LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Wenyeji

Wenyeji ni watu wa mahali fulani ambao wamepazoea au kupajua ipasavyo. 

Pia wenyeji huwa wakaribishaji wa wageni kwa maana mgeni ni mtu asiyeijua sehemu au mahali ipasavyo. Kwa mfano mtu anaweza kuwa mwenyeji wa nyumba au eneo lolote mtu anayomiliki kama yake kihalali.

Katika utamaduni wa makabila na mataifa mengi, pia katika maadili ya dini mbalimbali, wenyeji wanatarajiwa kuwa wakarimu kwa wageni wao.

Utamaduni
Eleazar Rodgers

Eleazar Rodgers (amezaliwa Cape Town, Western Cape, 22 Januari 1985) ni mchezaji wa soka wa Afrika Kusini ambaye anacheza kama mshambuliaji wa Free State Stars. Ana kofia mbili kwa Afrika Kusini.

Viungo vya nje 
 

Wachezaji mpira wa Afrika Kusini
Nicolas Pépé

Nicolas Pépé (alizaliwa Mantes-la-Jolie, Ufaransa, 29 Mei 1995) ni mchezaji wa soka wa Ivory Coast ambaye anachezea katika klabu ya Arsenal ya Uingereza na timu ya taifa Ivory Coast.

Maisha 
Pépé alianza kazi yake kama golikipa wa Solitaire Paris hadi alipokuwa na miaka 14, baadae alibadili maamuzi na kucheza kama kiungo.

Angers 
Alitia saini katika klabu ya Angers mnamo 2013, na alitumia msimu wake mmoja tu. Alifanya mazoezi yake ya kwanza kwenye raundi ya pili ya Ligue 1 na upotezaji mechi ya kwanza tuwa nyumbani 2-1.

Lille 
Mnamo tarehe 21 Juni, 2017, Pépé alisaini mkataba wa miaka mitano na Lille, kwa ada ya uhamisho wa € milioni 10, Mnamo tarehe 15 Septemba, 2018, wakati wa msimu wa 2018-19, Pépé alifunga mabao matatu katika ushindi wa nyumbani wa 3-2 dhidi ya Amiens. Siku kadhaa baadaye, ilithibitishwa na rais wa klabu Gérard Lopez kwamba FC Barcelona walikuwa kati ya vilabu kadhaa ambavyo vilikuwa na nia ya kumsaini.

Arsenal 
Mnamo tarehe 1 Agosti 2019, ilitangazwa kuwa Pépé alijiunga na Klabu ya Uingereza Arsenal katika ada ya € milioni 78), akilinganisha rekodi ya awali ya € milioni 62 ya Pierre-Emerick Aubameyang, alikabidhiwa jezi namba 19 mgongoni.

Pépé anajulikana kama mshambuliaji mwenye kasi na mwenye ujuzi wa kushambulia ambaye yuko vizuri pande zote mbili, lakini kawaida hucheza upande wa kulia akitumia mguu wake wa kushoto, kabla alikuwa akicheza kama kiungo lakini alibadilishwa na meneja wa Lille OSC Marcelo Bielsa kucheza kama mshambuliaji.

Waliozaliwa 1995
Watu walio hai
Wachezaji mpira wa Cote d'Ivoire
Nick Hengelman

Nick Hengelman (amezaliwa 15 Novemba 1989) ni mchezaji wa mpira wa miguu anayetokea Uholanzi ambaye anacheza kama golikipa wa Ajax Cape Town.

Wachezaji mpira wa Uholanzi
Toto Africans S.C.

Toto African S.C. ni klabu ya mpira wa miguu iliyopo mkoani Mwanza, nchini Tanzania.
Wanacheza kwa kiwango cha juu cha soka. Waliwahi kucheza katika Ligi Kuu ya Tanzania. Walirudi katika kiwango cha juu zaidi msimu wa 2015/2016, baada ya kushushwa daraja mwishoni mwa msimu wa 2012/13.

Mafanikio ya klabu
Toto African walishangilia kurudi kwao katika kiwango cha juu cha soka la Tanzania baada ya ushindi wa 2-1 dhidi ya Mwadui FC kwenye uwanja wa CCM Kirumba mnamo 12 Septemba 2015. Miraji Athumani alifunga magoli pekee ya mchezo upande wa Toto. 

Wanacheza michezo yao ya nyumbani kwenye Uwanja wa CCM Kirumba wenye uwezo kuchukua watu 35,000.

Vilabu Mpira vya Tanzania
Mkoa wa Mwanza
Goodison Park

Goodison Park ni uwanja wa mpira wa miguu unaopatikana huko Walton jijini Liverpool nchini Uingereza. Ni uwanja wa nyumbani wa klabu ya Everton FC tangu mwaka 1892. 

Una uwezo wa kuketisha watu 39,572. Everton FC inashikilia rekodi kama klabu ya mda mrefu zaidi kati ya zitumikia ligi kuu ya Uingereza. 

Viwanja vya michezo Uingereza
Liverpool
Tanzania Prisons F.C.

Tanzania Prisons F.C. ni klabu ya mpira wa miguu ya nchini Tanzania iliyopo mkoani Mbeya na inamilikiwa na Jeshi la Magereza Tanzania Bara. 

Michezo yao ya nyumbani inachezwa kwenye uwanja wa michezo wa Sokoine.

Historia
Prisons miaka ya nyuma ilikuwa ikijulikana kama Chuo Ruanda SC chini ya Kocha Katikilo kabla ya mwaka ya 1995 kuitwa Tanzania Prisons SC ikashiriki Ligi Daraja la Kwanza, chini ya Kocha Hassan Mlilo na baadaye ilifundishwa na kocha wa zamani wa Simba, marehemu Paul West Gwivaa mwaka wa 1997.

Mwaka 1999 ikiwa chini ya kocha Charles Boniface Mkwasa na msaidizi wake, Freddy Felix ‘Minziro’ ilibeba ubingwa wa Ligi Kuu Tanzania Bara.

Mwaka 2000 ilishiriki Klabu Bingwa Afrika (sasa Ligi ya Mabingwa Afrika) na kutolewa hatua ya awali. Pia, ilishiriki Kombe la Shirikisho Afrika mwaka wa 2005 na 2006 na katika hatua zote haikufanya vizuri ilitolewa hatua ya awali. 

Mwaka 2009 ilishuka daraja na kufanikiwa kupanda mwaka 2011 chini ya Kocha Stephen Matata. 

Timu inavaa jezi rangi ya kijani yenye mchanganyiko na nyeupe.

Mafanikio
Klabu hiyo iliweza kutwaa kombe la Ligi kuu ya Tanzania: 1 mwaka 1999.

Vilabu vya mpira Tanzania
Mkoa wa Mbeya
JKT Ruvu Stars

JKT Ruvu Stars ni klabu ya mpira wa miguu iliyoko jijini Dodoma nchini Tanzania. Wametajwa baada ya shamba la kuku la JKT Ruvu na wanacheza kwenye Uwanja wa Jamhuri wa uwezo wa kuchukua takribani watu 10,000.

Timu hiyo iliachwa kutoka Ligi Kuu ya Tanzania baada ya msimu wa 2006/2007.

Vilabu vya mpira Tanzania
Mkoa wa Dodoma
African Lyon F.C.

African Lyon F.C. ni klabu ya mpira wa miguu jijini Dar es Salaam nchini Tanzania. Hivi sasa katika Ligi Kuu ya Tanzania, baada ya kushinda Kundi la Ligi ya Daraja la Kwanza msimu wa 2015/2016.

Historia
Ilianzishwa 14 Juni 2000, African Lyon FC ni moja ya vilabu vya juu vya Soka nchini Tanzania vinavyotokea katika jiji la Dar es salaam. African Lyon inacheza katika Ligi Kuu ya Tanzania. Klabu hiyo inamilikiwa na Rahim Kangezi. 

Mnamo mwaka wa 2017 klabu hiyo kwa sehemu ndogo ilinunuliwa na kikundi cha wanahabari cha michezo cha Mashariki ya Kati DANTANI Inc kinachoongozwa na Omar Al Raisi.

Vilabu vya mpira Tanzania
Mkoa wa Dar es Salaam
Ryan Sessegnon

Ryan Sessegnon (amezaliwa 18 Mei 2000) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Uingereza. Anacheza kama beki wa kushoto wa klabu ya Tottenham Hotspur na timu ya taifa ya Uingereza chini ya miaka 21.

Ryan Sessegnon akiwa ana umri wa miaka 16 Alifanya athari mara moja, na kuwa mchezaji wa kwanza wa mpira aliyezaliwa miaka ya 2000 kufunga bao katika mchezo wa kwanza wa  ligi za wataalamu za Kiingereza.Na mchezaji mdogo kufunga bao kwenye mechi ya Ubingwa mnamo 2017-18, msimu wake wa pili.Sessegnon alisaidia Fulham kufanikiwa kukuza Ligi ya Premia kupitia mechi alizocheza, alifunga mabao kumi na tano na kushinda tuzo kadhaa za kibinafsi.Alifunga jumla ya michezo 120]na magoli 25 kwa Fulham, kabla ya kujiunga na Tottenham kwa ada ya pauni milioni 25 mnamo 2019.

waliozaliwa 2000
watu walio hai
wachezaji mpira wa Uingereza
Air Force (viatu)

Air Force ni mfululizo wa matoleo ya viatu vya riadha kutoka katika kampuni ya Nike Inc. 

Kampuni hiyo imetoa viatu aina ya Air force kwa kuanza na Air Force 1 na kuendelea na mwendelezo wa viatu vingine kama Air Force 2, Air Force 3, Air Force STS, Air Force 5,  Air Force XXV na Air Force 09. Kiatu cha Air force 1 kiliundwa na mbunifu aliyeitwa Bruce Kilgore, na ndio kilikua kiatu cha kwanza cha mpira wa kikapu kutumia teknolojia ya kampuni ya Nike. Kiatu hicho kina matoleo ya Air force 1 low (cha chini), Air force 1 mid (cha kati) na Air force 1 high(cha juu) lakini katika matoleo hayo yote Air force 1 low(cha chini) ndicho kinachovaliwa sana na watu Duniani.

Viatu
Kombaguru

Kombaguru ni mlima unaopatikana katika kijiji cha Ikula, wilaya ya Kilolo, Mkoa wa Iringa Tanzania. 

Mlima huo una umaarufu mkubwa Nyanda za juu kusini mwa Tanzania. 

Jina la mlima limetokana na vita baina ya Mkwawa na Wajerumani, ambapo Vita vya kwanza kati ya Mkwawa na Wajerumani vilitokea katika mlima huo.

Milima ya Tanzania
Wilaya ya Kilolo
Yosef Ben-Jochannan

Yosef Alfredo Antonio Ben-Jochannan (tamka: /ˈbɛn ˈjoʊkənən/; aliitwa pia Dr. Ben, yaani "Mwalimu Ben"; 31 Desemba 1918 – 19 Machi 2015), alikuwa mwandishi na mwanahistoria nchini Marekani. Alikuwa mwanasayansi wa Uafrocentriki na uzalendo weusi.

Marejeo 
 Zulu, Itibari M. Yosef A.A. ben-Jochannan: Philosophy and Opinions, Africology: The Journal of Pan African Studies, vol.8, no.10, February 2016, pp. 48–61.
 Ben-Jochannan, Y. (1991). African Origins of the Major" Western Religions" (Vol. 1). Black Classic Press.

Waandishi wa Marekani
Wanahistoria wa Marekani
Muungano wa Afrika
Kandidi wa Thebe

pamoja na wenzake Esuperi na Vikta walikuwa askari wa jeshi la Roma ya Kale katika kikosi cha Thebe kilichoongozwa na Morisi Mtakatifu.

Kufuatana na mapokeo ya karne ya 4 kikosi hicho kilijumlisha wanajeshi Waafrika kutoka Misri ya kusini na Nubia waliotumwa Ulaya wakati wa Kaisari Maximiano wa Roma. Wengi wao walikuwa Wakristo. Katika mapokeo ya sanaa ya Kikristo walichorwa kama Waafrika weusi. 

Huko Agaunum (leo Saint-Maurice-en-Valais), karibu na mto Rhone, katika eneo la Uswisi wa leo, walipewa amri ya kujiandaa kwa mapigano dhidi ya waasi na kabla ya mapigano kutoa sadaka kwa Kaisari aliyeheshimiwa kama mungu mmojawapo. Wakristo hao walikataa kutoa sadaka hiyo. Kaisari alipopata habari hii akakasirika akatoa amri kuua kila askari wa kumi katika kikosi. Wakristo walipoendelea kukataa amri ilirudiwa hatimaye karibu kikosi chote kiliuawa pamoja na kiongozi chake Morisi.

Morisi pamoja na kikosi chake waliheshimiwa mapema kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 22 Septemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 286
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Watakatifu wa Uswisi
Vikta wa Thebe

pamoja na wenzake Esuperi na Kandidi walikuwa askari wa jeshi la Roma ya Kale katika kikosi cha Thebe kilichoongozwa na Morisi Mtakatifu.

Kufuatana na mapokeo ya karne ya 4 kikosi hicho kilijumlisha wanajeshi Waafrika kutoka Misri ya kusini na Nubia waliotumwa Ulaya wakati wa Kaisari Maximiano wa Roma. Wengi wao walikuwa Wakristo. Katika mapokeo ya sanaa ya Kikristo walichorwa kama Waafrika weusi. 

Huko Agaunum (leo Saint-Maurice-en-Valais), karibu na mto Rhone, katika eneo la Uswisi wa leo, walipewa amri ya kujiandaa kwa mapigano dhidi ya waasi na kabla ya mapigano kutoa sadaka kwa Kaisari aliyeheshimiwa kama mungu mmojawapo. Wakristo hao walikataa kutoa sadaka hiyo. Kaisari alipopata habari hii akakasirika akatoa amri kuua kila askari wa kumi katika kikosi. Wakristo walipoendelea kukataa amri ilirudiwa hatimaye karibu kikosi chote kiliuawa pamoja na kiongozi chake Morisi.

Morisi pamoja na kikosi chake waliheshimiwa mapema kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 22 Septemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 286
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Watakatifu wa Uswisi
Vikta wa Solothurn

(alifariki mwishoni mwa karne ya 3) pamoja na mwenzake Urso walikuwa askari wa jeshi la Roma ya Kale katika kikosi cha Thebe kilichoongozwa na Morisi Mtakatifu.

Kufuatana na mapokeo ya karne ya 4 kikosi hicho kilijumlisha wanajeshi Waafrika kutoka Misri ya kusini na Nubia waliotumwa Ulaya wakati wa Kaisari Maximiano wa Roma. Wengi wao walikuwa Wakristo. Katika mapokeo ya sanaa ya Kikristo walichorwa kama Waafrika weusi. 

Huko Agaunum (leo Saint-Maurice-en-Valais), karibu na mto Rhone, katika eneo la Uswisi wa leo, walipewa amri ya kujiandaa kwa mapigano dhidi ya waasi na kabla ya mapigano kutoa sadaka kwa Kaisari aliyeheshimiwa kama mungu mmojawapo. Wakristo hao walikataa kutoa sadaka hiyo. Kaisari alipopata habari hii akakasirika akatoa amri kuua kila askari wa kumi katika kikosi. Wakristo walipoendelea kukataa amri ilirudiwa hatimaye karibu kikosi chote kiliuawa pamoja na kiongozi chake Morisi.

Urso na Vikta tu walinusurika wakahubiri Injili ila wakaja kuuawa baadaye huko Solothurn (Uswisi vilevile), inasemekana pamoja na wenzao 66.

Morisi pamoja na kikosi chake waliheshimiwa mapema kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 30 Septemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 286
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Watakatifu wa Uswisi
Kikosi cha Thebe

(walifariki 286) walikuwa askari wa jeshi la Roma ya Kale walioongozwa na Morisi Mtakatifu.

Kufuatana na mapokeo ya karne ya 4 kikosi hicho kilijumlisha wanajeshi Waafrika kutoka Misri ya kusini na Nubia waliotumwa Ulaya wakati wa Kaisari Maximiano wa Roma. Wengi wao walikuwa Wakristo. Katika mapokeo ya sanaa ya Kikristo walichorwa kama Waafrika weusi. 

Huko Agaunum (leo Saint-Maurice-en-Valais), karibu na mto Rhone, katika eneo la Uswisi wa leo, walipewa amri ya kujiandaa kwa mapigano dhidi ya waasi na kabla ya mapigano kutoa sadaka kwa Kaisari aliyeheshimiwa kama mungu mmojawapo. Wakristo hao walikataa kutoa sadaka hiyo. Kaisari alipopata habari hii akakasirika akatoa amri kuua kila askari wa kumi katika kikosi. Wakristo walipoendelea kukataa amri ilirudiwa hatimaye karibu kikosi chote kiliuawa pamoja na kiongozi chake Morisi.

Urso na Vikta walinusurika wakahubiri Injili ila wakaja kuuawa baadaye huko Solothurn (Uswisi vilevile), inasemekana pamoja na wenzao 66.

Morisi pamoja na kikosi chake waliheshimiwa mapema kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 30 Septemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 286
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Watakatifu wa Uswisi
Fausto, Kayo na wenzao

Fausto, Kaio na wenzao Petro, Paulo, Eusebi, Keremone, Lucho na wengine wawili (walifariki 250-260) walikuwa Wakristo wa Misri walioteseka kwa ajili ya imani yao katika dhuluma ya kaisari Decius na Valerian. Fausto hatimaye aliuawa.

Shemasi Eusebi akawa askofu wa Laodikea. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 3 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 3
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Damaris

Damaris (kwa Kigiriki: Δάμαρις) alikuwa mwanamke wa Athene katika karne ya 1. 

Matendo ya Mitume (17:34) kinamtaja kati ya wale waliomsikiliza Mtume Paulo alipohubiri kwenye  Areopago mwaka 50 hivi. Pamoja na Dionysius Mwareopago alisadiki maneno yake 

Baadaye tu wengine walianza kudhani alikuwa mke wa Dionysius.

Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 3 Oktoba ambayo ni sawa na 16 Oktoba katika kalenda ya Gregori.

Tanbihi 

Watu wa Biblia
Watakatifu wa Ugiriki
Krispo wa Korintho

Krispo wa Korintho alikuwa Myahudi wa Korintho (Ugiriki) katika karne ya 1. 

Matendo ya Mitume (18:8) kinamtaja kati ya wale waliomsikiliza kwa imani Mtume Paulo alipohubiri katika sinagogi la mji huo mwaka 50 hivi. Paulo mwenyewe alimbatiza (1Kor 1:14). Kwa kuwa alikuwa mkuu wa sinagogi hilo, alivuta wengi katika Ukristo, ila ilimbidi aache uongozi. Hata hivyo aliyemrithi, Sosthene, akawa mwanafunzi wa Paulo vilevile.

Inasimuliwa kwamba baadaye akawa askofu wa Kalsedonia (leo nchini Uturuki) na hatimaye aliuawa kwa sababu ya imani yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi 

Watu wa Biblia
Waliofariki karne ya 1
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ugiriki
Gayo wa Korintho

Gayo wa Korintho alikuwa Mkristo wa mji huo wa Ugiriki katika karne ya 1. 

Mtume Paulo mwenyewe alimbatiza (1Kor 1:14) akawa mgeni wake miaka 57-58 (Rom 16:23). 

Jina hilo linapatikana katika madondoo mengine ya Agano Jipya lakini hakuna hakika kama linahusu mtu huyohuyo.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Oktoba.

Tanbihi 

Watu wa Biblia
Waliofariki karne ya 1
Watakatifu wa Ugiriki
Jimmy Butler

Jimmy Butler (alizaliwa 14 Septemba 1989) ni mchezaji wa mpira wa kikapu kutokea Marekani anayeichezea timu ya Miami Heat katika Chama cha taifa cha mpira wa kikapu (NBA). 

Baada ya kuichezea timu ya Chuo cha Tyler Junior, alihamia kwenda Chuo Kikuu cha Marquette. Alichaguliwa kama chaguo la 30 kwenye machaguzi ya wachezaji wa mpira wa kikapu na Chama cha taifa cha mpira wa kikapu(NBA) mnamo mwaka 2011 katika timu ya Chicago Bulls.

Butler amefanikiwa kuteuliwa mara nne katika timu ya mastaa Marekani. Mwaka 2015, alishinda tuzo ya Chama cha taifa cha mpira wa kikapu (NBA) kama mchezaji bora wa mwaka.

waliozaliwa 1989
watu walio hai
Wachezaji wa Marekani
Serge Ibaka

Serge Ibaka (alizaliwa 18 Septemba 1989) ni mchezaji wa mpira wa kikapu anayeichezea timu ya Toronto Raptors katika Chama cha taifa cha mpira wa kikapu (NBA). 

Ibaka alichaguliwa katika timu ya Oklohama City Thunder kama chaguo la 24 mnamo mwaka 2008. Amefanikiwa kuteuliwa katika timu ya kwanza ya mastaa wakabaji bora Marekani kwa mara tatu na pia alishinda mara mbili kama mchezaji mzuiaji bora. Ijapokua, Ibaka amezaliwa katika nchi ya Jamuhuri ya Kongo lakini huichezea timu ya mpira wa kikapu ya Hispania kwenye mashindano ya kimataifa

waliozaliwa 1989
watu walio hai
Wachezaji wa Marekani
Hashim Thabit Manka

Hasheem Thabeet (jina kamili: Hashim Thabit Manka; alizaliwa Dar es Salaam, 16 Februari 1987) ni mchezaji wa mpira wa kikapu kutokea Tanzania anayeichezea timu ya Fort Wayne Mad Ants katika Chama cha taifa cha mpira wa kikapu (NBA) ligi G. Alichaguliwa kama chaguo la pili baada ya kutofanya vizuri

Maisha  ya awali
Hashim Thabit  alianza kucheza kwa kujitolea mpira wa kikapu akiwa na miaka 15, alipochukuliwa  kutoka Tanzania  Hasheem alikuwa akizungumza kiswahili fasaha Swahilialiongea kimombo  kiasi . 
Aliendelea kuchezea  timu yake ya shule ya upili ya Cypress Christian School in Houston, Texas  baada ya kuhitimu mwaka  2006.

Chuo
Akiwa mwanafunzi mpya katika chuo  cha Connecticut Huskies  aliweza  kufikia wastani wa alama 6.2  na alama za kuzuia 3.8  kwenye  mchezo mmoja .   Tarehe 3 Desemba mwaka 2006,Hashim  aliweka rekodi ya kuzuia kwenye mchezo mmoja kwa kufikisha point 10 akiwa na timu yake ya UConn na mchezaji mwenzie  Jerome Dyson.

2007-08
Alipokuwa mwanafunzi wa mwaka wa pili chuoni ,aliweza kufikisha wastani  alama 10.5, na   alama 7.9 kwa mipira ya kurudisha na alama 4.5 za kuzuia katika msimu mmoja.
 Tarehe  5 Januari 2008, aliendelea kufanya vizuri na timu yake ya Huskies kwa kufikisha kuzuia mara  10 kwenye mchezo waliopoteza kwa alama' 73–67  katika  University of Notre Dame.Hashim alipewa tuzo ya mchezaji  bora anayechezea nafasi ya kuzuia   wa mashariki,  kwenye timu ya pili  ya  wakubwa ya mashariki

2008-09
Akiwa  bado ana umri mdogo   ,Hashim alionekana  kitaifa  baada ya kufikisha wastani wa  alama 13.6 na alama 10.8 ya mipira ya kurudisha.Alianza kujikita zaidi kwenye mchezo huo triple-double akilipocheza  dhidi ya 
Providence College  tarehe 31 Januari Mwaka 2009  akipata alama 15  na 11 mipira ya kurudisha  na  kuzuia mara 10 
 Alizuia mara 152 msimu mzima. Alitajwa kuwa mchezaji bora wa kuzuia mashariki ya  wakubwa Big East Player of the Year with Pitt's DeJuan Blair..Hashim alitajwa kuwa mchezaji wa timu ya pili kitaifa ya mchezaji bora wa  kuzuia   kitaifa.
Hashim alipita  alama 1000 dhidi ya Purdue alikuwa mcheza wa tatu wa UConn kufikia rekodi kwenye msimu huo (Jerome Dyson na A. J. Price    ndio wachezaji wengine walioweza kufikia hiyo rekodi).Hashim aliisaidia timu yake ya UConn kwa mara ya kwanza kufika kwenye finali za t Final Four mwaka 2004
Akiwa mwaka  mwaka wake wa mwisho  chuo, Hashim  alichaguliwa na chama kinachosimamia ligi ya mpira wa kikapu kitaifa  cha NBA  kama mmoja ya wa chezaji wanaoruhusiwa kuchezea ligi hiyo

Kazi
Hasheem alichezea timu ya chuo cha UConn kabla ya kuchaguliwa kama chaguo la pili mwaka 2009 katika timu ya Memphis Grizzlies.

Urefu wake ni mita 2.21.

Tanbihi

waliozaliwa 1987
watu walio hai
Wanamichezo wa Tanzania
1Lib1Ref2020 Tanzania
Pascal Siakam

Pascal Siakam (alizaliwa 2 Aprili 1994) ni mchezaji wa mpira wa kikapu anayeichezea timu ya Toronto Raptors katika Chama cha taifa cha mpira wa kikapu (NBA). 

Alichezea timu ya mpira wa kikapu ya Chuo cha New Mexico State Aggies. Siakam alivhaguliwa na timu ya Toronto Raptors kama chaguo la 27 katika machaguzi ya wachezaji ya Chama cha taifa cha mpira wa kikapu(NBA).
Draymond alifanikiwa kushinda mara moja na timu ya Toronto Raptors tuzo ya timu bora ya Chama cha taifa cha mpira wa kikapu(NBA) mwaka, pia kupewa tuzo ya mchezaji aliyejitahidi zaidi kwenye msimu huo.

waliozaliwa 1994
watu walio hai
Wachezaji wa Marekani
Damian Lillard

Damian Lillard (alizaliwa 15 Julai 1990) ni mchezaji wa mpira wa kikapu kutokea Marekani anayeichezea timu ya Portland Trail Blazers katika Chama cha taifa cha mpira wa kikapu (NBA). 

Baada ya kuichezea timu ya Weber State Wildcats. Alichaguliwa kama chaguo la 12 kwenye machaguzi ya wachezaji wa mpira wa kikapu na Chama cha taifa cha mpira wa kikapu(NBA) mnamo mwaka 2012 katika timu ya Portland Trail Blazers.

Lillard amefanikiwa kuteuliwa mara nne katika timu ya mastaa Marekani.

waliozaliwa 1990
watu walio hai
Wachezaji wa Marekani
Sarmata wa Thebe

Sarmata wa Thebe (alifariki karne ya 4) alikuwa mwanafunzi wa Antoni Mkuu jangwani, halafu abati sehemu za Thebe (Misri) hadi alipouawa na Waarabu.

Anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi tangu zamani sana kama mtakatifu mfiadini. 

Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 11 Oktoba kila mwaka.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Mababu wa jangwani

Tanbihi

Waliofariki karne ya 4
Wamonaki
Wakaapweke
Mababu wa jangwani
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Martiniani, Saturiani na wenzao

Martiniani, Saturiani na wenzao wawili walikuwa wote ndugu; ni kati ya wafiadini wa Kanisa Katoliki waliouawa kikatili sana na Wavandali katika karne ya 5, wakati wa utawala wa mfalme Genseriki aliyekuwa Mwario.

Wote waliongokea Ukristo kwa njia ya Masima bikira, mtumwa mwenzao. 

Baada ya kutoroka, walijiunga na monasteri huko Thabraca, lakini walikamatwa na kuuzwa tena.

Huko walikopelekwa (Caprapicta) walivuta wengi katika Ukristo wa Kikatoliki, jambo lililosababisha chuki ya Waario hadi wakauawa pengine pamoja na wenzao 361, wakiwemo Saturnini, Nerei na Serea.

Habari zao zimeandikwa na askofu Vikta wa Vita.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 450
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Algeria
Masima bikira

Masima bikira (alifariki baada ya 484) ni kati ya wafiadini wa Kanisa Katoliki waliodhulumiwa kikatili sana na Wavandali katika karne ya 5, wakati wa utawala wa mfalme Genseriki aliyekuwa Mwario.

Akiwa mtumwa, aliwavutia katika Ukristo watumwa wenzake wanne, wote ndugu: Martiniani, Saturiani na wenzao. 

Baada ya kutoroka, walijiunga na monasteri huko Thabraca, lakini walikamatwa na kuuzwa tena.

Wanaume walikopelekwa (Caprapicta) walivuta wengi katika Ukristo wa Kikatoliki, jambo lililosababisha chuki ya Waario hadi wakauawa.

Kumbe Masima aliachiliwa akawa abesi hadi kifo chake.

Habari zao zimeandikwa na askofu Vikta wa Vita.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 5
Mabikira
Watakatifu wa Algeria
Henry Sylvester-Williams

Henry Sylvester Williams (24 Machi 1867– 26 Machi 1911) alikuwa mwanasheria, diwani na mwandishi nchini Trinidad na Tobago. Alihusika katika kuhamasisha Muungano wa Afrika.

Maisha yake 
Alizaliwa Arouca, Trinidad na alikwenda nchini Marekani kujifunza ualimu.

Marejeo 
 Imanuel Geiss, The Pan-African Movement: A History of Pan-Africanism in America, Europe and Africa, London: Methuen, 1974.
 James R. Hooker, Henry Sylvester Williams: Imperial Pan-Africanist, London: Rex Collings, 1975, 135 pp.
 Owen C. Mathurin, Henry Sylvester Williams and the Origins of the Pan-African Movement, 1869–1911 (Contributions in Afro-American & African Studies), Greenwood Press, 1976, 224 pp.
 Marika Sherwood, Origins of Pan-Africanism: Henry Sylvester Williams, Africa, and the African Diaspora, London: Routledge, ISBN 978-0-415-87959-0, 354 pp.
 Eichhorn N. (2019) "Henry Sylvester Williams’s Black Atlantic." In Atlantic History in the Nineteenth Century. Palgrave Macmillan

Wanaharakati wa Trinidad na Tobago
Muungano wa Afrika
Rubela

Rubela (inajulikana pia kama surua ya Kijerumani au surua ya siku tatu)  ni maambukizi yanayosababishwa na virusi vya rubela. Ugonjwa huu mara nyingi si mkali na nusu ya watu hawajitambui kuwa ni wagonjwa. 

Upele unaweza kuanza karibu wiki mbili baada ya kushambuliwa na hivyo virusi na hudumu kwa siku tatu. Kawaida huanza kwenye uso na kuenea kwa mwili wote. Upele si mkali kama ule wa ukambi na wakati mwingine huwa mkali. Homa, maumivu ya koo, na uchovu huweza pia kutokea. Maumivu ya viungo kwa watu wazima ni kawaida. Dalili nyingine ni pamoja na za kutokwa na damu, uvimbe wa pumbu, na kuvimba kwa mishipa. Kuambukizwa mwanzoni mwa ujauzito kunaweza kusababisha mtoto kuzaliwa na ugonjwa huu au kuharibika mimba. 

Rubela kawaida huenea kupitia hewani kwa kikohozi cha watu ambao wameambukizwa. Watu wanaambukiza wiki kabla na baada ya kuonekana kwa upele. Watoto wanaweza kueneza virusi kwa zaidi ya mwaka. Wanadamu tu ndio wanaoambukizwa. Wadudu hawaenezi ugonjwa. Watu wanapopona hawaambukizwi tena. Upimaji unapatikana ambao unaweza kudhibitisha kinga. Utambuzi unathibitishwa kwa kupata virusi kwenye damu, koo, au mkojo.

Rubela inaweza kuepukwa kwa kutumia chanjo ya rubella iliyo na kipimo kizuri cha kinga zaidi ya asilimia 95. Mara nyingi hupewa pamoja na chanjo ya ukambi na matumbwitumbwi. Wakati baadhi ya watu, lakini idadi ya watu chini ya asilimia 80, wamepatiwa chanjo, wanawake wengi wanaweza kufikia umri wa kuzaa na bila kuwa na kinga kutokana na chanjo au baada ya kuambukizwa. Ikitokea wakaambukizwa hakuna matibabu maalum.

Maambukizi ya rubela ni kawaida katika maeneo mengi ya ulimwengu. Kila mwaka takriban kesi 100,000 za ugonjwa huu hujitokea. Viwango vya magonjwa vimepungua katika maeneo mengi yakiwa ni pamoja na Amerika kwa sababu ya chanjo. Kuna juhudi zinazoendelea kumaliza ugonjwa huu ulimwenguni. 

Jina "rubella" ni la Kilatini na linamaanisha nyekundu nyekundu. Ilielezewa kwanza kama ugonjwa tofauti na waganga wa Ujerumani mnamo 1814 na kusababisha jina la surua ya Kijerumani. --> It was first described as a separate disease by German physicians in 1814 resulting in the name German measles.

Marejeo

Maradhi ya kuambukiza
Visiwa Vipya vya Siberia

Visiwa Vipya vya Siberia (kwa Kirusi: Новосиби́рские Oстрова Novosibirskiye Ostrova) ni funguvisiwa la Bahari Aktiki katika kaskazini ya Urusi. Viko upande wa kaskazini wa pwani ya Siberia kati ya Bahari ya Laptev na Bahari ya Siberia Mashariki.

Jiografia 

Ni visiwa vikubwa 13 pamoja na idadi kubwa ya visiwa vidogo ambavyo kwa jumla vina eneo la nchi kavu ya Km² 29,000. Kikubwa zaidi ni kisiwa cha Kotelny chenye eneo la km2 11,700. Visiwa vyote hufununikwa na theluji na barafu. Hakuna wanadamu wanaoshi huko.

Mifupa ya viboko, vifaru na mamothi inapatikana, ikionyesha kwamba zamani tabianchi ilikuwa tofauti.

Marejeo

Kusoma zaidi 
 Taasisi ya Alfred Wegner (AWI) Machapisho, Berichte zur Polar- und Meeresforschung (Ripoti juu ya utafiti wa polar na baharini) - bure, ripoti za utafiti zilizopakuliwa juu ya kibaolojia, jiografia, jiografia, hydrology, paleontology, paleoclimatology, fauna, mimea, mchanga, soolojia, na kadhalika Visiwa vya New Siberian, Bahari ya Laptev, na sehemu zingine za Arctic Circle. 
 Andreev, AA, na DM Peteet, 1999, Hali ya Hewa na Lishe ya Mammoths katika Arctic ya Siberia ya Mashariki.  Mafupi ya Sayansi (Agosti 1999). Taasisi ya Goddard ya Mafunzo ya Nafasi, New York, New York. Ilitembelea Julai 12, 2008. 
 Babinski, ET, nd, Mti wa Plum Frozen Ninety mrefu. uchunguzi wa ripoti ya mti wa ploss wa mita 90 ukipatikana katika Kisiwa cha Great Lyakhovsky cha Visiwa vipya vya Siberian. 
 Basilyan, A., na PA Nikolskiy, 2002, Amana za Quaternary za Kisiwa kipya cha Siberia (Arctic ya Urusi). 32th Arctic Warsha ya Usanifu wa Kikaratasi, Machi 14-16, 2002, INSTAAR, Chuo Kikuu cha Colorado huko Boulder. 
 Espinoza, EO, na M.J. Mann, 1993, Historia na umuhimu wa Mchoro wa Schreger katika tabia ya pembe za tembo.  Jarida la Taasisi ya Amerika ya Uhifadhi. vol. 32, hapana. 3, Kifungu cha 3, Uk.   241–248. 
 Kuznetsova, TV, LD Sulerzhitsky, Ch. Siegert, 2001, data mpya juu ya faini ya "Mammoth" ya Ardhi ya Laptev (Mashariki ya Arctic ya Siberia), faili la 142 la PDF, Ulimwengu wa Tembo - Kongamano la Kimataifa, Roma 2001. Consiglio Nazionale delle Ricerche, Centro di Studio na Quaternario e l'Evoluzione Ambientale, Università di Roma, Roma, Italia.

Viungo vya nje 
 New Siberian Islands      - picha za angani za visiwa hivi. 
 Mahali pa Nanosnyy

Visiwa vya Urusi
Wafiadini wa Voli

Wafiadini wa Voli (walifariki Voli, karibu na Karthago, leo nchini Tunisia, katika karne ya 3) walikuwa Wakristo waliouawa kwa ajili ya imani yao.

Augustino wa Hippo alitoa hotuba moja juu yao.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Tunisia
Varo na wenzake

Varo na wenzake (walifariki 307) walikuwa Wakristo wa Misri.

Varo alikuwa askari. Alipokwenda gerezani kutembelea wakaapweke 6 waliofungwa, alijiunga nao. Hatimaye wote waliteswa na kuuawa kwa ajili ya imani yao.

Majina ya wenzake hayajulikani. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 The Life of Holy Martyr Varus. Reprinted From Orthodox Life Vol. 44, No5 - October 1994
 Catholic saints: St. Varus
 The Cult of St. Varus
 St. Varus the Martyr 

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 307
Wakaapweke
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Bad Azz (rapper)

Jamarr Antonio Stamps (alijulikana zaidi kwa jina la kisanii kama Bad Azz; 27 Novemba 1975 – 11 Novemba 2019) alikuwa rapa wa Marekani na mwanachama wa kundi la Tha Dogg Pound Gangsta Crips, ambalo linajulikana pia  kama DPGC.

Maisha
Alizaliwa Hawaiian Gardens, California, California, Marekani akaanza kazi yake ya kurap kwenye tamasha za nyumbani na kujunga na kundi la LBC Crew. Baada ya kuwa na ubeti wa msanii mgeni kwenye wimbo wa Tupac "Krazy" mnamo 1996 alikuwa amejitayarisha kusainiwa kwa lebo ya kurekodi muziki iliyopendekezwa na Tupac, Makaveli Records. Baada ya kusainiwa kwa kifupi katika lebo ya Snoop Dogg ya Doggystyle Records, Bad Azz alifanya maonyesho kadhaa ya kigeni kabla ya kulimbukia lebo ya Priority Records mnamo 1998 na albamu ya Word on tha Streets.

Mnamo mwaka wa 2001, alifuatilia na albamu ya Personal Business ambayo single ya "Wrong Idea" (iliyowasirikisha Snoop Dogg, Kokane, na Lil '½ Dead) ilifikia #75 kwenye chati ya Hot R&B/Hip-Hop Songs.

Mnamo mwaka wa 2009, aliachia albamu akiwa Bizzy Bone, "Thug Pound." Katika msimu wa majira ya joto wa 2010, aliangusha single mpya ya For As Long As I Can. Mnamo Machi 2013 Bad Azz alipigana na binamu wa Snoop Dogg, Ray J, Bad Azz alisema ilikua ni kulipiza kisasi kwa kupigwa na Suge Knight na msafara wake muongo mmoja uliopita.

Mnamo mwaka wa 2011, alitokea kwenye albamu ambayo haikuzingatiwa kama albamu ya Haven't You Heard?(We Givin' Something Bacc To Tha Street) ambayo ilitolewa na lebo za Death Row Records na WideAwake mnamo Februari 8, 2011.

Mnamo mwaka 2014, Bad Azz aliachia video ya muziki ya wimbo uliopewa jina la "Baby Wut'z Up", akishirikiana na Turf Talk, alitangaza jina la albamu mpya The Nu Adventures of Bad Azz, ambayo ilitolewa mnamo 2018.

Mnamo Novemba 11, 2019, msanii Daz Dillinger alithibitisha kwenye media za kijamii kuwa Bad Azz alikuwa amefariki akiwa na umri wa miaka 43.

Diskografia
Studio albums
Word on tha Streets (1998)
Personal Business (2001)
Money Run (2003)
Executive Decision (2003)
The Nu Adventures of Bad Azz (2018)
Albamu za ushirikishi
Thug Pound akiwa na Bizzy Bone (2009)
Haven't U Heard... akiwa na LBC Crew (2011)

Wanamuziki wa Marekani
Paul Robeson

Paul Robeson (Princeton, New Jersey, 9 Aprili 1898 –  Philadelphia, Pennsylvania, 23 Januari 1976) alikuwa mwandishi, mwimbaji, mwanariadha, mwigizaji na mwanaharakati wa haki za watu weusi nchini Marekani.

Marejeo 
 Boyle, S. T., & Bunie, A. (2005). Paul Robeson: The years of promise and achievement. Univ of Massachusetts Press.
 Beeching, B. J. (2002). Paul Robeson and the black press: The 1950 passport controversy. The Journal of African American History, 87(3), 339-354.
 Perucci, T. (2012). Paul Robeson and the Cold War Performance Complex: Race, Madness, Activism. University of Michigan Press.
 MacDowell, L. S. (2003). Paul Robeson in Canada: A border story. Labour/Le Travail, 51, 177-221.
 Harrison, C. K., & Lampman, B. (2001). The image of Paul Robeson: Role model for the student and athlete. Rethinking History, 5(1), 117-130.

Muungano wa Afrika
Waandishi wa Marekani
Matumbwitumbwi

Matumbwitumbwi (kwa Kiingereza: "mumps") ni ugonjwa unaotokana na virusi ambao unapata binadamu tu. 

Dalili za kawaida zaidi ni homa, maumivu ya kichwa, harufu mbaya na uvimbe katika tezi na mapumbu. 

Kuna chanjo dhidi ya surua, matumbwitumbwi na rubela.

Jina la ugonjwa huo kwa Kiswahili limetokana na matumbwitumbwi (au matubwitubwi au machubwichubwi) ambayo ni uji wenye vibonge vidogovidogo vya unga. 

Maradhi ya kuambukiza
Agatoni mkaapweke

Agatoni mkaapweke (karne ya 4) alikuwa mfuasi wa Antoni Mkuu anayehesabiwa na Kanisa kuwa baba wa umonaki, ingawa kihistoria si wa kwanza kushika mtindo huo wa maisha katika Ukristo.

Anaheshimiwa tangu zamani sana kama mtakatifu. 

Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 21 Oktoba kila mwaka.

Vyanzo kwa Kiswahili
 Misemo ya Mababa wa Jangwani (Apophthegmata Patrum) – tafsiri ya W. Ngowi, O.F.M.Cap. – ed. Salvatorianum – Morogoro 2000 –ISBN 0-264-66350-0

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Mababu wa jangwani

Wamonaki
Wakaapweke
Mababu wa jangwani
Watakatifu wa Misri
Apolo wa Bawit

Apolo wa Bawit (316 - 395) alikuwa mmonaki wa Misri ambaye, baada ya kuishi miaka 40 upwekeni katika jangwa la Thebe, aliacha hali hiyo ili kumpinga Kaisari Juliani Mwasi, akawa abati wa wamonaki 500 karibu na Hermopilis.

Anaheshimiwa tangu zamani sana kama mtakatifu. 

Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 22 Oktoba kila mwaka.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Mababu wa jangwani

Tanbihi

Wamonaki
Wakaapweke
Mababu wa jangwani
Watakatifu wa Misri
Kordilera ya Amerika

Kordilera ya Amerika ni mlolongo wa safu za milima kunjamano unaopita katika Amerika Kaskazini hadi Amerika Kusini upande wa magharibi kufuatana na pwani ya Bahari Pasifiki. Unaendelea hadi Antaktiki ya magharibi. Kordilera ("cordillera") ni jina la Kihispania inayomaanisha safu ya milima. 

Kaskazini mfumo huo wa milima unaanzia Alaska kaskazini hadi kusini, mlolongo huu wa mwingiliano unaoingiliana na safu sambamba huanza huko Alaska unapita Yukon na British Columbia na kuendelea katika safu za Rocky Mountains.   

Huko Mexico milima ya kordilera inaendelea kupitia Sierra Madre ya Mashariki na Sierra Madre ya Mashariki, pamoja na milima ya rasi ya Baja California. 

Kusini mwa Meksiko milima ya kordilera inaendelea katika Amerika ya Kati, yaani huko Guatemala, Honduras, Nicaragua, Costa Rica na Panama.  

Kuanzia huko inaendelea upande wa kusini kama Milima ya Andes ya Amerika Kusini.  

Katika nchi za Kolombia, Venezuela, Ekuador, Peru, Bolivia, Argentina, na Chile Andes inaendelea kama mfumo wa safu zinazoenea kandokando hadi ncha ya Amerika Kusini huko Tierra del Fuego.  

Mfumo huo unaendelea chini ya bahari ya Kusini hadi kuonekana tena kwenye milima ya Grahamland kwenye Rasi ya Antaktiki.

Tanbihi

Milima ya Antaktiki
Milima ya Amerika Kusini
Milima ya Amerika ya Kaskazini
Rogasyani wa Karthago

Rogasyani wa Karthago (kwa Kilatini: Rogatianus; 256 hivi) alikuwa padri wa Karthago (leo nchini Tunisia) ambaye aliachiwa na askofu Sipriani mfiadini jukumu la kusimamia jimbo wakati wa dhuluma ya kaisari Decius. 

Baadaye aliteswa na kufungwa kwa imani yake pamoja na Felichisimi.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 256
Mapadri
Watakatifu wa Tunisia
Felichisimi

Felichisimi wa Karthago (kwa Kilatini: Felicissimus; 256 hivi) alikuwa Mkristo wa Karthago (leo nchini Tunisia) ambaye aliteswa na kufungwa kwa imani yake pamoja na padri Rogasyani wa Karthago.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 256
Watakatifu wa Tunisia
Felisiani wa Karthago

Felisiani wa Karthago (kwa Kilatini: Felicianus; alifia dini katika karne ya 3) alikuwa Mkristo wa Karthago (leo nchini Tunisia) ambaye aliuawa kwa imani yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 3
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Tunisia
Eutropia wa Aleksandria

Eutropia wa Aleksandria (alifia dini 250 hivi) alikuwa mwanamke wa mji huo (nchini Misri) ambaye aliuawa kikatili wakati wa dhuluma ya kaisari Decius. Inasemekana alikatwa kichwa.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Oktoba.

Inawezekana kuwa ni yuleyule anayeheshimiwa siku hiyohiyo kwa jina la Eutropia wa Afrika Kaskazini.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 250
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Epimako wa Pelusi

Epimako wa Pelusi (223 hivi - 250 hivi) alikuwa kijana Mkristo wa mji huo wa Misri ambaye wakati wa dhuluma ya kaisari Decius alijitosa kupindua altari ya Kipagani ambapo Wakristo walikuwa wanalazimishwa kutoa sadaka kinyume cha imani yao. 

Kwa hiyo aliteswa na kukatwa kichwa huko Aleksandria.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 31 Oktoba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 223
Waliofariki 250
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Felisi wa Toniza

Felisi wa Toniza (alifariki katika mji huo, leo La Calle nchini Tunisia, katika karne ya 3) alikuwa Mkristo wa Numidia aliyeuawa kwa ajili ya imani yake.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na wengineo kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 6 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 3
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Tunisia
Mena wa Misri

Mena wa Misri (pia: Menna, Menas, Minas, Mina; Nikiou, 285-309 hivi) alikuwa askari Mkristo aliyeuawa kwa ajili ya imani yake karibu na ziwa Maryut.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Novemba.

Jinsi alivyoheshimika kutokana na miujiza iliyofanyika kwenye kaburi lake, juu yake umeanzishwa mji (Karm Abu Mina) ulioorodheshwa na UNESCO kama urithi wa dunia.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Weitzmann, Kurt, ed., Age of spirituality: late antique and early Christian art, third to seventh century, pp. 573–578, 1979, Metropolitan Museum of Art, New York, ISBN 9780870991790

Viungo vya nje

The official website of St. Mina Monastery in Maruit
Martyr Minas
Ivory Pyxis with St. Mina, the British Museum 
"Martyr Menas of Egypt", Orthodox Church in America

Waliozaliwa 285
Waliofariki 309
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Arkadi, Paskasi na wenzao

Arkadi, Paskasi na wenzao Probo, Eutikiani na Paulilo (karibu wote walifariki Afrika Kaskazini, 437) ni kati ya waumini wa Kanisa Katoliki walioteswa kikatili sana na Wavandali katika karne ya 5, wakati wa utawala wa mfalme Genseriki aliyekuwa Mwario. 

Wazaliwa wa Hispania, walikuwa askari wa mfalme huyo, Paskasi na Eutikiani walikuwa ndugu na Paulilo alikuwa mdogo wao.

Walipokataa kujiunga na Uario, walifilisishwa, walipelekwa uhamishoni, waliteswa na hatimaye kuuawa, isipokuwa mtoto Paulilo alifanywa mtumwa. 

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 13 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 437
Wafiadini Wakristo
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Hispania
Fidensyani, Valeriana, Viktorya na wenzao

Fidensyani, Valeriana, Viktorya na wenzao kumi na saba ni wafiadini wa Hippo waliosifiwa na Augustino wa Hippo. 

Fidensiani alikuwa askofu.

Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 15 Novemba.

Inawezekana watakatifu Fidensyani, Sekundo, Variko na wenzao wanaoheshimiwa siku hiyohiyo na watakatifu Bariko, Donati, Honorati, Januari, Marko, Paulo, Rufino, Valeri, Vikta, Vitalis na Yusto wanaoadhimishwa kesho yake, si wa kundi lingine.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Algeria
ISO 3166-2:KE

ISO 3166-2:KE ni mchakato wa uingiaji wa nchi ya Kenya katika ISO 3166-1, sehemu ya kiwango cha ISO 3166 kilichochapishwa na Shirika la Kimataifa la Usanifishaji (ISO), ambacho kinafafanua kanuni kwa majina ya wilaya (kwa mfano, majimbo au mataifa) ya nchi zote zilizojumuishwa kwenye ISO 3166-1

Kwa sasa nchini Kenya, kanuni za ISO 3166-2 zimeelezwa kwa kaunti 47.

Kila kanuni iko na sehemu mbili, zilizotengwa na kistariungio (-). Sehemu ya kwanza ni KE, kanuni ya ISO 3166-1 alpha-2 ya Kenya. Sehemu ya pili iko na nambari tatu.

Kanuni za sasa 
Majina ya wilaya kama yalivyoorodheshwa  kwenye kanuni za ISO 3166-2 na ISO 3166 Maintenance Agency (ISO 3166/MA)

Kanuni za ISO 639-1 hutumiwa kuwakilisha wilaya kwa Lugha rasmi za:

 (en): Kiingereza
 (sw): Kiswahili

Kaunti 
Bonyeza kitufe kilicho kwenye kichwa cha jedwali ili kupanga mfuatano wa kila safu.

Mabadiliko 
Mabadiliko yafuatayo ya uingiaji wa nchi ya Kenya katika ISO yametangazwa na ISO 3166 / MA tangu uchapishaji wa kwanza wa ISO 3166-2 mwaka wa 1998. ISO iliwacha kutoa jarida hizo mnamo 2013.

Kanuni za awali 
Kabla ya mwaka wa 2014, kanuni za ISO 3166-2 zimedumishwa kwa Mikoa 8 ya awali ya Kenya.

Bonyeza kitufe kilicho kwenye kichwa cha jedwali ili kupanga mfuatano wa kila safu.

Tazama pia 
 Subdivisions of Kenya
 FIPS region codes of Kenya

Virejeshi 
"Statoid Newsletter January 2008"". Statoids.com.

Viungo vya nje 
ISO Online Browsing Platform: KE
Provinces of Kenya Statoids.com
Fausto wa Aleksandria

Fausto wa Aleksandria (alifariki 304 hivi) alikuwa shemasi wa mji huo tangu katikati ya karne ya 3 hadi mwanzo wa karne ya 4.

Wakati wa dhuluma ya kaisari Valerian alipelekwa uhamishoni Libya pamoja na askofu Dionisi na mashemasi wenzake Eusebi na Keremone.

Baada ya kurudi Misri hao mashemasi watatu waliishi bila makao maalumu.

Wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian alikatwa kichwa.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 304
Mashemasi
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Esiki, Pakomi na Theodori

Esiki, Pakomi na Theodori (walifia dini 25 Novemba 311) walikuwa maaskofu nchini Misri. 

Waliuawa kwa upanga pamoja na Patriarki Petro I wa Aleksandria.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe ya kifo chao.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 311
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Misri
Wakopti
Papiniani wa Vita

Papiniani wa Vita (alifariki 435 hivi) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki katika mji wa Vita (leo nchini Tunisia).

Alifariki pamoja na askofu Mansueti wa Urusi kwa kuchomwa mwili mzima kwa vyuma vya moto katika dhuluma ya Genseriki, mfalme wa Wavandali.

Habari zake zimeandikwa na askofu Vikta wa Vita.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 435
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Tunisia
Mansueti wa Urusi

Mansueti wa Urusi (alifariki 435 hivi) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki katika mji wa Urusi (leo nchini Tunisia).

Alifariki pamoja na askofu Papiniani wa Vita kwa kuchomwa mwili mzima kwa vyuma vya moto katika dhuluma ya Genseriki, mfalme wa Wavandali.

Habari zake zimeandikwa na askofu Vikta wa Vita.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 435
Maaskofu Wakatoliki
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Tunisia
Urbani wa Jerba

Urbani wa Jerba (alifariki baada ya 453) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki katika mji wa Jerba (leo nchini Tunisia).

Alipelekwa uhamishoni katika dhuluma ya Genseriki, mfalme wa Wavandali.

Habari zake zimeandikwa na askofu Vikta wa Vita.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 5
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Tunisia
Kresenti wa Bizasi

(alifariki baada ya 453) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki katika mji wa Bizasi (Afrika Kaskazini).

Alipelekwa uhamishoni katika dhuluma ya Genseriki, mfalme wa Wavandali.

Habari zake zimeandikwa na askofu Vikta wa Vita.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 5
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Tunisia
Habetdeus wa Teudali

(alifariki baada ya 453) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki katika mji wa Teudali (leo Henchir-Aoudam nchini Tunisia).

Alipelekwa uhamishoni katika dhuluma ya Genseriki, mfalme wa Wavandali.

Habari zake zimeandikwa na askofu Vikta wa Vita.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 5
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Tunisia