LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Ali bin Muhammad

Ali bin Muhammad alikuwa kiongozi wa uasi wa watumwa wa Zanj katika Iraki ya kusini wakati wa karne ya 9 BK. 

Habari zake zajulikana kutoka kitabu cha 36 cha Tarikh al-Tabari maandishi ya mwanahistoria Mwajemi Muhammad ibn Jarir al-Tabari aliyeandika wakati wa karne ileile historia yake .

Ujumbe wa Ali bin Muhammad
Ali alikuwa Mwislamu Mshia wa asili ya Kiajemi lakini alidai alitoka katika ukoo wa Ali ibn Abu Talib na Fatimah bint Muhammad. Akaanzisha uasi wa watumwa wa Zanj akiwahotubia kuwa kutendewa kwao na mabwana hakulingana na amri za dini ya Kiislamu. Ali alisema ya kwamba Allah alimtuma kuwaokoa watumwa na kuwaongoza katika jihadi akajitangaza yeye ni mahdi. Akifuata mafundisho ya Wakhariji alihotubia ya kwamba Mwislamu yeyote wa kweli anafaa kuwa khalifa hata mtumwa mweusi.

Kiongizi wa Wazanj
Katika Septemba 869 uasi ulianza. Kwa miaka iliyofuata Wazanj walishinda majeshi ya khalifa wa Waabbasi. Ali alijenga mji mkuu wake na kuuita al-Mukhtara ("ulioteuliwa").

Mwisho wake
Baada ya khalifa kuunganisha nguvu zake za kijeshi dhidi ya dola la Wazanj kuanzia mwaka 879 mwisho ulianza kuonekana.

Katika Agosti 883 jemadari wa khalifa al-Muwaffaq aliteka mji wa al-Mukhtara. Ali bin Muhammad aliuawa kichwa chake ikakatwa na kuonyeshwa katika barabara za Baghdad.

Viungo vya Nje
 Tovuti kuhusu uasi wa Wazanj na Ali 

Watu wa Uajemi
Historia ya Uislamu
Historia ya Iraq
Klorini

Klorini ni elementi yenye namba atomia 17 katika mfumo radidia maana yake kiini atomia chake kina protoni 17. Uzani atomia ni 35.453 na alama yake Cl. Ni elementi ya pili katika safu ya halojeni.

Katika hali sanifu ni gesi yenye rangi njanokijani. Inamenyuka haraka na elementi nyingine na ni sumu kwa wanyama na binadamu. 

Inapatikana kwa wingi katika maji ya bahari kama sehemu ya chumvi ya kawaida NaCl na pia ndani ya chumvi ya KCl. 
 
Matumizi yake ni kusafisha maji au kung'arisha karatasi kiwandani. Imewahi kutumiwa kama sehemu ya silaha kama gesi ya sumu.

Klorini inapotumika kusafisha maji, kuna uwezekano kwamba kiasi cha klorini hubaki mwenye maji. Hivyo basi kuna mbinu mwafaka ambazo hutumika ili kusafisha hayo maji na kuondoa harufu na pia elementi za klorini. Mfano wa baadhi ya hizi mbinu ni uvukizi, klorini dioxide, kubadili myonzo, na njia ya kuchuja.

Picha

Viungo vya nje 

Elementi
Halojeni
Sulfuri

Sulfuri (pia salfa au kibiriti, ing. sulfur) ni elementi simetali yenye namba atomia 16 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 32.065. Alama yake ni S. Kwenye hali sanifu ni imara kuwa fuwele zenye rangi ya njano.

Kutokea duniani 
Hutokea duniani kama elementi tupu hasa kwenye volkeno, lakini zaidi kwenye kampaundi ndani ya madini ya sulfidi. Leo hii inapatikana kutokana na mafuta ya petroli wakati yakisafishwa.    

Sulfuri ni elementi ya lazima kwa maada hai na seli zote zinatumia sulfuri.

Matumizi ya kibiashara 
Matumizi yake ya kiuchumi ni hasa kwa mbolea ya chumvi, lakini pia katika baruti, viberiti na dawa za kuulia wadudu.

Sulfuri - kibiriti 
Jina jingine la sulfuri ni "kibiriti" (kutoka Kiarabu كبريت) linalopatikana kwa mfano katika tafsiri za Biblia (k.m. Luka 17,29, Ufunuo 9,17). Matumizi ya neno hilo kwa ajili ya "vibiriti" yalijitokeza kwa sababu mwanzoni kichwa cha vijiti kilikuwa na mchanganyiko wa dawa zenye sulfuri au "kibiriti" ndani yake. Hivyo tafsiri nyingine ya "vibiriti" ni "vijiti vyenye sulfuri".

Viungo vya Nje 
 WebElements.com – Sulfur
 EnvironmentalChemistry.com – Sulfur

Tazama pia 
 Mfumo radidia
 Orodha ya elementi

Elementi
Simetali
Kibiriti

Kwa elementi ya kikemia tazama sulfuri

Kibiriti (kutoka Kar. كبريت kibrit) ni kifaa cha kuwashia moto.

Maana asilia: elementi 
Kiasili neno lataja elementi ya rangi njano inayoitwa zaidi sulfuri kwa jina la kikemia. Kwa maana hiyo neno lapatikana katika Biblia kwa mfano Ufunuo 9.17.

Vijiti vya sulfuri au kibiriti 
Dawa la kiberiti au sulfuri latumiwa pia kwa vijiti vya kuwashia moto na hivyo neno "kibiriti" limepata maana yake ya kawaida. Kichwa cha kuwaka kina sulfuri ndani yake pamoja na posferi.

Kibiriti cha gesi au petroli 
Jina la kibiriti latumiwa pia kwa ajili ya vifaa vinavyowacha moto hata kama hakuna kibiriti chenyewe au sulfuri ndani yao. Siku hizi ni kama chombo kidogo chenye gesi ndani yake pamoja na mtambo wa kutengeneza kimota cha kuwashia gesi. Kuna aina ya bei ya duni inayotupwa baada ya gesi kukwisha na aina nyingine inayojaziwa upya.

Kuna pia aina nyingine inayotumia petroli pamoja na utambi.

Vifaa
Waabbasi

Waabbasi (Kar. العبّاسيّون al-‘abbasiyun) ni jina la nasaba ya makhalifa waliotawala milki kubwa ya Kiislamu kati ya 750 hadi 1258 BK. Mfululizo huo ulianzishwa na wajukuu wa Abbas ibn Abd al-Muttalib aliyekuwa mjomba wa Mtume Muhammad.

Mji mkuu wa Waabbasi ulikuwa Baghdad.

Waabbasi walichukua nafasi ya Wamuawiya waliokuwa nasaba ya kwanza wa makhalifa baada ya makhalifa wanne wa kwanza.

Khalifa wa kwanza Mwabbasi alikuwa Abu al-'Abbas as-Saffah aliyemshinda Marwan II na kutumia cheo cha khalifa. Al Mansur aliyemfuata alipeleka mji mkuu kwenda Baghdad.

Milki ilistawi kwa zaidi ya karne mbili. Baadaye watawala wa Bghdad walipaswa kukabidhi sehemu kubwa ya madaraka kwa watawala wadogo wa maeneo chini yao. Waturuki waliofika Baghdad kama wanajeshi wa ulinzi wa khalifa walipata polepole nafasi kubwa katika utawala wa milki. Khalifa ikawa cheo cha heshima kubwa lakini bila madaraka mengi.

Mashambulio ya Wamongolia  yalivunja yale yaliobaki. Mwaka 1258 jemadari Hulagu aliteka Baghdad akamwua khalifa wa mwisho Al-Musta'sim Billah. 

Mjomba wale Al Mustansir alifaulu kukimbia Misri alipoendelea kutumia cheo cha khalifa lakini bila mamlaka yoyote akiwa chini ya usimamizi wa watawala wa Misri waliojipamba na mwenye cheo hicho. Cheo kikaendelea kutumiwa hapa Misri kajini kwa jina tu hadi mnamo mwaka 1517 ambako Mwaabbasi wa mwisho mweye cheo hiki alipelekwa kwenda Konstantinopoli (Istanbul) kama mfungwa wa sultani wa Waosmani waliochukua cheo kutoka kwake.

Orodha ya Makhalifa Waabbasi

Makhalifa Wabbasi huko Baghdad 
 Abu'l Abbas As-Saffah 750 - 754
 Al-Mansur 754 - 775
 Al-Mahdi 775 - 785
 Al-Hadi 785 - 786
 Harun al-Rashid 786 - 809
 Al-Amin 809 - 813
 Al-Ma'mun 813 - 833
 Al-Mu'tasim 833 - 842
 Al-Wathiq 842 - 847
 Al-Mutawakkil 847 - 861
 Al-Muntasir 861 - 862
 Al-Musta'in 862 - 866
 Al-Mu'tazz 866 - 869
 Al-Muhtadi 869 - 870
 Al-Mu'tamid 870 - 892
 Al-Mu'tadid 892 - 902
 Al-Muktafi 902 - 908
 Al-Muqtadir 908 - 932
 Al-Qahir 932 - 934
 Ar-Radi 934 - 940
 Al-Muttaqi 940 - 944
 Al-Mustakfi 944 - 946
 Al-Muti 946 - 974
 At-Ta'i 974 - 991
 Al-Qadir 991 - 1031
 Al-Qa'im 1031 - 1075
 Al-Muqtadi 1075 - 1094
 Al-Mustazhir 1094 - 1118
 Al-Mustarshid 1118 - 1135
 Ar-Rashid 1135 - 1136
 Al-Muqtafi 1136 - 1160
 Al-Mustanjid 1160 - 1170
 Al-Mustadi 1170 - 1180
 An-Nasir 1180 - 1225
 Az-Zahir 1225 - 1226
 Al-Mustansir 1226 - 1242
 Al-Musta'sim 1242 - 1258

Makhalifa Wabbasi huko Kairo
 Al-Mustansir 1261
 Al-Hakim I (Cairo) 1262-1302
 Al-Mustakfi I of Cairo 1303-1340
 Al-Wathiq I 1340-1341
 Al-Hakim II 1341-1352
 Al-Mu'tadid I 1352-1362
 Al-Mutawakkil I 1362-1383
 Al-Wathiq II 1383-1386
 Al-Mu'tasim 1386-1389
 Al-Mutawakkil I (restored) 1389-1406
 Al-Musta'in 1406-1414
 Al-Mu'tadid II 1414-1441
 Al-Mustakfi II 1441-1451
 Al-Qa'im 1451-1455
 Al-Mustanjid 1455-1479
 Al-Mutawakkil II 1479-1497
 Al-Mustamsik 1497-1508
 Al-Mutawakkil III 1508-1517

Madola
A
A
Mark Wahlberg

Mark Robert Michael Wahlberg (amezaliwa tar. 5 Juni mwaka 1971 huko mjini Dorchester, Boston, Massachutts) ni mwigizaji wa filamu na mtayarishaji wa vipindi vya televisheni kutoka nchini Marekani.

Alikuwa akifahamika kama Marky Mark katika siku zake za awali, na pia alipata umaarufu sana akiwa kama mwanamuziki wa rap katika bendi yake iitwayo Marky Mark and the Funk Bunch.

Filamu Alizoigiza

Viungo vya Nje
 Mark Wahlberg Ubao wa Ujumbe 
 Mark Robert Wahlberg Tovuti za Washabiki Uingereza
 Mark Wahlberg Mahojiano na Moviehole.net 
 Mark Wahlberg Mahojiano na "Fresh Air"
 Mark Wahlberg Kwenye Masaa
 Mark Wahlberg Mfuko wa Vijana

Waigizaji filamu wa Marekani
Waliozaliwa 1971
Watu walio hai
Boston, Massachusetts
Elvis Presley

Elvis Aaron Presley (8 Januari 1935 – 16 Agosti 1977) alikuwa mwimbaji kutoka Marekani.

Viungo vya nje

Presley, Elvis
Presley, Elvis
Presley, Elvis
Mississippi
Memphis, Tennessee
Muziki wa rock
Seleni

Seleni ni elementi simetali yenye namba atomia 34 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 78.96. Alama yake ni Se. Kwenye hali sanifu ni imara. 

Ni haba sana duniani lakini imo ndani ya seli za mada hai. 

Hupatikana kwa maumbo mbalimbali yenye tabia tofauti yanayotofautiana kwa rangi.

Tazama pia 
 Mfumo radidia
 Orodha ya elementi

Elementi
Simetali
Kiwango cha kuyeyuka

Kiwango cha kuyeyuka ni halijoto ambako dutu mango hubadilika na kuingia katika hali ya kiowevu.
Dutu nyingi haziyeyuki mara moja lakini kuna upeo fulani wa sentigredi kadhaa ambako dutu yalainika hadi kuyeyuka kabisa. Kiwango cha kuyeyuka ni hali ambako tabia za hali imara na hali kiowevu ziko kwa uwiano sawa.

Kwa dutu safi (isiyochanganyikwa) kiwango cha kuyeyuka ni sawa na kiwango cha kuganda kama kiowevu chageukia kuwa imara kwa mfano maji kuwa barafu au kinyume chake barafu kuwa maji. 
 
Kiwango cha kuyeyuka na pia cha kuganda cha maji ni 0°C au 273,15 K).

Fizikia
Kemia
Kiwango cha kuchemka

Kiwango cha kuchemka ni halijoto ambako kiowevu huchemka. 

Kiwango hiki ni halijoto ya juu ambako dutu yaendelea kuwa kiowevu. Kuongezeka kwa kiasi kidogo sana cha nishati kutabadilisha kiowevu kuwa gesi. 

Kugeuka kwa kiowevu kuwa gesi hutokea pia chini ya kiwango cha kuchemka kwa njia ya uvukizaji lakini hii inahusu molekuli karibu na uso wa kiowevu tu. 

Kwenye kiwango cha kuchemka molekuli mahali popote ndani ya kiowevu huanza kugeukia kuwa gesi hivyo kutokea kwa viputo ndani yake ambavyo ni gesi inayopanda juu.

Kimo, kanieneo na kiwango cha kuchemka
Halijoto ya kiwango cha kuchemka hutegemea kanieneo au shindikizo la angahewa juu ya uso wa kiowevu. Kwa kanieneo sanifu kiwango cha kuchemka kwa maji ni 100 °C. Lakini mlimani halijoto hii inapungua kwa sababu mlimani urefu wa nguzo ya hewa juu ya uso wa kiowevu umepungua na hivyo pia kanieneo hupungukiwa. 

Ongezeko la kimo juu ya UB la mita 300 hupunguza halijoto ya kiwango cha kuchemka kwa takriban sentigredi moja. Maana yake maji yakichemka Dar es Salaam na Mombasa (0 m juu ya UB) kwa 100 °C yatachemka Nairobi au Mbeya (1,700 m juu ya UB) kwenye 94 - 95 °C na kwenye kilele cha mlima Kilimanjaro (5,895 m juu ya UB) kwenye 80-81 °C.

Fizikia
Kemia
Arigoni

Arigoni (pia: argoni, ing. Argon, kut. kigiriki ἀργό(ν) „mvivu“ kwa sababu haipende kumenyuka kikemia) ni elementi yenye namba atomia 18 na uzani wa atomi 39.948. Alama yake ni Ar. 

Duniani yapatikana katika angahewa kama gesi adimu na bwete isiyo na rangi wala ladha. Kwa sababu ya tabia yake ya ubwete kampaundi asilia hazijulikani ila tu zimetengenezwa katika maabara. Katika angahewa ni gesi adimu inayopatikana kwa wingi kwa sababu asilimia moja ya hewa yote ni arigoni. 

Inapatikana wakati wa kupoza hewa kwa shabaha ya kupata oksijeni au hidrojeni ya kiowevu.

Kutokana ubwete wake hutumiwa kama gesi ya kuzuia mmenyuko kwa mfano katika vizima moto au ndani ya balbu inapochelewesha kuchomwa kwa nyuzi za balbu.

Elementi
Simetali
Gesi adimu
Kizima moto

Kizima moto ni chombo kinachotoa kiowevu, gesi au dawa la unga vinavyozuia mwako na kuzima moto. Giligili ndani yake huntunzwa kwa shindikizo inatoka kwa mbio kama vali yake inafunguliwa.

Madawa ya pekee kwa aina za moto 
Madawa ndani ya kizimamoto hutofautiana kulingana na aina ya moto inayotakiwa kuzimwa. 
 Maji hufaa kwa moto ya ubao, karatasi, makaa, vitambaa, matairi na aina kadhaa za plastiki kwa hiyo kwa moto ya kawaida katika nyumba pasipo na vifaa vikubwa vya umeme. Haifai kwa moto ya vifaa vya umeme au petroli na mafuta.
 Moto za petroli, mafuta na aina nyingi za plastiki ni hatari kutumia maji kwa hiyo kuna madawa kama pofu, dawa la unga au kaboni dioksidi (CO2). 

Siku hizi kuna aina nyingi za moto hasa viwandani au gatika ghala penye kemikali mbalimbali. Walinzi wa moto huwa na vifaa vya pekee kwa aina hizi za moto. 

Katika ghala au penye mashine kuna pia mitambo ya kuzima moto yasiyobebwa lakini yametengenezwa mahali penye hatari yakiwaka otomatia kwa kutumia vifaa vya kupima joto, gesi n.k.

Mitambo ya usalama
Amani ya Westfalia

Amani ya Westfalia ilikuwa mapatano yaliyofanyika mwaka 1648 ili kumaliza vita ya miaka 30 katika Ujerumani na nchi za jirani. Mapatano yalimalizika katika mikutano kwenye miji ya Münster na Osnabrück. 

Washiriki katika mapatano hayo walikuwa Kaisari Ferdinand III wa Dola Takatifu la Kiroma, watawala wengine wa madola ndani ya Ujerumani, halafu Hispania, Ufaransa, Uswidi na Uholanzi.

Kati ya matokeo ya kudumu yalikuwa uhuru wa Uswisi na Uholanzi zilizohesabiwa awali kama sehemu za Dola Takatifu, mapatano kuhusu uvumilivu kati ya Wakatoliki, Walutheri na Wareformed kama madhehebu makubwa ya Kikristo katika Ujerumani na kupungukiwa kwa madaraka ya Kaisari lakini kuongezeka kwa haki za madola madogo ndani ya Ujerumani.

Mataifa ya nje kama Uswidi na Hispania yalikuwa sasa na maeneo ndani ya Dola Takatifu na Ujerumani yenyewe; madola ya Ujerumani kama Habsburg-Austria na Brandenburg-Prussia yalitawala pia maeneo nje ya Dola Takatifu.

Historia ya Ulaya
Historia ya Ujerumani
Amani ya Westfalia 1648
Vita vya dini
Daniel Comboni

Daniele Comboni (Limone sul Garda, Italia 15 Machi 1831 - Khartoum, Sudan, 10 Oktoba 1881), alikuwa mmisionari wa Kanisa Katoliki nchini Sudan.

Ndiye aliyeanzisha shirika la Wamisionari wa Moyo Mtakatifu wa Yesu na shirika la Masista wa Afrika, wanaojulikana kama Wamisionari Wakomboni na Masista Wakomboni.

Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mtakatifu tarehe 5 Oktoba 2003.

Sikukuu yake ni 10 Oktoba.

Maisha 
Daniele Comboni alikuwa moja kati ya ndugu wanane, lakini ndugu zake walifariki wote walipokuwa watoto.

Daniele aliacha wazazi wake alipokuwa na miaka 12 na alienda Verona kusoma kwenye shule ya padri Nicola Mazza ambapo alichagua kuwa padri na kwenda Afrika kama mmisionari.

Alifika Misri na wamisionari wengine watano (1857). Wote waliendelea hadi kufika Sudan kusini.

Baada ya miaka miwili Daniele alirudi Italia kwa sababu wamisionari wenzake walifariki huko Sudan.

Siku moja, alipokuwa akiomba ndani ya basilika la Mt. Petro mjini Roma alitafakari kuhusu njia ya kueneza Injili barani Afrika.

Aliandika “Mpango ya Kuirudishia Afrika Uhai”. Katika mpango huu Comboni alisema ya kwamba ni lazima kusaidia Waafrika kukua katika elimu ili wenyewe waweze kupanga maendeleo yao.

Mwaka 1867 alianza shirika la mapadre na mabruda.

Mwaka 1877 alipewa na Papa daraja takatifu ya askofu ili kujenga Kanisa katika Afrika ya Kati (Sudan, Sudan Kusini, Uganda, Kenya ya leo).

Daniele Comboni aliaga dunia tarehe 10 Oktoba 1881.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Vatican biography
 Catholic Forum 
 Comboni Missionaries 

Waliozaliwa 1831
Waliofariki 1881
Maaskofu Wakatoliki
Wamisionari
Watawa waanzilishi
Watakatifu wa Italia
Watakatifu wa Sudan
Calvin Coolidge

Calvin Coolidge (4 Julai 1872 – 5 Januari 1933) alikuwa Rais wa 30 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1923 hadi 1929. Alianza kama Kaimu Rais wa Warren Harding aliyemfuata baada ya kifo chake. Kaimu Rais wake Coolidge kuanzia mwaka wa 1925 alikuwa Charles Dawes.

Tazamia pia 
 Orodha ya Marais wa Marekani

Waliozaliwa 1872
Waliofariki 1933
Marais wa Marekani
Vermont
Grover Cleveland

Stephen Grover Cleveland (18 Machi 1837 – 24 Juni 1908) alikuwa Rais wa Marekani mara mbili, kuanzia mwaka wa 1885 hadi 1889, tena kuanzia 1893 hadi 1897. Kwanza Kaimu Rais wake alikuwa Thomas Hendricks, mara ya pili Kaimu Rais alikuwa Adlai Stevenson.

Tazamia pia 
 Orodha ya Marais wa Marekani

Waliozaliwa 1837
Waliofariki 1908
Marais wa Marekani
Benjamin Harrison

Benjamin Harrison (20 Agosti 1833 – 13 Machi 1901) alikuwa Rais wa 23 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1889 hadi 1893. Kaimu Rais wake alikuwa Levi Parsons Morton.

Tazamia pia 
 Orodha ya Marais wa Marekani

Waliozaliwa 1833
Waliofariki 1901
Marais wa Marekani
Andrew Johnson

Andrew Johnson (29 Desemba 1808 – 31 Julai 1875) alikuwa Rais wa 17 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1865 hadi 1869. Alianza kama Kaimu Rais wa Abraham Lincoln na kumfuata Lincoln alipouawa.

Tazamia pia 
 Orodha ya Marais wa Marekani

Waliozaliwa 1808
Waliofariki 1875
Marais wa Marekani
James Buchanan

James Buchanan (23 Aprili 1791 – 1 Juni 1868) alikuwa Rais wa 15 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1857 hadi 1861. Kaimu Rais wake alikuwa John Breckinridge.

Tazamia pia 
 Orodha ya Marais wa Marekani

Waliozaliwa 1791
Waliofariki 1868
Marais wa Marekani
Ulysses S. Grant

Ulysses Grant (27 Aprili 1822 – 23 Julai 1885) alikuwa Rais wa 18 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1869 hadi 1877. Alikuwa na Kaimu Rais wawili, kwanza Schuyler Colfax (1869-73), halafu Henry Wilson (1873-75).

Tazamia pia 
 Orodha ya Marais wa Marekani

Waliozaliwa 1822
Waliofariki 1885
Marais wa Marekani
Rutherford B. Hayes

Rutherford Birchard Hayes (4 Oktoba 1822 – 17 Januari 1893) alikuwa Rais wa 19 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1877 hadi 1881. Kaimu Rais wake alikuwa William Wheeler.

Tazamia pia 
 Orodha ya Marais wa Marekani

Waliozaliwa 1822
Waliofariki 1893
Marais wa Marekani
James A. Garfield

James Abram Garfield (19 Novemba 1831 – 19 Septemba 1881) alikuwa Rais wa 20 wa Marekani kwa miezi michache tu mwaka wa 1881 hadi kifo chake. Kaimu Rais wake alikuwa Chester Arthur aliyemfuata kama Rais.

Tazamia pia 
 Orodha ya Marais wa Marekani

Waliozaliwa 1831
Waliofariki 1881
Marais wa Marekani
Chester Arthur

Chester Alan Arthur (5 Oktoba 1829 – 18 Novemba 1886) alikuwa Rais wa 21 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1881 hadi 1885. Alianza kama Kaimu Rais wa James Garfield na kumfuata alipofariki.

Tazamia pia 
 Orodha ya Marais wa Marekani

Waliozaliwa 1829
Waliofariki 1886
Marais wa Marekani
William Rufus de Vane King

William Rufus de Vane King (7 Aprili 1786 – 18 Aprili 1853) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Franklin Pierce kwa wiki chache tu mwaka wa 1853 hadi kifo chake.

Waliozaliwa 1786
Waliofariki 1853
Kaimu Rais wa Marekani
John Breckinridge

John Cabell Breckinridge (21 Januari 1821 – 17 Mei 1875) alikuwa mwanasheria, mwanajeshi na mwanasiasa wa Marekani akiwa mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia. Alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais James Buchanan kuanzia mwaka wa 1857 hadi 1861. Baada ya ushindi wa Abraham Lincoln mwaka wa 1860, Breckinridge akawa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Kentucky kwa miezi michache tu. Baada ya majimbo saba kuasi na baada ya kuanzishwa kwa vita, Breckinridge akafukuzwa kutoka senati akakimbilia Kusini na kuwa mwanajeshi upande wa majimbo maasi. Baada ya Kusini kushindwa vitani, Breckinridge akawa mkimbizi katika nchi za Kuba, Uingereza na Kanada. Mwaka wa 1868 akaruhusiwa kurudi Marekani lakini hakuingia mambo ya siasa tena. Akafariki mwaka wa 1875 akiwa na umri wa miaka 54 tu baada ya upasuaji kwa ajili ya kutibu majeraha aliyoyapata vitani.

Waliozaliwa 1821
Waliofariki 1875
Kaimu Rais wa Marekani
Schuyler Colfax

Schuyler Colfax (23 Machi 1823 – 13 Januari 1885) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Ulysses Grant kuanzia mwaka wa 1869 hadi 1873.

Waliozaliwa 1823
Waliofariki 1885
Kaimu Rais wa Marekani
Henry Wilson

Henry Wilson (16 Februari 1812 – 22 Novemba 1875) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Ulysses Grant kuanzia mwaka wa 1873 hadi kifo chake madarakani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Jeremiah Jones Colbath.

Waliozaliwa 1812
Waliofariki 1875
Kaimu Rais wa Marekani
William Wheeler

William Almon Wheeler (30 Juni 1819 – 4 Juni 1887) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Rutherford Hayes kuanzia mwaka wa 1877 hadi 1881.

Waliozaliwa 1819
Waliofariki 1887
Kaimu Rais wa Marekani
Thomas Hendricks

Thomas Andrews Hendricks (7 Septemba 1819 – 25 Novemba 1885) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Grover Cleveland kwa miezi tisa tu mwaka wa 1885 hadi kifo chake madarakani.

Waliozaliwa 1819
Waliofariki 1885
Kaimu Rais wa Marekani
Adlai Stevenson

Adlai Ewing Stevenson (23 Oktoba 1835 – 14 Juni 1914) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Grover Cleveland kuanzia mwaka wa 1893 hadi 1897. Stevenson alikuwa mwenyeji wa jimbo la Illinois akawasilisha jimbo hilo katika bunge la kitaifa miaka 1875-1877.

Waliozaliwa 1835
Waliofariki 1914
Kaimu Rais wa Marekani
Levi Parsons Morton

Levi Parsons Morton (16 Mei 1824 – 16 Mei 1920) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Benjamin Harrison kuanzia mwaka wa 1889 hadi 1893.

Waliozaliwa 1824
Waliofariki 1920
Kaimu Rais wa Marekani
Ahmad Tejan Kabbah

Alhaji Ahmad Tejan Kabbah (*16 Februari 1932) alikuwa rais wa Sierra Leone kuanzia 1996 hadi 1997 na kutoka 1998 hadi Septemba 2007.

Kabbah alifanya kazi miaka mingi katika Mradi wa Maendelo wa Umoja wa Mataifa (UNDP) kabla ya kurudi Sierra Leone. Wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe alingia katika siasa akachaguliwa kuwa rais mwaka 1996. Sehemu kuwa ya kipindi chake ilijaa mapambano na wanamgambo walioongozwa na Foday Sankoh.

Mwezi wa Mei 1997 Kabbah alipinduliwa na halmashauri ya kijeshi lakini kuingilia kati kwa Jumuiya ya Kiuchumi ya Nchi za Afrika Magharibi (ECOWAS) kulimrudisha madarakani kwa msaada wa kijeshi wa Nigeria hasa.

Mwaka 2002 hali ya vita vilimalizika na Kabbah akarudishwa katika uraisa katika uchaguzi wa mwaka huo.

Septemba 2007 kipindi chake cha pili kikaishi Kabbah akakabidhi madaraka kwa mshindi wa uchaguzi Ernest Bai Koroma

Watu wa Sierra Leone
Ernest Bai Koroma

Ernest Bai Koroma (* 2 Oktoba 1953 Makeni (wilaya ya Bombali) katika kaskazini ya Sierra Leone) amekuwa rais wa Sierra Leone tangu 17 Septemba 2007. 

Koroma alikuwa mwanabiashara hadi kujiunga na siasa mwaka 2002 alipokuwa mgombea wa urais wa chama cha All People's Congress dhidi ya rais Ahmad Tejan Kabbah. Akashindwa akaongoza upinzani bungeni. Katika uchaguzi uliofuata wa 2007 alimaliza kama mgombea mwenye kura nyingi. Hakufikia nusu za kura hivyo akasimama tena katika awamu ya pili ya uchaguzi akashinda akaapishwa tar. 17 Septemba kuwa rais mpya.

Watu wa Sierra Leone
Makeni

Makeni ni mji nchini Sierra Leone na makao makuu ya Mkoa wa Kaskazini pia penye utawala wa wilaya ya Bombali. Makeni iko takriban km 120 kaskazini kwa mji mkuu Freetown.

Idadi ya wakazi ni takriban watu 94,000 (kadirio 2007). Mji ulijulikana nchini kwa sababu ya soko lake na msikiti mkubwa. Katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Sierra Leone uliathiriwa vibaya na kuona uharibifu wa nyumba nyingi. Wanamgambo wa upinzani walikuwa na makao makuu yao mjini hapo.

Rais Ernest Bai Koroma alizaliwa mjini.

Miji ya Sierra Leone
Snoop Doggy

Cordozar Calvin Broadus, Jr (amezaliwa, 20 Oktoba 1971) ni rapa wa kimarekani, mtunzi na mtayarishaji wa muziki, mjasiriamali na pia muigazaji wa filamu. Alipata umaarufu kama Snoop Dogg, mwanzoni walikuwa wakimuita Snoop Dogg Doggy.

Akiwa anawakilisha kikosi cha  West Coast Hip Hop, pamoja na mshirika wake wa karibu Dr. Dre ambaye ndiye aliyesababisha Snoop kuwa hapo alipofikia. Snoop kuna misemo yake ambayo imezoleka sana midomoni mwa watu vile akisema 'fo' Shizzle, manizzle, akimanisha, kweli ndugu yangu, useme huo ulibuniwa na mwanamuziki maarufu wa huko huko nchini Marekani Frank Smith & the Band, mnamo  miaka ya 80 hivi.

Maisha ya mwanzo 
Snoop alizaliwa mjini Long Beach, California tar. 20 Oktoba 1971.
Akiwa mtoto mdogo alipata jina la Snoop ambalo alipewa na mama yake mzazi kama jina la utani kwakuwa alikuwa anapenda kutazama kipindi cha televisheni kilichokuwa kinaitwa "Peanuts", kipindi ambacho kiliegemea kwenye masuala ya "Ucheshi", likiwemo na jina fulani la Snoop Dogg.

Snoop ajiunga na shule ya Long Beach Polytechnic High School, na baadae akapelekwa jela kwa kujishughulisha na maswala ya uuzaji na utumiaji wa madawa ya kulevya.
Snoop pia alikuwa mmoja wa wanachama wa kikundi kidogo cha kihuni kilichokuwa kinaongozwa na "Bow Keene Mundine" ndani ya Long Beach.

Albamu Alizotoa 
 Mwaka
 1993: Doggystyle
 1996: Tha Doggfather
 1998: Da Game Is to Be Sold, Not to Be Told
 1999: No Limit Top Dogg
 2000: Tha Last Meal
 2002: Paid tha Cost to Be da Bo$$
 2004: R&G (Rhythm & Gangsta): The Masterpiece
 2006: Tha Blue Carpet Treatment
 2007/08: Ego Trippin'
Malice n Wonderland (2009)
Doggumentary (2011)
Reincarnated (2013)
Bush (2015)
Coolaid (2016)
Neva Left (2017)
Bible of Love (2018)
I Wanna Thank Me (2019)

Albamu za ushirikiano
Tha Eastsidaz with Tha Eastsidaz (2000)
Duces 'n Trayz: The Old Fashioned Way with Tha Eastsidaz (2001)
The Hard Way with 213 (2004)
Mac & Devin Go to High School with Wiz Khalifa (2011)
7 Days of Funk with 7 Days of Funk (2013)
Royal Fam with Tha Broadus Boyz (2013)
Cuzznz with Daz Dillinger (2016)

Filamu Alizotoa

Marejeo

Viungo vya nje

 Tovuti rasmi ya Snoop
 Profile ya Snoop
 Snoop Dogg  Ndani ya Geffen Records
 Makala ya Snoop, BBC
 Snoopdog TV on YouTube
 
 

Wanamuziki wa Marekani
Waliozaliwa 1980
Wanamuziki wa hip hop
Watu walio hai
Los Angeles
50 Cent

Curtis James Jackson III (amezaliwa tar. 6 Juni 1975) ni mwanamuziki wa rap-hip hop, mwigizaji na mtayarishaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama 50 Cent.

Ameanza kupata umaarufu zaidi baada ya kutoa albamu yake ya "Get Rich or Die Tryin" na 'The Massacre'.
50 Cent amepata Plantinam nyingi na mafanikio makubwa katika albamu zake mbili, aliuza nakala zaidi ya Mil. 21 kwa hesabu ya dunia nzima.

Masha ya awali na muziki 
50 Cent alizaliwa mjini South Jamaica, Queens ndani ya New York, Marekani.
50 Cent ameanza kujishughulisha na masuala ya uuzaji wa dawa za kulevya toka akiwa na umri wa miaka 12, hiyo ilikuwa kwenye miaka ya '80', akiwa anajushughulisha na masuala ya uuzaji wa dawa za kulevya. 50 Cent pia akawa anajaribu kidogo masuala ya muziki wa rap na hip hop.

50 Cent alipigwa risasi tisa mnamo mwaka 2000. Kadri miaka inavyozidi kwenda 50 Cent akabahatika kutoa tepu ya nyimbo mchanganyiko ilyokuwa inaitwa "Guess Who's Back?" mnamo mwaka wa 2002.

50 Cent aligunduliwa kipaji chake na mwanamuziki 'Eminem' na kumwingiza katika studio ya Interscope Records kwa msaada wa Eminem na Dr. Dre, ambaye ndiye aliye tayarisha albamu ya kwanza ya 50 Cent na kumpa mafanikio makubwa katika ulimwengu wa muziki.

Studio binafsi 
Mnamo mwaka 2003 50 Cent alianzisha Studio yake iitwayo G-Unit Records, ambayo iliingiza Marapa maarufu kama vile Young Buck, Lloyd Banks, na Tony Yayo, kitu ambacho kilipelekea kupata uhasama na chuki nzito na baadhi ya wasanii nchini marekani, moja kati ya wasanii hao ni Ja Rule, The Game, na Fat Joe.
Pia 50 Cent alikuwa akiibia masuala ya uigizaji na kuonekana kwenye baadhi ya filamu zenye kuhusu albamu yake na filamu illitwa "Get Rich or Die Tryin" na akashiriki pia kwenye filamu ya "Iraq War" na filamu ya "Home of the Brave" iliyotoka mwaka 2006.

Albamu alizotoa 
 2003: Get Rich or Die Tryin'
 2005: The Massacre
 2007: Curtis
 2009: Before I Self Destruct

Filamu alizotoa

Tuzo alizopata 
 Orodha ya Tuzo na Uteuzi wa 50 Cent

Viungo vya nje 

 Tovuti Binafsi ya 50 Cent
 50 Cent  Katika AOL Sessions
 50 Cent Katika MTV

Wanamuziki wa Marekani
Waliozaliwa 1975
Wanamuziki wa hip hop
Watu walio hai
New York City
50 Cent
Wasanii wa Aftermath Entertainment
Discografia ya 50 Cent

ni orodha kuu ya albamu,filamu, single, na tuzo za 50 Cent, msanii wa muziki na filamu kutoka nchin Marekani.

Albamu na Studio

Nyimbo mchanganyiko 

Albamu zisizozinduliwa

 Power of the Dollar[19]
 Iltoka: 4 Julai 2000 (Sio Rasmi)
 Studi: Trackmasters/Columbia/Sony

Tepu Mchanganyiko

 God's Plan[20]
 Ilitoka: 10 Oktoba ,2006
 Studio: BCD Music Group
 50 Cent Is the Future[21]
 Ilitoka: 24 Oktoba,2006
 Studio: BCD Music Group
 No Mercy, No Fear[22]
 Ilitoka: 31 Oktoba 2006
 Studio: BCD Music Group

Single zake

Nyimbo alizoshirikishwa

Nyimbo alizoonekana

Video na DVD alizotoa 
Get Rich or Die Tryin': Filamu (DVD ya Ziada)
Ilitoka: 2003
Studio: Shady/Aftermath/Interscope

50 Cent: The New Breed
Ilitoka: 15 Aprili 2003
Studio: Shady/Aftermath/Interscope
Mauzo: 645,000 (as of 2003)

Michezo ya watoto 
50 Cent: Bulletproof
Ilitoka: 17 Novemba 2005
Mauzo: 2 million
Maelezo: Ilitoka kwa Ajili ya PlayStation 2, Xbox, PlayStation Portable

Muziki wa video

Marejeo

Viuongo vya Nje 
 50 Cent's Tovuti Binafsi
 Tovuti ya Albamu ya 50 Cent 

 50 Cent  Katika ASCAP

50 Cent
Bromi

Bromi (pia bromini, kut. Kigiriki βρῶμος bromos "kunuka kwa wanyama" ) ni elementi yenye namba atomia 35 katika mfumo radidia maana yake kiini atomia chake kina protoni 35. Uzani atomia ni 79.904 na alama yake ni Br. Ni elementi ya tatu katika safu ya halojeni.

Katika hali sanifu ni kiowevu yenye rangi nyekundu kahawia. Inamenyuka haraka na elementi nyingine na kwa wanyama pia watu ni sumu.

Bromi yapatikana kwa wingi katika maji ya bahari. 

Halojeni
Elementi
Darmstadt

Darmstadt ni mji wa Kijerumani katika jimbo la Hesse takriban kilomita 30 kusini ya Frankfurtni mji wenye wakazi wapatao 141,000. Mji uko baina ya Frankfurt am Main na Heidelberg.

Elementi ya Darmstati iligunduliwa mjini hapa mwaka 1994.

Picha za Darmstadt

Tazama pia 
 Orodha ya miji ya Ujerumani

Viungo vya Nje 
 darmstadt.de

Miji ya Hesse
Feri

Kwa ajili ya elementi ya feri tazama chuma

 

Kivusho au Kivuko (kutoka kitenzi "kuvuka") au Pantoni (kutoka Kiingereza "pontoon") ni boti au meli inayobeba watu na mizigo kuvuka ziwa, mito na sehemu za bahari. 

Istilahi hizi zinatumiwa pamoja; pale Dar es Salaam ni kawaida kusema "pantoni" ya kuvukia Kigamboni (yaani kupitia mdomo wa bandari) na "feri" kwenda Zanzibar hata kama pantoni moja ya Kigamboni ni kubwa kuliko boti kadhaa zinazoelekea Unguja,

Kuna feri ndogo zinazohudumia watu wanaoishi mtoni pasipo daraja. Huko kuna uwezekano wa kuendesha feri bila injini kwa kutumia mwendo wa mto wenyewe. Feri hizo zinahitaji kamba au waya kutoka upande mmoja kwenda mwingine.

Feri kubwa zaidi hubeba pia magari na malori pamoja na abiria. Pasipo madaraja kuna feri za pekee za kubeba treni. 

Visiwa maziwani au baharini mara nyingi vinategemea feri kwa mawasiliano na bara.
  
Feri zinapatikana pia kwenye milango ya bahari au kwenye midomo ya hori. 

Katika miji inayotumia njia za maji kama Venisi feri ndogo zinafanya kazi kama daladala, matatu au mabasi ya mjini.

Vyombo hivi vilisaidia sana na bado vinasaidia kuvusha watu katika vyanzo mbalimbali vya maji. 

Siku hizi pantoni hazitumiki sana kwa sababu ya teknolojia mpya ya ujenzi wa madaraja makubwa yanayoweza kukatiza katikati ya vyanzo vikubwa vya maji, kwa mfano maziwa, mito, bahari.

Pantoni bado zinatumika sana katika nchi za Afrika kwani teknolojia hii bado haijasambaa, nchi kama vile Tanzania bado pantoni zinatumika kuvusha watu kutoka ng'ambo moja kwenda ng'ambo nyingine.

Pantoni inabeba watu na vitu kulingana na ukubwa wake; kwa mfano kivuko cha MV Magogoni cha Dar es Salaam kinaweza kubeba watu elfu moja na zaidi pamoja na magari madogo 30-40.

Viungo vya Nje 
Picha za feri za zamani na za kisasa

usafiri wa maji
Bălţi

Bălţi (tamka: bel-tsi; Kirusi Бельцы "beltsi") ni mji mkubwa wa tatu wa Moldova mwenye wakazi 126,000. Iko katika kaskazini ya nchi. Iko kilomita 135 upande wa kaskazini wa mji mkuu Chisinau.

Moldova
Abraham Lincoln

Abraham Lincoln (12 Februari 1809 – 15 Aprili 1865) alikuwa Rais wa 16 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1861 hadi 1865. 

Alikuwa na Kaimu Rais wawili: kwanza Hannibal Hamlin, halafu Andrew Johnson aliyemfuata kama Rais, Lincoln alipouawa.

Lincoln amejulikana kama rais wa upande wa kaskazini katika vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Marekani kati ya majimbo ya kaskazini dhidi ya Shirikisho la Madola ya Amerika la kusini. 

Kwa hiyo hukumbukwa kama rais aliyeleta mwisho wa utumwa, yaani uhuru kwa watumwa wote wa Marekani na kuunganisha taifa tena.

Juhudi zake zilimgharimu uhai.

Lincoln na kufutwa kwa utumwa
Lincoln aliingia katika siasa alipokuwa wakili huko Springfield, Illinois; mwaka 1846 alichaguliwa mbunge wa kitaifa katika Nyumba ya Wawakilishi kwa kipindi kimoja. Mwaka 1849 alirudi kwa familia yake na kazi ya uwakili. Mwaka 1856 aliingia tena kwenye siasa alipoona upanuzi wa nguvu ya watetezi wa utumwa katika majimbo ya kusini ya Marekani. Aliunda tawi la Illinois ya Republican Party akateuliwa kuwa mgombea wa urais akachaguliwa rais wa Marekani kwenye Desemba 1860.  

Lincoln alipinga utumwa lakini kwa asili hakuwa mpinzani mkali; aliona kwamba utumwa uliwahi kukubaliwa katika katiba ya Marekani tangu mwanzo lakini aliona hali hiyo iendelee katika majimbo ya kusini tu yaliyokuwa sehemu za Marekani tangu mwanzo ilhali majimbo ya kaskazini yaliukataa. Alipinga upanuzi wa utumwa katika majimbo mapya yaliyoendelea kuundwa wakati Muungano wa Madola ya Amerika ulipanua eneo lake upande wa magharibi na kuelekea utawala juu ya nchi yote kati ya Kanada na Meksiko. 

Alipinga hatua ya majimbo ya kusini kujitenga na baada ya mashambulio dhidi ya vituo vya kijeshi vya Muungano aliamua kuchukua hatua za kijeshi ili kurudisha majimbo yaliyoasi. Mwanzoni mwa vita alitangaza nia yake haikuwa kumaliza utumwa kusini; lakini baada ya vita kuendelea miaka miwili alikuwa tayari kuchuka hatua kali zaidi.

Mwaka 1862 alitia sahihi tangazo la Bunge la Muungano kuwa watumwa wote waliomilikiwa na askari waliopiga vita dhidi ya Muungano wakamatwe na kutangazwa huru. Mwisho wa 1862 Lincoln mwenyewe alitoa amri ya kutangaza uhuru wa watumwa wote katika majimbo yote yaliyotumia silaha dhidi ya Muungano. Alikubali pia kuajiri watumwa kuwa wanajeshi kama wamekimbia kutoka upande wa kusini na kujitolea. Hakufuta kabisa utumwa kwa sababu bado kulikuwa na majimbo machache yenye utumwa yaliyobaki katika  Muungano. Baada ya mwisho wa vita Lincoln alipata kibali cha bunge cha kufuta utumwa kabisa katika maeneo yote ya Marekani.

Marais wa Marekani
Waliozaliwa 1809
Waliofariki 1865
Illinois
Hannibal Hamlin

Hannibal Hamlin (27 Agosti 1809 – 4 Julai 1891) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Abraham Lincoln kuanzia mwaka wa 1861 hadi 1865.

Waliozaliwa 1809
Waliofariki 1891
Kaimu Rais wa Marekani
Nathari

Nathari ni tawi mojawapo la fasihi andishi. Tofauti na tenzi au ushairi unaoleta ujumbe wake kwa umbo la mabeti, nathari haina umbo maalumu au viwango vya muundo au taratibu. Hivyo inaweza kufanana na mazungumzo ya kila siku.

Nathari inafaa kwa habari na masimulizi. Kwa mfano inatumiwa kwenye magazeti, vitabu, jarida au kamusi. 

Ni tungo za kisanii za kubuni ambazo hutumia lugha ya kimaelezo mfululizo na kiinsha/mjazo kupasha ujumbe wa kuelimisha, kuburudisha.

Hujumuisha: riwaya, hadithi fupi, insha za kifasihi.

Marejeo 
Wamitila, K.W. 2003. Kamusi ya Fasihi: Istilahi na Nadharia, Nairobi: Focus Books.

Fasihi
Bunilizi

Bunilizi ni njia ya kubuni kazi ya kifasihi, hasa ya fasihi andishi ambayo haidai kuwakilisha ukweli wa kihistoria. Matawi ya bunilizi yaliyoenea sana karne ya 20 ni bunilizi ya kisayansi na bunilizi ya kinjozi.

Marejeo
Wamitila, K.W. 2003. Kamusi ya Fasihi: Istilahi na Nadharia, Nairobi: Focus Books.

Fasihi
Bunilizi ya kinjozi

Bunilizi ya kinjozi (au bunilizi ya kifantasia, kwa Kiingereza fantasy) ni utanzu fulani wa fasihi andishi. Katika bunilizi hiyo mwandishi anatumia matukio au wahusika wasio wa kawaida. 

Mifano ya bunilizi ya kinjozi katika fasihi ya Kiingereza ni: "A Midsummer Night's Dream" (Ndoto ya Usiku Mmoja) ya William Shakespeare, "Gulliver's Travels" (Safari za Guliveri) ya Jonathan Swift, na "The Lord of the Rings" (Bwana wa Mapete) ya J.R.R. Tolkien.

Bunilizi ya kinjozi hutofautishwa na bunilizi ya kisayansi kwa vile haisifu mambo ya teknolojia bali inatumia maajabu na viumbe vya visasili.

Marejeo 
 Wamitila, K.W. 2003. Kamusi ya Fasihi: Istilahi na Nadharia, Nairobi: Focus Books.

Fasihi
J.R.R. Tolkien

John Ronald Reuel Tolkien (3 Januari 1892 – 2 Septemba 1973) alikuwa mtaalamu na mwandishi kutoka nchi ya Uingereza. Ingawa Tolkien alikuwa profesa katika Chuo Kikuu cha Oxford na kutafiti fasihi ya Kiingereza cha kale, anajulikana hasa kwa kuandika vitabu vya bunilizi ya kinjozi ambavyo ndani yake alibuni dunia ya visasili.

Baadhi ya Vitabu vyake 
 1937 "The Hobbit" (Mhobiti)
 1954-56 "The Lord of the Rings" (Bwana wa Mapete)
 1977 "The Silmarillion" (kuchapishwa baada ya kifo chake tu)

Waliozaliwa 1892
Waliofariki 1973
Waandishi wa Uingereza
Utanzu

Utanzu (yaani tawi) ni aina fulani ya kazi ya fasihi.

Tanzu kuu za fasihi andishi ni: riwaya, tamthiliya, shairi, insha, novela na hadithi fupi.

Marejeo 
 Wamitila, K.W. 2003. Kamusi ya Fasihi: Istilahi na Nadharia, Nairobi: Focus Books.

Fasihi
Nancy Sumari

Nancy Abraham Sumari (alizaliwa 7 Agosti 1986) alikuwa mrembo wa Tanzania kwa mwaka 2005 na Mrembo wa Dunia wa Afrika kwa mwaka 2005.

Maisha binafsi 
Nancy Sumari alizaliwa mkoani Arusha Tanzania, akiwa mtoto wa tatu katika familia ya Abraham Simango Sumari, akiwa na dada yake Glory aliyekuwa anampa hamasa na ushauri zaidi juu ya masuala ya urembo. Ndugu zake wengine katika ukoo wao ni Devis, Patra, Tumo na Nakaaya Sumari.

Alipata elimu yake ya msingi mjini Nairobi, Kenya katika shule ya msingi ya Blue Bells. Baadaye kuingia elimu ya Sekondari ya wanawake ya Maasai ya huko huko Nairobi ’NBO’ na kuhitimu mwaka 2004 na baadae kujiunga na Chuo Kikuu cha Dar Es Salaam akisomea masuala ya utawala wa biashara.

Viungo vya nje 

 Nancy Sumari – Maisha Yangu (YouTube)

Waliozaliwa 1986
Watu walio hai
Warembo wa Tanzania
Watu wa Tanzania
Kali

Kali (pia: potasiamu, ing. potassium) ni elementi na metali alikali yenye namba atomia 19 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 39.098. Alama yake ni K.

Kali - potasiamu 
Jina Kali latokana na neno la Kiarabu "qalia" kwa majivu lakini jina la potasiamu ni kawaida vilevile kutokana na neno "potassium" kwa sababu kampaundi zake zimo kwa wingi ndani ya majivu ya ubao yaliyosafishwa kwa kuchemsha katika sufuria (Kiing.: "ash" na "pot").

Tabia 
Kali (potasiamu) ni metali laini sana inayochemka kwa sentigredi 83 tayari. Rangi yake ni nyeupe-fedha. Haipatikana kiasili kama metali tupu kwa sababu humenyuka haraka na kuoksidika hewani. Inamenyuka vikali sana na maji hivyo kali metali hutunzwa chini ya mafuta.

Matumizi 
Aloi ya kali na natiri hutumiwa kama kiowevu cha kupoza mitambo ya nyuklia. 

Chumvi za kali hutumiwa sana kama mbolea wa kilimo.

Kali (Potasiamu) ni muhimu hasa katika chembe za mimea na wanyama. Lazima kuwepo katika chakula chetu lakini si mno kwa sababu ikizidi inaleta hasara.

Metali alikali
Elementi
Kalisi

Kalisi ni elementi na metali ya udongo alkalini yenye namba atomia 20 kwenye mfumo radidia ina uzani atomia 40.078. Alama yake ni Ca. Jina linahusiana na neno la Kilatini calx (mawe ya chokaa).

Tabia 
Kalisi ni kati ya elementi zinazopatiikana kwa wingi duniani, ikiwa na nafasi ya tano: asilimia 3.39 za ganda la dunia ni kalisi. Ikisafishwa hutokea kama metali laini yenye rangi nyeupe-fedha. 

Inamenyuka rahisi kikemia hivyo haitokei kama elementi tupu lakini kwa kampaundi mbalimbali hasa katika mawe. 

Unga wa kalisi au vipande vidogo vya metali huungua moto wenye rangi ya njano-nyekundu, unga hata bila kuwashwa kwa kumenyuka hewani tu. 

Kalisi ni muhimu kwa miili ya wanadamu na wanyama, pia kwa mimea, kwa sababu inajenga mifupa na meno. Ina pia kazi katika mishipa.

Matumizi 
Kalisi ni muhimu sana katika maisha ya jamii. Ujenzi hutegemea sana kalisi na kampaundi zake. Mawe ya chokaa yaliwahi kutumiwa kwa ujenzi wa nyumba tangu miaka elfu kadhaa.

Kampaundi za kalisi ni pia msingi wa saruji na hivyo wa ujenzi wa kisasa. Chokaa ni kiungo cha lazima wakati wa kutengeneza feleji.

Salfati ya kalisi (Ca[SO4] • 2 H2O) ni jasi.

Metali za udongo alikalini
Elementi
Faraja Kotta

Faraja Kotta (amezaliwa Dar es Salaam, 6 Mei 1985) alikuwa mrembo wa Tanzania mwaka 2004.

Kotta ni mtoto wa mwisho katika familia ya watoto wanne.

Elimu yake ya msingi aliipata katika shule ya msingi Olympio iliyopo jijini Dar es Salaam, baadae kujiunga na shule ya sekondari St Francis iliyoko mkoani Mbeya kisha kuendelea na elimu ya kidato cha 5 na 6 katika shule ya sekondari ya St Mary's Mazinde Juu, iliyoko Lushoto, Tanga, Tanzania.

Historia ya Urembo 
Kotta aliwahi kuwa "Miss Ubungo" na baadae kuwa "Miss Kinondoni", baada ya kuwa Miss Kinondoni akaja kuchaguliwa kuwa "Miss Tanzania" kwa mwaka wa 2004.

Kazi Tofauti na Urembo 
Kotta ni Mwanachama wa "Youth Executive Committee" ambayo ipo chini ya Youth Net Tanzania, na pia ni Program Officer wa kipindi cha Njia Panda ambapo anafuatilia wale wananchi wanaojitokeza na matatizo na kuhakikisha wamesaidiwa na vipi wanaendelea.

Maisha Binafsi 
Faraja tarehe 30 novemba 2007 alifunga ndoa na mbunge wa Singida, Lazaro Nyalandu.

Viungo vya nje
 Tovuti inayoonyesha picha za harusi ya Faraja Kotta

Warembo wa Tanzania
Watu wa Tanzania
Waliozaliwa 1985
Watu walio hai
Wanasiasa wanawake Tanzania

en:Miss_World_2004#Contestants
Sylvia Bahame

Sylvia Bahame (alizaliwa 20 Juni 1983) alikuwa Mrembo wa Tanzania kwa mwaka wa 2003.

Sylvia alianza elimu ya msingi mkoani Arusha, baadae akaenda kumalizia nchini Saudia, Oman, kisha kujiunga na elimu ya sekondari akiwa hukohuko Saudia na kumaliza mwaka 2001.

Kazi na Masomo 
Mwaka 2001 alirudi nchini Tanzania na familia yake ambapo alifanya kazi ya kufundisha katika shule moja hivi ya jijini Dar es Salaam maarufu kama Dar es Salam Independent ambapo alikuwa akifundisha darasa la pili na la tatu. 

Mwaka wa 2002 akajiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam ambako alisomea masomo ya sheria. Mpaka anakuwa Mrembo wa Tanzania alikuwa ana mwaka wa pili toka aanze kusoma Chuo Kikuu.

Warembo wa Tanzania
Watu wa Tanzania
Waliozaliwa 1983
Watu walio hai
Emil von Behring

Emil Adolf von Behring (15 Machi 1854 – 31 Machi 1917) alikuwa daktari kutoka nchi ya Ujerumani. Alichunguza virusi visababishavyo maradhi, hasa dondakoo. Mwaka wa 1901 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Waliozaliwa 1854
Waliofariki 1917
Wanasayansi wa Ujerumani
Tuzo ya Nobel ya Tiba
Niels Ryberg Finsen

Niels Ryberg Finsen (15 Desemba 1860 – 24 Septemba 1904) alikuwa daktari kutoka nchi ya Denmark. Hasa alichunguza athari za nuru weknye chembe hai. Mwaka wa 1903 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Waliozaliwa 1860
Waliofariki 1904
Wanasayansi wa Denmark
Tuzo ya Nobel ya Tiba
Ivan Pavlov

Ivan Petrovich Pavlov (26 Septemba 1849 – 27 Februari 1936) alikuwa mwanafiziolojia kutoka nchi ya Urusi. Hasa alichunguza mwenendo wa wanyama. Mwaka wa 1904 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Waliozaliwa 1849
Waliofariki 1936
Wanasayansi wa Urusi
Tuzo ya Nobel ya Tiba
Santiago Ramón y Cajal

Santiago Ramón y Cajal (1 Mei 1852 – 17 Oktoba 1934) alikuwa daktari kutoka nchi ya Hispania. Hasa alichunguza vyembe vya neva na matumizi yake. Mwaka wa 1906, pamoja na Camillo Golgi alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Waliozaliwa 1852
Waliofariki 1934
Wanasayansi wa Hispania
Tuzo ya Nobel ya Tiba
Ilya Mechnikov

Ilya Ilich Mechnikov (16 Mei 1845 – 16 Julai 1916) alikuwa mwanazuolojia kutoka nchi ya Urusi. Tangu mwaka wa 1888 alifanya kazi Ufaransa ambapo jina lake liliandikwa Elie Metchnikoff. Hasa alichunguza mfumo wa kingamaradhi wa wanyama. Mwaka wa 1908, pamoja na Paul Ehrlich alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Waliozaliwa 1845
Waliofariki 1916
Wanasayansi wa Urusi
Wanasayansi wa Ufaransa
Tuzo ya Nobel ya Tiba
Emil Theodor Kocher

Emil Theodor Kocher (25 Agosti 1841 – 27 Julai 1917) alikuwa daktari mpasuaji kutoka nchi ya Uswisi. Alifanya na kuboresha pasuaji nyingi, hasa ya tezi dundumio. Mwaka wa 1909 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Viungo vya Nje 
 (en) Wasifu wa Kocher katika tovuti ya Tuzo za Nobel

Waliozaliwa 1841
Waliofariki 1917
Wanasayansi wa Uswisi
Tuzo ya Nobel ya Tiba
Archibald Vivian Hill

Archibald Vivian Hill (26 Septemba 1886 – 3 Juni 1977) alikuwa mwanafiziolojia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza nishati ndani ya misuli. Mwaka wa 1922, pamoja na Otto Meyerhof alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Waliozaliwa 1886
Waliofariki 1977
Wanasayansi wa Uingereza
Tuzo ya Nobel ya Tiba
John James Rickard Macleod

John James Rickard Macleod (6 Septemba 1876 – 16 Machi 1935) alikuwa mwanafiziolojia kutoka nchi ya Uskoti. Hasa anajulikana kuwa mmoja wa wanasayansi waliogundua insulini. Mwaka wa 1923, pamoja na Frederick Banting alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.

Waliozaliwa 1876
Waliofariki 1935
Wanasayansi wa Uskoti
Tuzo ya Nobel ya Tiba
Angela Damas

Angela S. Damas (alizaliwa 16 Februari 1982) alikuwa Mrembo wa Tanzania kwa mwaka wa 2002.

Angela alizaliwa mjini Kieve nchini Ukraine. Akahamia Tanzania na baba yake ambaye ni Mjita kabila litokelealo mkoani Mara, katika wiliaya ya Musoma, Tanzania. Angela alisomea Tanzania na kisha akajiunga na masomo ya Chuo Kikuu, wakati anatwaaja taji la Mrembo wa Tanzania alikuwa ndio anaingia mwaka wa kwanza katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam akisomea masomo ya elimu jamii.

Angela amekuwa katika harakati mbalimbali za kijamii ambazo alianza kujishughulisha nazo tokea akiwa katika elimu ya sekondari. Angela alianza elimu yake ya chekechekea nchini Ukraine, na baada ya hapo kuendelea nchini Tanzania alipohamia na baba yake. Nchini Tanzania, Angela alianza elimu ya msingi katika shule ya msingi ya Kisiwandui iliyopo Zanzibar, halafu kuhamia shule ya msingi Kawe iliyopo Dar es salaam akiwa darasa la pili. Angela alisoma elimu yake ya sekondari katika shule ya sekondari ya Makongo , na kumalizia high school katika shule ya sekondari ya Zanaki, zote zipo jijini Dar es salaam, Tanzania.

Tokea akiwa shule, Angela amejulikana kama msichana aliyekazania masomo na pia kujihusisha sana katika shughuli za ziada za shuleni mojawapo zikiwa ni debates, na michecho, hususani mchezo wa mpira wa kikapu. Angela aliendelea na masomo yake ya Chuo kikuu katika chuo kikuu cha Dar es salaam, ambapo alihitimu mwaka 2005 akipata shahada ya kwanza ya masomo ya Sayansi ya jamii.

Marejeo

Waliozaliwa 1982
Watu walio hai
Warembo wa Tanzania
Watu wa Tanzania
Wanasiasa wanawake Tanzania

en:Miss_World_2002#Contestants
Remmy Ongala

Remmy Ongala (10 Februari 1947 - 13 Desemba 2010) alikuwa mwanamuziki nchini Tanzania mwenye asili ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Alizaliwa na jina la kiraia la Ramadhani Mtoro Ongala katika jimbo la Kivu la Kongo ya Kibelgiji. Remmy alifahamika sana kwa uwezo wake wa kutungia nyimbo akiwa jukwaani. Mbali na zile anazotunga akiwa na wenziwe, lakini akiwa katika kumbi huwa anazifanyia manjonjo zaidi ya yale aliyotungia. Alikuwa mbunifu na kipenzi cha watu. Licha ya kuingia katika dini mbalimbali mwisho akaishia kuwa Mlokole hadi kifo chake.

Wasifu 
Remmy Ongala pamoja na bendi yake ya Super Matimila, ni mashuhuri sana nchini Tanzania, na wamepiga muziki mara nyingi katika nchi za Ulaya na Marekani. Remmy Ongala kwa asili anatoka Zaire. Akiwa na umri wa miaka tisa mama yake alifariki, hivyo ikimbidi achukue jukumu la kutunza wadogo zake.

Akiwa na umri wa miaka 17, alikuwa muimbaji na mpiga ngoma katika bendi ya vijana ya Bantu Success. Hii haikuwa na maana kwa familia yake, hivyo Remmy ilimbidi atoke katika bendi. Miaka miwili baadaye, alijishughulisha tena na muziki. Alijiunga na vikundi mbalimbali vya bendi za muziki akiwa mpiga gitaa na baadhi yake zilikuwa Micky Jazz ya Zaire na Grand Mike Jazz ya huko Uganda. Mwaka 1978 alihamia Tanzania na kujiunga na bendi ya mjomba wake Ochestre Makassy ya jijini Dar es Salaam.

Mwaka 1981 alijiunga na bendi ya Matimila, ikiwa na wanamuziki 18 na ikimilikiwa na mfanya biashara mmoja. Baadaye alianzisha bendi yake ya Super Matimila na kuendeleza mtindo wa kutumia magitaa 3, besi, ngoma na tarumbeta aina ya saksafoni. Remmy Ongala alipiga muziki wake kwa mtindo wa Soukous, katika maumbile mapya kabisa kwa kutumia asili na jadi ya kitanzania.
Akiimba kwa kiswahili, ushairi wake mzuri una tunzi zinazohusu siasa na pia maisha ya mtu wa kawaida. Kwa ajili ya uimbaji na utunzi wake wa kuliwaza, Remmy anaitwa “Dokta” na ni mtu anayejulikana sana katika sehemu za Sinza ambazo ni jirani na anakoishi yeye na mkewe Mwingereza na watoto wao 5 na kasuku mmoja, nje kidogo ya jiji la Dar es Salaam.

Albamu Alizotoa 
 1. Songs for the Poor Man (1989)
 2. Mambo (1992)
 3. Sema  (1995)
 4. The Kershaw Sessions (1995)

Viungo vya Nje 

Answers.com kuhusu Remy Ongala, maisha na kazi yake

Watu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Wanamuziki wa Tanzania
Waliozaliwa 1947
Waliofariki 2010