ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı  : 2015/30 Karar Sayısı : 2015/33 Karar Tarihi : 1.4.2015 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Palu Sulh Ceza Hâkimliği İTİRAZIN KONUSU : 21.6.1927 tarihli ve 1111
sayılı Askerlik Kanunu'nun, 31.3.2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanun'un 3.
maddesiyle değiştirilen 89. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "...gelenler
ikiyüzelli,..." , "...gelenler beşyüz,..." , "gelenler
yediyüzelli,..." ve "...kendiliğinden gelenler ayrıca
bin,..." ibarelerinin Anayasa'nın 2., 10. ve 90. maddelerine aykırılığı
ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Yoklama kaçağı olması nedeniyle Askerlik Kanunu'nun 86. ve 89.
maddeleri uyarınca idarî para cezası ile cezalandırılan davacı tarafından söz
konusu cezanın kaldırılması istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın
Anayasaya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI Kanun'un itiraz konusu ibarelerin de yer aldığı 89. maddesinin
dördüncü fıkrası şöyledir: " Barışta,
kabul edilebilir bir özrü olmaksızın; a) Yoklama kaçaklarından birlikte yoklamaya tabi oldukları
doğumluların yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son kafilesi gönderilmiş
bulunanlar için, son kafilenin gönderilmesi tarihinden, b) Saklılardan yaşıtlarının yurt genelinde normal sevk yılı
içindeki son kafilesi gönderilmiş bulunanlar için, son kafilenin gönderilmesi
tarihinden, c) Bakaya kalanlar için, bakaya kaldıkları tarihten, d) İhtiyat erattan çağrılıp da birlikte işleme tabi olduğu kişiler
gönderilmiş bulunanlar için, en son gönderilme tarihinden, e) Yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olup olmamasına bakılmaksızın
askerlik şubesince sevk edildiği kıtasına katılmayan veya geç katılanlar için,
kendilerine tanınan kanuni yol süresinin bitiminden, itibaren dört ay içinde gelenler ikiyüzelli, yakalananlar
bin; dört aydan sonra bir yıl içinde gelenler beşyüz, yakalananlar ikibin;
bir yıldan sonra gelenler yediyüzelli, yakalananlar üçbin Türk Lirası
idarî para cezasıyla cezalandırılır. Bir yıldan sonra tamamlanan her takvim
yılı için kendiliğinden gelenler ayrıca bin, yakalananlar ayrıca ikibin
Türk Lirası idarî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, bu eylemlerinden sonra
askerlik şubesince ilk sevk edildikleri kıtalara gecikmeksizin katılmaları
halinde haklarında verilecek idarî para cezalarının yarısı verilir." III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Evren ALTAY tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa
kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada
uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa ,
o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu
kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde
yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali
istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. İtiraz başvurusunda bulunan Mahkemede bakılmakta olan dava,
Askerlik Şubesine kendiliğinden gelen davacıya yoklama kaçağı olması nedeniyle
Askerlik Kanunu'nun 86. ve 89. maddeleri uyarınca verilen idarî para cezasının
kaldırılması istemiyle açılan bir davadır. Kanun'un 89. maddesinde yoklama kaçakları için öngörülen para
cezaları, ilgilinin Askerlik Şubesine kendiliğinden gelmesi ya da yakalanmasına
bağlı olarak değişmektedir. Başvuru dosyasının incelenmesinden, davacının
Askerlik Şubesine kendiliğinden geldiği, ancak kendisine yakalanan yoklama
kaçakları için öngörülen idarî para cezasının verildiği anlaşılmaktadır.
Davacıya, Askerlik Şubesine kendiliğinden gelen yoklama kaçakları için
öngörülen bir idarî yaptırım uygulanmadığından, Kanun'un 89. maddesinde bu
kişilere verilecek idarî para cezalarını düzenleyen kurallar, "bakılmakta
olan davada uygulanacak kural" niteliğini taşımamaktadır. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu ibarelere ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 21.6.1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu'nun, 31.3.2011
tarihli ve 6217 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle değiştirilen 89. maddesinin
dördüncü fıkrasında yer alan ".gelenler ikiyüzelli,.",
".gelenler beşyüz,.", ".gelenler yediyüzelli,." ve ".kendiliğinden
gelenler ayrıca bin,." ibarelerinin, itiraz yoluna başvuran Mahkemede
bakılmakta olan davada uygulanacak kural niteliğini taşımadığından, bu
ibarelere ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
1.4.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü
  ARSLAN Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN Üye Kadir
  ÖZKAYA