ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 1992/31 Karar Sayısı: 1992/37 Karar Günü: 26.5.1992 R.G. Tarih-Sayı :22.06.1992-21262 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Van İcra (Ceza) Hakimliği İTİRAZIN KONUSU: 9.6.1932 günlü, 2004 sayılı "icra iflas
Kanunu'na 6.6.1985 günlü, 3222 sayılı Kanunla eklenen 352/a maddesinde yer alan
"cezalar tecil edilemez, hürriyeti bağlayıcı cezalar 647 sayılı Cezaların
infazı Hak kında Kanunun 4. maddesinde yazılı para cezasına ve tedbirlere
çevrilemez" ibaresi nin iptali istemidir. I- OLAY : Haklarında icra takibi nedeniyle düzenlenen ödeme emrine itiraz
etmeyen ve yasal süresi içinde mal beyanında bulunmayan borçluların icra ve
iflas Kanunu'na göre cezalandırılmaları istemiyle alacaklı vekilinin icra
(ceza) hakimliğine başvurması üzerine borçlu olmadıklarını ve mal beyanında
bulunmadıklarını açıklayan borçlu-sanıklar, mahkemece ceza verilirse cezanın
ertelenmesini istemişlerdir. Davayı gören mahkeme baktığı dava uygulayacağı icra ve iflas
Kanununun 352/a maddesinin kendiliğinden Anayasa'ya aykırı görerek iptali için
Anayasa Mahkemesine başvuru karan vermiştir. III- YASA METİNLERİ : A- iptali istenilen Yasa Kuralı : 9.6.1932 günlü, 2004 sayılı İcra ve İflas Yasası'na 6.6.1985
günlü, 3222 sayılı Yasa'nın 44. maddesiyle eklenen itiraz konusu ibareyi de
içeren "352/a" maddesi şöyledir : "MADDE 352/A- Bu Kanun uyarınca hükmolunan cezalar tecil
edilemez, hürriyeti bağlayıcı cezalar 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun
4 üncü maddesinde yazılı para cezasına ve tedbirlere çevrilemez, failleri
hakkında Türk Ceza Kanunun 119 uncu maddesi hükmü uygulanmaz." B- ilgili Yasa Kuralı : icra ve iflas Yasası'nın itiraz konusu maddeyle ilgili, önce
18.2.1965 günlü, 538 sayılı Yasa'nın 132. maddesiyle, sonra 6.6.1985 günlü,
3222 saydı Yasa'nın 39. maddesiyle değişik 337. maddesinin son biçimi de
şöyledir : "Müddeti içinde beyanda bulunmak üzere mazereti olmaksızın
icra dairesine gelmeyen veya yazılı beyanda bulunmayan borçlular, alacaklının
şikayeti üzerine, tetkik mercii tarafından on günden bir aya kadar hafif hapis
cezasıyla mahkum edilir. Borçlunun haczi kabil mallarını alacaklının bildiği
veya bilmesi lazım geldiği ispat olunursa borçluya ceza verilmez. 162, 209, 216 ncı maddeler hükümlerine muhalefet eden müflis
hakkında da iflas idaresinin vereceği müzekkere üzerine tetkik mercii
tarafından aynı ceza hükmolunur." C- Dayanılan Anayasa Kuralı : itiraz yoluna başvuran Mahkemenin, aykırılık görüşünü dayandırdığı
Anayasa'nın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10. maddesi şudur : "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce,
felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun
önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye vaya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun
önünde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorundadırlar." IV- İLK İNCELEME : Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, itiraz konusu maddeye ilişkin iptal isteminin Anayasa
Mahkemesi'nde daha önce işin özüne inilerek reddedilmiş olması karşısında başka
bir husus üzerinde durulmadan bu evrede konuyu öz yönünden sonuçlandıran bir
karar verilmesi uygun bulunarak ilk inceleme raporu, itiraz konusuyla ilgili
dava dosyası içeriğinin örnekleri, iptali istenilenyasa ve dayanılan Anayasa
kurallarıyla bunların gerekçeleri ve ilgili öbür yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü : Kendisine ödeme emri tebliğ edilmesine karşın on günlük yasal
süresi içinde mal beyanında bulunmayan borçlu-sanığın cezalandırılmasını
isteyen alacaklı vekilinin başvurusuna bakan icra (ceza) hâkimliğinin davada
uygulanacak yasa kuralı için itiraz yolunu izlemesi Anayasa'nın 152. maddesiyle
2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Yasa'nın 28. maddesine uygundur. Ancak, itiraz konusu icra ve iflas Kanunu'nun 352/a maddesinin
Anayasa'ya uygunluk denetimi, daha önce Anayasa Mahkemesi'nce bir başvuru
nedeniyle yapılmış ve maddenin Anayasa'ya aykırı olmadığı 11.3.1986 gününde
Esas 1985/32, Karar 1986/9 sayı ile karara bağlanmıştır. Bu karar 9.5.1986
günlü, 19102 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin
işin özüne girerek verdiği red kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra
on yıl geçmedikçe aynı yasa hükmü için Anayasa'ya aykırılık savıyla yeniden başvuruda
bulunulamayacağını öngörmüştür. İcra ve İflas Kanunun anılan hükmü hakkında Anayasa Mahkemesi'ne
yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararın resmi Gazete'de
yayımlanmasından başlayarak geçmesi zorunlu on yıllık Anayasal süre geçmeden
yerel mahkemenin başvuruda bulunmaya yetkisi yoktur. İtiraz yetkisizlik sebebiyle reddedilmelidir. V- SONUÇ : İtiraz konusu kuralın iptali istemi, daha önce Anayasa
Mahkemesi'nin 9.5.1986 günlü, 19102 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11.3.1986
günlü, Esas 1985/32, Karar : 1986/9 sayılı kararıyla işin esasına girilerek
reddedilmiş olduğundan, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ile 2949 sayılı
Yasa'nın 28. maddesinin son fıkrası gereğince başvuran mahkemenin yetkisizliği
nedeniyle itirazın REDDİNE, 26.5.1992 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Yekta Güngör
  ÖZDEN Başkanvekili Güven DİNÇER Üye Yılmaz
  ALİEFENDİOĞLU Üye Mustafa ŞAHİN Üye İhsan PEKEL Üye Selçuk TÜZÜN Üye Ahmet N. SEZER Üye Erol CANSEL Üye Yavuz
  NAZAROĞLU Üye Haşim KILIÇ Üye Yalçın ACARGÜN