ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı    : 2018/145 Karar Sayısı  : 2019/19 Karar Tarihi : 10/4/2019 R.G.Tarih-Sayısı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Van 2. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 4/6/1985 tarihli ve 3213
sayılı Maden Kanunu’nun 26/5/2004 tarihli ve 5177 sayılı Kanun’un 19.
maddesiyle değiştirilen 37. maddesinin, 4/2/2015 tarihli ve 6592 sayılı
Kanun’un 19. maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer
alan “…işletme izni alınmış…” ibaresinin Anayasa’nın 2., 5.,
10., 17., 49. ve 168. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
talebidir. OLAY: Maden arama ruhsatı sahibi davacı
tarafından mücbir sebebin varlığı ileri sürülerek faaliyetin tatiline karar
verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali talebiyle
açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 37. maddesi şöyledir: “Mücbir sebeplerle geçici tatil Madde 37- (Değişik: 26/5/2004 – 5177/19 md.) (Değişik fıkra: 4/2/2015 – 6592/19 md.) Mücbir sebep veya
beklenmeyen hâller dolayısıyla işletme izni alınmış işletme
ruhsat sahalarında faaliyetin geçici olarak tatiline ruhsat sahibinin müracaatı
üzerine Genel Müdürlükçe karar verilebilir. Ruhsat sahibince müracaat tarihi,
geçici tatilin başlama tarihi olarak kabul edilir. Geçici tatili kabul edilen
işletme ruhsatlarına 24 üncü maddenin on ikinci fıkrası hükümleri uygulanmaz.
Ruhsat hukukundan kaynaklanan diğer yükümlülükler devam eder. (Mülga fıkra: 4/2/2015 – 6592/19 md.) (Mülga fıkra: 4/2/2015 – 6592/19 md.) (Mülga fıkra: 4/2/2015 – 6592/19 md.)” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN,
Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Recep
KÖMÜRCÜ,  Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin
GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in
katılımlarıyla 8/11/2018 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar
verilmiştir. III. ESASIN İNCELENMESİ 2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZ tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan
Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 3. Anayasa’nın 152. ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine
göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun
veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi
hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi
olduğu kanısına varması durumunda bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine
başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa
Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin
görevine giren bir davanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada
uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın
değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan
kurallardır. 4. Başvuran Mahkeme 3213 sayılı Kanun’un 37. maddesinin birinci
fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…işletme izni alınmış…” ibaresinin
iptalini talep etmiştir. 5. Kanun’un 37. maddesinin birinci fıkrasının itiraz konusu
kuralın da yer aldığı birinci cümlesinde, işletme izni alınmış işletme ruhsat
sahalarında mücbir sebep veya beklenmeyen hâller dolayısıyla faaliyetin geçici
olarak tatiline ruhsat sahibinin müracaatı üzerine Maden ve Petrol İşleri Genel
Müdürlüğünce karar verilebileceği hükme bağlanmıştır. 6. Başvuran mahkemede bakılmakta olan dava ise mücbir sebep veya
beklenmeyen hâller dolayısıyla “arama ruhsat sahasında” faaliyetin
geçici olarak tatili talebine ilişkin bulunmaktadır. Bu itibarla itiraz konusu
kuralın iptali hâlinde dahi söz konusu madde “işletme ruhsat
sahalarında” faaliyetin geçici olarak tatiline ilişkin bir kural olma
niteliğini koruyacak olup kuralın varlığının ya da yokluğunun başvuran
Mahkemede bakılmakta olan davanın çözümü bakımından farklı bir sonuç doğurması
mümkün değildir. Bu yönüyle itiraz konusu kuralın uyuşmazlığın çözümünde
uygulanacak kural niteliği bulunmamaktadır. Bu nedenle itiraz başvurusunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. IV. HÜKÜM 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 26/5/2004 tarihli
ve 5177 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle değiştirilen 37. maddesinin, 4/2/2015
tarihli ve 6592 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasının
birinci cümlesinde yer alan “…işletme izni alınmış…” ibaresinin,
itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE 10/4/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ Üye Yıldız
  SEFERİNOĞLU