Tweede Kamer
2003-06-04

De voorzitter heeft met de opsomming van tekortkomingen nog eens beklemtoond dat de commissie op heel wat punten tot een kritisch oordeel is gekomen. Daarbij gaat het om zowel de Kamer als het kabinet. Er is inderdaad stevige kritiek geformuleerd. Een spiegel voor de hele politiek, zei de voorzitter terecht. De commissie heeft ervoor gepast een politieke zondebok aan te wijzen. Ik begrijp die overweging, maar het gevaar is wel dat de onderscheiden verantwoordelijkheden gemakkelijk geanonimiseerd worden. Ook ik meen dat aan dit gevaar niet geheel ontkomen is. Over individuele bewindslieden is het rapport toch wat vlakker dan over bijvoorbeeld de militaire verantwoordelijken. Ook de toonzetting lijkt snel wat verdedigend als het gaat over het functioneren van individuele bewindslieden, terwijl je juist ook kunt verdedigen dat het in zo'n collectief proces heel belangrijk is om te bekijken of vanuit de individuele politieke verantwoordelijkheid wel genoeg tegenwicht gegeven is. Concrete voorbeelden zijn gevaarlijk, omdat je gauw het risico loopt om selectief te zijn. Het gaat om heel wat bewindslieden in de loop van de tijd.