ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 2007/21 Karar Sayısı: 2008/40 Karar Günü : 17.1.2008 R.G. Tarih-Sayı :08.04.2008-26841 İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye Büyük Millet
Meclisi üyeleri Haluk KOÇ, Kemal KILIÇDAROĞLU ve 117 milletvekili İPTAL DAVASININ KONUSU : 10.1.2007 günlü, 5572
sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi
ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun'un 1. maddesinin Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 5. ve 11.
maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması 
istemidir. II- YASA METİNLERİ A- İptali İstenen Yasa Kuralı 5572 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk
Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesi şöyledir: "15.11.2000 tarihli ve 4603 sayılı  Türkiye Cumhuriyeti
Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası
Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer
alan "beş yıl" ibaresi "on yıl" olarak
değiştirilmiştir." B- Dayanılan Anayasa Kuralları Dava dilekçesinde, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 5. ve 11.
maddelerine dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince  Haşim
KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa
YILDIRIM, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve
Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün  katılmalarıyla 6.3.2007 günü yapılan ilk
inceleme toplantısında, dosyada eksik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine, yürürlüğü durdurma isteminin bu konudaki raporun
hazırlanmasından sonra karara bağlanmasına oybirliğiyle karar verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ Dava dilekçesi ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, iptali
istenen yasa kuralı, dayanılan Anayasa kurallarıyla bunların gerekçeleri ve
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Dava dilekçesinde, kuralda yer alan
üç yıllık sürenin daha önce beş yıla çıkarıldığı, sürenin beş yıldan on yıla
çıkarılmasının kamu yararı amacı taşımadığı, Bakanlar Kurulu'nun süre uzatım
yetkisini süresi içinde kullanmaması nedeniyle, Danıştay tarafından verilen,
Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK) kararının yürürlüğünün durdurulması yönündeki
karardan sonra, bu Yasa değişikliği ile hem ÖYK'ye hem de Bakanlar Kurulu'na
yeni kararlar alma olanağı verildiği, yasakoyucunun takdir yetkisinin sınırsız
olmadığı, yasakoyucunun ve Bakanlar Kurulu'nun süre uzatımını, süre bitmeden
kullanmadığı halde, yargı kararı sonucu ortaya çıkan durumu karşılamak için
süre uzatımı yönünde yasa değişikliği yapıldığı, yasaların soyut, genel ve
nesnel olması, özel, geçici ve güncel bir durumu gözeterek ve belli bir kişiyi
hedef alarak yapılmaması gerektiği, 2001 yılından sonra bankaların yabancılara
satışının yaygınlaşarak sürdüğü, sektördeki yabancı payının % 31'e çıkarak
kritik bir sürece girildiği, yabancı payı bulunmayan beş bankanın yabancıya
hisse satışının gerçekleşmesi durumunda yabancı payının % 66'ya çıkacağının
hesaplandığı, gelişmiş ülkelerde bu payın % 20'nin üzerinde olmadığı, 
uluslararası ekonomik kuruluşların gözetim ve denetimindeki bir bankacılık
sisteminin bütün ekonominin dışa bağımlı hale gelmesine neden olacağı, böylece
ekonomik bağımsızlıkla birlikte siyasal bağımsızlığın ve egemenliğin de
tehlikeye gireceği, Anayasa'nın Başlangıç'ının beşinci paragrafı gereğince
ulusal çıkarların her şeyin üstünde tutulması gerektiği, bağımsızlığın siyasal
ve ekonomik bağımsızlığı birlikte içerdiği, dava konusu kuralın IMF Niyet
Mektubunda verilen sözün yerine getirilmesi için konulduğu, bu nedenlerle
Anayasa'nın Başlangıcı ile 2., 5. ve 11. maddelerine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür. 15.11.2000 günlü, 4603 sayılı Yasa'nın 2. maddesinin (2)
numaralı fıkrasında, Yasa kapsamındaki bankaların yeniden yapılandırma
işlemlerinin tamamlanmasını müteakiben hisse satış işlemlerinin 4046 sayılı
Yasa hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılacağı, yeniden yapılandırma ve hisse
satış işlemlerinin 4603 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girmesinden itibaren üç yıl
içinde tamamlanacağı, Bakanlar Kurulu'nun bu süreyi bir defaya mahsus olmak
üzere yarısı kadar uzatabileceği belirtilmiştir. 16.7.2004 günlü, 5230
sayılı Yasa ile beş yıla çıkarılan süre, 25.11.2005'de sona ermiştir. Bu
tarihten sonra, kuralda 2007 yılı başlarına kadar herhangi bir değişiklik
yapılmamış, 10.1.2007 günlü, 5572 sayılı Yasa'nın dava konusu kuralı ile beş
yıllık süre on yıla çıkarılmıştır. Böylece, Yasa kapsamındaki
bankaların hisse satış işlemlerine ilişkin süre, 4603 sayılı Yasa'nın yürürlük
tarihi olan 25.11.2000 gününden itibaren on yıl olarak
belirlenmiştir. Anayasa'nın Başlangıç'ının beşinci
paragrafında, hiçbir faaliyetin "Türk millî menfaatlerinin"
karşısında koruma göremeyeceği, 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin
başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan "sosyal bir hukuk
devleti" olduğu, 5. maddesinde de "Türk Milletinin
bağımsızlığını" ve "kişilerin ve toplumun refah, huzur ve
mutluluğunu" sağlamanın, "kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal
hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal,
ekonomik ve sosyal engelleri" kaldırmanın Devletin temel amaç ve görevleri
arasında olduğu belirtilmiştir. Anayasa'nın 2. maddesinde Cumhuriyetin nitelikleri arasında
sayılan hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir
hukuk düzeni kurup, bunu geliştirerek sürdüren, hukuk güvenliğini
gerçekleştiren, Anayasa'ya aykırı tutum ve durumlardan kaçınan, hukuku tüm
devlet organlarına egemen kılan, yargı denetimine açık, yasaların üstünde Anayasa'nın
ve yasakoyucunun da uyacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan
devlettir. 4603 sayılı Yasa'nın Anayasa'ya aykırılık savının incelendiği ve
reddedildiği 19.6.2002 günlü, E.2001/33, K.2002/56 sayılı Anayasa Mahkemesi
kararında da belirtildiği gibi, Yasa'da yeniden yapılandırılmak suretiyle
özelleştirilmesi öngörülen bankaların hisse satışlarına sınır getirilmemesinin
tümünün yabancılara satılmasına olanak vereceği, bunun da Anayasa'nın
Başlangıç'ındaki "Türk Milletinin Bağımsızlığı" ilkesine aykırılık
oluşturacağı savının, hisse satışlarının, ekonominin koşullarına, sermaye
hareketlerinin gereklerine ve sistemin güçlendirilmesine, ulusal ve
uluslararası rekabet gücünün sağlanmasına bağlı olarak belirleneceği
gözetildiğinde, anılan ilke ile bağlantısı kurulamamıştır. Bankaların, Devlet'in para, kredi ve sermaye politikalarının
oluşmasında ve saptanmış politikaların uygulanmasında önemli görevleri
bulunmaktadır. Para ikrazı işleriyle uğraşan, mevduat kabul eden, sermaye
teşekkülüne hizmet eden bankalar, ülke ekonomisinin en hassas kesimi olan kredi
piyasasında faaliyet gösteren kuruluşlardır. Devlet, bir yandan tasarrufları
korumak, diğer yandan da bankalarda biriken tasarrufların milli ekonominin
gereklerine göre kullanılmasını sağlamakla görevli olup, bu görevini yerine
getirebilmek için bankaları, para ve kredi piyasalarını düzenleme ve denetleme
gereksinimi duyar ya da Merkez Bankası yanında kamu bankaları aracılığı ile
sistemi yönlendirir. Devletin ekonomik görevlerini ve amaçlarını
gerçekleştirmek için, ulusal ekonominin gereklerine uygun olarak kimi
düzenlemeler getirmek, bunları değiştirmek ve kaldırmak, anayasal sınırlar
içinde yasakoyucunun yetkisindedir. Açıklanan nedenlerle, 4603 sayılı Yasa kapsamında bulunan T.C.
Ziraat Bankası ve Türkiye Halk Bankası'nın, kamu tüzelkişiliği statüsünden
çıkarılarak özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirket statüsüne geçirilmesinden
sonra, ekonominin gereklerine uygun olarak hisse satış işlemlerinin 4046 sayılı
Yasa hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılması için süre uzatımına ilişkin
düzenleme Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2. ve 5. maddelerine aykırı değildir.
İptal isteminin reddi gerekir. Anayasa'nın 11. maddesinin anayasallık denetiminde işlevsel
olmaması nedeniyle kuralın bu madde yönünden incelemesine gerek görülmemiştir. Fulya KANTARCIOĞLU, Şevket APALAK ve Zehra Ayla PERKTAŞ bu görüşe
katılmamışlardır. V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN İNCELENMESİ 10.1.2007 günlü, 5572 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası,
Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi
Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesine yönelik
iptal istemi, 17.1.2008 günlü, E.2007/21, K.2008/40 sayılı kararla
reddedildiğinden, bu maddeye ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE,
17.1.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VI- SONUÇ 10.1.2007 günlü, 5572 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası,
Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi
Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin Anayasa'ya
aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE,  Fulya KANTARCIOĞLU, Şevket
APALAK ve Zehra Ayla PERKTAŞ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 17.1.2008 gününde
karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ KARŞIOY
GEREKÇESİ Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim
Şirketi ve Türkiye Emlâk Bankası Anonim Şirketinin (bankalar) çağdaş
bankacılığın ve uluslar- arası rekabetin gereklerine göre çalışmalarını ve
özelleştirmeye hazırlanmalarını sağlayacak şekilde yeniden yapılandırılmaları
ile hisse satışlarına ilişkin düzenlemelerin ve hisselerin tamamına kadarının
özel hukuk hükümlerine tâbi gerçek ve tüzel kişilere satışının
gerçekleştirilmesi amacıyla 25.11.2000 günlü Resmî Gazete'de yayımlanarak
yürürlüğe giren 15.11.2000 günlü 4603 sayılı Yasa'nın 2. maddesinin ikinci
fıkrasında "yeniden yapılandırma işlemlerinin tamamlanmasını müteakiben
bankaların hisse satış işlemleri 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının
Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. Yeniden
yapılandırma ve hisse satış işlemleri bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren
üç yıl içinde tamamlanır. Bakanlar Kurulu bu süreyi bir defaya mahsus olmak
üzere yarısı kadar uzatabilir" denilmiş, bu süre daha sonra 16.7.2004
günlü 5230 sayılı Yasa ile beş yıla çıkarılarak 25.11.2005'de de sona ermiştir.
27.12.2005 günlü 2005/9841 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile beş yıllık süre
25.11.2005 gününden başlayarak yarısı kadar uzatılmış ise de bu kararın, açılan
dava sonucunda özelleştirme süresinin dolduğu gerekçesiyle Danıştay tarafından
yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Kural'da 2007 yılı başına
kadar, herhangi bir değişiklik yapılmamış ise de 10.1.2007 günlü 5572 sayılı
Yasa'nın dava konusu 1. maddesi ile "beş yıl" ibaresi "on
yıl" olarak değiştirilmiştir. Böylece süresi biten "yeniden
yapılandırma ve hisse satış işlemlerinin sürdürülmesine, bir yılı aşan bir süre
sonra geriye doğru bu süreyi de kapsayacak biçimde yeniden olanak sağlanmıştır.
Bunun sonucu olarak belirtilen sürede tesis edilen ancak yasal dayanaktan
yoksun olan kimi idari işlemlere de hukuksal geçerlilik kazandırılmıştır. Bu
düzenlemenin geçmişi kapsayan özelliği nedeniyle konuya ilişkin davaları da
etkilemesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Oysa hukuk devletinde bitmiş, üzerinden
zaman geçmiş sürelere geçmişten geçerli olarak işlerlik kazandırılması, hukuk
güvenliğini yok eden bu konuda verilmiş yargı kararlarının da geçersiz
sayılmasına yol açan uygulamalara neden olabileceği için kabul edilemez.
Yasalar kural olarak yürürlüğe girdikleri tarihten sonraki durumlara
uygulanırlar ve geçmişe yürütülemezler. Ancak, öznel hakların korunması
amacıyla bu kurala bazı istisnalar tanınabilir. Öte yandan, doğası gereği hızlı değişimlerin yaşandığı ekonomik
alanda beş, on yılın uzun süreler olduğu yadsınamaz. İtiraz konusu kuraldan
önce özelleştirme süresinin uzatılmasına karşın kullanılmaması, araya iki yıla
yakın bir süre girmesi, Danıştay'ın özelleştirme işlemini iptali gibi nedenler
gözetildiğinde, yasakoyucunun, bankacılık sektöründe meydana gelen gelişmeler,
özellikle yabancı, yerli sermaye paylarının oranı, bunların milli ekonomi
üzerindeki etkileri ve konuya ilişkin diğer faktörleri değerlendirmeden, sadece
bazı hukuki işlemlere dayanak oluşturmak, sürenin bitiminden sonra doğan
boşluğu doldurmak ve yargı kararını geçersiz kılmak amacıyla getirdiği
anlaşılan dava konusu düzenlemenin, Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk
devletinin sağlamakla yükümlü bulunduğu hukuk güvenliğini sarsıcı nitelikte
olduğu açıktır. Bu durumun, devlete, para, kredi, sermaye, mal ve hizmet
piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici
tedbirleri alma görevi veren Anayasa'nın 167. maddesi ile de bağdaştığı ileri
sürülemez. Yasa koyucu tarafından özelleştirmenin belirli süreyle
sınırlandırılması, bu sürede sonuçlandırılmasını gerektirir. Bunun
başarılamaması ise  hızlı bir değişimin geçerli olduğu ekonomik alanda,
ileriye dönük önceliklerin belirlenerek yasama organında, yeni yöntemlerin
tartışılmasını zorunlu kılar. Böylece, değişen koşullara göre Anayasal
denetimin yapılabilmesi de olanaklı hale gelir. İşlevini tamamlamış sürelere
yeniden hayatiyet kazandırılması, bu denetimin bir bütünlük içinde yapılmasını
da engellediğinden hukuk devleti ilkesiyle uyumsuzluk yaratmaktadır. Açıklanan nedenlerle Kural'ın Anayasa'ya aykırı olduğu ve iptali
gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum. Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU AZLIK
OYU Anayasa'nın 2. maddesinde hukuk devleti ilkesi vurgulanmıştır.
Hukuk Devletinin oluşumuna etken olan yasaların güvenli bir ortam kurma,
tutarlı olma ve kamu yararını amaçlama gibi özellikler içermeleri Anayasa
Mahkemesi'nce vurgulana gelen yaklaşımlardandır. İncelenen yasa kuralı, daha önce üç yılken, beş yıla çıkarılan
özelleştirme tamamlama süresinin bu kez on yıl olarak belirlenmesine
ilişkindir. Yasaların süre içermesi uygulamacılara ödevler verdiği gibi,
düzenledikleri konunun gerçekleştirilme evresine verilen özeni, zamanla olan
ilintisindeki zorunluluğu ve önemi de vurgular. Ayrıca süre olgusu yasanın
etkin kalma, sonuçlarını oluşturma sürecini de belirginleştirir. Öngörülen
sürenin dolmasıyla yasanın geçerliliği sona ereceği gibi, gerçekleştirilecek
konunun getirilen ilkelerle yapılamadığını da gösterecektir. Başka bir
anlatımla, sürenin yenilenmesi düzenlemede eksiklikler olduğunu da gösterebilir
ya da gelişen zaman süreci yasanın özgün durumundaki ortamın yeni oluş ve
koşullarla farklı çözümlemeler gerektiren bir duruma geldiğini, böylece yasanın
özüyle süresi arasında uyumsuzluk oluştuğu sonucunu verebilir. Böylece
Yasa'daki sürenin yinelenmesi kuraldaki akış çizgisini ve beklenen kamu
yararının yaşama geçmesini etkilemekte, haklı neden varlığının görünmesini veya
düzenlemedeki dizgenin temelden ele alınması olgusunu gündeme getirmektedir. Belirtilen nedenlerle, yasalardaki tutarlılık ve kamu yararı
yönlerinden Anayasa'nın 2. maddesine aykırı olan kuralın iptali gerekeceği
oyuyla karara karşıyım. Üye Şevket
  APALAK KARŞIOY GEREKÇESİ İptali istenilen Yasa kuralı; 10.1.2007 tarih ve 5572 sayılı
Yasa'nın 1. maddesinde yer alan "15.11.2000 tarihli ve 4603 sayılı Türkiye
Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak
Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin (2) numaralı fıkrasında
yer alan "beş yıl" ibaresi  "on yıl" olarak
değiştirilmiştir" hükmüdür. 15.11.2000 tarih ve 4603 sayılı Yasa'nın 2. maddesinin (2)
numaralı  fıkrasında "Yeniden yapılandırma işlemlerinin
tamamlanmasını müteakiben bankaların hisse satış işlemleri 4046 sayılı
Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır.
Yeniden yapılandırma ve hisse satış işlemleri bu Kanun'un yürürlüğe girmesinden
itibaren üç yıl içinde tamamlanır. Bakanlar Kurulu bu süreyi bir defaya mahsus
olmak  üzere yarısı kadar uzatabilir" denilmektedir. Daha sonra
16.7.2004 tarih ve 5230 sayılı Yasa'nın 7. maddesi ile bu fıkrada yer alan
"üç yıl" ibaresi "beş yıl" olarak değiştirilmiştir. Görüleceği üzere 15.1.2000 tarih ve 4603 sayılı Yasa kapsamındaki
bankaların özelleştirme süresi üç yıl olarak belirlenmişken, bu süre 16.7.2004
tarih ve 5230 sayılı Yasa ile beş yıla çıkarılmış ve beş yıllık süre 25.11.2005
tarihinde sona ermiştir. Bu tarihten sonra 2007 yılına kadar herhangi bir 
değişiklik yapılmamış, daha sonra 10.1.2007 tarih ve 5572 sayılı Yasa'nın dava
konusu yapılan kuralı ile beş yıllık süre on yıla çıkarılmıştır. Dolayısıyla
4603 sayılı Yasa'nın yürürlük tarihi olan 25.11.2000 tarihinde başlayan sürenin
25.11.2010 tarihinde sona ereceği anlaşılmaktadır. 15.11.2000 tarih ve 4603 sayılı Yasa'nın iptali istemiyle açılan
dava Anayasa Mahkemesi'nin 25.6.2002 tarih ve E.2002/31, K.2002/58 sayılı
kararı ile Anayasa'ya aykırı bulunmamış ise de; Anayasa'ya aykırılığı ileri
sürülen kuralın (hisse satış süresini ikinci kez uzatmanın) anlam ve kapsamının
zaman içerisindeki değişikliklerin de gözetilmesi suretiyle kapsamlı olarak
incelenmesi gerekmektedir. Nitekim, kuralda yer alan üç yıllık sürenin, önce
beş yıla çıkarıldığı, süre uzatım yetkisinin Yasa'da verilen süre içinde
kullanılmaması nedeniyle Danıştay 13. Dairesi'nin Özelleştirme Yüksek Kurulu
kararının yürürlüğünün durdurulması yönündeki kararından sonra iptali istenilen
kuralın yer  aldığı Yasa ile bu sürenin on yıla çıkarılması suretiyle
Bakanlar Kurulu'na ve  Özelleştirme Yüksek Kurulu'na yeni kararlar alma
olanağı verildiği gözetildiğinde, dava konusu kuralın bir süre uzatımından
ibaret olmadığı anlaşılmaktadır. Yasa koyucunun kamu bankalarının özelleştirilmesine süre koyması
ve bu sürenin uzatılması  konusu; kamu bankalarının bankacılık sistemi
içindeki yerinin özelleştirmenin özellikle de yabancı sermayenin sınırlarının
bankacılık sektörünün içinde bulunduğu durumla birlikte yeniden
değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu bağlamda 4603 sayılı Yasa'nın yürürlük
tarihi olan 25.11.2000'de bankacılık sektöründe yabancı sermaye oranı %5'i
geçmez iken, Bankalar Birliği verilerine göre 2006 yılı itibariyle bankacılık
sektörü içinde yabancı sermaye payının (sermaye payı %31, İMKB hisseleri ile
birlikte %36) 36'ya çıktığı görülmektedir. Anayasa'nın 5. maddesinde devletin temel amaç ve görevleri
arasında kişilerin ve toplumun refahını sağlamak, 166. maddesinde ülke
kaynaklarının verimli şekilde kullanılmasını planlamak, 167. maddesinde
devletin para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli
işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici tedbirleri alacağı belirtilmek suretiyle
devletin ekonomik hayatın işleyişini düzenlemek, gerektiğinde bu alana müdahale
hususunda görevli kılındığını ortaya koymaktadır. Anayasa'nın devlete yüklediği
ekonomik ve sosyal görevler ülkenin bulunduğu ekonomik durum bankacılık
sisteminin işlevleriyle ilgili genel ve ortak gereksinimlerin, özel bankalar
yanında kamu bankaları aracılığıyla da sürdürülmesini gerektirmektedir. Diğer taraftan Anayasa'nın 45. maddesinde tarım, hayvancılık ve bu
üretim dallarında çalışanların korunması, 173. maddesinde esnaf ve
sanatkarların korunması devletin görevleri arasında sayılmış olup, Türkiye
Cumhuriyeti Ziraat Bankası ve Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi'nin bu
görevlerin yerine getirilmesinde destekleyici bir unsur olduğu da yadsınamaz.
Nitekim Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası ve Türkiye Halk Bankası Anonim
Şirketi'nin görevleri ve özellikleri gereği 4046 sayılı Yasa'nın 13. maddesinde
stratejik kuruluşlar arasında sayılarak sermayelerinin %49'dan fazla
özelleştirilmesine karar verilmesi durumunda imtiyazlı hisseler oluşturulması
gerektiği düzenlenmektedir. Bu durumda stratejik önemini koruyan Türkiye Cumhuriyeti Ziraat
Bankası ve Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi hisselerinin tamamının satılması
suretiyle özelleştirilmesi, yabancılara satış konusunda sınır getirilmemesi,
Devletin bu  bankalar ve ulusal bankalar aracılığıyla sahip olduğu
işlevlerden ve sürekliliği olan kaynaklardan yoksun kalması ve bunun sonucunda
Anayasa ile belirlenen sosyal ve ekonomik görevlerini yerine getirememesine
neden olacağından, Anayasa'nın 5., 166. ve 167. maddeleri ile bağdaşmaz. Açıklanan nedenle dava konusu 10.1.2007 tarih ve 5572 sayılı
Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve
Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun'un 1. maddesinin iptali gerektiği düşüncesi ile verilen karara
karşıyım. Üye Zehra Ayla PERKTAŞ