ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/182 Karar Sayısı : 2014/185 Karar Günü : 17.12.2014 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kemalpaşa 2. Asliye Hukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 4.11.1983 günlü, 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanunu'nun, 24.4.2001 günlü, 4650 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle
değiştirilen 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile üçüncü fıkrasının
Anayasa'nın 35. ve 46. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar
verilmesi istemidir. I- OLAY Kamulaştırmaya (Bedel Tespiti ve Tescil) ilişkin davada, itiraz
konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri
için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI Kanun'un itiraz konusu kuralları da içeren 11. maddesi şöyledir: " Madde 11- 15 inci madde uyarınca oluşturulacak
bilirkişi kurulu, kamulaştırılacak taşınmaz mal veya kaynağın bulunduğu yere
mahkeme heyeti ile birlikte giderek, hazır bulunan ilgilileri de dinledikten
sonra taşınmaz mal veya kaynağın; a) Cins ve nevini, b) Yüzölçümünü. c) Kıymetini etkileyebilecek bütün nitelik ve unsurlarını ve her
unsurun ayrı ayrı değerini, d) Varsa vergi beyanını, e) Kamulaştırma tarihindeki resmi makamlarca yapılmış kıymet
takdirlerini, f) Arazilerde, taşınmaz mal veya kaynağın kamulaştırma tarihindeki
mevkii ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net
gelirini. g) Arsalarda, kamulaştırılma gününden önceki özel amacı olmayan
emsal satışlara göre satış değerini, h) Yapılarda, resmi birim fiyatları ve yapı maliyet hesaplarını ve
yıpranma payını, ı) Bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri, Esas tutarak düzenleyecekleri raporda bütün bu unsurların
cevaplarını ayrı ayrı belirtmek suretiyle ve ilgililerin beyanını da dikkate
alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın
değerini tespit ederler. Taşınmaz malın değerinin tespitinde, kamulaştırmayı gerektiren
imar ve hizmet teşebbüsünün sebep olacağı değer artışları ile ilerisi için
düşünülen kullanma şekillerine göre getireceği kâr dikkate alınmaz. Kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde, bu kamulaştırma
sebebiyle taşınmaz mal veya kaynakta meydana gelecek kıymet düşüklüğü
gerekçeleriyle belirtilir. Bu kıymet düşüklüğü kamulaştırma bedelidir." III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ARSLAN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve dayanılan
Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un " Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi "
başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı
fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir
kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi
hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi
olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine
bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın
(a) bendinde de Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında " iptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı " sayılmıştır. Anılan maddenin (4)
numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun
olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının
(a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli kararında,
Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa'nın hangi
maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle
birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Yine İçtüzük'ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye
geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında ise
anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin
eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. Başvuru kararında, Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasının (f)
bendi ile üçüncü fıkrasının iptali istenilmiştir. Yapılan incelemede, itiraz
yoluna başvuran Mahkemenin, itiraz konusu kurallardan 11. maddenin birinci
fıkrasının (f) bendinin Anayasa'nın 35. ve 46. maddelerine aykırı olduğuna
ilişkin gerekçeleri ortaya koyduğu hâlde üçüncü fıkranın bu maddelere hangi
nedenlerle aykırı olduğunu ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça
göstermediği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddi
gerekir. IV- SONUÇ 4.11.1983 günlü, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun, 24.4.2001
günlü, 4650 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle değiştirilen 11. maddesinin birinci
fıkrasının (f) bendi ile üçüncü fıkrasınıniptallerine karar verilmesi istemiyle
yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE,
17.12.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye Zühtü
  ARSLAN Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN