ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 2013/90 Karar Sayısı : 2013/96 Karar Günü : 12.9.2013 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 15. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1957 günlü, 6964 sayılı
Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu'nun 11. maddesinin, 17.9.2004
günlü, 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesiyle değiştirilen ' Üst üste iki dönem yönetim
kurulu başkanlığı yapmış olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı
göreve yeniden seçilemezler. ' biçimindeki üçüncü fıkrasının Anayasa'nın 2.,
6., 13. ve 135. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
istemidir. I- OLAY Üst üste iki dönem Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanlığı yapan
davacının, 2015 yılında yapılacak seçimlerde tekrar aday olmasının mümkün olup
olmadığı hususunda tereddütlerin giderilmesi amacıyla yaptığı başvurunun
Türkiye Ziraat Odaları Birliği tarafından reddedilmesi üzerine, ret işleminin
iptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu
kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 15.5.1957 günlü, 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları
Birliği Kanunu'nun itiraz konusu kuralı da içeren 11. maddesi şöyledir: ' Madde 11- Oda yönetim kurulu, oda meclisinin dört yıl için
kendi üyeleri arasından seçtiği en az beş en çok yedi üyeden oluşur. Ayrıca
aynı sayıda yedek üye seçilir. Oda yönetim kurulu, iki yılda bir seçilmiş üyeleri arasından bir
başkan, bir başkan vekili ve bir muhasip üye seçer. Üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanlar,
aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemezler. ' III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ARSLAN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve dayanılan Anayasa
kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un ' Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ' başlıklı
40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında,
bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak
Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde
de Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında ' iptali istenen kuralların
Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru
kararının aslı ' sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise
açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz
başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin
gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli
kararında, Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa'nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Yine İçtüzük'ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye
geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında ise
anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin
eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. Başvuru kararında, itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 2., 6., 13.
ve 135. maddelerine aykırı olduğu belirtilmiş ise de kuralın bu maddelere hangi
gerekçelerle aykırı olduğunun açıklanmadığı görülmüştür. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddi
gerekir. IV- SONUÇ 15.5.1957 günlü, 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları
Birliği Kanunu'nun 11. maddesinin, 17.9.2004 günlü, 5234 sayılı Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28.
maddesiyle değiştirilen 'Üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış
olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemezler.' biçimindeki
üçüncü fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 12.9.2013 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ