ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1998/15 Karar Sayısı : 1998/12 Karar Günü : 5.5.1998 R.G. Tarih-Sayı :R.G.'de yayımlanmamıştır. (Red) İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Gürün Sulh Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 4250 sayılı İspirto ve
İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 31. maddesini yürürlükten kaldıran 560
sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin Anayasa'nın 12., 13., 87. ve 91.
maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Sanıklar hakkında, ruhsatsız olarak açıktan içki satışı yapmaları
nedeniyle yetkili mercilerin emirlerine uymamak savıyla açılan davada, Mahkeme,
560 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname'nin, 4250 sayılı Yasa'nın 31. maddesini
yürürlükten kaldıran hükümlerinin iptali istemi ile doğrudan başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İptali İstenen Yasa Kuralı 24.6.1995 günlü, 560 sayılı "Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve
Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin 20. maddesinin itiraz
konusu dördüncü fıkrası şöyledir: "8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler
İnhisarı Kanunu'nun 1 inci maddesinin 4 üncü fıkrası ile 12, 13, 29, 30, 31 ve
34 üncü maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır." B- İlgili Yasa Kuralı 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun
yürürlükten kaldırılan konuyla ilgili 19. ve 31. maddeleri şöyledir : 1- "Madde 19- (Değişik: 14/6/1984 - 3023/1 md.) İspirto ile bira ve şarap dahil her çeşit ispirtolu içki satmak
isteyenler İnhisarlar İdaresinden ruhsat almaya mecburdurlar. Bu ruhsatın
esasları Maliye ve Gümrük Bakanlığınca objektif kurallar belirlenerek
düzenlenecek bir yönetmelikle tespit edilir. Açık olarak satanlar 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet
Kanununun 7 nci maddesine göre en büyük mülki amirden, içki yerleri için aranan
ruhsatı almaya mecburdurlar. Öğrenci yurtları, spor kulüpleri, hertürlü öğretim ve eğitim
kurumları, kahvehane, kıraathane, pastahane, bezik ve briç salonlarında ispirto
ile bira ve şarap dahil her çeşit ispirtolu içkinin satışına ruhsat verilmez. İspirto ile bira ve şarap dahil her çeşit ispirtolu içkinin radyo,
televizyon ve Devlete ait hertürlü kurum ve kuruluşlar aracılığıyla reklamının
yapılması yasaktır." 2- "Madde 31- (14.6.1984 - 3023) Ondokuzuncu maddeye göre
ruhsat almadan satış yapanlar üç aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan
ikiyüzellibin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır." IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında, ilk inceleme raporu, dava dosyası ve ekleri, iptali
istenilen Kanun Hükmünde Kararname kuralları ve dayanılan Anayasa kuralları ile
bunların gerekçeleri ve öbür yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Yasa'anın 28. maddesine göre itiraz yoluyla yapılan
başvurularda, Anayasa Mahkemesi'nin görev alanı, başvuran Mahkeme'nin bakmakta
olduğu davada uygulayacağı yasa kuralı ile sınırlıdır. Uygulanacak yasa kuralından amaç, bir davanın değişik evrelerinde
ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da
olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan ya da tarafların istek ve
savunmaları çerçevesinde bir karar vermek için gözönünde tutulması gereken
kurallardır. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu
İçkiler İnhisarı Kanunu'nun sanıkların eylemine ilişkin özel düzenleme getiren
31. maddesini yürürlükten kaldıran 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 21.
maddesinin dördüncü fıkrasının iptalini istemektedir. Mahkemenin bakmakta olduğu dava ise, ruhsatsız olarak açıktan içki
sattıkları savıyla sanıkların Türk Ceza Yasası'nın 526. maddesine göre
cezalandırılmaları istemine ilişkindir. Bu nedenle, 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 21. maddesinin
itiraz konusu dördüncü fıkrası bakılmakta olan davada uygulanacak kural
değildir. Başvurunun, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. V- SONUÇ 24.6.1995 günlü, 560 sayılı "Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve
Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin 21. maddesinin dördüncü
fıkrası, bakılmakta olan davada uygulanacak kural olmadığından Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle BAŞVURUNUN REDDİNE, 5.5.1998 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi. Başkan Ahmet Necdet
  SEZER Başkanvekili Güven DİNÇER Üye Samia AKBULUT Üye Haşim KILIÇ Üye Yalçın ACARGÜN Üye Mustafa BUMİN Üye Sacit ADALI Üye Ali HÜNER Üye Lütfi F.
  TUNCEL Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Mahir Can
  ILICAK