LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
La Verna

La Verna, kwa Kilatini Alverna na kijiografia Monte Penna, ni mlima unaosimama peke yake hadi mita 1,283 katikati ya Apenini ya Toscana, juu ya bonde la Casentino, Italia ya Kati. 

Ni maarufu hasa kwa sababu inasemekana Fransisko wa Asizi, akiwa kwenye mfungo mkali juu yake miezi ya Agosti na Septemba 1224, alipata njozi ya Yesu msulubiwa aliyemtia mwilini madonda yake matano.

Baadaye palijengwa patakatifu panapovutia watu wengi. Mnamo Agosti 1921 Papa Benedikto XV alipatangaza basilika dogo.

Tanbihi

Viungo vya nje

 

Milima ya Italia
Makanisa nchini Italia
Fransisko wa Asizi
Chacha Nyaigotti-Chacha

Chacha Nyaigotti-Chacha (Kuria, 1952) ni mwandishi kutoka nchi ya Kenya.

Vitabu 
The position of Kiswahili in Kenya, Nyaigotti-Chacha, C., University of Nairobi, Institute of African Studies, 1981 
Marejeo, Kenya Lit. Bureau, 1986
Wingu Jeusi, Nyaigotti-Chacha, C., 1987 
Hukumu,  , Nyaigotti-Chacha, C., Longman Kenya, 1992
Ushairi wa Abdilatif Abdalla: Sautiya Utetezi, Nyaigotti-Chacha, C.,  Dar es Salaam University Press (DUP), 1992.
Traditional Medicine in Africa, Edited by Sindiga, Isaac, Nyaigotti-Chacha, C. and Kanunah, M. P.,  East African Educational Publishers, 1995
Mke Mwenza, Nyaigotti-Chacha, C., East Africa Education Publishers, 1997
Reforming Higher Education in Kenya: Challenges, Lessons and Opportunities, Nyaigotti-Chacha, C., Kenya August 2004
African Universities in the Twenty-first Century, Edited by Paul Tiyambe Zeleza Adebayo Olukoshi, Chapter 5: Public Universities, Private Funding: The Challenges in East Africa, Nyaigotti-Chacha, C., 2005

Viungo vya nje
 Academics streaming out of Africa
 Learning difficulties in Africa

Waliozaliwa 1952
Watu walio hai
Waandishi wa Kenya
Shailja Patel

Memsahib Shailja Patel ni mwandishi wa kike kutoka nchi ya Kenya aliyehamia Marekani.

Vitabu 
Migritude, Kaya Press, 2010, ISBN 9781885030054 
Shilling Love, Fyrefly Press, 2002 
Dreaming in Gujurati, Fyrefly Press, 2000

Marejeo

Viungo vya nje
Sitio de Shailja Patel 

Waandishi wa Kenya
Watu walio hai
Hadrawi

Hadrawi (kwa Kiarabu: محمد ابراهيم وارسام هدراوى, Mohamed Ibrahim Warsame, Burao, 1943 - 16 Agosti 2022) ni mshairi, mwandishi wa nyimbo na mwanaharakati nchini Somalia.

Tuzo
Prins Claus Prijs, 2012.

Marejeo

Waliozaliwa 1943
Waandishi wa Somalia
Wanaharakati wa Somalia
Watu walio hai
Esther Matiko

Esther Matiko (amezaliwa tarehe 24 Novemba 1976) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama pinzani cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Tarime Mjini kwa miaka mitano  (2015 - 2020.) Ndio mbunge wa kwanza wa mwanamke kuongoza jimbo la Tarime.

Marejeo 

Waliozaliwa 1976
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
John Mnyika

John Mnyika ni mwanasiasa wa chama cha CHADEMA nchini Tanzania aliyechaguliwa kuwa mbunge wa jimbo la Ubungo tangu mwaka 2010.

Kwa sasa John Mnyika ni katibu mkuu wa chama hicho akiwa ameteuliwa rasmi tarehe 20 Desemba 2019.

Marejeo  

Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Jinsi Ulaya Ilivyorudisha Nyuma Afrika

Jinsi Ulaya Ilivyorudisha Nyuma Afrika (kwa Kiingereza: How Europe Underdeveloped Africa) ni kitabu kilichoandikwa na Walter Rodney ambacho yeye ameonyesha mtazamo kuwa Afrika ilinyonywa na serikali za kikoloni za Ulaya na kurudishwa nyuma kimaendeleo kwa makusudi mazima.

Rodney anajenga hoja kuwa mchanganyiko wa nguvu za kisiasa na unyonyaji wa kiuchumi wa Afrika na Ulaya ulisababisha hali mbaya ya kisiasa ya Afrika na maendeleo ya kiuchumi yakionekana dhahiri mwishoni mwa karne ya 20. Katika utangulizi wa kitabu hicho, Rodney anasifia hali ya Tanzania, ambayo ilikuwa inaendeleza aina ya itikadi ya kisiasa ya [[Ujamaa] ambayo Rodney alitetea.

Kitabu kiliandikwa mwaka 1972 na kimekuwa ushawishi mkubwa katika utafiti wa historia ya Afrika. Katika miaka ya 1990 wasomi wengi wakawa na kasi zaidi katika tasnifu ya kitabu na walijenga hoja kuwa kitabu kimerahisisha zaidi nguvu tata za kihistoria zilizonguka zama za ukoloni.

Kitabu hiki kilivuja msingi kwamba kilikuwa kati ya kwanza kuleta mtazamo mpya kwa suala la maendeleo duni ya Afrika. Uchambuzi wa Rodney ulikwenda mbali zaidi ya heretofore kukubali kukaribia katika utafiti wa maendeleo duni ya Dunia ya Tatu na ulikutana na ukosoaji mkubwa.

Rodney alikuwa amedhamiria kuwa njia pekee ya kweli ya maendeleo ya binadamu na ukombozi kwa watu wengi wa nchi yake ilikuwa kupitia mabadiliko ya maisha yao katika mapambano ya kuumba na kuondoa serikali za ukoloni mamboleo zilizoshamiri katika jamii yao na kutambua uwepo wao.

Rodney kuhusu nguvu
"Athari ya kipindi kifupi cha ukoloni na madhara yake kwa jamii ya sasa ya Afrika hasa unatokana na ukweli kwamba Afrika ilipoteza nguvu. Nguvu ni kiashirio cha mwisho katika jamii ya binadamu, kwa kuwa msingi wa mahusiano katika kikundi chochote na kati ya vikundi. Inaashiria uwezo wa mtu kutetea maslahi yake na ikibidi alazimishe mapenzi yake kwa njia yoyote inayopatikana. Katika mahusiano kati ya watu, nguvu huamua uwezekano wa kuafikiana katika biashara, kiasi ambacho watu hustahimili kimwili na kiutamaduni. Wakati jamii moja inajipata ikilazimishwa kuachilia madaraka yake yote kwa jamii nyingine, hiyo ni aina ya maendeleo duni."

Matoleo
 1972, Bogle-L'Ouverture Publications (ISBN 0-9501546-4-4)
 1974, Howard University Press (ISBN 0-88258-013-2)
 1981, Howard University Press (ISBN 0-88258-096-5)
 1982, Howard University Press (ISBN 0-88258-105-8)

Viungo vya nje
 Maandiko kamili ya kitabu

Vitabu vya 1972
Vitabu vya historia
Vitabu kuhusu Afrika
Historia ya Afrika
Historia ya Ulaya
Joshua Nassari

Joshua Samwel Nassari ni Mwanasiasa wa chama cha CHADEMA nchini Tanzania na alikuwa mbunge katika jimbo la  Arumeru Mashariki tangu 2012 mpaka 2019.

Marejeo 
</reference>
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Mussa Azzan Zungu

Mussa Azzan Zungu (alizaliwa 25 Mei 1952) ni mwanasiasa wa chama cha CCM nchini Tanzania na ni mbunge wa jimbo la Ilala tangu mwaka 2005.

Tarehe 23 Januari 2020 aliteuliwa na rais John Magufuli kuwa Waziri wa Nchi Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira).

Maisha
Alipata elimu ya msingi katika Shule ya St. Joseph’s (sasa Forodhani) mjini Dar es Salaam kwenye miaka 1958 hadi 1965. 

Kuanzia mwaka 1966 hadi 1967 alisoma Shule ya Sekondari ya Kinondoni akaendelea katika Shule ya Sekondari ya Tambaza mwaka 1968 hadi 1969. 

Mwaka 1969 alijiunga na chama cha TANU akawa kiongozi kwenye tawi la chama shuleni.

Baadaye alihamia Toronto nchini Kanada aliposomea stashahada ya ufundi wa vyombo vya anga pamoja na  urubani. Baada ya masomo alifanya kazi ya uhandisi wa ndege hukohuko Kanada hadi 1982. Mwaka 1983 alipata nafasi ya kazi katika Falme za Kiarabu hadi 1993 aliporudi Tanzania. 

Mwaka 2000 alirudia siasa akachaguliwa kuwa diwani wa CCM kwenye Kata ya Mchikichini na kuingia katika Halmashauri ya Ilala, Dar es Salaam. Mwaka 2003 alikuwa Naibu Meya wa Halmashauri ya Manispaa ya Ilala. Mwaka 2005 aliendelea kuchaguliwa mbunge wa CCM katika jimbo la Ilala akarudishwa mwaka 2010 na 2015. 

Bungeni alichaguliwa kuwa naibu mwenyekiti wa kamati ya mambo ya nje 2007-2011, mwenyekiti wa Umoja wa Wabunge wa Jumuiya ya Madola Tanzania na naibu mwenyekiti wa kamati wa Huduma za Jamii 2015 - 2018. 2012 na 2016 alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa bunge.

Mnamo 2020 aliteuliwa kuwa Waziri wa Nchi Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira) akahudumia hadi mwisho wa bunge na uchaguzi mpya.  Tangu kujiuzulu wa spika wa awali Job Ndugai na kuchaguliwa kwa uongozi mpya wa bunge, Zungu amekuwa naibu wa spika wa Bunge la Tanzania.

Marejeo 

Waliozaliwa 1952
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wabunge wa Tanzania 2015

Wabunge wa Tanzania ni wawakilishi wa taifa katika Bunge la Tanzania wakichaguliwa mara moja kila baada ya miaka mitano kuingia katika Bunge la Tanzania.  Wananchi wanapiga kura katika majimbo yao.  Pia, kuna viti maalum kwa wanawake na wabunge hadi 10 wanaoteuliwa na Rais na Bunge lenyewe.

Vyama bungeni tangu 2015
Vyama vinavyofuata vina Wabunge waliochaguliwa katika uchaguzi wa 2015:

Wabunge wa Tanzania walioingia wakati wa uchaguzi wa mwaka 2015

Marejeo
Orodha ya wabunge wa Tanzania, tovuti la bunge, liliangaliwa Mei 2017

Wanasiasa wa Tanzania
Faustine Ndugulile

Faustine Engelbert Ndugulile, (alizaliwa 31 Machi 1969) ni mwanasiasa wa chama cha CCM nchini Tanzania na ni mbunge wa jimbo la Kigamboni tangu mwaka 2010.  

Mnamo 1997 alipata shahada ya udaktari wa madawa katika Chuo kikuu cha Dar es Salaam na mwaka 2001 alipata shahada ya uzamili katika mikrobiolojia na chanjo katika chuo kikuu cha Dar es Salaam.

Marejeo

Wabunge wa Tanzania
Wanasiasa wa Tanzania
Gerson Hosea Malangalila Lwenge

Gerson Hosea Malangalila Lwenge (alizaliwa tarehe 20 Februari 1951) ni mwanasiasa wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) nchini Tanzania na ni mbunge wa jimbo la Njombe magharibi tangu mwaka 2010.

Amechaguliwa kuwa mbunge wa  Wanging'ombe  kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo

Tanbihi

Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania

Waliozaliwa 1951
Watu walio hai
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wa Tanzania
James Francis Mbatia

James Francis Mbatia (amezaliwa 10 Juni 1964) ni mwanasiasa wa chama cha NCCR–Mageuzi nchini Tanzania na ni mbunge wa kuteuliwa tangu 2012 halafu amechaguliwa kuwa mbunge wa Vunjo kwa mwaka 2015 – 2020.

Marejeo  

Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Tundu Antiphas Mughwai Lissu

Tundu Antiphas Mughwai Lissu (alizaliwa 20 Januari 1968) ni mwanasiasa wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA) nchini Tanzania.

Alichaguliwa kuendelea kuwa mbunge wa jimbo la Singida Mashariki katika bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania katika uchaguzi wa mwaka 2015. 

Tungu Lissu husifika kwa tabia yake kuikosoa serikali kwa kiasi kikubwa akitumia taarifa na takwimu nyingi. Kumekuwa na matatizo chungunzima yaliyowekwa wazi na mbunge huyu na alishawahi kusema hatanyamaza kuikosoa serikali, labda afe. 

Alisema hivyo kwa sababu mara kadhaa alikamatwa na polisi na kutiwa ndani hadi alipokubaliwa kuweka dhamana.

Mnamo tarehe 7 Septemba 2017 majira ya saa saba mchana alipigwa risasi 38, lakini 16 tu katika hizo ndizo zilizompata katika sehemu za mkononi, miguuni na tumboni. Tukio hilo lilitokea nyumbani kwake Dodoma Area D. Baada ya kupata matibabu ya awali, Lissu alisafirishwa hadi jijini Nairobi kwa matibabu zaidi.  

Baada ya hapo alisafirishwa hadi Ubelgiji alipoendelea kufanyiwa upasuaji hadi kufikia operesheni 22.

Tukio hili limelaaniwa vikali na viongozi na watu mashuhuri mbalimbali nchini Tanzania, ikiwa ni pamoja na Rais John Magufuli aliyeandika kwa masikitiko katika ukurasa wake wa Twitter kwa kulaani tendo hilo lisilo la kibinadamu. 

Mwenyekiti wa Chama cha Wananchi CUF anayetambuliwa na vyombo vya dola, Profesa Ibrahim Lipumba, naye ameonesha kukerwa na tukio la kutandikwa risasi kwa Lissu. Kwa uchungu, Lipumba amevitaka vyombo vya dola kuwatafuta wahusika wa tukio na wapelekwe katika vyombo vya sheria mara moja.

Hata hivyo, hakuna mtu aliyekamatwa kutokana na upelelezi.

Lissu alikaa Ubelgiji kwa mayibabu lakini pia kwa wasiwasi kuhusu usalama wake nchini Tanzania hadi mwaka 2020 alirudi kwenye mwishoni mwa Julai ili agombee urais.

Januari 2023, Tundu Lissu alitangaza kuwa amerejea Tanzania baada ya miaka mitano ya uhamishoni nchini Ubelgiji..

Marejeo

Waliozaliwa 1968
Watu walio hai
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wa Tanzania
Kigugumizi

Kigugumizi (kutoka kitenzi "kugugumia", kwa Kiingereza: "stuttering" au "stammering" ni shida ya baadhi ya watu katika kusema: wanakadiriwa kuwa 5-6% za watoto na 1% za watu wazima. Wanaume wanapatwa mara 4 kuliko wanawake. Kwa kawaida shida inaanza katika umri wa miaka 2-6. Mhusika anajua la kusema, lakini maneno yanamtoka tofauti, kwa mfano kuna:
 marudio ya fonimu, sehemu ya maneno au sentensi 
 mkwamo kabla ya maneno fulanifulani
 urefushaji wa sauti (hhhhhhhhhham badala ya ham)
 kusimama
 kusema kitu tofauti na kilichokusudiwa 
 kusita au kuhangaika ili kusema kitu
 misuli kukazwa usoni au shingoni

Matatizo hayo yanaweza yakamuathiri sana mtu hata kumzuia asipate marafiki au asikabili mazingira fulanifulani, bali azidi kujifungia.

Kati ya watu maarufu wenye shida hiyo kuna:
 Demosthenes
 Musa
 Isaac Newton
 Gareth Gates
 Notker Balbulus
 Scatman John
 Winston Churchill
 Mfalme George VI
 Bruce Willis
 Ozzy Osbourne
 Tiger Woods
 Mel Tillis

Marejeo
 .
 .
 .

Marejeo mengine

 Alm, Per A. (2005). On the Causal Mechanisms of Stuttering . Doctoral dissertation, Dept. of Clinical Neuroscience, Lund University, Sweden.
 
 
 
 Mondlin, M., How My Stuttering Ended [Case Study, Judith M. Kuster, Minnesota State University, Mankato] http://www.mnsu.edu/comdis/kuster/casestudy/path/mondlin.html
 
 {{cite book==Further reading==

 Alm, Per A. (2005). On the Causal Mechanisms of Stuttering. Doctoral dissertation, Dept. of Clinical Neuroscience, Lund University, Sweden.
 
 
 
 Mondlin, M., How My Stuttering Ended [Case Study, Judith M. Kuster, Minnesota State University, Mankato] http://www.mnsu.edu/comdis/kuster/casestudy/path/mondlin.html
 
 
 Rockey, D., Speech Disorder in Nineteenth Century Britain: The History of Stuttering, Croom Helm, (London), 1980. ISBN 0-85664-809-4
 Goldmark, Daniel. "Stuttering in American Popular Song, 1890–1930." In 
 
 |author=Raz, Mirla G. | title=Preschool Stuttering: What Parents Can Do | publisher=GerstenWeitz Publishers| year=2014 | isbn=9780963542625}}
 Rockey, D., Speech Disorder in Nineteenth Century Britain: The History of Stuttering, Croom Helm, (London), 1980. ISBN 0-85664-809-4
 Goldmark, Daniel. "Stuttering in American Popular Song, 1890–1930." In

Viungo vya nje

 
 http://www.asha.org/public/speech/disorders/stuttering/
 http://www.nidcd.nih.gov/health/voice/pages/stutter.aspx
Talking Point Check the progress of your child's language development

Mawasiliano
Saikolojia
Mia tisa na saba

Mia tisa na saba ni namba inayoandikwa 907 kwa tarakimu za kawaida na CMVII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 906 na kutangulia 908.

907 ni namba tasa.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 907 KK na 907 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Mia tisa na nane

Mia tisa na nane ni namba inayoandikwa 908 kwa tarakimu za kawaida na CMVIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 907 na kutangulia 909.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 227.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 908 KK na 908 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Mia tisa na tisa

Mia tisa na tisa ni namba inayoandikwa 909 kwa tarakimu za kawaida na CMIX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 908 na kutangulia 910.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 101.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 909 KK na 909 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Mia tisa na kumi

Mia tisa na kumi ni namba inayoandikwa 910 kwa tarakimu za kawaida na CMX kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 909 na kutangulia 911.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 7 x 13.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 910 KK na 910 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Mia tisa kumi na moja

Mia tisa kumi na moja ni namba inayoandikwa 911 kwa tarakimu za kawaida na CMXI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 910 na kutangulia 912.

911 ni namba tasa.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 911 KK na 911 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Atalia

Atalia (kwa Kiebrania: עֲתַלְיָה, ʻĂṯalyâ, "Mungu anainuliwa") alikuwa malkia wa ufalme wa Yuda kama mke wa mfalme Yehoramu wa Yuda, aliyekuwa wa ukoo wa David. 

Baada ya huyo kufa, alijitwalia madaraka kinyume cha taratibu na kwa ukatili mkubwa (2Fal 11:1) akatawala miaka 841–835 KK, mpaka alipopinduliwa na kuuawa (2Fal 11:14-16; 2Nya 23:12-15).

Binti au dada wa mfalme Ahabu wa Israeli, alijitahidi kueneza ibada kwa Baali na miungu mingine dhidi ya YHWH, Mungu pekee wa dini ya Musa.

Tanbihi

Watu wa Biblia
Waliofariki 835 KK
Mia tisa kumi na mbili

Mia tisa kumi na mbili ni namba inayoandikwa 912 kwa tarakimu za kawaida na CMXII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 911 na kutangulia 913.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 3 x 19.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 912 KK na 912 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Mia tisa kumi na tatu

Mia tisa kumi na tatu ni namba inayoandikwa 913 kwa tarakimu za kawaida na CMXIII kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 912 na kutangulia 914.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 11 x 83.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 913 KK na 913 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Mia tisa kumi na nne

Mia tisa kumi na nne ni namba inayoandikwa 914 kwa tarakimu za kawaida na CMXIV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 913 na kutangulia 915.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 457.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 914 KK na 914 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Mia tisa kumi na tano

Mia tisa kumi na tano ni namba inayoandikwa 915 kwa tarakimu za kawaida na CMXV kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 914 na kutangulia 916.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 5  x 61.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 915 KK na 915 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Mia tisa kumi na sita

Mia tisa kumi na sita ni namba inayoandikwa 916 kwa tarakimu za kawaida na CMXVI kwa zile za Kirumi. 

Ni namba asilia inayofuata 915 na kutangulia 917.

Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 229.

Matumizi
 Namba hurejea miaka 916 KK na 916 BK.

Tanbihi

Namba asilia
Ahabu

Ahabu (kwa Kiebrania: אַחְאָב, Aẖ'av, ʼAḥʼāḇ), mwana wa Omri, alikuwa mfalme wa saba katika ufalme wa Israeli. William F. Albright alikadiria utawala wake kuwa miaka 869–850 KK, E. R. Thiele miaka 874–853 KK na Michael D. Coogan miaka 871–852 KK..

Vitabu vya Wafalme vinamchora kama mwovu sana, kwa kufuata mke wake Yezebeli, kumuua Naboti na kuelekeza taifa la Israeli kuabudu miungu mingi, hasa Baali.

Lakini Nabii Elia kwa karama yake ya kutokea na kutoweka hakuweza kuuawa kama manabii wenzake wengi, akafaulu kuokoa imani katika Mungu pekee, YHWH.

Tanbihi

Marejeo 
 Craig, James A. "The Monolith Inscription of Salmaneser II." Hebraica 3,4 (1887): 201-232

Viungo vya nje 
Ahab —Archaeowiki.org

Watu wa Biblia
Wafalme wa Israeli
Baraza la Wawakilishi wa Zanzibar

Baraza la Wawakilishi wa Zanzibar ni bunge la Jamhuri ya Watu wa Zanzibar ambayo ni sehemu ya Tanzania inayojitawala katika mambo mengi ya ndani.

Historia
Baraza lilianzishwa mwaka 1980. Kabla ya mwaka huo, Baraza la Mapinduzi lilikuwa na shughuli za serikali na pia bunge kwa muda wa miaka 16 baada ya Mapinduzi ya Zanzibar ya mwaka 1964.

Wabunge wa baraza
Tangu uchaguzi wa mwaka 2020 baraza lina wabunge wafuatao:

Ilhali chama cha ACT-Wazalendo kilishika nafasi ya pili kwa kupata asilimia 19 za kura, kiliingia katika serikali ya umoja wa kitaifa kulingana na katiba ya Zanzibar.

Matokeo ya chaguzi za awali
Tangu kuanzishwa kwa mfumo wa vyama vingi kulikuwa na matokeo yafuatayo:

Uchaguzi wa mwaka 2015 ulibatilishwa na mwenyekiti wa Tume la Uchaguzi la Zanzibar. Katika marudio ya mwaka 2016 chama cha CUF hakikukushiriki. "Wengine" katika bunge la 2016 walikuwa wajumbe walioteuliwa na rais, pamoja na mwanasheria mkuu aliyeingia kutokana na cheo chake.

Tazama pia
 Bunge la Tanzania

Marejeo

Viungo vya Nje
 Tovuti rasmi ya Baraza la Wawakilishi

Zanzibar
Siasa ya Tanzania
Jamal Kassim Ali

Jamal Kassim Ali (amezaliwa 14 Novemba 1984) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Magomeni kwa miaka 2015 – 2020.  Amechaguliwa kuwa waziri wa nchi ofisi ya rais fedha na mipango Zanzibar mnamo Novemba 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1984
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Ajali Rashid Akibar

Ajali Rashid Akibar (amezaliwa 25 Januari 1961) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Newala Vijijini kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1961
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Angellah Kairuki

Angellah Jasmine Mbelwa Kairuki (alizaliwa 10 Septemba 1976) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama tawala Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake manamo miaka  ya 2010 – 2015, 2015 - 2020 . 

Mwaka 2015 alipata kuwa Waziri wa Nchi, Ofisi ya Raisi, Menejimenti ya Utumishi wa Umma na Utawala Bora. Kabla ya hapo, alikuwa Naibu Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi pamoja na Katiba na Sheria. Kabla ya kujiunga na siasa, alifanya kazi kama mwanasheria katika sekta ya umma na binafsi.

Kapata elimu yake ya upili katika shule ya upili ya Kilakala 1991 – 1994, elimu ya juu ya upili katika Shule ya upili ya wasichana Zanaki 1995 – 1997. Alipata shahada yake ya sheria kutoka chuo kikuu cha Hill nchini  Uingereza mwaka 1998 - 2001. Alipata Stashahada ya uzamili katika sheria Chuo Kikuu Cha Staffordshire kwa kushirikiana na mafunzo ya kati ya sheria 2001 – 2002. Alifanyakazi katika Ofisi ya Mwanasheria Mkuu kama atibu wa sheria na wakili kati ya mwaka 2004 na 2008. Kairuki alihamia sekta binafsi kama mkuu wa idara ya maadili, mwafaka na Utawala katika VODACOM Group PTY.

Tanbihi

Marejeo 
1. "Profile: Hon. Angellah Jasmine Mbelwa Kairuki". Parliament of Tanzania. Retrieved October 25, 2016.

2. Rose Athumani (December 11, 2015). "New lean Union cabinet unveiled". Daily News. Retrieved October 25, 2016. 

3. "Case Studies: Angellah Kairuki". African Leadership Institute. Retrieved October 25, 2016.

   
Wanasiasa wa Tanzania  
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Wabunge wa Tanzania
Emmanuel Macron

Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron (*21 Disemba 1977)  ni mwanasiasa nchini Ufaransa aliyezaliwa mjini  Amiens. Mwaka 2017 alichaguliwa na wananchi kuwa rais wa taifa. Akiwa na umri wa miaka 39, Macron akawa rais mdogo zaidi katika historia ya Ufaransa

Familia na maisha ya binafsi
Macron alizaliwa katika familia ya madaktari alipata elimu yake katika shule ya kikatoliki na baadaye katika vyuo vikuu hadi shahada ya uzamili akaendelea katika chuo cha utawala wa kitaifa na kujiunga na utumishi wa serikali katika wizara ya fedha. 

Alipokuwa mwanafunzi wa shule ya sekondari alianzisha uhusiano wa karibu na mwalimu wake wa kike  Brigitte Trogneux aliyemzidi kiumri miaka 24; wazazi wake ambao hawakukubali uhusiano huu walimtuma kijana kusoma shule nyingine mjini Paris lakini kijana na mwalimu waliendelea na uhusiano na hatimaye walifunga ndoa mwaka 2007. Hawakuzaa watoto wa pamoja lakini Brigitte ana watoto watatu kutoka kwa ndoa yake ya awali na wawili ni wakubwa kumshinda mumewe.

Maisha ya kisiasa
Wakati wa kufanya kazi serikalini alikuwa  mwanachama wa Chama cha Kisoshalisti cha Ufaransa (Parti Socialiste – PS) kuanzia 2006 hadi 2009.  Mwaka 2008 alitoka katika utumishi wa serikali na kujiunga na benki ya Rothschild.
Mwaka 2012 alihamia katika ofisi ya rais wa Ufaransa Francois Hollande akiwa naibu katibu mkuu wa ofisi hii.
2014 aliendelea kuwa waziri wa uchumi, viwanda na teknolojia wa Ufaransa.

Mwaka 2016 Macron aliunda chama kipya cha La République En Marche na baada ya kukusolewa kwa hatua hii na rais Hollande alijiuzulu katika serikali akatangaza kuwa atagombea urais katika uchaguzi wa 2017  .

Katika kampeni ya uchaguzi Macron alishika muda mrefu nafasi ya tatu lakini baada ya kashfa za mgombea mwenzake François Fillon kutoka mkondo wa de Gaulle alisogea mbele. Alishinda katika awamu la kwanza la uchaguzi pamoja na Marie Le Pen  mgombea wa chama cha Front National. Katika kura ya awamu la pili alishinda kwa asilimia 66 za kura za wananchi.

Marejeo

Waliozaliwa 1977
Wanasiasa wa Ufaransa
Marais wa Ufaransa
Hamida Mohamedi Abdallah

Hamida Mohamedi Abdallah (amezaliwa tarehe 28 Juni 1966) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalumu kwa miaka 2015 – 2020.  Mwaka 2020 alirudi bungeni kama mbunge wa Lindi Mjini.

Aliwahi kufanya kazi kama mtumishi wa Umoja wa Wanawake wa CCM na katika halmashauri ya Lindi kabla ya kuingia bungeni.

Marejeo 

Waliozaliwa 1966
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Wabunge wa Tanzania 2020
Lameck Okambo Airo

Lameck Okambo Airo ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Rorya kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo

Viungo vya nnje
 Tovuti ya Bunge la Tanzania

Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Stella Ikupa Alex

Stella Ikupa Alex (amezaliwa tarehe 1 Oktoba 1979) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalumu kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1979
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Abdallah Haji Ali

Abdallah Haji Ali (amezaliwa 1 Januari 1964) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Civic United Front (CUF), pia ni mwalimu kitaaluma huko visiwani Zanzibar  Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kiwani kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Khamis Mtumwa Ali

Khamis Mtumwa Ali (amezaliwa 2 Mei 1982) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kiwengwa kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1982
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Khadija Nassir Ali

Khadija Nassir Ali (amezaliwa tarehe 28 Juni 1990) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalumu vya Wanawake kwa miaka 2015 – 2020.  Amehitimu katika Chuo Kikuu Huria cha Tanzania

Marejeo 

Waliozaliwa 1990
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Mbarouk Salim Ali

(amezaliwa 20 Juni 1962) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Civic United Front (CUF). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Wete kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1962
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Hussein Nassor Amar

Hussein Nassor Amar (amezaliwa 20 Aprili 1958) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Nyang'hwale kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1958
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanu Hafidh Ameir

(amezaliwa 9 Februari 1982) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Baraza la Wawakilishi wa Zanzibar kwa miaka 2015 – 2020. 

Amechukua shahada ya sheria katika Chuo Kikuu Huria cha Tanzania (OUT) .

Ni mtoto wa rais wa sita wa Tanzania, mama Samia Suluhu Hassan.

Marejeo 

Waliozaliwa 1982
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Saul Henry Amon

Saul Henry Amon (amezaliwa 10 Januari 1960) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Rungwe kwa mwaka 2015 – 2020. 

Pia ni mmiliki wa maduka na hoteli.

Marejeo 

Waliozaliwa 1960
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Juma Ali Juma

Juma Ali Juma Amezaliwa 4 Julai 1972) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Dimani kwa mwaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1972
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Rwegasira Mukasa Oscar

Rwegasira Mukasa Oscar (amezaliwa 28 Julai 1970) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Biharamulo Magharibi kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1970
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Omary Ahmad Badwel

Omary Ahmad Badwel Amezaliwa 5 Machi 1969 ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha siasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Bahi kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1969
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Ester Amos Bulaya

Ester Amos Bulaya (amezaliwa tarehe 3 Machi 1980) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Jimbo la Bunda kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1980
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Jaffar Sanya Jussa

Jaffar Sanya Jussa (amezaliwa 7 Julai 1964) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Paje kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Halima Abdallah Bulembo

Halima Abdallah Bulembo (amezaliwa tarehe 1 Aprili 1991) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). 

Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1991
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Zainabu Mussa Bakar

Zainabu Mussa Bakar  (amezaliwa tarehe 3 Februari 1985) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalumu kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1985
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Peter Simon Msigwa

Peter Simon Msigwa Amezaliwa 8 Juni 1965 ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Iringa Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1965
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Lucy Fidelis Owenya

Lucy Fidelis Owenya (amezaliwa tarehe 2 Februari 1964) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalum kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Ritta Enespher Kabati

Dkt. Ritta Enespher Kabati (amezaliwa 25 Desemba 1969) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Mapinduzi (CCM). 

Alishika nafasi mbalimbali za uongozi katika Chama Cha Mapinduzi katika mkoa wa Dar es Salaam. Aliwahi kuwa diwani wa viti maalum kata ya Ukonga kabla ya kugombea Ubunge viti maalum vya wanawake mkoa wa Iringa. 

Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalumu kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1969
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Maria Ndilla Kangoye

Maria Ndilla Kangoye (amezaliwa tarehe 21 Oktoba 1985) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalumu kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1985
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Mahmoud Hassan Mgimwa

Mahmoud Hassan Mgimwa Amezaliwa 13 Machi 1963 ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Mufindi Kaskazini kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1963
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Cecilia Daniel Paresso

Cecilia Daniel Paresso (amezaliwa tarehe 22 Novemba 1981) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha CHADEMA . Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalum kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1981
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Joseph Mbilinyi

Joseph Osmund Mbilinyi (anajulikana sana kwa jina lake la kisanii kama Mr. II na Sugu au 2-proud; amezaliwa 1 Mei 1972) ni rapa, mwanaharakati wa haki za binadamu na mwanasiasa kutoka nchini Tanzania. 

Ni miongoni mwa waanzilishi wa awali kabisa wa hip hop ya Tanzania, kwanza akiwa na Da Young Mob, ambao alishirikiana nao katika kinyang'anyiro cha Yo Rap Bonanza iliyokuwa inaandaliwa na akina Kim the Boyz na Ibony Moalim katika miaka ya 1990, kabla ya kwenda kuwa rapa wa kujitegemea na kutoa albamu ya kwanza iliyokwenda kwa jina la Ni Mimi mnamo mwaka wa 1995. 

Vivile Sugu ni mwanasiasa wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa  Mbeya Mjini kwa miaka 2015 – 2020.
 

Mwishoni mwa mwezi Agosti, 2017, Sugu alifungua hoteli jijini Mbeya na kuipa jina la "Desderia Hotel".

Diskografia
Mr. II ndiyo msanii pekee wa hip hop ya Tanzania ambaye katoa albamu nyingi:

 Ni Mimi (1995)
 Ndani ya Bongo (1996)
 Niite Mister II (1998)
 Nje ya Bongo (1999)
 Milenia (2000)
 Muziki na Maisha (2001)
 Itikadi (2002)
 Sugu (2004)
 Coming of Age-Ujio Wa Umri (2006)
 VETO (2009)
 Antivirus Mixtapes

Marejeo 

Waliozaliwa 1972
Wanamuziki wa Tanzania
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanamuziki wa Hip Hop wa Tanzania
Watu kutoka Mbeya
Issaay Zacharia Paulo

Issaay Zacharia Paulo (amezaliwa 12 Januari 1962) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Mbulu Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1962
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Neema William Mgaya

Hon. Neema William Mgaya (amezaliwa tarehe 23 Disemba 1980) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha Chama cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1980
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Edward Franz Mwalongo

Edward Franz Mwalongo Amezaliwa 13 Oktoba 1966 ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Njombe Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1966
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Rashid Ali Abdallah

Rashid Ali Abdallah (amezaliwa 2 Desemba 1959) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Civic United Front (CUF). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Tumbe kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1959
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Susanne Peter Maselle

Susanne Peter Maselle ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalum kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa karne ya 20
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Joseph George Kakunda

Joseph George Kakunda (amezaliwa 15 Septemba 1968) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Sikonge kwa miaka 2015 – 2020.  Ameteuliwa na Mh Rais wa Jamhuri ya Muungao wa Tanzania kuwa Waziri wa Viwanda, Biashara na Uwekezaji kuanzia tarehe 10 Novemba 2018, na kuapishwa tarehe 12 Novemba 2018.

Marejeo 

Waliozaliwa 1968
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Josephine Tabitha Chagulla

Josephine Tabitha Chagulla  (amezaliwa tarehe 26 Februari 1968) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalumu kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1968
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Stephen Julius Masele

Stephen Julius Masele  (amezaliwa 1 Oktoba 1979) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Shinyanga Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1979
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Bonnah Moses Kaluwa

Bonnah Moses Kaluwa (amezaliwa 29 Desemba 1978 ; anatumia sasa jina la Bonnah Ladislaus Kamoli) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Segerea kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1978
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Abdulaziz Mohamed Abood

Ablulaziz Mohamed Abood (amezaliwa 27 Mei 1959) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Morogoro Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1959
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Mary Pius Chatanda

Mary Pius Chatanda (amezaliwa tarehe 5 Septemba 1959) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Korogwe Mjini kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1959
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Pauline Philipo Gekul

Pauline Philipo Gekul (amezaliwa 25 Septemba 1978) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Mapinduzi (CCM) akitokea kwa mahasimu wao CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Babati Mjini kwanzia mwaka 2015 – mpaka sasa. Mwaka 2020 alichaguliwa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania John Magufuli kuwa Naibu Waziri wa Mifugo na Uvuvi.   

Kufuatia kifo cha Rais Magufuli mnamo mwezi Machi 2021, Rais mpya wa nchi hiyo ya Afrika Mashariki, Samia Suluhu Hassan alimchagua kuwa Naibu Waziri wa Wizara ya Michezo, Sanaa, Utamaduni na Michezo.

Marejeo 

Waliozaliwa 1978
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Mwita Mwikwabe Waitara

Mwita Mwikwabe Waitara  (amezaliwa 17 Julai 1976) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha siasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Ukonga kwa mwaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1976
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Khadija Hassan Aboud

Khadija Hassan Aboud (amezaliwa tarehe 7 Mei 1964) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Mary Machuche Mwanjelwa

Mary Machuche Mwanjelwa  (amezaliwa tarehe 27 Agosti 1965) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha siasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa viti maalumu -Mbeya Mjini kwa mwaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1965
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Watu kutoka Mbeya
Augustine Philip Mahiga

Augustine Philip Mahiga (28 Agosti 1945 - 1 Mei 2020) alikuwa mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha siasa cha CCM. 

Aliteuliwa kuwa mbunge na Rais wa awamu ya tano wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Dkt. John Pombe Joseph Magufuli kwa miaka 2015 – 2020 na kuwa Waziri wa Mambo ya Nje.  Tarehe 3 Machi 2019 alihamishwa kwenye Wizara ya Sheria na Katiba kwa kubadilishawa nafasi na Palamagamba Kabudi aliyepelekwa Wizara ya Mambo ya Nje kutoka ile ya Sheria.

Aliwahi kuwakilisha Tanzania akiwa balozi kwenye Umoja wa Mataifa kati ya miaka 2003 hadi 2010. Kati ya 2010 hadi 2013 aikuwa mkuu wa ofisi ya UM kwa Somalia.

Mahiga alikuwa na elimu ya ualimu (BA kutoka UDSM 1970), akaendelea kusoma Kanada alipohitimu shahada ya uzamivu katika mahusiano ya kimataifa kwenye Chuo Kikuu cha Toronto mwaka 1975. Mwaka 1977 aliingia katika utumishi wa serikali akiajiriwa katika ofisi ya rais. Tangu mwaka 1983 alifanya kazi ya balozi wa Tanzania kwenye vituo mbalimbali.

Aliaga dunia tarehe 1 Mei 2020 mjini Dodoma baada ya kuwa mgonjwa kwa muda mfupi. Sababu ya kifo haijatangazwa.

Marejeo 

Waliozaliwa 1945
Waliofariki 2020
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Anna Joram Gidarya

Anna Joram Gidarya (alizaliwa tarehe 23-9- 1982), ni mwanasiasa Mtanzania . Alichaguliwa kuwa mbunge wa Viti Maalum kwa miaka 2015 – 2020 kwa tiketi ya Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). 

Baada ya uchaguzi mkuu wa mwaka 2020, Anna Gidarya alijiondoa CHADEMA na kujiunga na CCM. Kwa sasa ni Mkuu wa Wilaya ya Ileje mkoani Songwe.

Marejeo 

Waliozaliwa 1976
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Haji Ameir Haji

Haji Ameir Haji (amezaliwa 17-2 1966) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Makunduchi kwa miaka 2015 – 2020.

Marejeo 

Waliozaliwa 1976
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Joyce Lazaro Ndalichako

Joyce Lazaro Ndalichako (alizaliwa Musoma, 21 Mei 1964) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha CCM. Aliteuliwa na Rais wa awamu ya tano wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, John Magufuli kuwa mbunge na pia Waziri wa Elimu, Sayansi, Teknolojia na Mafunzo ya Ufundi kwa miaka 2015 – 2020 nchini Tanzania akiendelea hata katika awamu ya sita chini ya Samia Suluhu Hassan.

Elimu yake
Joyce Ndalichako alipata shahada yake ya kwanza katika Ualimu (kwa Kiingereza: Bachelor of Science with Education, majoring in Mathematics), akijikita katika Hisabati, katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam nchini Tanzania mnamo mwaka 1987 hadi 1991. Alipata shahada yake ya Uzamivu katika Saikolojia ya Elimu (Kiingereza: PhD in Educational Pyschology, major in Educational Statistics & Measurement and Evaluation), akijikita katika Takwimu za Kielimu na Vipimo vya Kielimu pamoja na Tathmini ya Elimu, katika Chuo Kikuu cha Alberta nchini Kanada.

Kazi yake
Mnamo mwaka 2000 hadi 2005, Joyce Ndalichako alikuwa ni mhadhiri mkuu katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam akifundisha masuala ya Vipimo vya Kielimu na Tathmini ya Elimu, mbinu za Utafiti na Takwimu za Kielimu, huku akisimamia kazi (Kiingereza: dissertation) za wanafunzi wake.
Kuanzia mwaka 2014 hadi leo, Joyce Ndalichako ni profesa msaidizi na mkuu msaidizi kwa upande wa Utafiti katika Chuo Kikuu cha Agha Khan, Taasisi ya Maendeleo ya Elimu, Afrika Mashariki.

Marejeo 

Waliozaliwa 1964
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania
Freeman Mbowe

Freeman Aikaeli Mbowe (amezaliwa 14 Septemba 1961) ni mwanasiasa Mtanzania, mwanachama na mwenyekiti wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). 

Alichaguliwa tangu mwaka 2000 hadi 2020kuwa mbunge wa Jimbo la Hai lililopo mkoa wa Kilimanjaro.   

Alikuwa mmoja wa waasisi wa CHADEMA mwaka 1992. Mbowe anafahamika kuwa mpangaji mahiri wa mikakati, na hivyo kumfanya kuwa mmoja wa viongozi wa juu kabisa wa siasa nchini. 

Mnamo mwaka 2005 Mbowe aliwania urais wa Tanzania kupitia chama chake cha CHADEMA na kuambulia asilimia 5.88 ya kura zote. 

Mnamo Julai 2021, alikamatwa pamoja na wanachama wengine kumi waliondoka kwenda Mwanza ambapo walikuwa wakipanga mkutano wa kudai katiba mpya. Hapo alikamatwa na kushtakiwa kuandaa ugaidi kwa lengo la kutumulia serikali.

Tarehe 4 Machi 2022, mashtaka yote dhidi yake yalifutwa akaachwa huru.

Marejeo 

Waliozaliwa 1961
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Makame Mbarawa

Makame Mbarawa ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha CCM. Aliteuliwa na Rais wa awamu ya tano wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania John Magufuli kuwa mbunge na Waziri wa Kazi, usafirishaji na Mawasiliano kwa miaka 2015 – 2020. Aliwahi pia kuwa Waziri wa Mawasiliano, Sayansi na Teknolojia miaka ya 2010-2015

Marejeo 

Waliozaliwa 1976
Watu walio hai
Wanasiasa wa Tanzania
Bunge la Tanzania
Viti maalum vya wanawake

Viti maalum vya wanawake ni nafasi bungeni zinazotolewa kwa utaratibu unaopatikana katika nchi mbalimbali na unaolenga kuongeza idadi ya wanawake na athira yao katika bunge na mabaraza na kwa njia hiyo katika siasa ya nchi hizo kwa jumla.

Kuna nchi nyingi za dunia zilizochukua hatua za kuongeza nafasi za wanawake serikalini kulingana na mkataba kuhusu ufutaji wa ubaguzi wote wa wanawake (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women) uliosainiwa na mataifa 189 tangu kuanzishwa mwaka 1981 na kuimarishwa na azimio la Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa mwaka 2011. .

Nchi zinazotumia utaratibu wa viti maalumu vya wanawake katika bunge zao
Kati ya hatua hizo ni utaratibu wa kisheria wa kutenga sehemu ya viti vya bunge za kitaifa kwa wanawake pekee. Mnamo mwaka 2013 utaratibu huo ulitumiwa katika nchi 36, hasa za Afrika na Asia Kusini. 

Katika Amerika ni nchi ya Haiti.

Katika Afrika ni nchi za Algeria, Burundi, Djibouti, Eritrea, Eswatini, Guinea, Kenya, Lesotho, Libya, Mauritania, Morocco, Niger, Rwanda, Sierra Leone, Somalia, Sudan Kusini, Sudan, Tanzania, Uganda na Zimbabwe.

Katika Asia ni nchi za Afghanistan, Bangladesh, China, India, Iraq, Jordan,Palestina, Saudi Arabia, Pakistan, Philippines, Samoa, Taiwan, Timor-Leste na Vanuatu.

Mifumo mbalimbali
Nchi nyingi hutenga idadi ya viti vya wabunge kwa ajili ya wanawake wanaochaguliwa kwa namna za pekee. Mara nyingi wananchi hupiga kura mara mbili, kwanza kwa wawakilishi wao kwa jumla halafu kura ya pili kwa ajili ya wanawake pekee.

Kuna pia nchi ambazo zimeanzisha majimbo ya uchaguzi kwa ajili ya wagombea wanawake pekee.

Nchi chache hutumia mfumo kama Tanzania ambako takriban theluthi 1 ya viti kwenye bunge ni viti maalumu ya wanawake wanaoingia baada ya kutajwa na vyama vya kisiasa lakini bila kupigiwa kura.

Tanbihi

Marejeo
Tovuti ya quotaproject.org  (mradi wa International IDEA, Inter-Parliamentary Union na Chuo Kikuu cha Stockholm)
Atlas of Electoral Gender Quotas 
Siasa
Wanawake
Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa

Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa (ing. United Nations General Assembly) unaunganisha wawakilishi wa nchi zote ambazo ni wanachama wa Umoja wa Mataifa.

Tarehe ya Mkutano Mkuu
Mkutano huu hufanyika mara moja kwa mwaka kwa kawaida kuanzia Septemba hadi Desemba kwenye makao makuu ya UM mjini New York, Marekani. Mkutano Mkuu wa kwanza ulifanywa tarehe 10 Januari 1946.

Kazi ya Mkutano Mkuu
Mkutano Mkuu una wajibu wa kuchungulia na kuamulia makisio ya mwaka wa UM, pia kuamulia maazimio yenye hadhi ya mapendekezo. Mkutano Mkuu unaweza kujadili mambo yote ya kimataifa ambayo hayajadiliwi na Baraza la Usalama la UM.

Maazimio ya Mkutano Mkuu hayana uzito kama haki au sheria ya kimataifa, tofauti na maazimio ya baraza la Usalama. Lakini yanaweza kupata umuhimu mkubwa kama mataifa mengi sana yanayaunga mikono. Maazimiio yanayohusu mambo ya ndani ya utawala wa UM yanapasakutekelezwa na Katibu Mkuu wa UM na idara zake.

Maazimio na kupiga kura
Kila nchi mwanachama inaweza kuingia na wawakilishi 5 lakini wakati wa kupiga kura kila nchi ina kura moja. Hakuna tofauti kama nchi ina wakazi wengi (kama China yenye wakazi zaidi ya bilioni 1) au wachache (kama Tuvalu yenye wakazi 10,600). Katika maswali yaliyo muhimu azimio linahitaji theluthi mbili za kura za mkutano. 

Utaratibu huu unahusu maswali kama vile
 Mapendekezo kuhusu amani duniani na usalama wa kimataifa
 Uchaguzi wa nchi wanaoingia kwa muda katika Baraza la Usalama na mabaraza mengine ya UM
 kukubali nchi kuwa mwanachama wa UM
 kusimamisha haki za uanachama wa UM kwa nchi inayopuuza masharti yaliyoelezwa katika katiba ya UM au hata kutenga nchi kabisa
 maswali yote ya makisioya UM

Katika maswali mengine azimio linapokelewa kwa kura nyingi za kawaida.

Viungo vya Nje

United Nations General Assembly
Webcast archive for the UN General Assembly
Subsection of the overall UN webcast site
Verbatim record of the 1st session of the UN General Assembly, Jan. 1946
UN Democracy: hyper linked transcripts of the United Nations General Assembly and the Security Council
UN General Assembly – Documentation Research Guide
Council on Foreign Relations: The Role of the UN General Assembly 

Umoja wa Mataifa