LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Anja Marais

Anja Marais (alizaliwa 1974) ni mchongaji wa nchini Afrika Kusini na msanii wa taaluma nyingi. Aliishi nchini Japani, Korea, Urusi na Florida na kukamilisha maonyesho ya peke yake na ya kikundi huko Asia, Ulaya na Marekani.

Wasifu 
Anja Marais alizaliwa mwaka 1974 Sabie, Mpumalanga, Afrika Kusini. Alisoma katika Chuo Kikuu cha Pretoria ambapo alisomea sanaa ya maono na kuhitimu  kutoka Chuo Kikuu cha Afrika Kusini huko Pretoria mnamo 1998.  Baada ya kuhitimu, alihamia Florida ambapo alikua mpokeaji wa Ruzuku ya wasanii binafsi wa Florida na alichaguliwa kama mshiriki wa warsha ya Creative Capitol Professional na Idara ya Florida ya Masuala ya Utamaduni. Kazi yake imeonekana katika Sanaa ya Amerika, Artnews na Jarida la Kimataifa la Florida .

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Watu walio hai
Waliozaliwa 1974
Cecil Michaelis

Maximilian Gustav Alfred Cecil Michaelis (alizaliwa Cabourg, Ufaransa 19 Agosti 1913 - alifariki Aix-en-Provence 3 Mei 1997), alikuwa msanii ambaye pia alifanya mazoezi ya kioo na kauri, na mfadhili ambaye alihimiza ufundi na kubuni. Alikuwa mwana wa pekee wa Sir Max Michaelis, ralord wa Afrika Kusini.

Maisha ya awali na elimu 
Cecil Michaelis alizaliwa huko Cabourg, Ufaransa, mnamo 1913, mtoto wa Sir Max Michaelis, raia wa Uingereza, aliyeishi  nchini Afrika Kusini, na Lady Lillian Elizabeth Michaelis (1969, London) .  Alisoma katika Shule ya uchoraji na Sanaa ya Ruskin huko Oxford, na kisha akahamia Paris ambako alisoma chini ya Henri Dimier na Othon Friesz, na alishauriwa na Georges Rouault na André Derain .

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni]
Waliofariki 1997
Waliozaliwa 1913
Ivan Mitford-Barberton

Ivan Mitford-Barberton (1896-1976) alikuwa mchongaji,  mwandishi na mtangazaji.

Maisha ya awali na elimu 
Mitford-Barberton alizaliwa huko Somerset Mashariki, Afrika Kusini, mwaka 1896. Bibi yake alikuwa mwanasayansi wa asili, Mary Elizabeth Barber . Alisoma  katika Chuo cha St. Andrew, Grahamstown . Mnamo 1912 familia yake ilihamia nchini Kenya,  ambapo alikutana na masomo ya Kiafrika na Kiarabu ambayo baadaye yaliunda mada muhimu katika kazi yake.  Kuanzia 1915 hadi 1918 alifanya kazi kama kama mwanajeshi Afrika Mashariki. Kuanzia 1919 hadi 1922 alisoma katika Shule ya Sanaa ya Grahamstown,  na kutoka 1923 katika Chuo cha Sanaa cha Royal huko London, chini ya Henry Moore na Derwent Wood . Alirudi Kenya mwaka 1927 na kuanzisha studio huko. Mitford-Barberton alikuwa mwanachama hai wa Jumuiya ya Sanaa ya Afrika Kusini na alifundisha sanaa katika Shule ya Sanaa ya Michaelis huko Cape Town .

Marejeo

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Waliofariki 1976
Waliozaliwa 1896

Viungo vya nje 

 Extracts from an article on the BARBERs of Barberton written by Ivan MITFORD-BARBERTON  
 Ivan Graham MITFORD-BARBERTON
Zelda Nolte

Zelda Nolte (1929-2003) alikuwa mchongaji sanamu na mtengenezaji na mchapishaji wa mbao wa nchini Afrika Kusini mwenye asili ya Uingereza.

Elimu 
Zelda Nolte alisoma katika Kunstgewerbeschule Zürich chini ya ukurugenzi wa Johannes Itten, ambapo ilikuja kuwa Zürcher Hochschule der Künste, na uchongaji, katika Shule ya Sanaa ya Michaelis, Chuo Kikuu cha Cape Town  chini ya Profesa Lippy Lipshitz

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Wiki4uni
Wachongaji wa Afrika Kusini
Waliofariki 2003
Waliozaliwa 1929
Evan Penny

Evan Penny (alizaliwa 1953, Afrika Kusini ), kwa sasa anaishi na kufanya kazi huko  Toronto, Ontario, nchini Kanada. Mnamo 1978, Penny alihitimu kutoka Chuo cha Sanaa na Ubunifu cha Alberta na akapokea shahada ya kuhitimu katika uchongaji.

Maonyesho 

 2011: Evan Penny. Re Figured, Kunsthalle Tübingen, baadaye kwenye Makumbusho der Moderne Salzburg na Matunzio ya Sanaa ya Ontario, Toronto
 2012–2013: Lifelike, onyesho la kikundi lilianzia katika Kituo cha Sanaa cha Walker, kikisafiri hadi Makumbusho ya Sanaa ya New Orleans, Jumba la Makumbusho la Sanaa ya Kisasa, San Diego, na Makumbusho ya Sanaa ya Blanton huko Austin, Texas

Viungo vya nje 

 evanpenny.com
 Evan Penny katika Sperone Westwater
 Picha ya msanii ya Evan Penny na CastYourArt, 2012 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Waliozaliwa 1953
Watu walio hai
Johannes Phokela

Johannes Phokela (alizaliwa 1966  ) ni mchoraji na mchongaji sanamu wa  nchini Afrika Kusini.

Maisha ya nyuma 
Johannes Phokela alizaliwa Soweto, Afrika Kusini mwaka wa 1966 na kupata mafunzo chini ya Durant Sihlali . 

Phokela alipokuwa mtoto alishuhudia maasi ya Soweto na baadaye kutengeza kumbukumbu kuhusu tukio hilo,  ikiwa ni pamoja na sanamu ya Teboho MacDonald Mashinini iliyopo kwenye uwanja wa Shule ya Upili ya Morris Isaacson iliyozinduliwa mnamo 1 Mei 2010,  na sanamu kubwa  ya kitabu kilichokaa kinyume kabisa na shule.

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Watu walio hai
Waliozaliwa 1966
Jacobus Sieberhagen

Jaco Johannes Sieberhagen, (alizaliwa 25 Januari 1961) ni mchongaji wa nchini Afrika Kusini. Hutengeneza sanamu za watu na wanyama kwa kutumia mbao, chuma, na kioo. Takwimu zake za chuma karibu kila mara zinaonyeshwa kwa mtindo wa silhouette, kwa kutumia mbinu za kukata laser.  Mbao katika sanamu zake kawaida hupatikana na kukusanya mbao za driftwood. Anaelezea matukio anayounda kama "mandhari ya akili."

Elimu 
Sieberhagen alipata BA yake kutoka Chuo Kikuu cha Port Elizabeth mwaka mnamo 1981, BTh kutoka Chuo Kikuu cha Stellenbosch mwaka 1984, Leseni yake ya Theolojia kutoka Chuo Kikuu cha Stellenbosch mwaka 1985 na Diploma ya Usimamizi wa Kuchangisha fedha kutoka UNISA mwaka 1994. Pia alisomea uchongaji katika Chuo Kikuu cha Rhodes kuanzia 1987 hadi 1990.

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Watu walio hai
Waliozaliwa 1961
Benjamin Asante

Benjamin KD Asante ni mhandisi wa Ghana na mshauri wa kimataifa wa sekta ya gesi na mafuta.   Amehitimu Shule ya Mfantsipim na Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah . Yeye ni afisa mkuu mtendaji wa Kampuni ya Kitaifa ya Gesi ya Ghana .

Maisha ya mapema na elimu 
Benjamin Asante ni Asante-Akyem kutoka Juansa na alizaliwa Kumasi katika Mkoa wa Ashanti wa Ghana kwa Kwasi Aninakwa-Asante na Gladys Mensah. Amesoma shule za msingi za Bantama. Baada ya kufaulu mtihani wake wa kawaida wa kujiunga, alipokelewa katika Shule ya Mfantsipim huko Cape Coast, ambako alipata vyeti vyake vya GCE Ordinary Level na GCE Advanced Level katika sayansi.

Marejeo 

Watu walio hai
Watu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Pitika Ntuli

Pitika Ntuli (alizaliwa 1942, huko Springs, Gauteng ) ni mchongaji wa nchini Afrika Kusini, mshairi,  mwandishi, na msomi ambaye alitumia miaka 32 ya maisha yake uhamishoni nchini Swaziland na Uingereza.   Ana MFA kutoka taasisi ya Pratt huko New York na MA katika Uhusiano Ulinganifu wa Viwanda na Sosholojia ya Viwanda. Akiwa uhamishoni nchini Uingereza alifundisha katika Chuo cha Sanaa cha Camberwell, Chuo cha Sanaa na Usanifu cha Central Saint Martins, Chuo cha Uchapishaji cha London, Chuo Kikuu cha Middlesex na Chuo Kikuu cha East London . Tangu arejee Afrika Kusini amefundisha Wits na UKZN .

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Washairi wa Afrika Kusini
Watu walio hai
Waliozaliwa 1942
Lucas Sithole

Lucas Sithole (1931-1994) alikuwa mchongaji wa nchini Afrika Kusini anayejulikana sana kwa kazi yake katika miti ya kiasili, na pia sanamu zake za shaba na mawe.

Alizaliwa mnamo 15 Novemba 1931, huko Springs, Transvaal, Jamhuri ya Afrika Kusini ; alifariki mnamo 8 Mei 1994 huko Pongola Transvaal, Jamhuri ya Afrika Kusini. Mzaliwa wa baba Mzulu na mama Mswazi ; alikuwa ameoa, alikuwa na watoto saba. Aliishi Kwa-Thema, Springs, Transvaal, hadi mwaka 1981,  karibu na Pongola kwenye mpaka wa Swaziland / Msumbiji . Hakuwahi kusafiri nje ya mipaka ya Afrika Kusini, isipokuwa Lesotho, Namibia na Swaziland .

Taarifa zaidi 

 Lucas Sithole 1958 - 1979 na FF Haenggi - 
 African Arts Magazine, UCLA James S. Coleman African Studies Center, Los Angeles ("Lucas Sithole by FF Haenggi", Mapitio ya John Povey: August, 1980, Vol. 13, No. 4: 26-27+85) - ISSN 0001 -9933
 Picha za Mwanadamu - Sanaa na Wasanii Weusi wa Kisasa wa SA, 1992 (de Jager), uk. 120/124 - 
 SANAA YETU YA 4 JUU YA KUNS, 1993 (Marilyn Martin) uk. 178–185 - 
 Lucas Sithole 1931-1994 - Muhimu 1966-1993 (FF Haenggi) - 
 Biblia kamili kwenye http://www.sithole.com/Bibliography.htm
 Nyaraka 6 za Kielimu kuhusu Lucas SITHOLE zilizounganishwa kwenye tovuti ya kumbukumbu yake
 http://www.sithole.com/ (tovuti asili ya ukumbusho)
 https://art-archives-southafrica.com/lucas-sithole-updates (nyongeza kwa tovuti asilia ya ukumbusho)

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Waliofariki 1994
Waliozaliwa 1931
Sean Slemon

Sean Slemon (alizaliwa 1978 huko Cape Town,  Afrika Kusini) ni msanii wa Afrika Kusini ambaye anafanya kazi ya uchongaji, na uchapishaji . Anaishi na kufanya kazi huko  New York.

Slemon alihitimu kutoka Shule ya Sanaa ya Michaelis huko Cape Town mnamo 2001 na kumaliza shahada ya Uzamili ya Sanaa  katika chuo cha Pratt Institute, huko New York mnamo 2007.

Viungo vya nje 

 Murinik, Tracy. Maonyesho ya Michaelis 2001 (ArtTthrob)
 Sean Slemon: Katrina na Wilaya Tano (Miradi ya David Krut)
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Waliozaliwa 1978
Watu walio hai
Joseph Anokye

Joseph Anokye ni mhandisi wa geodetic  na meneja wa teknolojia kutoka Ghana . Amefanya kazi na mashirika mbalimbali, ikiwa ni pamoja na Utawala wa Kitaifa wa Anga nchini Marekani akiwa kama meneja wa huduma za mawasiliano. Yeye ni mwanachama wa New Patriotic Party na mkuu wa sasa wa Mamlaka ya Kitaifa ya Mawasiliano ya Ghana.

Maisha ya mapema na elimu 
Anokye amesoma Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah huko Kumasi na kupata Shahada ya uhandisi wa geodetic. Alihamia Marekani ambako alijiunga na Chuo Kikuu cha Chuo Kikuu cha Maryland na kupata Shahada ya Uzamili ya Utawala wa Biashara .

Marejeo 

Watu walio hai
Watu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Mary Stainbank

Mary Agnes Stainbank (1899–1996) alikuwa mchongaji sanamu wa nchini Afrika Kusini.

Maisha ya awali 
Stainbank alizaliwa mwaka 1899 kwenye shamba la Coedmore huko Bellair, Durban . Alisoma katika Chuo cha St. Anne's Diocesan College huko Hilton, KwaZulu-Natal .  Alipata mafunzo katika Shule ya Sanaa ya Durban kuanzia 1916 hadi 1921 chini ya John Adams na Alfred Martin, na kutoka 1922-1924 katika Chuo cha Sanaa cha Royal, London, chini ya William Rothenstein na Frederick John Wilcoxson. Alitunukiwa udhamini wa Chuo cha Royal mwaka  1925 na alifunza msuala ya shaba katika kampuni ya uhandisi huko London.

Marejeo

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Waliofariki 1996
Waliozaliwa 1899

Viungo vya nje 
Mary Stainbank on Facebook
Johan Thom

Johan Thom (alizaliwa 1976, Afrika Kusini), ni msanii wa maono ambaye anafanya kazi kwenye masuala ya video, usakinishaji, uigizaji na uchongaji.  Ametajwa kuwa ni mmoja wa wasanii wa Afrika Kusini wanaofanya vizuri zaidi.

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Watu walio hai
Waliozaliwa 1976
Kwaku Aning

Kwaku Aning (aliyezaliwa 1946)  ni mwanadiplomasia wa Ghana. Ni mtumishi wa kimataifa wa umma na mwanateknolojia.  Pia ni Mwenyekiti wa bodi inayoongozwa na Tume ya Nishati ya Atomiki ya Ghana, baada ya kuteuliwa Julai 2017. Aning ni Naibu Mkurugenzi Mkuu wa zamani wa Wakala wa Kimataifa wa Nishati ya Atomiki .

Familia na maisha ya kibinafsi 
Aning alimuoa Arafua Apaloo-Aning, mwanaharakati wa kisiasa na mtunza bustani mwenye bidii.

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1946
Watu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Anton van Wouw

Anton van Wouw ( 27 Desemba 1862 – 30 Julai 1945 ) alizaliwa nchini Uholanzi na mchongaji wa Afrika Kusini anayechukuliwa kuwa kama baba wa mchongajiwachongaji wa Afrika Kusini (South African sculpture).

Wasifu 
Van Wouw aliamua kuhamia jiji linaloendelea la Pretoria akiwa na umri wa miaka 28 na akasubiri kwa miaka kumi kupokea kamisheni yake ya kwanza. Hii ilitoka kwa mfadhili Sammy Marks kwa ajili ya kuunda sanamu kuu la Paul Kruger, ambapo lilisimama kwenye Church Square.

Wakati aliokaa nyikani alisitawisha sifa kubwa kwa taifa la Boer . Hii pia iliathiri sana maendeleo yake ya kisanii. Alijihusisha na mapambano na matumaini ya watu hawa na dhamira hii ilionekana katika kazi yake.

Sehemu kubwa ya kazi yake, ingawa ni ya uwakilishi, hunasa kiini cha hali mbaya na kihisia cha masomo yake. Mojawapo ya kazi zake mashuhuri zaidi ni sura ya mwanamke aliyetumiwa katika Mnara wa Ukumbusho wa Wanawake karibu na Bloemfontein . Alishirikiana katika hili na mbunifu Frans Soff. Aliwajibika pia kwa umbo lisilofanikiwa sana la mwanamke aliyejumuishwa kwenye Mnara wa Voortrekker karibu na Pretoria, eneo lenye nguvu la Jenerali Christiaan de Wet na sanamu ya Louis Botha huko Durban .

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Waliofariki 1945
Waliozaliwa 1862
Daniel Kwame Ampofo

Daniel Kwame Ampofo (alizaliwa 6 Mei 1950) ni mwanasiasa wa Ghana na mwanachama wa Bunge la Nne la Jamhuri ya Nne ya Ghana anayewakilisha Jimbo la Dayi Kusini  Mkoa wa Volta.

Maisha ya mapema na elimu 
Ampofo alizaliwa huko Dayi  Mkoa wa Volta nchini Ghana tarehe 6 Mei 1950.  Alisoma Chuo Kikuu cha Ghana na kupata shahada ya Sayansi. Kisha alihudhuria Chuo Kikuu cha Pennsylvania na kupata Shahada ya Uzamili ya Sayansi .

Kazi 
Ampofo ni mhandisi wa kemikali kitaaluma .

Maisha binafsi 
Ampofo ni Mkristo.

Marejeo 

Waliozaliwa 1950
Watu walio hai
Watu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Edoardo Villa

Edoardo Daniele Villa (1915–2011) alikuwa mchongaji mashuhuri wa nchini Afrika Kusini  mwenye asili ya Kiitaliano ambaye alifanya kazi hasa katika chuma, na shaba .

Maisha ya awali 
Villa alizaliwa huko Bergamo, Italia na alisoma katika Shule ya Sanaa ya Andrea Fontini. Alipokuwa akisoma uchongaji huko Milan, mnamo 1939, Villa aliandikishwa kwa miaka miwili katika jeshi la Italia wakati wa kuzuka kwa Vita vya pili vya Dunia. Kufikia mwaka 1940 alitumwa Afrika ya Kaskazini, ambapo alijeruhiwa na kutekwa nchini Misri na Waingereza. Wakati fulani kati ya 1941 na 1942, alisafirishwa hadi Afrika Kusini ambako alikaa miaka minne iliyofuata katika kambi ya wafungwa wa vita ya Zonderwater. Zonderwater ilifunguliwa mnamo Februari 1941 na mwisho wa 1942 na kushikilia wafungwa 63,000 chini ya uangalizi wa Kanali HF Prinsloo ambaye kichwa chake baadaye kilichongwa kwa shaba na Villa kwa jumba la kumbukumbu la jeshi. Baada ya kuachiliwa, Villa alibaki Afrika Kusini ambako aliendelea na kazi yake ya uchongaji.

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Waliofariki 2011
Waliozaliwa 1915
Jeremy Wafer

Jeremy Wafer (alizaliwa 1953) ni mchongaji na mchapishaji wa nchini Afrika Kusini.

Wasifu 
Jeremy Wafer alizaliwa Durban mwaka 1953, kwa Laura na Michael Wafer, alikulia Nkwalini, Zululand, na alisoma katika Chuo Kikuu cha Natal, Pietermaritzburg (BA 1979) na katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand (BA Hons.1980 na1987). Alifundisha katika Idara za Sanaa za Technikon Natal na Technikon Witwatersrand kabla ya kuteuliwa mnamo 2004 kuwa Profesa katika Shule ya Sanaa ya Chuo Kikuu cha Witwatersrand, Johannesburg ambapo kwa sasa ni Profesa wa Sanaa.

Alishirikiana kutengeneza mnara wa UKIMWI wa "Wall of Hope" (pamoja na Georgia Sarkin) kwa ajili ya  kumbukumbu ya Gugu Dlamini, huko Durban, Afrika Kusini.

Viungo vya nje 

 Wasifu kutoka Makumbusho ya Kitaifa ya Sanaa ya Kiafrika
 Jeremy Wafer – DAVID KRUT PROJECTS
 http://www.goodman-gallery.com/artists/jeremywafer 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
[[Jamii:Wiki4uni]
Watu walio hai
Waliozaliwa 1953
Francis Amenu

Francis Amenu  ni mhandisi wa madini wa Ghana ambaye pia alifundishwa na kuandaliwa kuwa mhudumu. Alihudumu katika Kanisa la Evangelical Presbyterian (EP), Ghana. Mnamo 1999, alipewa Alihudumia makutaniko ya Ghana huko London, Uingereza. Huko mwaka 2003, kabla ya kurejea Afrika, alianzisha Kanisa la EP, Uingereza.

Mwaka 2009, Amenu alichaguliwa kuwa Msimamizi wa kwanza wa Mkutano Mkuu wa Kanisa la Kiinjili la Presbyterian, Ghana, baada ya mkutano huo kubadilishwa kutoka Sinodi Kuu. Anaitwa Mchungaji wa Haki. Alihudumu katika nafasi hiyo hadi 2015. Pia alikua Mwenyekiti wa Baraza la Kikristo la Ghana kuanzia mwaka wa 2013.

Elimu 
Francis Amenu alizaliwa katika familia yenye elimu nchini Ghana. Baada ya kusoma shule za kata, alisoma kama mhandisi wa madini katika Chuo Kikuu cha Kwame Nkrumah cha Shule ya Migodi ya Sayansi na Teknolojia huko Tarkwa katika Mkoa wa Magharibi wa Ghana kati ya 1973 na 1976.

Ndoa na familia 
Ameoa na ana watoto wanne pamoja.

Marejeo 

Watu walio hai
Watu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Herman Wald

Herman Wald ( 7 Julai 1906 – Johannesburg, 4 Julai 1970 ) alikuwa mchongaji sanamu kutoka Austria-Hungaria mwenye asili ya Kiyahudi ambaye alifanya kazi nchini Afrika Kusini.

Wasifu 
Alizaliwa katika familia ya Kiyahudi ya kiorthodox huko Kolozsvár, Cluj-Napoca. Baba yake alikuwa Jakab Wald rabi, na mama yake alikuwa binti ya rabi Mózes Glasner. Mafanikio yake ya kwanza yalikuwa ni sanamu aliyotengenezwa kwa mbao kuhusu Tivadar Herzl . Alimwonyesha baba yake, ambaye baadaye hakuzuia kazi yake ya kisanii. Alimaliza masomo yake katika Chuo Kikuu cha Hungaria cha Sanaa  huko Budapest, na baadaye akajifunza huko Wien na Berlin pia. Kama matokeo ya mawazo ya ufashisti katika nchi zinazozungumza Kijerumani, alihamia Paris na baadaye London, ambako alifundisha masomo ya uchongaji. Kaka yake, Mark alimwalika kwenye Muungano wa Afrika Kusini . Alikwenda huko na kukaa Johannesburg . Alianzisha studio ya wasanii. Alioa mnamo 1942 na Vera Rosenbaum, na walikuwa na watoto watatu (Michael, Pamela, Louis).

Alihudumu katika Jeshi wakati wa Vita vya pili vya Dunia  . Alichukua safari ya nusu mwaka kwenda Israel, Roma, Paris na New York mnamo 1952.

Sanamu 
Sanamu zake zinazojulikana zaidi ni hizi zifuatazo:

 Kria, Sandringham, 1949
 Kumbukumbu ya Milioni Sita, Johannesburg, 1959
 Diamond Diggers, Johannesburg, 1960
 Mtu na Nafsi yake
 Mchimba madini asiyejulikana
 Chemchemi ya Impala

Vyanzo 

 Ukurasa wa nyumbani wa Wald Herman
 Mambo ya Kiyahudi, Pesa 2012

Taarifa zaidi 

 Video
 Kazi zake
 Hewa yake ya wazi inafanya kazi

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Waliofariki 1970
Waliozaliwa 1906
Sarah Richards

Sarah Richards, (alizaliwa 28 Septemba 1968) ni mchongaji sanamu  wa nchini Afrika Kusini anayefanya kazi katika shaba.

Kuanzia mwaka 1985 hadi 1990 alisoma sanaa katika Durban Technikon, ambapo alihitimu katika uchongaji. Katika miaka minne iliyofuata alisafiri ng'ambo ili kupata uzoefu na ufahamu. Kisha akarudi Durban kutengeneza na kufundisha sanaa. Alimaliza shahada ya uzamili katika sanaa (cum laude) katika Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Durban mwaka 2008. Richards anaishi na kufanya mazoezi ya sanaa katika maeneo ya kati ya KwaZulu-Natal ya Afrika Kusini .

Marejeo 

Afrocuration Project 2022 Tanzania
Sanaa ya Afrika
Wiki4uni
Watu walio hai
Waliozaliwa 1968

Viungo vya nje 

 Tovuti rasmi
 Tazama pia: http://www.southafricanartists.com/artists/sarah-richards-2340
 Tazama pia: http://www.henrytaylorgallery.co.za/artists/151-sarah-richards.html 
 Tazama pia: http://www.simplysam.co.za/Welcome-to-the-world-of-Simply-Sam-Trading/Sarah-Richards-Figure-Sculpture
Kwabena Agyapong

Kwabena Agyei Agyapong (alizaliwa 6 Machi 1962) ni Mhandisi wa Ujenzi na Mwanasiasa wa Ghana .

Maisha 
Agyapong alizaliwa tarehe 6 Machi 1962, huko Kumasi, Mji Mkuu wa Mkoa wa Ashanti nchini Ghana . Alikuwa mtoto wa Jaji Kwadwo Agyei Agyepong, mmoja wa majaji watatu mashuhuri wa Ghana ambaye alitekwa nyara na kuuawa miaka ya mwanzo ya Baraza la Kitaifa la Muda la Ulinzi la Ghana. (PNDC).  Alisoma elimu ya sekondari katika Shule ya Mfantsipim .

Maisha binafsi 
Amesoma Shule ya Mfantsipim huko Cape Coast na kupata Shahada ya BSc katika Uhandisi wa Ujenzi kutoka Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah huko Kumasi. Kwabena Ayepong kwa muda mrefu aliandaa Vipindi vya Michezo kwenye Kituo cha Televisheni cha Taifa cha Ghana kinachomilikiwa na Shirika la Utangazaji la Ghana .

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1962
Watu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Selorm Adadevoh

Selorm Adadevoh ni mtendaji mkuu wa biashara na teknolojia kutoka Ghana. Yeye ndiye afisa mkuu mtendaji wa sasa wa MTN kampuni tanzu ya MTN Group .    Amefanya kazi kama kiongozi wa biashara ya mawasiliano ya simu  Afrika, Caribbean, Uingereza na Marekani.

Maisha ya mapema na elimu 
Adadevoh alisoma Shule ya Upili ya Wavulana ya St.  Ana Shahada ya Kwanza ya Sayansi katika Uhandisi Ujenzi kutoka Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah (KNUST), Ghana   na Shahada ya Uzamili katika Utawala wa Biashara (MBA) katika Fedha na Usimamizi wa Mikakati kutoka Shule ya Wharton ya Chuo Kikuu cha Pennsylvania, Marekani.

Marejeo 

Watu walio hai
Watu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Albert Abongo

Albert Abongo (amezaliwa Septemba 15, 1959) ni mwanasiasa na mhandisi wa ujenzi wa Ghana .  Abongo anatoka Wilaya ya Bongo karibu na jiji la Bolgatanga, Mkoa wa Juu Mashariki na ni mwanachama wa Congress ya Kitaifa ya Kidemokrasia na Mbunge wa Bongo .

Maisha ya Awali  na Elimu 
Albert Abongo alizaliwa mwaka 1959 huko Gowrie-Bongo katika Mkoa wa Mashariki ya Juu  .  Ana Shahada ya Kwanza ya Sayansi katika uhandisi wa ujenzi kutoka Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah aliyoipata mwaka 1986. Pia alisoma Chuo Kikuu cha Trondheim nchini Norway na alisomea Ports and Coastal Engineering mwaka 1992.   Alifanya kazi kama mhandisi wa ujenzi kwenye Mamlaka ya Bandari na Bandari ya Ghana kabla ya kuingia kwenye siasa. Yeye ni Mkristo na ameoa na ana watoto saba.

Kazi 
Abongo ni mhandisi kitaaluma.

Maisha Binafsi 
Abongo ni Mkristo.

Viungo vya Nje 
 Tovuti rasmi

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1959
Watu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Dan Kwasi Abodakpi

Dan Kwasi Abodakpi (alizaliwa 27 Februari 1950) ni mwanasiasa wa Ghana na mwanachama wa Bunge la Nne la Jamhuri ya Nne ya Ghana anayewakilisha eneo bunge la Keta  Mkoa wa Volta . 

Alikuwa Waziri wa zamani wa Biashara na Viwanda.

Maisha ya mapema na elimu 
Abodakpi alizaliwa katika Keta katika mkoa wa Volta Ghana tarehe 27 Februari 1950. Alihudhuria Chuo Kikuu cha Pennsylvania na kupata Shahada ya UDaktari wa Falsafa..

Pia alihudhuria Chuo Kikuu cha Ghana na kupata Shahada yake ya Sayansi .

Kazi 
Abodakpi kitaaluma ni mhandisi wa kemikali na alikuwa mbunge wa Bunge la Nne la Jamhuri ya Nne ya Ghana kwa Jimbo la Keta kuanzia 1997 hadi 2009.

Maisha binafsi 
Abodakpi ni Mkristo.

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1950
Watu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Kofi Dzamesi

Samuel Kofi Ahiave Dzamesi  (alizaliwa 1959)  ni mhandisi na mwanasiasa wa Ghana . Anatoka Dzodze katika Mkoa wa Mkoa wa Volta . Alikuwa waziri Mkoa wa Volta chini ya John Agyekum Kufuor tangu Februari 2017. Pia amehudumu kama Waziri wa Utawala na Masuala ya Kidini wa Ghana, akimrithi Henry Seidu Daanaa, ambaye aliteuliwa na utawala wa John Dramani Mahama . Yeye ni mwanachama wa New Patriotic Party .

Elimu na Maisha ya Kisiasa 
Kofi Dzamesi alianza kusoma Shule ya Msingi ya Kave LA na Msingi wa Kpelikorpe LA huko Kpelikorpe. Kisha akaendelea na Shule ya kati huko Bole. Alipata elimu ya sekondari katika Shule ya Sekondari ya St. Martins iliyoko Nsawam kuanzia 1971 hadi 1977 kwa cheti chake cha O-level na Accra Academy kuanzia 1978 hadi 1980 kwa cheti chake cha A-level. Ana Shahada ya Kwanza ya Sayansi katika uhandisi (kutoka Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah ) na stashahada ya uuzaji.

Marejeo 

Watu walio hai
Waliozaliwa 1960
Watu wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Kweku Tanikyi Kesse

Kweku Tanikyi Kesse ni mhandisi na mwanasiasa wa Ghana .   Yeye ni Mbunge wa zamani wa Evalue Gwira Constituency na mwanachama wa National Democratic Congress of Ghana. Alishindwa Uchaguzi na Catherine Afeku katika uchaguzi wa ubunge wa 2016 ambaye awali alimshinda wakati wa uchaguzi wa bunge wa 2012 .

Maisha ya Awali na Elimu 
Kesse alizaliwa tarehe 7 Julai 1967. Anatoka Bamiankor, Mkoa wa Magharibi wa Ghana . Alipata Shahada yake ya Uzamili ya Sayansi katika Uhandisi wa Kudhibiti Kiotomatiki kutoka Universidad Central de Las Villas, Kuba mwaka wa 1994.

Kazi 
Kesse alifanya kazi kwenye Kiwanda cha Kusafisha Mafuta cha Tema kama Mhandisi wa Miradi kutoka 1997 hadi 2002. Baadaye alijiunga na RAM Engineering Limited ambapo alifanya kazi kama Meneja Mradi kuanzia 2004 hadi 2009. Kuanzia 2009 hadi 2012, Kesse alikuwa mkurugenzi mkuu wa KABK Engineering Limited

Maisha Binafsi 
Kesse ameoa na ana watoto watatu. Anajitambulisha kuwa Mkristo.

Marejeo

Watu walio hai
Waliozaliwa karne ya 20
Wanasiasa wa Ghana
Afrocuration Project 2022 Tanzania
Anahita Ratebzad

Anahita Ratebzad (kwa kidari/kipashto: آناهیتا راتبزاد; Novemba 1931 – 7 Septemba 2014) alikuwa mwanasiasa wa mrengo wa kisoshalisti na alifuata siasa za Marxist Leninist huko Afghanistan pia alikua mwanachama wa People's Democratic party of Afghanistan(PDPA) na baraz la mapinduzi chini ya uongozi wa Babrak Karmal.Mmoja kati ya wanawake wa kwanza kuchaguliwa katika bunge la afghanistan, Ratebzad alikuwa naibu mkuu wa nchi kutoka 1980 hadi 1986.

Marejeo 

Waliozaliwa 1931
Waliofariki 2014
Wanawake wa Afghanistan
Wanasiasa wa Afghanistan
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Kubra Noorzai

Kubra Noorzai (1932 - 1986) alikuwa mwanasiasa wa Afghanistan, mwanamke wa kwanza kuwa waziri wa nchi, akihudumu kama waziri wa  Afya ya umma kati ya 1965 na 1969.

Marejeo 

Wanasiasa wa Afghanistan
Wanawake wa Afghanistan
Waliozaliwa 1932
Waliofariki 1986
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Nafeesa Shayeq

Nafeesa Shayeq ni mwanaharakati wa Afghanistan. Alikuwa ni miongoni mwa kizazi cha wanawake waanzilishi waliopata nyadhifa za umma katika jamii ya Afghanistan baada ya mageuzi ya Mohammed Daoud Khan.

Marejeo 
Wanawake wa Afghanistan
Wanasiasa wa Afghanistan
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Farkhunda Zahra Naderi

Farkhunda Zahra Naderi (kidari: فرخنده زهرا نادری kuzaliwa 19 Aprili 1981) ni mwanasiasa na mwanaharakati wa kutetea haki za wanawake huko Afghanistan. yeye ni  mwanachama wa Afghanistan's High Council for National Reconciliation (HCNR) inayoongozwa na Abdullah Abdullah. Mwanzoni alihudumu kama mshauri mkuu wa rais Ashraf Ghani katika Masuala ya Umoja wa Mataifa.

Marejeo 

Waliozaliwa 1981
Watu walio hai
Wanaharakati
Wanaharakati wa Afghanistan
Wanasiasa
Wanasiasa wa Afghanistan
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Fawzia Koofi

Fawzia Koofi (kipersia: فوزیه کوفی; alizaliwa 1975) ni mwanasiasa na mwanaharakati wa kutetea haki za wanawake wa nchini Afghanistan. Mwenye asili ya watu wa Jimbo la Badakhshan, Koofi hivi karibuni alikua mjumbe wa majadiliano ya amani ya Afghanistan dhidi ya kundi la Taliban huko Doha Qatar.  Koof ni Mbunge wa zamani wa Kabul na alikuwa Makamu wa rais wa Bunge la Kitaifa.

Marejeo 

Wanasiasa wa Afghanistan
Wanawake wa Afghanistan
Wanaharakati wa Afghanistan
Waliozaliwa 1975
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Abdul Hamid

Abdul Hamid ni mwanasiasa wa Bangladesh ambaye kwa sasa anahudumu kama rais wa nchi. Alichaguliwa kwa muhula wake wa kwanza Aprili 2013, na kuchaguliwa tena kwa muhula wake wa pili wa sasa mwaka wa 2018. Hapo awali alihudumu kama spika wa Bunge la Kitaifa kuanzia Januari 2009 hadi Aprili 2013.

Marais wa Bangladesh
Amar Shonar Bangla

Amar Sonar Bangla" (kwa Kibengali: আমার সোনার বাংলা, lit. 'My Golden Bengal', inayotamkwa [amar ʃonar baŋla]) ni Wimbo wa Taifa wa Bangladesh. mashairi yake yaliandikwa na Rabindranath Tagore mwaka wa 1905.
Wimbo wa Taifa
Bangladesh
Negin Khpalwak

Negin Khpalwak (alizaliwa Kunar, Afghanistan, 1997) ni mwanamke anayecheza chombo cha muziki kinachoitwa Zohra orchestra. Ni mwanamke wa kwanza wa Afghanistan kutoka taasisi ya taifa ya muziki ya Afghanistan.  

Mnamo mwezi Februari 2017, orchestra ilicheza kwenye Kongamano la Kiuchumi la Dunia huko Davos, Uswisi.

Marejeo 

Wanamuziki wa Afghanistan
Wanawake wa Afghanistan
Wanaharakati wa Afghanistan
Watu walio hai
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Waliozaliwa 1997
Meena Keshwar Kamal

Meena Keshwar Kamal (kwa Kifarsi: مینا کشور کمال; anajulikana sana kwa jina la Meena; 27 Februari 1956 – 4 Februari 1987) alikuwa mwanamapinduzi wa kisiasa wa Afghanistan, mwanaharakati na mpigania haki za wanawake pia ni mwanzilishi wa Revolutionary Association of the Women of Afghanistan (RAWA)  ambaye aliuwawa mwaka 1987.

Marejeo 

Waliozaliwa 1956
Waliofariki 1987
Wanasiasa wa Afghanistan
Wanawake wa Afghanistan
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Sheikh Mujibur Rahman

Sheikh Mujibur Rahman (kwa Kibengali: শেখ মুজিবুর রহমান; mara nyingi jina linafupishwa kama Sheikh Mujib au Mujib; anajulikana sana kama Bangabandhu; 17 Machi 1920 - 15 Agosti 1975), alikuwa mwanasiasa wa kwanza wa Bangladesh ambaye baadaye aliteuliwa kuwa Rais wa Bangladesh na mwanasiasa raia wa kwanza wa Bangladesh kama Waziri Mkuu wa Bangladesh kuanzia Aprili 1971 hadi kuuawa kwake Agosti 1975. 

Mujib anasifiwa kwa kuongoza kwa mafanikio kampeni ya uhuru wa Bangladesh kutoka kwa Pakistan. Anaheshimika nchini Bangladesh kwa jina la heshima la "Bangabandhu" (Bôngobondhu "Rafiki wa Bengal") ambalo linatumika kote ulimwenguni. 

Alikuwa mwanachama mwanzilishi na hatimaye kiongozi wa Awami League, iliyoanzishwa mwaka wa 1949 kama chama cha kisiasa chenye makao yake makuu nchini Pakistani nchini Pakistan. Mujib anachukuliwa kuwa mtu wa msingi katika juhudi za kupata uhuru wa kisiasa kwa Pakistan Mashariki na baadaye kama mtu mkuu nyuma ya Vuguvugu la Ukombozi la Bangladesh na Vita vya Ukombozi vya Bangladesh mnamo 1971. Kwa hivyo, anachukuliwa kama "Jatir Janak" au "Jatir Pita" (Jatir Jônok au Jatir Pita, zote zikimaanisha "Baba wa Taifa") la Bangladesh. Binti yake Sheikh Hasina ndiye kiongozi wa sasa wa Ligi ya Awami na kwa sasa anahudumu kama Waziri Mkuu wa Bangladesh.

Marejeo 

Marais wa Bangladesh
Waliozaliwa 1920
Waliofariki 1975
Kazi Nazrul Islam

Kazi Nazrul Islam (Kibengali: কাজী নজরুল ইসলাম, matamshi ya Kibengali: [kad͡ʒi nod͡ʒrul islam] (iconlisten ya kipaza sauti); 24 Mei 1899 - 29 Agosti 1976, mwanamuziki wa Kibengali wa taifa la Bangladesh, mwandishi wa pongezi wa kitaifa wa Bangladesh. Nazrul anachukuliwa kuwa mmoja wa washairi wakubwa katika fasihi ya Kibangali. Aliyejulikana sana kama Nazrul, alitayarisha kundi kubwa la mashairi na muziki wenye mada zilizojumuisha ibada na uasi dhidi ya ukandamizaji.[5] Uharakati wa Nazrul wa haki ya kisiasa na kijamii ulimletea jina la "Bidrohi Kobi" (Mshairi Mwasi).[6] Utunzi wake huunda aina ya muziki ya avant-garde ya Nazrul Geeti (Muziki wa Nazrul).

Marejeleo

Waandishi wa Bangladesh
Washairi wa Bangladesh
Waliozaliwa 1899
Waliofariki 1976
Orodha ya spishi za jenasi Desmodium

Desmodium ni jenasi kubwa ya mimea jamii ya mikunde katika familia Fabaceae (kabila Desmodieae). Hii ni orodha ya spishi katika jenasi Desmodium kutoka kwa kanzidata ya Mimea ya Ulimwenguni ya Kew kama ilivyosomeka hadi Januari 2020  pamoja na vyanzo vingine:

Marejeo 

Orodha
Desmodium uncinatum

Desmodium uncinatum (kwa Kiing. silverleaf desmodium) ni spishi ya mmea inayotoa maua katika familia ya Fabaceae yenye asili ya Amerika ya Kusini. Mmea huu umeletwa katika maeneo mbalimbali ya Afrika, Uhindi, Nyugini, Australia na Hawaii kama malisho ya mifugo.

Japo hupandwa zaidi kama malisho ila pia unaweza kulisha mifungo kwa kuikata na kulisha chaani au kusindika kama malisho kavu. Vile vile hutumika kama mimea ya kufunika ardhi kwenye mashamba au kama matandazo. Huko Australia na Hawaii unachukuliwa kuwa mmea vamizi.

Spishi hii ya Desmodium pia inatumika katika teknolojia ya sukuma-vuta ya kudhibiti wa wadudu waharibifu wa mazao ya nafaka.  D. uncinatum hupandwa  katikati ya mistari ya mazao ya nafaka kama muhindi au mtama ili kudhibiti funza wa mabua (stemborers) pamoja na viwavijeshi, haswa nchini Ethiopia, Kenya, Tanzania na Uganda. Japokua kuna spishi nyingi za Desmodium, D. uncinatum pamoja na D. intortum (greenleaf desmodium) ndio spishi za Desmodium ambazo hutumika zaidi kwenye kilimo mseto cha sukuma-vuta.

Tanbihi 

Mharagwe na jamaa
Desmodium intortum

Desmodium intortum, pia inajulikana kama karanga mwitu majani-kijani (kwa Kiing. greenleaf desmodium),  ni spishi ya mmea inayotoa maua iliyo kwenye familia (biolojia)familia ya Fabaceae yenye asili ya Mexico, Amerika ya Kati,  kaskazini mwa Amerika ya Kusini, visiwa vya Galapagos, Haiti na Jamaika. 

Mmea huu umesambazwa maeneo mengi ya kitropiki duniani yakiwemo Afrika, Uhindi, Australia, Nyugini na Taiwan. Ni mmea ambao unaweza kuchakata nitrojeni kutoka kwenye hewa na kuwa kwenye mfumo unaoweza kutumika na mimea kwenye udongo. Pia hutumia kama malisho ya mifugo.

Desmodium intortum inatumika kwenye teknolojia ya sukuma-vuta ambapo hupandwa katikati ya muhindi na mtama] ili kufukuza wadudu waharibifu kama vile funza wa mabua (stemborers) na viwavijeshi pamoja na Desmodium uncinatum. Spishi hizi mbili za Desmodium pia zinasaidia kupambana na magugu nyonyaji yaitwayo maguguchawi  (Striga) hasa Striga hermonthica na Striga asiatica .

Tanbihi 

Mharagwe na jamaa
Rachid Trahim

Rachid Trahim, anayejulikana kama Rachid Web, ni mpiga video na mwanablogu wa mtandaoni mzaliwa wa Moroko.

Wasifu 
Rachid Trahim alizaliwa 20 Machi 1986 huko Agadir, Moroko. Akiwa na shauku ya teknolojia ya habari, sauti na video tangu umri wa 10, alisoma katika Chuo Kikuu cha Sorbonne-Paris-Nord na Chuo Kikuu cha Paris-VIII. Alitoa video zake za kwanza mwaka wa 2007. Anatangaza vipindi kwenye chaneli yake ya YouTube vinavyohusika zaidi na IT, usalama wa mtandao, masuala ya kidijitali na sayansi ya kompyuta.

Viambatisho

Viungo vya ndani 

 Moroko

viungo vya nje 

 Rachid Trahim kwenye YouTube

Marejeo 

Waliozaliwa 1986
Watu walio hai
Moroko
Malalai Joya

Malalai Joya (Pashto: ملالۍ جویا kuzaliwa Aprili 25, 1978) ni mwanaharakati, mwandishi, na mwanasiasa kutoka Afghanistan. Alihudumu kama mbunge katika bunge la Afghanistan.Alihudumu kama Mbunge katika Bunge la Kitaifa la Afghanistan kuanzia 2005 hadi  2007, baada ya kufutwa kazi kwa kushutumu hadharani uwepo wa wababe wa vita na wahalifu wa kivita katika Bunge la Afghanistan.

Marejeo 

Waliozaliwa 1978
Mbegu za watu
Watu walio hai
Wanasiasa
Wanasiasa wa Afghanistan
Wanaharakati
Waandishi
Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu
Agata Tarczyńska

Agata Tarczyńska (amezaliwa 27 Juni 1988)ni mchezaji wa soka wa Poland na ambaye anacheza kama kiungo  au mshambuliaji wa klabu ya wanawake ya Werder Bremen kwenye ligi ya Frauen Bundesliga.

Marejeo

Waliozaliwa 1988
Wachezaji mpira wa kike
FFD22
Wachezaji mpira wa Poland
Watu walio hai
Şebnem Taşkan

Şebnem Taşkan (alizaliwa Oktoba 26, 1994) ni mchezaji wa soka wa nchini Uturuki na ambaye anacheza kama kiungo kwenye klabu ya wanawake ya Bramfelder SV nchini Ujerumani. Ni mchezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Uturuki.

Marejeo

Waliozaliwa 1994
Wachezaji mpira wa kike
FFD22
Wachezaji mpira wa Uturuki
Watu walio hai
Amy Thompson

Amy Thompson (alizaliwa 28 Julai 1994) ni mchezaji wa soka wa timu ya taifa ya Luxemburg ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya FC Mamer 32.

Thompson alirejea katika timu yake ya taifa mwaka 2022 baada ya kutokuwepo kwa miaka minne na sasa ni mchezaji wa Luxembourg akiwa na magoli 12.

Marejeo

Waliozaliwa 1994
Wachezaji mpira wa kike
FFD22
Wachezaji mpira wa Luxemburg
Watu walio hai
Nana Ama Dokua Asiamah Adjei

Nana Dokua Asiamah Adjei (amezaliwa 24 Julai 1982) ni mwanasiasa wa Ghana na mbunge wa Jimbo la Akuapem Kaskazini Mashariki mwa Ghana. Ni mwanachama wa New Patriotic Party ambaye kwa sasa ni Naibu Waziri wa Biashara na Viwanda wa Ghana. Hapo awali alikuwa Naibu Waziri wa Habari.

Maisha ya utotoni na elimu 
Adjei alizaliwa tarehe 24 Julai 1982 na Nana Osae Nyampong IV na Aforo Asiamah-Adjei huko Akropong, Mkoa wa Mashariki. Alipata elimu yake ya msingi na shule ya upili katika Alsyd Academy na shule ya Upili ya St. Roses mtawalia. Ana shahada ya kwanza katika Saikolojia kutoka Chuo Kikuu cha Ghana na shahada ya uzamili katika Logistiki na Ugavi kutoka Chuo Kikuu cha Exter nchini Uingereza.

Maisha binafsi 
Adjei ameolewa na Charles Bissue. Kwa upande wa dini yeye amejitambulisha kuwa ni Mkristo.

Marejeo 

Waliozaliwa 1984
Watu walio hai
Watu wa Ghana
Wanasiasa wa Ghana
Wanawake wa Ghana
Savanah Uveges

Savanah Jayn Uveges (alizaliwa 9 Juni 1996) ni mchezaji wa soka wa nchini Marekani na ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya wanawake ya MSV Duisburg nchini Ujerumani.

Marejeo

Waliozaliwa 1996
Wachezaji mpira wa kike
FFD22
Wachezaji mpira wa Marekani
Watu walio hai
Ebru Uzungüney

Ebru Uzungüney (alizaliwa 13 Mei 1997) ni mchezaji wa soka wa nchini Uturuki na ambaye anacheza kama beki wa klabu ya Eintracht Frankfurt III na timu ya taifa ya Uturuki.

Marejeo

Waliozaliwa 1997
Wachezaji mpira wa kike
FFD22
Wachezaji mpira wa Uturuki
Watu walio hai
Massouda Jalal

Dr. Massouda Jalal (داکتر مسعوده جلال ; kuzaliwa 17 Januari 1964) ni mwanamke wa kwanza katika historia ya Afghanistan kuhudumu katika ofisi ya Rais mwaka 2002 na kurudia tena mwaka 2004. 

Aliweza kuonyesha usawa kwa kuwa mwanamke wa kwanza kuwania nafasi ya urais wa Afghanistan, katika jamii yenye ubaguzi mkubwa ambapo mwanamke alikuwa akijihusisha katika mambo ya kijamii anaonekana kama mtu asiyefaa, asiyekubalika na ulipigwa marufuku hapo awali.

Marejeo 

Waliozaliwa 1964
Wanasiasa wa Afghanistan
Wanaharakati wa Afghanistan
Watu walio hai
Zahir Howaida

Zahir Howaida (Kidari/Pashto: ظاهر هویدا) (pia hutamkwa kama Zahir Huwaida; 28 February 1946 - Machi 2012) alikuwa mwanamuziki maarufu nchini Afghanistan. Alianza kuvuma tangu miaka ya 1960 pamoja na nyimbo zake zilizokuwa maarufu kwa jina la "Bareek-e-Man"na "Shanidam Az Anja Safar Mikoni". Howaida alisifika kwa sauti yake ya ndani(asili) na ya kupendeza.

Marejeo 
Waliozaliwa 1946
Waliofariki 2012
Wanamuziki wa Afghanistan
Wanawake wa Afghanistan
Rangina Hamidi

Rangina Hamidi (kwa Kipashto: رنګینه حمیدي; kuzaliwa 1978) ni mwandishi, msomi, mwanaharakati wa kijamii na mwanasiasa wa Afghanistan aliyekulia Marekani..

Anajulikana sana kama mwanasheria wa haki za wanawake wa Afghanistan na anajihusisha na miradi mbalimbali inayojikita na kuwainua wasichana na wanawake wa Afghanistan. Pia alihudumu kama waziri wa elimu wa Afghanistan mpaka pale kundi la Taliban lilipofanya mageuzi. Ndiye waziri wa elimu wa kwanza wa kike nchini Afghanistan

Marejeo 

Waliozaliwa 1978
Waandishi wa Afghanistan
Wanaharakati wa Afghanistan
Wanasiasa wa Afghanistan
Wanawake wa Afghanistan
Waandishi wa Marekani
Wanaharakati wa Marekani
Wanasiasa wa Marekani
Wanawake wa Marekani
Halima Rafat

Halima Rafat alikuwa muuguzi na mwanaharakati wa haki za wanawake wa Afghanistan.  Alikuwa mmoja wa wauguzi wawili wa kwanza wa nchini Afghanistan, na alikuwa miongoni mwa kizazi cha waanzilishi wa Wanawake Wenye Taaluma wa Afghanistan

Marejeo

Wanaharakati wa Afghanistan
Wanasiasa wa Afghanistan
Wanawake wa Afghanistan
Chékéba Hachemi

Chékéba Hachemi (kidari: شکیبا هاشمی), (kuzaliwa 20 Mei 1974) ni mwandishi na mwanaharakati wa Afghanistan. Alikuwa mwanamke wa kwanza wa Afghanistan kutajwa kuwa mwanadiplomasia, mwaka wa 2001. Yeye ni Rais na mwanzilishi wa taasisi isiyo ya kiserikali (AZAKI) ya Afghanistan Libre.

Marejeo. 

Wanaharakati wa Afghanistan
Waandishi wa Afghanistan
Wanawake wa Afghanistan
Waliozaliwa 1974
Watu walio hai
Charlotte Voll

Charlotte Louise Voll (alizaliwa 22 Aprili 1999) ni mchezaji wa soka wa nchini Ujerumani na ambaye anacheza kama golikipa wa klabu ya Ufaransa ya  Féminine klabu, Paris Saint-Germain.

Marejeo

Waliozaliwa 1999
Wachezaji mpira wa kike
Wanawake wa Ujerumani
Wachezaji mpira wa Ujerumani
FFD22
Watu walio hai
Oksana Shachko

Koksana Shuchko (alizaliwa 31 Januari 1987 - 23 Julai 2018) alikuwa msanii na mwanaharakati wa nchini Ukraine. Akiwa pamoja na Anna Hutsol na Alexandra Shevchenko, waliazisha kikundi cha kutetea haki za wanawake cha Femen, na kujionyesha hadharani kwa ajili ya kutetea kuhusu unyanyasaji wa kingono, ukosefu wa usawa na sera za Kanisa Katoliki.

Marejeo

Waliozaliwa 1987
Waliofariki 2018
Wanawake wa Ukraine
FFD22
Wizara ya Masuala ya Wanawake na Watoto

Wizara ya Masuala ya Wanawake na Watoto kwa kifupi (MWCA) au Wizara ya Jinsia, Watoto na Ulinzi wa Jamii kwa kifupi ni (MGCSP) ni Wizara ya Serikali ya Ghana inayohusika na uundaji wa Sera zinazokuza uanzishwaji na uhamasihsaji na maendeleo ya masuala ya Wanawake na Watoto.

Historia 
Wizara hii iliundwa mnamo mwaka wa 2001 wakati wa utawala wa raisi John Kufuor kwa dhumuni la kushughulikia masuala ya wanawake na watoto.

Mawaziri waliowahi kuhudumu MWCA na MGCSP 
Mkuu wa wizara hiyo ni Waziri wa Masuala ya Wanawake na Watoto na Waziri wa Jinsia, Watoto na Hifadhi ya Jamii. Mkuu wa kwanza wa wizara ilipoundwa mwaka wa 2001 alikuwa Gladys Asmah na mkuu wa kwanza wa wizara ilipobadilishwa jina na kuitwa MGCSP Februari 2013 ni Nana Oye Lithur. 

Orodha hii hapo juu ni mawaziri walio wahi kuhudumu Wizara hiyo tangu ilipoanzishwa .

Mikakati na Malengo ya Wizara 
miongoni mwa malengo na mikakati ya Wizara ni kutunga Sera na miongozo juu ya maswala ya jinsia na watoto, kupendekeza programu zitakazokuza masuala ya Wanawake na Watoto na kuendeleza taasisi zinazohimiza na kuhamasisha harakati za  uwezeshaji Wanawake.

Madhumuni 
Jukumu la wizara hiyo hulifanya ni kutetea matibabu bora kwa wanawake na watoto. Masuala ya kutia wasiwasi yanayojitokeza kwenye jamii dhidi wa Wanawake na Watoto hushughulikiwa na Wizara. Moja ya masuala hayo ni mwaka 2011 ambapo wizara ilitangaza kuwa ingeshirikiana na Idara ya Ustawi wa Jamii ya Ghana kufanya usajili upya wa vituo vyote vya watoto yatima nchini. Hii ilitokana na kuchapishwa kwenye vyombo vya habari kuhusu usimamizi mbovu wa baadhi ya Vituo vya watoto yatima nchini. Lengo kuu ilikuwa ni  kuwaondoa wasio na leseni ya shughulu hizo kwenye mfumo. Machapisho hayo yaliripoti kwamba vituo vya watoto yatima vilikuwa vikitumika kama sehemu za kupitisha usafirishaji haramu wa watoto na vimekuwa mahali pa dhuluma na kumekuwa na unyanyasaji wa hali ya juu ndani ya majumba hayo.

Tuzo 
Wizara mwaka 2011 iliadhimisha Siku ya Kimataifa ya Wanawake mjini Accra. Wakati wa kusherehekea Tuzo za kwanza za Wanawake wa Ghana waliobobea katika nyanja mbalimbali zilifanyika katika Kituo cha Mikutano cha Kimataifa cha Accra. Siku ya tuzo hizo ilikuwa na mada ya ‘Kumwezesha Mwanamke wa Ghana kwa Maendeleo ya Taifa’. Wanawake 34 wa Ghana walitunukiwa tuzo katika sherehe hiyo kwa michango yao  mikubwa na inayoonekana kwa maendeleo ya kitaifa.

Mafanikio 
Wizara kutoka 2001 imefanyia kazi masuala kadhaa  yanayohusiana na hali wasiwasi kwa wanawake na watoto. Mambo hayo yanajumuisha kwenye mtiririko wa haya yafuatayo: [2]

 Kukomesha biashara haramu ya watoto

 Kuongeza idadi ya wanawake katika sekta kuu za serikali

 Kuelimisha wanawake kuhusu ukatili wa majumbani

 Uboreshaji wa sheria ya unyanyasaji wa majumbani

Marejeo 

Wizara za Ghana
Wanawake
Ghana
USLW Iringa
Jinsia
Haki za watoto
Husn Banu Ghazanfar

Husn Banu Ghazanfar (Dari: حسن بانو غضنفر),(kuzaliwa 1 Februari 1957)ni mwanasiasa wa Afghanistani awali alifanya kazi kama waziri wa masuala ya wanawake. Yeye pia ni mwandishi, mtunzi wa mashairi na muongeaji wa hadhara

Marejeo 

Wanasiasa
Waandishi wa Afghanistan
Waandishi
Wanawake wa Afghanistan
Wanaharakati
Wanasiasa wa Afghanistan
Waliozaliwa 1957
Watu walio hai
Mariam Ghani

Mariam Ghani (Pashto/Dari: مریم غنی; kuzaliwa 1978) ni msanii, mpigapicha, muongoza filamu na mwanaharakati wa Afghan mweny asili ya Amerika.

Wasifu 
MAriam Ghani amezaliwa mwaka 1978 huko Brooklyn, New York wenye asili ya Afghanistan na Lebanon. Baba yake, Mohammad Ashraf Ghani, alikuwa rais wa Afghanistan.  Mama yake, Rula Saade, ni raia wa Lebanon.

Marejeo 

Waliozaliwa 1978
Wanasiasa wa Afghanistan
Wanawake wa Afghanistan
Wanaharakati
Saleha Farooq Etemadi

Saleha Farooq Etemadi ni mwanasiasa wa Afghanistan, alihudumu kama waziri wa usalama wa jamii mwaka 1990 hadi 1992, mwezi wa tano mwaka 1990 aliteuliwa na Baraza la Mawaziri kua waziri wa usalama katika serikali ya Mohammad Najibullah.  Yeye ni mmoja kati ya wanawake wawili katika baraza mwanamke mwingine alikua Masuma Esmati-Wardak.

Marejeo 

Watu walio hai
Wanasiasa wa Afghanistan
Wanawake wa Afghanistan
Naheed Farid

Naheed Farid ni mwanasiasa wa Afghanistan. Yeye ni mshiriki mdogo kabisa katika bunge la Afghanistan.Kwa kuhofia maisha yake, alikimbia Afghanistan baada ya serikali ya Afghanistan kuanguka na Taliban kuchukua udhibiti.

Marejeo. 

Watu walio hai
Wanasiasa wa Afghanistan
Wanaharakati
Masuma Esmati-Wardak

Masuma Esmati-Wardak ni mwanasiasa na mwandishi wa Afghanistan,aliungana na wanawake wa kwanza kuhudumu katika bunge la Afghanistan na aliwahi kuwa Waziri wa Elimu.

Mnamo mwaka 1953 alihitimu katika chuo cha kati cha Kabul Women's College, na kupata shahada ya  uchumi kutokea Marekani mwaka 1958

Marejeo

Wanaharakati
Wanasiasa wa Afghanistan
Watu walio hai
Waliozaliwa 1930
Tove Jansson

Tove Marika Jansson (9 Agosti 1914 - 27 Juni 2001) alikuwa mwandishi wa riwaya, mchoraji wa katuni wa Ufini anayezungumza Kiswidi. 

Jansson alilelewa na wazazi wasanii, alianza kusoma sanaa miaka 1930-1938 huko Stockholm, Helsinki na Paris.

Wakati huo huo alikuwa akiandika hadithi fupi na makala kwa ajili ya kuchapisha. Jansson akliandika vitabu vya Moomin na Great Flood mnamo mwaka 1945 kwa ajili ya watoto.

Marejeo

Waliozaliwa 1914
Waliofariki 2001
Waandishi wa Ufini
FFD22
Kati Kovács (mchoraji)

Marje Katalin "Kati" Kovács (alizaliwa 26 Desemba 1963) alikuwa msanii wa katuni wa Ufini. Ametoa albamu katika lugha za Kifini, Kifaransa, Kiswidi, Kijerumani na Kihungaria. Kovács alishinda Tuzo kadhaa mfululizo ikiwa ni pamoja na Tuzo za Urhunden Prizes mwaka 1998 ya albamu iliyouzwa mnamo mwaka 1997.

Alianza kuishi Roma, Italia mnamo mwaka 1986.

Marejeo
 

waliozaliwa 1963
wachoraji wa Ufini
 FFD22
Kaisa Leka

Kaisa Maria Leka(alizaliwa mnamo 25 Oktoba 1978.Ni msanii wa katuni wa Kifini na mwanasiasa kutoka Porvoo.Mada kuu katika vichekesho vya maisha ya Leka  ni ulemavu,siasa na utaftaji wa kiroho.Takwimu zake za vichekesho ni wanyama rahisi, muhimu Kama panya.

Marejeo

 waliozaliwa 1978
watu walio hai
wasanii
 FFD22
Eulalie Nibizi

Eulalie Nibizi (alizaliwa 1960) ni mwanaharakati wa vyama vya wafanyakazi nchini Burundi na mwanaharakati wa haki za binadamu. Mnamo 1991, alichangia kuanzishwa kwa chama cha kwanza cha wafanyikazi nchini Burundi, Union des travailleurs du Burundi, na kuendelea na kuanzisha chama cha walimu Syndicat des Travailleurs de l’Enseignement du Burundi. Mnamo mwaka wa 2015, akiwa Denmark, alipata habari kuwa mamlaka ya Burundi walikuwa wakimchukulia kama mwasi. Aliamua kwamba ilikuwa bora kutorudi katika nchi yake, ameishi uhamishoni tangu wakati huo. Tangu wakati huo Nibizi ameripoti kwa Umoja wa Mataifa kuhusu ukiukaji wa haki za binadamu nchini Burundi. Kama mratibu wa shirika la haki za binadamu Coalition Burundaise des Défenseurs des Droits de l'Homme, anaendelea kupigania maendeleo ya haki za binadamu kwa Warundi wote.

Marejeo 

wanasiasa wa Burundi
Wanawake wa Burundi
Waliozaliwa 1960
Alma Åkermark

Alma Mathilda Åkermark, ( 11 Juni, 1853 - 4 Juni, 1933 ) alikuwa mhariri wa Uswidi, mwandishi, mwanahabari na mwanaharakati wa haki za wanawake. 

Alikuwa mwanzilishi mwenza wa jarida la wanawake wenye msimamo mkali la Framåt ('Forward'), na mhariri wakati wa uchapishaji wake wote. Aliandika chini ya jina la pseudonym Mark . Alikuwa mwanachaa hai ndani ya Jumuiya ya Wanawake wa Gothenburg  (Gothenburg's Women's Association), na mkuu katika sehemu yenye maendeleo na itikadi kali ya harakati za haki za wanawake nchini Uswidi, na alijulikana pia kwa kuhusika kwake katika Sedlighetsdebatten.

Vyanzo 

 http://www.ub.gu.se/kvinn/portaler/kvinnotidskrifter/biografier/akermark.xml
 Bergenheim, Åsa, Alma, sedligheten och det fria ordet. Ingar i: Obemärkta. - Stockholm, 1995. S. 162-198.
 Hirn, Yrjö, Alma Breinholm-Åkermark. - Ingår i: Den förgyllda balustraden. Stockholm, 1953. S. 25-58.
 Nyström, Per, Bannlyst: Alma Åkermark och det moderna genombrottet. Ingar i: Tre kvinnor mot tiden. Stockholm, 1994. S. 167-187.
 Kvinnornas tidning nr 17, 1925

Waliofariki 1933
Waliozaliwa 1853
Wanawake wa Uswidi
Wanaharakati wa Uswidi
FFD22