ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/131 Karar Sayısı : 2015/11 Karar Tarihi : 14.1.2015 R.G. Tarih-Sayı :
7.4.2015-29319 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Karapınar
Asliye Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 26.9.2004 tarihli ve 5237
sayılı Türk Ceza Kanunu'nun, 25.2.2009 tarihli ve 5841 sayılı Kanun'un 1.
maddesiyle değiştirilen 154. maddesinin Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Sanık hakkında, mera vasıflı taşınmaza hububat ekmek suretiyle
tecavüzde bulunduğu iddiasıyla açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralın
Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı Kanun'un itiraz konusu olan 154. maddesi şöyledir: " Hakkı olmayan yere tecavüz Madde 154- (1) (Değişik: 25/2/2009-5841/1 md.) Bir hakka
dayanmaksızın başkasına ait taşınmaz mal veya eklentilerini malikmiş gibi
tamamen veya kısmen işgal eden veya sınırlarını değiştiren veya bozan veya hak
sahibinin bunlardan kısmen de olsa yararlanmasına engel olan kimseye, suçtan
zarar görenin şikâyeti üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar
adlî para cezası verilir. (2) Köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri köylünün
ortak yararlanmasına terk edilmiş bulunduğunu bilerek mera, harman yeri, yol ve
sulak gibi taşınmaz malları kısmen veya tamamen zapt eden, bunlar üzerinde
tasarrufta bulunan veya sürüp eken kimse hakkında birinci fıkrada yazılı
cezalar uygulanır. (3) Kamuya veya özel kişilere ait suların mecrasını değiştiren
kimse hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır. " B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ,
Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ,
Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN,
Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve
Hasan Tahsin GÖKCAN'ın katılımlarıyla 16.7.2014 tarihinde yapılan ilk inceleme
toplantısında öncelikle uygulanacak kural sorunu görüşülmüştür. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir.
Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi
için, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın
bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Kanun'un "hakkı olmayan yere tecavüz" başlıklı
154. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, bir hakka dayanmaksızın başkasına ait
taşınmaz mal veya eklentilerini malikmiş gibi tamamen veya kısmen işgal eden
veya sınırlarını değiştiren veya bozan veya hak sahibinin bunlardan kısmen de
olsa yararlanmasına engel olan kimseye, suçtan zarar görenin şikâyeti üzerine
altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası verileceği;
(2) numaralı fıkrasında, köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri
köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş bulunduğunu bilerek mera, harman
yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz malları kısmen veya tamamen zapt eden, bunlar
üzerinde tasarrufta bulunan veya sürüp eken kimse hakkında (1) numaralı fıkrada
yazılı cezaların uygulanacağı; (3) numaralı fıkrasında da, kamuya veya özel
kişilere ait suların mecrasını değiştiren kimse hakkında birinci fıkrada yazılı
cezaların uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan davada, sanık
hakkında, köyde bulunan 134 ada, 1 parsel numaralı mera vasıflı taşınmaza
hububat ekmek suretiyle tecavüzde bulunduğu iddiasıyla kamu davası açılmıştır. Dolayısıyla davada uygulanacak kural, Kanun'un itiraz konusu 154.
maddesinin tamamı değil, "meraya tecavüz" suçunu
düzenleyen (2) numaralı fıkrası olup, anılan (1) ve (3) numaralı fıkralarının
bakılmakta olan davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Bu fıkralara yönelik
başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. Açıklanan nedenlerle, 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza
Kanunu'nun, 25.2.2009 tarihli ve 5841 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle
değiştirilen 154. maddesinin; A- (1) ve (3) numaralı fıkralarının, itiraz başvurusunda bulunan
Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu
fıkralara ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, B- (2) numaralı fıkrasının ESASININ İNCELENMESİNE, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatih ŞAHİN tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan
Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, itiraz konusu kuralla, sadece köy tüzel
kişiliğine ait olan veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilen
mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz mallara yapılan tecavüzlerin
cezalandırıldığı, belediye sınırları içinde yer alan aynı nitelikteki
taşınmazlara yapılan tecavüzlerin ise 3091 sayılı Kanun'un 15. maddesi
gereğince ancak ikinci kez tecavüz hâlinde cezalandırılabildiği, bu durumun
hukuk devletinin bir gereği olan suç ve cezaların orantılılığı ilkesi ile
eşitlik ilkesine aykırı olduğu belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2. ve 10.
maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Kanun'un 154. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, bir hakka
dayanmaksızın başkasına ait taşınmaz mal veya eklentilerini malikmiş gibi
tamamen veya kısmen işgal eden veya sınırlarını değiştiren veya bozan veya hak
sahibinin bunlardan kısmen de olsa yararlanmasına engel olan kimseye, suçtan
zarar görenin şikâyeti üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar
adlî para cezası verileceği; itiraz konusu (2) numaralı fıkrasında ise köy
tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına
terk edildiğini bilerek mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz malları
kısmen veya tamamen zapteden, bunlar üzerinde tasarrufta bulunan veya sürüp
eken kimse hakkında, maddenin (1) numaralı fıkrasında yazılı cezaların
uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre itiraz konusu kuralda
belirtilen fiilleri işleyenler, altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne
kadar adli para cezası ile cezalandırılacaklardır. İtiraz konusu kuralda, sadece köy tüzel kişiliğine ait veya öteden
beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilen mera, harman yeri, yol ve sulak
gibi taşınmaz malları kısmen veya tamamen zaptedenlerin cezalandırılacağı belirtildiğinden
anılan taşınmazlarla aynı nitelikte olup da belediye sınırları içerisinde
kalanlara yapılan tecavüzler itiraz konusu kural uyarınca
cezalandırılmamaktadır. Belediye sınırları içerisinde kalan aynı nitelikteki
taşınmazlara yapılan tecavüzler şartları oluşmuşsa 3091 sayılı Taşınmaz Mal
Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkındaki Kanun'un 15. maddesi
uyarınca cezalandırılmaktadır. 3091 sayılı Kanun'un 15. maddesinde, tecavüzün önlenmesine dair
idare tarafından verilmiş ve infaz edilmiş bir karar varken, aynı taşınmazla
ilgili aynı kişi veya onun yararına üçüncü kişiler tarafından yapılan ikinci
tecavüz suç olarak düzenlenmektedir. Maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde,
ikinci kez tecavüzde bulunulan taşınmazın kamu kurum veya kuruluşlarına ait
veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz veya umumun
menfaatine ait yerlerden olması durumunda mütecavizin altı aydan iki yıla kadar
hapis cezası ile cezalandırılacağı öngörülmüştür. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku
tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve kanunlarla kendini bağlı sayan,
yargı denetimine açık olan devlettir. Hukuk devletinde, ceza ve ceza yargılamasına ilişkin kurallar,
ceza hukukunun ana ilkeleri ile Anayasa'nın konuya ilişkin kuralları başta
olmak üzere, ülkenin sosyal, kültürel yapısı, etik değerleri ve ekonomik
hayatın gereksinimleri göz önüne alınarak saptanacak ceza siyasetine göre
belirlenir. Kanun koyucu, cezalandırma yetkisini kullanırken toplumda hangi
eylemlerin suç sayılacağı, bunun hangi tür ve ölçüdeki ceza yaptırımı ile
karşılanacağı, ne şekilde soruşturulacağı, nelerin ağırlaştırıcı veya
hafifletici sebep olarak kabul edilebileceği konularında takdir yetkisine
sahiptir. Köylerdeki sosyal yaşam ve ekonomik faaliyetler, mera, harman
yeri, yol ve sulak gibi taşınmazların köy halkı tarafından ortaklaşa
kullanımını zorunlu kılmaktadır.  Bu nedenle, anılan taşınmazlara bireysel
kullanım amacıyla yapılacak tecavüzler köylerde huzursuzluğa ve büyük
çatışmaların çıkmasına neden olabilmektedir. Kanun koyucunun da köylerin
sosyo-ekonomik yapısını dikkate alarak köy tüzel kişiliğine ait olan veya
öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilen mera, harman yeri, yol ve
sulak gibi taşınmaz mallara yapılan tecavüzleri itiraz konusu kuralla cezai yaptırıma
bağladığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, kanun koyucunun, korunmak istenen hukuki yararı,
suçun niteliğini ve meydana gelen neticeyi dikkate alarak sadece köy tüzel
kişiliğine ait olan veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilen
mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmazlara yapılan tecavüzü itiraz
konusu kuralla cezai yaptırıma bağlaması takdir yetkisi kapsamında olup
kuralda, hukuk devleti ilkesine aykırı bir yön bulunmamaktadır. Diğer taraftan, Anayasa'nın 10. maddesinde öngörülen " kanun
önünde eşitlik " ilkesinin ceza yargılaması alanında uygulanması, aynı
suçu işleyenlerin kimi özellikleri göz ardı edilip her yönden aynı kurallara
bağlı tutularak yargılanmaları anlamına gelmez. Eşitlik ilkesi, birbiriyle aynı
durumda olanlara ayrı kuralların uygulanmasını, ayrıcalıklı kişi ve
toplulukların yaratılmasını engellemektedir. Aynı durumda olanlar için farklı
düzenleme eşitliğe aykırılık oluşturur. Anayasa'nın amaçladığı eşitlik mutlak ve
eylemli eşitlik değil, hukuksal eşitliktir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı
hukuksal durumlar ayrı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'nın öngördüğü eşitlik
ilkesi ihlal edilmiş olmaz. Mağdurun veya failin durumlarındaki farklılıklar
bunlara değişik kurallar uygulanmasını gerektirebilir. İtiraz konusu kuralda öngörülen suçun koruduğu hukuki değer ile
3091 sayılı Kanun'un 15. maddesinde düzenlenen suçun koruduğu hukuki değer
birbirinden farklıdır. İtiraz konusu kuralda düzenlenen suçun amacı, köy tüzel
kişiliğine ait olan veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilen
mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmazları, bireysel kullanım amacıyla
yapılacak müdahalelere karşı korumaktır. 3091 sayılı Kanun'un 15.
maddesinde ise bir yandan idari makamlar tarafından verilen karara aykırı
davranış cezalandırılırken, bir yandan da zilyetliğe yapılan ikinci tecavüz
cezai yaptırıma bağlanarak kamu düzeninin korunması
amaçlanmaktadır. Dolayısıyla, itiraz konusu kuralda düzenlenen suçu
işleyenler ile 3091 sayılı Kanun'un 15. maddesinde düzenlenen suçu işleyenler
aynı hukuksal konumda bulunmadıklarından aralarında eşitlik karşılaştırması
yapılamaz. Kaldı ki, kural olarak suç ve ceza arasında adalete uygun bir
oranın bulunup bulunmadığının saptanmasında, benzer bir suç için öngörülen ceza
ile yapılacak kıyaslamanın değil, o suçun yarattığı etkinin ve sonuçlarının
dikkate alınması gerekmektedir. Bu nedenle bir suç için öngörülen cezanın başka
bir suç için öngörülen cezayla karşılaştırılması suretiyle yapılan değerlendirme,
anayasal denetime esas oluşturmaz. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 2. ve 10.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. VI- SONUÇ 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun, 25.2.2009
tarihli ve 5841 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen 154. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 
14.1.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye Zühtü
  ARSLAN Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN