LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Eastleigh

Eastleigh ni jina la

 Eastleigh (Uingereza) ni mji wa Uingereza wa kusini karibu na Southampton katika wilaya ya Hampshire

Kutokana na mji huu ni jina la maeneo yaliyowahi kutawaliwa na Uingereza katika sehemu mbalimbali ya dunia:

 Eastleigh (Nairobi) ni mtaa au eneo la mji mkuu wa Kenya inayopakana na mitaa ya Pangani pia Mathare Valley
 Eastleigh (Edenvale) ni mtaa wa mji wa Edenvale katika jimbo la Gauteng, Afrika Kusini

Jina limetokana na maneno "east" = mashariki na "leigh" kutokana na Kiingereza ya Kale "leah" / "legh" yaani aina ya mti.

Makala zinazotofautisha maana
Tanga

Tanga ni jina la 

 Mkoa wa Tanga katika Tanzania
 Wilaya ya Tanga, Tanzania
 Mji wa Tanga
 Tanga (Songea) - kata katika mkoa wa Ruvuma, Tanzania

Neno "Tanga" linamaanisha pia

 Tanga (chombo), kitambaa kikubwa kinachokingamishwa kwenye mlingoti wa jahazi
 Tanga (pesa), sarafu ndogo huko Tajikistan (100 Tanga = 1 Rubel)
 Tanga (nguo), aina za chupi za wakinamama zinazohitaji kitambaa kidogo sana
 Tanga (kundinyota)
Kuna pia filamu ya Kibrazilia yenye jina la "Tanga" ambamo Tanga ni jina la kisiwa kidogo.

Makala zinazotofautisha maana
Kilwa Kisiwani

Kwa matumizi mengine ya jina hili tazama Kilwa

Kilwa Kisiwani ni jina la kijiji kikubwa kwenye Kisiwa cha Kilwa karibu na mji wa Kilwa Masoko katika Mkoa wa Lindi, Tanzania.

Ndipo mahali pa mji wa Kilwa ya kihistoria iliyokuwa mji mkubwa kabisa kati ya miji ya Waswahili katika pwani ya Afrika ya Mashariki wakati wa karne ya 14 hadi karne ya 16 BK.

Mji muhimu zaidi wa Uswahilini
Kuanzia karne ya 11 Kilwa ilikuwa kituo muhimu cha biashara. Kuanzia karne ya 13 na 14 Kilwa ikawa muhimu kuliko Mombasa. Biashara yake ilikuwa dhahabu kutoka Dola la Mwene Mtapa (Zimbabwe), pembe za ndovu, chuma, nazi pamoja na kununua bidhaa kutoka Bara Hindi na Uchina. Sarafu ya dhahabu kutoka Kilwa imepatikana huko Zimbabwe Kuu.

Katika karne ya 14 - kati ya 1330 na 1340 BK - mji ulitembelewa na msafiri Mwarabu Ibn Battuta aliyeacha taarifa ya kwanza ya kimaandishi kuhusu mji huo.

Majengo makubwa yalijengwa yakiwa magofu yao yamesimama hadi leo kama vile msikiti mkuu, Jumba ya kifalme ya Husuni Kubwa, Boma la Kireno Kilwa na mengine mengi.

Kuja kwa Wareno
Kuja kwa Wareno katika karne ya 16 ilivuruga biashara ya Waswahili. Kilwa ikarudi nyuma. Katika karne ya 18 na ya 19 ikapata upya nguvu ya kiuchumi kutokana na biashara ya watumwa. Mwisho wa biashara hiyo ulimaliza utajiri wa Kilwa.

Kilwa leo

Leo hii Kilwa Kisiwani ipo katika eneo la Tanzania lisilotembelewa kwa urahisi. 

Hata hivyo kisiwa ni kati ya Hifadhi za Kiutamaduni muhimu sana za Tanzania, hata imeandikishwa katika orodha ya UNESCO ya "Urithi wa Dunia" (World Heritage). 

Katika wilaya hiyo kuna mahali pengine pa urithi wa dunia, Selous.

Tazama pia
 Orodha ya visiwa vya Tanzania
 Orodha ya Urithi wa Dunia katika Afrika
 Kitabu cha Kilwa

Tanbihi

Marejeo
. Volume 1: History and archaeology; Volume 2: The finds.
 . First published in 1986, ISBN 0-520-05771-6.
 João de Barros (1552) , Dec. I, Lib. 8, Cap. 6 (p. 223ff)
 Strong, S. Arthur (1895) "The History of Kilwa, edited from an Arabic MS", Journal of the Royal Asiatic Society, January (No volume number), pp. 385–431. online

Viungo vya nje
 Kilwa katika Historia ya Waswahili (BBC)
 Kilwa Kisiwani Site Page from the Aluka Digital Library
World Monuments Fund Project Page for Kilwa
Free resource for tourists on Kilwa 
 Geonames.org

Miji ya Tanzania
Mkoa wa Lindi
Waswahili
Visiwa vya Afrika
Visiwa vya Tanzania
Visiwa vya Bahari ya Hindi
Mahali pa Urithi wa Dunia katika Tanzania
Jamhuri ya Kongo

Jamhuri ya Kongo ni nchi ya Afrika ya Kati. Imejulikana pia kama Kongo-Brazzaville (kutokana na mji mkuu) kwa kusudi la kutoichanganywa na nchi jirani ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Jamhuri ya Kongo imepakana na Gabon, Kamerun, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Angola na Bahari ya Atlantiki.
 
Nchi ilikuwa koloni la Ufaransa hadi tarehe 15 Agosti 1960.

Historia
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani na ya Wabilikimo. 

Katika karne za BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi waliotawala eneo lote na kuendesha biashara katika beseni ya mto Kongo.

Baadaye eneo hilo lilikuwa sehemu ya koloni la Afrika ya Kiikweta ya Kifaransa 

Baada ya uhuru tarehe 15 Agosti 1960 nchi ilitawaliwa na Wakomunisti tangu mwaka 1970 hadi 1991. 

Kuanzia mwaka 1992 zilifanyika chaguzi kwa mfumo wa vyama vingi, lakini mwaka 1997 vilitokea vita vya wenyewe kwa wenyewe.

Rais Denis Sassou Nguesso ametawala miaka 36 kati ya 41 ya mwisho.

Watu
Sehemu kubwa ya nchi ni misitu, hivyo wakazi wengi (70%) wanaishi mijini upande wa kusini-magharibi wa nchi. Kati yao, 48% ni wa kabila la Wakongo, 20% Wasangha, 17% Wateke, 12% Wam'Bochi. 2% ni Wabilikimo.

Nchi ina lugha 62 tofauti, zikiwemo lugha 2 za taifa: Kingala na Kikongo (Kituba). Hata hivyo lugha rasmi ni Kifaransa.

Wakazi wengi ni Wakristo (85.9%), wakiwemo Waprotestanti (51.4%) na Wakatoliki (30.1%), ingawa asilimia zinazotajwa hazilingani. Waislamu ni 1.6%, wafuasi wa dini asilia za Kiafrika ni 2.2% na wa Baha'i 0.4%.

Tazama pia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
 Demografia ya Afrika
 Orodha ya lugha za Jamhuri ya Kongo
 Mto Niger

Viungo vya nje 

 Serikali
 Congolese Government Portal 
 Presidency of the Republic  
 Chief of State and Cabinet Members

 Taarifa za jumla
 Country Profile from BBC News
 
 Republic of the Congo  from UCB Libraries GovPubs
 
 

 Review of Congo by the United Nations Human Rights Council's Universal Periodic Review, May 6, 2009.
 Humanitarian news and analysis from IRIN – Congo

 Utalii
 Congo-Brazzaville.com

Nchi za Afrika
Umoja wa Afrika
Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa
Ugali

Ugali ni chakula kinacholiwa na jamii za kiafrika. Chakula hiki chenye virutubisho vya wanga hutokana na unga wa nafaka (kama mahindi, mtama, uwele) au muhogo. 

Ugali hutayarishwa kwa njia ifuatayo: kwanza unachemsha maji kwenye sufuria baada ya kuchemka unachanganya unga kidogo na maji ya baridi pembeni, kisha tia mchanganyiko huo kwenye maji ya moto yaliyo jikoni huku ukikoroga. Utatokea mchanganyiko wa unga na maji ambao unaitwa uji, acha uji huo uchemke kwa muda kisha tia unga kiasi kulingana na uji wako huku ukisonga kwa kutumia mwiko. Endelea kusonga mpaka mchanganyiko ushikamane, mchanganyiko huu ndio hutoa ugali. 

Kimaeneo kuna aina mbalimbali za ugali kutegemeana na aina za mazao yanayopatikana.
Udaga ni ugali unaopikwa kwa kuchanganya unga wa muhogo na ulezi, hupatikana zaidi maeneo ya Musoma kwa Wakuria

Ugali huweza kuliwa na mboga ya aina yoyote kama vile mboga majani, sukumawiki, samaki na nyama.

Kawaida ugali huliwa kwa mikono mitupu. Tonge la ugali hufinyangwa kwa mkono kisha kuchovya kwenye maziwa au mchuzi wa maharage, samaki, au nyama ya ng'ombe. Ugali, mapishi yake na jinsi unavyoliwa, hufanana kwa kiasi fulani na foufou toka Afrika Magharibi, na polenta toka Italia. Ugali hujulikana kama nshima nchini Zambia au nsima nchini Malawi.

Viungo vya nje
 Video kuhusu jinsi ya kupika ugali

Chakula cha Kiafrika

de:Ugali
en:Ugali
it:Ugali
ja:ウガリ
ru:Угали
sv:Ugali
Kinu

Kinu ni chombo cha kusaga au kuponda vitu kwa msaada wa mchi vinavyohitaji kusagwa kwa mfano vyakula au madawa.

Kwa asili kinu ni kifaa kinachotengenezwa kwa kutumia miti migumu ambapo gogo hutobolewa  sehemu ya juu katikati kuelekea chini ambapo upana wa tundu hupungua kuelekea chini tundu hilo hutumika kuwekea vitu vinavyohitaji kusagwa.

Kinu hutengenezwa pia kwa kukata jiwe kuwa na umbo linalotakiwa pia kwa metali au kauri. 

Ili kinu kikamilike huhitaji mchi ambao hutumika kusagia vitu vilivyowekwa ndani ya kinu.

Kinu hutumika katika makabila mengi ya Afrika Mashariki, mifano ipo kama kinu cha Warangi.

Vifaa
Nyerere

Nyerere inaweza kumaanisha

 Julius Nyerere aliyekuwa rais wa kwanza wa nchi Tanzania
 Nyerere (Zanzibar) - kata ya jiji la Zanzibar, Tanzania
Bahari ya Mediteranea

Bahari ya Mediteranea (pia: Bahari ya Kati) ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kati ya mabara ya Afrika, Ulaya na Asia ya Magharibi. Eneo lake ni takriban milioni 2,5 km². Kina chake kirefu ni 5,267 m. Ina kanda ya hali ya hewa ya pekee pamoja na mimea na wanyama.

Neno "Mediteranea" limetokana na lugha ya Kilatini likiunganisha maneno ya "medium" (inamaanisha "kati ya, katikati") na "terra" (inamaanisha "bara"). Kwa hiyo neno lenyewe linamaanisha "Bahari katikati ya bara". 

Katika lugha ya Biblia Kiebrania iliitwa "Bahari ya Magharibi" au "Bahari Kuu"; Waroma wa Kale waliotwala nchi zote zinazopakana na Bahari ya Mediteranea waliita "mare nostrum" yaani "bahari yetu". Waarabu na Waturuki wanaiita "Bahari Nyeupe" (kwa Kituruki: Akdeniz; kwa Kiarabu: البحر الأبيض al-baHr-al-abyaD)

Jiografia 
Bahari ya Mediteranea ni bahari, si ziwa, kwa sababu imeunganishwa na Atlantiki kwa njia ya mlango wa bahari wa Gibraltar. 

Ina bahari za pembeni zake ambazo ni pamoja na Bahari Nyeusi, Bahari ya Aegean, Bahari ya Tyrrheni na mengine. Bahari Nyeusi inaunganishwa kwa njia ya mlangobahari wa Dardaneli, Bahari ya Marmara na mlangobahari wa Bosporus. 

Tangu mwaka 1869 kuna pia njia ya maji kati ya Mediteranea na Bahari ya Shamu ambayo ni Mfereji wa Suez. 

Kuna visiwa vingi sana hasa kati ya Ugiriki na Uturuki. Visiwa vikubwa ni Korsika, Sardinia, Sisilia, Kreta, Rhodos na Kibros.

Nchi zinazopakana 
Leo hii kuna nchi au madola 22 zinazopakana na Bahari ya Mediteraneo: 

 Afrika:
Misri, Libya, Tunisia, Algeria na Moroko

 Asia:
Uturuki, Syria, Lebanon, Israel, Kibros (Cyprus, kisiwa), Palestina (Gaza) na Misri

 Ulaya:
Hispania, Ufaransa, Monako, Italia, Malta (funguvisiwa), Slovenia, Kroatia, Bosnia - Herzegovina, Montenegro, Albania, Ugiriki, Uturuki

Viungo vya nje

Jiografia ya Ulaya
Jiografia ya Afrika
Bahari
Mediteranea
Bahari ya pembeni
Zuhura

Zuhura (alama: ; pia: Ng'andu; kwa Kiingereza Venus) ni sayari ya pili katika mfumo wa jua na sayari zake. Kati ya sayari zote za jua ndiyo inayofanana zaidi na dunia yetu.

Jina la sayari 
Sayari hii ina majina mawili kwa Kiswahili: Zuhura, kwa matamshi mengine pia "Zuhra", ni jina leye asili ya Kiarabu زُهَرَة zuhara lenye maana asilia ya "mwenye kung'aa".
 
Ng'andu ni jina lenye asili ya Kibantu.

Tabia za sayari 
Kwenye anga la usiku inang'aa kushinda nyota zote isipokuwa mwezi. Kutokana na nguvu ya mwanga wake inaonekana mapema kati ya nyota za kwanza zinazoonekana jioni; vilevile huwa inaonekana kama nyota ya mwisho wakati wa pambazuko. 

Zuhura ina umbali wa kati ya kilomita milioni 107.5-108.9 kutoka jua. Umbali kutoka dunia yetu hutegemea na mahali pa dunia na Zuhura kwenye mizingo yao ya kuzunguka jua: uko kati ya kilomita milioni 38.3-260.9. 

Ukubwa wake na pia kemia yake zinafanana sana na dunia ikiwa kipenyo chake ni km 12,103.6 kwenye ikweta.

Haina mwezi wowote. 

Mwaka wa Zuhura (ambao ni muda wa kutimiza obiti moja wa kuzunguka dunia) una siku 224.7 za kidunia. 

Siku ya Zuhura (ambayo ni muda wa dura moja ya sayari yenyewe) ina siku 243 za kidunia.

Zuhura ni sayari yenye mzunguko kufuatana na mwendo wa saa.

Hali ya hewa ni ya joto sana, kwa wastani sentigredi 500. Hewa yake ni hasa ya kabonidaioksaidi inayosababisha mawingu mengi yanayozuia sura yake isionekane kwa darubini. Kutokana na halijoto kali hakuna maji.

Utafiti 
Warusi na Wamarekani walifaulu kupeleka vipimaanga mbalimbali hadi Zuhura, vingine vilipita na kupima hewa, vingine vilifika kwenye sura ya sayari na kutuma picha za mazingira hadi kuharibika kutokana na joto kali.

Uso wa sayari umefanyiwa utafiti kwa msaada wa rada kutoka vipimaanga Magellan na Pioneer-Venus. Kutokana na matokeo yake ramani ya kwanza ilitokea. Sehemu kubwa ya sayari ni tambarare yenye vilima na mabonde yasiyo marefu. Kutokana na joto kubwa (mnamo 500°C) hakuna maji wala bahari. 
   
Kuna sehemu mbili ambako nyanda za juu zinapanda juu ya uwiano wa kawaida na hizi zilifananishwa na kontinenti za Dunia. Karibu na ikweta ya Zuhura iko sehemu inayoitwa "Aphrodite Terra" yenye ukubwa kama Amerika Kusini. Kwenye upande wa mashariki kuna safu za milima na mabonde makubwa pamoja na volkeno. Sehemu ya pili huitwa "Ishtar Terra" yenye ukubwa sawa na Australia kwenye Dunia. Hapa kuna milima ya Maxwell yenye urefu wa mita 10.800 juu ya uwiano wa wastani.

Tanbihi

Viungo vya nje

D. Darling, Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy, and Spaceflight
 Venus profile at NASA's Solar System Exploration site
 Missions to Venus and Image catalog at the National Space Science Data Center
 Soviet Exploration of Venus and Image catalog at Mentallandscape.com
 Venus page at The Nine Planets
 Transits of Venus at NASA.gov
 Geody Venus, a search engine for surface features

Kuhusu ramani za Zuhura 
 Map-a-Planet: Venus  by the U.S. Geological Survey
 Gazetteer of Planetary Nomenclature: Venus by the International Astronomical Union
 Venus crater database by the Lunar and Planetary Institute
 Map of Venus by Eötvös Loránd University
 Google Venus 3D, interactive map of the planet

zuhura
Ungo

Ungo ni chombo cha kupepetea vitu hasa nafaka kilichotengenezwa kwa chane za miwale au mimea mingine ya jamii hiyo.

Ni pia jina la gamba la juu la kaa.

Vifaa
Kilimo
Mchuzi

Mchuzi ni kitoweo cha majimaji kinachopikwa kwa kuchanganya nyama au samaki n.k. pamoja na viungo kama vile binzari, vitunguu, mafuta, chumvi na nyanya.

Kuna aina nyingi za mchuzi. Mchuzi wa bata na kuku ni mtamu sana; wachanganywa na viungo na mafuta: ladha yake ni ya pekee.

Mchuzi ni msingi wa chakula cha supu.

Chakula
Kande

Kande ni chakula kinachopikwa kwa kuchanganya punje za mahindi na maharagwe au kunde, lakini pia maboga n.k. 

Ni utamaduni wa baadhi ya makabila, kwa mfano nchini Tanzania Wapare, Wabena n.k.

Kande huwa zinalika sana kwenye shule nyingi, hasa za bweni.  

Chakula cha Kiafrika
NASA

NASA ni kifupi cha Kiingereza cha "National Aeronautics and Space Administration" (Mamlaka ya Marekani ya Usafiri wa Anga). Mamlaka hii ilianzishwa 1958. Wajibu wake ni kusimamia miradi ya serikali ya Marekani ya kuendesha utafiti na uchunguzi wa anga. NASA inasimamia utengenezaji wa roketi za kurusha vyombo vya angani na utengenezaji wa vyombo vya angani vyenyewe.

Miradi ya NASA ilianzishwa kutokana na Mshtuko wa Sputnik yaani baada ya Warusi kushtusha dunia kwa kupeleka vyombo vya angani vya kwanza katika mradi wao wa Sputnik. Uliofuatiwa na mradi wa "Vostok" ambao tarehe 12 Aprili 1961 ulimfikisha Yuri Gagarin angani akiwa mtu wa kwanza kwenda angani.

Mradi wa kwanza wa NASA ulikuwa Mradi wa Mercury uliotakiwa kuonyesha ya kwamba wanaanga wanaweza kukaa angani kwa muda fulani. Alan B. Shepard Jr. alikuwa Mmarekani wa kwanza angani kwa muda wa dakika 15; John Glenn alikuwa Mmarekani wa kwanza wa kuzunguka dunia tarehe 20 Februari 1962 kwa chombo cha angani "Friendship 7".

Mradi huo ulifuatiwa na Mradi wa Gemini kuanzia mwaka 1965 ulionyesha ya kwamba watu wanaweza kukaa angani kwa muda wa siku kadhaa hata kutekeleza shughuli fulani. Gemini iliandaa Mradi wa Apollo uliopeleka watu wa kwanza mwezini. Chombo cha angani "Apollo 11" kilifikisha wanaanga Neil Armstrong na Buzz Aldrin kwenye uso wa mwezi tarehe 20 Julai 1969 na kuwarudisha dunia tena.

Tangu mwanzo ule kuna miradi mingi iliyofuata.

Viungo vya nje 
 Tovuti ya NASA

Marekani
Usafiri wa anga-nje
Kifupi
Korongo

Kwa maana tofauti ya neno hilo tazama Korongo (maana)

Korongo ni ndege wenye shingo ndefu na miguu mirefu na hunyoosha shingo na miguu wakiruka angani. Yangeyange na makoikoi hupinda shingo yao wakiruka angani.

Jina hili hutumika kwa jamii mbili ya ndege:
Ciconiidae (storks)
Gruidae (cranes)

Korongo na jamaa
Wanyama wa Biblia
Korongo (Ciconiidae)

Korongo hawa ni ndege wa familia ya Ciconiidae wenye domo refu na nene (korongo wa familia ya Gruidae wana domo fupi na jembamba zaidi). Wanaitwa kongoti pia, hususa korongo mfuko-shingo. Mabawa yao ni marefu sana, yale ya korongo mfuko-shingo yana m 3.2: marefu kuliko yale ya ndege wote ghairi ya tumbusi wa Andes (Andean condor).

Spishi nyingine huishi mahali pa majimaji nyingine mahali pakavu. Hula vyura, samaki, wadudu na nyungunyungu, hata ndege na wanyama wadogo. Korongo hawa hawawezi kutoa sauti. Lakini kwa tago hupiga kelele na domo yao.

Spishi wa Afrika 
 Anastomus lamelligerus, Korongo Domo-wazi (African Openbill Stork)
 Anastomus l. lamelligerus, Domo-wazi wa Afrika (African Openbill Stork)
 Anastomus l. madagascariensis, Domo-wazi wa Madagaska (Madagascan Openbill Stork)
 Ciconia abdimii, Korongo Samawati (Abdim's Stork)
 Ciconia ciconia, Korongo Mweupe au Kuyu (White Stork)
 Ciconia episcopus, Korongo Shingo-sufu (Woolly-necked Stork)
 Ciconia e. microscelis, Korongo Shingo-sufu wa Afrika (African Woolly-necked Stork)
 Ciconia nigra, Korongo Mweusi (Black Stork)
 Ephippiorhynchus senegalensis, Korongo Domo-ngazi (Saddle-billed Stork)
 Leptoptilos crumenifer, Korongo Mfuko-shingo, Kongoti au Marabu (Marabou Stork)
 Mycteria ibis, Korongo Domo-njano (Yellow-billed Stork)

Spishi wa mabara mengine 
 Anastomus oscitans (Asian Openbill Stork)
 Ciconia boyciana (Oriental White Stork)
 Ciconia maguari (Maguari Stork)
 Ciconia stormi (Storm's Stork)
 Ephippiorhynchus asiaticus (Black-necked Stork)
 Jabiru mycteria (Jabiru)
 Leptoptilos dubius (Greater Adjutant)
 Leptoptilos javanicus (Lesser Adjutant)
 Mycteria americana (Wood Stork)
 Mycteria cinerea (Milky Stork)
 Mycteria leucocephala (Painted Stork)

Picha 

Korongo na jamaa
Wanyama wa Biblia
Mkoa wa Ruvuma

Mkoa wa Ruvuma ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. 

Umepewa jina kutokana na mto Ruvuma ambao ni mpaka wake wa kusini na Msumbiji. Umepakana na Ziwa Nyasa na Mkoa wa Morogoro upande wa magharibi, mikoa ya Iringa na Lindi upande wa kaskazini na Mkoa wa Mtwara upande wa mashariki.

Makao makuu ya mkoa yako Songea mjini.

Wilaya 
Ndani ya mkoa huu kuna wilaya sita ambazo ni (idadi ya wakazi katika mabano):
Nyasa (146,160; tangu 2012)
Songea Mjini (203,309), 
Songea Vijijini (173,821), 
Tunduru (298,279), 
Mbinga (353,683), 
Namtumbo (201,639).

Wakazi 
Jumla ya wakazi wote katika Mkoa wa Ruvuma ni 1,848,794 (sensa ya mwaka 2022). 

Makabila makubwa katika Ruvuma ni Wangoni, Wamatengo, Wayao, Wandendeule, Wamanda, Wanyasa, Wapoto, Wabena na Wandengereko. 

Karibu na Songea iko monasteri kubwa ya Peramiho ya watawa Wabenedikto na nyingine iko Hanga.

Elimu
Elimu bado inahitajika, hasa kwa maeneo ya vijijini, maana watu wengi katika mkoa huu hawajaelimika hivyo huleta changamoto katika maendeleo maana taifa huhitaji watu ambao ni wasomi.

Miundombinu
Sehemu ya mashariki ya mkoa kuna barabara ya lami kutoka Dar es Salaam kupitia Makambako na Njombe hadi Songea. Barabara kuu kwenda [[Lindi] ni kiwango cha lami kuanzia Songea mjini kupitia Wilaya za Namtumbo, Tunduru, Nanyumbu, Masasi, Mnazimmoja-Lindi, hadi Dar es Salaam.

Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
	Songea Mjini	:	mbunge ni 	Leonidas Tutubert Gama	(CCM)
	Nyasa	:	mbunge ni 	Stella Manyanya	(CCM)
	Tunduru Kaskazini	:	mbunge ni 	Ramo Matala Makani	(CCM)
	Tunduru Kusini	:	mbunge ni 	Daimu Iddi Mpakate	(CCM)
	Peramiho	:	mbunge ni 	Jenista Mhagama	(CCM)
	Madaba	:	mbunge ni 	Joseph Kisito Mhagama	(CCM)
	Namtumbo	:	mbunge ni 	Edwin Amandus Ngonyani	(CCM)
	Mbinga Mjini	:	mbunge ni 	Sixtus Mapunda	(CCM)
	Mbinga Vijijini	:	mbunge ni 	Martin Msuha	(CCM)

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Ruvuma
 Orodha ya mito ya mkoa wa Ruvuma

Viungo vya nje 
 Tovuti ya Mkoa wa Ruvuma
  Matokeo ya sensa 2002: Ruvuma Region Homepage for the 2002 Tanzania National Census
 Tanzanian Government Directory Database
  Makabila ya Tanzania

R
The Jackson 5

The Jackson 5 lilikuwa kundi la muziki wa roki la nchini Marekani lililoundwa na wanamuziki watano; mmojawapo ni Michael Jackson. Nyimbo zilizoimbwa na kundi hili ni kama "The Love You Save", "I Will Be There", "Mamas Pearl" na "Never Can Say Goodbye".

Kundi 
 Jackie Jackson
 Tito Jackson
 Jermaine Jackson
 Marlon Jackson
 Michael Jackson

Viungo vya nje 
  Jackson Five documentary katika BBC Radio
   The Jackson 5 katika Rock and Roll Hall of Fame
  The Jackson Five katika Vocal Group Hall of Fame 

Jackson Five
Indiana
Siku ya wapendanao

Siku ya wapendanao (kwa Kiingereza: Valentine's Day) ni sikukuu ambayo huadhimishwa kila ifikapo tarehe 14 Februari ya kila mwaka. 

Historia yake imeanzia karne ya 3 huko Roma au Terni ambapo alikuwapo padri au askofu Valentinus ambaye akaja kuheshimiwa kama mtakatifu hasa tarehe hiyo.

Hadithi zilizosababisha sikukuu kuenea
Inasemekana kwamba Kaisari wakati huo alikuwa Claudius II: yeye aliona kuwa askari mkakamavu na bora zaidi ni yule asiyeoa wala kuwa na familia (kapera). Hivyo alipiga marufuku ndoa kwa askari. 

Valentinus alipinga jambo hili na hivyo kuendelea kufungisha ndoa kwa siri. Mfalme Claudius alipopata habari hizi aliamuru Valentinus akamatwe na kuuawa. 

Kuna hadithi nyingine ya kuwa akiwa gerezani Valentinus aliandika barua ambayo ilikuwa na salamu za kwanza za Valentine kwa binti aliyekuja kumsalimia gerezani; mwisho wa barua alihitimisha kwa maneno haya: Kutoka kwa Valentinus wako. 

Mbali ya hadithi, askofu huyo alijulikana kwa miujiza yake. Huko Terni, mnamo 2011, ilipatikana mifupa ya Sabino e Serapia: mmoja alikuwa Mpagani akida wa jeshi la Roma, mwingine msichana Mkristo motomoto. Kwa ajili yake Sabino aliongokea Ukristo, lakini baada ya muda mfupi aligundua kwamba Serapia ni mgonjwa wa kifua kikuu. Ili asitengane naye, Sabino alimuomba Valentinus, naye alibariki ndoa yao na kuomba mapendo yao yadumu milele. Baadaye walifariki pamoja wamekumbatiana na ndivyo mifupa yao inavyopatikana hadi leo.

Toka hapo Valentine anakumbukwa kama mtetezi wa wapendanao na sikukuu yake kuadhimishwa kote duniani.

Kuna matukio kadha wa kadha kutokana na historia ya siku hiyo ikiwemo kufungwa jela kwa askofu Mt. Valentinus wa Roma kutokana na kuwatesa baadhi ya Wakristo katika Dola la Roma mnamo karne ya 3. 

Kulingana na tamaduni za kale, Askofu huyo alimponya mtoto kipofu wa mfungwa mwenzake. Ndipo mara nyingi matendo yake yanahusishwa na kitendo kikuu cha upendo: kuna baadhi ya historia zinasema kuwa askofu huyo alimtumia barua mtoto wa yule mfungwa mwenzake aliyemponya upofu, na barua hiyo ilikuwa ni katika hali ya kumuaga akiendea kutimiza kifungo chake na adhabu ya kunyongwa. Historia zinazidi kusema kuwa mwishoni mwa barua hiyo kulikuwa kumesainiwa kwa maneno yaliyosema "Valentinus wako". 

Lakini pia baadhi ya tamaduni za watu zilizidi kusema kuwa askofu huyo aliwafungisha ndoa wanajeshi wawili ambao walikuwa wamekatazwa kufunga ndoa. 

Sikukuu
Sikukuu za Kimataifa
Jinsia
Tunisia

Tunisia (kirefu: Jamhuri ya Tunisia - kwa Kiarabu الجمهرية التونسية, al-Jumhūrīya at-Tūnisīya) ni nchi ya Afrika ya Kaskazini inayopakana na Bahari ya Mediteranea, Libya na Algeria.

Nchi imegawanyika katika mikoa 6 tena katika wilaya 24.

Mji mkuu ni Tunis (wakazi 1,066,961) ulioko mahali pa Karthago ya kale.

Historia

Tunisia iliwahi kutawaliwa na Wafinikia walioanzisha huko mji wa Karthago.

Baada ya hao kushindwa na Roma ya Kale, ilikuwa jimbo la Afrika katika Dola la Roma. 

Kisha eneo lake likatawaliwa kwa awamu na Wavandali, Waarabu, Wahispania, Waturuki na Wafaransa.

Tarehe 20 Machi 1956 ilipata uhuru.

Watu
Wakazi karibu wote (98%) wanajiita Waarabu na hutumia lugha ya Kiarabu ambacho ndicho lugha rasmi. Hata hivyo damu yao ni mchanganyiko hasa wa ile ya Waberber, Waarabu na Waturuki.

Takriban watu 200,000, hasa kusini, wanaendelea kuzungumza Kiberber ambacho ni lugha asili ya wenyeji lakini Waberber wengi wamezoea kutumia Kiarabu. 

Katika elimu na biashara Kifaransa kinatumika pia sana.

Upande wa dini, Uislamu unafuatwa na asilimia 99 za wakazi, nao ndio dini rasmi, lakini theluthi moja kati yao, na nusu kati ya vijana, wanajitambulisha kama wasio na dini, kiwango kikubwa kuliko nchi zote za Kiarabu. Waliobaki ni Wakristo, hasa Wakatoliki, na Wayahudi wachache.

Tazama pia
 Orodha ya miji ya Tunisia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
 Demografia ya Afrika

Viungo vya nje

Government of Tunisia (official website).

Tunisia profile from BBC News.

 
Nchi za Kiarabu
Nchi za Afrika
Umoja wa Afrika
Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa
Lahaja za Kiswahili

Kiswahili kimepatikana kwa namna au lahaja mbalimbali.

Wakati wa ukoloni wa Uingereza azimio lilitolewa kutumia Kiswahili cha Unguja kuwa Kiswahili rasmi katika Tanganyika, Kenya na Zanzibar. Waingereza walikitumia pia kama lugha ya polisi na jeshi katika Uganda.
 
Kati ya lahaja za Kiswahili ni zifuatazo:

 Kiunguja: kisiwani Unguja (Tanzania) - kimekuwa msingi wa Kiswahili Sanifu. 
 Kihadimu (Kimakunduchi): kusini mashariki mwa kisiwa cha Unguja (Tanzania)
 Kimrima: eneo la Pangani, Vanga, Dar es Salaam, Rufiji na Mafia kisiwani (Tanzania) 
 Kimgao: eneo la Kilwa (Tanzania) 
 Kipate: eneo la Pate, visiwa vya pate (Kenya) 
 Kipemba: kisiwani Pemba (Tanzania) 
 Kimvita: eneo la Mvita au Mombasa (Kenya). Zamani ilikuwa lahaja kubwa ya kisomi ikitungiwa mashairi kuliko Kiunguja. 
 Kingozi:  kisiwa cha lamu na  viungani mwake (Kenya) 
 Kibajuni: magharibi mwa visiwa vya pate (Kenya) 
 Chimbalanzi: barawa kusini mwa  juba (Somalia) 
 Kitikuu: katikati mwa kisiwa cha pate (Kenya) 
 Kiamu: eneo la Lamu (Kenya)
 Kijomvu: eneo la Jomvu (Kenya)
 Kingwana: Kiswahili cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo 
 Kisiu: eneo la Siu (pwani ya kaskazini ya Kenya) 
 Kivumba: kisiwa cha Vumba na kaskazini kwa Tanga (Tanzania) 
 Kimtang'ata: Mtang'ata, mkoa wa Tanga (Tanzania) 
 Kimafia (Kingome): Mafia (Tanzania)
 Shikomor: Kiswahili cha Komoro 
 Shimaore: Shikomor cha Mayotte (Mahore)
 Shindzuani: Shikomor cha Anjouan (Komoro)
 Shingadzija: Shikomor cha Komoro Kuu
 Kimwani: kaskazini mwa Msumbiji na visiwa vya Kerimba 
 Chichifundi: kusini mwa PWANI  Kwale,Kenya (kando ya fuo za bahari. hususan Gazi, Munje, Funzi, Bodo, Shimoni, Wasini, Mkwiro na Vanga) 
 Chimiini: eneo la Barawa, kusini mwa Somalia

Kiswahili.
Kidachi

Kidachi ni neno la Kiswahili cha zamani linalosikika hadi leo katika sehemu za Tanzania kwa ajili ya lugha ya Kijerumani au tabia za Wajerumani. Neno limetokana na "Deutsch" (tamka: doitsh) ambalo ni jinsi Wajerumani wenyewe wanavyojiita. 

Kidachi, Mdachi/Wadachi na Udachi yalikuwa maneno ya Kiswahili cha kawaida kutokana na utawala wa Kijerumani katika Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. 

Tangu mwisho wa ukoloni wa Wajerumani mwaka 1918 na kuja kwa Waingereza wasemaji wa Kiswahili wamezoea zaidi kuwataja "Wadachi" kwa kutumia jina lenye asili ya Kiingereza, yaani Kijerumani, Mjerumani/Wajerumani na Ujerumani.

Mara nyingi maneno yenye "-dachi" huchanganywa na neno la Kiingereza "Dutch" linalomaanisha Waholanzi.

Kidachi kimeathiri kwa kiasi fulani lugha ya Kiswahili cha Tanzania bara kama vile kukikopesha maneno mbalimbali, kwa mfano: shule, hela n.k.

Kiswahili
Mkoa wa Rukwa

Mkoa wa Rukwa ni mmojawapo kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 55000. 

Unapakana na mikoa ya Kigoma, Tabora na Katavi upande wa kaskazini, mkoa wa Mbeya upande wa mashariki, Zambia kusini na upande wa magharibi Ziwa Tanganyika lililo mpaka na Kongo pia. 

Makao makuu ya mkoa ni Sumbawanga.

Kabla ya kumegwa mwaka 2012 eneo la mkoa lilikuwa takriban km² 70,000. Kwa sasa lina kilomita ya mraba 22,792.

Kusini mwa mkoa liko ziwa Rukwa ambalo ni kati ya maziwa makubwa ya Afrika ya Mashariki.

Wilaya 
Wilaya nne zilikuwa (idadi ya wakazi katika mabano): 
Sumbawanga Mjini (147,483), 
Sumbawanga Vijijini (373,080)
Wilaya ya Nkasi (208,497) 
Mwaka 2012 ilianzishwa Wilaya ya Kalambo.
Mwaka 2014 ilianzishwa Wilaya ya Lyamba lya Mfipa.

Wilaya ya Mpanda ilikuwa sehemu ya Rukwa ikaendelea kuwa kiini cha mkoa mpya wa Katavi kuanzia mwaka 2012.

Wakazi 
Kulikuwa na wakazi 1,540,519 (sensa ya mwaka 2022), kwa asilimia kubwa waumini wa Kanisa Katoliki.

Kabila kubwa zaidi mkoani ndio Wafipa walioko hasa katika wilaya za Sumbawanga na Nkansi. Kati ya makabila mengine kuna Wamambwe-Lungu, Wawanda na Wanyamwanga katika wilaya ya Sumbawanga; kuna pia Wasukuma, Wanyamwezi na Wamasai.

Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
	Sumbawanga Mjini	:	mbunge ni 	Aeshi Hilaly	(CCM)
	Nkansi Kaskazini	:	mbunge ni 	Ally Keisy	(CCM)
	Nkansi Kusini	:	mbunge ni 	Deuderit Mipata	(CCM)
	Kwela	:	mbunge ni 	Deus Sangu	(CCM)
	Kalambo	:	mbunge ni 	Kandege Sinkamba	(CCM)

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Rukwa
 Orodha ya mito ya mkoa wa Rukwa

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Tovuti ya Mkoa wa Rukwa
 Matokeo ya sensa 2002: 
 Makabila na lugha za Tanzania: 

R
Mkoa wa Shinyanga

Mkoa wa Shinyanga ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye msimbo wa posta 37000. Mkoa umepakana upande wa kaskazini na mikoa ya Mwanza, Geita na Kagera, upande wa kusini na Mkoa wa Tabora. Mkoa wa Kigoma uko upande wa magharibi, na mkoa wa Simiyu upande wa mashariki.

Makao makuu yako mjini Shinyanga. 

Baada ya kumegwa upande wa mashariki na kuzaa mkoa wa Simiyu, Shinyanga ina wakazi 2,241,299 kufuatana na sensa ya mwaka 2002 kutoka wakazi 1,534,808 wa sensa ya mwaka 2012.

Utamaduni 
Makabila ya Shinyanga hasa ni Wasukuma, Wanyamwezi na Wasumbwa.

Wilaya  
Mkoa wa Shinyanga una wilaya 5: Kahama Mjini, Kahama Vijijini, Kishapu, wilaya ya Shinyanga Vijijini na wilaya ya Shinyanga Mjini.

Wilaya tano zimepelekwa kwenda mikoa mipya ya Simiyu na Geita., 

Wakazi wa Mkoa wa Shinyanga hujishughulisha na uchimbaji mdogo wa madini ya dhahabu na almasi. Kuna migodi mikubwa ya uchimbaji wa madini ya almasi katika mgodi wa Mwadui na dhahabu katika migodi ya Bulyanhulu na Buzwagi.

Mgodi wa almasi wa Williamson
Mgodi wa Williamson Diamond, ulioko katika Mkoa wa Shinyanga kilomita 160 kusini mwa jiji la Mwanza, ni moja ya mabomu saba yanayoendeshwa na Petra Diamonds. Mgodi huo kwa 75% inamilikiwa na almasi ya Petra na 25% na Serikali ya Tanzania. Williamson ni mgodi wazi wa shimo ulioenea juu ya eneo la hekta 146. Mgodi huo umekuwa ukifanya kazi kwa miaka 70. Bado ina rasilimali muhimu ya almasi bado inapaswa kuchimbwa. Mpango wa sasa wa mgodi kwa Williamson ni kwa miaka 18. Maisha yanayowezekana ya mgodi ni zaidi ya miaka 50.

Mgodi huo umetajwa kwa jina la Dk John Williamson, mtaalamu wa jiolojia wa Canada, ambaye aligundua mnamo 1940 kama amana ya msingi ya kiuchumi ya almasi. Dk Williamson alisimamia mgodi huo hadi kifo chake mnamo 1958.

Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
	Kahama Mjini	:	mbunge ni 	Jumanne Kishimba	(CCM)
	Kishapu	:	mbunge ni 	Suleiman Nchambi	(CCM)
	Msalala	:	mbunge ni 	Ezekiel Maige	(CCM)
	Shinyanga Mjini	:	mbunge ni 	Patrobas Katambi	(CCM)
	Solwa	:	mbunge ni 	Ahmed Ally Salum	(CCM)
	Ushetu	:	mbunge ni 	Elias Kwandikwa	(CCM)

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Shinyanga
 Orodha ya mito ya mkoa wa Shinyanga

Tanbihi

Viungo vya nje
Shinyanga Region Homepage for the 2002 Tanzania National Census
Tanzanian Government Directory Database
Shinyanga Investment profile 
Taarifa ya hali ya kilimo - Mkoa wa Shinyanga 

S
Idhaa ya Kiswahili ya Radio Tehran

Idhaa ya Kiswahili Sauti ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran   ni huduma ya matangazo ya "Islamic Republic of Iran Broadcasting" (IRIB) ambayo ni redio ya taifa ya Iran (Uajemi) kwa lugha ya Kiswahili.

IRIB inarusha matangazo kwa lugha mbalimbali kama vile Kirusi, Kiarabu, Kiingereza, Kifaransa Kichina na mengine. 

Kwa lugha ya Kiswahili ilianza kurusha matangazo yake kwa mara ya kwanza siku ya Ijumaa usiku ya tarehe 30 Desemba mwaka 1994. 

Kwa wakati huo matangazo ya Radio Tehran yaliyokuwa yakirushwa kwa ajili ya nchi za mashariki na katikati mwa Afrika, yalianza yakiwa na wafanyakazi wachache ambao ni  Sayyid Muhammad Ridha Shushtari, Sayyid Hashim Shushtari ambaye kwa sasa ni marehemu, Muhammad Baraza, Leyla Kimani, Abdul Fatah Mussa, Ahmed Rashid, Nargis Jalalakhan na Said Kambi. Watangazaji wengine wa idhaa hii ni   Asmahan Ghanima Mohammad, Salum Bendera, Mubarak Henia, Sudi Ja'afar Shaban na Hussein Hassan Kamau. Lengo la kuasisiwa Idhaa ya Kiswahili Sauti ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran ni kufikisha sauti ya Mapinduzi ya Kiislamu ya Iran kwa wananchi waliodhulumiwa wa bara la Afrika, kuelimisha na kufichua njama za ubeberu wa kimataifa dhidi ya bara hilo.

Kuanzia tarehe 26 Aprili mwaka 1997 Radio Tehran ilianza kutangaza kwa muda wa saa moja kuanzia saa mbili na nusu usiku kwa saa za Afrika Mashariki, na matangazo hayo kurejewa siku ya pili yake kuanzia saa 12:30 asubuhi kwa majira ya Afrika Mashariki sawa na saa 11:30 asubuhi kwa majira ya Afrika ya Kati. 

Mnamo tarehe 23 Mfunguo Tatu (Dhulhijja) 1418 Hijria iliyosadifiana na tarehe 21 Aprili 1998 Milaadia,  matangazo ya Radio Tehran yalianza kurushwa hewani kwa muda wa masaa matatu katika nyakati za usiku, asubuhi na machana. Saa moja ilikuwa ni marudio ya matangazo ya asubuhi, ambayo yalikuwa yakisikika kuanzia saa saba kamili hadi saa nane kamili mchana kila siku kwa majira ya Afrika Mashariki.

Kwa hivi sasa Idhaa imeongeza wafanyakazi wake ambapo matangazo ya mchana nayo sasa yanasikika kwa njia ya moja kwa moja kuanzia saa 5:30 hadi 6:30 mchana kwa saa za Afrika Mashariki. Inarusha matangazo yake kwa ajili ya nchi za Tanzania, Kenya, Uganda, Rwanda, Burundi, Congo, mashariki mwa Zambia, kaskazini mwa Malawi na Msumbiji pamoja na Afrika Kusini. Inarusha pia matangazo yake kwa ajili ya nchi za Mashariki ya Kati hususan za Ghuba ya Uajemi na ina waandishi wake katika maeneo ya Afrika Mashariki na Kati kama vile Kenya, Tanzania, Uganda, Burundi na Kongo.

Matangazo ya IRIB yanalenga kusambaza habari juu ya Iran na utamaduni wake. Yanalenga kusambaza mitazamo ya Kiislamu na mafundisho ya Ahlul Baiti (as) inayolingana na siasa ya Iran. Matangazo ya IRIB pia yananawabaishia Walimwengu ubeberu wa Marekani na madola ya Kimagharibi dhidi ya mataifa mengine na ukandamizaji wa utawala haramu wa Israel dhidi ya wananchi madhulumu wa Palestina.

Viungo vya Nje
http://kiswahili.irib.ir/ 

Redio ya kimataifa
Uajemi
Kiswahili
Mkoa wa Pwani

Mkoa wa Pwani ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 61000. 

Mkoa umepakana upande wa Kaskazini na Tanga, upande wa mashariki na Dar-es-Salaam na Bahari Hindi, upande wa kusini na mkoa wa Lindi na upande wa magharibi na mkoa wa Morogoro.

Makao makuu ya mkoa yako Kibaha.

Eneo na wakazi
Mkoa huu unalo eneo la km² 32,407, ukiwa na idadi ya wakazi wapatao 2,024,947 kadiri ya sensa ya mwaka 2022  kutoka 1,098,668 (2012).

Mkoa huu wenyeji wake ni watu wa makabila ya Wakwere, Wazaramo, Wandengereko na Wanyagatwa. 

Wilaya ya Rufiji imegawanyika sehemu mbili, visiwani na bara: wenyeji wa visiwani ni wa kabila la Wanyagatwa na walio bara ndio Wandengereko. Wenyeji wa visiwani wanajishughulisha sana na uvuvi, kilimo cha mnazi na kupika chumvi, Wandengereko wanajishughulisha sana na mazao ya vyakula kama vile mpunga, mahindi n.k.

Wilaya 

Mkoa wa Pwani una wilaya nane ndizo (idadi ya wakazi katika mabano): 
 Bagamoyo (230,164), 
 Chalinze
 Kibaha Mjini (132,045), na Kibaha Vijijini, 
 Kisarawe (95,614), 
 Mkuranga (187,428), 
 Mafia (40,801).
 Rufiji (103,174) 
 Kibiti (133,727).

Mkoa huu una jumla ya majimbo ya uchaguzi yanayofikia (9) ambayo yanajumuisha Bagamoyo, Chalinze, Kibaha, Kibaha Vijijini, Kibiti, Kisarawe, Mafia, Mkuranga na Rufiji

Utalii
Mkoa huu ni maarufu sana kwa shughuli za kiutalii hususani katika mji wa Bagamoyo.

Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
	Chalinze	:	mbunge ni 	Ridhwan Kikwete	(CCM)
	Bagamoyo	:	mbunge ni 	Shukuru Kawambwa	(CCM)
	Kibaha Mjini	:	mbunge ni 	Sylvester Francis Koka	(CCM
	Kibaha Vijijini	:	mbunge ni 	Hamoud Abuu Jumaa	(CCM)
	Kisarawe	:	mbunge ni 	Selemani Said Jafo	(CCM)
	Mafia	:	mbunge ni 	Mbaraka Kitwana Dau	(CCM)
	Mkuranga	:	mbunge ni 	Abdallah Hamis Ulega	(CCM)
	Kibiti	:	mbunge ni 	Ally Seif Ungando	(CCM)
	Rufiji	:	mbunge ni 	Mohamed Omary Mchengerwa	(CCM)

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Pwani
 Orodha ya mito ya mkoa wa Pwani

Tanbihi

Viungo vya nje
 Tovuti rasmi ya Mkoa wa Pwani, Tanzania
  Matokeo ya sensa 2002 kwa ajili ya mkoa wa Pwani
 Habari za Pwani kwenye kurasa za Tume ya Uchagizi 

P
Mkoa wa Manyara

Mkoa wa Manyara ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 27000. Umepakana na mikoa ya Arusha na Kilimanjaro upande wa kaskazini, Mkoa wa Tanga upande wa mashariki, Mkoa wa Dodoma upande wa kusini na mikoa ya Singida na Shinyanga upande wa magharibi.

Mkoa wa Manyara umetengwa na Mkoa wa Arusha mwaka 2002 kwa azimio la rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ukiwa na eneo la km² 46,359.
 
Babati ndiyo makao makuu ya mkoa.

Wakazi 
Jumla ya wakazi mkoani ilikuwa 1,892,502 katika sensa ya mwaka 2022. 

Idadi hiyo imepatikana katika wilaya zifuatazo (idadi ya wakazi katika mabano mwaka 2002): Babati (303,013), Hanang (205,133), Mbulu (237,882), Simanjiro (141,676) na Kiteto (152,757). 

Sensa zinaonyesha kwamba ni kati ya mikoa ya Tanzania yenye ongezeko kubwa la wakazi. Pia ni kati ya mikoa yenye maambukizi machache zaidi ya Ukimwi.

Wenyeji wa mkoa huu ni pamoja na Wairaqw, Wamasai, Wambugwe, Wafyomi na Wabarbaig wakijihusisha na shughuli za kilimo na ufugaji kama njia ya kuingiza kipato chao cha kila siku.

Wilaya 
Kuna wilaya zifuatazo: Babati, Mbulu, Hanang, Simanjiro and Kiteto.

Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi 7 yafuatayo:
	Babati Mjini	:	mbunge ni 	Pauline Gekuli	(CCM)
	Babati Vijijini	:	mbunge ni 	Jitu Vrajilal Soni	(CCM)
	Hanang’	:	mbunge ni 	Samwel Hhayuma	(CCM)
	Kiteto	:	mbunge ni 	Emmanuel Papiani	(CCM)
	Mbulu Mjini	:	mbunge ni 	Zacharia Paulo Issaay	(CCM)
	Mbulu Vijijini	:	mbunge ni 	Flatei Massay	(CCM)
	Simanjiro	:	mbunge ni 	James Kinyasi Ole Millya	(CCM)

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Manyara
 Orodha ya mito ya mkoa wa Manyara

Tanbihi

Viungo vya nje 
  Tovuti ya Mkoa wa Manyara
 Manyara Matokeo ya sensa ya 2002* Serikali ya Tanzania
 Ijue mikoa ya Tanzania  

Mikoa ya Tanzania
Korongo (Gruidae)

Korongo hawa (pia mana) ni ndege wa familia ya Gruidae wenye domo fupi na jembamba kuliko lile la korongo wa familia ya Ciconiidae. Spishi nyingi hufanya mikogo ya kubembeleza jike wakitoa sauti kubwa. Huugana kwa maishi yao yote. Spishi za nchi za halijoto wastani huhama kila mwaka kabla ya wakati wa baridi. Korongo hawa hupenda kuwa pamoja na huhama kwa makundi makubwa. Hula kila kitu kinachopatikana, kama panya, watambaazi, amfibia au samaki, hata nafaka na matunda madogo. Spishi za korongo zinatokea mabara yote ghairi ya Amerika ya Kusini.

Spishi za Afrika 
 Balearica pavonina, Korongo-taji Mweusi (Black Crowned Crane)
 Balearica regulorum, Korongo-taji Kijivu au Ndege-chai (Grey Crowned Crane)
 Grus carunculata, Korongo Ndevu au Bwenzi (Wattled Crane)
 Grus grus, Korongo Paji-jeusi (Eurasian or Common Crane)
 Grus paradisea, Korongo Buluu (Blue Crane)
 Grus virgo, Korongo Tumbo-jeusi (Demoiselle Crane)

Spishi za mabara mengi 
 Antigone antigone (Sarus Crane)
 Antigone canadensis (Sandhill Crane)
 Antigone rubicunda (Brolga)
 Antigone vipio (White-naped Crane)
 Grus americana (Whooping Crane)
 Grus japonensis (Red-crowned Crane)
 Grus monacha (Hooded Crane)
 Grus nigricollis (Black-necked Crane)
 Leucogeranus leucogeranus (Siberian Crane)

Picha 

Korongo na jamaa
Mkoa wa Mwanza

Mkoa wa Mwanza ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania, wenye postikodi namba 33000. Umepakana na Geita upande wa magharibi, Shinyanga na Simiyu upande wa kusini na Mara upande wa mashariki. Ziwa la Viktoria Nyanza liko kaskazini. 

Makao makuu ya mkoa yapo Mwanza mjini.

Mkoa una wakazi 3,699,872 kadiri ya sensa ya mwaka 2022 .

Wilaya 
Kabla ya kumegwa na kuzaa mkoa mpya wa Geita, mkoa wa Mwanza ulikuwa na wakazi 2,942,148 (sensa ya mwaka 2002) katika wilaya 8 ukiwa na eneo la 19,592 km2. 

Wilaya ndizo Ukerewe, Magu, Sengerema, Geita, Misungwi, Kwimba, Nyamaganga na Ilemela. Jiji la Mwanza ndani yake lina wilaya za Nyamagana na Ilemela.

Wakazi 
Makabila makubwa ya Mwanza ndio Wasukuma na Wazinza upande wa bara, halafu Wakerewe na Wakara visiwani.

Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
	Buchosa	:	mbunge ni 	Dk.  Charles Tizeba	(CCM)
	Ilemela	:	mbunge ni 	Angelina Mabula	(CCM)
	Kwimba	:	mbunge ni 	Mansoor Hirani	(CCM)
	Magu	:	mbunge ni 	Kiswaga Boniventura	(CCM)
	Misungwi	:	mbunge ni 	Charles Kitwanga	(CCM)
	Nyamagana	:	mbunge ni 	Stanslaus Mabula	(CCM)
	Sengerema	:	mbunge ni 	William Ngeleja	(CCM)
	Sumve	:	mbunge ni 	Richard Mganga Ndassa	(CCM)
	Ukerewe	:	mbunge ni 	Joseph Mkundi	(CCM)

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Mwanza

Tanbihi

Viungo vya nje 
 Tovuti rasmi ya Mkoa wa Mwanza
 Mji wa Mwanza, habari za uchumi, utamaduni na mengi mengine 
 Matokeo ya Sensa 2002 kwa Mwanza* Serikali ya Tanzania
 Wasukuma 

M
Heroe

Heroe ni ndege wa jenasi Phoenicopterus, jenasi pekee ya familia ya Phoenicopteridae. Ndege hawa hukaa kwa maji ya chumvi kwa makundi makubwa. Wana miguu mirefu na shingo ndefu na nyembamba. Wakiruka angani hunyosha shingo. Urefu wao ni kati ya futi 3 na 5. Hula vijimea (algae) na nduvi ndogo ambazo huzikamata na domo lao zungu linalotumika kama chujio. Tago lao ni kifungu cha matope kwa tundu fupi ambalo ndani lake yai moja linatagwa.

Spishi za Afrika 
 Phoeniconaias minor, Heroe Mdogo (Lesser Flamingo)
 Phoenicopterus roseus, Heroe Mkubwa (Greater Flamingo): anatokea Asia na Ulaya pia.

Spishi za Amerika 
 Phoenicoparrus andinus (Andean Flamingo) 
 Phoenicoparrus jamesi (James's Flamingo)
 Phoenicopterus chilensis (Chilean Flamingo)
 Phoenicopterus ruber (American Flamingo)

Picha 

Majina ya ndege kwa Kiswahili
Mkoa wa Kilimanjaro

Mkoa wa Kilimanjaro ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 25000. 

Mlima Kilimanjaro, mlima mrefu kupita yote barani Afrika, umo ndani ya mkoa wa Kilimanjaro. Jina la mlima huu ndilo limeupatia mkoa jina lake.  

Mkoa wa Kilimanjaro umepakana na Kenya upande wa kaskazini, Mkoa wa Tanga upande wa kusini na mikoa ya Manyara na Arusha upande wa magharibi.

Wakazi
Mkoani Kilimanjaro kuna wakazi wapatao 1,861,934 (sensa ya mwaka 2022).

Makabila makubwa mkoani humo ni Wachagga, Wagweno na Wapare, ambapo pia kuna makabila mengine madogomadogo kama Wamasai na Wakamba.

Makao makuu ya mkoa huu ni Moshi.

Katika sekta ya elimu wakazi wameendelea kidogo kwa maeneo ya mjini, lakini katika sehemu za vijijini elimu bado inatetereka kwa kiasi kikubwa, maana teknolojia ya utandawazi katika eneo kubwa haijashamiri.

Wilaya 
Mkoa wa Kilimanjaro una wilaya 7 ambazo ni: Hai, Mwanga, Moshi mjini, Moshi vijijini, Rombo na Same na ile mpya ya Siha.

Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2020 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
	Hai
	Siha
	Moshi Mjini
	Mwanga
	Same Mashiriki
	Same Magharibi
	Moshi Vijijini
	Vunjo
	Rombo

Tazama pia
 Orodha ya milima ya mkoa wa Kilimanjaro
 Orodha ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro

Marejeo

Viungo vya nje
  Matokeo ya sensa 2002 ya Tanzania kwa Mkoa wa Kilimanjaro

K
Unguja

Unguja ni kisiwa kikubwa katika Bahari Hindi mkabala wa mwambao wa Afrika ya Mashariki karibu na Dar es Salaam. 

Unguja ndicho kisiwa kikuu cha funguvisiwa la Zanzibar ambavyo ni sehemu ya Jamhuri ya Muungano ya Tanzania. 

Unguja ina eneo la takriban km² 1.658 ikiwa na wakazi 869,721 (2012). 

Mji mkuu ni Jiji la Zanzibar kwenye pwani ya magharibi mkabala wa bara. 
     
Kisiwani Unguja kuna mitatu kati ya mikoa 31 ya Tanzania ambayo ni Unguja Kaskazini, Unguja Kusini na Unguja Mjini Magharibi.

Tazama pia
Usultani wa Zanzibar
Kilwa
Mji Mkongwe (Stone Town)
Funguvisiwa la Zanzibar
Kiunguja
Orodha ya visiwa vya Tanzania

Viungo vya nje 
  Zanzinet: Unguja Island 
 Zanzibar Yetu 

Zanzibar
Visiwa vya Tanzania
Waswahili
Visiwa vya Afrika
Visiwa vya Bahari ya Hindi
Zanzibar (maana)

Zanzibar ni neno linalotaja 

 Kijiografia Funguvisiwa la Zanzibar kwenye mwambao wa Afrika ya Mashariki hasa visiwa vikubwa vya Unguja na Pemba pamoja na visiwa vidogo vidogo
 Nje ya Tanzania kisiwa cha Unguja mara nyingi huitwa "Zanzibar"
 Kihistoria Usultani wa Zanzibar iliyoanzishwa baada ya kifo cha Sultani Sayyid Said na kugawiwa kwa Usultani ya Omani mwaka 1856 wakati mwanaye Sayyid Majid alipokuwa sultani wa kwanza wa Zanzibar akitawala funguvisiwa ya Zanzibar pamoja na pwani la Afrika ya Mashariki kati ya Mogadishu (leo mji mkuu wa Somalia) na Rasi ya Delgado (leo Msumbiji ya Kaskazini karibu na mto wa Ruvuma).
 Kisiasa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar ambayo ni sehemu ya Jamhuri ya Muungano ya Tanzania. Zanzibar ilipata uhuru kwa njia ya mapinduzi mwaka 1963 na iliungana na Tanganyika mwaka 1964 hivyo kuunda Jamhuri ya Muungano ya Tanzania na waasisi walikuwa Mwalimu Julius Kambarage Nyerere na Sheikh Abeid Amani Karume. Zanzibar ina jumla ya mikoa mitano ambayo ni:￼ Mjini Magharibi, Kaskazini Unguja, Kusini Unguja, Kaskazini￼ Pemba na Kusini Pemba￼ 
 Jiji la Zanzibar ambalo ni mji mkubwa wa Unguja na mji mkuu wa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
 Jina la filamu, vitabu, hoteli n.k. zilizotajwa kufuatana na neno lenyewe kama vile Jamhuri ya Zanzibar, funguvisiwa la Zanzibar, jiji la Zanzibar n.k.
 Kuhusu maana ya neno lenyewe taz. "Etimolojia ya Neno Zanzibar" .

Zanzibar
Tanzania
Zanzibar (Jiji)

Jiji la Zanzibar ni mji mkubwa wa kisiwa cha Unguja na mji mkuu wa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar.

Pia ni wilaya katika Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi wa Tanzania.

Jiji lina wakazi 206,292 (sensa ya mwaka 2002).

Jina

Makala kuu: Etimolojia ya Neno Zanzibar

Mji Mkongwe
Kitovu cha historia yake ni Mji Mkongwe (Stone Town) ulioandikishwa katika orodha ya UNESCO ya "Urithi wa Dunia" (World Heritage). 

Nyumba za Mji Mkongwe zilijengwa tangu mwaka 1830 wakati Sultani Sayyid Said alipohamisha mji mkuu wake kutoka Omani kuja Unguja. 

Kati ya majengo maarufu ni Beit al Ajaib (yaani Jumba la Maajabu lililobomoka tarehe 24 Desemba 2020), boma la kale, Kanisa Kuu la Kianglikana lililojengwa mahali pa soko la watumwa na hasa nyumba nyingi za kihistoria za ghorofa zilizojengwa na famila za tabaka la matajiri Waarabu zenye milango yenye mapambo mazuri. 

Mji Mkongwe unapokea watalii wengi kila mwaka.

Mji wa kisasa umekua sana ng'ambo ya Mji Mkongwe.

Tazama Pia
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar

Picha

Marejeo

Viungo vya nje 

  Historia na utamaduni wa Zanzibar 
 UNESCO Stone Town Site
 Stone Town Conservation and Development Authority 
 Zanzibar Urban District Homepage for the 2002 Tanzania National Census 
 Stranger in Paradise: Searching for a Place to Call Home in Stone Town  by Christopher Vourlias, World Hum, June 15, 2009
 Zanzibar Stone Town & Hotels  A travel guide website containing pictures and information about Stone Town as well as a selection of Stone Town Hotels.
 Stone Town sites and attractions 

Miji ya Tanzania
Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi
Zanzibar
Waswahili
Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi

Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye Postikodi namba 71000. Mikoa mitatu kati yake iko katika kisiwa cha Unguja. 

Mkoa huu una wilaya mbili ambazo ndizo mjini yaani Jiji la Zanzibar na Unguja Magharibi. 

Mkoa una wakazi 893,169 kadiri ya sensa ya mwaka 2022 . Walikuwa 593,678; Mjini wako 223,033 na Magharibi 370,645 (sensa ya mwaka 2012).

Marejeo

Tazama pia
 Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Mjini Magharibi

Viungo vya nje

U
Zanzibar