ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2000/39 Karar Sayısı : 2002/35 Karar Günü : 20.3.2002 R.G. Tarih-Sayı :01.06.2002-24772 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kınık Sulh Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 1.3.1926 günlü, 765
sayılı "Türk Ceza Kanunu"nun 421. maddesinde yer alan
"...genç..." sözcüğünün, Anayasa'nın 2., 10. ve 12. maddelerine
aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Sanık hakkında sarkıntılık suçundan Türk Ceza Kanunu'nun 421.
maddesinde yer alan "genç" sözcüğünün Anayasa'ya aykırı olduğu
kanısına varan Mahkeme iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu sözcüğü de içeren
421. maddesi şöyledir: "Madde 421- Kadınlara ve genç erkeklere
söz atanlar üç aydan bir seneye ve sarkıntılık edenler altı aydan iki seneye
kadar hapsolunur." B- Dayanılan Anayasa Kuralları Mahkemenin itiraz başvurusunda dayandığı kuralları şunlardır: 1- "MADDE 2.- Türkiye Cumhuriyeti,
toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına
saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere
dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir." 2- "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk,
renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri
sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun
önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." 3- "MADDE 12.- Herkes, kişiliğine
bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer
kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder." IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Mustafa BUMİN,
Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya
KANTARCIOĞLU, Mahir Can ILICAK, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY ve Tülay TUĞCU'nun
katılmalarıyla 27.6.2000 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar
verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: İtiraz konusu "genç" sözcüğünün yer aldığı Türk Ceza
Kanunu'nun 421. maddesinde "kadınlara ve genç erkeklere söz atanlar üç
aydan bir seneye ve sarkıntılık edenler altı aydan iki seneye kadar
hapsolunur" denilmektedir. Maddede belirtilen her iki suçun mağduru kadınlar ve genç
erkeklerdir. Söz konusu suçlar erkeklere karşı işlenildiğinde, suçun oluşması
için mağdurun "genç" olması koşulu aranmakta, kadınlara karşı
işlenmesi durumunda ise bu koşul aranmamaktadır. Başvuru kararında, şehvet hissi ile ahlâk dışı davranışlara maruz
kalan kişilerin, iffet ve edep hislerinin rencide olacağının açık olduğu;
belirli bir mağduru hedef alarak yapılan bu tür davranışlardan, genç olmayan
bir erkeğin de rahatsız olabileceği belirtilerek itiraz konusu "genç"
sözcüğü ile yapılan ayırımın Anayasa'nın 2., 10. ve 12. maddelerine aykırılık
oluşturduğu ileri sürülmüştür. Anayasa'nın 10. maddesinin ilk fıkrasında, "Herkes, dil, ırk,
renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri
sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir." denilmekte,
ikinci fıkrasında da hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz
tanınamayacağı belirtilmektedir. Buna göre yasaların uygulanmasında dil, ırk, renk, cinsiyet,
siyasî düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ayrılığı gözetilmeyecek ve bu
nedenlerle eşitsizliğe yol açılmayacaktır. Bu ilkeyle, birbirlerinin aynı
durumunda olanlara ayrı kuralların uygulanması ve ayrıcalıklı kişi ve
toplulukların yaratılması engellenmektedir. Yasa önünde eşitlik, herkesin her
yönden aynı kurallara bağlı olacağı anlamına gelmez. Durum ve konumlarındaki
özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve değişik
uygulamaları gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal
durumlar ayrı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi
zedelenmez. Bu nedenle, yasalar önünde aynı hukuksal konumda bulunan yaşlı ile
gencin kadın ile erkeğin cinsiyet farkı gözetilmeksizin eşit haklara sahip
olması ve yasalar tarafından eşit olarak korunmaları gerekir. Kişilerin manevî varlığını bu bağlamda ahlâk duygularını olumsuz
yönde etkileyen söz atma ve sarkıntılık suçlarının konusu, edep ve iffetin
korunmasıdır. Genç olmayan erkek mağdurlara sarkıntılığın suç oluşturmaması bu
eylemlerin onların namus, iffet ve edep duygularının zedelemeyeceğinin kabulü
anlamına gelir. İtiraz konusu sözcüğün yer aldığı 421. maddede belirtilen
eylemlerin suç sayılmasıyla korunan hukuki değerler bakımından genç olmayan
erkeklerle kadınlar ve erkeklerin de gençleriyle yaşlıları arasında bir fark
bulunmamaktadır. Bu durumda, bunlar arasında bir ayırım yapılmaksızın aynı
kurallara bağlı tutulmaları eşitlik ilkesinin gereğidir. Eşitlik ilkesi temelinde adil bir hukuk düzeni kurup bunu
sürdürmekle kendini yükümlü sayan bir hukuk devletinde de aynı hukuksal konumda
bulunanlar arasında genç yaşlı, kadın erkek ayırımına yer verilemez. Açıklanan nedenlerle, Türk Ceza Kanunu'nun 421. maddesinde yer
alan "genç" sözcüğü Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırıdır,
iptali gerekir. Konunun Anayasa'nın 12. maddesi ile ilgisi
görülmemiştir. VI- SONUÇ 1.3.1926 günlü, 765 sayılı "Türk Ceza Kanunu"nun 421.
maddesinde yer alan "... genç ..." sözcüğünün, Anayasa'ya aykırı
olduğuna ve İPTALİNE, 20.3.2002 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Mustafa BUMİN Başkanvekili Haşim KILIÇ Üye Samia AKBULUT Üye Yalçın ACARGÜN Üye Sacit ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Rüştü SÖNMEZ Üye Ertuğrul ERSOY Üye Tülay TUĞCU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Enis TUNGA