ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2025/85 Karar Sayısı : 2025/79 Karar Tarihi : 27/3/2025 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 17. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 24/2/1983
tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 29/6/2006 tarihli ve
5536 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 106.
maddesinin 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanun’un 58. maddesiyle
değiştirilen altıncı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “ …fiilen görev
yapan… ” ibaresinin Anayasa’nın 2., 9., 10., 35., 49. ve 138. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Birinci
sınıf hâkim olarak görev yapmakta iken emekli olan davacı tarafından ek
tazminat ödenmesine ilişkin düzenlemeden yararlandırılması talebiyle yapılan
başvurunun reddi üzerine açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer
aldığı 106. maddesinin altıncı fıkrası şöyledir ; “ (Ek fıkra:
2/12/2014-6572/29 md.) (Değişik altıncı fıkra:28/7/2024-7524/58 md.) Yargıtay
Birinci Başkanı, Danıştay Başkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştay
Başsavcısı, Yargıtay Birinci başkanvekilleri, Danıştay başkanvekilleri,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay ve Danıştay daire başkanları,
Yargıtay ve Danıştay üyeleri ile Adalet Bakanlığı Müsteşarına (40.000); birinci
sınıf hâkim ve savcılardan 103 üncü maddedeki aylık ödeme oranı % 86 olanlara
ve Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu ile Hâkimler ve Savcılar Kurulu Teftiş
Kurulunda fiilen görev yapan müfettişlere (35.000); diğer birinci
sınıf hâkim ve savcılara (30.000); birinci sınıfa ayrılmış hâkim ve savcılara
(26.000); diğer hâkim ve savcılara ise (22.500) gösterge rakamının memur
aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ek
tazminat ödenir. Bu Kanuna tabi olan hâkim ve savcılardan Anayasa Mahkemesinde
görev yapanlara ödenen aylık ek ödenek ve Uyuşmazlık Mahkemesinde görev
yapanlara ödenen ödenek ile bu fıkrada belirlenen ek tazminattan yalnızca biri
ve yüksek olanı ödenir. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cem GÜNDOĞDU
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı
40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek
yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya
bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu
fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine
göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde de “ İptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı ” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler
arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde
dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi
tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme
bağlanmıştır. 3. Anılan İçtüzük’ün 46.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuran
Mahkemenin gerekçeli kararında; Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen
hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı
olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği
ifade edilmiştir. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de
Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin
bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas
incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı
fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran
mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı
belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede
başvuru kararında itirazın konusu olarak 2802 sayılı Kanun’un 106. maddesinin
altıncı fıkrasının metninin tümüne “ …fiilen görev yapan… ”
ibaresinin koyu yazılması suretiyle yer verildiği, gerekçede ise ek tazminat
ödenmesi için fiilen çalışma şartı getirilmesinin Anayasa’ya aykırı olduğunun
ileri sürüldüğü, “ Sonuç ve İstem ” bölümünde de “ …fiilen görev yapan… ”
ibaresi nedeniyle emekli hâkim ve savcılara ödeme yapılamadığı belirtildikten
sonra tekrar fıkranın tümüne yer verilerek Anayasa’ya aykırılık iddiasında
bulunulduğu görülmüştür. Bu itibarla anılan fıkranın tamamının mı yoksa fıkrada
yer alan “ …fiilen görev yapan… ” ibaresinin mi iptalinin talep
edildiğinin belirsiz olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla
başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 6. Açıklanan nedenlerle
6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı
olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı
fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar
Kanunu’nun 29/6/2006 tarihli ve 5536 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle başlığı ile
birlikte değiştirilen 106. maddesinin 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanun’un
58. maddesiyle değiştirilen altıncı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “ …fiilen
görev yapan… ” ibaresinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 27/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR Üye Metin KIRATLI