LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Watitani

Watitani (kutoka Kigiriki: Τiτᾶνες , titânes - "wanaojikazia") walikuwa nasaba ya pili ya miungu katika mitholojia ya Kigiriki. Jina hilo linataja idadi ya miungu 12 ambao, katika masimulizi ya Wagiriki wa Kale, walikuwa watoto wa Gaia na Uranos. 

Katika imani ya Wagiriki wa Kale walitawala ulimwengu kabla ya nasaba ya miungu wa Olimpos, ambao walipigania udhibiti wa ulimwengu katika mfululizo wa vita kadhaa unaojulikana kama vita ya Watitani (titanomachy). Waolimpo walishinda na Waitani wengi walifukuzwa mbinguni na kufungwa katika vilindi vya Tartaro.

Watoto wa Uranos 
Kizazi cha kwanza cha Watitani walikuwa wana wa Gaia na Uranos wanaoitwa pia Watitani wazee; walikuwa kumi na wawili kwa jumla.  
 Hyperion – mungu wa nuru na jua, aliyemzaa mungu wa jua Helios, mungu wa kike wa mwezi Selene na mungu wa kike wa mapambazuko Eos 
 Iapetos – mume wa Klymene (binti wa Okeanos), aliyefukuzwa baadaye mbinguni 
 Koios, aliyefukuzwa baadaye mbinguni 
 Kreios – mume wa Eurybia
 Kronos – mkuu wa Watitani, baba wa Zeus, mume wa Rhea; alipinduliwa na Zeus akafukuzwa mbinguni akitawala kisiwa cha heri
 Mnemosyne – mama wa Muzi tisa
 Okeanos – mkuu wa bahari na himaya ya maji, baba wa miungu yote ya mito na pepo wa bahari na visima
 Phoibe – mke wa Koios, mungu wa mwezi
 Rhea – mama wa Hestia, Demeter, Hera, Hades, Poseidon na Zeus; alimfuata mumewe Kronos alipoondoka mbinguni
 Themis – mungu wa kike wa haki na mke wa pili wa Zeus; anajua wakati ujao
 Tethys – mke wa Okeanos
 Theia – mke wa Hyperion

Kizazi cha pili  
Kizazi cha pili cha Watitani walikuwa watoto wa wale kumi na wawili wa asili. Hao ni pamoja na watoto wa Okeanos na Tethys: potamoi waliotazamwa kama miungu ya mito, na Okeanidi, ambao walikuwa pepo wa bahari elfu tatu kwa idadi, na vilevile Nephelai, waliokuwa mapepo ya mawingu. 

Basi kulikuwa na uzao wa Koios na Phoebe: dada Asteria na Leto . 

Baadaye walikuja watoto ambao Hyperion alizaa na Theia : Helios (Jua), Selene (Mwezi), Eos (Alfajiri). 

Baadaye wakaja wana wa Iapetos na Okeanidi Asia / Klymene:Atlas (mkubwa), Prometheus na Epimetheus (ambao walikuwa mapacha), na Menoitios . 

Mwishowe watoto wa Krios na Eurybia (binti wa Gaia na Pontu ) walikuwa wa mwisho: Pallas, Astraeus, na Perses. Perses angeendelea kumwoa Asteria akizaa naye Hekate, mungu wa uchawi. 
Miungu wa Kigiriki
Einsteini

Einsteini (Einsteinium) ni elementi ya kikemia yenye namba atomia 99. Hiyo inamaanisha kuwa kiini cha atomu yake  huwa na protoni 99 na elektroni 99. Ni elementi sintetiki, maana haitokei kiasili, bali inategenezwa katika maabara. Sababu ni unururifu wake pamoja na nusumaisha ya siku 40 hadi 471 pekee. Isotopi zake zote ni nururifu, hazidumu. 

Katika jedwali la elementi Einsteini huhesabiwa kati ya aktinidi ambako ina nafasi ya saba. Isotopi ya kudumu zaidi ya Einsteini ina protoni 99 na neutroni 153. Kuna isotopi 19 tofauti (zote nururifu). 

Einsteini iligunduliwa mara ya kwanza mnamo 1952 na Albert Ghiorso na timu yake ya wanasayansi waliochungulia takataka iliyobaki baada ya mlipuko wa bomu ya hidrojeni ya kwanta, ikatambuliwa kama elementi katika Chuo Kikuu cha Kalifornia, Berkeley. 

Jina lilichaguliwa kwa kumbukumbu ya mwanafizilia mashuhuri Albert Einstein. 

Hakuna matumizi ya kweli yanayojulikana nje ya utafiti wa kisayansi.

Elementi sintetiki
Aktinidi
Nihoni

Nihoni (Nihonium) ni elementi ya kikemia yenye alama Nh na namba atomia 113. Iliitwa pia eka-thallium. Haitokei kiasili maana ni elementi sintetiki inayoweza kutengenezwa katika maabara kutokana na mbunguo wa Moskovi.  

Elementi hii ilitambuliwa mwaka 2004. Vikundi vya wanasayansi waliitafuta wakati uleule pale Dubna (Urusi) na Wako (Japani). Hatimaye Wajapani walikubaliwa kuwahi kutambua tabia zake nyingi wakachagua jina kufuatana na jina la kienyeji cha Japani, "Nihon".  ,  ,  

Nusumaisha ya Nihoni ni sekunde chache, kwa hiyo haikudumu muda wa kutosha kuangalia tabia zake; kila kiasi kinachotengenezwa kinapotea baada ya sekunde kadhaa. Hivyo hakuna matumizi kwa elementi hiyo yanayojulikana.     

Kulingana na nafasi yake katika jedwali la elementi inawezekana ni metali laini yenye rangi ya fedha ikiwa na utendanaji mkali wa kikemia.

Marejeo

Tovuti za Nje 
 WebElements.com - Nihonium 
 Uut na Uup Ongeza Misa yao ya Atomiki kwa Jedwali La Purela  
 Apsidium - Nihonium  
 Ugunduzi wa Vipengee 113 na 115  
 Ugunduzi wa Vipengele Vya Superheavy 113 na 115  
 Vitu vya superheavy 
 Nihonium kwenye Jedwali La Purela la Video (Chuo Kikuu cha Nottingham) 

Metali
Elementi sintetiki
Apaye

Apaye (katika Kiingereza: A Mother's Love) ni filamu ya kuigiza ya biografia ya Nigeria iliyoongozwa na Desmond Elliot na nyota wa filamu hiyo ni Clarion Chukwura, Kanayo O. Kanayo, Belinda Effah, na Mbong Amata.

Ilijitokeza kwenye Sinema ya Silverbird, Kisiwa cha Victoria, Lagos mnamo  Machi 7 2014.  Jukumu la ucheshi Yepayeye,hadithi ya maisha na mapambano ya  Yepayeye mama wa watoto sita asie na mume anaepambana na changamoto nyingi katika maisha yake na watoto wake.

Wahusika
Kanayo O. Kanayo kama Emman
Clarion Chukwura kama Yepayeye
Belinda Effah kama  Yepayeye Kijana
Mbong Amata kama Suam
Caro Michael kama Yepayeye Mdogo

Mapokezi
Nollywood Reinvented imeipa filamu hii asilimia 53% na kusifiwa kuwa ni filamu iliyokuwa na muziki na kuongozwa vizuri na filamu yenye mafanikio

Marejeo

Filamu za Nigeria
Filamu za 2014
Ayitale

Ayitale ni filamu ya Nigeria iliyotoka mwaka 2013 huku mtayarishaji na muongozaji akiwa ni Adebayo Salami.

Ilichaguliwa mara nne katika tuzo ya 2013 Best of Nollywood Awards.

Wahusika
Femi Adebayo
Adebayo Salami
Bimbo Akintola
Joke Muyiwa
Lanre Hassan
Iyabo Oko
Adewale Elesho
Toyin Adegbola
Razak Olayiwola
Tunbosun Odunsi

Marejeo

Filamu za Nigeria
Filamu za 2013
Vuga (Filamu)

Vuga ni filamu ya Nigeria iliyotengenezwa mwaka 2000 na kuongozwa na Simi Opeodu. 

Ni filamu inayomuelezea mwanamume mmoja mwenye nguvu anayeamua kutumia nguvu zake kuwasaidia watu wa kijiji chake dhidi ya watu wabaya. August mwaka wa  2018, waigizaji wakuu katika filamu hii walihesabika kama waigizaji bora zaidi wa filamu za Nigeria

Wahusika
Gentle Jack
Chiwetalu Agu
Segun Arinze
Regina Askia
Larry Koldsweat
Ramsey Nouah

Marejeo

Viungo vya Nje

Filamu za Nigeria
Filamu za 2000
Hakkunde

Hakkunde ni filamu ya Nigeria ya mwaka 2017 iliyoandikwa na kuongozwa na Oluseyi Asurf.

Plot
Filamu hii inaelezea maisha ya kijana ambaye anamaliza chuo kikuu na kuamua kupambana ili kuleta maendeleo katika jamii yake.

Wahusika
 Frank Donga as Akande
 Toyin Aimakhu as Yewande
 Rahama Sadau as Aisha
 Maryam Booth as Binta
 Bukky Ajayi as Akande's mother
 Ibrahim Daddy as Ibrahim, Okada man

Marejeo

Viungo vya Nje
 
 

Filamu za Nigeria
Filamu za 2017
Heaven on My Mind

Heaven on My Mind ni filamu ya mwaka 2018 iliyoongozwa na kuandikwa na Uche Jombo kwa kushirikiana na Ojor Nneka.

Ploti
Filamu hii inazungumzia kuhusu kijana mdogo aitwae Ben Peter anayeamua kuoa kama mtindo wa maisha yake na kufanya biashara hadi anapokutana na jambo la usawa liitwalo mbinguni.

Wahusika
 Adunni Ade 
 Femi Adebayo 
 Mercy Aigbe 
 Chika Chukwu 
 Ini Edo 
 Ray Emodi 
 Swanky Jerry 
 Uche Jombo 
 Eric Ogbonna 
 Princewill

Marejeo 

Filamu za Nigeria
Filamu za 2018
Kitakasa mikono

Kitakasa mikono (kwa Kiingereza: hand sanitizer) ni kiowevu au jeli inayotumika kupunguza pathojeni (viini viambukizavyo magonjwa) kwenye mikono. Kitakasa mikono hugawiwa kwenye ngozi kwa kuchuana mikono. Kwa njia hiyo pathojeni zinazokaa kwenye ngozi ya mikono huuawa au kudhoofishwa kabisa. Ufanisi hutegemea aina ya dawa inayotumiwa ndani ya kitakasa na aina za pathojeni zinazolengwa, kama ni bakteria, virusi au fungi.  

Aina nyingi za vitakasa mikono huwa na kiwango cha alikoholi kisichopungua asilimia 60. Ilhali alikoholi inasababisha ngozi kuwa kavu sana.  mara nyingi dawa kama gliserini inaongezwa inayokinga ngozi. 

Katika mazingira ya matibabu kitakasa mikono hupendelewa kuliko kunawa mikono kwa maji na sabuni.    

Nje ya kliniki na hospitali kunawa mikono hupendelewa kwa ujumla.   

Vitakasa kwenye msingi wa alikoholi kwa kawaida huwa na isopropanoli au ethanoli. Michanganyiko huwa na asilimia 60-95 za alikoholi. Tahadhari ni muhimu kwa sababu inaweza kuwaka.   

Vitakasa vya kialikoholi humaliza viini vingi lakini si spora. Kuongeza gliserini hukinga dhidi ya kukauka kwa ngozi.  

Shirika la Afya Duniani limetoa mwongozo wa kutengeneza kitakasa mikono kwa kutumia kemikali zinazopatikana karibu katika kila nchi. Kulingana na mwongozo huo, kutengeneza lita 10 za kitakasa mikono, zifuatazo zinachanganywa pamoja, na hutiwa maji yaliyochemshwa kwa lita 10

Umuhimu wa kutakasa mikono 
Mikono ni njia kuu ya kusambaza viini vya kuambukiza na hapa kuna umuhimu wa kutakasa mikono mara kwa mara katika mazingira yenye pathojeni.

Hii ilionyeshwa mara ya kwanza mnamo mwaka 1846 ambapo tabibu Ignaz Semmelweis aliagiza wauguzi na madaktari katika hospitali yake ya Vienna kunawa mikono katika maji ya klorini kabla na baada ya kuwahudumia wagonjwa; alipunguza vifo kwa zaidi ya asilimia 90.

Marejeo 

Mkono
Afya
Usafi
A Hotel Called Memory

A Hotel Called Memory ni filamu ya Nigeria ya Nollywood ya mwaka 2017 iliyoongozwa na Akin Omotoso. Inajulikana kwa kukosa mazungumzo, ikijulikana zaidi kama filamu ya kwanza ya kinigeria ya kimyakimya .

Filamu hii imefanyika sehemu mbalimbali ikiwemo Lagos, Cape Town na Zanzibar. ni filamu inayoelezea kisa cha mwanamke anaYetalakiwa na mume wake na kuamua kuzunguka sehemu mbalimbali kwa ajili ya kutafuta utambuzi filamu imeandikwa na  Branwen Okpako, na mtayarishaji ni  Ego Boyo na nyota wa filamu hii Nse Ikpe-Etim.ilishinda tuzo ya  experimental film katika tamasha la BlackStar Film Festival mjini Philadelphia.

Marejeo 

Filamu za Nigeria
Filamu za 2017
Kokomma

Kokomma ni filamu ya Nigeria ya mwaka 2012 iliyoongozwa na Tom Robson. Nyota wake ni Belinda Effah, Ini Ikpe na Ekere Nkanga. ilishiriki mara tatu katika tuzo za  9th Africa Movie Academy Awards, na Effah alishinda tuzo ya  Africa Movie Academy Award  ilitoka katika mfumo wa DVD mnamo September 2012.

Wahusika
Belinda Effah
Ini Ikpe
Ekere Nkanga
Ifeanyi Kalu

Marejeo 

Filamu za Nigeria
Filamu za 2012
Mto Bikinga

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
B
Nile
Mediteranea
Mto Bishunzi

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
B
Nile
Mediteranea
Mto Bwinyana

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
B
Nile
Mediteranea
Mto Gacucu

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
G
Nile
Mediteranea
Mto Gahahe

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
G
Nile
Mediteranea
Mto Gasare (Kirundo)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
G
Nile
Mediteranea
Mto Gasebuzi (Kirundo)

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
G
Nile
Mediteranea
Mto Gasuga

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
G
Nile
Mediteranea
Mto Gatongari

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
G
Nile
Mediteranea
Mto Gatongati (Kirundo)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
G
Nile
Mediteranea
Mto Gatunguru (Kirundo)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
G
Nile
Mediteranea
Mto Gihembo

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
G
Nile
Mediteranea
Mto Kabuyenge (Kirundo)

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo). 

Lingine lipo mpakani mwa mkoa wa Muyinga.

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kadohoka

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kaduduri

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kagogo (Kirundo)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kaguruka (Kirundo)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kanyamanza

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kanywambeho

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kanzigiri

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kiganga (Kirundo)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kinyamateke (Kirundo)

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kinywamagana (Burundi)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kivo

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Kwisebero

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
K
Nile
Mediteranea
Mto Matonyango

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Matovu

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Mudakama (Burundi)

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Mugisomeka

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Muhembuzi

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Mukabagabaga

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Mukabindi

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Mukagogo

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Mukabingo (Kirundo)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Violated

Violated ni filamu ya kimapenzi ya mwaka 1996 ya nchini Nigeria iliyoongozwa na Amaka Igwe na nyota wake ni Richard Mofe Damijo pamoja na Ego Boyo. 

Filamu hii ina sehemu mbili, iliachiliwa mwezi JunI mwaka 1996.

Maelezo
Filamu hii inaelezea kijana Tega Richard Mofe Damijo,kutoka katika familia ya kitajiri anaeangukia katika mapenzi na kuoana na  Peggy (Ego Boyo) anayetokea katika familia tofauti Walakini, ndoa yao inajaribiwa wakati siri za siri zinafunuliwa, mke wa zamani wa Tega anaonekana tena katika maisha yake na pia alijifunza juu ya uhusiano wake wa zamani wa bosi na mkewe wakati alikuwa kijana

Wahusika
Richard Mofe Damijo kama Tega
Ego Boyo kama Peggy
Kunle Bamtefa kama Lois
Joke Silva kama Myra
Mildred Iweka kama Toms
Taiwo Obileye kama "Pinky" Farrell
Wale Macaulay kama J.C.
Funlola Aofiyebi-Raimi

Mapokezi
Violated ni filamu iliuzwa kwa kiwango cha juu mwaka  1996.pia ni filamu iliyosambazwa na  kwa wingi katika masoko mbalimbali ya filamu huku nakala   150,000 zikiuzwa. kulingana na taarifa Nigeria,filamu hii ni miongoni mwa filamu bora 20 za Nollywood ambazo hazitosahaulika .

Marejeo

Filamu za Nigeria
Filamu za 1996
Mto Mukayaga

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Munono (Burundi)

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Murugomero

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Muruhona

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Murutambabisigo

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Murwobo

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Musenga (Kirundo)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Musito

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Mutemberwa

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Mwisumo (Kirundo)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Mwohero

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
M
Nile
Mediteranea
Mto Nduruma (Burundi)

ni jina la miwili kati ya mito inayopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
N
Nile
Mediteranea
Mto Ntimba (Burundi)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
N
Nile
Mediteranea
Mto Nyabiho (Kirundo)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
N
Nile
Mediteranea
Mto Nyakigezi (Kirundo)

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
N
Nile
Mediteranea
Mto Nyandabwe

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
N
Nile
Mediteranea
Mto Rufuha (Burundi)

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Rugamura

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Rugomero (Kirundo)

ni jina la mto na la korongo vinavyopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Rugorwe

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Runyinya (Burundi)

ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Runyoni (Burundi)

unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Rurambi

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Rurata

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Rusina

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Rusumba (Burundi)

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Ruyaga (Kirundo)

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Rwingajo

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
R
Nile
Mediteranea
Mto Sinsenyera

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
S
Nile
Mediteranea
Mto Vyanzo

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Kirundo).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Kirundo
V
Nile
Mediteranea
Sanaa za maonesho

Sanaa za maonesho ni kitendo chochote kinachodhihirishwa na mambo yafuatayo:

- Dhana inayotendeka (Tendo lenyewe)

- Mtendaji (Fanani)

- Uwanja wa kutendea (Mandhari)

- Watazamaji (Hadhira)
 
Sanaa hiyo huhusisha vipera mbalimbali vya fasihi simulizi. Kwa mfano; michezo ya kuigiza, ngonjera na kadhalika.

Fasihi
Sanaa
Azimio la kazi

Azimio la kazi (kwa Kiingereza: scheme of work) ni mpango kazi (mwongozo) unaoandaliwa na mwalimu ambao unaonesha mpangilio wa kufundisha mada mbalimbali kwa kipindi maalumu katika muhtasari wa somo husika. Huo ni mpango wa ufundishaji kwa kipindi fulani ambao kila mwalimu anauandaa ili kukidhi lengo la ufundishaji. 

Mwalimu anaweza kuandaa azimio la kazi katika kipindi cha wiki, mwezi, nusu muhula au muhula mzima. Kitendo hiki cha uandaaji, kinaweza kumsaidia mwalimu kulipanga darasa lake vizuri na hata kujua vifaa atakavyovitumia wakati wa ufundishaji wake.

Umuhimu wa Azimio la kazi

- Kumsaidia mwalimu kwenda na mpangilio mzuri wa mada.

- Humsaidia mwalimu wapi alipofikia na kumfanya mwalimu anayempokea somo lake kujua wapi alipoishia.

- Kujua muda wa kumaliza mada yake/zake.

- Kumwezesha mwalimu kujua zana atakazozitumia katika ufundishaji wake.

Vipengele muhimu vilivyomo katika Azimio la kazi

i) Muhula: Sehemu hii huandikwa namba ya muhula  ambapo Azimio la kazi litatumika.

ii) Mwezi: Sehemu hii huandikwa jina la mwezi ambao mada fulani zitafundishwa.

iii) Ujuzi: Haya ni maarifa,stadi ambayo mwanafunzi hupata baada ya kufundishwa.

iv) Wiki: Sehemu hii huandikwa idadi ya wiki katika mwezi ambapo somo hilo litafundishwa.

v) Idadi ya vipindi: Hapa huandikwa idadi ya vipindi katika juma au majuma yaliyooneshwa.

vi) Mada kuu: Sehemu hii huandikwa mada kuu itakayofundishwa katika kipindi hicho.

vii) Mada ndogo: Sehemu hii huandikwa mada ndogo itakayofundishwa.

viii) Vitendo vya ufundishaji: Sehemu hii hujazwa na mwalimu kounesha harakati zake za kuwapa somo husika wanafunzi. 

ix) Vitendo vya ujifunzaji: sehemu hii huandikwa harakati za wanafunzi wakati wa kupokea somo.

x) Vifaa/zana: Katika sehemu hii, mwalimu huandika vifaa au zana atakazozitumia wakati wa ufundishaji wake.

xi) Rejea: Sehemu hii mwalimu ataandika vitabu alivyovitumia katika ufundishaji wake.

xii) Maoni: Katika sehemu hii mwalimu atatoa maoni yake kuhusu mafanikio, changamoto alizozipata katika ufundishaji wake na njia 
atakazozitumia katika kuboresha zaidi ufundishaji wake.

Elimu
Saving Africa's Witch Children

Saving Africa's Witch Children ni filamu iliyoongozwa na Mags Gavan na Joost van der Valk. 

Ni filamu inayoangazia Gary Foxcro na asasi yake wanayopambana na masuala ya uchawi kwa watoto na wakitumia msingi mkuu wa kidini 

Baadhi ya sehemu masikini katika Nigeria wanaendelea kutumia dini zao za asili katika imani za kishirikina na kichawi huku waathirika wakubwa wakiwa ni watoto ambao wanahusishwa na matatizo mbalimbali yakiwemo magonjwa na mabalaa, hali inayopelekea watoto wengine kuuliwa.

Filamu ilikuwa ikionyeshwa pia katika kituo cha Channel 4 na tamthilia yake ilijishindia tuzo mbalimbali ikiwemo BAFTA

Marejeo

Viungo vya Nje
 

Filamu za Nigeria
Msimbo nchi

Msimbo nchi (kwa Kiingereza: country code) ni msimbo mfupi wenye herufi na namba unaotumika ili kuwakilisha nchi na maeneo mengine.

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
Alama
Dunia
False Flag

False Flag ni filamu ya Nigeria ya mwaka 2017 iliyotayarishwa na kuongozwa na Allwell Ademola.

Ploti
Mwanamume mmoja anakataa kufunga ndoa lakini baadaye anajihusisha kimapenzi na mwanamke ambaye ni muathirika wa ukimwi. Familia yake inachukia mahusiano ya kijana wao na mwanamke huyo na wanataka avunje mahusiano naye.

Wahusika
 Gabriel Afolayan
 Aisha Lawal
 Wumi Toriola
 Allwell Ademola

Marejeo

Filamu za Nigeria
Filamu za 2017
Lahadata

Katika utarakilishi, lahadata (kwa Kiingereza: datasheet) ni hati inayofanya muhtasari wa utendaji na sifa za bidhaa au mashine fulani.

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
Kiendeshaji kichapishi

Katika utarakilishi, kiendeshaji kichapishi (kwa Kiingereza: printer driver) ni  kiendeshaji, yaani programu ya tarakilishi, kinachotumika ili kudhibiti kichapishi kinachotumika kwa tarakilishi hiyo.

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
Kipepesi

Kipepesi au mashine ya nukushi (kwa Kiingereza: fax machine) ni kifaa kinachotumika ili kutuma faksi, yaani nakala ya hati inayopatikana kwenye karatasi, kwa kipepesi kingine.

Ndani yake kuna sehemu mbili za skana (kisoma maandishi) na printa (sehemu ya kuchapisha). Skana inatafsiri uso wa karatasi kuwa alama za umeme zinazorushwa kupitia nyaya za simu hadi kipepesi kingine inayotafsiri tena alama za umeme kuwa amri kwa sehemu yake ya printa inayopuliza wino kwenye karatasi tupu, na hivyo kuunda nakala. 

Tangu ufanyike usambazaji wa kompyuta kwenye ofisi pamoja na mashine za kuchapisha zenye skana, faksi hazitumiwi tena sana. Kuna pia simu za mkononi nyingi zenye uwezo wa kupiga picha ya hati na kuituma kwa mpokeaji anayeweza kuchapisha picha aliyopokea sawa na faksi za zamani.

Tanbihi

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
Itifaki (utarakilishi)

Katika utarakilishi na lugha za programu, itifaki (kwa Kiingereza: protocol in object oriented programming languages) ni vyombo vya kawaida vinavyotumika ili vipengee viwasiliane. Itafaki inatumiwa katika lugha ya programu inaozingatiwa kuhusu kipengee kama Lua, Python au Java

Marejeo 
 Kahigi, K. K. (2007). Ujanibishaji wa Office 2003 na Windows XP kwa Kiswahili Sanifu. Kioo cha Lugha, 5(1).

Kompyuta
Lugha za programu
Moskovi

Moskovi (Moscovium) ni elementi sintetiki yenye alama Mc na namba atomia 115. Hali halisi haiko duniani isipokuwa kwa muda mfupi ikitengenezwa katika maabara. Iliundwa kwa mara ya kwanza mnamo 2003 na kundi la wanasayansi wa Urusi na Marekani waliofanya kazi pamoja kwenye Taasisi ya pamoja ya utafiti wa nyuklia (JINR) huko Dubna, Urusi.  

Watafiti walifyatua ioni za Kalisi Ca-48 dhdi ya Ameriki Am-243 wakaunda atomu nne za Moskovi. Atomi hizu zilibungua katika muda wa milisekunde 100 kwa kutoa vyembe vya alpha hadi kuwa Nihoni.   

Mwaka 2016, elementi hiyo mpya ilipewa jina rasmi kwa heshima ya Moscow Oblast, mkoa ambako JINR iko.  

Moskovi ni elementi nururifu sana; isotopi yake iliyo thabiti zaidi huwa na nusumaisha ya sekunde 0.65 pekee.      

Hakuna tabia za kifizikia au kikemia zilizoweza kutazamwa; hii ni kwa sababu ya uzalishaji mdogo na gharama kubwa  na ukweli kwamba hubungua haraka sana.

Marejeo

Viungo vya nje 
 Uut na Uup Ongeza Misa yao ya Atomiki kwa Jedwali La Purela  
 Vitu vya superheavy 
 Historia na etymology 
 Moscovium kwenye Jedwali La Pimao la Video (Chuo Kikuu cha Nottingham) 

Elementi sintetiki
Elementi
Diary of a Lagos Girl

Diary of a Lagos Girl ni filamu ya Nollywood ya mwaka 2016 inayomsimulia msichana mmoja anayetafuta bwana mwenye kila kitu.

Wahusika
Alexx Ekubo
Linda Ejiofor
Dolapo Oni
Liz Amaye

Marejeo

Viungo vya Nje
 

Filamu za Nigeria
Filamu za 2016
Doctor Bello

Doctor Bello ni filamu ya mwaka 2013 ya nchini Nigeria iliyoongozwa na Tony Abulu na waigizaji wake wakuu wakiwa ni Isaiah Washington, Vivica A. Fox, Jimmy Jean-Louis, Genevieve Nnaji, Stephanie Okereke, Justus Esiri, Ebbe Bassey na Jon Freda.

Wahusika
Isaiah Washington
Vivica A. Fox
Jimmy Jean-Louis 
Genevieve Nnaji
Stephanie Okereke
Justus Esiri
Ebbe Bassey
Jon Freda
Bern Cohen
Victor Browne
Andrea Leigh
Linda Perhach
Evan Brinkman
Femi Brainard
Jide Kosoko
Tunde Bakare
Racheal Oniga

Marejeo

Viungo vya Nje
 
 
 

Filamu za Nigeria
Filamu za 2013
Lagos
Dr. Mekam

Dr. Mekam ni filamu ya Nollywood ya mwaka 2018, iliyotayarishwa na Oby Olebara Uzoukwu, pamoja na Phil Erabie na kuongozwa na Ike Nnaebue.

Ploti
Filamu hii inaelezea kisa cha daktari aitwaye Dr. Mekam anayerejea nchini Nigeria akitokea nje ya nchi alikokuwa akihudumu kama tabibu na kuamua kugombea nafasi ya urais. BaadaYe anakuja kugundua kuwa, njia alIYoamua kuifuata ili kuwa rais haikuwa rahisi hata kidogo .

Wahusika
Mtiririko wa wahusika
 Uche Jombo
 Kalu Ikeagwu
 Seun Akindele
 Yemi Blaq
 Oby Olebara Uzoukwu
 Gloria Anozieyoung
 Chika Chukwu
 Emeka Okoye
 Eric Obinna
 Eva Appiah

Marejeo

Filamu za Nigeria
Filamu za 2018
Ohun Oko Somida

Ohun Oko Somida ni filamu ya mwaka 2010 ya nchini Nigeria iliyoandikwa na kuongozwa na Sola Sobowale.
 
Nyota wa filamu hii ni Fathia Balogun na Adebayo Salami, na baba wa Femi Adebayo.

Wahusika
Adebayo Salami
Sola Sobowale
Fathia Balogun
Mistura Asunramu
Mercy Aigbe
Taiwo Sobowale
Kehinde Sobowale

Marejeo

Filamu za Nigeria
Filamu za 2010
A Place Called Happy

A Place Called Happy ni filamu ya Nollywood inayoelezea mahusiano ya wapenzi wawili kutoka nchini Ghana na Nigeria ambao wanapitia changamoto ngumu za maisha ya nyuma.

Wahusika
Sika Osei
Kiki Omeili
Mawuli Gavor

Marejeo 

Filamu za Nigeria
Jail (filamu)

Jail ni filamu ya mwaka 2018 ya kutoka Nigeria iliyotayarishwa na kuongozwa na Morris K. Sesay.

Ploti
Filamu inaelezea kuhusu mwanamume mmoja anayefungwa jela kwa makosa ambayo hakuyafanya, huku marafiki zake ambao ndio waliohusika na kosa hilo wakimkimbia .

Wahusika
Bimbo Akintola
Salami Rotimi
Chelsea Eze
Ronke Odusanya
Allwell Ademola
Ngozi Nwosu
Morris Sesay

Marejeo

Filamu za Nigeria
Filamu za 2018
Wan Zack Haikal

Wan Zack Haikal (alizaliwa 28 Januari 1991) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Malaysia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Malaysia.

Wan Zack Haikal ameichezea timu ya taifa ya Malaysia tangu mwaka wa 2012. Wan Zack Haikal alicheza Japani katika mechi 29, akifunga mabao 4.

Takwimu

Tanbihi

Wachezaji mpira wa Malaysia
Mto Bukiriba

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
B
Nile
Mediteranea
Mto Buniga

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
B
Nile
Mediteranea
Mto Ciniko

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
C
Nile
Mediteranea
Mto Cogo (Muyinga)

ni jina la mto na la korongo vinavyopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
C
Nile
Mediteranea
Mto Gafunzo (Muyinga)

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gahomoka

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gakashi

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gasarara (Muyinga)

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gasare (Muyinga)

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gasebuzi (Muyinga)

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gasekera

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gashanga (Muyinga)

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gashayura

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gashiha (Burundi)

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gashuha (Muyinga)

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gatanga (Muyinga)

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gatangaro

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gihuzu

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gikazi

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gikombe (Burundi)

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gikongorora

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gishoka (Burundi)

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gishuha (Muyinga)

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Gitandara

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
G
Nile
Mediteranea
Mto Kabanga (Muyinga)

ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
K
Nile
Mediteranea
Mto Kabenja

unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
K
Nile
Mediteranea
Mto Kabingo (Muyinga)

ni jina la makorongo mawili yanayopatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Muyinga).

Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga
 Orodha ya mito ya Burundi
 Mito mirefu ya Afrika

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org

Mkoa wa Muyinga
K
Nile
Mediteranea