ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2009/54 Karar Sayısı : 2009/115 Karar Günü : 9.9.2009 R.G Tarih-Sayı: Yayımlanmaz
(Tebliğ edildi). İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Bucak İcra HukukMahkemesi İTİRAZIN KONUSU:1- 25.10.1984 günlü, 3065
sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin dördüncü bendine
30.12.2004 günlü, 5281 sayılı Yasa'nın 33. maddesiyle eklenen ve 28.3.2007
günlü, 5615 sayılı Yasa'nın 13. maddesiyle değiştirilen (r) alt bendinin, 2- 1.7.1964 günlü, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (2) SAYILI
TABLO'nun 'IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar' başlıklı bölümüne
9.4.2003 günlü, 4842 sayılı Yasa'nın 29. maddesiyle eklenen ve 25.12.2003
günlü, 5035 sayılı Yasa'nın 30. maddesiyle değiştirilen (23) numaralı
fıkrasının, 3- 2.7.1964 günlü, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 20.3.1981 günlü,
2430 sayılı Yasa'nın 3. maddesiyle değiştirilen 123. maddesinin, Anayasa'nın 2., 10. ve 35. maddelerine aykırılığı savıyla iptali
istemidir. I-
OLAY Alıcı Banka'dan katma değer vergisi, damga vergisi ve harç
alınmamasına ilişkin kuralların şartnameye konulmaması ve bu durumun ihalede
rekabetin sağlanmasını engellediği savıyla ihalenin feshi için açılan davada,
itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme
iptalleri için başvurmuştur. II-
İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI 1- 25.10.1984 günlü, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17.
maddesinin 4. bendine 30.12.2004 günlü, 5281 sayılı Yasa'nın 33. maddesiyle
eklenen ve 28.3.2007 günlü, 5615 sayılı Yasa'nın 13. maddesiyle değiştirilen
(r) alt bendi şöyledir: 'Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar Madde 17- ' 4. Diğer istisnalar: r) Kurumların aktifinde veya belediyeler ile il özel idarelerinin
mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile
taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara
borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak
hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve
teslimleri. İstisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu
amaçla aktiflerinde bulundurdukları taşınmaz ve iştirak hisselerinin teslimleri
istisna kapsamı dışındadır. İstisna kapsamında teslim edilen kıymetlerin iktisabında
yüklenilen ve teslimin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen
katma değer vergisi, teslimin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya
kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır.' 2- 1.7.1964 günlü, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (2) SAYILI
TABLO'nun 'IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar' başlıklı bölümüne
9.4.2003 günlü, 4842 sayılı Yasa'nın 29. maddesiyle eklenen ve 25.12.2003
günlü, 5035 sayılı Yasa'nın 30. maddesiyle değiştirilen (23) sayılı fıkrası
şöyledir: ' (2) SAYILI TABLO Damga Vergisinden İstisna Edilen Kâğıtlar ' IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar: ' 23. Bankalar, yurt dışı kredi
kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilerin temini ve
geri ödenmesi amacıyla düzenlenecek kâğıtlar ile bu kâğıtlar üzerine konulacak
şerhler (kredilerin kullanımları hariç).' 3- 2.7.1964 günlü, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 20.3.1981 günlü,
2430 sayılı Yasa'nın 3. maddesiyle değiştirilen 123. maddesi şöyledir: 'Madde 123- Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen
işlemlerden harç alınmaz. Ancak, İş Kanununa tabi işçilerin ve çırakların iş
mahkemelerindeki dava ve bu mahkemelerden almış oldukları ilamların
takiplerinde harçtan muafiyet gündelikleri veya aylık ücretleri 16 yaşını
doldurmuş işçiler için belirlenen asgari ücreti geçmeyen işçiler ve çıraklar
hakkında uygulanır. (Ek fıkra: 20/6/2001-4684/23 md.; Değişik: 25/12/2003 - 5035/31
md.) Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı,
birleşme, devir, bölünme ve nev'i değişiklikleri nedeniyle yapılacak işlemler
ile Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (Bu kooperatifler ile
Kredi Garanti Fonu İşletme ve Araştırma Anonim Şirketi tarafından bankalardan
kullandırılacak krediler için verilecek kefaletler dahil) bankalar, yurt dışı
kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilerin temini
ve bunların teminatları ile geri ödenmelerine ilişkin işlemler bu Kanunda
yazılı harçlardan müstesnadır.' III-
İLK İNCELEME Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk inceleme toplantısında,
başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve
bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra
gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın
152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler bakmakta oldukları davalarda
uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararname kurallarını Anayasa'ya
aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi
olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya
yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne
başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve görevine giren bir dava
bulunması ve iptali istenen kuralların da o davada uygulanacak olması
gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya
çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz
yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. İhalenin
feshinin hangi nedenlere dayanılarak kimler tarafından ve hangi sürede
istenebileceği ve bu istemin inceleme yöntemi 2004 sayılı İcra ve İflas
Kanunu'nun 134. maddesinde düzenlenmiştir. Maddede, Borçlar Kanunu'nun 226.
maddesinde yazılı sebepler dahil olmak üzere, satış ilanının tebliğ edilmemiş
olması, alıcının satılan malın esaslı niteliklerinde hataya düşürülmüş olması
ve ihaleye fesat karıştırılması nedenleriyle ihalenin feshedilebileceğine yer
verilmiştir. Borçlar Kanunu'nun 226. maddesinde de yasaya veya ahlaka aykırı
bir şekilde artırmaya fesat karıştırılmış olması hali belirtilmiştir. İtiraz
yoluna başvuran Mahkeme'nin bakmakta olduğu davanın konusu, ihalenin feshine
ilişkindir. Mahkeme sayılan fesih nedenlerini inceleyerek ihalenin yasal
koşullara uygun gerçekleşip gerçekleşmediğinin sonucuna göre bir karar
verecektir. Alıcı konumundaki Banka'nın cebri icraya ilişkin ihale işlemlerinde
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ve 492
sayılı Harçlar Kanunu ile katma değer vergisi, damga vergisi ve harçtan istisna
edilmesi ihalenin feshini gerektiren nedenler arasında bulunmamaktadır. Bu
bakımdan itiraz konusu kurallar başvuruda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu
davada uygulayacağı kurallar değildir. Açıklanan
nedenle, itiraz başvurusunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. Serruh
KALELİ bu görüşe katılmamıştır. IV-
SONUÇ 1-25.10.1984
günlü, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin dördüncü
bendine 30.12.2004 günlü, 5281 sayılı Yasa'nın 33. maddesiyle eklenen ve
28.3.2007 günlü, 5615 sayılı Yasa'nın 13. maddesiyle değiştirilen (r) alt
bendinin, 2-1.7.1964
günlü, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (2) SAYILI TABLO'nun 'IV- Ticari
ve medeni işlerle ilgili kağıtlar' başlıklı bölümüne 9.4.2003 günlü, 4842
sayılı Yasa'nın 29. maddesiyle eklenen ve 25.12.2003 günlü, 5035 sayılı
Yasa'nın 30. maddesiyle değiştirilen (23) numaralı fıkrasının, 3-2.7.1964
günlü, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 20.3.1981 günlü, 2430 sayılı Yasa'nın 3.
maddesi ile değiştirilen 123. maddesinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu madde, fıkra ve bende ilişkin başvurunun
Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,Serruh KALELİ'nin karşıoyu ve
OYÇOKLUĞUYLA 9.9.2009 günündekarar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Mehmet
  ERTEN Üye Cafer
  ŞAT Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ