ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/36 Karar Sayısı : 2013/53 Karar Günü : 10.4.2013 R.G. Tarih-Sayı :
25.05.2013-28657 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İstanbul 20. Asliye
Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 26.9.2004 günlü, 5237 sayılı
Türk Ceza Kanunu'nun; 1- 86. maddesine, 31.3.2005 günlü, 5328 sayılı Çeşitli Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 4. maddesiyle eklenen (2) numaralı
fıkrada yer alan ''dört aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para'' ibaresinin, 2- 106. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''iki
yıldan beş yıla kadar'' ibaresinin (a) bendi yönünden, Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptallerine karar verilmesi istemidir. I- OLAY Sanık hakkında silahla tehdit suçundan açılan kamu davasında,
itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,
iptalleri için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları 26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu
ibareleri de içeren 86. ve 106. maddeleri şöyledir: ' Madde 86- (1) Kasten başkasının vücuduna acı veren
veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir
yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) (Ek fıkra: 31/3/2005 ' 5328/4 md.) Kasten
yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle
giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, dört
aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. (3) Kasten yaralama suçunun; a) Üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı, b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda
bulunan kişiye karşı, c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak
suretiyle, e) Silahla, İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı
oranında artırılır. Madde 106- (1) Bir başkasını,
kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik
bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla
kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara
uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun
şikayeti üzerine, altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. (2) Tehdidin; a) Silahla, b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle,
imzasız mektupla veya özel işaretlerle, c) Birden fazla kişi tarafından birlikte, d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları
korkutucu güçten yararlanılarak, İşlenmesi halinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla
kadar hapis cezasına hükmolunur. (3) Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya
malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı
ceza verilir. ' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, Serruh
KALELİ, Alparslan ALTAN, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Zehra Ayla PERKTAŞ,
Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN,
Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL ve Zühtü ARSLAN'ın
katılımlarıyla 10.4.2013 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle
uygulanacak kural sorunu görüşülmüştür. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine
göre, mahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da
kanun hükmünde kararname kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına
varırlarsa, o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler.
Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi
için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın
bulunması ve iptali istenen kuralların da o davada uygulanacak olması
gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya
çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz
yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 5237 sayılı Kanun'un 86. maddesine
5328 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle eklenen (2) numaralı fıkrada yer alan ''dört
aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para'' ibaresinin de iptalini
istemiştir. Bakılmakta olan dava, sanığın silahla tehdit suçunu işlediğinden
dolayı 5237 sayılı Kanun'un 106. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi
uyarınca cezalandırılmasına ilişkindir. Sanığın yaralama suçunu işlediğine dair
bir iddia yer almadığı gibi bu konuda hakkında açılmış bir dava da
bulunmamaktadır. Dolayısıyla, 5237 sayılı Kanun'un 86. maddesine 5328 sayılı
Kanun'un 4. maddesiyle eklenen (2) numaralı fıkrada yer alan ''dört
aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para'' ibaresi davada uygulanacak kural
değildir. Bu nedenlerle; 26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun; A- 86. maddesine, 31.3.2005 günlü, 5328 sayılı Çeşitli Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 4. maddesiyle eklenen (2) numaralı
fıkrada yer alan ''dört aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para'' ibaresinin,
itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma
olanağı bulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE, B- 106. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan ''iki
yıldan beş yıla kadar'' ibaresinin (a) bendi yönünden esasının
incelenmesine, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ayşegül ATALAY tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan
Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, silahla bir kişinin basit tıbbi müdahale
ile giderilecek şekilde yaralanmasında az ceza, silahla tehdit suçu sonucunda
ise çok ceza tayin edilmesinin suç ve ceza dengesini adalet ve eşitlik yönünden
bozduğu belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğu
ileri sürülmüştür. Kanun'un 106. maddesinin (1) numaralı fıkrasında; bir başkasını,
kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik
bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişinin altı aydan iki
yıla kadar hapis, malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya
sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehdit eden kişinin ise
mağdurun şikâyeti üzerine altı aya kadar hapis veya adli para cezası ile
cezalandırılacağı öngörülmüştür. İtiraz konusu kuralın da bulunduğu anılan
maddenin (2) numaralı fıkrasında ise tehdit suçunun nitelikli halleri sayılarak
tehdidin; silahla, kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle,
imzasız mektupla veya özel işaretlerle, birden fazla kişi tarafından birlikte,
var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten
yararlanılarak işlenmesi hâlinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis
cezasına hükmolunacağı belirtilmiştir. Böylece anılan maddenin (1)
numaralı fıkrasında suçun temel şekli bakımından ikili bir ayrım
yapılarak yaşam, vücut ve cinsel dokunulmazlığa yönelik tehditlerle,
malvarlığı ve diğer değerlere yönelik tehditler, yaptırım ve muhakeme şartları
bakımından farklı olarak ele alınmış olmasına karşın suçun nitelikli hâllerinin
sayıldığı (2) numaralı fıkrasında böyle bir ayrım yapılmamıştır. Anayasa'nın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku
tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve kanunlarla kendini bağlı sayan,
yargı denetimine açık olan devlettir. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerine ilişkin kurallar,
ceza hukukunun temel ilkeleri ile Anayasa'nın konuya ilişkin kurallarına aykırı
olmamak kaydıyla, ülkenin sosyal, kültürel yapısı, ahlaki değerleri ve ekonomik
hayatın gereksinimleri göz önüne alınarak saptanacak ceza politikasına göre
belirlenir. Kanun koyucu, cezalandırma yetkisini kullanırken toplumda hangi
eylemlerin suç sayılacağı, bunun hangi tür ve ölçüdeki ceza yaptırımı ile
karşılanacağı, nelerin ağırlaştırıcı veya hafifletici sebep olarak kabul edilebileceği
konularında takdir yetkisine sahip olmakla birlikte, bu yetkisini kullanırken
suç ve ceza arasındaki adil dengenin korunmasını da dikkate almak zorundadır.
Ancak, suçun sadece failin eylemlerini esas alarak ve bu eylemler için
öngörülen ceza miktarlarını kıyaslayarak suç ve ceza arasında adil denge
bulunup bulunmadığı konusunda bir karar vermek sorunu tek yönlü ya da eksik
olarak ele almak anlamına gelir. Suç ve ceza arasında adalete uygun bir oranın
bulunup bulunmadığının saptanmasında herhangi bir suç için konulmuş ceza ile
yapılacak bir kıyaslamanın değil, ceza siyaseti yanında o suçun toplumda
yarattığı etkinin de dikkate alınması gerekir. Cezanın belirlenmesinde suçtan
zarar görenin kişiliği ve ona verilen zararın azlığı veya çokluğu da etkilidir.
Kanun koyucu, değişik eylemler için değişik cezalar yanında, daha hafif bir
eylem için daha ağır bir cezayı da uygun görebilir. Kanun'un 106. maddesinin gerekçesinde, tehdit suçunda
kişilerin huzur ve sükûnu ile karar verme ve hareket etme hürriyeti korunarak
kişilerde güvensizlik duygusunun oluşmasının engellendiği, suçun daha ağır
cezayı gerektiren nitelikli hâllerinde tehdidin kapsadığı korkutma gücünün
ağırlığı ve yoğunluğu nedeniyle mağdurda ciddi kaygılara neden olduğu ve suçun
silahla işlenmesi hâlinde meydana gelen korkunun çok daha yoğun ve kolay
gerçekleşebileceği belirtilmiştir. Buna göre kanun koyucunun, takdir yetkisine
dayanarak ve kuralla korunmak istenen hukuki yararı, suçun niteliğini, ortaya
çıkan neticeyi de dikkate alarak düzenlediği itiraz konusu kuralda hukuk
devleti ilkesine aykırılık bulunmamaktadır Öte yandan başvuran Mahkeme, silahla basit yaralama suçunda
verilen ceza ile silahla tehdit suçuna verilen cezayı karşılaştırarak, bu
hususun suç ve ceza dengesini bozduğunu ileri sürmüş ise de, itiraz konusu
kural uyarınca silahla tehdit suçunun işlenmesi hâlinde verilecek cezayı
belirlemek kanun koyucunun takdirinde olup, ceza miktarının Kanun'da belirtilen
yaralama suçu ile karşılaştırılarak yapılan değerlendirme anayasal denetime
esas alınamaz. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 2. maddesine
aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. İtiraz konusu kuralın, Anayasa'nın 10. maddesi ile bir ilgisi
görülmemiştir. VI- SONUÇ 26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 106. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer
alan ''iki yıldan beş yıla kadar'' ibaresinin (a) bendi
yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE,
10.4.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN