Tweede Kamer
1998-11-03

Voorzitter! In dit verband wordt vaak over subsidiariteit gesproken. Ik herhaal wat ik hierover eerder heb gezegd. Het gaat niet aan om dit een panacee voor alle problemen te noemen. Subsidiariteit betekent voor ons dat zaken op een zo laag mogelijk bestuursniveau worden geregeld, te beginnen bij deelgemeenten en eindigend bij Europa. Zo blijft het bestuur het dichtst bij de burger, maar een pleidooi voor subsidiariteit mag niet worden verward met goedkope opmerkingen in de trant van: Brussel deugt niet of de Commissie deugt niet; Brussel wil ons voorschrijven hoe krom onze bananen moeten zijn, enz. Er ontstaat soms een sfeertje van: de Unie 'c'est les autres'. Wij moeten echter beseffen dat wij Nederlanders burgers zijn die deel uitmaken van de Unie. Brussel is ook van ons. Dat besef moet meer terugkomen en ook hier kan subsidiariteit goede diensten verrichten door met Europese antwoorden op Europese problemen te komen. Op basis hiervan zullen de mensen bepalen of Europa wel of niet toegevoegde waarde heeft. Of een verdrag ingewikkeld is, maakt dan echt niet veel uit.