ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/156 Karar Sayısı : 2014/2 Karar Günü : 2.1.2014 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İstanbul 16. Sulh Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 4.11.2004 günlü, 5253 sayılı
Dernekler Kanunu'nun, 23.1.2008 günlü, 5728 sayılı Kanun'un 558. maddesiyle
değiştirilen 32. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin Anayasa'nın 10.,
13. ve 33. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
istemidir. I- OLAY Yöneticisi oldukları derneğe ait defter ve belgelerin tutulmaması
ve onaylanmaması nedeniyle sanıklar hakkında, açılan kamu davasında, itiraz
konusu kuralın Anayasa'ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 5253 sayılı Kanun'un, 5728 sayılı Kanun'un 558. maddesiyle
değiştirilen 32. maddesinin birinci fıkrasının itiraz konusu kural olan (b)
bendi şöyledir: " Madde 32- (Değişik: 23/1/2008 - 5728/558
md.) Bu Kanun hükümlerine aykırı davrananlara uygulanacak cezalar
aşağıdaki şekildedir: .. b) Genel kurulu süresinde toplantıya çağırmayan, genel kurul
toplantılarını kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak veya dernek merkezinin
bulunduğu veya tüzüğünde belirtilen yer dışında yapan dernek yöneticilerine
beşyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Mahkemece, kanun ve tüzük
hükümlerine aykırı olarak yapılan genel kurul toplantılarının iptaline de karar
verilebilir. .." III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hasan Mutlu ALTUN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ile bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un " Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi "
başlıklı 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.Maddenin (1) numaralı fıkrasında,
bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde " iptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı " Mahkemeye gönderilecek belgeler
arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde
dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa
Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği
hükme bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü'nün46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasında, itiraz başvurusunun mahkemelerce gerekçeli karar ile yapılacağı,
fıkranın (a) bendinde itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli kararında,Anayasa'ya
aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa'nın hangi
maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle
birlikte açıkça gösterilmesi, (b) bendinde ise yürürlüğü durdurma talebi varsa,
yürürlüğün durdurulmaması durumunda doğacak olan telafisi imkânsız zararların
açıklanması gerektiği ifade edildikten sonra, 49. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (b) bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda
eksikliklerin bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas
incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı
fıkrasında da önceki fıkranın (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna
başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel
olmadığı belirtilmiştir. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli
başvuru kararı yazmadan, sanıklar müdafiinin Anayasa'ya aykırılık iddiasının
değerlendirilmesi talebiyle itiraz başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasına aykırı
olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4)
numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye
geçilmeksizin reddi gerekir. IV- SONUÇ 4.11.2004 günlü, 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun, 23.1.2008
günlü, 5728 sayılı Kanun'un 558. maddesiyle değiştirilen 32. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinin iptaline karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 2.1.2014 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ