Tweede Kamer
2005-02-24

Een bepaling zoals in de Franse of in de Turkse grondwet over de neutrale staat zoals die daar geldt, is vanuit de ontstaansgeschiedenis van die landen overigens zeer verklaarbaar. Zo is in de Turkse context de afschaffing van de verplichting tot het dragen van religieuze kleding en de instelling van een godsdienstige publieke ruimte na het ontstaan van de republiek in 1923 als heel essentieel beschouwd voor het behoud van de democratie. Daarom is ook sinds 1936 dat beginsel zo hard opgenomen in de Turkse constitutie. Daarin onderscheidt deze zich van de situatie in Nederland, ook van de wordingsgeschiedenis van onze rechtsstaat en onze democratie. Neutraliteit is in zekere zin wezensvreemd vanuit de Nederlandse ontstaansgeschiedenis, althans de heel strikte neutraliteit zoals die in de Turkse en de Franse constitutie wordt beleefd. De relatieve continuïteit van ons staatsbestel en de hier heersende opvatting van wat wel wordt genoemd neutraliteit als pluriforme inclusiviteit, waarin alles een plaats kan krijgen, is essentieel in Nederland. Zo vertalen wij neutraliteit.