Matunzo ya wajawazito

Utunzaji wa kabla ya kuzaa, pia unajulikana kama utunzaji katika ujauzito, ni aina ya huduma ya afya ya wajauzito. Huduma hii  utolewa kwa njia ya uchunguzi wa kimatibabu, unaojumuisha mapendekezo juu ya kudhibiti maisha yenye afya na utoaji wa taarifa za matibabu kama vile mabadiliko ya kisaikolojia ya mama wakati wa ujauzito, mabadiliko ya kibayolojia, na lishe ya kabla ya kuzaa ikiwa ni pamoja na vitamini kabla ya kujifungua, ambayo huzuia matatizo ya afya yanayoweza kutokea wakati wote wa ujauzito. ya ujauzito na kukuza afya ya mama na mtoto sawa.  Upatikanaji wa huduma za kawaida kabla ya kuzaa, ikiwa ni pamoja na uchunguzi wa kabla ya kuzaa na utambuzi, umechangia katika kupunguza kasi ya vifo vya uzazi, kuharibika kwa mimba, kasoro za kuzaliwa, uzito mdogo, maambukizi ya watoto wachanga na matatizo mengine ya afya yanayoweza kuzuilika.

Utunzaji wa ujauzito kitamaduni katika nchi zenye mapato ya juu kwa  hujumuisha yatuatayo :

 ziara za kila mwezi katika trimesters mbili za kwanza (kutoka wiki ya 1 hadi wiki ya 28)
 ziara za wiki mbili kutoka wiki ya 28 hadi wiki ya 36 ya ujauzito
 ziara za kila wiki baada ya wiki ya 36 hadi utoaji, kutoka wiki ya 38 hadi wiki ya 42
 Tathmini ya mahitaji ya wazazi na mienendo ya familia

Njia ya kitamaduni ya utunzaji ujauzito imekuzwa kutoka mwanzoni mwa miaka ya 1900 na kuna utafiti mdogo sana kupendekeza kuwa ndiyo njia bora ya kutoa utunzaji katika ujauzito.  Utunzaji katika ujauzito unaweza kuwa wa gharama na hutumia wafanyakazi wengi. Aya zifuatazo zinaelezea utafiti kuhusu aina nyingine za utunzaji katika ujauzito, ambazo zinaweza kupunguza mzigo wa huduma za uzazi katika nchi zote.

Mara ngapi? 
WHO inapendekeza kwamba wanawake wote wajawazito wanapaswa kutembelea  huduma za afya angalau mara  nane katika ujauzito ili kuona na kutibu matatizo na kutoa chanjo. Ingawa utunzaji katika ujauzito ni muhimu ili kuboresha afya ya mama na mtoto, wanawake wengi wajawazito hawapati kutembelea huduma za afya angalau mara nane kwa kipindi chao cha ujauzito.  Kuna ushahidi mdogo kuhusu ya idadi ya ziara wanawake hufanya kwa huduma za afya wangali wajawazito,na ni huduma gani na taarifa zinazotolewa katika kila ziara.  Imependekezwa kuwa wanawake ambao wana hatari ndogo wakiwa wajawazito wanapaswa kuwa na ziara chache za ujauzito. Hata hivyo, jambo hili lilipojaribiwa, wanawake ambao walikua na matembezi machache walikuwa na watoto ambao walikuwa na uwezekano mkubwa wa kulazwa katika uangalizi  wa watoto wachanga  kwa muda mrefu (ingawa hii inaweza kuwa matokeo ya bahati mbaya). 14% zaidi ya watoto  hawa walikufa ikilinganishwa na wale ambao mama zao walikuwa na idadi ya kawaida ya kutembelea huduma za afya wakati wa ujauzito wao. Wanawake ambao walikuwa na matunzo machache katika ujauzito hawakuridhika na huduma waliyopokea ikilinganishwa na wanawake ambao walikuwa na idadi ya kawaida ya ziara. Njia mbadala kwa baadhi ya ziara za kawaida za utunzaji wa ujauzito ni Telemedicine. 

Kuna njia nyingi za kubadilisha mifumo ya afya ili kuwasaidia wanawake kupata huduma ya wajawazito, kama vile sera mpya za afya, kuelimisha wahudumu wa afya na upangaji upya wa huduma za afya. Uingiliaji kati wa jumuiya kusaidia watu kubadilisha tabia zao pia unaweza kuchangia. Mifano ya uingiliaji kati ni kampeni za vyombo vya habari kuwafikia watu wengi, kuwezesha jamii kuchukua udhibiti wa afya zao wenyewe, afua za taarifa-elimu-mawasiliano na motisha za kifedha.  Tathmini iliyoangalia afua hizi iligundua kuwa uingiliaji kati mmoja unasaidia kuboresha idadi ya wanawake wanaopokea utunzaji katika ujauzito.  Hata hivyo hatua zinazotumiwa pamoja zinaweza kupunguza vifo vya watoto wakati wa ujauzito na wakati wako wachanga, kupunguza idadi ya watoto wanaozaliwa na uzito wa chini wanaozaliwa na kuongeza idadi ya wanawake wanaopata utunzaji wa ujauzito. 

Shirika la Afya Duniani (WHO) liliripoti kuwa mwaka 2015 karibu wanawake 830 walikufa kila siku kutokana na matatizo ya ujauzito na kujifungua .  Ni 5 tu waliishi katika nchi zenye mapato ya juu. Wengine waliishi katika nchi za kipato cha chini. 

Utafiti ulichunguza tofauti za uzazi wa mapema na wa uzito wa chini kati ya wanawake wa ndani na wahamiaji na kuona tofauti inasababishwa na huduma ya kabla ya kujifungua iliyopokelewa. Utafiti huo, kati ya 1997 na 2008, uliangalia wanawake 21,708 wanaojifungua katika eneo la Uhispania. Matokeo yalionyesha kuwa kuzaliwa kabla ya wakati (VPTB) na uzito wa chini sana wa kuzaliwa (VLBW) ni kawaida zaidi kwa wahamiaji kuliko wenyeji (Castelló et al., 2012). Utafiti ulionyesha umuhimu wa utunzaji wa kabla ya kuzaa na jinsi utunzaji wa ujauzito kwa wote ungesaidia watu wa asili zote kupata utunzaji sahihi kabla ya ujauzito/kujifungua (Castelló et al., 2012).

Utunzaji wa mtu binafsi na wa kundi 
Utunzaji katika ujauzito wa kikundi una manufaa kadhaa ya wazi:gharama zake ni za chini kulinganishwa na mtu mmoja baada ya mwingine  na wanawake hupata muda mwingi wa utunzaji kama kikundi kuliko wao wenyewe.  Tafiti ndogo ndio zimefanyika kuangalia utunzaji wa kikundi lakini ziamegundua kuwa akina mama walijua zaidi kuhusu ujauzito, kuzaliwa na uzazi katika viikundi.  Akina mama waliripoti kupenda utunzaji wa kikundi na uhakiki haukupata tofauti kati ya jinsi mimba zilivyokua kati ya kikundi na mipangilio ya mtu binafsi.

Huduma inayoongozwa na mkunga 
Utunzaji inayoongozwa na mkunga kwa wanawake walio katika hatari ndogo ni pale timu ya wakunga (na GP ikihitajika) huongoza huduma  mwanamke anazopata na huwa haoni daktari bingwa katika ujauzito wake.  Wanawake walio na mimba zinazoongozwa na wakunga wana uwezekano mkubwa wa kuzaa bila kushawishiwa lakini wana uchunguzi wa asili. Hata hivyo kuna uwezekano mdogo wa kupasuka kwa maji, kujifungua kwa njia ya kifaa, episiotomy au kuzaliwa kabla ya wakati.  Karibu idadi sawa ya wanawake katika kila kikundi walikuwa  wamefanyiwa upasuaji.

Uchunguzi wa ujauzito 
Katika ziara ya awali ya utunzaji katika ujauzito na kwa usaidizi wa orodha maalum ya kuhifadhi wanawake wajawazito waliwekwa katika hatari ya kawaida au hatari kubwa.

Katika nchi nyingi, wanawake hupewa muhtasari wa madokezo yao ikijumuisha maelezo muhimu ya usuli kuhusu ujauzito wao, kama vile historia yao ya matibabu, chati za ukuaji na ripoti zozote za uchunguzi.  Ikiwa mama ataenda hospitali tofauti kwa ajili ya uangalizi au kujifungua ,muhtasari wa maelezo ya kesi yake yanaweza kutumiwa na wakunga na madaktari mpaka maelezo yake ya hospitali yawasili. 

Mapitio ya  kumbukumbu za noti za  wanawake yanaonyesha kuwa wana hatari zaidi ya kujifungua kwa njia ya upasuaji.  Hata hivyo wanawake hao waliripoti kuhisi udhibiti zaidi kuwa na noti zao na wangependa kuwa nazo tena katika ujauzito ujao. Asilimia 25 ya wanawake waliripoti noti zao za hospitali zilipotea hospitalini ingawa hakuna hata mmoja wa wanawake hao aliyesahau kuchukua maelezo yake kwa miadi yoyote. 

Uchunguzi wa kabla ya kuzaa au uchunguzi wa kabla ya kuzaa (kumbuka kuwa "Uchunguzi wa Kabla ya Kuzaa" na "Uchunguzi wa Kabla ya Kuzaa" hurejelea aina mbili tofauti za vipimo) ni kupima magonjwa au hali katika fetasi au kiinitete kabla hakijazaliwa. Madaktari wa uzazi na wakunga wana uwezo wa kufuatilia afya ya mama na ukuaji wa ujauzito wakati wa ujauzito kupitia mfululizo wa uchunguzi wa mara kwa mara.

 Mkusanyiko wa historia ya matibabu (ya mama).
 Kuangalia shinikizo la damu (ya mama).
 (Mama) urefu na uzito
 Mtihani wa pelvic
 Ufuatiliaji wa kiwango cha moyo wa fetasi ya Doppler
 (Mama) vipimo vya damu na mkojo
 Majadiliano na mlezi

Katika baadhi ya nchi, kama vile Uingereza, urefu wa symphysial fandal (SFH) hupimwa kama sehemu ya miadi ya ujauzito kutoka kwa wiki 25 za ujauzito.  (SFH hupimwa kutoka kwa mfupa wa kinena wa mwanamke hadi juu ya uterasi.  ) Mapitio ya mazoezi haya yalipata sehemu moja tu ya utafiti kwa hivyo hakuna ushahidi wa kutosha wa kusema kama kupima SFH husaidia kugundua watoto wadogo au wakubwa.  Kwa kuwa kupima SFH sio gharama kubwa na inatumika katika maeneo mengi, ukaguzi unapendekeza kuendelea na zoezi hili. 

Chati za ukuaji ni njia ya kugundua watoto wadogo kwa kupima SFH.  Kuna aina mbili za chati ya ukuaji:

 Chati kulingana na idadi ya watu, ambayo inaonyesha ukuaji wa kawaida na ukubwa kwa kila mtoto
 Chati ya ukuaji iliyogeuzwa kukufaa, ambayo hufanyiwa kazi kwa kuangalia urefu na uzito wa mama, na uzito wa watoto wao wa awali. 

Ukaguzi uliochunguza ni ipi kati ya chati hizi iliyogundua watoto wadogo iligundua kuwa hakuna utafiti wa ubora wa kuonyesha ni ipi iliyo bora zaidi.  Utafiti zaidi unahitajika kabla ya chati za ukuaji zilizobinafsishwa kupendekezwa kwa sababu zinagharimu pesa zaidi na huchukua muda zaidi kwa wafanyikazi wa afya kutengeneza.

Uchunguzi wa ultrasound wa uzazi mara nyingi hufanywa katika trimester ya pili katika takriban wiki 20. Ultrasound inachukuliwa kuwa salama na imetumika kwa zaidi ya miaka 35 kwa ufuatiliaji wa ujauzito. Miongoni mwa mambo mengine, ultrasounds hutumiwa:

 Tambua ujauzito (usiyo ya kawaida)
 Angalia  kama kuna fetusi nyingi
 Tathmini hatari zinazo weza kutokea   mama (kwa mfano, kuharibika kwa mimba, ova iliyoharibika, mimba ya nje ya kizazi, au mimba ya molar)
 Angalia ulemavu wa fetasi (kwa mfano, mguu wa rungu, uti wa mgongo, kaakaa iliyopasuka, ngumi zilizokunjwa)
 Amua ikiwa hali ya ucheleweshaji wa ukuaji wa intrauterine ipo
 Zingatia ukuaji wa sehemu za mwili wa fetasi (kwa mfano, moyo, ubongo, ini, tumbo, fuvu, mifupa zingine)
 Angalia maji ya amniotic na kitovu kama kuna matatizo yoyote
 Amua tarehe tarajiwa ya kujifungua (kulingana na vipimo na maendeleo )

Kwa ujumla uchunguzi wa ultrasound unaagizwa wakati wowote upotovu unashukiwa au kwa ratiba sawa na ifuatayo:

 Wiki 7 - thibitisha ujauzito, hakikisha kuwa sio molar au ectopic, amua tarehe ya kujifungua
 Wiki 13-14 (maeneo fulani) - tathmini uwezekano wa ugonjwa wa Down
 Wiki 18-20 - tazama orodha iliyopanuliwa
 Wiki 34 (baadhi ya maeneo) - tathmini ukubwa, thibitisha nafasi ya placenta

Mapitio ya uchunguzi wa kawaida wa ultrasound wiki 24 zilizopita iligundua kuwa hakuna ushahidi wa kuonyesha manufaa yoyote kwa mama au mtoto. 

Uchunguzi wa mapema unamaanisha kuwa mimba nyingi zinaweza kugunduliwa katika hatua ya awali ya ujauzito  na pia hutoa tarehe sahihi zaidi za kujifungua ili wanawake wachache waweze kushawishiwa ambao hawahitajiki. 

Viwango vya maoni kutoka kwa ultrasound vinaweza kutofautiana. Maoni ya juu ni wakati wazazi wanaweza kuona skrini na kupewa maelezo ya kina ya kila wanachoweza kuona.  Maoni ya chini ni wakati matokeo yanajadiliwa mwishoni na wazazi wanapewa picha ya ultrasound.  Njia tofauti za kutoa mrejesho huathiri kiasi cha wasiwasi wa wazazi na tabia ya afya ya mama ingawa hakuna ushahidi wa kutosha kufanya mahitimisho wazi.  Katika utafiti mdogo, akina mama wanaopokea maoni ya juu walikuwa na uwezekano mkubwa wa kuacha kuvuta sigara na kunywa pombe hata hivyo ubora wa utafiti ni wa chini na utafiti zaidi unahitajika kusema kwa uhakika ni aina gani ya maoni ni bora. 

Wanawake wanaopata ujauzito mgumu wanaweza kufanyiwa kipimo kiitwacho Doppler ultrasound kuangalia mtiririko wa damu kwa mtoto wao ambaye hajazaliwa.  Hii inafanywa ili kugundua dalili kwamba mtoto hapati mtiririko wa kawaida wa damu na kwa hivyo yuko hatarini. Ukaguzi uliangalia kufanya uchunguzi wa Doppler kwa wanawake wote hata kama walikuwa katika 'hatari ndogo' ya kuwa na matatizo.  Mapitio yaligundua kuwa uchunguzi wa kawaida wa Doppler unaweza kuwa umepunguza idadi ya vifo vya watoto vinavyoweza kuzuilika lakini ushahidi haukuwa na nguvu za kutosha kupendekeza kwamba zifanywe kuwa za kawaida kwa wanawake wote wajawazito.

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Elimu ya Mimba
 Takwimu za CDC za Marekani za kuzaliwa na kabla ya kujifungua
 EngenderHealth-Prenatal Care and Planning
 Utunzaji na Mipango
Uzazi