Sejm

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie będę się tu długo rozwodził, ponieważ senator Ryszka powiedział bardzo wiele mądrych słów. Chciałbym tylko przekazać takie krótkie przesłanie wynikające z historii, powiedzieć, czego uczy nas historia Polski XVIII wieku, a szczególnie próba naprawy ustroju. Bez wątpienia Konstytucja 3 Maja i pamięć o niej jednoczą dzisiaj Polaków. Możemy o tym akcie rozmawiać w sposób poważny, ścierając się na różne argumenty. Bo przypominam, że różne są poglądy historyków na samo wprowadzenie Konstytucji 3 Maja. I dziś wiemy jedno: że została ona wprowadzona za późno. Reformy, które oświeceni ludzie chcieli natenczas wprowadzić, czyli wprowadzenie monarchii konstytucyjnej, okazały się reformami podjętymi zbyt późno. Degrengolada państwa poszła tak daleko i wpływy obce były tak silne, że nie było już szans na uratowanie niepodległości. Sekwencja zdarzeń jest znana: Konstytucja 3 Maja, rok później – konfederacja targowicka; potem – powstanie kościuszkowskie i III rozbiór; a jeszcze w międzyczasie – II rozbiór.