Tweede Kamer
2009-10-08

De heer Van Raak, maar dit geldt ook voor anderen, heeft een pleidooi gehouden voor een ceremonieel koningschap en heeft gesproken over de functie van het staatshoofd, bijvoorbeeld ten aanzien van formaties. In aanvulling op wat ik zo-even heb gezegd het volgende: het pleidooi voor een zogenoemd ceremonieel koningschap wordt gebaseerd op argumenten van beperking van de politieke macht van de Koning en van beperking van discussies over het optreden en de kosten van het Koninklijk Huis. Ik denk dat beide argumenten op een misverstand berusten. Immers, de Koning heeft geen eigen macht in de Nederlandse politiek en het Nederlands politiek-staatsrechtelijke bestel. Ministers zijn volledig verantwoordelijk, de macht berust bij de Staten-Generaal. Dit geldt evenzeer bij kabinetsformaties. Het zijn de fractievoorzitters uit de Tweede Kamer die met hun adviezen bepalen door wie en met wie wordt geformeerd. Het is inmiddels ook de praktijk dat de Tweede Kamer hierover debatteert tijdens de kabinetsformatie. De Koning heeft alleen een procesrol, geen bepalende rol. Voor die procesrol is de formateur, respectievelijk de nieuw optredende premier, verantwoordelijk.