ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2022/149 Karar Sayısı : 2022/143 Karar Tarihi : 30/11/2022 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
Edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Uşak 1. Ağır Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004
tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 284. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının Anayasa’nın 2., 5., 9., 10., 36., 138. ve 141. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Kurulan
hükme karşı istinaf yoluna başvurulması sonucunda hükmün bölge adliye
mahkemesince bozulması üzerine yapılan yargılamada itiraz konusu kuralın
Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 284. maddesi
şöyledir: “Direnme yasağı Madde 284- (1) Bölge adliye mahkemesi karar ve
hükümlerine karşı direnilemez; bunlara karşı herhangi bir kanun yoluna
gidilemez. (2) İtiraz ve temyize ilişkin hükümler saklıdır.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ÖZDEN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı A nayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un
40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem belirlenmiştir. Anılan maddenin (1) numaralı fıkrasında bir
davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya
Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde
veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu
kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak
Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; söz konusu fıkranın (a)
bendinde de “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı
olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” Anayasa Mahkemesine
gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında
ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz
başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin
gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 46. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli
kararında Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa’nın hangi maddelerine hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği, (2) numaralı fıkrasında
da itiraz başvurusunda gerekçeli başvuru kararının aslının Anayasa Mahkemesine
sunulacağı ifade edilmiştir. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde
ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin
bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye
geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli başvuru
kararının imzalı olmadığı anlaşılmıştır. 6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)
numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan başvurunun anılan Kanun’un 40.
maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi
gerekir. III. HÜKÜM 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanunu’nun 284. maddesinin (1) numaralı fıkrasının iptaline karar verilmesi
talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.
maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE
30/11/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE