ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2011/8 Karar Sayısı : 2011/35 Karar Günü : 10.2.2011 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
Edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Birinci İdare
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 12.4.1991 günlü,3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinin birinci fıkrasının 8.7.1999 günlü,
4404 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen (h) bendinde yer alan '... (d),
(e), (f) ve (g) bentlerindeki...' ibaresinin Anayasa'nın 10. maddesine
aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Davacının, yaralanmasına neden olan olayın 3713 sayılı Yasa
kapsamında değerlendirilerek faizsiz konut kredisinden faydalandırılması için
hak sahipliği belgesi verilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddi
üzerine açtığı davada; itiraz konusukuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI İtiraz konusu kuralı da içeren Terörle Mücadele Kanunu'nun ' Malul
olanlarla aylığa müstehak dul ve yetimlere yardım ' başlıklı 21. maddesi
şöyledir: 'Madde 21- Kamu görevlilerinden yurtiçinde ve yurtdışında
görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini
yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, sakatlanan, ölen
veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması
Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca; a) (Değişik: 28/2/1995 - 4082/6 md.) Malul olanlarla, ölenlerin
aylığa müstehak dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı, bunların
görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan; emekli olanların
öldürülmeleri halinde ise,dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı
ve Kanuna göre kendisine bağlanabilecek emekli aylığından az olamaz. Yaşamak
için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç
olacak derecede malül olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek devlet
memuru aylığı üzerinden, diğerlerine mevcut aylıkları üzerinden, 30 yıl hizmet
yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir. Bu bent hükümlerine göre ilgililere fazla
olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı ilgili sosyal güvenlik kuruluşlarınca
Hazineden tahsil edilir. b) Yurtiçinde ve yurtdışında kamu konutlarından yararlanmakta iken
malul olanların kendileri, ölenlerin aylığa müstehak dul ve yetimleri, Kamu
Konutları Kanununda gösterilen özel tahsisli konutlarda oturanlar hariç olmak
üzere, bir yıl süreyle kamu konutlarından yararlanmaya devam ederler. Bu süre
sonunda kamu konutundan çıkacaklar ile kamu konutundan yararlanmayanlar ve özel
tahsisli konutlarda oturanların istekleri halinde ikametgah olarak
kullanacakları yurtiçindeki taşınmazın kira bedeli on yıl süre ile Devletçe
karşılanır. Yurtdışındaki özel tahsisli konutlarda oturanların yurtdışı kira
bedelleri de istekleri halinde bir yıl süre ile Devletçe karşılanır. c) Konut kredisinden istifade bakımından 2559 sayılı Polis Vazife
ve Selahiyet Kanununun Ek 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki hüküm; malul
olanlar ile bunların dul kalan eşi, eşi hayatta değilse veya evlenmiş ise
çocukları hakkında da uygulanır. d) (Değişik: 8/7/1999 - 4404/1 md.) Malül olanlar, ölenlerin dul
kalan eşleri, T.C. Emekli Sandığı dışındaki sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi
olarak çalışmıyan ve bu kuruluşlardan aylık almayan kız çocukları, çalışarak
hayatını kazanamayacak derecede malül ve muhtaç olan erkek çocukları, reşit
olmayan çocukları ile anne ve babaları, yurtiçinde Devlet Demiryollarında,
Denizyolları Şehir Hatlarında ve belediye toplu taşım araçları ile belediye
tarafından kurulan şirketler veya özel firmalar aracılığıyla yaptırılan toplu
taşım işinde kullanılan araçlarda ücretsiz seyahat ederler. e) (Ek: 28/2/1995 - 4082/6 md.; Değişik: 29/6/2006-5532/15 md.)
Malûl olanlar ile ölenlerin dul ve yetimleri, Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığınca kendilerine verilen tanıtım kartlarını ibraz etmeleri durumunda,
kamu kurum ve kuruluşlarına ait bütün hastanelerde muayene ve tedavi edilirler.
Bunların her türlü tedavi giderleri; ilgililerin herhangi bir kamu kurumu veya
kuruluşunda çalışmaları halinde bu kurum veya kuruluşça, emekli, yaşlılık,
malûllük veya dul ve yetim aylığı almaları halinde bağlı bulundukları sosyal
güvenlik kurumunca, herhangi bir kuruma tâbi olarak çalışmamaları, 1/7/1976
tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk
Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında aylık alanlar hariç
emekli, yaşlılık, malûllük veya dul ve yetim aylığı almamaları durumunda Millî
Savunma veya İçişleri Bakanlığınca karşılanır. Malûl olanların eksilen vücut
organları, yurt içi veya yurt dışında en son teknik usûllere göre yapılması
mümkün sunileriyle tamamlatılır ve gerekirse tamir ettirilir veya yenisi
yaptırılır. f) (Ek: 28/2/1995 - 4082/6 md.) Yurtiçinde tedavileri mümkün
olmayanlar, yetkili sağlık kuruluşlarının raporlarına istinaden yurtdışında(')
(Bentte yer alan 've tedavi ettirilirler.' ibaresi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar
ve Genel Sağlık Sigortası Kanun'un değişik 106/18. maddesiyle yürürlükten
kaldırılmıştır.) g) (Ek: 28/2/1995 - 4082/6 md.) Yaşamak için gerekli hareketleri
yapmaktan aciz olanlar ile kimsesizler, kamu kurum ve kuruluşlarına ait, bunlar
bulunmadığı takdirde özel rehabilitasyon ve bakım merkezleri, yurtlar ve
huzurevlerinde parasız olarak veya masrafları devlet tarafından karşılanmak
üzere barındırılır, baktırılır (') (Bentte yer alan 've tedavileri yaptırılır.'
ibaresi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun'un
değişik 106/18. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.) h) (Değişik: 8/7/1999 - 4404/1 md.) Terörle mücadele görevi ifa
ederken yaralanarak veya sakatlanarak haklarında 3.11.1980 tarihli ve 2330
sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanmış
olan erbaş ve erler, yukarıdaki (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki haklardan;
ölen erbaş ve erlerin dul kalan eşleri ve T.C. Emekli Sandığı dışındaki sosyal
güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmayan ve bu kuruluşlardan aylık almayan
kız çocukları, çalışarak hayatını kazanamayacak derecede malül ve muhtaç olan
erkek çocukları, reşit olmayan çocukları ile anne ve babaları ise, yukarıdaki
(d) bendindeki haklardan aynen yararlanırlar. ı) (Ek: 13/11/1995 - 4131/1 md.; Değişik: 29/6/2006-5532/15 md.)
Terörle mücadeleden dolayı köyleri boşaltılan üniversite çağındaki öğrencilere
ve ölenlerin çocuklarına yüksek öğrenimleri süresince Devletçe karşılıksız burs
verilir. Kendilerine aylık bağlanan dul ve yetimler; ilgili sosyal güvenlik
kurumları mevzuatı gereği aylıklarının kesilmesi halinde, bu madde ile verilen
diğer haklardan da yararlanamazlar.' III- İLK İNCELEME 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı
Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli
düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön
meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engel
bulunmadığına Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ
ile Celal Mümtaz AKINCI'nın karşıoyları ve oyçokluğuyla karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz
konusu Yasa kuralı ve gerekçesi ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca
bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince
açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen
kuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise,
davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki
kurallardır. Başvuru kararında;itiraz konusu kuralın da bulunduğu3713 sayılı
Yasa'nın 21. maddesinin bir bütün olarak incelenmesinden, kamu görevlilerinin,
bu görevi yapmalarından dolayı terör eylemlerine maruz kalarak malul duruma
düşmeleri halinde kendilerinin, ölmeleri halinde ise dul ve yetimlerinin bu
yasa hükmü ile tanınan bütün haklardan yararlanabileceği, buna karşın anılan
madde hükmünün (h) bendindeki düzenleme ile haklarında 2330 sayılı Nakdi
Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanmış olan erbaş ve
erlerin ise sadece aynı maddenin (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde düzenlenen
haklardan yararlanabilecekleri kabul edilerek askerliği ücret karşılığında kamu
görevlisi olarak yapanlarla bunu ödev olarak yapanlar arasında farklı
uygulamaya gidildiği ve erler yönünden sınırlama getirildiği, bu durumunAnayasa'nın
10. maddesine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 3713 sayılı Yasa'nın 21. maddesinde; kamu görevlilerinden
yurtiçinde ve yurtdışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatı kalkmış olsa
bile, bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak
yaralanan, sakatlanan, ölen veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi
Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'da hüküm altına alınan haklardan ve
ayrıca söz konusu maddede belirtilen diğer haklardan yararlanabilecekleri
kurala bağlanmıştır. Anılan maddenin (h) bendinde ise terörle mücadele görevi
ifa ederken yaralanarak veya sakatlanarak haklarında 2330 sayılı Yasa hükümleri
uygulanmış olan erbaş ve erlerin sadece aynı maddenin (d), (e), (f) ve (g)
bentlerinde düzenlenen haklardan yararlanabilecekleri belirtilmiştir. Başvuru dosyasının incelenmesinden, askerlik görevinin ifası
sırasında operasyon bölgesine yaya olarak intikal ederken başka bir askerin el
bombasının patlaması sonucu yaralanan davacıya, bu olay sonucunda 5434 sayılı
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve
Aylık Bağlanması Hakkında Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca vazife malulü
kabul edilerekanılan mevzuat hükümleri uyarınca nakdi tazminat ödendiği ve
vazife malullüğü aylığı bağlandığı, davacının yaralanmasına neden olan olayın
3713 sayılı Yasa kapsamında değerlendirilerek faizsiz konut kredisinden
faydalandırılması için hak sahipliği belgesi verilmesi istemiyle yapmış olduğu
başvurunun, 3713 sayılı Yasa kapsamında aylık bağlanmadığından bahisle reddi
üzerine dava açıldığı anlaşılmaktadır. 3713 sayılı Yasanın 21. maddesinde sayılan haklardan yararlanmak
için kamu görevlilerinin bu görevlerinin ifası sırasında veya görevlerinden
dolayı terör eylemine muhatap olma veya terörle mücadele görevinin yerine
getirilmesi esnasında ölüm, yaralanma veya sakatlanma durumunun meydana gelmesi
gerekmektedir. Dava konusu olayda ise davacının böyle bir görevin ifası veya
teröre maruz kalma sonucunda yaralanmadığı, güven ve asayişi korumakla görevli
olduğu sırada ifa ettiği askerlik hizmeti nedeniyle yaralandığı anlaşıldığından
3713 sayılı Yasa'nın 21. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde yer alan''
(d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki '' ibaresinindavada uygulanacak kural
niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle; itiraz konusu kural, bakılmakta olan davada
uygulanacak kural değildir.Başvurunun, Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi
gerekir. IV- SONUÇ 1-7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının
Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin
ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engel
bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ
ile Celal Mümtaz AKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen
karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 2-12.4.1991 günlü, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21.
maddesinin birinci fıkrasının 8.7.1999 günlü, 4404 sayılı Kanun'un 1.
maddesiyle değiştirilen (h) bendinde yer alan '' (d), (e), (f) ve (g)
bentlerindeki '' ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta
olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun
Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM ile
Erdal TERCAN'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 10.2.2011 gününde karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Fettah
  OTO Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh
  KALELİ Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Alparslan
  ALTAN Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN KARŞIOY GEREKÇESİ Ankara 1. İdare Mahkemesince bakılmakta olan davada, 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinin birinci fıkrasının 8.7.1999 günlü,
4404 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen (h) bendinde yer alan '... (d),
(e), (f) ve (g) bentlerindeki...' ibaresinin Anayasa'nın 10. maddesine aykırı
olduğu iddiasıyla iptali için başvurulmuş, ancak, çoğunluğun görüşüyle,
'kuralın bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle başvurunun reddine' karar verilmiştir. 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri
Hakkındaki Kanun'un 28. maddesi hükmü uyarınca yapılacak ilk incelemede itiraz
konusu kuralın, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin bakmakta olduğu davada
'uygulanacak yasa kuralı' olup olmadığı hususunun belirlenmesi gerekmektedir.
'Uygulanacak yasa kuralı' kavramı, bir davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan
sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde
etki yapacak nitelikte bulunan ya da tarafların istek ve savunmaları
çerçevesinde bir karar vermek için göz önünde tutulması gereken kuralları ifade
etmekte olup, uygulanacak yasa kuralı, bakılmakta olan davayı yürütmeye,
uyuşmazlığı çözmeye, davayı sona erdirmeye veya kararın dayanağını oluşturmaya
yarayacak kural olarak tanımlanmaktadır. Başvuruya konu olayda, piyade er olarak askerlik hizmetini
yapmakta iken ve operasyon bölgesine yaya olarak intikal ederken, başka bir
piyade erin üzerinde bulunan el bombasının patlaması sonucunda yaralanan
davacıya, bu olay sonucunda, nakdi tazminat ödendiği ve 5434 sayılı Yasa
hükümleri vazife malullüğü aylığı bağlandığı, ancak, davacının faizsiz konut
kredisinden yararlanmak için tarafına hak sahipliği belgesi verilmesi istemiyle
yapmış olduğu başvurunun, kendisine 3713 sayılı Yasa hükümlerine göre aylık
bağlanmadığından bahisle itiraz konusu kurala dayanılarak Sosyal Güvenlik
Kurumunca reddedildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada başvuran
mahkemenin re'sen itiraz konusu kuralın iptali isteminde bulunduğu
görülmektedir. 3713 sayılı Yasanın 21. maddesinde,yaptıkları görevden dolayı
terör eylemlerine maruz kalarak malul duruma düşmeleri halinde sağlanacak
haklar bakımından kamu görevlileri ile erbaş ve erler arasında farklılık
oluşturacak bir düzenlemeye yer verilmiştir. Kamu görevlilerinin, kendileri,
ölmeleri halinde ise dul ve yetimlerinin bu yasa hükmü ile tanınan bütün
haklardan yararlanabileceği, buna karşın anılan madde hükmünün (h) bendinde,
haklarında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri
uygulanmış olan erbaş ve erlerin ise sadece aynı maddenin (d), (e), (f) ve (g)
bentlerinde düzenlenen haklardan yararlanabilecekleribelirtilmiştir. 3713 sayılı Yasanın 21. maddesinin(c) bendindeise 'Konut
kredisinden istifade bakımından 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun
ek 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki hüküm; malul olanlar ile bunların dul
kalan eşi, eşi hayatta değilse veya evlenmiş ise çocukları hakkında da
uygulanır.' hükmüne yer verilmiştir. Başvuru gerekçesinde itiraz konusu kuralla kamu görevlilerine
kanunda sayılan tüm haklardan yaralanma imkânı getirilirken, er ve erbaşların
sadece sayılı haklardan yararlanabilmelerine imkân tanınmasının,bu kapsamda er
ve erbaşlara 21. maddenin (c) bendinden yararlanma imkânı tanınmamasının kamu
görevlileri ile er ve erbaşlar arasında ayrımcılığa neden olduğuve bunun da
Anayasa'nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı bulunduğu ileri
sürülmüştür. İtiraz yolunabaşvuran Ankara 1. İdare Mahkemesibakmakta olduğu
davada, Sosyal Güvenlik Kurumunca ilgilinin isteminin reddine ilişkin işlemin
iptal istemini değerlendirirken verilen kararın dayanaklarını belirlemek ve
mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemek zorundadır. Dava konusu
red işlemi doğrudan 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinin
birinci fıkrasının 8.7.1999 günlü, 4404 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle
değiştirilen (h) bendine dayandırıldığından, başvuran mahkeme davanın kabulüne
de reddine de karar verse her iki halde de bu kuralı uygulayarak uyuşmazlığı
davacı açısından olumlu veya olumsuz biçimde çözümleyecektir. Bu durumda,
Mahkemenin davada; bu kuralı uygulayarak uyuşmazlığı çözeceği açık olup,
başvuran Ankara 1. İdare Mahkemesi tarafından re'sen Anayasa Mahkemesine
başvurulan bu kuralın Anayasal denetiminin yapılmasındaki hukuki yarar açıktır. İtiraz konusu kural, kamu görevlilerinin, bu görevi yapmalarından
dolayı terör eylemlerine maruz kalarak malul duruma düşmeleri halinde
kendileri, ölmeleri halinde ise dul ve yetimlerinin bu yasa hükmü ile tanınan
bütün haklardan yararlanabileceğini, buna karşın erbaş ve erlerin ise sadece
aynı maddenin (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde düzenlenen haklardan
yararlanabileceklerini öngören ve erbaş ve erlerin kamu görevlilerine tanınan
haklardan yararlanmalarını engelleyen 'olumsuz- eksik bir düzenleme'
mahiyetindedir. Anayasa Mahkemesi birçok kararında, eksik düzenleme nedeniyle
ilgili yasa kurallarının iptali yoluna gitmiştir. Örneğin, 27.11.1984 günlü,
3086 sayılı Kıyı Kanunu'nun 4. maddesinde tanımlanan kıyı çizgisi ve kıyı
tanımlarını, bu tanımlarda jeolojik bakımdan kıyı sayılması gereken
'kayalıklar'a yer verilmemesi nedeniyle iptal etmiştir. (Anayasa Mahkemesinin
25.2.1986 tarih ve E.1985/1, K.1986/4sayılı kararı) Bu konuda Mahkemenin başka bir kararı Türk Ceza Kanunu'nun 3255
sayılı Kanun'la değişik olan ve semavi dinlere mensup olanlara ait kutsal
değerlere hakaret etmeyi suç sayan 175. maddesinin iptaline ilişkindir. Burada
Mahkeme, söz konusu kuralla kanun koyucunun semavi dinlere mensup olanlara ait
kutsal değerleri koruma altına alırken, semavi olmayan dinlerin mensuplarını bu
koruma dışında bırakmasını laiklik ve eşitlik ilkelerine aykırı görerek iptal
kararı vermiştir. (Anayasa Mahkemesinin 4.11.1986 tarih ve E. 1986/11, K.
1986/26 sayılı kararı) Eksik düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırılık oluşturması
nedeniyle iptal edilen başka bir kural da, hâkim ve savcıların noterlik
stajından muaf tutulmalarına ilişkindir. 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 6.
maddesine göre, adli veya askeri hâkimlik yahut savcılıklarına atanmış olanlar
noterlik stajına tâbi tutulmuyorlardı. Bir itiraz başvurusu sonucunda Anayasa
Mahkemesi, adli ve askeri yargı hâkim ve savcıları noterlik stajına tâbi
tutulmaz iken, idari yargı hâkim ve savcılarının noterlik stajına tâbi
tutulmaları ile ilgili yasa kuralını incelemiş ve iptal etmiştir. (Anayasa
Mahkemesinin 12.11.2002 tarih ve E.2001/252, K.2002/102 sayılı kararı) Eksik düzenleme niteliğinde olup, eşitlik ilkesine aykırı
bulunarak iptal edilen diğer bir kural, 506 sayılı SSK'nun EK- 5. maddesinin
birinci fıkrasının IV numaralı bendinde yer alan 'azotlu gübre ve şeker
sanayiinde' çalışanların 90 gün itibari hizmet süresinden yararlanmaları
hükmüdür. Anayasa Mahkemesi, iptal kararının gerekçesinde; itiraz konusu yasa
kuralının ağır, riskli ve sağlığa zararlı işlerde çalışan kişilere itibari
hizmet süresinden yararlanma olanağı tanımak amacıyla kabul edilmiş olduğu,
oysa bu nitelikteki işlerin sadece azotlu gübre ve şeker sanayiinde
bulunmadığı, diğer pek çok sanayi dalında da bu nitelikte işlerin
mevcudiyetinin görülebileceği, bu durumda itibari hizmet süresinden
yararlanılabilecekler belirlenirken yapılan işin niteliğinin dikkate
alınmasının, böylece hangi iş kolunda çalışıyor olursa olsun ağır, riskli ve
sağlığa zararlı işleri yapan bütün sigortalıların bu olanaktan yararlanmalarını
sağlayacak bir düzenlemeye gidilmesinin Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesinin
gereği olduğu, dolayısıyle aynı hukuksal durumda bulunanların farklı kurallara
tâbi tutulmasının eşitlik ilkesine aykırılık oluşturacağı sonucuna varmıştır.
(Anayasa Mahkemesinin 4.10.2006 tarih ve E.2002/157, K.2006/97 sayılı kararı) Yine, 6.4.2001 günlü 4638 sayılı Yasa ile 3201 sayılı Emniyet
Teşkilatı Kanunu'na eklenen Geçici Madde 20'de yer alan, "Bu Kanun'un
yürürlüğe girdiği tarihten önce, dört yıllık yükseköğretim kurumlarından mezun
olarak komiser yardımcılığı kursunu bitirenler ile bulunduğu rütbede dört
yıllık yükseköğretim kurumlarından mezun olup (B) grubundan (A) grubuna geçen
polis amirleri, (A) grubunda değerlendirilir" şeklindeki kuralla ilgili
olarak, bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce, dört yıllık yükseköğretim
kurumlarından mezun olarak komiser yardımcılığı kursuna başlayanların da madde
kapsamına alınması gerekirken alınmamasının hukuk devleti ve eşitlik ilkelerine
aykırı olduğu iddiasıyla yapılan başvuru üzerine verdiği kararda, 'komiser
yardımcılığı kursu devam etmekte iken çıkarılan 4638 sayılı Yasa ile Emniyet
Teşkilatı Kanunu'na eklenen Geçici 20. maddede, bu Yasa'nın yürürlüğe girdiği
tarihten önce dört yıllık yüksek öğretim kurumlarından mezun olarak komiser
yardımcılığı kursunu bitirenlerin (A) grubunda değerlendirileceği yolundaki
düzenlemenin kapsamına anılan Yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihte komiser
yardımcılığı kursuna devam edenlerin alınmamış olması(nın), hukuk güvenliği
ilkesine aykırılık oluştur(duğu) ' sonucuna varılarak kural iptal
edilmiştir. (Anayasa Mahkemesinin 7.2.2008 tarih ve E.2005/38, K.2008/53 sayılı
kararı) Belirtilen kararlar da gözetildiğinde, 'eksik düzenleme' ile
ilgili sorunun Anayasal öneme haiz görüldüğü durumlarda Anayasa Mahkemesinin
işin esasını incelediği ve gereğinde sözkonusu düzenlemenin iptaline karar
verdiği görülmektedir. Anayasa yargısının en önemli işlevi, iptal ve itiraz davaları
sırasında Anayasa'ya aykırılığı saptanan kuralları ayıklayarak hukuk devletinin
tüm çağdaş nitelikleriyle gerçekleşmesine katkıda bulunmaktır. Çoğunluk
tarafından benimsenen görüş esas alınmak suretiyle, eksik düzenleme ile ilgili
aykırılık iddiası içeren her başvurunun 'bakılmakta olan davada uygulanacak
kural olmaması' gerekçesiyle esası incelenmeksizin reddine karar verilmesi
halinde, bu nitelikte olan, Anayasaya aykırılığı açık birçok düzenleme yönünden
itiraz yoluyla başvuru yolu kapatılmış olacaktır. Böyle bir uygulamanın ise,
Anayasa Mahkemesinin varlık nedeni, itiraz yoluna başvuru yolunun
tanınmasındaki temel espri ve Anayasa'ya aykırı düzenlemelerin evleviyetle
hukuk aleminden ayıklanması düşüncesi ile bağdaşmayacağı açıktır. Açıklanan nedenlerle itiraz konusu ibareye ilişkin incelemenin
sürdürülerek sonuçlandırılması gerektiği düşüncesiyle 'uygulanma olanağı
bulunmadığı gerekçesiyle istemin Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi'
yolundaki çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. Üye Alparslan
  ALTAN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Erdal
  TERCAN