ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2015/90 Karar Sayısı : 2015/96 Karar Tarihi : 12.11.2015 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Eskişehir 4. Asliye
Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 5.1.1961 tarihli ve
221 sayılı Amme Hükmi Şahısları veya Müesseseleri Tarafından Fiilen Amme
Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller Hakkında Kanun'un 1., 2., 3. ve 4.
maddelerinin  Anayasa'nın 2., 13., 35., 36., 46. ve 125. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: Bedelsiz olarak irtifak hakkı tanınması
talebiyle açılan davaya karşı davacı şirket tarafından, taşınmaza yapılan
müdahalenin men'i, olmadığı taktirde dava tarihi itibariyle irtifak hakkının
gerçek bedelinin ödenmesi talebiyle açılan davada, itiraz konusu kuralların Anayasa'ya
aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKÜMLERİ 221 sayılı Kanun'un itiraz konusu kuralların yer aldığı 1., 2., 3.
ve 4. maddeleri şöyledir: " Madde 1- 6830 sayılı İstimlak
Kanununun yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kamulaştırma işlerine dayanmaksızın,
kamulaştırma kanunlarının gözönünde tuttuğu maksatlara fiilen tahsis edilmiş
olan gayrimenkuller ilgili amme hükmi şahsı veya müessesesi adına tahsis
tarihinde kamulaştırılmış sayılır. Madde 2- Gayrimenkulde amme
hizmetinin mahiyet ve gayesine uygun şekilde tesisler veya inşaat vücuda
getirilmiş olması bu kanunun uygulanması bakımından fiilen tahsistir. Madde 3- Birinci maddede yazılı
gayrimenkuller tapuda kayıtlı ise, kayıt sahipleri veya mirasçıları ancak fiili
tahsis tarihindeki rayiç üzerinden gayrimenkul bedelini istiyebilirler. Tapuda
kayıtlı olmayan gayrimenkuller hakkında fiili tahsis tarihinden itibaren on
sene geçmemiş ise o tarihte zilyedlikle iktisap şartları tahakkuk eden
zilyedleri veya mirasçıları birinci fıkra hükmünden faydalanabilirler. Herhalde gayrimenkule müdahalenin men'i  davası dinlenmez. Madde 4- Gayrimenkulün bedelini dava
hakkı bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki sene sonra
düşer." II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTEN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: 2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un  " Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi "
başlıklı 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında,
bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak
Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (c) bendi ile
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b)
bendinde " dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile
dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri " Mahkemeye gönderilecek
belgeler arasında sayılmıştır. 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı
fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan
itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Başvuru konusu olan 221 sayılı Kanun'un 3. maddesinin
birinci fıkrasında, taşınmazın bedelini talep hakkı açısından fiili tahsis
tarihi esas alınmış olup, kuralın ilk cümlesinde tapuda kayıtlı taşınmazlar,
ikinci cümlesinde ise tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlarla ilgili düzenleme
yapılmıştır. Başvuru konusu davada ise davacıya ait taşınmazın fiili tahsis
tarihinde tapuya kayıtlı olup olmadığı dosyada tapu kaydı bulunmadığından
belirlenememektedir.  Fiili tahsis tarihinde taşınmazın tapuda kayıtlı bulunup
bulunmamasına göre 221 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında yer
alan birinci veya ikinci cümlesi uygulanacak kural olacaktır. Bu durumun
tespiti için de anılan taşınmazın tapu kaydı, kadastro tutanağı ve dayanak
belgeleri gerekmektedir. Başvuru dosyasında ise belirtilen belgelerin onaylı
örnekleri bulunmadığından başvuru yöntemine uygun değildir. 4. Diğer taraftan, itiraz konusu 221 sayılı Kanun'un 1. ve 2.
maddelerine yönelik olarak daha önce yapılan itiraz başvurusu, Anayasa Mahkemesinin
17.1.2008 tarihli ve E.2004/25, K.2008/42 sayılı kararıyla esastan reddedilmiş
ve bu karar 21.2.2008 tarihli, 26794 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek, 221 sayılı Kanun'un 1. ve 2.
maddelerinin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verildiğinden, bu konuda yeni
bir başvurunun yapılabilmesi için kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı
21.8.2008 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre de henüz
dolmamıştır. 5. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (c) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46.
maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendine aykırı olduğu anlaşılan
başvurunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince
yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. III- HÜKÜM 5.1.1961 tarihli ve 221 sayılı Amme Hükmi Şahısları veya
Müesseseleri Tarafından Fiilen Amme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller
Hakkında Kanun'un 1., 2., 3. ve 4. maddelerinin iptallerine karar verilmesi
talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı
fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin
REDDİNE, 12.11.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Alparslan ALTAN Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ