LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Ngono zembe

Ngono zembe maana yake ni tendo la ndoa lililofanywa au linalofanywa kwa uzembe, yaani bila kujali matokeo yake, hasa maambukizi ya maradhi ya zinaa, na kwa namna ya pekee Ukimwi.

Katika jamii, na hata mbele ya Mungu ni kosa kusababisha madhara bila sababu, hasa kama ni kuendeleza maradhi yanayomtesa binadamu, yanahitaji tiba ya gharama kubwa, na hatimaye yanaweza kuleta kifo cha wengi. 

Baadhi ya watumiaji wanataka kumaanisha kufanya ngono bila kondomu, kama kwamba kutumia mpira huo kungetosha kuleta usalama kwa wahusika. Kumbe siyo, kwa sababu kondomu inapunguza uwezekano wa maambukizi (katika nchi zilizoendelea kwa asilimia 70-85), lakini haiwezi kuyazuia kabisa. 

Kinyume chake, inawezekana kufanya tendo la ndoa bila kondomu wala uzembe kwa sababu linafanywa na watu waaminifu wasio na ugonjwa wa namna hiyo. Hivyo wako salama tu.

Tafiti kadhaa bara Afrika zimeonyesha kwamba tohara inaweza kupunguza maambukizi ya wanaume kwa asilimia 60, lakini wengine wanapinga. 

Kwa vyovyote Kusini kwa Sahara mabadiliko ya tabia na matumizi ya kondomu yameonekana kufanikiwa zaidi na bila gharama ya tohara.

Tanbihi

Viungo vya nje

Afya
Jinsia
Maadili
Stashahada

Stashahada (pia diploma kutoka Kilatini kupitia Kiingereza) ni kama cheti cha elimu chenye maana ya maelezo mafupi juu ya kuhitimu masomo. 
Stashahada kwa baadhi ya Mataifa kusomwa na watu walio maliza Astashahada au wale walio maliza Elimu ya upili ya juu na hawakuwa na kigezo cha kujiunga na Shahada ya Kwanza 

Elimu
Malaki

Malaki (kwa Kiebrania מלאכי) alikuwa nabii aliyetoa ujumbe unaopatikana katika kitabu cha mwisho kati ya vitabu 12 vya Manabii wadogo ambavyo, pamoja na vingine vingi, vinaunda Tanakh, yaani Biblia ya Kiebrania. Hivyo ni pia sehemu ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo, na kwa kuwa humo vitabu vya manabii vinapangwa baada ya vitabu vya hekima, kitabu cha Malaki ni cha mwisho kabla ya vitabu vya Agano Jipya.

Jina lake halisi halijulikani, hivyo linatumika lile la neno muhimu zaidi la kitabu, "Malaki", lenye maana ya "Mjumbe wangu".

Yaliyomo yanawezesha kukisia kiliandikwa lini, yaani baada ya Hekalu la Yerusalemu kuwekwa wakfu (515 KK), na kabla ya katazo la ndoa za mseto kati ya Wayahudi na mataifa mengine lililotolewa na Nehemia (445 KK); sanasana ni karibu na mwaka huo.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Desemba lakini pia 3 Januari au 14 Januari.

Muhtasari wa kitabu
Kitabu kinaundwa na sehemu sita za namna ileile: Mungu (au nabii wake) anatoa kauli ambayo inajadiliwa na waamini na makuhani wao, halafu inafafanuliwa katika hotuba inayochanganya vitisho na ahadi za wokovu. 

Mada kuu ni mbili: makosa ya makuhani na waamini wengine katika ibada, halafu makwazo yanayosababishwa na ndoa za mseto.

Nabii anatabiri siku ya YHWH atakayetakasa makuhani, ataangamiza waovu na kuwapa ushindi waadilifu.

Mistari ya mwisho, ikitabiri ujio wa pili wa nabii Eliya, ilivutia sana tumaini la Wayahudi; ndiyo sababu ilijadiliwa sana kuhusiana na Yohane Mbatizaji na Yesu Kristo, kama inavyoonekana katika sehemu mbalimbali za Injili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 New American Bible - http://www.usccb.org/nab/bible/malachi/malachi1.htm 
 21st Century KJV - http://www.biblegateway.com/passage/?search=Malachi+1&version=KJ21
 NIRV - http://www.biblegateway.com/passage/?search=Malachi+1&version=NIRV
 Malachi at Chabad.org - http://www.chabad.org/library/bible_cdo/aid/16219
 Easton's Bible Dictionary, 1897.
 Hill, Andrew E. Malachi: A New Translation with Introduction and Commentary. The Anchor Bible Volume 25D. Toronto: Doubleday, 1998.
 LaSor, William Sanford et al. Old Testament Survey: the Message, Form, and Background of the Old Testament. Grand Rapids: William B. Eerdmans, 1996.
 Mason, Rex. The Books of Haggai, Zechariah and Malachi. The Cambridge Bible Commentary on the New English Bible. New York, Cambridge University Press, 1977.
 Singer, Isidore & Adolf Guttmacher. "Book of Malachi." JewishEncyclopedia.com. 2002.

Viungo vya nje 

 Van Hoonacker, A. "Malachias (Malachi)." Catholic Encyclopedia. Transcribed by Thomas J. Bress. 2003.
 The Oracle of Malachi  - A verse-by-verse journey through Malachi, connecting 2,500 years ago with today.

Waliofariki karne ya 5 KK
Watu wa Biblia
Manabii wa Agano la Kale
Watakatifu wa Israeli
Mario Vargas Llosa

Jorge Mario Pedro Vargas Llosa (amezaliwa 28 Machi, 1936 mjini Arequipa) ni mwandishi kutoka nchi ya Peru. Hasa ameandika riwaya na insha. Mwaka wa 2010 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

Maandishi yake
 Los jefes ("Wakubwa", 1959, hadithi fupi)
 La ciudad y los perros ("Mji na mbwa", 1963, riwaya)
 La casa verde ("Nyumba ya kijani", 1966, riwaya)
 La guerra del fin del mundo ("Vita ya Mwisho wa Dunia", 1981, riwaya)

Waliozaliwa 1936
Watu walio hai
Waandishi wa Peru
Tuzo ya Nobel ya Fasihi
Tomas Tranströmer

Tomas Tranströmer (amezaliwa 15 Aprili, 1931 mjini Stockholm) ni mshairi, mwanasaikolojia na mfasiri kutoka nchi ya Uswidi. Hasa ameandika mashairi kuhusu majira ya baridi nchini mwake. Mwaka wa 2011 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

Maandishi yake
 17 dikter ("Mashairi kumi na saba", 1954)
 Hemligheter på vägen ("Siri njiani", 1958)
 Fängelse ("Gereza", 2001)

Waliozaliwa 1931
Watu walio hai
Waandishi wa Uswidi
Tuzo ya Nobel ya Fasihi
Maumivu

Maumivu ni jina la kutaja wimbo uliotungwa na Bob Junior akiwa na mwimbaji wa muziki wa hip hop ROMA. Wimbo unazungumzia mtu anayejitia mwema ilhali si mwema. Wimbo umerekodiwa baada ya ahadi aliyoifanya ROMA mapema 2014 ya kwamba iwapo Brazili watafungwa katika michuano ya Kombe la Dunia, basi atatoka Tongwe Records na kuhamia Sharobaro Records kwa Bob Junior. Ahadi ameitimiza.

Tazama pia
 Kitu Gani
 2030

Viungo vya nje
 http://www.jamiiforums.com/celebrities-forum/706980-r-o-m-a-mkatolik-ft-bob-junior-maumivu.html katika Jamii Forum

Nyimbo za 2014
Nyimbo za Tanzania
Tiro

Tiro au Turo (kwa Kiarabu صور, Ṣūr, kwa Kigiriki Τύρος, Týros) ni mji wa Lebanoni kusini maarufu katika historia ya kale hasa kwa utajiri uliotokana na biashara yake ya kupitia baharini. Hata leo unategemea sana bandari yake.

Jina la mji linamaanisha "mwamba" na kutokana na mwamba ambao mji umejengwa juu yake hapo awali. 

Wakazi walikuwa 117,000 hivi mwaka 2003, na kuufanya mji wa nne nchini Lebanoni. 

Utalii unavutiwa na magofu ya zamani, kikiwemo kiwanja cha mashindano ya mbio ya farasi cha wakati wa utawala wa Warumi kilichoorodheshwa na UNESCO kati ya mahali pa Urithi wa Dunia mwaka 1979..

Katika Biblia
Katika Biblia mji huo unachukuliwa kama kielelezo cha kiburi; hata hivyo Yesu alisema ungetubu mapema kuliko Wayahudi wenzake aliowahubiria kwa kuwapa uthibitisho wa miujiza mingi (Math 11:21-23) na hata hivyo bado walionesha uzito (ugumu) wa kuamini na kumpokea.

Dondoo lenyewe ni hili: Mathayo 11:21 “Ole wako, Korazini! Ole wako, Bethsaida! Kwa kuwa kama miujiza iliyofanyika kwenu ingalifanyika katika Tiro na Sidoni, wangalitubu zamani kwa kuvaa magunia na majivu.

22 Walakini nawaambieni, itakuwa rahisi Tiro na Sidoni kustahimili adhabu zao siku ya hukumu kuliko ninyi.

23 Nawe Kapernaumu, je! Utakuzwa mpaka mbinguni? Utashushwa mpaka kuzimu; kwa kuwa kama miujiza iliyofanyika kwako ingalifanyika katika Sodoma, ungalikuwapo mji huo hata leo”.

Tanbihi

Viungo vya nje

360 Panorama of Tyre's Archeological Site 
 Lebanon, the Cedars' Land: Tyre
 Tyre entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith with picture of Tyrian silver shekel.
 Alexander's Siege of Tyre at Ancient History Encyclopedia by Grant Nell
American University of Beirut (AUB) Museum team discovers first Phoenician Temple in Tyre; only complete one in Lebanon 

Urithi wa Dunia
Miji ya Lebanoni
Miji ya Biblia
Mtume Paulo
Bandari
Miji ya pwani ya Mediteranea
Mo Yan

Mo Yan (amezaliwa 17 Februari, 1955 chini ya jina la Guan Moye) ni mwandishi kutoka nchi ya Uchina. Hasa ameandika riwaya na hadithi fupi. Mwaka wa 2012 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

Maandishi yake
 红高粱家族 ("Mtama Mwekundu", 1987, riwaya tano)

Waliozaliwa 1955
Watu walio hai
Waandishi wa Uchina
Tuzo ya Nobel ya Fasihi
Alice Munro

Alice Ann Munro (amezaliwa 10 Julai, 1931 mjini Wingham, Ontario) ni mwandishi kutoka nchi ya Kanada. Hasa ameandika hadithi fupi. Mwaka wa 2013 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.

Waliozaliwa 1931
Watu walio hai
Waandishi wa Kanada
Tuzo ya Nobel ya Fasihi
Sidoni

Sidoni (kwa Kiarabu صيد, Ṣaydā, kwa Kigiriki Σιδών, Sidon) ni mji wa Lebanoni kusini, katikati ya Beirut na Tiro, maarufu katika historia ya kale hasa kwa utajiri uliotokana na biashara yake ya kupitia baharini. Hata leo unategemea sana bandari yake, mbali ya utalii.

Wakazi walikuwa 65,000 hivi mwaka 2000, lakini pamoja na eneo la kandokando wanafikia 200,000 na kuufanya mji wa tatu nchini Lebanoni.

Katika Biblia
Katika Biblia mji huo unatajwa mara nyingi, kuanzia Kitabu cha Mwanzo hadi Injili na Matendo ya Mitume.

Wengi kutoka maeneo yake walikwenda kumsikiliza Yesu (Mk 3:8; Lk 6:17), naye alitembelea maeneo yake (Mk 7:24; Math 15:21) na kusema ungetubu mapema kuliko Wayahudi wenzake aliowahubiria kwa kuwapa uthibitisho wa miujiza mingi (Math 11:21-23).

Tanbihi

Viungo vya nje

 Sidon Dump Gets Make Over
 Sidonianews (Sidon News Portal) 
 Lebanon, the Cedars' Land: Sidon
 Destination Lebanon: Sidon 
 Fondation Audi  (includes a virtual tour of The Soap Museum and other heritage sites in the Old City)
 Sam Houston State University: Nicholas C. J. Pappas: The Inscription on the Sarcophagus of the Phoenician King Eshmunazar 
 Notes on Sidon 
 Sidon excavations 
 watch "Isti'mariyah – windward between Naples and Baghdad"
 SIDON ARABIC WIKIPEDIA

Miji ya Lebanoni
Miji ya Biblia
Shirin Ebadi

Shirin Ebadi (amezaliwa 21 Juni, 1947 mjini Hamadan) ni mwanasheria kutoka nchi ya Uajemi. Mwaka wa 2003 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

Waliozaliwa 1947
Watu walio hai
Watu wa Uajemi
Tuzo ya Nobel ya Amani
Leymah Gbowee

Leymah Gbowee (amezaliwa 1 Februari, 1972) ni mwanaharakati wa amani kutoka nchi ya Liberia. Mwaka wa 2011, pamoja na Ellen Johnson Sirleaf na Tawakel Karman alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

Waliozaliwa 1972
Watu walio hai
Watu wa Liberia
Tuzo ya Nobel ya Amani
Tawakel Karman

Tawakkol Abdel-Salam Karman (amezaliwa 7 Februari, 1979 mjini Mekhlaf) ni mwanasiasa na mwandishi wa habari kutoka nchi ya Yemen. Jina lake pia huandikwa Tawakel katika alfabeti ya Kilatini. Mwaka wa 2011, pamoja na Ellen Johnson Sirleaf na Leymah Gbowee alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

Waliozaliwa 1979
Watu walio hai
Wanasiasa wa Yemen
Tuzo ya Nobel ya Amani
François Asselineau

François Asselineau (amezaliwa 14 Septemba, 1957 mjini Paris) ni mwanasiasa wa Ufaransa anayepinga Umoja wa Ulaya.

Magazeti 
 UPR

Waliozaliwa 1957
Watu walio hai
Wanasiasa wa Ufaransa
Carl von Ossietzky

Carl von Ossietzky (3 Oktoba, 1889 mjini Hamburg hadi 4 Mei, 1938) alikuwa mwandishi wa habari na mpinzanivita kutoka nchi ya Ujerumani. Mwaka wa 1935 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

Waliozaliwa 1889
Waliofariki 1938
Watu wa Ujerumani
Tuzo ya Nobel ya Amani
Cecil of Chelwood

Cecil of Chelwood au Lord Robert Cecil (14 Septemba, 1864 hadi 24 Novemba, 1958) alikuwa mwanasiasa ma mwanasheria kutoka nchi ya Uingereza. Mwaka wa 1937 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani kwa ajili ya kazi yake katika ubunifu wa Shirikisho la Mataifa.

Waliozaliwa 1864
Waliofariki 1958
Wanasiasa wa Uingereza
Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Tuzo ya Nobel ya Amani
John Boyd Orr

Sir John Boyd-Orr  (23 Septemba, 1880 hadi 25 Juni, 1971) alikuwa mwanasiasa, mwanabiolojia na mwalimu kutoka nchi ya Uskoti. Hasa anajulikana kwa utafiti wake wa lishe akiwa mkurugenzi wa Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO) 1945-48. Mwaka wa 1949 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

Waliozaliwa 1880
Waliofariki 1971
Wanasiasa wa Uskoti
Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Tuzo ya Nobel ya Amani
Yudea

Yudea (kwa Kilatini IVDAEA, kwa Kiebrania יהודה, Yehûḏāh au Yehuda, kwa Kigiriki Ἰουδαία) ni jina la jimbo la Dola la Roma kuanzia mwaka 6 hadi 135 BK.

Iliunganisha Uyahudi wenyewe, Samaria na Idumea chini ya liwali.

Asili ya jina ni kabila la Yuda, ambalo kuanzia karne ya 8 KK lilibaki karibu peke yake kati ya makabila 12 ya Israeli.

Tanbihi

Viungo vya nje
 Jewish Encyclopedia: Procurators of Iudaea
 The name Rome gave to the land of Israel

Historia ya Israeli
Historia ya Palestina
Agano Jipya
Julia Gillard

Julia Eileen Gillard (amezaliwa 29 Septemba 1961) ni mwanasiasa wa Australia, na pia alikuwa Waziri Mkuu kuanzia mwaka wa 2010 hadi 2013.

Waliozaliwa 1961
Wanasiasa wa Australia
Watu walio hai
Mawaziri Wakuu wa Australia
Bamvua

Kwa maana nyingine ya jina hili angalia hapa

Bamvua (ing. spring tide) inahusu kujaa na kupwa kwa maji ya bahari, hasa kujaa kukubwa. Mara nyingi neno hili hutumika na watu wa pwani na wavuvi. Kwa kawaida bamvua hutokea mara mbili kwa mwezi. 

Bamvua inasababishwa na graviti ya jua na mwezi wakati dunia yetu, mwezi na jua ziko kwenye mstari nyoofu. Hii inaonekana kutokana na hali ya mwezi kuwa ama mwezi mwandamu au mwezi mpevu na karibu na siku hizi bamvua inatokea.

Kutegemeana na tabia za pwani mara nyingi bamvua haionekani sana yaani maji hujaa sentimita chache juu ya uwiano wa kawaida. Lakini kwenye mlango wa bahari kwa mfano kati ya kisiwa na bara, katika hori nyembamba au katika mdomo wa mto tofauti inaweza kuongezeka hasa ikiungana na upepo mkali wa kuelekea bara.

Bahari
Vivumishi vya amba

Vivumishi vya amba ni maneno ambayo hurejelea  nomino au kiwakilishi cha nomino ambayo imetajwa kwa kutumia mzizi wa amba- pamoja na o- rejeshi (urejeshi) inayorejelea nomino husika.
Mfano
Kikombe ambacho kilipotea
Mtoto ambaye anaumwa amepelekwa hospitali
Jembe ambalo limekatika mpini, litatengenezwa

Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Vivumishi vya urejeshi

Vivumishi vya urejeshi ni maneno yanayotoa taarifa ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino kwa kutumia kirejeshi kinachorejelea nomino ambayo imetajwa. Aina ya Vivumishi rejeshi ni “o” na “-amba”

Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Vivumishi vya jina kwa jina

Vivumishi vya jina kwa jina ni aina ya vivumishi ambavyo jina moja hutoa taarifa ya ziada kuhusu jina lenzake.

Mfano
Mbwa mwitu ni wakali sana (mbwa ni jina na mwitu ni jina vilevile - yakikutana yanaleta maana ya jina jingine tofauti na la mbwa wa kawaida).

Tazama pia
Lango:Lugha
Vivumishi
Viwakilishi

Isimu
Sarufi
Ikuza

Ikuza ni jina la kisiwa katika Ziwa Viktoria na kata ya Wilaya ya Muleba katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35540 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,978 waishio humo.

Ikuza ni kata inayoundwa na vijiji vya Ikuza na Kasenyi ikiwa katika kisiwa chenye jina hilo kinachopatikana katika Ziwa Nyanza, la pili duniani kwa ukubwa.

Historia
Kwa asili wakazi wa kisiwa hiki ni Wahaya na Wazinza, ambao wamehamia huko wakitokea kisiwa cha Rubondo na wengine wakitokea ng`ambo ya Kimwani.

Miaka ya 1970 hadi 2000, Ikuza ilikuwa kisiwa chenye kijiji kimoja tu ambacho kilikuwa na vitongoji vya Msenyi-Lwazi, Nyamahanzu, Kazilantemwa-Ibanga na Mlwoga. Kisiwa kilihudumiwa na shule moja iliyoitwa Shule ya Msingi Ikuza.

Kutokana na mahitaji ya wananchi wa kisiwa hicho, serikali iligawa vitongoji kuwa vijiji kama ilivyo hadi leo ambapo kisiwa hicho kina hadhi ya kata. sawa na Kataya kisiwa cha Mazinga, kata ya Kimwani, kata ya Bumbile na kata nyingine zinazounda wilaya ya Muleba katika mkoa wa Kagera.

Uchumi
Wakazi wa kisiwa hiki walijishughulisha na kilimo cha mazao ya migomba na mihogo pamoja na mibuni.

Kisha miaka ya 2000 wakagundua uvuvi wa samaki na dagaa ambao umeweza kupandisha unafuu wa maisha ya wakazi wa kisiwa hiki.

Kutokana na sera nzuri za nchi, Watanzania wengi wamekijua kisiwa hiki na umaarufu wa uvuvi unadhihirika pale unapotembelea makambi ya Kasenyi, Kazilantemwa, Nyarugusu na Lwazi pamoja na eneo la Nyamahanzu. Uvuvi wa dagaa nao ukatangaza kisiwa hiki nje ya mipaka ya nchi, wanunuzi wa bidhaa hiyo kutoka Rwanda, Congo-Zaire na nchi zinazozunguka ziwa Victoria wakaingia kupata bidhaa hiyo. Si miaka mingi kisiwa hiki kimeinuka kiuchumi na kinazidi kukua.

Usafiri kuingia na kutoka kisiwa hiki ni maboti ya mbao ambayo yanahudumia kila kona ya kisiwa hiki kwa utaratibu na ustaarabu, mabaharia wakitumia ujuzi na ukarimu kuvutia biashara yao isipungue wateja kama vilivyo visiwa vingine ambapo hutumia maboti kufika maeneo mbalimbali, kwa kuwa kisiwa cha Ikuza kinategemea sana wasafiri wanaotokea nchi kavu, kama vile Muleba na Chato, kupitia Magarini. Kuna vituo mbalimbali vya kuingilia, kama vile Chakazimbwe, Rwazi, Nyarugusu, pamoja na Kasenyi, ingawa inaonekana kuwa vituo vikuu ni Katunguru kwenda Ikuza, Mganza mpaka Ikuza, Kimwani Magarini kuingia na kutoka.

Marejeo

Viungo vya nje
 Geonames.org

Visiwa vya Tanzania
 
Visiwa vya Ziwa Viktoria
Rosa wa Lima

Rosa wa Lima ni jina lililoenea la Isabel Flores y de Oliva (20 Aprili 1586 – 24 Agosti 1617), binti wa Wahispania waliohamia Lima, Peru. 

Alipata umaarufu kwa juhudi zake katika maisha ya kiroho na kwa huduma zake za huruma kwa maskini wa mji wake huo. 

Mlei wa Utawa wa Tatu wa Mt. Dominiko na bikira, ni Mwamerika wa kwanza kutangazwa mtakatifu katika Kanisa Katoliki. Kwanza alitangazwa mwenye heri na Papa Klementi IX tarehe 10 Mei 1667, halafu mtakatifu tarehe 12 Aprili 1671 na Papa Klementi X.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Agosti

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Teodoro Hampe Martínez. "Santa Rosa de Lima y la identidad criolla en el Perú colonial" (essay of interpretation), Revista de Historia de América, No. 121 (January – December, 1996), pp. 7–26

Viungo vya nje

 Manuscript of the Life of St. Rose of Lima 

Waliozaliwa 1586
Waliofariki 1617
Mabikira
Wadominiko
Watakatifu wa Peru
Towashi Mwethiopia

Towashi Mwethiopia ni mtu wa Agano Jipya katika Biblia aliyeingizwa na Filipo mwinjilisti katika Ukristo.  

Kabla yake alikuwa amevutiwa sana na dini ya Uyahudi lakini hakuweza kupokewa kwa sababu ya ubovu wake kijinsia (Kumb 23:1).

Habari za wongofu na ubatizo zinasimuliwa katika kitabu cha Matendo ya Mitume sura ya 8 na zinalenga kuonyesha jinsi Injili ya Yesu Kristo ilivyozidi kuenea hata kwa mataifa ya mbali sana.

Ni Mwafrika wa kwanza kutoka kusini kwa Sahara kujulikana kama Mkristo.

Tanbihi

Viungo vya nje

 

Watu wa Biblia
Waliofariki karne ya 1
Akida Korneli

Akida Korneli (kwa Kigiriki, Κορνήλιος, Kornelios) alikuwa akida wa kikosi cha Italia katika jeshi la Dola la Roma aliyefanya kazi huko Kaisarea Baharini (Palestina). Huko alivutiwa na dini ya Uyahudi hata akajitolea kujenga sinagogi, pamoja na kusali.

Wongofu wake na wa jamaa zake unasimuliwa mara tatu na Matendo ya Mitume kwa jinsi ulivyotiwa maanani na Luka mwinjili aliyetaka kueleza kwamba desturi ya kubatiza watu wa mataifa bila kudai kwanza watahiriwe ilianzisha na Mtume Petro kwa kuangazwa na Mungu.

Suala hilo lilisumbua sana Kanisa la mwanzo hata baada ya Mtaguso wa Yerusalemu (49 BK) kupitisha desturi hiyo (Mdo 15).

Baada ya kuongoka, inasimuliwa kwamba alishuhudia Injili hadi Misia (leo nchini Uturuki) akateswa kwa ajili hiyo.

Habari nyingine zinasema alipata kuwa askofu na nyingine alifia dini.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Oktoba lakini pia 13 Septemba au 2 Februari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje 
Saint Cornelius the Centurion at the Christian Iconography web site
The Story of the Chapel of St. Cornelius the Centurion at Governor's Island, New York Harbor, Written for the Day of the Consecration, October 19, A.D. 1906. by Morgan Dix

Waliofariki karne ya 1
Watu wa Biblia
Watakatifu wa Italia
Waadventisti

Waadventisti ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali yanayosisitiza ujio wa pili wa Yesu yakisema uko jirani kutokea. 

Ingawa sisitizo hilo lilijitokeza mara kadhaa katika historia ya Kanisa, lilipata nguvu mpya huko Marekani katika karne ya 19.

William Miller ndiye anayetajwa kama mwanzilishi wa tapo hilo kwa kufanya watu kati ya 50,000 na 100,000 kutarajia ujio huo utatokea tarehe 22 Oktoba 1844.

Baada ya siku hiyo kupita kama kawaida, wengi waliachana na utabiri huo, wengine walianzisha makundi mbalimbali. Miller hakujiunga na lolote, bali alihimiza umoja hadi kifo chake (1849).

Kati yake, lililoenea zaidi ni lile la Waadventista Wasabato (mwanzo rasmi mwaka 1863) ambalo kwa sasa lina waumini zaidi ya 17 milioni duniani kote.

Mashahidi wa Yehova pia wana asili katika tapo hilo.

Jaribio la kutabiri tarehe ya ujio wa pili kwa kupiga hesabu kutokana na Biblia lilitokea tena na tena hadi karne ya 21 bila mafanikio.

Tanbihi

Marejeo
 Butler, Jonathan. "From Millerism to Seventh-Day Adventism: Boundlessness to Consolidation", Church History, Vol. 55, 1986
 Jordan, Anne Devereaux. The Seventh-Day Adventists: A History (1988)
 Land, Gary. Adventism in America: A History (1998)
 Land, Gary. Historical Dictionary of the Seventh-Day Adventists (2005)
 Morgan, Douglas. Adventism and the American Republic: The Public Involvement of a Major Apocalyptic Movement (University of Tennessee Press, 2001) ISBN 1-57233-111-9

Viungo vya nje

History of the Millerite Movement , a reprint from the Seventh-day Adventist Encyclopedia 10:892–898, 1976.
Graphical timeline of major Millerite groups from the Worldwide Church of God official website
Seventh-day Adventist Beliefs, list of beliefs of the Seventh-day Adventist Church movement.

 
Ukristo
Yesu kuzaliwa na Bikira

Yesu kuzaliwa na Bikira ni fundisho la imani linalosema kuwa Yesu Kristo alitungwa tumboni mwa mama yake, Bikira Maria, kwa uwezo wa Mungu (Roho Mtakatifu) tu, na kuwa Maria alipomzaa alikuwa bado bikira.

Katika Biblia ya Kikristo fundisho hilo linapatikana katika Injili mbili zilizo tofauti hata kwa vyanzo katika uzazi na utoto wa Yesu: Math 1:18-25 na Lk 1:26-38. 

Mathayo anathibitisha hilo kwa kutaja utabiri wa maneno ya Isa 7:14 katika tafsiri ya Kigiriki ya Septuaginta: "Tazama bikira atachukua mimba, naye atazaa mwana, nao watamwita jina lake Emmanuel, yaani Mungu pamoja nasi". 

Fundisho hilo linashikiliwa na madhehebu karibu yote ya Ukristo, hasa Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki.

Hata Waislamu wanakubali fundisho hilo kutokana na Kurani, hasa sura 3 (Al Imran) na 19 (Maryam (sura)).

Tofauti na mafundisho mengine
Mara nyingine fundisho hilo linachanganywa na mengine tofauti, kama vile utakatifu usio na doa wa Mariana ubikira wa kudumu aliokuwa nao maisha yake yote

Picha

Tanbihi

Marejeo

Marejeo mengine
Gromacki, Robert G. The Virgin Birth: Doctrine of Deity. Grand Rapids, Mich.: Baker Book House, 1981, cop. 1974. 202 p. ISBN 0-89010-3765-4

Yesu Kristo
Bikira Maria
Teolojia
Uislamu
Henri La Fontaine

Henri La Fontaine (22 Aprili, 1854 hadi 14 Mei, 1943) alikuwa mwanasheria kutoka nchi ya Ubelgiji. Hasa amejulikana kama mkurugenzi wa Ofisi ya Amani ya Kimataifa. Mwaka wa 1913 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

Waliozaliwa 1854
Waliofariki 1943
Wanasiasa wa Ubelgiji
Tuzo ya Nobel ya Amani
George Marshall

George Catlett Marshall (31 Desemba, 1880 hadi 16 Oktoba, 1959) alikuwa mwanasiasa na jenerali kutoka nchi ya Marekani. Hasa amejulikana kwa kazi yake ya kijeshi katika Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Kuanzia Septemba 1950 hadi Septemba 1951 alikuwa Waziri wa Ulinzi katika serikali ya Rais Harry Truman. Mwaka wa 1953 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.

Waliozaliwa 1880
Waliofariki 1959
Wanasiasa wa Marekani
Tuzo ya Nobel ya Amani
Nikolasi Saggio wa Longobardi

Nikolasi Saggio wa Longobardi (kwa Kiitalia Nicola Giovanni Battista Clemente Saggio da Longobardi; Longobardi, mkoa wa Calabria, 6 Januari 1650  – Roma, 3 Februari 1709) alikuwa mtawa wa shirika la Waminimi nchini Italia. 

Nikola anasemekana alizaliwa kwa muujiza; sehemu kubwa ya maisha yake alifanya kwa unyenyekevu na utakatifu kazi ya bawabu wa konventi ya jumuia.

Alitambuliwa na papa Pius VI kuwa mwenye heri tarehe 17 Septemba 1786, akatangazwa na Papa Fransisko kuwa mtakatifu tarehe 23 Novemba 2014. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Februari.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 1650
Waliofariki 1709
Waminimi
Watakatifu wa Italia
Shelley Duvall

Shelley Alexis Duvall (7 Julai 1949) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje

 

Duvall, Shelley
Nge-mjeledi mkia-mfupi

Nge-mjeledi mkia-mfupi (kutoka Kiing. short-tailed whip scorpion) ni arithropodi wa oda Schizomida katika ngeli Arachnida wanaofanana na nge-mjeledi wadogo. Wengi sana wana urefu wa chini ya mm 5. Kama arakinida wengine kiwiliwili chao kina sehemu mbili: kefalotoraksi (cephalothorax) na fumbatio. Sehemu hizi zimeungwa kwa pediseli (pedicel) nyembamba kwa umbo wa mrija kama kwa buibui. Mwisho wa fumbatio una mkia mwembamba mfupi. Kefalotoraksi imefunika juu kwa magamba.

Wadudu hawa wana miguu minane kama arakinida wote, lakini jozi ya kwanza ni mirefu kuliko mingine na hutumika kama vipapasio. Jozi ya mwisho zimetoholewa kwa kuruka ili kuchopokea adui. Pedipalpi zao zina gando. Hawana macho lakini spishi kadhaa zina sehemu za kuhisi nuru.

Takriban spishi zote zinatokea kanda za tropiki. Zinaishi katika tabaka la juu la udongo au chini ya magogo na mawe ili kuzuia kukauka. Spishi kadhaa zinaishi katika mapango na nyingine katika vichuguu. Hula arithropodi wadogo.

Spishi za Afrika
 Afrozomus machadoi
 Anepsiozomus sobrinus
 Apozomus gerlachi
 Artacarus liberiensis
 Bamazomus aviculus
 Bamazomus madagassus
 Bamazomus milloti
 Bamazomus vadoni
 Enigmazomus benoiti
 Mahezomus apicoporus
 Megaschizomus mossambicus
 Megaschizomus zuluanus
 Ovozomus lunatus
 Schizomus africanus
 Schizomus brevicaudus
 Schizomus ghesquierei
 Schizomus hanseni
 Schizomus mediocriter
 Schizomus montanus
 Schizomus nidicola
 Schizomus parvus
 Schizomus pauliani
 Schizomus schoutedeni
 Schizomus tenuipes
 Schizomus vinsoni
 Schizomus virescens
 Secozomus latipes

Picha

Arakinida
Nge-mjeledi mkia-mfupi
Edie McClurg

Edie McClurg (23 Julai 1951) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje

 

McClurg, Edie
Wakarismatiki

Wakarismatiki ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali ambao hasa kuanzia miaka ya 1960 wameathiriwa na tapo la Wapentekoste lililoanza Marekani mwaka 1907.

Kwa sababu hiyo wanajali karama (kwa Kigiriki χάρισμα, kharisma, yaani "zawadi", kutokana na χάρις, kharis, "neema" au "fadhili") za Roho Mtakatifu kama zilivyojitokeza katika Kanisa la mwanzo, hasa katika jumuia zilizoanzishwa na Mtume Paulo, kama ile ya Korintho (Ugiriki).

Mwaka 2011, Wapentekoste na Wakarismatiki pamoja walikuwa milioni 584, sawa na zaidi ya robo ya Wakristo wote na 8.5% ya watu wote duniani.Kati yao milioni 120 ni waamini wa Kanisa Katoliki, ambalo peke yake lina Wakristo wengi kuliko tapo hilo.

Tanbihi

Marejeo 
Ya Kamusi elezo:
 Burgess, Stanley M., ed. and Eduard M. van der Maas, assoc. ed., The New International Dictionary of Pentecostal and Charismatic Movements, revised and expanded edition (Grand Rapids, Michigan: Zondervan, 2002); publisher's page 
 Burgess, Stanley M., ed. Encyclopedia of Pentecostal and Charismatic Christianity (Routledge, 2006); publisher's page

Yanayounga mkono:
Deere, Jack. Surprised by the Power of the Spirit
Grudem, Wayne. The Gift of Prophecy in the New Testament and Today
Maria Stethatos. The Voice of a Priest Crying in the Wilderness

Yanayopinga:
Braun, Mark E., What can we learn from the Charismatic Movement?, Forward in Christ, Volume 83, Number 10, October 1996
MacArthur, John. Charismatic Chaos
Hanegraaff, Hank. Counterfeit Revival
Gardiner, George E. Corinthian Catastrophe
Warfield, B. B. Counterfeit Miracles
Gaffin, Richard B. Perspectives on Pentecost
O. Palmer Robertson Final Word A response to Wayne Grudem
Michael De Semlyen All Roads Lead To Rome Dorchester House Publications (March 1993)
Davis, R., True to His Ways: Purity & Safety in Christian Spiritual Practice (ACW Press, Ozark, AL, 2006), ISBN 1-932124-61-6.

Ya kati:
Grudem, Wayne (editor). Are Miraculous Gifts for Today?

Fasihi:
Coelho, Paulo. By the River Piedra I Sat Down and Wept

Marejeo mengine
 Clement, Arthur J. Pentecost or Pretense?: an Examination of the Pentecostal and Charismatic Movements. Milwaukee, Wis.: Northwestern Publishing House, 1981. 255, [1] p. ISBN 0-8100-0118-7
 .
 .
 .
 Parry, David (1979). "Not Mad, Most Noble Festus": Essays on the Renewal Movement. London: Dartman, Longman & Todd. 103 p. N.B.: Approaches the Charismatic Movement from a Roman Catholic perspective.

Viungo vya nje

 : Charismatic Pentecostal Theology.
 .
 : Perspective of Institute for the Study of American Evangelicals.

Utafiti wa kitaalamu:
The European Research Network on Global Pentecostalism (GloPent) is an initiative by three leading European Universities in Pentecostal studies networking academic research on Pentecostal and Charismatic movements.
PentecoStudies: Online Journal for the Interdisciplinary Study of Pentecostal and Charismatic Movements published under the auspices of GloPent

 
Roho Mtakatifu
S. Scott Bullock

Stuart Scott Bullock (alizaliwa 7 Mei 1956) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Viungo vya Nje
 

Bullock, S. Scott
Maurizio Malvestiti

Maurizio Malvestiti (amezaliwa Marne, 25 Agosti 1953) ni askofu Mkatoliki nchini Italia. 

Alipata upadrisho tarehe 11 Juni 1977.

Tarehe 26 Agosti 2014 ametangazwa kuwa askofu wa Jimbo la Lodi.

Picha

Viungo vya nje
 Ukurasa wa Askofu Malvestiti katika Catholic Hierarchy

Waliozaliwa 1953
Maaskofu Wakatoliki
Watu walio hai
Miujiza ya Yesu

Miujiza ya Yesu ni matendo yapitayo sheria za maumbile yaliyofanywa na Yesu kadiri yanavyosema maandiko matakatifu ya Ukristo na Uislamu. Ilikuwa mingi sana; hata hivyo Injili ya Yohane (21:25) inashuhudia kwamba michache tu imeandikwa.

Kati ya miujiza hiyo, kuna mazinguo ya kufukuza pepo wachafu, uponyaji wa maradhi mbalimbali (homa, ukoma, safura, kupooza mkono au mwili mzima, kupinda kwa mgongo, kutokwa damu mfululizo, upofu, uziwi, ububu na vilema vingine), ufufuo wa wafu, na ushindi juu ya uasilia (kama kugeuza maji kuwa divai, kutembea juu ya maji ya ziwa, kutuliza dhoruba na kuzidisha mkate na kitoweo cha samaki).

Ukweli wa kihistoria
Kwa Wakristo na Waislamu, miujiza kama hiyo ilitokea kweli. 

Baadhi ya wataalamu wanatoa hoja ili kuthibitisha hilo. 

Kama kawaida, watu wengine wanakanusha dai hilo au wanasema miujiza ni mifano ya mambo ya kiroho tu.

Maana yake
Miujiza ilikuwa na umuhimu wake katika utume wa Yesu, ikishuhudia mamlaka yake ya Kimungu, kama vile njaa, kiu, uchovu na mateso vinavyoshuhudia ubinadamu wake.

Pamoja na hayo, miujiza ilitokana pia na upendo na huruma yake kwa binadamu mwenye shida. 

Miujiza ililenga pia kutoa ujumbe kwa matendo ili kufafanua na kuthibitisha maneno kama vile haja ya kuwa na imani. Kila muujiza ulikuwa na fundisho maalumu.

Miujiza inayosimuliwa nje ya Biblia 
Vitabu vya kale (kuanzia karne ya 2) ambavyo havikukubalika katika Agano Jipya la Biblia ya Kikristo vinasimulia miujiza mingine ambayo Yesu aliweza kufanya tangu utotoni. Vitabu hivyo ni kama Injili ya Siri ya Marko 1, Injili ya Utoto ya Thoma 2.2, 2.3, 9-18, Injili ya Yakobo 19-20.

Picha za miujiza
Sanaa ya Kikristo imechochewa na miujiza hiyo, kwa mfano katika michoro ifuatavyo.

Uponyaji

Mazinguo

Ufufuo

Utawala juu ya maumbile

Tanbihi

Marejeo
 Funk, Robert W. and the Jesus Seminar, 1998 The Acts of Jesus: The Search for the Authentic Deeds of Jesus. Polebridge Press, San Francisco. ISBN 0-06-062978-9
 Kilgallen, John J., 1989 A Brief Commentary on the Gospel of Mark, Paulist Press, ISBN 0-8091-3059-9
 Lockyer, Herbert, 1988 All the Miracles of the Bible ISBN 0-310-28101-6
 Miller, Robert J. Editor, 1994 The Complete Gospels, Polebridge Press, ISBN 0-06-065587-9
 Murcia, Thierry, Jésus, les miracles en question, Paris, 1999 - Jésus, les miracles élucidés par la médecine, Paris, 2003
 Rageh Omaar 2003 The Miracles of Jesus BBC documentary
 Van der Loos, H., 1965 The Miracles of Jesus, E.J. Brill Press, Netherlands

Viungo vya nje

 List of Jesus' Miracles and Biblical References 

Yesu Kristo
Injili
Miujiza ya Yesu
Kifo cha Yesu

Kifo cha Yesu msalabani kilitokea huko Yerusalemu, nchini Israeli, siku ya Ijumaa, labda tarehe 7 Aprili 30 BK.

Tukio hilo, pamoja na ufufuko wa Yesu unaosadikiwa na Ukristo kutokea siku ya tatu (Jumapili ya Pasaka), ndiyo kiini cha imani ya dini hiyo mpya iliyotokana na ile ya Uyahudi.

Kwa Wakristo fumbo hilo la Pasaka ndilo kilele cha historia ya wokovu inayotangazwa na Biblia ya Kikristo.

Fumbo hilo lilisababisha kazi nyingi za sanaa ya Kikristo, hasa uchoraji na uchongaji.

Historia
Injili zote nne zinasimulia tukio hilo kinaganaga kuliko mengine yote ya maisha ya Yesu Kristo: ni kama simulizi la saa baada ya saa.

Kadiri ya (Mk 14:43–15:45; Math 26:46–27:60; Lk 22:47–23:53; Yoh 18:3–19:42), Ponsyo Pilato, liwali wa Palestina (26-36), aliamua Yesu aadhibiwe hivyo kulingana na shtaka la viongozi wa Wayahudi waliodai kwamba mtuhumiwa alijitangaza kuwa mfalme na kupinga mamlaka ya Kaisari wa Roma, kwa wakati huo Tiberius, ingawa Pilato alikuwa ametambua shtaka halikuwa la kweli, bali lilitokana na husuda.

Kadiri ya Injili ya Yohane, Pilato mwenyewe alisisitiza kwamba, katika maandishi yaliyotakiwa kuwajulisha watu sababu ya adhabu hiyo, iwekwe wazi kwamba Yesu aliuawa kama mfalme wa Wayahudi, ingawa neno hilo lilichukiza viongozi wa taifa.

Maneno ya ilani hiyo yaliandikwa katika lugha tatu: 
Kilatini: Iesus Nazarenus Rex Iudeorum, kifupi INRI, 
Kigiriki: Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος ὁ Bασιλεὺς τῶν Ἰουδαίω. Kutokana na herufi hizo, Wagiriki wanaandika INBI.
Kiebrania: ישוע הנוצרי ומלך היהודים. Herufi za kwanza za maneno hayo kwa Kiebrania ni יהוה, YHWH, ndilo jina takatifu la Mungu katika Biblia ya Kiebrania.

Yesu akiwa msalabani alisema maneno kadhaa. Kati ya hayo, ni maarufu maneno saba yaliyoripotiwa na Injili yakimuelekea Mungu Baba, Bikira Maria, Mtume Yohane na mhalifu aliyesulubiwa pamoja naye.

Maelezo ya teolojia
Kifo cha Yesu kinaelezwa na Injili na vitabu vingine vya Agano Jipya kuwa kafara kwa fidia ya dhambi za ulimwengu mzima.  

Yesu alipokufa, nafsi yake ya Kimungu iliendelea kushikamana na roho na mwili vilivyotengana: kwa hiyo mwili wake uliozikwa haukuweza kuoza kaburini; roho yake ilishukia kuzimu kuwatoa waadilifu waliomtangulia awaingize pamoja naye mbinguni. “Mwili wake aliuawa, bali roho yake akahuishwa, ambayo kwa hiyo aliwaendea roho waliokaa kifungoni, akawahubiri” (1Pet 3:19). “Roho yake haikuachwa kuzimu, wala mwili wake haukuona uharibifu” (Mdo 2:31).

Mitazamo tofauti
Tangu kale walitokea watu waliokanusha ukweli wa kifo cha Yesu, hasa waliosema yeye hakuwa na mwili halisi, bali alionekana tu kuwa nao..

Waislamu wanashikilia msimamo huo, kwamba Yesu hajafa kwa namna yoyote, bali alipalizwa mbinguni.

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje

Yesu Kristo
Injili
Teolojia
Rozari
Historia ya Israeli
Mwanamichezo

Mwanamichezo ni mtu ambaye anajishughulisha na aina fulani ya michezo ili apate kuwa na afya njema au kwa kushindana na wanamichezo wengine.

Kuna pia wanamichezo bora wanaotekeleza michezo fulani kwa malipo. Pale ambapo wanamichezo wanazidisha mazoezi na mashindano wanaweza hata kuhatarisha afya yao.

Kazi
Danny Teeson

Daniel "Danny" Teeson ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje
 

Teeson, Danny
Brad Dourif

Bradford Claude "Brad" Dourif (18 Machi 1950) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani. Anajulikana hasa kwa kuigiza kama Grima Wormtongue katika filamu ya Bwana wa Mapete.

Marejeo

Viungo vya Nje

 

Dourif, Brad
Ujio wa pili

Ujio wa pili ni imani ya kwamba Yesu, aliyekuja mara ya kwanza kwa unyenyekevu alipozaliwa na Bikira Maria, atashuka tena toka mbinguni kwa utukufu siku ya kiyama.

Katika Ukristo
Msingi wa tumaini hilo katika Ukristo ni ahadi alizotoa mwenyewe na ambazo zinasomwa katika Injili (Math 24:27; 25:31; Lk 17:30; Yoh 6:39-40).

Ufafanuzi zaidi ulitolewa na Mtume Paulo (Mdo 10:42; 17:31; Rom 2:5-16; 
14:10; 1Kor 4:5; 15:23; 2Kor 5:10; Fil 1:6; 1Tim 6:14; 2 Tim 4:1,8; Tito 2:13; 1Thes 5:2; 2Thes 1:5; 2:1-9) na wengineo katika vitabu vingine vya Agano Jipya (1Pet 4:13; Yak 5:7) na baadaye. 

Katika Agano Jipya neno ἐπιφάνεια, epiphaneia, kutokea, limetumika mara 5 kuhusiana na kurudi kwa Kristo, kumbe neno παρουσία, parousia, kufika au kuwepo, mara 17.

Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli (karne ya 4) ilikiri kwamba "atakuja tena kwa utukufu kuwahukumu wazima na wafu, na ufalme wake hautakuwa na mwisho".

Hata hivyo Wakristo wanatofautiana kuhusu jambo hilo kadiri ya madhehebu yao, lakini pia kadiri ya rai binafsi kuhusu maana halisi ya maneno yake.

Kama Yesu mwenyewe alivyotabiri, jambo hilo litaleta udanganyifu mwingi ambao alitaka wafuasi wake wajihadari usiwapate.

Kweli karne hata karne walitokea watu kutabiri mwaka au hata tarehe ya tukio hilo; tena wengine walisema limeshafanyika, kumbe bado.

Yesu alisema, "Hakuna anayejua siku wala saa". Lakini watu hao walijaribu kutumia namba za Biblia ili kuhesabu itakuwa lini.

Katika Uislamu
Katika Islam, عيسى (ʿĪsā, Isa) anaheshimiwa kama mtume na Masihi aliyetumwa kwa Waisraeli (banī isrā'īl) akiwaletea kitabu kipya, Injili. 

Quran inazungumzia ujio wa pili wa huyo Yesu katika sura Az-zukhruf (43:61) kama ishara ya siku ya hukumu.

Pia kuna Hadithi za Mtume Muhammad zinazotabiri wazi ujio wake.

Tanbihi

Marejeo 
 Explanatory text in The New Jerusalem Bible (1990). Doubleday. ISBN 0-385-14264-1
 Max Heindel. How Shall We Know Christ at His Coming?, May 1913 (stenographic report of a lecture, Los Angeles), ISBN 0-911274-64-2
 C. S. Lewis. (1960). The World's Last Night and Other Essays. Harcourt Brace Jovanovich. ISBN 0-15-698360-5
 Markus Mühling. Grundinformation Eschatologie. Systematische Theologie aus der Perspektive der Hoffnung, Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2007, ISBN 978-3-525-03619-8, 221–241
 James Stuart Russell. The Parousia, A Careful Look at the New Testament Doctrine of the Lord's Second Coming
 Emanuel Swedenborg. The Consummation of the Age; the Coming of the Lord; and the New Heaven and New Church, Chapter 14 in The True Christian Religion Containing the Universal Theology of The New Church Foretold by the Lord in Daniel 7; 13, 14; and in Revelation 21; 1,2 (Swedenborg Foundation 1952)
 Paramahansa Yogananda. The Second Coming of Christ: The Resurrection of the Christ Within You. Self-Realization Fellowship, 2004. ISBN 978-0876125557

Viungo vya nje
 "Lecture XV: On the Clause, And Shall Come in Glory to Judge the Quick and the Dead; Of Whose Kingdom There Shall Be No End.", delivered by Cyril of Jerusalem in the mid-4th century.
 "The Second Coming.", a summary article.

Yesu Kristo
Ukristo
Uislamu
Kristolojia
Beatriz wa Silva

Beatriz wa Silva, O.I.C. (jina kamili kwa Kireno: Beatriz de Menezes da Silva; Campo Maior, Ureno 1424 hivi – Toledo Hispania, 9 Agosti 1492) alikuwa mwanamke wa ukoo maarufu wa Ureno, lakini alijiunga na monasteri na hatimaye akawa mwanzilishi wa masista wamonaki wa Shirika la Bikira Maria Kukingiwa Dhambi ya Asili. 

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu bikira.

Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 17 Agosti.

Maisha

Beatriz alizaliwa Campo Maior; kati ya ndugu zake 10, mmojawapo ni mwenye heri Amadeo wa Ureno, aliyerekebisha shirika la Ndugu Wadogo.

Mwaka 1447 Beatriz alihamia katika ikulu ya Kastilia ili kumsindikiza rafiki yake Isabela aliyeolewa na mfalme wa huko. 

Lakini uzuri wa Beatriz ulimtia kijicho, hata akamfunga katika chumba kidogo. 

Humo Beatriz alitokewa na Bikira Maria na kuelekezwa aanzishe shirika jipya kwa heshima yake.

Beatriz alipofaulu kutoroka alikimbilia monasteri ya Wadominiko wanawake (Utawa wa pili) huko Toledo, akaishi huko miaka 37 bila kujiunga nao kisheria. 

Mwaka 1484 Beatriz na wenzake kadhaa walitamalaki monasteri nyingine ya Toledo aliyopewa na malkia ili itumike kuheshimu Kukingiwa Dhambi ya Asili Bikira Maria.

Mwaka 1489, kwa ruhusa ya Papa Innocent VIII, walipokea sheria za Wasitoo, wakiahidi kuadhimisha kila siku Breviari ya Bikira Maria Mkingiwa Dhambi ya Asili, wakiwa chini ya askofu mkuu wa Jimbo kuu la Toledo.

Baada ya kifo
Mwaka 1501 Papa Alexander VI aliunganisha jumuia hiyo na Wabenedikto lakini chini ya Kanuni ya Mt. Klara. 

Mwaka 1511 Papa Julius II aliwapa kanuni mpya ya kwao, halafu kardinali Fransisko Quiñones aliwaandikia katiba maalumu.

Kuanzia mwaka 1507 shirika lilienea Ureno, Hispania, Italia, Ufaransa na Brazil.

Beatriz wa Silva alitangazwa mwenye heri tarehe 28 Julai 1926 na Papa Pius XI, halafu mtakatifu na Papa Paulo VI tarehe 3 Oktoba 1976.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Saint Beatrice of Silva 
 Saint Beatrice and the Order of the Immaculate Conception of Our Lady

Waliozaliwa 1424
Waliofariki 1492
Mabikira
Wamonaki
Wakonsesyoni
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ureno
Wakonsesyoni

Shirika la Kukingiwa Dhambi ya Asili (Ordo Inmaculatae Conceptionis), au Wakonsesyoni, ni shirika la wanawake wamonaki lililoanzishwa mwaka 1484 huko Toledo Hispania na Beatriz wa Silva (jina kamili kwa Kireno ni Beatriz de Menezes da Silva) (Campo Maior, Ureno 1424 hivi – Toledo Hispania, 9 Agosti 1492).

Huyu mwanamke wa ukoo maarufu wa Ureno alijiunga na monasteri na hatimaye akawa mwanzilishi wa masista wamonaki wa shirika hilo.

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu bikira.
 

Mwaka 1484 Beatriz na wenzake kadhaa walitamalaki monasteri nyingine ya Toledo aliyopewa na malkia ili itumike kuheshimu Kukingiwa Dhambi ya Asili Bikira Maria.

Mwaka 1489, kwa ruhusa ya Papa Innocent VIII, walipokea sheria za Wasitoo, wakiahidi kuadhimisha kila siku Breviari ya Bikira Maria Mkingiwa Dhambi ya Asili, wakiwa chini ya askofu mkuu wa Jimbo kuu la Toledo. 

Mwaka 1501 Papa Alexander VI aliunganisha jumuia hiyo na Wabenedikto lakini chini ya Kanuni ya Mt. Klara. 

Mwaka 1511 Papa Julius II aliwapa kanuni mpya ya kwao, halafu kardinali Fransisko Quiñones aliwaandikia katiba maalumu.

Kuanzia mwaka 1507 shirika lilienea Ureno, Hispania, Italia, Ufaransa na Brazil.

Mwishoni mwa karne ya 20, kufuatana na utafiti wa Mercedes de Jesús Egido (1935–2004), shirika limeachana na athari ya muda mrefu ya Wafransisko.

Mwaka 1996 lilipewa katiba mpya inayosisitiza kufuata maadili ya Bikira Maria.

Tanbihi

Viungo vya nje
 Saint Beatrice and the Order of the Immaculate Conception of Our Lady
 Saint Beatrice of Silva 

Wamonaki
Wakonsesyoni
Bochotnica

(IPA bɔxɔtˈnit͡sa) ni kijiji katika Poland ya Kusini-Mashariki kwenye mto wa Wisła. 

Kiko katikati ya miji ya Puławy na Lublin, katika wilaya ya Lublin. 

Kina .

 51° 20′ 00″ N 21° 59′ 00″ E

Poland
Semi

Semi ni tungo fupifupi zenye busara na ushauri kwa jamii zenye kutumia lugha ya picha, ishara na tamathali za semi. Utanzu wa semi una vipera kama vile:

Methali
Nahau
Misemo
Mafumbo
Vitendawili
Mizungu

Tazama pia
Lango:Lugha
Hadithi
Maigizo
Ushairi
Aina za maneno

Fasihi
Joan Rivers

Joan Alexandra Molinski Rosenberg (8 Juni 1933 – 4 Septemba 2014) alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje

 

Rivers, Joan
Jackie Gleason

John Herbert almaarufu "Jackie" Gleason (26 Februari 1916 – 24 Juni 1987) alikuwa mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.

Marejeo

Viungo vya Nje

 

Gleason, Jackie
Wasimbiti

Wasimbiti ni kabila la Tanzania kaskazini, jamii ya Wakurya, pia wamechanganyika na Wajaluo.

Wanaishi kando ya Ziwa Nyanza katika wilaya ya Rorya karibu na mpaka wa Kenya na wa wilaya ya Musoma mjini. Mto Mara unakata vijiji kama vile Kirumi, Kuruya, Mbatamo, Kinesi, Nyamaguku au Iryenyi.

Wanaongea lugha ya Kisimbiti. 

Wasimbiti wenyewe wanakadiriwa kuwa watu 33,000 hivi, pamoja na vikundi walio karibu na kuelewana nao kilugha kama vile Wahacha, Wakine, Wakiroba, Wasurwa na Wasweta wako zaidi ya laki 1.

Ndugu yao upande wa Kenya wanaitwa Wasuba.

Uchumi
Uchumi wao unategemea uvuvi, ufugaji na wengine ni wakulima pia. Mazao wanayolima ni mihogo, mahindi, viazi vitamu, mtama, mlezi n.k. Pia ni wawindaji.

Viungo vya nje
Kuhusu Wasimbiti 

Wilaya ya Rorya
Makabila ya Tanzania
Kisimbiti

Kisimbiti (au Kisuba-Kisimbiti) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wasimbiti, Wahacha, Wakine, Wasweta, Wasurwa na Waroba. Pia huitwa Kisuba-Kisimbiti. Lahaja zake ni pamoja na Kihacha, Kisweta na Kisurwa. Lugha ya Kisuba-Kisimbiti isichanganywe na lugha ya Kisuba nchini Kenya. 

Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kisimbiti imehesabiwa kuwa watu 113,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisimbiti iko katika kundi la E40.

Viungo vya nje
lugha ya Kisimbiti kwenye Multitree
makala za OLAC kuhusu Kisimbiti
lugha ya Kisimbiti katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/ssc
http://www.african.gu.se/tanzania/weblinks.html

Marejeo
Maho, Jouni & Bonny Sands. 2002. The languages of Tanzania: a bibliography. (Orientalia et africana gothoburgensia, no 17.) Göteborg: Acta Universitatis Gothoburgensis. Pp ix, 428. ISBN 91-7346-454-6

Lugha za Tanzania
Lugha za Kibantu
Nyotamkia zilizotembelewa na vyombo vya angani

Hii ni orodha ya nyotamkia zilizotembelewa na vyomboanga

Tazama pia
Asteroidi zilizotembelewa na vyomboanga

Marejeo

Nyotamkia
Gordy

Gordy ni filamu kutoka Marekani iliyotoka mwaka wa 1995.

Washiriki 
 Doug Stone kama Luke MacAllister
 Kristy Young kama Jinnie Sue MacAllister
 Tom Lester kama Cousin Jake
 Deborah Hobart kama Jessica Royce
 Michael Roescher kama Hanky Royce
 James Donadio kama Gilbert Sipes
 Ted Manson kama Henry Royce
 Tom Key kama Brinks
 Jon Kohler na Afemo Omilami kama Dietz na Krugman

Sauti 
 Justin Garms kama Gordy
 Hamilton Camp kama baba ya Gordy na Jogoo Richard
 Jocelyn Blue kama mama ya Gordy
 Frank Welker kama mwadithiaji
 Tress MacNeille kama Wendy, mke ya Richard
 Earl Boen kama Minnesota Red
 Frank Soronow kama Ng'ombe Dorothy
 Billy Bodine kama huku nguruwe
 Blake McIver Ewing kama huku nguruwe
 Julianna Harris kama huku nguruwe
 Sabrina Weiner kama huku nguruwe
 Heather Bahler kama huku nguruwe
 Jim Meskimen kama sauti ya Bill Clinton

Marejeo

Viungo vya nje 

 
 
 

Filamu za 1995
Filamu za Marekani
Waashuru

Waashuru (kwa Kiaramu ܣܘܪܝܝܐ) ni kabila la Kisemiti la watu wa Mesopotamia kaskazini, ambao leo kwa kiasi kikubwa wanaishi nje ya nchi yao asili (hasa katika Iraq na Syria za leo, pamoja na maeneo madogo ya Uturuki na Iran), hasa Marekani, Ulaya Magharibi na Australia.

Kwa jumla duniani kote wanakadiriwa kuwa kati ya milioni 2 na 4.25. Wengi wao ni Wakristo (hasa Kanisa Katoliki la Wakaldayo na Kanisa la Waashuru la Mashariki), na kwa sababu hiyo wamedhulumiwa na watawala mbalimbali kwa karibu miaka 2000 mfululizo.

Waashuru wana historia tukufu upande wa ustaarabu na siasa kwa kuwa walirithi na kueneza utamaduni wa Wasumeri na Waakadi ambao ndio wa kwanza duniani katika mambo mengi. 

Hasa dola la Ashuru lilistawi kati ya karne ya 24 KK na karne ya 7 KK liliposhindwa na Wakaldayo wa Babuloni (605 KK).

Biblia inazungumzia mara nyingi habari za dola hilo lililokuwa tishio kwa Waisraeli na mataifa mengi ya Mashariki ya Kati kwa muda mrefu.

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje
Assyrian people, Britannica Online
A virtual Assyria: Cyberland 
A virtual Assyria: Christians from the Middle East 
Traditional Assyrian Costumes 
Assyrian Iraqi Document Projects
Who Are Assyrians?
Assyrian History

Madola
Mesopotamia
Historia ya Iraq
Watu wa Uajemi
Watu wa Iraq
Watu wa Syria
Watu wa Uturuki
Ustaarabu
Watu wa Biblia