Tweede Kamer
2007-01-18

Voor mij bewees dit des temeer hoezeer wij opgesloten waren geraakt in vastgeroeste clichés over hoe je hoort te denken over immigratie, integratie, culturen en geloven van elders. Wij zijn aan de praat geraakt in de afgelopen jaren over de noodzaak van beheersing van de Nederlandse taal, de onaanvaardbaarheid van eerwraak en geweld achter de voordeur, over de gevaren van de fundamentalistische islam, over de voortgaande huwelijksemigratie en over hoe wij met elkaar om willen gaan. Met velen in de samenleving heb ik hierover gesproken. Dat ging niet altijd in pais en vree, maar het is niet zonder gevolgen gebleven. Breed gedeeld is inmiddels de overtuiging dat wij voor een samenleving waarin iedereen zich op zijn gemak kan voelen, meer gemeenschappelijkheid nodig hebben dan economische gelijkheid. Als wij met elkaar willen omgaan, als wij geen culturele en normatieve gezamenlijkheid tot stand brengen, dan zullen wij langs elkaar heen blijven leven. De grote vrijmoedigheid in het spreken over wat ons verdeelt, zie ik – en gelukkig velen met mij – als winst.