Kipkalya Kones

Kipkalya Kiprono Kones (22 Februari 1952 - 10 Juni 2008)  alikuwa mwanasiasa wa Kenya ambaye aliwahi kuhudumu kama waziri katika miaka ya 1990 na alikuwa Waziri wa Barabara kwa muda mfupi mwaka wa 2008. Alikuwa mwanachama wa Bunge la Kenya kuanzia mwaka wa 1988 hadi mwaka wa 2008.

Alijaribu kwanza kushinda kiti cha ubunge katika uchaguzi wa mwaka wa 1983, lakini alishindwa na Isaac Kipkorir Salat. Kufuatia kifo cha Salat mwaka wa 1988, Kones alishinda kiti cha eneo bunge la Bomet katika uchaguzi mdogo kama sehemu ya Kenya African National Union (KANU) mwaka wa 1988 na kisha aliteuliwa kama Naibu Waziri wa Kilimo na Rais Daniel Arap Moi. Alichaguliwa tena katika uchaguzi na mwaka wa 1992 na aliteuliwa na Moi kama Waziri wa Nchi katika Ofisi ya Rais. Katika uchaguzi wa mwaka wa 1997 alichaguliwa tena kama mbunge na Moi alimteua kama Waziri wa Ujenzi wa umma na Makazi; hatimaye alihamishwa kwa nyadifa za Waziri wa Utafiti, Sayansi na Teknolojia na Waziri wa Mafunzo ya Ufundi.

Kabla ya uchaguzi wa mwaka wa 2002, alikosana na rais Moi na akapiga moyo konde kujiunga na harakati ya Muungano wa Mageuzi wakiongozwa na James Orengo. Katika uchaguzi wa mwaka wa 2002, Kones alibadilisha chama na kujiunga na chama cha Ford-People lakini alipoteza kiti hicho cha ubunge kwa Nick Salat, mwana wa aliyekuwa mbunge wa eneo bunge hilo,Isaka Kipkorir Salat ambaye alikuwa anaiwakilisha KANU, chama ambacho Kones alikuwa amekiondoka hivi karibuni. Hata hivyo, aliteuliwa na chama cha Forum for the Restauration of Democracy na hivyo basi akakihifadhi kiti hicho cha Mbunge. Pia aliteuliwa kama waziri msaidizi wa kazi za umma.

Alipinga mpango wa uzazi miongoni mwa makabila madogo kwa kusema kuwa makabila hayo yanapaswa kukua kwa idadi ndiposa ziwe sawa makabila kubwa.

Kama mwanachama wa Orange Democratic Movement (ODM), kwa mara nyingine tena alikishinda kiti cha eneo bunge la Bomet katika uchaguzi wa bunge mnamo Desemba 2007. Kones aliteuliwa kama Waziri wa Barabara katika muungano uliokuwa unatawala wa baraza la mawaziri, ambalo lilitajwa mnamo tarehe 13 Aprili 2008 na lilijumuisha chama zote mbili za ODM na Party of National Unity (PNU); baraza la mawaziri lililapwa tarehe 17 Aprili.

Aliuawa pamoja na Naibu Waziri wa Mambo ya Nyumbani Lorna Laboso katika ajali la ndege tarehe 10 Juni 2008. Ndege liliigonga jengo katika soko la Kajong karibu na Nairagie Enkare katika sehemu ya Enoosupukia, Wilaya ya Narok, karibu Narok na Hifadhi ya wanyama ya Masai Mara. Ndege lililokuwa likiwabeba Kones na Laboso, ndege nyepesi yaCessna , lilikuwa limeondoka kutoka Uwanja wa ndege wa Wilson katika mji mkuu wa Nairobi; walikuwa wanaelekea mjini Kericho katika mkoa wa Bonde la Ufa kusaidia katika uandalizi wa vifaa kwa mgombea wa ODM Benjamin Langat katika uchaguzi mdogo ambayo ilikuwa imepangwa kufanyika katika eneo bunge la Ainamoi mnamo tarehe 11 Juni. Kwa kuongezea Kones na Laboso, Rubani na Mlinzi wa usalama pia waliuawa.

Rais Mwai Kibaki alimtuma rambirambi na kuamuru bendera kupeperushwa nusu mlingoti, kwa kusema kuwa Kenya ilikuwa  "imewapoteza viongozi walioyokithiri wenye uwezo katika umri wao wa makamo na wenye siku za baadaye zilizoahidi." Waziri Mkuu Raila Odinga, kiongozi wa ODM, alisema kwamba huo ulikuwa "wakati wa kusikitisha sana"; kwa kuamini kwamba muda ulikuwa umepita sana kuchelewesha uchaguzi mdogo ambao ulikuwa umepangwa, aliwahimiza wafuasi wa ODM kutumia uchaguzi huo mdogo kama njia ya kuonyesha heshima kwa Kones na Laboso kwa kujitokeza kupigia kura wagombea wa ODM.

"Orodha ya wahusika waliodaiwa" wa ghasia za baada ya uchaguzi za 2007/2008 ya Tume ya Haki za Binadamu ya taifa ya Kenya hata hivyo inamuorodhesha miongoni mwa watuhumiwa katika sehemu ya 4 (ukurasa 180 s.) na inamshtaki kwa "kupanga, uchochezi, na kutoa fedha kwa ajili ya
vurugu ". 

Kufuatia kifo cha Kones, uchaguzi mdogo katika eneo bunge la Bomet lilifanyika mnamo tarehe 25 Septemba 2008. Kiti hicho kilishindwa na Beatrice Cherono Kones wa ODM na mjane wa Kipkalya Kones.

Marejeo

Waliozaliwa 1952
Waliofariki 2008
Wanasiasa wa Kenya
Wajumbe wa Orange Democratic Movement (Kenya)