ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2023/152 Karar Sayısı : 2023/169 Karar Tarihi : 11/10/2023 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Beypazarı Sulh Hukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 19/3/1969
tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 2/5/2001 tarihli ve 4667 sayılı
Kanun’un 16. maddesiyle değiştirilen 27. maddesinin üçüncü fıkrasının
Anayasa’nın 2., 11., 36. ve 141. maddelerine aykırılığı ileri sürerek iptaline
karar verilmesi talebidir. OLAY: Ortaklığın
giderilmesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali
için başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 27. maddesi
şöyledir: “ Stajiyerlere
barolarca yapılacak yardım: Madde 27 – Değişik : 2/5/2001 - 4667/16 md.) Staj süresince stajyerlere Türkiye Barolar birliğince
kredi verilir. Ödenecek kredinin kaynağı; avukatların yetkili mercilere
sunduğu vekaletnamelere avukatın yapıştıracağı pul bedelleri ile geri ödemeden
gelen paralar ve bunların gelirleridir. Bu pullar, Türkiye Barolar Birliğince
bastırılır. (Değişik üçüncü cümle:13/1/2004 - 5043/2 md.) Yapıştırılacak pulun
değeri; 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun Yargı Harçları
bölümünde yer alan vekâletname örnekleri için kullanılan harç tarifesinin yüzde
elli fazlası kadarıdır. (Ek cümleler: 13/2/2011-6111/195 md.) Her yıl
yenilenen vekâlet pulu bedeline ayrıca yüzde beş oranında ilave yapılır. Bu suretle
elde edilecek kaynak avukat stajyerlerinin genel sağlık sigortası primlerinin
ödenmesinde kullanılır. Kaynağın yetersizliği durumunda staj kredi fonundan
aktarım yapılarak prim ödemesi yapılır. Bu primler Türkiye Barolar Birliği
tarafından ödenir. (Ek cümle:13/1/2004 – 5043/2 md.) Bu şekilde toplanan
tüm pul bedelleri malî yönden Sayıştay denetimine tâbidir. Avukatlarca vekaletname sunulan merciler, pul
yapıştırılmamış veya pulu noksan olan vekaletname ve örneklerini kabul edemez.
Gerektiğinde ilgiliye on günlük süre verilerek bu süre içinde pul
tamamlanmadıkça vekaletname işleme konulamaz. Kredi ödemelerinden arta kalan miktar,
meslektaşlara destek ve meslekte gelişmeyi sağlamakta kullanılır. Bu kredinin ilke ve koşulları, kimlere
verileceği, miktarı, geri ödeme şekli, geri ödemeden gelen paralar ile kredi
ödemelerinden sonra arta kalan miktarın barolar ve Türkiye Barolar birliği
arasında dağıtım ve sarf esasları ve diğer hususlar Türkiye Barolar Birliği
Yönetim kurulunca hazırlanacak ve Adalet Bakanlığınca onaylanacak yönetmelikte
gösterilir. Pul bedelleri ile geri ödemeden gelen paralar ve
bunların gelirleri, kredi ödemelerinden arta kalan miktarın dağıtımı ve sarfı,
her yıl Adalet Bakanlığı tarafından ek 4 üncü maddedeki esas ve usullere göre
denetlenir. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleri
uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör
Fatma KARAMAN ODABAŞI tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz
konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı
40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında
bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya
Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde
veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu
kanısına varması durumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine
bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın
(a) bendinde “ İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine
aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı ”, (b) bendinde “ Başvuru kararına ilişkin
tutanağın onaylı örneği ” ve (c) bendinde “ Dava
dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin
onaylı örnekleri ” Anayasa Mahkemesine
gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında
ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz
başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin
gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın
onaylı örneği ”, (b) bendinde “ Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan
belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri ” ve (c) bendinde
“ Dava dosyasında sunulan belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlinde
sıralandığı dizi pusulası ” Mahkemeye sunulacak belgeler arasında
sayılmıştır. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin
bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas
incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı
fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran
mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı
belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede
itiraz yoluna başvuran Mahkemenin düzenlediği gerekçeli karar ile itiraz yoluna
başvurduğu ancak gönderdiği belgeler arasında İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında başvuru kararına ilişkin tutanağın
onaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Yine bakılmakta olan
davaya ilişkin olarak tensip tutanağı, duruşma tutanakları ile bir kısım
davalılar vekilinin 13/9/2023 tarihli dilekçesi sunulmuş ise de başvuru
belgeleri ve ekinde dava dilekçesi, davayı açan belgeler, 13/9/2023 tarihli
dilekçe ekleri gibi dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örneklerine yer
verilmemiştir. Ayrıca başvuruya ilişkin belgelerin dizi pusulasına da
bağlanmadığı görülmüştür. 6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile İçtüzük’ün 46.
maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğu
anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi
gerekir. III. HÜKÜM 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun
2/5/2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle değiştirilen 27.
maddesinin üçüncü fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 11/10/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE