ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2012/23 Karar Sayısı : 2012/42 Karar Günü : 22.3.2012 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
Edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kestel İcra Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 9.6.1932 günlü, 2004 sayılı
İcra ve İflas Kanunu'nun 134. maddesinin 9.11.1988 günlü, 3494 sayılı Kanun'un
22. maddesiyle değiştirilen ikinci fıkrasının 'Talebin reddine karar
verilmesi halinde tetkik mercii davacıyı feshi istenilen ihale bedelinin yüzde
onu oranında para cezasına mahkûm eder.' biçimindeki dördüncü cümlesinin,
Anayasa'nın 2. maddesine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Davacı tarafından açılan ihalenin feshi davasında, itiraz konusu
kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 9.6.1932 günlü, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun itiraz konusu
kuralı da içeren 134. maddesi şöyledir: ' İhalenin neticesi ve feshi: Madde 134- (Değişik: 18/2/1965 - 538/63 md.) İcra dairesi tarafından taşınmaz kendisine ihale edilen alıcı o
taşınmazın mülkiyetini iktisap etmiş olur. (Ek cümle: 17/7/2003-4949/38 md.)İhale
kesinleşinceye kadar taşınmazın ne şekilde muhafaza ve idare edileceği icra
dairesi tarafından kararlaştırılır. (Değişik: 9/11/1988 - 3494/22 md.)İhalenin feshini, Borçlar
Kanununun 226 ncı maddesinde yazılı sebepler de dahil olmak üzere yalnız satış
isteyen alacaklı, borçlu, tapu sicilindeki ilgililer ve pey sürmek suretiyle
ihaleye iştirak edenler yurt içinde bir adres göstermek koşuluyla tetkik
merciinden şikayet yolu ile ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde
isteyebilirler. İlgililerin ihale yapıldığı ana kadar cereyan eden
muamelelerdeki yolsuzluklara en geç ihale günü ıttıla peyda ettiği kabul
edilir. İhalenin feshi talebi üzerine tetkik mercii talep tarihinden itibaren
yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı
verir. Talebin reddine karar verilmesi halinde tetkik mercii davacıyı feshi
istenilen ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezasına mahkum eder. (Ek
cümle: 17/7/2003-4949/38 md.)Ancak işin esasına girilmemesi nedeniyle talebin
reddi hâlinde para cezasına hükmolunamaz. (Ek fıkra: 21/2/2007-5582/4 md.)2499 sayılı Sermaye Piyasası
Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanından
kaynaklanan alacaklar ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığının rehinle temin
edilmiş alacaklarının takibinde, ikinci fıkrada yer alan oran yüzde yirmi
olarak uygulanır. (Ek fıkra: 17/7/2003-4949/38 md.)İhalenin feshine ilişkin şikâyet
görevsiz veya yetkisiz tetkik mercii veya mahkemeye yapılırsa, tetkik mercii
veya mahkeme evrak üzerinde inceleme yaparak başvuru tarihinden itibaren en geç
on gün içinde görevsizlik veya yetkisizlik kararı verir. Bu kararlar kesindir. (Ek fıkra: 17/7/2003-4949/38 md.)Taşınmazı satın alanlar, ihaleye
alacağına mahsuben iştirak etmemiş olmak kaydıyla, ihalenin feshi talep edilmiş
olsa bile, satış bedelini derhâl veya 130 uncu maddeye göre verilen süre içinde
nakden ödemek zorundadırlar. İcra müdürü, ödenen ihale bedeli ile ilgili
olarak, ihalenin feshine yönelik şikâyet sonucunda verilecek karar
kesinleşinceye kadar para bankalarda nemalandırılır. İhalenin feshine ilişkin
şikâyetin kabulüne veya reddine ilişkin kararın kesinleşmesi üzerine, ihale
bedeli nemaları ile birlikte hak sahiplerine ödenir. İhale kesinleşmedikçe ihale bedeli alacaklılara ödenmez. Satış ilanı tebliğ edilmemiş veya satılan malın esaslı
vasıflarındaki hataya veya ihalede fesada bilahare vakıf olunmuşsa şikayet
müddeti ıttıla tarihinden başlar. Şu kadar ki, bu müddet ihaleden itibaren bir
seneyi geçemez. İhalenin feshini şikayet yolu ile talep eden ilgili, vakı
yolsuzluk neticesinde kendi menfaatlerinin muhtel olduğunu ispata mecburdur. Tescil için tapu idaresine yapılacak tebligat, şikayet için
muayyen müddetin geçmesinden veya şikayet edilmişse şikayeti neticelendiren
kararın kesinleşmesinden sonra yapılır. (Mülga son fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)' III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Serruh KALELİ,
Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman
Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Erdal TERCAN'ın katılmalarıyla 22.3.2012
gününde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle davadauygulanacak kuralsorunu
görüşülmüştür. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali için
Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış
ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların
da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları,
davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan
kurallardır. Mahkeme, 2004 sayılı Kanun'un 134. maddesinin ikinci fıkrasının 'Talebin
reddine karar verilmesi halinde tetkik mercii davacıyı feshi istenilen ihale
bedelinin yüzde onu oranında para cezasına mahkûm eder.' biçimindeki
dördüncü cümlesinin Anayasa'nın 2. maddesine aykırı olduğunu ileri sürerek
iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur. 2004 sayılı Kanun'un 'ihalenin neticesi ve feshi' başlıklı
134. maddesinde ihalenin feshi davalarının (şikayetlerinin) yargılama usulleri
düzenlenmiştir. 9.11.1988 günlü, 3494 sayılı Kanun ile 2004 sayılı Kanun'un
134. maddesinin ikinci fıkrasında kötüniyetle yapılan ihalenin feshi
taleplerini önlemek amacıyla değişiklik yapılarak, talebin reddine karar
verilmesi halinde icra mahkemesinin davacıyı, feshi istenilen ihale bedelinin %
10'u oranında para cezasına mahkum edeceği öngörülmüştür. Ancak sonrasında da yasakoyucu
tarafından 17.7.2003 günlü, 4949 sayılı Kanun ile maddenin anılan ikinci
fıkrasına 'Ancak işin esasına girilmemesi nedeniyle talebin reddi hâlinde
para cezasına hükmolunamaz. ' cümlesi eklenmiştir. Böylelikle ihalenin feshi
talebinin işin esasına girilmeden 'husumet', 'sıfat yokluğu', 'süreaşımı',
'feragat' gibi nedenlerle reddedilmesi halinde davacı aleyhine % 10 para
cezasına hükmedilmesi engellenmiştir. Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada ise davacı vekilinin temyiz
aşamasında 18.8.2011 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği, bunun
üzerine temyiz incelemesini yapan Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 'davacı
vekilinin temyiz aşamasında iken davadan feragati konusunda mahkemece bir karar
verilmesi gerektiği' gerekçesiyle mahkemenin kararını bozduğu
anlaşılmaktadır. Bu aşamadan sonra yeniden yargılamaya başlayan ve bozma
ilamına uyan mahkemenin davanın esasına girip karar vermesi mümkün değildir.
Zira Mahkeme davadan feragat edilmesi nedeniyle davanın reddine karar vermek
durumundadır. Dolayısıyla mahkeme somut olayda, itiraz konusu kural yerine 4949
sayılı Kanun ile anılan ikinci fıkraya eklenen 'Ancak işin esasına
girilmemesi nedeniyle talebin reddi hâlinde para cezasına hükmolunamaz. '
cümlesini uygulayacağından itiraz konusu kuralın itiraz yoluna başvuran
Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu cümleye ilişkin başvurunun
Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 9.6.1932 günlü, 2004 sayılı
İcra ve İflas Kanunu'nun 134. maddesinin, 9.11.1988 günlü, 3494 sayılı Kanun'un
22. maddesiyle değiştirilen ikinci fıkrasının 'Talebin reddine karar verilmesi
halinde tetkik mercii davacıyı feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onu
oranında para cezasına mahkûm eder.' biçimindeki dördüncü cümlesinin, itiraz
başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmadığından, bu cümleye ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE, 22.3.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Mehmet
  ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN