ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/122 Karar Sayısı : 2014/74 Karar Günü : 9.4.2014 R.G. Tarih-Sayı :
26.7.2014-29072 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Danıştay
İdari Dava Daireleri Kurulu İTİRAZIN KONUSU : 5.11.2008 günlü, 5809
sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 51. maddesinin Anayasa'nın 2., 7., 13.
ve 20. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline ve yürürlüğünün
durdurulmasına karar verilmesi istemidir. I- OLAY Davacı şirket tarafından 24.7.2012 günlü Resmî Gazete'de
yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektöründe Kişisel Verilerin İşlenmesi ve
Gizliliğin Korunması Hakkında Yönetmelik'in bazı maddelerinin iptali ve
yürütmenin durdurulması için açılan davada, Danıştay Onüçüncü Dairesince
yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmesi üzerine davacı,
kararın kaldırılması ve dava konusu Yönetmelik'in yürütmesinin durdurulması
istemiyle itiraz etmiştir.  Devam eden yargılama sırasında itiraz konusu
kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Danıştay İdari Dava Daireleri
Kurulu, iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı Kanun'un itiraz konusu kural olan 51. maddesi şöyledir: " MADDE 51- (1) Kurum,
elektronik haberleşme sektörüyle ilgili kişisel verilerin işlenmesi ve
gizliliğinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. " B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 7., 13. ve 20. maddelerine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, Serruh
KALELİ, Alparslan ALTAN, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,
Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri
NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL,
Zühtü ARSLAN ve M. Emin KUZ'un katılımlarıyla 14.11.2013 gününde yapılan ilk
inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine, yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasında karara
bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hakan ATASOY tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan
Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, itiraz konusu kural ile kişisel verilerin
işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirleme ve bu
konuda düzenleme yapma yetkisinin bütünüyle yürütme organına bırakıldığı,
yasama organı tarafından temel ilkeleri koyulmadan, çerçevesi çizilmeden,
sınırsız, belirsiz, geniş bir alanı düzenleme yetkisinin yürütme organına
bırakılmasının Anayasa'nın 7., 13. ve 20. maddelerine ve sonuçta Anayasa'nın 2.
maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. İtiraz konusu kuralla, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun
elektronik haberleşme sektörüyle ilgili kişisel verilerin işlenmesi ve
gizliliğinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu
hükme bağlanmıştır. Kişisel veri kavramı, belirli veya kimliği belirlenebilir olmak
şartıyla, bir kişiye ilişkin bütün bilgileri ifade etmektedir. Bu bağlamda adı,
soyadı, doğum tarihi ve doğum yeri gibi bireyin sadece kimliğini ortaya koyan
bilgiler değil; telefon numarası, motorlu taşıt plakası, sosyal güvenlik
numarası, pasaport numarası, özgeçmiş, resim, görüntü ve ses kayıtları,
parmak izleri, genetik bilgiler, IP adresi, e-posta adresi, hobiler,
tercihler, etkileşimde bulunulan kişiler, grup üyelikleri, aile bilgileri gibi
kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak belirlenebilir kılan tüm veriler kişisel veri
kapsamındadır. Kişisel verilerin korunması hakkı, kişinin insan onurunun
korunmasının ve kişiliğini serbestçe geliştirebilmesi hakkının özel bir biçimi
olarak, bireyin hak ve özgürlüklerini kişisel verilerin işlenmesi sırasında
korumayı amaçlamaktadır. Bilişim teknolojilerindeki gelişmeler sonucunda,
geleneksel yöntemlerle mümkün olmayan çok sayıda verinin toplanabilmesi; daha
önce birbirinden ilişkisiz şekilde tutulan pek çok verinin merkezi olarak bir
araya getirilebilmesi; verilerin, veri eşleştirme ve veri madenciliği gibi
ileri teknolojik imkânlarla analize tabi tutulmak suretiyle, veriden yeni
veriler üretme kapasitesinin artması; verilere erişim ve veri transferinin
kolaylaşması; kişisel verilerin ticari işletmeler için kıymetli bir varlık
niteliği kazanması neticesinde, özel sektör unsurlarınca yaratılan risklerin
daha yaygın ve önemli boyutlara ulaşması ve terör ve suç örgütlerinin kişisel
verileri ele geçirme yönündeki faaliyetlerinin artması gibi etkenler, günümüzde
kişisel verilerin en üst seviyede korunmasını zorunlu kılmaktadır. Bu
bağlamda Anayasa'nın 20. maddesinin üçüncü fıkrasının son
cümlesinde, "Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller
kanunla düzenlenir." hükmüne yer verilerek kişisel verilerin
korunması hakkı anayasal güvenceye bağlanmış ve bu şekilde kamu
makamlarının keyfi müdahalelerine karşı koruma altına alınmıştır. Yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesi gereğince, Anayasa'nın
açıkça kanunla düzenlenmesini öngördüğü konularda yürütme organına doğrudan ve
ilk elden düzenleyici işlem yapma yetkisi verilemez. Elektronik haberleşme
sektörüyle ilgili kişisel verilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına
yönelik usul ve esasları belirleme yetkisini Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumuna veren itiraz konusu kural, Anayasa'nın 20. maddesinde öngörülen
kişisel verilerin korunmasına ilişkin usul ve esasların ancak kanunla
düzenlenebileceğine ilişkin güvenceye aykırıdır. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 20.
maddesine aykırıdır. İptali gerekir. Kural, Anayasa'nın 20. maddesine aykırı bulunarak iptal
edildiğinden dolayı Anayasa'nın 2., 7. ve 13. maddeleri yönünden ayrıca
incelenmesine gerek görülmemiştir. VI- İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında, " Kanun,
kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da
bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte
yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe
gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede
yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. " denilmekte, 6216
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un
66. maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır. 5.11.2008 günlü, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 51.
maddesinin iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal
edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile
6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu maddeye
ilişkin iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak
altı ay sonra yürürlüğe girmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VII- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 5.11.2008 günlü, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 51.
maddesine ilişkin iptal hükmünün yürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle bu
maddeye yönelik yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE, 9.4.2014 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VIII- SONUÇ 5.11.2008 günlü, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 51.
maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, iptal hükmünün, Anayasa'nın
153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası
gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA
YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, 9.4.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ