ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1993/1 Karar Sayısı : 1993/1 Karar Günü : 19.1.1993 R.G. Tarih-Sayı :16.03.1993-21526 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kırşehir Sulh Ceza Mahkemesi İTİRAZIN
KONUSU : 18.11.1992 günlü, 3842 sayılı "Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ile
Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun
Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 31. maddesi 1.
fıkrasının, Anayasa'nın 2., 10., ve 36/1. maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptali istemidir. I- OLAY :İtiraz yoluna başvuran mahkeme, sanıklar hakkında Türk
Ceza Yasası'nın eylemlerine uyan 260. ve 536. maddeleri uyarınca
cezalandırılmaları için açılan kamu davasında, suçun başlangıçta Devlet
Güvenlik Mahkemelerinin görev alanına giren suçlardan olması nedeniyle, 1412
sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası'nın 3842 sayılı yasayla değişik 135.
maddesindeki yeni olanaklardansanıkların yararlandırılmadığı, bu durumun, Ceza
Muhakemeleri Yasası'nın 135/a maddesindeki yeni düzenlemeye aykırı olduğu, 1412
sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası'nın 135. maddesindeki değişikliğin Devlet
Güvenlik Mahkemelerinin görev alanına giren suçlarda uygulanamayacağına ilişkin
3842 sayılı Yasa'nın 31. maddesi hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu görüşüyle
iptali için 28.12.1992 günlü kararıyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ : A) İtiraz Konusu Yasa Kuralı : 18.11.1992 günlü, 3842 sayılı
Yasa'nın itiraza konu olan 31. maddesinin birinci fıkrası hükmü şöyledir :
"MADDE 31.- Bu kanunun 4., 5., 6., 7., 9., 12., 14., 15., 18., 19., 20. ve
22 nci madde hükümleri Devlet Güvenlik Mahkemelerinin görev alanına giren
suçlarda uygulanmaz. Bunlar hakkında 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü
Kanununun bu değişiklikten önce yürürlükte olan eski hükümleri değiştirilmeden
önceki halleriyle uygulanır." B) Dayanılan Anayasa Kuralları : Mahkemenin itirazında dayandığı
Anayasa kuralları şunlardır:"MADDE 2.- Türkiye Cumhuriyeti, toplumun
huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı,
Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan,
demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir." "MADDE 10.- Herkes,
dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri
sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye,
zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları
bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek
zorundadır." "MADDE 36.- Herkes, meşru vasıta ve yollardan
faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve
savunma hakkına sahiptir." IV- İLK İNCELEME : Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında itiraz yoluna başvuran mahkemenin iptalini istediği
kuralların bakmakta olduğu davada uygulanıp uygulanmıyacağı sorunu öncelik
taşıdığından, ilk inceleme raporu, dava dosyası ve ekleri, iptali istenen yasahükmü
ve dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve öbür yasama
belgeleri incelendikten sonra bu konuya öncelik verilerek gereği görüşüldü :
Anayasa'nın 152. maddesinin birinci fıkrasıyla, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın 28. maddesine göre, bir davaya
bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir yasa veya kanun hükmünde kararname
hükümlerini Anayasa'ya aykırı görür veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsaohükmün iptali için Anayasa
Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne
başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve görevine giren bir davanın
bulunması ve iptali istenen kuralların o davada uygulanacak kural olmasıgerekmektedir.İtiraz
yoluna başvuran mahkemenin bakmakta olduğu dava, izin olmaksızın yasal olmayan
örgüt adına duvarlara yazı yazmak, pankart asmak, yazılı afiş yapıştırmak ve
görevli memurlara pasif direnişte bulunmak suçlarını işledikleri gerekçesiyle
sanıkların TCKnun 260. ve 536. maddeleri uyarınca cezalandırılmaları istemini
içeren bir davadır. 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası'nda 3842 sayılı
yasa ile yapılan değişikliklerinden kimileri, söz konusu 31. maddeye göre
Devlet Güvenlik Mahkemelerinin görev alanına giren suçlarda uygulanmayacaktır.
Dava Sulh Ceza Mahkemesinin görev alanına girdiğine göre, bu halde 31. madde
ile getirilen ayrık hükümlerin davada uygulanacak yasa kuralı olmadığı açıktır.
Bu bakımdan, itiraz yoluna başvuran Kırşehir Sulh Ceza Mahkemesinin iptalini
istediği 3842 sayılı Yasa'nın 31. maddesinin birinci fıkrası davada uygulanacak
kural olmadığından mahkemenin itiraz başvurusunda bulunmaya yetkisi yoktur. V- SONUÇ : Anayasa'nın 152. maddesinin birinci fıkrası ile 2949 sayılı
Yasa'nın 28. maddesine göre, iptali istenen kuralın başvuran mahkemenin
bakmakta olduğu davada uygulayacağı kural olmaması nedeniyle itirazın REDDİNE,
Selçuk TÜZÜN'ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,19.1.1993 gününde karar verildi. Başkan Yekta Güngör
  ÖZDEN Başkanvekili Güven DİNÇER Üye Servet TÜZÜN Üye Mustafa GÖNÜL Üye Mustafa ŞAHİN Üye İhsan PEKEL Üye Selçuk TÜZÜN Üye Ahmet N. SEZER Üye Haşim KILIÇ Üye Yalçın ACARGÜN Üye Mustafa BUMİN KARŞIOY
YAZISI Esas Sayısı: 1993/1 Karar Sayısı : 1993/1 18.11.1992 günlü, 3842 sayılı "Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu
ile Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanunun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 31.
maddesinin birinci fıkrasının, Anayasa'nın 2., 10., 36/1. maddelerine
aykırılığı nedeniyle iptali isteminde bulunulmuştur. Suç tarihi 3842 sayılı
Yasa'nın kabul tarihinden öncedir. Dava 8.12.1992 günlü iddianame ile
açılmıştır.3842sayılı Yasa'nın 29. maddesiyle 2845 sayılı Devlet Güvenlik
Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 9. maddesi
değiştirilerek TCK.'nun 536. maddesindeki suçla ilgili davaya bakmak Devlet
Güvenlik Mahkemelerinin görev kapsamından çıkarılmıştır. Aynı Yasa'nın 12.
Maddesiyle de, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 135 nci maddesi
"sorgunun tarzı" olan başlığı ile birlikte değiştirilmiş. 13. madde
ile de 135. maddeden sonra gelmek üzere 135/a maddesi eklenmiştir. Kuralların,
tanınan hakların ve delillerin saptanma tarzının tesbiti ile gerekli sonuca
ulaşılabilmesi için 31. maddede belirtilen ayrık 12. madde hükmü mahkemece
davada uygulanacak kural olduğundan, Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın
28. maddelerine göre bu hükümle sınırlı olarak işin esasının incelenmesine karar
verilmesi gerektiği kanısındayım. Üye Selçuk TÜZÜN