ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2025/12 Karar Sayısı : 2025/11 Karar Tarihi : 16/1/2025 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004
tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 304. maddesinin (2) numaralı
fıkrasının Anayasa’nın 36., 40., 138., 141.
ve 142. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
talebidir. OLAY: Nitelikli hırsızlık suçundan açılan davanın istinaf
incelemesinde itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 304. maddesi
şöyledir: “ Yargıtay
kararının gönderileceği merci Madde 304 – (1) (Değişik:20/2/2019-7165/8 md.)
Yargıtayca 302 nci maddenin birinci fıkrası veya 303 üncü madde uyarınca
verilen kararlara ilişkin dosya ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği ise
bölge adliye mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına
verilir. (2) Yargıtay, dosyayı 303 üncü maddede
belirtilenlerin dışında kalan hâllerde yeniden incelenmek ve hüküm verilmek
üzere hükmü bozulan bölge adliye mahkemesine veya diğer bir bölge adliye mahkemesine
gönderir. (Ek
cümleler:20/2/2019-7165/8 md.) Ancak bozma kararı, a) İstinaf başvurusunun esastan reddi kararına
ilişkin ise dosya, gereği için kararı veren ilk derece mahkemesine, b) Hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf
başvurusunun esastan reddi kararına ilişkin ise dosya, gereği için kararı veren
ilk derece mahkemesine ya da bozma kararının içeriği doğrultusunda Yargıtayca
uygun görülmesi halinde bölge adliye mahkemesine, gönderilir. Dosyanın ilk derece mahkemesine
gönderildiği hallerde, kararın bir örneği de bölge adliye mahkemesine
gönderilir. (3) Hüküm, mahkemenin hukuka aykırı olarak
kendisini görevli veya yetkili görmesinden dolayı bozulmuşsa, Yargıtay aynı
zamanda dosyayı görevli veya yetkili mahkemeye gönderir. (4) İlk derece mahkemesi tarafından doğrudan
temyiz yolu açık bulunan hükümlerle ilgili olarak verilen karara ilişkin dosya,
hükmü veren ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığına verilir ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Muhammed Nuri
ÖZGÜR tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011
tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu
dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin
hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri
sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu
hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak
anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için
elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görev alanına giren bir davanın
bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir.
Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan
sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde
etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. 3. İtiraz
yoluna başvuran Mahkeme 5271 sayılı Kanun’un 304. maddesinin (2) numaralı
fıkrasının iptalini talep etmiştir. Anılan fıkra Yargıtay bozma kararının
gönderileceği merciyi düzenlemektedir. Başka bir ifadeyle kural Yargıtay
aşamasında bozma kararı üzerine uygulanacak düzenlemeler içermektedir. İtiraz
başvurusunun istinaf kanun yolu incelemesi sırasında yapıldığı gözetildiğinde
yargılamanın bulunduğu aşama itibarıyla itiraz konusu kuralın uygulanma
imkânının bulunmadığı açıktır. 4. Açıklanan nedenle kuralın itiraz
başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı
bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. III. HÜKÜM 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanunu’nun 304. maddesinin (2) numaralı fıkrasının itiraz başvurusunda
bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından
başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 16/1/2025 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR Üye Metin KIRATLI