ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2006/13 Karar Sayısı : 2006/18 Karar Günü : 9.2.2006 R.G. Tarih-Sayı :24.05.2006'da tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Tekirdağ Sulh Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 2.7.1941 günlü, 4081 sayılı
Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un 26. maddesinin ikinci ve üçüncü
fıkralarının birinci tümcelerinde yer alan "...sulh hakimine..."
ibareleri ile, altıncı fıkrasında yer alan "... sulh hakimlerinin
..." ibaresinin, Anayasa'nın Başlangıç bölümü ile 2., 125., 142. ve 155.
maddelerine aykırılığı savıyla iptalleri istemidir I- OLAY Köy
tüzel kişiliğine ait mera içerisindeki ürüne zarar verdikleri iddiasıyla iki
kişi hakkında, 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun gereği
verilen toplam 406 YTL zarar ve ziyan bedeli tahsiline ilişkin ihtiyar meclisi
kararı aleyhine yapılan itirazı inceleyen Mahkeme, itiraz konusu ibarelerin
Anayasa'ya aykırı oldukları kanısıyla iptalleri için başvurmuştur II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un itiraz
konusu ibarelerini de içeren 26. maddesi şöyledir: "Madde 26- Birinci maddede yazılı çiftçi mallarına iras
edilen ve miktarı elli lirayı geçmiyen zararların tazminine mütaallik işleri
koruma ve ihtiyar meclisleri Köy Kanunundaki usule göre tetkik ve hallederek
bir karara bağlar. Tazminat talebinin reddine ve yirmi liraya kadar olan kararlara
karşı beş gün içinde sulh hakimine itiraz edilebilir. Şu kadar ki, zararı
yapan tarafından vukubulan itirazlarda tazminine karar verilen paranın koruma
sandığına aynı müddet içinde depo edilmesi şarttır. Bu fıkraya taallük eden
işlerde mahkeme, tetkikatını evrak üzerinde icra ve itiraz olunan kararı tadil
veya tasdik suretiyle işi bir hafta içinde intaç eder. Maddi hata vukuu veya
sahtelik iddiası halinde mahkeme, lüzum görürse duruşma yapabilir. Yirmi liradan yukarı olan tazmin kararlarına karşı alakalılar,
yukarıki fıkrada yazılı depo şartı olmaksızın beş gün içinde sulh hakimine itiraz
edebilir. Bu fıkraya göre yapılan itirazların tetkiki umumi hükümlere göre
yapılır. İtirazlar mahkemeye veya koruma ve ihtiyar meclislerine de
yapılabilir. Meclisler itiraz evrakını derhal salahiyetli mahkemeye gönderir ve
muterize bedava bir ilmühaber verir. Koruma ve ihtiyar meclislerinin itiraz olunmıyan kararları ile sulh
hakimlerinin itiraz üzerine verecekleri kararlar kati olup bunlar aleyhine
hiç bir kanun yoluna baş vurulmaz." III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz
konusu Yasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca
bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince
açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen
kuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise,
davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki
kurallardır. 4081 sayılı Yasa'nın 26. maddesinde "çiftçi mallarına iras
edilen zararların tazmininden" söz edilerek tazmine ilişkin koruma ve
köy meclisinin madde kapsamındaki kararlarına karşı itiraz merci olarak sulh
mahkemesi görevlendirilmiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 18.11.1991 günlü, E. 1991/39, K. 1991/40
sayılı kararı ile Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 20.6.1960
günlü, E. 1960/23, K. 1960/14 sayılı kararlarında da vurgulandığı üzere, köylü
malına verilen zararların giderilmesine yönelik olmaları nedeniyle bu tür
kararların birer tazmin kararı olarak hukuki mahiyette görüldükleri; bunitelemeye
uygun olarak Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin 2.4.2002 günlü E.2002/3798,
K.2002/4356 sayılı kararında da belirtildiği üzere, bunlara karşı yapılan
itirazları inceleme görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, başvurunun, para cezası niteliğinde olmayan bir karara
karşı yapılan itirazı inceleme görevi bulunmayan Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle
reddi gerekir. IV- SONUÇ 2.7.1941 günlü, 4081 sayılı "Çiftçi Mallarının Korunması
Hakkında Kanun"un 26. maddesinin,ikinci ve üçüncü fıkralarının birinci
tümcelerinde yer alan " ... sulh hâkimine ..." ibareleri ile altıncı fıkrasında
yer alan " ... sulh hâkimlerinin ..." ibaresinin, Mahkeme'nin
yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,9.2.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Tülay TUĞCU Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Mehmet ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye Cafer ŞAT Üye A. Necmi ÖZLER Üye Ali GÜZEL Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket APALAK Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT