ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı:1977/86 Karar Sayısı:1977/124 Karar Günü:13/10/1977 Resmi Gazete tarih/sayı:11.12.1977/16136 İtiraz
yoluna başvuran : Yozgat Ağır Ceza Mahkemesi. İtirazın
konusu : 7 Ocak 1932 günlü, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair
Kanunun 6829 sayılı Yasa ile değişik 58. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan
"Mahkemece bu kanuna göre hükmedilecek cezalar tecil edilemez"
hükmünün, Anayasa'nın 2., 8. ve 12. maddelerine ay-kın olduğu ileri sürülerek
iptali istenmiştir. I-
OLAY: Almanya'dan
yurda gümrüksüz olarak soktukları kaçak eşyaları kendilerine ait münibüs
içerisinde satmak suretiyle toplu kaçakçılık suçunu işlemeleri nedeniyle
haklarında Kamu davası açılan sanıkların 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve
Takibine Dair Kanunun değişik 27. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları
uyarınca cezalandırılmaları istenmiştir. Davaya
bakan Mahkeme sözü edilen Yasaya göre hükmedilecek cezanın ertelenmesini
yasaklayan 58. maddenin ikinci fıkrasını Anayasa'ya aykırı bularak, iptali için
Anayasa Mahkemesine başvurmuştur. III-
METİNLER: 1- 7
Ocak 1932 günlü, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun 6829
sayılı Yasa ile değişik 58. maddesi şöyledir : "Madde
58- (29/8/1956 - 6829) Bu kanun hükümlerine muhalefet edenler hakkında
yapılacak tahkikat ve takibat, 3005 sayılı Kanunun birinci maddesinin (a)
bendindeki mahal ve aynı kanunun 4 üncü maddesinde yazılı zaman kayıtlarına
bakılmaksızın mezkûr kanun hükümlerine tevfikan icra olunur. Mahkemece
bu kanuna göre hükmedilecek cezalar tecil edilemez. Maznunların duruşma
sırasında diğer bir suçu olduğu anlaşılsa bile bu hal davaların birleştirilmesine
sebep teşkil edemez. Müsadereye
tâbi olan kaçak eşya veya nakil vasıtası alât edavat zaptolunup da; a)
Maznunun kim olduğu tesbit edilmemiş ise, b)
Duruşmanın muvakkaten tatiline karar verilmiş ve bu durum bir sene devam etmiş
ise, Eşyanın
müsaderesine karar verilir ve 5 gün içinde keyfiyet münasip vasıtalarla ilân
edilir. İlân
tarihinden itibaren 15 gün içinde alâkalılarca selâhiyetli mahkemeye itiraz
edilmezse müsadere kararı katileşir." Mahkemece"
bu maddenin ikinci fıkrasında yeralan hükmün iptali istenmektedir. 2-
13/7/1965 günlü, 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 6. maddesi
şöyledir : "Cezaların
ertelenmesi : Madde
6- Adliye mahkemelerinde para cezasından başka bir ceza ile mahkûm olmayan
kimse, işlediği bir suçtan dolayı ağır veya hafif para veya 6 aya kadar ağır
hapis veya bir yıla kadar hapis veya hafif hapis cezalarından biriyle mahkûm
olur ve geçmişteki hali ile, ahlâki temayüllerine göre Cezasının ertelenmesi
ileride cürüm işlemekten çekinmesine sebep olacağı hakkında mahkemece kanaat
edinilirse bu cezanın ertelenmesine hükmolunabilir. Bu halde ertelemenin sebebi
hükümde yazılır. Fiilin
işlendiği zamanda 15 yaşını bitirmemiş küçüklerin mahkûm oldukları ağır hapis
cezası 2 seneden, hapis ve hafif hapis cezası 3 seneden; 15 yaşını doldurmuş
olupta 18 yaşını ikmal etmemiş olanlar ile 70 yaşına varmış ihtiyarların mahkûm
oldukları ağır hapis cezası bir seneden, hapis veya hafif hapis cezası 2
seneden fazla olmadığı hallerde de yukarıdaki fıkra, hükümleri uygulanabilir. Bazı
suçlara ilişkin cezalar ile, askerî suçlar ve disiplin suçlarına ilişkin
cezaların ertelenemeyeceğine dair özel kanun hükümleri saklıdır." 3-
1/3/1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 89. maddesi şöyledir: "Madde
89- Adliye Mahkemelerince para cezasından başka bir ceza ile mahkûm olmayan
kimse işlediği bir suçtan dolayı ağır veya hafif para cezaları veya muvakkat
sürgün yahut 6 ay ve daha az hapis ve hafif hapis cezalarından biri ile mahkûm
olur ve geçmişteki hali ile, ahlâki temayüllerine göre cezanın tecili ilerde
cürüm işlemekten çekinmesine sebep olacağı hakkında mahkemece kanaat edilirse,
bu cezanın teciline hükmolunabilir. Bu halde tecilin sebebi hükümde
yazılır." 4-
Mahkemenin iptal istemine dayanak gösterdiği Anayasa maddeleri şunlardır : "Madde
2- Türkiye Cumhuriyeti, insan haklarına ve Başlangıçta belirtilen temel
ilkelere dayanan, millî, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devletidir." "Madde
8- Kanunlar Anayasa'ya aykırı olamaz. Anayasa
hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileri
bağlayan temel hukuk kurallarıdır." "Madde
12- Herkes, dil, ırk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep
ayırımı gözetilmeksizin, kanun önünde eşittir. Hiçbir
kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. IV-
İLK İNCELEME : Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca 1/7/1977 gününde Kani Vrana, Şevket
Müftügil, Ahmet Akar, Halit Zarbun, Abdullah Üner, Ahmet Koçak, Sekip
Çopuroğlu, Fahrettin Uluç, Muhittin Gürün, Lûtfi Ömerbaş, Ahmet Erdoğdu, Hasan
Gürsel, Ahmet Salih Cebi Nihat O. Akçakayalıoğlu ve Ahmet H. Boyacıoğlu'nun
katılmalarıyla yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığı
anlaşıldığından işin esasının incelenmesine oybirliği ile karar verilmiştir. V.
ESASIN İNCELENMESİ: İşin
esasına ilişkin rapor, Mahkemenin dayandığı gerekçelerle Anayasa maddeleri,
ilgili kanun hükümleri, Yasama Meclisleri tutanakları okunup incelendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü : İtiraz
konusu kural, Ceza hükümlerini taşıyan kimi kanunlarda da yer almıştır. Nitekim
"Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makineleri hakkında"
13/12/1968 günlü, 1072 sayılı Kanunun 2. maddesinde aynı nitelikte bir kural
bulunmaktadır. İtiraz yoluyla gelen bir davada, sözü geçen kanundaki bu kuralın
iptali istenmiş, fakat Anayasa Mahkemesince Anayasaya aykırılık nedeni görülmeyerek
itiraz reddedilmiştir. Ayrıntılı gerekçeler 13/6/1977 günlü 15965 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin E. 1977/3, K 1977/19 Sayılı 24/3/1977
günlü kararında belirtilmiş olduğundan burada yenilenmesine gerek
bulunmamıştır. Gösterilen gerekçeler 7/1/1932 günlü 1918 sayılı Kaçakçılığın
Men ve Takibine Dair Kanunun 29/8/1956 günlü, 6829 sayılı Yasa ile değişik 58.
maddesinde yeralan itiraz konusu hüküm için de geçerlidir. Aynı nedenlerle bu
hükme yönelen itirazın reddine karar verilmelidir. VI-
SONUÇ : 7/1/1932
günlü, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun 29/8/1956 günlü
6829 sayılı Yasa ile değişik 58. maddesinin itiraz konusu ikinci fıkrasında yer
alan "Mahkemece bu Kanuna göre hükmedilecek cezalar tecil edilemez"
hükmünün Anayasa'ya aykırı olmadığına, itirazın reddine, 13/10/1977
gününde oybirliği ile karar verildi. Başkan Kâni
  Vrana Başkanvekili Şevket
  Müftügil Üye Halit
  Zarbun Üye Ziya
  Önel Üye Abdullah
  Üner Üye Ahmet
  Koçak Üye Şekip
  Çopuroğlu Üye Fahrettin
  Uluç Üye Muhittin
  Gürün Üye Lütfi
  Ömerbaş Üye Ahmet
  Erdoğdu Üye Hasan
  Gürsel Üye Adil
  Esmer Üye Nihat
  O. Akçakayalıoğlu Üye Ahmet
  H. Boyacıoğlu