ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 2006/144 Karar Sayısı: 2009/87 Karar Günü : 18.6.2009 R.G. Tarih-Sayı
:06.10.2009-27368 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Mersin Asliye Ticaret
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 23.2.2006 günlü, 5464 sayılı
Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 44. maddesinin ikinci fıkrasının,
Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Kredi kartı kullanımından kaynaklanan borcun ödenmemesi nedeniyle
borçlu aleyhine başlatılan icra takibine itirazın iptali için açılan davada,
itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptali
için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun itiraz
konusu fıkrayı da içeren 44. maddesi şöyledir: 'Bu Kanun'un uygulanmasıyla ilgili uyuşmazlıklarda kart hamilinin
tüketici olması halinde, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 'un 22 nci ve 23
üncü maddesi hükümleri uygulanır. Kart çıkaran kuruluşlar tarafından kart hamilleri aleyhine
açılacak davalarda 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu 'nun görev ve
yetkiye ilişkin hükümleri uygulanır '. B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuruda Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Tülay TUĞCU,
Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.
Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz
PAKSÜT'ün katılımlarıyla 3.11.2006 günü yapılan ilk inceleme toplantısında
dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar
verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan
Anayasa kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında; kart çıkaran kuruluşlar tarafından açılan
davalara genel mahkemelerde bakılmasına dair hükmün, seri, çabuk ve istikrarlı
karar verme ilkelerini esas alan tüketici mahkemelerinin kuruluş gayesine uygun
olmadığı, bu şekilde bir uygulamanın adil yargılanma hakkına ve hukuk devleti
ilkesine aykırı bulunduğu, tüketici olarak kart hamilinin genel mahkemelerde davalı
olarak yargılanmasının da eşitlik ilkesini ihlâl etmesi nedeniyle, Anayasa'nın
2. ve 10. maddelerine aykırılığı ileri sürülmüştür. İtiraz konusu kuralda, kart çıkaran kuruluşlar tarafından kart
hamilleri aleyhine açılacak davaların 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu 'nun görev ve
yetkiye ilişkin hükümleri gereğince genel mahkemelerde görüleceği
belirtilmektedir. 5464 sayılı Yasa'nın 44. maddesinin birinci fıkrasında ise, bu
Yasa'nın uygulanmasıyla ilgili uyuşmazlıklarda kart hamilinin tüketici olması
halinde, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 'un 22. ve 23.
maddelerinde uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetleri ile tüketici
mahkemelerinin yetkili oldukları öngörülmektedir. Böylece kart çıkaran
kuruluşlar karşısında daha zayıf durumda olan kart hamili tüketicilerin
korunması ve haklarını daha kısa sürede elde etmeleri amaçlanmaktadır. Çünkü
tüketici mahkemelerinin genel nitelikli mahkemelerden farkı özel ve uzman
nitelikte olmalarının yanı sıra, tüketicilerin açtıkları davalarda harçtan muaf
kılınmaları, kendi ikametgâhlarında dava açabilmeleri ve davaların basit
yargılama usulü ile yapılarak onların lehine kolaylıkların sağlanmasıdır. Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk
devleti olduğu belirtilmiştir. Hukuk Devletinde hukukun üstünlüğü ve evrensel
hukuk kurallarının geçerliliği tartışmasız kabul edilmesi gereken bir
gerçektir. Hukuk Devleti, insan haklarına saygılı, bu hakları koruyan, adaletli
bir hukuk düzeni kurup sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün
etkinliklerinde, işlem ve eylemlerinde hukuk kurallarına bağlı olan devlettir. Anayasa'nın 10. maddesinde belirtilen'yasa önünde eşitlik ilkesi'
hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil,
hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan
kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrım
yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda
bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında
eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yönden
aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler,
kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları
gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı
kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez. Kart hamilinin tüketici olarak 5464 sayılı Yasa'nın
uygulanmasıyla ilgili uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesine dava açması ile,
kart çıkaran kuruluş tarafından kart hamiline davalı sıfatıyla genel mahkemede
dava açması farklı hukuksal durumları içermektedir. Kural ile kart hamillerinin
açtıkları davalar açısından tüketici sıfatıyla korunmaları amacına yönelik bir
düzenleme yapılmıştır. Kart çıkaran kuruluşların açtıkları davalar ise, kredi
alacağının tahsili için borçlu tüketiciler aleyhine açılan davalardır. İtiraz
konusu 44. maddenin ikinci fıkrası ile birinci fıkrasındaki düzenlemeler farklı
hukuksal durumda bulunan davacıların konumlarına göre yapıldığından kuralın
eşitliğe aykırı olduğu sonucu çıkarılamaz. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine
aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir. VI- SONUÇ 23.2.2006 günlü, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları
Kanunu'nun 44. maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve
itirazın REDDİNE, 18.6.2009 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ