ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2015/11 Karar Sayısı : 2015/14 Karar Gün : 18.2.2015 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 10. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 12.11.2012 günlü, 6360
sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un; 1- Geçici 2. maddesinin; a- (1) numaralı fıkrasının, b- (5) numaralı fıkrasının son cümlesinde yer alan ". 5393
sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla ."
ibaresinin, 2- Eki (27) Sayılı Liste'nin (345) numaralı sırasında yer alan
" Kütahya ", " Simav " ve " Kuşu "
ibarelerinin, Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığını ileri sürerek
iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi istemidir. I- OLAY Türkiye İstatistik Kurumu tarafından tespit edilen 2011 yılı
Adrese Dayalı Nüfus Sayım sonuçlarına göre nüfusu 2.000'in altına düşen Kütahya
ili, Simav ilçesi, Kuşu beldesinin 6360 sayılı Kanun ile kapatılarak köye
dönüştürülmesi üzerine, belediye tüzel kişiliğinin yeniden kurulması istemiyle
İçişleri Bakanlığına yapılan başvurusunun reddedilmesi üzerine açılan davada,
itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,iptalleri
için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI Kanun'un geçici 2. maddesinin itiraz konusu kuralların da yer
aldığı (1) ve (5) numaralı fıkraları ile eki 27 Sayılı Liste'nin (345) numaralı
sırası şöyledir: " GEÇİCİ MADDE 2-(1) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından
tespit edilen 2011 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayım sonuçlarına göre nüfusu
2.000'in altında olan ekli (27) sayılı listedeki adları yazılı belediyelerin
tüzel kişilikleri ilk mahalli idareler genel seçiminden geçerli olmak üzere
kaldırılarak bu belediyeler köye dönüştürülmüştür. . (5) Birinci fıkra hükmü uyarınca köye dönüştürülen belediyeler,
30/6/2013 tarihine kadar 5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesindeki usule bağlı
olmaksızın, belediye meclisinin kararı ile ortak sınırı olan ve ekli (27)
sayılı listeyle tüzel kişiliği sona ermeyen belediyeye mahalle olarak katılma
talebinde bulunabilir. Katılma işleminin gerçekleşebilmesi için katılacak
belediye ile katılınacak olan belediyenin sınırları arasında başka bir belediye
veya köy bulunamaz. Bu belediyelerin meskûn sahaları arasındaki uzaklık on
kilometreden fazla olamaz. Katılım işlemi katılınacak belediye meclisinin
olumlu kararı ile sonuçlanır. Başka il ya da ilçe mülki sınırındaki bir
belediyeye katılım olması durumunda belediye sınırı ile birlikte mülki sınır
değişmiş sayılır. Ekli (27) sayılı listede yer almakla birlikte, bu Kanunun
yayımlandığı tarihe kadar 5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak
birleşme veya katılma yoluyla nüfusunu 2.000'in üzerine çıkaran
belediyelerin tüzel kişilikleri korunur." (27) SAYILI LİSTE S.NO. İL İLÇE BELEDİYE 345 Kütahya Simav Kuşu III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ömer DURAN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve dayanılan
Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- Kanun'un Geçici 2. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrası ve Eki (27)
Sayılı Liste'nin (345) Numaralı Sırasında Yer Alan " Kütahya ",
" Simav " ve " Kuşu " İbarelerinin İncelenmesi Anayasa'nın " Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde
ileri sürülmesi " başlıklı 152. maddesinin son fıkrasında, " Anayasa
Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede
yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya
aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. "; 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un " Başvuruya
engel durumlar " başlıklı 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise
" Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede
yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya
aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz. " hükümlerine yer
verilmiştir. Kanun'un geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrası ve buna bağlı
olarak da eki (27) Sayılı Liste'nin (345) numaralı sırasında yer alan " Kütahya ",
" Simav " ve " Kuşu " ibarelerine yönelik iptal
başvurusu, Anayasa Mahkemesi'nin 12.9.2013 günlü, E. 2013/19, K. 2013/100
sayılı kararıyla Anayasa'ya aykırı olmadığı gerekçesi ile esastan reddedilmiş
ve bu karar 18.9.2014 günlü, 29123 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek reddedilen fıkra ve
ibareler hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın Resmî
Gazete'de yayımlandığı 18.9.2014 gününden başlayarak geçmesi gereken on yıllık
süre henüz dolmamıştır. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurallara ilişkin başvurunun,
Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin
(1) numaralı fıkrası gereğince esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. B- Kanun'un Geçici 2. Maddesinin (5) Numaralı Fıkrasının Son
Cümlesinde Yer Alan " .5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak
birleşme veya katılma yoluyla. " İbaresinin İncelenmesi Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesine göre,
mahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun
hükmünde kararname kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o
hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu
kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde
yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali
istenen kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak
yasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde
veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, Kanun'un geçici 2. maddesinin (5)
numaralı fıkrasının son cümlesinde yer alan " .5393 sayılı Kanunun 8
inci maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla. " ibaresinin
de iptalini istemiştir. İtiraza konu kural, fıkranın tümü dikkate alındığında, 5393 sayılı
Belediye Kanunu'nun; belde, köy veya bunların bazı kısımlarının bir başka
beldeye katılması ya da birleşmesi için gerekli şartları düzenleyen 8.
maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla nüfusu 2.000'in üzerine
çıkan belediyelerin tüzel kişiliklerinin korunacağını düzenlemektedir. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan davada ise
Kütahya ili, Simav ilçesi, Kuşu beldesinin 6360 sayılı Kanun ile kapatılarak
köye dönüştürülmesi üzerine, belediye tüzel kişiliğinin yeniden kurulması
istemiyle İçişleri Bakanlığına başvuru yapılmış ve anılan başvurunun reddi
üzerine dava açılmıştır. Bakılmakta olan davada, dava konusu olan " Kuşu "
beldesi ile ilgili olarak bir başka belde, köy ya da bunların bazı kısımları
ile ilgili herhangi bir birleşme veya katılma hâli mevcut olmadığı gibi bu
yönde bir talep ve idari makamlarca tesis edilmiş bir işlem de bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, itiraz konusu kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin
bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, başvurunun Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 12.11.2012 günlü, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi
ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un; A- 1- Geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasına, 2- Eki (27) Sayılı Liste'nin (345) numaralı sırasında yer alan "Kütahya","Simav" ve "Kuşu" ibarelerine, ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152. maddesinin son
fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE, B- Geçici 2. maddesinin (5) numaralı fıkrasının son cümlesinde
yer alan ".5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak birleşme
veya katılma yoluyla." ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunan
Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareye
ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 18.2.2015 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü
  ARSLAN Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN Üye Kadir
  ÖZKAYA