ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1972/34 Karar Sayısı : 1972/39 Karar Günü : 3.7.1972 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME: Adana
Asliye İkinci Hukuk Mahkemesi. İTİRAZIN KONUSU: Davacı vekilinin
28.6.1966 günlü, 766 sayılı Tapulama Kanununun 31. maddesinin Anayasaya aykırı
bulunduğu yolundaki iddiası üzerine, mahkemece de hüküm Anayasanın 11., 12. ve
36. maddelerine aykırı görülerek ve Anayasanın 1488 sayılı Kanunla değişik 151.
maddesine dayanılarak Anayasa Mahkemesine başvurulmuştur. I- OLAY: Adana Asliye İkinci Hukuk Mahkemesindeki 1965/333 esas sayılı dava
sonunda verilen 17.11.1969 günlü, 918 sayılı karar Yargıtay Birinci Hukuk
Dairesinin 20.3.1970 günlü, 1970/1746-1509 sayılı ilâmı ile ve (347 parsele ait
tesbitin hangi tarihte tapuya tescil edildiğinin sorulması, tescil tarihinden
dava tarihine kadar 10 yıldan çok zaman geçtiği takdirde 766 sayılı Tapulama
Kanununun 31. maddesi uyarınca davanın reddedilmesi zorunlu olduğunun
düşünülmesi) doğru görülmeyerek ve ayrıca bir ikinci neden daha ileri sürülerek
bozulmuş; bozmadan sonra davacı vekili 766 sayılı Kanunun Anayasaya aykırılığı
iddiasında bulunmuş; mahkeme de aynı görüşe vararak 30.12.1971 günlü duruşmada
“… önce dosyanın Anayasa Mahkemesine sunulmasına ve dosya geldikten sonra bozma
kararının uyulup uyulmamasının düşünülmesine” karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi, 17.2.1972 günlü, 1972/3-6 sayılı karariyle
“Yargıtay’ın bozma ilâmı üzerinde henüz bir karar vermemiş bulunan mahkemenin
yetkisizliği yönünden” başvurmayı reddetmiştir. Bundan sonra Adana Asliye İkinci Hukuk Mahkemesi 8.6.1972 gününde
aynen (… bu itibarla evvelce mahkememizce verilen 1965/333 esas ve 1969/918
karar sayılı ve 17 Kasım 1969 tarihli kararda direnmemize, Yargıtay Birinci
Hukuk Dairesinin 1970/1746 esas ve 1979/1509 karar sayılı ve 20.3.1970 tarihli
bozma kararına uyulmamasına, Tapulama Kanununun 31. maddesinin Anayasaya
muhalefeti dolayısiyle dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesine….)
1970/973-1972/562 sayı ile karar vermiştir. II- İTİRAZ KONUSU HÜKÜM: 28.6.1966 günlü, 766 sayılı Tapulama Kanununun Anayasaya
aykırılığı ileri sürülen 31. maddesi (Beşinci Tertip Düstur: Cilt 5-İkinci
Kitap-sayfa 2541 ve 2542’deki metne göre) şöyledir: “Madde 31- Tapulamaya müsteniden tesis olunan tapu sicilleri, aksi
hükmen sabit oluncaya kadar muteberdir. Bu sicillerde belirtilen haklara tescilleri tarihinden itibaren on
sene geçtikten sonra, tapulamaya tekaddüm eden sebeplere dayanılarak itiraz
olunamaz ve dava açılamaz.” III- İLK İNCELEME: Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca 3.7.1972
gününde yapılan ilk inceleme toplantısında rapor, Adana Asliye İkinci Hukuk
Mahkemesinin 8.6.1972 günlü, 1970/973-1972/562 sayılı kararı ve öteki kâğıtlar
okunduktan sonra itiraz yoluna başvuran mahkemece belgelerin örnekleri yerine
dosyanın aslının gönderilmiş olması üzerine, işin niteliği dolayısiyle,
durulmayarak mahkemenin itiraz yoluna başvurmaya yetkili bulunup bulunmadığı hususunun
incelenmesine geçilmiştir. Anayasanın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Kanunun 27.
maddeleri kurallarına göre bir mahkemenin herhangi bir kanun hükmünü, Anayasaya
uygunluk denetiminden geçirilmesi için, Anayasa Mahkemesine getirebilme
yetkisini kazanması, her şeyden önce elinde bakmakta olduğu bir davanın
bulunmasına, sonra da Anayasa Mahkemesine getirdiği kamu hükümlerini o davada
uygulama durumunda olmasına bağlıdır. Adana Asliye İkinci Hukuk Mahkemesi, yukarıda değinildiği gibi,
eski 1965/333-1969/918 sayılı, 17.11.1969 günlü kararında direnmeye ve Yargıtay
Birinci Hukuk Dairesinin 1970/1746-1509 sayılı, 20.3.1970 günlü bozma kararına
uymamaya 8.6.1972 gününde 1970/973-1972/562 sayı ile karar vermiş; böylece
elindeki davayı sona erdirmiştir. Şu duruma göre artık mahkemenin elinde
bakmakta olduğu bir davanın bulunduğu düşünülemez. Anayasanın değişik 151. ve
44 sayılı Kanunun 27. maddelerindeki ilk koşul gerçekleşmemiş olduğundan
itiraz, itiraz yoluna başvuran mahkemenin yetkisizliği yönünden
reddedilmelidir. IV- SONUÇ: Direnme kararı verdiğine göre mahkemenin elinde bakmakta olduğu
bir davanın bulunduğundan artık söz edilemiyeceği için Anayasanın değişik 151.
ve 44 sayılı Kanunun 27. maddelerine uymayan başvurmanın, itirazda bulunan
mahkemenin yetkisizliği yönünden reddine 3.7.1972 gününde oybirliğiyle karar
verildi. Başkan Muhittin TAYLAN Başkanvekili Avni GİVDA Üye Fazıl ULUOCAK Üye Sait KOÇAK Üye Nuri ÜLGENALP Üye Şahap ARIÇ Üye İhsan
  ECEMİŞ Üye Ahmet AKAR Üye Halit ZARBUN Üye Ziya ÖNEL Üye Kâni VRANA Üye Mustafa KARAOĞLU Üye Lûtfi ÖMERBAŞ Üye Şevket MÜFTÜGİL Üye Ahmet H.
  BOYACIOĞLU