ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/26 Karar Sayısı : 2013/38 Karar Günü : 7.3.2013 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kocaeli Çocuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanunu'nun 231. maddesine, 6.12.2006 günlü 5560 sayılı Çeşitli Kanunlarda
Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 23. maddesiyle eklenen (7) ve (11)
numaralı fıkraların, Anayasa'nın 36., 138., 140. ve 141. maddelerine aykırılığı
ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi istemidir. I- OLAY Sanık hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçundan hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen ve sanığın deneme süresi içinde
suç işlemesi nedeniyle yeniden ele alınan dosyanın görülmesi sırasında itiraz
konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri
için başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları 4.12.2004 günlü, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun itiraz
konusu kuralları da içeren ' Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri
bırakılması' başlıklı231. maddesi şöyledir: ' Madde 231-(1) Duruşma sonunda, 232 nci maddede belirtilen esaslara
göre duruşma tutanağına geçirilen hüküm fıkrası okunarak gerekçesi ana
çizgileriyle anlatılır. (2) Hazır bulunan sanığa ayrıca başvurabileceği kanun yolları,
mercii ve süresi bildirilir. (3) Beraat eden sanığa, tazminat isteyebileceği bir hâl varsa bu da
bildirilir. (4) Hüküm fıkrası herkes tarafından ayakta dinlenir. (5) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Sanığa yüklenen suçtan dolayı
yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yılveya daha az süreli hapis
veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına
karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının
geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını
ifade eder. (6) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına karar verilebilmesi için; a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve
davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda
kanaate varılması, c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın,
aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen
giderilmesi, gerekir. (Ek cümle: 22/7/2010 - 6008/7 md.)Sanığın kabul etmemesi
hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez. (7) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Açıklanmasının geri bırakılmasına
karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli
olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez. (8)(Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geri
bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine
tâbi tutulur. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin
belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak; a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya
sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine, b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda
veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi
altında ücret karşılığında çalıştırılmasına, c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam
etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü
yerine getirmesine, karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur. (9) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Altıncı fıkranın (c) bendinde
belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura
veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek
suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması
kararı verilebilir. (10) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Denetim süresi içinde kasten yeni
bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere
uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan
kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir. (11) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç
işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı
davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen
yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın
yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının
varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek
yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir. (12) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına
itiraz edilebilir. (13) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı,
bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya
kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme
tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir. (14) (Değişik: 23/1/2008 ' 5728/562 md.)Bu maddenin hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına ilişkin hükümleri, Anayasanın 174 üncü maddesinde koruma altına
alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlarla ilgili olarak uygulanmaz.' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 36., 138., 140. ve 141. maddelerine
dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü hükümleri uyarıncayapılan ilk inceleme toplantısında,
başvuru kararı ve ekleri, Raportör Mustafa ÇAL
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasa kuralları,
dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: İtiraz yoluna başvuran Mahkeme,5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231.
maddesine 5560 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle eklenen (7) ve (11) numaralı
fıkralarıniptalini istemiştir. Anayasa'nın 'Anayasaya Aykırılığın Diğer Mahkemelerde İleri Sürülmesi' başlığını
taşıyan 152. maddesinin son fıkrasında, 'Anayasa Mahkemesinin işin esasına
girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl
geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda
bulunulamaz.' ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun'un 'Başvuruya Engel Durumlar' başlığını taşıyan
41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da 'Mahkemenin işin esasına girerek
verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl
geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu
yapılamaz.' hükümlerine yer verilmiştir. 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin (7) ve (11) numaralı
fıkralarına yönelik olarak daha önce yapılan itiraz başvurusu, Anayasa
Mahkemesi'nin 12.3.2009 günlü, E.2007/14, K.2009/48 sayılı kararıyla esastan
reddedilmiş ve bu karar 25.6.2009 günlü, 27269 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek, 5271 sayılı Kanun'un
231. maddesinin (7) ve (11) numaralı fıkralarının Anayasa'ya aykırı olmadığına
karar verildiğinden, bu konuda yeni bir başvurunun yapılabilmesi için kararın
Resmî Gazete'de yayımlandığı 25.6.2009 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on
yıllık süre henüz dolmamıştır. Açıklanan nedenlerle, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve
6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince itiraz
başvurusunun reddi gerekir. IV- SONUÇ 4.12.2004 günlü, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesine,
6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin
Kanun'un 23. maddesiyle eklenen (7) ve (11) numaralı fıkraların iptallerine
karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152.
maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası
gereğinceREDDİNE, 7.3.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN