1890 – Ernst Beckman
 1890–1921 – Harald Sohlman
 1921–1923 – Verner Söderberg
 1923–1924 – Elof Lindström
 1924–1932 – Teodor Telander
 1933–1956 – Per-Gustaf Peterson
 1952–1956 – Sigvard Malmberg
 1956–1961 – Allan Fagerström
 1961–1962 – Sven Sörmark
 1961–1965 – Kurt Samuelsson 
 1966–1969 – Sven Sörmark
 1966–1980 – Gunnar Fredriksson
 1969–1970 – Gunnar Arvidson
 1971–1981 – Gösta Sandberg
 1980–1982 – Carl Johan Åberg
 1981–1985 – Gary Engman
 1982–1987 – Yrsa Stenius 
 1985–1987 – Rolf Alsing
 1987–1997 – Thorbjörn Larsson
 1987–2001 – Rolf Alsing 
 1997–2007 – Anders Gerdin
 2000–2009 – Kalle Jungkvist 
 2001–2010 – Helle Klein 
 2008–2015 – Jan Helin
 2010– – Karin Pettersson 
 2016–  – Sofia Olsson Olsén

Uswidi
Vijili wa Salzburg

Vijili wa Salzburg (kwa Kilatini Vergilius,  kwa Kigaelic Feirgil, 700 hivi - 27 Novemba 784) alikuwa mmonaki na mwanaastronomia kutoka Eire.

Mnamo mwaka 743 alihamia Ufaransa, ambapo alipokewa na mfalme Pipino Mfupi.

Baada ya kuishi miaka miwili huko Cressy, karibu na Compiègne, alikwenda Bavaria, kwa mwaliko wa mtemi Odiloni wa Bavaria, aliyemfanya askofu wa Salzburg (leo nchini Austria) mwaka 748. 

Alijitahidi sana kueneza Ukristo kati ya wananchi wa Karinthia. 

Alitangazwa mtakatifu na papa Gregori IX mwaka 1233.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake .

Mafundisho kuhusu umbo la Dunia
Vijili alifundisha Dunia kuwa na umbo la tufe na uwezekano wa kuwepo kwa watu kwenye upande wa pili wa Dunia. Alishtakiwa mbele ya Papa wa Roma kuwa fundisho lake halikulingana na maandiko matakatifu. Hata hivyo aliweza kujitetea kwa kudokeza kuwa kama watu wako kwenye upande wa pili wa Dunia ni pia watoto wa Adamu walioathirika sawa na dhambi na ukombozi kama watu wote upande huu uliojulikana.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
M. Tangl, Die Briefe des heiligen Bonifatius und Lullus, Berlin, 1916
H. Lõwe, Ein literarischer Widersacher des bonifatius. Virgil von Salzburg und die Kosmographie des Aethicus Hister, in «Abhandlungen der geistes- und sozialwissenschaftlichen Klasse, Akademie der Wissenschaften und der Literatur», Mainz, 11, 1951
M. L. W. Laistner, Thought and Letters in Western Europe: A.D. 500 to 900, Ithaca, 1955 ISBN 0-8014-9037-5

Viungo vya nje
 Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (de)
 Biografie des Erzbistums München (de) 

Waliozaliwa 700
Waliofariki 784
Wamonaki
Wakolumbani
Wamisionari
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ireland
Watakatifu wa Austria
Wanaastronomia wa Ireland
Fred Rogers

Frederick McFeely "Fred" Rogers (20 Machi, 1928 - 27 Februari 2003) alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya nje 
 

Waliozaliwa 1928
Waliofariki 2003
Women Jazz Band

ilikuwa bendi ya muziki wa dansi kutoka Dar es Salaam, Tanzania. Bendi ilianzishwa na mnamo 1965 ikiwa na wanawake tupu, lakini baadaye ilileta wanaume kwenye upande wa kupiga vyombo.

Historia yake

Mwaka 1965 kundi jipya la muziki la aina yake lilianzishwa Tanzania. Lilikuwa ni bendi ya akina mama watupu. Akina mama hawa, wengine wakiwa wafanya kazi wa Government Press walijichagua na kuanza kuhudhuria mafunzo ya muziki chini ya yule mwanamuziki mahiri Mzee Mayagilo aliyekuwa kiongozi wa shughuli za muziki katika Jeshi la Polisi. 

Akina mama hawa wakawa chini ya kitengo cha Polisi Jazz Band, wakaanza kufanya mazoezi ya nguvu. Bendi hiyo ya akina mama ilikuwa chini ya TANU Youth League. Wakati wakianza shughuli hii walikuwa hawana ujuzi wowote wa muziki. Kutokana na jitihada waliyofanya taratibu wakaanza kufanya maonyesho yao hasa kwenye hafla za serikali na Chama tawala wakati huo.

Tarehe 31 Mei 1966 Women Jazz band iliingia katika studio za RTD na kurekodi nyimbo sita. Nazo ni:
Tumsifu Mheshimiwa
Leo Tunafuraha
Mwalimu Kasema
Women Jazz
Sifa nyingi tuwasifu viongozi
TANU yajenge nchi.

Washirika wakuu
Washiriki katika bendi hiyo walikuwa;
Mary Kilima- Mwimbaji
Juanita Mwegoha-Mwimbaji
Siwema Salum- Mwimbaji
Rukia Hassan- Mwimbaji
Kijakazi Mbegu- Solo Guitar
Mwanjaa Ramadhan-Bass Guitar
Chano Mohammed-Rhythm Guitar
Tatu Ally-Alto Sax
Mina Tumaini-Tenor Sax
Anna Stewart-Alto Sax
Rukia Mbaraka-Tenor Sax
Lea Samweli-Bongos
Josephine James-Drums
Zainab Mbwana-Maracass
Tale Mgongo-Timing.

Mapokezi katika jamii na kuvunjika kwa kundi
Women Jazz ilipata umaarufu kiasi cha kuanza kufanya safari nje ya Tanzania, na kuweza kufanya maonyesho Nairobi na Mombasa, baada ya kutembelea miji kadhaa nchini Tanzania. Wakati wa matayarisho ya kwenda China kundi lilisambaratika. Kikubwa kilichosababisha hili ilikuwa ni wanamuziki kuona hawapati chochote kutokana na mapato yaliyotokana na muziki.

Tazama pia
Shaw Hassan
Msondo Ngoma
Kilwa Jazz
OSS
DDC Mlimani Park

Viungo vya Nje
http://wanamuzikiwatanzania.blogspot.com/2011/10/women-jazz-band-bendi-ya-akina-mama.html  katika blogu ya Ank Jay Kitime
Bendi za muziki wa Tanzania
Muziki wa dansi
Roskosmos

Roskosmos (rus. Роскосмос) ni jina la kifupi la shirika la serikali ya Urusi kwa shughuli za kiraia kwenye anga-nje. Jina kamili kwa Kirusi ni Государственная корпорация по космической деятельности (gosudarstvenaya korporatsiya po kosmocheskoi deyatelnosti "shirika ya kiserikali ya shughuli za angani").

Shirika hili lilianzishwa tarehe 1 Januari 2016 kwa amri ya rais Putin likachukua nafasi ya mamlaka ya kitangulizi yenye jina lilelile.ROSKOSMOS iliyounganishwa na Shirika la Roketi na anga-nje (Объединенная ракетно-космическая корпорация, United Rocket and Space Corporation)iliyowahi kutengeneza vyombo vya anga.

Roskosmos mpya inahusika na miradi yote ya kiraia (tofauti na miradi ya kijeshi) ya Urusi kwenye anga. Makao makuu yapo Moscow na kituo cha kufunza wanaanga kipo kwenye "Mji wa nyota" (Swjosdny Gorodok). Kituo cha kurusha roketi kinapatikana Baikonur nchini Kazakhstan iliyokuwa kituo cha Umoja wa Kisovyeti.

Kwa ujumla shirika la Roskosmos linachukua nafasi ya taasisi mbalimbali zilizohusika zamani ya ukomunisti katika Umoja wa Kisovyeti kupanga, kutengeneza na kutoa roketi na vyombo vya angani kama vile Sputnik 1, Soyuz na MIR.

Wanaanga Warusi (zamani za Umoja wa Kisovyeti)

Marejeo

Viungo vya Nje
 Tovuti ya Roskosmos, kwa Kirusi na Kiingereza 
RKA home page in English 
Russian Space Program
The future of the Russian space program . Infographics from RIA Novosti.

Usafiri wa anga-nje
Urusi
Kimaonan

Kimaonan ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wamaonan. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kimaonan imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kwa vile kuna Wamaonan 107,000, maana wengi hawawezi kuongea Kimaonan, lugha imo hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimaonan iko katika kundi la Kikam-Sui.

Viungo vya nje
lugha ya Kimaonan kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimaonan 
lugha ya Kimaonan katika Glottolog
lugha ya Kimaonan kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Huishui ya Kati

Kihuishui ya Kati ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kihuishui ya Kati imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihuishui ya Kati iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kihuishui ya Kati kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kihuishui ya Kati 
lugha ya Kihuishui ya Kati katika Glottolog
lugha ya Kihuishui ya Kati kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Mashan ya Kati

Kimashan ya Kati ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimashan ya Kati imehesabiwa kuwa watu 70,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimashan ya Kati iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimashan ya Kati kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimashan ya Kati 
lugha ya Kimashan ya Kati katika Glottolog
lugha ya Kimashan ya Kati kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Huishui ya Mashariki

Kihuishui ya Mashariki ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kihuishui ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 14,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihuishui ya Mashariki iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kihuishui ya Mashariki kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kihuishui ya Mashariki 
lugha ya Kihuishui ya Mashariki katika Glottolog
lugha ya Kihuishui ya Mashariki kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Qiandong ya Mashariki

Kiqiandong ya Mashariki ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiqiandong ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 350,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiqiandong ya Mashariki iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiqiandong ya Mashariki kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiqiandong ya Mashariki 
lugha ya Kiqiandong ya Mashariki katika Glottolog
lugha ya Kiqiandong ya Mashariki kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Xiangxi ya Mashariki

Kixiangxi ya Mashariki ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kixiangxi ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 80,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kixiangxi ya Mashariki iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kixiangxi ya Mashariki kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kixiangxi ya Mashariki 
lugha ya Kixiangxi ya Mashariki katika Glottolog
lugha ya Kixiangxi ya Mashariki kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Horned

Kimiao ya Horned ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimiao ya Horned imehesabiwa kuwa watu 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimiao ya Horned iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimiao ya Horned kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimiao ya Horned 
lugha ya Kimiao ya Horned katika Glottolog
lugha ya Kimiao ya Horned kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Maua Makubwa

Kimiao ya Maua Makubwa (pia Kia-Hmao) ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimiao ya Maua Makubwa imehesabiwa kuwa watu 300,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimiao ya Maua Makubwa iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimiao ya Maua Makubwa kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimiao ya Maua Makubwa 
lugha ya Kimiao ya Maua Makubwa katika Glottolog
lugha ya Kimiao ya Maua Makubwa kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Luopohe

Kimiao ya Luopohe ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimiao ya Luopohe imehesabiwa kuwa watu 61,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimiao ya Luopohe iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimiao ya Luopohe kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimiao ya Luopohe 
lugha ya Kimiao ya Luopohe katika Glottolog
lugha ya Kimiao ya Luopohe kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kiguiyang-Kaskazini

Kiguiyang ya Kaskazini ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiguiyang ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 84,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiguiyang ya Kaskazini iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiguiyang ya Kaskazini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiguiyang ya Kaskazini 
lugha ya Kiguiyang ya Kaskazini katika Glottolog
lugha ya Kiguiyang ya Kaskazini kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Huishui ya Kaskazini

Kihuishui ya Kaskazini ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kihuishui ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 70,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihuishui ya Kaskazini iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kihuishui ya Kaskazini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kihuishui ya Kaskazini 
lugha ya Kihuishui ya Kaskazini katika Glottolog
lugha ya Kihuishui ya Kaskazini kwenye Ethnologue

Lugha za China
Södermalm

Södermalm ni wilaya ya Stockholm, mji mkuu wa Uswidi. Inaenea katika kisiwa chake.

Mitaa na viwanja 
Götgatan na Hornsgatan mitaa mikuu ya Södermalm. Mariatorget ni uwanja mkubwa.

Viungo vya nje

 Tourist guide  (English)

Stockholm
Urundi

Urundi (kwa tahajia ya Kifaransa pia Ouroundi) ni jina la kihistoria kwa nchi ya Burundi. Wajerumani waliita nchi "Urundi" walipoanza kueneza utawala wao juu ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. 

Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia eneo hili lilivamiwa na jeshi la Ubelgiji kutoka koloni la Kongo ya Kibelgiji na kuwa eneo la kudhaminiwa chini ya Ubelgiji baadaye. Wabelgiji wakaitawala pamoja na Rwanda kwa jina la "Ruanda-Urundi" hadi uhuru kwenye mwaka 1962 na tangu wakati ule nchi inaitwa rasmi "Burundi".

Inaonekana ya kwamba Wajerumani walipoanza kutumia umbo la "Urundi" walifuata kawaida ya lugha ya Kiswahili badala ya jina la wenyewe ambapo silabi kwa mahali ni "Bu-" si "U-" jinsi ilivyo kwa Kiswahili.

Historia ya Burundi
Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Charles de Foucauld

Charles Eugène de Foucauld (Strasbourg, 15 Septemba 1858 – Tamanrasset, 1 Desemba 1916) alikuwa mmonaki  na padri Mkatoliki kutoka Ufaransa aliyekwenda kuishi peke yake kati ya Watuareg wa Sahara katika nchi ya Algeria ya leo hadi alipouawa. 

Papa Benedikto XVI alimtangaza mwenye heri tarehe 13 Novemba 2005, Papa Fransisko akamtangaza mtakatifu tarehe 15 Mei 2022.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Desemba.

Maisha
Kabla ya uongofu wake mwishoni mwa Oktoba 1886, Charles alikuwa ofisa wa Jeshi la Ufaransa huko Moroko, alipoanza kuguswa na mambo ya dini.

Mwaka 1890 alijiunga na Watrapisti lakini aliwaacha mwaka 1897 ili kufuata wito mwingine wa pekee zaidi.

Baada ya kuishi peke yake karibu na Waklara wa Nazareti, mwaka 1901 alipata upadirisho akaenda kuishi jangwani.

Aliuawa mwaka 1916 nje ya ngome aliyojenga ili kulinda Watuareg na anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mfiadini. 

Ingawa akiwa hai hakupata wafuasi, mfano na maandishi yake vilichangia uanzishaji wa mashirika na vyama kadhaa duniani kote, kama vile Ndugu Wadogo wa Yesu, Dada Wadogo wa Yesu na Ndugu Wadogo wa Injili.

Maandishi
 Reconnaissance au Maroc, 1883-1884. 4 vols. Paris: Challamel, 1888.
 Dictionnaire Touareg–Français, Dialecte de l'Ahaggar. 4 vols. Paris: Imprimerie nationale de France, 1951-1952.
 Poésies Touarègues. Dialecte de l'Ahaggar. 2 vols. Paris: Leroux, 1925-1930.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Lay Fraternity , Lay Fraternity Page
Facebook Group, Brother Charles' Facebook page
Lay Fraternity in Canada, Canadian Lay Fraternity Page
Association Famille Spirituelle Charles de Foucauld (Spiritual Family of Charles de Foucauld)
Názáret, a Hungarian website about Charles de Foucauld and his spirituality
"Charles de Foucauld"  at Jesus Caritas
"Books by or about Charles de Foucauld"  at Jesus Caritas

Marejeo mengine
Casajus, Dominique (1997). "Charles de Foucauld et les Touaregs, Rencontre et Malentendu". Terrain 28: 29-42.
Casajus, Dominique (2009). Charles de Foucauld: Moine et Savant. CNRS Éditions. ISBN 9782271066312.
Chatelard, Antoine (2000). La Mort de Charles de Foucauld. Karthala Editions. ISBN 9782845861206.
Fournier, Josette (2007). Charles de Foucauld: Amitiés Croisées. Éditions Cheminements. ISBN 9782844785695.
Galand, Lionel (1999). Lettres au Marabout. Messages Touaregs au Père de Foucauld. Paris, Belin, 1999.
Wright, Cathy (2005). Charles de Foucauld - Journey of the Spirit. Pauline Books and Media. ISBN  9780819815767.

Waliozaliwa 1858
Waliofariki 1916
Wapelelezi kutoka Ufaransa
Wapelelezi wa Afrika
Wamonaki
Mapadri
Wakaapweke
Wamisionari
Watawa waanzilishi
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ufaransa
Watakatifu wa Algeria
Kimiao cha Mashan ya Kaskazini

Kimashan ya Kaskazini ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimashan ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 35,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimashan ya Kaskazini iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimashan ya Kaskazini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimashan ya Kaskazini 
lugha ya Kimashan ya Kaskazini katika Glottolog
lugha ya Kimashan ya Kaskazini kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Qiandong ya Kaskazini

Kiqiandong ya Kaskazini ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiqiandong ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 1,250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiqiandong ya Kaskazini iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiqiandong ya Kaskazini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiqiandong ya Kaskazini 
lugha ya Kiqiandong ya Kaskazini katika Glottolog
lugha ya Kiqiandong ya Kaskazini kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Maua Madogo

Kimiao ya Maua Madogo ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimiao ya Maua Madogo imehesabiwa kuwa watu 84,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimiao ya Maua Madogo iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimiao ya Maua Madogo kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimiao ya Maua Madogo 
lugha ya Kimiao ya Maua Madogo katika Glottolog
lugha ya Kimiao ya Maua Madogo kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kiguiyang-Kusini

Kiguiyang ya Kusini ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiguiyang ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 28,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiguiyang ya Kusini iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiguiyang ya Kusini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiguiyang ya Kusini 
lugha ya Kiguiyang ya Kusini katika Glottolog
lugha ya Kiguiyang ya Kusini kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Mashan ya Kusini

Kimashan ya Kusini ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimashan ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimashan ya Kusini iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimashan ya Kusini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimashan ya Kusini 
lugha ya Kimashan ya Kusini katika Glottolog
lugha ya Kimashan ya Kusini kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Qiandong ya Kusini

Kiqiandong ya Kusini ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiqiandong ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 500,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiqiandong ya Kusini iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiqiandong ya Kusini kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiqiandong ya Kusini 
lugha ya Kiqiandong ya Kusini katika Glottolog
lugha ya Kiqiandong ya Kusini kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kiguiyang-Kusini-Magharibi

Kiguiyang ya Kusini-Magharibi ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiguiyang ya Kusini-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 70,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiguiyang ya Kusini-Magharibi iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kiguiyang ya Kusini-Magharibi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kiguiyang ya Kusini-Magharibi 
lugha ya Kiguiyang ya Kusini-Magharibi katika Glottolog
lugha ya Kiguiyang ya Kusini-Magharibi kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Huishui ya Kusini-Magharibi

Kihuishui ya Kusini-Magharibi ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kihuishui ya Kusini-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 56,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihuishui ya Kusini-Magharibi iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kihuishui ya Kusini-Magharibi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kihuishui ya Kusini-Magharibi 
lugha ya Kihuishui ya Kusini-Magharibi katika Glottolog
lugha ya Kihuishui ya Kusini-Magharibi kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Mashan ya Magharibi

Kimashan ya Magharibi ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimashan ya Magharibi imehesabiwa kuwa watu 14,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimashan ya Magharibi iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kimashan ya Magharibi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimashan ya Magharibi 
lugha ya Kimashan ya Magharibi katika Glottolog
lugha ya Kimashan ya Magharibi kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Xiangxi ya Magharibi

Kixiangxi ya Magharibi ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina inayozungumzwa na Wamiao. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kixiangxi ya Magharibi imehesabiwa kuwa watu 820,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kixiangxi ya Magharibi iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kixiangxi ya Magharibi kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kixiangxi ya Magharibi 
lugha ya Kixiangxi ya Magharibi katika Glottolog
lugha ya Kixiangxi ya Magharibi kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiao cha Kichina

Kihmong-Shua (au Kimiao ya Kichina) ni lugha ya Kihmong-Mien nchini Uchina na Vietnam inayozungumzwa na Wamiao. Baadhi ya lugha za Kimiao, Kihmong-Shua imeathiriwa na lugha za Kichina kama Kimandarin zaidi ya zote. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kihmong-Shua imehesabiwa kuwa watu 250,000 nchini Uchina na 2000 nchini Vietnam. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihmong-Shua iko katika kundi la Kihmongiki.

Viungo vya nje
lugha ya Kihmong-Shua kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kihmong-Shua 
lugha ya Kihmong-Shua katika Glottolog
lugha ya Kihmong-Shua kwenye Ethnologue

Lugha za China
Lugha za Vietnam
Klementina Anuarite

Maria Klementina Anuarite Nengapeta (Wamba, 29 Desemba 1939 – 1 Desemba 1964) alikuwa mtawa wa shirika la masista wa Familia Takatifu huko Bafwabaka,(leo katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo). 

Aliuawa mwaka 1964 na Colonel Pierre Colombe, kiongozi mmojawapo wa waasi wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyoitwa Simba revolt, kwa sababu alikataa kufanya naye ngono. 

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 15 Agosti 1985.  

Ni mwanamke wa kwanza wa Kibantu kupewa heshima hiyo. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifodini chake, 1 Desemba.

Tanbihi

Viungo vya nje
Biography of Anuarite Nengapeta Marie-Clementine (Dictionary of African Christian Biography)

Waliozaliwa 1939
Waliofariki 1964
Mabikira
Wafiadini Wakristo
Wenye heri wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Saba abati

Saba Abati (Mutalaska, karibu na Caesarea Mazaca, Kapadokia, leo nchini Uturuki, 439 – Yerusalemu, leo nchini Israeli/Palestina, 532), alikuwa mmonaki padri aliyeanzisha monasteri kadhaa, ambazo kati yake maarufu zaidi ni ile yenye jina lake (Mar Saba). 

Tangu kifo chake anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Desemba.

Jina
Jina hilo linatokana na neno la Kiaramu סַבָּא (sabba') lenye maana ya "mzee".

Maisha
Alipokuwa na umri wa miaka minane, Saba alipelekwa katika monasteri ya Aleksandria (Misri) akawa mtaalamu wa Biblia. 

Baadaye alikataa agizo la wazazi la kutoka utawani ili kuoa.

Baadaye tena alihamia monasteri nyingine za Yerusalemu. 

Kisha kufikia miaka thelathini, alipewa baraka ya abati Eutimio Mkuu ajitenge na wote akaishi kama mkaapweke katika pango, isipokuwa Jumamosi alipokuwa anarudi kwa wenzake kushiriki ibada na mlo. 

Baada ya muda aliruhusiwa kutorudi Jumamosi, akawa peke yake kabisa miaka mitano, chini ya uongozi wa Eutimio. Kwa kuona ukomavu wake, huyo alianza kumchukua naye kwenda porini kila mwaka tangu tarehe 14 Januari hadi Jumapili ya Matawi. 

Eutimio alipofariki (473 hivi), Saba alihamia pango lingine tena, mbali na monasteri. 

Huko katika Bonde la Kidron, kusini kwa Yerusalemu, walianza kukusanyika wafuasi kadhaa hata ikatokea monasteri kuu yenye jina lake (484). 

Baadhi yao walipoanza kumpinga akidai abati awe padri, alihamia kusini, karibu na Thekoa. 

Patriarki Salustius wa Yerusalemu alimpa upadrisho mwaka 491 na kumteua abati mkuu wa monasteri zote za Palaestina Prima mwaka 494.

Alipinga kabisa mafundisho ya Wamonofisiti na ya wafuasi wa Origen, hata akaenda Konstantinopoli mwaka 511 na mwaka 531 kumhimiza kaisari Anastasio I dhidi yao.

Saba alitunga kanuni ya kimonaki ya kwanza kwa ibada za kanisani (Jerusalem Typikon) za monasteri zote za mapokeo ya Kigiriki.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
St. Sabbas the Sanctified  Greek Orthodox Archdiocese of Australia
St Sabbas the Sanctified Orthodox Icon and Synaxarion (December 5)
Patron Saints Index: Saint Sabbas

Waliozaliwa 439
Waliofariki 532
Wakaapweke
Wamonaki
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Uturuki
Watakatifu wa Palestina
George Takei

Hosato Takei (amezaliwa tar. 20 Aprili 1937) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje
 

Waigizaji filamu wa Marekani
Kukingiwa dhambi ya asili

Kukingiwa dhambi ya asili ni fundisho rasmi la Kanisa Katoliki kuhusu Bikira Maria, kwamba alitungwa mimba bila kurithi dhambi ya asili.

Alipewa na Mungu fadhili hiyo kwa kutanguliziwa stahili za Yesu Kristo, mwanae.

Historia
Imani hiyo katika utakatifu usio na doa wa Maria ilishikwa na Wakristo tangu kale.

Hata hivyo mjadala wa wanateolojia uliendelea muda mrefu kuhusu uwezekano wa fadhili hiyo kuhusiana na imani ya kwamba Mkombozi pekee wa binadamu wote ni Yesu.

Kati ya watetezi wakuu wa fadhili hiyo walijitokeza Ndugu Wadogo, kuanzia Yohane Duns Skoto.

Hatimaye dogma hiyo ilitangazwa mwaka 1854 kwa hati Ineffabilis Deus ya Papa Pius IX.

Miaka minne baadaye huko Lurdi mtoto Bernadeta Soubirous alisema kuwa ametokewa mara kadha na mwanamke ambaye hatimaye alijitambulisha "Ndimi Kukingiwa Dhambi ya Asili".

Katika liturujia
Kanisa la Kilatini linaadhimisha fumbo hilo kama sherehe tarehe 8 Desemba. Siku hiyo katika nchi mbalimbali ni sikukuu ya amri kwa Wakatoliki, na pengine sikukuu ya kitaifa.

Katika Uislamu
Mafundisho ya Uislamu juu ya ubora wa Bikira Mariamu yanafanana kiasi na imani hiyo.

Picha

Marejeo
 Le Franc, Martin. The Conception of Mary -- A Rhyming Translation of Book V of Le Champion des Dames by Martin Le Franc (1410-1461). Ed. and trans. Steven Millen Taylor. Lewiston, NY: The Edwin Mellen Press, 2010.

Tanbihi

Viungo vya nje

 The Immaculate Conception in Art (Painting) 
 Ineffabilis Deus (Apostolic Constitution of Pope Pius IX defining the dogma of the Immaculate Conception)
  Godzinki: The Little Hours of the Immaculate Conception
 St. Alphonsus Liguori's writing on the Immaculate Conception in his book The Glories of Mary
 Catholic Encyclopedia entry on the Immaculate Conception
 Catholic Encyclopedia entry on Original Sin
 The Immaculate Conception. A study by a Melkite archimandrite 
The Immaculate Conception of the Mother of God based on Juniper Carol's Mariology and William Bernard Ullathornee's book
 "St. Augustine and Original Sin" — a short article on the different understandings of Original Sin in Eastern and Western Christianity, without distinguishing Protestant theology from Roman Catholic. The latter holds that "original sin does not have the character of a personal fault in any of Adam's descendants" (Catechism of the Catholic Church, 405).
Mark I. Miraville (editor), "Mariology: A Guide for Priests, Deacons, Seminarians, and Consecrated Persons''
 Original Sin According To St. Paul by John S. Romanides
 Catechism of the Catholic Church "Conceived by the Power of the Holy Spirit and Born of the Virgin Mary"

Bikira Maria
Sikukuu za Ukristo
Yohane Roberts

Yohane Roberts, O.S.B. (1577 - 10 Desemba 1610) alikuwa mmonaki na padri kutoka Wales aliyeuawa na serikali ya Uingereza iliyokuwa imekataza Ukatoliki nchini.

Papa Paulo VI alimtangaza mtakatifu tarehe 25 Oktoba 1970.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifodini chake.

Maisha
Mtoto wa Waprotestanti, alipokwenda Ulaya bara kwa masomo (1597), alijiunga na Kanisa Katoliki huko Paris, Ufaransa, halafu na monasteri ya Wabenedikto huko Valladolid, Hispania (1598).

Kisha kuweka nadhiri zake (1600) na kupewa upadrisho (1602) alirudi Uingereza kama mmisionari lakini akafukuzwa baada ya wiki chache (1603).

Mwaka huohuo akarudi tena akahudumia waliopatwa na tauni mjini London.

Mwaka 1604 alikamatwa na kufukuzwa tena, lakini akarudi mara moja.

Mwaka 1605 alifungwa gerezani na bada ya miezi saba akafukuzwa tena (1606).

Safari hiyo alibaki Ufaransa miezi 14 akawa Priori wa kwanza wa abasia ya Mt. Gregori, Douai.

Mwaka 1607 alirudi Uingereza akafungwa tena, ila alifaulu kutoroka miezi michache baadaye (1608) hadi alipokamatwa tena (1609). 

Badala ya kuuawa kwa kufanya kazi yake kama padri, balozi wa Ufaransa alimuombea afukuzwe tena nchini. 

Baada ya kusafiri karibu mwaka mmoja, alirudi kwa mara ya tano Uingereza akakamatwa mwishoni mwa Misa aliyosoma kwa siri, na baada ya siku chache aliuawa huko Tyburn kwa kunyongwa na kukatwa vipandevipande.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Saint John Roberts at Catholic.org

Waliozaliwa 1577
Waliofariki 1610
Wamonaki
Wabenedikto
Mapadri
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Wales
Kimili

Kimili ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimili imehesabiwa kuwa watu 23,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimili iko katika kundi la Kilolo.

Viungo vya nje
lugha ya Kimili kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimili 
lugha ya Kimili katika Glottolog
lugha ya Kimili kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimiqie

Kimiqie ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kimiqie imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimiqie iko katika kundi la Kingwi.

Viungo vya nje
lugha ya Kimiqie kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimiqie 
lugha ya Kimiqie katika Glottolog
lugha ya Kimiqie kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimoji

Kimoji ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kimoji imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimoji iko katika kundi la Kingwi.

Viungo vya nje
lugha ya Kimoji kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimoji 
lugha ya Kimoji katika Glottolog
lugha ya Kimoji kwenye Ethnologue

Lugha za China
Kimuda

Kimuda ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wahani. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kimuda imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimuda iko katika kundi la Kingwi.

Viungo vya nje
lugha ya Kimuda kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kimuda 
lugha ya Kimuda katika Glottolog
lugha ya Kimuda kwenye Ethnologue

Lugha za China
Mbaazi (mmea)

Mbaazi (Cajanus cajan) ni mmea wa mazao wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae. Mbegu zake huitwa mbaazi pia. Mmea huu hukuzwa sana katika maeneo makavu ya tropiki na nusutropiki.

Picha

Mharagwe na jamaa
Mimea ya mazao
David James Thouless

David James Thouless (amezaliwa 21 Septemba, 1934) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa aligundua m. Mwaka wa 2016, pamoja na Frederick Duncan Michael Haldane na John Michael Kosterlitz, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Alipewa tuzo kwa utafiti wake wa kinadharia katika maelezo ya tabia za mata katika hali karibu na sifuri halisi (ing. "for theoretical discoveries of topological phase transitions and topological phases of matter")
.

Marejeo

Viungo vya Nje
Profesa John Chalker, mkuu wa idara ya Fizikia ya Kinadharia kwenye Chuo Kikuu cha Oxford anajaribu kueleza tuzo ya Nobel ya 2016 kwa maneno ya kiraia

Waliozaliwa 1934
Wanasayansi wa Uingereza
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
Frederick Duncan Michael Haldane

Frederick Duncan Michael Haldane (amezaliwa 14 Septemba, 1951) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Mwaka wa 2016, pamoja na David James Thouless na John Michael Kosterlitz, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Alipewa tuzo kwa utafiti wa kinadharia katika maelezo ya tabia za mata katika hali karibu na sifuri halisi (ing. "for theoretical discoveries of topological phase transitions and topological phases of matter")
.

Marejeo

Viungo vya Nje
Profesa John Chalker, mkuu wa idara ya Fizikia ya Kinadharia kwenye Chuo Kikuu cha Oxford anajaribu kueleza tuzo ya Nobel ya 2016 kwa maneno ya kiraia

Waliozaliwa 1951
Wanasayansi wa Uingereza
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
John Michael Kosterlitz

John Michael Kosterlitz (amezaliwa 1942) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 2016, pamoja na David James Thouless na Frederick Duncan Michael Haldane, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Alipewa tuzo kwa utafiti wa kinadharia katika maelezo ya tabia za mata katika hali karibu na sifuri halisi (ing. "for theoretical discoveries of topological phase transitions and topological phases of matter")
.

Marejeo

Viungo vya Nje
Profesa John Chalker, mkuu wa idara ya Fizikia ya Kinadharia kwenye Chuo Kikuu cha Oxford anajaribu kueleza tuzo ya Nobel ya 2016 kwa maneno ya kiraia

Waliozaliwa 1951
Wanasayansi wa Marekani
Tuzo ya Nobel ya Fizikia