ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2015/44 Karar Sayısı : 2015/43 Karar Tarihi : 13.5.2015 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 7. İdare
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 25.1.1956 tarihli ve 6643
sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu'nun; 1- 8.1.1985 tarihli ve 3145 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle
değiştirilen 5. maddesinin, 2- 51. maddesinin, Anayasa'nın2., 5., 10. ve 135. maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptallerine karar verilmesi istemidir. I- OLAY Davacı oda tarafından, üye sayısı yüzellinin altına düşen odaların
diğer illerdeki uygun odalarla birleştirilmesi istemiyle yapılan başvurunun
Türkiye Eczacılar Birliği Merkez Heyeti tarafından reddedilmesi üzerine, ret
işleminin iptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralların Anayasa'ya
aykırı olduğu iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI Kanun'un itiraz konusu kural olan 5. ve
51. maddeleri şöyledir: " Madde 5- Sınırları içinde
eczacı odalarına kayıtlı en az yüzelli eczacı bulunan her ilde bir eczacı odası
kurulur. Sınırları içinde oda kurmak
için yeter sayıda eczacı bulunmayan illerdeki eczacıların hangi illerdeki
eczacılar ile birleştirilerek yeni bir eczacı odası kurulacağı ve merkezinin
hangi il olacağı veya bu gibi illerdeki eczacıların hangi il eczacı odasına
bağlanacağı; memleketin coğrafi ve ulaşım durumu ile eczacıların toplu olarak
bulundukları iller gözönüne alınarak Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyetinin
önerisi üzerine Büyük Kongrece kararlaştırılır. Odalar kuruluşlarını Türk
Eczacıları Birliği Merkez Heyeti aracılığı ile Sağlık ve Sosyal Yardım
Bakanlığına bildirmekle tüzelkişilik kazanırlar. Yeni kurulacak odaların
kurucu üyeleri Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyetince atanır. Yeni kurulan odalar
en geç üç ay içinde organlarının seçimini yapar. Bu seçim, odanın kurulduğu
yılın bu Kanunda yazılı ayında yapılmış sayılır ve kanuni süreleri buna göre
hesaplanır. Madde 51- Büyük Kongre
Eczacı Odaları umumi heyetlerince ve gizli rey ile seçilen mümessillerden
teşekkül eder. Odalardan; a) İkiyüze kadar azası
olanlar, beş, b) Beşyüze kadar azası
olanlar, beş mümessile ilave olarak ikiyüzden fazla her tam yüzelli aza için
birer, c) Beşyüzden fazla azası
olanlar, yedi mümessile ilave olarak beşyüzden fazla her tam beşyüz aza için
birer, Mümessil ve aynı miktarda
yedek mümessil seçerler. Mümessillerin alakalı eczacı
odası azası ve mesleklerinde bilfiil ve asgari beş yılını doldurmuş bulunmaları
şarttır. Mümessil adetinin tespitinde, Birlikteki üye kayıtları esas alınır. Kongreye iştirak edecek olan
sivil ve askeri eczacılara mensup oldukları vekalet, daire ve müessese
tarafından izin verilmesi mecburidir. Bütün mümessillerin yol ve
sair zaruri masrafları bağlı bulundukları odalar tarafından ödenir. 16 ncı madde hükmü Büyük
Kongre mümessilleri hakkında da caridir. " III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ARSLAN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve dayanılan
Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un " Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi "
başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı
fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir
kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi
hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi
olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine
bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın
(a) bendinde de Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında " iptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı " sayılmıştır. Anılan maddenin (4)
numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun
olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli
kararında, Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa'nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Yine İçtüzük'ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye
geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında ise
anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin
eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. Başvuru kararında, Kanun'un 5. ve 51. maddelerinin, Anayasa'nın
2., 5., 10. ve 135. maddelerine aykırılığı ileri sürülmüştür. Yapılan
incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin, itiraz konusu kuralların
Anayasa'nın 2., 5. ve 10. maddelerine hangi nedenlerle aykırı olduğunu ayrı ayrı
ve gerekçeleriyle birlikte açıkça göstermediği, Anayasa'nın 135. maddesi
yönünden ise hiçbir gerekçeye yer vermediği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddi
gerekir. IV- SONUÇ 25.1.1956 tarihli ve 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği
Kanunu'nun; A-8.1.1985 tarihli ve 3145 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle
değiştirilen 5. maddesinin, B-51. maddesinin, iptallerine karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun,
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 13.5.2015 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü
  ARSLAN Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Başkanvekili Burhan
  ÜSTÜN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN Üye Kadir
  ÖZKAYA Üye Rıdvan
  GÜLEÇ