ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı       : 2015/100 Karar Sayısı    :  2015/110 Karar Tarihi   :  3.12.2015 R.G. Tarih Sayı   :  Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İzmir 1. İş Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 31.5.2006 tarihli ve
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na, 10.9.2014
tarihli ve 6552 sayılı Kanun'un 55. maddesiyle eklenen ek 9. maddenin,
Anayasa'nın 10. ve 60. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar
verilmesi talebidir. OLAY: Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen
işyerinin tesciline dair talebin kabul edilmemesi üzerine Kurumun bu işleminin
iptali, işyeri ile ev hizmetlerini yapan işçinin çalışmalarının tescili için
açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme iptali için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKÜMLERİ 5510 sayılı Kanun'un itiraz konusu kural olan ek  9. maddesi
şöyledir: " Ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı EK MADDE 9- (Ek: 10/9/2014-6552/55 md.) Ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından
çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre
hesaplanan çalışma gün sayısı 10 gün ve daha fazla olan sigortalılar hakkında
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki
sigortalılara ilişkin hükümler uygulanır. Bunların bildirimi, işverenler
tarafından örneği Kurumca hazırlanan belgeyle en geç çalışmanın geçtiği ayın
sonuna kadar yapılır. Süresinde yapılmayan bildirim için işverene 102 nci
maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi hükmü
uygulanır. Ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından
çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre
hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olanlar için ise, çalıştırıldıkları
süreyle orantılı olarak çalıştıranlarca 82 nci maddeye göre belirlenen prime
esas günlük kazanç alt sınırının %2'si oranında iş kazası ve meslek hastalığı
sigortası primi ödenir. Bu şekilde çalışanların sigortalılık tescili, çalışan
ve çalıştıran imzalarını da ihtiva eden ve en geç çalışmanın geçtiği ayın
sonuna kadar Kuruma verilmesi gereken örneği Kurumca hazırlanacak belgenin
Kuruma verilmesi ile sağlanır. Sigortalılık başlangıcında bu belge üzerinde
çalışma başlangıcına dair kayıtlı en eski tarih esas alınır. Bunlar hakkında
hastalık sigortası hükümleri uygulanmaz. Bu fıkra kapsamına girenler, adlarına
ödenen priminin ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar aynı kazancın otuz
katının %32,5 oranında prim ödeyebilir. Bunun %20'si malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortaları, %12,5'i genel sağlık sigortası primidir. Bu süre içinde ödenmeyen
primin ödenme hakkı düşer. Ödenen primler 4 üncü maddenin birinci fıkrasının
(a) bendi kapsamında sigortalılık sayılır. İkinci fıkra kapsamındakileri çalıştıranlar bu Kanun uygulamasında
işveren sayılmaz. Sigortalının iş kazası ve meslek hastalığı sigorta
kollarından sağlanan yardımlardan yararlanabilmesi için iş kazasının olduğu
tarihten en az on gün önce tescil edilmiş olması ve sigortalılığının sona
ermemiş olması, bu Kanuna göre iş kazası veya meslek hastalığından dolayı
geçici iş göremezlik ödeneği ödenmesi veya sürekli iş göremezlik geliri ya da
malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanabilmesi için prim ve
prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şarttır. Bu sigortalılar ile
ilgili iş kazası ve meslek hastalığı olaylarında Kanunun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Bu maddenin ikinci fıkrasındaki sigortalılar hakkında Kanunun 67
nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri hükümleri uygulanır. Bu madde kapsamındaki sigortalılarla ilgili olarak prim oranları
ve uygulanacak sigorta kolları hariç olmak üzere, Kanundaki işveren
yükümlülüklerini yeniden belirlemeye, Kuruma verilmesi gereken bildirge ve
belgeleri birleştirmeye, yapılacak bildirimlerin ve primlerin ödenmesine ilişkin
usul ve esasları tespite Kurum yetkilidir. Bu madde kapsamındaki sigortalılarla ilgili olarak bu maddede
aksine hüküm bulunmaması kaydıyla bu Kanunun ilgili hükümleri uygulanır. II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTEN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü, okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu
ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre, mahkemeler,
bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde
kararname kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri
sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca
bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince
açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen
kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. 3. İtiraz başvurusunda bulunan Mahkemeye açılan davanın
konusunu, ev hizmetlerinde işçi çalıştıran davacının, Sosyal Sigortalar
Kurumu'na verdiği işyerinin tesciline dair talebinin reddine ilişkin işlem
oluşturmaktadır. Kurum, 5510 sayılı Kanun'un 11. maddesinin üçüncü fıkrasının
ilk cümlesine göre işyeri bildirgesinin en geç sigortalı çalıştırılmaya
başlandığı tarihte Kurum'a sunulması gerektiği ve aynı Kanun'un 86. maddesinin
yedinci fıkrasına göre işçinin bir yılı aşan çalışmalarının işyerinde fiilen
yapılan tespit ile yasal belge ve defterlerle kanıtlanması koşuluna bağlandığı
gerekçesiyle, 5.12.2014 tarihli kararla, 1.1.2003 tarihinden itibaren işçinin çalışmalarının,
yetkili iş mahkemesinde açılacak tespit davası sonucunda alınacak ilama dayalı
olarak belirlenmesi halinde tescilin yapılabileceğini belirterek işyeri tescil
talebini kabul etmemiştir. Bunun üzerine ev hizmetlerinde çalışan işçi
tarafından 1.1.2003 tarihinden itibaren yaptığı çalışmalarının tespiti için
yine İzmir 1. İş Mahkemesinde 2014/365 esas sayılı dava açılmış ve bu dava
sonucunda 1.1.2003-1.2.2013 tarihleri arasında bu şahsın ev hizmetlerinde
çalıştığı tespit edilmiştir. Söz konusu dava derdest iken bu işçiyi çalıştıran
davacı tarafından Kurum aleyhine, Kurum'un 5.12.2014 tarihli kararının iptali,
işyeri ve işçinin çalışmalarının tesciline ilişkin yeni bir dava açılmıştır. 4. 5510 sayılı Kanun'da değişiklik yapan 6552 İş Kanunu ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı
Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun'un 145. maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendinde itiraz konusu kuralla ilgili ek 9. maddeyi düzenleyen
55. maddenin 1.4.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği öngörülmüştür. Her
hukukî fiil ve işleme, gerçekleştiği dönemde yürürlükte olan kanun hükümlerinin
uygulanması genel kuraldır.  Bu durumda bakılmakta olan davanın konusunu
oluşturan ve iptali istenilen Kurum işlemi 5.12.2014 tarihinde tesis
edildiğinden 5510 sayılı Kanun'un ek 9. maddesi davada uygulanacak kural
değildir. 5. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. III- HÜKÜM 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu'na, 10.9.2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanun'un 55. maddesiyle
eklenen ek 9. maddenin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu
davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu maddeye ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 3.12.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE
karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Alparslan
  ALTAN Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ