Sejm

Chłopi uciekali z nękanych wojnami ziem polskich, byli wabieni ulgami w czynszach i okresami wolnizny. Spiszu i Orawy nie ominęły też walki religijne między katolikami a protestantami. Przez wieki górale byli madziaryzowani lub słowacczeni. Często, pracując na nieurodzajnych ziemiach, całkowicie zatracali więzy z krajem przodków. W dobie tworzenia się państw narodowych po zakończeniu I wojny światowej, po upadku monarchii austro-węgierskiej, utworzeniu Czechosłowacji i państwa polskiego na Spiszu i Orawie zaczął się spór o granice między nowo powstałymi państwami. Bardzo szybko ujawnili się polscy działacze narodowi. Z inicjatywy Kazimierza Przerwy-Tetmajera powstał komitet spisko-orawski i potem następne. Pierwszym, który zwrócił uwagę na obecność na tych terenach ciągle żywego języka polskiego, był Andrzej Kucharski, filolog i etnograf. Polacy prowadzili działania dyplomatyczne, planowano plebiscyt, ale niestety obie strony zaczęły też działalność propagandową. Doszło do kilku zabójstw na tle politycznym. Zamordowano dwóch czechosłowackich urzędników, tragicznie zmarł jeden z polskich działaczy narodowych. W końcu zakończyło się to porozumieniem i protokołem krakowskim. W okresie II wojny światowej tereny te zostały wcielone do faszystowskiej Słowacji. W roku 1945 granica wróciła na linię sprzed 1938 r.