ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2015/95 Karar Sayısı : 2015/104 Karar Tarihi : 25.11.2015 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 10. Tüketici
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 19.3.1969 tarihli ve
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun, 2.5.2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanun'un; 1- 77. maddesiyle değiştirilen 164. maddesinin son fıkrasının son
cümlesinin, 2- 78. maddesiyle değiştirilen 165. maddesinin, Anayasa'nın 2. ve 36. maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: Davacı avukat tarafından, daha önce
vekil olarak katıldığı boşanma ve mal rejimi ayrılığı davaları nedeniyle
alacaklı olduğu avukatlık ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili talebiyle
açılan davada, itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKÜMLERİ 1- Kanun'un 164. maddesinin itiraz konusu cümleyi de içeren son
fıkrası şöyledir: "Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa
yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir. Bu ücret, iş sahibinin borcu
nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez. " 2- Kanun'un itiraz konusu 165. maddesi şöyledir: " İş sahibinin birden çok olması halinde bunlardan her
biri, sulh veya her ne suretle olursa olsun taraflar arasında anlaşmayla
sonuçlanan ve takipsiz bırakılan işlerde her iki taraf avukat ücretinin
ödenmesi hususunda müteselsil borçlu sayılırlar." II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZ
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu
ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada
uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa ,
o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu
kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde
yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali
istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. 3. Başvuru kararında, 1136 sayılı Kanun'un 164. maddesinin
son fıkrasının son cümlesi ile 165. maddesinin iptali istenilmiştir. 4. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan dava, bir
avukatın daha önce vekil olarak katıldığı boşanma ve mal rejimi ayrılığı
davalarının karara bağlanması sonrasında, bu davalar nedeniyle vekâlet
sözleşmesinden doğan avukatlık ücreti alacağının tahsili talebine ilişkindir.
Vekâlet ücretinin takas ve mahsup edilmesinin ya da haczedilmesinin söz konusu
olmadığı bu davada, Kanun'un 164. maddesinin itiraz konusu son
fıkrasının son cümlesi uygulanacak kural değildir. 5. Ayrıca,boşanma ve mal rejimi ayrılığı davalarında taraflardan
yalnızca biri, davacı avukat ile vekâlet sözleşmesi yaptığından, Kanun'un 165.
maddesinde öngörülen iş sahibinin birden çok olması hali de söz konusu
değildir. Öte yandan, Mahkemede bakılmakta olan davanın konusunu teşkil eden
vekâlet ücretinin talep edilmesine neden olan davalar, boşanma ve mal rejimi
davaları olup, bu davaların sulh veya her ne suretle olursa olsun taraflar
arasında anlaşmayla sonuçlanan ve takipsiz bırakılan işlerden sayılması da
olanaklı değildir. Zira söz konusu davalar takipsiz bırakılmamış, 4721 sayılı
Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesi gereğince, maddede belirlenen usul ve
koşullara uygun olarak hazırlanan ve hâkim tarafından onaylanan bir protokole
bağlı olarak karara bağlanmıştır. Taraflar, boşanmanın malî sonuçları ile
çocukların durumu konularında bir anlaşmaya varmakla birlikte, bu anlaşma söz
konusu davaları kendiliğinden ortadan kaldırmamakta, hâkim tarafından uygun
bulunması halinde boşanmaya karar verilmektedir. Ayrıca hâkimin, tarafların ve
çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü
değişiklikleri yapabilme yetkisi de bulunmaktadır. Hâkim söz konusu protokolü
uygun bulmadığı takdirde ise boşanma ve mal rejimi davalarını
sonuçlandırmamakta ve davalara devam olunmaktadır. Bu bağlamda söz konusu
davaların sona ermesinde münhasıran tarafların iradesinin yeterli olmadığı ve
davaların sona ermesinin belirli usul ve koşullara bağlandığı dikkate
alındığında, itiraz konusu kuralda yer alan sulh veya her ne suretle olursa
olsun taraflar arasında anlaşmayla sonuçlanan ve takipsiz bırakılan işler
kapsamında değerlendirilemeyeceği açıktır. 7. Dolayısıyla, bakılmakta olan davanın konusunu oluşturan
uyuşmazlığın, Kanun'un 165. maddesinde belirtilen işler kapsamında değerlendirilebilmesi
mümkün olmadığından, anılan maddeninitiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin
bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı da bulunmamaktadır. 8. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurallara ilişkin
başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. III- HÜKÜM 19.3.1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun, 2.5.2001
tarihli ve 4667 sayılı Kanun'un; A-77. maddesiyle değiştirilen 164. maddesinin son fıkrasının son
cümlesinin, B-78. maddesiyle değiştirilen 165. maddesinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu cümle ve maddeye ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 25.11.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE
karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Alparslan
  ALTAN Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ