ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/106 Karar Sayısı : 2014/120 Karar Günü : 3.7. 2014 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Sandıklı AsliyeHukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU :1- 28.5.1988 günlü, 3466 sayılı
Uzman Jandarma Kanunu'nun 5. maddesinin birinci fıkrasının, 1.7.1992 günlü,
3829 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle değiştirilen (d) bendinin, 2 -30.5.1949 günlü, 5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı
Gösteremiyenler Hakkında Kanun'un, 22.6.1956 günlü, 6742 sayılı Kanun'un 1.
maddesiyle değiştirilen 3. maddesinin, Anayasa'nın 2. ve 38. maddelerine aykırılığıileri sürülerek
iptallerine karar verilmesi istemidir. I- OLAY Uzman Jandarma Okulunda okumakta iken hakkında yapılan güvenlik
soruşturması sonucunda okulla ilişiği kesilen öğrenciye yapılan eğitim ve
öğretim masrafların faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davada, itiraz
konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri
için başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları 1- 3466 sayılı Kanun'un itiraz konusu kuralı da içeren 5. maddesi
şöyledir: " Uzman Jandarma olacaklarda aranacak şartlar ile Uzman
Jandarma Okulunda öğrenim ve eğitim gören adaylara uygulanacak genel esaslar
aşağıda gösterilmiştir. a) Uzman Jandarma olabilmek için 6 aydan az olmayan eğitim ve
öğrenimi başarıyla bitirmek şarttır. b) Uzman Jandarma adaylarının ihtiyaçları Devlet tarafından
karşılanır. c) Uzman Jandarma öğrenimi esnasında yetkili kurullarca başarısız
veya disiplinsiz olduğuna karar verilen adaylarla, haklarında mahkemelerce veya
sağlık kurullarınca Uzman Jandarma adayı olamayacağına karar verilenlerin
ilişiği kesilir. d) Sağlık sebebi dışında ilişkileri kesilenlere, personel ve
amortisman giderleri hariç, Devletçe yapılan masraf, faiziyle birlikte
ödettirilir. İlişikleri kesilenler subay, astsubay, Uzman Jandarma ve uzman
erbaş olarak Silahlı Kuvvetlere alınamazlar. Bunlardan muvazzaf askerlik hizmetini yapmamış olanların, sağlık
kurullarınca Uzman Jandarma adayı olamayacağına karar verilenler hariç olmak
üzere, okulda geçen süreleri hizmetlerinden sayılmaz. " 2- 5401 sayılı Kanun'un 3. maddesi şöyledir: " Sağlık sebepleri dışında okullarla yüksek öğrenim
kurumlarından çıkarılan öğrencilere, personel ve amortisman giderleri hariç,
Devlet tarafından yapılan bilümum masraflar faizi ile birlikte mukavelesi
gereğince ödettirilir. Ancak, bu öğrencilerden bilahara muvazzaf subay, askeri memur ve
astsubay olarak orduya dahil olanlara Devletçe yapılan masraflar ödettirilmez. " B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. ve 38. maddelerine
dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, Serruh
KALELİ, Alparslan ALTAN, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,
Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL ve Zühtü
ARSLAN'ın katılımlarıyla 25.9.2013 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında
öncelikle uygulanacak kural sorunu görüşülmüştür. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine
göre, mahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da
kanun hükmünde kararname kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varırlarsa, o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler.
Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi
için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın
bulunması ve iptali istenen kuralların da o davada uygulanacak olması
gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya
çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz
yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. 5401 sayılıAskeri Öğrencilerden Başarı Gösteremiyenler HakkındaKanun'un
3. maddesi,Kanun'un 1. ve 2. maddelerinde belirtilen askeri lise ve ortaokullar
ile harp okulları ve ordu hesabına bulunulan diğer yüksek öğrenim kurumlarında
öğrenim gören öğrencilere yönelik bir düzenleme olup, Uzman Jandarma Okulu söz
konusu maddeler kapsamında yer almamaktadır. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede
bakılmakta olan dava konusu uyuşmazlık, davalının Jandarma Okuluyla ilişiğinin
kesilmesinden kaynaklandığından, Kanun'un itiraz konusu 3. maddesinin anılan
davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenle, A- 30.5.1949 günlü, 5401 sayılı Askeri Öğrencilerden Başarı
Gösteremiyenler Hakkında Kanun'un 3. maddesinin, itiraz başvurusunda bulunan
Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu maddeye
ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, B- 28.5.1988 günlü, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu'nun 5.
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin esasının incelenmesine, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Evren ALTAY tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan
Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, bir mahkemenin Anayasa
Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin
görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o davada
uygulanacak olması gerekmektedir. 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu'nun 5. maddesinin birinci
fıkrasının itiraz konusu(d) bendi, Uzaman Jandarma Okulunda eğitim ve öğrenim
gören adaylardan, sağlık sebebi dışında okulla ilişiği kesilenlere, Devletçe
yapılan masrafın faiziyle birlikte ödettirilmesini öngörmektedir. Kanun'un 5. maddesi bir bütün olarak incelendiğinde, birinci
fıkrasının (c) bendinde Uzman Jandarma Okulunda öğrenim ve eğitim gören
adayların okulla ilişiklerinin kesilme sebeplerinin belirlendiği, (d) bendinde
ise sağlık sebebi dışında ilişiği kesilenlere Devletçe yapılan masrafın
ödettirileceğinin hükme bağlandığı görülmektedir. Bu kapsamda, (d) bendi
hükmünün uygulanabilmesi, ilgililerin okulla ilişiklerinin (c) bendinde
belirtilen ve sağlık sebebi dışında kalan sebeplerle kesilmiş olması koşuluna
bağlı bulunmaktadır. Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde Uzman
Jandarma Okulundan ilişik kesme sebepleri ise Uzman Jandarma öğrenimi esnasında
yetkili kurullarca adayın başarısız veya disiplinsiz olduğuna karar verilmesi
ile haklarında mahkemelerce veya sağlık kurullarınca Uzman Jandarma
olamayacağına karar verilmesi olarak sayılmıştır. İtiraz başvurusunda bulunan Mahkemede bakılmakta olan davada,
davalının Uzman Jandarma Okulu ile ilişiğinin, hakkında yapılan güvenlik
soruşturması sonucunda kesildiği ve bu durumun Kanun'un 5. maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendinde belirtilen sebepler arasında yer almadığı
anlaşıldığından, itiraz konusu (d) bendinin itiraz yoluna başvuranMahkemenin
bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, Kanun'un 5. maddesinin itiraz konusu bendine
ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. V- SONUÇ 28.5.1988 günlü, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu'nun 5.
maddesinin birinci fıkrasının, 1.7.1992 günlü, 3829 sayılı Kanun'un 2.
maddesiyle değiştirilen (d) bendinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin
bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu bendeilişkin
başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 3.7.2014 gününde
OYBİRLİĞİYLEkarar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN