LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Hifadhi ya Wanyama ya Bahr Salamat

Hifadhi ya Wanyama ya Bahr Salamat, ni eneo la hifadhi nchini Chad . Umepewa jina la Mto Bahr Salamat ambao unapita katikati ya hifadhi hiyo. Eneo hilo liliteuliwa kuwa hifadhi ya taifa mnamo 1 Januari 1964 na limeorodheshwa kama  moja ya hifadhi ya IUCN.

Eneo hili lina jukumu muhimu sana kwa wanyamapori wanaozunguka, kutoa hifadhi kwa aina kadhaa za ndege wanaohama, kusaidia duma, viboko, tembo na aina kadhaa za swala. Inazuia mafuriko, inadhibiti ujazaji wa maji chini ya ardhi, kukamata mashapo na udhibiti wa maji ya kemikali, na pia ni kitovu cha spishi kadhaa za samaki.

Viungo vya nje 

 Kituo cha Ufuatiliaji wa Uhifadhi Ulimwenguni

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Goz Beïda

Hifadhi ya Taifa ya Goz Beïda ni mbuga ya taifa  ya nchini Chad na ina eneo la kilomita ya mraba 3000. 

Iko karibu na mji wa jina moja katika mkoa wa Sila. Eneo hilo limekumbwa na migogoro ya ndani nchini humo, lakini pia limesalia kuwa kimbilio la spishi nyingi za mimea na wanyama walio hatarini kutoweka.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Manda

Hifadhi ya Taifa ya Manda ni mbuga ya taifa ya nchini Chad .

Iko kusini mwa Chad karibu na mji wa Sarh na imepakana na Mto Chari upande wa mashariki na upande wa kusini magharibi ni barabara ya Sarh-Ndjamena. 

Hifadhi hiyo inachukua zaidi ya hektari 113,000 na ilianzishwa mnamo 1965, kabla ya kuwa hifadhi ya wanyama tangu 1953.

Mamalia katika mbuga hiyo ni pamoja na simba na mamalia wengine wakubwa ambao wanaweza kuonekana tu wakati wa kiangazi. 

Baadhi ya ndege wanaopatikana katika Hifadhi ya Taifa ya Manda Chad ni pamoja na Yellow penduline tit, Senegal Eremomela, blackcap babbler, white collared starling, bush petronia, Rufous Cisticola, Gambaga fly catcher na red faced pytilia miongoni mwa wengine wengi.  Hifadhi ya taifa ya Manda iliundwa awali kwa ajili ya ulinzi wa eneo la Derby, lakini kama tembo wa afrika, spishi hii ilitoweka kutoka kwenye hifadhi hiyo mwishoni mwa miaka ya 1980.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Sena Oura

Hifadhi ya Taifa ya Sena Oura (    )  ni eneo lililohifadhiwa lenye hadhi ya mbuga ya taifa nchini Chad. 

Ilianzishwa mnamo 2010 katika Idara ya Mayo-Dallah ya mkoa wa magharibi wa May-Kebbi, kwenye mpaka na Kamerun,  iliundwa na kuanza kutumika kwa Sheria ya 16 katika eneo la kilomita za mraba 735.2.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Zakouma

Hifadhi ya Taifa ya Zakouma, Ina eneo la kilomita za mraba 1,158, ni mbuga ya taifa ilyopo kusini mashariki mwa Chad, inayozunguka mpaka wa Mkoa wa Guéra na Mkoa wa Salamat .     I

Ilianzishwa kuwa mbuga ya taifa mwaka 1963 kwa amri ya rais, na kuipa ulinzi wa hali ya juu zaidi unaopatikana chini ya sheria za taifa.

Historia 
Zakouma ndiyo mbuga kongwe zaidi ya taifa ya Chad,  iliyoanzishwa na serikali ya taifa hilo mwaka wa 1963.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Dahlak Marine

Hifadhi ya Taifa ya Dahlak Marine, ni mbuga ya taifa katika Mkoa wa Kaskazini mwa Bahari Nyekundu huko Eritrea . Inajumuisha sehemu ya visiwa vya Dahlak na maji yanayozunguka.

Ruhusa lazima ipatikane kabla ya kuruhusiwa kusafiri hadi Hifadhi ya taifa ya Dahlak Marine. Hifadhi hiyo inastawi na wanyamapori na kuna wastani wa aina 325 za samaki katika maji yanayozunguka eneo hilo. Visiwa vingi visivyokaliwa na watu vimekuwa maeneo ya kuweka viota kwa idadi kubwa ya ndege wa baharini kwa sababu ya asili yao iliyotengwa na malisho tajiri katika eneo jirani. 

Mbali na wanyamapori, kuna idadi ndogo ya watu 2,500 wanaoishi kwenye visiwa vinne. Watu hawa hudumisha mtindo wao wa maisha wa kitamaduni wa kuchunga mbuzi na ngamia, pamoja na kuvua samaki. Upigaji mbizi wa Scuba sasa unaruhusiwa katika eneo hilo na unaongozwa na kikundi cha wapiga mbizi waliofunzwa ambao wanajumuisha wapigania uhuru wa zamani ambao wanaunda msingi wa utalii wa kupiga mbizi wa Eritrea.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Bahari ya Shamu
Hifadhi ya Taifa ya Semenawi Bahri

Hifadhi ya Taifa ya Semenawi Bahri, ni mbuga ya taifa huko Eritrea .

Inaundwa na milima mikubwa na mabonde, iko kwenye mwinuko wa kati ya mita 900 na 2400. Aina mbalimbali za wanyamapori huishi humo, ikiwa ni pamoja na duiker, klipsppringer, warthog, chui na bushbuck . Aina nyingi za ndege pia zimegunduliwa hivi karibuni. 

Barabara moja ya lami inapita humo ili kurahisisha usafiri. Hifadhi hiyo pia ina vifaa vya vituo vya burudani huko Meguo, Medhanit na Sabur.  Hifadhi hiyo haijulikani vyema kwa watalii wa kimataifa na wa ndani. Walakini, vivutio vyake ni pamoja na mimea na wanyama na ndege.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Banhine

Hifadhi ya Taifa ya Banhine, ni eneo lililohifadhiwa kaskazini mwa Mkoa wa Gaza, Msumbiji . Hifadhi hii ilianzishwa mnamo 26 Juni 1973.  

Mnamo 2013 mipaka ya Hifadhi ilisasishwa  ili kuonyesha vyema hali halisi ya ardhi, hasa uwepo wa binadamu katika eneo hilo.

Wanyama 
Aina 18 za samaki zinapatikana katika hifadhi hiyo. Samaki wa Afrika wa lungfish, spishi mbili za killifish na aina mbili za barbel wameunda njia za kukabiliana na vipindi vinavyotabirika vya ukame. Wakati fulani, ardhi oevu huwa kavu kabisa.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Visiwa vya Bazaruto

Hifadhi ya Taifa ya Visiwa vya Bazaruto (BANP) ni eneo lililohifadhiwa katika Mkoa wa Inhambane wa Msumbiji kwenye visiwa vya Bazaruto . 

Hifadhi hiyo ilitangazwa kuwa hifadhi ya taifa mnamo 25 Mei 1971. Iko nje ya pwani ya wilaya za Vilanculos na Inhassoro, inayofunika eneo kubwa la bahari na visiwa sita.

Mahali 
Mbuga ya taifa ya Bazaruto ilizinduliwa mwaka wa 1971, kisiwa cha visiwa sita karibu na pwani ya Msumbiji kati ya Vilankulo na Inhassoro .  Hifadhi hiyo iliundwa kulinda dugong na kasa wa baharini, na makazi yao. 

Mimea na wanyama wa visiwa, miamba ya matumbawe na ndege wa baharini pia walijumuishwa.  Kisiwa kikubwa zaidi ni Bazaruto Island na vingine ni Benguerra, Margaruque, Santa Carolina (Paradise Island), Banque na Pansy Shell Island.

Uhifadhi na Utalii 
BANP ni kivutio maarufu cha watalii. Kufikia mwaka wa 2011, hifadhi hiyo ilikuwa na hoteli tano zinazokuza programu za thamani ya juu na zisizo na athari. Hoteli hizo hutoa mchango muhimu kwa uchumi wa ndani kupitia ajira na mapato ya kodi. Mfuko wa Ulimwengu Pote wa Mazingira (WWF) una programu ya kusaidia jamii za wenyeji kuwa wa kisasa zaidi katika kutambua sehemu ya mapato kwa ajili ya kulinda rasilimali muhimu za kiikolojia. 

Mnamo Desemba 2017, usimamizi wa mbuga ulipitishwa kwa Mbuga za Afrika .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika

IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Chimanimani

Hifadhi ya Taifa ya Chimanimani ( Kireno : Parque Nacional de Chimanimani ) ni eneo lililohifadhiwa katika Mkoa wa Manica nchini Msumbiji . Iko katika Milima ya Chimanimani kwenye mpaka na Zimbabwe . Pamoja na Mbuga ya taifa ya Chimanimani ya Zimbabwe inaunda Mbuga ya Chimanimani Transfrontier.  Iliteuliwa kuwa hifadhi mnamo 2003. Mnamo 2020 iliteuliwa kuwa hifadhi ya taifa.

Jiografia 
Hifadhi hii ina eneo la kilomita za mraba 656.  Inalinda sehemu ya Msumbiji ya Milima ya Chimanimani, ikijumuisha Monte Binga (m 2436), kilele cha juu kabisa cha Msumbiji. Hifadhi hii ina eneo kubwa la buffa (1723 km2),  ambalo linaenea hadi maeneo ya mwinuko wa chini kuelekea kusini, mashariki, na kaskazini, na inajumuisha hifadhi za misitu za Moribane, Mpunga, Maronga, na Zomba. Misitu ya hifadhi ya Moribane, Mpunga, na Maronga ilianzishwa mwaka 1953.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Gorongosa

Hifadhi ya Taifa ya Gorongosa iko upande wa kusini wa Bonde Kuu la Ufa la Afrika katikati mwa Msumbiji , Kusini-mashariki mwa Afrika .

Ina zaidi ya eneo la kilomita za mraba 4,000.

Wanyamapori 

Gorongosa ni makazi kwa wanyama na mimea mbalimbali baadhi yao hawapatikani popote pengine duniani. Bioanuwai hii tajiri inaunda ulimwengu mgumu ambapo wanyama, mimea na watu huingiliana. 

Kuanzia wadudu wadogo hadi mamalia wakubwa zaidi, kila mmoja ana jukumu muhimu katika mfumo ikolojia wa Gorongosa. Mbuga hii inajumuisha vilima vya mchwa vinavyotumiwa kama kivuli cha mende na kudu .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Kibira

Hifadhi ya Taifa ya Kibira (    ) ni mbuga ya wanyama iliyopo kaskazini-magharibi mwa Burundi . 

Inaingiliana na mikoa minne na kuchukua eneo la kilomita z mraba 400, Hifadhi ya taifa ya Kibira iko juu ya milima ya Mgawanyiko wa Kongo-Nile. Inaenea kaskazini kutoka mji wa mkoa wa Muramvya hadi kwenye mpaka wa Rwanda ambapo inapakana na Hifadhi ya taifa ya Nyungwe .

Msitu 
Inakadiriwa kuwa karibu 16% ya mbuga hii ina msitu wa mvua wa msingi wa montane (msitu wa pekee wa milimani nchini Burundi) na iko karibu na mashamba makubwa mawili ya chai, moja huko Teza na nyingine huko Rwegura.  Hifadhi inazidi mita 1,100 kwa mwinuko.

Picha katika hifadhi

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika

IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Odzala-Kokoua

Hifadhi ya Taifa ya Odzala-Kokoua (au Hifadhi ya Taifa ya Odzala ) ni mbuga ya taifa katika Jamhuri ya Kongo .  

Hifadhi hiyo ililindwa kwa mara ya kwanza mnamo 1935, ikatangazwa kuwa hifadhi ya viumbe hai mnamo 1977, na ikapewa jina rasmi kwa amri ya rais mnamo 2001.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Ogooué-Leketi

Hifadhi ya Taifa ya Ogooué-Leketi ni mbuga ya taifa katika Jamhuri ya Kongo, iliyoanzishwa mnamo 9 Novemba 2018.  

Hifadhi hii ina eneo la kilomita za mraba 3,500 kwenye mpaka na Mbuga ya taifa ya Batéké Plateau ya Gabon .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Ntokou-Pikounda

Hifadhi ya Taifa ya Ntokou-Pikounda ni eneo la hifadhi lenye kilomita za mraba 4,472 katika Bonde la Kongo huko Jamhuri ya Kongo .

Hifadhi hiyo iliundwa kimsingi kulinda idadi ya viumbe hai wanaokadiriwa kuwa 15,000 wa nyanda za chini mnamo 28 Desemba 2012 wakati Baraza la Mawaziri la Kongo na Rais Denis Sassou Nguesso walipitisha amri ya kuanzisha Hifadhi ya taifa ya Ntokou-Pikounda. 

Hifadhi hii pia ina wastani wa tembo 8,000 wa msituni na sokwe 950. Miji na vijiji vinavyozunguka hifadhi hiyo vina idadi ya watu 25,000-30,000, na huduma chache zipo kwa watalii.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Nouabalé-Ndoki

Hifadhi ya Taifa ya Nouabalé-Ndoki ni mbuga ya taifa katika Jamhuri ya Kongo . Ilianzishwa mwaka1993, katika mikoa ya kaskazini mwa Kongo, ni makazi kwa tembo wa misituni, nyani wakubwa, ikiwa ni pamoja na sokwe wa nyanda za magharibi. 

Hifadhi ina aina nyingi za viumbe hai 300 za ndege, pamoja na aina 1,000 za mimea na miti ambayo ni pamoja na mahogani walio hatarini kutoweka.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Conkouati-Douli

Hifadhi ya Taifa ya Conkouati-Douli ni mbuga ya taifa ya pwani inayotambuliwa na UNESCO katika Jamhuri ya Kongo . Shughuli kuu za hifadhi hii ni pamoja na utafiti wa kibaolojia na maendeleo ya utalii.

Iko karibu na vijiji vya Cotovindou na Louléma kando ya mpaka kati ya Kongo na Gabon, kwenye sehemu ya makutano ya njia ya taifa ya 5. 

Hifadhi hii inachukua karibu hektari 300,000 lakini ilipunguzwa hadi hektari 144,294 kwa sheria ya mwaka 1989.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
All articles with dead external links
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu

Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu, ni mbuga ya taifa nchini Burundi inayojumuisha kilomita za mraba 508,   ambayo ilianzishwa mwaka 1980.  

Mipaka yake iko ndani ya majimbo ya Karuzi, Muyinga, Cankuzo na Ruyigi . Hifadhi hii inagusa nchi jirani ya Tanzania upande wa kusini, bonde la Mto Ruvubu ambalo mandhari yake yametawala eneo hilo. 

Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu imepata jina lake kutokana na Mto Ruvubu unaopita katika urefu wa hifadhi hiyo.  Hifadhi hii ni sehemu ya mwisho ya mfumo wa ikolojia wa nyasi asilia ambao hapo awali ulifunika sehemu kubwa ya kaskazini mashariki mwa Burundi. 

Ni makazi kwa idadi ya spishi za wanyamapori, haswa kiboko, mamba wa Nile, nyati wa Cape, nyati, aina nyingi za duiker, spishi tano za nyani, ikiwa ni pamoja na nyani wa mzeituni, tumbili aina ya vervet, tumbili aina ya colobus, tumbili wa blue, na Senegal bushbaby . Takribani aina 200 za ndege zilirekodiwa katika mbuga hiyo.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika

IUCN Jamii II
Msitu wa Hifadhi ya Mazingira ya Vyanda

Hifadhi ya Msitu wa Mazingira ya Vyanda inapatikana nchini Burundi. Ilianzishwa mwaka 1980. Ina eneo la kilomita za mraba 6.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Burundi
Mkoa wa Bururi
Hifadhi ya Taifa ya Rusizi

Hifadhi ya Taifa ya Rusizi, ni mbuga ya taifa nchini Burundi, karibu na Mto Rusizi .  Ipo  kilomita 15 kaskazini mwa jiji la Bujumbura na ni makazi ya wanyama kama viboko na sitatunga .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Mazingira ya Rumonge

Hifadhi ya Mazingira ya Rumonge, ni eneo lililohifadhiwa nchini Burundi linalochukua kilomita za mraba 50. Ilianzishwa mwaka 1980.  Iko katika mwinuko wa mita 1,641.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Mkoa wa Rumonge
Hifadhi ya Mazingira ya Msitu wa Bururi

Hifadhi ya Mazingira ya Msitu wa Bururi ni hifadhi ya asili iliyoko kusini magharibi mwa Burundi . Iliundwa mwaka 1951.

Eneo lake ni kilomita za mraba 33.  Inasimamiwa na taasisi ya National pour l' Environment et la Conservation de la nature (INECN). 

Mvua ya kila mwaka ni huanzia 1200mm hadi 2400mm. 

Kuna aina 93 za miti katika Msitu wa Bururi, ambayo ni pamoja na Strombosia na Myrianthus spp. dominant na Tabernaemontana, Newtonia, na Entandrophragma spp.

Aina 87 za ndege pia zimesajiliwa, ikiwa ni pamoja na Apalis argentea ambayo ni ya kawaida katika baadhi ya maeneo.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Mkoa wa Bururi
Hifadhi ya Taifa ya Wongo

Hifadhi ya Taifa ya Wongo, inapatikana nchini Mali . Ilianzishwa mnamo 16 Januari 2002, na ina eneo la kilomita za mraba 534.

Hifadhi hiyo iko kusini mwa nchi na imejitolea hasa kwa uhifadhi wa sokwe. Hali ya hewa ni ya joto, msimu wa mvua huanza Juni hadi Oktoba.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Mali
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Kouroufing

Hifadhi ya Taifa ya Kouroufing, inapatikana nchini Mali. Ilianzishwa mnamo 16 Januari 2002. Ina eneo la kilomita za mraba 557.

Hifadhi hiyo ni sehemu ya Bafing Biosphere.  Kaskazini mwa mbuga hiyo kuna Ziwa Manantali.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Mali
Hifadhi ya Taifa ya Bafing

Hifadhi ya Taifa ya Bafing, iko kusini mwa Mali. Ilianzishwa mnamo 1 Julai 2000. Hifadhi hii ina eneo la kilomita za mraba 5000.

Hifadhi ya Taifa ya Bafing ndiyo eneo pekee linalolindwa kwa sokwe ndani ya eneo la Manding Plateau. Misitu hutawala sehemu kubwa ya mandhari. Hifadhi ya taifa ya Korofin na Wongo (zote ni IUCN jamii: II) ni sehemu za Baiolojia ya Bafing .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Boucle du Baoulé

Hifadhi ya Taifa ya Boucle du Baoulé, iko magharibi mwa Mali, katika Mkoa wa Kayes na Mkoa wa Koulikoro, ilianzishwa mnamo 1982. Ina eneo la kilomita za mraba 25,330 lakini ina wanyamapori wakubwa kidogo. Hifadhi hiyo inajulikana kwa sanaa ya miamba ya zamani na makaburi .

Ni sehemu ya UNESCO, pamoja na hifadhi zingine mbalimbali kama vile  Hifadhi ya Badinko Faunal kuelekea kusini magharibi, Hifadhi ya Fina Faunal kuelekea kusini, na Hifadhi ya Kongossambougou Faunal kaskazini mashariki.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Diawling

Hifadhi ya Taifa ya Diawling, iko kusini magharibi mwa Mauritania karibu na delta ya Mto Senegal . Wakati wa msimu wa mvua, sehemu kubwa ya mbuga hiyo huwa na maziwa makubwa. Inajulikana kwa kuwa na zaidi ya spishi 220 za ndege wanaotambuliwa, wakiwemo pelicans, korongo weusi, na flamingo, na pia samaki wake.

Mamalia 
Asili na mwanadamu imechangia kuangamiza baadhi ya spishi katika hifadhi ya Diawling. Baadhi ya mamalia wakubwa waliangamia kutokana na ukame wa muda mrefu na uwindaji mwingi. Simba wa mwisho aliyesalia wa Afrika Magharibi  ( Panthera leo leo )  huko Diawling alipigwa risasi mwaka 1970, na mara ya mwisho kuonekana kwa swala mwenye rangi nyekundu ilikuwa mwaka  1991. Leo, mamalia pekee katika mbuga hiyo ni fisi walio na madoadoa, mbwa mwitu wa dhahabu wa Kiafrika, nguruwe, paka wa Kiafrika, hares wa Cape na nyani patas . Viumbe wengine kama vile manatee, mamba na kiboko walitoweka na ujenzi wa bwawa hilo.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Zinave

Hifadhi ya Taifa ya Zinave,  ni eneo lililohifadhiwa katika wilaya ya Mabote katika Mkoa wa Inhambane, Msumbiji, lililoundwa kwa amri mnamo 26 Juni 1973.

Ardhi 
Hifadhi hiyo inaenea kusini mwa Mto Save katika Mkoa wa Inhambane, ikichukua eneo la kilomita za mraba 4000. Ilitangazwa kwa mara ya kwanza kama eneo la uwindaji mnamo 1962, hifadhi hiyo inayoendeshwa na Msumbiji Safariland, na ilipandishwa hadhi na kuwa mbuga ya wanyama mwaka 1972.  Eneo hili linawakilisha kati ya maeneo ya mvua na kavu ya tropiki na ina mvua ya kila mwaka ya takribani mm 800 au chini.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika

IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Quirimbas

Hifadhi ya Taifa ya Quirimbas (QNP), ni eneo lililohifadhiwa katika Mkoa wa Cabo Delgado nchini Msumbiji, linalojumuisha sehemu ya kusini ya Visiwa vya Quirimbas, pamoja na eneo kubwa la bara. Eneo la bara la Taratibua lina aina mbalimbali za inselbergs .

Mahali 
Hifadhi hii ilianzishwa mnamo Juni 2002.  Ina eneo la kilomita za mraba 110, kando ya pwani ya kaskazini-mashariki ya Msumbiji, na ina visiwa 11 vya kusini mwa visiwa vya Quirimbas. 

Hifadhi hiyo ina hali ya hewa ya kitropiki yenye msimu wa mvua kuanzia Desemba hadi Aprili na msimu wa ukame lakini msimu wa baridi kuanzia Mei hadi Septemba.

Ikolojia 
Hifadhi hii inalinda eneo la hektari 913,000  za misitu ya pwani, mikoko na miamba ya matumbawe.  Eneo hilo lilitengwa kwa miongo kadhaa wakati wa Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Msumbiji . 

Kwenye nchi kavu, kuna idadi ndogo ya tembo, simba, chui, mamba na hata mbwa mwitu.  Makazi ya viumbe ni pamoja na milima, misitu, savanna, mikoko, fukwe, miamba ya matumbawe na vitanda vya nyasi baharini.  

Hifadhi hiyo ina aina nyingi za viumbe vya baharini ikiwa ni pamoja na kasa wa baharini, pomboo na aina nyingi za samaki.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Magoe

Hifadhi ya Taifa ya Magoe, ni eneo lililohifadhiwa katika Mkoa wa Tete, Msumbiji . Hifadhi hiyo ilitangazwa kuwa hifadhi ya taifa mnamo Oktoba 2013.  Hapo awali eneo hilo lilikuwa sehemu muhimu ya mpango wa usimamizi wa wanyamapori wa Jumuiya ya Tchuma Tchato.

Mahali 
Hifadhi hiyo eneo la kilomita za mraba 3,559, katika eneo hilo na iko kwenye ukingo wa kusini wa bwawa kubwa la Cahora Bassa .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Liwonde

Hifadhi ya Taifa ya Liwonde, pia inajulikana kama "Hifadhi ya Wanyamapori ya Liwonde",  ni mbuga ya taifa iliyopo kusini mwa Malawi, karibu na mpaka wa Msumbiji . 

Hifadhi hiyo ilianzishwa mwaka 1973, na imekuwa ikisimamiwa na shirika lisilo la faida la uhifadhi wa African Parks tangu Agosti 2015. 

African Parks ilijenga uzio wa umeme kuzunguka eneo la hifadhi hiyo ili kusaidia kupunguza migogoro kati ya binadamu na wanyamapori.

Maelezo na jiografia 
Hifadhi ya Ktaifa ya Liwonde iko katika Mkoa wa Kusini,Malawi,  kusini mwa Ziwa Malawi,  karibu na mpaka wa Msumbiji . Kwa sehemu kubwa iko ndani ya Wilaya ya Machinga, lakini pia iko katika Wilaya ya Mangochi . Wilaya ya Balaka na iko kando ya mpaka wake wa magharibi.  

Hifadhi hiyo ina ukubwa wa kilomita za mraba 548   ya misitu na savanna kavu . A km 30 sehemu ya Mto Shire hupitia mbuga hiyo ikijumuisha sehemu ya mwambao wa Ziwa Malombe, km 20 kusini mwa Ziwa Malawi . 

Hifadhi hiyo iliongezwa mwaka 1977 kwenye ukingo wa kaskazini wa hifadhi ambayo inaiunganisha na Hifadhi ya Msitu wa Mangochi. 

Hifadhi ya Taifa ya Liwonde, na Hifadhi ya Misitu ya Mangochi zinapakana na hifadhi hiyo, inasimamiwa na Hifadhi za Afrika kwa kushirikiana na jamii za wenyeji zinazowakilishwa na Jumuiya ya Uhifadhi wa Hifadhi ya Taifa ya Liwonde (USACOL) na Kamati za Maliasili za Vijiji 31 zinazozunguka Liwonde.  Liwonde ina kilomita 129 za mzunguko, ambao haukuwa na uzio hadi shirika lisilo la faida la African Parks lilithibitisha mipango ya kujenga mpaka wenye uzio kamili mwaka 2015,  ambao umekamilika tangu wakati huo.

Historia 

Liwonde ilianzishwa mwaka 1973.  Hifadhi hiyo ilipotangazwa kwenye gazeti la serikali, wakazi wengi walilazimika kuhamia jamii za mpakani nje ya hifadhi hiyo, jambo ambalo limesababisha vijiji vya pembezoni mwa hifadhi hiyo kuwa na msongamano mkubwa wa watu ikilinganishwa na maeneo mengine ya nchi. Kabla ya mbuga hiyo kuundwa, ardhi ilitumika kwa kilimo, kwa kiasi kikubwa kujikimu. Pamba, mahindi, tumbaku, na mpunga vilikuwa mazao makuu na uvuvi ulikuwa tasnia nyingine muhimu. 

African Parks ilichukua usimamizi wa Liwonde mnamo Agosti 2015,   baada ya kuorodheshwa na Idara ya Mbuga za taifa na Wanyamapori ya Malawi (DNPW).   Kujenga upya uzio wa hifadhi hiyo ilikuwa ni kipaumbele cha kwanza kwa shirika hilo, ili kupunguza migogoro ya binadamu na wanyamapori kwa kuwaweka wanyama ndani ya mipaka ya Liwonde na kupunguza ujangili. Uzio huu hufuatiliwa 24/7 ili kuhakikisha wanyama wanakaa ndani na wawindaji haramu wanakaa nje  Uzio wa mbuga hiyo uligharimu dola za Marekani milioni 1.6 na ilichukua takribani miezi 18 kukamilika.

Wanyama 
Liwonde ina idadi ya takribani mamalia wakubwa 17,800,  na zaidi ya spishi 380 za ndege.  Mamalia wakubwa ni pamoja na nyati wa afrika, swala (pamoja na Common eland, swala walio hatarini kutoweka ), nyani, faru mweusi, bushbuck, tembo, kiboko, impala, kudu,  nyani,  na nguruwe .  Hifadhi hii ni makazi kwa spishi zingine nyingi za wanyama ,  na vile vile mamba .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Utalii wa Malawi
Hifadhi ya Taifa ya Kasungu

Hifadhi ya Taifa ya Kasungu, ni hifadhi ya taifa iliyopo  nchini Malawi . Iko magharibi mwa Kasungu, karibu km 175 kaskazini mwa mji wa Lilongwe, ikienea hadi kwenye mpaka wa Zambia .

Mimea na Wanyama 
Uoto wa asilia katika hifadhi hiyo sehemu kubwa ya misitu ni ya Miombo yenye mifereji ya mito yenye nyasi, inayojulikana mahali hapo kama Dambos. Idadi ya mito hutiririka kupitia mbuga hiyo, haswa Dwangwa na Lingadzi na kijito chake, Lifupa, ambayo inaunda sehemu muhimu ya uchunguzi wa viboko katika mbuga ya Lifupa Lodge. 

Kasungu inajulikana kwa idadi kubwa ya tembo ingawa inatishiwa na ujangili. Wanyama wengine asilia katika mbuga hii ni pamoja na swala aina ya Sable, swala roan, kudus, impala na korongo na pundamilia tambarare na Nyati wa Afrika . Wanyama wanao kula nyama katika Hifadhi ya taifa ya Kasungu ni pamoja na, fisi, Mbwa-mwitu wa Afrika na Mondo (mnyama) .  Duma wa Afrika Kusini alifikiriwa kutoweka mwishoni mwa miaka ya 1970.

Tangu 2005, eneo hilo ya hifadhi linachukuliwa kuwa kitengo cha Uhifadhi wa Simba .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Lag Badana

Hifadhi ya Taifa ya Lag Badana,  ni [[hifadhi  ya taifa iliyopo nchini Somalia , Iko kwenye pwani ya kusini ya mbali.

Muhtasari 
Lag Badana ilikuwa mbuga ya kwanza ya taifa kuanzishwa nchini humo. Katika nusu ya pili ya miaka ya 1980, Wizara ya Utalii Somalia  chini ya utawala wa Siad Barre ilitafuta kuweka tasnia ya utalii katikati mwa eneo la mbuga, na miamba ya matumbawe ya karibu na visiwa vya pwani vile vile vilifikiriwa kama sehemu ya maendeleo.

Wanyamapori 
Eneo la Lag Badana lina zaidi ya spishi 200 za mimea yenye mishipa na ni makazi kwa wanyama adimu kama kudu. Kati ya mimea yote, trakribani 20 ni endemic .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Mlima wa Daallo

Mlima wa Daallo (    ) ni Hifadhi ya Taifa na mbuga ya wanyama iliyopo  katika eneo la mashariki la Sanaag huko Somaliland . Ni sehemu ya Milima ya Ogo .

Daallo ni mfano mkuu wa nyika isiyoharibiwa, msitu mnene kwenye mawe ya chokaa na sehemu ya jasi karibu na msingi wa Mlima Shimbiris, kilele kirefu zaidi cha Somaliland. 

Daallo, kihistoria imekuwa ikikaliwa na mababu wa zamani wa makabila mengi ya asili ya Kisomali.

Baadhi ya miti katika hifadhi hiyo ina zaidi ya miaka 1000.

Mimea mingi kutoka kwenye hifadhi hutumika kama dawa.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Gaanlibah

Gaanlibah au Ga'an Libah (    ) ni safu ya milima katika eneo la kiakiolojia, na hifadhi ya taifa iliyoko katika eneo la Maroodi Jeex la Somaliland .   

Ipo karibu na Milima Golis .   Miteremko yake ya juu ndio chanzo cha mto wa msimu wa Togdheer ambao unapita katikati ya jiji la Burao hadi Bonde la Nugaal .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Kismayo

Hifadhi ya Taifa ya Kismayo ( KNP ) ni mbuga ya taifa huko Kismayo, Somalia, pia inajulikana kama Haabar Waalid.

Hifadhi hiyo iko maili 17 kutoka mji wa Kismayo. 

Katika mbuga hii ya taifa, wanyama wengi huzurura kwa uhuru katika makao yao yaliyohifadhiwa. Hifadhi hii ni makazi kwa wanyama wa asili kutoka eneo hilo, kama Ngedere . Tabia hii inafanya hifadhi hii kuwa maalumu na ya kipekee.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Garamba

Hifadhi ya Taifa ya Garamba, Ina eneo la kilomita za mraba 2,000 za mbuga ya taifa iliyopo kaskazini-mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo .

Ni miongoni mwa mbuga kongwe zaidi barani Afrika, na iliteuliwa kuwa kwenye orodha ya Hifadhii ya Urithi wa Dunia na UNESCO mwaka 1980 kwa sababu ya  mandhari na makazi muhimu ya vifaru weupe wa kaskazini, tembo, viboko na twiga .  Garamba imekuwa ikisimamiwa na shirika la African Parks kwa ushirikiano na Institut Congolais pour la Conservation de la Nature (ICCN), tangu 2005.

Historia 
Hifadhi ya taifa ilianzishwa mwaka wa 1938.  

Hifadhi hiyo iliteuliwa kuwa hifadhi ya Urithi wa Dunia na UNESCO mnamo 1980, na ilijumuishwa kwenye Orodha ya Urithi wa Dunia wa hifadhi zilizopo kwenye hatari katika shirika hilo kutoka 1984-1992.

Mimea na wanyama 
Mbuga hii yenye mandhari ya savanna inasaidia msongamano mdogo wa miguka .   Baadhi ya nyasi za Garamba zinaweza kukua hadi futi 10 . 

Garamba ni makazi ya aina mbalimbali za mamalia, ikiwa ni pamoja na aina mbalimbali za swala,  pamoja na nyati, tembo, fisi, nguruwe wakubwa wa msituni, twiga, kiboko na simba .    

Hifadhi hii ina idadi ya twiga wa kipekee waliosalia katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, spishi ndogo za Kordofan, ambazo zina chini ya spishi 60; na mojawapo ya idadi kubwa zaidi ya tembo iliyosalia nchini.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Urithi wa Dunia katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Kahuzi-Biega

Hifadhi ya Taifa ya Kahuzi-Biega ni eneo lililohifadhiwa karibu na mji wa Bukavu mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo . Iko karibu na ukingo wa magharibi wa Ziwa Kivu na mpaka wa Rwanda . 

Mnamo 1997, iliorodheshwa kwenye Orodha ya Urithi wa Dunia ulio Hatarini kwa sababu ya kukosekana kwa utulivu wa kisiasa katika eneo hilo, wimbi la wakimbizi, na kuongezeka kwa unyonyaji wa wanyamapori.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Urithi wa Dunia katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mkoa wa Kivu Kusini
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Kundelungu

Hifadhi ya Taifa ya Kundelungu ni mbuga ya taifa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, iliyoko katika Mkoa wa Haut-Katanga . 

Hifadhi hii ilianzishwa kwa mara ya kwanza mwaka 1970.  Ina eneo la takribani kilomita za mraba 7,600. 

Mfumo ikolojia katika hifadhi ni savanna yenye nyasi kwenye nyika kubwa zilizo na maghala ya misitu na sifa za Katanga . Wanyama wanaopatikana katika mbuga hiyo ni pamoja na swala, mbwamwitu, nungunungu, nguruwe, nyoka, nyani, nyati, viboko na aina za ndege wakiwemo egrets , korongo na mwari. 

Kundelungu ni hifadhi ya IUCN jamii II.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Tuwon shinkafa

Tuwon shinkafa ni aina ya mlo wa Kinaijeria na Niger kutoka Niger na sehemu ya kaskazini ya Nigeria.[][][]  Ni rojo nzito iliyotayarishwa kutokana na mchele wa kawaida ambao ni laini na unaonata, na kwa kawaida inaandaliwa na aina tofauti za supu kama vile Miyar kuka, Miyar kubewa, Miyar taushe.  [][]Aina mbili zinazotengenezwa kutokana na unga wa Mahindi na mtama zinaitwa Tuwon Masara na Tuwon Dawa.  [][][]

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Hifadhi ya Taifa ya Mikoko

Hifadhi ya Taifa ya Mikoko (   au Muanda Marine Reserve) ni eneo lililohifadhiwa na ardhioevu ya Ramsar katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo . 

Inajulikana sana kwa misitu yake ya mikoko . Inatoa ulinzi kwa idadi ya manatee walio katika hatari ya kutoweka walio kwenye lango la Mto Kongo .  Mikoko ya kwenye hifadhi hii ni tofauti na ile inayopatikana Kusini mwa Asia . 

Inatengeneza aina tofauti ya misitu ya mikoko, ambayo ni ya kawaida katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.  Hifadhi hii ilianzishwa mwaka 1992.

Jiografia 
Ina eneo la kilomita za mraba 768 kwa ukubwa, mbuga hii ndio eneo dogo lililohifadhiwa nchini DR Congo.

Mimea na wanyama 
Mbali na manatee, eneo hilo lina viboko, mamba, nyoka,  na aina ya Southern reedbuck.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Upemba

Hifadhi ya Taifa ya Upemba ni mbuga kubwa ya taifa huko Haut-Lomami, Mkoa wa Lualaba na Mkoa wa Haut-Katanga (zamani katika Mkoa wa Katanga ) wa kusini mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Jiografia 
Wakati wa kuundwa kwa Hifadhi ya Taifa ya Upemba, 15 Mei 1939, hifadhi hiyo ilikuwa na eneo la kilomita za mraba 17,730 . Ilikuwa mbuga kubwa zaidi barani Afrika. Mnamo Julai 1975, mipaka ilirekebishwa na leo mbuga hiyo muhimu ina eneo la kilomita za mraba 10,000.

Historia 
Hifadhi ya Taifa ya Upemba ilianzishwa kwa mara ya kwanza mwaka 1939. Kama ilivyo kwa wanyamapori wengi wa eneo hilo, katika nyakati za kisasa mbuga hiyo inaendelea kutishiwa na shughuli za uwindaji haramu, uchafuzi wa mazingira, na shughuli za wakimbizi na wanamgambo.

Makazi 
Makazi ya mbuga hutofautiana kutokana na  nyasi za Afromontane na misitu kwenye miinuko ya juu katika Milima ya Kibara, kupitia misitu ya Miombo na misitu ya mvua ya kitropiki , kwenye mabwawa, ardhi oevu, maziwa, na vijito vilivyo na maeneo ya kando ya miinuko ya chini.  Ni nyumbani kwa spishi 1,800 tofauti, baadhi yao ziligunduliwa mwishoni mwa 2003.

Wanyama 
Mfumo wa maziwa, mito, vinamasi na ardhi oevu unasaidia aina mbalimbali za samaki. Hii inajumuisha zaidi ya spishi 30 za Cyprinidae, Mormyridae (pia inajulikana kama samaki wa tembo wa majini), Barbus, Alestidae, Mochokidae na Cichlidae . 

Aina za ndege ni pamoja na spishi kadhaa zilizo hatarini au zilizo katika hatari ya kutoweka, kama vile korongo wa wattled na thrush yenye madoadoa . 

Chura wa Schmidt  anapatikana tu kutoka kwenye hifadhi hiyo.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Mkoa wa Katanga Juu
Mkoa wa Lualaba
Mkoa wa Lomami Juu
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Hargeisa

Hifadhi ya Taifa ya Hargeisa ( HNP ) ni mbuga ya taifa huko Hargeisa, Somaliland .

Iko nje ya jiji la Hargeisa kaskazini, ni kipande kilichohifadhiwa cha Afrika kisichoonekana mara nyingi.

Viungo vya nje

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika

IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Altos de Nsork

Hifadhi ya Taifa ya Altos de Nsork (    ) inapatikana katika Guinea ya Ikweta . 

Ilianzishwa mwaka 2000. Hifadhi hiyo ina ukubwa wa kilomita za mraba 700 .  Eneo hilo limepakana upande wa magharibi na Mto Abang, na upande wa mashariki na kusini na barabara, kuna barabara chache katika hifadhi hiyo. 

Mbuga hii ni makazi ya wanyama wengi wa porini wanaoifanya kuwa maarufu katika misitu inayozunguka Gabon, kama vile sokwe, mnyama aina ya black colobus, mandrels, nyati wa msituni na nguruwe wekundu.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Pico Basilé

Hifadhi ya Taifa ya Pico Basilé (    )  ni eneo lililohifadhiwa lenye hadhi ya hifadhi ya taifa kwenye kisiwa cha Bioko katika sehemu ya kaskazini ya nchi ya Afrika ya Guinea ya Ikweta,   karibu na Ghuba ya Guinea, katika Bahari ya Atlantiki . 

Hifadhi hiyo imepewa jina la kilele cha Basilé, kilele cha juu zaidi katika Guinea ya Ikweta, chenye urefu wa mita 3011 (futi 9878). Imejumuishwa ndani ya mamlaka ya jimbo la Equatorial Guinea la Bioko Norte .

Ina ukubwa wa eneo la hektari elfu 30  na ilianzishwa rasmi mnamo 2000. 

Serikali ya Guinea ya Ikweta inachukua hatua ya kukuza uwindaji endelevu katika mbuga hiyo, ambayo inaweza kuhimiza maendeleo ya jamii za vijijini.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika

IUCN Jamii II
Akpan

Akpan, inayofahamika kama Akassa ni mtindi wa mahindi uliyochachushwa. Hi ni bidhaa ya chakula inayotumiwa na wau wa Congo na Togo, na pia no chakula kinacholiwa baada ya mlo.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Balila (chakula)

Balila ni chakula kinachoandaliwa kwa njegere zilizochemshwa pamoja na limau, kitunguu saumu, na viungo mbalimbali. Kinapakuliwa kama mchanganyiko wa chakula cha moto. 

Jina hilo linatumika kwa vyakula mbalimbali vya Misri vinavyotengenezwa kwa unga, maziwa, karanga, na zabibu kavu.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Seffa

Seffa (kwa kiarabu: السفة) ni chakula cha ki Maghrebi kinachoandaliwa na siagi, mlozi na mdalasini. Pia chakula hiki kinaweza kuandaliwa na nyama na pia huweza kuandaliwa na tambi za kukaanga au Wali. Chakula hichi huliwa baada ya mlo. Mara nyingi chakula hocho hukiwa katika sherehe za harusi na mikusanyiko ya kifamilia.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Kokoro (chakula)

Kokoro ni kitafunwa maarufu nchini Nigeria. Kinaandaliwa na mchanganyiko wa unga wa mahindi, sukari, na muhogo au magimbi kisha kukaanga. Kinauzwa sana maeneo ya Ogun, Nigeria. 

Katika utafiti wa mwaka 1991 kuhusu vyakula vinavyouzwa kwa wanafunzi wa Lagos, chakula cha kokoro kilichukuliwa ili kufanyiwa utafiti zaidi kwa kibiolojia. Chakula hicho kilikutwa na bakteria wa aina kumi tofauti, ikiwemo bakteria wa sumu na kuharisha; hii ilipelekea kutolewa agizo la uandaaji wa vyakula hivyo kuzingatia zaidi afya ya mlaji kwa viandaliwe katika mazingira yaliyo salama. 

Katika utafiti wa kuongeza lishe, ilibainika kuwa soya iliyoondolewa mafuta au karanga huweza kutumika, lakini ladha na muonekano haukukubaliwa na takribani asilimia 10 ya unga. Kitafunwa kingine cha kuongeza viritubisho kutoka kwenye kitafunwa cha kokoro ni mchanganyiko wa mahindi, soya na viungo kamahoho, vitunguu, chumvi, mafuta ya mnyonyo, na ndizi.

Marejeo 

Utamaduni wa Nigeria
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Oghwevwri

Oghwevwri ni supu inayopikwa na mafuta ya mnyonyo na inaliwa na watu wa Urhobo kutoka kusini mwa Nigeria. Jina la Oghwevwri" linamaanisha "supu ya mafuta", kinaandaliwa na samaki wa kukaushwa, nyama, hoho, kamba, na mafuta ya mnyonyo. Chakula hichi huliwa na eba, usi, au magimbi.  Oghwevwri ni supu maalumu wanayopewa wageni kwenye sherehe za harusi, misibana na hafla zingine za kimila.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Non possumus

Non possumus ni kauli ya Kilatini yenye maana ya "Hatuwezi". 

Ilitumika hasa kukataa mambo yaliyo kinyume cha imani ya dini, kama walivyofanya Mitume wa Yesu walipojibu waliotaka kuwatakaza wasimhubiri Kristo mfufuka (Mdo 4:20).

Kilatini
Historia ya Ukristo
Shahawa

Shahawa ni kioevu cha mwili kilichoumbwa ili kubeba spermatozoo ndani yake. Mchanganyiko wa kioevu hicho na spermatozoo huitwa shahawa pia. Kinatolewa na tezi za shahawa na kwa kadiri ndogo zaidi na kibofushahawa ambazo zote mbili zimo katikati ya fupanyonga. Mchakato unaosababisha kutoka kwa shahawa kwenye kipenyo cha mrija wa mkojo unaitwa kumwaga. Kwa wanadamu kioevu cha shahawa kina vijenzi kadhaa badala ya spermatozoo: vimeng'enya, vinavyomeng'enya protini na molekuli nyingine, pamoja na fruktosi ni sehemu za kioevu vya shahawa ambazo zinasaidia spermatozoo kudumu na kuzipatia chombo ambamo zinaweza kusogea au "kuogelea". Kioevu hicho kimegeuka ili kutolewa ndani kabisa ya kuma, kwa hivyo spermatozoo zinaweza kupita kwenye uterasi na virijaova ili mojawapo iunde zigoti pamoja na yai.

Tanbihi

Mwili
Jinsia
Bia ya Kenya

Charles na George Hurst walianzisha kiwanda chakutengeneza pombe Kenya mwaka 1922 wakizalisha Tusker Lager.  Jina la Tusker lilikuja kwa kumbukumbu ya George ambaye alikanyagwa na tembo hadi kufa mwaka 1923.

White Cap Lager bia kilele kilichofunikwa na theluji cha Mlima Kenya.  Inajulikana kuwa kipenzi cha raisi wa zamani Mwai Kibaki. 

White Cap na Tusker Lager zote ni bidhaa za kiwanda cha kutengeneza pombe afrika mashariki zinazotengenezwa Ruaraka.

Keroche kiwanda cha kutengenezea pombe kilichoanzishwa mwaka 1997 na chenye makao yake mjini Naivasha kinazalisha Summit Malt.viwanda vikubwa vitano vyakutengeneza pombe na Sierra Premium viko Nairobi na vinabobea katika utengenezaji wa pombe.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Hifadhi ya Taifa ya Mazingira ya Aïr na Ténéré

Hifadhi ya Taifa ya Mazingira ya Aïr na Ténéré ni hifadhi ya taifa nchini Niger . Inajumuisha majina kadhaa ya hifadhi yanayopishana, na imeteuliwa kuwa hifadhi ya Urithi wa Dunia wa UNESCO . 

Inashughulikia nusu ya mashariki ya Milima ya Aïr na sehemu za magharibi za jangwa la Ténéré . Imetambuliwa na shirika la BirdLife International kama eneo muhimu la ndege . 

Hifadhi ya asili ya Aïr na Ténéré  hifadhi ya Urithi wa Dunia wa UNESCO ilianzishwa mwaka 1991, na kuteuliwa kama eneo lililo katika hatari katika 1992. 

Hifadhi nzima ina ukubwa wa kilomita za mraba 77,360, ambayo ilifanya kuwa hifadhi ya pili kwa ukubwa barani Afrika, na ya nne kwa ukubwa duniani.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Gadabedji

Hifadhi ya Gadabedji , ni hifadhi ya mazingira katika eneo la kati la Niger . Ina eneo la hektari 76,000 ndani ya ncha ya kaskazini ya mkoa wa Maradi, kaskazini mwa mji wa Dakoro, na kusini mwa mpaka na mkoa wa Agadez . Hifadhi hiyo pia inatambuliwa na UNESCO tangu 2017.

Jiografia 
Hifadhi hiyo, ilianzishwa mnamo 25 Aprili 1955, kwa Sheria Na. 3120/SE pia ni 'fôret classée'. Inashughulikia eneo dogo la nyika na nyasi za Sahelian, kusini mwa Milima ya Aïr.

Idadi ya wanyama 
Hifadhi ya Jumla ya Gadabedji ilipangwa kulinda swala wa Sahelo-Sahara, hasa kundi la Oryx wenye pembe za Scimitar na Dama Gazelle ambao kwa kiasi kikubwa wametoweka kutokana na shinikizo la wakazi wa eneo hilo.  

Katika miaka ya 1940, eneo hilo lilikuwa kando ya njia muhimu ya uhamiaji kwa wanyama kutoka jangwa la Tenere hadi Adari kusini mwa nchi. Hifadhi hii ni sehemu inayopendekezwa kuletwa tena kwa Oryx siku zijazo.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Tadrès

Hifadhi ya Tadrès ni hifadhi ya asili iliyopo kaskazini mwa Niger, kusini-magharibi mwa jiji la Agadez.

Ina ukubwa wa hektari 788,928 ndani ya mkoa wa Agadez. Hifadhi hii inafuata mkondo wa kaskazini-mashariki - kusini-magharibi wa bonde la Tadrès  na mto wa kale kusini mwa Milima ya Aïr . 

Hapo awali ilitolewa kwa ulinzi wa idadi ya Oryx ambayo kwa kiasi kikubwa imetoweka kutoka eneo hilo. 

Mnamo miaka ya 1940, bonde hilo lilikuwa njia muhimu ya uhamiaji kwa wanyama kutoka jangwa la Tenere hadi Adari kusini mwa nchi. Imebaki kuwa njia ya kupita binadamu, ng'ombe na ngamia wa kufugwa, na vile vile Dorkasi na Ménas Gazelles

Marejeo

Viungo vya nje
 Hifadhidata ya Ulimwenguni ya Maeneo Yanayolindwa / UNEP-Kituo cha Ufuatiliaji wa Uhifadhi Ulimwenguni (UNEP-WCMC), 2008. 
 Bioanuwai na Maeneo Yanayolindwa-- Niger , Wasifu wa nchi wa Earth Trends (2003)

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Ghana
Hifadhi ya Tamou

Hifadhi ya Tamou ni hifadhi ya asili iliyopo kusini magharibi mwa Niger . Ina eneo la hektari 75,600 ndani ya mkoa wa Tillaberi . 

Hifadhi hii inapakana na W du Niger, na imejitolea hasa kulinda idadi ya tembo wa Afrika ambao huhamia katika eneo hilo.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Termit Massif

Hifadhi ya Termit Massif ni hifadhi ya asili iliyopo kusini mashariki mwa Niger ambayo ilianzishwa mnamo Januari 1962. Mnamo Machi 2012, hifadhi hiyo ya taifa na kitamaduni ilianzishwa na eneo la kilomita za mraba 100,000, ikijumuisha eneo lote la jangwa la Termit Massif na Tin Toumma, na kuifanya kuwa eneo kubwa zaidi lililohifadhiwa barani Afrika . 

Eneo hilo hutoa makazi kwa spishi nyingi zilizo hatarini kutoweka.  Miongoni mwao ni swala wa addax, ambao wameainishwa chini ya Orodha Nyekundu ya IUCN kama mojawapo ya spishi adimu na zilizo hatarini zaidi ulimwenguni, takribani swala 300 kati yao wameripotiwa katika hifadhi. Juhudi za uhifadhi zimezinduliwa na Serikali ya Niger kwa ushirikiano na mashirika mengi ya kimataifa ya uhifadhi.  

Hifadhi hiyo pia imetangazwa kuwa hifadhi ya Urithi wa Dunia wa UNESCO kwa thamani ya bioanuwai ya Termit Massif na Jangwa la Sahara linalozunguka na kwa thamani ya kitamaduni ya maeneo yake ya kiakiolojia.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Dosso

Hifadhi ya Dosso ni hifadhi ya asili iliyoko kusini-magharibi mwa mkoa wa Dosso nchini Niger .Hifadhi hiyo ina ukubwa wa kilomita za mraba 3,065 na ilianzishwa mnamo Januari 1962.

 
Hifadhi ya Dosso ipo ili kulinda wanyama wa W Transborder Park complex, hasa tembo wa Afrika, Viboko, aina kadhaa za swala, na twiga wa Afrika Magharibi ( Twiga camelopardalis peralta ). 

Hifadhi hii inaonyesha mwisho wa kusini wa njia ya uhamiaji ya kundi la mwisho endelevu la twiga wa Afrika Magharibi,  ambao husafiri kaskazini hadi eneo karibu na Kouré (takribani km 80) kutoka  kusini mashariki mwa Niamey ) katika msimu wa mvua.

Picha

Viungo vya nje

 rekodi ya maeneo ya nep-wcmc.
 Hifadhidata ya Ulimwenguni ya Maeneo Yanayolindwa / UNEP-Kituo cha Ufuatiliaji wa Uhifadhi Ulimwenguni (UNEP-WCMC), 2008.
 Bioanuwai na Maeneo Yanayolindwa-- Niger , Wasifu wa nchi wa Mienendo ya Dunia (2003)

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Hifadhi ya Taifa ya Bandingilo

Hifadhi ya Taifa ya Bandingilo, iko katika eneo la Ikweta nchini Sudan Kusini . Hifadhi hii inajumuisha  majimbo ya zamani ya Ikweta ya Kati na Ikweta ya Mashariki . Ilianzishwa mwaka 1992.  Iko katika eneo lenye miti karibu na Mto White Nile, na ina zaidi ya kilomita za mraba 10,000  kwa ukubwa.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Boma

Hifadhi ya Taifa ya Boma ni eneo lililohifadhiwa mashariki mwa Sudan Kusini karibu na mpaka wa Ethiopia. Ilianzishwa mnamo 1977 na ina eneo la kilomita za mraba 22,800 ya mbuga na nyanda za mafuriko.

Wanyamapori 
Hifadhi hii ni kimbilio muhimu kwa spishi mbalimbali ikiwemo kob mwenye masikio meupe, tiang, na swala wa Mongalla . Mamalia wengine wakubwa ni nyati, tembo, chui wa Afrika, twiga wa Nubian, oryx, hartebeest, duma wa Kaskazini Mashariki mwa Afrika,  common eland, Lelwel hartebeest, maneless zebra, waterbuck, Grant's gazelle, Lesser kudu, bongo, Giant eland le Nichweleland .  Pia ni eneo muhimu la ndege kama vile tai wa Ruppell na tai mwenye kifua cheusi .   Mbuga ya taifa ya Gambela iliyo jirani nchini Ethiopia hulinda wanyama kama hao.

Tangu 2005, eneo hilo lililohifadhiwa linachukuliwa kama ni kitengo cha uhifadhi wa simba pamoja na Hifadhi ya taifa ya Gambella .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Sudan Kusini
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Lantoto

Hifadhi ya Taifa ya Lantoto ni eneo lililohifadhiwa katika Ikweta ya Kati, Sudan Kusini .

Hifadhi hiyo ina eneo la kilomita za mraba 760 na ni sehemu kubwa ya misitu na glavu zilizo wazi. 

Hifadhi hiyo ilipewa jina na serikali kuu ya Sudan katika sheria ya wanyamapori ya  mwaka 1986 na Sheria ya uhifadhi wa wanyamapori na Hifadhi za taifa ya mwaka 2003. Hadi kufikia mwaka 2012 mipaka ya mbuga hiyo haijatengwa. 

Mimea ya mbuga hiyo inasaidia idadi kubwa ya tembo, Nyati, Antelope na Mbuni . 

Mlima mrefu zaidi na maarufu zaidi ni Jabal Mbang i. 

Ujangili katika mbuga hiyo unazidi kutishia maisha ya tembo.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Nimule

Hifadhi ya Taifa ya Nimule ni mbuga ya taifa nchini Sudan Kusini. Ilianzishwa mnamo 1954, na inaenea zaidi ya eneo la kilomita za mraba 410, kando ya mpaka na Uganda.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Sudan Kusini
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Shambe

Hifadhi ya Taifa ya Shambe ni mbuga ya taifa nchini Sudan Kusini, iliyoko kwenye ukingo wa magharibi wa Mto Nile Nyeupe.  Ilianzishwa mnamo 1985 na inaenea zaidi ya eneo la kilomita za mraba 620. 

Mbuga ya wanyama hiyo ya taifa iko katika eneo la mbali la Adior na inaenea kuelekea kusini mwa Malek karibu na Ramciel . Jina lingine la Shambe ni "Anyoop".

Kimsingi ilianzishwa ili kutoa ulinzi kwa wanyamapori fulani, kama vile mbweha, nyani, simba, swala, twiga na mbuni.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Sudan Kusini
IUCN Jamii II
Kababu za samaki

Kababu za samaki ni nyama ya samaki iliyotengenezwa kwa umbo la tufe ambayo huchemshwa au kukaangwa kwa kina. Sawa katika utungaji na keki ya samaki, kababu za samaki mara nyingi hutengenezwa kwa kusaga samaki au surimi, chumvi, na kiunganishi cha upishi kama vile unga wa tapioca, mahindi au wanga ya viazi.  

Kababu za samaki ni maarufu Mashariki na Kusini-mashariki mwa Asia,  ambapo huliwa kama vitafunio au kuongezwa kwa supu au sahani za hotpot. Kawaida huhusishwa na vyakula vya Kichina na tasnia ya kababu ya samaki inaendeshwa kwa kiasi kikubwa na watu wa asili ya Kichina.  : 286 Matoleo ya Ulaya huwa na usindikaji mdogo, wakati mwingine hutumia maziwa au viazi kwa kumfunga. Nchi za Nordic pia zina tofauti zao.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula
Wali wa kukaanga

Wali wa kukaanga ni sahani ya wali iliyopikwa ambayo imekorogwa-kaanga katika wok au kikaangio na kwa kawaida huchanganywa na viungo vingine kama vile mayai, mboga mboga, dagaa au nyama . Mara nyingi huliwa yenyewe au kama kuambatana na sahani nyingine. Wali wa kukaanga ni sehemu maarufu ya vyakula vya Asia ya Mashariki, Asia ya Kusini-Mashariki na baadhi ya vyakula vya Asia ya Kusini, na vile vile chakula kikuu cha kitaifa cha Indonesia . Kama sahani ya kujitengenezea nyumbani, wali wa kukaanga kwa kawaida hutengenezwa kwa viambato vilivyosalia kutoka kwa vyakula vingine, hivyo basi kusababisha tofauti nyingi.  ilitengenezwa kwa mara ya kwanza wakati wa Enzi ya Sui nchini Uchina na kwa hivyo sahani zote za wali zilizokaangwa zinaweza kufuatilia asili yake hadi mchele wa kukaanga wa Kichina . 

Aina nyingi za mchele wa kukaanga zina orodha yao maalum ya viungo. Katika Uchina Kubwa, aina za kawaida ni pamoja na mchele wa kukaanga wa Yangzhou na mchele wa kukaanga wa Hokkien . Chahan ya Kijapani inachukuliwa kuwa sahani ya Kichina ya Kijapani, iliyotokana na sahani za Kichina za kukaanga. Kikorea bokkeum-bap kwa ujumla si ya asili ya Kichina ya Kikorea, ingawa kuna aina ya Kichina ya Kikorea ya bokkeum-bap . Katika Asia ya Kusini-Mashariki, Viindonesia, Malaysia, na Singaporean nasi goreng na Thai khao phat ni vyakula maarufu. Katika nchi za Magharibi, mikahawa mingi inayohudumia walaji mboga imevumbua aina zao za wali wa kukaanga, ikiwa ni pamoja na wali wa kukaanga. Mchele wa kukaanga pia huonekana kwenye menyu za mikahawa ya Kiamerika inayotoa vyakula bila mila ya asili ya sahani hiyo. Zaidi ya hayo, vyakula vya baadhi ya nchi za Amerika ya Kusini ni pamoja na tofauti za wali wa kukaanga, ikiwa ni pamoja na chaulafan ya Ekuado, arroz chaufa ya Peru, arroz frito ya Cuba, na arroz mamposteao ya Puerto Rican.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge 2021 in Tanzania
Chakula cha Kiafrika
Chakula