ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2004/102 Karar Sayısı : 2005/96 Karar Günü : 29.11.2005 Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 07.09.2006-26282 İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye Büyük Millet Meclisi
Üyesi Ali TOPUZ ve K. Kemal ANADOL ile 115 Milletvekili İPTAL DAVASININ KONUSU : 17.9.2004 günlü, 5234 sayılı
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun'un, 13. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendiyle değiştirilen
24.12.2003 günlü, 5027 sayılı “2004 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 17. maddesinin
(a) fıkrasının (10) numaralı bendinin, Anayasa'nın Başlangıç Kısmı ile 2., 6.,
11., 161. ve 162. maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünün
durdurulması istemidir. II- YASA METİNLERİ A- İptali İstenilen Yasa Kuralı 17.9.2004 günlü, 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un, 13. maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendiyle değiştirilen 24.12.2003 günlü, 5027 sayılı 2004 Malî
Yılı Bütçe Kanunu'nun 17. maddesinin (a) fıkrasının (10) numaralı bendi
şöyledir : “ 10. Aynı kuruluş bütçesi içinde fonksiyonel ve ekonomik
sınıflandırma ayırımına bakılmaksızın aktarma yapmaya veya kuruluşların
bütçelerinden Maliye Bakanlığı bütçesinin yedek ödenek tertiplerine aktarma
yapmaya,”. B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları Dava dilekçesinde Anayasa'nın Başlangıç Kısmı ile 2., 6., 11.,
161. ve 162. maddelerine dayanılmış, 7. maddesi ise ilgili görülmüştür. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, Mustafa
BUMİN, Haşim KILIÇ, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet
AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, Fazıl SAĞLAM, A. Necmi ÖZLER ve
Serdar ÖZGÜLDÜR'ün katılmalarıyla 18.11.2004 gününde yapılan ilk inceleme
toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
yürürlüğü durdurma isteminin bu konudaki raporun hazırlanmasından sonra karara
bağlanmasına oybirliğiyle karar verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ Dava dilekçesi ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, iptali
istenilen Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü : Dava dilekçesinde, 5027 sayılı Yasa'nın 17. maddesinin (a)
fıkrasının (10) numaralı bendinde yer alan “Mal ve Hizmet Alımları” tertipleri
arasında Maliye Bakanına tanınan aktarma yapma yetkisinin sınırlı bir yetki
olduğu, 5234 sayılı Yasa'yla yapılan değişiklikle, kuruluş bütçe ödenekleri üzerindeki
aktarma yetkisinin sınırsız bir şekilde genişletildiği, ayrıca kuruluşların
bütçelerinden Maliye Bakanlığı bütçesindeki yedek ödenek tertibine aktarma
yapılabilmesi konusunda da ek bir yetki daha verildiği, böylece TBMM'nin
Devletin gelir ve giderlerini Millet adına onaylama hakkını kullanmasının
sınırlandırıldığı ve engellendiği, ayrıca Maliye Bakanına tanınan geniş
yetkinin, Yasama organının kuruluşların bütçe ödeneklerine ilişkin ortaya
koyduğu iradesine de ters düştüğü, bu nedenlerle Kuralın, Anayasa'nın Başlangıç
Kısmı ile 2., 6., 11., 161. ve 162. maddelerine aykırılığı ileri sürülmüştür. 2949 sayılı Yasa'nın 29. maddesine göre dava konusu kural,
Anayasa'nın 7. maddesi yönünden de incelenmiştir. 5234 sayılı Yasa ile 5027 sayılı 2004 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nda
değişiklik yapılarak “Aynı kuruluş bütçesi içinde fonksiyonel ve
ekonomik sınıflandırma ayırımına bakılmaksızın aktarma yapmaya veya
kuruluşların bütçelerinden Maliye Bakanlığı bütçesinin yedek ödenek
tertiplerine aktarma yapmaya” Maliye Bakanı yetkili
kılınmıştır. Anayasa'nın 7. maddesinde, “ Yasama yetkisi Türk Milleti adına
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nindir. Bu yetki devredilemez .”;
denilmektedir. Buna göre, yasa koyucunun temel ilkeleri koymadan, çerçeveyi
çizmeden yürütmeye yetki vermemesi, sınırsız, belirsiz bir alanı, yönetimin
düzenlemesine bırakmaması gerekir. Yasa ile yetkilendirme Anayasa'nın öngördüğü
biçimde yasa ile düzenleme anlamına gelmez. Yasa koyucu, gerektiğinde
sınırlarını belirlemek koşuluyla bazı konuların düzenlenmesini idareye
bırakabilir. Bu bağlamda, sık sık değişik önlemler alınmasına veya bunların
kaldırılmasına gerek görülen ekonomik, teknik veya benzeri alanlarda temel
kurallar saptandıktan sonra ayrıntıların düzenlenmesinin idareye verilmesi,
yasama yetkisinin devri olarak nitelendirilemez. Dava konusu Kural'la Maliye Bakanı'na çerçevesi çizilmemiş,
esasları belirlenmemiş bir alanda hiçbir sınırlamaya bağlı olmaksızın geniş
yetkiler tanınarak yasama yetkisinin devrine yol açılmıştır. Bu nedenlerle, dava konusu Kural Anayasa'nın 7. maddesine
aykırıdır. İptali gerekir. Anayasa'nın 7. maddesine aykırı görülerek iptal edilen Kuralın,
Anayasa'nın Başlangıç Kısmı ile 2., 6., 11., 161. ve 162. maddeleri yönünden
ayrıca incelenmesine gerek görülmemiştir. V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 17.9.2004 günlü, 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un, 13. maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendiyle değiştirilen 24.12.2003 günlü, 5027 sayılı 2004 Malî
Yılı Bütçe Kanunu'nun 17. maddesinin (a) fıkrasının (10) numaralı bendinin
yürürlüğünün durdurulması isteminin koşulları oluşmadığından REDDİNE,
29.11.2005 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. VI- SONUÇ 17.9.2004 günlü, 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un, 13. maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendiyle değiştirilen 24.12.2003 günlü, 5027 sayılı 2004 Malî
Yılı Bütçe Kanunu'nun 17. maddesinin (a) fıkrasının (10) numaralı bendinin
Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, 29.11.2005 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi. Başkan Tülay
  TUĞCU Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye A.Necmi
  ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh
  KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT