LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Gauni

Gauni (kutoka Kilatini gunna) ni vazi la nje linalovaliwa kutoka magotini hadi miguuni limekuwa likivaliwa na wanaume kwa wanawake katika nchi zaUlaya kutoka Zama za mwanzo za karne ya kumi na saba (na kuendelea leo katika baadhi ya fani); baadaye, gauni  ilikuwa inatumika kama vazi la  mwanamke yeyote inayoonekana kama muunganiko wa nguo ya juu  na  sketi. 

Kwa muda  mrefu, gauni pana zinazoitwa Banyan zilikuwa zinavaliwa na wanaume katika karne ya kumi na nane kama kanzu rasmi.

Gauni zinazovaliwa siku hizi za leo na wasomi, mahakimu, na baadhi ya makasisi zimetokana moja kwa moja na mavazi ya kila siku yaliyovaliwa na watangulizi wao, yalidhibitika kama sare katika karne ya kumi na sita na kumi na saba.

Mavazi ya wanawake 
Kwa mitindo ya wanawake, gauni  katika jamii ya Kiingereza  ilikuwa kama aina ya nguo, lakini mara nyingi zaidi katika karne ya kumi na nane kutokana na ongezeko la nguo gauni lilianza kuvaliwa kama koti fupi (iitwayo katika Kifaransa robe)  ukilinganisha na gauni fupi au gauni fupi za kulalia mwishoni mwa  karne ya kumi na nane.

Kabla ya kipindi cha Victoria, neno "mavazi" kwa kawaida yalijulikana kwa ujumla kwa ajili ya wanaume au wanawake (kama vile katika misemo "Vazi la usiku", "Vazi la asubuhi", "Vazi la safari", "vazi Kamili" nk .) kama vazi maalumu - na wengi-walitumia neno la Kiingereza enye sketi kwa mwanamke na  vazi hilo lilikuwa ni "gauni" (kama katika riwaya ya Jane Austen).

Mwanzoni mwa karne ya ishirini, gauni  na "frock"  yalikuwa kimsingi sawa na mavazi,  ingawa gauni  mara nyingi zaidi kutumika rasmi au vazi nzito na "frock"  kama vazi jepesi na lisilo rasmi.

Katika miongo michache iliyopita gauni  lilipoteza maana yake kwa  ujumla kama vazi la mwanamke huko Marekani kutokana na upendeleo wa mavazi.  Leo hii matumizi yake katika upande wa Uingerezalimekuwa ni vazi la kihistoria au kuvaliwa katika kesi rasmi kama gauni la jioni na gauni la harusi.

Tazama pia 
 Grand boubou, gauni ya Afrika Magharibi
 Sketi
 Mavazi
 Frock
 Joho
 Banyan (nguo)
 Nguo za kiterminologi

Aina za gauni 
Vazi la kitaaluma (kat na gauni) 
Gauni ya mpira
Gauni ya kulalia
Gauni za sherehe
Gauni za jioni
gauni za hospitali
gauni ya usiku
Gauni za upasuaji
Gauni za Chai
Gauni za harusi

Marejeo 
 Arnold, Janet: mifumo ya Fashion 2: Englishwomen's dresses na Ujenzi yao C.1860-1940,  Wace 1966, Macmillan 1972. Tani revised edition, Drama Books 1977. ISBN 0-89676-027-8 
 Ashelford, Jane: The Art of Dress: Nguo na Society 1500-1914,  Abrams, 1996. ISBN 0-8109-6317-5 
 Black, J. Anderson na Madge Garland: A History of Fashion,  Morrow, 1975. ISBN 0-688-02893-4

Mavazi
Historia ya Ulaya
Redsan

Redsan  (jina halisi: Swabri Mohammed; amezaliwa 1981) ni mwanamuziki wa reggae pamoja na ragga kutoka Kenya. 
 
Albamu yake ya kwanza, "Seasons of the sun" ilitolewa mwaka 2002 chini ya Ogopa DJ's Nyimbo zilizojulikana kwenye albamu hiyo ni kama "Julie" na "Wanipa Raha".
 
Baadaye, alisajiri na Southwest Records, ambapo alitoa albamu yake ya pili,"Red" mnmamo mwaka wa 2004. Ilikuwa na nyimbo maarufu kama "Kuku" na "Apakatwe". Albamu yake ya tatu, Pioneer,  ilitolewa mwaka wa 2006, na ilikuwa na nyimbo "Kenyan" na "Touch". 
 
Redsan ameweza kuzuru mara kadhaa nchini Marekani na Ulaya.
 
Amewahi kushinda katika sehemu kadhaa katika Chaguo La Teeniez na pia Kisima Awards. Katika Tanzania Music Awards ya 2006 albamu yake Pioneers iliteuliwa katika kiwango cha albamu bora Afrika Mashariki mnamo mwaka wa 2006 katika Pearl of Africa Music Awards alishinda katika sehemu ya Msanii bora mwanaume kutoka Kenya.

Tanbihi

Waliozaliwa 1981
Watu walio hai
Wanamuziki wa Kenya
Zeitgeist

Zeitgeist (tamka tsait-gaist) ni neno la lugha ya Kijerumani lililopokelewa katika Kiingereza na kutoka hapa kupitishwa kwa lugha mbalimbali kimataifa. Ni muungano wa maneno "Zeit" wakati na Geist roho kwa hiyo maana yake ni "roho ya wakati".

Hutumiwa kutaja mwelekeo wa kiutamaduni, kiakili, kisayansi au kisanii wa watu wengi katika kipindi fulani.

Chimbuko
Dhana ya zeitgeist ilikuwa maarufu tangu mwanafalsafa Johann Herder Gottfried aliyeitumia kutaja mwelekeo wa kiroho wa karne. Neno lilipokelea na waandishi maarufu kama Schiller na Goethe na kuingia katika lugha za Ulaya.

Mifano
Kwa mfano baada ya mapinduzi ya Kifaransa 1789 watu wengi katika Ulaya walivutwa na mabadiliko yake wakitafakari hatua za kufanana katika nchi zao. Hapa wengi walisema "zeitgeist" ya kipindi hiki katika Ulaya ilikuwa kimapinduzi. Vivyo hivyo tangu nchi nyingi za Afrika kupata uhuru mnamo 1960 "zeitgeist" katika Afrika ilikuwa ya kujiamini, kujenga taifa na kuwa na matumaini mengi.

Mabadiliko ya fesheni yanayoonekana kwenye mavazi ya watu wakati mwingine ni pia dalili ya aina ya "zeitgeist". Kuna mifano mingi kama vile uenezaji wa blue jeans katika nchi nyingi zilizokuwa zamani suruali ya wafanyakazi ya mikono lakini zilianza kuenea duniani pamoja na muziki wa rock na kuwa ishara ya uhuru wa kibinafsi zikivaliwa na wasanii wengi na siku hizi katika nchi kadhaa hata kwenye mazingira ya ofisini pamoja na watu wengi nje ya kazi.

Magazeti kama vile Guardian.co.uk yana kurasa zinazojadili habari za mielekeo mipya katika muziki, falsafa, fesheni au teknolojia chini ya kichwa "zeitgeist". 

Google kila mwaka hutoa orodha ya maneno yanayotafutwa zaidi na watumiaji wake ("most searched keywords annually") chini ya kichwa hiki ca "zeitgeist".

Marejeo

Viungo vya nje

 Adolph Kikristo Klotz
 Adolf Kikristo Klotz  katika: Meyers Konversations-Lexikon, 4. Aufl., 1888, Kitabu cha. 9, Ukurasa 859
 Zeitgeist, Historia ya Ideas 

Falsafa
Kibodi

Kibodi (pia: Kiibodi, Kicharazio, Baobonye au Bodidota/Bodi ya dota; kwa Kiingereza: keyboard) ni kifaa muhimu kinachomwezesha mtu kuweka maandishi na namba kwa tarakishi (kompyuta). Inafanywa na vibonye vingi kwa ajili ya kila herufi na alama nyingine zinazotumiwa mara kwa mara.

Kibodi ni pia sehemu ya chombo cha muziki k.v. piano, iliyo na vibonye vyenye rangi vinavyobonyezwa ili kutoa sauti.

Kwa tarakilishi nyingi ni kifaa kikuu cha kuingizia habari mashineni.

Kuna mifumo mbalimbali za baobonye kulingana na lugha.

Muundo wa kawaida kwa lugha zinazotumia alfabeti ya Kilatini ni QWERTY (hizi ni herufi 6 za kwanza). 

Muundo huu unaweza kuchosha mikono na vidole. Ulianzishwa zamani za mashine za kupiga chapa na mfumo wa herufi ulilenga kutovurugisha mikono ya taipu. Siku hizi ni kama hakuna taipu tena, lakini watu waliozoea muundo umebaki vile.

Majina ya vibonyezo (keys)
kibonyezo (cha) kibadalishi ‘alt(ernate) key’
kibonyezo (cha) kirejeshi ‘back space’
kibonyezo (cha) kiepushi ‘escape key’
kibonyezo (cha) kuendelea ‘enter key’
kibonyezo (cha) herufi kubwa ‘caps lock’
kibonyezo (cha) huduma ‘function key’
kibonyezo (cha) ingizo ‘insert key’
kibonyezo (cha) kudhibiti ‘control key’
kibonyezo (cha) kufutia ‘delete key’
kibonyezo (cha) mahesabu ‘numeral key’
kibonyezo (cha) mpangilio ‘tab key’
kibonyezo (cha) nafasi ‘space bar’
kibonyezo (cha) nyumbani ‘home key'
kibonyezo (cha) kuhama ‘shift key’
kibonyezo (cha) ukurasa unaofuata ‘page down key’
Kibonyezo cha ukurasa uliotangulia ‘page up key’

Tazama pia 
 Kipanya (kompyuta)

Marejeo

Kompyuta
vifaa
Collins Injera

Collins Injera  (amezaliwa 18 Oktoba 1986) ni mchezaji wa raga kutoka Kenya ambaye anajulikana kwa mafanikio yake kwa timu ya taifa ya raga ya wachezaji saba ya Kenya.

Historia 
Injera alianza kucheza raga akiwa shule ya sekondari ya Vihiga huko mjini Vihiga. Baada ya kuhitimu mwaka 2005, yeye alijiunga na timu ya kijeshi ya Ulinzi iliyokuwa ikicheza katika Ligi ya raga ya Kenya. Baadaye timu hiyo ilivunjwa na alihamia Mwamba RFC jijini Nairobi - timu ambapo ye anacheza kwa wing'i.

Sasa yeye ni mchezaji imara kwenye kikosi cha timu ya taifa Sevens ya Kenya. Injera alipata nafasi kwenye timu hii wakati wa 2006 Dubai Sevens  na kucheza katika Kombe la Dunia la 2009 Rugby Sevens  ambapo Kenya ilifika nusu fainali. Yeye alikuwa mwenye alama mingikatika {0 2008-09 IRB Sevens World Series{/0} ambapo alifunga alama 42. Yeye pia alifunga pointi 210 na kumaliza wa pili nyuma ya Ben Gollings wa Uingereza katika ujumla wa pointi. Injera pia alibuniwa katikaIRB sevens - mchezaji wa mwaka tuzo  ambayo hatimaye ilishinda na Ollie Phillips wa Uingereza 

Injera pia alicheza kwa Kenya timu ya taifa ya wachezaji 15 kila upande(15s), katika kutaka kuhitimu Kombe la Dunia la 2011 

Kaka yake mkubwa Humphrey Kayange ni nahodha wa kikosi cha sevens cha Kenya. Ndugu yao mdogo Michael Agevi hucheza raga kwenye timu ya sekondari ya Kakamega.

Injera ana shahada ya mawasiliano kutoka Kenya College of Communication Technology (KCCT)

Tanbihi 

Wachezaji wa Kenya
Waliozaliwa 1986
Watu walio hai
Kenya Power and Lighting Company

Haifai kuhusishwa na Kenya Electricity Generating Company 
Kenya Power and Lighting (KPLC) ni kampuni inayohusika na maambukizi ya umeme na usambazaji wa umeme nchini Kenya. KPLC ni kampuni ya kitaifa ya shirika la umeme inayosimamia upimaji wa mita ya umeme, toleo ya leseni, fakturering, huduma ya umeme wa dharura na mahusiano ya mteja.. Makao makuu ya KPLC yako katika Electricity House, Harambee Avenue jijini Nairobi; inaendesha ofisi mingi kote nchini Kenya.

Kutokana na matatizo ya mara kwa mara za upatikanaji wa umeme nchini kampuni inatajwa pia kwa jina la kutania "Kenya Power and Darkness".

Marejeo

Viungo vya nje
 Ukurasa rasmi wa KPLC

Kampuni zilizoorodheshwa katika Soko la Hisa la Nairobi
Kampuni za Kenya
Nairobi
Gran Turismo (mchezo wa video)

Gran Turismo  (kawaida huandikwa GT  au GT1) ni mchezo wa kuendesha motoka ulioundwa na Kazunori Yamauchi. Gran Turismo  ilitengenezwa na polyphony Digital na kwanza ilichapishwa na Sony Computer Entertainment mwaka 1997 kwa PlayStation video. Awali mchezo huu uliuzwa katika Ujapani tu lakini umaarufu wa mchezo umesababisha kuundwa kwa toleo la Marekani na kisha toleo la Ulaya ambao inauzwa katika nchi nyingine.

Jinsi inavyochezwa
Gran Turismo  Kimsingi kuzingatia uendeshaji wa magari/udereva. Mchezaji huendesha motokaa kushindana dhidi ya madereva wengine katika barabara mbalimbali za mashindano.

Gran Turismo  ina magari 178  na barabara 11.

Mapokezi
Mchezo huu ulisifiwa na wakosoaji wakiwemo IGN (9.5/10), Gamespot(8.6/10) na gazeti rasmi la Playstation (5 / 5). Kufikia 30 Aprili 2008, mcezo huu umeuza kopi milioni 2.55 katika Ujapani, 10000 katika Asia ya Kusini, milioni 4.3 katika Ulaya, na milioni 3.99 Amerika ya Kaskazini kwa jumla ya kopi milioni 10.85.

Viungo vya Nje
Gran Turismo official site
The Greatest Games of All Time: Gran Turismo, GameSpot

Official soundtrack 
 

Michezo ya kompyuta
Los Mochis, Sinaloa

Los Mochis (los 'motʃis) ni mji mkubwa wa pili na mji wa pwani katika jimbo la Sinaloa.  Mwaka 2005 ilikuwa na wakazi 231,977 mjini.

Mji upo m 17 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Mji ulinazishwa na Benjamin F. Johnston mwaka 1903. Alikuwa ni mfanyabiashara wa Marekani.  

Miji ya Mexiko
Msitu wa Mau

Msitu wa Mau ni msitu tata katika Bonde la Ufa nchini Kenya. Ni msitu asili wa milimani ulio mkubwa zaidi katika Afrika Mashariki. Msitu tata wa Mau una eneo wa hektari 273300.

Maeneo ya misitu yana baadhi ya viwango vya juu kabisa ya mvua nchini Kenya  Misitu ya Mau ni eneo kubwa ya vyanzo vya maji nchini Kenya  Mito kadhaa huanza kutoka misitu hii, ikiwemo mto Ewaso Ng'iro (kusini), mto Sondu, Mto Mara na Mto Njoro. Mito hiyo hulisha Ziwa Viktoria, Ziwa Nakuru na Ziwa Natron   Miteremko ya mashariki ya bonde la Mau imejazwa msitu wa Mau

Mazingira 
Miti asilia katika msitu wa Mau ni pamoja na Pouteria adolfi-friedericii, Strombosia scheffleri, Polyscias kikuyuensis, Olea capensis, Prunus africana, gummifera na Albizia Podocarpus latifoliusNdege wanaopatikana katika eneo hilo ni pamoja na Tauraco hartlaubi,  Cisticola hunteri  na Francolinus jacksoni''.

Uharibifu 
Katika miaka ya jadi misitu hii ilikuwa ikikaliwa na jamii ya  Ogiek ,ambao maisha yao ya kuwinda na kukusanya ni endelevu  Hata hivyo, kutokana na watu kutoka makabila mengine kuhamia msitu huo, sehemu ya eneo la msitu imekatwa kwa ajili ya makazi. [8]

Katika mwaka wa 2008, uzinduzi wa mradi wa nguvu za umeme ya Sondu-Miriu Hydro uliahirishwa kutokana na kiwango cha chini cha maji, ambao ulisemekana ulitokana na uharibifu katika msitu wa Mau.

Uhamisho kutoka msitu wa Mau 
Katika msimu wa joto wa 2008 kulikuwa na mvutano wa kisiasa kuhusu swala la makazi ya watu, ambayo yalikuwa yametengwa katika uongozi wa KANU katika miaka ya 80 na 90. Baadhi ya walowezi ni wanasiasa mashuhuri, kama Franklin Bett na Zakayo Cheruiyot. Katika mwaka wa 2004 Paul Ndung'u alitoa "Ndungu Report", ambayo ilitaja kugawa ardhi hizi, kuwa haramu na ilipendekeza ugawavi huu utupiliwe mbali. Baadhi ya uhamisho ulitekelezwa kati ya mwaka wa 2004 na 2006, bila ya mfuko wa makazi  

Mnamo 15 Julai 2008, Waziri Mkuu Raila Odinga alitoa amri kwamba uhamisho utekelezwe kabla ya mwezi wa  Oktoba 2008, ili kulinda misitu kutokana na uharibifu  Amri hii imepingwa na baadhi ya wanasiasa wa eneo la Bonde la Ufa, wakiongozwa na Isaac Ruto. Baadhi ya wanasiasa, wakiongozwa na waziri wa kilimo William Ruto, walipendekeza kwamba iwapo uhamisho utatekelezwa, serikali inapaswa kuwatengea ardhi wanaohamishwa mahali pengine 

Uhamisho ulianza Novemba 2009. Pia baadhi ya watu mashuhuri wanaelekea kupoteza ardhi yao, wakiwemo pamoja na familia ya rais wa zamani Daniel arap Moi

Marejeo

Viungo vya nje 
 Mau Forest Community Association  (MACOFA)

Misitu ya Kenya
Kenya Ports Authority

Kenya Ports Authority  (KPA)  ni shirika la serikali lenye wajibu wa "kudumisha, kutekeleza, kuboresha na kusimamia kufanyika kwa huduma zote kwenye Bahari ya Hindi ukanda wa pwani ya Kenya, ikiwa ni pamoja na Bandari ya Kilindini hususan ya Mombasa. Bandari zengine zinazohudumiwa na KPA ni pamoja na  Lamu, Malindi, Kilifi, Mtwapa, Kiunga, Shimoni, Funzi na Vanga. KPA ilianzishwa mwaka wa 1978 kwa kitendo cha Bunge na iko Mombasa.

Kenya Ports Authority ni mwekezaji asili katika shirika la serikali ya Kenya, Kenya National Shipping Line, ambayo ilianzishwa mwaka wa 1989.

Katika mwaka wa 1989, serikali ya Kenya ilileta pamoja uendeshaji na udhibiti wa huduma zilizokuwa za feri, ikiwemo pamoja na Likoni Ferry service hapo Likoni, Mombasa, zote zikawa katika hidara moja ya KPA, Kenya Ferry Services. Hidara hiyo ilitunukiwa hadhi ya hali ya shirika la serikali ya Kenya lenye uwezo wa kujitegemea mnamo mwaka wa 1998.

KPA pia inamiliki timu za michezo mbalimbali, ikiwemo timu inayoshiriki Ligi Kuu ya Kenya, Bandari FC pamoja na klabu ya timu mojawapo ambayo huongoza mpira wa kikapu ya wanawake.

Tazama pia
 Bandari ya Kilindini ya Mombasa
 Usafiri nchini Kenya

Marejeleo

Viungo vya nje
Kenya Ports Authority ukurasa rasmi
Kenya National Shipping Line, hali Corporation ya Kenya 
Kenya Ferry Services, hali Corporation ya Kenya
Port Management Association ya Mashariki na Kusini mwa Afrika

Mashirika ya serikali ya Kenya
Usafiri wa Kenya
Mombasa
Mamlaka za Bandari
Bandari nchini Afrika
Meza

Meza ni neno la kiswahili ambalo lina maana zaidi ya moja, Neno hili linaweza kumaanisha:
Meza (samani) ni kifaa ambacho kina miguu mitatu au minne ambayo inashikilia sehemu ya juu na hutenganishwa na sehemu ya kukalia.

meza (tendo) ni kitendo cha kupeleka au kuruhusu chakula kilichosagwa mdomoni kiingie tumboni.

Makala zinazotofautisha maana
Faida

Faida ni neno linalotumika baada ya matokeo yanayohushisha mchakato fulani ambao umetokea kwa lengo fulani na kusababisha matokeo yenye mtazamo chanya.

Mara nyingi neno faida hutumika biashara baada ya tuweza kusababisha ongezezo la mtaji baada ya uzalishaji kwa sababu mara zote lengo kuu la kufanya biashara ni kupata faida.

Lakini pia katika maisha ya kila siku mashuleni, nyumbani neno faida hutumika. Hii hutokea baada ya kuonyesha jambo zuri ambalo litafurahisha watu katika jamii yako mfano mtu huweza kusema: "Kuna faida kubwa sana ya kupata elimu" au "Usipokuwa mtoto msikivu utaiona faida yake!".

Hivyo neno faida katika maisha ya kila siku halikwepeki kutumika kwani ni la kawaida na hutumika mara nyingi sana.

Biashara
Jengo

Jengo ni tokeo la kudumu la kazi ya binadamu lenye kuta na paa kama vile nyumba, ukumbi au kiwanda. Majengo huwa na kusudi la kutosheleza mahitaji ya watu na jamii kama vile kinga dhidi ya halihewa, mahali pa usalama, mahali pa kuishi na pa faragha, kutunza vitu vyenye thamani, mahali pa kazi.

Majengo huwa na maumbile tofauti sana kutegemeana na vifaa vinavyopatikana, hali ya hewa, gharama za ardhi za kujengea, hali ya ardhi, utamaduni na kusudi linalotarajiwa kwa matumizi ya jengo.

Marejeo

Viungo vya nje

	 
Majengo
Mlango wa Tsushima

Mlango wa Tsushima (対馬海峡 Tsushima Kaikyō) pia unajulikana kama Mlango wa Tsu Shima au Mlango wa Tsu-Shima}} ni sehemu ya mashariki ya Mlango wa Korea, ambao upo baina Korea na Japani, na hasa sehemu kati ya kisiwa cha Tsushima na Japani penyewe.
 
Jina la Tsushima limkuwa maarufu kutokana na mapigano ya manowari ya tar. 27 na 28 Mei 1905 wakati wa Vita ya Japani na Urusi ya 1905. Wajapan walishinda kundi la manowari za Kirusi na mapigano haya yaliathiri mipango ya kujenga jeshi za bahari kimataifa kwa miaka iliyofuata hadi vita kuu ya pili ya dunia.

Marejeo

 For example, a)  W. J. Teague, G. A. Jacobs, H. T. Perkins, J. W. Book, K.-I. Chang, M.-S. Suk Journal of Physical Oceanography 32, 1621–1641 (2001). b)  Russo-Japanese War Research Society 
  Japan Hydrographic Association 
  Ministry of the Environment, Japan
 See Pleshakov, Constantine "The Tsar's Last Armada" Basic Books 2002, for details of the 1904-1905 voyage of the Russian naval armada to the Tsushima Strait under the leadership of Admiral Zinovy Rozhestvensky.

Milango ya Japani
Uwanja wa michezo Nyayo

Uwanja wa Taifa wa Nyayo ni uwanja unaotumika katika matumizi mbalimbali ya michezo na unapatikana katika jiji la Nairobi nchini Kenya. Umejengwa katikati ya barabara ya Mombasa . Barabara ya Langata na Barabara ya Aerodrome . Ni takribani kilometa mbili kutoka katikati ya Jiji, pia ni moja mkabala na Nairobi Mega Mall, zamani palijulikana kama Nakumatt Mega. Uwanja huo ulijengwa mnamo mwaka 1983 unachukua Takribani watu 30,000.( Elfu thelathini ) Hivi sasa unatumiwa zaidi na [[chama cha mpira wa miguu kwa kuchezesha mechi mbalimbali. Klabu maarufu ya AFC Leopards hucheza michezo yake ya nyumbani kwenye uwanja wa Nyayo. Uwanja huo pia hutumiwa kwa michezo ya  riadha, kuogelea na sherehe za Kitaifa na kimataifa . Rasilimali nyingine zilizopo uwanja wa Nyayo ni pamoja na ukumbi wa mazoezi na dimbwi la kuogelea la mita 50. Klabu ya umoja wa raga Mwamba RFC pia Ulitumia Uwanja wa Kitaifa wa Nyayo kwa michezo ya nyumbani.

Kukamilika kwa Uwanja wa Nyayo kuliipa Kenya nafasi ya kuwekwa kwenye kitengo cha kuwania kuandaa michezo minne ya Afrika All-Africa Games  mnamo mwaka 1987.

Badae uwanja ulibadilisha jina na kuitwa  uwanja wa kitaifa wa Coca-Cola

Viungo vya Nje

 Michezo Stadia Management Board - mwili stadiums chache zinazotawala nchini Kenya
Photo  worldstadiums.com 
Photos   fussballtempel.net

Marejeo

Africa Wiki Challenge Arusha
Viwanja vya michezo Kenya
Milima ya Ngong

Milima ya Ngong ni vilele katika safu ya milima na vilima inayopatikana katika kaunti ya Kajiado, kusini mwa Kenya, upande wa mashariki ya Bonde la Ufa la Afrika Mashariki. Iko kusini magharibi karibu na Nairobi. 

"Ngong" ni neno la Kimaasai maana "nguyu" kutokana na vilele 4 vya mabonde, ambavyo vimesimama peke yake kupanda kutoka tambarare kuzunguka Nairobi.
 
Vilima vya Ngong, kutoka mteremko wa mashariki, vinaangalia Hifadhi ya Taifa ya Nairobi, na kaskazini mwa mji wa Nairobi. Vilima vya Ngong, kutoka mteremko wa magharibi, vinaangalia Bonde la Ufa futi 4000 chini, ambapo vijiji vya Wamaasai vimekua vikiendelezwa.

Kimo cha milima ya Ngong ni mita 1961 katika urefu, lakini urefu wa milima ni kama mita 2460 juu ya usawa wa bahari
Katika miaka ya utawala wa ukoloni wa Uingereza, eneo kuzunguka vilima vya Ngong ilikuwa sehemu ya kilimo ya walowezi, nyumba nyingi za jadi za ukoloni bado zinaonekana katika eneo hilo.

Ngong divisheni ina vitongoji vya Nairobi kama Ongata Rongai, Kiserian, Matasia na Kitengela ambapo wakazi (ambao kimsingi ni wa Nairobi) hujenga nyumba katika maeneo ya utulivu mkubwa kuliko ya mji.

Katika filamu ya 1985 Out of Africa, vilele vinne vya Ngong hutokea katika usuli kadhaa karibu na nyumba ya Karen Blixen's. Bado wakazi wa mitaa huripoti kuona simba katika vilima wakati wa miaka ya 1990.

Kaburi la wapweke la Denys Finch Hatton, iliyo na alama ya obelisk na bustani, iko kwenye mteremko wa mashariki wa vilima vya Ngong, inayoelekea hifadhi kubwa ya mbuga.
Milima ya Ngong, kutoka mteremko wa mashariki, inatazama Mbuga ya Kitaifa ya Nairobi na  mbali zaidi jiji la Nairobi. Milima ya Ngong upanda wa magharibi inatelemka moja kwa moja hadi bonde la ufa zaidi ya mita 1200 chini. 

Karibu na milima iko mji wa Ngong. Mwinuko wa mji wa Ngong kwenye mguu wa milima ni mita 2061 ju ya UB.

Shamba la upepo linajengwa milimani.

Tazama pia
Orodha ya milima ya Kenya

Marejeo

Viungo vya nje 
 http://www.google.com/url?q=http%3A%2F%2Fwww.networkofchange.org%2Fphotogallery.htm&sa=D&sntz=1&usg=AFQjCNGQebbrL-iap760rwpYl8sUm9EHRg 

Milima ya Kenya
Nairobi
Kaunti ya Kajiado
Uwanja wa Ndege wa Wilson (Kenya)

Uwanja wa Ndege wa Wilson uko kilomita tano kusini mwa jiji la Nairobi, Kenya, karibu na vitongoji vya Langata, South C na Kibera.

Uwanja huo wa ndege umekuwa ukitumika tangu 1933. Ulikuwa uwanja mkuu wa ndege hadi kufunguliwa kwa Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta. Uwanja huo wa ndege unatumika kwa safari za kimataifa pamoja na za ndani ya nchi. Inatumika zaidi na ndege ndogo. Sekta zinazotumia huduma zake sana ni za utalii, huduma za afya na kilimo. Uwanja huo wa ndege una wastani ya 120,000 ya ndege zinazoshuka na kupaa kwa mwaka. Airkenya na kampuni nyingine ndogo za ndege zinatumia uwanja wa Wilson kwa huduma za abiria za ndani ya nchi, badala ya Uwanja wa Jomo Kenyatta ambao ni uwanja mkuu wa ndege jijini Nairobi. Wamisionari wanaohudumu ndege kama AMREF, MAF na AIM AIR hutumia uwanja wa Wilson kama wigo wao wa Afrika. Uwanja huo wa ndege hutumiwa pia kwa mafunzo ya urubani. "Kenya Airports Authority" (KAA) viwanja vya Ndege ya Kenya ndio imedhibitiwa na mamlaka ya kuendesha uwanja huu wa ndege.

Historia
Uwanja huu wa ndege awali ulianzishwa mnamo mwaka wa 1933 kama Nairobi Aerodrome, na ulikuwa ukitumika kwa usafirishaji wa angani wa barua na shirika la ndege la Imperial. Uwanja huo mara ukabadilishwa jina kuwa uwanja wa ndege wa Wilson mwaka wa 1962. Uwanja huo umechukua jina la Bibi Florence Kerr Wilson, mmoja wa waanzilishi wa usafiri wa angani nchini Kenya.

Kampuni za Ndege na Sehemu za Usafiri

Viungo vya nje
 Kenya Airports Authority, yaani Mamlaka ya Viwanja vya Ndege ya Kenya -Uwanja wa Wilson
 Kamera ya Mtandao ya Moja kwa Moja ya Uwanja wa Wilson
 Klabu ya Aero ya Afrika Mashariki 
 "  Habari kuhusu uwanja wa ndege huko HKNW " katika World Aero Data. Data ni ya  Oktoba 2006.. Source:"  Habari kuhusu uwanja wa ndege huko DAFIF"
 "  Habari kuhusu uwanja wa ndege huko HKNW" huko Great Circle Mapper. Asili:"  Habari kuhusu uwanja wa ndege huko DAFIF" (mnamo Oktoba 2006).
 "  Hali ya anga ya HKNW" huko Great Circle Mapper. Asili:"  Habari kuhusu uwanja wa ndege huko DAFIF" (mnamo Oktoba 2006).
 "  Historia ya ajali ya WIL " "  "Aviation Safety Network", yaani Mtandao wa Usalama wa Uurubani".

Nairobi
Viwanja vya ndege nchini Kenya
Bandari ya Kilindini

Bandari ya Kilindini  ni hori kubwa asili ya maji yenye urefu kwenda chini unaoendelea barani kutoka Mombasa, Kenya. Inatumika kama bandari ya Mombasa, na inayo uendelezaji mikoani hadi Uganda na Sudan. Bandari ya Kilindini ni sehemu kuu ya Bandari ya Mombasa, bandari ya kimataifa ya pekee nchini Kenya. Inasimamiwa na Mamlaka ya Bandari ya Kenya (KPA). Mbali na upakuaji na upakiaji mizigo, bandari ya Mombasa ni hupokea meli za kitalii kwa mara nyingi.

"Kilindini" ni neno la jadi la Kiswahili lenye maana "mbali kwenda chini". Bandari hii hujulikana hivyo kwa sababu ni mbali sana kwenda chini kwa kawaida. Bandari ya Kilindini ni mfano wa wimbi asili la kijiografia liitwalo ria, lililoanzishwa mamilioni ya miaka iliyopita wakati maji ya bahari yalipoibuka na kumeza mto uliokua unapita kutoka bara.

Historia 

Mombasa ina historia ya karne za kale kama mji wa bandari. Bandari ya Kilindini ulizinduliwa mwaka wa 1896 wakati kazi ya ujenzi wa Reli ya Uganda ulianza.

Wakati wa Vita vya II vya dunia, wakati Kenya ilikuwa koloni ya Uingereza, Kilindini ilikuwa makao ya muda ya wigo wa Mashariki ya jeshi la Uingereza mapema Avril kutoka 1942 hadi tishio la Ujapani kwa mji wa Colombo, Ceylon (sasa Sri Lanka) ulikuwa umeondolewa. Karibu, afisi buku ya Mashariki ya Mbali, kituo cha mbali cha Waingereza cha kuvunja kanuni iliyokuwa Bletchley Park,ulihifadhiwa katika shule ya Allidina Visram, Mombasa na ilikuwa na mafanikio katika kuvunja kodi za kibaharia za Kijapani.

Marejeleo
 Tangazo la Times la Kifo cha Brian Townend, mvunja-kodi, iliyopatikana 15 Oktoba 2006
 Uvunjaji wa Kodi Mjini Mombasa,  iliyopatikana 15 Oktoba 2006

Viungo vya nje 
 Mamlaka ya Bandari Nchini Kenya

Usafiri wa Kenya
Bandari nchini Afrika
Mombasa
Teknolojia ya habari

Teknolojia ya habari na mawasiliano (kifupi: TEHAMA; kwa Kiingereza: information technology, kifupi: IT), kama ilivyoainiwa na Shirikisho la Teknolojia ya Habari ya Marekani (ITAA), ni "utafiti, urasimu, uendeleshaji, utekelezaji, usaidizi au usimamizi wa mifumo ya habari, hasa ala za programu na vifaa vya kompyuta." .

TEHAMA inahusika na matumizi ya kompyuta na programu za kompyuta: kubadili, kuhifadhi, kulinda, kuchecheta, kueneza na usalama katika kupokea habari.

Leo, neno habari limezunguka nyanja nyingi za kompyuta na teknolojia na limekuwa maarufu sana. Wataalamu wa TEHAMA hutekeleza majukumu mbalimbali kutoka kuweka ala hadi kubuni mitandao tata ya kompyuta na hifadhidata. Machache kati ya majukumu ya wataalamu wa TEHAMA ni kufanya usimamizi wa data, kujumuisha kompyuta ili kutengeneza mtandao, uhandisi wa hifadhidata na programu na vilevile usimamizi na utawala wa mfumo mzima.

Wakati kompyuta na teknolojia za mawasiliano zinapounganishwa, matokeo ni teknolojia ya habari ("infotech"). Teknolojia ya habari ni neno la jumla linaloelezea teknolojia yoyote ambayo husaidia katika kuzalisha, kuendesha, kuhifadhi, kuwasilisha, na / au kusambaza habari. Kwa makadirio, wakati tunapozungumza kuhusu teknolojia ya habari kwa ujumla, ni bainisho kuwa matumizi ya kompyuta na habari yanashirikiana.

Katika siku za majuzi ABET na ACM zimeshirikiana kuunda kanuni za akredishon na mitaala  ya shahada katika teknolojia ya habari kama uwanja wa masomo uliotofautiana na Sayansi ya kompyuta na pia mifumo ya habari. SIGITE ni kikundi cha kazi cha ACM kilichopewa jukumu la kuweka kanuni hizi.

Pia angalia 
 Teknolojia za habari na mawasiliano
 Habari na mawasiliano kwa ajili ya maendeleo
 Habari na mawasiliano katika elimu

Marejeo

Kwa masomo zaidi 

Adelman, C. (2000). A Postsecondary Universe: The Certification System in Information Technology.  Washington, DC: US Department of Education.
Allen, T., na MS Morton, eds. 1994. Information Technology and the Corporation of the 1990s.  New York: Oxford University Press.
Shelly, Gary, Cashman, Thomas, Vermaat, Misty, na Walker, Tim. (1999). Discovering Computers 2000: Concepts for a Connected World..  Cambridge, Massachusetts: Course Technology.
Webster, Frank, na Robins, Kevin. (1986). Information Technology-A Luddite Analysis.  Norwood, NJ: Ablex.

Viungo vya nje

 https://www.youtube.com/results?search_query=TED+Swahili+Subtitle Youtube.tz/TD Maoni ya Youtube

Teknolojia
Habari
Orodha ya Hifadhi za Taifa nchini Kenya

Mfumo wa kitaifa wa mbuga za Kenya unaimarishwa na Shirika la Kenya la Wanyama pori (Kenya Wildlife Service).

Hifadhi za Taifa
 Hifadhi ya Taifa ya Aberdare
 Hifadhi ya Taifa ya Amboseli
 Hifadhi ya Taifa ya Arabuko Sokoke 
 Hifadhi ya Taifa ya Central Island
 Hifadhi ya Taifa ya Chyulu Hills  
 Hifadhi ya Taifa ya Hell's Gate 
 Hifadhi ya Taifa ya Kisite Mpunguti 
 Hifadhi ya Taifa ya Malindi 
 Hifadhi ya Taifa ya Malka Mari 
 Hifadhi ya Taifa ya Masai Mara
 Hifadhi ya Taifa ya Meru
 Hifadhi ya Taifa ya Mlima Elgon 
 Hifadhi ya Taifa ya Mlima Kenya
 Hifadhi ya Taifa ya Mlima Longonot 
 Hifadhi ya Taifa ya Mombasa 
 Hifadhi ya Taifa ya Nairobi
 Hifadhi ya Taifa ya Ol Donyo Sabuk
 Hifadhi ya Taifa ya Ruma
 Hifadhi ya Taifa ya Saiwa Swamp
 Hifadhi ya Taifa ya Sibiloi
 Hifadhi ya Taifa ya Southern Island
 Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Magharibi
 Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Mashariki
 Hifadhi ya Taifa ya Watamu 
 Hifadhi ya Taifa ya Ziwa Nakuru

Hifadhi teule 
 Hifadhi ya Arawale
 Hifadhi ya Bisanadi
 Hifadhi ya Boni
 Hifadhi ya Dodori
 Hifadhi ya Msitu Kakamega 
 Hifadhi ya Paa ya Kisumu
 Hifadhi ya Samburu
 Hifadhi ya Buffalo Springs
 Hifadhi ya Tembo ya Mwaluganje
 Hifadhi ya Rimoi
 Hifadhi ya Shimba Hills
 Hifadhi ya Masai Mara
 Hifadhi ya Taifa ya Mwea
 Hifadhi ya Primates ya Tana River
 Hifadhi ya Msitu Witu
 Hifadhi ya Ziwa Bogoria

Mbuga na Hifadhi za Majini
 Hifadhi ya kitaifa ya maji ya Kiunga 
 Mbuga ya maji ya kitaifa ya Kisite-Mpunguti
 Mbuga na Hifadhi za Malindi
 Mbuga na Hifadhi ya kitaifa ya maji ya Mombasa
 Mbuga ya maji ya kitaifa ya Mpunguti
 Hifadhi ya Primates ya Tana River
 Hifadhi ya Watamu

Tazama pia
Orodha ya Mbuga za Kitaifa za Afrika
Utalii nchini Kenya

Viungo vya nje
Kenya Wildlife Service 
Kenya Tourism Board Official travel and tourism guide

Orodha
!
San Nicolás de los Garza

San Nicolás de los Garza (pia: San Nicolás) ndiyo mji mkubwa wa tatu jimboni la Nuevo León. Kuna wakazi 476,761 (2005), na pamoja na rundika la mji ni 3,664,331. 

Eneo lake ni 33.5 km². Mji upo m 500 kutoka juu ya usawa wa bahari.

Kuna pia Chuo Kikuu Huru cha Nuevo León  (Kihispania: Universidad Autónoma de Nuevo León) 

Mji ulianzishwa mwaka 1597.

Miji ya Mexiko
Orodha ya vyama vya kisiasa nchini Kenya

Orodha ya vyama vya kisiasa nchini Kenya inatokana na nchi hiyo kufuata mfumo wa vyama vingi.

Kenya ilikuwa na vyama vya kisiasa vilivyosajiliwa zaidi ya 160 kufikia mwezi Novemba mwaka wa 2007 lakini kufuatia kupitishwa kwa sheria maalum ya vyama vya siasa tarehe 31 Desemba 2008, idadi ya vyama vilivyoandikishwa ilipungua hadi 38 huku vyama kadhaa vikiongezewa muda wa kujilinganisha na sheria hii mpya.

Vyama

Vyama vilivyopewa cheti cha kusajiliwa
 National Super Alliance
 Party of National Unity
 Kenya National Congress
 National Vision Party
 PNU Alliance
 Restore and Build Kenya
 New Ford–Kenya
 Forum for the Restoration of Democracy–People
 Mazingira Green Party of Kenya
 Sisi Kwa Sisi
 Nuru Party
 National Rainbow Coalition–Kenya
 Grand National Union of Kenya
 United Democratic Forum
 Mwangaza Party of Kenya
 Orange Democratic Movement
 Labour Party of Kenya
 Kenya National Congress
 Party of Action
 Party of Independent Candidates
 Democratic Party of Kenya

Vyama vinavyongoja cheti cha kusajiliwa
 Forum for the Restoration of Democracy-People
 Kenya Social Congress
 Mkenya Solidarity Movement
 Kenya African National Union
 United Democratic Movement
 Safina
 Chama Cha Mwanainchi
 Party of Hope
 People's Party of Kenya
 Progressive Party of Kenya
 Kenya African Democratic Union- Asili
 Agano Party
 The Independent Party
 National Agenda Party of Kenya
 Conservative Party of Kenya
 Progressive Party of Kenya
 National Alliance of Kenya
 National Rainbow Coalition
  United Republican Party
 Forum for the Restoration of Democracy-Kenya
 Social Democratic Party of Kenya
 Maendeleo Party

Vyama vya kihistoria
 Kenya African Democratic Union (KADU)
 Kenya People's Union (KPU)
 Liberal Democratic Party LDP (Kenya)

Tanbihi

Viungo vya nje
Independent Electoral and Boundaries Commission | Republic of Kenya

Orodha
!
Msokoto wa watoto wachanga

Msokoto wa watoto wachanga (pia inajulikana kama koliki kutoka Kiingereza "Baby colic") ni hali ambayo afya ya mtoto huathiriwa hata kumfanya alie mara nyingi na kwa vipindi bila sababu.

Hali hiyo kwa kawaida inaonekana wiki tatu baada ya kuzaliwa na karibu kutoweka mara nyingi kabla ya mtoto kufika umri wa miezi minne.  Kilio mara nyingi hutokea wakati maalum wa siku, hasa jioni.

Sababu
Uchunguzi mbalimbali umeonyesha kuwa watoto wachanga wana msokoto huo kutokana na ukosefu wa Lactobacillus acidophilus.

Tiba
Kihistoria, na hadi hivi karibuni, msokoto mara nyingi hutibiwa na paregoric, lakini wanasayansi huonya kwamba uchunguzi zaidi ni muhimu kabla ya tiba maalumu yoyote ipendekezwe.

Athari kwenye familia
Msokoto unaweza ukachosha wazazi na familia. Hisia ya kwamba wao hawampi mtoto wao mahitaji yake inaweza kusababisha unyogovu kwa wazazi pia.

Marejeo

Magonjwa
HTML

HTML ni kifupi cha "HyperText Markup Language" au Lugha ya kutunga matini ya mtandao. Ni aina ya lugha ya matinikivo (hypertext) inayotumiwa ili wavuti uonekane mtandaoni jinsi inavyotakiwa. HTML ni lugha ya matinikivo inayotumiwa zaidi kwenye wavuti wa walimwengu (WWW).

Ni mchanganyiko wa lugha ya kawaida na misimbo ya pekee inayoieleza tarakilishi kuonyesha maandishi, picha au rangi kwa namna fulani jinsi inavyotakiwa.

Programu ya kivinjari (au kisakuzi - "browser") kama Firefox au Internet Explorer inasoma lugha hii ya HTML inapoambiwa jinsi gani kuonyesha ukurasa. Ukurasa wa wavuti unaweza kuonyesha maandishi, viungo, picha au hata sauti na video.

Misimbo 

HTML hutumia amri za pekee zinazoitwa msimbo ("tag"). Misimbo hii hutokea mara nyingi kwa jozi: msimbo funguzi unaambia kivinjari kuanza kazi fulani, na msimbo funga unasema kazi hii inakwisha.

Kuna misimbo mingi tofauti na kila mmoja una kazi yake maalumu.

Misimbo funguzi huwa na neno la kuamrisha ndani ya vibano pembe. Kwa mfano "title" ni amri ya kuonesha maneno kama kichwa. Sasa ili yaonekane kama amri hufungwa ndani ya vibano pembe <title>; sasa programu inajua kuionyesha kama kichwa. Mwisho wa kichwa unaelezwa kwa msimbo </title>.

Mfano 

Yafuatayo ni mfano wa ukurasa wa HTML:

<!doctype html>
<html>
  <head>
    <meta charset="UTF-8">
    <title>Hiki ni kichwa cha ukurasa</title>
  </head>
  <body>
    <p>Hii ni ibara ndani ya maandishi</p>
  </body>
</html>

Viungo vya Nje 
 List of HTML editors on English Wikipedia
 HTML Source: Beginner's HTML Tutorial - a site of tutorials aimed at web design beginners.
 HTML Dog is a site that helps new writers write good, simple HTML and make it look good with CSS.

Intaneti
Kifupi
Trondheim

Trondheim (kwa Kisaami cha Kusini: Tråante) ni manispaa na mji wa Sør-Trøndelag, jimbo la Norwei. Mji una wakazi 198,219 (mnamo Oktoba 2019). Trondheim ni mji mkubwa wa tatu nchini Norwei.

Trondheim ni mji mkuu wa jimbo la Sør-Trøndelag. Vyuo vikuu vya NTNU na Høgskolen i Sør-Trøndelag (HiST) viko Trondheim.

Miji ya Norwei
Harald V wa Norwei

Harald V (alizaliwa 21 Februari 1937) ni mfalme wa Norwei. Baba yake alikuwa Olav V, na mama yake alikuwa Märtha. Harald aliaga dunia 17 Januari 1991. Yeye alikuwa mfalme wa kwanza kuzaliwa Norwei tangu miaka 600.

Harald alioana na  Sonjana wana watoto wawili: Märtha Louise (z. 1971) na Haakon Magnus (z. 1973).

Wafalme na malkia wa Norwei
Waliozaliwa 1937
Nembo ya Uganda

Nembo ya Uganda imetengenezwa na ngao na mikuki miwili kwenye mlima wenye rangi kijani.       

Ngao na mikuki vinawakilisha utayari wa watu wa Uganda katika kutetea nchi yao. Kuna taswira tatu juu ya ngao hii: ya juu inawakilisha mawimbi ya Ziwa Victoria; jua lililopo katikati linawakilisha siku nyingi za mwanga mzuri wa jua ambao Uganda inafurahia; na ngoma ya jadi chini ni mfano wa dansi, na mayowe ya watu kwenye mikutano na hafla.

Upande wa kulia ngao imepakana na Crested Crane (Balearica regulorum gibbericeps), ambayo ni moja ya uzao wa Grey-crowned Crane na ndege wa taifa wa Uganda. Upande wa kushoto ni Kob wa Uganda (Kobus kob thomasi), ambaye ni aina ya Kob na hapa anawakilisha wingi wa wanyamapori.

Ngao imesimama kwenye mlima wa kijani, kuwakilisha ardhi yenye rutuba, na moja kwa moja juu ya uwakilishi wa Mto Nile. mazao makuu mawili ya biashara ambayo ni kahawa na pamba yapo pembezoni mwa mto huu. Chini ni mbiu ya taifa: "Kwa ajili ya Mungu na nchi yangu".

Angalia pia 
fulana zenye nembo ya Uganda
Nembo za mataifa mbalimbali Afrika
Bendera ya Uganda 

Uganda
Uganda
Jens Stoltenberg

Jens Stoltenberg (amezaliwa 16 Machi 1959) ni mwanasiasa wa Norwei. Alikuwa Waziri Mkuu wa Norwei kwanza tangu Machi 2000 mpaka Oktoba 2001, halafu tena kati ya Oktoba 2005 na Oktoba 2013. Tangu Oktoba 2014, yeye ni Katibu Mkuu wa NATO. 

Yeye ni mbunge kutoka Oslo tangu mwaka 1993, na ni kiongozi wa Arbeiderpartiet (Chama cha Wafanyakazi) tangu mwaka 2002. Kabla ya Stoltenberg Waziri Mkuu wa Norwei alikuwa Kjell Magne Bondevik.

Wanasiasa wa Norwei
Mawaziri Wakuu wa Norwei
Waliozaliwa 1959
Benki ya Zenith

Benki ya Zenith (ZETH.LG) ni benki iliyoko Nigeria katika kisiwa cha Victoria, Lagos. Kufikia Novemba 2007, ilikuwa kampuni kubwa zaidi nchini Nigeria na kwote Afrika Magharibi, ikiwa na mitaji ya dola bilioni 21 kulingana na tangazo katika CNN.  Bali na Nigeria, benki hii ina matawi nchini Ghana, Sierra Leone, Afrika ya Kusini, na Uingereza.

Historia
Zenith Benki ilianzishwa Mei 1990. Ilikuwa kampuni ya umma Julai 2004, na iliingia katika soko la hisa la Nigeria (NSE) tarehe 21 Oktoba mwaka huo. Pia katika mwaka wa 2004, shirika la kutathmini mikopo Fitch Ratings ilitambua mkopo wake kuwa AA-katika muda wao mrefu.

Wafanyakazi
Jim Ovia ni mkurugenzi mkuu wa kampuni hiyo, Godwin Emefiele ni Naibu Mkurugenzi na Petro Amangbo, Apolo lkpobe, Elias Igbin-Akenzua, na UDOM Emmanuel ni Wakurugenzi watendaji.  Macaulay Pepple ni mwenyekiti wa bodi.

Kampuni ina jumla ya wafanyakazi 3911.

Tuzo Zilizoshindwa
 2007 Benki ya Afrika wa Mwaka (ilituzwa na gazeti la African Investor)   
 2007 Ilitajwa kama Kampuni ya Mwaka (na Soko la Hisa la Nigeria) 
 Benki Kuu yenye uwajibikaji katika jamii Mwaka 2007 (tuzo kutoka gazeti la African Banker) 
 Benki iliyoheshimiwa zaidi nchini Nigeria mwaka 2005 (Ilituzwa na PricewaterhouseCoopers) 
 2005 Benki Kuu ya Mwaka (beviljade {Ilituzwa na gazeti la The Banker) {1/}

Marejeo

Viungo vya nje
 Tovuti ya Kampuni
 
 Zenith Benki katika Alacrastore
 Benki ya Zenith katika Soko la Hisa la Nigeria 

Kampuni za Nigeria
Benki za Nigeria
Pijini

Pijini ni lugha ambayo hutokea pale ambapo wazungumzaji wa lugha mbili tofauti hukutana; hapo, ili kukidhi haja yao ya kuwasiliana, inawalazimu kuibua au kutumia lugha moja ambayo itawawezesha kuelewana katika nyanja za mawasiliano. 

Kwa maneno mengine, pijini ni lugha ambayo huzuka pale ambapo makundi mawili ya watu wenye lugha mbalimbali yanapokutana na haja ya mazungumzo hutokea. Mara nyingi ni lugha za biashara hasa. 

Pijini kadhaa zinazoonekana leo zilianza wakati wa ukoloni ambako watu waliotawaliwa na mataifa ya Ulaya kwa hiari yao au kwa kulazimishwa walianza kutumia lugha ya Kizungu katika maisha ya kila siku.

Pijini na krioli
Pijini ni lugha za nyongeza, si lugha mama. Inawezekana ya kwamba matumizi ya pijini yanaimarika hadi kutumiwa ndani ya familia na kuwa lugha ya kwanza kwa watoto: hapo inaitwa lugha ya Krioli. Kumetokea ya kwamba Krioli inaendelea kutumiwa na kujengwa hadi kuwa lugha kamili.

Kuna lugha mbalimbali zilizoanza kwa njia hii. Chanzo cha Kiswahili kinadhaniwa kilikuwa hapohapo. Kuna wataalamu wanaoona hata Kiingereza kilianza kama pijini au krioli wakati wa uvamizi wa Wanormani miaka 1000 iliyopita.

Tazama pia
Pijini na krioli

Tanbihi

Marejeo

Marejeo mengine
Holm, John (2000), An Introduction to Pidgins and Creoles, Cambridge University Press

Viungo vya nje 
Language Varieties Web Site

Lugha
Reli

Reli (kutoka Kiing. rail / railroad) ni mfumo wa usafiri wa abiria na mizigo kwa treni zinazotembea juu ya vyuma au pau za feleji. Reli  ni sehemu muhimu za miundombinu wa nchi. Kwa maana asilia "reli" ni zile "reli za chuma" au reli za garimoshi ambazo kwa kawaida hutumiwa mbili-mbili kijozi  kufanya njia ya reli yenyewe. 

Kwa nchi nyingi reli ni mtindo muhimu wa usafiri kwa sababu inarahisisha mwendo wa watu na bidhaa. Ikitumiwa vema gharama zake ni afadhali kuhusu usafiri wa barabarani. Mahitaji ya nishati kwa kiwango cha mzigo ni kidogo kuliko barabarani.

Faida yake ni hasa tabia za njia yake; reli za garimoshi huwa na uso tambarare isiyonyoka kwa hiyo magurudumu ya treni hutembea kwa msuguano mdogo.

Tazama pia
Shirika la Reli Tanzania
TAZARA
Treni

Marejeo 

Reli
Cardinham

Cardinham ni kijiji kidogo karibu na mji Bodmin katika Uingereza. Kuna shule moja, kanisa, uwanja kwa kucheza na mashamba mengi. Cardinham ni mahali pa kupendeza.

Miji ya Uingereza
Mzamaji (ndege)

Wazamaji (tafsiri kutoka Kiing.: diver) ni ndege wa maji wa jenasi Gavia, jenasi pekee ya familia Gaviidae. Wanafanana na vibisi na minandi lakini ni tofauti na wamepewa oda yao Gaviiformes. Wana ngozi kati ya vidole kama minandi lakini domo lao lina ncha kali bila kulabu kama vibisi. Kama zile spishi nyingine huzamia kabisa ili kukamata samaki, gegereka, amfibia, koa na luba. Hulijenga tago lao kwa matope, mimea ya maji na manyasi ardhini karibu na maji ya ziwa katika kande za kaskazini za Amerika, Ulaya na Asia. Jike huyataga mayai 1-3. Nje ya majira ya kuzaa hupatikana baharini na spishi kadhaa huhama mpaka pwani za Afrika ya Kaskazini-magharibi.

Spishi za Afrika 
 Gavia arctica, Mzamaji Koo-jeusi (Black-throated Loon, Arctic Loon au Black-throated Diver)
 Gavia immer, Mzamaji wa Amerika (Great Northern Loon, Common Loon au Great Northern Diver)
 Gavia stellata, Mzamaji Koo-jekundu (Red-throated Loon au Red-throated Diver)

Spishi za mabara mengine 
 Gavia adamsii (Yellow-billed Loon au White-billed Diver)
 Gavia pacifica (Pacific Loon au Pacific Diver) – zamani katika G. arctica)

Picha 

Wazamaji na jamaa
Injini

Injini (kutoka Kilatini ingenium kupitia Kiing. engine) ni mashine inayobadilisha nishati kuwa mwendo unaotumiwa kwa kazi mbalimbali.

Mifano ni 
 injini ya mvuke inayotumia nishati ya joto ndani ya mvuke, 
 injini ya mwako ndani inayotumia nishati ndani ya fueli kama vile petroli au diseli 
 injini ya umeme inayotumia nishati ya umeme
 injini ya upepo inayotumia nishati ya mwendo wa hewa

na zote zinabadilisha nishati husika kuwa mwendo wa kuendesha mashine, magari na vifaa mbalimbali.

Vitangulizi vya injini 
Tangu kale watu waliwahi kubuni machine mbalimbali zilizobadilisha nishati kuwa mwendo unaohitajika.

Vitangulizi hivi vya injini vilitumia nguvu ya watu, ya wanayama, maji ya mtoni au upepo.

Hasa mashine za kusaga kama kinuupepo au kinumaji zilitumiwa kwa karne nyingi.

Injini za pistoni 
Chanzo cha injini za kisasa kilikuwa injini ya mvuke tangu karne ya 18. 
Injini hizi za kwanza zilitumia joto la moto uliowaka nje ya injini yenyewe kwa kusudi la kupata mvuke yenye shindikizo kubwa. Mvuke ulipelekwa ndani ya mabomba hadi silinda iliposukuma pistoni na kusababisha mwendo wa injini. Injini ya mvuke jinsi ilivyobuniwa na James Watt ilitumiwa mwanzoni kabisa kuendesha pampu ya maji katika migodi ya makaa, baadaye pia kwa ajili ya mashine za viwandani na usafiri kama vile meli na gari la moshi.
  
Nafasi ya injini ya mvuke ilichukuliwa baadaye na injini za mwako ndani zinazochoma fueli ndani yao hasa petroli, diseli, gesi au alikoholi.

Injini hizi huwa na munndo mbalimbali kama vile injini ya mapigo mawili, manne au sita. Vilevile kuna idadi tofauti ya silinda kati ya 1 na 12.

Injini za rafadha 

Mwendo wa gesi ya joto inatumiwa kuzungusha rafadha sawa na upepo unaozungusha mikono ya kinuupepo. 

Rafadha za kwanza zilisukumwa na mvuke lakini baadaye gesi za kuchoma fueli mbalimbali zilichukua nafasi ya mvuke.

Injini za jeti kwenye eropleni hutumia aina ya rafadha.

Injini za roketi 

Roketi inatembea kwa sababu gesi yenye shindikizo kubwa inatoka kwenye nyuma yake kwa nguvu.

Gesi inaweza kubanwa ndani ya roketi kwa shindikizo kubwa ikitoka kwenye nozeli inayofunguliwa. Kimsingi kuruka kwa puto ya mpira iliyopulizwa hewa ndani yake lakini haikufungwa ni saswa na mfumo wa roketi.

Kwa kawaida roketi hujaa fueli fulani inayoshomwa kwenye sehemu maalumu kwenye mwisho wake na gesi joto zatoka kwenye nozeli ya nyuma.

Kimitambo roketi ni mashine ya kimsingi sana lakini huwa kati ya injini zenye nguvu kubwa kabisa. Roketi huwa na uwezo kufaya kazi hata kwenye anga-nje.

Injini za umeme 

Injini ya umeme haihitaji fueli bali inatumia umeme unaofika kwa njia ya nyaya. 
Mara nyingi nguvu ya umeme inatokana na fueli iliyochomwa kwenye kituo cha umeme mbali na injini yenyewe.

Ndani ya injini umeme huwasha sumaku kwa namna ya kugeuza pini ya injini.

Tazama pia 
 Injini ya dizeli
 Injini ya mvuke
 Injini ya umeme
 Rafadha

Injini
Anoreksia

Anoreksia  inaweza kurejelea:

Hali ya kula

 Anoreksia (dalili), ni dalili ya ukosefu wa hamu ya kula chochote kile kiko
 Anoreksia navosa, hali ya ulaji usio wa kawaida kwa kupoteza uzito wa mwili kupindukia na pia kuwa na wasiwasi mwingi usiostahili kuhusu umbo la mwili
 Anoreksia "ya miujiza", haswa kwa  wanawake wazima na hamadi ambao hujinyima chakula, wakati mwingine hadi kifo, kwa jina la Mungu

Mahusiano

 Anoreksia ya kingono, ni neno linalotumika kuelezea ukosefu wa "hamu"  ya mwingiliano wenye vitendo vya kufanya mapenzi

Muziki

 Anoreksia Navosa (bendi) bendi ya muziki wa kiokestra aina ya "Black Metal"(midundo ya gita,sauti na ngoma iliyo kasi)  ya Ufaransa
 Anorexia Nervosa,  albamu yenye sehemu mbili  ambayo inajumuisha Anorexia (albamu)  na Nervosa (albamu),  iliyoimbwa na bendi ya Showbread

Tazama pia

 Anorexia nervosa (Anoreksia "ya miujiza")
Maulana Ron Karenga

Maulana Ron Karenga (anajulikana pia kama Ron Everett na Maulana Karenga; alizaliwa na jina Ronald McKinley Everett 14 Julai 1941) ni mwandishi Mmarekani mweusi na mwalimu wa chuo anayejulikana zaidi kama mwanzilishi wa sherehe ya Kwanzaa tangu mwaka 1966.

Karenga alikuwa mwanafunzi wakati wa miaka ya 1960 kwenye chuo kikuu cha Kalifornia mjini Los Angeles. Baada ya kukutana na Malcolm X akajiunga na vikundi vya "Black Power". Wakati ule alianza kubadilisha jina lake akajiita mwanzoni Ron Ndabezitha Everett-Karenga baadaye alianza kutumia jina la "Maulana". Tangu 1965 aliongoza kundi lililoitwa "Us". Alishindana na Black Panthers kuhusu uongozi kati ya wanafunzi mapamabano yakawa vikali hadi kutokea kwa mapigano ya silaha ambamo wana Black Panther 2 waliuawa na Wana-Us tar. 17 Januari 1969.

Karenga aliendelea kuongoza kundi hadi kukamatwa 1971 na kufikishwa kotini kwa mashtaki ya kutesa wakinamama 2 wa kundi lake aliwafunga mikono na miguu akawapiga na mmoja akamchoma mdomo na kuvunja mguu. Alipewa adhabu ya jela akakaa ndani kwa muda wa miaka 4 hadi 1975.

Alipotoka jela aliendelea masomo yake akafikia stashada ya dokta.

Karenga alianzisha Kwanzaa kama sherehe ya Wamarekani weusi alioona ambao alitaka wawe na sikukuu tofauti na Krismasi aliyoona kama sikukuu ya Kizungu.

Karenga alijitahidi kupamba sherehe ya Kwanzaa na desturi alizoelewa ni za Kiafrika pamoja na maneno na majina mengi ya Kiswahili au ya kufanana na Kiswahili.

Tangu miaka ya 1980 alikuwa mwalimu wa chuoni.

References

Viungo vya Nje
 The Organization Us
 A Post-Obama Kwanzaa -- By Dr. Michael Eric Dyson, 23 Desemba 2008.
 Biography of Dr. Ron "Maulana" Karenga. 
 Interview with Dr. Karenga, PBS Public Broadcasting Service and WGBH/Frontline
The Story of Kwanzaa by Laurence Scholer, The Dartmouth Review, 15 Januari 2001, a criticism of Karenga and the holiday
 500 Years Later The Film Site
 IMDB Profile
 The Official Kwanzaa Web site - Dr. Maulana Karenga 
 Scot Brown, Fighting for US: Maulana Karenga, the US Organization, and Black Cultural Nationalism, NYU Press, New York, 2003.
 Federal Bureau of Investigation (FBI) Monograph about US, April, 1968

waliozaliwa 1941
Watu walio hai
Waandishi wa Marekani