ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas
Sayısı : 2015/5 Karar
Sayısı : 2015/82 Karar
Tarihi : 10.9.2015 R.G.
Tarih-Sayı : 20.10.2015-29508 İPTAL
DAVASINI AÇAN: Türkiye Büyük
Millet Meclisi üyeleri M. Akif HAMZAÇEBİ, Engin ALTAY ve Levent GÖK ile
birlikte 123 milletvekili İPTAL
DAVASININ KONUSU: 19.11.2014
tarihli ve 6569 sayılı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Kurulması ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un; A-
24. maddesiyle değiştirilen 14.6.1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim
Temel Kanunu'nun 43. maddesinin on birinci fıkrasında yer alan ".aday
öğretmenler hakkında uygulanmaz. " ibaresinin, B-
31. maddesiyle, 4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek
11. maddesine eklenen; 1-
İkinci fıkranın, " Eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte
kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı
Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen
nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim
kurumları hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf
yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi hâlinde, Yükseköğretim Kurulu
gerektiğinde. " ve " .kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma
şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır. " bölümlerinin, 2-
Üçüncü fıkranın, " Vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu
denetim sonucu ilgili yükseköğretim kurumu hakkında. " ve " .kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar,
Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. "bölümlerinin, Anayasa'nın
2., 6., 7., 130. ve 131. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve
yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talebidir. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKÜMLERİ 1. Kanun'un
24. maddesi ile değiştirilen 1739 sayılı Kanun'un dava konusu kuralı da içeren
43. maddesi şöyledir: " MADDE
43- Öğretmenlik,
Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan
özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin
amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdürler. Öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel
alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanır. Yukarıda belirtilen nitelikleri kazanabilmeleri
için, hangi öğretim kademesinde olursa olsun, öğretmen adaylarının yüksek
öğrenim görmelerinin sağlanması esastır. Bu öğrenim lisans öncesi, lisans ve
lisans üstü seviyelerde yatay ve dikey geçişlere de imkan verecek biçimde
düzenlenir. Öğretmenlik mesleği; adaylık döneminden sonra
öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağına
ayrılır. Aday öğretmenliğe atanabilmek için; 14/7/1965
tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan
şartlara ek olarak, yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından mezun
olma ve Bakanlıkça ve/veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından
yapılacak sınavlarda başarılı olma şartları aranır. Aday
öğretmenler, en az bir yıl fiilen çalışmak ve performans değerlendirmesine göre
başarılı olmak şartlarını sağlamak kaydıyla, yapılacak yazılı veya yazılı ve
sözlü sınava girmeye hak kazanırlar. Uygulanacak olan sözlü sınavda aday
öğretmenler; a)
Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade kabiliyeti ve muhakeme gücü, b)
İletişim becerileri, öz güveni ve ikna kabiliyeti, c)
Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, d)
Topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri, yönlerinden
Bakanlıkça oluşturulacak komisyon tarafından değerlendirilir. Sınavda başarılı
olanlar öğretmen olarak atanır. Sınavda başarılı olamayan aday öğretmenler il
içinde veya dışında başka bir okulda görevlendirilerek bir yılın sonunda
altıncı fıkrada belirtilen değerlendirmeye tekrar tabi tutulurlar. Aday
öğretmenlik süresi sonunda sınava girmeye hak kazanamayanlar ile üst üste iki
defa sınavda başarılı olamayanlar aday öğretmen unvanını kaybeder ve
memuriyetle ilişiği kesilir. Ancak
aday öğretmenliğe başlamadan önce 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa göre aday memurluğu kaldırılarak asli memurluğa atanmış
olanlar hakkında sekizinci fıkra hükümleri uygulanmaz. Bu kişiler Bakanlıkta
kazanılmış hak aylık derecelerine uygun memur kadrolarına atanırlar. Sınav
komisyonu üyeleri; Bakanlık personeli, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında
çalışan personel ile öğretim elemanları arasından seçilir. Bakanlık gerekli
gördüğünde illerde veya merkezde birden fazla komisyon oluşturabilir. Performans
değerlendirmesinde dikkate alınacak meslekî ölçütler, sınav konuları, komisyon
üyelerinin seçimi, görevleri, çalışma usul ve esasları ile sınava ilişkin diğer
hususlar yönetmelikle düzenlenir. Bu
maddenin uygulanmasına ilişkin olarak 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun aday memurluk ile ilgili hükümleri aday öğretmenler
hakkında uygulanmaz. Kariyer basamaklarında yükselmede kıdem, eğitim
(lisansüstü eğitim), etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif
çalışmalar) ve sicil (iş başarımı) puanları ile sınav sonuçları esas alınır.
Değerlendirme 100 tam puan üzerinden yapılır. Değerlendirme puanının % 10'unu
kıdem, % 20'sini eğitim, % 10'unu etkinlikler, % 10'unu sicil (iş başarımı) ve
% 50'sini de sınav puanı oluşturur. Kariyer basamaklarında yükselecekler değerlendirme
puanlarına göre başarı sıralamasına alınır. Değerlendirmeye alınmak için sınav
tam puanının en az % 60'ını almış olmak şartı aranır. Öğretmenlerin
hizmet sürelerine ve/veya isteğe bağlı il içi veya il dışı yer değiştirmelerine
ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. " 2. Kanun'un
31. maddesi ile eklenen fıkraların yer aldığı 2547 sayılı Kanun'un ek 11.
maddesi şöyledir: "Ek
Madde 11- Vakıflarca
kurulacak yükseköğretim kurumlarında, beklenen eğitim - öğretim düzeyinin
yetersizliğinin Yükseköğretim Kurulunca tespit edilmesi ve durumun düzeltilmesi
için gerekli uyarı ve önerilerin sonuçsuz kalması halinde bu kurumun faaliyeti
Yükseköğretim Kurulunca durdurulur. Eğitim-öğretim
faaliyetlerini yürütmekle birlikte kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan
ya da dolaylı kaynak aktardığı Maliye Bakanlığının görüşü alınarak
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen nesnel ve ölçülebilir kriterlere
göre tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları hakkında, verilen süre
içerisinde aktarılan kaynağın vakıf yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi
hâlinde, Yükseköğretim Kurulu gerektiğinde düzeltici, kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır. Vakıf
yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu denetim sonucu ilgili yükseköğretim
kurumu hakkında yol gösterici, düzeltici, kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar,
Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan
yönetmelikle düzenlenir. " II-
İLK İNCELEME 1.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Alparslan ALTAN,
Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN,
Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN ve Kadir ÖZKAYA'nın
katılımlarıyla 18.2.2015 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğü durdurma talebinin
ise esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar
verilmiştir. III-
ESASIN İNCELENMESİ 2.
Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Fatih ŞAHİN tarafından hazırlanan işin
esasına ilişkin rapor, iptali istenilen kanun hükümleri, dayanılan Anayasa
kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A-
Kanun'un 24. Maddesiyle Değiştirilen 1739 Sayılı Kanun'un 43. Maddesinin
On Birinci Fıkrasında Yer Alan ". aday öğretmenler hakkında uygulanmaz ."
İbaresinin İncelenmesi 1.
İptal Talebinin Gerekçesi 3.
Dava dilekçesinde özetle, dava konusu kuralın 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu'ndaki aday memurlarla ilgili hükümlerin aday öğretmenler hakkında
uygulanmasına engel olduğu, bu durumun adaylığa kabul edilme, yetiştirilme,
adaylık devresi içinde veya sonunda göreve son verme hususlarında aday
öğretmenlerin diğer aday memurlara nazaran daha ağır şartlara tabi kılınmasına
sebebiyet verdiği belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı olduğu
ileri sürülmüştür. 2.
Anayasaya Aykırılık Sorunu 4. Dava konusu kuralda, 1739 sayılı Kanun'un 43. maddesinin
uygulanmasına ilişkin olarak 657 sayılı Kanun'un aday memurlukla ilgili
hükümlerinin aday öğretmenler hakkında uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. 5. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, hukuki güvenliği sağlayan, Anayasa'ya aykırı durum ve
tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve
kanunlarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Hukuk
devletinde kanunların kamu yararı gözetilerek çıkarılması zorunludur. Kanun
koyucunun, Anayasa'ya ve hukukun genel ilkelerine aykırı olmamak kaydıyla her
türlü düzenlemeyi yapma konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. 6. Kamu görevlileri ile kamu yönetimleri arasındaki ilişkiler
kural tasarruflarla düzenlenmektedir. Kamu personeli, belirli bir statüde,
nesnel kurallara göre hizmet yürütmekte, o statünün sağladığı aylık, ücret,
atanma, yükselme gibi kimi haklara sahip olmaktadır. Kamu hizmetine girişin ve
hizmet içinde yükselmenin koşulları, statü hukukunun gereği olarak kanunlarla
belirlenmektedir. Bu durum, Anayasa'nın kamu hizmetine girme hakkının
düzenlendiği 70. maddesi ile kamu hizmeti görevlileriyle ilgili genel ilkelerin
düzenlendiği 128. maddesinden kaynaklanan bir zorunluluktur. Kanun koyucu,
statü hukuku çerçevesinde yürütülen memuriyet hizmetine girmeye, memuriyette
yükselmeye, memuriyetin sona ermesine ve bunun gibi diğer hususlara ilişkin
koşulları anayasal ilkelere uygun olarak belirleme yetkisine sahiptir. 7. Öğretmenlik, 1739 sayılı Kanun'un 43. maddesinde " Devletin
eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir
ihtisas mesleği " şeklinde tanımlanmıştır. Bu niteliğinden dolayı
öğretmenlik mesleği 657 sayılı Kanun'un 36. maddesinde, genel idare hizmetleri
sınıfı dışında " Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı " adı
altında farklı bir hizmet sınıfı olarak düzenlenmiştir. 8. 1739 sayılı Kanun'un 43. maddesine göre, Milli Eğitim Bakanlığı
ve/veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan sınavda başarı
sağlayarak aday öğretmenliğe atananlar, en az bir yıl fiilen çalışmak ve
performans değerlendirmesine göre başarılı olmak kaydıyla yapılacak yazılı veya
yazılı ve sözlü sınava girmeye hak kazanacaktır. Sınavda başarılı olanlar
öğretmen olarak atanacak, başarılı olamayanlar il içinde veya dışında başka bir
okulda görevlendirilerek bir yılın sonunda yeniden sınava girecektir. İki defa
sınavda başarılı olamayan aday öğretmenlerin ise memuriyetle ilişiği
kesilecektir. 9. Dava konusu kural uyarınca da, aday öğretmenlerin adaylık
sürecindeki çalışmaları ve performans değerlendirmeleri, bu sürecin sonunda
öğretmenlik mesleğine atanabilme şartları ve bu şartları yerine getiremeyenler
hakkında uygulanacak müeyyideler bakımından 657 sayılı Kanun'un aday memurlara
ilişkin hükümleri uygulanmayacaktır. 10. Kanun koyucu, öğretmenlik hizmetinin önemini gözeterek mesleki
donanımı yüksek, nitelikli bir öğretmen kadrosuna sahip olunması amacıyla aday
öğretmenler için diğer aday memurlardan farklı bir adaylık süreci öngörmüştür.
Bu çerçevede, 1739 sayılı Kanun'un 43. maddesiyle aday öğretmenler için
performans değerlendirme sistemi getirilmiş, performans kriterlerini yerine
getirenlerin adaylık süreci sonunda sınava alınarak genel yetenek, genel kültür
ve alan bilgisi düzeyleri ile muhakeme gücü ve ifade yeteneği gibi konularda
değerlendirmeye tabi tutulması, üst üste iki defa sınavda başarılı
olamayanların da memuriyetle ilişiğinin kesilmesi kural altına
alınmıştır. 11. Öğretmenlik hizmetinin mesleki bakımdan daha nitelikli
kadrolarla ifa edilmesi amacıyla aday öğretmenlerin diğer aday memurluklara
nazaran farklı bir adaylık sürecine tabi tutulması kanun koyucunun takdir
yetkisi kapsamında olup 1739 sayılı Kanun'un 43. maddesinde aday öğretmenler
için öngörülen kuralların uygulanmasına ilişkin olarak 657 sayılı Kanun'un aday
memurlukla ilgili hükümlerinin uygulanmayacağına yönelik dava konusu kuralda
hukuk devleti ilkesi ile çelişen bir yön bulunmamaktadır. 12. Öte yandan, aday öğretmenler için öngörülen kuralların adil
olup olmadığının belirlenmesinde, herhangi bir aday memurluk için öngörülen
kurallarla yapılacak kıyaslamanın değil, o kuralların hukuk dünyasında meydana
getirdiği etki ve sonuçlarının dikkate alınması gerekmektedir. Bu nedenle, aday
öğretmenler için öngörülen kuralların, 657 sayılı Kanun'da aday memurlarla
ilgili genel kurallarla karşılaştırılması suretiyle yapılan değerlendirme
anayasal denetime esas oluşturmaz. 13.
Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı değildir. İptal
talebinin reddi gerekir. B-
Kanun'un 31. Maddesiyle 2547 Sayılı
Kanun'un Ek 11. Maddesine Eklenen; 1.
İkinci Fıkranın, " Eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte
kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı
Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen
nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim
kurumları hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf
yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi hâlinde, Yükseköğretim Kurulu
gerektiğinde." ve ".kısıtlayıcı veya faaliyet iznini
kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır ." Bölümlerinin
İncelenmesi a.
İptal Talebinin Gerekçesi 14.
Dava dilekçesinde özetle, Anayasa'ya göre Yükseköğretim Kurulunun (YÖK)
üniversiteleri kısıtlama veya üniversitelerin faaliyet izinlerini kaldırma
yetkisinin bulunmadığı, YÖK'e böyle bir yetki verilmesinin üniversitelerin
eğitim-öğretim, araştırma ve bilim üretme işlevlerini olumsuz etkileyeceği,
bilimsel özerkliğe sahip üniversite hedefine ulaşmayı teminatsız kılacağı,
ayrıca kuralda yer alan ". kaynak aktardığı. " ibaresi ile ".nesnel
ve ölçülebilir kriterlere göre. " ibarelerinin belirsiz olduğu, vakıf yükseköğretim
kurumlarının denetiminde idareye sınırsız bir takdir yetkisi vermek suretiyle
hukuk güvenliğinin ihlal  edildiği belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2.,
6., 130. ve 131. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. b.
Anayasaya Aykırılık Sorunu 15.
2547 sayılı Kanun'un ek. 11 maddesinin dava konusu kuralı da içeren ikinci
fıkrasında, eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte kurucu vakfa veya
üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı Maliye Bakanlığının
görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen nesnel ve
ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları
hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf yükseköğretim
kurumuna iade edilmemesi hâlinde, Yükseköğretim Kurulunun gerektiğinde
düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir
niteliğinde kararlar alacağı öngörülmektedir. 16.
Anayasa'nın 130. maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen
içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile
ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma,
yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli
birimlerden oluşan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip
üniversitelerin kanunla kurulacağı belirtilmiş, üniversiteler ve bunlara bağlı
birimlerin Devletin gözetimi ve denetimi altında olduğu, Devletin gözetim ve
denetim hakkını kullanma usullerinin kanunla düzenleneceği hüküm altına
alınmıştır. Madde gerekçesinde de "genel olarak Devletin
üniversiteler üzerindeki gözetim ve denetim yetkilerinin düzenlenmesi konuları,
bilimsel özerklik dikkate alınmak suretiyle kanun koyucuya bırakılmıştır" denilmiştir. 17.
Buna göre, Devletin, yükseköğretim kurumları üzerindeki gözetim ve denetim
yetkisini ne şekilde kullanacağına ilişkin kuralları belirleme yetkisi kanun
koyucunun takdirindedir. Ancak, kanun koyucunun bu yetkisini anayasal sınırlar
içinde özellikle üniversitelerin bilimsel özerkliğini göz önünde tutarak kullanması
gerekir. Yükseköğretim kurumlarının denetimine ilişkin kuralların, hem
üniversiteler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer
vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması, ayrıca keyfi
uygulamalara karşı koruyucu önlemler içermesi de gereklidir. Aksine bir
düzenleme, merkezi idarenin üniversitelerin bilimsel özerkliğine keyfi şekilde
müdahalede bulunmasına imkân tanır ki, bunun Anayasa'nın 130. maddesiyle
bağdaşması mümkün değildir. 18.
Bilimsel özerklik, bilimsel çalışmaların üniversite ortamında
yürütülebilmesinin olmazsa olmaz koşulu olup üniversite mensuplarının, ekonomik
ve siyasi yönden nüfuz sahibi bulunan kişi ve kurumların baskısı, yönlendirmesi
olmadan ve toplumda genel olarak hâkim olan düşünce ve kabuller doğrultusunda
sonuçlara varmak gibi bir zorunluluk hissetmeden sadece bilimsel ölçütler ve
etik kurallar çerçevesinde eğitim, öğretim, araştırma ve yayın yapabilme
olanaklarına sahip bulunmalarını ifade etmektedir. Üniversitelerin bilimsel
özerkliği, üniversitelerde yürütülen eğitim, araştırma, yayın ve benzeri
etkinliklerin planlanması, düzenlenmesi ve icra edilmesi aşamalarında, yönetim
yetkisinin serbestçe kullanılabilmesini, belirtilen faaliyetlerle ilgili
üniversite kaynaklarının kullanımına yönelik kararların üniversite yönetim
organlarınca serbestçe alınabilmesini gerektirmektedir. 19.
Anayasa'nın 130. maddesinin ikinci fıkrasında, vakıflar tarafından da kanunda
gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile Devletin
gözetim ve denetimine tabi olarak yükseköğretim kurumları kurulabileceği; son
fıkrasında da vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumlarının, mali ve
idari konular dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması
ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için
Anayasa'da belirtilen hükümlere tabi olduğu ifade edilmiştir. Buna göre,
kanunla kurulma ve bilimsel özerklik yönünden vakıf yükseköğretim kurumları ile
Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları arasında bir farklılık
gözetilmemiştir. 20.
2547 sayılı Kanun'un ek 6. maddesinde, vakıf yükseköğretim kurumu gelirlerinin,
geçici olarak dahi hiçbir suretle vakıf mamelekine veya hesaplarına intikal
edemeyeceği belirtilmiş; ek 11. maddesinin dava konusu kuralı da içeren ikinci
fıkrasında, vakıf yükseköğretim kurumlarının kaynaklarının kurucu vakfa veya
üçüncü bir şahsa doğrudan veya dolaylı olarak aktarıldığının tespit edilmesi
durumunda, öncelikle verilen süre içerisinde kaynağın vakıf yükseköğretim
kurumuna iade edilmesi, iade edilmemesi durumunda ise bu
yükseköğretim kurumları hakkında düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini
kaldırma şeklinde tedbirlerin uygulanabileceği belirtilerek kademeli bir
müeyyide sistemi öngörülmüştür. 21.
Kuralla, vakıf yükseköğretim kurumuna ait kaynakların kurucu vakfa veya üçüncü
şahıslara aktarılmasının önüne geçilerek, eğitim, öğretim, yayın ve araştırma
faaliyetlerinde kullanılmasının temin edilmesi amaçlanmaktadır. 2547 sayılı
Kanun'un 12. maddesine göre yükseköğretim kurumlarının öncelikli görevinin,
kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde
kullanarak, eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapma
olduğu dikkate alındığında, üniversite kaynaklarının eğitim-öğretim, yayın ve
araştırma faaliyetlerinde kullanılmasına yönelik olarak kurucu vakfa veya
üçüncü şahıslara kaynak aktarılmasını önlemek amacıyla ihdas edilen kural,
yükseköğretim kurumlarının kuruluş amacıyla da örtüşmektedir. 22.
Merkezî idareye tanınan denetim yetkisi ve bu denetim sonucunda tedbir
niteliğinde müeyyide uygulama yetkisi, vakıf yükseköğretim kurumlarının kurucu
vakfa veya üçüncü şahıslara kaynak aktarımı konusuyla sınırlandırılmıştır. Bu
kurumlarda yürütülen eğitim, öğretim, araştırma, yayın ve benzeri etkinliklerin
planlanması, düzenlenmesi ve icra edilmesi aşamalarına yönelik herhangi bir
müdahale söz konusu değildir. Anılan kurumlar, kaynaklarını eğitim, öğretim,
yayın ve araştırma faaliyetlerinde dilediği gibi kullanmakta serbesttir. Bu
nedenle dava konusu kuralın, vakıf yükseköğretim kurumlarının bilimsel
özerkliğini ihlal ettiği söylenemez. 23.
Hukuki güvenlik ile belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin önkoşullarındandır.
Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi, hukuk
normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde
Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven
duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. 24.
Belirlilik ilkesi ise yalnızca yasal belirliliği değil, daha geniş anlamda
hukuki belirliliği de ifade etmektedir. Yasal düzenlemeye dayanarak
erişilebilir, bilinebilir ve öngörülebilir gibi niteliksel gereklilikleri
karşılaması koşuluyla, mahkeme içtihatları ve yürütmenin düzenleyici işlemleri
ile de hukuki belirlilik sağlanabilir. Aslolan muhtemel muhataplarının mevcut
şartlar altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini
öngörmelerini mümkün kılacak bir normun varlığıdır. 25.
Vakıf yükseköğretim kurumlarının kurucu vakfa veya üçüncü kişilere
aktarabileceği kaynakların kanunla tek tek belirlenebilmesi mümkün değildir. Bu
nedenle, kuralda kaynak aktarımı kavramına yer verilerek genel bir belirleme
yapılmış ve çerçeve çizilmiştir. Ayrıca vakıf yükseköğretim kurumlarınca,
kurucu vakfa veya üçüncü kişilere kaynak aktarılıp aktarılmadığının tespiti,
ayrıntılı inceleme gerektiren teknik bir konudur. Kanun koyucu bu durumu
gözeterek kaynak aktarımının nasıl tespit edileceği konusunda YÖK'ü yetkili
kılmakla birlikte bu konuda YÖK'e sınırsız bir yetki de vermemiştir. Kurala
göre YÖK, kaynak aktarımı yapılıp yapılmadığını Maliye Bakanlığının görüşünü
alarak önceden belirleyeceği nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre tespit
edecektir. YÖK'ün belirleyeceği kriterlerin nesnel ve ölçülebilir olup
olmadığı, diğer bir ifadeyle belirlenen kriterlerin üniversiteler üzerinde
keyfi bir denetim yetkisi tanıyıp tanımadığı hususu yargı denetimine tabi
olduğu gibi bu kriterlere göre yapılan tespitler de yargı denetimine tabidir.
Bu nedenle, kuralda yer alan " kaynak aktardığı " ibaresi
ile "nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre " ibarelerinin
belirsiz olduğu ve vakıf yükseköğretim kurumlarının denetiminde idareye
sınırsız bir takdir yetkisi verdiği söylenemez. 26.
Anayasa'nın 131. maddesine göre, yükseköğretim kurumlarının öğretimini
planlama, düzenleme, yönetme,  denetleme ve üniversitelere tahsis edilen
kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlama görevi YÖK'e verilmiş,
YÖK'ün görev, yetki, sorumluluğu ile çalışma esaslarının ise kanunla
düzenleneceği belirtilmiştir. Dolayısıyla, kurucu vakfa veya üçüncü kişilere
kaynak aktardığı tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları hakkında, verilen
süre içerisinde aktarılan kaynağın yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi
halinde, yükseköğretim kurumlarını denetlemekle görevli anayasal bir kuruluş
olan YÖK'ün söz konusu vakıf yükseköğretim kurumu hakkında gerektiğinde
kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde karar
alma konusunda yetkili kılınması kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında olup
kuralda vakıf yükseköğretim kurumlarının bilimsel özerkliğini zedeleyen bir
husus bulunmamaktadır. 27.
Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2., 130. ve 131. maddelerine aykırı
değildir. İptal talebinin reddi gerekir. 28.
Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ ile Erdal TERCAN bu görüşe katılmamışlardır. 29.
Kuralın Anayasa'nın 6. maddesiyle ilgisi görülmemiştir. 2.
Üçüncü Fıkranın, " Vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu
denetim sonucu ilgili yükseköğretim kurumu hakkında." ve ".kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar,
Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılan yönetmelikle düzenlenir ." Bölümlerinin İncelenmesi a.
İptal Talebinin Gerekçesi 30.
Dava dilekçesinde özetle, YÖK'ün vakıf yükseköğretim kurumları hakkında
yönetmelik çıkarma yetkisi bulunmadığı, vakıf yükseköğretim kurumları hakkında
kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlere başvurulmasına ilişkin
usul ve esasların kanunla düzenlenmesi gerekirken konunun yönetmelikle
düzenlenmesinin öngörülmesinin yasama yetkisinin devri anlamına geldiği, vakıf
yükseköğretim kurumlarının denetimiyle ilgili temel kurallar belirlenmeden
YÖK'e sınırsız bir düzenleme yetkisi tanınmasının hukuk güvenliğini ihlal
ettiği, vakıf yükseköğretim kurumları üzerinde Üniversitelerarası Kurul ile
YÖK'ün gözetim ve denetim yetkisinin artırılmasının üniversitelerin bilimsel
özerkliğini zedelediği belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2., 6., 7., 130. ve
131. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. b.
Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 31.
Dava konusu kuralla, vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu denetim
sonucu ilgili yükseköğretim kurumu hakkında kısıtlayıcı veya faaliyet iznini
kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esasların, Üniversitelerarası
Kurulun görüşü alınarak YÖK tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği
belirtilmiştir. 32. Anayasa'nın 7. maddesinde , "Yasama yetkisi Türk
Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez." denilmektedir.
Yasama yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olması ve bu yetkinin
devredilememesi, kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir gereğidir. Bu hükme yer veren
Anayasa'nın 7. maddesinin gerekçesinde yasama yetkisinin parlamentoya ait
olması "demokrasi rejimini benimseyen siyasi rejimlerde kaçınılmaz
bir durum" olarak nitelendirilmiştir. 33. Anayasa'nın 7. maddesi ile yasaklanan husus, kanun yapma yetkisinin
devredilmesi olup bu madde, yürütme organına hiçbir şekilde düzenleme yapma
yetkisi verilemeyeceği anlamına gelmemektedir. Kanun koyucu, yasama yetkisinin
genelliği ilkesi uyarınca, bir konuyu doğrudan kanunla düzenleyebileceği gibi
bu hususta düzenleme yapma yetkisini yürütme organına da bırakabilir. 34. Yürütmenin türevselliği ilkesi gereğince, yürütme organının
bir konuda düzenleme yapabilmesi için yasama organınca yetkilendirilmesi
gerekmektedir. Kural olarak, Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi
öngörülen konularda, kanunun temel esasları, ilkeleri ve çerçeveyi belirlemiş
olması gerekmektedir. Anayasa koyucunun açıkça kanunla düzenlenmesini öngördüğü
konularda, yasama organının temel kuralları saptadıktan sonra, uzmanlık ve
idare tekniğine ilişkin hususları yürütmeye bırakması, yasama yetkisinin devri
olarak yorumlanamaz. 35.
Anayasa'nın 130. maddesinin ikinci fıkrasında, vakıf yükseköğretim kurumlarının
Devletin gözetim ve denetimine tabi olduğu, dokuzuncu fıkrasında da
üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usullerinin
kanunla düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre, vakıf yükseköğretim
kurumlarının denetimine ilişkin temel kuralların kanunla düzenlenmesi
zorunludur. 36. Kanun'un ek 11. maddesinin birinci fıkrasında, vakıflarca
kurulacak yükseköğretim kurumlarında, beklenen eğitim-öğretim düzeyinin
yetersizliğinin tespit edilmesi ve durumun düzeltilmesi için gerekli uyarı ve
önerilerin sonuçsuz kalması hâlinde bu kurumun YÖK tarafından faaliyetinin
durdurulacağı; ikinci fıkrasında, vakıf yükseköğretim kurumlarının kurucu vakfa
veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığının nesnel ve
ölçülebilir kriterlere göre tespit edilmesi durumunda ilgili vakıf
yükseköğretim kurumu hakkında verilen süre içerisinde içerisinde
aktarılan kaynağın yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi halinde YÖK tarafından düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet
iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde karar verilebileceği hüküm
altına alınmıştır. Böylece, vakıf yükseköğretim kurumlarının
denetiminin kapsamı ve denetim sonucunda hangi müeyyidelerin uygulanacağına
ilişkin kurallar hem yükseköğretim kurumları hem de idare yönünden herhangi bir
duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve
uygulanabilir şekilde düzenlenerek konuya ilişkin temel kurallar
belirlenmiştir. Yönetmelikle düzenlenmesi öngörülen hususların
Kanun'un ek 11. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları göz önüne alınarak
belirleneceği şüphesizdir. Kanunla belirlenen
bu çerçeve içerisinde vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu denetim
sonucunda ilgili yükseköğretim kurumu hakkında kısıtlayıcı veya faaliyet iznini
kaldırma şeklinde önlemlerin alınmasına ilişkin teknik ve uygulamayı esas alan
detayların belirlenmesi konusunda YÖK'e yetki verilmesi yasama yetkisinin devri
niteliği taşımamaktadır. 37.
Bu itibarla, Anayasa'nın 131. maddesiyle yükseköğretim kurumlarının öğretimini
planlama, düzenleme, yönetme, denetleme ve üniversitelere tahsis edilen
kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamakla görevli olan YÖK'e,
kanunla belirlenen çerçeve içerisinde vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi
ve denetim sonucunda uygulanacak müeyyidelere ilişkin usul ve esaslar konusunda
düzenleme yapma yetkisi verilmesinde, yasama yetkisinin devredilmezliği
ilkesine aykırılık teşkil eden bir husus bulunmamaktadır. 38.
Kuralda, vakıf yükseköğretim kurumlarında yürütülen eğitim, öğretim, araştırma,
yayın ve benzeri etkinliklerin planlanması, düzenlenmesi ve icra edilmesi
aşamalarına yönelik olarak YÖK'e herhangi bir düzenleme yetkisi
tanınmadığından, vakıf yükseköğretim kurumlarının bilimsel özerkliğine
müdahalede bulunulması da söz konusu değildir. 39.
Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2., 7., 130. ve 131. maddelerine aykırı
değildir. İptal talebinin reddi gerekir. 40.
Erdal TERCAN bu görüşe katılmamıştır. 41.
Kuralın Anayasa'nın 6. maddesiyle ilgisi görülmemiştir. IV-
YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ 42.
19.11.2014 tarihli ve 6569 sayılı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı
Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun'un; A-
24. maddesiyle değiştirilen 14.6.1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim
Temel Kanunu'nun 43. maddesinin onbirinci fıkrasında yer alan ".aday
öğretmenler hakkında uygulanmaz. " ibaresine, B-
31. maddesiyle, 4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek
11. maddesine eklenen; 1-
İkinci fıkranın, " Eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte
kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı
Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen
nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim
kurumları hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf
yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi hâlinde, Yükseköğretim Kurulu
gerektiğinde. " ve " .kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma
şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır. " bölümlerine, 2-
Üçüncü fıkranın, " Vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu
denetim sonucu ilgili yükseköğretim kurumu hakkında. " ve " .kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar,
Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. "bölümlerine, yönelik
iptal talepleri 10.9.2015 tarihli ve E.2015/5, K.2015/82 sayılı kararla
reddedildiğinden, bu ibare ve bölümlere ilişkin yürürlüğün durdurulması
taleplerinin REDDİNE, 10.9.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V-
HÜKÜM 19.11.2014
tarihli ve 6569 sayılı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Kurulması ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un; 1-
24. maddesiyle değiştirilen, 14.6.1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim
Temel Kanunu'nun 43. maddesinin
onbirinci fıkrasında yer alan "aday öğretmenler hakkında
uygulanmaz" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına
ve iptal talebinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 2-
31. maddesiyle, 4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek
11. maddesine eklenen; a-
İkinci fıkranın "Eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte
kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı
Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen
nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim
kurumları hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf yükseköğretim
kurumuna iade edilmemesi hâlinde, Yükseköğretim Kurulu gerektiğinde..." ve "...kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır." bölümlerinin
Anayasa'ya aykırı olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDİNE, Serdar ÖZGÜLDÜR,
Serruh KALELİ ile Erdal TERCAN'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA¸ b-
Üçüncü fıkranın "Vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu
denetim sonucu ilgili yükseköğretim kurumu hakkında..." ve "...kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar,
Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılan yönetmelikle düzenlenir." bölümlerinin Anayasa'ya
aykırı olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDİNE, Erdal TERCAN'ın karşıoyu ve
OYÇOKLUĞUYLA¸ 10.9.2015 tarihinde karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ KARŞIOY
GEREKÇESİ "Türkiye
Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı" Türkiye Büyük
Millet Meclisi'nce (TBBM)19.11.2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun olarak kabul
edilmiş ve 26.11.2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de  yayımlanarak
yürürlüğe girmiştir. Bu
Kanun'un 31 nci maddesiyle 4.11.1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununun Ek 11 nci maddesine eklenen 2 nci fıkranın kimi bölümlerinin iptali
istemiyle 120 milletvekilince açılan iptal davasının incelenmesinde; iptali
istenen kuralın (2547 sayılı Kanunun Ek 11 nci maddesinin 2 nci fıkrası)
"Kanun Tasarısı" nda yer almadığı, TBMM Genel Kurulunda verilen bir
önergenin kabulüyle kanun metnine eklendiği anlaşılmaktadır. Anayasa'nın
88. maddesinde "Kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekilleri
yetkilidir. Kanun
tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve
esasları İçtüzükle düzenlenir." denilmektedir. Anayasa'nın 88. maddesinin
birinci fıkrasının ihlâli sonucu bir yasalaştırma söz konusuysa, bu konudaki
ihlâl Anayasa'nın 148. maddesi anlamında bir "şekil sakatlığı"na
değil, doğrudan 88. maddesine aykırı düşer ve yapılacak anayasal denetimin,
"şekil bakımından" değil, "esas bakımından" söz konusu
olması gerekir. 88. maddenin ikinci fıkrasındaki "Kanun tasarı ve
tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esasları
İçtüzükle düzenlenir" hükmünün de, bu açıklama çerçevesinde yorumlanması
ve bu düzenlemenin aynı maddenin birinci fıkrasındaki anayasal hüküm
doğrultusunda anlaşılması ve hüküm ifade etmesi gerekir. Yani, birinci fıkraya
aykırı bir durum söz konusu ise artık ortada doğrudan bir Anayasa ihlâli söz
konusu olacak ve Anayasa'nın bu hükmünün bir tekrarından ibaret olan TBMM 
İçzüğü'nün 35. maddesinin ihlâli nedeniyle, Anayasa'nın 148. maddesinde
belirtilen (ve son oylamaya ilişkin olmadığından kanunun iptalini
gerektirmeyen) bir şekil sakatlığından ve şekil denetiminden değil; 88.
maddenin birinci fıkrasının ihlâli sonucu esası ilgilendiren bir sakatlıktan ve
esas denetimden söz edilebilecektir. Davanın
somutu ile ilgili olarak düzenleme öngören TBMM İçtüzüğü'nün
"Komisyonların yetkisi, toplantı yeri ve zamanı" başlıklı 35.
maddesinin ilgili bölümleri şöyledir: "Komisyonlar, kendilerine havale
edilen kanun tasarı ve/veya tekliflerini aynen veya değiştirerek kabul veya
reddedebilirler; birbirleriyle ilgili gördüklerini birleştirerek görüşebilirler
ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca kendilerine ayrılan salonlarda
toplanırlar. Ancak,
komisyonlar, 92 nci maddedeki özel durum dışında kanun teklif edemezler,
kendilerine havale edilenler dışında kalan işlerle uğraşamazlar. Başkanlık
Divanının kararı olmaksızın Genel Kurulun toplantı saatlerinde görüşme yapamazlar
ve kanun tasarı ve tekliflerini bölerek ayrı ayrı metinler halinde Genel Kurula
sunamazlar." İçtüzüğün
35. maddesinin yukarıdaki açık metninden de açıkça anlaşılacağı üzere,
komisyonların kendilerine havale edilen kanun tasarı ve tekliflerini görüşme
yetkileri sınırlandırılmış olup, komisyonların İçtüzüğün 92 nci maddesindeki
özel durum dışında (genel veya özel af ilanını içeren kanun tasarı ve
teklifleri) kanun teklif etme yetkileri yoktur. Yukarıda belirtilen yasa
değişiklikleri Bakanlar Kurulunca önerilen Tasarı metninde olmadığı halde TBMM
Genel Kurulunda Tasarı metnine ilave edilerek kanunlaştırıldığından; bu durum
Anayasa'nın 88. maddesinin birinci fıkrasına (dolayısiyle de bu hükmün
açıklaması mahiyetinde bulunan TBMM İçtüzüğü'nün 35 inci maddesine) açıkça
aykırı düşmektedir. Anayasa'nın
88. maddesinin birinci fıkrasının açık âmir hükmü karşısında, TBMM İçtüzüğü'nün
87 nci maddesi gerekçe gösterilerek, görüşülmekte olan bir tasarı veya teklifin
konusu olmayan "başka" kanunlarda ek ve değişiklik getiren "yeni
bir kanun teklifi mahiyetindeki"  değişikliklerin "Genel
Kurul" tarafından da yapılamayacağı açıktır. Anayasa'nın
148. maddesindeki "Kanunların şekil bakımından denetlenmesi, son
oylamanın, öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı. hususları ile
sınırlıdır." hükmünün de bu belirlemeye etkisinin olamayacağı kuşkusuzdur.
Gerçekten, 88 nci maddenin birinci fıkrasına açıkça aykırı bir yasama faaliyeti
sözkonusu olduğundan, Genel Kurulca öngörülen çoğunlukla yapılacak bir
"son oylama"nın belirtilen Anayasa'ya aykırılığı düzelteceği kabul
edilemez. Ancak 88 inci maddenin birinci fıkrasına uygun bir yasama faaliyeti
içerisinde 148 inci maddedeki "şekil denetimi" kuralı işletilebilir.
Davanın somutunda ise yukarıda açıklandığı üzere, aksi yönde bir yasama
faaliyeti bulunduğu görüldüğünden; 148 inci maddenin bu davanın somutunda
uygulama kabiliyeti bulunmamaktadır. (Bu konudaki bir inceleme için bkz.: Torba
Yasalar ve Yasama sürecindeki İçtüzük Hükümlerinin Şekil Denetimi Sorunu, Hıfzı
DEVECİ, TBB Dergisi, 2015 (117) s. 55-90) Esasen
Anayasa Mahkemesinin 25.12.2008 tarih ve E.2008/71, K.2008/183 sayılı kararına
(RG 9.4.2009, Sayı:27195) konu iptal davası başvurusunun içeriğinden de, bu
şekildeki bir uygulamanın TBMM İçtüzüğü'nün 35. maddesine aykırı düştüğünün
TBMM Başkanlığınca saptandığı ve ilgili komisyona kabul edilen tasarı metninin
iade edilmesine karşılık, ilgili komisyonca iade edilen tasarı metninin yeniden
bir üst yazı ile Genel Kurulun onayına sunulmak üzere TBMM Başkanlığına geri
gönderildiği ve akabinde yasalaştığı anlaşılmaktadır. Açıklanan
nedenlerle; anılan kuralın Anayasa'nın 88. maddesine aykırı düşmesi nedeniyle
iptali gerektiği kanaatine vardığımızdan; çoğunluğun aksi yöndeki kararına
katılmıyoruz. Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ KARŞI OY
GEREKÇESİ 19.11.2014
tarihli ve 6569 sayılı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Kurulması ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un;
31. maddesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek 11. maddesine eklenen; 1-
İkinci fıkranın, " Eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte
kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı
Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen
nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim
kurumları hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf
yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi hâlinde, Yükseköğretim Kurulu
gerektiğinde. " ve " .kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma
şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır. " bölümlerinin, 2- Üçüncü
fıkranın, " Vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu denetim
sonucu ilgili yükseköğretim kurumu hakkında. " ve " .kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar,
Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. " bölümlerinin, Anayasa'nın
2., 6., 7., 130. ve 131. maddelerine aykırılığı ileri sürerek iptallerine karar
verilmesi talep edilmiştir. Mahkememiz
çoğunluğu, Yüksek Öğretim Kurulunun (YÖK) belirtildiği  şekilde bir
denetim yapabileceğini, yapılan denetim sonucunda alınacak kararların kanun
koyucunun takdir yetkisinde olduğunu, bu denetimin nasıl ve ne şekilde
olacağına ilişkin hususların YÖK tarafından yönetmelikle belirlenebileceğini
kabul ederek, kuralları Anayasa'ya aykırı görmemiştir. Aşağıda
belirtilen gerekçelerle, her iki kuralın da Anayasa aykırı olduğunu
düşündüğümden, Mahkememiz çoğunluğunun görüşüne katılmak mümkün olmamıştır. I-
2547 SAYILI YÜKSEKÖĞRETİM KANUNUNUN EK 11. MADDESİNE EKLENEN İKİNCİ FIKRANIN
İLGİLİ KISIMLARI AÇISINDAN 6569
sayılı Kanun'un 31. maddesiyle değiştirilen2547 sayılı Kanun'un ek 11.
maddesinin iptal istemine konu ibarelerin de bulunduğu ikinci fıkrası şu
şekildedir; " Eğitim-öğretim
faaliyetlerini yürütmekle birlikte kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan
ya da dolaylı kaynak aktardığı Maliye Bakanlığının görüşü alınarak
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen nesnel ve ölçülebilir kriterlere
göre tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları hakkında, verilen süre
içerisinde aktarılan kaynağın vakıf yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi
hâlinde, Yükseköğretim Kurulu gerektiğinde düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet
iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır. " Bu
fıkradaki ", " Eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte
kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı
Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen
nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim
kurumları hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf
yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi hâlinde, Yükseköğretim Kurulu gerektiğinde." ve ".kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır "
kısımlarının iptali istenmiştir. İptal
istemine konu kuralda, vakıf yükseköğretim kurumlarının kurucu vakfa veya
üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı olarak kaynak aktarmasını önlemek
amacıyla YÖK tarafından alınacak tedbirler düzenlenmektedir. Buna göre vakıf
yükseköğretim kurumunun, kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da
dolaylı kaynak aktardığının tespit edilmesi ve verilen süre içerisinde
aktarılan kaynağın vakıf yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi hâlinde, YÖK,
kısıtlama veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar
alabilecektir. Getirilen
düzenlemenin gerekçesine ilişkin olarak: " Önerge ile nesnel ve
ölçülebilir kriterlere göre kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara kaynak aktardığı
tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumlarına verilen süre içerisinde kaynağın
iade edilmemesi halinde de Yükseköğretim Kurulu tarafından gerektiğinde
düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir
niteliğinde kararlar alma yetkisi verilmektedir. Ayrıca Yükseköğretim Kurulunun
uygulayıcı birim olmaması nedeniyle, yanlış anlaşılmalara meydan verilmemesini
teminen Yükseköğretim Kuruluna verilen yetki tedbir niteliğinde karar almaya
dönüştürülmektedir " denilmektedir. 1-
Anayasa'nın 130. maddesinde yüksek öğretim kurumları düzenlenmiş, maddenin
ikinci fıkrasında, kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına
yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine
tabi yükseköğretim kurumlarının kurulabileceği kabul edilmiştir.   Bu
hükme paralel olarak 2547 sayılı Kanun'un ek 2. maddesinde de, vakıfların,
kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla ve mali ve idari hususlar dışında,
akademik çalışmalar, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden
bu Kanun'da gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla yükseköğretim kurumları
kurabileceği ifade edilmiştir. Kurucu
vakıf tarafından kurulan yükseköğretim kurumu, vakıf tüzelkişiliği dışında ayrı
bir tüzelkişiliğe sahiptir. O nedenle ayrı bir yönetimi ve bütçesi vardır. Vakıf
yükseköğretim kurumları, mali, idari ve ekonomik konularda YÖK'ün gözetim ve
denetimine tabidir (2547sk.ek.m.10). Bu kurumlar yılda en az bir defa YÖK'ün
denetimine tabi tutulurlar (Yön.m.21). Vakıf
yükseköğretim kurumlarının hangi hallerde faaliyetlerinin durdurulacağı 2547
sayılı Kanun'un ek 11. maddesinde sayılmıştır. Buna göre; -
Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarında, beklenen eğitim-öğretim
düzeyinin yetersizliğinin YÖK tarafından tespit edilmesi ve durumun
düzeltilmesi için gerekli uyarı ve önerilerin sonuçsuz kalması durumunda
faaliyetin durdurulmasına karar verilebilir. -
İptali istenen kural gereğince de, eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle
birlikte kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak
aktardığı Maliye Bakanlığının görüşü alınarak YÖK tarafından belirlenen nesnel
ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları
hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf yükseköğretim
kurumuna iade edilmemesi hâlinde, YÖK gerektiğinde düzeltici, kısıtlayıcı veya
faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alabilir. Anayasa'nın
130. maddesinde, çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde
milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile;
ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma,
yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli
birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip
üniversitelerin kanunla kurulacağı belirtilmiş, üniversiteler ve bunlara bağlı
birimlerin Devletin gözetimi ve denetimi altında olduğu, Devletin gözetim ve
denetim hakkını kullanma usullerinin de kanunla düzenleneceği hüküm altına
alınmıştır.  Buna göre, Devletin, yükseköğretim kurumları üzerindeki
gözetim ve denetim yetkisini ne şekilde kullanacağına ilişkin kuralları
belirleme yetkisi kanun koyucunun takdirindedir. Ancak, kanun koyucunun bu
yetkisini anayasal sınırlar içinde özellikle üniversitelerin bilimsel
özerkliğini göz önünde tutarak kullanması gerekir. Yükseköğretim kurumlarının
denetimine ilişkin kuralların, hem üniversiteler hem de idare yönünden herhangi
bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve
uygulanabilir olması, ayrıca keyfi uygulamalara karşı koruyucu önlemler
içermesi de gereklidir.Aksine bir düzenleme merkezi idarenin denetim yoluyla
üniversitelerin bilimsel özerkliğine keyfi şekilde müdahalede bulunmasına imkân
tanır ki, bunun Anayasa'nın 130. maddesiyle bağdaşması mümkün
değildir. Üniversite,
geleneği ve tanımı gereği kamu yararı için bilgiyi arayan, üreten, ileten ve
yayan özerk bir öğretim ve araştırma merkezidir. Üniversite, ait olduğu toplum
ve dünyaya bilimsel açıdan tutarlı ve nitelikli bir eğitim sağlamakla
yükümlüdür. Üniversite
özerkliği akademik özgürlüğün uygulanabilmesi için olmazsa olmaz şartlardan
birisidir [1] . Özerklik, ideal bir üniversitenin temel yapı
taşlarındandır. " Yükseköğretim Kurumlarının Özerkliği ve Akademik
Özgürlük Üzerine Lima Bildirgesi "nde yapılan tanıma göre özerklik;
yükseköğretim kurumlarının iç işleyişine, mali işlerine ve yönetimlerine
ilişkin karar almada ve eğitim, araştırma, dışa yönelik çalışmalar ve diğer
ilgili faaliyetlerde kendi politikalarını oluşturmada devlet ve toplumun diğer
güçleri karşısındaki bağımsızlıkları anlamına gelmektedir. Bu tanım
çerçevesinde üniversite özerkliği " yönetimde özerklik, mali özerklik ve
akademik özerklik "ten oluşmaktadır [2] . Ülkemizde
üniversitelerin bilimsel özerkliği, Anayasa'yla teminat altına alınmıştır.
Anayasa'nın 130. maddesinin birinci fıkrasında,  üniversitelerin, bilimsel
özerkliğe sahip olduğu açıkça ifade edilmiştir. Anılan fıkrada üniversitelerin
Devlet tarafından kurulacağı belirtildikten sonra maddenin ikinci fıkrasında,
vakıflar tarafından da, kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç
amacına yönelik olmamak şartı ile devletin gözetim ve denetimine tabi
olarak yükseköğretim kurumları kurulabileceği, son fıkrasında, vakıflar
tarafından kurulan yükseköğretim kurumlarının, mali ve idari konuları
dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve
güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için
Anayasa'da belirtilen hükümlere tabi olduğu hüküm altına
alınmaktadır. Anayasa'nın
131. maddesinde de yükseköğretim kurumlarının,  öğretimini planlamak,
düzenlemek, yönetmek, denetlemek, üniversitelere tahsis edilen kaynakların
etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak maksadı ile Yükseköğretim Kurulunun
kurulacağı kabul edilmiştir. Bu hüküm gereğince de YÖK, vakıf yüksek öğretim
kurumlarını denetleme yetkisine sahiptir. Vakıf
yüksek öğretim kurumları, devletin ve dolayısıyla YÖK'ün denetimi altında olmak
birlikte, bu denetim yapılırken, keza denetime ilişkin kanun koyucu tarafından
hükümler getirilirken bu kurumların özelliği dikkate alınmalıdır. Vakıf yüksek
öğretim kurumlarına, devlet üniversitelerinden farklı olarak mali ve idari
konularda nitelikleri gereği serbestlik tanınmıştır. YÖK'ün vakıf yüksek
öğretim kurumlarını denetleyebilmesi ve bu kapsamda kazanç amacına yönelik
faaliyetlerinin tespiti ve bunun için gerekli tedbirlerin alınması yetkisine
sahip olması gereklidir.  Ancak bu yetki düzenlenirken vakıf yüksek
öğretim kurumunun, kurucu vakıfla olan ilişkilerine yahut üçüncü kişilerle olan
ilişkilerine YÖK'ün müdahil olması ve kaynak aktarılıp aktarılmadığını tespit
etmeye çalışması, vakıf yüksek öğretim kurumlarına tanınan mali ve idari
özerkliği sınırlandırdığı gibi, YÖK'e de altından kalkılması zor bir yük yüklemiş
olmaktadır. Ayrıca böyle bir denetim, vakıf yüksek öğretim kurumunun kar amacı
takip edip etmediğinin dışında, kaynaklarını nerede ve ne şekilde
değerlendirdiğinin araştırılmasına girmektedir. Vakıf yüksek öğretim kurumu,
kaynaklarını üniversiteye, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetlerine
aktarmayıp,  başka yerlere aktaracak olursa, bundan kendisi sorumlu
olmalıdır. Anayasa'nın
131. maddesinde de, üniversiteye tahsis edilen kaynakların etkili
bir biçimde kullanılmasından söz edilmekte olup, vakıf yüksek öğretim
kurumunun  her türlü gelirini, üniversiteye tahsis edilen kaynak
kapsamında değerlendirmek uygun değildir. O nedenle de, vakıf yüksek öğretim
kurumunun kurucu vakfa veya üçüncü kişilere kaynak aktarması, YÖK'ün denetim
yetkisinin dışında kalmalıdır. Vakıf
yüksek öğretim kurumu, ayrı bir tüzel kişiliğe, ayrı bir idareye ve bütçeye
sahip olduğundan,  kaynaklarını üniversitenin amaçları doğrultusunda
kullanmayıp, kurucu vakfa veya üçüncü kişilere aktarırsa, diğer vakıf yüksek
öğretim kurumları ve devlet üniversiteleri ile rekabet edememe durumuyla karşı
karşıya kalabilir. Beklenen eğitim-öğretim düzeyinin yetersizliğinin YÖK
tarafından tespit edilmesi ve bu durumun düzeltilmesi için gerekli uyarı ve
önerilerin sonuçsuz kalması halinde faaliyetinin durdurulmasına karar
verilebilir. Bu durum, kurucu vakfı ve kaynak aktarılan üçüncü kişi,
uygulamadaki şekliyle vakıf yükseköğretim kurumunun sahibi konumunda ise,
onları da etkileyecektir. Bu
açıdan YÖK'e, vakıf yüksek öğretim kurumunun, kurucu vakfa veya üçüncü kişilere
özellikle üniversitenin sahibi olduğu kabul edilen kişilere kaynak aktarıp
aktarmadığını tespit etmeye ve bu konuda tedbir almaya yönelik dava konusu
düzenleme Anayasa'nın 130. ve 131. maddelerine aykırı gözükmektedir. 2
- YÖK'ün vakıf yüksek öğretim kurumunu ve bu kapsam da kurucu vakıfla yahut
üçüncü kişilerle olan ilişkisini araştırması ve kaynak aktarıp aktarmadığını
denetleme yetkisi kabul edilse bile, bu kez, beraberinde Anayasa'ya aykırı
başka hususlar da ortaya çıkmaktadır. a)-
Öncelikle iptali istenen kurala dayanarak, YÖK, vakıf yüksek öğretim kurumunu
ve bu kapsamda üçüncü kişilere aktarılan kaynaklarını koruma altına almaya
çalışmaktadır. YÖK, kurucu vakfa veya üçüncü kişilere kaynak aktarıldığını
tespit ederse,  verilen süre içinde aktarılan kaynak üniversiteye iade
edilmediğinde, üniversite hakkında düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini
kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde karar alabilmektedir. YÖK'ün kaynak
aktarımını tespitinden sonra, vakıf yüksek öğretim kurumunun, aktarılan kaynak
oranında kurucu vakıftan veya üçüncü kişilerden alacaklı olduğu sonucu ortaya
çıkmaktadır.  Vakıf yüksek öğretim kurumunun, kurucu vakıftan veya üçüncü
kişilerden olan alacağının verilen süre içerisinde ödenmemesi halinde, 
üniversitenin faaliyetleri bu kapsamda eğitim öğretim ve bilimsel faaliyetleri
YÖK tarafından kısıtlanabilmekte yahut faaliyet izni tümüyle tedbir niteliğinde
kaldırılabilmektedir. Burada,
öncelikle vakıf yüksek öğretim kurumunun aktarılan kaynağı, kurucu vakıf veya
üçüncü kişi tarafından iade edilmediğinde, vakıf yüksek öğretim kurumunun
alacağını almasını kolaylaştırıcı tedbirler yerine, üniversitenin asıl
faaliyetlerini kısıtlayan veya tümüyle kaldıran tedbirlere yer verildiğinden,
bu tedbirler, alacağın ödenmesini sağlayıcı değil, farklı bir nitelikte
olup,  üniversitenin asıl faaliyet alanı olan eğitim-öğretim ve bilimsel
araştırma faaliyetlerini konu almaktadır. O nedenle amaca hizmet etmemektedir.
Ayrıca, bu tedbirler, üniversiteyi korumamakta tam tersine cezalandırmaktadır.
Bu açıdan YÖK tarafından üniversite hakkında alınması öngörülen tedbirler
Anayasa'nın 2. maddesinde öngörülen hukuk devletinin bir gereği olan ölçülülük
ilkesi açısından, demokratik bir toplumda alınması gerekli bir tedbir olmadığı
gibi, ölçülü de değildir. Bundan
başka, vakıf yüksek öğretim kurumunun, kurucu vakıftan veya üçüncü kişilerden
olan alacağı ödenmediği gerekçesiyle, üniversitenin faaliyetleri
sınırlandırıldığından veya faaliyet izni tümüyle kaldırıldığından, üniversitenin,
akademik ve bilimsel özerkliği de ortadan kaldırılmaktadır. Kural bu açıdan da
Anayasa'nın 130. maddesinin birinci fıkrasına açıkça aykırılık teşkil
etmektedir. b)-
Hükümde, YÖK tarafından, vakıf yüksek öğretim kurumunun,  kurucu vakfa
veya üçüncü kişilere kaynak aktardığının tespit edilmesi ve verilen süre içinde
iade edilmemesi halinde, vakıf yüksek öğretim kurumu hakkında, düzeltici,
kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar
alınabileceği kabul edilmiştir. Anayasa'nın
2. maddesi gereğince hukuk devleti ilkesinin bir gereği de hukuki güvenlik ve
belirliliktir. Hukuki güvenlik ile belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin
önkoşullarındandır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki
güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem
ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerinde
bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar [3] .
Bu açıdan bakıldığında, YÖK tarafından alınacak tedbir niteliğindeki
kararların, hangi süre için alınacağı, ne kadar devam edeceği belirsiz olup, bu
durum Anayasa'nın 2. maddesine aykırılık teşkil etmektedir. II
- 2547 SAYILI KANUN'UN EK 11. MADDESİNE EKLENEN ÜÇÜNCÜ FIKRANIN İLGİLİ
KISIMLARI AÇISINDAN 6569
sayılı Kanun'un 31. maddesiyle değiştirilen2547 sayılı Kanun'un ek 11.
maddesinin iptal istemine konu ibarelerin de bulunduğu üçüncü fıkrası şu
şekildedir; " Vakıf
yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu denetim sonucu ilgili yükseköğretim
kurumu hakkında yol gösterici, düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini
kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar, Üniversitelerarası
Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle
düzenlenir. " Bu
hükmün " Vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu denetim sonucu
ilgili yükseköğretim kurumu hakkında." ve ".kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar,
Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılan yönetmelikle düzenlenir " kısımlarının iptali istenmiştir. Mahkememiz
çoğunluğu, YÖK'ün sözkonusu denetime ilişkin usul ve esasları, yönetmelikle
düzenleyebileceğini kabul ederek, hükmü Anayasa'ya aykırı görmemiştir. Yukarıda 
1 numaralı başlıkta 2547 s.K. Ek 11. maddesine eklenen ikinci fıkranın iptali
istenen kısımları hakkında belirtilen gerekçelerle bu hüküm de Anayasa'ya
aykırıdır. SONUÇ : 6569 Kanun'un;
31. maddesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek 11. maddesine eklenen; İkinci
fıkranın, " Eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte kurucu
vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı Maliye
Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen nesnel
ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları
hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf yükseköğretim
kurumuna iade edilmemesi hâlinde, Yükseköğretim Kurulu gerektiğinde. "
ve " .kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir
niteliğinde kararlar alır " kısımları ile, Üçüncü
fıkranın, " Vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu denetim
sonucu ilgili yükseköğretim kurumu hakkında. " ve " .kısıtlayıcı
veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar,
Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılan yönetmelikle düzenlenir " kısımlarının, Anayasa'nın
2., 130. ve 131. maddelerine aykırı olduğu ve iptali gerektiği kanaatinde
olduğumdan, Mahkememiz çoğunluğunun görüşüne katılmadım. Üye Erdal TERCAN [1] SEGGİE,
Fatma Nevra/ GÖKBEL, Veysel: "Geçmişten Günümüze Türkiye'de Akademik
Özgürlük", SETA Analiz, Haziran 2014, S.98, [2] AKTAN,
Coşkun Can: "Akademik Özerklik", www.canaktan.org/egitim/ universite -reform/aka-ozerklik.htm. [3] AYMK,
16.1.2014, E.2013/110, K.2014/8.