ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1975/47 Karar Sayısı : 1975/57 Karar Tarihi:20/3/1975 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : İstanbul
10.Asliye Ceza Mahkemesi. İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü,1803 sayılı “Cumhuriyetin
50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 2. maddesinin
(B) bendinin iptali istenmiştir. I- OLAY : İstanbul 10. Asliye Ceza Mahkemesinin bakmakta olduğu davada sanık
hakkında uygulanacak olan Türk Ceza Kanunu”nun 503. maddesinin yer aldığı 1803
sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendinin, Anayasanın 92.maddesinin beşinci
fıkrasıyle saptanan yöntemlere uyulmayan yasalaştırıldığı Cumhuriyet
Savcılığında ileri sürülmüş, bu iddia yersel Mahkemece ciddi görülerek, söz
konusu Yasa hükmünün iptali için Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü,
44 sayılı Yasanın 27. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasına
karar verilmiştir. II. İLK İNCELEME : Anayasa Mahkemesi, 20.3.1975 gününde toplanmış ve İçtüzüğün 15. maddesi
uyarınca gerekli ilk incelemeyi yaparak aşağıdaki sorunlar üzerinde durmuştur: 1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olup
olmadığı sorunu: Suç ve Cezaların Affı Hakkındaki yasama belgelerinin Anayasaya uygunluk
denetimine bağlı olup olmıyacağı sorunu üzerinde tekrar tekrar tartışmalar
yapılmış ve bu denetimin Anayasa Mahkemesince yapılmasına anayasal açıdan
olanak bulunduğu sonucuna varılmıştır. Konu hakkında ayrıntılı gerekçeler daha
önce Mahkememizin 28.11.1974 günlü, Esas: 1974/34, Karar: 1974/50 sayılı
kararında tümüyle açıklanmış bulunduğundan (Resmi Gazete: gün; 21.1.1975 günlü,
15125) burada yinelenmesine gerek kalmamıştır. Orada da gerekçeleriyle gösterildiği ve benimsendiği üzere, bir
kuralı itiraz konusu yapılan 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasa, Anayasanın
değişik 147. maddesindeki “Kanun” deyiminin kapsamına girmektedir. Öbür yönden,
Anayasanın, Anayasaya uygunluk denetimin dışında bıraktığı yasalardan, itiraz
yoluyla gelen bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içinde bulunduğu
ortadadır. Bu görüşe Şahap Arıç ve Halit Zarbun katılmamıştır. 2- Esasın incelenmesinde sınır sorunu: Sanık hakkındaki kamu davası Türk Ceza Kanununun 503. maddesine
göre açılmıştır ve Mahkeme sanık hakkında ceza verirken asıl olarak bu yasa
hükmünü uygulayacaktır. Halbuki Mahkemenin iptalini istediği 1803 sayılı
Yasanın 2. maddesinin (B) bendinde sözü geçen yasa maddesinden başka daha birçok
maddeler yer almaktadır. Mahkemenin görmekte olduğu davanın öteki maddelerle
bir ilgisi bulunmamaktadır. O halde, Anayasanın değişik 151. ve 44 sayılı
Yasanın 27. maddeleri gereğince, itiraz yoluyla gelen bu işte esasın
incelenmesi, Mahkemenin uygulama durumunda olduğu yasam hükmü ile
sınırlandırılmalıdır. Nihat O. Akçakayalıoğlu Mahkemenin itirazının Af Yasasının 2.
maddesinin (B) bendinin tümünü kapsadığından bu bent içinde bir ayırım ve
sınırlandırma yapılamayacağı gerekçesiyle incelemenin sınırlandırılması
kararına katılmamıştır. 3-İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması: 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendindeki
kuralın Türk Ceza Kanununun 503. maddesi yönünden iptaline 11.3.1975 gününde Esas:
1975/9, Karar:1975/37 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan, bu konuda yeniden
karar verilmesine yer kalmamıştır. III- SONUÇ : 1- İşin incelemesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içinde
bulunduğuna Şahap Arıç’ın ve Halit Zarbun’un karşıoylarıyle ve oyçokluğu ile; 2-İşin esasının 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin
(B) bendinin Türk Ceza Kanununun 503. maddesiyle sınırlı olarak incelenmesine
Nihat O.Akçakayalıoğlu’nun incelemenin (B) bendinin tümü yönünden yapılması
gerektiği yolundaki karşıoyuyla ve oyçokuluğu ile; 3-15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin
Türk Ceza Kanununun 503. maddesi yönünden iptaline 11.3.1975 gününde Esas: 1975/9,
Karar:1975/37 ve sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bu konuda yeniden karar
verilmesine yer olmadığına oybirliğiyle; 20.3.1975 gününde karar verildi. Başkan Muhittin TAYLAN Başkanvekili Kâni VRANA Üye Şahap ARIÇ Karşıoy eklidir. Üye İhsan ECEMİŞ Üye Ahmet AKAR Üye Halit ZARBUN Üye Abdullah ÜNER Üye Ahmet KOÇAK Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lütfi ÖMERBAŞ Üye Hasan GÜRSEL Üye Ahmet Salih ÇEBİ Üye Şevket MÜFTÜGİL Üye Nihat
  O.AKÇAKAYALIOĞLU Üye Ahmet
  H.BOYACIOĞLU KARŞIOY YAZISI Görev
Sorunu : 1803
sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görevi
içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasa uygun
görmediğimden, katılmıyorum. Bu
konudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede
yayınlanan, Anayasa Mahkemesi’nin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı
kararına ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilâtlı olarak yazdığım
gerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerek
görülmemiştir. Sözü
geçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin çoğunlukla
verdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım. Üye Şahap
  ARIÇ KARŞIOY YAZISI 21.1.1975 günlü 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahkemenin
28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımda
açıkladığım görev ve yetkiye ilişkin gerekçelerle, çoğunluğun kararına da
katılmıyorum. Üye Halit ZARBUN