ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas
Sayısı     :  2018/97 Karar Sayısı 
:  2018/45 Karar Tarihi
:  17/5/2018 R.G.Tarih-Sayısı 
 :  Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi
sıfatıyla) İTİRAZIN KONUSU: 12/6/1933 tarihli ve 2308
sayılı Şirketlerin Müruru Zamana Uğrayan Kupon Tahvilât ve Hisse Senedi
Bedellerinin Hazineye İntikali Hakkında Kanun’un 1., 2., 3. ve 4. maddelerinin
Anayasa’nın  5., 35., 48. ve 167. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: Davalı şirketin
2000-2001 yıllarına ilişkin olarak ortaklarına ödenmesine karar verilen ancak
ödeme işlemi yapılmayan kâr paylarının 2308 sayılı Kanun hükümleri uyarınca
Hazineye intikalinin sağlanması için Hazine tarafından açılan davada itiraz
konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri
için başvurmuştur. I.    İPTALİ İSTENEN KANUN
HÜKÜMLERİ Kanun’un itiraz konusu kuralları şöyledir: “ Madde 1- Anonim ve limited şirketleriyle sermayesi eshama
ayrılmış komandit şirketlerin komanditlere ait hisse senetlerinin ve
tahvillerinin kanuni mazeret bulunmaksızın beş senelik müruruzamana uğrıyan
faiz, temettü ve ikramiye gibi menfaatleriyle bu şirketlerin hisse senetleri ve
tahvillerinden bedele inkilâp etmiş olanlarının on senelik müruruzamana uğrayan
bedelleri Devlete intikal eder. Bu şirketler bahsolunan menfaat ve bedelleri müruruzaman
müddetlerinin bitmesinden itibaren üç ay içinde mahallî malsandığına vermeğe
mecburdurlar. Nizamnamelerinde müruruzaman müddeti tasrih edilip de Ticaret
Kanunu mucibince Hükümetçe tasdik edilmiş olan şirketler için tâyin olunmuş
müddetler müruruzamana esas tutulur. ” “ Madde 2- Birinci madde hükmüne riayet etmiyen şirketler
vermeğe mecbur oldukları parayı üç misli tazminatla birlikte ödemeğe mahkûm
edilirler. ” “ Madde 3- Bu kanun neşri tarihinden muteberdir. ” “ Madde 4- Bu kanunun hükümlerini icraya Adliye ve Maliye
Vekilleri memurdur. ” II.   İLK İNCELEME 1.   Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleri
uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör
Hülya ÇOŞTAN ÇETİN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu
kanun hükümleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2.   30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “ Anayasaya
aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa
Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem
belirtilmiştir. 3. 6216 sayılı Kanun’un
40. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu
davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini
Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada
sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği
kurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) bendinde de “ İptali istenen kuralların
Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru
kararının aslı ” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır.
Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun
veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi
tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme
bağlanmıştır. 4. İçtüzük’ün
46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran
Mahkemenin gerekçeli kararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen
hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı
olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği
ifade edilmiştir. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde de Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda
eksikliklerin bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas
incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı
fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna
başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel
olmadığı belirtilmiştir. 5.  Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin
başvuru kararında Anayasa’nın 5., 35., 48. ve 167. maddelerine aykırı olduğu
belirtilen itiraz konusu kuralların her birinin hangi nedenlerle aykırı
olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediği
anlaşılmıştır. 6. Açıklanan
nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a)
bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı
olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4)
numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye
geçilmeksizin reddi gerekir. III.   HÜKÜM 12/6/1933 tarihli ve 2308 sayılı Şirketlerin Müruru Zamana Uğrayan
Kupon Tahvilât ve Hisse Senedi Bedellerinin Hazineye İntikali Hakkında Kanun’un
1., 2., 3. ve 4. maddelerinin iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan
itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE,
17/5/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ