LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Jimbo Katoliki la Crema

Jimbo Katoliki la Crema (kwa Kilatini "Cremensis") ni mojawapo kati ya majimbo 223 ya Kanisa Katoliki nchini Italia na kama hayo yote (isipokuwa 3) linafuata mapokeo ya Kiroma. 

Crema iko katika wilaya ya Cremona kwenye mkoa wa Lombardia.

Kikanisa linahusiana na Jimbo Kuu la Milano.

Askofu wake ni Daniele Gianotti.

Uongozi katika karne XX na XXI
 Maaskofu wa karne ya 20
 Ernesto Fontana † (1894 - 1910)
 Bernardo Pizzorno † (1911 - 1915)
 Carlo Dalmazio Minoretti † (1915 - 16 Januari 1925 alihamishiwa Genova)
 Giacomo Montanelli † (1925 - 1928 alihamishiwa Vercelli kama mwandamizi)
 Marcello Mimmi † (1930 - 1933 alihamishiwa Bari)
 Francesco Maria Franco † (1933 - 1950)
 Giuseppe Piazzi † (1950 - 1953 alihamishiwa Bergamo)
 Placido Maria Cambiaghi, B. † (15 novembre 1953 - 28 febbraio 1963 alihamishiwa Novara)
 Franco Costa † (1963 - 1963)
 Carlo Manziana, C.O. † (1963 - 1981)
 Libero Tresoldi † (1981 - 1996)
 Angelo Paravisi † (1996 - 2004)
 Oscar Cantoni (2005 - 2016 alihamishiwa  Como)
 Daniele Gianotti, tangu 11 Januari 2017

Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 278, ambapo kati ya wakazi 102.000 Wakatoliki ni 103.650 (98,4%).

Viungo vya nje
 Catholic Hierarchy

Crema
Lombardia
Yosefu Moscati

Yosefu Moscati (kwa Kiitalia: Giuseppe Moscati; Benevento, 25 Julai 1880 – Napoli, 12 Aprili 1927) alikuwa daktari na mwanabiolojia wa Italia Kusini.

Pamoja na kutibu wagonjwa bila kujibakiza, kwa huruma kubwa na hata bure, alikuwa anashughulikia roho zao pia, na pengine aliwaponya kimuujiza; pia alikuwa mtafiti wa biokemia na kufundisha chuo kikuu.

Alitangazwa mwenye heri na Papa Paulo VI tarehe 16 Novemba 1975, halafu mtakatifu na Papa Yohane Paulo II tarehe 25 Oktoba 1987.    

Sikukuu yake hufanyika tarehe 12 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje

 Some places and memories related to Giuseppe Moscati

Waliozaliwa 1880
Waliofariki 1927
Wanabiolojia wa Italia
Watakatifu wa Italia
Daudi Uribe

Daudi Uribe (jina kamili kwa Kihispania David Uribe Velasco; Buenavista de Cuellar, Guerrero, Mexico, 29 Desemba 1889 - San José Vidal, Chilpancinga, 12 Aprili 1927) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Meksiko hadi alipouawa bila kesi wakati wa Vita vya Wakristero huku akisamehe wote.

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 22 Novemba 1992 halafu mtakatifu mfiadini tarehe 21 Mei 2000 pamoja na wenzake 24 waliofia dini katika vita hivyo:

Sikukuu yao inaadhimishwa kila tarehe 21 Mei ila ya kwake mwenyewe ni tarehe 12 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Homily of Pope John Paul II from Canonization Mass

Waliozaliwa 1889
Waliofariki 1927
Mapadri
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Meksiko
Karpo, Papilo na wenzao

Karpo, Papilo na wenzao (walifariki Pergamo, katika Uturuki ya leo, 170 hivi au 250 hivi) walikuwa Wakristo waliouawa kwa ajili ya imani yao katika dhuluma ya kaisari Marko Aurelio au Decius.

Karpo alikuwa askofu wa Gurdos, Lidia, Papilo alikuwa shemasi wa Tuatira na Agatonika dada yake. Wafiadini wenzao wengi hawajulikani kwa jina.

Masimulizi ya kifodini chao yametufikia.

Tangu kale wote wanaheshimiwa kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 13 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Mababu wa Kanisa

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje
 Under Verus, Polycarp with Others suffered Martyrdom at Smyrna English translation from Nicene and Post-Nicene Fathers

Maaskofu Wakatoliki
Mashemasi
Watakatifu wa Uturuki
Mababu wa Kanisa
Orso wa Ravenna

Orso wa Ravenna (alifariki Ravenna, Emilia-Romagna, Italia, 13 Aprili 425 hivi) alikuwa askofu wa mji huo wa Italia Kaskazini kwa miaka 26.

Alihamishia Ravenna kutoka Classe makao makuu ya jimbo akatabaruku kanisa kuu la Ufufuko sikukuu ya Pasaka, hatimaye alifariki katika sherehe hiyo miaka ya baadaye.

Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 4
Waliofariki 425
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Ermengild

Ermengild (pia: Hermenegildo, kutoka Kigoti Airmana-gild; alifariki Hispalis, Hispania, 585 hivi) alikuwa mwanamfalme aliyeongokea Ukatoliki kwa juhudi za Leandri wa Sevilla. 

Hatimaye aliuawa kwa shoka kwa ajili ya imani yake kwa amri ya Leovigild, baba yake, mfuasi wa Ario, ambaye alimtaka siku ya Pasaka mwanae apokee ekaristi kutoka kwa askofu mzushi.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 13 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Vyanzo

Viungo vya nje

 Lives of the Saints: April 13 St. Hermenegild, Martyr
 Saint Hermenegild engraved by L. Beck, from De Verda collection
Saint Hermenegild, Martyr at the Christian Iconography web site

Waliozaliwa karne ya 6
Waliofariki 585
Wanasiasa wa Hispania
Wafiadini Wakatoliki
Watakatifu wa Hispania
Saba Reyes

Saba Reyes (jina kamili kwa Kihispania Sabas Reyes Salazar; Cocula, Jalisco, Mexico, 5 Desemba 1883 - Tototlan, Jalisco, 13 Aprili 1927) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Meksiko hadi alipouawa bila kesi wakati wa Vita vya Wakristero kwa ajili ya Kristo kuhani na mfalme wa ulimwengu.

Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 22 Novemba 1992 halafu mtakatifu mfiadini tarehe 21 Mei 2000 pamoja na wenzake 24 waliofia dini katika vita hivyo:

Sikukuu yao inaadhimishwa kila tarehe 21 Mei ila ya kwake mwenyewe ni tarehe ya kifodini chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 Homily of Pope John Paul II from Canonization Mass

Waliozaliwa 1883
Waliofariki 1927
Mapadri
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Meksiko
Tibursi, Valeriani na Masimo

Tibursi, Valeriani na Masimo (walifariki mjini Roma, Italia, 229) walikuwa wanaume walioongokea Ukristo. Kwa sababu hiyo waliteswa na kuuawa wakati wa dhuluma ya Dola la Roma dhidi ya Wakristo, chini ya kaisari Alexander Severus.

Inasemekana Valeriani alikuwa mume wa Sesilia ambaye alimvuta katika Ukristo, naye akamvuta ndugu yake, Tibursi. Walipokamatwa, afisa Masimo aliamua kuwafuata akauawa siku chache baadaye.
 
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini. 

Sikukuu yake ni tarehe 14 Aprili au 22 Novemba.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 229
Watu wa Roma ya Kale
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Bernika, Prosdoka na Domnina

Bernika, Prosdoka na Domnina (walifariki Yerapoli, leo nchini Uturuki, mwanzoni mwa karne ya 3) walikuwa wanawake Wakristo waliokufa maji katika mto huku wakijitahidi kukimbia askari waliotaka kuwabaka wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. 

Bernika na Prosdoka walikuwa mabikira, Domnina alikuwa mama yao.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yao inaadhimishwa hasa tarehe 14 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki karne ya 4
Mabikira
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Lamberti wa Lyon

Lamberti wa Lyon (Therouanne, 625 - Lyon, 685 hivi) alikuwa askofu mkuu wa mji huo, leo nchini Ufaransa, tangu mwaka 678. Kabla ya hapo alikuwa mmonaki na hatimaye abati wa Fontenelle .

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 14 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa 625
Waliofariki 685
Wamonaki
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Theodori na Pausilipi

Theodori na Pausilipi (walifariki Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, au sehemu nyingine ya Trakia, 130 hivi) walikuwa Wakristo waliouawa katika dhuluma ya kaisari Adrian kwa sababu ya imani yao. 

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 15 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 130
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Kresenti wa Myra

Kresenti wa Myra (alifariki Myra, leo nchini Uturuki, karne ya 3) alikuwa Mkristo wa mji huo aliyeuawa kwa kuchomwa moto kwa ajili ya imani yake katika dhuluma ya Dola la Roma.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.

Tarehe 15 Aprili ndiyo sikukuu yake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi 

Waliofariki karne ya 3
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Maroni mfiadini

Maroni mfiadini (alifariki katika bonde la mto Chienti, Italia ya Kati, 100) alikuwa padri aliyekatwa kichwa kutokana na kueneza imani ya Kikristo wakati wa dhuluma ya Dola la Roma dhidi ya dini hiyo. 
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini, wa kwanza katika mkoa wa Marche. 

Sikukuu yake ni tarehe 15 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
 http://www.enrosadira.it/santi/m/marone.htm 

Waliozaliwa karne ya 1
Waliofariki 100
Mapadri
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Italia
Abondi wa Roma

Abondi wa Roma (alifariki Roma, Italia, karne ya 6) alikuwa akifanya kazi kwa unyenyekevu na uaminifu katika Basilika la Mt. Petro.

Papa Gregori I alisimulia habari na sifa zake katika kitabu Majadiliano.
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 15 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 6
Watakatifu wa Italia
Imamu

Imamu (kutoka Kiarabu: إمام‎ imām) ni istilahi ya Kiarabu yenye maana mbalimbali. Mara nyingi inamtaja  kiongozi wa Kiislam, kama kiongozi wa msikiti au wa jamii. Maana ya msingi ni yule anayetoa mwongozo akistahili kufuatwa; kwa maana isiyo ya kidini neno hili linaweza kutaja pia timazi au kamba inayotumiwa kuelekeza mwendo wa matofali wakati wa kujenga nyumba au ukuta.

Imamu anaitwa yule anayeongoza sala wakati wa swala ya Kiislamu.

Wasunni
Kati ya Wasunni istilahi hilo linatumiwa kumtaja mtaalamu wa kidini, mara nyingi kama cheo cha heshima kwa waanzilishi wa madhab nne za Wasunni yaani Hanafi, Maliki, Shafi'i na Hanbali.

Washia
Kati ya Waislamu Washia "imamu" ni hasa yule kiongozi mmoja wa waumini anayetoka katika familia ya Mtume Mohammed. Kwa Washia Waismaili imamu ndiye Aga Khan. Kwa Washia Waithnashara maimamu ni hasa wafuasi 12 wa Muhammad kuanzia Ali ibn Abu Talib na watoto pamoja na wajukuu wake hadi Muhammad ibn al-Hassan anayeaminiwa kuwa imamu wa sasa aliyeingia katika hali ya kujificha wakisubiri kurudi kwake atakapoonekana tena  .

Huko Iran pia Ruhollah Khomeini anaitwa "imamu" (kwa matamshi yao "emam")

Marejeo

Tovuti za nje 
 Detailed description of the Shiite belief
 Graphical illustration of the Shia sects 
 List of Sunni Imams
  The Imam Movie

Uislamu
Viongozi wa kiislamu
Leonida, Karisa na wenzao

Galinia, Theodora, Nike, Nunesia, Kalide na Basilisa (walifariki Korintho, 258 hivi) ni kati ya Wakristo wa Ugiriki ambao waliteswa kwa namna mbalimbali na hatimaye kuuawa kwa kutoswa baharini kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya Dola la Roma.

Tangu kale huyo mwanamume na hao wanawake saba wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini. Pengine anaongezwa pia Irene.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 16 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 258
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ugiriki
Optati, Luperki na wenzao

Optati, Luperki na wenzao Suksesi, Marsiali, Urbani, Julia, Kwintiliani, Publi, Frontoni, Felisi, Sesiliani, Evodi, Primitivi, Apodemi na wanaume 4 wenye jina la Saturnini (walifariki Zaragoza, Hispania, 304 hivi) walikuwa Wakristo waliopata mateso na kifodini katika dhuluma ya kaisari Dioklesyano . Siku hizi wengine wanamtaja kaisari Valerian (254-260).

Mshairi Prudentius (348-410), mwenyeji wa mji huo, alitunga utenzi juu ya wafiadini hao.

Heshima ya watu kwao kama watakatifu ni ya zamani sana.

Sikukuu yao huadhimishwa kila mwaka tarehe 16 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 S. EUGENIO DE TOLEDO, De basílica ss. decein et octo martyrum: Ed. Vollmer, en MGH, Autores Antiquissimi, 14 (1905), 239 ss.
 PRUDENCIO, Periste fanon, ed. BAC, Madrid 1950, IV, 540 ss.
 A. FABREGA GRAU, Pasionario Hispánico, I, Madrid 1953, 168 ss.; II, ib. 1955, 371 ss.
 RIESCO CHUECA, Pilar: Pasionario hispánico, Universidad de Sevilla, 1995.
 Lamberto de Zaragoza na Ramon de Huesca, Teatro historico de las iglesias del reyno de Aragon, vol. 2, ed. J.M. Ezquerro, 1787

Marejeo mengine
 R. JIMÉNEZ PEDRAJAS, El santoral hispánico del martirologio de Usuardo (tesis doct.), P. U. Gregoriana, Roma 1969, I, 79 ss.; II, 554 ss.
 C. GARCÍA RODRÍGUEZ, El culto de los Santos en la España romana y visigoda, Madrid 1966, 324 ss.
 BENEDICTINOS DE PARÍS, Vies des Saints, IV, París 1946, 366 ss.; Z. GARCÍA VILLADA, Historia eclesiástica de España, Madrid 1929-30.

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 304
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Hispania
Engrasya

Engrasya (Braga, Ureno, karne ya 3 - Zaragoza, Hispania, 304 hivi) alikuwa bikira aliyestahimili mateso na kifodini katika dhuluma ya kaisari Dioklesyano dhidi ya Wakristo . Siku hizi wengine wanamtaja kaisari Valerian (254-260)

Heshima ya watu kwake kama mtakatifu ni ya zamani sana. Mshairi Prudentius (348-410), mwenyeji wa mji huo, alitunga utenzi juu yake na ya wafiadini wenzake.

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 16 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 S. EUGENIO DE TOLEDO, De basílica ss. decein et octo martyrum: Ed. Vollmer, en MGH, Autores Antiquissimi, 14 (1905), 239 ss.
 PRUDENCIO, Periste fanon, ed. BAC, Madrid 1950, IV, 540 ss.
 A. FABREGA GRAU, Pasionario Hispánico, I, Madrid 1953, 168 ss.; II, ib. 1955, 371 ss.
 RIESCO CHUECA, Pilar: Pasionario hispánico, Universidad de Sevilla, 1995.
 Lamberto de Zaragoza na Ramon de Huesca, Teatro historico de las iglesias del reyno de Aragon, vol. 2, ed. J.M. Ezquerro, 1787

Marejeo mengine
 R. JIMÉNEZ PEDRAJAS, El santoral hispánico del martirologio de Usuardo (tesis doct.), P. U. Gregoriana, Roma 1969, I, 79 ss.; II, 554 ss.
 C. GARCÍA RODRÍGUEZ, El culto de los Santos en la España romana y visigoda, Madrid 1966, 324 ss.
 BENEDICTINOS DE PARÍS, Vies des Saints, IV, París 1946, 366 ss.; Z. GARCÍA VILLADA, Historia eclesiástica de España, Madrid 1929-30.

Viungo vya nje

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 304
Mabikira
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Ureno
Watakatifu wa Hispania
Kayo na Kremensi

Kayo na Kremensi (walifariki Zaragoza, Hispania, 304 hivi) walikuwa Wakristo walioteswa katika dhuluma ya kaisari Dioklesyano na labda walifariki gerezani baada ya siku chache . Siku hizi wengine wanamtaja kaisari Valerian (254-260)

Mshairi Prudentius (348-410), mwenyeji wa mji huo, alitunga utenzi juu ya wafiadini hao , wakiwemo hao wawili .

Heshima ya watu kwao kama watakatifu ni ya zamani sana.

Sikukuu yao huadhimishwa kila mwaka tarehe 16 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 S. EUGENIO DE TOLEDO, De basílica ss. decein et octo martyrum: Ed. Vollmer, en MGH, Autores Antiquissimi, 14 (1905), 239 ss.
 PRUDENCIO, Periste fanon, ed. BAC, Madrid 1950, IV, 540 ss.
 A. FABREGA GRAU, Pasionario Hispánico, I, Madrid 1953, 168 ss.; II, ib. 1955, 371 ss.
 RIESCO CHUECA, Pilar: Pasionario hispánico, Universidad de Sevilla, 1995.
 Lamberto de Zaragoza na Ramon de Huesca, Teatro historico de las iglesias del reyno de Aragon, vol. 2, ed. J.M. Ezquerro, 1787

Marejeo mengine
 R. JIMÉNEZ PEDRAJAS, El santoral hispánico del martirologio de Usuardo (tesis doct.), P. U. Gregoriana, Roma 1969, I, 79 ss.; II, 554 ss.
 C. GARCÍA RODRÍGUEZ, El culto de los Santos en la España romana y visigoda, Madrid 1966, 324 ss.
 BENEDICTINOS DE PARÍS, Vies des Saints, IV, París 1946, 366 ss.; Z. GARCÍA VILLADA, Historia eclesiástica de España, Madrid 1929-30.

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 304
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Hispania
Turibi wa Astorga

Turibi wa Astorga (402 hivi - Astorga, Hispania, 476 hivi) alikuwa kwanza mkaapweke, halafu askofu wa mji huo ambaye alipambana na uzushi wa Waprisiliani, Wamani, Waario, Wapelaji pia kwa agizo la Papa Leo I ambaye barua aliyomuandikia imetufikia.

Tangu zamani anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 16 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo

Viungo vya nje
Catholic Online: Turibius of Astorga
Año Jubilar Lebaniego: Santo Toribio, Obispo 
Santo Toribio de Astorga, aproximación a una biografía

Waliozaliwa 402
Waliofariki 476
Wakaapweke
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Hispania
Frutuoso wa Braga

Frutuoso wa Braga (alifariki Braga, Ureno, 16 Aprili 665) alikuwa mkaapweke wa Hispania, halafu abati, askofu wa Dumio na hatimaye askofu mkuu wa Braga aliyeanzisha na kuzipa kanuni zake monasteri mbalimbali alizoendelea kuziongoza hata baada ya kupewa uaskofu .

Alizoea kuvaa kifukara kiasi kwamba alidhaniwa ni mtumwa, hata kupigwa bila sababu.  

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
Thompson, E.A. The Goths in Spain. Clarendon Press: Oxford, 1969.
Iberian Fathers. Writings of Braulio of Saragossa, Fructuosus of Braga, translated by Claude W. Barlow Catholic University of America Press (1969).

Waliofariki 665
Wakaapweke
Wamonaki
Waandishi wa Kilatini
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Hispania
Watakatifu wa Ureno
Drogo

Drogo (pia: Dreux, Drugo, Druron; Epinoy, Artois, leo nchini Ufaransa, 14 Machi 1105 - Sebourg, Ufaransa Kaskazini, 16 Aprili 1186 hivi) alikuwa Mkristo aliyetamani maisha manyofu na upweke. Kwa ajili hiyo kwa miaka mingi alifanya kazi ya kuchunga na hakuwa na makao maalumu, akitembelea patakatifu mbalimbali, halafu akawa mkaapweke katika chumba kidogo kilichounganika na kanisa.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Catholic.net - April 16 -- Saint Drogo
Saint Drogo Biography
 San Drogone
www.catholic.org entry on St. Drogo

Waliozaliwa 1105
Waliofariki 1186
Wakaapweke
Watakatifu wa Ufaransa
Bakteriolojia

Bakteriolojia ni tawi la biolojia linalochunguza bakteria. Ni sehemu ya mikrobiolojia.

Historia
Bakteria waligunduliwa mara ya kwanza na Antonie van Leeuwenhoek mwaka 1676, kwa kutumia hadubini ya lensi moja ya muundo wake mwenyewe. Aliwaita "animalcules" na alichapisha habari za utafiti wake kwenye msururu wa barua kwa Shirika la Muungano wa Mfalme. 

Jina bacteriam lililetwa miaka mingi baadaye, na Christian Gottfried Ehrenberg katika mwaka 1838.

Mwaka 1859 Louis Pasteur alionyesha kuwa mchakato wa kuchachusha unasababishwa na ukuaji wa vijiumbe, na kwamba ukuaji huo si wa kizazi cha kujianzia. (Hamira na kuvu, ambazo kwa kawaida zinahusishwa na uchachushaji, si bakteria, ila ukungu.) Pamoja na mwenzake, Robert Koch, Pasteur alikuwa wa kwanza kuitetea nadharia ya kijidudu kisababishi cha ugonjwa.

Robert Koch alikuwa mwanzilishi wa taaluma ya uuguzi wa mikrobiolojia na alishughulikia kipindupindu, kimeta na kifua kikuu. Katika utafiti wake wa kifua kikuu, Koch hatimaye alithibitisha nadharia ya kijidudu, ambayo ilimfanya atunukiwe Tuzo la Nobel mwaka 1905. Katika madai yake, Koch aliweka vigezo vya kutathmini kama kiumbehai ndiye husababisha ugonjwa, na madai hayo yanatumika mpaka leo hii.

Ingawa katika karne ya 19 ilijulikana kwamba bakteria ndio chanzo cha magonjwa mengi, hakuna matibabu yoyote ya viuabakteria yaliyopatikana. Katika mwaka 1910, Paul Ehrlich alitengeneza kiuavijasumu cha kwanza, kwa kubadilisha rangi ambazo kwa kuchagua zilitia mawaa Treponema pallidum, spirokaeti ambayo husababisha kaswende katika mchanganyiko ambao uliua kisababishi magonjwa. Ehrlich alikuwa ametuzwa Tuzo la Nobel mwaka 1908 kwa kazi yake kuhusu elimu ya kingamaradhi, na alianzisha matumizi ya madoa ili kuchunguza na kubaini bakteria, na kazi yake ilijikita kwenye misingi ya doa la Gram na doa la Ziehl-Neelsen.

Mafanikio makubwa katika utafiti wa bakteria yalikuwa kutambuliwa kwa Carl Woese mwaka 1977 kwamba akea walitokana na mabadiliko tofauti na yale ya bakteria. Uanishaji huo mpya wa jamii ya filojenetikia ulikitwa kwenye misingi ya kufululizwa kwa ribosomu RNA 16S, ukagawa prokaryota katika makundi mawili yenye mageuko tofauti, kama mojawapo ya sehemu ya mifumo ya domeni tatu.

Tanbihi

Bakteria
Mikrobiolojia
Domeni

Domeni (kutoka Kiingereza: Domain) ni ngazi inayotumika katika biolojia kuainisha viumbehai wote katika makundi. Kila domeni imegawanyika katika himaya kadhaa.

Marejeo

Biolojia
Uainishaji
Himaya (biolojia)

Himaya (kwa Kiingereza: Kingdom) ni ngazi inayotumika katika biolojia kuainisha viumbehai wote katika makundi. 

Himaya ni migawanyiko ya domeni, halafu kila himaya imegawanyika katika faila kadhaa.

Marejeo

Biolojia
Uainishaji
Polong

Polong ni aina ya Roho inayojulikana katika Ngano za Wamalay. Ina muonekano wa mwanamke mdogo, mwenye saizi ya kiungo cha kwanza cha kidole.

Polong ni moja wapo ya vizuka vilivyotajwa katika Hikayat Abdullah, iliyoandikwa na Abdullah bin Abdul Kadir, na kumfurahisha Sir Thomas Stamford Bingley Raffles, mwajiri wake.

Uundwaji 
Polong imeundwa kutoka kwa damu ya mtu aliyeuawa aliyehifadhiwa katika aina ya chupa ya duara na shingo nyembamba. Kwa kipindi cha wiki moja hadi mbili, uchawi husemwa juu ya chupa. Wakati kipindi kimeisha, damu inakuwa polong. Inamtaja mmiliki wake kama mama au baba yake. Polong imefichwa nje ya nyumba ya mmiliki wakati haitumiki.

Kazi 
Polong inatumwa kushambulia mwathiriwa ambaye mmiliki mwenyewe au mtu ambaye alimlipa mmiliki ana nia mbaya dhidi yake. Polong daima hutanguliwa na mnyama wake wa kipenzi au kitu cha kucheza, pelesit-kama panzi. Pelesit huingia kwenye kinywa cha mwathiriwa na huanza kutapatapa. Polong inamfuata na inamiliki mwathiriwa, na kusababisha kusababisha wazimu hadi kutolewa nje. Mhasiriwa aliye na wasiwasi hujaa kinywani, analia nguo zao, na hushambulia mtu yeyote aliye karibu.

Kulingana na vyanzo vingine, watu ambao wameshambuliwa na polong wameachwa na michubuko, alama chache na karibu kila mara damu hutoka vinywani mwao.

Udhaifu 
Isipokuwa amesimamishwa na mmiliki wake, mwathirika wa polong anaweza kutibiwa tu kupitia uchawi na shaman (dukun au bomoh). Njia ya kutoa pepo ni kuuliza polong ni nani mzazi wake (inamaanisha mmiliki wake). Polong hujibu kupitia mtu mwenye milki kwa sauti ya uwongo, ikifunua jina na kijiji cha mmiliki wake. Polong mara nyingi itapinga, iwe kwa kumfanya yule aliyeathiriwa kushambulia mganga au kwa kumshutumu mtu mwingine kwa uwongo.

Katika utamaduni maarufu 

 Katika Marvel Anime: Blade, Polong inaonekana katika sehemu ya 7. Inaonyeshwa kama kiumbe aina ya vampire ambaye hutii yeyote anayempa damu yake.

Marejeo 

Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Hadithi
Dhabihu ya wanadamu

Dhabihu ya wanadamu ni kitendo cha ibada cha kumuua mwanadamu kama sadaka kwa mungu fulani au mizimu.

Ilifanywa katika tamaduni nyingi za kale, ila utekelezaji wake ulikuwa tofauti katika tamaduni tofauti. Wengine kama Wamaya, Waazteki na huko Dahomey wanajulikana kwa mauaji yao ya kimila, lakini wengine waliidharau. 

Wahanga waliuawa kiibada kwa njia ambayo ilitakiwa kufurahisha au kutuliza miungu au mizimu. Wahanga walikuwa mara nyingi wafungwa na watoto wachanga. Kati ya Waazteki tumbo lilikatwa kwa visu na mioyo ilichomwa moto.

Katika mwendo wa historia dhabihu ya wanadamu imepungua kote ulimwenguni. Sasa dhabihu za aina hii ni za nadra sana. Dini nyingi zinalaani kitendo hicho na sheria za siku hizi zinaitazama kama jinai, walakini bado inaonekana mara kadhaa hadi leo, hasa katika maeneo ambako imani za kimila zinaendelea.

Finisia 
Utamaduni wa Finisia katika Mashariki ya Kati ya Kale ulikuwa na kawaida wa dhabihu ya watoto kwa mungu wao Moloki. Katika Biblia desturi hiyo inatajwa kama kielelezo cha ubaya.

Ulaya
Waandishi wa Roma ya Kale walitunza habari za dhabihu ya wanadamu kati ya Wakelti katika Gallia (Ufaransa ya leo) na Hispania. Kufuatana na habari hizo ilikuwa kawaida kuzika watumwa na watumishi pamoja na machifu waliofariki.

Wagermanik wa Kale walifanya dhabihu ya maafisa Waroma wafungwa kwenye madhabahu ya miungu yao baada ya kushinda legioni za Varus mnamo mwaka 9 BK.

Waazteki 
Waazteki walijulikana sana kwa kufanya dhabihu za wanadamu kwa kiwango kikubwa; sadaka nyingi zilitolewa kwa mungu Huitzilopochtli waliyoabudu kama mungu wa Jua; waliamini kwamba walihitaji kumlisha kwa njia ya sadaka kwa hofu ya kwamba Jua linaweza kuzimika. Dhabihu za wanadamu ziliaminiwa kuzuia mwisho wa ulimwengu ambao unaweza kutokea kwa kila kipindi cha miaka 52. Waazteki walikuwa na mikataba na madola ya jirani ili wakutane kila mwaka katika vita waliyotumia kukamata wafungwa kwa ajili ya sadaka hizo.

Dola ya Inka 
Katika maeneo ya milki ya Inka wanaakiolojia wamekuta mumia ya watoto waliotolewa kama sadaka.

Afrika ya Magharibi 
Dhabihu za wanadamu zilitokea mara kwa mara katika milki za Afrika ya Magharibi kama Dahomey na Benin hadi karne ya 19. Sadaka za aina hiyo zilikuwa kawaida hasa baada ya kifo cha mfalme au malkia. Kuna taarifa za kimaandishi zilizotaja idadi ya wafungwa mamia au hata maelfu waliotolewa sadaka kwenye nafasi hizo. Huko Dahomey kulikuwa na ibada ya kila siku ambapo watumwa kama 500 walitolewa sadaka.

Makala 
 "Ibada ya India inaua watoto kwa mungu wa kike: Wanaume watakatifu wanalaumiwa kwa kuchochea vifo vya watu wengi", The Observer (gazeti la Uingereza) Dan McDougall huko Khurja, India, Jumapili Machi 5, 2006
 Heinsohn, Gunnar: "Kuongezeka kwa Dhabihu ya Damu na Ufalme wa Kuhani huko Mesopotamia: Amri ya Urembo?"  (pia ilichapishwa katika Dini, Juz. 22, 1992)

Marejeo 

Dini
Utumwa
Vita
Pelesit

Pelesit (kutoka Kiindonesia: [pələsit]) ni aina ya roho inayojulikana katika ngano za Kimalesia. Kwa ujumla ni kriketi, au wakati mwingine panzi. Neno halisi linamaanisha "buzzer" kutoka neno la msingi lesit lenye maana ya buzz au whiz, kama wadudu hufanya.

Imani katika athari ya pelesit inarudi nyuma kwa uhuishaji wa Kimalesia kabla ya kuletwa kwa tauhidi. Kwa ujumla, pelesit inaweza tu kumilikiwa na mwanamke, na ilisemekana imeenea huko Kedah. Sawa ya kiume ni roho nyingine ya urithi, bajang. Kwa sababu ya kufanana, wawili wakati mwingine wanachanganywa katika ngano.

Mila mbili zipo za kupata pelesit, zote mbili zinajumuisha kusoma kwa uganga sahihi, na kuuma ulimi wa mtoto aliyekufa. Ulimi huu, ikiwa umehifadhiwa vizuri na mila inayofaa, ndio inakuwa pelesit.

Pelesit hushambulia wahasiriwa wao kwa kuingia kinywani mwa mtu mkia-kwanza. Mtu anayesumbuliwa na pelesit atafanya ujinga juu ya paka. Kwa yenyewe, pelesit haifanyi chochote kingine. Walakini, mara nyingi ni mnyama wa roho nyingine inayojulikana, polong. Ikiwa pelesit inaingia ndani ya mwili wa mtu na kutapatapa, inataka polong, ambayo inaweza kumfanya mwathiriwa kwenda mwendawazimu au kupoteza fahamu. Shaman (bomoh au dukun) huponya mwathiriwa kwa kutumia uchawi maalum na kisha kuwauliza kufunua "mama" yao, akimaanisha mmiliki wa pelesit. Mhasiriwa anajibu kwa sauti ya juu, baada ya hapo mganga anajaribu kumfanya mmiliki aikumbuke.

Wakati pelesit haitumiki, mmiliki wake huiweka kwenye chupa na huilisha mara kwa mara na mchele wa manjano au damu iliyochomwa kutoka kwa kidole cha pete (inayojulikana kwa Kimalesia kama "kidole cha roho"). Ikiwa mmiliki anataka kutupa pelesit, chupa huzikwa.

Katika fasihi na tamaduni maarufu 
 Pelesit ni moja ya vizuka na roho nyingi zilizotajwa na Munshi Abdullah katika kitabu chake Hikayat Abdullah, kwa pumbao la mwajiri wake Stamford Raffles.
 Huko Kijiya, mfululizo wa komku wa Malaysia, Pelesit ni viumbe wa pepo ambao hutumika kama wapinzani wakuu wa safu.

Tazama pia 
 Polong

Marejeo 

Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Hadithi
Rita Chiarelli

Rita Chiarelli ni mwimbaji wa blues wa Kanada. Aliitwa pia “mungu wa blues ya Kanada” na Shelagh Rogers katika CBC Radio One.

Biografia
Alizaliwa na kukulia Hamilton, Ontario, 

Chiarelli alianza kutumbuiza katika bendi ya Ronnie Hawkins mwanzoni mwa miaka ya 1980. Baadaye alitumia miaka kadhaa nchini Italia. Aliporejea Kanada, kwa haraka alimvutia mwongozaji wa filamu Bruce McDonald aliyejumuisha "Have You Seen My Shoes?" kwenye wimbo kwa filamu yake Roadkill mwaka 1989. Chiarelli  na Colin Linden walirekodi “cover” ya Bob Dylan “Highway 61 Revisited” kwa filamu ya McDonald ya mwaka 1991 Highway 61, na Chiarelli alitoa albamu yake ya kwanza mwaka unaofuata kwenye Stony Plain Records.

Albamu zake Just Getting Started na Breakfast at Midnight zote zilipendekezwa kwa Tuzo za Juno kwa Albamu Bora ya Blues.

Diskografia

Mwenyewe
Road Rockets (1992)
Just Getting Started (1995)What a Night (1997)Breakfast at Midnight (2001)No One to Blame (2004)Cuore: The Italian Sessions (2006)Uptown Goes Downtown... Rita Chiarelli pamoja na Thunder Bay Symphony Orchestra (2008)Sweet Paradise (2009)Music From The Big House Soundtrack (2011)

Mkusanyiko mjumuishoSaturday Night Blues: 20 Years'' (CBC Radio, 2006)

Marejeo

Wanamuziki wa Kanada
Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Maria Elisabet Öberg

Maria Elisabet Öberg (1734 - 1 Februari 1808 Pälkäne) alikuwa fundi wa nguo za Ufini, aliyechukuliwa kuwa mstari wa mbele katika tasnia ya nguo. Alikuwa mkuu wa kinu cha nguo miaka 1757-1766, ambapo alijulikana kwa ubora wa hali ya juu ya usindikaji wa kitani aliyofundisha wanafunzi.

Maria Elisabet Öberg alizaliwa na sajenti wa Uswidi. Alisomea usindikaji wa lin katika kiwanda cha kitani cha Vadstena. Alipomaliza mafunzo yake mnamo 1756, alilipiwa gharama na washirika wake katika taaluma huko Stockholm, kwani ilikuwa sera ya Uswidi wakati huo kuhamasisha tasnia ya nguo na maarifa ndani ya biashara hiyo. Mwaka uliofuata, aliajiriwa kama mkuu wa kiwanda cha nguo cha Hans Henrik Boije katika mkoa wa Finland, ambayo pia ilifanya kazi kama shule ya nguo na wanafunzi wa kiume na wa kike. Wanafunzi wake walipaswa kujulikana kwa uwezo wao na kadhaa kati yao walipewa tuzo huko Stockholm kwa mafanikio yao. Mnamo 1764 alioa mwenzake, mwalimu wa nguo Mikael Mengalin (1731-1794), ambaye alikuwa na binti watatu na mtoto wa kiume. Wanandoa waliacha msimamo wao wakati shule ilifungwa mnamo 1766, lakini waliendelea kufundisha. Maria Elisabet Öberg alikuwa mwalimu anayeheshimika katika Uswidi-Finland ya kisasa.

Marejeo 

waliozaliwa 1734
Waliofariki 1808
Wanawake wa Uswidi
Wanawake wa Ufini
Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Petro na Ermogene

Petro na Ermogene (walifariki Melitene, Armenia ya kale, leo nchini Uturuki, 303 hivi) walikuwa Wakristo wa Dola la Roma waliopata kuwa wafiadini chini ya kaisari Dioklesyano.

Petro alikuwa shemasi na Ermogene mtumishi wake.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu.

Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 17 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliozaliwa karne ya 3
Waliofariki 303
Mashemasi
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Uturuki
Micheline Beauchemin

Micheline Beauchemin (24 Oktoba 1929 - 29 Septemba 2009) alikuwa msanii na mfumaji nguo wa nchini Canada.

Elimu 
Beauchemin alizaliwa huko Longueuil, Quebec. Alisoma Montréal’s École des Beaux-Arts na École des Beaux-Arts na Académie de la Grande Chaumière huko Paris, Ufaransa. Mnamo 1953, alishikilia maonyesho ya kwanza ya kazi yake ya glasi huko Chartres, Ufaransa. Miaka michache baadaye, mnamo 1955, alionyesha mikanda yake ya kwanza huko Palais des Beaux-Arts huko Chartres. Micheline Beauchemin alirudi Canada mnamo 1957.

Kazi ya kisanii 
Wakati anajulikana sana kwa vitambaa vyake vikubwa na mapazia ya ukumbi wa michezo, pia alifanya kazi na mapambo, glasi iliyotiwa rangi, mavazi na uchoraji. Baadhi ya kazi maarufu zaidi ya Beauchemin huko Canada ni pamoja na pazia la akriliki ambalo alilitengeneza kwa Grande Salle ya Théâtre Maisonneuve huko Place des Arts huko Montréal (1963-1967) na pazia la hatua ya Kituo cha Sanaa cha Kitaifa huko Ottawa (1966-1969). Pia aliagizwa kuunda tapestries za Queen's Park huko Toronto (1968-1969), jengo la sayansi ya jamii katika Chuo Kikuu cha York (1970), Hudson's Bay Company huko Winnipeg (1970), banda la Canada kwenye Maonyesho ya Ulimwengu ya 1970 huko Osaka, Idara ya Mapato katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Quebec na Pearson huko Toronto.

Heshima 
Mnamo 1973, alifanywa Afisa wa Agizo la Kanada, kiwango cha pili cha heshima ya juu zaidi ya raia nchini Canada. Mnamo 1991, alifanywa Knight wa Agizo la Kitaifa la Quebec, agizo la sifa iliyopewa na serikali ya Quebec. Mnamo 1970, alichaguliwa kwenda Royal Royal Academy ya Sanaa. Mnamo 2006, alipewa Tuzo ya Gavana Mkuu katika Sanaa ya Visual na Media. Mnamo 2005, alipewa tuzo ya serikali ya Quebec ya Prix Paul-ilemile-Borduas, akipewa watu ambao ni wasanii au fundi katika fani ya sanaa ya kuona, ya biashara ya sanaa, usanifu na usanifu.

Marejeo 

Wanawake wa Kanada
waliozaliwa 1929
waliofariki 2009
Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Simeoni bar Sabas na wenzake

Simeoni bar Sabas na wenzake zaidi ya 100, wakiwemo maaskofu, mapadri na watawa (walifariki nchini Uajemi, 345) walikuwa Wakristo waliofungwa muda mrefu wakauawa kwa sababu ya kukataa kumkana Yesu Kristo na kuabudu jua katika dhuluma ya mfalme Sabor II .Kati yao wanatajwa kwa jina mapadri Abdhaykla na Anania, pia afisa Pusayk. 

Baada ya wengine wote kukatwa shingo kwa upanga mbele ya Simeoni, askofu mkuu wa Seleukia-Ktesifon, leo Al-Mada'in nchini Iraki, kuanzia mwaka 324, aliyekuwa anawatia moyo, wa mwisho mwenyewe alikatwa kichwa.

Tangu kale wanaheshimiwa na Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na Wakatoliki kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Aprili au 30 Aprili au 17 Agosti.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Holweck, F. G. A Biographical Dictionary of the Saints. St. Louis, MO: B. Herder Book Co., 1924.
 Jérôme Labourt, Le christianisme dans l'empire perse sous la dynastie Sassanide (224-632), Paris 1904, pp. 63-68
 Michel Le Quien, Oriens christianus in quatuor Patriarchatus digestus, Parigi 1740, Tomo II, coll. 1107-1108 (n. IX)

Waliofariki 345
Maaskofu Wakatoliki
Mapadri
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Irak
Watakatifu wa Uajemi
Ustazhad na wenzake

Ustazhad na wenzake (walifariki nchini Uajemi, karne ya 4) walikuwa Wakristo elfu kadhaa, waliouawa kwa sababu ya imani yao katika dhuluma ya mfalme Sabor II .

Ustazhad alikuwa towashi wa ikulu aliyemlea mfalme mwenyewe. Kwanza alikuwa ameasi, lakini askofu mkuu Simeoni bar Sabas alimrudisha katika Ukristo hata akaufia.

Tangu kale wanaheshimiwa na Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na Wakatoliki kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki karne ya 4
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Irak
Watakatifu wa Uajemi
Inosenti wa Tortona

Inosenti wa Tortona (Tortona, Italia Kaskazini, 285 - Tortona 17 Aprili 353) anakumbukwa kama askofu wa mji huo.

Ujanani alidhulumiwa kwa ajili ya imani ya Kikristo katika dhuluma ya kaisari Dioklesyano (303). 

Mwaka 313 alihamia Roma alipofanywa na Papa Silvesta I kuwa shemasi na hatimaye askofu wa mji wake asili, alipoimarisha jimbo na kupambana na Upagani.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu. 

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje
Fedele Savio, Gli antichi vescovi d'Italia. Il Piemonte, Torino 1898, pp. 377-380
Fedele Savio, Le origini della diocesi di Tortona, in Atti della Reale Accademia delle scienze di Torino, vol. 38, 1902-1903, pp. 85-101

Waliozaliwa 285
Waliofariki 353
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Italia
Akasi wa Melitene

Akasi wa Melitene (370 hivi - 438 hivi) alikuwa askofu wa Melitene, Armenia ya Kale, leo Malatya, nchini Uturuki, kuanzia mwaka 430 hivi hadi alipofukuzwa kwa kupinga uzushi wa Nestori.

Alishiriki mtaguso wa Efeso (431).
 
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu. 

Sikukuu yake ni tarehe 17 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo 
 J. Card. Hergenröther: Acacius. In: Kirchenlexikon. 2. Auflage, Band 1, Sp. 145 f., Freiburg 1882.
 Winrich Löhr: Akakios v. Melitene. In: Lexikon für Theologie und Kirche. 3. Auflage, Band 1, Sp. 286, Freiburg 1993.
 Hugo Rahner: Akakios, Bischof v. Melitene. In: Lexikon für Theologie und Kirche. 2. Auflage, Band 1, Sp. 235, Freiburg 1957.

 Alexios G. Savvides, Benjamin Hendrickx (Hrsg.): Encyclopaedic Prosopographical Lexicon of Byzantine History and Civilization. Bd. 1: Aaron – Azarethes. Brepols Publishers, Turnhout 2007, ISBN 978-2-503-52303-3, S. 104.

Viungo vya nje 
  https://web.archive.org/web/20070406063447/http://www.bautz.de/bbkl/a/acacius_v_m.shtml 
  http://www.holytrinityorthodox.com/calendar/los/April/17-02.htm

Waliozaliwa 370
Waliofariki 438
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Uturuki
Watakatifu wa Armenia
Pantagati

Pantagati wa Vienne (475 hivi - 540 hivi) alikuwa askofu wa mji huo wa Burgundy (leo nchini Ufaransa).
 
Aliacha majukumu ikulu asomee upadri. Baada ya mwaka 536 alifanywa askofu akashiriki mtaguso wa Orleans wa mwaka 538.

Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo
 Jean-Barthélemy Hauréau, Gallia christiana, vol. XVI, Paris, 1865, coll. 24-25
 Saint Pantaghate » sur le site nominis.cef.fr

Waliozaliwa 475
Waliofariki 540
Maaskofu Wakatoliki
Watakatifu wa Ufaransa
Elia, Paulo na Isidori

Elia, Paulo na Isidori (walifariki Cordoba, Hispania, 17 Aprili 856) walikuwa padri mzee kutoka Beja (Ureno) na wamonaki vijana waliofia pamoja imani ya Kikristo kwa kuuawa na Waislamu waliotawala nchi hiyo.

Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Aprili au 30 Aprili.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Waliofariki 856
Mapadri
Wamonaki
Wafiadini Wakristo
Watakatifu wa Hispania
Watakatifu wa Ureno
Tanzania Safari Channel

Tanzania Safari Channel ni chaneli  iliyo chini ya Televisheni ya Taifa ya  Tanzania (TBC) iliyoanzishwa kwa lengo la kutangaza hifadhi na vivutio vya utalii nchini Tanzania.

Tanzania Safari ilizinduliwa tarehe 15 Disemba 2018  na waziri mkuu wa Tanzania Kassim Majaliwa.

Historia 
Ilianzishwa ikiwa ni utekelezaji wa agizo la Rais John Magufuli alilolitoa alipozuru makao makuu ya shirika hilo Mei 16, 2019 ambapo aliagiza kuwepo kwa chaneli hiyo itakayokuwa inaonyesha vivutio vya utalii.

Chaneli hii ilianzishwa kwa ushirikiano wa Shirika la Utangazaji Tanzania (TBC) na wadau wengine wa utalii wakiwemo Mamlaka ya Hifadhi za Taifa Tanzania (TANAPA), Mamlaka ya Hifadhi ya Eneo la Ngorongoro (NCAA) na Bodi ya Utalii Tanzania (TTB).

Mchakato wa kuanzisha chaneli hii ulihusisha pia mikutano na wadau wa sekta binafsi ambao shughuli zao zinahusiana na masuala ya utalii.

Chaneli hii inapatikana kwenye ving'amuzi mbalimbali ikiwa ni pamoja na StarTimes na Azam TV.

Marejeo

Televisheni za Tanzania
Kampuni za Tanzania
Mashirika ya serikali ya Tanzania
Ciguapa

Ciguapa (hutamkwa see-GWAH-pah) ni kiumbe wa hadithi za Jamhuri ya Dominikana. Wao huelezewa kawaida kuwa na fomu ya kike ya kibinadamu yenye ngozi ya hudhurungi au nyeusi ya hudhurungi, miguu inayotazama nyuma, na manes ndefu sana ya nywele laini, zenye kung'aa ambazo hufunika miili yao. Wanadhaniwa kuishi kwenye milima mirefu ya Jamhuri ya Dominikana.

Maelezo ya jumla 
Viumbe hawa wana tabia za usiku. Pia, kwa sababu ya msimamo wa miguu yao, mtu hawezi kamwe kusema ni mwelekeo gani viumbe vinasonga kwa kuangalia nyayo zao. Watu wengine wanaamini kuwa wao huleta kifo, na inasemekana kwamba mtu hapaswi kuwatazama machoni, vinginevyo mtu huyo yuko katika hatari ya kurogwa kabisa. Sauti pekee iliyotengenezwa na sigara inasemekana ni aina ya kunung'unika au kuteta.

Ciguapa huchukuliwa kama viumbe vya kichawi, nzuri kwa wengine, lakini ya kutisha kwa wengine. Vyanzo vyote vinakubali kuwa wao ni viumbe wa porini. Wanalinganishwa katika visa vingi na mermaids: mzuri lakini mkatili, na mbali na wasio na hatia. Wadanganyifu na wako tayari kumnasa msafiri huyo aliyeasi, inasemekana kuwa wao ni wazuri sana hivi kwamba wanaweza kuwarubuni wanaume kuingia msituni kufanya mapenzi nao, kisha wawaue baadaye. Hadithi zimedokeza kwamba wengine ni wema na hawataki kuua wakosaji, ingawa hakuna ushahidi mwingi unaounga mkono madai haya. Hata leo, mtu anaweza bado kupata wenyeji ambao wanathibitisha kuona sigara.

Lore anasema kuwa njia pekee ya kukamata sigara ni kwa kuwafuatilia wakati wa usiku, wakati wa mwezi kamili, na mbwa mweusi na mweupe wa polydactylic (anayeitwa mbwa wa cinqueño).

Ingawa wengi wanaamini kwamba hadithi ya ciguapa ni ya asili ya Taino, imesemekana kwamba labda ni ya mchanganyiko wa hivi karibuni kwa sababu hadithi ya Ciguapa ina sifa nyingi sawa na mermaids za zamani za Uropa. Hakuna mabaki ya Taino inayojulikana au ya kawaida yanayotaja kiumbe chochote hata kama kijijini. Pia, hadithi hiyo inaweza kuwa ilitoka kwa hadithi zingine, mbali kama Guaraní Curupí au Hindu Churel, ambayo ilielezewa na Rudyard Kipling katika My Own True Ghost Story kama mwenye tabia sawa na ile ya ciguapa. Dhana ya Kihindu inaweza kuwa ya mbali kwani hakuna njia ya kujua jinsi hadithi hii ilifika Jamhuri ya Dominikani wakati wa karne ya kumi na tisa wakati hakuna ubadilishanaji wa kitamaduni kati ya mataifa haya.

Filamu ya Dominican iitwayo "El Mito de la Ciguapa" (Hadithi ya Ciguapa) ilitolewa mnamo 2009.

Kitabu cha picha cha watoto kiliundwa na Julia Alvarez kinachoitwa "Secret footprints" mnamo 2002, ambayo ina sigara.

Marejeo 

Hadithi
Feminism and Folklore 2021 in Tanzania
Panya-vinamasi

Panya-vinamasi ni wanyama wagugunaji  wa jenasi Dasymys katika nusufamilia Murinae ya familia Muridae ambao wanatokea Afrika kusini kwa Sahara katika vinamasi na maeneo manyevu mengine yenye nyasi ndefu nyingi, mara nyingi kwenye miinuko.

Maelezo
Panya hao wanaonekana kuwa wenye nguvu na manyoya marefu. Wana uso bapa kiasi na masikio pinki ya mviringo. Urefu wa mwili ni sm 12-19, urefu wa mkia sm 10-18 na uzito ni g 80-165. Nyayo zao ni ndefu. Manyoya ni kahawia iliyoiva hadi meusi lakini meupe upande wa chini.

Haijulikani sana juu ya mwenendo wa panya-vinamasi kwa sababu ya ugumu wa kunasa vielelezo hai na tabia yao ya kuishi katika vikundi vidogo vilivyotengwa. Panya-vinamasi hujulikana kujenga viota tata ili kubaki wakilindwa wakati wa kunyonyesha wachanga wao. Hukiakia usiku ingawa wengine walionekana wakati wa mchana. Huishi ardhini lakini huingia maji mara nyingi na kwa kawaida huchimba vishimo vyao kando ya kingo za mito vinavyopita sambamba na mto au kuuelekea moja kwa moja. Panya-vinamasi wanaweza kuogelea vizuri na hata kuogelea kupitia vishimo vyao, wakati vimejaa maji.

Lishe ya panya-vinamasi kimsingi imeundwa na dutu ya mimea kijani. Walakini, vielelezo vingine vimeonekana na wadudu kwenye yaliyomo ndani ya tumbo pia. Lakini hula mimea hasa. Kwa kawaida hutegemea mashina na vichwa vya nyasi na matete yanayokua majini karibu na vishimo vyao.

Spishi
 Dasymys alleni, Panya-vinamasi wa Allen (Glover Allen's shaggy rat) – Tanzania
 Dasymys cabrali ( Crawford-Cabral's shaggy rat)
 Dasymys capensis (Cape shaggy rat)
 Dasymys foxi (Fox's shaggy rat)
 Dasymys griseifrons (Grey-fronted shaggy rat)
 Dasymys incomtus (African marsh rat)
 Dasymys longipilosus (Long-haired shaggy rat)
 Dasymys medius, Panya-vinamasi milima (Montane shaggy rat) – Burundi, Kenya, Rwanda, Uganda
 Dasymys montanus, Panya-vinamasi wa Ruwenzori (Montane shaggy rat) – Uganda
 Dasymys nudipes (Angolan marsh rat)
 Dasymys robertsii (Roberts's shaggy rat)
 Dasymys rufulus, Panya-vinamasi wa Kawaida (West African shaggy rat) – Kenya, Tanzania, Uganda
 Dasymys rwandae, Panya-vinamasi wa Rwanda (Rwandan shaggy rat) – Rwanda
 Dasymys shortridgei (Roberts's shaggy rat) – labda kisawe cha D. cabrali
 Dasymys sua, Panya-vinamasi wa Tanzania (Tanzanian shaggy rat) – Tanzania

Panya na jamaa
Muziika Online

Muziika Online ni Kampuni ya kukuza sanaa na usimamizi wa sanaa.
Ilianzishwa mwaka 2019 na Brian Nduta kisha ikanunuliwa na kampuni ya UBAO LMS LLC

Historia
Muziika Online ilipata umaarufu mwaka wa 2020, ilipofanya mziki wa Gengetone , Zimepanda (wimbo) iliyoshirikisha wasanii wakubwa kwenye aina ya mziki hiyo ya Gengetone Militan,VDJ Jones,Iano Ranking,Bussa J na Joseph Hill.
Billy the Kid

Billy the Kid ilikuwa jina bandia la Henry McCarty (1859 - 14 Julai 1881) alikuwa mhalifu nchini Marekani wakati wa karne ya 19 aliyekuwa maarufu kwa kuua watu 4-8 kabla ya kuuawa mwenyewe akiwa na umri wa miaka 21 pekee. 

Masimulizi hutofautiana kuhusu idadi ya watu waliouawa naye hali halisi.

Maisha
Alikuwa mtoto yatima akiwa na umri wa miaka 15. Alikamatwa mara ya kwanza akiwa na miaka 16 kwa sababu aliiba chakula mnamo mwaka 1875. Siku 10 baada ye alipora duka akakamatwa tena lakini alifaulu kukimbia kutoka jimbo la New Mexico kwenda Arizona. Tangu 1877 alijaribu kubadilisha jina akijiita "William H. Bonney" na hapo iko asili ya jina "Billy" (kifupi cha William) jinsi alivyokuwa maarufu.

Mnamo 1877 alimwua mhunzi aliyegombana naye; akarudi New Mexico na akajiunga na kundi la wizi wa ng'ombe. Alishiriki pia katika kundi la wanamgambo walioua watu kwenye fitina ya Kaunti ya Lincoln. Bonney na wanamgambo wenzake wengine wawili baadaye walishtakiwa kwa kuua wanaume watatu.

Umaarufu wake uliongezeka baada ya magazeti mawili kuchapisha habari zake kitaifa kwenye mwaka 1880. Kwenye Desemba 1880 Billy alikamatwa akahukumiwa kunyongwa lakini kwenye Aprili 1881 aliweza kutoroka gerezani akiua wapolisi wawili. 

Hatimaye alikutwa na kuuawa na polisi mnamo tarehe 14 Julai 1881. 

Katika miaka iliyofuata masimulzi yalitokea kwamba alikuwa hai bado na watu kadhaa walidai eti ndio yeye. Habari zake zilisimuliwa na kupambwa katika vitabu na filamu.

Marejeo 

Waliofariki 1881
Waliozaliwa 1859
Wahalifu wa Marekani
Capua

ni mji wa mkoa wa Campania, Italia Kusini wenye wakazi 18,205 (2019).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Italia

Tanbihi

Miji ya Italia
Campania
Tortona

ni mji wa mkoa wa Piemonte, Italia Kaskazini wenye wakazi 27,248 (2019).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Italia

Tanbihi

Miji ya Italia
Piemonte
San Benedetto del Tronto

ni mji wa mkoa wa Marche, Italia ya Kati wenye wakazi 47,485 (2020).

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Italia

Tanbihi

Miji ya Italia
Marche