ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/139 Karar Sayısı : 2015/36 Karar Tarihi : 1.4.2015 R.G. Tarih-Sayı :
15.4.2015-29327 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Danıştay
Onuncu Dairesi İTİRAZIN KONUSU : 3.6.2007
tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin (8) numaralı
fıkrasına, 13.6.2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanun'un 58. maddesiyle eklenen
" Müsteşarlık bu fıkra uyarınca aranacak deneyim ve bu deneyime esas
teşkil eden bilginin tespitine ilişkin ölçütleri belirlemeye yetkilidir ."
cümlesinin Anayasa'nın 2., 36. ve 123. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Davacı tarafından 24.7.2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 5. maddesinde yer alan " Hukuk
alanında doçent ve üzeri akademik unvana sahip olanlar ile adli yargı hâkim
emeklileri sınavdan muaftır ." ibaresinin iptali istemiyle açılan
davada, anılan Yönetmelik hükmüne dayanak olan itiraz konusu kuralın Anayasa'ya
aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı Kanun'un 30. maddesinin itiraz konusu kuralı da içeren (8)
numaralı fıkrası şöyledir: " Sigorta hakemlerinin; a) Malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketi
kurucularında aranan nitelikleri taşıması, b) En az dört yıllık yüksek okul mezunu olması, c) Sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az on
yıl deneyimi olması, gerekir. (Ek cümle: 13/6/2012-6327/58 md.) Müsteşarlık bu
fıkra uyarınca aranacak deneyim ve bu deneyime esas teşkil eden bilginin
tespitine ilişkin ölçütleri belirlemeye yetkilidir. " B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 36. ve 123. maddelerine
dayanılmış, Anayasa'nın 7. maddesi ise ilgili görülmüştür. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ,
Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ,
Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Erdal TERCAN,
Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve Hasan Tahsin GÖKCAN'ın
katılımlarıyla 11.9.2014 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar
verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Erhan TUTAL tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan ve
ilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama
belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, yasama yetkisinin Türk Milleti adına Türkiye
Büyük Millet Meclisine ait olduğu, bu yetkinin devredilemeyeceği, yürütme
organına düzenleme yetkisi veren bir yasa kuralının temel ilkeleri koyması,
çerçeveyi çizmesi, sınırsız, belirsiz, geniş bir alanı yürütmenin düzenlemesine
bırakmaması gerektiği, oysa itiraz konusu kuralın sigorta hakemlerinde aranacak
deneyim ve bu deneyime esas teşkil edecek bilginin tespitine ilişkin ölçütleri
belirleme yetkisini, çerçevesini çizip temel ilkelerini koymaksızın Hazine
Müsteşarlığına bıraktığı belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2., 36. ve 123.
maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 43. maddesi uyarınca, itiraz konusu kural ilgisi nedeniyle
Anayasa'nın 7. maddesi yönünden de incelenmiştir. Kanun'un 30. maddesinin (8) numaralı fıkrasında, sigorta
hakemlerinin; malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketi
kurucularında aranan nitelikleri taşıması, en az dört yıllık yüksek okul mezunu
olması ve sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az on yıl
deneyimi olması gerektiği ifade edilmiş; itiraz konusu kural ile de sigorta
hakemi olabilmek için sigorta hukukunda veya sigortacılıkta sahip olunması
gereken deneyimin ve bu deneyime esas teşkil eden bilginin tespitine ilişkin
ölçütlerin belirlenmesi yetkisi Hazine Müsteşarlığına verilmiştir. Anayasa'nın 7. maddesinde, yasama yetkisinin
Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu ve bu yetkinin devredilemeyeceği
öngörülmüştür. Buna göre, kanun ile düzenlenmesi öngörülen konularda, yürütme
organına, genel, sınırsız, esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisi
verilmesi, yasama yetkisinin devri anlamına geleceğinden Anayasa'nın 7.
maddesine aykırı düşer. Ancak, kanunda temel esasların ve çerçevenin
belirlenmesi koşuluyla, uzmanlık ve teknik konulara ilişkin ayrıntıların
düzenlenmesinin yürütmeye bırakılması Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz. Esasen
Anayasa'nın 8. maddesinde yer alan, " Yürütme yetkisi ve
görevi,.Anayasa'ya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir. "
hükmünün anlamı da budur. Sigorta, çok çeşitli rizikoları teminat altına alması nedeniyle,
hemen hemen toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren, teknik ve yaygın bir
ekonomik faaliyetin konusunu teşkil etmektedir. Sigortacılık, ekonomik
gelişmeye uzun vadeli fon yaratması ve ülke tasarruf kapasitesini artırması
nedeniyle, aynı zamanda önemli bir finansal hizmet görevini de üstlenmiş
durumdadır. Kanun'un gerekçesinde konuyla ilgili olarak, sigorta ettirenler
veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf
arasındaki uyuşmazlıkların adli yargı mekanizmalarıyla çözümlendiği ancak,
sigortacılık alanında ihtisas mahkemelerinin olmaması, yargı sürecinin uzun
zaman alması ve masraflı olması nedeniyle, sigortalıların bazı uyuşmazlıklarda
riski üstlenen tarafların haksız da olsa önerdikleri tazminatı kabul etmek
durumunda kaldıkları, bu durumun da sigortalıları mağdur ettiği ve sigortacılık
sektörüne duyulan güveni sarstığı belirtilerek, getirilen tahkim sistemi ile
sigorta sözleşmesinden doğan tüm uyuşmazlıkların çözümünün amaçlandığı, tahkim
sisteminin işleyişe kavuşması ve uygulama alanı bulabilmesi için de
sigortalıların sistemin tarafsızlığına olan güveninin sağlanması gerektiği, bu
amaçla sigorta hakemliği müessesesinin tasarlandığı ifade edilmiştir. Öte yandan, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Hazine Müsteşarlığının, maddede
belirtilen diğer görevler yanında, sigorta sektörüne ilişkin faaliyetleri
düzenlemek, uygulamak, uygulamanın izlenmesi ve geliştirilmesine ilişkin esasları
tespit etmek amacıyla kurulduğu hüküm altına alınmıştır. Bu bağlamda itiraz konusu kuralla, Hazine Müsteşarlığına sigorta
sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların sigorta hukukunda veya sigortacılıkta
belirli bir bilgi birikimi ve deneyime sahip kişiler tarafından çözülmesini
sağlamak amacıyla verilen yetki, işin özelliğinden kaynaklanan, uzmanlık
gerektiren, teknik konuları içeren, objektif bir düzenleme yetkisidir. Kanun
koyucu, sigorta hakemlerinin; malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans
şirketi kurucularında aranan nitelikleri taşıması, en az dört yıllık yüksek
okul mezunu olması ve sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az
on yıllık deneyimi olması gerektiğini belirterek, bu kişilerde bulunması
gereken niteliklerle ilgili asli düzenlemeyi yapmış ve bu şekilde Hazine
Müsteşarlığına verilen yetkinin çerçevesini belirlemiştir. Buna göre, itiraz
konusu kuralla sigorta hakemi olabilmek için sigorta hukukunda veya
sigortacılıkta sahip olunması gereken deneyimin ve bu deneyime esas teşkil eden
bilginin tespitine ilişkin ölçütlerin belirlenmesi yetkisinin sigorta sektörünü
düzenlemekle görevli kılınan Hazine Müsteşarlığına verilmesi, yasama yetkisinin
devri olarak nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 7. maddesine
aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın Anayasa'nın 2., 36. ve 123. maddeleriyle ilgisi
görülmemiştir. VI-
SONUÇ 3.6.2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık
Kanunu'nun 30. maddesinin (8) numaralı fıkrasına, 13.6.2012 tarihli ve 6327
sayılı Kanun'un 58. maddesiyle eklenen "Müsteşarlık bu fıkra
uyarınca aranacak deneyim ve bu deneyime esas teşkil eden bilginin tespitine
ilişkin ölçütleri belirlemeye yetkilidir." cümlesinin Anayasa'ya
aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 1.4.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi. Başkan Zühtü
  ARSLAN Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN Üye Kadir
  ÖZKAYA