ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2024/84 Karar Sayısı : 2024/98 Karar Tarihi : 9/5/2024 R.G. Tarih – Sayı : Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Bursa 4. İcra Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 9/6/1932
tarihli ve 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 2/3/2005 tarihli ve 5311 sayılı
Kanun’un 5. maddesiyle değiştirilen 36. maddesinin birinci fıkrasının birinci
cümlesinde yer alan “…takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden…” ibaresinin Anayasa’nın 35. ve 36. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: İcranın geri bırakılması talebiyle açılan davada itiraz
konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un 36. maddesinin itiraz konusu
ibarenin de yer aldığı birinci fıkrası şöyledir: “ (Değişik: 2/3/2005 – 5311/5 md.) İlâma karşı istinaf veya temyiz yoluna
başvuran borçlu, hükmolunan para veya eşyanın resmî bir mercie depo edildiğini
ispat eder yahut hükmolunan para veya eşya kıymetinde icra mahkemesi tarafından
kabul edilecek taşınır rehni veya esham veya tahvilât veya taşınmaz rehni veya
muteber banka kefaleti gösterirse veya borçlunun hükmolunan para ve eşyayı
karşılayacak malı mahcuz ise icranın geri bırakılması için takibin yapıldığı
yer icra mahkemesinden karar alınmak üzere icra müdürü tarafından kendisine
uygun bir süre verilir. Bu süre ancak zorunluluk hâlinde uzatılabilir.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri
uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör
Derya ATAKUL tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun
hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Anayasaya
aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa
Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem
düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta
olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesine göndereceği belirtilmiş; anılan fıkranın (a) bendinde de “İptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında
sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan
yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi
tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme
bağlanmıştır. 3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli
kararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği, (2) numaralı fıkrasında
da itiraz başvurusunda gerekçeli başvuru kararının aslının Anayasa Mahkemesine
sunulacağı ifade edilmiştir. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (b) bendinde ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk
incelemede, başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz
yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar
verileceği; (2) numaralı fıkrasında da anılan (b) bendi uyarınca verilen
kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden
başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede itiraz yoluna
başvuran Mahkeme tarafından ara karar başlıklı belge ile itiraz
başvurusunda bulunulduğu, söz konusu belgenin başvuru kararına ilişkin tutanak
niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla Mahkemece İçtüzük’ün 46.
maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekçeli başvuru
kararının gönderilmediği tespit edilmiştir. 6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün 46.
maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan başvurunun anılan
Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun
2/3/2005 tarihli ve 5311 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle değiştirilen 36.
maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “ …takibin
yapıldığı yer icra mahkemesinden…” ibaresinin iptaline karar verilmesi
talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin
(4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 9/5/2024 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR