ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2024/110 Karar Sayısı : 2024/110 Karar Tarihi : 30/5/2024 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA
BAŞVURAN: Ankara 11. İş Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel
Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 27. maddesinin (1) ve (2) numaralı
fıkralarının Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 13., 35., 36. ve 49. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: İş sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında itiraz
konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri
için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN
KANUN HÜKÜMLERİ Kanun’un itiraz konusu
kuralların da yer aldığı 27. maddesi
şöyledir: “İş sözleşmeleri MADDE 27 – (1) İş
sözleşmeleri, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip
olacağı asgarî koruma saklı kalmak kaydıyla, tarafların seçtikleri hukuka
tâbidir. (2) Tarafların
hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde iş sözleşmesine, işçinin işini mutad
olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır. İşçinin işini geçici olarak başka bir
ülkede yapması hâlinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz. (3) İşçinin işini
belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede
yapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna
tâbidir. (4) Ancak hâlin
bütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması
hâlinde sözleşmeye ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri yerine bu hukuk
uygulanabilir.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi
İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı
ve ekleri, Raportör Onur MERCAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve
itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlıklı 41. maddesinin (2)
numaralı fıkrasında “İtiraz yoluna başvuran mahkemede itiraz konusu kuralın
uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması hâlinde, yapılmış olan itiraz
başvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele sayılır.” denilmektedir.
Anılan fıkra uyarınca aynı mahkeme tarafından aynı kurala ilişkin birden fazla
itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir. 3. 6216 sayılı Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40.
maddesinde ise Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem belirtilmiş ve anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında açık
bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz
başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin
gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 4. Yapılan incelemede,
itiraz yoluna başvuran Mahkemenin itiraz konusu kuralların iptali talebiyle
Anayasa Mahkemesine birden fazla başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır. Anayasa
Mahkemesinin E.2024/100 esasına kayıtlı ilk başvurunun diğer dava dosyaları
için bekletici mesele yapılması gerekirken aynı kuralların iptalleri talebiyle
tekrar başvuruda bulunulmuş olması sebebiyle bu başvurunun incelenme imkânı
bulunmamaktadır. 5. Açıklanan nedenle
anılan Kanun’un 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan
itiraz başvurusunun Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince
yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel
Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 27. maddesinin (1) ve (2) numaralı
fıkralarının iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011
tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 41. maddesinin (2) ve 40. maddesinin (4) numaralı fıkraları
gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 30/5/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE
karar verildi. Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR