ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2019/28 Karar Sayısı : 2019/57 Karar Tarihi   : 26/6/2019 R.G.Tarih-Sayısı :
1/8/2019-30849 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Danıştay Onikinci
Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 27/7/1967 tarihli ve
926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 28/5/2003 tarihli ve
4861 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle değiştirilen 68. maddesinin üçüncü
fıkrasında yer alan “... aranacak şartlar, …” ibaresinin Anayasa’nın 7.
ve  128. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
talebidir. OLAY: Davacının astsubay adaylığından çıkarılmasına ilişkin
idari işlem ile bu işlemin dayanağını oluşturan yönetmelik hükmünün iptali
talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 68. maddesinin
üçüncü fıkrası şöyledir: “Astsubay meslek yüksek okullarına veya kendi nam ve hesabına
fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden astsubay
nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda aranacak
şartlar , bunların tâbi tutulacakları seçme sınavlarına ilişkin usul ve
esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esaslar yönetmelikte gösterilir.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü
ARSLAN,  Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ,
Recep KÖMÜRCÜ,  Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin
KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki
HAKYEMEZ ve Yıldız SEFERİNOĞLU’nun katılımlarıyla 14/3/2019 günü yapılan ilk
inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. III. ESASIN İNCELENMESİ 2. Başvuru kararı ve ekleri Raportör Ergin ERGÜL tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan
Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A. İtirazın Gerekçesi 3. Başvuru kararında özetle; muvazzaf astsubayların, özel
kanunlarına tabi olarak görev yapan ve Anayasa’da belirtilen diğer kamu
görevlisi kategorisi kapsamında oldukları, bu nedenle anılan göreve
atanacak personelde aranacak şartların kanunla düzenlenmesi gerektiği, öğrenim
durumu ve yaş sınırı dışında bir ölçüt getirilmeden aranılacak şartların
yönetmelikle düzenlenmesinin kanunilik ilkesi yle bağdaşmadığı
belirtilerek kuralın Anayasa’nın 7. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür. B. Anayasa’ya Aykırılık
Sorunu 4. 926 sayılı Kanun’un 68. maddesinin üçüncü fıkrasında astsubay
meslek yüksekokullarına veya kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul ya da
meslek yüksekokullarını bitirenlerden astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik
eğitimine alınacaklarda aranacak şartların, bunların tabi tutulacakları seçme
sınavlarına ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili
esasların yönetmelikte gösterileceği hükme bağlanmış olup anılan fıkrada yer
alan “… aranacak şartlar,…” ibaresi itiraz konusu kuralı
oluşturmaktadır. 5. Anayasa’nın 7. maddesinde “ Yasama yetkisi Türk Milleti adına
Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez ” denilmektedir.
Yasama yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olması ve bu yetkinin
devredilememesi kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir gereğidir. Bu hükme yer veren
anılan maddenin gerekçesinde yasama yetkisinin parlamentoya ait olması hususu
demokrasi rejimini benimseyen siyasi rejimlerde kaçınılmaz bir durum olarak
nitelendirilmiştir. 6. Anılan madde gerekçesinden de anlaşılacağı üzere, yasama
yetkisinin devredilmezliği esasen kanun koyma yetkisinin TBMM dışında başka bir
organca kullanılamaması anlamına gelmektedir. Anayasa’nın anılan maddesiyle
yasaklanan husus kanun yapma yetkisinin devredilmesi olup bu madde, yürütme
organına hiçbir şekilde düzenleme yapma yetkisi verilemeyeceği anlamına gelmemektedir. 7. Anayasa’nın 128. maddesinde devletin, kamu iktisadi
teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre
yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli
görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği, bu kapsama
giren personelin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, hak ve
yükümlülüklerinin, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunla
düzenleneceği öngörülmüştür. 8. Kural olarak Anayasa’da kanunla düzenlenmesi öngörülen
konularda genel ifadelerle yürütme organına düzenleme yapma yetkisi verilmesi,
yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırılık oluşturmaktadır. Bu
nedenle Anayasa’da temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması, vergi ve
benzeri mali yükümlülüklerin konması gibi münhasıran kanunla düzenlenmesi
öngörülen konularda kanunun temel esasları, ilkeleri ve çerçeveyi belirlemiş
olması gerekmektedir. Anayasa koyucunun açıkça kanunla düzenlenmesini öngördüğü
konularda yasama organının temel kuralları belirledikten sonra uzmanlık ve
idare tekniğine ilişkin hususları yürütmeye bırakması, yasama yetkisinin devri
olarak yorumlanamaz. 9. Kanun’un 2. maddesinde Kanun’un amacının subayların ve
astsubayların yetiştirilmelerini, sınıflandırılmalarını, görev ve
yükümlülüklerini, terfi ve taltifleri ile her türlü özlük haklarını düzenlenmek
olduğu belirtilmiştir. Nitekim Kanun’un 67 ilâ 111. maddeleri astsubaylara özgü
hükümler içermektedir. Kanun’un 68. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinde muvazzaf astsubay olabilmek için öğrenim ve yaş şartı
ile yönetmelikte öngörülen sınavlarda ve uygulanacak temel askerlik eğitiminde
başarılı olmak koşullarına yer verilmiş; üçüncü fıkrasında ise astsubay meslek
yüksekokullarına veya astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine
alınacaklarda aranacak şartların, bunların tabi tutulacakları seçme sınavlarına
ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esasların
yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür. 10. Muvazzaf astsubayların kendi özel kanunlarına tabi olarak görev
yapan ve Anayasa’da ifade edilen diğer kamu görevlileri kategorisi
kapsamında oldukları tartışmasızdır. Ancak kuralın yer aldığı fıkra kapsamında
astsubay meslek yüksekokullarına alınacakların veya kendi nam ve hesabına
fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirenlerden astsubay
nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacakların statülerinin
belirlenmesi gerekir. Bu kişilerin astsubay nasbedilmeden önce Anayasa’nın 128.
maddesi bağlamında kamu görevlisi statüsünde olmadıkları açık
olup anılan statüye astsubay olarak nasbedildikten sonra geçmektedirler. 11. Kanunda belirtilen eğitimlerini başarı ile tamamlayanların
Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarına muvazzaf astsubay olarak atanacak olmaları,
bunların daimî kamu hizmetleri kadrosunda yer alan ve Anayasa’nın 128. maddesi
bağlamında kamu görevlisi oldukları anlamına gelmemektedir.
Nitekim Anayasa Mahkemesi 23/2/2006 tarihli ve E.2005/42, K.2006/27 sayılı
kararında da, benzer konumda olan dış kaynaktan polis meslek eğitimine
alınanlarda aranacak şartların yönetmelikle düzenlenmesi konusunda bu
kişilerin öğrencilik statüsünde bulunduklarına, memur veya diğer kamu görevlisi
sayılamayacaklarına karar vermiştir. Muvazzaf astsubay adaylarının statüsü
memur veya diğer kamu görevlisi statüsünün niteliklerini haiz
değildir.  Bu durumda astsubay meslek yüksekokullarına veya astsubay
nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacakların kamu görevlisi olarak
kabulü mümkün olmadığından bu kişilerle ilgili düzenlemelerin Anayasa’nın 128.
maddesi kapsamında denetlenebilmesi mümkün bulunmamaktadır. 12. Kaldı ki düzenlemenin kamu görevlisinin atama koşullarını
belirlediğinin kabul edilmesi durumunda dahi kuralın yer aldığı 926 sayılı
Kanun’un 68. maddesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde eğitim
ve yaş şartı ile sınav ve temel askerlik eğitiminde başarılı olma
koşullarını da içerecek şekilde muvazzaf astsubay teminine
ilişkin temel esasların ve çerçevenin belirlendiği, söz konusu alımda aranacak
diğer koşullar için ise idareye düzenleme yapma yetkisi verildiği
görülmektedir. Anılan yasal düzenlemeler gözetildiğinde kanunda belirtilen
genel çerçeve ve esaslar doğrultusunda idare tekniğine ve uzmanlığa ilişkin
hususların yönetmelikle düzenlenmesi konusunda yürütmeye yetki verilmesinde
Anayasa’nın 7. ve 128. maddelerini ihlâl eden bir yön bulunmamaktadır. 13. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 7. ve 128. maddelerine
aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir. IV. HÜKÜM 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel
Kanunu’nun 28/5/2003 tarihli ve 4861 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle değiştirilen
68. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “...aranacak şartlar,...” ibaresinin
Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE 26/6/2019 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü
  ARSLAN Başkanvekili Hasan
  Tahsin GÖKCAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Muammer
  TOPAL Üye M.
  Emin KUZ Üye Kadir
  ÖZKAYA Üye Rıdvan
  GÜLEÇ Üye Recai
  AKYEL Üye Yusuf
  Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız
  SEFERİNOĞLU