LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Hifadhi ya Taifa ya Sodwana Bay

Hifadhi ya Taifa ya Sodwana Bay, ni mbuga iliyoko kaskazini magharibi mwa pwani ya KwaZulu-Natal, Afrika Kusini, iko ndani ya mbuga ya ISimangaliso Wetland Park Site Heritage World Heritage Site dakika 20 kutoka mji wa Mbazwana . 

Hifadhi hii inajulikana kimataifa kwa uvuvi upatikanaji wa scuba na snorkelling.

Ina utajiri mkubwa wa aina mbalimbali za samaki, wanyama na mimea inayofunika eneo la pwani la takriban 240km na inajumuisha eneo la bara la takriban hekta 332,000. Hii ni jumuiya inayodumishwa na utalii, inayozalisha mapato yake mengi kutoka kwa wageni watalii wa kimataifa na idadi kubwa ya watalii wa ndani walitoa malazi kutoka hoteli za karibu, hoteli, Kitanda na Kiamsha kinywa, vituo vya kupiga mbizi, kambi na nyumba za kulala wageni.

Kwa sababu ya wingi wa viumbe hai, inaalika watafiti wengi na kuandaa matukio machache kutoka kwa mashindano ya uvuvi hadi matamasha ya ufuo na hufanya mapumziko bora kwa wapenzi wa asali na tovuti za kuvutia za kupiga mbizi na snorkelling.

Katika majira ya joto, turtle wa loggerhead na leatherback hutoka baharini na kuweka kiota kwenye fukwe.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Usi (chakula)

Usi, kinachojulikana kama wanga, ni chakula cha wanga kutokea Niger na watu wa Nigeria. Wanga hizo zinatokea kwenye miogo.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Hifadhi ya Taifa ya Royal Natal

Hifadhi ya Taifa ya Royal Natal ni kilomita za mraba 80.94  za mbuga katika jimbo la KwaZulu-Natal, Afrika Kusini na ni sehemu ya mbuga ya uKhahlamba Drakensberg World Heritage Site .  

Licha ya jina hilo, kwa hakika si Mbuga ya Taifa ya Afrika Kusini inayosimamiwa na SANParks, bali ni hifadhi ya mkoa inayosimamiwa na Ezemvelo KZN Wildlife . Hifadhi hii sasa imejumuishwa katika Hifadhi ya amani ya eneo la Maloti-Drakensberg Transfrontier .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Mbuga ya Taifa ya Mountain Zebra

Mbuga ya Taifa ya Mountain Zebra ni mbuga ya kitaifa katika jimbo la Eastern Cape ya Afrika Kusini iliyoanzishwa mnamo Julai 1937 kwa madhumuni ya kutoa hifadhi ya asili kwa pundamilia wa mlima wa Cape walio hatarini kutoweka.

Historia 
Mapema mwa miaka ya 1930, pundamilia wa mlima wa Cape walitishiwa kutoweka . Bodi ya Wadhamini wa Hifadhi za Taifa ilitangaza km 17.12 ni kwa ajili ya   eneo la uhifadhi wa pundamilia mnamo 1938 baada ya ununuzi wa shamba la Babylons Toren, Cradock mwaka mmoja kabla.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Creponne

Creponne ni limau zenye asili ya Algeria yanayotokea Oran, Algeria.[1]

Huu ni utaalamu wa Algeria, ni ya rangi nyeupe na ina ladha isiyoweza kusahaulika.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Sangah

Sangah ni chakula asili cha Kamerun kinachopikwa kwa mahindi, majani ya mihogo, na maji ya madafu.  Majani hupondwa na mchanganyiko huwa mchuzi mzito. Mara nyingi huliwa na wali au mchemsho wa ndizi. Ni chakula cha kimila.

Marejeo 

utamaduni wa Kamerun
Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Dikgobe

Dikgobe pia hujulikana kama Izinkobe ni neno la Kiafrika Kusini linalomaanisha mchanganyiko wa mahindi na maharage yakipikwa pamoja.  Chakula hiki kawaida huandaliwa katika sherehe za maisha za Setswana, kama vile ndoa, na zile zinazoashiria kifo, vifo.Dikgobe ni mojawapo ya vyakula vinavyokubalika kuandaliwa, pamoja na mtama kama vingine.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Shark chutney

Shark chutney ni chakula kinachoandaliwa kutokea visiwa vya ushelisheli. Huwa kina kuwa na takribani gram 900 za papa aliechemshwa, kusagwa na kuchanganywa na sharubati ya bilimbi na limao. Alafu huchanganywa na vitunguu, pilipili, chumvi, binzari. Vitunguu vinakaangwa na kupikwa kwenye mafuta.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Boli

Boli ni mlo wa ndizi ziliochomwa nchini Nigeria. Ni asili ya Wayoruba wa Nigeria.  Inajulikana kama 'boli' Kusini Magharibi mwa Nigeria watu hawa wanajulikana kama watu wa Yoruba na huliwa na karanga. Wayoruba wamekuwa wakifurahia kitamu hiki kwa muda mrefu, kinaweza kuliwa kama vitafunio au chakula kikuu ambacho kinaweza kuambatana na mchuzi wa pilipili uliojaa nyama, samaki choma au kuku wa kukaanga hasa wakati wa sikukuu. neno 'boli' linatamkwa kama 'bole' kutokana na tofauti ya lafudhi katika eneo la kusini-kusini nchini Nigeria. Kusini Kusini mwa Nigeria, inajulikana kama 'bole' lugha iliyokopwa kutoka kwa watu wa kusini-magharibi mwa Nigeria na huliwa na samaki wakati wa tamasha muhimu.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Efo riro

Efo riro (Kiyoruba: ẹ̀fọ́ riro) ni supu ya mboga na supu ya asili ya watu wa Yoruba magharibi ya Nigeria.  Mboga mbili zinazotumiwa sana kuandaa supu za Celosia argentea (ṣọkọ̀ yòkòtò) na Amaranthus hybridus (ẹ̀fọ́ tẹ̀tẹ̀).

Picha

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Mkate wa tapalapa

Mkate wa Tapalapa ni mkate unaopatikana Senegal, Gambia na Guinea. Mkate huo una umbo kama mkate unaopatikana Ufaransa. 

Mikate ya Tapalapa huwa inaliwa na maharage, samaki, pamoja na vyakula vingine vya Gambia. Huwa vinauzwa na kuokwa kwenye mitaani. Huwa inauzwa na watu wa kabila la Fula wanaojulikana kwa kubadilishana bidhaa. 

Viungo muhimu ni Unga wa ngano na Amira.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Plakali

Plakali ni chakula kinachoandaliwa na watu wa Ahanta na Nzema kutokea magharibi mwa Ghana. Kinaandaliwa na mchanganyiko wa miogo iliyokandwa iliyowekwa kwenye maji ya koto, na kinafana na banku ambacho ni chakula kingine kutokea Ghana. Plakali huliwa na supu ya karanga.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Ekwang

Ekwang (pia inajulikana kama "Ekpang Nkukwo", "Ekpang" na "Ekwang Coco") ni chakula cha kikameruni kwa watu wa Bakweri, Bafaw na Oroko .  Imetengenezwa kwa cocoyams zilizosagwa ambazo zimefungwa kwa majani ya cocoyam.  Viungo vingine nikama samaki wabichi au wakukaanga, nyama, mafuta ya mawese,  kamba na vikolezo.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Prawn Rougalle

Prawn rougaille ni chakula kinachopatikana Mauritania na mara nyingi hupikwa na samaki aina ya kamba na mchuzi wa rougaille

is a Mauritian dish which is usually cooked with king prawns in a rougaille sauce.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Pate acha

Pate acha inajulikana kama pete acha, tere, gote au gwete ni chakula cha Nigeria kutokea ukanda wa juu wa Nchi hiyo. Kinaandaliwa na acha, mchele na mahindi.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Gari soaking

Gari Soaking ni chakula maarufu cha Ghana kinachotengenezwa na gari (unga wa chakula unaotengenezwa kutokana na mizizi ya mmea wa muhogo). Kama jina linavyodokeza, hutengenezwa kwa kuchanganya gari kwenye maji au maziwa.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Ndole

Ndolé ni chakula kutokea Kamerun kinachokuwa na karanga, ndoleh (majani machachu kutokea magharibi mwa Afrika) na samaki, nyama au uduvi. 

Huliwa na ndizi za kukaanga, bobolo (chakula kinachotokana na mihogo iliyowekwa kwenye majani).

Marejeo 

utamaduni wa Kamerun
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Koobi

Koobi ni tilapia ni samaki wa chumvi aliyekaushwa chumvi nchini Ghana. Samaki ana ladha ya kiasili kwenye mchuzi na supu katika vyakula vitamu vya kienyeji vya Ghana. Hutumika kutayarisha vyakula vya Ghana kama vile fufu, supu, ndizi na mchuzi na vyakula vingine vya asili ya Ghana.

Marejeo 
 https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Formaldehyde-In-Koobi-Equally-Insidious-May-Be-Kau-517935

Utamaduni wa Ghana
Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Kpekpele

Kpekple (pia inajulikana kama kpokpoi) ni aina ya chakula kinacholiwa na Gas ya Ghana wakati wa kusherehekea tamasha la Homowo ambalo hupiga vita njaa.  Hutayarishwa kwa viungo vya msingi vya unga wa mahindi uliokaushwa na kuchachushwa, na samaki waliokaushwa.  Kpekple kwa kawaida hunyunyiziwa na chifu akiamini kwamba mababu watafurahishwa na sadaka.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Hifadhi ya Taifa ya Bia

Hifadhi ya Taifa ya Bia ni mbuga ya Taifa katika wilaya ya Bia katika Mkoa wa Magharibi wa Ghana . Pia ni hifadhi ya viumbe hai yenye hifadhi ya rasilimali ya kilomita za mraba 563. Ina baadhi ya mabaki ya mwisho ya Ghana ya msitu ambao haujaguswa na utofauti wake kamili wa wanyamapori. 

Baadhi ya miti mirefu zaidi iliyosalia Afrika Magharibi inapatikana katika mbuga hii ya Taifa.   Inajumuisha eneo pacha la uhifadhi linaloitwa Hifadhi ya Taifa ya Bia na Hifadhi ya Rasilimali ya Bia.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Hifadhi ya Msitu wa Atewa

Hifadhi ya Msitu wa Atewa, iko katika eneo la Akyem Abuakwa kusini mashariki mwa Ghana, karibu na mji wa Kibi, na kusini magharibi mwa Uwanda wa Kwahu ambao unaunda mpaka wa kusini-magharibi wa Ziwa Volta.

Hifadhi ya Msitu 

Eneo kubwa la hifadhi hiyo limetangazwa kuwa hifadhi ya msitu, Likijumuisha takribani hekta 17,400 za msitu wa kijani kibichi, ambao ni nadra katika nchi ya Ghana. 

Hifadhi hiyo inasimamiwa na Tume ya Misitu ya Ghana kwa ushirikiano na wadau wengine, muhimu miongoni mwao ni Taasisi ya Mazingira ya Okyeman, ambayo imewazuia watu kulima katika eneo hilo na badala yake inajaribu kuhimiza utalii wa mazingira.  Hata hivyo, hifadhi iko chini ya shinikizo la ukataji miti na kuwinda nyama ya porini. Pia ni hatari kwa shughuli za uchunguzi wa madini, kwa kuwa hifadhi hiyo ina madini  ya dhahabu pamoja na bauxite ya kiwango cha chini.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Lahoh

Lahoh (Kiarabu: لحوح, kiromania: laḥūḥ, Kisomali: laxoox (𐒐𐒖𐒄𐒝𐒄) au canjeero (𐒋𐒖𐒒𐒃𐒜𐒇𐒙),kiebrania:לַחוּח [lɑħɔħ]),kwa kiarabu kutokea kwenye asili ya kiarabu neno "lawh"  ni mkate wa sponji, bapa kama vile chapati uliotokea Somalia.  Ni aina ya mkate bapa unaoliwa mara kwa mara nchini Somalia, Djibouti, Ethiopia na Yemen.  Wahamiaji Wayahudi wa Yemeni walieneza chakula hicho nchini Israeli.  kinaitwa Laxoox/Lahoh au Canjeero/Canjeelo  nchini Somalia, Somalia na Djibouti, na kinaitwa Lahoh/Lahuh Yemen.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Hifadhi ya Taifa ya Nini-Suhien

Hifadhi ya Taifa ya Nini-Suhien inapatikana nchini Ghana . Ilianzishwa mnamo 1976. Sehemu hii ina ukubwa wa kilomita za mraba 160. 

Pamoja na Hifadhi ya Rasilimali ya Ankasa, mbuga ya kitaifa ni sehemu ya  Eneo la Hifadhi la Ankasa.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Ghana
Hifadhi ya Taifa ya Mole

Hifadhi ya Taifa ya Mole ndiyo kimbilio kubwa la wanyamapori nchini Ghana .  Hifadhi hiyo iko katika eneo la Savannah nchini Ghana kwenye savanna na mifumo ya ikolojia ya pwani kwenye mwinuko wa km 50, na mwinuko mkali unaounda mpaka wa kusini wa mbuga hiyo. 

Lango la hifadhi hiyo linafikiwa kupitia mji wa karibu wa Larabanga .  Mito ya Levi na Mole ni mito ya ephemeral inayopita kwenye hifadhi.  Eneo hili la Ghana linapokea zaidi ya mm 10 kwa mwaka wa mvua. Utafiti wa muda mrefu umefanywa kwenye Hifadhi ya Taifa ya Mole ili kuelewa athari za wawindaji wa binadamu kwa wanyama walio kwenye hifadhi.

Historia 
Ardhi ya mbuga hiyo iliwekwa kando kama kimbilio la wanyamapori mnamo 1958. Mnamo 1971, idadi ndogo ya watu wa eneo hilo walihamishwa na ardhi iliteuliwa kuwa mbuga ya Taifa.

Picha

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Mkoa wa Savannah
Hifadhi ya Taifa ya Kakum

Hifadhi ya Taifa ya Kakum, iko katika mazingira ya pwani ya Mkoa wa Kati   ya Ghana,  ina ukubwa wa eneo la kilomita za mraba 375. Ilianzishwa mwaka 1931 kama hifadhi, ilitangazwa kwenye gazeti la serikali kama hifadhi ya taifa mwaka 1992  baada ya uchunguzi wa awali wa avifauna kufanywa.

Eneo hilo limefunikwa na misitu ya kitropiki .    Upekee wa mbuga hii unatokana na ukweli kwamba ilianzishwa kwa mpango wa wenyeji na sio na Idara ya Jimbo la wanyamapori ambao wana jukumu la kuhifadhi wanyamapori nchini Ghana. Ni moja wapo ya maeneo 3 pekee barani Afrika yenye njia ya dari,  ambayo ni mita 350 kwa urefu na inaunganisha vilele saba vya miti ambayo hutoa ufikiaji wa msitu.  

Spishi maarufu zaidi za wanyama walio katika hatari ya kutoweka katika mbuga hiyo ni tumbili Diana,  swala,  duiker  na tembo wa Afrika .  Pia ni Eneo muhimu la Ndege  linalotambuliwa na Bird Life International  huku eneo la ndege likipishana kikamilifu eneo la hifadhi. Hesabu ya ndege ilithibitisha spishi 266 katika mbuga hiyo, ikiwa ni pamoja na aina nane za wasiwasi wa uhifadhi wa kimataifa. Mojawapo ya aina hizi za wasiwasi ni guineafowl wenye matiti meupe .  Aina tisa za hornbill  na kasuku wa kijivu  zimerekodiwa. Ina vipepeo vingi sana, na aina mpya iligunduliwa mwaka 1993. Kufikia 2012, idadi kubwa zaidi ya tembo wa msituni nchini Ghana iko katika hifadhi ya Kakum. 

Bodi ya Makumbusho na Makaburi ya Jamhuri ya Ghana imependekeza kwamba UNESCO  itangaze mbuga hiyo kuwa Eneo la Urithi wa Dunia wa asili  chini ya vigezo vii na x. Mawasilisho yaliyotolewa mwaka wa 2000 yameorodheshwa chini ya Orodha ya majaribio ya Maeneo ya Urithi wa Dunia.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Mkoa wa Kati, Ghana
IUCN Jamii II
Hifadhi ya Taifa ya Kyabobo

Hifadhi ya Taifa ya Kyabobo (inatamkwa kama CHAY-a-bobo) ni kilomita za mraba 360 za mbuga ya taifa nchini Ghana .  

Kyabobo iko katika Mkoa wa Oti kwenye mpaka na Togo . Mji wa karibu na hifadhi ni Nkwanta . 

Hifadhi hiyo ilianzishwa mwaka 1993 lakini mipaka yake ilirekebishwa mara kadhaa hadi Septemba 1999 wakati mpaka wa sasa na wa mwisho ulipowekwa.  Mlima wa pili kwa urefu nchini Ghana, Mlima Dzebobo unapatikana ndani ya hifadhi hiyo na unawapa wageni mtazamo wa kuvutia wa Ziwa Volta .

Hifadhi hiyo iko katika eneo la mpito kati ya msitu wa mvua wa kitropiki na savanna ya miti. Wanyamapori wa Hifadhi hii ni pamoja na tembo wa Kiafrika, chui wa Kiafrika, nyati wa Kiafrika, na spishi kadhaa za nyani.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi

Mkoa wa Oti
Hifadhi ya Taifa ya Digya

Hifadhi ya Taifa ya Digya ni mbuga ya hifahi ya pili kwa ukubwa na eneo kongwe zaidi lililohifadhiwa nchini Ghana . Iko katika mkoa wa Bono Mashariki .  Iliundwa mnamo 1900 na kupewa hadhi ya mbuga ya Taifa mnamo 1971. Hifadhi hiyo ndiyo eneo pekee la wanyamapori nchini Ghana kuwa na Ziwa Volta kwenye mipaka yake.

Jiografia 
Inachukua eneo la kilomita za mraba 3,743, mbuga hii ni mbuga ya pili kwa ukubwa nchini Ghana. Iko katika eneo la Bono Mashariki na imepakana na Ziwa Volta kaskazini, kusini na mashariki.  Iko kwenye peninsula ya nyanda za chini, ina eneo lisilo na maji.  Iko katika eneo la mpito kati ya msitu na savanna .

Historia 
Hifadhi ya Taifa ya Digya iliundwa mnamo 1900 kama eneo lililohifadhiwa, la kwanza nchini Ghana.  Ilinunuliwa na serikali  na kutangazwa katika gazeti la serikali kama mbuga ya wanyama mwaka wa 1971.  Wakati serikali inapata hifadhi hiyo, kulikuwa na makazi katika hifadhi hiyo, huku wakazi wengi wakiwa wavuvi na wakulima. Mnamo 2006, kulikuwa na makazi 49 na serikali ya Ghana ilianza kuwafurusha wakaazi wa makazi kutoka kwa mbuga hiyo.  Mapema mwa mwaka 2005, mfumo wa doria ulianzishwa katika mbuga ili kuzuia shughuli haramu.

Wanyamapori 
Hifadhi hii ina angalau spishi sita za nyani  na tembo walio wa baadhi ya jamii ambazo hazijachunguzwa sana barani Afrika . Idadi ya tembo katika mbuga hiyo ni ya pili kwa ukubwa nchini Ghana.  Aina za swala anaweza kupata kwenye bustani hiyo pia. Pia kuna nyangumi na nyangumi wasio na makucha mikononi mwa Ziwa Volta wanaoenea hadi Hifadhi ya Kitaifa ya Digya . Zaidi ya aina 236 za ndege huishi katika mbuga hiyo.  Mbuga hii ndiyo eneo pekee la wanyamapori nchini Ghana kupakana na Ziwa Volta, eneo kubwa zaidi la maji linalotengenezwa na binadamu nchini humo.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Hifadhi ya Taifa ya Bui

Hifadhi ya Taifa ya Bui, inapatikana nchini Ghana ilianzishwa mnamo 1971. Eneo ni kilomita za mraba 1821.  Iko katika eneo la savana ya misitu.  

Hifadhi hiyo inajulikana kwa idadi kubwa ya viboko katika Volta Nyeusi. Tumbili aina ya colobus weusi na weupe na aina mbalimbali za swala na ndege wapo pia .  Sehemu ya hifadhi hiyo imefunikwa na hifadhi ya Bwawa la Bui, ambalo lilijengwa mnamo 2007 hadi 2013.

Mahali 
Mbuga ya Taifa ya Bui imegawanywa na Mto Volta ; sehemu ya Magharibi ya mto ni sehemu ya eneo la Bono na sehemu ya Mashariki ya mto ni sehemu ya Mkoa wa Savannah wa Ghana . Hifadhi hiyo inapakana na Ivory Coast upande wa Magharibi. Miji ya karibu zaidi na hifadhi ni Nsawkaw, Wenchi na Techiman .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
IUCN Jamii II
Lasary

Lazari ni aina ya saladi ya Kimalagasi.  Inaaminika kwamba ni chakula kinachotokea kaskazini Madagaska.  Chakula hicho pia kinaitwa Antsary au Ansary katika baadhi ya maeneo. 

Ni maarufu kama chakula cha ziada. Kinaweza pia kuongezwa kwenye mishikaki na mchele.

Milimani, inatengenezwa na maharagwe ya kijani, kabichi, karoti na vitunguu katika mchuzi wa vinaigrette.  Katika maeneo ya mijini, inatengenezwa na kachumbari ya maembe na malimao.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Hifadhi ya Taifa ya Mto Gambia

Hifadhi ya Taifa ya Mto Gambia ni hifadhi ya taifa nchini Gambia. Ilianzishwa mwaka wa 1978,

Topografia 
Hifadhi ya Kitaifa ya Mto Gambia iko katika wilaya ya Niamina Mashariki ya Kitengo cha Mto wa Kati . Iko kwenye ukingo wa kushoto wa Mto Gambia . Hifadhi hiyo inajumuisha  Visiwa vya Baboon Visiwa vya Baboon, ambavyo vinajumuisha visiwa vinne vidogo. Hifadhi ya kitaifa haijafunguliwa kwa umma.

Mbuga ya Kitaifa ya Mto Gambia iko karibu na Mbuga ya Msitu ya Nyassang . Katika baadhi ya ramani, mbuga hizo mbili zinawakilishwa pamoja kama eneo moja.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Hifadhi za Taifa za Gambia
Mala mogodu

Mogodu ni chakula Kusini mwa Afrika.  Mogodu ni mchanganyiko wa serobe iliyokatwakatwa (utumbo) na mala (utumbo) inayotolewa kama supu mara nyingi na papa moto.  Mala (kwa Kitswana/Kisotho) ni utumbo wa kawaida kama vile ng'ombe au kondoo.

Marejeo

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Mazalika

Mazalika (Kiarabu cha Misri: مزاليكا) ni chakula cha Kimisri kinachotengenezwa na maini ya kuku na firigisi.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Mchawcha

Mchawcha ni kabyle keki ya kitamaduni ya Aljeria ambayo mara nyingi hutiwa asali.

Mchawcha ni keki tamu nene ambayo asili yake ni Algeria.  mapishi yake ni rahisi na yanafanyika kwa haraka, mara nyingi hutiwa na asali.

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Hifadhi ya Msitu ya Boin Tano

Hifadhi ya Msitu ya Boin Tano ni hifadhi ya asili inayopatikana katika Mkoa wa Magharibi wa Ghana . Ilianzishwa mnamo 1968.Hifadhi hii, ambayo ina ukubwa wa kilomita za mraba 129, ni tajiri kwa spishi za wanyama na maua.

Mimea na wanyama 
Msitu wa Hifadhi wa Boin Tano unapatikana kaskazini mwa Ikweta na karibu kilomita 50 kaskazini mwa Ghuba ya Guinea katika Bahari ya Atlantiki, kwa hivyo kuipa hali ya hewa ya joto na unyevunyevu . Nyasi zilizochanganyika na vichaka na misitu hutawala hifadhi hiyo. Mamia ya spishi tofauti huishi ndani ya eneo hili lililohifadhiwa na mipaka yake.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Uwanja wa ndege wa Andulo

Andulo Airport (ni uwanja wa ndege unaohudumia Andulo, jiji katika Mkoa wa Bié, Angola.

Angalia pia 

 Lango la anga
 Orodha ya viwanja vya ndege nchini Angola
 Usafiri nchini Angola

Marejeo 
Africa Wiki Challenge Arusha 2022

Uwanja wa Ndege
Mhadjeb

Mhadjeb ni mkate mwembamba unaofanana na chapati unaotokea Algeria.

Mhadjeb ni chakula cha kitamaduni cha Kialgeria, ni mkate mwembamba unaofanana na chapati ulio na mchanganyiko wa vitunguu, vitunguu saumu, nyanya, pilipili na viungo.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Uwanja wa ndege wa Albano Machado

Uwanja wa ndege wa Albano Machado (ni uwanja wa ndege wa umma kusini mashariki mwa Huambo, mji mkuu wa Mkoa wa Huambo, Angola . Hapo awali uliitwa Uwanja wa Ndege wa Nova Lisboa, kwa kuwa wakati wa ukoloni jiji hilo liliitwa Nova Lisboa, au Lisbon Mpya.

Nuru ya Huambo isiyo ya mwelekeo (Kitambulisho: HU ) iko  . magharibi mwa kizingiti cha 29 cha Runway. Huambo VOR-DME (Kitambulisho: VHU ) iko kwenye uwanja.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022

Uwanja wa Ndege
Usafiri
Mpoto mpoto

Mpoto Mpoto ni chakula cha Ghana kinachotengenezwa kwa cocoyam au magimbi.  Pia kinajulikana kama Yam Pottage na Asaro (lugha ya Kiyoruba) na Wanaigeria.  Kimetengenezwa kutokana na viungo kadhaa kama samaki na kitunguu.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Uwanja wa ndege wa Ambriz

Uwanja wa ndege wa Ambriz (ni uwanja wa ndege unaohudumia Ambriz, Angola .

Nuru ya Ambriz isiyo ya mwelekeo iko kaskazini mwa uwanja wa ndege.

Angalia pia 

 Lango la anga
 Orodha ya viwanja vya ndege nchini Angola
 Usafiri nchini Angola

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Uwanja wa Ndege
Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Angola

Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Angola ( Aeroporto Internacional de Angola kwa Kireno )  ni uwanja mkubwa wa ndege unaoendelea kujengwa karibu na mji mkuu wa Angola wa Luanda . Sehemu hii ilichaguliwa mnamo 2004. Iko 40kilomita kusini mashariki mwa katikati mwa jiji katika eneo la Bom Jesus . Itakuwa mbadala wa Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Quatro de Fevereiro. Makampuni ya China na kampuni ya Odebrecht na ya Brazil yanajenga uwanja wa ndege huu. Awamu ya kwanza ilikamilika mwaka wa 2012.  Ufunguzi uliokuwa umeratibiwa mwaka 2015/2016 ulicheleweshwa hadi 2022.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii nchi kwa nchi
Uwanja wa ndege wa Benguela

Uwanja wa ndege wa Benguela (    ) (ni uwanja wa ndege unaohudumia Benguela, mji mkuu wa Mkoa wa Benguela nchini Angola .

Mwangaza usio wa mwelekeo wa Benguela (Kitambulisho: BG ) uko kwenye uwanja.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Uwanja wa Ndege
Hifadhi ya Kalakpa

Hifadhi ya Kalakpa,  ni hifadhi ya msitu wa hekta 32,020 nchini Ghana .

Mahali 
Hifadhi hiyo iko katika sehemu ya kusini mashariki mwa Nchi, takribani kilomita 120 kaskazini mashariki mwa mji mkuu wa Accra na takribani kilomita 30 kusini kutoka mji mkuu wa Mkoa wa Volta, Ho .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Hifadhi ya Tano Nimri

Hifadhi ya Tano Nimri, inapatikana nchini Ghana . Ilianzishwa mnamo 1935. Ina ukubwa wa kilomita za marba 206.  Inadhaniwa kuwa uwepo wa spishi aina ya Magnuson et al unathibitishwa ndani ya hifadhi hii mnamo 2003.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Uwanja wa ndege wa Cabinda

Uwanja wa ndege wa Cabinda ( ) ni uwanja wa ndege unaohudumia Cabinda, mji katika Mkoa wa Cabinda, kabila la Angola .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Msitu wa Hifadhi ya Mamiri

Msitu wa Hifadhi ya Mamiri unapatikana nchini Ghana. Ulianzishwa mnamo 1949, na una  ukubwa wa kilomita za mraba 45. 

Mamiri iko kwenye mpaka kati ya maeneo ya misitu yenye unyevunyevu (Hall na Swaine, 1981).

Mandhari ni ya vilima ambavyo vimegawanywa kwa nguvu na mabonde yenye kina kirefu. Mabonde hayo huwa na mafuriko wakati wa msimu wa mvua, na kuunda makazi yenye maji. 

Makadirio ya mwinuko wa ardhi ya eneo juu ya usawa wa bahari ni mita 128.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Ghana
Hifadhi ya Msitu wa Milima ya Krokosua

Hifadhi ya Msitu wa Milima ya Krokosua, yenye ukubwa wa kilomita za mraba 481, ilianzishwa mwaka 1935 nchini Ghana.

Hali ya sokwe 
Makadirio ya mwisho ya wingi wa sokwe nchini Ghana yalifanywa na Teleki mwaka 1989, ambayo ilikadiria kati ya sokwe 300 na 500 waliopo. 

Hakuna ushahidi wa kuwepo kwa sokwe ulipatikana kwenye hifadhi wakati wa uchunguzi wa uga, hata hivyo uwepo wao uliripotiwa na wawindaji (Magnuson, 2002, Oates, 2006).

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Ghana
Kituo cha Rasilimali cha Gbele

Kituo cha Rasilimali cha Gbele au Hifadhi ya Uzalishaji ya Gbele ni mojawapo ya hifadhi zisizojulikana sana nchini Ghana . Iko katika Sissala Magharibi, Manispaa ya Sissala Mashariki na wilaya za Daffiama Bussie Issa za mkoa wa Juu Magharibi Hifadhi hiyo ni ya nne kwa ukubwa nchini Ghana.  

Mji wa karibu na hifadhi ni Tumu, mji mkuu wa Wilaya ya Manispaa ya Sissala Mashariki ambayo iko kilomita 17 kaskazini.  Jumla ya aina 176 za ndege zimerekodiwa katika hifadhi hiyo. Wafanyakazi katika hifadhi wanafahamu aina 18 za ziada.  

Hifadhi hii ina swala, nyuki, bushbuck, nguruwe, savannah duiker na warthogs, nyani, patas, tumbili wa kijani miongoni mwa wengine. Kuna takribani aina 190 za ndege pia. Kuna safari za asili zinazotolewa pia. Takriban kilomita 30 kaskazini mwa kituo hicho kuna Ukuta wa Ulinzi wa Gwollu .

Mahali 
Kituo cha Rasilimali cha Gbele kiko kaskazini mashariki mwa Ghana, mji mkuu wa Mkoa wa Juu Magharibi. Upande wa magharibi ni Nadowli, Jirapa na Lawra . Upande wa kaskazini ni Nandom na Hamile . Kuna kijiji kinaitwa Gbele kilichopo ndani ya hifadhi.

Picha katika hifadhi

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Mkoa wa Magharibi ya Juu
Hifadhi ya Msitu wa Draw

Hifadhi ya Msitu wa Draw inapatikana nchini Ghana. Ilianzishwa mnamo 1937, na ina ukubwa wa kilomita za mraba 235.

Mto Draw unapita sehemu ya mashariki ya hifadhi. 

Iko katika mita 75 juu ya usawa wa bahari.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Ghana
Hifadhi ya Msitu wa Bonsam Bepo

Hifadhi ya Msitu wa Bonsam Bepo inapatikana nchini Ghana. Ilianzishwa mnamo 1934, na ina ukubwa wa kilomita za mraba 124.00.

Iko kwenye urefu wa mita 304.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Ghana
Hifadhi ya Msitu wa Ayum

Hifadhi ya Msitu wa Ayum inapatikana nchini Ghana. Ilianzishwa mnamo 1940. Ina ukubwa wa kilomita za mraba 112.

Hifadhi ya Misitu ya Aium iko katika eneo la Brong-Ahafo. Imeunganishwa na Hifadhi ya Suim na Hifadhi ya Bonsampepo, na kwa pamoja inashughulikia takriban kilomita za mraba 488.

Inachukua jukumu muhimu katika kuhifadhi bayoanuwai katika Eneo la Eco-Region ya Msitu Unyevu wa Guinea. Eneo hilo lina idadi ndogo ya sokwe, tembo na viumbe vingine vilivyo hatarini kutoweka.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Ghana
Uwanja wa ndege wa Cacolo

Uwanja wa ndege wa Cacolo (ni uwanja wa ndege wa matumizi ya umma  kaskazini mwa Cacolo, katika Mkoa wa Lunda Sul, Angola .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Uwanja wa Ndege
Hifadhi ya Msitu wa Asubima

Hifadhi ya Msitu wa Asubima ni eneo lililohifadhiwa lenye hektari 7,870 karibu na Akumadan, nchini Ghana na ilianzishwa mwaka 1945. FORM Ghana, kampuni ya maendeleo ya mashamba, inasimamia hektari 1,729.9 za sehemu ya kusini ya hifadhi ili kurejesha misitu katika hifadhi ambayo imeharibiwa sana kutokana na ukataji miti, moto wa nyika na kilimo haramu. 

Hifadhi hiyo iko kwenye ukingo wa kaskazini wa ukanda wa ikolojia wa misitu yenye misimu mirefu, ambayo ina sifa ya kupishana kwa misimu ya mvua na ukame katika hali ya hewa ya kitropiki ya monsuni .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Eneo la Hifadhi ya Ankasa

Eneo la Hifadhi ya Ankasa ni eneo lililo kusini magharibi mwa Ghana, katika mkoa wa Magharibi wa Ghana, kama kilomita 365 magharibi mwa Accra karibu na mpaka na Côte d'Ivoire .  Inajumuisha Mbuga ya Taifa ya Nini Suhien  Kaskazini, na Hifadhi ya Misitu ya Ankasa Kusini. 
Mkoa wa Magharibi, Ghana

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Hifadhi ya Assin-Attandanso

Hifadhi ya Assin-Attandanso ni eneo lililohifadhiwa nchini Ghana ambalo liko katika kitengo cha VI cha IUCN. Ilianzishwa mwaka 1991. Eneo lina ukubwa wa kilomita za mraba 139.86.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Ghana
Uwanja wa ndege wa Cafunfo

Cafunfo Airport (ni uwanja wa ndege unaohudumia Cafunfo, katika Mkoa wa Lunda Kaskazini, Angola .

Beakoni isiyo ya mwelekeo ya Cafunfo (Kitambulisho: CF ) iko kwenye uwanja.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Uwanja wa Ndege
Uwanja wa ndege wa Camabatela

Uwanja wa ndege wa Camabatela    ni uwanja wa ndege wa matumizi ya umma unaohudumia Camabatela, Mkoa wa Cuanza Norte, Angola .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022

Viwanja vya ndege nchini Angola
Uwanja wa ndege wa Camaxilo

Uwanja wa ndege wa Camaxilo  ni uwanja wa ndege unaohudumia Camaxilo katika Mkoa wa Lunda Kaskazini, Angola . Njia ya ndege ni  kusini mwa kijiji.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022

Viwanja vya ndege nchini Angola
Thiakry

Thiakry au Degue (pia huandikwa thiacry au chakery) ni chakula kitamu cha mtama kinacholiwa katika Afrika Magharibi.  Chembechembe za ngano au mtama huchanganywa na maziwa, maziwa yaliyokolea au mtindi, pamoja na matunda yaliyokaushwa kama vile zabibu, nazi iliyokatwa na viungo kama vile nutmeg.

Thiakry or Degue (also spelled thiacry or chakery) is a sweet millet couscous dish eaten in West Africa.[1][2] The wheat or millet granules are mixed with milk, sweetened condensed milk, or yogurt, as well as dried fruit such as raisins, desiccated coconut, and spices such as nutmeg.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Uwanja wa ndege wa Camembe

Uwanja wa ndege wa Camembe ni uwanja wa ndege unaohudumia Camembe, Mkoa wa Bengo, Angola .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Viwanja vya ndege nchini Angola
Uwanja wa ndege wa Cangamba

Uwanja wa ndege wa Cangamba ni uwanja wa ndege unaohudumia Cangamba katika Mkoa wa Moxico, Angola .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Viwanja vya ndege nchini Angola
Uwanja wa ndege wa Cazombo

Uwanja wa ndege wa Cazombo (ni uwanja wa ndege unaohudumia mji wa Cazombo katika Mkoa wa Moxico nchini Angola .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Viwanja vya ndege nchini Angola
Uwanja wa ndege wa Chitato

Uwanja wa ndege wa Chitato ni uwanja wa ndege unaohudumia Dundo, Angola . Njia ya kuruka na ndege ni  kaskazini magharibi mwa jiji.

Miale ya Chitato (Kitambulisho: CH ) na Dundo (Kitambulisho: DU ) isiyo ya mwelekeo iko kusini mwa uwanja. 

Dundo pia inahudumiwa na Uwanja wa Ndege mkubwa wa Dundo, ambao uko kusini magharibi mwa jiji.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Viwanja vya ndege nchini Angola
Uwanja wa ndege wa Cuango-Luzamba

Uwanja wa ndege wa Cuango-Luzamba (    (ni uwanja wa ndege unaohudumia Cuango-Luzamba, katika Mkoa wa Lunda Kaskazini nchini Angola . Uwanja wa ndege unajulikana kwa ajali zake ambazo hazijapatikana.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa ndege wa Cuito Cuanavale

Uwanja wa ndege wa Cuito Cuanavale ni uwanja wa ndege unaohudumia Cuito Cuanavale katika Mkoa wa Cuando Cubango, Angola.

Nuru ya Cuito Cuanavale isiyo ya mwelekeo (Kitambulisho: CV ) iko kwenye uwanja.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Viwanja vya ndege nchini Angola
Yassa (chakula)

Yassa ni chakula kinachotengenezwa na pilipili kinachotayarishwa na vitunguu,haradali au limao.Asili yake ni Senegal, Yassa imekuwa maarufu kote Afrika Magharibi.  Kuku yassa (inayojulikana kama yassa au poulet), iliyotayarishwa kwa vitunguu, limau au haradali ni ya kipekee kutoka eneo la Casamance kusini mwa Senegali.  Nyama nyingine zinazotumiwa kwa yassa ni kondoo na samaki.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Tubaani

Tubaani pia inajulikana kama mbaazi zenye macho meusi ni chakula maarufu cha Ghana ambacho huliwa sana katika mikoa ya kaskazini na jumuiya za Zongo ya Ghana.  Chakula iko kinajumuisha paste iliotengenezwa kwa unga wa mbaazi zenye macho meusi na maji ambayo hupikwa baada ya kuvikwa kwa mara ya kwanza kwenye majani matamu na yenye kunukia ya mimea ya Marantaceous Thaumatococcus daniellii na kutumiwa pamoja na mchuzi au pilipili na vitunguu vilivyokatwa na mafuta ya moto mboga.

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Afram

Mto Afram ni mto wa nchini Ghana wenye urefu wa kilomita 100. Kabla ya ujenzi wa bwawa la Akosombo katika miaka ya 1960, Afram ilikua ni kijito kikuu cha Mto Volta na leo ni mkondo muhimu sawa na Ziwa Volta . 

Mto unapita katika mwelekeo wa kusini magharibi. Unakusanya mifereji yote ya maji ya Uwanda wa Kwahu .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Mito ya Ghana
Volta Nyeupe

White Volta au Nakanbé ni mkondo wa Mto Volta, njia kuu ya maji nchini Ghana .    White Volta unaanzia kaskazini mwa Burkina Faso, unatiririka kupitia Kaskazini mwa Ghana na kumwaga maji kwenye Ziwa Volta nchini Ghana.  Mito mikuu ya White Volta  ni Black Volta na Red Volta .

Motokeo 
White Volta ni chanzo kikuu cha maji ya kunywa kwa jamii nyingi kwenye kingo zake na zingine. Pia husababisha mafuriko ya msimu  kwa jamii nyingi kando ya kingo zake.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Mito ya Burkina Faso
Mito ya Ghana
Volta Nyeusi

Black Volta au Mouhoun  ni mto unaopitia Burkina Faso kwa takribani kilomita 1,352 (mile 840) hadi  White Volta  huko Dagbon, Ghana, sehemu ya juu ya Ziwa Volta.  

Chanzo cha  black Volta kiko katika mkoa wa Cascades wa Burkina Faso, karibu na Mlima Tenakourou, sehemu ya juu kabisa ya nchi. Mto huu kwa chini zaidi unakua ni sehemu ya mpaka kati ya Ghana na Burkina Faso, na baadaye kati ya Côte d'Ivoire na Ghana. Ndani ya Ghana, inaunda mpaka kati ya Savannah na mikoa ya Bono .   Bwawa la Bui, mtambo wa kuzalisha umeme kwa maji, umejengwa kwenye mto, kusini tu mwa Mbuga ya Taifa ya Bui, ambapo mto huo unaigawanya.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Mito ya Cote d'Ivoire
Mito ya Burkina Faso
Mito ya Ghana
Hifadhi ya Taifa ya Assagny

Hifadhi ya Taifa ya Assagny, ni mbuga ya Taifa kusini mwa Ivory Coast . 

Iko kwenye pwani kama  magharibi mwa Abidjan, katikati ya mlango wa Mto Bandama na Lagoon ya Ébrié, na inachukuwa eneo la takribani hektari 17,000 .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Mkoa wa Grands-Ponts
Hifadhi za Taifa za Cote d'Ivoire
IUCN Jamii II
Kitoweo cha Kontomire

Kitoweo cha Kontomire ni chakula kinachopikwa na majani ya magimbi na (kinajulikana kama "kontomire" na watu wa lugha ya Akan), Huandaliwa manyumbani na ni maarufu sana Nchini Ghana. Kontomire huliwa na vyakula mbalimbali ikiwemoWali, magimbi, na ndizi. Kwa Jina linguine huitwa Palama sauce kutokea kwa watu wa Elmina.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Hifadhi ya Taifa ya Banco

Hifadhi ya Taifa ya Banco ni mbuga ya taifa nchini Côte d'Ivoire iliyoko kando ya barabara kuu ya Kaskazini katika wilaya ya Attécoubé ( Abidjan ). 

Hifadhi ya taifa ya Banco ina ukubwa wa kilomita za mraba 30 na ni mfano wa msitu wa msingi, pamoja na spishi kuwa miti adimu ( mahogany, avodirés, . . . ) Nyimbo za watembea kwa miguu zimeboreshwa na hoteli nyingi za kategoria zote zitaruhusu malazi rahisi.

Viungo vya nje 

 APES MAPPER  Archived  
 Hifadhidata ya Ulimwenguni ya Maeneo Yanayolindwa

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Abidjan
Hifadhi za Taifa za Cote d'Ivoire
IUCN Jamii II
Ukodo

Ukodo ni chakula cha magimbi na ndizi changa cha watu wa Urhobo wa Nigeria.  Watu wa Itsekiri wa Niger Delta pia hupika chakula kama hiki na wanakiita Epuru.  Kimsingi ni mtori, mchuzi wa nyama na mboga na asili yake kama supu ya pilipili ya Nigeria.  Kawaida hutumiwa kwa sherehe za ndoa na mazishi au kama kifungua kinywa, haswa wakati wa msimu wa baridi.

Wakati mwingine hupikwa kwa limau na magadi. Shairi la Mnigeria Chovwe Inisiagho-Ogbe linaeleza viungo na jinsi ya kuupika Ukodo kwa njia nyepesi.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Mukimo

Mukimo au Mokimo (IRIO) ni chakula cha Kenya (haswa kutoka kwa jamii zinazoishi karibu na Mlima Kenya) kilichoandaliwa na viazi vilivyopondwapondwa na mboga za majani.   Inaweza pia kujumuisha mahindi na maharage.  Mukimo mara nyingi huandaliwa kama kiambatanisho cha nyama iliochemshwa na nyama choma.  Ingawa asili yake imetokea sehemu ya kati ya Kenya, Mukimo sasa inatumika miongoni mwa jamii mbalimbali nchini Kenya.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Kuku paka

Kuku wakupaka ni kuku aliepakwa viungo na kukangwa na pia huitwa “kuku wakupaka”.  kina athari za Kiarabu, Kihindi na Kiafrika. Chicken kwa Kiswahili inamaanisha kuku.  Chakula hiki ni maarufu sana katika pwani ya Afrika Mashariki na miongoni mwa jumuiya za Wahindi wanaoishi Kenya, Tanzania na Uganda.smear kwa kiswahili inamaanisha kupaka.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Odkac

Muqmad au odkac ni cha Kisomali kinachojumuisha nyama iliyohifadhiwa.  Neno muqmad linatumika katika maeneo ya kaskazini mwa Somalia kama vile Puntland, Djibouti na kote Somaliland;  neno odkac ni maarufu zaidi kusini mwa Somalia.

Kwa kawaida huliwa na canjeero, lakini wakati mwingine peke yake.  Ingawa ni kawaida zaidi kwa kuliwa kama kifungua kinywa ama chakula cha mchana, pia wakati mwingine huliwa kwa chakula cha jioni.

Muqmad hutengenezwa kwa kuiacha nyama iive na kulowekwa kwenye siagi iliyoyeyuka.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Chakula cha Kiafrika
Omo tuo

Omo tuo (Twi: ɛmo tuo; "mipira ya mchele") ni chakula kikuu  cha Ghana kilichotengenezwa na mchele.  Mara nyingi, "mchele uliovunjika" au mchele wakawaida uliovunjwa vipande vidogovidogo.Wali utapikwa na maji mengi kuliko kawaida[ufafanuzi ili kuufanya uwe mlaini.Kisha utapondwapondwa ili kuufanya uwe mlaini, na kisha inafanywa kuwa mipira.  Nchini Ghana, kwa kawaida huandaliwa kwa supu iliyotengenezwa kwa palmnut au groundnut.  Nchini Nigeria, inaweza kuandamana miyan kuka (supu ya bamia).

Marejeo 

Chakula cha Kiafrika
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Uwanja wa ndege wa Damba

Uwanja wa ndege wa Damba (ni uwanja wa ndege unaotumiwa na umma unaohudumia mji wa Damba, katika Mkoa wa Uíge nchini Angola .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa ndege wa Dirico

Uwanja wa ndege wa Dirico(ni uwanja wa ndege karibu na Dirico, mji katika Mkoa wa Cuando Cubango, Angola .

Marejeo 
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Utalii
Uwanja wa ndege wa Luau

Uwanja wa ndege wa Luau (    ) ni uwanja wa ndege unaohudumia Luau, manispaa katika Mkoa wa Moxico nchini Angola . Upo karibu na mpaka kati ya Angola na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo .

Mnamo Februari, 2015, Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Luau ulifunguliwa na Rais wa Angola, José Eduardo dos Santos .  Uwanja wa ndege mpya ni  magharibi mwa Uwanja wa Ndege wa Luau.

Marejeo 
Africa Wiki Challenge Arusha 2022

Viwanja vya ndege nchini Angola
Uwanja wa ndege wa Dundo

Uwanja wa ndege wa Dundo ni uwanja wa ndege unaohudumia mji wa Dundo, mji mkuu wa Mkoa wa Lunda Kaskazini nchini Angola .

Nuru ya Dundo (Kitambulisho: DU ) isiyo ya mwelekeo iko kwenye uwanja.

Marejeo 
Africa Wiki Challenge Arusha 2022

Viwanja vya ndege nchini Angola
Mrouzia

Mrouzia (kwa Kiarabu: المروزية) ni mojawapo ya vyakula muhimu zaidi Moroko. Pia inatayarishwa nchini Tunisia, lakini kwa njia tofauti.

Ni nyama tamu, ikichanganywa na mchanganyiko wa ras el hanout wa asali, mdalasini na mlozi. 

Nchini Moroko, chakula hicho ni mojawapo ya vyakula vya kitamaduni vya sikukuu kubwa ya Waislamu Eid al-Adha (Sikukuu ya sadaka). Mara nyingi kwa wanyama wanaotolewa sadaka wakati wa sherehe ni kondoo.

Marejeo 
Chakula cha Kiafrika
Utamaduni wa Moroko
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Uwanja wa ndege wa Huambo

Uwanja wa ndege wa Huambo ni uwanja wa ndege unaotumiwa na umma karibu na ukingo wa mashariki wa mji wa Huambo katika Mkoa wa Huambo, Angola .

Katika picha ya angani ya Mei 2016,  viwianishi vinaonyesha barabara nyembamba ya uchafu iliyoimarishwa katika maeneo kadhaa na miti.

Huduma kamili ya Uwanja wa Ndege wa Albano Machado (ni  kusini mwa eneo la FNNL.

Ajali na matukio 
Tarehe 19 Januari 2008, ndege ya Gira Globo Aeronautica Beechcraft B200 Super King Air iliyokuwa inakaribia Uwanja wa Ndege wa Huambo ilianguka kwenye mlima karibu na Bailundo, na kuua watu wote 13 waliokuwa ndani.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Viwanja vya ndege nchini Angola
Hifadhi ya Taifa ya Sehlabathebe

Hifadhi ya Taifa ya Sehlabathebe iko katika milima ya Maloti katika wilaya ya Qacha's Nek, Lesotho na ni sehemu ya Eneo kubwa la Urithi wa Dunia wa Maloti-Drakensberg. 

Mbuga hii ilianzishwa kwa mara ya kwanza mnamo Mei 08, 1969. Ina mandhari ya nyasi za aina mbalimbali. Mfumo mkubwa wa ikolojia kwa ujumla hufanya kazi muhimu sana ikiwa ni pamoja na kutoa maji safi kwa Lesotho, Afrika Kusini, na Namibia .

Mahali 
Iko katika kona ya kusini mashariki ya Lesotho katika mwinuko wa wastani wa mita 2.400 juu ya usawa wa bahari.

Vidokezo

Marejeo 

 Hifadhi ya taifa ya Sehlabathebe - Kituo cha Urithi wa Dunia cha UNESCO Kimetolewa 2009-03-02.
 Ramutsindela, M. (2007), Transfrontier Conservation in Africa: At the Confluence of Capital, Politics, and Nature, CABI. ISBN 1-84593-221-8

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Uwanja wa Ndege wa Jamba

Uwanja wa Ndege wa Jamba (ni uwanja wa ndege unaohudumia Jamba, katika Mkoa wa Huíla, Angola .

Marejeo 
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa ndege wa Joaquim

Uwanja wa ndege wa Joaquim Kapango (  , au Uwanja wa Ndege wa Cuíto,) ni uwanja wa ndege unaohudumia Cuíto (unaojulikana kama Silva Porto kabla ya 1975), mji katika Mkoa wa Bié nchini Angola.

Taa ya Joaquim Kapango usio wa mwelekeo (Kitambulisho: KU ) iko kwenye uwanja.

Marejeo 
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa Ndege wa Kapanda

Uwanja wa Ndege wa Kapanda (ni uwanja wa ndege unaohudumia mradi wa Bwawa la Capanda karibu na Kapanda, kijiji katika Mkoa wa Malanje, Angola .

Marejeo 
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa ndege wa Lobito

Uwanja wa ndege wa Lobito ( ) ni uwanja wa ndege unaohudumu katika Lobito, mji na manispaa katika Mkoa wa Benguela nchini Angola .

Ajali na matukio 
Mnamo tarehe 15 Desemba 1994, Basler BT-67 N96BF ya SL Aviation Services iliharibika zaidi na kurekebishwa, katika ajali ya kuondoka wakati safari ya ndege ilipojaribiwa kwenye mwendo mfupi wa anga. Wafanyakazi wote wawili waliuawa. 

Mnamo tarehe 15 Desemba 1994, Basler BT-67 N96BF ya SL Aviation Services iliharibika zaidi na kurekebishwa, katika ajali ya kuondoka wakati safari ya ndege ilipojaribiwa kwenye mwendo mfupi wa anga. Wafanyakazi wote wawili waliuawa.

Marejeo 
Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Quatro de Fevereiro

Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Quatro de Fevereiro (    ), ni uwanja wa ndege mkuu wa kimataifa wa Angola . upo katika sehemu ya kusini ya mji mkuu Luanda, uliyopo katika Mkoa wa Luanda . Quatro de Fevereiro inamaanisha tarehe 4 Februari, ambayo ni sikukuu muhimu ya kitaifa nchini Angola, kuashiria kuanza kwa mapambano ya silaha dhidi ya utawala wa kikoloni wa Ureno tarehe 4 Februari 1961. Mnamo 2009, takriban abiria milioni 1.8 walihesabiwa.

Historia 
Ujenzi wa uwanja wa ndege ulianza mnamo 1951, ili kutumikia mji mkuu wa Jimbo la Ng'ambo la Ureno la Angola. ulizinduliwa mwaka wa 1954, na Rais wa Ureno Craveiro Lopes, ambapo kwa heshima yake, uwanja wa ndege uliitwa Aeroporto Presidente Craveiro Lopes (Uwanja wa ndege wa Rais Craveiro Lopes).

Mnamo Agosti, Septemba, na Oktoba 1975 uwanja wa ndege uliwakaribisha makumi kwa maelfu ya Waangola wengi  wakiwa Wareno weupe waliokuwa wakikimbilia Lisbon (wakati wa Operesheni ya Daraja la Anga ) ambapo waliweka kambi wakati wakingojea safari za ndege za uokoaji wakati wa wiki kabla ya Uhuru wa Angola.  

Kufuatia uhuru wa Angola kutoka kwa Ureno (mnamo Novemba 1975), uwanja wa ndege ulipewa jina Aeroporto Quatro de Fevereiro Internacional (Uwanja wa Ndege wa Kimataifa Februari nne ) ili kuadhimisha matukio yaliyoongoza kwa uhuru wa serikali.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Luau

Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Luau (ni uwanja wa ndege unaohudumia Luau, manispaa katika Mkoa wa Moxico nchini Angola . Ni  magharibi mwa jiji, na unaweza kuchukua nafasi ya Uwanja wa Ndege wa Villa Teixeira de Sousa , uwanja wa ndege ambao haujawekwa lami ulio ndani ya jiji.

Mji wa Luau uko kwenye mpaka wa Angola na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, na uko mkabala na mji wa Dilolo wa DRC. Uwanja wa ndege ni sehemu ya mpango wa usafiri unaojumuisha kurejesha uhusiano wa reli na barabara na Mkoa wa Katanga nchini DRC.  Uwanja wa ndege ulifunguliwa Februari, 2015, na Rais wa Angola, José Eduardo dos Santos .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa ndege wa Lubango Mukanka

Uwanja wa ndege wa Lubango Mukanka ( ) ni uwanja wa ndege unaohudumia Lubango, mji mkuu wa Mkoa wa Huíla nchini Angola . Nuru ya Lubango isiyo ya mwelekeo (Kitambulisho: SB ) ipo  mashariki-kaskazini  mwa kizingiti cha Rwy 28.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa ndege wa Lucapa

Uwanja wa ndege wa Lucapa (ni uwanja wa ndege unaohudumia Lucapa (pia huandikwa Lukapa), mji mkuu wa Mkoa wa Lunda Kaskazini kaskazini mashariki mwa Angola .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa ndege wa Luena

Uwanja wa ndege wa Luena (  ) ni uwanja wa ndege unaohudumia Luena, mji mkuu wa Mkoa wa Moxico nchini Angola .

Luena VOR-DME (Kitambulisho: VUE ) na taa ya Luena isiyo ya mwelekeo (Kitambulisho: UE ) zipo uwanjani.

Vifaa 
Uwanja wa ndege una jengo dogo na la kisasa la terminal lililojengwa kuchukua nafasi na terminal ya zamani. Mnara wa kudhibiti sasa uko karibu na terminal (mnara wa zamani ulikuwa juu ya jengo la zamani la terminal). Hangars na majengo mengine ya uwanja wa ndege yapo karibu na jengo kuu la terminal.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii wa Afrika
Utalii
Uwanja wa ndege wa Lumbala

Uwanja wa ndege wa Lumbala ( ni uwanja wa ndege unaohudumia mji wa Lumbala N'guimbo katika Mkoa wa Moxico nchini Angola .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa ndege wa Maquela

Uwanja wa ndege wa Maquela (ni uwanja wa ndege unaohudumia Maquela do Zombo, mji katika Mkoa wa Uíge, Angola .

Wakati wa Vita vya Uhuru wa Angola, uwanja wa ndege wa sasa ulitumika kama Maneuver Aerodrome 31 ya Jeshi la Anga la Ureno, uwanja wa ndege wa kijeshi wa satelaiti wa Base-Aerodrome 3 huko Negage .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa Ndege wa Mbanza Kongo

Uwanja wa Ndege wa Mbanza Kongo (ni uwanja wa ndege unaohudumia M'banza Kongo, mji mkuu wa Mkoa wa Zaire kaskazini-magharibi mwa Angola . Safari za ndege za abiria zilianza tena Agosti 2017 kufuatia pengo la miaka minane, ambapo uwanja wa ndege ulifungwa kwa kazi za ujenzi.

Mwangaza wa Mbanza Kongo usio wa mwelekeo (Kitambulisho: SS ) unapatikana kaskazini-mashariki mwa uwanja.

Historia 
Uwanja wa ndege ulifungwa mnamo 2009 kwa mradi wa urekebishaji na haukufunguliwa tena kwa trafiki ya anga ya kibiashara  Agosti 2017, wakati Sonair alianzisha safari za ndege za ndani.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Uwanja wa ndege wa Menongue

Uwanja wa ndege wa Menongue (    )  ni uwanja wa ndege unaohudumia Menongue, mji na manispaa katika Mkoa wa Cuando Cubango nchini Angola .

Mwangaza usio wa mwelekeo wa Menongue (Kitambulisho: ME ) upo kwenye uwanja.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Uwanja wa Ndege
Kisyeri Chambiri

Kisyeri Werema Chambiri (alizaliwa  1 Januari 1954) ni Mtanzania, na mwanachama wa CCM, Mwanasiasa na  mbunge  wa Babati mjini  tangu 2010.

Marejeo

waliozaliwa 1954
waliohai
Uwanja wa ndege wa N'dalatando

Uwanja wa ndege wa N'dalatando (ni uwanja wa ndege unaohudumia jiji la N'dalatando, katika Mkoa wa Cuanza Kaskazini, Angola . Njia ya ndege ni kilometa 6 mashariki mwa jiji.

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika
Utalii nchi kwa nchi
Uwanja wa ndege wa N'zeto

Uwanja wa ndege wa N'zeto (ni uwanja wa ndege unaohudumia N'zeto, mji katika Mkoa wa Zaire, Angola . Njia ya kuruka  ndege ni 2.5 kilomita kusini mwa mji, kando ya pwani ya Atlantiki .

Marejeo 

Africa Wiki Challenge Arusha 2022
Utalii
Utalii wa Afrika