LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Luisa Neubauer

Luisa Neubauer (alizaliwa 21 Aprili 1996) ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Ujerumani. Ni mmoja wa waratibu wakuu wa harakati za school strike for climate huko Ujerumani, ambapo inajulikana kawaida kwa jina lake mbadala Fridays for Future.

Anatetea sera ya hali ya hewa ambayo inatii na inaidhinisha Mkataba wa Paris na inakubali ukuaji wa uchumi. Neubauer ni mwanachama wa Alliance 90 / The Greens na Green Youth.

Maisha
Neubauer alizaliwa Hamburg kama mtoto wa mwisho kati ya ndugu wanne. Mama yake ni muuguzi. Bibi yake alikuwa ameolewa kwa miaka kadhaa na Feiko Reemtsma. Alijiingiza katika harakati za kupambana na nyuklia mnamo 1980, alihamasisha Luisa Neubauer kwa shida ya hali ya hewa na akampa sehemu yake ya ushirika wa gazeti la taz. Ndugu zake wawili kati ya ndugu watatu wakubwa wanaishi London. Binamu yake Carla Reemtsma pia ni mwanaharakati wa hali ya hewa.

Neubauer alikulia katika wilaya ya Hamburg-Iserbrook na kumaliza stashahada yake ya shule ya upili huko Marion-Dönhoff-Gymnasium huko Hamburg-Blankenese mnamo 2014. Mwaka baada ya kuhitimu kwake alifanya kazi kwa mradi wa misaada ya maendeleo nchini Tanzania na kwenye shamba la ekolojia nchini Uingereza. Mnamo 2015 alianza kusoma jiografia katika Chuo Kikuu cha Göttingen. Alifanya muhula nje ya nchi katika Chuo Kikuu cha London  na alipata udhamini kutoka kwa serikali ya Ujerumani na Alliance 90 / The Greens - iliyohusiana na Heinrich Böll Foundation. Mnamo 2020 alimaliza masomo yake na Shahada ya Sayansi.

Uanaharakati wa awali

Neubauer amekuwa balozi wa vijana wa shirika lisilo la kiserikali la ONE tangu 2016. Alikuwa pia akijishughulisha na Shirika la Haki za Vizazi vijavyo (Foundation for the Rights of Future Generations), 350.org, Right Livelihood Award, kampeni ya Fossil Free, na mradi wa The Hunger Project. Pamoja na kampeni ya Divest! Withdraw your money! alilazimisha Chuo Kikuu cha Göttingen kukoma kuwekeza katika tasnia ambazo zinapata pesa kwa makaa ya mawe, mafuta au gesi.

Fridays For Future
Kuanzia mwanzo wa 2019, Neubauer alijulikana kama mmoja wa wanaharakati wa Fridays For Future anayeongoza. Vyombo vingi vya habari humtaja kama German face of the movement. Neubauer anakataa kujilinganisha yeye mwenyewe na waratibu wengine wa mgomo mpaka Greta Thunberg, akisema: "Tunaunda harakati za watu wengi na kufika mbali kabisa kwa njia zetu za kuhamasisha na kupata umakini. Kile Greta hufanya ni ya kutia moyo sana lakini kwa kweli iko mbali na hiyo."

Neubauer haoni mgomo kama njia ya kuathiri moja kwa moja siasa. Muhimu zaidi ni kazi nyuma ya mgomo: "Tunachofanya ni endelevu sana. Tunaunda miundo na kugeuza hafla kuwa uzoefu wa kielimu. Na tunaongoza mijadala juu ya kanuni za uhifadhi wa hali ya hewa."

Marejeo

Watu walio hai
Waliozaliwa 1996
Wanawake wa Ujerumani
Wanaharakati wa Ujerumani
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Shule ya Sekondari Tosamaganga

Shule ya Sekondari ya Tosamaganga, inayojulikana kama kambi ya wavulana ya Tosa, ni shule ya sekondari ya serikali iliyoko Tosamaganga, Iringa, Tanzania. Ina takriban wanafunzi 1,000 waliochaguliwa kutoka mikoa yote ya Tanzania. Tofauti na shule nyingi za binafsi nchini Tanzania, Tosamaganga inaandikisha tu wanafunzi ambao walifanya vizuri kwenye Baraza la Kitaifa la Mitihani la Tanzania (NECTA).

Marejeo

Mkoa wa Iringa
Shule nchini Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Chuo cha Muungano wa Dunia cha Afrika Mashariki

Chuo cha Muungano wa Dunia cha Afrika Mashariki (kifupi: UWCEA), kilichojulikana zamani kama Shule ya Kimataifa Moshi (ISM), kilianzishwa mnamo 1969 kwenye mteremko wa mlima mrefu zaidi barani Afrika, Kilimanjaro.

Kwa sasa ina wanafunzi 600 hivi, kutoka zaidi ya mataifa 100, kwenye vyuo vikuu viwili vilivyoko Moshi na Arusha. Shule hiyo ina wanafunzi 251 wa ndani ya nchi.  Imetoa Baccalaureate ya Kimataifa tangu 1977, na imekuwa mwanachama wa mtandao wa Chuo cha Ulimwenguni toka mwaka 2019. Inatoa kozi kamili kuanzia darasa kabla ya chekechea hadi Stashahada ya kimataifa ya Baccalaureate.

Marejeo

Shule nchini Tanzania
Mkoa wa Kilimanjaro
Mkoa wa Arusha
Editathon 2021-06 Morogor
Utekaji nyara wa Malari

Utekaji nyara wa Malari ulitokea tarehe 1 Januari 2015, ambapo Boko Haram, shirika la kigaidi lililoko kaskazini mashariki mwa Nigeria, liliteka nyara vijana 40 kutoka kijiji cha Malari huko Borno State, Nigeria.

Marejeo 

2015
Historia ya Nigeria
Editathon 2021-06 Morogor
Marsiali wa Limoges

Marsiali wa Limoges (aliishi karne ya 3 BK) alikuwa askofu wa kwanza wa Limoges (leo nchini Ufaransa).

Maisha
Kadiri ya wanahistoria Wakristo, chini ya kaisari Decius (250 BK), Papa Fabian alituma maaskofu 7 kutoka Roma kwenda Gallia (Ufaransa wa leo) wakahubiri Injili: Grasyano huko Tours, Trofimo huko Arles, Paulo huko Narbonne, Saturnini huko Toulouse, Denis huko Paris, Austremoni huko Clermont na Marsiali huko Limoges. 

Tangu kale Marsiali anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Juni.

Picha za madirisha ya rangi anamoonekana

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi 

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki karne ya 3
Maaskofu Wakatoliki
Wamisionari
Watakatifu wa Ufaransa
Theobadi wa Provins

Theobadi wa Provins, O.S.B. Cam. (kwa Kifaransa: Thibaud; 1033 – 30 Juni 1066) alikuwa mtoto wa mtawala wa Champagne, Ufaransa, aliyevutiwa sana na maisha ya Yohane Mbatizaji na ya Mababu wa jangwani, hivyo akaenda kujiunga na monasteri huko Reims. 

Baadaye, akiongozana na rafiki Walter, aliishi kama mkaapweke katika mahali na nchi mbalimbali ili kukwepa watu waliowatafuta ili kuwaheshimu.

Kabla hajafa alipewa upadrisho ili kuongoza vizuri zaidi wanafunzi alioanza kupokea akajiunga na Wabenedikto Wakamaldoli huko Sassano, Italia.

Papa Aleksanda II alimtangaza mtakatifu mwaka 1073. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 Maisha yake
 Maisha yake
 Maisha yake 
Colonnade Statue in St Peter's Square

Waliozaliwa 1033
Waliofariki 1066
Wamonaki
Wakaapweke
Mapadri
Wabenedikto
Wakamaldoli
Watakatifu wa Ufaransa
Watakatifu wa Italia
Kevin Mtai

Kevin Mtai (amezaliwa mnamo 1996) ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Kenya. Ni mtaalamu wa viumbe vidogo na mratibu wa Earth Uprising kwa Bara la Afrika.

Ni mwanzilishi mwenza wa mtandao wa wanaharakati wa mazingira wa Kenya Environmental Activists Network (KEAN). Ni msanidi programu wa kanda kwa One Up Action.

Alitetea uhifadhi wa Hifadhi ya Taifa ya Nairobi. Alipinga ujenzi wa hoteli.

Mnamo 2020, kama mwanaharakati kutoka Most Affected Peoples and Areas (MAPA) (Watu Walioathirika Zaidi na Maeneo), aliandaa migomo zaidi ya hali ya hewa ya FridaysForFuture. Alihudhuria Mock COP26

Anaishi Soy, Kenya.

Marejeo

Watu walio hai
Waliozaliwa 1996
Wanaume wa Kenya
Wanaharakati wa Kenya
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Patrick E. Ngowi

Patrick E. Ngowi (alizaliwa 25 Januari 1985) ni mfanyabiashara Mtanzania, kiongozi wa mazingira na wa uhamasishaji kuhusu mabadiliko ya tabianchi. Yeye ndiye Mwanzilishi na Mwenyekiti wa Kikundi cha Helvetic, kampuni iliyobobea katika uuzaji na usanikishaji wa mifumo ya upigaji picha.

Kazi 
Ngowi alianza biashara akiwa na umri wa miaka 14 alipoanza kuuza vocha za kuongeza pesa kwa simu za rununu katika shule ya upili.Baada ya kuhitimu, Ngowi alisafiri kati ya Asia na Tanzania na kurudisha simu za kisasa na za bei rahisi, na akaanza kununua simu zisizo na gharama kubwa kutoka kwenye viwanda kwa bei ya chini na kuziuza katika soko la Tanzania.  Alijiandikisha katika Chuo Kikuu cha Denzhou nchini China, akisoma nishati mbadala.

Patrick Ngowi alianzisha Helvetic Solar mnamo 2007 ili kutoa na kusanikisha vifaa vya jua nchini Tanzania na Merekani. 9 Kampuni hiyo ilipewa Tuzo ya KPMG ya Kampuni 100 za Wastani wa Kati katika Tuzo ya Tanzania mnamo 2012. 10 Kampuni hiyo imebadilika kuwa kikundi cha wafanyabiashara, ambacho yeye ni Mwenyekiti. [Nukuu inahitajika]

Kutambulika 
Forbes ilijumuisha Ngowi katika orodha yake ya Wajasiriamali Vijana Bora 30 wa Afrika  na orodha ya Forbes ya Mamilionea Vijana wa Afrika wa Kutazama mnamo 2013.  Aliorodheshwa tena katika orodha ya 2014 ya Wajasiriamali Vijana Wanaoahidi zaidi Afrika kupitia Kikundi cha Helvetic. 3 Alitajwa pia kama Kiongozi wa Biashara Mdogo wa Afrika Mashariki wa Mwaka 2014 na Forbes na CNBC.  Waafrika 100 Wenye Ushawishi Mkubwa 2013-2014

Ngowi amekuwa na majukumu mengi ya kuongea katika hafla za kimataifa    na mnamo 2015 alichaguliwa kama Mwenyekiti wa Mkataba wa Kimataifa wa Umoja wa Mataifa nchini Tanzania.  [chanzo bora kinahitajika] Mwaka mmoja baadaye, ilitangazwa kuwa Ngowi alikuwa mmoja wa Waanzilishi 10 wa Umoja wa Mataifa wa Maendeleo Endelevu (SGDs), akiwa pania katika kutoa huduma ya nishati safi.

Uhisani 
Ngowi ndiye mwanzilishi wa Nuru ya Msingi wa Maisha,, biashara isiyo ya faida ambayo inazingatia kutoa mifumo ya nguvu ya upepo wa jua na ndogo kwa vijana na wanawake katika maeneo ya vijijini na nje ya gridi ya Tanzania. 

Wafanyabiashara wa Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Otto wa Bamberg

Otto wa Bamberg (1060/1061 – 30 Juni 1139) alikuwa chansela wa Dola Takatifu la Roma , halafu askofu wa Bamberg nchini Ujerumani aliyeinjilisha kwa bidii Pomerania alipoongoa Wapagani 20,000 na miji saba bila kutumia silaha kama ilivyofanywa awali. 

Kwa maadili yake bora, tangu kale alitambuliwa kuwa mtakatifu akatangazwa hivyo na Papa Klementi III (1189). 

Sikukuu yake ni 30 Juni.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
Charles Henry Robinson (editor), "The Life of Otto, Apostle of Pomerania, 1060-1139", New York: The Macmillan Company, 1920. Two contemporary biographies by Ebbo, d. 1163 and Herbordus, d. 1168 - from Internet Archive.

Waliozaliwa 1060
Waliofariki 1139
Machansela wa Ujerumani
Maaskofu Wakatoliki
Wamisionari
Watakatifu wa Ujerumani
Uhalifu wa kimtandao

Uhalifu wa kimtandao, au uhalifu wa kompyuta, ni jinai inayojumuisha kompyuta na mtandao. Kompyuta inaweza kutumika katika kutekeleza uhalifu, au inaweza kuwa lengo. Uhalifu wa mtandaoni unaweza kudhuru usalama wa mtu na fedha.

Tanbihi

Marejeo 
 Moore, R. (2005) "Cyber crime: Investigating High-Technology Computer Crime," Cleveland, Mississippi: Anderson Publishing.
 "cybercrime | Definition, Statistics, & Examples". Encyclopedia Britannica. Retrieved 25 May2021.
 Warren G. Kruse, Jay G. Heiser (2002). Computer forensics: incident response essentials. Addison-Wesley. p. 392. ISBN 978-0-201-70719-9.
 Bossler, Adam M.; Berenblum, Tamar (20 October 2019). "Introduction: new directions in cybercrime research". Journal of Crime and Justice. 42 (5): 495–499. 

Sheria
Intaneti
Editathon 2021-06 Morogor
Kamati ya Haki za Mtoto

Kamati ya Haki za Mtoto (kwa Kiingereza: Committee on the Rights of the Child ( CRC )) ni kikundi cha wataalamu wanaofuatilia na kuripoti juu ya utekelezaji wa Makubaliano juu ya Haki za Watoto.

Kamati pia inafuatilia itifaki tatu za Mkataba: Itifaki ya Hiari juu ya Ushiriki wa Watoto katika Migogoro ya Silaha, Itifaki ya Hiari juu ya Uuzaji wa Watoto, Ukahaba wa Watoto na Ponografia ya Watoto na Itifaki ya Hiari kwa Mkataba wa Haki za Mtoto juu ya Utaratibu wa Mawasiliano.

Marejeo

Umoja wa Mataifa
Haki za binadamu
Malezi
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Ufahamu wa usalama wa kimtandao

Ufahamu wa usalama wa kimtandao unamaanisha ni watumiaji wangapi wanajua juu ya vitisho vya usalama wa kimtandao vinavyowakabili na hatari wanazoanzisha.

Tanbihi

Marejeo 
 Kim, L. (April 2017). "Cybersecurity awareness: Protecting data and patients". Nursing Management. Springhouse. 48 (4): 16–19. doi:10.1097/01.NUMA.0000514066.30572.f3. PMID 28353477.
  Kemper, G. (2019), "Improving employees' cyber security awareness", Computer Fraud & Security, 2019 (8): 11–14, doi:10.1016/S1361-3723(19)30085-5

Intaneti
Editathon 2021-06 Morogor
Pomerania

Pomerania (Pomorze, Pommern, Pòmòrskô) ni eneo la kihistoria Kusini kwa Bahari ya Baltiki.

Kwa sasa imegawanywa kati ya nchi za Polandi na Ujerumani.

Miji mikubwa ni Gdańsk na Szczecin.

Viungo vya nje

Utamaduni na historia
 Pomeranian dukes castle in Szczecin (Polish, German, English)
 Pomeranian (German)
 
 Collection of historical eBooks about Pomerania (German)

Ramani
 Map of Pomerania as in 1905, in German Wikipedia
 Woiewództwa Pomorskie i Małborskie oraz Pomerania Elektorska, G.B.A.Rizzi-Zannoni 1772 
 FEEFHS Map Room: German Empire – East (1882) – Pommern (Pomerania), Prussia
 Pomerania in 1789

Poland
Ujerumani
Kofia nyeusi (usalama wa kompyuta)

Tapeli wa kofia nyeusi ni tapeli anayevunja usalama wa kompyuta kwa faida yake binafsi au kwa uovu tu.

Asili 
Asili ya neno hilo mara nyingi huhusishwa na nadharia ya utamaduni wa wadukuzi Richard Stallman (ingawa yeye anakanusha kuitunga) kulinganisha wadukuzi wa kinyonyaji na wadukuzi wa kofia nyeupe ambao hufunga kinga kwa kutumia udhaifu katika mifumo ya kompyuta ambayo inahitaji ukarabati.

Tanbihi

Marejeo 
 Silic, Mario; Lowry, Paul Benjamin (2019-09-04). "Breaking Bad in Cyberspace: Understanding why and how Black Hat Hackers Manage their Nerves to Commit their Virtual Crimes". Information Systems Frontiers. 23 (2): 329–341. doi:10.1007/s10796-019-09949-3. ISSN 1387-3326.
 Laskow, Sarah (January 27, 2017). "The Counterintuitive History of Black Hats, White Hats, And Villains". Atlas Obscura. Archived from the original on June 29, 2018. Retrieved June 29, 2018. In early hacking circles, there was a whole separate term to refer to malicious hacking: those people were called crackers. Across the internet, Richard Stallman, who founded the GNU Project and Free Software Foundation, is often credited with coining the term 'black hat' hacker, but he says that’s not correct. 'I have never used the terms 'X-hat hacker' because I reject the use of 'hacking' to refer to breaking security,' he says. Where did the term come from then? 'I don't know where,' he says.
 O'Brien, Marakas, James, George (2011). Management Information Systems. New York, NY: McGraw-Hill/ Irwin. pp. 536–537. ISBN 978-0-07-752217-9.
Intaneti
Editathon 2021-06 Morogor
Evaristo Nugkuag

Evaristo Nugkuag (amezaliwa 1950) ni mwanaharakati wa sababu za mazingira na asilia kutoka Peru. 

Ni mwanachama wa Aguaruna. Aliandaa Alliance of the Indian Peoples of the Peruvian Amazon (AIDESEP) na Coordinadora de las Organizaciones Indígenas de la Cuenca Amazónica "COICA" kuhudumia watu wa kiasili.

Mnamo 1986, alipewa tuzo ya Right Livelihood Award kwa "kuandaa kulinda haki za Wahindi wa bonde la Amazon."

Tuzo
1986 Right Livelihood Award
1991 Tuzo ya Mazingira ya Goldman

Marejeo

Watu walio hai
Waliozaliwa 1950
Wanaume wa Peru
Wanaharakati wa Peru
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Chibeze Ezekiel

Chibeze Ezekiel (amezaliwa 1979) ni mwanaharakati wa mazingira kutoka Ghana na mpokeaji wa Tuzo ya Mazingira ya Goldman ya 2020 kwa Afrika. 

Anajulikana kuwa alitoa changamoto kwa Wizara ya Mazingira ya Ghana kufuta ujenzi wa mtambo wa makaa ya mawe kupitia uanaharakati.

Marejeo

Watu walio hai
Waliozaliwa 1979
Wanaume wa Ghana
Wanaharakati wa Ghana
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Shule ya Sekondari Kibaha

Shule ya Sekondari Kibaha ni shule ya sekondari ya wavulana ya Kitanzania iliyoko Kibaha, Wilaya ya Kibaha, Mkoa wa Pwani.

Historia na shughuli 
Ilianzishwa mnamo 1964. 

Ikiwa na uwezo wa wanafunzi 612, shule ilikubali ulaji wa kwanza wa kidato cha kwanza na wanafunzi watano mnamo 1965. Kufikia 30 Machi 1999, shule ilikuwa na uandikishaji jumla ya 771.

Shule ni taasisi inayodahili vijana wenye vipawa vya masomo kutoka kote Tanzania.

Marejeo 
Editathon 2021-06 Morogor
Shule ya Loyola, Dar es Salaam

Shule ya Loyola, Dar es Salaam ni shule ya sekondari ya Kanisa Katoliki, inayotumia Kiingereza, inayoendeshwa na Jimbo la Afrika Mashariki la Shirika la Yesu. Ipo katika kata ya Mabibo, Kinondoni, Dar-es-Salaam, Tanzania. 

Ilianzishwa mnamo 1995 kutoa elimu ya sekondari kidato cha nne na kidato cha sita kwa wanafunzi ambao hawakuchaguliwa kwa shule za serikali. Uandikishaji mnamo 2006 ulikuwa wanafunzi 1,050, wenye umri wa miaka 12-18. Asilimia hamsini ya watoto wanatoka katika familia zenye kipato cha kati na cha chini, wengi wao wanapokea misaada ya elimu kutoka kwa mashirika yasiyo ya kiserikali pamoja na vikundi vya dini, kama vile Wajesuiti. Kwa wastani pia kuna wajesuiti wawili wa kimataifa huwa wanajitolea  kufundisha shuleni kila mwaka. 

Masomo yanayofundishwa huko Shule ya Loyola ni pamoja na utunzaji wa vitabu, biashara, uraia, fizikia, hisabati, kemia, jiografia, Kiingereza, historia, uchumi, Kiswahili, biolojia, sayansi ya kompyuta, na uhasibu. Kwa upande wa kidato cha sita masomo yanayotolewa ni pamoja na fizikia, kemia, biolojia, sayansi ya kompyuta, biashara, historia, Kiingereza, fasihi ya Kiingereza, na jiografia, vilevile  hisabati na biashara hufundishwa kwa kwa kidato cha sita tu. Shule inafanya mitihani ya tathmini endelevu kila Jumatatu ili kuboresha ufaulu kwa wanafunzi wake kikamilifu japo hivi karibuni wameamua kuanzisha jambo hilo, vilevile mitihani kwa wanafunzi badala ya mitihani ya tathmini inayoendelea ya Jumatatu ambayo itafanywa mara mbili kila mwezi mwanzoni na mwisho.

Idara ya Vilabu inasimamia vilabu zipatazo 23, imegawanywa katika nyanja za kielimu, burudani, na kijamii. Vilabu vya masomo ni pamoja na Baiolojia, Kemia, Fizikia, Hisabati  na Klabu ya majaribio. Vilabu vya burudani ni pamoja na Ala za Muziki, Kwaya, na Ngoma ya Kisasa. Vilabu vya kijamii ni pamoja na Umoja wa Afrika (AU), Umoja wa Mataifa (UN), Ufundi wa Nyumbani, Skauti. na Mwongozo wa Wasichana. Mikutano ya kilabu hufanyika kati ya saa 2:00 jioni na 3:00 jioni kila Ijumaa. Mwisho wa mwaka, vilabu vinaonyesha kile amabcho wamekuwa wakifanya na tuzo hutolewa kwa vilabu viwili vilivyofanya vizuri. Idara ya Michezo inafanya ligi ya kwa kidato cha sita na ligi ya shule, na mechi zilizochezwa saa 3:00 jioni Ijumaa. Michezo inayohusika ni: ufuatiliaji na uwanja, netiboli, mpira wa magongo, mpira wa miguu, mpira wa wavu, tenisi ya meza, na tenisi ya lawn kwa wavulana na wasichana. Idara ya Taaluma huandaa maswali na mijadala, majadiliano ya vikundi, na mikutano mbalimbali. Idara ya Uundaji inafanya kazi na Mlezi wa Wanafunzi kuunda mazingira ambayo wanafunzi watajiheshimu na wanaheshimu wengine. Idara ya Burudani inawawezesha wanafunzi kuonyesha vipaji vyao kama kuimba, kucheza, uigizaji, kubuni, na kubuni vitu anuai, ndani ya shule na katika mashindano ya shuleni.

Marejeo 

Wilaya ya Kinondoni
Elimu ya Tanzania
Wajesuiti
Kanisa Katoliki Tanzania
Chuo cha Taaluma cha Kisongo

Chuo cha Taaluma cha Kisongo ni taasisi ya ushirikiano. Sasa inaendesha shule yake ya kwanza ya sekondari iitwayo Shule ya Sekondari ya KAC iliyo katika Mkoa wa Arusha, Tanzania.

Shule hiyo iko katika Mkoa wa Arusha kaskazini mwa Tanzania, huko Kisongo, kijiji asili cha Wamasai, karibu kilomita 1.2 (maili 0.75) kando ya barabara ya Lekamba, na takriban kilomita 14 (maili 8.7) kutoka mji wa Arusha.

Mwenyekiti wa chuo cha bodi ya ushauri ni Eng. Calvin Marealle, ambaye amefundisha kwa muda mrefu katika Chuo cha Ufundi cha Arusha (Tanzania) na Taasisi ya Sayansi na Teknolojia ya Kigali (Rwanda).

Idara 
Shule ina idara zifuatazo:

1.Idara ya elimu ya sekondari.

2.Teknolojia na mafunzo ya kitaaluma.

3.Kuendelea na elimu.

4.Ujuzi wa lugha na mawasiliano.

Marejeo 

Mkoa wa Arusha
Elimu ya Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Shule ya Sekondari Popatlal

Shule ya Sekondari Popatlal ilikuwa shule ya ushirikiano ya binafsi ya sekondari katika jiji la Tanga kaskazini mashariki mwa Tanzania. Ilikuwa moja ya shule kongwe zaidi jijini ikitoa elimu ya sekondari hadi kidato cha nne na kidato cha sita chini ya udhamini wa Jumuiya ya Elimu ya Sekondari Tanga..

Shule hiyo ilianzishwa mnamo 1968 na kufunguliwa rasmi na Rais Julius Nyerere, rais wa kwanza wa nchi ya Tanzania. Iliitwa jina lake kwa kumbukumbu ya Popatlal Bhanji Laxman, mtoto wa kwanza wa mwanzilishi, ambaye alikufa katika ajali ya gari. 

Kulwant Babu Chaudry amekuwa mwalimu mkuu aliyehudumu kwa muda mrefu zaidi (1968-2004).

Shule iliacha kufanya kazi mnamo Desemba, 2017.

Marejeo 

Tanga
Elimu ya Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Uwanja wa michezo wa Al-Hilal

Uwanja wa michezo wa Blue Jewel (lang-ar | الجوهرة الزرقاء) ni uwanja wenye matumizi mengi, ulioko Omdurman Jimbo la Khartoum nchini Sudan. Unatumika zaidi kwa mechi mpira wa miguu (soka) na pia wakati mwingine kwa riadha. Ni uwanja rasmi wa nyumbani wa klabu ya Al-Hilal Club. Uwanja huu una uwezo wa kuchukua watu 65,000.

Katika sherehe ya ufunguzi mnamo Ijumaa 26 Januari 1968 Al-Hilal Ilicheza dhidi ya wageni Timu ya kitaifa ya Soka ya Ghana. Mechi iliisha kwa sare ya bao 1-1.

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Viwanja vya michezo Sudan
Shule ya Sekondari ya Shaaban Robert

Shule ya Sekondari ya Shaaban Robert ni shule ya upili ya elimu ya msingi iliyoko Dar es Salaam, Tanzania. Shule hiyo imepewa jina la mshairi na mwandishi mashuhuri wa Kitanzania, Shaaban Robert.

Shule hiyo inamilikiwa na Jumuiya ya Elimu ya Sekondari Dar es Salaam. Inaendeshwa na Bodi ya Magavana na Kamati ya Usimamizi. Sir Andy Chande ni Mwenyekiti wa Bodi ya Magavana wa Shule hiyo na Rais wa Jumuiya ya Elimu ya Sekondari Dar es Salaam. 

Shule hiyo ina waalimu wa kufundisha wakati wote wapatao 50 na ina vifuatavyo: vyumba 27 vya darasa, Vyumba 5 vya wafanyikazi, Maabara 6, Maabara ya kompyuta, Chumba cha jiografia, Maktaba, Kituo cha Rasilimali cha Walimu, Chumba cha viburudisho vya wafanyikazi. Ukumbi wa madhumuni mengi na uwezo wa kukaa watu 1000. Chuba la wagonjwa, Chumba cha sauti na maonyesho, Chumba cha picha, Uwanja wa mpira wa magongo, mpira wa wavu na tenisi; vifaa vya badminton na tenisi ya meza, Soka na Hockey ardhi, Uwanja wa kriketi, Migahawa miwili.

Shughuli za nje ya mtaala ni pamoja na: mjadala, mijadala ya wazi, mchezo wa kuigiza, uhamishaji, semina, safari za shamba, mashindano ya jaribio na shughuli za kilabu pamoja na sanaa nzuri na Kifaransa.

Marejeo 

Dar es Salaam
Elimu ya Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Uwanja wa michezo wa Al-Merrikh

Uwanja wa michezo wa Al-Merrikh ni uwanja unaojulikana pia kama Jumba La Nyekundu ni uwanja wenye matumizi mengi huko Omdurman, nchini Sudan, unaotumika zaidi kwa mechi za mpira wa miguu na pia wakati mwingine kwa riadha. 

Ulianzishwa mnamo mwaka 1962. Uwanja huo unatumiwa zaidi kwa michezo wa mpira wa miguu (mpira wa miguu) na unachukuliwa kama uwanja wa nyumbani wa timu ya Al-Merrikh SC na Timu ya taifa ya Sudan. Hivi sasa, uwanja huo una uwezo wakuchukua watu  43,000. Katika msimu wa Ligi ya Mabingwa ya CAF ya mnamo mwaka 2016, Al-Merrikh alitoa wastani wa mahudhurio ya watu 17,250. Kawaida huvuta umati wa watu chini sana kwa michezo yao ya ligi ya ndani.

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Viwanja vya michezo Sudan
Shule ya Sekondari Kishumundu

Shule ya Sekondari ya Kishumundu ni shule ya kati ya binafsi huko Kishumundu (Uru Mashariki), kijiji kidogo cha Tanzania kwenye mteremko wa Kilimanjaro. Jiji la karibu ni Moshi, Tanzania. 

Shule ilianzishwa mnamo 1986 na inasimamiwa na Jimbo Katoliki la Moshi.Ingawa inasimamiwa na dayosisi ya katoliki, shule hiyo iko wazi kwa wanafunzi wa maungamo yote ya kidini. Jinsia na mchana na wanafunzi wa bweni, haswa watoto wa wakulima wa kahawa wa mkoa wa uru mashariki, wanatembelea shule hiyo. Hapo zamani shule hiyo ilikuwa na wajitolea kadhaa wa Uropa, ambao walielezea maisha ya kila siku shuleni na uzoefu wao wakati wa kukaa kwao.

Marejeo 

Elimu ya Tanzania
Mkoa wa Kilimanjaro
Kanisa Katoliki Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Uwanja wa michezo wa Algazira

Uwanja wa michezo wa  Algazira, pia unajulikana kama Uwanja wa Al-Jazeera, ni uwanja wenye matumizi mengi huko Wad Madani, nchini  Sudan. Hivi sasa unatumiwa zaidi na Chama cha mpira wa miguu kwa mechi, kwa kiwango cha kilabu na Al-Ahli ya Ligi Kuu ya Sudan. Uwanja huo una uwezo wa kuchukua watazamaji 15,000.

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Viwanja vya michezo Sudan
Shule ya Sekondari Malangali

Shule ya Sekondari ya Malangali ilikuwa moja ya taasisi zilizoongoza kitaaluma katika Tanganyika ya kikoloni. Ilihifadhi sifa yake ya ubora wa kitaaluma baada ya Tanganyika kupata uhuru kutoka kwa Uingereza mnamo Desemba 1961.

Ilitoa idadi kubwa ya watu ambao waliendelea kujaza nafasi za serikali, haswa katika utumishi wa umma, wakati wa miaka ya mapema ya uhuru wakati nchi haikuwa na watu wengi waliosoma. Wahitimu wa shule za upili waliunda uti wa mgongo wa utumishi wa umma huko Tanganyika (baadaye Tanzania) wakati wa enzi za ukoloni.

Miongoni mwa wasomi wake walikuwa baadhi ya watu ambao walichukua jukumu kubwa katika harakati za kupigania uhuru nchini Tanganyika na katika taifa jipya baada ya kutoka kwa utawala wa wakoloni. Walijumuisha John Mwakangale ambaye alikuwa mmoja wa viongozi wakuu katika harakati za kupigania uhuru katika hamsini, na Jeremiah Kasambala ambaye alikua mmoja wa wajumbe wa kwanza wa baraza la mawaziri chini ya Waziri Mkuu - baadaye Rais - Julius Nyerere katika miaka ya mwanzo ya uhuru.

Marejeo 

Editathon 2021-06 Morogor
Elimu ya Tanzania
Shule ya Sekondari ya Kilimo ya Montfort

Shule ya Sekondari ya Kilimo ya Montfort ni shule ya sekondari ya Tanzania huko Rujewa, Mkoa wa Mbeya.

Historia 
Ilianzishwa mnamo 1988 na tawi la India la Montfort Brothers la Mtakatifu Gabriel, kwenye ekari 538 (km² 2.15) ya ardhi iliyotolewa na serikali.

Kuanzia 2005, shule inafundisha hadi kiwango cha kawaida (Sekondari). Kuna wanafunzi 318, kati yao 30% ni wasichana, na 30% Waislamu. Kuna vyumba vya mabweni kwa wavulana, vinavyowachukua wanafunzi 87, lakini hakuna kwa wasichana. Kuna walimu 24.

Mapato makuu kwa shule hutolewa na shamba la shule. Shamba hilo linajumuisha bustani, mashamba ya mpunga, mifugo (ng'ombe, nguruwe na kuku) na mabwawa ya samaki. Umwagiliaji hutolewa kutoka kijiji jirani cha Ubaruku na Mashamba ya Mpunga ya Mbarali, tawi la Shirika la Chakula la Kitaifa.

Marejeo 

Mkoa wa Mbeya
Editathon 2021-06 Morogor
Kanisa Katoliki Tanzania
Uwanja wa michezo wa Khartoum

Uwanja wa michezo wa Kimataifa wa Khartoum ni uwanja wenye matumizi mengi huko Khartoum, nchini Sudan. Hivi sasa hutumiwa zaidi kwa mechi za mpira wa miguu soka. Uwanja huo una uwezo wa kuchukua watu 23,000. Pia ni uwanja wa nyumbani wa Timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Sudani na ya klabu ya Al Ahli SC Khartoum. Mnamo mwaka  2010, uliboreshwa kwa mashindano ya Kombe la Mataifa ya Afrika ya  mwaka 2011.

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Viwanja vya michezo Sudan
Khartoum
Uwanja wa michezo wa Port Sudan

Uwanja wa michezo wa Port Sudan ni uwanja wa kimataifa wa matumizi anuwai huko Port Sudan, nchini Sudan. Kwa sasa unatumiwa zaidi kwa [[mpira wa miguu [soka] na mechi pia ni uwanja wa nyumbani wa Hay al-Arab Port Sudan na Hilal Port Sudan. Uwanja huo una uwezo wa kuchukua watu 20,000. Uwanja huo pia ulitumika kuandaa Mashindano ya mwaka 2011 ya Mataifa ya Afrika ya Mashindano ya 2011 ambayo yalifanyika nchini Sudan.

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Viwanja vya michezo Sudan
Uwanja wa michezo wa Wad Madani

Uwanja wa  michezo wa Wad Madani ni uwanja wenye matumizi mengi huko Wad Medani, nchini Sudan. Hivi sasa unatumiwa zaidi na Chama cha mpira wa miguu pamoja na mechi ,pia ni  uwanja wa nyumbani wa timu ya Ittihad Wad Medani, Al Ahly Wad Medani na Jazeerat Alfeel. Uwanja huo una uwezo wa kuchukua watu 15,000. Ulitumika kuandaa mechi kadhaa wakati wa Kombe la Mataifa ya Afrika la mwaka 1970 huko Sudan.

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Viwanja vya michezo Sudan
Amina Ali (mateka)

Amina Ali Nkeki  ni mwanamke wa Nijeria ambaye alikuwa mateka wa Boko Haram. Alikuwa mmojawapo wa wanafunzi wa kike 276 wa kikundi kilichotekwa nyara kutoka Chibok mnamo 2014. Wakati wasichana 57 kati yao walitoroka katika miezi michache ya kwanza, 219 walisalia walishikiliwa kwa miaka kadhaa. Kati ya kundi hili kubwa, Ali alikuwa wa kwanza kupata uhuru wake, akipatikana na kikundi cha doria cha Kikosi Kazi cha Pamoja cha Kiraia tarehe 17 Mei 2016 pamoja na mtoto wa miezi minne na anayedaiwa kuwa mwanachama wa Boko Haram, Mohammed Hayatu, ambaye alijielezea kama mumewe. Wote watatu walikuwa wakisumbuliwa na utapiamlo mkali.

Matokeo ya utekaji nyara 
Ali alipelekwa nyumbani kwa kiongozi wa Kikosi Kazi cha Pamoja cha Raia huko Chibok, Aboku Gaji. Baada ya kumtambua, kikundi hicho kiliungana tena na wazazi wake. Ali pia alisema kuwa wasichana 6 kati ya waliotekwa nyara wa Chibok walikuwa wamekufa.

Alikutana na Rais wa Nigeria Muhammadu Buhari mnamo Mei 19. Mnamo Juni 2016, kikundi cha Warudishe Wasichana Wetu pamoja na wazazi wa Ali walianza kudai kujua mahali alipo kwani hawakumuona tangu mkutano wake na Buhari.  Baadaye iligundulika kwamba yeye na mtoto wake walikuwa wanashikiliwa katika kituo cha serikali ambapo wangedharauliwa. Katika mahojiano yake na Reuters mnamo Agosti 2016, alisema kwamba hakuridhika na njia aliyokuwa akizuiliwa kutoka kwa mumewe Hayatu na kwamba bado alikuwa akimfikiria. Alisema pia kwamba alitaka tu kurudi nyumbani. Wakati wasichana wa shule 21 wa Chibok ambao hapo awali walishikiliwa na Boko Haram waliruhusiwa kutembelea familia zao mnamo mwaka 2016 kwa Krismasi, Ali na msichana mwingine, Maryam Ali Maiyanga hawakuwa hivyo, kwa sababu ya kudaiwa walionekana kuwa hawafai kisaikolojia kurudi nyumbani.

Marejeo

Wanawake wa Nigeria
Editathon 2021-06 Morogor
Bruno Tarimo

Bruno Melkiory Tarimo (amezaliwa Rombo, mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania, Juni 16, 1995) ni bondia mahiri wa Kitanzania na Bingwa wa sasa wa taji la Kimataifa la Shirikisho la Ndondi la Kimataifa na taji la Chama cha Ndondi Duniani la Oceania Super Feather. Tarimo anaishi Southport, Queensland, Australia. 

Mabondia wa Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Fatima Zohra Karadja

Fatima Zohra Karadja (amezaliwa Algiers, Algeria, Aprili 20, 1949) ni Makamu wa Rais wa Baraza la Uchumi, Jamii na Utamaduni la Jumuiya ya Afrika kwa Afrika Kaskazini.

Historia 
Bi Karadja ni mtaalamu wa watoto, ana PhD katika saikolojia na mtaalamu wa kufanya kazi na watoto walioathiriwa na kiwewe. Kama mwanachama wa Kamati ya Wanawake ya Amani na Maendeleo ya Afrika (AWCPD), ameshiriki kikamilifu mashirika ya kijamii nchini Algeria.

Alianzisha mtandao wa kitaifa wa NGOs za mitaa kwa uhamasishaji na usambazaji wa habari juu ya maendeleo endelevu na ujenzi wa amani, na shirika linaloratibu ns kujumuisha mashirika sita na wanawake sita mashuhuri wa Algeria, kukuza majukumu tofauti ya AWCPD. Yeye pia anawasiliana mara kwa mara na Rais wake kwa msaada wake wa malengo na shughuli za AWCPD.

Bi Karadja ni Rais wa Chama cha Nationale de Soutien aux Enfants en Ugumu wa Taasisi (ANSEDI). ANSEDI imeunda kitengo cha utunzaji wa kisaikolojia na kijamii ambacho hutoa mahitaji ya kimsingi na matibabu ya kisaikolojia kwa wahanga wa vurugu. Kitengo hiki kinazingatia wanawake, haswa mama wasio na wenzi, kwa kufanya kazi ili kuwaandaa kwa jukumu lao la uzazi. ANSEDI pia inawezesha vikao vya mafunzo kwa wanawake kutoka katika vikundi vya kupinga pamoja na uhamasishaji wa mazungumzo juu ya haki za binadamu. Kwa kushirikiana na mashirika mengine, ANSEDI imeunda mkakati wa kupambana na kutengwa kwa jamii kwa kushirikisha watu walio katika hatari katika shughuli za jamii.

Tangu 1974, Bi Karadja ameelekeza nguvu katika kituo cha kuwakaribisha watoto waliotengwa na familia zao. Kituo hiki huwapatia watoto nyumba hadi watakapounganishwa na familia zao au ikiwa hiyo haiwezekani hadi watakapokua katika familia. Kulingana na kanuni hiyo hiyo, kituo hufanya masuluhisho katika mizozo ya kifamilia na hutoa msaada kwa mama wasio na wenzi ambao wanakabiliwa na kukataliwa na kunyanyapaliwa kutoka kwa jamii zao.

Marejeo 

Wanawake wa Algeria
Editathon 2021-06 Morogor
Jamesina Essie L. King

Jamesina Essie Leonora King ni mwanasheria wa Sierra Leone na Kamishna wa Tume ya Afrika ya Haki za Binadamu. Hivi sasa ni Mwandishi Maalum wa Uhuru wa Kujieleza na Upataji Habari kwa Afrika na Mwandishi wa Habari wa Nchi za Eritrea, Namibia, Somalia, Gambia, na Zimbabwe.  Alikuwa raia wa kwanza wa Sierra Leone kuapishwa kama Kamishna wa Kamisheni ya Afrika ya Haki za Binadamu.  Hapo awali, alikuwa Mwenyekiti wa kwanza wa Tume ya Haki za Binadamu ya Sierra Leone, na alikuwa Kamishna katika Tume ya Haki za Binadamu ya Sierra Leone kutoka 1996 hadi 2016.

Marejeo 

Wanawake wa Sierra Leone
Editathon 2021-06 Morogor
Sara Forbes Bonetta

Sara Forbes Bonetta (1843 - 15 Agosti 1880) alikuwa malkia wa ukoo wa Egbado wa kabila la Wayoruba huko Afrika Magharibi ambaye alibaki yatima akiwa mtoto wakati wa vita na ufalme wa karibu wa Dahomey. Baadaye alikuja kuwa mtumwa wa Mfalme Ghezo wa Dahomey. 

Katika tukio la kushangaza, aliachiliwa kutoka utumwa na Kapteni Frederick E. Forbes wa Jeshi la Wanamaji la Uingereza na kuwa mtoto wa ubatizo wa Malkia Viktoria. Alikuwa ameolewa na Kapteni James Pinson Labulo Davies, tajiri wa Lagos.

Maisha ya Awali 
Hapo awali aliitwa Omoba Aina, alizaliwa mnamo 1843 huko Oke-Odan, kijiji ambacho tangu muda mfupi kilijitegemea kutoka kwa Dola la Oyo (leo kusini magharibi mwa Nigeria) baada ya kuporomoka. Ufalme wa Dahomey ulitishwa na Oyo, na ilikuwa adui wa kihistoria wa Wayoruba. Oyo na Dahomey walianza kushiriki vita mnamo mwaka 1823 baada ya Ghezo, Mfalme mpya wa Dahomey, kukataa kulipa kodi ya kila mwaka kwa Oyo. Wakati wa vita vya Oyo na Dahomey, Oyo ilidhoofishwa na jihadi za Kiislamu zilizozinduliwa na Ukhalifa wa Sokoto. Dola la Oyo lilianza kugawanyika na miaka ya 1830, ikigawanya Yorubaland katika majimbo madogomadogo. Jeshi la Dahomey lilianza kupanuka kuelekea mashariki hadi eneo la zamani la Oyo na lisilo na ulinzi la Egbado, likiteka watumwa wa Egbado katika mchakato huo.

Ndoa na watoto 
Baadaye alipewa na Malkia ruhusa ya kuolewa na Kapteni James Pinson Labulo Davies katika kanisa la Mt. Nicholaus huko Brighton, Mashariki mwa Sussex, mnamo Agosti 1862, baada ya muda wa kuandaa harusi. 

Kapteni Davies alikuwa mfanyabiashara wa Kiyoruba mwenye utajiri mkubwa, na baada ya harusi yao wenzi hao walirudi kwao Afrika, ambapo walikuwa na watoto watatu: Victoria Davies (1863), Arthur Davies (1871), na Stella Davies (1873). Sara Forbes Bonetta aliendelea kufurahia uhusiano wa karibu na Malkia Viktoria hivi kwamba yeye na Askofu Samuel Ajayi Crowther walikuwa watu pekee wa Lagos Jeshi la Wanamaji lililokuwa na maagizo ya kusimama wakati wa uasi huko Lagos. Victoria Matilda Davies, binti wa kwanza wa Bonetta, aliitwa jina la Malkia Victoria, ambaye pia alikuwa mama yake wa ubatizo.

Marejeo

Utumwa
Wanawake wa Nigeria
Editathon 2021-06 Morogor
Wayoruba
Sophia Akuffo

Sophia Abena Boafoa Akuffo (amezaliwa 20 Desemba 1949) alikuwa Jaji Mkuu wa Ghana kutoka 2017 hadi 20 Desemba 2019. Kabla ya hapo, tayari alikuwa Jaji katika Mahakama Kuu ya Ghana tangu 1995.

Elimu 
Alikuwa na elimu ya sekondari katika Shule ya Upili ya Wasichana ya Wesley, Cape Coast na alipata Shahada ya Sheria ya Chuo Kikuu cha Ghana. Aliongeza masomo yake katika Shule ya Sheria ya Ghana ambapo alistahili kuwa wakili. Sophia Akuffo alifundishwa kama wakili. chini ya Nana Akuffo-Addo. Ana digrii ya Uzamili ya Sheria kutoka Chuo Kikuu cha Harvard huko USA.

Kazi 
Sophia Akuffo amekuwa mshiriki wa Kamati ya Uongozi ya Taasisi ya Elimu ya Mahakama ya Jumuiya ya Madola,. na Mwenyekiti wa Kikosi Kazi cha Usuluhishi wa Migogoro Mbadala kwa miaka kadhaa. Mnamo Januari 2006, alichaguliwa kama mmoja wa majaji wa kwanza wa Mahakama ya Afrika juu ya Haki za Binadamu na Watu: mwanzoni alichaguliwa kwa miaka miwili na baadaye akachaguliwa tena hadi 2014 na aliwahi kuwa Makamu wa Rais na Rais wa Mahakama

Jaji Mkuu wa Ghana 
Mnamo Mei 11, 2017, Sophia Akuffo aliteuliwa kama Jaji wa juu zaidi wa Mahakama Kuu ya Ghana na Nana Akuffo-Addo, kwa idhini ya Bunge.  Aliapishwa na Rais Akuffo-Addo mnamo 19 Juni 2017 kama Jaji Mkuu wa kumi na tatu wa Jamhuri ya Ghana. Hukumu ya mwisho aliyohusika ilikuwa tarehe 18 Desemba 2019 wakati Mahakama Kuu ilipotoa uamuzi wa pamoja kwamba mahakama zinaweza kukaa mwishoni mwa wiki na siku za likizo za benki kushughulikia kesi za haraka za kisheria.  Alizungumza pia juu ya shukrani zake kwa Marais wengine wa zamani wa Ghana. Hawa ni pamoja na marehemu John Atta Mills ambaye alikuwa mhadhiri wake juu ya Ushuru katika Shule ya Sheria ya Ghana na pia alimteua kwa Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu na Watu nchini Ethiopia. Alimtaja marehemu Jerry Rawlings ambaye alimteua kwa Mahakama Kuu mnamo 1995 na John Kufuor ambaye alimteua kwa Mahakama ya Haki za Binadamu na Watu wa Afrika mnamo 2006. [3] Alikuwa rais wa Mahakama hii akiungwa mkono na John Mahama na aliteuliwa na Nana Akufo-Addo kama Jaji Mkuu

Maandishi ya kimahakama 

 Chama kipya cha kizalendo v Mwanasheria Mkuu (pia anajulikana kama kesi ya CIBA) 1997 ICHRL 24 (12 Machi 1997)

Kustaafu 
Baada ya kutumikia kama Jaji Mkuu, Akuffo alistaafu mnamo 2019.

Mnamo tarehe 28 Machi 2020, Nana Akufo-Addo alimteua Akuffo kuongoza Mfuko mpya wa Kitaifa wa Dhamana wa COVID-19 uliozinduliwa wakati wa janga la COVID-19.

Familia 
Ana binti ambaye huenda kwa jina Violet Padi na watoto wawili wakuu Samuel Osei na Cara Nyami. Ana familia kubwa kwa sababu ya wake wengi wa mitala, pamoja na dada sita wanaoishi lakini anaonekana kuwa karibu na wale watatu waliotajwa hapo juu.

Marejeo 

Wanawake wa Ghana
Editathon 2021-06 Morogor
Amara Essy

Amara Essy (amezaliwa Bouaké, Ivory Coast, 20 Desemba 1944 ) ni mwanadiplomasia kutoka Ivory Coast.

Elimu 
Essy alipokea shahada ya kwanza katika sheria ya umma na stashahada ya elimu ya juu katika sheria ya umma pia.

Kazi ya kidiplomasia 
Essy alianza kazi yake ya kitaaluma mnamo 1970 kama mkuu wa uhusiano wa kiuchumi katika ofisi ya ushirikiano wa kiufundi na kiuchumi. Mwaka mmoja baadaye, aliitwa mshauri wa kwanza wa ubalozi wa Ivory Coast huko Brazil. Pia aliwahi kuwa mshauri wa dhamira ya kudumu ya Cpere d'Ivoire kwa Umoja wa Mataifa huko New York kutoka 1973 hadi 1975. 

Baadaye alihudumu kama mwakilishi wa kudumu wa Citte d'Ivoire kwa ofisi ya Ulaya ya Umoja wa Mataifa huko Geneva na Shirika la Maendeleo ya Viwanda la Umoja wa Mataifa huko Vienna, Austria kutoka Oktoba 1975 hadi Septemba 1978. Pia aliwahi kuwa rais wa Kundi la 77 huko Geneva kutoka 1977 hadi 1978 na baadaye akaitwa balozi wa ajabu na wa jumla wa Uswizi. Alikuwa Mwakilishi wa Kudumu wa Citte d'Ivoire kwa Umoja wa Mataifa kutoka 1981 hadi 1990,  na mnamo Januari 1990 alikuwa Rais wa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa.

Watu wa Cote d'Ivoire
Editathon 2021-06 Morogor
Waliozaliwa 1944
Moussa Faki

Moussa Faki Mahamat (alizaliwa 21 Juni 1960) ni mwanasiasa na mwanadiplomasia wa Chad ambaye amekuwa Mwenyekiti wa Tume ya Umoja wa Afrika aliyechaguliwa tangu 14 Machi 2017. Hapo awali alikuwa Waziri Mkuu wa Chad kutoka 24 Juni 2003 hadi 4 Februari 2005 na Waziri wa Mambo ya nje kutoka Aprili 2008 hadi Januari 2017. Faki, mwanachama wa chama tawala cha Harakati za Wokovu wa Kizalendo , ni mali ya kabila la Zaghawa, kundi moja kama Rais Idriss Donger.

Faki alizaliwa katika mji wa Biltine mashariki mwa Chad. Alienda chuo kikuu huko Brazzaville katika Jamhuri ya Kongo, ambako alisoma sheria. Alienda uhamishoni wakati Hisein Habrvorer alichukua madaraka mnamo Juni 7, 1982 na alijiunga na Baraza la Mapinduzi la Kidemokrasia lililoongozwa na Acheikh Ibn Oumar; Walakini, hakurudi nchini Chad wakati Acheikh alijiunga na Habsor mnamo 1988. Mwishowe alirudi tarehe 7 Juni 1991, baada ya Demby kuchukua madaraka. Alikuwa mkurugenzi mkuu wa wizara mbili kabla ya kutumika kama Mkurugenzi Mkuu wa Kampuni ya Kitaifa ya sukari (SONASUT)  kati ya mwaka wa 1996 na 1999.

Marejeo 

Wanasiasa wa Chad
Editathon 2021-06 Morogor
Hadji Mberwa Musoni

Hadji Mberwa Musoni (aliezaliwa) Morogoro, 17 Mei 1980) ni mwanasoka wa Tanzania. Kwa sasa anacheza JKT Ruvu Stars.

Mberwa pia ameonekana mara moja katika timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Tanzania.

Wachezaji mpira wa Tanzania
Editathon 2021-06 Morogor
Martino wa Vienne

Martino wa Vienne (alifariki karne ya 2) alikuwa askofu wa tatu wa mji huo (leo nchini Ufaransa).

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 2
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Domisiani wa Bebron

Domisiani wa Bebron (pia: wa Bugey; Roma, Italia, 347 hivi - Bugey, leo nchini Ufaransa, 1 Julai 440) alikuwa mmonaki hadi kifo chake katika monasteri aliyoianzisha kwa wale wengi waliomfuata katika makao yake ya upwekeni.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Histoire hagiologique de Belley ou recueil des vies des saints et des bienheureux nés dans ce diocèse, Jean-Irénée Depéry, édition Bottier, 1834, p. 11 à 20. Google livres 

Watu wa Roma ya Kale
Waliozaliwa 347
Waliofariki 440
wakaapweke
Wamonaki
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Italia
Watakatifu wa Ufaransa
Teodoriko wa Reims

Teodoriko wa Reims (alifariki karibu na Reims, Ufaransa, 1 Julai 533) alikuwa padri halafu mkaapweke aliyeanzisha monasteri  iliyovutia wengi, akiwemo baba yake aliyekuwa jambazi. 

Hayo yote ni baada ya kumuacha mke wake kwa kuwa alikataa kuishi naye kama kaka na dada tu na kwa kufuata shauri la askofu Remi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 5
Waliofariki 533
Mapadri
wakaapweke
Wamonaki
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Ufaransa
Ricardo Navarro

Ricardo Navarro ni mhandisi kutoka El Salvador. Alikuwa mwanzilishi na rais wa shirika la mazingira CESTA (Salvadoran Center for Appropriate Technology), kituo cha teknolojia inayofaa.

Alipokea Tuzo ya Mazingira ya Goldman mnamo 1995, kwa michango yake kwa maendeleo endelevu.

Marejeo

Watu walio hai
Wanaume wa El Salvador
Wanaharakati wa El Salvador
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Modibo Tounty Guindo

Modibo Tounty Guindo ni hakimu anayehudumu katika wizara ya sheria ya nchi ya  Mali, akifanya kazi katika mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu. 

Amekuwa kama ushauri wa kiufundi kwenye Wizara ya Sheria na aliwahi kuwa mshiriki kama mjumbe wa Mali katika Mkutano wa Miundo ya Serikali ya 2003 inayohusika na Haki za Binadamu katika eneo linalozungumza Kifaransa.

Marejeo 

Watu wa Mali
Editathon 2021-06 Morogor
Jerome Heckenkamp

Jerome Heckenkamp (Oktoba 28, 1979 - Machi 8, 2016) alikuwa mtaalamu wa kompyuta wa Australia na Marekani.

Maisha na elimu 
Heckenkamp alizaliwa katika jimbo la Australia la New South Wales. Familia yake ilihamia Pewaukee Wisconsin wakati alipokuwa mdogo.

Baada ya kumaliza masomo yake akiwa mdogo, alifanya kazi kama mhandisi wa mtandao wa kompyuta. Baadaye alihukumiwa kwa mashtaka ya udukuzi kwa mashirika kadhaa mashuhuri na vyuo vikuu.

Marejeo 

Waliozaliwa 1979
Waliofariki 2016
Wanasayansi wa Australia
mabingwa wa kompyuta wa Marekani
El Hadji Guissé

El Hadji Guissé ni jaji wa Senegal. Guissé alianza kutekeleza sheria mnamo 1970 na alichaguliwa kama jaji wa Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu na za Mataifa kutoka 2006-2010. Amefanya pia kazi katika Umoja wa Mataifa kama mwandishi maalum wa Haki ya Maji mnamo 1998.

Marejeo 

Watu wa Mali
Editathon 2021-06 Morogor
Nicolas Jacobsen

Nicolas Jacobsen ni mdukuzi ambaye alikuwa na ufikiaji haramu wa habari ya binafsi ya wateja wa T-Mobile kwa angalau mwaka. 

Alikamatwa baada ya uchunguzi na Huduma ya Siri ya Marekani mnamo Oktoba 2004 akakiri hatia wakati wa kesi kama sehemu ya makubaliano ya ombi.

Marejeo 

Wahalifu wa Marekani
Editathon 2021-06 Morogor
Jonathan James

Jonathan Joseph James (Desemba 12, 1983 - Mei 18, 2008) alikuwa tapeli (tapeli wa kofia ya kijivu) ambaye alikuwa mtu wa kwanza kufungwa kwa uhalifu wa kimtandao nchini Marekani. 

Mzaliwa huyo wa Kusini mwa Florida alikuwa na umri wa miaka 15 wakati wa kosa la kwanza na umri wa miaka 16 tarehe ya kuhukumiwa kwake. Alifariki nyumbani kwake Pinecrest, Florida mnamo Mei 18, 2008, kwa kujipiga risasi.

Marejeo 

Editathon 2021-06 Morogor
Waliozaliwa 1983
Waliofariki 2008
Wahalifu wa Marekani
Alpha Oumar Konaré

Alpha Oumar Konaré (amezaliwa 2 Februari 1946) ni mwanasiasa wa Mali, ambaye alihudumu kama Rais wa Mali kwa awamu mbili kutoka 1992 hadi 2002 na alikuwa Mwenyekiti wa Tume ya Umoja wa Afrika kutoka 2003 hadi 2008.

Kazi katika elimu 
Alpha Oumar Konar, mtoto wa nne wa mfanyikazi wa nyumbani wa Fula, alizaliwa Kayes, Mali, ambapo alienda shule ya msingi. Aliendelea kuhudhuria mkutano wa Bamako wa Leucreande Terragson des Fougres, Collsedge de Maristes wa Dakar, Senegal, Collverge Moderne wa Kayes na, kati ya 1962 na 1964, College Normale Secondaire ya Katibougou. Alikamilisha masomo yake ya juu katika historia katika hesabu ya "Foncole Normale Admale Supriedure huko Bamako (1965-1969) na katika Chuo Kikuu cha Warsaw kati ya 1971 na 1975.

Mwanaharakati wa kisiasa 
Konaré alihusika katika siasa mapema akiwa na umri wa miaka ishirini, wakati alichaguliwa Katibu Mkuu wa Jumuiya ya Sudan / African Democratic Rally ya mwaka 1967 (US-RDA, chama cha Rais Modibo Keïta) wa olecole Normale Supérieure ya Bamako.

Baada ya urais 
Mnamo Septemba 2021, Alpha Oumar Konaré, alilazwa haraka nchini Moroko katika hospitali ya Cheikh Zaid huko Rabat.

Tanbihi

Editathon 2021-06 Morogor
Waliozaliwa 1946
Watu walio hai
Marais wa Mali
Chafika Bensaoula

Chafika Bensaoula ni mwanasheria wa Algeria ambaye alichaguliwa kwa Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu na za Mataifa kwa muhula wa miaka sita mnamo 2017.

Mwanzo wa maisha yake na elimu 
Bensaoula alizaliwa nchini Algeria na ana shahada ya udaktari katika sheria ya umma.

Kazi 
Bensaoula amekuwa jaji wa Mahakama za Mashauri ya Jinai na Mahakama ya Rufaa nchini Algeria. [1] Yeye ni mhadhiri katika Shule ya Kitaifa ya Ujamaa nchini Algeria.  Alikuwa Mkurugenzi wa Idara ya Mafunzo ya Sheria na Nyaraka katika Wizara ya Sheria. Mnamo Aprili 2016, aliteuliwa kwa Bodi ya Kimataifa ya Udhibiti wa Dawa za Kulevya.  Yuko katika bodi ya watawala ya Taasisi ya Kimataifa ya Haki na Utawala wa Sheria.

Bensaoula alichaguliwa kwa Mahakama ya Afrika kwenye mkutano wa Umoja wa Afrika huko Addis Ababa mnamo Januari 2017,   pamoja na Mmalawi Tujilane Chizumila. Wawili hao waliapishwa mnamo tarehe 6 Machi, na kuleta idadi ya wanawake mahakamani kwa majaji watano kati ya kumi na moja kwa mara ya kwanza  na kutimiza mahitaji ya usawa wa kijinsia wa Itifaki inayoanzisha Mahakama

Maisha binafsi 
Bensaoula anazungumza Kiarabu, Kiingereza na Kifaransa

Marejeo 

Watu wa Algeria
Editathon 2021-06 Morogor
Eparki wa Angouleme

Eparki wa Angouleme (kwa Kifaransa: Cybard, Ybars au  Éparche; Angouleme, Akwitania, leo nchini Ufaransa, 504 - 581) alikuwa padri ambaye aliishi miaka 39 kwa toba kali akiwa amejifungia upwekeni.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Julai.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Saint-Roche, P. (1985). "A propos du sanctoral du sacramentaire d'Angoulême." Rivista di archeologia cristiana 61 (1–2): 113–18.

Waliozaliwa 504
Waliofariki 581
Mapadri
Wakaapweke
Watakatifu wa Ufaransa