ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı:1978/15 Karar Sayısı:1978/28 Karar günü:21.3.1978 Resmi Gazete tarih/sayı:11.4.1978/16256 İtiraz
Yoluna Başvuran: Danıştay 12. Dairesi. İtirazın
Konusu : 27.2.1976 günlü 1940 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü 1976 yılı Bütçe
Kanununun 11. maddesi'nin Anayasaya aykırı olduğu öne sürülerek iptali istenmiştir. I-
OLAY: Davacılara
miras bırakanlarından kalan vakıf tanınmaz malların taviz bedelleri, davalı
idarece iptali istenen yasa kuralına dayanılarak fazla tahsil edilmiştir.
Yapılan işlemin düzeltilmesi ve fazla ödenen paranın geri alınması hakkındaki
başvurunun olumsuz yanıtlanması üzerine, davacılar Danıştayda dava açmışlar ve
davalı İdarenin dayandığı yasa kuralının Anayasaya aykırı olduğunu
savunmuşlardır. Danıştay 12. Dairesince sözü geçen yasa kuralının Anayasa
ilkeleriyle bağdaşmadığı kanısına varılmış ve iptali için 16.2.1978 gününde
Anayasa Mahkemesine başvurulmuştur. III-
METİNLER: 1-
İtiraz konusu yasa kuralı: 27.2.1976
günlü, 1940 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü 1976 yılı Bütçe Kanununun iptali
istenen 11. maddesi şöyledir: Madde
11- 2762 sayılı Kanunda öngörülen taviz bedelleri, 1319 sayılı Kanun gereğince
verilen beyannamelerdeki değerlere göre hesaplanır. 2-
İlgili Yasa Hükmü: 5.6.1935
günlü 2762 sayılı Vakıflar Kanununun 27. maddesi şöyledir. Madde
27- Mevcut mukataalı toprakların veya icareteynli gayrimenkullerin
mülkiyetleri, icare veya mukataaların yirmi misli bir taviz karşılığında
mutasarrıfına geçirilir. Taviz ister toptan, ister taksit ile ödensin, ilk
ödeme yılı için tahakkuk ettirilen icare veya mukataa üzerinden hesap olunur. (20.6.1952
ve 5982 No. K. ile 27 nci maddeye ek fıkra) özel ve tüzel kişiler uhdesinde
bulunan vakıf mahallerin icare ve mukataaları vergi kıymetlerine nesbetle binde
iki buçuktan noksan ise o miktara çıkarılır. 3-
Dayanılan Anayasa Kuralları : Madde
126- Devletin ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerin
harcamaları yıllık bütçelerle yapılır. Kanun,
kalkınma planları ile ilgili yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş ve
hizmetler için özel süre ve usuller koyabilir. Genel
ve katma bütçelerin nasıl yapılacağı ve uygulanacağı kanunla gösterilir. Bütçe
kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz. IV-
İLK İNCELEME: Anayasa
Mahkemesinin 21.3.1978 gününde İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca yaptığı ilk
inceleme toplantısında aşağıda açıklanan konu üszerinde durulmuştur. 27.2.1976
günlü, 1940 sayılı Vakfılar Genel Müdürlüğü 1976 yılı Bütçe Kanununun itiraz
konusu 11. maddesi hükmü, başka bir dava dolayısıyla Anayasaya uygunluk
denetiminden geçirilerek Anayasanın 64., 92., 93., 94. ve 126. maddelerinde
yeralan ilkelere aykırı olduğu saptanmış ve 22.12.1977 günlü, E.1977/119,
1977/146 sayılı Anayasa Mahkemesi kararıyle iptal edilmiştir. Bu karar 2.2.1978
günlü, 17187 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Danıştay
12. Dairesinin Anayasa Mahkemesine başvurduğu 16.2.1978 gününde söz konusu 11.
madde hükmü iptal edilerek yürürlükten kalkmış bulunmasına göre itiraz,
başvuran mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddedilmelidir. V-
SONUÇ. 27.2.
1976 günlü, 1940 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü 1976 yılı Bütçe Kanununun 11.
maddesi hükmü, Anayasa mahkemesinin 22.12.1977 günlü, E. 1977/119 K.1977/146
sayılı kararıyle iptal edilmiş ve bu karar 2.2.1978 günlü, 16187 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmış olduğundan, başvurmanın mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
reddine, 21.3.1978
gününde oybirliğiyle karar verildi. Başkan Kâni
  Vrana Başkanvekili Şevket
  müftügil Üye Abdullah
  Üner Üye Ahmet
  Koçak Üye Şekip
  Çopuroğlu Üye Fahrettin
  Uluç Üye Muhittin
  Gürün Üye Lütfi
  Ömerbaş Üye Ahmet
  Erdoğdu Üye Hasan
  Gürsel Üye Ahmet
  Salih Çebi Üye Adil
  Esmer Üye Nihat
  O. Akçakayalıoğlu Üye Ahmet
  H. Boyacıoğlu Üye Necdet
  darıcıoğlu