ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2025/71 Karar Sayısı : 2025/62 Karar Tarihi : 6/3/2025 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 73. İş Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011
tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendinle yer alan “ …kesin olarak… ” ibaresinin Anayasa’nın 2., 5., 10., 13., 36., 40., 138. ve 141.
maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: İşçilik alacağından kaynaklanan davada itiraz konusu
kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu
kuralın da yer aldığı 353. maddesi şöyledir: “ Duruşma yapılmadan verilecek kararlar MADDE 353- (1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik
bulunmadığı anlaşılırsa; a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası
incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın
kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer
mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin
olarak karar verir: 1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması. 2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen
hâkimin davaya bakmış olması. 3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik
veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili
olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması (…) 4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması. 5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı
davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına,
(…) karar verilmiş olması. 6) (Değişik:22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece,
uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış
veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar
verilmemiş olması. b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden
hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine, 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun
olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç
duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek
yeniden esas hakkında, 3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın
tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra başvurunun esastan
reddine veya yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Muhammed Nuri
ÖZGÜR tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “ Anayasaya
aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa
Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem
belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta
olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde “ İptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı ”, (b) bendinde “ Başvuru kararına
ilişkin tutanağın onaylı örneği ” ve (c) bendinde “ Dava dilekçesi,
iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı
örnekleri ” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır.
Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya
yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas
incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının (a) bendinde de “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın
onaylı örneği ”, (b) bendinde “ Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan
belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri ” ve (c) bendinde
“ Dava dosyasında sunulan belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlinde
sıralandığı dizi pusulası ” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında
sayılmıştır. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (b) bendinde ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede
başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna
ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar
verileceği belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede itiraz yoluna
başvuran Mahkemece gerekçeli başvuru kararının ekinde fiziki olarak gönderilen
belgelerin onaylı örnek niteliğinde olmadığı ve bu suretle dosyanın ilgili
bölümlerinin onaylı örneklerine yer verilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu belgelerin tarih
sırasına göre başlıklar hâlinde sıralandığı dizi pusulasının düzenlenmediği
tespit edilmiştir. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır. 6. Kaldı ki bakılmakta olan davanın ilk derece mahkemesinde bulunduğu
gözetildiğinde dosyanın esası incelenmeden ilk derece mahkemesi kararının
kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren
mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine
ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine yönelik olarak bölge adliye
mahkemesi tarafından verilen kararların kesin olduğunu öngören itiraz konusu
kuralın bakılmakta olan davada uygulanma
imkânı bulunmamaktadır. 7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi ile İçtüzük’ün 46.
maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğu
anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 353. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinle yer alan “ …kesin
olarak… ” ibaresinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 6/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR Üye Metin KIRATLI