ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/3 Karar Sayısı : 2014/95 Karar Günü : 22.5.2014 R.G. Tarih-Sayı :
12.09.2014-29117 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Söke
2. Asliye Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 26.9.2004
günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 268. maddesinin (1) numaralı fıkrasında
yer alan ".iftira suçuna ilişkin hükümlere göre." ibaresinin
Anayasa'nın 2., 19., 36. ve 38. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline
karar verilmesi istemidir. I- OLAY Sanık hakkında başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin
kullanılması suçundan açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralın
Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı Kanun'un itiraz konusu kuralı da içeren " Başkasına ait
kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması " başlıklı 268.
maddesi şöyledir: " (1) İşlediği suç nedeniyle kendisi hakkında
soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla, başkasına ait kimliği
veya kimlik bilgilerini kullanan kimse, iftira suçuna ilişkin hükümlere
göre cezalandırılır. " B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 19., 36. ve
38.  maddelerine dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, Serruh
KALELİ, Alparslan ALTAN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep
KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Erdal
TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN ve M. Emin KUZ'un katılımlarıyla 29.1.2014
gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından
işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör
Mustafa ÇAL tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor,
itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri
ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü: Başvuru kararında, başkasına ait kimlik veya kimlik
bilgilerinin kullanılması suçunda açıkça bir cezai yaptırım belirlenmediği,
cezalandırma konusunda gönderme yapılan iftira suçuna ilişkin hükümlerin anılan
suça ne şekilde uygulanacağının kuralda düzenlenmediği, iftira suçuna ilişkin
nitelikli hâllerin ve etkin pişmanlık hükümlerinin bu suçta uygulanıp
uygulanmayacağı hususunun gerek taraflar gerekse uygulamacılar açısından
tereddütlere neden olduğu, bu hâliyle cezalandırma konusunda iftira suçuna
atıfta bulunulmasının hukuk devleti ile suçta ve cezada kanunilik ilkelerine
aykırılık oluşturduğu, ayrıca savunma hakkını ve kişi hürriyetini ve
güvenliğini kısıtlayıcı sonuçlarının olduğu belirtilerek kuralın, Anayasa'nın
2., 19., 36 ve 38. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Kanun'un itiraz konusu kuralı da içeren 268. maddesinde
işlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını
engellemek amacıyla, başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanan
kimsenin, iftira suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılacağı hüküm altına
alınmıştır. Buna göre suçun temel şekli için bir yıldan dört yıla kadar hapis
cezası söz konusu olup suçun cezayı ağırlaştıran nitelikli hâllerinin
gerçekleşmesi durumunda sanığın cezası, Kanun'un 267. maddesinde nitelikli
hâllerin düzenlendiği fıkralar uyarınca artırılacaktır. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve
işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek
sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, Anayasa ve hukukun
üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Anayasa'nın 38. maddesinin ilk fıkrasında, " Kimse, ...
kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz "
denilerek "suçun yasallığı" ; üçüncü fıkrasında da " ceza
ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur "
denilerek "cezanın yasallığı" ilkesi getirilmiştir.
Anayasa'da öngörülen suçta ve cezada kanunilik ilkesi, insan hak ve
özgürlüklerini esas alan bir anlayışın öne çıktığı günümüzde, ceza hukukunun da
temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır. Anayasa'nın 38. maddesine paralel
olarak 5237 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer alan "suçta ve
cezada kanunilik" ilkesi uyarınca, hangi eylemlerin yasaklandığı
ve bu yasak eylemlere verilecek cezaların hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak
biçimde kanunda gösterilmesi, kuralın açık, anlaşılır ve sınırlarının belli
olması gerekmektedir. Kişilerin yasak eylemleri önceden bilmeleri düşüncesine
dayanan bu ilkeyle temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması
amaçlanmaktadır. Kanun koyucu, kamu düzeninin korunması amacıyla ceza hukuku
alanında düzenleme yaparken Anayasa'ya ve ceza hukukunun temel ilkelerine bağlı
kalmak koşuluyla toplumda hangi eylemlerin suç sayılacağı,  suç sayılan bu
eylemlerin hangi tür ve ölçüde cezai yaptırıma
bağlanacağı konusunda anayasal sınırlar içinde takdir yetkisine
sahiptir. Bu bağlamda kanun koyucunun bir suçun cezasını doğrudan belirlemesi yanında
cezalandırma konusunda farklı bir suça göndermede bulunmak suretiyle de o suçun
cezasını belirlemesi takdir yetkisi kapsamındadır. Dolayısıyla kanun
koyucunun, ceza yaptırımlarının belirlenmesindeki takdir yetkisine dayanarak
başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması suçu yönünden
cezalandırmada iftira suçuna göndermede bulunmasının hukuk devleti ilkesi ile
çelişen bir yönü bulunmamaktadır. Diğer taraftan kuralla başkasına ait kimlik veya kimlik
bilgilerinin kullanılması suçunun cezasının iftira suçuna ilişkin hükümlere
göre belirleneceğinin ifade edilmesi, temel ceza yanında artırım nedenleri,
zamanaşımı ile etkin pişmanlık açısından da iftira suçunun esas alınacağı
anlamına gelmektedir. Başka bir anlatımla "iftira suçuna ilişkin hükümlere
göre cezalandırılır" biçimindeki ibareyle, cezalandırmayla ilgili
bütün hükümler yönünden iftira suçuna gönderme yapılmaktadır. Dolayısıyla
cezayı ağırlaştıran ve azaltan hâller de cezalandırmayla ilgili hükümler
kapsamında olduğundan iftira suçu için geçerli olan nitelikli hâller ile etkin
pişmanlık hükümlerinin başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin
kullanılması suçu yönünden de uygulanacağında bir tereddüt bulunmamaktadır. Bu çerçevede, Kanun'da cezalandırma konusunda iftira suçuna gönderme
yapılan eylemin cezasının açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak
belirlendiği, dolayısıyla kuralda "belirlilik" ve "cezanın
yasallığı" ilkelerine aykırı bir yön bulunmadığı da
açıktır. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 2. ve
38. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın, Anayasa'nın 19. ve 36. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir. VI- SONUÇ 26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun
268. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan ".iftira suçuna
ilişkin hükümlere göre." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına
ve itirazın REDDİNE, 22.5.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN