ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2006/159 Karar Sayısı : 2010/47 Karar Günü : 24.3.2010 R.G. Tarih-Sayı :
18.05.2010-27585 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 11. Sulh Hukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 23.6.1965
günlü, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının ''
dispanser, klinik, poliklinik niteliğinde olmayan muayenehaneler bu hükmün
dışındadır.' bölümünün, Anayasa'nın Başlangıç Kısmının altıncı fıkrası ile 5.,
10., 12., 17., 20., 35. ve 41. maddelerine aykırılığı savıyla iptaline karar
verilmesi istemidir. I- OLAY Tapu kütüğünde mesken olarak kayıtlı bulunan bağımsız bölümün,
tapuda gösterilen amacı dışında kullanılmasının önlenmesi ve söz konusu
bağımsız bölümü muayenehane olarak kullanmakta olan kiracının tahliyesine karar
verilmesi istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasaya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali istemiyle başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 23.6.1965 günlü, 634 sayılı Kat Mülkiyeti
Kanunu'nun, iptali istenilen bölümü de içeren 24. maddesi şöyledir: 'Anagayrimenkulün, kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak
gösterilen bağımsız bir bölümünde hastane, dispanser, klinik, poliklinik, ecza
laboratuvarı gibi müesseseler kurulamaz; kat maliklerinin buna aykırı
sözleşmeleri hükümsüzdür; dispanser, klinik, poliklinik niteliğinde olmıyan
muayenehaneler bu hükmün dışındadır. Anagayrimenkulün, kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir
bölümünde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu
ve emsali gibi eğlence ve toplantı yerleri ve fırın, lokanta, pastahane,
süthane gibi gıda ve beslenme yerleri ve imalathane, boyahane, basımevi,
dükkan, galeri ve çarşı gibi yerler, ancak kat malikleri kurulunun oybirliği
ile vereceği kararla açılabilir. Bu karar yöneticinin veya kat maliklerinden birinin istemi üzerine
bütün bağımsız bölümlerin kat mülkiyeti kütüğündeki sahifelerine şerh verilir.' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında Anayasa'nın Başlangıç
Kısmının altıncı fıkrası ile 5., 10., 12., 17., 20., 35. ve 41. maddelerine dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU,
Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.
Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz
PAKSÜT'ün katılımlarıyla 12.12.2006 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında
dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar
verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu kural, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 1- Kuralın Anlam ve Kapsamı 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 24. maddesinin birinci
fıkrasında, anagayrimenkulün kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak
gösterilen bağımsız bir bölümünde yapılması kesin olarak yasaklanan işler
sayılmış; ikinci fıkrasında ise kat malikleri kurulunun oybirliğiyle vereceği
kararla açılabilecek olan yerler belirtilmiştir. Maddenin birinci fıkrasına
göre, ' Anagayrimenkulün, kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak
gösterilen bağımsız bir bölümünde hastane, dispanser, klinik, poliklinik, ecza
lâboratuvarı gibi müesseseler kurulamaz; kat maliklerinin buna aykırı
sözleşmeleri hükümsüzdür.' Yasakoyucu, genel kuralı bu şekilde saptadıktan
sonra, buna bir istisna getirmiş ve fıkranın sonunda 'dispanser, klinik,
poliklinik niteliğinde olmıyan muayenehaneler bu hükmün dışındadır.' kuralına
yer vermiştir. Böylece, anagayrimenkulün, kütükte mesken, iş veya ticaret yeri
olarak gösterilen bağımsız bir bölümünün dispanser, klinik, poliklinik
niteliğinde olmayan 'muayenehane' olarak kullanılması, başkaca bir izne ve
işleme gerek olmaksızın doğrudan yasadan kaynaklanan bir yetkinin kullanımı
çerçevesinde mümkün kılınmıştır. Yasada yer alan muayenehane kavramının, uygulamada avukat
yazıhanelerinin yanında mali müşavirlik veya mühendislik bürolarını da
kapsayacak şekilde geniş yorumlandığı görülmektedir. 634 sayılı Yasanın 24. maddesinin ikinci
fıkrasında ise, kat malikleri kurulunun oybirliğiyle vereceği kararla
açılabilecek iş ve ticaret yerleri gösterilmiştir. Buna göre, ' Anagayrimenkulün,
kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde sinema, tiyatro,
kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve emsali gibi eğlence ve
toplantı yerleri ve fırın, lokanta, pastahane, süthane gibi gıda ve beslenme
yerleri ve imalâthane, boyahane, basımevi, dükkân, galeri ve çarşı gibi yerler,
ancak kat malikleri kurulunun oybirliği ile vereceği kararla açılabilir.' 2- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu İtiraz başvurusunda, kat maliklerinin oybirliğiyle alacakları bir
karar olmaksızın mesken nitelikli bir bağımsız bölümde herhangi bir iş veya
ticaret yerinin açılması mümkün olmadığı halde, itiraz konusu kural uyarınca,
kat maliklerinin kararına bağlı olmaksızın meskende muayenehane açılabilecek
olmasının, muayenehane sahiplerine imtiyaz tanınması anlamına geldiği ve bu
durumun Anayasanın 10. maddesine aykırı olduğu; keza mesken nitelikli bir
bağımsız bölümde muayenehane işletilmesi halinde ortaya çıkabilecek, hastalık
bulaşması riski, gürültü, insan yoğunluğu vb. istenmeyen durumlar nedeniyle
diğer kat maliklerinin, özel hayatın ve aile hayatının gizliliği hakkı , mülkiyet
hakkı , maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı , haklardan
eşit olarak yararlanma hakkı gibi bir kısım haklarının Anayasaya aykırı
olarak sınırlandırıldığı ileri sürülmüştür. Anayasanın 10. maddesinde ' Herkes, dil, ırk, cinsiyet, siyasi
düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım
gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. (') Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya
sınıfa imtiyaz tanınamaz. (') ' denilmektedir. Anayasa'nın 10. maddesinde yer verilen eşitlik ilkesi ile eylemli
değil, hukuksal eşitlik öngörülmektedir. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda
bulunan kişilerin yasalarca aynı işleme tabi tutulmalarını sağlamak ve kişilere
yasalar karşısında ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir.
Durum ve konumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik
kuralları gerekli kılabilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal
durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa eşitlik ilkesi ihlal edilmiş olmaz.
Nitelik ve durumları özdeş olanlar için yasalarla değişik kurallar konulamaz. Yasal düzenlemeler yapılırken, yasanın kapsamına girebilecek
kişiler, varlıklar ve olgular yönünden bir takım sınıflandırmalar yapılması ve
buna bağlı olarak sözü edilen kişi, varlık veya olgulardan hangilerinin bu
düzenlemelerin kapsamına dahil edileceği noktasında karar verilmesi
kaçınılmazdır. Sorun, sözü edilen bu sınıflandırmaların hangi durumlarda haklı
görülebileceğidir. Kanunların, eşitlik
ilkesine aykırı olmadığını söyleyebilmek için, sınıflandırmanın anlaşılabilir
bir farklılığa dayanması, sınıflandırmanın kanunun amacıyla ilişkili, akla
uygun ve adil olması, nedensiz, haksız, keyfi olmaması gerekir. Yasa koyucu, itiraz konusu kuralla, meskenlerde hastane, dispanser
vb.lerinin açılmasını uygun görmemiş buna karşılık kat mülkiyetine tabi
bağımsız bölümde muayenehane açılabilmesine izin vermiş, doktor muayenehanelerini
diğer iş veya ticaret yerlerinden ayırarak bunları farklı nitelikte
değerlendirmiştir. Yapılan bu sınıflandırmanın haklı bir nedene dayanmadığı,
makul olmadığı, nedensiz olduğu, benzer durumda bulunanları kapsamına almadığı
söylenemez. Aksine, yasa koyucunun, çeşitli sosyal ve ekonomik verilerden ve
gereksinimlerden hareket ederek doktor muayenehanelerini diğer iş ve ticaret
yerlerinden ayrı bir kategoriye koyma ihtiyacını hissetmiş olduğunun kabulü
gerekir. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasanın 10. maddesine
aykırı değildir. Başvurunun reddi gerekir. Kuralın Anayasanın Başlangıç Kısmının altıncı fıkrası ile 5., 12., 17., 20., 35 ve 41. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir. VI- SONUÇ 23.6.1965 günlü, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 24.
maddesinin birinci fıkrasının ' ' dispanser, klinik, poliklinik niteliğinde
olmıyan muayenehaneler bu hükmün dışındadır.' bölümünün Anayasa'ya aykırı
olmadığına ve itirazın REDDİNE, 24.3.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Fettah
  OTO Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ