ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2024/107 Karar Sayısı : 2024/109 Karar Tarihi : 30/5/2024 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 3/7/1940 tarihli ve
3890 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle değiştirilen 206. maddesinin 28/2/2018
tarihli ve 7101 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasının
ikinci cümlesinde yer alan “…muayyen eşya ve akardan alınması lazım gelen
resim ve vergi, rehinli alacaklardan sonra gelir.” ibaresinin Anayasa’nın
2., 5., 10., 35. ve 73. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar
verilmesi talebidir. OLAY: Sıra
cetveline yönelik şikâyet hakkında ilk derece mahkemesince verilen kararın
istinaf incelemesinde itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un 206. maddesinin itiraz konusu kuralın da yer
aldığı birinci fıkrası şöyledir: “(Değişik birinci fıkra: 28/2/2018-7101/5 md.) Alacakları
rehinli olan alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakları vardır. Gümrük
resmi ve akar vergisi gibi Devlet tekliflerinden muayyen eşya ve akardan
alınması lazım gelen resim ve vergi, rehinli alacaklardan sonra gelir. ” II. İLK İNCELEME 1.
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ömer GEDİK tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2.
30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri
sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla
yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. 3. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya
bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesine göndereceği belirtilmiş; anılan
fıkranın (a) bendinde “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi
maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” ve (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkin
tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında
sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında
ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz
başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin
gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 4. Anılan İçtüzük’ün 46.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuran
mahkemenin gerekçeli kararında Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülen hükümlerin
her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine hangi nedenlerle aykırı olduğunu ayrı
ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça göstermesi gerektiği, (2) numaralı
fıkrasında da itiraz başvurusunda gerekçeli başvuru kararının aslının Anayasa
Mahkemesine sunulacağı ifade edilmiştir. 5. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de Anayasa Mahkemesince
yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi
hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun
reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca
verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak
yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. 6. Anılan hükümlere göre itiraz
başvurusunda bulunan Mahkeme tarafından başvuru
kararına ilişkin tutanak ile gerekçeli başvuru kararının ayrı ayrı Anayasa Mahkemesine sunulması gerekmektedir. 7. Yapılan incelemede dosya kapsamında
bulunan 24/4/2024 tarihli “Tutanak ve Ara
Karar” başlıklı belgenin başvuru kararına ilişkin tutanak niteliğinde
olduğu ve bu belge dışında ayrı bir gerekçeli başvuru kararının sunulmadığı
anlaşılmıştır. 8. Açıklanan nedenle 6216
sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün
46. maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan başvurunun anılan
Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun
3/7/1940 tarihli ve 3890 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle değiştirilen 206.
maddesinin 28/2/2018 tarihli ve 7101 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle değiştirilen
birinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “… muayyen eşya ve akardan alınması lazım gelen
resim ve vergi, rehinli alacaklardan sonra gelir. ” ibaresinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 30/5/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR