ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1996/60 Karar Sayısı : 1996/33 Karar Günü : 10.9.1996 R.G. Tarih-Sayı :R.G.'de yayımlanmamıştır. (Red) İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kahramanmaraş Sulh Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 9.7.1945 günlü, 4792 sayılı "Sosyal
Sigortalar Kurumu Kanunu"nun 3995 sayılı Yasa ile değişik 19. maddesinin
ikinci fıkrasının, Anayasa'nın 10. maddesine aykırılığı savıyla iptali
istemidir. I- OLAY Sosyal Sigortalar Kurumu'na ait taşınmazın kira bedelinin her yıl
yenilenen sözleşme gereğince Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı'nca
yayımlanan tüketici fiyat endeksinde açıklanan oranda artırılarak ödenmesini
davalı kiracının kabul etmemesi üzerine açılan kira tesbit davasında dayanılan
3995 sayılı Yasa'nın 4. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ilişkin davalı
savının ciddî olduğu kanısına varan Mahkeme, bu kuralın iptali istemiyle
Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İptali İstenen Yasa Kuralı 9.7.1945 günlü, 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun
3995 sayılı Yasa ile değişik 19. maddesinin iptali istenilen ikinci fıkrası
şöyledir : "Madde 19- ... Kurumun sahibi bulunduğu gayrimenkullerin kira bedelleri, her yıl
Devlet İstatistik Enstitüsü tüketici fiyat endeksindeki artış oranından az
olmamak üzere rayiç veya emsal değerle belirlenir. ..." B- Dayanılan Anayasa Kuralları İptal isteminde dayanılan Anayasa kuralı şudur : "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce,
felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun
önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun
önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin iptalini istediği
kuralın bakmakta olduğu dâvada uygulanıp uygulanamayacağı sorunu öncelik
taşıdığından, ilk inceleme raporu, dâva dosyası ve ekleri, iptali istenilen
Yasa ve dayanılan Anayasa kurallarıyla bunların gerekçeleri ile diğer yasama
belgeleri okunup incelendikten sonra bu konu öne alınarak gereği düşünüldü : Anayasa'nın 152., 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın 28. maddesi gereğince, bir dâvaya bakmakta
olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin
hükümlerini Anayasa'ya aykırı görür ya da taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa o kuralın iptali için
Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Burada sözü edilen
"uygulanacak yasa kuralı" bakılmakta olan dâvayı yürütmeye,
uyuşmazlığı çözmeye ve sona erdirmeye yarayacak kurallardır. İtiraz eden Mahkeme, 1.6.1994 günlü, 3995 sayılı Yasa'nın 4.
maddesiyle yeniden düzenlenen 4792 sayılı "Sosyal Sigortalar Kurumu
Kanunu"nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının iptalini istemektedir. 4792 sayılı Yasa'nın "Kurum Gelirleri" başlıklı 19.
maddesinin birinci fıkrasında Kurum'un gelirleri sayılmış, ikinci fıkrasında
Kurum'un sahibi bulunduğu taşınmazların kira bedellerinin belirlenme yöntemi
açıklanmıştır. Davacı Kurum'un isteminde dayandığı ve Mahkemenin itiraz konusu
yaptığı kural, taşınmazın sahibi bulunduğu Kurum'un kira bedeli konusunda
izleyeceği yöntemi gösteren, davalıya değil davacıya yönelik olan bir
düzenlemedir. Sosyal Sigortalar Kurumu'nun bu kurala göre belirleyeceği kira
parasını kiracının kabul etmemesi durumunda kira tesbit davası açılabilecektir.
Açılan kira tesbit davası ise itiraz konusu kurala göre değil, 6570 sayılı
Yasa'nın Geçici 5. maddesine göre sonuçlandırılacaktır. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, 4792 sayılı Yasa'nın Kurum'un
sahibi bulunduğu taşınmazlarının kira bedelinin saptanmasında uygulayacağı
yöntemi gösteren itiraz konusu kural Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanacak kural olmadığından başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği yönünden
reddi gerekir. V- SONUÇ İtiraz konusu kuralın bakılmakta olan dâvada uygulanma olanağı
bulunmadığından mahkemenin yetkisizliği nedeniyle başvurunun REDDİNE, 10.9.1996 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Yekta Güngör
  ÖZDEN Başkanvekili Güven DİNÇER Üye Selçuk TÜZÜN Üye Ahmet N. SEZER Üye Samia AKBULUT Üye Haşim KILIÇ Üye Mustafa BUMİN Üye Sacit ADALI Üye Lütfi F.
  TUNCEL Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Aysel PEKİNER EK
GEREKÇE Esas Sayısı : 1996/60 Karar Sayısı : 1996/33 Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun, itiraz konusu 19. maddesinin
ikinci fıkrası, Kurumun kirada bulunan taşınmazlara ait kira bedellerinin
kurumca tek taraflı olarak bir idarî işlemle tesbitini öngörmektedir. Ancak,
bütün kira ilişkilerini düzenleyen 6570 sayılı Kanun'un sonradan yürürlüğe
konulan geçici 5. maddesi, Sosyal Sigortalar Kurumu'nun taşınmazları yönünden
kira tesbit yetkisini, tekrar 6570 sayılı Kanun sistemi içine almış ve buradaki
özel kuralları ile düzenlemiştir. Bu ek gerekçe ile karara katılıyorum. Güven DİNÇER Başkanvekili