ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2011/17 Karar Sayısı : 2011/171 Karar Günü : 22.12.2011 R.G. Tarih-Sayı :
07.02.2012-28197 İPTAL DAVASINI AÇAN: Anamuhalefet (Cumhuriyet
Halk) Partisi TBMM Grubu adına Grup Başkanvekilleri M. Akif HAMZAÇEBİ ile
Muharrem İNCE İPTAL DAVASININ KONUSU: 26.9.2004 günlü, 5237
sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257. maddesinin, 6086 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle
değiştirilen; 1 - (1) numaralı fıkrasında yer alan ''altı aydan iki yıla
kadar'' ibaresinin, 2 - (2) numaralı fıkrasında yer alan ''üç aydan bir yıla
kadar'' ibaresinin Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı savıyla iptalleri ve
yürürlüğünün durdurulması istemidir. II- YASA METİNLERİ A- İptali İstenilen Yasa Kuralları 8.12.2010 günlü, 6086 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değiştirilen
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun dava konusu ibareleri de içeren 257. maddesi
şöyledir: '(1) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında,
görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetine
veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir menfaat sağlayan
kamu görevlisi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır. (2) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin
gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek, kişilerin mağduriyetine
veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir menfaat sağlayan
kamu görevlisi üç aydan bir yıla kadar hapis
cezası ile cezalandırılır. (3) İrtikâp suçunu oluşturmadığı takdirde, görevinin gereklerine
uygun davranması için veya bu nedenle kişilerden kendisine veya bir başkasına
çıkar sağlayan kamu görevlisi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne
kadar adli para cezası ile cezalandırılır.' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Dava dilekçesinde Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ,
Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ,
Alparslan ALTAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN,
Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN'ın katılımlarıyla 24.2.2011 günü
yapılan ilk inceleme toplantısında; 1- 7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'sının
Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin
ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engel
bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ
ile Celal Mümtaz AKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen
karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 2- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. IV- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257. maddesinin,
8.12.2010 günlü, 6086 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen; 1- (1) numaralı fıkrasında yer alan '' altı aydan iki yıla kadar
'' ibaresine, 2- (2) numaralı fıkrasında yer alan '' üç aydan bir yıla kadar ''
ibaresine, ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin, koşulları
oluşmadığından REDDİNE, 24.2.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. V- ESASIN İNCELENMESİ Dava dilekçesi ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, iptali
istenilen Yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri
ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü: Dava dilekçesinde, haklı bir neden yokken, ceza hukukunun genel
bütünlüğü içinde belirlenmiş bir cezanın alt ve üst sınırları indirilerek, suç
ve ceza arasında var olması gereken adil dengenin bozulduğu, hukuka ve yargıya
güvenin sarsıldığı, bu durumun yasa koyucunun takdir yetkisi içinde kabul
edilemeyeceği; önceki ve sonraki yasalar karşılaştırılarak sanık lehine olan
hükmün uygulanacağına dair ceza hukukunun genel prensibi gereğince, Yargıtay'da
temyiz aşamasında bulunan dava dosyalarının ceza zamanaşımına uğrayabileceği,
6086 sayılı Kanun ile cezaların alt ve üst sınırlarında yapılan indirimin bu
yönüyle aklanma anlamına geldiği, adil yargılanma hakkını ihlal eden bir sonuç
doğurduğu ve yargı denetimini işlevsiz hale getirdiği belirtilerek, bu maddenin
uygulamaya geçirilmesiyle, yargılaması gecikerek zamanaşımına uğrayanlar ile
yargılaması gecikmeyen ve davası ceza uygulamasıyla sonuçlananlar arasında
eşitlik ilkesinin ihlal edildiği gerekçeleriyle dava konusu ibarelerin
Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Anayasa'nın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku
tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan,
yargı denetimine açık olan devlettir. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerine ilişkin kurallar,
ceza hukukunun ana ilkeleri ile Anayasa'nın konuya ilişkin kurallarına aykırı
olmamak kaydıyla, ülkenin sosyal, kültürel yapısı, ahlaki değerleri ve ekonomik
hayatın gereksinimleri göz önüne alınarak saptanacak ceza politikasına göre
belirlenir. Bu bağlamda, hangi eylemlerin suç sayılacağı, bunlara ne tür ve
hangi ölçüde cezai yaptırım uygulanacağı, nelerin ağırlaştırıcı veya
hafifletici sebep olarak kabul edileceği ve ceza sistemini tamamlayan
müesseselerin nelerden ibaret olacağı hususlarında yasa koyucunun takdir
yetkisi bulunmaktadır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257. maddesinin (1) ve
(2) numaralı fıkralarında hüküm altına alınan suçların karşılığı olan hapis
cezalarının alt ve üst sınırlarında indirim yapılmasında Anayasa'nın ve ceza
hukukunun temel ilkelerine aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle iptal konusu ibareler, Anayasa'nın 2.
maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. İptal konusu kuralın Anayasa'nın 10. maddesiyle ilgisi
görülmemiştir. VI- SONUÇ 26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257. maddesinin,
8.12.2010 günlü, 6086 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen; 1- (1) numaralı fıkrasında yer alan '' altı aydan iki yıla kadar
'' ibaresinin, 2- (2) numaralı fıkrasında yer alan '' üç aydan bir yıla kadar ''
ibaresinin, Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE,
22.12.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN