LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Mgongo kati wa bahari

Mgongo kati wa bahari (kwa Kiingereza: Mid-oceanic ridge, kifupi: MOR) ni safu ya milima ya kivolkeno kwenye sakafu ya bahari, mita elfu kadhaa chini ya uso wake. Milima hii inapatikana kwenye mpaka wa mabamba mawili ya gandunia yanayoachana na hivyo kuacha ufa ambako magma moto kutoka chini inapanda juu.

Kutokea kwa milima ya kivolkeno chini ya bahari

Wakati wa kutoka na kuingia katika maji, magma iliyo katika hali ya kiowevu huganda na kujenga safu ndefu ya milima ya kivolkeno. Katikati, kwenye kilele cha safu, mara nyingi kuna ufa kama mfereji ambako magma inazidi kupanda juu inapoanza kuganda na kuwa mwamba thabiti pande zote mbili za mfereji.

Kwa hiyo kwenye mistari ya migongo kati ya bahari hutokea mfululizo ganda jipya la Dunia. Mchakato huo huitwa upanuzi wa sakafu ya bahari (ing. seafloor spreading). 

Migongo ya bahari inapatikana katika kila bahari kubwa. Sehemu kubwa zaidi katika mfumo huo ni Mgongo kati wa Atlantiki ambako Bahari Atlantiki inapanuka sentimita mbili kila mwaka.

Visiwa 
Katika sehemu kadhaa volkeno zinazoanza kwenye sakafu ya bahari zinazidi kukua hadi kupotoka kwenye uso wa maji na kuunda visiwa baharini. Mifano ni pamoja na visiwa vya Azori na kisiwa cha Ascension katika Atlantiki. 

Mfano maalumu usio kawaida ni kisiwa cha Iceland kilichoanza hivihivi lakini ni kikubwa kulingana na visiwa vingine vya aina hii. Huko sehemu ya mgongo kati wa Atlantiki imeinuliwa juu pamoja na ufa ambako magma iliyotoka nje wakati ulikuwepo bado chini ya bahari.

Topografia 
Pale ambapo ufa kati ya mabamba gandunia na hivyo mgongo wa bahari zinatokea, bahari huwa mara nyingi na kina cha mita 2,600 hivi 

Hali halisi safu hizi za kivolkeno mara nyingi hazipo katikati ya beseni la bahari, kwa mfano kwenye Pasifiki ziko upande, karibu na pwani ya Amerika. Lakini safu iliyotambuliwa mapema ilikuwa Mgongo kati wa Atlantiki iliyounda lugha ya "mid-ocean ridge" yaani mgongo kati wa bahari na jina hili linaendelea kutumiwa hata kama siku hizi zinaitwa pia "oceanic ridges" pekee.

Tabia za migongo hiyo hutofautiana kulingana na kasi ya kupanuka. 

Kasi ya kupanuka kwa mgongo imepimwa kati ya milimita 10 hadi 200.
Mgongo unaopanuka polepole kama ule wa Atlantiki huwa juu zaidi na kuonyesha mtelemko mkali kuliko mgongo unaopanuka haraka kama ule wa Pasifiki ya Mashariki wenye mitelemko midogo.

Mgongo unaopanuka polepole (chini ya mm 40 kwa mwaka) mara nyingi huwa na bonde la ufa kubwa katikati lililokadiriwa kuwa na upana hadi km 10 – 20 na vilele vikali. 
 

Kinyume chake, mgongo unaopanuka haraka (zaidi ya mm 90/mwaka) kama ule kwenye Pasifiki Mashariki hukosa bonde la ufa.

Tanbihi

Marejeo 
 Roger Searle: Mizunguko wa Mid-Ocean. Vyombo vya Habari vya Chuo Kikuu cha Cambridge. Cambridge (UK) 2013, ISBN 978-1-107-01752-8 
 Wolfgang Frisch, Martin Meschede: Viungo vya Plate. Mabadiliko ya Bara na malezi ya mlima. 5, toleo lililosasishwa. Primus Verlag, Darmstadt 2013, ISBN 978-3-86312-366-6

Viungo vya Nje 
 Submarine Volcanoes at Divergent Plate Boundaries 
 Ridge 2000  
 UHNAI-Exploring the Deep Subseafloor on the flanks of the Juan de Fuca Ridge system 

Volkeno
Cheick Traoré

Cheick Omar Traoré (alizaliwa Paris, 31 Machi 1995) ni mchezaji wa soka anayecheza kama beki wa kulia katika klab ya RC Lens. Ingawa ni mzaliwa wa Ufaransa, Traoré anaiwakilisha timu ya taifa ya Mali.

Kazi ya kimataifa
Cheick ni mzaliwa wa Ufaransa, lakini wazazi wake wana asili ya Mali. Alijadiliwa katika timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Mali katika mechi waliyopoteza kwa 2-1 dhidi ya Afrika Kusini mnamo 13 Oktoba 2019.

Maisha binafsi
Cheick ni mtoto wa Mzee Traoré, ambaye naye ni mtaalamu wa mpira wa miguu.

waliozaliwa 1995
watu walio hai
wachezaji mpira wa Mali
wachezaji mpira wa Ufaransa
Mkataba

Mkataba (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza: "contract") ni makubaliano ambayo yana nguvu za kisheria, hivyo yanaweza yakadaiwa yatekelezwe. Kumbe si kila mara hivyo kwa ahadi, kwa mfano ile inayotolewa na mzazi kwa mtoto wake. 

Sheria zinazoshinikiza utelezaji wa ahadi zinatofautiana kadiri ya nchi, desturi n.k. lakini kwa kawaida inategemea kama waliokubaliana walitaka maneno yao yawe ya kudaiwa hata mbele ya mahakama au serikali.

Mara nyingi, mkataba wenye nguvu ya kisheria huwa kwa maandishi na saini, lakini si lazima iwe hivyo daima. 

Upande mmoja ukivunja mkataba, upande wa pili unaweza kufungua kesi.

Sheria
Lassana Coulibaly

Lassana Coulibaly (alizaliwa 10 Aprili 1996) ni mchezaji mzuri wa soka nchini Mali ambaye anacheza kama kiungo wa Klabu ya Ubelgiji Cercle Brugge K.S.V., kwa mkopo kutoka katika klabu ya Angers SCO, na timu ya taifa ya Mali.

Kazi ya klabu

Angers
Coulibaly ni mchezaji wa vijana kutoka Bastia na alicheza mechi yake ya kwanza ya Ligue 1 mnamo 8 Agosti 2015 dhidi ya Rennes. 

Aliingia kama mbadala wa François Kamano katika mechi ya ushindi wa 2-1 nyumbani.Wiki mbili baadaye, alifunga goli lake la kwanza la ligi dhidi ya Guingamp.

Mnamo 10 Julai 2018, Coulibaly alijiunga na Washikaji wa Shirikisho la Soka la Scottish kwa mkopo wa msimu mmoja kutoka kwa Anger.

Kazi ya kimataifa
Coulibaly aliitwa katika timu ya taifa ya chini ya miaka 20 ya Mali kwa Mashindano ya Toulon ya mwaka  2016, na akachezaa mechi yake ya kwanza kwa kupoteza dhidi ya Jamhuri ya Czech chini ya miaka 20.
Alicheza mechi yake ya kwanza katika timu ya taifa ya Mali katika mchezo wa kufuzu Kombe la Mataifa ya Afrika ya mwaka 2017  ambao walipata ushindi wa magoli 5-2 dhidi ya Benin mnamo 4 Septemba 2016. 

waliozaliwa 1996
watu walio hai
wachezaji mpira wa Mali
Hatimiliki

Hatimiliki (kutoka maneno ya Kiarabu; kwa Kiingereza: title deed, deed au zamani evidence) ni hati yoyote inayothibitisha kuwa mtu ana haki juu ya kitu fulani kama mmiliki wake au kwa namna nyingine yoyote. Mara nyingi ni hati inayothibitisha haki juu ya sehemu ya ardhi au kiwanja. 

Umbo la hati hutegemea sheria za nchi mbalimbali.

Tanbihi

Sheria
David Malet Armstrong

David Malet Armstrong (hujulikana sana kama D. M. Armstrong; 8 Julai 1926 - 13 Mei 2014) alikuwa mwanafalsafa wa Australia. Anajulikana kwa kazi yake juu ya falsafa ya akili.

Alisoma katika Chuo Kikuu cha Sydney, Armstrong alipata B.Phil katika Chuo Kikuu cha Oxford na Ph.D katika Chuo Kikuu cha Melbourne. Alifundisha katika Chuo cha Birkbeck mnamo 1954-55, kisha katika Chuo Kikuu cha Melbourne kutoka 1956-63. Mnamo mwaka 1964, alikua Profesa wa falsafa ya Challis katika Chuo Kikuu cha Sydney.

Falsafa 
Falsafa ya Armstrong ni ya sili sana. Armstrong anasema kuwa mfumo wake wa falsafa ni huu "The assumption that all that exists is the space time world, the physical world as we say". Anahalalisha hii kwa kusema kwamba ulimwengu wa kidunia "unaonekana dhahiri upo" wakati mambo mengine "yanaonekana kuwa ya kisaikolojia tu".

Waliozaliwa 1926
Waliofariki 2014
Wanafalsafa wa Australia
Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony

Grand Theft Auto: Ballad of Gay Tony ni mchezo uliotengenezwa na Rockstar North na kuchapishwa na Rockstar Games kwa ajili ya PlayStation 3, Microsoft Windows na Xbox 360 muundo wa Grand Theft Auto IV. 

Mchezo huu ulitolewa kwa mara ya kwanza kwa ajili ya Xbox 360 tarehe 29 Oktoba 2009, kabla ya kutolewa kwa ajili ya PlayStation 3 na Microsoft Windows mnamo tarehe 13 Aprili 2010.

Grand Theft Auto: Ballad of Gay Tony ni mchezo wa awamu ya kumi na nne katika mfululizo wa Grand Theft Auto.

Viungo vya nje 

 
 

Michezo
Kompyuta
Upana

Upana katika vipimo vya kijiometri ni kipimo cha kitu kutoka upande hadi upande kilichozidiwa na urefu. 

Upana, kama vile urefu, ni kipimo cha mwelekeo mmoja, ambapo eneo ni kipimo cha vipimo mbili (urefu kwa upana) na ujazo ni kipimo cha vipimo vitatu (urefu kwa upana kwa kimo). 

Kwa kawaida unapimwa kwa mita.

Kinyume cha upana, au kiwango kidogo cha upana, ni wembamba.

Hisabati
Ayo & Teo

Ayleo na Mateo Bowles (wanaojulikana kama Ayo & Teo: Ayo alizaliwa 30 Oktoba 1996; Teo alizaliwa 29 Agosti 1999)  ni kundi la wachezaji wa densi na wanamuziki kutoka Ann Arbor, Michigan huko Marekani. Wameonekana kwenye video za muziki za Usher's "No Limit" na "Party" nyimbo ya Chris Brown.

Maisha ya zamani
Ayleo Bowles (Ayo) alizaliwa mnamo 30 Oktoba 1996 na Mateo Bowles (Teo) alizaliwa mnamo 29 Agosti 1999 huko Ann Arbor, Michigan. Ayo ni mkubwa kuliko Teo na alianza kucheza akiwa na umri mdogo, ambapo hivi karibuni Teo alijiunga na wakawa kundi la watu wawili. 

Pamoja na kucheza, wawili hao walivutiwa na muziki na Ayo alijifunza mwenyewe jinsi ya kucheza piano, ngoman.k. 

Baada ya kumaliza shule ya upili, Ayo alienda kuhudhuria Chuo cha Jumuiya ya Washtenaw. Wawili walipakia video yao ya kwanza ya kudensi YouTube mnamo 6 Novemba 2014 wenyewe wakicheza kwenye maonyesho ya vipaji vyao katika Shule ya Upili, ambayo walipata maoni zaidi ya milioni 1.

waliozaliwa 1996
waliozaliwa 1999
watu walio hai
Wanamuziki wa Marekani
Kida Burns

Leon "Kida" Burns(anajulikana kwa jina la Kida the great; amezaliwa 8 Aprili 2002) ni mchezaji wa densi na muigizaji wa hip hop wa Amerika. 

Alipata kutambuliwa kupitia video zake za densi za Instagram za nyimbo maarufu za hip-hop kama "Don't Sleep" na Dorian na "Cut It" na O.T. Jenasi.

Maisha binafsi 

Burns alizaliwa Aprili 8, 2002 huko Sacramento, California. Yeye ni mtoto wa Tanisha Hunter na Leon Burns.
Mwalimu wa kwanza wa Burns alikuwa kaka yake mkubwa,Shaheem Sanchez Burns, ambaye alianza kumshauri wakati alikuwa na umri wa miaka 4. 
Mnamo 2014,baba ya Burns alikufa kutokana na shida ya H1N1.

Kazi 
Akiwa na umri wa miaka 11, Burns alianza mazoezi katika Studio ya Densi ya Chapkis huko Suisun City.
Mnamo mwaka wa 2010, Burns alituma video mtandaoni ikimuonyesha akicheza na wafanyakazi wa "The Art of Teknique"; ilibatilishwa tena na wa rapa Ludacris na Tyrese.

Mnamo mwaka wa 2015, Burns aliigiza solo kwenye kipindi cha The Queen Latifah Show na Rachel Ray Show.

Waliozaliwa 2002
Watu walio hai
Hip hop
Wanamuziki wa Marekani
Vidonda vya tumbo

Vidonda vya tumbo (kwa Kiingereza: "gastritis") ni miongoni mwa magonjwa ya mfumo wa mmeng'enyo wa chakula katika mwili wa binadamu. Huo ni ugonjwa unaowasumbua watu wengi sana duniani na huwapata sanasana watu wazima kuliko watoto wadogo.

Vyanzo
Chanzo kinaweza kuwa kongosho, tezi inayojihusisha na masuala ya mmeng'enyo wa chakula. Kongosho hutoa baadhi ya vimeng'enya kama asidi ili kusaidia kumeng'enya chakula kwa urahisi lakini inaposhindwa kupima kiasi cha asidi na kuzitoa nyingi mno utaandamwa na vidonda vya tumbo; ndiyo maana unashauriwa kunywa maji mengi. Ni kwamba tindikali hizo zinazopatikana ndani ya tumbo humwagika kwa muda ambao tumbo limezoea kupokea chakula. Mtu anapokaa muda mrefu bila kula tindikali hizo humwagika tu na kukuta tumbo likiwa halina chakula, hivyo huanza kuchubua ukuta wa tumbo. Jambo hili linapotokea mara kwa mara michubuko hiyo huongezeka ukubwa na mwisho huwa vidonda. Kwa hiyo vidonda vya tumbo mara nyingi husababishwa na kutokula chakula kwa wakati unaostahili.

Chanzo kingine cha ugonjwa huo ni mawazo: mtu akiwa na msongo wa mawazo yupo kwenye hatari ya kupata vidonda vya tumbo.

Dalili na tiba
Baadhi ya dalili za ugonjwa huo ni kuwa na maumivu makali ya tumbo, hasa mara ya kula chakula, tumbo kuwaka moto baada ya kula baadhi ya vyakula kama dagaa, mimea ya jamii ya mikunde hasa maharagwe, pia pilipili. 

Dalili nyingine ni kizunguzungu, kushindwa kupumua, tumbo kujaa gesi, kufunga choo, kukosa hamu ya tendo la ndoa, kuharibika kwa mimba, homa isiyopona, UTI sugu, choo chenye mchangayiko wa damu, kutapika damu, kupungukiwa damu, maumivu ya mgongo na misuli, kichomi, maumivu ya kichwa, kichefuchefu, kushindwa kula baadhi ya vyakula. 

Ugonjwa huo unapozidi kushamiri husababisha pia kupata haja kubwa iliyochanganyika na damu, pia kukosa hamu ya kula chakula na kujisikia kama kutapika pindi tindikali inapokuwa inamwagika tumboni.

Mara nyingi vidonda vya tumbo vinaambatana na chembe ya moyo yaani tumbo linapokusumbua huuma kwa kuambatana na chembe ya moyo na mgonjwa huteseka sana; kwa sababu huo ugonjwa unampangia mgonjwa chakula ambacho awe anakula; akila chakula tofauti mambo yanakuwa mengine.

Endapo mgonjwa hatapata matibabu kwa wakati kutapelekea kutapakaa kwa tindikali mwilini na kunaweza kuwa chanzo cha magonjwa ya kisukari, ini, moyo, figo, ugumba na saratani. Athari kuu ya vidonda vya tumbo vinaposhamiri ni kuwa husababisha kifo. 

Kutokana na utafiti wa hapa na pale zimepatikana dawa za kutibu madonda ya tumbo, mojawapo ni asali; hiyo ni dawa nzuri sana kwa vidonda vya tumbo: si hutuliza tu, bali inatibu ukizingatia matumizi.
Vilevile ulaji wa bamia na mbogamboga za majani, matunda husaidia kupunguza makali ya vidonda vya tumbo 

Tumbo
Magonjwa
Lil Nas X

Montero Lamar Hill (maarufu kama Lil Nas X; alizaliwa 9 Aprili 1999) ni mwanamuziki wa Hip hop wa nchini Marekani na pia ni mwandishi wa nyimbo. 

Alijulikana kimataifa baada ya kutoa kibao chake alichokiita Old Town Road ambacho kilipata umaarufu mkubwa sana katika mitandao mnamo mwaka 2019. Wimbo huo ulishika namba moja nchini marekani katika Billboard Hot 100 na kuwa katika nafasi hiyo ndani ya wiki kumi na tisa, na ndio wimbo pekee ambao umeweza kufanya hivyo tangu kuanzishwa kwa orodha hiyo ya nyimbo kali mnamo mwaka 1958. Pia Nas X, alichaguliwa katika tuzo mbalimbali ikiwemo ile ya Grammy Awards ambapo alichaguliwa katika vipengele vya Wimbo bora wa mwaka, Albamu bora ya mwaka na pia kama Msanii bora chipukizi. 

Mnamo Juni 2019, Lil Nas X alijitangaza kuwa shoga na ni msanii wa kwanza ambaye kashikilia namba moja katika orodha ya nyimbo bora kufanya hivyo. Nyimbo ya "Old Town Road" imeweza kumpatia tuzo kutok katika MTV Video Music Awards ikiwemo tuzo ya wimbo bora wa mwaka na ni msanii pekee mbaye ni shoga kushinda tuzo ya Cross country association na ni kwa sababu tu ya wimbo wake.

Diskografia

Albamu

Nyimbo

Tuzo

Marejeo

Hip hop
Wanamuziki wa Marekani
Les Twins

Laurent na Larry Nicolas Bourgeois (wanajulikana kama Les Twins; walizaliwa 6 Desemba 1988) wenye urefu wa futi 6'4" (sm 193) ni wachezaji wa densi wa Ufaransa. Mara nyingi hujulikana kwa majina yao ya utani, "Lil Beast" na "Ca Blaze" hutambuliwa kimataifa kwa talanta zao kwa mitindo mpya ya densi ya hip-hop, na mitindo mbali mbali ya kucheza. Ni ndugu mapacha sawa.

Maisha
Walizaliwa na kukulia huko Sarcelles, Ufaransa mnamo 2008 walionekana kwenye luninga maarufu ya Televisheni ya Unroyable.

Wakaibuka mashuhuri nchini Marekani baada ya video ya utumiaji wao kwenye mguu wa San Diego ya Ziara ya Dunia ya Dance ya 2010 ilienea kwenye YouTube, na maoni zaidi ya milioni 37 kutoka 5 Julai 2017.

Mnamo mwaka wa 2011, walishinda mgawanyiko wa mtindo mpya wa hip-hop wa shindano la kifahari la densi ya kimataifa ya mitaani Juste Debout.

Mwaka wa 2017, walishinda safu ya ushindani ya ukweli wa Amerika ya Dunia ya Dance, iliyotayarishwa kwa nguvu na Jennifer Lopez na kushinda tuzo kubwa ya dola milioni 1 za Marekani. 

Les Twins wameonyeshwa densi kwa wasanii wa muziki mbali mbali, pamoja na Beyoncé, Mkufunzi wa Meghan, na Missy Elliott.

waliozaliwa 1988
watu walio hai
Wanamuziki wa Ufaransa
Tawi

Tawi (kwa Kiingereza: branch) ni sehemu ya mti isiyokuwemo katika shina lake.

Kulingana na aina ya mti, matawi yake yanaweza na umbo na ukubwa tofauti sana. 

Kwa mfano wa miti, vitu vingine vinaweza kuwa na matawi, kwa mfano: mto (tawimto), kampuni (kampuni tanzu) n.k.

Tanbihi

Biolojia
Mtunzi

Mtunzi (kutoka kitenzi "kutunga"; kwa Kiingereza: composer, kutoka Kilatini compōnō, yaani "naweka pamoja") ni hasa mwanamuziki ambaye amebuni wimbo au muziki wa aina yoyote. Mara nyingi mtunzi ni pia mwimbaji au mpiga ala bora.

Katika Kiswahili jina hilohilo linaweza pia kutumika kwa mtu aliyeandika kitabu au shairi, lakini pia msanii wa aina nyingine aliyebuni kitu kipya.

Muziki
Sanaa
Fasihi
Uwanja wa michezo wa Santiago Bernabéu

Uwanja wa michezo wa Santiago Bernabéu (kwa Kihispania: Estadio Santiago Bernabéu) ni uwanja wa michezo uliopo Madrid, Hispania.

Umekuwa uwanja wa nyumbani wa Real Madrid tangu kukamilika kwake mnamo 1947.

Kwa sasa uwanja una uwezo wa kuchukua watazamaji 89,044. Ni uwanja wa 3 kwa ukubwa ulaya na unashika nafasi ya 2 nchini uhispania.
                                                                                                                                                   
Santiago Bernabéu ni kimoja kati ya viwanja maarufu duniani. Imeshuhudia fainali za Ligi la Mabingwa Ulaya mara nne: mnamo mwaka 1957, 1969, 1980 na 2010 na ilisimamia mzunguko wa pili wa fainali za Copa Libertadores. 

Mechi za fainaliza UEFA UERO za mwaka 1964 na Kombe la Dunia la FIFA la mwaka 1982 pia zilifanyika Santiago Bernabéu, ikaufanya uwanja huu kuwa uwanja wa kwanza Ulaya kusimamia Ligi la Mabingwa Ulaya, Fainali za Kombe la Dunia la FIFA na Fainali za Copa Libertadores.   

Mwaka 2018 baada ya vurugu kuibuka kwenye fainali ya Copa Libertadores kati ya Rivar Plate na Boca Juniors mechi ya marudiano iliandaliwa Santiago Bernabeu

Marejeo

Viwanja vya michezo Hispania
Madrid
Scott Carson

Scott Paul Carson (amezaliwa 3 Septemba 1985) ni mchezaji wa soka wa Uingereza ambaye anacheza kama kipa wa kilabu cha Ligi Kuu ya England, Manchester City, kwa mkopo kutoka Derby County ya Championship.

Wachezaji mpira wa Uingereza
Kylian Hazard

Kylian Hazard (alizaliwa 5 Agosti 1995) ni mchezaji wa soka ambaye anacheza kama kiungo mshambuliaji wa klabu ya Cercle Brugge. Ana kaka wawili, Eden na Thorgan, na mdogo mmoja, Ethan, wote ni wacheza mpira.

Kazi ya klabu

Újpest
mnamo 27 Juni 2015, Hazard alisaini mkataba wa miaka mitatu na upande wa Hungary katika klabu ya Újpest.
Hazard alicheza kwa mara ya kwanza tarehe 18 Julai 2015 dhidi ya Paksi FC ambayo ilimalizika kwa sare ya 0-0.Tarehe 21 Novemba 2015, Hazard alifunga goli lake la kwanza katika ushindi wa 2-1 dhidi ya Honvéd.

Chelsea F.C.
Mnamo tarehe 29 Agosti 2017, Kylian alijiunga na Klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza, na akawekwa katika kikosi cha klabu Chelsea na alikubali mpango mpya wa miaka miwili na alitumwa kwa  klabu ya Cercle Brugge kwa mkopo wa muda mrefu.

Cercle Brugge
Mnamo tarehe 5 Mei 2019, ilitangazwa kuwa Kylian Hazard katika klabu ya Cercle Brugge ni mchezaji wa kudumu na si wa mkopo tena.

Marejeo
XXXTentacion

Jahseh Dwayne Ricardo Onfroy (anajulikana kama XXXTentacion; 23 Januari 1998 - 18 Juni 2018), alikuwa rapa, mwimbaji na mwandishi wa nyimbo wa Amerika. 

Ingawa alikuwa mtu mwenye utata ndani ya tasnia ya hip hop, Onfroy amechukuliwa kuwa ameachana na kiganja cha muziki mkubwa kutokana na athari yake kwa fanbase yake na umaarufu wake wakati wa kazi zake fupi. 

Sifa muhimu zaidi ya kuonekana kwake zilikuwa tatoo na nywele zake za rangi ya pekee, ambayo ilichochewa na mpinzani wa One Hundred and One Dalmatians Cruella de Vil.

Maisha
Mzaliwa wa Plantation, Florida, Onfroy alitumia utoto wake mwingi huko Lauderhill. Alianza kuandika muziki baada ya kuachiliwa kutoka kwa kituo cha kizuizini cha watoto na kuanza kazi yake ya muziki huko SoundCloud mnamo 2013, ambapo kwa muda mfupi alikuwa mtu maarufu. Onfroy alianza kupata umaarufu kwa wimbo wake ulioitwa "Look at Me".

Kuachiliwa kutoka gerezani, Kisasi, 17 na Krismasi ya Ghetto Carol (2017) 
Mnamo mwaka wa 2017 "Look at Me" alipata traction. Moja ilimsaidia kupata umaarufu zaidi kwa sababu ya tuhuma za rapa wa Canada,Drake kutumia mtiririko kama huo wa rapu katika wimbo wake "KMT".

Kifo chake 

Mnamo Juni 18, 2018, Onfroy alikuwa akitoka kwa usafiri wa dereva wa pikipiki ya Riva Motorsports huko Deerfield Beach,Florida, na saa 3:56 p.m., alizuiwa kutoka nje ya uwanja wa gari na safari ya Dodge nyeusi. Wanaume wawili wenye silaha walitoka katika SUV na kumkaribia rapa huyo wakati alikuwa amekaa katika kiti cha dereva. Mapigano mafupi yalitokea, na wale watu wenye silaha walifika ndani ya gari la Onfroy, wakaiba begi dogo la Louis Vuitton lililo na dola 50,000, na kumpiga risasi Onfroy mara kadhaa. 

Onfroy alisafirishwa na wahudumu wa hospitali ya karibu ya Broward Health North huko Deerfield Beach, ambapo alitangazwa kuwa amekufa. Kufa kwa Onfroy kulitangazwa na Ofisi ya Sheriff ya Kaunti ya Broward majira ya saa 5:30 kamili jioni. 

Williams wa Pompano Beach alikamatwa siku mbili baada ya risasi, muda mfupi kabla ya 7 jioni. Alifungwa katika gereza la Kaunti ya Broward, akashtakiwa kwa mauaji ya kwanza bila ya upangaji wa risasi. Katika wiki zilizofuatia tukio hilo, watu watatu tofauti walikamatwa kwa kitendo chao kuhusika na tukio hilo, pamoja na Michael Boatwright.

Mazishi 
Huduma ya wazi ya jeneza la Onfroy ilifanyika katika Kituo cha BB & T huko Sunrise, Florida mnamo Juni 27 ambapo mashabiki waliruhusiwa kulipa heshima zao. Mazishi yake ya binafsi yalifanyika mnamo Juni 28 ambapo waandaaji wa kipindi cha Lil Uzi Vert na Lil Yachty na mwimbaji Erykah Badu walihudhuria. Alijumuishwa katika maonyesho ya bustani ya Boca Raton Memorial Park, Boca Raton,Florida.

Waliozaliwa 1998
Waliofariki 2018
Marapa wa Marekani
Asphalt 8: Airborne

Asphalt 8: Airborne ni mchezo wa video wa 2013, uliotengenezwa na Gameloft Barcelona na kuchapishwa na Gameloft kama sehemu ya mfululizo wa Asphalt unaoendelea. 

Iliachiliwa mnamo 22 Agosti, 2013 kwa iOS na Android, 13 Novemba kwa Windows 8, 15 Januari, 2014 kwa BlackBerry 10. na 5 Aprili, 2015 kwa Tizen. Muendelezo wa mchezo huu yaani mrithi utakuwa ni Asphalt 9: Hadithi ilitangazwa mnamo tarehe 26 Februari, 2018. Mchezo huo una wachezaji wapatao milioni 350, kulingana na maelezo Google playstore na Microsoft store.

Maeneo 
Asphalt 8: Airborne lilikuwa na maeneo tisa tofauti wakati linatolewa, maeneo mengine zaidi ya tisa yameongezwa kupitia visasisho(updates). Maeneo yanayopatikana hivi sasa ni Nevada, Iceland, Tokyo, Guiana ya Ufaransa, London, Barcelona, Alps, Venice na Monaco (sasa Azure Coast inaongezwa hivi karibuni).

Mchezo wa wengi (Multiplayer) 
Katika mchezo huu wachezaji wanaweza kucheza wawili hadi wanne wakiwa karibu mahali popote kupitia Wi-Fi, na kimataifa kupitia mtandao. Mfumo huu wa Multiplayer uliundwa mnamo Oktoba 2016, Watu wengi hushindana mtandaoni ili kushinda tuzo mbalimbali za kipekee.

Kompyuta
Michezo
Becky G

Rebbeca Marie Gomez (anajulikana kama Becky G; alizaliwa Machi 2, 1997) ni mwanamuziki, mtunzi wa nyimbo na muigizaji kutoka nchini Marekani. 

Kwa mara ya kwanza Gomez aliweza kutambulika kutokana na hali yake ya kurusha nyimbo mbalimbali maarufu katika mitandao huku akiwa amezirudia kuimba na hii ilikuwa mnamo mwaka 2011. Moja ya video yake iliweza kumvutia mtayarishaji wa nyimbo kwa jina la Dr. Luke, ambaye alimsaidia kujiunga na lebo za kurekodia za  Kemosabe Records na RCA Records. Huku akiwa anajitegemea Gomezi aliweza kushirikiana na wasanii kama  will.i.am, Cody Simpson na Cher Lloyd. 

Wimbo wake wa kwanza kutoa "Becky from the Block" (2013) uliwea kupata umaaufu mkubwa na kupokewa vizuri na wadau wa muziki pia alitoa wimbo wa  Play It Again ndani ya mwaka huohuo. Aliendelea kuto nyimbo mbalimbali hadi akawa maarufu nchini Marekani.

Waigizaji filamu wa Marekani
Wanamuziki wa Marekani
Subway Surfers

Subway Surfers ni mchezo wa video wa kukimbia usio na mwisho. Mchezo huu uliundwa na Kiloo na SYBO, kampuni za binafsi zinazopatikana nchini Denmark. Unapatikana kwenye simu za Android, iOS, Kindle, na Windows.

Katika mchezo huo, mchezaji huchukua jukumu la wahuni wa graffiti ambao, wanapokutwa na polisi kwenye kitendo cha kutumia graffiti kwa kuchora alama na kuchafua reli ya metro, wanakimbizwa kwenye njia za reli ili kumtoroka polisi na mbwa wake. Wanapokuwa wanakimbia, wanakusanya sarafu za dhahabu, nguvu za kuruka na vitu vingine. Mchezaji huendelea kikimbia mpaka atakapokutana na kizuizi kisichokwepeka.

Subway Surfers ilitolewa mnamo 24 Mei 2012 na visasisho (updates) kulingana na likizo za msimu. Tangu Januari 2013, visasisho vinatokana na mandhari ya Dunia, ambayo husasisha mpangilio wa mchezo kila baada ya wiki tatu au nne, kawaida katika siku za wikendi.

Mnamo mwaka 2017, Subway Surfers ilikuwa mchezo uliopakuliwa zaidi kuliko yote ulimwenguni. Mnamo Machi 2018, Subway Surfers ikawa mchezo wa kwanza kwenye Duka la Google Play kuvuka kizingiti cha kupakuliwa yaani bilioni moja. Mnamo Mei 2018, Subway Surfers walivuka alama ya kupakuliwa ya bilioni mbili.

Kompyuta
Michezo ya kompyuta
Rockstar North

Rockstar North Limited (DMA Design Limited) ni kampuni inayopatikana Uingereza, ambayo inajihusisha na utengenezaji wa michezo ya kompyuta. Ni tawi la Rockstar Games lililopo huko mjini Edinburgh, Scotland. 

Kampuni hiyo ilianzishwa kama "DMA Design" huko Dundee mwaka 1987 na David Jones, hivi karibuni amekodisha wanakampuni wenzake wa zamani Mike Dailly, Russell Kay, na Steve Hammond.

Viungo vya nje 

Kampuni za Ufalme wa Muungano
Michezo ya kompyuta
Iddy Nado

Iddy Nado (alizaliwa 3 Novemba 1995) wilaya ya Kondoa mkoani Dodoma. Ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Tanzania ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Azam F.C. iiliyopo katika Ligi Kuu nchini Tanzania.

waliozaliwa 1995
watu walio hai
wachezaji mpira wa Tanzania
Fabián Ruiz

Fabián Ruiz Peña (anajulikana kama Fabián; alizaliwa 3 Aprili 1996) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Hispania anayechezea Klabu ya Italia S.S.C. Napoli na timu ya taifa ya Hispania. Tangu Juni 2019, Fabian pia ni mchezaji wa kikosi cha kwanza cha Hispania.

Yeye kama kiungo wa kati anayetumia mguu wa kushoto, Fabian anajulikana kwa maono yake ya pasi, nguvu, udhibiti wa mpira, na anaweza kucheza katika mifumo mbalimbali, kama vile 4-5-2, 4–3-3, na 4-2-1-1.

Alizaliwa Los Palacios, Seville huko Hispania. Fabián alijiunga na kikosi cha vijana cha Real Betis mnamo 2004, akiwa na umri wa miaka minane.

Mnamo 5 Julai 2018, Fabián alijiunga na S.S.C. Napoli kwa mkataba wa miaka mitano hadi 2023 Imeripotiwa kuwa ada yake ilikuwa € milioni 30. Alicheza mchezo wa kwanza mnamo tarehe 16 Septemba katika mchezo wa ligi ya Mabingwa wa Ulaya dhidi ya Red Star Belgrade, akicheza dakika 90 bila ya goli lolote.

Waliozaliwa 1996
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Hispania
Ally Hamis Ng'anzi

Ally Hamis Ng'anzi (alizaliwa 3 Septemba 2000) ni mchezaji wa soka wa Tanzania anayecheza kama kiungo wa kati.

Kazi ya klabu
Ng'anzi alikuwa mwanachama wa Timu ya Vijana wa Alliance Academy SC hadi Desemba 2017, alipohamia Singida United kwenye Ligi Kuu ya Tanzania.

Vyškov
Mnamo mwaka wa 2018, alihamia Klabu yaligi daraja la tatu Czech . Ng'anzi alicheza mechi yake ya kwanza akiwa na Vyškov kwenye Ligi ya Soka ya Moravian-Silesian mnamo 10 Novemba 2018, akiingia kama mbadala katika dakika 17 za mwisho za mchezo dhidi ya Valašské Meziříčí, ambao ulimaliza kama ushindi wa 4-1 nyumbani.

Marekani 
Mnamo tarehe 4 Machi 2019, Ng'anzi alijiunga na Klabu ya Soka ya Meja Kuu ya Minnesota United FC kwa mkopo kutoka Vyškov na fursa ya kununua.Wakati huo alikuwa akopewa mkopo wa mshirika wa Minnesota Forward Madison FC kwa msimu wa uzinduzi wa kilabu.

Kazi ya kimataifa
Ng'anzi alijumuishwa katika kikosi cha chini ya miaka 17 wakati wa kufuzu kwa Kombe la Mataifa ya Afrika U-17,akiisaidia timu hiyo kufuzu Kombe la Mataifa la Afrika U-17 kwa mara ya kwanza.

Alijumuishwa katika kikosi cha Tanzania katika mashindano ya mwisho huko Gabon.Alionekana 
katika mechi zote tatu za Tanzania, na timu hiyo ikiwa imeondolewa katika hatua ya makundi ya mashindano hayo. 

Mnamo mwaka wa 2018, Ng'anzi alionekana katika timu ya chini ya miaka 20, akicheza mechi tatu kwenye mechi za kufuzu za Kombe la Mataifa ya Afrika U-20 Pia ameitwa katika timu ya taifa ya chini ya 23.

waliozaliwa 2000
watu walio hai
wachezaji mpira wa Tanzania
Frank Domayo

Frank Raymond Domayo (alizaliwa tarehe 16 Februari 1993) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Tanzania. Anayecheza kama kiungo wa klabu ya Azam F.C. na timu ya taifa ya Tanzania.

Kazi ya kimataifa
Alicheza kwa mara yake ya kwanza katika kikosi cha timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Tanzania tarehe 26 Mei 2012 katika mchezo wa kirafiki dhidi ya Malawi.

Alichaguliwa katika kikosi cha timu ya taifa ya Tanzania katika mashindano ya Kombe la Mataifa ya Afrika mwaka 2019.

waliozaliwa 1993
watu walio hai
wachezaji mpira wa Tanzania
Desiigner

Sidney Royel Selby III (anajulikana kama Desiigner; amezaliwa Mei 3, 1997) ni rapa, mwimbaji na mtunzi wa Amerika.

Mnamo Februari 2016,Kanye West alimsaini Desiigner kwa uingizwaji wake mzuri wa Muziki.

Maisha ya mwanzoni 
Selby alizaliwa mnamo Mei 3, 1997, huko Brooklyn, New York. Yeye ni wa asili ya Afro-Barbadian na African American, na ni mjukuu wa mwanamuziki wa blues Sidney "Guitar Crusher" Selby. 

Alilelewa katika miradi ya makazi ya Louis Armstrong katika kitongoji cha Bedford-Stuyvesant. Alianza mazoezi ya sauti katika kwaya ya shule na kanisa. Katika umri wa miaka 14, baada ya kupigwa risasi, alianza kazi yake ya muziki.

Mtindo wa muziki 
Mtindo wa muziki wa Desiigner unasukumwa na hip hop ya Kusini, ambayo ni muziki wa trap ambao ulianzia Atlanta,Georgia. Mbinu yake ya kurapu na sauti zimekuwa zikilinganishwa na ile ya rapa Future wa Atlanta. Alipoulizwa juu ya kulinganisha mara kwa mara, alimwambia "Mungu alimpa baraka,lakini akanipa baraka pia".

waliozaliwa 1997
watu walio hai
Marapa wa Marekani
Mikasa Sports

Mikasa Sports ni kampuni ya Japani ya vifaa vya michezo na bidhaa za riadha. 

Makao makuu ya kampuni hii yanapatikana huko Nishi-ku, Hiroshima, Chūgoku. Ni maarufu katika utengenezaji na uuzaji wa vifaa vya michezo inayotumia mpira, mipira iliyotengenezwa na kampuni ya Mikasa kwa ajili ya mpira wa miguu, mpira wa kikapu, mpira wa wavu na mpira wa mikono hutumiwa mara nyingi katika mechi rasmi, michezo na mashindano.

Bidhaa 
Mipira inayotengenezwa na kampuni ya Mikasa kwa ajili ya mchezo wa mpira wa wavu ni mipira rasmi ya mashindano yote ya Fédération Internationale de Volleyball (Shirikisho la Kimataifa la mpira wa wavu), na ligi nyingi za ndani na nje ya Amerika ya Kaskazini.

Mipira inayotengenezwa na kampuni ya Mikasa kwa ajili ya mchezo wa mpira wa wavu ndio mipira rasmi inayotumika katika michezo ya Olimpiki. 

Mikasa hutengeneza aina nyingi za mipira, pamoja na bidhaa kama vile za mpira wa kikapu, mpira wa wavu, mpira wa miguu na rugby.

Aina za mipira inayotengenezwa na kampuni ya Mikasa

Viungo vya nje 

 Mikasa Japan  
 Mikasa USA

Kampuni za Japani
Abdillahie Yussuf

Abdillahie Abdalla Yussuf (alizaliwa 20,Februari ,1992) ni mchezaji wa soka wa Tanzania ambaye anachezea katika klabu ya Solihull Moors, akitokea Blackpool kwa mkopo . Yeye ni mshambuliaji.

Kazi ya klabu

Leicester City
Ni mzaliwa wa Zanzibar, Tanzania, Yussuf alianza kazi yake na klabu ya Leicester City kwa timu zake za vijana na za akiba. Alishindwa kutazama kibarua, na mnamo 21 Mei 2011, na kumalizika kwa mkataba wake, Yussuf aliachiliwa na Leicester City.

Tamworth (mkopo)
Mnamo 1 Januari 2011, Yussuf alisaini katika klabu ya Tamworth kwa  mkopo wa mwezi mmoja. Yussuf aliandaa kazi yake ya Tamworth mnamo 1 Januari 2011, akiingia kama mbadala wa Scott Barrow katika dakika ya 45 mechi kuisha kwa sare 1-1.

Burton Albion
Kufuatia kipindi cha majaribio kilichofanikiwa na Burton Albion wakati wa msimu wa mapema wa 2011-12, klabu ilimsaini Yussuf kwenye mpango wa mwaka mmoja tarehe 2 Agosti 2011. Lengo la Yussuf la Burton lilikuja kwenye ushindi wa 6-1 dhidi ya Barnet mnamo tarehe 29 Oktoba 2011. 

waliozaliwa 1992
watu walio hai
wachezaji mpira wa Tanzania
Chifu

Chifu (kutoka Kiingereza: "chief"; majina ya kienyeji ni mengi tofautitofauti) ni kiongozi wa jadi katika kabila fulani.

Uongozi huo ulijitokeza mwishoni mwa zama za mawe na kutawala zama za chuma, mara nyingi ukisaidiwa na halmashauri ya wazee.

Wakati wa ukoloni, uongozi huo uliweza kukubalika, mradi uwe chini ya himaya ya wakoloni.

Hata baada ya uhuru, machifu wanaweza kuwa na madaraka fulani, k.mf. nchini Uganda.

Utamaduni
Sheria
Synaxarion

Synaxarion (kutoka Kigiriki) ni kitabu cha Ukristo wa Mashariki kinachokusanya habari za watakatifu au walau majina yao kwa mpangilio wa tarehe.

Viungo vya nje 

 Introduction to The Synaxarion: The Lives of the Saints of the Orthodox Church, by Hieromonk Makarios of Simonos Petra, Mount Athos

Watakatifu
Mtaa

Mtaa (kwa Kiingereza: neighbourhood ) ni sehemu ya jiji, mji au kijiji.

Mahusiano ndani yake ni ya jirani zaidi, hasa kama wakazi wake wanafanana kwa asili, dini, hali ya uchumi n.k.

Tanbihi

Mji
Elimu jamii
Ludovic Giuly

Ludovic Giuly (amezaliwa 10 Julai 1976) ni mchezaji wa zamani wa Ufaransa aliyecheza kama mshambuliaji.

Aliiwakilisha Ufaransa katika kiwango cha kimataifa, akipata kofia 17 kwa kipindi cha miaka 5 na alikuwa mshiriki wa kikosi chao cha kushinda Kombe la Shirikisho la FIFA mnamo mwaka 2003. 

Moja ya wakati wake mkubwa ilikuwa kuwa sehemu ya kikosi cha Barcelona F.C., kwani aliisaidia timu kushinda Ligi ya Mabingwa ya UEFA mnamo 2005-2006.

waliozaliwa 1976
watu walio hai
Wachezaji mpira wa Ufaransa
Mgongo wa bahari ya Pasifiki-Antaktiki

Mgongo wa bahari ya Pasifiki-Antaktiki ni mgongo kati wa bahari katika Bahari ya Pasifiki ya kusini na pia kwenye Bahari ya Kusini. Ni kama safu ya milima ya volkeno kwenye sakafu ya bahari.

Unatenganisha Bamba la Pasifiki na Bamba la Antaktiki. Mabamba hayo ya gandunia yanaachana kwa kasi ya milimita 54 na 76 kwa mwaka. Kwenye mstari yanapoachana kuna ufa ambako magma moto kutoka koti ya Dunia inapanda juu ikiingia katika maji ya bahari ambako inapoa na kuganda. Kwa njia hiyo magma ikipoa inajenga safu ya milima.

Marejeo

Viungo vya Nje 
 Pacific-Antarctic Ridge kwenye tovuti ya geographic.org  

Jiografia ya Antaktiki
Bahari ya Kusini
Migongo kati ya bahari
Bamba la Nazca

Bamba la Nazca ni moja kati ya mabamba ya gandunia yaani mapande ya miamba yanayounda ganda la Dunia. Bamba hilo limepokea jina lake kutokana na mji wa bandari wa Peru wa Nazca. 

Bamba la Nazca liko mbele ya pwani la magharibi la Amerika Kusini. Ni moja ya mabamba yanayofunikwa kabisa na bahari, isipokuwa kuna visiwa vichache, kama Visiwa vya Juan Fernández. Eneo lake ni takribani kilomita za mraba 15,600,000.

Bamba hilo lina mwendo kuelekea polepole upande wa mashariki, linapogongana na bamba la Amerika Kusini ambalo ni bamba la kibara.  

Katika mgongano huo bamba la Nazca lilisukumwa chini ya bara la Amerika Kusini na kuzama hapo kwenye koti la Dunia.  

Tabia ya kawaida ya maeneo hayo ni matetemeko ya ardhi ya kina kirefu cheye vitovu vya mita mia kadhaa.  

Kwenye mpaka ambako bamba moja linazama hutokea mifereji ya bahari kama vile Mfereji wa Atacama (kina hadi mita 8,065) na Mfereji wa Peru (kina hadi m 6369). Wakati huohuo, bara la Amerika Kusini liliinuliwa. Kama matokeo ya kusogezwa kwa mabamba milima ya Andes ilikunjwa kwenye pwani ya magharibi ya Amerika Kusini hadi kimo cha mita 6,962.

Mipaka  
Kwa upande wa kaskazini, bamba la Nazca linapakana na bamba la Cocos, upande wa magharibi na bamba la Pasifiki na upande wa kusini na bamba la Antaktiki. Kwenye mashariki, linakutana na bara la Amerika Kusini likizama chini yake.

Tanbihi

Marejeo mengine 
Extreme Science site: "A Lesson in Plate tectonics"  The basics explained.
Galapagos rise junction (map)
Juan Fernandez and Easter microplate (map)
Muawia Barazangi and Bryan L. Isacks, "Spatial distribution of earthquakes and subduction of the Nazca plate beneath South America" in Geology Vol. 4, No. 11, pp. 686–692. Abstract
Mark Andrew Tinker, Terry C. Wallace, Susan L. Beck, Stephen Myers, and Andrew Papanikolas, "Geometry and state of stress of the Nazca plate beneath Bolivia and its implication for the evolution of the Bolivian orocline" in Geology 24(5), pp. 387–390 Abstract
Cahill, T. and B. Isacks (1992). "Seismicity and shape of the subducted Nazca plate." Journal Geophysical Research 97 (12)
James, D. (1978). "Subduction of the Nazca plate beneath Central Peru." Geology 6 (3) pp 174–178
Martin Meschede and Udo Barckhausen, "Plate tectonic evolution of the Cocos-Nazca spreading center"

Gandunia
Pasifiki
Bamba la Cocos

Bamba la Cocos ni bamba la gandunia katika Pasifiki ya mashariki lililopo mbele ya pwani ya Amerika ya Kati. Jina lake limetokana na Kisiwa cha Cocos .

Jiografia 
Ni bamba dogo lililopo chini ya bahari mbele ya pwani za Mexico, Guatemala, El Salvador, Nikaragua na Kosta Rika.  

Linapakana na Bamba la Pasifiki, Bamba la Amerika ya Kaskazini, Bamba la Karibi na Bamba la Nazca. Upande wa kaskazini bamba dogo la Rivera lilijitenga na hilo la Cocos. 

Upande wa magharibi na kusini bamba hilo linaachana na mabamba ya Pasifiki na ya Nazca na hapa kuna nyufa ambako magma hupanda juu ya kujenga migongo ya bahari. Upande wa mashariki bamba hilo linasukumwa chini ya Bamba la Karibi linalobeba nchi za Amerika ya Kati na kwenye kaskazini chini ya bamba la Amerika Kaskazini. 

Tokeo lake ni safu za volkeno katika Amerika ya Kati, pamoja na volkeno Santa Ana yenye kimo cha mita 2,381 huko El Salvador. Tokeo jingine ni ukanda wa matetemeko ya ardhi yanayotokea mara kwa mara na kuelekea hadi Mexiko. Matetemeko makali ya Jiji la Mexiko (1995), ya El Salvador (2001) na ya Chiapas (2017) yalitokana na kuzama kwa bamba la Cocos chini ya mabamba ya Amerika Kusini na Karibi.

Tanbihi

Viungo vya Nje 
 Marina Manea, Vlad C. Manea, Luca Ferrari, Vladimir Kostoglodov, William L. Bandy: uvumbuzi wa Tectonic wa Ridge ya Tehuantepec    Septemba 2006 kwenye Jalada la Mtandao ) 
The volcanic arc
Martin Meschede and Udo Barckhausen, "Plate tectonic evolution of the Cocos-Nazca plate": reconstructing its geological evolution

Gandunia
Pasifiki
Mgongo wa bahari ya Pasifiki Mashariki

Mgongo wa bahari ya Pasifiki Mashariki ni mgongo bahari kwenye mashariki ya Bahari Pasifiki takriban kilomita 3000 kutoka pwani ya Amerika Kusini. Ni kama safu ya milima ya volkeno kwenye sakafu ya bahari. Urefu wake ni mnamo km 10,000 ikielekea kutoka kaskazini kwenda kusini. 

Mgongo huu unafuata mpaka kati ya Bamba la Pasifiki na mabamba gandunia jirani ya Amerika Kaskazini, Cocos, Nazca na Antaktiki. 

Kwenye mipaka ya bamba hilo kuna nyufa ambako magma moto kutoka koti la Dunia inapanda juu na kufanya mgongo kama safu ya milima ikiganda katika maji ya bahari. Kwenye mstari huu pande za ganda la Dunia zinaachana. Kasi ya mwendo wa kuachana ni kubwa karibu na kisiwa cha Pasaka (zaidi ya milimita 150 kwa mwaka) , lakini kwenye sehemu za kusini za ufa ni mm 60 pekee.

Upande wa mashariki wa ufa mabamba ya Cocos na Nazca yanasukumwa na mwendo huu kugonga bara la Amerika ya Kusini na ya Kaskazini ilhali yanazama chini ya mabamba ya bara na hivyo kusababisha kutokea kwa milima ya Andes na volkeno nyingi kwenye pwani ya magharibi ya Amerika.

Kasi kubwa ya kuachana kwa mabamba kwenye mstari wa ufa inazuia kukua kwa milima mirefu chini ya bahari, pia hakuna bonde la ufa la kati kwenye mgongo huo.

Vyanzo

Viungo vya Nje

East Pacific Rise 2004 – Scripps Institution of Oceanography
Columbia University Researchers Find Key to the Formation of New Seafloor Spreading Centers – Columbia University

Pasifiki
Migongo kati ya bahari
Mgongo wa bahari wa Chile

Mgongo wa bahari wa Chile (kwa Kiingereza: Chile Ridge) ni mgongo wa baharini yaani safu ya milima kwenye sakafu ya bahari. Unafuata mpaka baina ya mabamba mawili ya gandunia: bamba la Nazca na bamba la Antaktiki. 

Mgongo wa bahari wa Chile unazama chini ya bara la Amerika Kusini kwenye mfereji wa Peru-Chile unaoitwa pia mfereji wa Atamaca.

Marejeo 

jiografia ya Chile
Migongo kati ya bahari
Pasifiki
Chengdu

Chengdu ni jiji kubwa la nne nchini China ikiwa na wakazi wapatao milioni 14 hadi 15. 

Ni makao makuu ya jimbo la Sichuan na kitovu muhimu cha uchumi na utamaduni magharibi mwa China.

Chakula chake ni mashuhuri na watu wake hupenda pilipili. Kimataifa ni mashuhuri ikiwa kituo cha utafiti wa panda mkubwa.

Kujisomea
 Ling Zhu, "Chengdu, the city of spice and tea" , China Daily, Government of China, Friday, 22 December 2006
 Anna Zhang, "City Profile: Chengdu – Land of Abundance", Shanghai Business Review, July 2012.

Viungo vya Nje

Official Website of the Chengdu Government
Official Website of the Chengdu Government (Kichina)
Sister City Phoenix, Arizona News

Sichuan
Miji ya China
Joseph Ki-Zerbo

Joseph Ki-Zerbo (Toma, Haute-Volta, leo Burkina Faso, 21 Juni 1922 - Wagadugu, 4 Desemba 2006) alikuwa mwanahistoria na mwanasiasa nchini Burkina Faso.

Maisha Yake

Mwanahistoria

Mwanasiasa

Vitabu vyake 
 1964: Le Monde africain noir (Paris, Hatier)
 1972: Histoire de l’Afrique noire (Paris, Hatier)
 1991: Histoire générale de l’Afrique
 2003: A quand l'Afrique, co-authored with René Holenstein (Editions de l’Aube)
 2005: Afrique Noire, co-authored with Didier Ruef (Infolio éditions)

Marejeo 
 Holenstein, R. (2006, December 11). Joseph Ki-Zerbo: A quand l’Afrique. Le Faso.net (2006). Retrieved May 22, 2007 from 
 Sitchet, T. C. (2003 October 27). A quand l’Afrique ? Joseph Ki-Zerbo. Critique d’un entretien avec René Holenstein. Africultures (2003). Retrieved May 22, 2007 from 

Muungano wa Afrika
Waandishi wa Burkina Faso
Historia ya Afrika
Mrima

Mrima (kwa Kiingereza: Mrima Coast) ni jina la sehemu ya pwani ya Afrika ya Mashariki inayotazama Zanzibar. Wenyeji wake walijulikana kama Wamrima ilhali kati yao walikuwa watu wa makabila mbalimbali. Kimrima kinahesabiwa kuwa kati ya lahaja za Kiswahili.

Mipaka ya eneo hili ilielezwa tofauti katika vyanzo vya kihistoria. Kwa jumla ilieleweka Mrima ilihusu ukanda wa pwani hadi umbali wa matembezi ya siku mbili hivi kutoka mwambao kuelekea bara, kwa hiyo takribani maili 20 au kilomita 30-35.

Ludwig Krapf aliyekusanya habari zake mnamo 1844 - 1852 mjini Mombasa alitaja eneo la Waswahili Wamrima kuwa lilianza upande wa kaskazini kwa Wavumba, yaani wasemaji wa lahaja ya Kiswahili ya Kivumba, wanaotazama kisiwa cha Wasini (Shimoni, Kenya), na kuendelea hadi vilima vya Usambara na "nti ya Mrima" (nchi ya Mrima).

A.C. Madan aliyekusanya habari za kamusi yake mnamo 1890 pale Zanzibar, alitaja Mrima kuwa eneo kati ya "Oassi" (Wasini) hadi Kipumbwi kwenye mdomo wa mto Msangasi, takriban km 25 upande wa kusini ya Pangani .

Krapf na Madan wanaeleza jina la "Mrima" kutokana na matamshi tofauti ya "mlima", yaani "nchi chini ya milima" (Krapf) au nchi inayopanda juu kuanzia mwambao (Madan).  

Watafiti wengine walikuta matumizi ya jina hili kwa eneo pana zaidi upande wa kusini, mfano C. H. Stigand alieleza lahaja ya Kimrima kuenea kuanzia Vanga (Kenya) hadi karibu na Kilwa  

Nchini Kenya kuna kijiji cha Mrima na kilima cha Mrima takriban km 20 upande wa kaskazini wa Vanga, Kaunti ya Kwale.

Fungu Mrima (pia Fungu Marima) ni kundi la miamba ya matumbawe baharini kati ya Kisiwa cha Mafia na bara.

Marejeo

Waswahili
Jiografia ya Kenya
Jiografia ya Tanzania
Wahumiliati

Wahumiliati (kwa Kiitalia: Umiliati, yaani "Walionyenyekea") walikuwa watawa wanaume nchini Italia wanaodhaniwa walianzishwa katika karne ya 12. 

Papa Innocent III aliwapa kanuni ya kufanana na Kanuni ya Toba ya Wafransisko. 

Ingawa walishika imani sahihi ya Kanisa Katoliki walitiwa mara nyingi shaka juu ya jambo hilo kwa sababu ya kuhimiza wakleri na waumini wengine kuachana na utajiri ili kuishi pasipo makuu kama walivyodai kwa nguvu zaidi Wavaldo na wengine waliohukumiwa na mamlaka ya Kanisa kama wazushi.

Utawa wao ulifutwa na Papa Pius V tarehe 8 Februari 1571  ingawa tawi la wanawake liliendelea hadi karne ya 20.

Tanbihi

Marejeo
Andrews, Frances: The Early Humiliati, Cambridge University Press, 1999.
Brasher, Sally Mayall:  Women of the Humiliati: Lay Religious Order in Medieval Civic Life, Routledge, 2003.
Miller, Julia I. & Taylor-Mitchell, Laurie: "The Ognissanti Madonna and the Humiliati Order in Florence", in Anne Derbes (ed.), The Cambridge Companion to Giotto, Cambridge University Press, 2004.

Wickstrom, John B.: "The Humiliati: Liturgy and Identity", in Archivum Fratrum Praedicatorum (1992:4) 1-32.

Mashirika ya kitawa
Kilima cha Mrima

Kilima cha Mrima (pia: Kichakasimba, kwa Kiingereza: Mrima Hill) ni kilima chenye mwinuko wa mita 323 upande wa kusini wa Hifadhi ya Shimba Hills kwenye Kaunti ya Kwale, Kenya. Miguuni pake kuna kijiji cha Mrima. Jina la Mrima kwa kawaida linataja sehemu ya pwani inayoanza karibu na kilima hicho na kuelekea kusini hadi sehemu za Kilwa, Tanzania.

Kaya ya Mrima
Kilimani ipo moya ya kaya (misitu mitakatifu) za Wamijikenda iliyohifadhiwa chini ya sheria ya nchi. Misitu ya kaya imeonekana kuwa maeneo muhimu ya bioanwai kwa sababu imani ya wenyeji ilizuia kukatwa kwa miti, kwa hiyo spishi nyingi za uoto asilia pamoja na wanyama zimehifadhiwa hapa ambazo zimeshapotea kwingineko; hata hivyo sehemu ya Mrima Hill haikutajwa na UNESCO katika orodha ya Urithi wa Dunia.

Madini 
Tangu mwaka 1919 iligunduliwa kwamba kuna akiba kubwa ya madini ya ardhi adimu katika kilima hiki. Utafiti huu ulithibitishwa baadaye na watafiti Wakenya na Waaustria 
. Tangu mwaka 1990 inajulikana kwamba kuna pia madini yanayotoa kiwango kidogo cha unururifu kama vile thori, aktini na urani inayohatarisha afya ya wakazi wa karibu.

Mipango ya kuanzisha migodi
Mwaka 2013 kampuni ya Cortec Mining Kenya (inayomilikiwa na kampuni ya Kanada) ilipata kibali cha kuanzisha migodi ya kuchimba madini hasa niobi na ardhi adimu nyingine. Akiba za niobi zilikadiriwa kushika nafasi ya tano kwa wingi duniani . 

Leseni hii ilibatilishwa baada ya uchaguzi wa mwaka 2013 kwa shaka ya kupatikana kwa njia ya rushwa . 

Mwaka 2018 Serikali ya Kenya ilishinda kesi dhidi ya malalamiko ya kampuni ya Cortec. 

Utajiri wa madini huko Mrima hutazamiwa kama nafasi ya kiuchumi lakini pia kama hatari kwa urithi wa kiutamaduni na wa kimazingira.

Marejeo

Kaunti ya Kwale
Wavaldo

Wavaldo ni Wakristo wafuasi wa Valdo aliyeanzisha tapo la toba ndani ya Kanisa Katoliki mwaka 1173 hivi.

Hakuna habari nyingi za hakika kuhusu maisha yake. Mfanyabiashara wa Lyon, Ufaransa, aliongoka kwa kuacha mali yake na kushika ufukara.

Alianza pia kuhubiri, hasa kwamba, "Hakuna anayeweza kuyumikia mabwana wawili, Mungu na mali".

Anasifiwa pia kwa kutoa au kuagiza tafsiri ya kwanza ya Biblia katika lugha yoyote mpya iliyotokana na Kilatini.

Mwaka 1179, Valdo na mfuasi wake mmojawapo walikwenda Roma, walipokaribishwa na Papa Alexander III. Mwaka huohuo mtaguso wa tatu wa Laterano ulikataa baadhi ya mawazo ya Valdo, bila kulaani tapo lenyewe wala kutenga na Kanisa viongozi wake. 

Lakini itikio la maaskofu lilikuwa kali zaidi, hivyo Wavaldo walifukuzwa kutoka Lyon, na hatimaye walijitafutia usalama katika mabonde ya Piemonte, Italia Kaskazini.

Katika kudai ufukara wa Kiinjili kutoka kwa viongozi wa Kanisa, walikuja kuhukumiwa kama wazushi mwaka 1215 halafu wakadhulumiwa hasa katika karne ya 17.

Katikati (1532) walijiunga na Matengenezo ya Kiprotestanti na kukubali mafundisho ya Yohane Calvin.

Kwa sasa wako kama 70,000, hasa Italia Kaskazini.

Tanbihi

Marejeo
 Audisio, Gabriel, The Waldensian Dissent: Persecution and Survival, c.1170 - c.1570, Cambridge Medieval Textbooks. (1999) Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-55984-7

Uprotestanti
Wakalvini