LeroyDyer/wikipediaSW huggingface dataset:
Aslay Isihaka Nassoro

Aslay Isihaka Nassoro (maarufu kama Dogo Aslay; alizaliwa 6 Mei, 1995) ni msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka Tanzania.

Maisha
Alianza kufahamika kuanzia mwaka 2011 baada ya kutoa kibao chake cha Nakusemea  alichokitoa akiwa chini ya Mkubwa Fella. Kabla ya hapo, alitoa wimbo mwingine uitwao Niwe Nawe akiwa amemshirikisha Temba. Baadaye akatoa nyimbo nyingine kadhaa kabla ya kujiunga na bendi ya vijana ya Yamoto Band.  

Akiwa ndani ya bendi hiyo, alionesha uwezo mkubwa wa kuimba, akiwa na wenzake, Beka Flavour, Maromboso na Enock Bella. Nyimbo alizoshiriki kutunga na kuimba akiwa Yamoto Band ni pamoja na Yamoto (Nitajuta), Cheza Kwa Madoido, Mama, Nisambazie Raha na nyingine nyingi. 

Yamoto Band haikudumu sana ambapo ilianza 2013/2014 hadi 2017 ilipovunjika kwa sababu mbalimbali na wasanii waliokuwa kwenye kundi hilo kuanza kufanya kazi zao kwa kujitegemea. Kuanzia 2017, Aslay akiwa msanii wa kujitegemea chini ya meneja wake wa zamani, Chambuso, alianza upya kung'ara.  

Akiwa msanii wa kujitegemea, ametoa nyimbo nyingi mfululizo hali ambayo imechanganya wengi, lakini mwenye alielezea kwanini amefanya ni kwa sababu hana nyimbo nyingi alizofanya akiwa msanii wa kujitegemea zaidi ya zile alizokuwa na Yamoto Band  

Ili asiimbe za Yamoto akiwa kwenye matamasha, kaamua kutoa nyimbo nyingi. Nyimbo hizo ni pamoja na Angekuona, Usiitie Doa akiwa na Khadija Kopa, Muhudumu, Baby, Likizo, Pusha  Natamba na Huna. Awali ilitazamika kama Mkubwa Fella ndiye hasa mmiliki wa muziki wa kizazi kipya, lakini kupitia Aslay, Chambuso anasema si lazima yeye ndiye awe meneja bora wa muziki huu.

Tazama pia
Yamoto Band

Marejeo

Viungo vya Nje
Aslay Website 

Wanamuziki wa Tanzania
Zoraki (kundinyota)

Zoraki (kwa Kilatini na Kiingereza Phoenix)   ni jina la kundinyota la angakaskazi ya dunia yetu.

Mahali pake
Zoraki iko karibu na nyota angavu ya  Achernar (tamka a-kher-nar, kwa maana “mwisho wa mto”) katika Nahari (Eridanus) inayoitwa pia "mto wa angani".

Inapakana na makundinyota  Tanuri (Fornax) na  Najari ( Sculptor) upande wa kaskazini, Kuruki ( Grus), Tukani (Tucana), Nyoka Maji (Hydrus) na Nahari (Eridanus).

Jina
Zoraki ni umbo la jina lililojulikana kwa mabaharia Waswahili tangu karne na walilopokea kutoka kwa Waarabu walioona hapa boti au mashua na kuiita زورق zoraq. Boti hii ya Zoraki ilifuatana na kundinyota kubwa ya Nahari (Eridanus) ambayo ni mto wa angani. Mstari wa pinde kuanzia Ankaa kupitia κ, μ, β, ν hadi γ Phoenicis ilifanya umbo la mashua ya Zoraki.

Jina la kimataifa la Phoenix lilibuniwa na Mholanzi Pieter Dirkszoon Keyser aliyechora nyota za kusini katika safari yake katika Bahari Hindi ya miaka ya 1595-96. Inaonekana ya kwamba hakutambua nyota hizi au hakuwa na habari za kundinyota Zoraki ya Waarabu. Hapo alibuni kundinyota lililokuwa mpya kwake na kuilita kwa jina la ndege Phoenix. Phoenix au Finiksi ni mnyama wa visasili katika mitholojia ya Misri ya Kale na Ugiriki ya Kale anayekufa motoni lakini anatokea tena ama kutoka maiti au majivu yake. Baadaye Wakristo walitumia Finiksi kama mfano wa ufufuo. Wakati wa Keyser kulikuwa na wasiswasi kama ni kiumbe cha kisasili tu au labda ndege wa nchi za mbali aliyepatikana kweli. Hatuna habari zaidi lakini inawezekana ya kwamba Keyser aliamini kwamba ndege huyu alipatikana katika nchi za kusini na hapo alitumia jina lake jinsi alivyochagua pia majina ya wanyama wengine wa kusini kwa kutaja makundinyota mpya aliyobuni.

Leo Zoraki - Phoenix iko pia katika orodha ya makundinyota 88 ya Umoja wa kimataifa wa astronomia . Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'Phe'.

Nyota
Nyota angavu zaidi ni Ankaa au α Alfa Phoenicis yenye uangavu unaoonekana wa mag 2.37  ikiwa na umbali wa Dunia wa miakanuru 77. Hii ni nyota jitu nyekundu  . Ni sehemu ya mfumo pamoja na nyota ya pili ndogo inayoizunguka. Jina la Ankaa ni tahajia ya Kilatini kwa kiarabu عنقاء ankaa ambayo ni tafsiri ya "Phoenix" ya Kigiriki; lakini Waarabu wenyewe kiasili hawakutumia jina hili lilitungwa na wanaastronomia wa Ulaya waliotumia majina mengi ya Kiarabu kwa kutaja nyota.

Nyota angavu ya pili ni β Beta Phoenicis ambayo ni pia nyota maradufu. Zikionekana kwa pamoja pande zake mbili zina mwangaza unaoonekana wa mag 3.31. Zinazungukana katika kipindi cha miaka 168. Umbali haikupimwa vizuri bado, makadirio ni kati ya miakanuru 165 hadi 180..

Tanbihi

Viungo vya Nje
 Constellation Guide: Phoenix constellation
 The Deep Photographic Guide to the Constellations: Phoenix
 Starry Night Photography : Phoenix
 Star Tales – Phoenix
 Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 335 ff (online kwenye archive.org)
Angekuona

Angekuona ni jina la wimbo ulitoka 10 Aprili, 2017 uliotungwa na kuimbwa na msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania, Aslay. Wimbo umetayarishwa na Zest kupitia studio za Banny Music za jijini Dar es Salaam. Huu ndio wimbo wa kwanza wa Aslay kutoa tangu atoke Yamoto Band na wa nne kutolewa rasmi akiwa kama msanii wa kujitegemea. Kabla  ya kuundwa Yamoto, Aslay alitoa wimbo wa "Nakusemea", "Umbea" na "Bado Mdogo". Wimbo anamwimbia mwanae anatamani mama yake mzazi Aslay angemuona mtoto huyu. Mama yake Aslay akufariki 2015.  Video ya wimbo huu imeongozwa na Steve Manrizo.

Marejeo

Viungo vya Nje

Nyimbo za Aslay
Nyimbo za 2017
Nyimbo zilizotayarishwa na Zest
Metafizikia

Metafizikia ni tawi la falsafa linalochunguza asili msingi ya ulimwengu. 

Kifupi, metafizika inajaribu kujibu hasa maswali mawili: 1. nini kipo? 2. kama kipo, kinakaaje?

Hivyo, mada za uchunguzi za wanametafizikia ni kama vile: kuwepo, violwa na sifa zao, nafasi na wakati, usababishi na uwezekano. Tawi kuu la metafizika ni ontologia, uchunguzi wa kundi za kuwepo na namna zinavyohusiana.

Kuna dhana mbili pana kuhusu ni “dunia” gani haswa inayochunguzwa na metafizika. Ile maarufu, maoni ya zama inayodhani kwamba violwa zinazotibwa na metafizika ziko kuwepo huru kutokana na mtazamaji yeyote. Yenyewe ina umaarufu kidogo, na dhana za majuzi inadhani kwamba violwa ambazo zinachunguzwa na metafizikia zina kuwepo kwa akili ya mtazamaji tu, hivyo raia anakua mfumo wa kujichunguza na uchambuaji wa dhana. Wanafalsafa kadhaa, haswa Emmanuel Kant na Arthur Schopenhauer, wanaongea kuhusu “dunia” zote mbili na jinsi zinavyotangamana.

Wanafalsafa kadhaa na wanasayansi, kama vile wanamantiki chaya, wametupilia mbali somo zima la metafizikia na kusema halina maana, lakini wengine wanakiri kuwa somo hili ni halali.

Etimologia 
Neno “metafizikia” limetokana na maneno ya Kigiriki: μετα meta (“ng'ambo ya”, “juu ya” ama “baada ya”) na φυσίκή fysike (fizikia). Ilitumika mara za kwanza kama kichwa cha maandishi kadhaa ya Aristoteli kwa umbo la μετὰ τὰ φυσικά meta ta fysika baada ya fizikia.

Falsafa
Ontolojia

Ontolojia (kutoka maneno ya Kigiriki "on", kilichopo, na "logia", elimu) ni somo la kifalsafa la asili ya kuwepo, na pia kategoria za msingi za kuwepo na uhusiano wao. Ni tawi kubwa la metafizika. 

Ontolojia inachunguza maswali kuhusu: ni vitu gani vipo kwa uwepo ama vile vinavyodhaniwa kuwa na jinsi vitu hivyo vinavyoweza kujumuishwa kwa vikundi, kuhusishwa na kuorodheshwa kwa ngazi ya uzao na kugawanyishwa kulingana na usawa na tofauti zao.

Maana rahisi sana ya ontolojia ni: uchunguzi wa neno ‘kitu’.

Falsafa
Mbuni wa Kawaida

Mbuni wa Kawaida ni ndege wakubwa wasioruka wa familia Struthionidae wenye asili ya bara la Afrika.

Mbuni wa kawaida wako katika ngeli ndogo ya Palaeognathae pamoja na ndege wengine kama Kiwi na Emu. Ndege hawa wenye shingo na miguu mirefu huweza kukimbia karibu maili 43 kwa saa. Ndege hawa ni wakubwa kuliko aina zote za ndege na hutaga mayai makubwa kuliko ndege wa aina yoyote duniani.

Chakula chao kikuu ni aina mbalimbali za mimea. Kawaida huishi katika makundi ya ndege 5 hadi 50. Wakiwa hatarini, ndege hwa hujificha kwa kulala sambamba ardhini au kukimbia. Wakati mwingine hujilinda kwa kushambulia kwa teke la miguu yake yenye nguvu.

Mbuni wa kawaida hufugwa duniani kote, hasa kwa manyoya yake, ambayo yanapendeza sana kwa rangi zake. Ngozi yake hutumiwa kutengeneza bidhaa za ngozi na nyama yake huuzwa kwa walaji nyama.

Viungo vya nje 
World Ostrich Association 

Ndege
Kusini kwa Sahara

Kusini kwa Sahara (mara nyingi Kusini mwa Sahara) ni eneo lote la bara la Afrika ambalo liko upande wa kusini wa Jangwa la Sahara. 

Kulingana na Umoja wa Mataifa, eneo hili linajumuisha nchi zote za Afrika ambazo ziko kusini mwa Sahara. Eneo hili linatofautiana na Afrika Kaskazini, ambayo maeneo yake ni sehemu ya Umoja wa Kiarabu. 

Somalia, Djibouti, Comoros na Mauritania kijiografia ziko katika Afrika Kusini mwa Sahara, lakini pia zinahesabiwa kuwa sehemu ya dunia ya Kiarabu.

Sahel ni eneo mpito kati ya Sahara na tropiki ya Sudan na kusini zaidi, kwenye misitu ya tropiki-savana.

Jiografia ya Afrika
Emanueli

Emanueli (au (kwa Kiebrania: עִמָּנוּאֵל, Immanuel, yaani, "Mungu pamoja nasi") ni jina la Kiebrania lililotajwa na nabii Isaya (Isa 7:13-16) kama ishara ya kwamba Mungu atasimamia ukoo wa Daudi dhidi ya maadui. 

Injili ya Mathayo (1:22–23) inataja maneno hayo kadiri ya tafsiri ya Kigiriki maarufu kwa jina la Septuaginta ambayo ilifafanua kwamba mwanamwali atakayemzaa huyo mtoto wa kiume ni bikira.

Yesu Kristo
Kristolojia
Bomu

Bomu (wingi: mabomu; kutoka Kiingereza "bomb") ni silaha inayoundwa kwa kilipukaji kama baruti, dainamiti au kemikali nyingine zinazoingia katika mchakato unaoachisha nishati nyingi haraka. Bomu ni silaha unayolenga kuleta uharibifu kwa njia ya mshtuko mkali. Mshtuko huu huleta wimbi kali ya hewa inayoweza kuua au kuumiza watu na kuvunja vitu. Mara nyingi uharibifu wa mlipuko wa bomu unakuja pamoja na vitu vinavyorushwa hewani kama risasi.   

Yamekuwa yakitumika kwa karne nyingi. Mabomu mengine hujengwa kwa kusudi la kurusha vipande vya chuma, na baadhi ni mabomu ya moto.

Mabomu mengi hayana nishati zaidi kuliko mafuta ya kawaida, isipokuwa katika kesi ya silaha ya nyuklia. Hata hivyo, hutoa nguvu zake kwa haraka zaidi, hivyo ni za hatari zaidi.

Silaha
Spidometa

Spidometa (kutoka Kiingereza "speedometer") ni aina ya kipimio kinachoonesha kiasi cha kasi ya gari linavyosonga. 

Kwa kawaida inaonyesha kasi ya maili kwa saa (mph) kwa nchi ambazo hutumia umbali wa maili au Kilomita kwa saa (kph) kwa nchi zinazotumia mfumo wa meta kwa umbali. 

Kasi ya kasi ilibuniwa kabla ya 1888 na Josip Belušić. Alimiliki hatimiliki ya uvumbuzi wake mnamo 1888 huko Vienna akaiwasilisha mnamo 1889 kwenye Exhibition Universelle huko Paris. 

Mwanzoni, spidometa ilikuwa chaguo ambalo wamiliki wa gari waliweza kuchagua kununua na kupachika kwenye magari yao. Kuanzia mwaka wa 1910 iliwekwa katika magari yote.

Marejeo

Teknolojia
Haidra (mnyama)

Haidra au hidra (kutoka Kigiriki  Ὕδρα, hyudra, "wa majini", kupitia Kiingereza hydra) ni wanyama wasio na uti, mwenye tabaka mbili za seli za mwili. Wanaishi katika maji safi. Mwili wao ni kama mwale. Wana kama mfuko katika miili yao ambayo hutumika kwa wote kuchukua chakula na kuondosha taka. 

Haidra ni wanyama-upupu (oda Cnidaria) walio na seli za kupigia kwenye minyiri yao. Haidra ni wadogo kiumbo (hadi mm 10). Haidra wananaweza kupatikana katika sehemu yoyote ya maji ambayo hayajachafuka. 

Utafiti wa hivi karibuni umegundua kwamba huzalisha protini iitwayo haidramasini na inayokinga dhidi ya vijidudu.

Inaonekana kuwa hawazeeki wala kufa kwa sababu ya uzee.

Picha

Wanyama-upupu
Uongozi kuhusu mazingira

Uongozi kuhusu mazingira (kwa Kiingereza: Leadership in Energy and Environmental Design, kifupi: LEED) ni mpango unaolenga kuhifadhi mazingira kwa kuhusisha watu wengi iwezekanavyo na kwa kuthibitisha kwamba utendaji wao unaendana na ekolojia.

Tanbihi

Ekolojia
Robert Pershing Wadlow

Robert Pershing Wadlow (Februari 22, 1918 - Julai 22, 1940) alikuwa mtu mrefu zaidi aliyewahi kuishi.

Maisha ya zamani 
Robert Pershing Wadlow alizaliwa na Addie Johnson na Harold Wadlow huko Alton, mnamo Februari 22, 1918, na alikuwa mzee zaidi kuliko watoto watano. Wakati wa shule ya msingi, walipaswa kutengenezewa  dawati maalum kwa sababu ya ukubwa wake. Mwaka 1936, baada ya kuhitimu kutoka Shule ya Alton High, alijiunga na Chuo cha Shurtleff kwa nia ya kusoma sheria.

Urefu 
Robert Wadlow alikuwa wa kawaida wakati wa kuzaliwa lakini alianza kukua kwa kawaida wakati alipokuwa na umri wa miaka miwili, baada ya operesheni mbili za hernia. Alikuwa na futi sita kwa umri wa miaka sita. Wakati alipokuwa na umri wa miaka 17, alikuwa na urefu wa futi nane. Kwa sababu alikuwa mrefu sana, alipata tahadhari nyingi na akajulikana sana, lakini mifupa yake ilikuwa dhaifu sana na alikuwa akivaa vifaa vya kutegemeza miguu.

Kifo 
Wadlow alikufa akiwa na umri wa miaka 22. Siku nne baadaye, katika mazishi yake, watu 40,000 walihudhuria na ilichukua watu 12 kubeba jeneza lake. Watu wanamkumbuka kama "njemba mpole" na kuna sanamu yake katika Chuo Kikuu cha Kusini cha Illinois Edwardsville cha tiba ya kinywa. Watu sasa wanasema Wadlow alikuwa na kitu kinachoitwa gigantism, kilichomfanya awe mrefu sana.

Wanaume wa Marekani
Adamu mpya

Adamu mpya, Adamu wa pili au Adamu wa mwisho (1Kor 15:45) ni kati ya majina ya Yesu katika Agano Jipya.

Humo mara mbili Mtume Paulo anafananisha Yesu na Adamu.
 
Katika 1Kor 15:22 anasema, "kama vile katika Adamu wote wanakufa, vivyo hivyo katika Kristo wote watafanywa hai" na katika mstari wa 45 unamuita Yesu "Adamu wa mwisho".

Halafu katika Rom 5:12–21 anasema, "kama vile kwa kosa la mtu mmoja wengi wamefanywa wakosefu, vivyo hivyo kwa utiifu wa mmoja wengi watafanywa waadilifu" (Rom 5:19).

Katika teolojia
Kutokana na Yesu kuitwa Adamu mpya, Bikira Maria alifananishwa na Eva kuanzia karne ya 2 (Irenei), kwa jinsi alivyoshirikiana naye kama Eva mpya.

Katika Kurani
Quran pia inafananisha Yesu na Adamu kwa jinsi walioumbwa.

Tazama pia
 Eva mpya

Tanbihi

Marejeo

 Borgen, Peder. Early Christianity and Hellenistic Judaism. Edinburgh: T & T Clark Publishing. 1996.
 Dunn, J. D. G., Christology in the Making, London: SCM Press. 1989.
 Essays in Greco-Roman and Related Talmudic Literature. ed. by Henry A. Fischel. New York: KTAV Publishing House. 1977.
 Ferguson, Everett. Backgrounds in Early Christianity. Grand Rapids: Eerdmans Publishing. 1993.
 Freund, Richard A. Secrets of the Cave of Letters. Amherst, New York: Humanity Books. 2004.
 Greene, Colin J. D. Christology in Cultural Perspective: Marking Out the Horizons. Grand Rapids: InterVarsity Press. Eerdmans Publishing. 2003.
 Holt, Bradley P. Thirsty for God: A Brief History of Christian Spirituality. Minneapolis: Fortress Press. 2005.
 Letham, Robert. The Work of Christ. Downers Grove: InterVarsity Press. 1993.
 Macleod, Donald. The Person of Christ. Downers Grove: InterVarsity Press. 1998.
 McGrath, Alister. Historical Theology: An Introduction to the History of Christian Thought. Oxford: Blackwell Publishing. 1998.
 Neusner, Jacob. From Politics to Piety: The Emergence of Pharisaic Judaism. Providence, R. I.: Brown University. 1973.
 Norris, Richard A. Jr. The Christological Controversy. Philadelphia: Fortress Press. 1980.
 O'Collins, Gerald. Christology: A Biblical, Historical, and Systematic Study of Jesus. Oxford:Oxford University Press. 2009.
 Pelikan, Jaroslav. Development of Christian Doctrine: Some Historical Prolegomena. London: Yale University Press. 1969.
 ___ The Emergence of the Catholic Tradition (100–600). Chicago: University of Chicago Press. 1971.
 Robertson, J. A. T. Redating the New Testament. 2nd ed. Philadelphia: Westminster Press. 1985.
 Schweitzer, Albert. Quest of the Historical Jesus: A Critical Study of the Progress from Reimarus to Wrede. trans. by W. Montgomery. London: A & C Black. 1931.
 Tyson, John R. Invitation to Christian Spirituality: An Ecumenical Anthology. New York: Oxford University Press. 1999.
 Wilson, R. Mcl. Gnosis and the New Testament. Philadelphia: Fortress Press. 1968.
 Witherington, Ben III. The Jesus Quest: The Third Search for the Jew of Nazareth. Downers Grove: InterVarsity Press. 1995.
 ___ "The Gospel of John." in The Dictionary of Jesus and the Gospels. ed. by Joel Greene, Scot McKnight and I. Howard

Kristolojia
Yesu Kristo
Uislamu
Alfa na Omega

Alfa (Α au α) na omega (Ω or ω) ndizo herufi ya kwanza na ya mwisho ya alfabeti ya Kigiriki.

Kwa sababu hiyo zimechukuliwa kama ishara ya mwanzo na mwisho.

Kitabu cha Ufunuo (1:8, 21:6 na 22:13) kinazitumia pamoja kama jina la Yesu Kristo na la Mungu, kwa kuwa ndio asili na kikomo cha viumbe vyote.

Picha

Katika Uyahudi
Maandishi ya Uyahudi yanasema kuwa neno emet (אמת, yaani "uaminifu"), moja ya sifa kuu za YHWH, linaundwa na herufi ya kwanza, ya kati na ya mwisho wa alfabeti ya Kiebrania.

Katika Uislamu
Qur'an (57:3) inataja al'Awwal (الأول), yaani "Wa Kwanza" na al'Akhir (الآخر), yaani "Wa Mwisho" kati ya majina ya Allah.

Tanbihi

Viungo vya nje

"Alpha and Omega (in Scripture)" in the Catholic Encyclopedia at newadvent.org
"Alpha and Omega" at the Jewish Encyclopedia

Yesu Kristo
Kristolojia
Globu ya nyota

Globu ya nyota (ing. celestial globe) ni tufe inayoonyesha michoro ya nyota na kundinyota usoni wake. Kwa hiyo ni kama ramani ya nyota iliyochorwa juu ya tufe au globu. 

Ramani za aina hii zilitengenezwa tangu zamani na mfano wa kale iliyohifadhiwa ni globu ya Farnese ya karne ya 2 BK inayomuonesha shujaa Atlasi anayebeba globu ya nyota kama ishara ya ulimwengu wote mabegani. Globu za aina hii zilikuwa kifaa muhimu cha mafundisho ya astronomia katika karne zilizopita.

Mtazamaji kwa kawaida anahitaji kuwaza ya kwamba yuko ndani ya tufe.

Viungo vya Nje
History of Velestial Göobes
The Farnese Atlas
THE EPOCH OF THE CONSTELLATIONS ON THE FARNESE ATLAS 

majiranukta ya anga
Ramani
Go-Shirakawa wa Japani

Go-Shirakawa (18 Oktoba, 1127 – 26 Aprili, 1192) alikuwa mfalme mkuu wa 77 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Masahito, na alikuwa mwana wa nne wa Tenno Toba. Mwaka wa 1155 alimfuata kaka yake, Tenno Konoe, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1158. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake Nijo, lakini Go-Shirakawa akaendelea kuathiri utawala hadi kifo chake mwaka wa 1192.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1127
Waliofariki 1192
Watawala wa Japani
Nyoka Maji (kundinyota)

Nyoka Maji (kwa Kilatini na Kiingereza Hydrus)   ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu.

Mahali pake
Nyoka Maji lipo karibu ncha ya anga ya kusini. Inapakana na kundinyota la Meza (Mesa), Nahari (Eridanus), Saa (Horologium), Nyavu (Reticulum), Zoraki (Phoenix), Tukani (Tucana), Thumni (Octans).

Jina
Nyoka Maji ni kati ya makundinyota yaliyobuniwa tangu mabaharia Wazungu walizunguka Dunia yote yaani karne ya 16. Hazikutajwa katika vitabu vya Wagiriki wa Kale au vya Waarabu. Kundinyota hili lilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia iliyoonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika globu ya nyota ya Petrus Plancius na kuingizwa baadaye katika ramani ya nyota ya Johann Bayer iliyokuwa muhimu kwa elimu ya nyota.

Keyser alitumia jina la Kiholanzi “Waterslang” (nyoka maji) liliyotajwa baadaye kwa jina la Kigiriki "Hydrus“ ambalo kisarufi ni umbo la kiume la jina Hydra (Shuja), kundinyota kubwa ya nusutufe ya kaskazini. 

Leo ipo pia katika orodha ya makundinyota 88 yaliyoorodheshwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia . Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'Hyi'.

Nyota
Nyota angavu zaidi ni α Beta Hydri yenye uangavu unaoonekana wa mag 2.8  ikiwa na umbali wa Dunia wa miaka nuru 24.3

Wingu Kubwa la Magellan linaingia kwa kiasi kidogo ndani ya Nyoka Maji.

Tanbihi

Viungo vya Nje
 Constellation Guide: Hydrus constellation
 The Deep Photographic Guide to the Constellations: Hydrus
 Star Tales – Hydrus
 Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 336 ff (online kwenye archive.org)
Konoe wa Japani

Konoe (16 Juni, 1139 – 22 Agosti, 1155) alikuwa mfalme mkuu wa 76 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Narihito, na alikuwa mwana wa nane wa Tenno Toba. Mwaka wa 1142 alimfuata kaka yake, Tenno Sutoku, na kuwa mfalme hadi kifo chake mwaka wa 1155. Aliyemfuata kama Tenno ni mdogo wake Go-Shirakawa.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1139
Waliofariki 1155
Watawala wa Japani
Sutoku wa Japani

Sutoku (7 Julai, 1119 – 14 Septemba, 1164) alikuwa mfalme mkuu wa 75 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Akihito, na alikuwa mwana wa kwanza wa Tenno Toba. Mwaka wa 1123 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1142. Aliyemfuata kama Tenno ni mdogo wake Konoe.

Angalia pia
Orodha ya Wafalme Wakuu wa Japani

Waliozaliwa 1119
Waliofariki 1164
Watawala wa Japani
Kim Jong-un

Kim Jong-un (matamshi ya Kikorea: [kim.dzʌŋ.ɯn] au [kim.tsʌŋ.ɯn]; alizaliwa 8 Januari 1982-1984 au 5 Julai 1984) ni Mwenyekiti wa Chama cha Wafanyakazi wa Korea (WPK) na kiongozi mkuu wa Korea ya Kaskazini. 

Kim ni mtoto wa pili wa Kim Jong-il (1941-2011) na Ko Yong-hui. Kabla ya kuchukua madaraka, Kim alikuwa haonekani mara kwa mara kwa umma. Maelezo kama vile mwaka gani alizaliwa, na kama alienda kweli shule nchini Uswisi akitumia jina la uongo, ni vigumu kuthibitisha.

Tangu mwaka 2009 taarifa zilianza kutokea kuwa Kim aliteuliwa kumfuata baba yake aliyekuwa mgonjwa, akipewa nafasi katika kamati ya kijeshi. Nyimbo zilianza kutungwa za kusifu familia ya Kim zikitaja jina la Kim Jong-Un.  Mwaka 2010 alipewa cheo cha jenerali jeshini na kuwa makamu wa mwenyekiti wa kamati kuu ya kusimamia jeshi.

Kim alitangazwa kuwa kiongozi mkuu baada ya mazishi ya baba yake tarehe 28 Desemba 2011. Vyeo vyake ni Mwenyekiti wa Chama cha Wafanyakazi wa Korea, Mwenyekiti wa Tume Kuu ya Kijeshi, Mwenyekiti wa Tume ya Mambo ya Ndani, Kamanda Mkuu wa Jeshi la Watu wa Korea,  na mwanachama wa Kamati ya Kudumu ya Politburo ya Chama cha Wafanyakazi wa Korea. Mnamo tarehe 9 Machi 2014, Kim Jong-un alichaguliwa bila kupingwa kuingia katika Bunge Kuu la Watu. Kim ana shahada mbili, moja ya fizikia kutoka Chuo Kikuu cha Kim Il-sung, na nyigine kama afisa wa Jeshi katika Chuo Kikuu cha Jeshi cha Kim Il-sung.

Tarehe 12 Desemba 2013, vyombo vya habari vya Korea Kaskazini vilitangaza kwamba kwa sababu ya "udanganyifu," aliamuru mauaji ya mjomba wake Jang Song-thaek. Kim Jong-un anaaminika kuwa ndiye aliyeamuru mauaji ya kaka yake wa kambo, Kim Jong-nam nchini Malaysia mwezi Februari 2017.

Marejeo

Viungo vya Nje 
Video kuhusu Kim Jon-un 
Muhtasari rasmi wa Kim Jong-un 

Wanasiasa wa Korea Kaskazini
Tukani (kundinyota)

Tukani (kwa Kilatini na Kiingereza Tucana)   ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu.

Mahali pake
Tukani iko karibu na ncha ya anga ya kusini. Inapakana na makundinyota Nyoka Maji (Hydrus), Zoraki (Phoenix),  Kuruki (Grus), Mhindi (Indus) na  Thumni (Octans).

Jina

Tukani inapatikana kati ya makundinyota yaliyobuniwa tangu mabaharia Wazungu walipozunguka Dunia yote katika karne ya 16 na kuona mara ya kwanza nyota za kusini. Hazikujutajwa katika vitabu vya Wagiriki wa Kale au vya Waarabu.  Kundinyota hili lilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia zikaonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika atlasi ya nyota ya Petrus Plancius.

Keyser alitumia jina la Kiholanzi "Den Indiaenschen Exster" alipotumia neno la kwake nyumbani kwa kutaja Hondohondo aliyoona katika nchi za Bahari ya Hindi. Ndege hii haikujulikana bado katika Ulaya lakini alifanana na Tukani ya Amerika ya Kusini na hivyo Petrus Plancius alitumia jina hili katika globu yake ya nyota aliyotengeneza baada ya kupokea taarifa ya Keyser na Houtman; jina hili lilisambazwa zaidi na Johannes Bayer katika atlasi ya nyota “Uranometria” likawa jina la kimataifa.

Leo iko pia katika orodha ya makundinyota 88 ya  Umoja wa Kimataifa wa Astronomia . Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'Tuc'.

Nyota
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Tucanae yenye mwangaza unaoonekana wa mag 2.86 ikiwa umbali wa Dunia wa miaka nuru 199

Tanbihi

Viungo vya Nje
 Constellation Guide: Tucana constellation
 The Deep Photographic Guide to the Constellations: Tucana
 Star Tales – Tucana
 Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 336 ff (online kwenye archive.org)
Mdundo

'Mdundo' ni wimbo uliotoka 9 Septemba 2017 ambao umetungwa na kuimbwa na msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania, Msami. Wimbo umetayarishwa na Abby Daddy. Video imeongozwa na Joowzey.  Kama kawaida yake Msami kwenye kudansi, humu kafanya balaa tupu katika kucheza, hasa ukizingatia yeye ni mwalimu wa kudansi wa Tanzania House of Talent.

Tazama pia
So Fine
Kiutani Utani

Marejeo

Viungo vya Nje

Nyimbo za Msami
Nyimbo zilizotayarishwa na Abby Daddy
Nyimbo za 2017
Randa

Randa ni kifaa cha seremala kilicho na kisu kinachotumika kusawazisha mbao.

Zana
Argo (kundinyota)

Argo au Merikebu ya Argo (lat. Argo Navis, ing. The Ship Argo) ni jina la kundinyota kubwa kwenye angakusi ya Dunia iliyojulikana tangu zama za kale. Haitumiki tena leo maana katika karne ya 19 wanastronomia wa Ulaya waliivunja na kuhesabu sasa makundinyota matatu ya Mkuku (lat. Carina au sehemu ya chini ya merikebu), Shetri (lat. Puppis au sehemu ya nyuma ya merikebu) na Tanga (lat. Vela au kitambaa kikubwa kinachopokea nguvu ya upepo).

Argo ilikuwa kati ya makundinyota 48 yaliyoorodhehwa na Klaudio Ptolemaio wakati wa karne ya 2 BK. Jina linatokana na Argo, shujaa wa mitholojia ya Ugiriki ya Kale aliyesafiri kwa merikebu yake kutafuta lundo la manyoya ya kondoo ya dhahabu hadi mwisho wa Dunia iliyojulikana wakati wake. Waarabu waliita Al-Safina au pia Markab.

Wakati wa kuorodhesha nyota zote zilionekana baada ya kugunduliwa kwa darubini ilionekana idadi ya nyota za Argo zilikuwa nyingi mno; Nicolas-Louis de Lacaille alihesabu zaidi ya nyota 160 zilizopaswa kuorodheshwa na hii ilikuwa vigumu kwa kutumia majina ya Bayer yaliyokuwa kawaida, yaani kwa kutumia herufi ya alfabeti za Kigiriki pamoja na ya Kilatini. Hivyo Lacaille aligawa nyota za merikebu ya Argo kuwa sehemu tatu. Tangu karne ya 19 sehemu hizi zilihesabiwa kama makundinyota tofauti.

Argo Navis ni kundinyota ya pekee kutoka orodha ya Ptolemaio ambayo haikupokelewa kati ya makundinyota 88 za kisasa zilizotangazwa na Umoja wa Kimataifa ya Astronomia.

Viungo vya Nje
Argo Navis, tovuti ya Ian Ridpath "Star Tales", iliangaliwa Oktoba 2017
BAYER'S ARGO, tovuti ya Prof Jim Kaler, Unibversity of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017
Dira (kundinyota)

Dira (kwa Kilatini na Kiingereza  Pyxis)  ni jina la kundinyota dogo kwenye angakusi ya Dunia yetu. Jina linataja zana ya dira.

Mahali pake
Dira ipo jirani na makundinyota ya Tanga (Vela) upande wa kusini, halafu Shetri (Puppis), Shuja (Hydra) na Pampu  (Antlia). Haipo mbali na nyota angavu sana ya Shira (Sirius).

Jina
Dira ni kati ya makundinyota yaliyobuniwa katika enzi ya kisasa. Kama ilivyo kwa nyota nyingine zinazoonekana kwenye angakusi pekee haikujulikana kwa Wagiriki wa Kale wala kwa Waarabu kwa hiyo pia wataalamu wa Ulaya hawakuwa na habari nayo. Kundinyota hili lilielezwa mara ya kwanza na Mfaransa Nicolas-Louis de Lacaille wakati wa karne ya 18 kwa jina “  la Boussole“  lililomaanisha "dira ya merikebu". 

Lacaille alikaa miaka miwili kwenye Rasi ya Tumaini Jema (Afrika Kusini)  alipotazama nyota za angakusi ambazo zilianza tu kujulikana na wanaastronomia wa Ulaya wakati ule. Alipima nyota 10,000 akazipanga katika makundinyota na kutunga majina kwa makundinyota mapya 14.  Jina la Kifaransa  lilitafsiriwa kwa Kilatini na kufupishwa kama "Pyxis" (Dira).

Chaguo la jina lilikuwa dalili ya kipindi cha Zama za Mwangaza ambako Lacaille alitumia majina ya zana za siku zake kwa kutaja nyota, si tena majina ya mitholojia ya kale.  

Dira ipo kati ya makundinyota 88 yanayoorodheshwa na Umoja wa Kimataifa wa Astronomia  kwa jina la  Pyxis. Kifupi chake rasmi kufuatana na UKIA ni 'Pyx'.

Nyota
Nyota angavu zaidi ni Alpha Pyxidis  ambayo ina mwangaza unaoonekana wa mag 3.68 ikiwa umbali wa miakanuru 880 kutoka Dunia.. Ni nyotajitu yenye rangi nyeupe-buluu; mwangaza halisi ni mara 22,000 kushinda Jua letu na kipenyo chake mara 9-10 cha Jua..

Mwangaza wake unaoonekana ungekuwa kubwa zaidi lakini takriban theluthi moja ya nuru yake inafichwa na vumbi ya nyota.

Tanbihi

Viungo vya Nje
 Constellation Guide: Pyxis constellation
 The Deep Photographic Guide to the Constellations: Pyxis
 Star Tales – Pyxis
Bernhard Heine

Bernhard Heine (Agosti 20, 1800 – Julai 31, 1846) alikuwa ni tabibu na mtaalamu wa mifupa wa Ujerumani. 

Yeye ndiye mgunduzi wa osteotomi, chombo kinachotumika kukata mifupa.

Viungo vya Nje 
 Juu ya Bernhard Heine kwenye Internet Archive
 Wasifu wa Bernhard Heine wenye picha na marejeo zaidi

Wagunduzi wa Ujerumani
Osteotomi

Osteotomi (kutoka Kiingereza "Osteotome") ni chombo kinachotumiwa hospitalini kukata mfupa. Chombo hiki hutumiwa hivi leo katika upasuaji wa kiplastiki, upasuaji mifupa na meno. Kifaa hiki kimsingi ni msumeno wa mnyororo mdogo.

Osteotomi ya mnyororo iligunduliwa na daktari wa Ujerumani Bernhard Heine mwaka 1830. 

Vifaa
Tiba
Namba ya simu ya bure

Namba ya simu ya bure ni namba ya simu ambayo malipo yake ni jukumu la mpokeaji simu na si yule anayepiga. 

Mfumo huu ambao hutumia namba 800, 0800 au 1-800 unatumiwa katika nchi mbalimbali duniani kama vile Marekani, Australia, Pakistani, Uingereza, Uholanzi, Kanada, n.k. 

Huko nyuma, simu kupitia namba hizo zilikuwa lazima zipokelewe kwanza na mfanyakazi wa kampuni ya simu. Mfanyakazi huyu alitakiwa kupata ruhusa toka kwa anayepigiwa simu kabla ya kumuunganisha na mpigaji simu. Maendeleo ya teknolojia ya digitali yamebadilisha mfumo huu. Mpigaji simu hivi sasa akipiga simu inakwenda moja kwa moja bila kupitia kwa mtumishi wa kampuni ya simu. 

Kabla ya mwaka 2015, namba hizi hazikuwa bure kwa watumiaji wa simu ya mkononi. Hivi sasa hata watumiaji wa simu ya mkononi wanaweza kupiga namba hizo bila gharama yoyote. 

Namba hizo hutumiwa sana na makampuni makubwa na idara mbalimbali za serikali.

Mifano mbalimbali duniani
 Ajentina hutumia "0800" ikifuatiwa na tarakimu 7.
 Armenia hutumia "800" ikifuatiwa na tarakimu 5.
 Australia hutumia "1800", "1300", "13" ikifuatiwa na tarakimu 4 hadi 10. 
 Azerbaijan hutumia 088 ikifuatiwa na tarakimu 7. 
 Ubelgiji hutumia "0800" ikifuatiwa na tarakimu 5
 Brazili hutumia "0800" ikifuatiwa na tarakimu 7

Viungo vya Nje 

Simu
Aisha Madinda

Aisha Madinda (jina la kuzaliwa: Mwanaisha Mohamed Mbegu mnamo 5 Mei 1979 - 17 Disemba 2014) alikuwa mwimbaji maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania. Vilevile ni miongoni mwa wanenguaji maarufu waliopata kutokea nchini Tanzania.

Enzi za uhai wake, alichezea bendi ya African Stars (Twanga Pepeta) na Extra Bongo. Alijiunga na Twanga Pepeta mnamo mwaka 2001 na kudumu humo hadi hapo ilipoanzishwa Extra Bongo. 

Kimaisha, alizaliwa Dar es Salaam na kusoma na kukulia huko Kigoma.

Marejeo

Wanamuziki wa Tanzania
Mkate wa uzima

Mkate wa uzima (kwa Kigiriki ἄρτος τῆς ζωῆς, artos tēs zōēs) ni mojawapo kati ya namna saba ya Yesu Kristo kujitambulisha katika Injili ya Yohane kwa kutanguliza "Mimi ndimi...". 

Yesu alijiita hivi baada ya kuzidisha mkate na samaki kwa umati wa watu waliomfuata. 

Lengo la muujiza huo halikuwa tu kutuliza njaa yao, bali kudokeza karamu ya mbinguni ambayo itashibisha hamu zote za binadamu kwa utimilifu wa uzima. 

Hotuba hiyo inapatikana katika Yoh 6:22-59 ambamo imeandikwa kuwa ilitolewa katika sinagogi la Kapernaumu.

Pamoja na kwamba Injili hiyo haisimulii jinsi Yesu alivyowaachia wanafunzi wake mwili na damu yake katika maumbo ya mkate na divai wakati wa karamu ya mwisho, inazungumzia fumbo la ekaristi hasa katika sehemu ya mwisho ya hotuba hiyo, ikisisitiza kuwa Yesu amejifanya chakula kweli na kinywaji kweli.

Kwa njia yake tu mtu anaweza kuwa na uzima wa Kimungu (Yoh 5:26).

Tanbihi

Yesu Kristo
Kristolojia
Injili ya Yohane
Ekaristi
Wizara ya Nishati

Wizara ya Nishati (kwa Kiingereza: Ministry of Energy) ni wizara mpya ya serikali nchini Tanzania iliyopatikana baada ya tarehe 7 Oktoba 2017 Rais John Pombe Joseph Magufuli kuvunja wizara ya Nishati na Madini na kutengeneza wizara mbili tofauti: Wizara ya Nishati na Wizara ya Madini.

Marejeo

Tazama pia
 Serikali ya Tanzania
 Wizara za Serikali ya Tanzania

Viungo vya nje
 Tovuti 

Serikali ya Tanzania
Dar es Salaam
Wizara ya Madini

Wizara ya Madini (kwa Kiingereza: Ministry of Minerals) ni wizara mpya ya serikali nchini Tanzania iliyopatikana tarehe 7 Oktoba 2017 baada ya Rais John Pombe Joseph Magufuli kuvunja wizara ya Nishati na Madini na kutengeneza wizara mbili: Wizara ya Nishati na Wizara ya Madini.

Marejeo

Tazama pia
 Serikali ya Tanzania
 Wizara za Serikali ya Tanzania

Viungo vya nje
 Tovuti 

Serikali ya Tanzania
Dar es Salaam
Wizara ya Kilimo

Wizara ya Kilimo (kwa Kiingereza: Ministry of Agriculture) ni wizara mpya inayojitegemea ya serikali ya awamu ya tano nchini Tanzania iliyopatikana baada ya kuvunjwa kwa wizara ya Kilimo, Mifugo na Uvuvi na kutengeneza wizara mbili tofauti: Wizara ya Kilimo na Wizara ya Mifugo na uvuvi. Ndivyo alivyoamua Rais John Pombe Joseph Magufuli tarehe 7 Oktoba 2017.

Marejeo

Tazama pia
 Serikali ya Tanzania
 Wizara za Serikali ya Tanzania

Viungo vya nje
 Tovuti 

Serikali ya Tanzania
Dar es Salaam
Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji

Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji (kwa Kiingereza: Ministry of Industry, Trade and Investment) ni wizara mojawapo ya serikali ya awamu ya tano nchini Tanzania.
 
Rais John Pombe Joseph Magufuli ndiye aliyeanzisha wizara hii, ambayo hapo awali iliitwa Wizara ya Viwanda, Biashara na Masoko.

Ofisi kuu ya wizara hii ipo jijini Dar es Salaam. 

Serikali ya Tanzania inatakiwa kuongeza viwanda ili watu wapate ajira kama mataifa mengine.

Marejeo

Tazama pia
 Serikali ya Tanzania
 Wizara za Serikali ya Tanzania

Viungo vya nje
 Tovuti rasmi 
 Biashara ya nchini Tanzania  20 Aprili 2011 tovuti rasmi ya Adan Rosen.

Serikali ya Tanzania
Dar es Salaam
Wizara ya Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano

Wizara ya Ujenzi, Uchukuzi na Mawasiliano (kwa Kiingereza: Ministry of Construction, Transport and Communication) ni wizara ya serikali ya awamu ya tano nchini Tanzania iliyopatikana baada ya Rais John Pombe Joseph Magufuli kuunganisha Wizara ya Ujenzi na wizara ya Uchukuzi na kisha kuiongezea idara ya Mawasiliano ambayo awali ilikuwa ndani ya Wizara ya Mawasiliano, Sayansi na Teknolojia.

Marejeo

Tazama pia
 Serikali ya Tanzania
 Wizara za Serikali ya Tanzania

Viungo vya nje
 Tovuti 

Serikali ya Tanzania
Dar es Salaam
Wizara ya Mifugo na Uvuvi

Wizara ya Mifugo na Uvuvi (kwa Kiingereza: Ministry of Livestock and Fisheries) ni wizara mpya inayojitegemea ya serikali ya awamu ya tano nchini Tanzania iliyopatikana baada ya kuvunjwa kwa wizara ya Kilimo, Mifugo na Uvuvi na kutengeneza wizara mbili tofauti: Wizara ya Kilimo na Wizara ya Mifugo na Uvuvi. Ndivyo alivyoamua Rais John Pombe Joseph Magufuli tarehe 7 Oktoba 2017.

Marejeo

Tazama pia
 Serikali ya Tanzania
 Wizara za Serikali ya Tanzania

Viungo vya nje
 Tovuti 

Serikali ya Tanzania
Dar es Salaam
Wizara ya Kilimo, Mifugo na Uvuvi

Wizara ya Kilimo, Mifugo na  Uvuvi (kwa Kiingereza: Ministry of Agriculture, Livestock and Fisheries; kifupi (Kilimo) ilikuwa wizara ya serikali nchini Tanzania.  

Ofisi kuu za wizara hii zilikuwa jijini Dar es Salaam. 

Tarehe 7 Oktoba 2017 Rais John Pombe Joseph Magufuli, Rais wa awamu ya tano, aliivunja wizara hii na kuifanya kuwa wizara mbili tofauti: Wizara ya Kilimo na Wizara ya Mifugo na Uvuvi, na tarehe 9 Oktoba 2017 aliweza kuwaapisha rasmi mawaziri na naibu mawaziri wa wizara hizo.

Marejeo

Tazama pia
 Serikali ya Tanzania
 Wizara za Serikali ya Tanzania

Viungo vya nje
 Tovuti 

Serikali ya Tanzania
Dar es Salaam
Unestori

Unestori (kwa Kiingereza Nestorianism) ulikuwa tapo la Ukristo lililofuata mafundisho ya Nestori, mmonaki na mwanateolojia aliyefikia kuwa Patriarki wa Konstantinopoli (leo Istanbul) tangu tarehe 10 Aprili 428 hadi Agosti 431, ambapo kaisari Theodosius II alithibitisha uamuzi dhidi yake uliopitishwa na Mtaguso wa Efeso tarehe 22 Juni.

Kwa kukataa jina lililozoeleka la Θεοτόκος, Theotokos, "Mama wa Mungu", kwa Bikira Maria, Nestori alisababisha mabishano makubwa na hatimaye mafarakano kuhusu fumbo la Yesu Kristo. 

Hasa Sirili wa Aleksandria alimpinga vikali kwa kudai haamini umungu wa Yesu, ingawa mwenyewe alizidi kujitetea hadi kifo chake kwamba anashika imani sahihi.

Matokeo ya mabishano hayo ni Kanisa la Asiria kutengana na Kanisa Katoliki hadi leo, ingawa kwa sasa mafundisho kuhusu Yesu yamelingana.

Tanbihi

Vyanzo
 
 Artemi, Eirini,«Τό μυστήριο της Ενανθρωπήσεως στούς δύο διαλόγους «ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΜΟΝΟΓΕΝΟΥΣ» και «ΟΤΙ ΕΙΣ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ» του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας», in Εκκλησιαστικός Φάρος, ΟΕ (2004), 145–277.
St. Cyril of Alexandria: The Christological Controversy  by John Anthony McGuckin—includes a history of the Council of Ephesus and an analysis of Nestorius' Christology.
 Edward Walford, translator, The Ecclesiastical History of Evagrius: A History of the Church from AD 431 to AD 594, 1846. Reprinted 2008. Evolution Publishing, . http://www.evolpub.com/CRE/CREseries.html#CRE5 —includes an account of the exile and death of Nestorius, along with correspondence purportedly written by Nestorius to Theodosius II.
 Bishoy Youssef (2011). "Lecture II: The Nature of Our Lord Jesus Christ." http://www.suscopts.org/messages/lectures/christlecture2.pdf
 Seleznyov, Nikolai N., "Nestorius of Constantinople: Condemnation, Suppression, Veneration, with special reference to the role of his name in East-Syriac Christianity" in: Journal of Eastern Christian Studies 62:3–4 (2010): 165–190.

Viungo vya nje
 From Orthodoxwiki.org
 Dialogue between the Syrian and Assyrian Churches from the Coptic Church 
 The Coptic Church's View Concerning Nestorius 
 English translation of the Bazaar of Heracleides.
 Writing of Nestorius 
 "The lynching of Nestorius"  by Stephen M. Ulrich, concentrates on the political pressures around the Council of Ephesus and analyzes the rediscovered Bazaar of Nestorius.
 The Person and Teachings of Nestorius of Constantinople  by Mar Bawai Soro.

Historia ya Ukristo
Teolojia
Paliumu

Paliumu (kutoka Kilatini pallium) ni vazi linalotumika katika Kanisa la Kilatini.

Kwanza lilitumiwa na Papa wa Roma tu, lakini baadaye lilianza kutolewa naye kwa maaskofu wakuu kuonyesha mamlaka waliyonayo juu ya maaskofu kwa kushirikishwa na Ukulu mtakatifu.

Vazi lenyewe ni utepe mweupe uliotengenezwa kwa sufu ya mwanakondoo na uliotiwa misalaba myeusi sita: mine katika duara na miwili katika sehemu inayoangukia kifuani na mgongoni.

Utepe huo unavaliwa shingoni wakati wa adhimisho la Misa katika jimbo kuu na majimbo ya kanda yake, ila Papa anauvaa duniani kote kuonyesha hadhi yake kama mchungaji mkuu wa kundi lote la Kristo kadiri ya imani ya Kanisa Katoliki.

Maaskofu wa Ukristo wa Mashariki huwa wanavaa nguo inayofanana, lakini ni pana zaidi: omofori.

Tanbihi

Marejeo
 
 

—a monograph published by the Archdiocese of Cardiff to mark the bestowal of the Pallium on Archbishop George Stack in July 2011.

Viungo vya nje 

 A tradition in evolution: Pallium signifies authority, loyalty  (Catholic News Service)
 Information about the sisters, weaving the papal Pallium

Mavazi
Liturujia
Gdansk

Gdańsk (kwa Kijerumani: Danzig) ni mji wa bandari kaskazini mwa Poland kule ambako mto Vistula unaishia katika Bahari Baltiki. 

Mji una wakazi wapatao 500,000 na bandari muhimu zaidi ya Poland.

Historia
Mji ukikuwepo tayari mnamo mwaka 900 BK na tangu mwaka 979 eneo lake liliingizwa mara ya kwanza katika milki ya Poland. 

Katika karne ya 13 mtemi Swantopolk alikaribisha walowezi Wajerumani kuanzisha mji chini ya utaratibu wa kwao nyumbani. Mji huu wa Kijerumani ulikua na kuwa mji muhimu wa biashara na tasnifu ikaungana na makazi ya awali ya wazalendo. 

Mji wa Danzig (jina la Kijerumani) uliendelea kuwa mji wa utamaduni wa Kijerumani lakini kwa karne kadhaa ulikuwa mji wa kujitawala chini ya Dola la Wamisalaba Wajerumani na baadaye chini ya mfalme wa Poland. 

Baada ya magawio ya Poland ulikuwa mji wa Prussia tangu 1796 na baadaye mji wa Ujerumani. 

Baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Danzig ilitengwa na Ujerumani na kuwa Dola-mji hadi kuvamiwa na Ujerumani mwaka 1939. Mwisho wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia mwaka 1945/1946 wakazi Wajerumani walifukuzwa na mji wote pamoja na maeneo ya mashariki mwa Ujerumani vilipata kuwa sehemu ya Jamhuri ya Poland. Sasa jina lake ni Gdansk.

Mji ulioharibika sana vitani ukajengwa upya kwa kuiga majengo ya awali. Katika miaka ya utawala wa kikomunisti katika Poland Gdansk iliendelea kuwa kitovu cha upinzani na mahali ambako chama cha Solidarnosc kilianzishwa.

Tanbihi 

 
Bahari ya Baltiki
Patena

Patena ni sahani ya duara inayotumika katika liturujia ya Misa ya Kanisa Katoliki na madhehebu mbalimbali ya Ukristo.

Inaweza kutengenezwa kwa mata mbalimbali, lakini kwa kawaida ni ya dhahabu au fedha kwa heshima ya Mwili wa Kristo unaowekwa juu yake katika umbo la mkate. 

Katika Ukristo wa mashariki patena inaitwa diskos (kwa Kigiriki: δισκάριον, diskarion) na ina mguu chini yake. Mara nyingi imepambwa kwa sura ya Yesu au ya Theotokos (kwa kuwa Bikira Maria alichukua mimba yake).

Viungo vya nje 

Liturujia
Ekaristi
Bongo Bahati Mbaya

"Bongo Bahati Mbaya" (vilevile BBM) ni jina la wimbo uliotoka 5 Mei, 2017 wa msanii wa muziki wa hip hop kutoka nchini Tanzania - Young Dee. Wimbo umetayarishwa na Mr. T. Touch. Huu ndio wimbo ambao huhesabiwa kama ujio mpya wa Young Dee. Kaboresha zaidi staili ya uimbaji na kadhalika. Ameongeza umakini na kufanya muziki kazi na si mizaha kama awali. Mnamo tarehe 28 Februari 2018, BASATA kupitia TCRA ilifungia wimbo huu pamoja na nyengine 14 zisipigwe katika vyombo vya habari nchini Tanzania kwa sababu zilizoelezwa ya kwamba zimekosa maadili. Hata hivyo, Young Dee ameonekana kutosikitishwa na jambo hili hata kidogo. Hasa kwa madai ya kwamba hajapewa taarifa mapema wala fursa ya kujitetea.

Baadhi ya nyimbo zilizofungiwa na TCRA
Nyimbo hizo ni pamoja na;

Hallelujah - Diamond Platnumz
Waka Waka - Diamond Platnumz
Kibamia - ROSTAM, Roma na Stamina
Pale Kati Patamu - Nay wa Mitego
Hainaga Ushemeji - Man Fongo
I am Sorry JK - Nikki Mbishi
Chura - Snura Mushi
Tema Mate Tumchape - Madee
Uzuri Wako - Jux
Nampa Papa - Gigy Money
Nampaga - Barnaba Boy
Maku Makuzi - Nay wa Mitego
Nimevurugwa - Snura Mushi
Bongo Bahati Mbaya - Young Dee
Mikono Juu - Nay wa Mitego

Tazama pia
Mpe Habari
Show Me
Sheri
Pacha Wangu

Marejeo

Viungo vya Nje
 

Nyimbo za 2017
Upelaji

Upelaji (kwa Kiingereza: Pelagianism) ni mtazamo wa teolojia ya Ukristo unaodhani dhambi ya asili haijaharibu umbile la binadamu, hivyo hiari yake inaweza bado kutekeleza maadili bila kuhitaji neema ya pekee kutoka kwa Mungu. Hatimaye mtu anaweza kujipatia wokovu kwa juhudi zake mwenyewe.

Mtazamo huo umepata jina kutokana na mmonaki wa Ireland Pelagius (354–420 au 440), ingawa pengine huyo alikataa baadhi ya mafundisho yaliyosemekana kuwa yake. 

Ulipingwa hasa na Agostino wa Hippo na kulaaniwa na mtaguso wa Kartago wa mwaka 418, halafu na mtaguso wa Efeso (431).

Hata hivyo unajitokeza tena na tena katika historia ya Kanisa, hasa katika makundi yenye juhudi katika maisha ya Kiroho kama upelajiupande.

Tanbihi

Vyanzo
 Bercot, David. A Dictionary of Early Christian Beliefs, Hendrickson Publishers
 Rees, B. R., The Letters of Pelagius and his Followers, The Boydell Press

Marejeo mengine
Maandishi ya Pelagius
Letters of Pelagius: To A Presbyter, Augustine of Hippo, and Pope Innocent I
Confession of Faith
On Nature
Defense Of The Freedom Of The Will
Expositions on Paul's Epistle
Excerpts Out Of Divine Scriptures: Book One (a.k.a. Chapters)
Written Anathema

Viungo vya nje
The Writings of the legendary Pelagians 
Canons From The Council Of Carthage Against Pelagianism, May 1, 418
Pelagians, Donatists, Monks, Anabaptists and other Perfectionists  – a sympathetic look at Pelagianism and similar 'perfectionist' movements
Pelagius Library : Online site dedicated to the study of Pelagius
Pelagianism: The Religion of Natural Man  – a critical look at Pelagianism
Marcus, Gilbert. "Pelagianism and the ‘Common Celtic Church’", University of Glasgow

Teolojia
Lukobe

Lukobe ni kata ya Morogoro (mji), Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67120. 

Lukobe haijulikani idadi ya wakazi wake katika Sensa ya mwaka 2012 kwa sababu ilikuwa haijawa kata. Sasa inaendelea kwa kasi kwa kuwa ina wahamiaji wengi kutoka sehemu mbalimbali.
 		
Lukobe ina mitaa miwili ambayo ni Lukobe juu na Lukobe kambi tano. Ina miundombinu ya wastani na kuna reli mbili ambazo ni reli ya kawaida na reli ya umeme (SGR). Karibu 80% ya maeneo yake yamepata umeme, hivyo shughuli mbalimbali zinaendea kwa umeme huo.

Tanbihi

 
 
Wilaya ya Morogoro Mjini  
Kata za Mkoa wa Morogoro
Johannes Hevelius

Johannes Hevelius (kwa Kijerumani pia: Hevel; kwa Kipolandi Jan Heweliusz; (1611 – 1687) alikuwa mwanaastronomia na mfanyabiashara Mjerumani wa dola-mji Danzig (Gdansk) katika ufalme wa Poland.

Maisha
Alizaliwa katika familia ya wafanyabiashara kwa jina la Johann Hewelcke akatumia kwa maandiko ya kitaalamu umbo la Kilatini la jina lake. Kwa Kipoland jina lake linatajwa kama Jan Heweliusz.

Akiwa mrithi wa biashara ya familia yake kupika bia aliendesha utafiti wa astronomia uliojenga sifa yake katika Ulaya wa wakati wake. 

Alipata elimu ya hisabati na nyota kwake nyumbani akaendelea kusoma sheria na hisabati kwenye Chuo Kikuu cha Leyden (Uholanzi). 

Baada ya kurudi aliendesha biashara ya bia ya familia yake na kujenga kituo cha kutazama nyota juu ya nyumba yake mjini Danzig. Vifaa vya upimaji vya nyota alivitengeneza mwenyewe. Alinoa lenzi kwa mkono wake na kutengeneza darubini. Lakini alisisitiza kufanya vipimo vya nyota bila matumizi ya darubini kwa sababu alikuwa na mashaka juu ya ubora wa lenzi zilizopatikana

Alichora atlasi ya Mwezi ("Selenographia" ya mwaka 1647) alipotunga ramani za kuonyesha sehemu nyingi za uso wa Mwezi. Majina kadhaa alizobuni yanatumiwa hadi leo, kwa mfano “Alpi za Mwezi”. Kasoko ya Hevelius ilipokea jina lake katika matumizi ya kimataifa.

Mwaka 1679 mwanaastronomia Mwingereza Edmond Halley alimtembelea Danzig akiangalia nyota pamoja na Hevelius na kulinganisha vipimo. Halley alishangaa jinsi gani vipimo vya Hevelius aliyekataa matumizi ya darubini kwa vipimo vyake vililingana kabisa na vyake mwenyewe alivyochukua kwa njia ya kifaa hiki.

Baada ya kifo cha mke wake wa kwanza aliendelea na kazi ya nyota pamoja na mke wake wa pili Elisabeth Hevelius akatunga orodha ya nyota 1,564 iliyokuwa orodha kubwa ya wakati wake. Humo alibuni kundinyota mpya na saba kati ya hizi zinaendelea kutumiwa kati ya orodha ya kundinyota 88 za kisasa za UKIA. Hizi ni: Mbwa wawindaji (Canes Venatici), Mjusi (Lacerta), Simba Mdogo (Leo Minor), Pakamwitu (Lynx), Ngao (Scutum), Sudusi (Sextans) na Mbweha (Vulpecula). 

Orodha hii pamoja na atlasi ya nyota (Prodromus Astronomiae) zilitolewa mwaka 1690 na mke wake anayetazamwa kuwa mwanastronomia wa kike wa kwanza anayejulikana.

Tanbihi

Viungo vya nje
Hevelius, Johannes kwenye Galileo Project, tovuti ya Rice University, iliangaliwa Oktoba 2017
Johannes Hevelius, tovuti ya Britannica, iliangaliwa Oktoba 2017
The star catalogue and atlas of Johannes Hevelius, tovuti ya Ian Ridpath "Star Tales", iliangaliwa Oktoba 2017

Waliozaliwa 1611
Waliofariki 1687
Wanaastronomia wa Polandi
Wanaastronomia wa Ujerumani
Universities' Mission to Central Africa

Universities' Mission to Central Africa, kwa kifupi "UMCA", (1857 - 1965) ilikuwa jumuiya ya wasomi iliyoanzishwa na wanachama wa Kanisa la Anglikana katika vyuo vikuu vya Oxford, Cambridge, Durham na Dublin. 

Kutokana na wito wa mmisionari David Livingstone, jumuiya hii ilianzishwa katika ya Waanglikana wenye mwelekeo wa Kikatoliki, nayo iliunda vituo vya uaskofu huko Zanzibar na Nyasaland (baadaye Malawi) na kuanzisha mafunzo ya wachungaji wa Kiafrika.

Marejeo
 A.E.M. Anderson-Morshead [1845-1928], The History of the Universities’ Mission to Central Africa 1859-1898, 2nd edn. London: Office of the Universities’ Mission to Central Africa, 1899. Hbk. pp.494.

Viungo vya nje
 Historical resources on the Universities' Mission to Central Africa from Project Canterbury

Historia ya Zanzibar
Historia ya Tanzania
Historia ya Malawi
Wamisionari
Waanglikana