ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı:2011/84 Karar Sayısı:2012/151 Karar Günü:11.10.2012 R.G. Tarih-Sayı:26.07.2013-28719 İPTAL DAVASINI AÇANLAR : Türkiye Büyük Millet Meclisi
üyeleri M. Akif HAMZAÇEBİ ve Muharrem İNCE ile birlikte 115 milletvekili İPTAL DAVASININ KONUSU : 3.6.2011 günlü, 635 sayılı
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname'nin; A- Dayandığı 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin
Düzenli, Etkin ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum
ve Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin
Yetki Kanunu'nun iptali istemiyle Mahkememizde iptal davası açılmış olup, iptal
edildiğinde 635 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yasal dayanağı ortadan
kalkacağından tümünün ve ayrı ayrı tüm maddeleri ile eklerinin, B- 1- 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendinde yer alan ''veya
yaptırmak'' ibaresinin ve 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde yer alan ''veya yaptırmak'' , (e) bendinde yer alan ''veya
ettirmek'' ibareleri ile 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendinde
yer alan ' 'veya yaptırmak' ', 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
ve (d) bentlerinde yer alan ' 'veya yaptırmak' ' ibarelerinin, 2- 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (e) bendinin, 3- 13. maddesinin (3) numaralı fıkrasının, 4- Geçici 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasının; a- Birinci cümlesinin ''Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Teftiş
Kurulu Başkanı, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri,
Strateji Geliştirme Başkanı, Personel Dairesi Başkanı, İdari ve Mali İşler
Dairesi Başkanı, Bilgi İşlem ve Değerlendirme Dairesi Başkanı'' ve ''Bakanlık
Müşaviri, Daire Başkanı, Özel Kalem Müdürü, Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri,
İl Sanayi ve Ticaret Müdür ve İl Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcısı'' bölümlerinin, b- İkinci cümlesinin ''İl Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcısı
unvanlı kadroda bulunanlar ekli (2) sayılı liste ile ihdas edilen Araştırmacı,
diğerleri ise'' bölümünün, c- Üçüncü cümlesinde yer alan ''ile Araştırmacı'' ibaresinin, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 8., 10., 36., 91., 123.,
125. ve 128. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve
yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi istemidir. II- YASA METİNLERİ A- İptali İstenen Kanun Hükmünde Kararname Kuralları 3.6.2011 günlü, 635 sayılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin, iptali istenilen
kuralları, Ek (1) Sayılı Cetvel ile (1) ve (2) Sayılı Listeleri şöyledir: MADDE 1- Bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin amacı; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının kuruluş, görev,
yetki ve sorumluluklarını düzenlemektir. MADDE 2- (1) Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığının görevleri şunlardır: a) Kalkınma planları ve yıllık programlardaki ilke, hedef ve
politikalar doğrultusunda sanayi politika ve stratejilerini, sanayi ürünlerine
yönelik idari ve teknik düzenlemeleri hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak,
sanayi işletmelerinin sicilini tutmak, sanayi istatistikleri ve analizleri
üretmek. b) Ekonomik kalkınma, sosyal gelişme ve milli güvenlik hedefleri
doğrultusunda bilim, teknoloji ve yenilikçilik politikalarını ilgili kurum ve
kuruluşlarla işbirliği yaparak belirlemek, uygulamak veya uygulanmasını
sağlamak, sanayiye yönelik araştırma, geliştirme ve yenilikçilik program ve
projelerini, bu kapsamda yapılacak faaliyet ve yatırımları desteklemek, teşvik
tedbirleri almak ve uygulamak, bu konularda düzenleme ve denetlemeler yapmak. c) Organize sanayi bölgelerinin, endüstri bölgelerinin ve küçük
sanayi sitelerinin planlanmasına, kuruluşuna, yapılaşmasına ve işleyişine
ilişkin mevzuatla verilen görevleri yapmak, bu kuruluşların arıtma, altyapı ve
üstyapı tesislerini desteklemek, destekleme şart ve niteliklerini belirlemek ve
faaliyetlerini denetlemek. ç) Metroloji politikasını hazırlamak, metroloji alanında
stratejiler geliştirmek ve uygulanmasını sağlamak, metroloji alanında muayene,
belgelendirme ve doğrulamaya ilişkin düzenlemeleri yapmak, denetimleri yapmak
veya yaptırmak, uygulamaya konulması gerekli olan standartları ve hazır
ambalajlamaya ilişkin teknik düzenlemeleri hazırlamak ve uygulanmasını
sağlamak. d) Ürün güvenliği ve denetimine ilişkin politikaların
hazırlanmasına yardımcı olmak, sanayi ürünlerinin ürün güvenliği ve teknik
mevzuatına uygunluğuna yönelik piyasa gözetimi ve denetimi yapmak veya
yaptırmak, risk analizleri yapmak, sanayi ürünlerinin denetimine ilişkin usul
ve esasları belirlemek, ürün güvenliği bilgi sistemini oluşturmak. e) Bakanlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda,
uluslararası kuruluşlar, Avrupa Birliği ve yabancı ülkelerle ilişkilerini
yürütmek, iki ve çok taraflı bilimsel, sınai ve teknik işbirliği anlaşmaları ve
protokollerinin hazırlanmasına yardımcı olmak, Avrupa Birliği ve uluslararası
kuruluşlarla yürüttüğü projelerin ve programların hazırlanmasını,
koordinasyonunu ve kontrolünü sağlamak. g) Mevzuatla Bakanlığa verilen diğer görev ve hizmetleri yapmak. MADDE 3- (1) Bakanlık, merkez ve
taşra teşkilatından oluşur. (2) Bakanlık merkez teşkilatı ekli (I) sayılı cetvelde
gösterilmiştir. MADDE 4- (1) Bakanlık teşkilatının
en üst amiri olan Bakan, Bakanlık icraatından ve emri altındakilerin faaliyet
ve işlemlerinden Başbakana karşı sorumlu olup aşağıdaki görev, yetki ve
sorumluluklara sahiptir: a) Bakanlığı Anayasaya, kanunlara, hükümet programına ve
Bakanlar Kurulunca belirlenen politika ve stratejilere uygun olarak yönetmek. b) Bakanlığın görev alanına giren hususlarda politika ve
stratejiler geliştirmek, bunlara uygun olarak yıllık amaç ve hedefler
oluşturmak, performans ölçütleri belirlemek, Bakanlık bütçesini hazırlamak,
gerekli kanuni ve idari düzenleme çalışmalarını yapmak, belirlenen stratejiler,
amaçlar ve performans ölçütleri doğrultusunda uygulamayı koordine etmek,
izlemek ve değerlendirmek. c) Bakanlık faaliyetlerini ve işlemlerini denetlemek, yönetim
sistemlerini gözden geçirmek, teşkilat yapısı ve yönetim süreçlerinin
etkililiğini gözetmek ve yönetimin geliştirilmesini sağlamak. ç) Faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklar, kamu
kurum ve kuruluşları ile işbirliği ve koordinasyonu sağlamak.' MADDE 5- (1) Müsteşar, Bakandan
sonra gelen en üst düzey kamu görevlisi olup Bakanlık hizmetlerini, Bakan adına
ve onun emir ve yönlendirmesi doğrultusunda, mevzuat hükümlerine, Bakanlığın
amaç ve politikalarına, stratejik planına uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu
amaçla, Bakanlık kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını
gözetir ve sağlar. Müsteşar bu hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı
sorumludur. (2) Müsteşara yardımcı olmak üzere üç Müsteşar Yardımcısı
görevlendirilebilir. MADDE 6- (1) Bakanlığın hizmet
birimleri şunlardır: a) Sanayi Genel Müdürlüğü. b) Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü. c) Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü. ç) Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü. d) Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü. e) Avrupa Birliği ve Diş ilişkiler Genel Müdürlüğü. f) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı. g) Strateji Geliştirme Başkanlığı. ğ) Hukuk Müşavirliği. h) Personel Dairesi Başkanlığı. ı) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı. i) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı. j) Basın ve Halkla ilişkiler Müşavirliği. k) Özel Kalem Müdürlüğü. MADDE 7- (1) Sanayi Genel
Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) Sanayi politikalarını hazırlamak, stratejiler geliştirmek,
bunların uygulanmasını sağlamak, sonuçlarını izlemek ve değerlendirmek,
sanayinin genel problemlerini tespit etmek ve çözüm önerileri geliştirmek. b) Sanayi sektörüne ilişkin istihdam politikalarının
belirlenmesine yardımcı olmak, sanayi sektöründe iş ve meslek analizleri yapmak
ve yaptırmak, mesleki teknik eğitimi desteklemek, nitelikli işgücü programları
hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak. c) Çevre ve iklim değişikliği konularındaki gelişmeleri takip
etmek, sanayi politikası oluşturma çalışmalarında değerlendirmek ve gerekli
tedbirlerin alınmasına yardımcı olmak. ç) Diğer ülkelerle sınai ve teknik konularda yapılacak
çalışmalara, ilgili kuruluşları koordine ederek katılmak. d) Sanayi ürünlerinin rekabet edebilirliğini artırmak için
gerekli tedbirleri almak, sektörel analizler yapmak, değerlendirme raporları ve
stratejiler hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak, sanayi sektörlerine ilişkin
sorunları tespit etmek ve çözüm önerileri geliştirmek, sektörel komiteler
oluşturmak, çalışma usul ve esaslarını belirlemek. e) İlgili kuruluşlarla işbirliği yaparak savunma sanayii
alanındaki yatırımları takip etmek ve gerekli envanter çalışmalarını yapmak. f) Sanayi ürünlerine ilişkin teknik düzenlemeleri uyumlaştırmak,
teknik mevzuatı ve ilgili standart listelerini hazırlamak ve uygulamaya koymak,
teknik düzenlemesi ve standardı bulunmayan sanayi ürünlerinin denetimine esas
olacak özelliklerini tespit etmek veya ettirmek. g) Sanayi ürünlerine ilişkin teknik düzenlemeler kapsamında
yetkilendirilecek onaylanmış ve uygunluk değerlendirme kuruluşları ile teknik
hizmet kuruluşlarının taşıması gereken nitelikleri belirlemek, bu kuruluşları
görevlendirmek, gerektiğinde görevlendirmeyi geçici olarak durdurmak veya iptal
etmek. ğ) Araçların karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uygun
üretilmesi için gerekli teknik düzenlemeleri hazırlamak ve uygulamaya koymak,
araçların teknik düzenlemelere uygunluğunu belgelendirmek veya
belgelendirilmesini sağlamak. h) Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden,
işletmelere ait yatırım, üretim, teşvik, mali durum, araştırma-geliştirme,
fikri ve sınaî mülkiyet hakları, dış ticaret, istihdam ve işgücü, kurulu
kapasite, fiili üretim, enerji ve benzeri muhtelif ekonomik faaliyet bilgi ve
verilerini, belirlenecek usul ve esaslar dahilinde almak, sanayi işletmelerinin
sicilini tutmak, istatistikler ve analizler üretmek ve paylaşmak için bilgi
sistemi oluşturmak. ı) Yıllık ithalat ve ihracat rejimlerinin hazırlanmasında ilgili
kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak.' MADDE 8- (1) Bilim ve Teknoloji
Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) Ekonomik kalkınma, sosyal gelişme, rekabet yeteneğini
güçlendirme ve milli güvenlik hedefleri doğrultusunda bilim, teknoloji,
araştırma, geliştirme ve yenilikçilik politikalarını ilgili kurum ve
kuruluşlarla işbirliği yaparak belirlemek, uygulamak, uygulanmasını sağlamak,
izlemek, koordine etmek ve sonuçlarını değerlendirmek. b) Ekonomik ve sosyal gelişmenin sağlanmasına, rekabet gücünün
yükseltilmesine yönelik sanayi araştırma, geliştirme, yenilikçilik ve
girişimcilikle ilgili faaliyetleri desteklemek, teşvik etmek, izlemek ve
sonuçlarını değerlendirmek. c) Sanayiye yönelik teknolojik araştırma, geliştirme ve
yenilikçilik program ve projelerinin desteklenmesi ve teşviki ile ilgili
düzenlemeler yapmak, yapılan düzenlemeler çerçevesinde Bakanlık bütçesinden yapılacak harcamaları
belirlemek, dağıtmak ve amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını
denetlemek. ç) Sanayi alanındaki araştırma, geliştirme, yenilikçilik ve
girişimcilik faaliyetleri ile teknolojik gelişmeleri takip etmek, desteklemek
ve teşvik etmek amacıyla sanayi kuruluşları, üniversiteler, araştırma
merkezleri ve enstitüler ile işbirliği yaparak bu kurumların teknolojik
araştırma ve geliştirmeye aktif katılımını sağlayacak programlar ve projeler
geliştirmek ve uygulanmasını sağlamak. d) Sanayiye yönelik araştırma ve geliştirme, yenilikçilik projeleri
sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünün patenti, yatırımı, tanıtımı ve
pazarlanması konusunda gerçek ve tüzel kişilere destek vermek ve bu
programların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek. e) Sanayiye yönelik teknoloji, araştırma, geliştirme,
yenilikçilik ve girişimcilik kültürünün geliştirilmesi için ulusal ve
uluslararası fuarlara katılmak, kongre, seminer ve toplantılar düzenlemek,
düzenlenmesini desteklemek, yazılı, görsel ve elektronik ortamda yayınlar
yapmak veya yaptırmak. f) Sanayiye yönelik araştırma ve geliştirme faaliyetlerine,
teknoloji, yenilikçilik ve girişimcilik ile ilgili faaliyetlere ilişkin
projeleri, bilimsel ve teknik çalışmaları, teknolojik ürüne yönelik yatırım
başvurularını kabul etmek, değerlendirmek, desteklemek ve ilgili mevzuatında
öngörülen desteklemelere ilişkin usul ve esasları belirlemek. g)Teknoloji geliştirme bölgelerinin; yer seçimi,
kamulaştırılması, kuruluşu, işleyişi, imar planlarının hazırlanması ve
onaylanması, onaylanan uygulama imar planına göre arazi kullanımı, yapı ve
tesislerin projelendirilmesi, inşası ile ilgili ruhsat ve izinlerin verilmesine
ilişkin işleri yürütmek, düzenlemeler yapmak ve faaliyetlerini denetlemek. ğ) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. (2) Bakanlık bütçesinden birinci fıkranın (ç) bendine göre,
yükseköğretim kurumlarına araştırma ve geliştirme projeleri karşılığı aktarılan
hibe niteliğindeki tutarlar, ilgili idarelerin bütçelerine gelir
kaydedilmeksizin proje adına açılacak özel hesaplarda izlenir. Yükseköğretim
kurumları ve vakıf üniversitelerine aktarılan tutarların harcanmasına ve
muhasebeleştirilmesine ilişkin hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü
alınmak suretiyle Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Bu kapsamda
yapılan harcamalar 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve
Kontrol Kanunu kapsamında denetlenir. Hazırlanan programlara ilişkin
hizmetlerde görev alan memurlar ile diğer kamu görevlileri ve hizmetinden
yararlanılacak diğer kişiler için yapılacak harcamalar Bakanlık bütçesinden
gerçekleştirilir. Desteklenen projelerde, proje süresiyle sınırlı olmak
kaydıyla proje kapsamında görev yapan öğretim elemanlarına 15.000 gösterge
rakamının, yükseköğretim kurumlarının teknik hizmetler sınıfında görev yapan
personele ise 8.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile
çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere proje sözleşmesinde belirlenen
tutarlar üzerinden aylık ödeme yapılabilir. Memur ve diğer kamu görevlisi
olmamak kaydıyla projede görev yapan diğer proje personeline proje
sözleşmesinde belirlenen tutarlar üzerinden aylık ücret ödenir. MADDE 9- (1) Sanayi Bölgeleri Genel
Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) Organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerinin
planlanması ve geliştirilmesine yönelik politika oluşturmak. b) Organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerinin;
planlanmasına, yer seçimine, kamulaştırılmasına, imar planlarının yapılmasına,
kuruluş ve işleyişine ilişkin işlerini yürütmek ve faaliyetlerini denetlemek. c) Organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri ile ilgili
uygulama sonuçlarını izlemek ve bilgi sistemi oluşturmak. ç) Organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerinin
yönetimleri ile personeline yönelik eğitim organizasyonları düzenlemek, bölge
ve sanayi sitelerinin yurtiçi ve yurtdışında tanıtımına ve yatırımcı teminine
yönelik çalışmalar yapmak, uygulamalarla ilgili olarak diğer ülkelere rehberlik
yapmak. d) Organize sanayi bölgeleri altyapı yatırımları ile bölge
müdürlüğü hizmet binası ve sanayi sitelerinin altyapı inşaatının tamamını,
sanayi sitelerinin üstyapı inşaatının ise yüzde yetmişine kadar olan kısmını
kredi ile desteklemek. e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. MADDE 10- (1) Metroloji ve
Standardizasyon Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) Metroloji politikasını belirlemek ve metroloji alanında
stratejiler geliştirmek, uygulanmasını sağlamak ve izlemek. b) Yasal metroloji ve hazır ambalajlama alanında teknik
düzenlemeler ile ilgili standart listelerini hazırlamak ve uygulamaya koymak,
bu alanda piyasa gözetimi ve denetimi yapmak veya yaptırmak. c) Yasal metroloji kapsamına alınacak veya kapsamdan
çıkartılacak ölçü aletlerini belirlemek, yasal metroloji alanında
izlenebilirliği sağlamak için gerekli teknik ve idari altyapıyı oluşturmak. ç) Ulusal ölçü etalonlarının bulundurulma ve kontrol esaslarını
belirlemek, d) Türk Standardları Enstitüsünce hazırlanan ve Bakanlıkça
gerekli görülen standartlara ilişkin düzenlemeler yapmak ve uygulanmasını
sağlamak. e) Yasal metroloji ve hazır ambalajlama alanında teknik
düzenlemesi ve standardı bulunmayan ürünlerin denetimine esas olacak
özellikleri tespit etmek veya ettirmek. f) Metroloji, standardizasyon, akreditasyon ve uygunluk
değerlendirmesi alanlarında stratejiler belirlemek, bunların uygulanmasında ilgili
kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak. g) Laboratuvarlar kurmak veya kurdurmak, kurulan
laboratuvarların belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde çalışmalarım sağlamak
ve kontrol etmek. ğ) Yasal metroloji alanında uluslararası gelişmeleri izlemek ve
değerlendirmek; bu alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlara katılmak
ve işbirliği yapmak. h) Yasal metroloji alanında yetkilendirilecek uygunluk
değerlendirme kuruluşları ile teknik hizmet kuruluşlarının taşıması gereken
nitelikleri belirlemek, bunları görevlendirmek, gerektiğinde görevlendirmeyi
geçici olarak durdurmak veya iptal etmek. ı) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. MADDE 11- (1) Sanayi Ürünleri
Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) Ürün güvenliği ve denetimi politikalarının hazırlanmasına
yardımcı olmak, sanayi ürünlerinin denetimine yönelik stratejiler geliştirmek,
uygulamak ve uygulanmasını sağlamak, sonuçlarını izlemek ve değerlendirmek. b) Bakanlığın sorumluluğunda bulunan sanayi ürünlerinin, ürün
güvenliği ve teknik mevzuatına uygunluğunu sağlamak amacıyla piyasa gözetimi ve
denetimini yapmak veya yaptırmak, uygunsuzluk halinde gerekli tedbirlerin
alınmasını sağlamak ve yaptırım uygulamak, denetime yönelik risk analizleri
yapmak, denetim usul ve esaslarını belirlemek. c) Teknik mevzuata ve ürün güvenliği denetimine ilişkin verileri
toplamak, ürün güvenliği bilgi sistemi oluşturmak, verileri değerlendirmek,
rapor hazırlamak ve yayımlamak. ç) Bakanlığın görev ve sorumluluğunda bulunan sanayi ürünlerinin
piyasa gözetimi ve denetiminde yararlanılacak laboratuvarın nitelikleri ve
hizmet alanlarını belirlemek, laboratuvar kurulmasını desteklemek ve bu
konularda düzenlemeler yapmak. d) Denetim sırasında alınan numunelerin testlerini yapmak veya
yaptırmak. e) Bakanlık Ürün Güvenliği ve Denetimi Koordinasyon Komisyonunun
oluşumunu, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esaslarını belirlemek. f) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.' MADDE 12- Avrupa Birliği ve Dış
İlişkiler Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) Bakanlığın görev ve faaliyet alanına giren, Avrupa Birliği
ile ilgili konularda; müzakerelere ilişkin hazırlıkları yapmak, toplantılara
katılmak, Avrupa Birliği-Türkiye ortaklık organlarında alınan kararlarla ilgili
olarak uyum ve uygulama çalışmalarını yürütmek, Bakanlık birimleri arasında
koordinasyonu sağlamak. b) Bakanlığın yabancı ülkeler ve uluslararası kuruluşlar ile
ilişkilerini yürütmek, koordinasyonu sağlamak, iki ve çok taraflı bilimsel,
sınai ve teknik işbirliği anlaşmaları ile bölgesel işbirliği anlaşmaları ve
protokollerinin hazırlanmasına yardımcı olmak. c) Bakanlığın Avrupa Birliği, diğer yabancı ülkeler ve
uluslararası kuruluşlarla yürüttüğü projelerin ve programların hazırlanmasını,
koordinasyonunu, yürütülmesini ve kontrolünü sağlamak. ç) Bakanlığın görev ve faaliyet alanına giren dış ilişkilerle
ilgili konularda protokol faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek. d) Bakanlığın görev ve faaliyet alanına giren dış ilişkilerle
ilgili konularda kongre, konferans ve toplantılar düzenlemek veya
düzenlenmesini sağlamak, Bakanlıkça düzenlenecek uluslararası organizasyonları
koordine etmek. e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. MADDE 13- (1) Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığı, Bakanın emri veya onayı üzerine Bakan adına aşağıdaki görevleri
yapar: a) Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemleriyle
ilgili olarak teftiş, inceleme ve soruşturmalar yapmak. b) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata,
plan ve programlara uygun çalışmasını temin etmek amacıyla gerekli teklifleri
hazırlamak ve Bakana sunmak. c) Kanunlarla ve Bakan tarafından verilen benzeri görevleri
yapmak. (2) Birinci fıkrada ve diğer mevzuatta verilen görevleri yapmak
üzere Başkanlıkta Müfettiş istihdam edilir. (3) Müfettiş Yardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usul
ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları,
Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar yönetmelikle
belirlenir.' Strateji Geliştirme Başkanlığı MADDE 14- (1)Strateji Geliştirme
Başkanlığının görevleri şunlardır: a) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 22/12/2005
tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatla strateji
geliştirme ve mali hizmetler birimlerine verilen görevleri yapmak. b) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. MADDE 15- (1) Hukuk Müşavirliğinin
görevleri şunlardır: a) Bakanlığın taraf olduğu adlî ve idari davalarda, tahkim
yargılamasında ve icra işlemlerinde Bakanlığı temsil etmek, dava ve icra
işlemlerini takip etmek, anlaşmazlıkları önleyici hukukî tedbirleri zamanında
almak. b) Bakanlık hizmetleriyle ilgili olarak diğer kamu kurum ve
kuruluşları tarafından hazırlanan mevzuat taslaklarını, Bakanlık birimleri
tarafından düzenlenecek her türlü sözleşme ve şartname taslaklarını, Bakanlık
ile üçüncü kişiler arasında çıkan her türlü uyuşmazlıklara ilişkin işleri ve
Bakanlık birimlerince sorulacak diğer işleri inceleyip hukukî mütalaasını
bildirmek. c) Bakanlıkça hizmet satın alma yoluyla temsil ettirilen dava ve
icra takiplerine ilişkin usul ve esasları belirlemek, bunları izlemek, koordine
etmek ve denetlemek. ç) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata,
plan ve programa uygun çalışmalarını temin etmek amacıyla gerekli hukukî
teklifleri hazırlayıp Bakana sunmak. d) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. (2) Birinci fıkrada belirtilen her türlü dava ve takip işleri
ile diğer görevler Bakanlığın Hukuk Müşavirleri ile Avukatları aracılığıyla
yerine getirilir. Gerekli hallerde dava ve takip işleri Hazine Avukatları
aracılığıyla veya ihtiyaç duyulması halinde Bakanlıkça belirlenecek usul ve
esaslar çerçevesinde 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22
nci maddesinde öngörülen doğrudan temin usulü ile avukatlar veya avukatlık
ortaklıkları ile yapılacak avukatlık sözleşmeleri yoluyla yürütülür. (3) Davalarda temsil yetkisi bulunan Hukuk Müşavirleri ve
Avukatların bir listesi Bakanlıkça ilgili Cumhuriyet başsavcılıklarına ve bölge
idare mahkemesi başkanlıklarına verilir. Bu listelerin birer nüshası,
Cumhuriyet başsavcılığı tarafından adli yargı çevresinde, bölge idare mahkemesi
başkanlığınca idari yargı çevresinde bulunan mahkemelere gönderilir. Yüksek
mahkemeler ve bölge adliye mahkemesindeki duruşmalarda temsil yetkisini kullanacakların
isimleri, ilgili mahkemelerin başsavcılıklarına veya başkanlıklarına
bildirilir. Listede isimleri yer alan hukuk müşavirleri ve avukatlar, baroya
kayıt ve vekâletname ibrazı gerekmeksizin temsil yetkilerini kullanır. Temsil
yetkisi sona erenlerin isimleri yukarıda yazılı mercilere derhal bildirilir. (4) Bakanlık lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle
hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil edilen vekâlet ücretlerinin Hukuk
Müşavirleri ve Avukatlara dağıtımı hakkında, 2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı
Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet
Hakkında Kanun hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.' MADDE 16- (1) Personel Dairesi
Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Bakanlığın insan gücü politikası ve planlaması ile insan
kaynaklan sisteminin geliştirilmesi ve performans ölçütlerinin oluşturulması
konusunda çalışmalar yapmak ve tekliflerde bulunmak. b) Bakanlık personelinin atama, nakil, terfi, emeklilik ve
benzeri özlük işlemlerini yürütmek. c) Bakanlığın eğitim planını hazırlamak, uygulamak ve
değerlendirmek. ç) Eğitim faaliyetleri ile ilgili dokümantasyon, yayım ve arşiv
hizmetlerini yürütmek. d) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.' MADDE 17- (1) Destek Hizmetleri
Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır: a) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri
çerçevesinde, kiralama ve satın alma işlerini yürütmek, temizlik, güvenlik,
aydınlatma, ısıtma, onarım, taşıma ve benzeri hizmetleri yapmak veya yaptırmak. b) Bakanlığın taşınır ve taşınmazlarına ilişkin işlemleri ilgili
mevzuat çerçevesinde yürütmek. c) Genel evrak ve arşiv faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek. ç) Bakanlık sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak
ve yürütmek. d) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.' MADDE 18- (1) Bilgi İşlem Dairesi
Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Bakanlık projelerinin Bakanlık bilişim altyapısına uygun
olarak tasarlanmasını ve uygulanmasını sağlamak, teknolojik gelişmeleri takip
etmek ve Bakanlık otomasyon stratejilerini belirlemek, bilgi güvenliği ve
güvenilirliği konusunun gerektirdiği önlemleri almak, politikaları ve ilkeleri
belirlemek, kamu bilişim standartlarına uygun çözümler üretmek. b) Bakanlığın bilgi işlem hizmetlerini yürütmek. c) Bakanlığın internet sayfaları, elektronik imza ve elektronik
belge uygulamaları ile ilgili teknik çalışmaları yapmak. ç) Bakanlık hizmetleriyle ilgili bilgileri toplamak ve veri
tabanları oluşturmak. d) Bakanlığın mevcut bilişim altyapısının kurulumu, bakımı,
ikmali, geliştirilmesi ve güncellenmesi ile ilgili işleri yürütmek, haberleşme
güvenliğini sağlamak ve bu konularda görev üstlenen personelin bilgi
teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak düzenli şekilde hizmet içi eğitim
almalarını sağlamak. e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. MADDE 19- (1) Basın ve Halkla
İlişkiler Müşavirliğinin görevleri şunlardır: a) Bakanlığın basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetlerini
planlamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini
sağlamak. b) 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa
göre yapılacak bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru bir şekilde
sonuçlandırmak üzere gerekli tedbirleri almak. c) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. MADDE 20- (1) Özel Kalem Müdürlüğünün
görevleri şunlardır: a) Bakanın çalışma programını düzenlemek. b) Bakanın resmi ve özel yazışmalarını, protokol ve tören
işlerini düzenlemek ve yürütmek. c) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. MADDE 21- (1) Bakanlıkta özel önem ve
öncelik taşıyan konularda Bakana yardımcı olmak üzere yirmi Bakanlık müşaviri
görevlendirilebilir. MADDE 22- (1)Bakanlık, ilgili mevzuat
hükümleri çerçevesinde taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir. MADDE 23- (1)Bakan, bakanlıkların, diğer
kamu kurum ve kuruluşlarının, meslek odalarının, işçi ve işveren
sendikalarının, sivil toplum kuruluşlarının, sanayiciler ile ilim ve ihtisas
sahiplerinin fikir, bilgi ve tecrübelerinden faydalanmak üzere Sanayi Şûrasını
toplantıya çağırır. (2) Bakanlık, görev alanına giren konularla ilgili olarak
çalışmalarda bulunmak üzere diğer bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları,
meslek odaları, sivil toplum kuruluşları, özel sektör temsilcileri ve konu ile
ilgili uzmanların katılımı ile çalışma grupları oluşturabilir. (3) Şûra ve çalışma gruplarının oluşturulması, çalışma usul ve
esasları yönetmelikle düzenlenir. MADDE 24- (1)Bakanlığın her
kademedeki yöneticileri, görevlerini mevzuata, stratejik plan ve programlara,
performans ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına uygun olarak yürütmekten
üst kademelere karşı sorumludur. MADDE 25- (1)Bakan, Müsteşar ve her
kademedeki Bakanlık yöneticileri sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak
şartıyla yetkilerinden bir kısmını alt kademelere devredebilir. Yetki devri,
uygun araçlarla ilgililere duyurulur. MADDE 26- (1) Bakanlık, görevleri ile
ilgili konularda diğer bakanlıkların ve kamu kurum ve kuruluşlarının uyacakları
esasları, mevzuata uygun olarak belirlemekle, kaynak israfını önleyecek ve
koordinasyonu sağlayacak tedbirleri almakla görevli ve yetkilidir. (2) Bakanlık, diğer bakanlıkların hizmet alanına giren konulara
ilişkin faaliyetlerinde, Başbakanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde ilgili
bakanlıklara danışmak ve gerekli işbirliği ve koordinasyonu sağlamaktan
sorumludur. MADDE 27- (1) Bakanlık; görev, yetki
ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idari
düzenlemeler yapabilir. (2) Bakanlık, görev alanına giren konularda izin, onay ve belge
gerektiren faaliyetler ile bu kapsamda düzenlenmesi gereken belgelere ilişkin
usul ve esasları belirler. MADDE 28- (1)Küçük ve orta
büyüklükteki işletmeler kısaca 'KOBİ' olarak adlandırılır. KOBİ'lerin
tanımlanmasına, niteliklerine, sınıflandırılmasına ve uygulamalarına ilişkin
esaslar; net satış hasılatları, malî bilanço tutarları ve çalışan sayıları
dikkate alınarak Bakanlıkça hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulan
yönetmelikle belirlenir. Kurum ve kuruluşların KOBİ'lere ilişkin uygulamalarında bu
yönetmelik hükümleri esas alınır.' MADDE 29- (1)23/4/1981 tarihli ve
2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun
hükümleri dışında kalan memurların atanmaları Bakan tarafından yapılır. Bakan
bu yetkisini alt kademelere devredebilir.' MADDE 30- (1)Kadroların tespiti,
ihdası, kullanımı ve iptali ile kadrolara ilişkin diğer hususlar 190 sayılı
Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre
düzenlenir. MADDE 31- (1) Bakanlık, görev alanına
giren konularda çalıştırılmak üzere Sanayi ve Teknoloji Uzmanı ile Sanayi ve
Teknoloji Uzman Yardımcısı istihdam eder. (2) Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcılığına atanabilmek için
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara
ek olarak aşağıdaki şartlar aranır: a) Hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler,
iletişim, işletme ve iktisat fakülteleri ve en az dört yıllık eğitim veren
yükseköğretim kurumlarının matematik, fizik, kimya, istatistik, ekonometri
bölümleri ile yönetmelikle belirlenecek mühendislik alanlarından veya bunlara
denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtiçindeki ve
yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak, b) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak, gerekir. (3) Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcılığına atananlar, en az üç
yıl çalışmak ve istihdam edildikleri birimlerce belirlenecek konularda
hazırlayacakları uzmanlık tezinin, oluşturulacak tez jürisi tarafından kabul
edilmesi kaydıyla, yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanır. Süresi
içinde tezlerini sunmayan veya tezleri kabul edilmeyenlere tezlerini sunmaları
veya yeni bir tez hazırlamaları için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir.
Yeterlik sınavında başarılı olanların uzman kadrolarına atanabilmeleri, Kamu
Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgarî (C) düzeyinde
veya dil yeterliği bakımından buna denkliği kabul edilen ve uluslararası
geçerliliği bulunan başka bir belgeye yeterlik sınavından itibaren en geç iki
yıl içinde sahip olma şartına bağlıdır. Sınavda başarılı olamayanlar veya
sınava girmeye hak kazandığı halde geçerli mazereti olmaksızın sınav hakkını
kullanmayanlara, bir yıl içinde ikinci kez sınav hakkı verilir. Verilen ilave
süre içinde tezlerini sunmayan veya ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabul
edilmeyenler, ikinci sınavda da başarı gösteremeyen veya sınav hakkını
kullanmayanlar ile süresi içinde yabancı dil yeterliliği şartını yerine
getirmeyenler, Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı unvanını kaybeder ve
Bakanlıkta durumlarına uygun kadrolara atanır. (4) Sanayi ve Teknoloji Uzmanı ile Sanayi ve Teknoloji Uzman
Yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez
hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir. MADDE 32- (1) Bakanlık merkez ve
taşra teşkilatında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre aylık alan
memurlar ile sözleşmeli personele en yüksek Devlet memuru aylığının (ek
gösterge dahil) % 200'ünü geçmemek üzere her ay ek ödeme yapılabilir. Ek
ödemenin oranı ile esas ve usulleri; görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin
önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, personelin sınıfı,
kadro veya görev unvanı, derecesi, atanma usulü ile emsali veya benzeri görev
ve unvanlarda bulunan personele mali haklar kapsamında yapılan her türlü
ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarları gibi kriterler birlikte
veya ayrı ayrı dikkate alınarak, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakan
tarafından belirlenir. Ek ödemenin hak kazanılmasında ve ödenmesinde aylıklara
ilişkin hükümler uygulanır ve bu ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir
vergiye tabi tutulmaz. Bu madde uyarınca yapılacak ek ödeme, ilgili mevzuatı
uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye,
ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında
dikkate alınmaz. MADDE 33- (1) Mevzuatta Sanayi ve Ticaret
Bakanlığının bu Kanun Hükmünde Kararname ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığına devredilen birimlerinin görevleri nedeniyle adı geçen Bakanlığa
yapılmış olan atıflar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına yapılmış sayılır. (2) 17/7/1963 tarihli ve 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde yer
alan 'Başbakanlıkla' ibaresi 'Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıyla' şeklinde
değiştirilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. (3) 8/1/1985 tarihli ve 3143 sayılı Sanayi ve Ticaret
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. (4) 13/8/1993 tarihli ve 497 sayılı Türkiye Bilimler
Akademisinin Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; a) 1 inci maddesinde yer alan 'Başbakan'a' ibaresi 'Bilim,
Sanayi ve Teknoloji Bakanına' şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddenin ikinci
fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. b) 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan 'Başbakanlık'
ibaresi 'Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı' ve aynı maddenin ikinci
fıkrasında yer alan 'Başbakanlığa' ibaresi 'Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığına' şeklinde değiştirilmiştir. (5) 23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması
Hakkında Kanunun 29 uncu maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. 6) Ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı bölümü olarak eklenmiş ve 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Sanayi ve Ticaret Bakanlığına ait bölümü
yürürlükten kaldırılmıştır. GEÇİCİ MADDE 1- (1)Bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin uygulanmasına ilişkin düzenlemeler, bir yıl içinde yürürlüğe
konulur. Bu düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin bu
Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam
olunur. GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte, Gümrük ve Ticaret Bakanlığına
devredilen birimlerine ait olanlar hariç olmak üzere Sanayi ve Ticaret
Bakanlığının her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme, borç ve
alacaklar, hak ve yükümlülükler, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü
kayıtlar ve dokümanlar ile bu birimlere ait kadro ve pozisyonlarda istihdam
edilen personel hiçbir işleme gerek kalmaksızın Bakanlığa devredilmiş sayılır.
Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki
taşınmazlardan Sanayi ve Ticaret Bakanlığına tahsis edilmiş olanlar hiçbir
işleme gerek kalmaksızın tahsis amacına uygun olarak kullanılmak üzere
Bakanlığa tahsis edilmiş sayılır. (2) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2011 Malî Yılı
harcamaları, 26/12/2010 tarihli ve 6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe
Kanununa istinaden Maliye Bakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar,
Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 2011 yılı bütçesinde yer alan ödeneklerden
karşılanır. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile Türkiye
Bilimler Akademisi 2011 Malî Yılı harcamalarını, 2011 Yılı Merkezi Yönetim
Bütçe Kanunu hükümleri çerçevesinde yapmaya devam eder. (3) Teşkilat, personel, kadro, demirbaş devri ve benzeri
hususlarda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanı yetkilidir. Sanayi ve Ticaret Bakanlığından Gümrük ve Ticaret Bakanlığına
devredilen birimlerle ilgili olarak yukarıda belirtilen hususlarda ortaya
çıkabilecek tereddütler, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı ile Gümrük ve
Ticaret Bakanı arasında yapılacak protokolle giderilir. GEÇİCİ MADDE 3- (1) Bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte Sanayi ve Ticaret Bakanlığında; Gümrük
ve Ticaret Bakanlığına devredilen birimlere tahsis edilen kadrolarda bulunanlar
hariç olmak üzere Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Genel
Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Strateji Geliştirme Başkanı,
Personel Dairesi Başkanı, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı, Bilgi İşlem ve
Değerlendirme Dairesi Başkanı, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanı,
Bakanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Özel Kalem Müdürü, Basın ve Halkla İlişkiler
Müşaviri, İl Sanayi ve Ticaret Müdürü ve İl Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcısı
kadrolarında bulunanların görevleri, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe
girdiği tarihte sona erer. Bu fıkra uyarınca görevleri sona erenlerden İl Sanayi
ve Ticaret Müdür Yardımcısı unvanlı kadroda bulunanlar ekli (2) sayılı liste
ile ihdas edilen Araştırmacı, diğerleri ise ekli (2) sayılı liste ile ihdas
edilen Bakanlık Müşaviri kadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyle
atanmış sayılır. Bu madde uyarınca ihdas edilen Bakanlık Müşaviri ile
Araştırmacı kadroları, herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme
gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. (2) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte
Sanayi ve Ticaret Bakanlığında; Gümrük ve Ticaret Bakanlığına devredilen
birimlere tahsis edilen kadrolarda bulunanlar hariç olmak üzere Sanayi ve
Ticaret Uzmanı ile Sanayi ve Ticaret Uzman Yardımcısı kadrosunda bulunanlar,
Sanayi ve Teknoloji Uzmanı ile Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı kadrolarına
başka bir işleme gerek kalmaksızın halen bulundukları kadro dereceleriyle
atanmış sayılır. Sanayi ve Ticaret Uzmanı ile Sanayi ve Ticaret Uzman
Yardımcısı kadrosunda geçirilen süreler Sanayi ve Teknoloji Uzmanı ile Sanayi
ve Teknoloji Uzman Yardımcısı kadrosunda geçmiş sayılır. (3) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte
Sanayi ve Ticaret Bakanlığında; Gümrük ve Ticaret Bakanlığına devredilen
birimlere tahsis edilen kadrolarda bulunanlar hariç olmak üzere Sanayi ve Ticaret
Bakanlığına tahsis edilmiş kadrolarda bulunan memurlardan yukarıdaki fıkralarda
belirtilenler dışında kalanlar, Bakanlık için ihdas edilen aynı unvanlı
kadrolara halen bulundukları kadro dereceleriyle başka bir işleme gerek
kalmaksızın atanmış sayılır. Yukarıdaki fıkralarda sayılanlar hariç olmak üzere
kadro unvanları değişenler veya kaldırılanlar ise altı ay içerisinde Bakanlıkta
kazanılmış hak aylık derecelerine uygun başka bir kadroya atanır. Bunlar atama
işlemi yapılıncaya kadar Bakanlıkça ihtiyaç duyulan işlerde görevlendirilir.
Bunlar yeni bir kadroya atanıncaya kadar eski kadrolarına ait aylık, ek
gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer mali haklarını almaya devam
eder. (4) Üçüncü fıkra kapsamında yer alan birimlerde 657 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilen sözleşmeli
personel, pozisyonlarıyla birlikte Bakanlığa devredilmiştir. Üçüncü fıkra
kapsamında yer alan birimler adına vizeli boş sözleşmeli personel pozisyonları
başka bir işleme gerek kalmaksızın Bakanlık adına vize edilmiş sayılır. (5) Bu madde uyarınca atanan veya atanmış sayılan personelin
yeni kadrolarına atandıkları veya atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski
kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları sözleşme ücreti, aylık, ek
gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutan), her türlü zam ve
tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek
ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca
fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (Bu tutar
sabit bir değer olarak esas alınır.); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak
yapılan sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net
tutan), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev
tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin
(ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç)
toplam net tutarından fazla olması halinde aradaki fark tutan, herhangi bir vergi
ve kesintiye tâbi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak
ödenir. Atandıkları veya atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı
olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara
atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir. (6) Maliye Bakanlığı uhdesinde Hazine avukatları tarafından
Sanayi ve Ticaret Bakanlığının bu Kanun Hükmünde Kararname ile Bakanlığa
devredilen birimlerinin görevlerine ilişkin dosyalar, Maliye Bakanlığı ve
Bakanlıkça müştereken belirlenecek esaslara göre bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde Bakanlığa devredilir. Bu
şekilde devredilen dava ve icra takipleri ile ilgili olarak devir tarihine
kadar yapılmış her türlü işlem Bakanlık adına yapılmış sayılır. GEÇİCİ MADDE 4- (1)Bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesindeki sınırlamalara bağlı olmaksızın
boş kadrolarda sınıf, unvan ve derece; dolu kadrolarda derece değişikliği
yapmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. GEÇİCİ MADDE 5- (1)Bu Kanun Hükmünde
Kararname ile kurulan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı teşkilatlanıncaya
kadar, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında değişen veya yeni kurulan
birimlere verilen görevler ve hizmetler Sanayi ve Ticaret Bakanlığının merkez
ve taşra teşkilatları tarafından mevcut personel eliyle yürütülmeye devam
olunur. MADDE 34- (1)Bu Kanun Hükmünde
Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 35- (1)Bu Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. (I) SAYILI CETVEL BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI TEŞKİLATI Müsteşar Müsteşar Yardımcısı Hizmet Birimleri (1) Müsteşar Müsteşar Yardımcısı 1) Sanayi Genel Müdürlüğü Müsteşar Yardımcısı 2) Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü Müsteşar Yardımcısı 3) Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü 4) Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü 5) Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü 6) Verimlilik Genel Müdürlüğü 7) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü 8) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı 9) Strateji Geliştirme Başkanlığı 10) Hukuk Müşavirliği 11) Personel Dairesi Başkanlığı 12) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı 13) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı 14) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği 15) Özel Kalem Müdürlüğü (1) SAYILI LİSTE KURUMU : BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro adedi Toplam GİH Müsteşar 1 1 1 GİH Müsteşar Yardımcısı 1 3 3 GİH Bakanlık Müşaviri 1 20 20 GİH Genel Müdür 1 6 6 GİH Rehberlik ve Teftiş Başkanı 1 1 1 GİH Strateji Geliştirme Başkanı 1 1 1 GİH I. Hukuk Müşaviri 1 1 1 GİH Personel Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Destek Hizmetleri Dairesi Baskani 1 1 1 GİH Bilgi İşlem Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Basın ve Halkla İlişkiler Miisaviri 1 1 1 GİH Özel Kalem Müdürü 1 1 1 GİH Daire Başkanı 1 32 32 GİH Başmüfettiş 1 56 56 GİH Müfettiş 3 8 8 GİH Müfettiş 4 2 2 GİH Müfettiş 5 10 10 GİH Müfettiş 6 10 10 GİH Müfettiş 7 2 2 GİH Müfettiş Yardımcısı 7 8 8 GİH Müfettiş Yardımcısı 8 28 28 GİH Başkontrolör 1 4 4 GİH 19 Denetçi 1 10 10 GİH 19 Denetçi 5 5 5 GİH Hukuk Müşaviri 1 14 14 GİH Hukuk Müşaviri 5 1 1 GİH Avrupa Birliği Uzmanı 3 4 4 GİH Avrupa Birliği Uzmanı 5 39 39 GİH Avrupa Birliği Uzmanı 6 1 1 GİH Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı 7 7 7 GİH Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı 8 5 5 GİH Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı 9 12 12 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzmanı 1 10 10 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzmanı 2 12 12 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzmanı 3 22 22 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzmanı 4 18 18 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzmanı 5 38 38 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzmanı 6 15 15 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzmanı 7 12 12 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı 7 34 34 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı 8 26 26 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı 9 60 60 GİH Mali Hizmetler Uzmanı 2 2 2 GİH Mali Hizmetler Uzmanı 3 2 2 GİH Mali Hizmetler Uzmanı 4 3 3 GİH Mali Hizmetler Uzmanı 5 3 3 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı 9 60 60 GİH Mali Hizmetler Uzman Yardımcısı 8 5 5 GİH Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı 9 5 5 GİH Şube Müdürü 1 123 123 GİH Şube Müdürü 2 5 5 GİH Şube Müdürü 3 1 1 GİH APK Uzmanı 1 2 2 GİH Araştırmacı (Ö) 1 15 15 GİH Araştırmacı (Ö) 13 119 119 GİH Müdür (Ö) 9 10 10 GİH Müdür Yardımcısı (Ö) 9 10 10 GİH Savunma Sekreteri 1 1 1 GİH Sivil Savunma Uzmanı 2 2 2 GİH Sivil Savunma Uzmanı 3 2 2 GİH Sivil Savunma Uzmanı 1 4 4 GİH Şef 3 51 51 GİH Şef 4 2 2 GİH Şef 5 1 1 GİH Şef 6 1 1 GİH Şef (Ö) 3 4 4 GİH Şef (Ö) 6 1 1 GİH Şef (Ö) 12 98 98 GİH Uzman 1 27 27 GİH Uzman 2 3 3 GİH Uzman (Ö) 1 4 4 GİH Uzman (Ö) 3 1 1 GİH Uzman (Ö) 4 2 2 GİH Uzman (Ö) 12 109 109 GİH Sistem Programcısı 6 1 1 GİH Programcı 1 4 4 GİH Programcı 2 2 2 GİH Programcı 4 1 1 GİH Programcı 5 1 1 GİH Çözümleyici 1 1 1 GİH Çözümleyici 5 1 1 GİH Mütercim 6 1 1 GİH Mütercim 8 1 1 GİH Memur 5 151 151 GİH Memur 6 8 8 GİH Memur 7 9 9 GİH Memur 8 16 16 GİH Memur 9 6 6 GİH Memur 10 4 4 GİH Memur 11 5 5 GİH Santral Memuru 5 3 3 GİH Santral Memuru 7 2 2 GİH Santral Memuru 12 2 2 GİH Ayniyat Saymanı 1 1 1 GİH Anbar Memuru 5 1 1 GİH Anbar Memuru 7 1 1 GİH Sekreter 5 5 5 GİH Sekreter 6 3 3 GİH Sekreter 7 2 2 GİH Sekreter 8 1 1 GİH Sekreter 9 1 1 GİH Koruma ve Güvenlik Şefi 8 3 3 GİH Koruma ve Güvenlik Görevlisi 5 32 32 GİH Koruma ve Güvenlik Görevlisi 6 7 7 GİH Koruma ve Güvenlik Görevlisi 10 1 1 GİH Bilgisayar İşletmeni 3 10 10 GİH Bilgisayar İşletmeni 4 2 2 GİH Bilgisayar İşletmeni 5 4 4 GİH Bilgisayar İşletmeni 6 1 1 GİH Bilgisayar İşletmeni 7 1 1 GİH Bilgisayar İşletmeni 8 2 2 GİH Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni 3 18 18 GİH Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni 4 6 6 GİH Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni 5 18 18 GİH Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni 6 3 3 GİH Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni 7 3 3 GİH Daktilograf 5 13 13 GİH Daktilograf 6 1 1 GİH Daktilograf 7 1 1 GİH Daktilograf 9 3 3 GİH Daktilograf 10 1 1 GİH Daktilograf 11 1 1 GİH Şoför 5 17 17 GİH Şoför 6 3 3 GİH Şoför 7 14 14 GİH Şoför 8 3 3 GİH Şoför 9 1 1 TH Mühendis 1 168 168 TH Mühendis 2 26 26 TH Mühendis 3 34 34 TH Mühendis 4 18 18 TH Mühendis 5 26 26 TH Mühendis 6 10 10 TH Mühendis (Ö) 1 1 1 TH Mühendis (Ö) 2 1 1 TH Mühendis (Ö) 3 1 1 TH Mühendis (Ö) 5 1 1 TH Mühendis (Ö) 6 2 2 TH Mühendis (Ö) 8 14 14 TH Mimar 1 12 12 TH Mimar 2 2 2 TH Mimar 3 1 1 TH Mimar 4 2 2 TH Mimar 5 2 2 TH Şehir Plancısı 4 3 3 TH Şehir Plancısı 5 5 5 TH İstatistikçi 3 3 3 TH İstatistikçi 2 2 2 TH İstatistikçi 4 1 1 TH Tekniker 1 28 28 TH Tekniker 2 5 5 TH Tekniker 4 2 2 TH Tekniker 5 8 8 TH Tekniker 6 1 1 TH Tekniker (Ö) 9 5 5 TH Teknisyen 3 16 16 TH Teknisyen 4 3 3 TH Teknisyen 5 4 4 TH Teknisyen 6 1 1 TH Teknisyen 7 2 2 TH Teknisyen 9 7 7 TH Teknisyen (Ö) 3 1 1 TH Teknisyen (Ö) 12 4 4 TH Ölçü ve Ayar Memuru 3 4 4 TH Ölçü ve Ayar Memuru 4 1 1 TH Ölçü ve Ayar Memuru 5 1 1 TH Ölçü ve Ayar Memuru 6 1 1 TH Ölçü ve Ayar Memuru 7 1 1 TH APK Uzmanı 1 2 2 SH Daire Tabibi 1 3 3 SH Tabip 4 1 1 SH Diş Tabibi 2 1 1 SH Hemşire 1 1 1 SH Hemşire 2 1 1 SH Sağlık Memuru 7 1 1 SH Sağlık Teknisyeni 9 2 2 AH Avukat 1 1 1 AH Avukat 4 1 1 YH Teknisyen Yardımcısı 5 2 2 YH Teknisyen Yardımcısı 7 3 3 YH Aşçı 5 3 3 YH Aşçı 7 3 3 YH Bekçi 5 1 1 YH Dağıtıcı 5 3 3 YH Dağıtıcı 7 2 2 YH Dağıtıcı 8 1 1 YH Hizmetli 5 6 6 YH Hizmetli 7 3 3 YH Hizmetli 8 1 1 YH Hizmetli 11 2 2 YH Hizmetli 13 2 2 YH Kaloriferci 12 2 2 TOPLAM 2042 2042 KURUMU : BASIN YAYIN VE ENFORMASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : TAŞRA İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH İl Müdürü 1 81 81 GİH Şube Müdürü 1 215 215 GİH Şube Müdürü 2 14 14 GİH Uzman 1 42 42 GİH Uzman 2 2 2 GİH Uzman 3 4 4 GİH Uzman (Ö) 1 14 14 GİH Uzman (Ö) 3 2 2 GİH Uzman (Ö) 12 31 31 GİH APK Uzmanı 1 2 2 GİH Araştırmacı (Ö) 1 53 53 GİH Araştırmacı (Ö) 2 3 3 GİH Araştırmacı (Ö) 3 3 3 GİH Araştırmacı (Ö) 13 53 53 GİH Koruma Güvenlik Şefi 8 3 3 GİH Şef 3 221 221 GİH Şef 4 13 13 GİH Şef 5 17 17 GİH Şef 6 5 5 GİH Şef 7 2 2 GİH Şef (Ö) 3 49 49 GİH Şef (Ö) 4 4 4 GİH Şef (Ö) 5 1 1 GİH Memur 5 349 349 GİH Memur 6 13 13 GİH Memur 7 5 5 GİH Memur 8 8 8 GİH Memur 9 12 12 GİH Memur 10 67 67 GİH Memur 11 6 6 GİH Memur 12 1 1 GİH Koruma Güvenlik Görevlisi 5 28 28 GİH Koruma Güvenlik Görevlisi 6 5 5 GİH Koruma Güvenlik Görevlisi 10 3 3 GİH Daktilograf 5 49 49 GİH Daktilograf 6 3 3 GİH Daktilograf 7 3 3 GİH Daktilograf 8 1 1 GİH Daktilograf 10 1 1 GİH Sekreter 5 20 20 GİH Sekreter 7 1 1 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 3 27 27 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 4 1 1 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 5 43 43 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 8 10 10 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 10 19 19 GİH Şoför 5 37 37 GİH Şoför 6 5 5 GİH Şoför 7 13 13 GİH Şoför 8 9 9 GİH Şoför 9 3 3 GİH Şoför 10 4 4 GİH Şoför 12 20 20 GİH Şoför 13 6 6 TH Mühendis (Ö) 1 6 6 TH Mühendis (Ö) 2 7 7 TH Mühendis (Ö) 3 2 2 TH Mühendis (Ö) 4 1 1 TH Mühendis (Ö) 5 1 1 TH Mühendis (Ö) 6 2 2 TH Mühendis (Ö) 8 51 51 TH Mühendis 1 244 244 TH Mühendis 2 33 33 TH Mühendis 3 48 48 TH Mühendis 4 9 9 TH Mühendis 5 81 81 TH Mühendis 6 1 1 TH Mühendis 7 2 2 TH Mimar 1 4 4 TH Tekniker (Ö) 1 10 10 TH Tekniker (Ö) 2 2 2 TH Tekniker (Ö) 9 8 8 TH Tekniker 1 46 46 TH Tekniker 2 1 1 TH Tekniker 3 4 4 TH Tekniker 4 1 1 TH Tekniker 5 4 4 TH Teknisyen 3 38 38 TH Teknisyen 5 1 1 TH Teknisyen 9 1 1 TH Teknisyen (Ö) 3 3 3 TH Teknisyen (Ö) 6 1 1 TH Teknisyen (Ö) 7 1 1 TH Teknisyen (Ö) 21 15 15 TH Ölçü ve Ayar Memuru 3 182 182 TH Ölçü ve Ayar Memuru 4 9 9 TH Ölçü ve Ayar Memuru 5 46 46 TH Ölçü ve Ayar Memuru 6 3 3 TH Ölçü ve Ayar Memuru 7 1 1 TH Ölçü ve Ayar Memuru 8 7 7 TH Ölçü ve Ayar Memuru 9 50 50 TH Ölçü ve Ayar Memuru 10 20 20 TH Ölçü ve Ayar Memuru 11 4 4 TH Ölçü ve Ayar Memuru 12 1 1 AH Avukat 1 1 1 AH Avukat 3 2 2 AH Avukat 4 2 2 AH Avukat 6 2 2 YH Hizmetli 5 26 26 YH Hizmetli 6 1 1 YH Hizmetli 7 7 7 YH Hizmetli 8 2 2 GİH Hizmetli 9 1 1 GİH Hizmetli 13 10 10 YH Bekçi 5 1 1 TOPLAM 2641 2641 (2) SAYILI LİSTE KURUMU : BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN GİH Bakanlık Müşaviri 1 140 140 TOPLAM 140 140 İHDAS EDİLEN KADROLARIN KURUMU : BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI TEŞKİLATI : TAŞRA GİH Araştırmacı 1 57 57 TOPLAM 57 57 B- Dayanılan Anayasa Kuralları Dava dilekçesinde, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 8.,
10., 36., 91., 123., 125. ve 128.. maddelerine dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Haşim KILIÇ,
Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Fettah OTO, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN'ın katılımlarıyla 22.9.2011
günü yapılan ilk inceleme toplantısında, 1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, 2- Yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasında karara
bağlanmasına, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Durdu ÖZER tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, iptali istenen Kanun Hükmünde Kararname
kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama
belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi Hakkında
Genel Açıklama Anayasa'nın 91. maddesinde düzenlenen kanun hükmünde
kararnameler, işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundan yargısal
denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi Anayasa'nın 148. maddesi ile Anayasa
Mahkemesine verilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmünde kararnamenin,
öncelikle yetki kanununa sonra da Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının
çözümlenmesi gerekir. Her ne kadar, Anayasa'nın 148. maddesinde kanun hükmünde
kararnamelerin yetki kanunlarına uygunluğunun denetlenmesinden değil, yalnızca
Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden söz
edilmekte ise de Anayasa'ya uygunluk denetiminin içerisine öncelikle kanun
hükmünde kararnamenin yetki kanununa uygunluğunun denetimi de girer. Çünkü
Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki kanununda belirtilen sınırlar
içerisinde kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür.
Yetkinin dışına çıkılması, kanun hükmünde kararnameyi Anayasa'ya aykırı duruma
getirir. Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan alan olağanüstü hal
kanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağan dönemlerdeki kanun hükmünde
kararnamelerin bir yetki kanununa dayanması zorunludur. Bu nedenle, kanun
hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetki kanunu arasında çok sıkı bir bağ
vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetki kanunu ile olan bağı, kanun hükmünde
kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabul eden kanun ile kesilir. Kanun
hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun bir yetki kanununa dayanması,
geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadan çıkartılan veya
dayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmünde kararnamelerin içeriği
Anayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bunların Anayasa'ya uygunluğundan söz
edilemez. Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa'ya uygunluk denetimi,
kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde, ' Kanunlar
Anayasaya aykırı olamaz. ' denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde,
onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. Kanun
hükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem
dayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Anayasa'da kimi konuların kanun hükmünde kararnamelerle
düzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında ' Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... 'in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kural gereğince, Türkiye
Büyük Millet Meclisi, ' Bakanlar Kurulu 'na ancak kanun hükmünde
kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanun hükmünde
kararname çıkarma yetkisi verebilir. Anayasa'nın herhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceği
öngörülen bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça
yasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa'nın 163. maddesinde
olduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçe
kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz. B- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tümünün Yetki Yasasının İptal
Edilmesi Halinde Dayanaksız Kalacağı İddiası Yönünden İncelenmesi Dava dilekçesinde, KHK'nin dayanağı olan 6.4.2011 günlü, 6223
sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırı olduğu ve iptali gerekeceği, iptal edilmesi
halinde ise KHK'nin dayanaktan yoksun kalacağı belirtilerek KHK'nin tümünün
Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6. ve 91. maddelerine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür. Anayasa Mahkemesinin 27.10.2011 günlü, E.2011/60, K.2011/147
sayılı kararı ile 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırılığı iddiasına
dayalı iptal isteminin reddine karar verildiğinden KHK'nin tümüne yönelik
Anayasa'ya aykırılık iddiası dayanaksız kalmıştır. İptal isteminin reddi
gerekir. C- İptal Başvurusundan Sonra Yapılan Yasal Değişikliklerin Dava
Konusu Kurallara Etkisi 635 sayılı KHK'nin; 3. maddesi, 4.7.2012 günlü, 653 sayılı Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 55. maddesi
değiştirildiğinden, Geçici 2. maddesinin (4) numaralı fıkrası, 8.8.2011 günlü 649
sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığından, 32. maddesi, 11.10.2011 günlü, 666 sayılı Kamu Görevlilerinin
Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 1.
maddesi ile yürürlükten kaldırıldığından, bu maddeler ve fıkraya ilişkin konusu kalmayan iptal istemleri
hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir. D- Kanun Hükmünde Kararname'nin Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ve Ek
(1) Sayılı Cetvel ile (1) ve (2) Sayılı Listelerin 6223 Sayılı Yetki Kanunu
Kapsamında Olup Olmadığının İncelenmesi Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddelerinin ve Ek (1)
Sayılı Cetvel ile (1) ve (2) sayılı listelerin 6223 sayılı Yetki Kanunu
kapsamında olmadığı ve acil, ivedi, önemli ve zorunlu konuları düzenlemediği
belirtilerek Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7. 8., 87. ve 91. maddelerine
aykırı oldukları ileri sürülmüştür. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1.
maddesinde Kanun'un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimli
ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkinin
kapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarak
kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi
girmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi halinde yeni bakanlıklar kurulması,
var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşlarının yeniden belirlenmesi için KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Bu
amaçla; 1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,
yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine, 2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve
ilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veya
yeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yeniden
düzenlenmesine, 3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulan
bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve
yurt dışında teşkilatlanma esaslarına, ilişkin kanun hükmünde kararname çıkarılabilecektir. İkinci olarak kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen
memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,
nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye
sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yeni
düzenlemeler yapılması için kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi
verilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda;
hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler dışında kalan diğer
kurallarının 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun kapsamında olduğu anlaşıldığından bu
maddelere, fıkralara, bentlere, bölümlere, cetvele ve listelere ilişkin iptal
isteminin reddi gerekir. E- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tüm Maddelerinin Anayasa'nın 91.
Maddesi Yönünden İncelenmesi Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddelerinin ve Ek (1)
Sayılı Cetvel ile (1) ve (2) sayılı listelerin Anayasa'nın 91. maddesinin
birinci fıkrasında kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış
alanlara ilişkin düzenleme içerdiği, bu nedenle Anayasa'nın 91. maddesine
aykırı oldukları ileri sürülmüştür. 1- KHK'nin 13. Maddesinin (3) Numaralı Fıkrası KHK'nin 13. maddesinin (1) numaralı fıkrasında Rehberlik ve
Teftiş Başkanlığının görevleri sayıldıktan sonra (2) numaralı fıkrasında, (1)
numaralı fıkrada ve diğer mevzuatta verilen görevleri yapmak üzere müfettiş
istihdam edileceği belirtilmiş, (3) numaralı fıkrasında ise müfettiş
yardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esaslarının,
müfettişliğe yükselmelerinin, görev, yetki ve sorumluluklarının, Başkanlığın
çalışma usul ve esasları ile diğer hususların yönetmelikle belirleneceği
öngörülmüştür. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, 'Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...' in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan Anayasa'nın 'Kamu
hizmetlerine girme hakkı' başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, her
Türk'ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra
ikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka
hiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın 70.
maddesinde düzenlenen ve 'Siyasi Haklar ve Ödevler' başlıklı dördüncü
bölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun
hükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir. KHK'nin 13. maddesinin (3) numaralı fıkrasıyla bir kamu hizmeti
olan müfettiş yardımcılığına giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu
hizmetine girme hakkına ilişkin düzenleme niteliğinde olduğundan, kural,
Anayasa'nın 70. maddesi ile 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali
gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN bu görüşe değişik gerekçeyle
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Recep KÖMÜRCÜ, Engin YILDIRIM,
Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 2- KHK'nin 31. Maddesi KHK'nin 31. maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla, Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı bünyesinde Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcılığı ve Sanayi
ve Teknoloji Uzmanlığı kadroları ihdas edilmiş; (2) numaralı fıkrasında, Sanayi
ve Teknoloji Uzman Yardımcılığı kadrosuna atanabilme koşulları düzenlenmiş; (3)
numaralı fıkrasında, Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcılığından Sanayi ve
Teknoloji Uzmanlığına geçiş koşulları belirlenmiş; (4) numaralı fıkrasında ise
Sanayi ve Teknoloji Uzmanı ile Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcılarının
mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik
sınavı ile diğer hususların yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür. Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcılığı ve Sanayi ve Teknoloji
Uzmanlığı kadrolarına giriş koşullarının belirlenmesi, yukarıda açıklanan
nedenlerle Anayasa'nın 70. maddesine göre kamu hizmetine girme hakkına ilişkin
bir düzenleme olduğundan, kural, Anayasa'nın 70. maddesi ile 91. maddesinin
birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN bu görüşe değişik gerekçeyle
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Recep KÖMÜRCÜ, Engin YILDIRIM,
Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 3- KHK'nin Diğer Kuralları KHK'nin, 13. maddesinin (3) numaralı fıkrası ve 31. maddesi ile
hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler dışında kalan diğer
kurallarında, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun
hükmünde kararname ile düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi bir
düzenlemeye yer verilmediği anlaşıldığından bu maddelere, fıkralara, bentlere,
bölümlere, cetvele ve listelere ilişkin iptal isteminin reddi gerekir. F- Kanun Hükmünde Kararname'nin İçerik Yönünden İncelenmesi 1- KHK'nin 2. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının (ç) ve (d)
Bentlerinde Yer Alan '' veya yaptırmak '' , KHK'nin 10. Maddesinin (1)
Numaralı Fıkrasının (b) Bendinde Yer Alan '' veya yaptırmak '' , KHK'nin
11. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının (b) Bendinde Yer Alan '' veya
yaptırmak '' İbareleri Dava dilekçesinde, denetimde esas alınacak özelliklerin tespiti,
denetim ve denetim sırasında alınan numunelerin testlerinin yapılması
görevlerinin, devletin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu
kamu hizmetlerinden olduğu ve bu hizmetlerin gerektirdiği asli ve sürekli
görevlerin memurlar veya diğer kamu görevlileri eliyle yürütülmesi gerekeceği,
bu nedenle devletin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu söz
konusu kamu hizmetlerinin üçüncü kişilere yaptırılmasını öngören kuralların, Anayasa'nın
123., 125. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 43. maddesine göre, ilgisi nedeniyle dava konusu kurallar,
Anayasa'nın 2. maddesi yönünden de incelenmiştir. KHK'nin 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının dava konusu
ibareleri de içeren (ç) ve (d) bentlerinde, Bakanlığa, metroloji politikasını
hazırlama, metroloji alanında stratejiler geliştirme ve uygulanmasını sağlama,
metroloji alanında muayene, belgelendirme ve doğrulamaya ilişkin düzenlemeleri
yapma, denetimleri yapma veya yaptırma, uygulamaya konulması gerekli olan
standartları ve hazır ambalajlamaya ilişkin teknik düzenlemeleri hazırlama ve
uygulanmasını sağlama; ürün güvenliği ve denetimine ilişkin politikaların
hazırlanmasına yardımcı olma, sanayi ürünlerinin ürün güvenliği ve teknik
mevzuatına uygunluğuna yönelik piyasa gözetimi ve denetimi yapma veya yaptırma,
risk analizleri yapma, sanayi ürünlerinin denetimine ilişkin usul ve esasları
belirleme, ürün güvenliği bilgi sistemini oluşturma görev ve yetkisi
verilmiştir. Bu kurallar ile Bakanlığa, metroloji ile sanayi ürünlerinin, ürün
güvenliği ve teknik mevzuata uygunluğu konularındaki denetim görevlerini özel
hukuk hükümlerine tabi kişilere yaptırılma imkânı getirilmiştir. KHK'nin 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendiyle,
Bakanlığa yasal metroloji ve hazır ambalajlama alanında teknik düzenlemeler ile
ilgili standart listelerini hazırlama ve uygulamaya koyma ve bu alanda piyasa
gözetimi ve denetimi yapma görevleri verilmiştir. Dava konusu kuralla, piyasayı
gözetim ve denetimi görevinin özel hukuk hükümlerine tabi kişiler eliyle yerine
getirilmesine imkân tanınmıştır. KHK'nin 11. maddesinin (1) numaralı fırkasının (b) bendi
uyarınca, Bakanlığın, sanayi ürünlerinin, ürün güvenliği ve teknik mevzuata
uygunluğu konusundaki denetim görevinin, özel hukuk hükümlerine tabi kişiler
eliyle yerine getirilmesi olanaklı kılınmıştır. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel
ilkelerinden biri 'belirlilik' tir. Bu ilkeye göre, yasal düzenlemelerin
hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer
vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması gereklidir. Genel olarak kurum ve kuruluşların işlemleri ile bu işlemleri
yerine getiren görevliler hakkında yapılan denetim faaliyeti, başlı başına
icrai sonuç doğuran bir işlem veya karar niteliğinde değildir. Denetim sonucu
düzenlenen raporlar, idari işlem kuramı uyarınca hazırlık işlemi niteliğinde
olup bu raporların hazırlanması, denetlenen kişilerin hukukunda değişiklik
yaratmamaktadır. Esasen icrai işlem, denetim sonucunda yetkili makamlarca
alınan cezai ve idari kararlar ile başvurulan diğer hukuki tedbirlerdir. İcrai
kararları almakla yetkili idari makam, hazırlık işlemi niteliğindeki denetim raporundaki
tespit ve değerlendirmelerle bağlı değildir. Bu nedenle kural olarak icrai
işlemler dışında denetim faaliyetinin özel kişilerden hizmet satın alınması
yoluyla yürütülmesi Anayasa'ya aykırılık teşkil etmez. Ancak maddi ve hukuki olayları tespit etmekten ibaret bir
hazırlık işlemi niteliğindeki denetim faaliyetinin özel kişilerden hizmet satın
alınması yoluyla yürütülmesi mümkün ise de denetim sonucu kanunlarda öngörülen
icrai kararların memurlar veya diğer kamu görevlileri tarafından alınması zorunludur.
Dava konusu kuralla, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının, metroloji ile
sanayi ürünlerinin, ürün güvenliği ve teknik mevzuata uygunluğu konularındaki
denetimi, yetkilendireceği denetim şirketlerine yaptırabileceği belirtilmekle
birlikte, denetim üzerine söz konusu Kanun'da öngörülen idari ve cezai
yaptırımlar ile diğer icrai kararların hangi makam veya birim tarafından
alınacağı yolunda herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Bu durum, tereddütlere
ve belirsizliğe yol açacağından hukuk devleti ilkesine aykırılık
oluşturmaktadır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın 2.
maddesine aykırıdır. İptalleri gerekir. Kuralların, Anayasa'nın 123., 125. ve 128. maddeleriyle ilgisi
görülmemiştir. 2- KHK'nin 10. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının (e) Bendinde
Yer Alan '' veya ettirmek '' , KHK'nin 11. Maddesinin (1) Numaralı
Fıkrasının (d) Bendinde Yer Alan '' veya yaptırmak '' İbareleri Dava dilekçesinde, KHK'nin 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının
(ç) ve (d) bentlerinde yer alan '' veya yaptırmak '' ibarelerine yönelik
olarak ileri sürülen gerekçelerle kuralın, Anayasa'nın 123., 125. ve 128.
maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. KHK'nin 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (e) bendinde,
yasal metroloji ve hazır ambalajlama konusunda standartlara ve teknik
şartnamelere uygun olmayan ürünlerin, nasıl ve hangi yöntemlerle denetleneceği
konusundaki ölçütlerin, özel hukuk hükümlerine tabi kişi veya kurumlar
tarafından da tespitine imkân tanınmaktadır. KHK'nin 11. maddesinde Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi
Genel Müdürlüğünün görevleri düzenlenmektedir. Maddeyle, anılan Genel
Müdürlüğe, Bakanlığın sorumluluğunda bulunan sanayi ürünlerinin, ürün güvenliği
ve teknik mevzuatına uygunluğunu sağlamak amacıyla piyasa gözetimi ve denetimi
yapma görevi verilmiştir. KHK'nin 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d)
bendinde, denetimler sırasında alınan numunelerin testlerinin, özel
hukuk hükümlerine tabi kişi veya kurumlar tarafından yapılabileceği
öngörülmüştür. Denetimde esas alınacak kıstasların tespiti ile denetimler
sırasında alınan numunelerin test edilmeleri, denetim açısından bir hazırlık
işlemi niteliğinde olup, icrai sonuç doğuran bir işlem veya karar değildir. Bu
kurallarda öngörülen hukuki, cezai ve idari tedbirleri uygulama yetkisi özel
kişi veya kurumlara devredilmemektedir. Sadece teknik destek sağlamaktan
ibaret, hazırlık işlemi niteliğinde olan hizmetin memur ve diğer kamu görevlisi
olmayan kişilere gördürülmesinde Anayasa'ya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle dava konusu kurallar, Anayasa'nın 128.
maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralların, Anayasa'nın 123. ve 125. maddeleriyle ilgisi
görülmemiştir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. 3- KHK'nin 11. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının (e) Bendi Dava dilekçesinde, kanun koyucunun temel ilkeleri koymadan,
çerçeveyi çizmeden, düzenlenen konuda sadece komisyonun adından söz ederek, bu
komisyonun kimlerden oluşacağı, komisyonda kamu görevlileri yanında sivil
toplum kuruluşu veya özel sektör temsilcilerinin yer alıp almayacağı,
komisyonun görev ve yetkilerinin neler olacağı ve komisyonun nasıl çalışacağı
gibi konuları bütünüyle boş bırakarak yürütmeye sınırsız ve belirsiz bir
düzenleme alanı bıraktığı belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 6., 7., 8. ve 123.
maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Dava konusu kuralla, Bakanlık Ürün Güvenliği ve Denetimi
Koordinasyon Komisyonunun kurulması ve anılan komisyonun oluşumu, görev ve
yetkileriyle çalışma usul ve esaslarının Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi
Genel Müdürlüğü tarafından belirlenmesi öngörülmüştür. Sözü edilen Komisyonun
kimlerden oluşacağı, görev ve yetki alanı ile çalışma usul ve esaslarının nasıl
olacağı konularında Bakanlığa yetki verilmiştir. Dava konusu kuralı da içeren KHK'nin 11. maddesi bir bütün
olarak incelendiğinde; söz konusu Komisyonun, Sanayi Ürünleri Güvenliği ve
Denetimi Genel Müdürlüğüne verilen görevlerin yerine getirilmesinde anılan
Genel Müdürlüğe yardımcı olmak üzere faaliyette bulunacağı ve bu Komisyonun
görev alanının, ilgili Genel Müdürlüğün görev alanına giren konularla sınırlı
olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Komisyonun görev, yetki ve
sorumluluklarının genel çerçevesi kanunla belirlenmiştir. Komisyonun görev,
yetki ve sorumluluklarının kanunla belirlenmesinden sonra, oluşumu, üyelerinin
niteliği ile çalışma usul ve esaslarının tespiti gibi uzmanlık ve yönetim
tekniğine ilişkin konuların yürütmeye bırakılması yasama yetkisinin devri
olarak nitelendirilemez. Açıklanan nedenle, dava konusu kural Anayasa'nın 7. maddesine
aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın, Anayasa'nın 6., 8. ve 123. maddeleriyle ilgisi
görülmemiştir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. 4- KHK'nin Geçici 3. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının Birinci
Cümlesinin ''Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Genel
Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Strateji Geliştirme Başkanı,
Personel Dairesi Başkanı, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı, Bilgi İşlem ve
Değerlendirme Dairesi Başkanı, ' Bakanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Özel Kalem
Müdürü, Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri, İl Sanayi ve Ticaret Müdürü ve İl
Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcısı '' Bölümü, İkinci Cümlesinin '' İl
Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcısı unvanlı kadroda bulunanlar ekli (2) sayılı
liste ile ihdas edilen Araştırmacı, diğerleri ise '' Bölümü ile Üçüncü
Cümlesinde Yer Alan '' ile Araştırmacı '' İbaresi Dava dilekçesinde, kuralların kamu yararının gerektirdiği
zorunluluk nedeniyle değil, sadece mevcut idarecileri görevden almak ve
kadrolaşmak amacıyla getirildiği, bu hükümle görevleri sona erdirilerek
bakanlık müşaviri ve araştırmacı unvanlı kadrolara atanan kişilerin ücretleri
dondurularak kazanılmış haklarının ihlal edildiği, idari bir işlemle yapılması
gereken görevden alma işleminin kanunla yapıldığı ve bu yolla dava açma
hakkının engellendiği, statüleri farklı olan birçok kamu görevlisi arasında
hiçbir ayrım gözetilmeksizin tümünün bakanlık müşaviri kadrosuna atanmasının
eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığı belirtilerek kuralların, Anayasa'nın 36. ve 125.
maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesine göre, ilgisi nedeniyle dava
konusu kurallar, Anayasa'nın 2. maddesi yönünden de incelenmiştir. KHK'yle Sanayi ve Ticaret Bakanlığından, Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığına devredilen hizmet birimlerinde görev yapan, Müsteşar,
Müsteşar Yardımcıları, Genel Müdürler, Genel Müdür Yardımcıları, I. Hukuk
Müşaviri, Strateji Geliştirme Başkanı, Personel Dairesi Başkanı, İdari ve Mali
İşler Dairesi Başkanı, Bilgi İşlem ve Değerlendirme Dairesi Başkanı, Bağlı ve
ilgili Kuruluşlar Dairesi Başkanı, Bakanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Özel Kalem
Müdürü, Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri, İl Sanayi ve Ticaret Müdürü ve İl
Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcısı görevlerinde bulunan kamu görevlilerinin,
KHK'nin yürürlüğe girdiği tarihte, görevlerinin sona ermesini; görevi sona eren
İl Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcılarının, ekli (2) sayılı listede ihdas
edilen 'Araştırmacı' ; diğer kamu görevlilerinin ise ekli (2) sayılı
listede ihdas edilen 'Bakanlık Müşaviri' kadrolarına halen bulundukları
kadro ve dereceleriyle atanmış sayılmaları öngörülmektedir. Bu madde uyarınca
ihdas edilen bakanlık müşaviri ile araştırmacı kadrolarının herhangi bir sebeple
boşalması halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılacağı
belirtilmiştir. Diğer taraftan geçici 3. maddenin (5) numaralı fıkrasıyla
bakanlık müşaviri ve araştırmacı kadrolarına atananların eski mali haklarının
korunacağı ve kendi istekleri ile başka kadro veya kurumlara geçenlere fark
ödenmesinin sona ereceği düzenlenmiştir. Anayasa'nın 2. maddesindeki 'hukuk devleti' ilkesi
gereğince, yasama işlemlerinin kişisel yararları değil kamu yararını
gerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunludur. Bir kuralın Anayasa'ya aykırılık
sorunu çözümlenirken 'kamu yararı' konusunda Anayasa Mahkemesinin
yapacağı inceleme yalnızca kanunun kamu yararı amacıyla yapılıp yapılmadığı ile
sınırlıdır. Kanun ile kamu yararının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini denetlemenin
anayasa yargısıyla bağdaşmayacağı, bunun kanun koyucunun takdirinde olduğu
açıktır. KHK'nin genel gerekçesinden, kanun koyucu tarafından, daha
hızlı, etkili, verimli ve kaliteli hizmet sunulması ve mevcut kaynaklardan
azami şekilde faydalanılması amacıyla Bakanlığın yeniden yapılandırıldığı ve bu
çerçevede hizmet birimlerinin görev ve yetki dağılımının yeniden düzenlendiği,
kanun koyucunun amacının kamu yararını sağlamaya dönük olduğu anlaşılmaktadır.
Bunun ötesinde yapılan somut düzenlemenin bu amaçları etkin bir şekilde
gerçekleştirmeye elverişli olup olmadığı yönündeki bir değerlendirme
anayasallık denetiminin kapsamı dışındadır. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin temel
gereklerinden birisi kazanılmış hakların korunmasıdır. Kazanılmış hak, kişinin
bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve
kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır. Dava konusu kuralda kişilerin
bulunduğu statülerden doğan, tahakkuk etmiş ve kendileri yönünden kesinleşmiş
ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haklara yönelik bir düzenleme
öngörülmediğinden kazanılmış hakları ihlal eden bir müdahale söz konusu
değildir. Bu kişilerin yeni atandıkları kadrodaki mali haklarının (ücret ve
özel hizmet tazminatı toplamının), mevcut kadrolarındakine göre daha düşük
olması halinde yeni kadrolarındaki gelirlerine eşitleninceye kadar aradaki
farkın ödenmesi öngörülmektedir. Bu nedenle maddede sayılan görevlerde
bulunanların görevlerine son verilerek aynı dereceli bakanlık müşavirliği ve
araştırmacı unvanlı kadrolara atanmalarını öngören kuralın kazanılmış hakları
ihlal ettiği söylenemez. Diğer taraftan, dava konusu kurallarla tek kişi hakkında
bireysel nitelikte bir yürütme işlemi tesis edilmeyip, aksine genel ve soyut
bir norm getirilmektedir. Zira soyut bir kuralın gerçekte tek kişiyi ya da
sınırlı sayıda kişiyi ilgilendiriyor olması onun soyut niteliğini ortadan
kaldırmaz. Bireysel nitelikte bir işlemden söz edilebilmesi için somut olarak
bir kişinin hukuki durumunda değişiklik yapan bir irade açıklamasının bulunması
gerekir. Dava konusu kurallarla doğrudan somut bazı kişilerin hukuki durumunda
değişiklik yapılmasına yönelik bir düzenlemede bulunulmadığından bireysel
işlemin varlığından söz edilemez. Kuralda belirtilen kadrolarda görev yapan
kişilerin dava konusu düzenlemeden etkilenmeleri, bu neticeyi değiştirmez. Ayrıca, dava konusu kurallarla kaldırılan Sanayi ve Ticaret
Bakanlığının bazı kadrolarında görev yapan kamu görevlilerinin yeni kurulan
bakanlığın müşavir ve araştırmacı kadrolarına atanmış sayılmalarının
öngörülmesi, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının kaldırılması sonucu ortaya çıkan
hukuki ve fiilî zorunluluklar nedeniyledir. Buna göre söz konusu işlemin sebep
unsuru, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının kaldırılması olup yürürlükte bulunan
kanunlara dayanılarak ve kamu görevlisinin öznel durumu dikkate alınarak
idarece tesis edilen naklen atama işlemlerinden tamamen farklıdır. Söz konusu
hukuki ve fiili zorunluluklar nedeniyle kazanılmış haklar korunarak başka
kadrolara atama yapılması, kanun koyucunun takdirindedir. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın 2., 36.
ve 125. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 3.6.2011 günlü, 635 sayılı Bilim Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin: A) 1- İçeriği itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen; a- 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde
yer alan '' veya yaptırmak '' ibarelerinin, b- 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde yer alan ''
veya yaptırmak '' ibaresinin, c- 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde yer alan ''
veya yaptırmak'' ibaresinin, 2- 13. maddesinin (3) numaralı fıkrasının, 3- 31. maddesinin, yürürlüğünün durdurulması isteminin, koşulları oluşmadığından
REDDİNE, B) 1- Tümüne, 1., 2., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10.,11., 12.
maddelerine, 13. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkralarına, 14., 15., 16.,
17., 18., 19. 20., 21., 22., 23., 24., 25., 26., 27., 28., 29., 30., 33., 34.,
35., geçici 1. maddelerine, geçici 2. maddesinin (1), (2) ve (3) numaralı
fıkralarına, geçici 3., geçici 4., geçici 5. maddelerine, Eki (1) Sayılı
Cetvel'i ve eklerine, 2- İçeriği itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen; a- 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (e) bendinde yer alan ''
veya ettirmek '' ibaresinin, b- 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendinde yer alan ''
veya yaptırmak'' ibaresi ile (e) bendine, 3- Geçici 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasının; a- Birinci cümlesinin '' Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı,
Teftiş Kurulu Başkanı, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri,
Strateji Geliştirme Başkanı, Personel Dairesi Başkanı, İdari ve Mali İşler
Dairesi Başkanı, Bilgi İşlem ve Değerlendirme Dairesi Başkanı, ' Bakanlık
Müşaviri, Daire Başkanı, Özel Kalem Müdürü, Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri,
İl Sanayi ve Ticaret Müdürü ve İl Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcısı '' bölümüne, b- İkinci cümlesinin '' İl Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcısı
unvanlı kadroda bulunanlar ekli (2) sayılı liste ile ihdas edilen Araştırmacı,
diğerleri ise '' bölümüne, c- Üçüncü cümlesinde yer alan '' ile Araştırmacı '' ibaresine, yönelik iptal istemleri, 11.10.2012 günlü, E. 2011/84, K.
2012/151 sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere, fıkralara, bende,
bölümlere, ibarelere, cetvel ve eklerine ilişkin yürürlüğün durdurulması
isteminin REDDİNE, C) 3. ve 32. maddeleri ile geçici 2. maddesinin (4) numaralı
fıkrası hakkında, 11.10.2012 günlü, E. 2011/84, K. 2012/151 sayılı kararla
karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden, bu madde ve fıkraya
ilişkin yürürlüğün durdurulması istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER
OLMADIĞINA, 11.10.2012 OYBİRLİĞİYLE gününde karar verilmiştir. VI- SONUÇ 3.6.2011 günlü, 635 sayılı Bilim Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin: A) 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkin
ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum ve
Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin
Konularda Yetki Kanunu'na yönelik iptal istemi, 27.10.2011 günlü, E. 2011/60,
K. 2011/147 sayılı kararla reddedildiğinden, Kararname'nin tümüne yönelik iptal
isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, B) 1- 1., 2., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10.,11., 12. maddeleri,
13. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları, 14., 15., 16., 17., 18., 19. 20.,
21., 22., 23., 24., 25., 26., 27., 28., 29., 30., 33., 34., 35., geçici 1.,
geçici 2. maddesinin (1), (2) ve (3) numaralı fıkraları, geçici 3., geçici 4.,
geçici 5. maddeleri, Ek (1) Sayılı Cetvel'i ve ekleri, 6223 sayılı Yetki Kanunu
kapsamında olduğundan Anayasa'ya aykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara
ve cetvel ve eklerine ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 2- 13. maddesinin (3) numaralı fıkrası ile 31. maddesinin,
Anayasanın 91. maddesinin birinci fıkrası ile 70. maddesi uyarınca Anayasa'ya
aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Recep KÖMÜRCÜ, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer
TOPAL'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 3- a- 3. maddesi, 4.7.2012 günlü, 6353 sayılı Kanun'un 55.
maddesi ile değiştirildiğinden, b- Geçici 2. maddesinin (4) numaralı fıkrası, 8.8.2011 günlü,
649 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesi ile yürürlükten
kaldırıldığından, c- 32. maddesi, 11.10.2011 günlü, 666 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin 1. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu maddelere ve fıkraya ilişkin iptal istemi
hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, C) İçeriği itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen; 1- 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde
yer alan '' veya yaptırmak '' ibarelerinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve
İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE, 2- 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasının; a- (b) bendinde yer alan '' veya yaptırmak '' ibaresinin
Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE, b- (e) bendinde yer alan '' veya ettirmek '' ibaresinin
Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun
karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 3- 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının; a- (b) bendinde yer alan '' veya yaptırmak'' ibaresinin
Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE, b- (d) bendinde yer alan '' veya yaptırmak'' ibaresinin
Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun
karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, c- (e) bendinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin
REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 4- Geçici 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasının; a- Birinci cümlesinin '' Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı,
Teftiş Kurulu Başkanı, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri,
Strateji Geliştirme Başkanı, Personel Dairesi Başkanı, İdari ve Mali İşler
Dairesi Başkanı, Bilgi İşlem ve Değerlendirme Dairesi Başkanı, ' Bakanlık
Müşaviri, Daire Başkanı, Özel Kalem Müdürü, Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri,
İl Sanayi ve Ticaret Müdürü ve İl Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcısı '' bölümünün, b- İkinci cümlesinin '' İl Sanayi ve Ticaret Müdür Yardımcısı
unvanlı kadroda bulunanlar ekli (2) sayılı liste ile ihdas edilen Araştırmacı,
diğerleri ise '' bölümünün, c- Üçüncü cümlesinde yer alan '' ile Araştırmacı '' ibaresinin, Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Fulya
KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 11.10.2012 gününde karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan ALTAN Üye Fulya KANTARCIOĞLU Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Osman Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN KARŞIOY YAZISI 3.6.2011 günlü, 635 sayılı Bilim Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 31.
maddesi çoğunluk kararıyla Anayasa'nın 70. ve 91. maddelerine aykırı bulunarak
iptal edilmiştir. 635 sayılı KHK'nin 31. maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla, Bilim,
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcılığı
ve Sanayi ve Teknoloji Uzmanlığı kadroları ihdas edilmiş; (2) numaralı
fıkrasında, Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcılığı kadrosuna atanabilme
koşulları düzenlenmiş; (3) numaralı fıkrasında, Sanayi ve Teknoloji Uzman
Yardımcılığından Sanayi ve Teknoloji Uzmanlığına geçiş koşulları belirlenmiş;
(4) numaralı fıkrasında ise Sanayi ve Teknoloji Uzmanı ile Sanayi ve Teknoloji
Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez
hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer hususların yönetmelikle düzenlenmesi
öngörülmüştür. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının
(a-3) bendinde, kanunun amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin bakanlıklar
arasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, mevcut bakanlıklar ile
birleştirilen veya yeni kurulan bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve
kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarına
ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanun
hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun'un
ikinci fıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik
yapılabileceği belirtilmiştir. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde Sanayi ve
Teknoloji Uzman Yardımcılığı ve Sanayi ve Teknoloji Uzmanlığı kadrolarının
ihdas edilmesi, teşkilat ve kadroların belirlenmesine ilişkin bir husus
olduğundan Yetki Kanunu'na aykırılık bulunmamaktadır. Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolara atanacak
kişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.
Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadece
yasayla düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda idarî düzenlemeler yapılmasının
Anayasa'nın 128'inci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı düşeceği iddiası
yerinde değildir. Anayasa'nın bir maddesinin yasayla düzenleneceğini öngördüğü
bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça yasakladığı
hükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça, ya da KHK ile düzenlenemeyeceği
Anayasa'da özel olarak belirtilmedikçe KHK ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırı
değildir. Anayasa'nın 70. maddesine göre, 'her
Türk kamu hizmetine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada görevin
gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez'. Maddede Türkiye
Cumhuriyeti Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevin
gerektirdiği nitelikler dışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce,
cinsiyet ve benzeri ayırım gözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkına
sahip bulundukları belirtilmiştir. Böylece 'kamu hizmetlerine girme hakkı' siyasi hak ve ödevler kapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarak
kullanılabilecek bir hak olarak düzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakka
ilişkin niteliği bundan ibarettir. Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş,
atanma, görev değişikliğine ilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkın
düzenlenmesi ve 91. madde anlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerinde değildir. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasanın ikinci
kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve
ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevlerin kanun
hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Anayasanın belirtilen
bölümlerinde birçok temel hak ve özgürlük düzenlenmiş bulunmaktadır. Sözkonusu
temel hak ve özgürlüklerin kapsama alanları ve ilgili oldukları hususlar geniş
bir biçimde yorumlandığında KHK'lerle yapılacak tüm düzenlemelerin bu hak ve
özgürlüklerle bağlantılarının bulunduğu ileri sürülebilecektir. Böyle bir
yorumdan hareket edilmesi halinde yasak alan kapsamı oldukça genişleyecek ve
KHK ile düzenlenebilecek alan kalmayacaktır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin, 6.1.1987
günlü, E:1986/15 ve K:1987/1 sayılı kararında, dolaylı biçimde kişi hak ve
özgürlüklerini ilgilendirmeyecek bir düzenleme düşünmenin oldukça güç olduğu,
bu nedenle de dolaylı bir ilginin varlığına dayanılarak sonuca gitmenin
isabetli sayılamayacağı belirtilmiştir. Buna göre, yasak alanın kapsamının,
temel hak ve özgürlüklerle doğrudan ilgili düzenlemeleri kapsayacak, dolaylı
olarak ilgili düzenlemeleri ise kapsam dışında bırakacak şekilde belirlenmesi
gerekir. Anayasa'nın 91. maddesi kapsamına giren alanlarda düzenleme yapılmış
olmasından söz edilebilmesi için 91. maddede belirtilen hak ve alanlarla ilgili
doğrudan bir düzenleme yapılmış olması gerekir. Anayasa Mahkemesi de, 16.5.1989 günlü, E:1989/4 ve K:1989/24
sayılı kararında, 3.11.1988 günlü, 347 sayılı '233
Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir
Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname' nin Genel
Müdür olarak atanabilmek için, 'yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı
kamuda, altı yılı özel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,
kamu hizmeti bulunmayanlarda ise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak,
Genel müdürlük görevini yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahip
olmak" şartlarını getiren 1. maddesine yönelik iptal istemini
Anayasa'nın 123. ve 128. maddelerinin, 91. maddesinin birinci fıkrasının ikinci
cümlesinin çizdiği sınır dışında kaldığı gerekçesiyle reddetmiştir. İptaline karar verilen kurallarda Yetki Kanunu kapsamında Bilim,
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde ilk defa Sanayi ve Teknoloji Uzman
Yardımcılığı ve Sanayi ve Teknoloji Uzmanlığı kadroları oluşturulduğundan,
zorunlu olarak bu kadrolara girişin koşulları da düzenlenmiştir. Bu nedenle
anılan kuralların Anayasa'nın 91. maddesinde belirtilen yasak alana ilişkin
düzenlemeler içerdiğinden söz etmek mümkün değildir. Belirtilen nedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptal
isteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptaline
yönelik çoğunluk görüşüne katılmadık. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Alparslan ALTAN Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz AKINCI Üye Muammer TOPAL KARŞI VE FARKLI OY GEREKÇESİ 3.6.2011 günlü, 635 sayılı KHK'nin 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı
Yetki Kanunu kapsamı içinde bulunmaması veya Anayasa'nın 91. maddesinde
belirtilen KHK'lerle düzenlenemeyecek alana ilişkin hükümler içermesi nedeniyle
iptal edilen hükümleri dışında kalan dava konusu maddelerinden Anayasa'nın
diğer maddelerine aykırı bulunarak iptal edilenlerin, öncelikle idarenin
KHK'ler konusundaki yetkisinin sınırlı olup, yasama yetkisinin devredilmezliği
ilkesiyle bağdaşmayacak biçimde geniş bir düzenleme yetkisi kullanamayacağına
ilişkin 2011/113 esas sayılı karardaki karşıoy gerekçesi doğrultusunda farklı
gerekçe ile iptaline karar verilmesi iptal isteminin reddedildiği maddelerin
ise aynı gerekçe ile iptal edilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne
katılmıyorum. Üye Fulya KANTARCIOĞLU DEĞİŞİK GEREKÇE 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi 'Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar,
işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarında
etkinliği arttırmak üzere, bunların atanma, nakil, görevlendirme, seçilme,
terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına'
ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kurulu'na Kanun
Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektedir. 635 sayılı KHK'nin 13/3. ve
31.maddeleri memuriyet statüsüne alınmaya ilişkin bir düzenleme niteliğindedir.
Oysa, yukarıda ifade edildiği üzere, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun belirtilen
hükmü salt 'istihdam edilen' kamu görevlileri bakımından bir düzenleme
yapılabilmesi konusunda yetki vermektedir. Diğer bir deyişle, söz konusu
kurallar (13/3. ve 31. maddeler) Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta ve bu
mahiyeti itibariyle de Anayasa'nın 91. maddesine aykırı düşmektedir. Açıklanan nedenle, anılan maddelerin iptaline bu gerekçeyle
katılıyoruz. Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Burhan ÜSTÜN