ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı
      : 2011/124 Karar Sayısı    :
2011/160 Karar Günü
    : 8.12.2011 R.G. Tarih-Sayı
    : Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Elazığ 2. İdare
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 13.10.1983 günlü, 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'un 14.
maddesi ile değiştirilen 110. maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci
cümlelerinin, Anayasa'nın 2., 125., 140., 142. ve 155. maddelerine aykırılığı
savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemidir. I- OLAY Davacı tarafından, belediye aleyhine açılan tazminat talepli tam
yargı davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali ve yürürlüğünün durdurulması için başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 13.10.1983 günlü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun
11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değiştirilen 110.
maddesinin itiraz konusu kuralı da içeren birinci fıkrası şöyledir: 'İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan
araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan
sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması,
bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin
geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Mahkeme başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 125., 140., 142.
ve 155. maddelerine dayanmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Serruh KALELİ,
Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan
ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve
Erdal TERCAN'ın katılımlarıyla 8.12.2011 günü yapılan ilk inceleme
toplantısında dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasa
kuralı, dayanılan Anayasa kurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğer yasama
belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali için
Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve
mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da
o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın
değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinin birinci
fıkrasında, bu Kanun'dan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceği
öngörülmektedir. İtiraz başvurusunda bulunan mahkeme ise idare mahkemesi olup
davaya bakmakta görevli ve yetkili mahkeme değildir. Başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ ve Burhan ÜSTÜN bu görüşe
katılmamıştır. IV- SONUÇ 13.10.1983 günlü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun
11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değiştirilen 110.
maddesinin birinci fıkrasının 'İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu
kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil,
bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu
görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez.' biçimindeki birinci
ve ikinci cümlelerinin, Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, Serruh
KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz
PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Burhan ÜSTÜN'ün 'İşin esasına geçilmesi
gerektiği' yolundaki karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 8.12.2011 gününde karar
verildi. Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN KARŞIOY GEREKÇESİ Başvuruda bulunan Elazığ 2. İdare Mahkemesi, 13.10.1983 günlü,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'la
değiştirilen 110. maddesinin birinci fıkrasının, 'İşleteni veya sahibi Devlet
ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin
olanları dahil, Kanundan doğan sorumluluk davaları adli yargıda görülür. Zarar
görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını engellemez'
bölümünün iptali için başvurarak, söz konusu davaların adli yargıda
görülmesinin Anayasa'ya aykırılık oluşturduğunu ileri sürmüştür. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali için
Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış
ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların
da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın
değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır. Başvuran Mahkeme, elindeki davanın, adli yargıda görülmesini
öngören itiraz konusu kuralı uygulayarak, görevsiz olduğu sonucuna varmış,
ancak bu sonucu doğuran kuralı Anayasa'ya aykırı bularak itiraz yoluyla
iptalini istemiştir. Kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle her mahkeme öncelikle
görevini belirleyen kuralı uygulayarak sonuca varacaktır. Bu konuda,
Mahkeme'nin adli veya idari yargıda görevli herhangi bir mahkeme sıfatıyla
hareket edip etmemesinin önemi yoktur. Olumlu veya olumsuz yöndeki göreve
ilişkin kararların, itiraz konusu kurala dayanılarak verilmesi, o kuralın
uygulanacak kural kabul edilmesi için yeterli nedendir. Aksine bir düzenleme
bulunmadığı halde, olumsuz uygulamaların konusunu oluşturan kurallar için
itiraz yoluyla başvuru yolunun engellenmesi, Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı
Yasa'nın 40. maddesi ile bağdaşmaz. Açıklanan nedenlerle esasın incelenmesine geçilmesi gerektiği
düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Burhan
  ÜSTÜN