ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2025/74 Karar Sayısı : 2025/66 Karar Tarihi : 6/3/2025 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 73. İş Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun; A. 20. maddesinin (1) numaralı fıkrasının; 1. Birinci cümlesinde yer alan “ …taraflardan birinin,… ”,
“ …kararı veren mahkemeye başvurarak,… ” ve “ …talep etmesi… ” ibarelerinin, 2. İkinci cümlesinin, B. 331. maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci
cümlesinin, Anayasa’nın
2., 5., 13., 36., 40 ve 141. maddelerine aykırılığı
ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: İşçilik
alacağından kaynaklanan davada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ Kanun’un itiraz konusu kuralların da yer aldığı; 1. 20. maddesi
şöyledir: “ Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine
yapılacak işlemler MADDE 20- (1)
Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde , taraflardan
birinin, bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, (…) süresi
içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği
tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ
tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep
etmesi gerekir. Aksi takdirde dava açılmamış sayılır ve
görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkemece bu konuda resen karar
verilir. (2) Dosya kendisine gönderilen mahkeme, kendiliğinden
taraflara davetiye gönderir. ” 2. 331. maddesi
şöyledir: “ Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri MADDE 331- (1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın
esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın
açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini
takdir ve hükmeder. (2) Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya
bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme
hükmeder. Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka
mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya
üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm
eder. (3) Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde
yargılama giderleri davacıya yükletilir. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hilal YAZICI
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “ Anayasaya
aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa
Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem
belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta
olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde “ İptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı ”, (b) bendinde “ Başvuru kararına
ilişkin tutanağın onaylı örneği ” ve (c) bendinde “ Dava dilekçesi,
iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı
örnekleri ” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır.
Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya
yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas
incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının (a) bendinde “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı
örneği ”, (b) bendinde “ Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan
belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri ” ve (c) bendinde
“ Dava dosyasında sunulan belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlinde
sıralandığı dizi pusulası ” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında
sayılmıştır. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (b) bendinde ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk
incelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz
yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar
verileceği belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede itiraz yoluna
başvuran Mahkemece gerekçeli başvuru kararının ekinde fiziki olarak gönderilen
belgelerin onaylı örnek niteliğinde olmadığı ve bu suretle dosyanın ilgili
bölümlerinin onaylı örneklerine yer verilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu belgelerin tarih
sırasına göre başlıklar hâlinde sıralandığı dizi pusulasının da düzenlenmediği
tespit edilmiştir. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır. 6. Kaldı ki Anayasa Mahkemesi 28/9/2022
tarihli ve E.2021/107, K.2022/109 sayılı kararında 6100 sayılı Kanun’un 20.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının ikinci cümlesi ile 331. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin esasını inceleyerek anılan hükümlerin Anayasa’ya
aykırı olmadıklarına ve itirazın reddine karar vermiştir. Söz konusu karar 22/11/2022
tarihli ve 32021 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince
itiraz başvurusu üzerine işin esasına girilerek reddedilen kurallar hakkında
yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararın Resmî Gazete’de
yayımlandığı 22/11/2022 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre de
henüz dolmamıştır. 7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi ile İçtüzük’ün 46.
maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğu
anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun; A. 20. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının; 1. Birinci
cümlesinde yer alan “…taraflardan birinin,…” , “…kararı veren
mahkemeye başvurarak,…” ve “…talep etmesi…” ibarelerinin, 2. İkinci
cümlesinin, B. 331. maddesinin
(2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin, iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 6/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR Üye Metin KIRATLI