ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2011/107 Karar Sayısı : 2012/184 Karar Günü : 22.11.2012 R.G. Tarih-Sayı :
24.01.2014-28892 İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye Büyük
Millet Meclisi Üyeleri M. Akif HAMZAÇEBİ ve Emine Ülker TARHAN ile birlikte 116
milletvekili (E.2011/107) İTİRAZ YOLUNA BAŞVURANLAR : 1- Aksaray İdare Mahkemesi (E.2012/47) 2- Diyarbakır 2. İdare Mahkemesi (E.2012/62) 3- Yozgat İdare Mahkemesi (E.2012/85) 4- Konya 1. İdare Mahkemesi (E.2012/89) DAVA ve İTİRAZLARIN KONUSU : 8.8.2011
günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin; 1- Tümünün ve ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki (1), (2), (3) ve
(4) sayılı listelerin, 2- 24. maddesiyle değiştirilen 3.6.2011 günlü, 640 sayılı
Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname'nin 16. maddesinin (1), (2), (3), (7), (8) ve (9) numaralı
fıkralarının, 3- 28. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 3.
maddesine eklenen (12), (13) ve (14) numaralı fıkraların, 4 - 54. maddesiyle 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor Genel
Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde
12'nin, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7.,
8., 10., 11., 36., 49., 70., 91., 112., 113., 123., 125. ve 128. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar
verilmesi istemidir. II- YASA METİNLERİ A- İptali İstenilen Kanun Hükmünde Kararname Kuralları 649 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin iptali istenen kuralları
ile eki listeler şöyledir: MADDE 1- 3/6/2011 tarihli ve
634 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “beş” ibaresi
“onbeş” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 2- 3/6/2011 tarihli ve
635 sayılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve mevcut (f) bendi (g)
bendi olarak teselsül ettirilmiştir. “f) Ekonominin verimlilik esaslarına uygun olarak gelişmesi
amacıyla verimlilik politika ve stratejileri hazırlamak, sanayi işletmelerinin
verimliliğini artırmak, geliştirmek ve temiz üretim projelerini desteklemek.” MADDE 3- 635 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “MADDE 6- (1) Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır: a) Sanayi Genel Müdürlüğü. b) Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü. c) Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü. ç) Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü. d) Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü. e) Verimlilik Genel Müdürlüğü. f) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü. g) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı. ğ) Strateji Geliştirme Başkanlığı. h) Hukuk Müşavirliği. ı) Personel Dairesi Başkanlığı. i) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı. j) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı. k) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği. l) Özel Kalem Müdürlüğü.” MADDE 4- 635 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye 11 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir. “Verimlilik Genel Müdürlüğü MADDE 11/A- (1) Verimlilik Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) Verimlilik politika ve stratejilerini hazırlamak, uygulanmasını
izlemek ve sonuçlarını değerlendirmek. b) Verimlilikle ilgili konularda inceleme ve araştırmalar yapmak,
tedbirler geliştirmek ve bu tedbirlerin uygulamaya konulmasına yönelik
çalışmalar yapmak. c) İşletmelerin verimliliğini artırma ve geliştirme çalışmalarını
desteklemek ve teşvik etmek. ç) İşletmelerin temiz üretim program ve projeleri hazırlamasına ve
uygulamasına yönelik faaliyetlerde bulunmak. d) İşletmelerde israfa yol açan sorunları tespit etmek, israfı
önleyici, verimi artırıcı teknik ve yöntemleri araştırmak, izlemek, sonuçlarını
değerlendirmek ve tavsiyelerde bulunmak. e) Verimlilikle ilgili konularda teknik yardım sağlamak,
araştırma, eğitim ve danışmanlık faaliyetlerinde bulunmak. f) Verimliliği ölçmek için çalışmalar yapmak, konu ile ilgili
kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, elde edilen sonuçları diğer ülkelerin
verimlilik sonuçları ile karşılaştırmak, bu sonuçları belirli aralıklarla ve
uygun araçlarla yayımlamak. g) Verimlilik konusunda belgelendirme yapmak. ğ) Verimlilikle ilgili dernek, vakıf, enstitü ve eğitim
merkezlerinin kurulmasında gerçek ve tüzel kişileri yönlendirmek ve bunlarla
işbirliği yapmak. h) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.” MADDE 5- 635 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin geçici 2 nci maddesinin dördüncü fıkrası yürürlükten
kaldırılmıştır. MADDE 6- 635 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. “Millî Prodüktivite Merkezine ilişkin devir hükümleri GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Millî
Prodüktivite Merkezine ait her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme,
varlık, borç ve alacaklar, hak ve yükümlülükler, yazılı ve elektronik ortamdaki
kayıtlar ve dokümanlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın Bakanlığa devredilmiş
sayılır. Mülkiyeti Millî Prodüktivite Merkezine ait taşınmazlar ise bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde tapuda resen Hazine adına
tescil edildikten sonra, tahsis amacında kullanılmak üzere Bakanlığa tahsis
edilmiş sayılır. (2) Millî Prodüktivite Merkezinde istihdam edilen Genel Sekreter,
Genel Sekreter Yardımcısı, Teknik Müşavir, Bölge Müdürü, Bölüm Başkanı,
Müşavir, Muhasebe Müdürü ve Verimlilik Uzmanı unvanlı pozisyonlarda bulunan
personel Verimlilik Uzmanı, diğer personel ise mevcut pozisyon unvanlarıyla
Bakanlığa devredilmiş sayılır. Bunlar, Bakanlıkça uygun görülen birim ve
görevlerde, bulundukları sözleşmeli personel pozisyonlarında, idari hizmet
sözleşmeleriyle istihdam edilir ve bunların mali ve sosyal hakları ile
istihdamına ilişkin diğer hususlar hakkında bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Bu pozisyonlar, herhangi bir nedenle boşalması halinde başka bir işleme gerek
kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı,
Teknik Müşavir, Bölge Müdürü, Bölüm Başkanı, Müşavir ve Muhasebe Müdürü unvanlı
pozisyonlarda geçirilen süreler Verimlilik Uzmanı unvanlı pozisyonlarda geçmiş
sayılır. (3) Bu madde uyarınca Bakanlığa devredilen personele yeni
pozisyonlarında istihdam edilmiş sayıldıkları tarih itibarıyla eski
pozisyonlarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları sözleşme ücreti, ikramiye
(bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatlar ve benzeri
adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya
bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer
olarak esas alınır); yeni istihdam edildikleri pozisyonlara ilişkin olarak
yapılan sözleşme ücreti, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü
zam ve tazminatlar ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili
mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net
tutarından fazla olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve
kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak
ödenir. İstihdam edildikleri pozisyonlarda isteğe bağlı olarak herhangi bir
değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlarda istihdam edilenlere
veya başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir. (4) Verimlilik Genel Müdürlüğünün 2011 mali yılı harcamaları 6091
sayılı Kanuna istinaden Maliye Bakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya
kadar kapatılan Millî Prodüktivite Merkezinin bütçe ödeneklerinden karşılanır.” MADDE 7- 635 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin “Hizmet Birimleri” başlıklı
sütunu aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “1) Sanayi Genel Müdürlüğü 2) Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü 3) Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü 4) Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü 5) Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü 6) Verimlilik Genel Müdürlüğü 7) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü 8) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı 9) Strateji Geliştirme Başkanlığı 10) Hukuk Müşavirliği 11) Personel Dairesi Başkanlığı 12) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı 13) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı 14) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği 15) Özel Kalem Müdürlüğü” MADDE 8- 635 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin eki (2) sayılı listede yer alan “140” ibareleri “154”
şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 9- 3/6/2011 tarihli ve
637 sayılı Ekonomi Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin geçici 3 üncü maddesinin onbeşinci fıkrasına “Dış Ticaret Uzmanı
unvanını” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Hazine Kontrolörü unvanını ihraz
etmiş olanlar, Bakanlık kadrolarına atandıkları tarihten itibaren Dış Ticaret
Kontrolörü unvanını” ibaresi ve “Dış Ticaret Uzman Yardımcısı kadrosunda”
ibaresinden sonra gelmek üzere “, Hazine Kontrolörü kadrosunda geçirdikleri
süreler Dış Ticaret Kontrolörü kadrosunda, Stajyer Hazine Kontrolörü kadrosunda
geçirdikleri süreler Stajyer Dış Ticaret Kontrolörü kadrosunda” ibaresi
eklenmiştir. MADDE 10- 3/6/2011 tarihli ve
638 sayılı Gençlik ve Spor Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “MADDE 6- (1) Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır: a) Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. b) Proje ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü. c) Eğitim, Kültür ve Araştırma Genel Müdürlüğü. ç) Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı. d) Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı. e) Hukuk Müşavirliği. f) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı. g) Personel Dairesi Başkanlığı. ğ) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı. h) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı. ı) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği. i) Özel Kalem Müdürlüğü.” MADDE 11- 638 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş ve (h) ve (ı) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır. “ğ) Gençlik alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları
ile kamu kurum ve kuruluşları, mahalli idareler ve üniversitelerin ilgili
birimleriyle ilişkileri yürütmek.” MADDE 12- 638
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 8 inci maddesinden sonra gelmek üzere
aşağıdaki madde eklenmiştir. “Eğitim, Kültür ve Araştırma Genel Müdürlüğü MADDE 8/A- (1) Eğitim, Kültür ve Araştırma Genel Müdürlüğünün
görevleri şunlardır: a) Gençlere rehberlik ve danışmanlık hizmeti yapmak, eğitim hizmet
ve imkânlarını geliştirici faaliyetlerde bulunmak. b) Gençliğin gelişimine katkı sağlamak amacıyla eğitim ve kültür
alanında yapılabilecek faaliyetleri planlamak. c) Bakanlığın görev alanıyla ilgili yayınlar yapmak, yaptırmak ve
yayınları takip etmek. ç) Yurtiçi ve yurtdışında gençlikle ilgili inceleme ve
araştırmalar yapmak veya yaptırmak, bunların sonuçlarını ilgili kurum ve
kuruluşlarla paylaşmak. d) Gençlerin bilim, sanat ve kültürel alanlara ilgisini artırmaya
yönelik faaliyetler yürütmek ve bu kapsamda yürütülen faaliyetleri desteklemek. e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.” MADDE 13- 638 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye 14 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir. “Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı MADDE 14/A- (1) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) Bakanlık projelerinin Bakanlık bilişim altyapısına uygun olarak
tasarlanmasını ve uygulanmasını sağlamak, teknolojik gelişmeleri takip etmek,
bilgi güvenliği ve güvenilirliği konusunun gerektirdiği önlemleri almak,
politikaları ve ilkeleri belirlemek, kamu bilişim standartlarına uygun çözümler
üretmek. b) Bakanlığın bilgi işlem hizmetlerini yürütmek. c) Bakanlığın internet sayfaları, elektronik imza ve elektronik
belge uygulamaları ile ilgili teknik çalışmaları yapmak. ç) Bakanlık hizmetleriyle ilgili bilgileri toplamak ve ilgili
birimlerle işbirliği içinde veri tabanları oluşturmak. d) Bakanlığın mevcut bilişim altyapısının kurulumu, bakımı,
ikmali, geliştirilmesi ve güncellenmesi ile ilgili işleri yürütmek, haberleşme
güvenliğini sağlamak ve bu konularda görev üstlenen personelin bilgi
teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak düzenli şekilde hizmet içi eğitim
almalarını sağlamak. e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.” MADDE 14- 638 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 17 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “on”
ibaresi “yirmi” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 15- 638 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye 27 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir. “Görevlendirme MADDE 27/A- (1) 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde
sayılan kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar kurumlarının, hâkim ve savcılar
ise kendilerinin muvafakatiyle aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatlar ile
diğer malî ve sosyal hak ve yardımları kurumlarınca ödenmek kaydıyla geçici
olarak Bakanlıkta görevlendirilebilir. Bu personel, kurumlarından aylıklı
izinli sayılır. İzinli oldukları sürece memuriyetleri ile ilgili özlük hakları
devam eder ve bu süreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır. Terfileri
başkaca bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılır.” MADDE 16- 638 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 29 uncu maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “İl ve ilçe düzeyinde yapılması gereken iş ve işlemler MADDE 29- (1) Bakanlığın görev alanıyla ilgili olarak il ve ilçe
düzeyinde yapılması gereken iş ve işlemler Spor Genel Müdürlüğünün Gençlik
Hizmetleri ve Spor İl ve İlçe Müdürlükleri aracılığıyla yürütülür. Bu amaçla
Spor Genel Müdürlüğü bütçesine gerekli ödenek konulur.” MADDE 17- 638 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin geçici 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan
“yüzde otuzunu” ibaresi “yüzde ellisini” ve “beş yıllık” ibaresi “üç yıllık” şeklinde
değiştirilmiş ve aynı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir. “Atama izni GEÇİCİ MADDE 10- (1) Gençlik ve Spor Bakanlığı adına ihdas edilen
kadroların yüzde ellisini geçmemek üzere, 6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim
Bütçe Kanunundaki sınırlamalara tabi olmadan atama yapılabilir.” MADDE 18- 638 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin “Hizmet Birimleri” başlıklı
sütunu aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “1) Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü 2) Proje ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü 3) Eğitim, Kültür ve Araştırma Genel Müdürlüğü 4) Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı 5) Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 6) Hukuk Müşavirliği 7) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı 8) Personel Dairesi Başkanlığı 9) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı 10) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı 11) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği 12) Özel Kalem Müdürlüğü” MADDE 19- 3/6/2011 tarihli ve
640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan
“ambarlar,” ibaresinden sonra gelmek üzere “lojistik merkezleri,” ibaresi
eklenmiş ve (ı) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “ı) Teknik mevzuatı bulunmayan ve doğrudan tüketiciye sunulan
ürünlerin piyasa gözetimi ve denetimini yapmak veya yaptırmak, denetimlere dair
mevzuat, politika ve uygulamaların koordinasyonunu sağlamak.” MADDE 20- 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresi
“dört” şeklinde değiştirilmiş, aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı
cetvelin Müsteşar Yardımcısı başlıklı sütununa yeni bir “Müsteşar Yardımcısı”
sırası eklenmiştir. MADDE 21- 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde yer alan
“hükümlerinin” ibaresinden sonra gelmek üzere “uygulanmasına ilişkin usul ve
esasları belirlemek ve” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkranın (j) bendinde yer alan
“Yatlar ve konteynerlere” ibaresi “Konteynerlere” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 22- 640
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve diğer bentler buna göre
teselsül ettirilmiştir. “c) Yatlara ilişkin işlemlerin yürütülmesini sağlamak.” MADDE 23- 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (e) bentleri
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya (ğ) bendinden sonra gelmek üzere
aşağıdaki bentler eklenmiş ve mevcut (h) bendi (k) bendi olarak teselsül ettirilmiştir. “ç) Yolcu beraberi eşya, kaçak veya kaçak zannı ile yakalanan eşya
ve araç ile zorunlu hâllerde gümrük denetimine tâbi diğer eşya için geçici
depolama yerleri ve antrepolar açmak, açılmasına ve işletilmesine izin vermek,
işletmek veya işlettirmek.” “e) Laboratuvarlar kurmak, laboratuvarlarda yapılan tahlillerin
ücretlerini tahsil etmek ve bu laboratuvarların faaliyetleri için ihtiyaç
duyulan tüm giderleri karşılamak.” “h) Bakanlığın faaliyet alanına giren gümrük denetimine ve iç
ticarete konu eşya hareketinin etkili ve verimli bir şekilde planlanması ve
uygulanması ile söz konusu eşyanın taşınması, depolanması ve kontrol altında
tutulmasına yönelik çalışmalarda bulunmak, bu amaçla yapılacak çalışmaları
koordine etmek, lojistik merkezleri kurulmasına, işletilmesine ve buralarda
yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasları belirlemek. ı) Geçici depolama yeri ve antrepo açılmasına ve işletilmesine
izin vermek, buraları denetlemek, gerekli hallerde izni geri almak ve bu
yerlere ilişkin usul ve esasları belirlemek. i) Gümrük idaresinin ihtiyaç duyduğu her türlü mührün alımını,
satımını veya bedelsiz dağıtımını yapmak. j) Gümrük hizmetlerinin geliştirilmesi ve kaçakçılıkla etkin
mücadele edilmesine yönelik faaliyetler kapsamında, modernizasyon, otomasyon;
araç-gereç ve teknik cihazların temini; kurs, konferans, toplantı ve seminer
düzenlenmesi; envanter, projelendirme, uygulama, araştırma-geliştirme, yayın,
rehberlik, danışmanlık, yönetim, işletme, yurtdışı teşkilatının geliştirilmesi
ve benzeri hizmetleri yapmak, yaptırmak veya bunlara katılmak; yap-işlet-devret
sözleşmeleri kapsamında alınan Bakanlık payının bu fıkrada belirtilen alanlarda
sözleşmelerde yer aldığı şekilde kullanımına yönelik işlemleri yapmak veya
yaptırmak.” MADDE 24- 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “MADDE 16- (1) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı; Başkan, Başkan
Yardımcıları, Grup Başkanları ile Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinden oluşur.
Başkan Yardımcıları ile Grup Başkanları fiilen on yıldan fazla denetim görevi
yapmış olanlar arasından Bakan tarafından görevlendirilir. (2) Başkanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesinde,
uzmanlaşma ve işbölümünün sağlanması amacıyla doğrudan Başkanlığa bağlı olmak
üzere aşağıdaki grup başkanlıkları kurulur: a) Teftiş Grup Başkanlığı. b) Gümrük İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı. c) Ticaret İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı. (3) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, Makamın emri ve onayı üzerine
aşağıdaki görevleri yapar: a) Teftiş Grup Başkanlığı: 1) Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemleriyle ilgili
olarak teftiş yapmak. 2) Bakanlık teşkilatının denetimi altındaki her türlü kuruluşun
faaliyet ve işlemleri ile ilgili olarak Bakanlığın görev ve yetkileri çerçevesinde
teftiş yapmak. 3) Bakanlığın amaçlarının daha iyi gerçekleştirilmesini ve
mevzuata, plan ve programa uygun çalışılmasını sağlamak üzere gerekli
teklifleri hazırlamak ve Makama sunmak. 4) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri ve gümrük müşavirlerinin
her türlü faaliyet ve işlemlerini incelemek ve denetlemek. 5) Mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkında görüş ve
önerilerini bir rapor hâlinde Makama sunmak. 6) Makam tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. b) Gümrük İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı: 1) Bakanlık teşkilatının gümrük konularındaki faaliyet ve
işlemleriyle ilgili olarak inceleme ve soruşturma yapmak. 2) Ticarî işletmelerde gümrük ve dış ticaret mevzuatı
uygulamalarını incelemek, denetlemek, soruşturmak ve sonradan kontrole tabi
tutmak. 3) Gümrük mevzuatına aykırı fiillerle ilgili inceleme, araştırma
ve idari soruşturma yapmak. 4) Gümrük yükümlülüklerine ilişkin ihbar ve şikâyetleri incelemek,
araştırmak ve idarî yönden soruşturmak. 5) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri ve gümrük müşavirlerinin
her türlü faaliyet ve işlemlerini soruşturmak. 6) Mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkında görüş ve
önerilerini bir rapor hâlinde Makama sunmak. 7) Makam tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. c) Ticaret İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı: 1) Bakanlık teşkilatının ticaret konularındaki faaliyet ve
işlemleriyle ilgili olarak inceleme ve soruşturma yapmak. 2) Gözetim şirketlerinin ve firmalarının kuruluş, faaliyet ve
işlemleri, ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret ve sanayi odaları, deniz
ticaret odaları, ticaret borsaları, ürün ihtisas borsası unvanını taşıyan ürün
borsaları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve bunların bağlı ve ilgili
kuruluşları, ticaret sicili memurluklarının faaliyet, hesap ve işlemleri,
Bakanlığa verilen görevler çerçevesinde yerli ve yabancı şirketler, yurtiçinde
düzenlenen fuarların kuruluş ve işleyişi, umumi mağazaların hesap, işlem,
varlık ve faaliyetleri ile yaş sebze ve meyve toptancı hâlleri ile ilgili
inceleme, denetim ve soruşturma yapmak. 3) Tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını
korumak amacıyla piyasa gözetim ve denetimi yapmak, inceleme ve soruşturma
yapmak. 4) Kooperatiflerin her türlü işlem, hesap ve mal varlıklarını
incelemek, denetlemek ve soruşturmak. 5) Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğünün görev alanına giren
hususlarda inceleme, denetim ve soruşturma yapmak. 6) Mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkında görüş ve
önerilerini bir rapor hâlinde Makama sunmak. 7) Makam tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. (4) Gümrük ve Ticaret Müfettişleri, gümrük bölgesi içinde bulunan
bütün nakil vasıtalarını, bunların yük ve eşyasını, personel ve yolcularını
muayene etmeye, Bakanlığın denetimine tâbi gümrük ambar, antrepoları ve serbest
bölgelerdeki mevcut mallar ile bunların kayıtlarını incelemeye, teftiş etmeye
ve gerektiğinde Bakanlık ve Hazinenin haklarını koruyacak tedbirlerin alınmasını
sağlayıcı önerilerde bulunmaya, acil ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde
Bakanlık ve Hazinenin haklarını koruyucu tedbirler almaya yetkilidir. (5) Denetime tâbi olan gerçek ve tüzel kişiler, gizli dahi olsa
bütün belge, defter ve bilgileri ibraz etmek, para ve para hükmündeki evrakı ve
ayniyatı ilk talep halinde Gümrük ve Ticaret Müfettişlerine göstermek, Gümrük
ve Ticaret Müfettişlerinin saymasına ve incelemesine yardımcı olmak zorundadır.
Gümrük ve Ticaret Müfettişleri, görevleri sırasında tüm resmî daire, kurum,
kuruluş ve kamuya yararlı derneklerle, gerçek ve tüzel kişilerden gerekli
yardım, bilgi, evrak, kayıt ve belgeleri istemeye yetkilidir; kanunî engel
olmadıkça bu isteğin yerine getirilmesi zorunludur. (6) Gümrük ve Ticaret Müfettişleri tarafından düzenlenen raporlar,
öncelikle Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı bünyesinde oluşturulan Rapor
Değerlendirme Komisyonlarına sunulur; Komisyonların yaptığı değerlendirme
sonucunda hazırlanan rapor dikkate alınarak işlem yapılır. Rapor Değerlendirme
Komisyonlarının teşekkülü ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir. (7) Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinin hangi grup başkanlığı
bünyesinde görev yapacağı Bakan tarafından belirlenir. (8) Gümrük ve Ticaret Müfettişleri ve Müfettiş Yardımcılarının
mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev, yetki ve
sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve esasları yönetmelikle
düzenlenir. (9) Bakan, bu maddede belirtilen yetkilerini alt kademelere
devredebilir.” MADDE 25- 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 18 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “(5) Gümrük ve ticaret bölge müdürlükleri, gümrük müdürlükleri,
işletme müdürlükleri ve gümrük muhafaza kaçakçılık ve istihbarat müdürlükleri,
yetki alanı ve Bakanlıkça devredilen yetki çerçevesinde, idarî yargı
mercilerinde Bakanlık adına dava açabilir, Bakanlığa karşı açılan idarî
davalarda Bakanlığı temsil edebilir, bu davaları Bakanlık adına takip edebilir,
adlî ve idarî yargı organları ile icra daireleri ve noterler tarafından
gönderilen tebligatı Bakanlık adına alabilir ve Bakanlık adına işlem
yapabilir.” MADDE 26- 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 25 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “yirmi”
ibaresi “otuz” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 27- 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “Personel alım usulü MADDE 38- (1) Bakanlıkça, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36
ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde
yer alan Bakanlık kadroları dışındaki kadrolara ve sözleşmeli personel
pozisyonlarına ilk defa atanacaklar; ilgili mevzuat uyarınca yapılan merkezî
sınavdan yetmiş ve üzeri puan alanlar arasından, sınav komisyonlarınca
yapılacak sözlü sınav sonucuna göre belirlenir. Bu fıkranın uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” MADDE 28- 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin geçici 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “(12) 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı
cetvelin Gümrük ve Ticaret Bakanlığına ait bölümünde yer alan boş ve dolu
Başkontrolör, Kontrolör ve Stajyer Kontrolör kadrolarının unvanı sırasıyla
Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi, Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Gümrük ve
Ticaret Müfettiş Yardımcısı olarak değiştirilmiştir. (13) Bu fıkranın yayımı tarihinde Bakanlıkta Başkontrolör,
Kontrolör ve Stajyer Kontrolör kadrolarında bulunanlar ile geçici 2 nci
maddenin yedinci fıkrasına göre Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcısı
kadrosuna atananlar ilgisine göre Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi, Gümrük ve
Ticaret Müfettişi, Gümrük ve Ticaret Müfettiş Yardımcısı kadrolarına
bulundukları kadro dereceleriyle herhangi bir işleme gerek kalmaksızın atanmış
sayılır. Bu madde ve geçici 2 nci maddenin yedinci fıkrasına göre Bakanlık
kadrolarına atanmış sayılan veya atanması öngörülen; a) Gümrük Müsteşarlığı Başkontrolör, Kontrolör ve Stajyer
Kontrolörlerinin, b) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları ile Başkontrolör,
Kontrolör ve Stajyer Kontrolörlerinin, anılan kadrolarda geçirdikleri süreler, Bakanlıkta Gümrük ve
Ticaret Başmüfettişi, Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Gümrük ve Ticaret Müfettiş
Yardımcısı kadrolarında geçmiş sayılır. Bu Kanun Hükmünde Kararnameyle
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile Gümrük ve Ticaret Müfettişlerine verilen
görev ve yetkiler kapsamında olmak kaydıyla; mevzuatta Gümrük Müsteşarlığı
Müfettişleri ve Kontrolörleri ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Müfettişleri ve
Kontrolörlerine yapılmış olan atıflar Gümrük ve Ticaret Müfettişlerine yapılmış
sayılır. (14) Bu fıkranın yayımı tarihinden önce Müfettiş ve Kontrolör
unvanını ihraz etmiş olanlardan, taşrada Bölge Müdürü veya İl Müdürü, merkezde
ise Daire Başkanı ve üstü görevde bulunanlar ile Sanayi ve Ticaret
Bakanlığından Bakanlığa devredilen birimlerde Müfettiş, Kontrolör ve Sanayi ve
Ticaret Uzmanı unvanını ihraz etmiş olanlardan Daire Başkanı ve üstü görevlerde
bulunanlar ilgisine göre Gümrük ve Ticaret Müfettişi ve Gümrük ve Ticaret
Uzmanı unvanını ihraz etmiş sayılır. Bunların Müfettiş, Kontrolör ve Uzman
kadrolarında geçirdikleri süreler ilgisine göre Gümrük ve Ticaret Müfettişi
veya Gümrük ve Ticaret Uzmanı kadrolarında geçmiş sayılır.” MADDE 29- 3/6/2011 tarihli ve
641 sayılı Kalkınma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinden sonra gelmek
üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve mevcut (d) bendi (e) bendi olarak teselsül
ettirilmiştir. “d) Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulu ve Bölgesel Gelişme Komitesinin
sekretarya işlemlerini yürütmek.” MADDE 30- 641 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye 23 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir. “Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulu ve Bölgesel Gelişme Komitesi MADDE 23/A- (1) Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulu; Başbakan ve
Kalkınma Bakanı ile Başbakanın belirleyeceği bakanlardan oluşur. Kurul,
Başbakanın başkanlığında, Başbakanın katılmadığı hâllerde ise Başbakanın
belirleyeceği bakanın başkanlığında toplanır. (2) Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulu, bölgesel kalkınmaya ilişkin
konularda karar organı olup görevleri şunlardır: a) Bölgesel gelişme alanında ulusal düzeyde genel politikaları ve
öncelikleri tayin etmek, bu kapsamda bölgesel gelişme ulusal stratejisini
onaylamak. b) Tarım, sanayi, turizm, ulaştırma, mekânsal gelişme, kırsal
kalkınma, girişimcilik, yenilik, küçük ve orta ölçekli işletmeler gibi ana
politika alanlarıyla bölgesel gelişme politikalarının bütünlüğünü ve
koordinasyonunu sağlayacak üst düzey kararlar almak. c) Güneydoğu Anadolu Projesi, Doğu Anadolu Projesi, Doğu Karadeniz
Projesi ve Konya Ovası Projesi gibi kalkınma projelerini, bölge planlarını,
stratejileri ve eylem planlarını onaylamak. ç) Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatı
tarafından hazırlanacak her türlü plan, proje ve programları inceleyerek karara
bağlamak. d) Kanunlar ve diğer mevzuatla yetki verilen konularda karar
vermek. (3) Bölgesel kalkınma konularının teknik düzeyde tartışıldığı ve
Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulunun karar almasına yönelik önerilerin
geliştirildiği Bölgesel Gelişme Komitesi, Müsteşarın başkanlığında, Maliye
Bakanlığı ve Hazine müsteşarları ile Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulunda temsil
edilen bakanlıkların müsteşarlarından oluşur. Ayrıca, Komitenin gündemine göre
kamu kesimi, özel kesim veya sivil toplum kuruluşu temsilcileri de Komite
toplantılarına davet edilebilir. (4) Komitenin görevleri şunlardır: a) Bölgesel gelişme alanında ulusal düzeyde politika önerileri
geliştirmek. b) Bölgesel gelişmeyle ilgili konularda koordinasyonu ve
işbirliğini geliştirmeye yönelik önerilerde bulunmak. c) Bölgesel gelişme ulusal stratejisi çalışmalarını yönlendirmek, stratejinin
hazırlık sürecine katkıda bulunmak, onay öncesi son değerlendirmeyi yapmak. ç) Bölgesel gelişme ulusal stratejisinin ve bölge planlarının
sektörel ve tematik politikalarla uyum ve tamamlayıcılığını güçlendirecek
tedbirler geliştirmek. d) Ulusal politikaları bölgesel kalkınmaya etkileri açısından
değerlendirmek. e) Ulusal ve bölgesel düzeyde, mekânsal gelişme stratejileriyle
kalkınma politikaları arasında bütünlük sağlamaya yönelik çalışmaları
yönlendirmek. f) Bölge planlarını, bölgesel programları ve bölgesel gelişme
bakımından önemli olan program, proje ve destekleri inceleyerek görüş,
değerlendirme ve önerilerde bulunmak. g) Kalkınma ajansları ve diğer ilgili kuruluşların bölgesel
gelişmeye yönelik uygulamalarını genel olarak izlemek ve değerlendirmek,
performans değerlendirmesinde dikkate alınacak esas ve kriterleri önermek. ğ) Kümelenme ve bölgesel yenilik gibi bölgesel nitelikli işletme
politikalarının ulusal koordinasyonunu gerçekleştirmek, bu alanda hazırlanan
strateji belgeleri hakkında görüş ve değerlendirmelerde bulunmak. (5) Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulunun ve Bölgesel Gelişme
Komitesinin teşekkülü ile çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından
çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.” MADDE 31- 641 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer
alan “Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına” ibaresinden önce gelmek üzere
“Devlet Planlama Teşkilatına veya” ibaresi eklenmiştir. MADDE 32- 641 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin eki (II) sayılı cetvelde yer alan “Strateji Geliştirme
Dairesi Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Kurullar Sekretaryası Dairesi
Başkanı,” ibaresi eklenmiştir. MADDE 33- 3/6/2011 tarihli ve
642 sayılı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi ile Konya Ovası Projesi
Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlıklarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin adı “Doğu Anadolu Projesi, Doğu Karadeniz Projesi ve
Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlıklarının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 34- 642 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “MADDE 1- (1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı; Doğu Anadolu
Projesi, Doğu Karadeniz Projesi ve Konya Ovası Projesinin uygulamalarını
yerinde koordine etmek ve bu kalkınma projelerinin uygulandığı illerdeki
yatırımların gerektirdiği araştırma, planlama, programlama, projelendirme,
izleme, değerlendirme ve koordinasyon hizmetlerinin yerine getirilmesi
suretiyle bu projelerin kapsadığı bölgelerin kalkınmasını hızlandırmak üzere,
Kalkınma Bakanlığına bağlı ve tüzel kişiliğe sahip, a) Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi, b) Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi, c) Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi, başkanlıklarının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını
düzenlemektir. (2) Başkanlıkların merkezleri ve kapsadıkları iller, ekli (I)
sayılı cetvelde gösterilmiştir. Başkanlıkların kapsadıkları illeri ve
merkezlerini değiştirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. (3) Başkanlıklar, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden
itibaren beş yıllık süre için kurulmuştur. Bu süre, Bakanlar Kurulu kararıyla
beş yıla kadar uzatılabilir.” MADDE 35- 642 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “MADDE 2- (1) Başkanlıkların görevleri şunlardır: a) Bölgelerin kalkınmasının hızlandırılması amacıyla ilgili kurum
ve kuruluşların proje ve faaliyetlerinin uyum ve bütünlük içinde yürütülmesini
sağlayacak eylem planları hazırlamak, bunların uygulanmasını koordine etmek,
izlemek ve değerlendirmek. b) Eylem planları kapsamındaki kamu yatırımlarının etkili ve
verimli bir şekilde yürütülmesi için kurumlar arası koordinasyonu sağlamak. c) Eylem planlarının gerektirdiği yatırımlara ilişkin teklifleri
ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde hazırlamak, önceliklendirmek ve
ilgili kurum ve kuruluşlar ile Kalkınma Bakanlığına göndermek. ç) Bölgedeki kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen yatırım
projelerini izlemek ve değerlendirmek. d) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarınca talep edilmesi hâlinde,
yatırım projelerinin geliştirilmesine yardımcı olmak, bu sürece gerektiğinde
Kalkınma Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslara göre malî ve teknik destek
sağlamak. e) Bölge planlarının tamamlayıcılığını ve bütünlüğünü gözeterek,
kalkınma ajanslarının ortak ve daha etkili çalışmalarına yardımcı olmak ve bu
konularda görüş ve öneriler geliştirmek. f) Bölgelerinin gelişme potansiyeline, sorunlarına ve imkânlarına
dair araştırma, etüt, proje ve incelemeler yapmak veya yaptırmak. g) Kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları için başta
kurumsal kapasite ve beşeri kaynak konuları olmak üzere, Kalkınma Bakanlığının
belirleyeceği usûl ve esaslara göre mevcut proje ve programlarla mükerrerlik
oluşturmayacak yenilikçi destek programları tasarlamak ve uygulamak. ğ) Kalkınma Bakanlığı tarafından verilecek diğer görevleri
yapmak.” MADDE 36- 642 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “Eylem planları MADDE 3- (1) Eylem planları, bölgedeki illerin tamamını kapsayacak
şekilde, Düzey 2 İstatistikî Bölge Birimleri bazındaki bölge planları ve ilgili
diğer plan ve programlar esas alınarak hazırlanır. Eylem planlarının
hazırlanmasında bölgedeki kalkınma ajansları başta olmak üzere ilgili kurum ve
kuruluşların görüş ve önerileri alınır. Eylem planları, Bölgesel Gelişme Yüksek
Kurulunun onayına sunulmak üzere Başkanlıklar tarafından Kalkınma Bakanlığına
gönderilir. (2) Eylem planlarının ilgili kuruluşlar nezdinde uygulanmasının
takibi ve koordinasyonu Başkanlıklar tarafından yürütülür. Başkanlıklar bu
kapsamdaki iş ve işlemlerin yürütülmesinden Kalkınma Bakanlığına karşı
sorumludur.” MADDE 37- 642 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının sonuna aşağıdaki
cümle ile maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Diğer personel Kalkınma Bakanı tarafından atanır.” “(3) Başkanlıklar, İzleme ve Değerlendirme Koordinatörlüğü ve
Yönetim Hizmetleri Koordinatörlüğü ile bölgelerinin özellikleri, ihtiyaçları ve
eylem planlarının mahiyeti dikkate alınarak Kalkınma Bakanının onayıyla kurulan
diğer koordinatörlüklerden oluşur. Başkanlıklardaki koordinatörlüklerin sayısı
altıyı geçemez.” MADDE 38- 642 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin; ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş, üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş, beşinci fıkrasında
yer alan “Başkanlıklarda sözleşmeli olarak istihdam edilebilirler” ibaresi
“yedinci fıkrada belirtilen nitelikleri taşımak kaydıyla, Başkanlıklarda
sözleşmeli olarak istihdam edilebilir” şeklinde değiştirilmiş ve maddeye
aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “(2) Başkanlıklarda, Başkan, Başkan Yardımcısı, Müşavir, Hukuk
Müşaviri ve Uzman kadrolarına atananlar, kadroları karşılık gösterilmek
suretiyle, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel
çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak
çalıştırılabilir. Başkanın sözleşme ücreti GAP İdaresi Başkanının sözleşme
ücretini, Başkan Yardımcısının sözleşme ücreti GAP İdaresi Başkan Yardımcısının
sözleşme ücretini geçmeyecek şekilde belirlenir. Söz konusu personele,
çalıştıkları günlerle orantılı olarak, hastalık ve yıllık izinleri dâhil, Ocak,
Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarında ikramiye
ödenir. Bunlardan üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre
başarılı çalışmalar yaptıkları tespit edilenlere, Kalkınma Bakanının onayı ile
Haziran ve Aralık aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarında teşvik
ikramiyesi ödenebilir. Başkan tarafından birimlerin eşgüdümü için koordinatör
olarak görevlendirilecek azami altı Uzmana, kadroları için öngörülen sözleşme
ücreti yüzde on artırımlı olarak ödenir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usûl
ve esaslar ile bu fıkrada belirtilen personele yapılacak diğer ödemeler
Bakanlar Kurulunca belirlenir.” “Bunlara ödenecek ücretin net tutarı, birinci dereceli Uzmana
ödenen aylık ortalama net tutarı aşmamak üzere Kalkınma Bakanı tarafından
tespit edilir.” “(7) Başkanlıklarda bu maddede belirtilen usullere göre
çalıştırılacak uzman personel; en az dört yıllık fakülte ya da yüksekokullardan
veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen yurtdışındaki
yükseköğretim kurumlarından en az lisans düzeyinde mezun olanlar arasından
istihdam edilir.” MADDE 39- 642 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “(2) Başkanlıklar, Doğu Anadolu Projesi, Doğu Karadeniz Projesi ve
Konya Ovası Projesine ilişkin eylem planı, program ve projelerin
hazırlanmasında, uygulamanın izlenmesinde ve değerlendirilmesinde, başta
bölgedeki kalkınma ajansları olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği
tesis eder.” MADDE 40- 642 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye aşağıdaki cetvel eklenmiştir. “(I) Sayılı Cetvel BAŞKANLIKLARIN MERKEZLERİ VE KAPSADIĞI İLLER Başkanlık
  Adı Merkez Kapsadığı
  İller 1.
  Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Erzurum Ağrı,
  Ardahan, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Hakkari,
  Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Tunceli, Van 2.
  Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Giresun Artvin,
  Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize,
  Samsun, Trabzon 3.
  Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Konya Aksaray,
  Karaman, Konya, Niğde “ MADDE 41- 8/4/1965
tarihli ve 580 sayılı Millî Prodüktivite Merkezi Kuruluş Kanunu yürürlükten
kaldırılmıştır. Mevzuatta 580 sayılı Millî Prodüktivite Merkezi Kuruluş
Kanununa yapılmış olan atıflar 635 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye, Millî
Prodüktivite Merkezine yapılmış olan atıflar Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığına yapılmış sayılır. MADDE 42- 14/7/1965 tarihli ve
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; a) 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının
(11) numaralı alt bendine “Aile ve Sosyal Politikalar Uzman Yardımcıları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Savunma Sanayii Uzman Yardımcıları,” ve “Aile
ve Sosyal Politikalar Uzmanlığına,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Savunma
Sanayii Uzmanlığına,” ibareleri eklenmiştir. b) 59 uncu maddesinde yer alan “Savunma Sanayii Müsteşarlığı ile”
ibaresi “Savunma Sanayii Müsteşarlığına ait Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı,
I.Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı ve Müşavir Avukat kadrolarına,” şeklinde
değiştirilmiştir. c) Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I – Genel İdare
Hizmetleri Sınıfı” bölümünün; (d) bendine “Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma
İdaresi Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Doğu Karadeniz Projesi Bölge
Kalkınma İdaresi Başkanı, Kalkınma Araştırmaları Merkezi Başkanı,” ibaresi, (f)
bendine “Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkan Yardımcısı,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi
Başkan Yardımcısı” ibaresi eklenmiş, aynı bentte yer alan “Kalkınma
Araştırmaları Merkezi Başkanı,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve (h) bendine
“İhracatı Geliştirme Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Savunma
Sanayii Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir. MADDE 43- 31/7/1970 tarihli ve
1325 sayılı Millî Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkında Kanunun 1 inci
maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Bakanlıkta, sayısı yediyi geçmemek üzere Bakanlık Müşaviri, bir
Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ile bir Özel Kalem Müdürü atanabilir.
Bunların kadroları Bakanlık merkez teşkilatında, Silahlı Kuvvetler
kadrolarından ayrı olarak gösterilir.” MADDE 44- 23/4/1981 tarihli ve
2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun eki
(2) sayılı cetvelde yer alan “Bakanlık Müşavirleri” ibaresi “Bakanlık
Müşavirleri (Millî Savunma Bakanlığı Bakanlık Müşavirleri dâhil) şeklinde
değiştirilmiştir. MADDE 45- 27/9/1984 tarihli ve
3046 sayılı Kanunun 19/A maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle
eklenmiştir. “Bakan, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların (5018 sayılı Kanuna
ekli (III) sayılı cetvelde yer alan kurumlar dâhil) her türlü faaliyet ve
işlemlerini denetlemeye yetkilidir.” MADDE 46- 14/2/1985 tarihli ve
3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 8 inci
maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir. “g) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı.” MADDE 47- 3152 sayılı Kanuna
13/A maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir. “Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı MADDE 13/B- Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığının
görevleri şunlardır: a) Bakanlığın Avrupa Birliği ile ilişkilerini yürütmek ve Avrupa
Birliğine uyum çalışmalarında koordinasyonu sağlamak. b) Bakanlığın yabancı ülkeler ve uluslararası kuruluşlar ile
ilişkilerini yürütmek ve bu konuda koordinasyonu sağlamak. c) Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar ve diğer ülkelerce
sağlanan mali kaynakların proje bazlı kullanım sürecini yürütmek, Bakanlık
merkez ve bağlı birimlerince yürütülen projelerin uygulanmasını izlemek ve
koordinasyonunu sağlamak. d) Bakanlığın görev alanına giren konularda insan haklarının
korunması ve geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak, bu konularda Bakanlık
birimleri arasında koordinasyonu sağlamak, ülkemizin taraf olduğu uluslararası
anlaşmaların denetim mekanizmaları ile ilgili çalışmaları yürütmek. e) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.” MADDE 48- 3152 sayılı Kanunun 20
nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki
bent eklenmiş ve mevcut (d) bendi (e) bendi olarak teselsül ettirilmiştir. “d) Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı,” MADDE 49- 3152 sayılı Kanuna 23
üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir. “Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı MADDE 23/A- Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Bakanlık projelerinin Bakanlık bilişim altyapısına uygun olarak
tasarlanmasını ve uygulanmasını sağlamak, teknolojik gelişmeleri takip etmek,
bilgi güvenliği ve güvenilirliği konusunun gerektirdiği önlemleri almak,
politikaları ve ilkeleri belirlemek, kamu bilişim standartlarına uygun çözümler
üretmek. b) Bakanlığın bilgi işlem hizmetlerini yürütmek. c) Bakanlığın internet sayfaları, elektronik imza ve elektronik
belge uygulamaları ile ilgili teknik çalışmaları yapmak. d) Bakanlık hizmetleriyle ilgili bilgileri toplamak ve ilgili
birimlerle işbirliği içinde veri tabanları oluşturmak. e) Bakanlığın görev alanına giren bilişim konularında bağlı
kuruluşlar ve mahalli idareler ile koordinasyonu sağlamak. f) Bakanlığın mevcut bilişim altyapısının kurulumu, bakımı,
ikmali, geliştirilmesi ve güncellenmesi ile ilgili işleri yürütmek, haberleşme
güvenliğini sağlamak ve bu konularda görev üstlenen personelin bilgi
teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak düzenli şekilde hizmet içi eğitim
almalarını sağlamak. g) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.” MADDE 50- 3152 sayılı Kanunun
eki (1) sayılı cetvelin “Ana Hizmet Birimleri” başlıklı sütununa “7 - Avrupa
Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı” sırası, “Yardımcı Birimler”
başlıklı sütununa 3 üncü sırasından sonra gelmek üzere “4 – Bilgi İşlem Dairesi
Başkanlığı” sırası eklenmiş ve mevcut 4 üncü sıra 5 inci sıra olarak teselsül
ettirilmiştir. MADDE 51- 7/11/1985 tarihli ve
3238 sayılı Savunma Sanayii Müsteşarlığının Kurulması ve 11 Temmuz 1939 Tarih
ve 3670 Sayılı Milli Piyango Teşkiline Dair Kanunun İki Maddesi ile 23 Ekim
1984 Tarih ve 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun Bir Maddesinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun; a) 7 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “Müsteşarlıkta, 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Kanun hükümleri
dışında kalan memurlar Millî Savunma Bakanının onayı ile atanır. Bakan bu
yetkisini Müsteşara devredebilir.” b) 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “ile Daire Tabibi
Kadrosu” ibaresi “Savunma Sanayii Uzmanı ve Uzman Yardımcısı ile Daire Tabibi
kadroları” şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “Müsteşarlık, görev alanına giren konularda çalıştırılmak üzere
Savunma Sanayii Uzmanı ve Uzman Yardımcısı istihdam eder. Savunma Sanayii Uzman
Yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci
maddesinde sayılan genel şartlara ek olarak aşağıdaki şartlar aranır: a) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler,
iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler fakülteleri, Müsteşarlığın görev
alanına giren ve yönetmelikle belirlenen mühendislik fakülteleri ile diğer
yükseköğretim kurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu
tarafından kabul edilen yurtiçindeki veya yurtdışındaki yükseköğretim
kurumlarından mezun olmak, b) Yönetmelikle belirlenen yabancı dillerden en az birini iyi
derecede bilmek. c) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak. Uzman Yardımcılığına atananlar, en az üç yıl çalışmak ve
hazırlayacakları uzmanlık tezinin, oluşturulacak tez jürisi tarafından kabul
edilmesi kaydıyla, yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Süresi
içinde tezlerini sunmayan veya tezleri kabul edilmeyenlere tezlerini sunmaları
veya yeni bir tez hazırlamaları için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir.
Yeterlik sınavında başarılı olanların uzman kadrolarına atanabilmeleri, Kamu
Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgarî (B) düzeyinde
veya dil yeterliği bakımından buna denkliği kabul edilen ve uluslararası
geçerliliği bulunan başka bir belgeye sahip olma şartına bağlıdır. Sınavda
başarılı olamayanlar veya sınava girmeye hak kazandığı halde geçerli mazereti
olmaksızın sınav hakkını kullanmayanlara, bir yıl içinde ikinci kez sınav hakkı
verilir. Verilen ilave süre içinde tezlerini sunmayan veya ikinci defa
hazırladıkları tezleri de kabul edilmeyenler, ikinci sınavda da başarı
gösteremeyen veya sınav hakkını kullanmayanlar ile yabancı dil yeterliği
şartını yerine getirmeyenler, Savunma Sanayii Uzman Yardımcısı unvanını
kaybederler ve Müsteşarlıkta durumlarına uygun kadrolara atanırlar. Savunma Sanayii Uzmanı ve Uzman Yardımcılarının mesleğe
alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı
ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.” c) Geçici 8 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir. “GEÇİCİ MADDE 9- Bu maddenin yayımı tarihinde Müsteşarlıkta Şube
Müdürü (Uzman) unvanıyla görev yapanlar Uzman kadrolarına bulundukları kadro
dereceleriyle herhangi bir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır. Bunların
yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla, eski kadrolarına
ilişkin en son ayda aldıkları sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye
(bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatlar ve değişik adlar
altında yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya
bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer
olarak esas alınır); atanmış sayıldıkları kadrolara ilişkin olarak yapılan
sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı),
her türlü zam ve tazminatlar ve değişik adlar altında yapılan her türlü
ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti
hariç) toplam net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, herhangi
bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca
tazminat olarak ödenir. Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı
olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara
atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir. Birinci fıkraya göre Şube Müdürlüğü (Uzman)'nden Uzman kadrolarına
atanmış sayılanlardan boşalan Şube Müdürü kadrolarının kadro unvanı “Uzman”
şeklinde değiştirilmiştir.” MADDE 52- 21/5/1986 tarihli ve
3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun
mülga 6 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde yeniden
düzenlenmiştir. “Taşra teşkilatı ile Bakanlığın il düzeyindeki iş ve işlemleri MADDE 6- Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Spor Genel Müdürlüğünün
taşradaki hizmetlerini yürütmek üzere illerde gençlik hizmetleri ve spor il
müdürlüğü, ilçelerde gençlik hizmetleri ve spor ilçe müdürlüğü kurulur. Gençlik
Hizmetleri ve Spor İl Müdürleri ile Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürleri
Bakan tarafından atanır. İl teşkilatının bütçesi özel bütçedir. İl bütçesinden
ilçelere valinin onayı ile ödenek tahsis edilir. Spor Genel Müdürlüğüne bağlı federasyonların ilgili olduğu spor
dallarında taşra bağlantılarını sağlamak amacıyla illerde fahri olarak görev
yapmak üzere birer spor dalı temsilcisi bulunur.” MADDE 53- 3289 sayılı Kanunda
yer alan “Spor İl ve İlçe Müdürlükleri” ibareleri “Gençlik Hizmetleri ve Spor
İl ve İlçe Müdürlükleri” şeklinde değiştirilmiştir. Mevzuatta Spor Genel
Müdürlüğünün taşra teşkilatına yapılmış olan atıflar gençlik hizmetleri ve spor
il ve ilçe müdürlüklerine yapılmış sayılır. MADDE 54- 3289 sayılı Kanuna
aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. “GEÇİCİ MADDE 12- Spor Genel Müdürlüğü taşra teşkilatında İl Spor
Müdürü ve İlçe Spor Müdürü kadrolarında bulunanların görevleri bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihte sona erer. Bunlar ekli (2) sayılı liste ile ihdas
edilen Araştırmacı kadrolarına halen bulundukları kadro dereceleriyle atanmış
sayılır. Bu madde uyarınca ihdas edilen Araştırmacı kadroları, herhangi bir
sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş
sayılır. Bu madde uyarınca atanmış sayılan personelin yeni kadrolarına atanmış
sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda
aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları, ek ödeme ve
benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili
çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit
bir değer olarak esas alınır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak
yapılan aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları, ek ödeme ve benzeri
adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya
bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halinde
aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın fark
kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atanmış sayıldıkları kadro
unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi
istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.
Spor Genel Müdürlüğünün mevcut il ve ilçe müdürlükleri, gençlik hizmetleri ve
spor il ve ilçe müdürlükleri olarak faaliyetlerine devam eder.” MADDE 55- 27/6/1989 tarihli ve
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına
“Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,” ibaresinden sonra
gelmek üzere “Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,”
ibaresi eklenmiştir. MADDE 56- 27/10/1989 tarihli ve
388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinin
birinci fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş, 2 nci maddesinin birinci
fıkrasının (i) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, 3 üncü ve 4 üncü
maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır. “Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının
görev süresini uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.” “i) Bölge planlarının tamamlayıcılığını ve bütünlüğünü gözeterek,
kalkınma ajanslarının ortak ve daha etkili çalışmalarına yardımcı olmak ve bu
konularda görüş ve öneriler geliştirmek,” MADDE 57- 388 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “23 yıl
sonra” ibaresi “1 inci maddede belirtilen sürenin sonunda” olarak
değiştirilmiştir. MADDE 58- 23/2/1995 tarihli ve
4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun mülga 29 uncu maddesi
aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir. “MADDE 29- Reklam Kurulu, Tüketici Konseyi ve tüketici sorunları
hakem heyetlerinin faaliyetlerine ilişkin masraflar, Bakanlığın tüketicinin
korunması amacına yönelik masrafları ve sair harcamalar Bakanlık bütçesine
konulacak ödenekten karşılanır.” MADDE 59- 27/10/1999 tarihli ve
4458 sayılı Gümrük Kanununun; a) 221 inci maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle
eklenmiştir. “Bu madde kapsamında personele ödenmesi gereken fazla mesai
ücretinin Ankara Gümrük Muhasebe Birimi hesabına aktarılan tutarı aşması
hâlinde, aradaki fark Maliye Bakanlığı tarafından personel giderlerini
karşılama ödeneğinden Bakanlık bütçesine bu amaçla aktarılacak ödenekten
karşılanır.” b) 244 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “7. Uzlaşma komisyonlarının başkan ve üyelerine, bu
komisyonlardaki çalışmaları dolayısıyla verilecek ücret Gümrük ve Ticaret
Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenir.” MADDE 60- 10/12/2003 tarihli ve
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelin
“B) ÖZEL BÜTÇELİ DİĞER İDARELER” bölümüne “41) Doğu Karadeniz Projesi Bölge
Kalkınma İdaresi Başkanlığı” sırası eklenmiş ve “24) Millî Prodüktivite
Merkezi” sırası yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 61- 24/3/2010 tarihli ve
5978 sayılı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunun; a) 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan
“Avrupa Birliği çerçevesinde yürütülen projeler hariç olmak üzere” ibaresi
“Avrupa Birliği çerçevesinde yürütülen projeler ile Yükseköğretim Kurulu ve
üniversiteler hariç olmak üzere” şeklinde değiştirilmiştir. b) 11 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş ve
mevcut (g) bendi (ğ) bendi olarak teselsül ettirilmiştir. “g) Türkiye'ye çeşitli alanlarda eğitim, öğretim, seminer, kurs ve
benzeri faaliyetler için gelecek yabancı uyruklu öğrencilere ihtiyaçları
doğrultusunda destek vermek.” c) 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan
“Avrupa Birliği çerçevesinde yürütülen projeler hariç olmak üzere” ibaresi
“Avrupa Birliği çerçevesinde yürütülen projeler ile Yükseköğretim Kurulu ve
üniversiteler hariç olmak üzere” şeklinde, (c) bendinin (1) ve (4) numaralı alt
bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “1) Yükseköğretim Kurulu ve üniversiteler aracılığıyla öğrenim
görmek üzere getirilen yabancı öğrenciler hariç olmak kaydıyla, kamu kurum ve
kuruluşlarınca temel eğitim giderleri karşılanmak suretiyle öğrenim görmek
üzere Türkiye'ye gelecek olan ve Türkiye'de öğrenim gören öğrencilere ilişkin
genel politikaları belirlemek.” “4) Yükseköğretim Kurulunun önerilerini dikkate alarak
Yükseköğretim Kurulu ve üniversiteler hariç olmak üzere kamu kurum ve
kuruluşlarınca temel eğitim giderleri karşılanmak suretiyle yükseköğretim
kurumlarına alınacak öğrenci kontenjanlarını ve seçim esaslarına ilişkin
ilkeleri belirlemek.” MADDE 62- (1) EXPO 2020'ye ev
sahipliği yapacak kentin belirlenmesi amacıyla 2013 yılında Uluslararası
Sergiler Bürosu genel kurulunda yapılacak seçimlerde, İzmir İlinin ülkemiz
adına sürdürdüğü adaylığının başarıyla sonuçlandırılmasına ilişkin iş ve
işlemleri yürütmek üzere, özel hukuk hükümlerine tabi ve tüzelkişiliği haiz
EXPO 2020 İzmir Yönlendirme Kurulu kurulmuştur. (2) Yönlendirme Kurulunun organları Yürütme Komitesi ve Genel
Sekreterliktir. (3) Yönlendirme Kurulunun gelirleri şunlardır: a) Genel bütçeden ayrılacak ödenek. b) İzmir Büyükşehir Belediyesinin 2012 ve 2013 bütçelerine her yıl
bu amaçla konacak ödenek. c) İzmir İl Özel İdaresinin 2012 ve 2013 bütçelerine her yıl bu
amaçla konacak ödenek. ç) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, İzmir Ticaret Odası, Ege
İhracatçılar Birliği, Ege Bölgesi Sanayi Odası tarafından 2012 ve 2013
yıllarında aktarılacak tutarlar. d) Her türlü naklen yayın, reklam ve sponsorluk gelirleri. e) Gerçek ve tüzelkişilerden alınacak nakdi ve ayni bağış ve
yardımlar. f) Faiz ve diğer gelirler. (4) Gelirler ulusal bankalardan birinde bu amaçla açılacak hesapta
toplanır. Hesap açmaya, kapamaya veya hesapta toplanan tutarları nemalandırmaya
Yürütme Komitesi Başkanı yetkilidir. Başkan, bu yetkilerini kısmen veya tamamen
Yürütme Komitesinin diğer üyelerinden birine veya Genel Sekretere devredebilir. (5) Bu madde kapsamına giren mal ve hizmet alımları ile her türlü
işlemlerde 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri
uygulanmaz. Alım, satım ve kiralama işlemleri ile yapılacak harcamalarda
uygulanacak usul ve esaslar Yönlendirme Kurulunca belirlenir. (6) Kurulun ve organlarının oluşumu ve çalışma esasları, Kurula ve
Yürütme Komitesine üye olarak katılacak kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum
kuruluşları ve diğer gerçek veya tüzelkişiler ile bu maddenin uygulanmasına
ilişkin diğer hususlar Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir. (7) İzmir'in adaylığının Uluslararası Sergiler Bürosu Genel
Kurulunca kabulü halinde Yönlendirme Kurulu, EXPO 2020 İzmir ile ilgili
işlemleri yürütmek üzere yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar faaliyetlerine
devam eder. (8) İzmir'in adaylığının Uluslararası Sergiler Bürosu Genel
Kurulunca kabul edilmemesi halinde Yönlendirme Kurulunun hesaplarında bulunan
tutarlar ile taşınırlar Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde tasfiye edilir. MADDE 63- Ekli (1) sayılı
listede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
eki (I) sayılı cetvelin Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı
ve Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığına ait bölümlerinden
çıkarılmıştır. Ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin ilgili bölümlerine
eklenmiştir. Ekli (3) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele Doğu Karadeniz
Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı bölümü olarak eklenmiştir. Ekli (4) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek Millî
Savunma Bakanlığı merkez teşkilatı kadrolarının ilgili bölümüne eklenmiştir. 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin,
Spor Genel Müdürlüğüne ait bölümünde yer alan “İl Spor Müdürü” ve “İlçe Spor
Müdürü” kadro unvanları sırasıyla “Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürü” ve
“Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürü” şeklinde değiştirilmiştir. Bu Kanun Hükmünde Kararname ile İçişleri Bakanlığı adına ihdas
edilen kadrolara, 6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunundaki
sınırlamalara tabi olmadan atama yapılabilir. MADDE 64- Bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin 59 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi 31/8/2011
tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 65- Bu Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. (1) SAYILI LİSTE KURUMU : DOĞU ANADOLU PROJESİ
BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Müdür 1 3 3 GİH Şef 4 1 1 GİH Şef 5 1 1 GİH Şef 7 1 1 GİH Memur 6 2 2 GİH Memur 9 2 2 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 5 2 2 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 9 2 2 TH Mühendis 1 5 5 TH Mühendis 3 5 5 TH Mühendis 6 5 5 TH Mühendis 8 5 5 TH Mimar 1 2 2 TH Şehir
  Plancısı 1 2 2 TH Bölge
  Plancısı 1 1 1 TH Jeolog 1 1 1 TH Tekniker 1 2 2 TH Teknisyen 5 3 3 TOPLAM 45 45 KURUMU : KONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ
BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Müdür 1 3 3 GİH Şef 4 1 1 GİH Şef 5 1 1 GİH Şef 7 1 1 GİH Memur 6 2 2 GİH Memur 9 2 2 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 5 2 2 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 9 2 2 TH Mühendis 1 5 5 TH Mühendis 3 5 5 TH Mühendis 6 5 5 TH Mühendis 8 5 5 TH Mimar 1 2 2 TH Şehir
  Plancısı 1 2 2 TH Bölge
  Plancısı 1 1 1 TH Jeolog 1 1 1 TH Tekniker 1 2 2 TH Teknisyen 5 3 3 TOPLAM 45 45 (2) SAYILI LİSTE KURUMU : AVRUPA BİRLİĞİ
BAKANLIĞI TEŞKİLAT I : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Bakanlık
  Müşaviri 1 10 10 TOPLAM 10 10 KURUMU : BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ
BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Genel
  Müdür 1 1 1 GİH Daire
  Başkanı 1 4 4 GİH Sanayi
  ve Teknoloji Uzmanı 5 10 10 GİH Sanayi
  ve Teknoloji Uzmanı 6 10 10 GİH Sanayi
  ve Teknoloji Uzmanı 7 10 10 GİH Sanayi
  ve Teknoloji Uzman Yardımcısı 8 10 10 GİH Sanayi
  ve Teknoloji Uzman Yardımcısı 9 10 10 GİH Şef 4 4 4 TH Mühendis 3 2 2 TH Mühendis 6 2 2 TH Mühendis 8 2 2 TH Mimar 2 2 2 TH Mimar 4 2 2 TH Tekniker 1 2 2 TH Tekniker 4 2 2 GİH Memur 7 10 10 GİH Sekreter 5 2 2 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 3 2 2 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 5 4 4 GİH Veri
  Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 3 2 2 GİH Veri
  Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 5 4 4 GİH Şoför 5 2 2 TOPLAM 99 99 KURUMU : GENÇLİK VE SPOR
BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Genel
  Müdür 1 1 1 GİH Genel
  Müdür Yardımcısı 1 7 7 GİH Bilgi
  İşlem Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Daire
  Başkanı 1 12 12 GİH Bakanlık
  Müşaviri 1 10 10 GİH Gençlik
  ve Spor Uzmanı 6 10 10 GİH Gençlik
  ve Spor Uzmanı 7 15 15 GİH Gençlik
  ve Spor Uzmanı 8 15 15 GİH Gençlik
  ve Spor Uzman Yardımcısı 7 10 10 GİH Gençlik
  ve Spor Uzman Yardımcısı 8 10 10 GİH Gençlik
  ve Spor Uzman Yardımcısı 9 10 10 GİH Şube
  Müdürü 1 15 15 GİH Şube
  Müdürü 2 15 15 GİH Hukuk
  Müşaviri 5 3 3 GİH Mütercim 4 3 3 GİH Mütercim 5 5 5 GİH Mütercim 6 5 5 GİH Mütercim 7 7 7 GİH Veri
  Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 4 10 10 GİH Veri
  Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 5 10 10 GİH Veri
  Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 6 10 10 GİH Veri
  Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 7 10 10 GİH Veri
  Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 8 10 10 GİH Veri
  Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 9 10 10 GİH Veri
  Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 10 10 10 GİH Programcı 5 5 5 GİH Programcı 7 5 5 GİH Programcı 9 5 5 GİH Çözümleyici 5 8 8 GİH Çözümleyici 7 8 8 GİH Çözümleyici 9 9 9 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 5 10 10 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 6 10 10 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 7 10 10 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 8 10 10 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 9 10 10 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 10 10 10 GİH Memur 5 10 10 GİH Memur 6 10 10 GİH Memur 7 10 10 GİH Memur 8 14 14 GİH Memur 9 14 14 GİH Memur 10 15 15 GİH Memur 11 15 15 GİH Şef 4 5 5 GİH Şef 6 5 5 GİH Şoför 8 5 5 GİH Sekreter 9 5 5 GİH Sekreter 10 5 5 TH Mühendis 5 2 2 TH Mimar 5 2 2 TH İstatistikçi 5 2 2 TH Tekniker 8 3 3 TH Tekniker 9 3 3 TH Teknisyen 8 5 5 TH Teknisyen 9 5 5 YH Hizmetli 9 5 5 YH Hizmetli 10 5 5 TOPLAM 469 469 KURUMU : GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Müsteşar
  Yardımcısı 1 1 1 GİH Genel
  Müdür Yardımcısı 1 2 2 GİH Daire
  Başkanı 1 5 5 GİH Bakanlık
  Müşaviri 1 10 10 TOPLAM 18 18 KURUMU : GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI TEŞKİLATI : TAŞRA İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Gümrük
  Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürü 1 10 10 TOPLAM 10 10 KURUMU : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam MİAH Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı 1 1 1 MİAH Bilgi İşlem Dairesi Başkanı 1 1 1 MİAH Şube Müdürü 1 9 9 GİH Şube Müdürü 1 5 5 GİH Uzman 1 5 5 GİH Uzman 3 5 5 GİH Avrupa Birliği Uzmanı 1 2 2 GİH Avrupa Birliği Uzmanı 3 2 2 GİH Avrupa Birliği Uzmanı 5 6 6 GİH Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı 7 25 25 GİH Şef 3 15 15 GİH Şef 5 19 19 GİH Programcı 3 7 7 GİH Programcı 7 15 15 GİH Programcı 8 4 4 GİH Mütercim 3 3 3 GİH Mütercim 6 4 4 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 3 5 5 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 6 11 11 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 8 26 26 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 9 26 26 GİH Sekreter 8 10 10 GİH Şoför 7 3 3 GİH Şoför 10 4 4 GİH Çözümleyici 3 5 5 GİH Çözümleyici 6 5 5 GİH Bilgisayar İşletmeni 3 5 5 GİH Bilgisayar İşletmeni 7 10 10 GİH Bilgisayar İşletmeni 9 10 10 GİH Mütercim 3 1 1 GİH Mütercim 6 1 1 TH Mühendis 6 50 50 TH İstatistikçi 3 2 2 TH İstatistikçi 6 2 2 TH Teknisyen 3 5 5 TH Teknisyen 7 10 10 TH Teknisyen 9 9 9 YH Hizmetli 9 5 5 YH Hizmetli 11 5 5 TOPLAM 338 338 KURUMU : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI TEŞKİLATI : TAŞRA İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Programcı 7 198 198 GİH Bilgisayar İşletmeni 7 1243 1243 TH Mühendis 6 175 175 TOPLAM 1616 1616 KURUMU : SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Müsteşar
  Yardımcısı 1 1 1 GİH Daire
  Başkanı 1 6 6 AH Müşavir
  Avukat 2 1 1 GİH Uzman 6 25 25 TH Uzman 6 50 50 GİH Uzman
  Yardımcısı 9 25 25 TH Uzman
  Yardımcısı 9 50 50 TOPLAM 158 158 KURUMU : SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : TAŞRA İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Araştırmacı 1 240 240 GİH Araştırmacı 2 8 8 GİH Araştırmacı 3 6 6 TOPLAM 254 254 KURUMU : GÜNEYDOĞU
ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Müşavir 1 3 3 TOPLAM 3 3 KURUMU : DOĞU ANADOLU PROJESİ
BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Uzman 1 15 15 GİH Uzman 3 10 10 GİH Uzman 5 8 8 GİH Uzman 7 10 10 GİH Uzman 9 2 2 TOPLAM 45 45 KURUMU : KONYA OVASI PROJESİ
BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Uzman 1 15 15 GİH Uzman 3 10 10 GİH Uzman 5 8 8 GİH Uzman 7 10 10 GİH Uzman 9 2 2 TOPLAM 45 45 (3) SAYILI LİSTE KURUMU : DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE
KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Başkan 1 1 1 GİH Başkan
  Yardımcısı 1 2 2 GİH Hukuk
  Müşaviri 1 1 1 GİH Müşavir 1 3 3 GİH Uzman 1 16 16 GİH Uzman 3 10 10 GİH Uzman 5 10 10 GİH Uzman 7 10 10 GİH Uzman 9 10 10 GİH Memur 5 2 2 GİH Memur 9 2 2 GİH Sekreter 7 1 1 GİH Sekreter 11 2 2 TOPLAM 70 70 (4) SAYILI LİSTE KURUMU : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Bakanlık
  Müşaviri 1 7 7 GİH Basın
  ve Halkla İlişkiler Müşaviri 1 1 1 GİH Özel
  Kalem Müdürü 1 1 1 TOPLAM 9 9 B- Dayanılan Anayasa Kuralları Dava dilekçesi ve başvuru kararlarında, Anayasa'nın Başlangıç'ı
ile 2., 6., 7., 8., 10., 11., 36., 49., 70., 91., 112., 113., 123., 125. ve
128. maddelerine dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME A- E.2011/107 Sayılı Başvuru Yönünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Haşim KILIÇ,
Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO,
Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN ve Celal Mümtaz AKINCI'nın
katılımlarıyla 27.10.2011 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında; 1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, 2-Yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasında karara
bağlanmasına, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. B- E.2012/47 Sayılı Başvuru Yönünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi hükmü uyarınca Haşim
KILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan
ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI,
Erdal TERCAN, Muammer TOPAL ve Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 17.5.2012
tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından
işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. C- E.2012/62 Sayılı Başvuru Yönünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi hükmü uyarınca Haşim
KILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan
ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI,
Erdal TERCAN ve Muammer TOPAL'ın katılımlarıyla 15.6.2012 tarihinde yapılan ilk
inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. D- E.2012/85 Sayılı Başvuru Yönünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ,
Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman
Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN,
Muammer TOPAL ve Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 12.9.2012 tarihinde yapılan ilk
inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. E- E.2012/89 Sayılı Başvuru Yönünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ,
Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman
Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN,
Muammer TOPAL ve Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 12.9.2012 tarihinde yapılan ilk
inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. IV- BİRLEŞTİRME KARARLARI A- E.2012/47 Sayılı Başvuru Yönünden 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 54.
maddesi ile 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde 12'nin iptaline karar verilmesi
talebiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin davanın aralarındaki hukuki
irtibat nedeniyle E.2011/107 sayılı dava ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, E.2012/47
sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esas incelemenin E.2011/107 sayılı
dosya üzerinden yürütülmesine, 17.5.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verilmiştir. B- E.2012/62 Sayılı Başvuru Yönünden 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 54.
maddesi ile 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde 12'nin iptaline karar verilmesi
talebiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin davanın aralarındaki hukuki
irtibat nedeniyle E.2011/107 sayılı dava ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, E.2012/62
sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esas incelemenin E.2011/107 sayılı
dosya üzerinden yürütülmesine, 15.6.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verilmiştir. C- E.2012/85 Sayılı Başvuru Yönünden 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 54.
maddesi ile 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde 12'nin iptaline karar verilmesi
talebiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin davanın aralarındaki hukuki
irtibat nedeniyle E.2011/107 sayılı dava ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, E.2012/85
sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esas incelemenin E.2011/107 sayılı
dosya üzerinden yürütülmesine, 12.9.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verilmiştir. D- E.2012/89 Sayılı Başvuru Yönünden 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığı'nın Teşkilat
ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 54.
maddesi ile 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde 12'nin iptaline karar verilmesi
talebiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin davanın aralarındaki hukuki
irtibat nedeniyle E.2011/107 sayılı dava ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, E.2012/89
sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esas incelemenin E.2011/107 sayılı
dosya üzerinden yürütülmesine, 12.9.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir V- ESASIN İNCELENMESİ Dava dilekçesi, başvuru kararları ve ekleri, Raportör Recep BENLİ
tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu kanun hükmünde
kararname kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi Hakkında Genel
Açıklama Anayasa'nın 91. maddesinde düzenlenen kanun hükmünde kararnameler,
işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundan yargısal denetimlerinin
yapılması görev ve yetkisi Anayasa'nın 148. maddesi ile Anayasa Mahkemesine
verilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmünde kararnamenin, öncelikle yetki
kanununa sonra da Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir. Her
ne kadar, Anayasa'nın 148. maddesinde kanun hükmünde kararnamelerin yetki
kanunlarına uygunluğunun denetlenmesinden değil, yalnızca Anayasa'ya biçim ve
esas bakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise de
Anayasa'ya uygunluk denetiminin içerisine öncelikle kanun hükmünde kararnamenin
yetki kanununa uygunluğunun denetimi de girer. Çünkü Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna
ancak yetki kanununda belirtilen sınırlar içerisinde kanun hükmünde kararname
çıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür. Yetkinin dışına çıkılması, kanun
hükmünde kararnameyi Anayasa'ya aykırı duruma getirir. Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan alan olağanüstü hal
kanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağan dönemlerdeki kanun
hükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanması zorunludur. Bu nedenle,
kanun hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetki kanunu arasında çok sıkı bir
bağ vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetki kanunu ile olan bağı, kanun
hükmünde kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabul eden kanun ile kesilir.
Kanun hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun bir yetki kanununa dayanması,
geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadan çıkartılan veya
dayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmünde kararnamelerin içeriği
Anayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bunların Anayasa'ya uygunluğundan söz
edilemez. Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa'ya uygunluk denetimi,
kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde, “ Kanunlar
Anayasaya aykırı olamaz. ” denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde,
onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. Kanun
hükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem
dayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Anayasa'da kimi konuların kanun hükmünde kararnamelerle
düzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “ Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kural gereğince, Türkiye
Büyük Millet Meclisi, “ Bakanlar Kurulu ”na ancak kanun hükmünde
kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanun hükmünde
kararname çıkarma yetkisi verebilir. Anayasa'nın herhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceği
öngörülen bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça
yasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa'nın 163. maddesinde
olduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçe
kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz. Öte yandan, Anayasanın 91. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca,
yetki kanununda, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, süresi ile süresi
içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağının gösterilmesi
gerekmektedir. B- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tümünün Anayasa'ya
Aykırılığı İddiasının İncelenmesi Dava dilekçesinde, KHK'nin dayanağı olan 6.4.2011 günlü, 6223
sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırı olduğu ve iptali gerekeceği, iptal
edilmesi hâlinde ise KHK'nin dayanaktan yoksun kalacağı belirtilerek, KHK'nin
tümünün Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 87. ve 91. maddelerine aykırı
olduğu ileri sürülmüştür. Anayasa Mahkemesinin 27.10.2011 günlü, E.2011/60, K.2011/147
sayılı kararı ile 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırılığı iddiasına
dayalı iptal isteminin reddine karar verildiğinden KHK'nin tümüne yönelik
Anayasa'ya aykırılık iddiası dayanaksız kalmıştır. İptal isteminin reddi
gerekir. C- İptal Başvurusundan Sonra Yapılan Yasal Değişikliklerin Dava
Konusu Kurallara Etkisi KHK'nin; 27. maddesiyle, 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasının
ikinci cümlesi, 24.10.2011 günlü, 661 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin 10. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, 38. maddesiyle değiştirilen 642
sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası,
11.10.2011 günlü, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle
27.6.1989 günlü, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin
(3) numaralı fıkrasının (aa) bendiyle yürürlükten kaldırıldığından, 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendiyle değiştirilen, 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasındaki “ Savunma
Sanayi Uzmanı ve Uzman Yardımcısı ile Daire Tabibi Kadroları ”
ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname' ye eklenen Ek Madde 12'nin (3) numaralı fıkrasının
(g) bendiyle yürürlükten kaldırıldığından, 55. maddesiyle, 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasına “ Konya Ovası
Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, ” ibaresinden sonra gelmek üzere
eklenen “ Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, ”
ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375
sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin (1) numaralı
fıkrasının (m) bendiyle yürürlükten kaldırıldığından, 59. maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendi ile 27.10.1999 günlü, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 221. maddesinin
üçüncü fıkrasına eklenen cümle, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5.
maddesinin (j) fıkrası ile değiştirildiğinden, konusu kalmayan bu maddeye, fıkraya, cümlelere ve
ibareye ilişkin iptal istemi hakkında karar verilmesine yer
olmadığına karar vermek gerekir. D- Kanun Hükmünde Kararname'nin Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ile
Eki Listelerin 6223 Sayılı Yetki Kanunu Kapsamında Olup Olmadığının İncelenmesi Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki
listelerin, 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olmadığı gibi acil, ivedi,
önemli ve zorunlu konuları da düzenlemediği belirtilerek Anayasa'nın
Başlangıç'ı ile 2., 6. ve 91. maddelerine aykırı oldukları ileri sürülmüştür. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1.
maddesinde Kanun'un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimli
ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkinin
kapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarak
kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi
girmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi hâlinde yeni bakanlıklar kurulması,
var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşlarının yeniden belirlenmesi için kanun hükmünde kararname çıkarma
yetkisi verilmiştir. Bu amaçla; 1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,
yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine, 2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve
ilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veya
yeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yeniden
düzenlenmesine, 3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulan
bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve
yurt dışında teşkilatlanma esaslarına, ilişkin kanun hükmünde kararname çıkarılabilecektir. İkinci olarak kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen
memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,
nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye
sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yeni
düzenlemeler yapılması için kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi
verilmiştir. 1- KHK'nın 62. Maddesi KHK'nın 62. maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla, EXPO 2020'ye ev
sahipliği yapacak kentin belirlenmesi amacıyla 2013 yılında Uluslararası
Sergiler Bürosu Genel Kurulunda yapılacak seçimlerde İzmir ilinin adaylığına
ilişkin işlemleri yürütmek üzere özel hukuk hükümlerine tabi ve tüzelkişiliği
haiz EXPO 2020 İzmir Yönlendirme Kurulu kurulmuştur. (2) numaralı fıkrada,
Kurulun organları; (3) numaralı fıkrada, Yönlendirme Kurulunun gelir
kaynakları; (4) numaralı fıkrada, gelirlerin nasıl muhafaza edileceği; (5)
numaralı fıkrada, mal ve hizmet alımlarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu
hükümlerine tabi olmadığı; (6) numaralı fıkrada, Kurulun ve organlarının
oluşumu ile çalışma esaslarının ne şekilde belirleneceği; (7) numaralı fıkrada,
İzmir'in adaylığı kabul edilirse Kurulun görevine devam edeceği; (8) numaralı
fıkrada ise adaylık kabul edilmezse tasfiyenin nasıl yapılacağı düzenlenmiştir. EXPO 2020'ye ilişkin olarak İzmir ilinin adaylığı için çalışmalar
yapmak amacıyla kurulan Yönlendirme Kurulu özel hukuk hükümlerine tabi ve
tüzelkişiliği haiz olup herhangi bir bakanlığın bağlı, ilgili veya ilişkili
kuruluşu değildir. Bu özelliği nedeniyle 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve
kapsamına ilişkin 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi anlamında bir
kuruluş olarak değerlendirilemez. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural 6223 sayılı Yetki Kanunu
kapsamında kalmadığından dolayı Anayasa'nın 91. maddesine aykırıdır. İptali
gerekir. 2- KHK'nin Diğer Kuralları Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda;
KHK'nin, hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler ile
Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptal edilenler dışında
kalan diğer kurallar 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun kapsamında kaldığından
Anayasa'nın 91. maddesine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir. KHK'nın 59. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi İle 4458
sayılı Kanun'un 244. maddesine eklenen (7) numaralı fıkra yönünden Fulya
KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. E- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tüm Maddelerinin ve Eki Listelerin
Anayasa'nın 91. Maddesi Yönünden İncelenmesi Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddelerinin ve eki
listelerin Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında kanun hükmünde
kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin düzenleme içerdiği, bu
nedenle Anayasa'nın 91. maddesine aykırı oldukları ileri sürülmüştür. 1- KHK'nin 24. Maddesiyle 640 sayılı KHK'nin Değiştirilen 16.
Maddesinin (5) Numaralı Fıkrası KHK'nin 24. maddesiyle, 640 sayılı KHK'de düzenlenen Rehberlik ve
Teftiş Başkanlığına ilişkin daha ayrıntılı bir düzenleme yapılmıştır. Bu
kapsamda Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinin görev ve yetkileri yeniden
düzenlenmiştir. 24. maddeyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16. maddesinin (5)
numaralı fıkrasında, denetime tâbi olan gerçek ve tüzel kişilerin, gizli dahi
olsa bütün belge, defter ve bilgileri ibraz etme, para ve para hükmündeki
evrakı ve ayniyatı ilk talep halinde Gümrük ve Ticaret Müfettişlerine gösterme,
Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinin saymasına ve incelemesine yardımcı olma
zorunlulukları olduğu kuralına yer verilmiştir. Ayrıca bu kural uyarınca Gümrük
ve Ticaret Müfettişleri, görevleri sırasında tüm resmî daire, kurum, kuruluş ve
kamuya yararlı derneklerle, gerçek ve tüzel kişilerden gerekli yardım, bilgi,
evrak, kayıt ve belgeleri istemeye yetkilidirler, kanunî engel olmadıkça bu
isteğin yerine getirilmesi zorunludur. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci
fıkrasında “ Sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın
ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi
hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in
kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öteyandan,
Anayasa'nın “ Özel hayatın gizliliği “ başlıklı 20. maddesinin
birinci fıkrasında, herkesin, özel hayatına ve aile hayatına saygı
gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğu, özel hayatın ve aile hayatının
gizliliğine dokunulamayacağı belirtildikten sonra ikinci fıkrasında hangi
hâllerde kişilerin üstünün, özel kâğıtları ve eşyasının aranıp el
konulabileceği, üçüncü fıkrasında ise herkesin kendisiyle ilgili kişisel
verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğu, kişisel verilerin ancak
kanunda öngörülen hâllerde ve kişinin rızasıyla işlenebileceği kurala
bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın ikinci kısmının “ Kişinin Hakları ve
Ödevleri ” başlıklı ikinci bölümünde yer alan ve 20. maddesinde korunan özel
hayatın gizliliği ve korunması hakkına ilişkin olarak kanun hükmünde kararname
ile düzenleme yapılması mümkün değildir. Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinin yaptıkları denetimler esnasında
talep etmeleri hâlinde her türlü bilgi ve belgenin kendilerine verilmesi
zorunluluğu getiren kural, Anayasa'nın 20. maddesine göre özel hayatın
gizliliği ve korunması hakkına ilişkin olduğundan, bu hususu düzenleyen KHK'nin
24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nın değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı
fıkrası Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşe değişik gerekçeyle
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 2- KHK'nin 24. Maddesiyle 640 sayılı KHK'nin Değiştirilen 16.
Maddesinin (8) Numaralı Fıkrasında Yer Alan “ …mesleğe alınmaları… ”
İbaresi KHK'nin 24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nın değiştirilen 16.
maddesiyle Gümrük ve Ticaret Bakanlığı birimlerinden olan Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığı yeniden düzenlenirken (8) numaralı fıkrada da Başkanlığa bağlı
olarak görev yapacak olan Gümrük ve Ticaret Müfettişleri ve
Müfettişyardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlik
sınavları, görev, yetki ve sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve
esaslarının yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “ Sıkıyönetim ve
olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa'nın “ Kamu
hizmetlerine girme hakkı ” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, her
Türk'ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra
ikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka
hiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın 70.
maddesinde düzenlenen ve “ Siyasi Haklar ve Ödevler ” başlıklı dördüncü
bölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun
hükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir. KHK'nin 24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nın değiştirilen 16.
maddesinin (8) numaralı fıkrasında yer alan “ …mesleğe alınmaları… ”
ibaresi kamu hizmetine girme hakkına ilişkin bir düzenleme olduğundan kural,
Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşe değişik gerekçeyle
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 3- KHK'nin 27. Maddesiyle 640 sayılı KHK'nin Değiştirilen 38.
Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının Birinci Cümlesi KHK'nin 27. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 38.
maddesi başlığıyla birlikte değiştirilmiştir. Personel alım usulünü düzenleyen
kuralın (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesiyle Gümrük ve Ticaret
Bakanlığınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin “ Ortak
Hükümler ” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde yer alan Bakanlık
kadroları dışındaki kadrolara ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilk defa
atanacakların ilgili mevzuat uyarınca yapılan merkezi sınavdan yetmiş ve üzeri
puan alanlar arasından, sınav komisyonlarınca yapılacak sözlü sınav sonucuna
göre belirleneceği kurala bağlanmıştır. KHK'nin 27. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 38.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin, söz konusu Bakanlığa
personel alımına ilişkin bir kriter getirmesi nedeniyle kamu hizmetine girme
hakkına ilişkin bir düzenleme niteliği taşıdığı görülmektedir. Bu nedenle, dava
konusu kural Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali
gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşe değişik gerekçeyle
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 4- KHK'nin 51. Maddesinin Birinci Fıkrasının (b) Bendi ile 3238
Sayılı Kanun'un 8. Maddesine Eklenen Altıncı Fıkranın İkinci Cümlesi ve (a),
(b), (c) Bentleri ile Yedinci ve Sekizinci Fıkraları KHK'nin 51. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 3238
sayılı Kanun'un personel rejimi kenar başlıklı 8. maddesine eklenen altıncı
fıkranın ikinci cümlesi ve devamındaki (a), (b) ve (c) bentlerinde Savunma
Sanayi Uzman Yardımcılığına atanabilme koşulları düzenlenmiştir. 8. maddeye
eklenen yedinci fıkrada Savunma Sanayi Uzman Yardımcılarının Uzman kadrolarına
atanabilme koşulları belirlendikten sonra, sınavlarda başarılı olamayanların ve
hazırladıkları tez kabul edilmeyenlerin durumlarına uygun başka bir kadroya
atanacakları kuralı getirilmiştir. Maddeye eklenen sekizinci fıkrada ise
Savunma Sanayi Uzmanı ve Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,
yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer
hususların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır. Savunma Sanayi Uzmanlığı ve Uzman Yardımcılığı kadrolarına
giriş koşullarının belirlenmesi, Anayasa'nın 70. maddesine göre kamu hizmetine
girme hakkına ilişkin olduğundan, bu hususu düzenleyen KHK'nin 51. maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen
altıncı fıkranın ikinci cümlesi ve (a), (b), (c) bentleri ile yedinci ve
sekizinci fıkralar Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır.
İptalleri gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşlere değişik gerekçeyle
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 5- KHK'nin Diğer Kuralları KHK'nin iptal edilen kuralları ile hakkında karar verilmesine
yer olmadığına karar verilenler dışında kalan diğer kurallarında, Anayasa'nın
91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun hükmünde kararname ile
düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi bir aykırılık
saptanmadığından bu kurallar, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına
aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir. F- Kanun Hükmünde Kararname'nin İçerik Yönünden İncelenmesi 1- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 Sayılı KHK'nin 16.
Maddesinin (1) Numaralı Fıkrası Dava dilekçesinde, Rehberlik ve Teftiş Başkanı'nın ne şekilde
atanacağı, bu göreve atanacak kişinin daha önce gümrük ve ticaret müfettişi
sıfat ve yetkisine sahip olup olmadığı veya başkanlık görevine atanacak kamu
görevlisinin ne kadar süre görev yapmış olması gerektiği konusunda bir
düzenleme bulunmadığı, bu nedenle bu göreve müfettiş sıfat ve yetkisini haiz
olmayan idari görevlilerin de atanmasının önünün açıldığı, diğer Bakanlık
Teftiş Kurulu Başkanlarının müfettiş sıfat ve yetkisine sahip kişiler arasından
müşterek kararname ile atanması yönündeki yönetmelik, tüzük gibi idari
düzenlemeler dikkate alındığında bu durumun eşitlik kuralına aykırı olduğu,
ayrıca fıkranın ikinci cümlesi uyarınca Rehberlik ve Teftiş Başkan Yardımcıları
ile Grup Başkanlarının müşterek kararname ile görevlendirilmeyip, Bakan
tarafından görevlendirilmelerinin Anayasa'nın 2., 6., 7., 10., 11. ve 128.
maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı KHK'nin 16.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilk cümlesinde, Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığının, Başkan, başkan yardımcıları, grup başkanları ile gümrük ve
ticaret müfettişlerinden oluşacağı; ikinci cümle uyarınca da başkan
yardımcıları ile grup başkanlarının fiilen on yıldan fazla denetim görevi
yapmış olanlar arasından Bakan tarafından görevlendirileceği ifade edilmiştir. İptali istenen kuralda Rehberlik ve Teftiş Başkanı'nın hangi
niteliklere sahip olacağı ve ne şekilde atanacağına ilişkin bir belirleme
yapılmayarak “ eksik düzenleme ” yapıldığı ve diğer Bakanlık Teftiş Kurulu
Başkanlarının müfettiş sıfat ve yetkisine sahip kişiler arasından atanması
nedeniyle bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddia edilmiştir. Anayasa'nın 10. maddesinde, “ Herkes,
dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri
sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Kadınlar ve erkekler
eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla
yükümlüdür. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik
ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar. ” denilmiştir. “ Kanun önünde eşitlik ilkesi ” hukuksal durumları aynı
olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil, hukuksal eşitlik
öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunlar
karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrım yapılmasını ve ayrıcalık
tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve
topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitlik ilkesi ihlal
edilmiş olmaz. Kanun önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı
tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da
topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir. Aynı
hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa
Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez. Anayasa Mahkemesi, Anayasa'ya aykırı bulduğu kuralları iptal
ederek yürürlükten kalkmasını sağlar, ancak kanun koyucu gibi davranarak yeni
bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm kuramaz. Anayasa'nın öngördüğü ve
mutlaka düzenlenmesini istediği hususlara yer vermeme durumu dışında, kanun
koyucunun anayasal ilkelere aykırı olmamak kaydıyla takdir yetkisi kapsamında
getirebileceği bir kuralı getirmemesi iptal nedeni olamaz. Kaldı ki, 11.10.2011 günlü, 662 sayılı KHK'nin 76. maddesiyle,
2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun'un
(2) sayılı Cetveli'ne “ Bakanlıkların Rehberlik ve Teftiş, Rehberlik ve
Denetim, Denetim Hizmetleri başkanları ,” sırası eklenmiştir. Bu düzenlemeye
göre Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanı'nın atamasının da
müşterek kararname ile yapılması gerekmektedir. Dava dilekçesinde ayrıca, Rehberlik ve Teftiş Başkan Yardımcıları
ile Grup Başkanlarının müşterek kararname ile görevlendirilmeyip, Bakan
tarafından görevlendirilmelerinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddia edilmiştir. KHK ile yapılan değişiklik ile başkan yardımcıları ve grup
başkanları fiilen on yıldan fazla denetim görevi yapmış olanlar arasından Bakan
tarafından görevlendirilecektir. Burada yeni bir atama işleminden
bahsedilmemekte, on yıldan fazla denetim görevinde bulunmuş olanlar arasından
görevlendirme yapılması öngörülmektedir. Bakanlığın en üst amiri olan, bakanlık
icraatından ve emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden Başbakana karşı
sorumlu olan Bakanın böyle bir görevlendirme yapabilmesinin görev ve
sorumluluğu ile çelişmediği açıktır. Hukuk devletinde kanun koyucu, Anayasa kurallarına bağlı olmak
koşuluyla ihtiyaç duyduğu düzenlemeyi yapma yetkisine sahiptir. Kanun
koyucunun, memur ve diğer kamu görevlileri ile bunların dışındaki çalışanlarla
ilgili olarak, Anayasa'da belirlenen kurallara bağlı kalmak, adalet, hakkaniyet
ve kamu yararı ölçütlerini gözetmek koşuluyla düzenleme yapma yetkisi
bulunmaktadır. Kanun koyucunun görevin gereklerini ve yapılan işin özelliğini
gözeterek farklı kurallar öngörmesinde eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine aykırılık
yoktur. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2. ve 10.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralların, Anayasa'nın 6., 7., 11. ve 128. maddeleriyle ilgisi
görülmemiştir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. 2- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 Sayılı
KHK'nin 16. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrası Dava dilekçesinde, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının kendi içinde
gruplara ayrılmasının teftiş sistemini işlevsizleştireceği ve etkisini azaltacağı,
bir grupta görev yapan müfettişin diğer grubun görev alanına giren bir konuyla
karşılaştığında bu konuyu diğer gruptaki müfettişlerin araştırması
zorunluluğundan dolayı denetim hizmetlerinde gecikmeler olacağı ve zafiyete
neden olunacağı, ayrıca diğer bakanlık teşkilat kanunlarında böyle bir
düzenlemeye gidilmemesi nedeniyle bu durumun eşitlik ilkesini zedelediği, bu
nedenle kuralın Anayasa'nın 2., 6., 7., 10., 11. ve 128. maddelerine aykırı
olduğu ileri sürülmüştür. KHK'nın 24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin 16. maddesinin (2)
numaralı fıkrasında yapılan değişiklik ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının
yapısı yeniden düzenlenmiştir. Bu doğrultuda uzmanlaşma ve iş bölümünün
sağlanması amacıyla Başkanlık bünyesinde Teftiş Grup Başkanlığı, Gümrük İnceleme
ve Soruşturma Grup Başkanlığı ve Ticaret İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı
olmak üzere üç grup başkanlığı teşekkül ettirilmiştir. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem ve
işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren,
Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla
kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Anayasa'nın 113. maddesinde
bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilatının
kanunla düzenleneceği belirtilmek suretiyle bu konuda yasama organına takdir
yetkisi tanınmıştır. Hukuk devletinde kanunların kamu yararı gözetilerek çıkarılması
zorunludur. Kanun koyucu, Anayasa'ya ve hukukun genel ilkelerine aykırı olmamak
kaydıyla her türlü düzenlemeyi yapmak yetkisine sahip olup, düzenlemenin kamu
yararına, başka bir anlatımla ülke koşullarına uygun olup olmadığının
belirlenerek takdir edilmesi kanun koyucuya aittir. Anayasa'ya uygunluk
denetiminde, kanun koyucunun kamu yararı anlayışının isabetli olup olmadığı
değil, incelenen kuralın kamu yararı dışında belli bireylerin ya da grupların
çıkarları gözetilerek yasalaştırılmış olup olmadığının incelenebileceği
açıktır. Kanun koyucunun görevin gereklerini ve yapılan işin özelliğini
gözeterek farklı kurallar öngörmesinde eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine
aykırılık yoktur. Dolayısıyla, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına ilişkin olarak
yapılan ayrıntılı düzenleme doğrultusunda Başkanlığın alt birimi olarak grup
başkanlıklarının oluşturulmasında hukuk devleti ile eşitlik ilkesine aykırılık
bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2. ve 10.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralların, Anayasa'nın 6., 7., 11. ve 128. maddeleriyle ilgisi
görülmemiştir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. 3- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 Sayılı
KHK'nin 16. Maddesinin (3) Numaralı Fıkrasında Yer Alan “ Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığı, Makamın emri ve onayı üzerine aşağıdaki görevleri yapar: ”
İbaresi Dava dilekçesinde, Bakanlık müfettişlerinin en üst amir olan Bakan
adına inceleme ve soruşturma görevini icra etmeleri nedeniyle iptali
istenen “ Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Makamın emri ve onayı üzerine
aşağıdaki görevleri yapar” ibaresinde “ Bakan adına ” bu
görevleri yerine getirecekleri ifadesinin geçmemesinin Anayasa'nın 2., 6.,
7., 8., 112., 113. ve 123. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Anayasa'nın 112. maddesine göre, “ Her bakan, Başbakana karşı
sorumlu olup ayrıca kendi yetkisi içindeki işlerden ve emri altındakilerin
eylem ve işlemlerinden de sorumludur. ”;113. maddesine göre, “ Bakanlıkların
kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilatı kanunla düzenlenir. ”;
123. maddesine göre ise “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve
kanunla düzenlenir.” İptali istenen ibarede “ Bakan adına ” ifadesi kullanılmamış
olsa da Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı makamının emri ve onayı üzerine verilen
görevleri yapacağı açıkça belirtilmiştir. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığını
yeniden düzenleyen KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı KHK'nin 16.
maddesi bütün olarak incelendiğinde “ makam ” ifadesiyle Bakanın
kastedildiği anlaşılmaktadır. Diğer bakanlık teşkilat kanunlarında da “ makam ”
kelimesi kullanılmaktadır. Bu kanunlarda da makam ifadesiyle bakanlığın en üst
amiri olan bakanın kastedildiği açıktır. Dolayısıyla, kuralda makam ifadesinin
kullanılması ve Bakan adına ifadesinin madde metninde yer almaması herhangi bir
tereddüt oluşturmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 112., 113. ve
123. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın, Anayasa'nın 2., 6., 7. ve 8. maddeleriyle ilgisi
görülmemiştir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. 4- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 Sayılı
KHK'nin 16. Maddesinin (7) Numaralı Fıkrası Dava dilekçesinde, iptali istenen kuralda gümrük ve ticaret
müfettişlerinin hangi grup başkanlığı bünyesinde görev yapacağının Bakan
tarafından belirleneceği kuralı yer almışsa da, bu belirlemenin hangi nesnel ve
objektif kriterlere göre yapılacağının belirtilmediği, bu yetkinin denetim
görevini yerine getirecek müfettiş üzerinde baskı aracı olarak
kullanılabileceği, Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca görevlendirmede esas
alınacak nesnel ölçütlerin yasal düzenleme ile belirlenmesi gerektiği,
görevlendirmenin herhangi bir nesnel ölçüt belirtilmeksizin Bakan tarafından
yapılacağının belirtilmesiyle yetinilmesinin yasama yetkisinin devri anlamı
taşıdığı, bu nedenle kuralın Anayasa'nın 7. ve 128. maddelerine aykırı olduğu
ileri sürülmüştür. KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı
KHK'nin 16. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yapılan değişiklik ile grup
başkanlıkları teşekkül ettirildikten sonra, (7) numaralı fıkrada yapılan
değişiklik ile “ Gümrük ve ticaret müfettişlerinin hangi grup başkanlığı
bünyesinde görev yapacağı Bakan tarafından belirlenir. ” kuralı
getirilmiştir. Anayasa'nın 128. maddesinde, “ Devletin, kamu iktisadî
teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle
yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler,
memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları,
görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer
özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu
sözleşme hükümleri saklıdır. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla
özel olarak düzenlenir. ” denilmiştir. Buna göre,
Anayasa'nın 128. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki görevleri yürüten
bütün personelin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülüklerinin
kanunla düzenlenmesi gerekir. Anayasa'nın 7. maddesindeki “ Yasama yetkisi Türk Milleti adına
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nindir. Bu yetki devredilemez. ” kuralına göre,
kanun koyucunun temel ilkeleri koymadan, çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetki
vermemesi, sınırsız, belirsiz bir alanı, yönetimin düzenlemesine bırakmaması
gerekir. Belirtilen konuların kanunla düzenlenmesi gerekmekte ise de tüm
ayrıntılarının sadece kanunla düzenlenmesi beklenemez ve bu konuda idari
düzenlemeler yapılması Anayasa'nın 7. ve 128. maddesine aykırılık teşkil etmez. Bakanlık müfettişlerinin atanmaları 2451 sayılı Bakanlıklar ve
Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun'un 2. maddesi uyarınca müşterek
kararname ile yapılmaktadır. KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 16. maddenin
(3) numaralı fıkrasında ise Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı bünyesindeki grup
başkanlıklarının görevleri ayrıntılı bir şekilde sayılmıştır. Dolayısıyla, bu
yasal düzenlemelerden sonra müfettişlerin hangi grupta görev yapacağının bakanlığın
en üst amiri olan Bakan tarafından belirlenmesi olağandır. Burada olduğu gibi
yasama organı, temel ilkeleri kanunla belirleyip, teknik ve uzmanlık gerektiren
konuların düzenlenmesini yürütme organının görev alanına bırakabilir. Sonuç
olarak bu konuda bir organın karar vermesi gerekmektedir. Bu organın da en üst
amir olması yasama yetkisinin yürütmeye devri anlamına gelmez. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 7. ve 128.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. 5- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 Sayılı
KHK'nin 16. Maddesinin (8) Numaralı Fıkrasının “ …mesleğe alınmaları… ”
İbaresi Dışında Kalan Bölümü Dava dilekçesinde, gümrük ve ticaret müfettişleri ile
müfettiş yardımcılarının yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev, yetki ve
sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve esaslarının yönetmelikle
belirleneceğinin öngörülmesinin yasama yetkisinin devri niteliğinde olduğu, yürütmeye
asli düzenleme yapma imkanı tanıdığı, Anayasanın 128. maddesi uyarınca kanun
ile düzenlenmesi zorunlu görülen hususların yürütmenin çıkaracağı bir
yönetmeliğe bırakılmasının Anayasa'nın 2., 6., 7., 8., 11. ve
128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Dava konusu kuralla, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının görevlerini
düzenleyen, KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 640
sayılı KHK'nin 16. maddesinin (8) numaralı fıkrasında yapılan değişiklikle,
müfettiş ve müfettiş yardımcılarının yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları,
görev, yetki ve sorumlulukları ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının çalışma
usul ve esaslarının yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür. Anayasa'nın 7. maddesinde, yasama yetkisinin Türk Milleti adına
Türkiye Büyük Millet Meclisinin olduğu ve bu yetkinin devredilemeyeceği
belirtilmektedir. Farklı koşul ve durumlara göre sık sık değişik önlemler alma,
bunları kaldırma ve süratli biçimde hareket etme zorunluluğunun bulunduğu
alanlarda, yasama organının temel kuralları saptadıktan sonra, uzmanlık ve
teknik konulara ilişkin hususları yürütmeye bırakması, yasama yetkisinin devri
olarak yorumlanamaz. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının
hizmet birimleri arasında yer almaktadır. KHK'nin 24. maddesiyle yapılan
değişiklik ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı altında Teftiş Grup Başkanlığı,
Gümrük İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı ve Ticaret İnceleme ve Soruşturma
Grup Başkanlığı olmak üzere üç ayrı grup teşekkül ettirilmiştir. Teftiş Grup
Başkanlığının görevleri; Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve
işlemleriyle ilgili olarak teftiş yapma, Bakanlık teşkilatının denetimi
altındaki her türlü kuruluşun faaliyet ve işlemleri ile ilgili olarak
Bakanlığın görev ve yetkileri çerçevesinde teftiş yapma, Bakanlığın amaçlarının
daha iyi gerçekleştirilmesini ve mevzuata, plan ve programa uygun çalışılmasını
sağlamak üzere gerekli teklifleri hazırlama ve makama sunma, yetkilendirilmiş
gümrük müşavirleri ve gümrük müşavirlerinin her türlü faaliyet ve işlemlerini
inceleme ve denetleme, mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkında
görüş ve önerilerini bir rapor hâlinde Makama sunma, Makam tarafından verilen
benzeri görevleri yapma gibi ayrıntılı bir şekilde düzenlenme yapılmak
suretiyle konunun sınırları çizilmiştir. Bu görevleri yapacak olan gümrük ve ticaret müfettişleri ve
müfettiş yardımcılarının yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev, yetki ve
sorumlulukları ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının çalışma usul ve esasları
konularıyla ilgili idari ve teknik ayrıntıların düzenlenmesi hususunda
Bakanlığın yetkisini yönetmelik düzenleyerek kullanması, idari ve teknik bir
mesele olup gelişen koşul ve durumlar dikkate alınarak süratli bir şekilde
karar alınabilmesini sağlamak amacıyla bu konudaki yetkinin Gümrük ve Ticaret
Bakanlığına bırakılması yasama yetkisinin devri anlamı taşımaz. Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolara atanacak
kişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.
Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadece
kanunla düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda idari düzenlemeler yapılmasının
Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı olacağı söylenemez. KHK'nin
24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı KHK'nin 16. maddesiyle gümrük ve ticaret
müfettişlerinin görevleri ayrıntılı şekilde düzenlendiğinden, KHK ile kadroları
ihdas edilen gümrük ve ticaret müfettişleri ile müfettiş yardımcılarının “ yetiştirilmeleri ”,
“ yeterlik sınavları ”, “ görev, yetki ve sorumlulukları ” ile
“ Başkanlığın çalışma usul ve esasları ” na ilişkin
konuların zaman ve uygulama ile ortaya çıkan koşullara uygun ayrıntılarının
düzenlenmesi hususunun yönetmeliğe bırakılmasında Anayasa'ya aykırı bir
yön yoktur. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 7. ve 128.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın, Anayasa'nın 2., 6., 8. ve 11. maddeleriyle
ilgisi görülmemiştir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. 6- KHK'nin 24. Maddesiyle Değiştirilen 640 Sayılı
KHK'nin 16. Maddesinin (9) Numaralı Fıkrası Dava dilekçesinde, dava konusu kural ile Bakan'ın Rehberlik ve
Teftiş Başkanlığına ilişkin yetkilerini alt kademelere devredebileceği
hususunun düzenlendiği, 640 sayılı KHK'nin değişen 16. maddesine dayanılarak
19.8.2011 tarihinde yürürlüğe konulan Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İmza
Yetkileri Yönergesi ile Gümrük ve Ticaret Bakanı'nın, Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığına inceleme, soruşturma emir ve onayı verme yetkisini müsteşara
devrettiği, 3046 sayılı Kanun'a göre kurumun en üst amiri, bakan olduğuna göre
bakanlık müfettişlerinin bakan dışında müsteşar gibi idari bir görevliden emir
ve talimat almalarının hukuken mümkün olmadığı, bakanın Anayasa'nın 112.
maddesi uyarınca kendi yetkisi içindeki işlerden ve emri altındakilerin eylem
ve işlemlerinden de sorumlu olduğu bu kapsamda bakanın denetim ve gözetim
yetkisi olduğu, bakanın bu yetkisini müfettişler vasıtasıyla kullandığı,
teftişe ilişkin bu yetkilerini alt kademelere devretmesinin Anayasa'nın 2., 7.,
112., 113. ve 123. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Dava konusu KHK'nin 24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı KHK'nin
16. maddesinin (9) numaralı fıkra uyarınca Bakan, Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığını düzenleyen 16. maddedeki yetkilerini alt kademelere
devredebilecektir. Bakanlığın idari teşkilatının bütün işlemlerini bakanın bizzat
yapması beklenemeyeceğinden kimi konulara ilişkin yetkilerini, sorumluluk kendi
üzerinde kalmak üzere emrinde çalışan kamu görevlilerine devretmesi gerektiği
açıktır. 640 sayılı KHK'nin 32. maddesinde yetki devrine ilişkin genel bir
hüküm mevcuttur. Buna göre “ Bakan, Müsteşar ve her kademedeki Bakanlık
yöneticileri sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak şartıyla
yetkilerinden bir kısmını alt kademelere devredebilir. Yetki devri, uygun
araçlarla ilgililere duyurulur.” Bu genel düzenlemeye rağmen 16.
maddenin (9) numaralı fıkrasında Bakanın bu maddedeki yetkilerini alt
kademelere devredebileceği kuralı getirilmiştir. Anılan 32. maddedeki yetki
devrini ayrıntılı olarak düzenleyen kural tüm KHK'yi ve dolayısıyla Rehberlik
ve Teftiş Başkanlığını da kapsamaktadır. İptali istenen kural olmasa dahi 32.
madde uyarınca Bakan, 16. maddedeki yetkilerini devredebilir. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında dava konusu kural
değerlendirildiğinde, biçimi ve sınırları belirli bir yetki devri öngörüldüğüne
göre, bunun Anayasa'ya aykırılık oluşturmadığı açıktır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2., 7.,
112., 113. ve 123. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. 7- KHK'nin 28. Maddesiyle 640 Sayılı KHK'nin Geçici 3.
Maddesine Eklenen (12), (13) ve (14) Numaralı Fıkralar Dava dilekçesinde temel olarak, daha önce genel müdürlük
bünyesinde görev yapmakta olan başkontrolör, kontrolör ve stajyer
kontrolörlerin, Bakana bağlı olarak görev yapan başmüfettiş, müfettiş ve
müfettiş yardımcıları ile aynı seviyeye getirilmelerinin eşitlik ilkesine,
kazanılmış haklara saygı ilkesine, hukuk güvenliği ilkesine aykırı olduğu,
yapılan düzenlemede kamu yararı gözetilmediği belirtilerek kuralların
Anayasa'nın 2., 10. ve 49. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Bilindiği üzere 640 sayılı KHK ile, Gümrük Müsteşarlığının tamamı,
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlıklarının bazı
birimleri ile birleştirilerek Gümrük ve Ticaret Bakanlığı kurulmuştur. KHK'nin
28. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin geçici 3. maddesine eklenen (12) numaralı
fıkra ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığına ait başkontrolör, kontrolör ve stajyer
kontrolör kadro unvanları gümrük ve ticaret başmüfettişi, gümrük ve ticaret
müfettişi, gümrük ve ticaret müfettiş yardımcısı olarak değiştirilmiştir. (13)
numaralı fıkra ile Bakanlıkta başkontrolör, kontrolör ve stajyer kontrolör
kadrolarında bulunanlar ile birleşen diğer Bakanlıklarda başmüfettiş, müfettiş
ve müfettiş yardımcısı kadrosuna atananlar ilgisine göre gümrük ve ticaret
başmüfettişi, gümrük ve ticaret müfettişi, gümrük ve ticaret müfettiş
yardımcısı kadrolarına atanmış sayılmışlardır. Ayrıca bunların daha önceki
görev yerlerinde anılan kadrolarda geçirdikleri süreler Bakanlıkta gümrük ve
ticaret başmüfettişi, gümrük ve ticaret müfettişi, gümrük ve ticaret müfettiş
yardımcısı kadrolarında geçmiş sayılmıştır. (14) numaralı fıkra ile de daha
önce müfettiş ve kontrolör unvanını kazanmış olanlardan taşrada bölge müdürü
veya il müdürü, merkezde ise daire başkanı ve üstü görevde bulunanlar ile
Sanayi ve Ticaret Bakanlığından devredilen birimlerde müfettiş, kontrolör ve
sanayi ve ticaret uzmanı unvanını kazanıp da daire başkanı ve üstü görevde
bulunanların ilgisine göre gümrük ve ticaret müfettişi ve gümrük ve ticaret
uzmanı unvanını kazanmış sayılacakları hükmü getirilmiştir. KHK'nin 28. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin 16. maddesinde yapılan
değişiklik ile Gümrük Müsteşarlığından gelen müfettiş ve kontrolörler, Sanayi
ve Ticaret Bakanlığından gelen müfettiş ve kontrolörler ve Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığından gelen müfettişlerin unvanları gümrük ve ticaret
müfettişi olarak belirlenmiştir. KHK'nin 28. maddesine ilişkin gerekçede,
Bakanlık bünyesindeki denetim kadrolarının gümrük ve ticaret müfettişi unvanı
altında birleştirilmesine yönelik geçiş hükümlerinin düzenlendiği belirtilmiştir.
Söz konusu düzenleme ile tüm denetim birimlerinin tek çatı altında
toplanması amaçlanmış, böylece kontrolör kadroları kaldırılarak, denetim
elemanı olarak sadece müfettişlik kadrosuna yer verilmiştir. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem ve
işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren,
Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla kendini
bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Hukuk devletinde kanunların kamu yararı gözetilerek çıkarılması
zorunludur. Kanun koyucu, Anayasa'ya ve hukukun genel ilkelerine aykırı olmamak
kaydıyla her türlü düzenlemeyi yapmak yetkisine sahip olup, düzenlemenin kamu
yararına, başka bir anlatımla ülke koşullarına uygun olup olmadığının
belirlenerek takdir edilmesi kanun koyucuya aittir. Anayasa'ya uygunluk
denetiminde, kanun koyucunun kamu yararı anlayışının isabetli olup olmadığı
değil, incelenen kuralın kamu yararı dışında belli bireylerin ya da grupların
çıkarları gözetilerek yasalaştırılmış olup olmadığının incelenebileceği
açıktır. KHK'nin 28. maddesine ilişkin gerekçede, Bakanlık bünyesindeki
denetim kadrolarının gümrük ve ticaret müfettişi unvanı altında
birleştirilmesine yönelik geçiş hükümlerinin düzenlendiği belirtilmiştir. Ancak
somut düzenlemenin amaçlanan hedefi sağlamada etkin ve elverişli olup olmadığı
yönündeki değerlendirme anayasallık denetiminin kapsamı dışında kalmaktadır. Hukuk devletinde olması gereken temel unsurlardan biri de hukuk
güvenliği ilkesidir. Hukuk güvenliği bireyin hukukî durumunun sürece­ği
yönündeki beklentilerinin belli koşullar içinde güvence altına alınması
anlamına gelir. Kamu görevlilerinin de hukukî güvenlik içerisinde çalışmaları
gerektiği şüphesizdir. Ancak hukuk güvenliği ilkesi, zaman içinde değişen koşul
ve ihtiyaçlara göre kanunlarda değişiklik yapılmasına da engel değildir. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan,
tahakkuk etmiş, kendisi yönünden kesinleşmiş kişisel alacak niteliğine dönüşmüş
haktır. Kazanılmış haklara saygı gösterilmesi hukuk devleti ilkesinin temel
gereklerinden biridir. Dava konusu kuralda, kişilerin bulunduğu statülerden
doğan, tahakkuk etmiş, kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak
niteliğine dönüşmüş haklara yönelik bir düzenleme öngörülmediğinden kazanılmış
hakları ihlal eden bir müdahale de söz konusu değildir. Yapılan açıklamalar doğrultusunda dava konusu kurallara
bakıldığında genel müdürlük bünyesinde görev yapmakta olan kontrolörlerin
statüleri bakanlık müfettişi olarak değiştirilmiştir. Bu düzenlemeyle
kontrolörlerin kazanılmış haklarının ihlal edildiği söylenemeyeceği gibi,
mevcut bakanlık müfettişlerinin statülerini muhafaza ettikleri anlaşıldığından
onlar yönünden de bir hak kaybı oluşmamıştır. Dolayısıyla kontrolör
unvanlarının müfettiş unvanına dönüştürülmesi hukuki güvenliğin önemli bir
unsuru olan kazanılmış haklara saygı ilkesini ihlal etmemektedir. Kanun önünde eşitlik ilkesi, hukuksal durumları aynı olanlar için
söz konusu olan, eylemli değil, hukuksal eşitliği öngören bir ilkedir. Bu
ilkenin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunlar karşısında aynı işleme
bağlı tutulmalarını sağlamak ve ayrım yapılması ile ayrıcalık tanınmasını
önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunanlara ayrı kurallar uygulanarak
kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun önünde eşitlik,
herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez.
Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik
kuralları ve uygulamaları gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı
hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik
ilkesi zedelenmez. Burada aynı durumda olanlar
arasında herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Tüm kontrolörler istisnasız müfettiş
unvanı almıştır. Bu nedenle eşitlik ilkesini ihlal eden bir durum da söz konusu
değildir. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın 2. ve 10.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın, Anayasa'nın 49. maddesiyle ilgisi görülmemiştir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. 8- KHK'nin 54.
Maddesiyle 3289 Sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun'a Eklenen Geçici Madde 12 Dava dilekçesi ve başvuru kararlarında, il ve ilçe spor
müdürlerinin KHK ile, “ Araştırmacı ” gibi pasif bir göreve atanmalarının
kazanılmış haklarının ellerinden alınması anlamına geldiği, yeni bir göreve
atanma işlemi idari bir tasarrufla değil kanun hükmünde kararname ile tesis
edildiğinden bu durumun kanunların genel, soyut, sürekli, düzenleyici ve nesnel
olması ilkesine uymaması nedeniyle hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı, il
müdürü ile ilçe müdürü farklı hiyerarşik kademe ve kadro unvanlarına karşılık
geldiği hâlde, bunlar bir, aynı ve eşitlermiş gibi il müdürünün de ilçe
müdürünün de “ Araştırmacı ” kadrolarına atanmalarının eşitlik ilkesi ile
bağdaşmadığı, bu kişilerin “ Araştırmacı ” görevine olağan hukuki yol olan
idari işlemle atamalarının yapılması durumunda kullanabilecekleri anayasal
güvence altındaki hak arama özgürlüğü ile yetkili yargı mercilerine dava açma
haklarının, kanun hükmünde kararnameyle atanmaları suretiyle ellerinden
alındığı, bu kadroya atanmış sayılan il ve ilçe spor müdürlerinin maaşı
sabitlenerek, il ve ilçe müdürleri ile arasında bir dengesizlik oluşturulduğu,
bu durumun çalışma barışını bozucu bir duruma sebep olduğu belirtilerek
kuralların, Anayasa'nın 2., 10. 36., 49. ve 125. maddelerine aykırı olduğu
ileri sürülmüştür. KHK'nın 52. maddesiyle 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un mülga 6. maddesi yeniden düzenlenmiş ve
Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Spor Genel Müdürlüğünün taşradaki hizmetlerini
yürütmek üzere illerde Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü, ilçelerde
Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürlüğü kurulmuştur. Bu doğrultuda dava
konusu kuralla Spor Genel Müdürlüğü taşra teşkilatında İl Spor Müdürü ve İlçe
Spor Müdürü kadrolarında bulunanların görevlerine son verilerek hâlen bulundukları
kadro dereceleriyle araştırmacı kadrolarına atanmış sayılmışlardır. Daha önce
İl Spor Müdürlüğü ve İlçe Spor Müdürlüğü kadrolarında müdür olarak görev yapan
kamu görevlilerinin Spor Genel Müdürlüğü araştırmacı kadrolarına atanmış
sayılmalarının öngörülmesi, İl Spor Müdürlükleri ile İlçe Spor Müdürlüklerinin
kaldırılarak Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Spor Genel Müdürlüğünün taşradaki
hizmetlerini yürütmek üzere illerde Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü,
ilçelerde Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürlüğü kurulması sonucu ortaya
çıkan hukuki ve fiili zorunluluklar nedeniyledir. Hukuk aleminde meydana gelebilecek bu
değişiklik, daha önce kural tasarrufların doğurmuş olduğu objektif ve genel
hukuki durumlara da uygulanabilecektir. Soyut ve genel hukuki durumların
(statülerin) en önemli özelliği bunların daima değişebilmesi ve bu değişikliğin
de herkese karşı geçerli olmasıdır. Hukuk alanında meydana gelen ve hukuki
statüde değişiklik yapan bu düzenlemeler, eski düzenleme uyarınca statü
kazanmış ve statüsü devam eden bireyleri de kapsar. Dolayısıyla, nesnel hukuki
durumların (statülerin) kazanılmış hak bahşetmesi mümkün değildir. Araştırmacı
unvanlı kadrolara atanmış sayılmaya ilişkin kuralda, anılan kişilerin bulunduğu
statülerden doğan, tahakkuk etmiş ve kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişisel
alacak niteliğine dönüşmüş haklara ilişkin bir düzenleme öngörülmediğinden
kazanılmış hakları ihlal eden bir müdahale söz konusu değildir. Bu kişilerin
yeni atandıkları kadrodaki mali haklarında h erhangi
bir değişiklik olmamış, bunların önceki maaş ve diğer özlük hakları aynen
korunmuştur. Bu nedenle, maddede sayılan görevlerde bulunanların
yeni kurulan Bakanlık bünyesinde ihdas edilen kadrolara atanmış sayılmalarını
öngören kuralın kazanılmış hakları ihlal ettiği söylenemez. Diğer taraftan, dava konusu kuralla tek kişi hakkında bireysel
nitelikte bir yürütme işlemi tesis edilmeyip, aksine genel ve soyut bir norm
getirilmektedir. Zira soyut bir kuralın gerçekte tek kişiyi ya da sınırlı
sayıda kişiyi ilgilendiriyor olması onun soyut niteliğini ortadan kaldırmaz.
Bireysel nitelikte bir işlemden söz edilebilmesi için somut olarak bir kişinin
hukuki durumunda değişiklik yapan bir irade açıklamasının bulunması gerekir.
Dava konusu kurallarla doğrudan somut bazı kişilerin hukuki durumunda
değişiklik yapılmasına yönelik bir düzenlemede bulunulmadığından bireysel
işlemin varlığından söz edilemez. Kuralda belirtilen kadrolarda görev yapan
kişilerin dava konusu düzenlemeden etkilenmeleri, bu neticeyi değiştirmez. Kuralın dolaylı şekilde hak arama özgürlüğüyle ilgili olması
nedeniyle Anayasa'nın 36. maddesi yönünden de inceleme yapılmıştır. Anayasa'nın “ Hak arama hürriyeti ” başlıklı 36. maddesinin
birinci fıkrasında, “ Herkes meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle
yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil
yargılanma hakkına sahiptir .” denilerek yargı organlarına davacı ve davalı
olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma ve adil
yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır. Anayasa'nın 125. maddesinde ise “ İdarenin
her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. ” denilmektedir.
Her iki maddeyle güvence altına alınan dava yoluyla hak arama özgürlüğü,
kendisi bir temel hak niteliği taşımasının ötesinde diğer temel hak ve
özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını
sağlayan en etkili güvencelerden biridir. Kişilere yargı mercileri önünde dava
hakkı tanınması adil bir yargılamanın ön koşulunu oluşturur. Dava konusu kuralla yapılan değişiklikler, İl Spor
Müdürlükleri ile İlçe Spor Müdürlüklerinin kaldırılarak Gençlik ve Spor
Bakanlığı ile Spor Genel Müdürlüğünün taşradaki hizmetlerini yürütmek üzere
illerde Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü, ilçelerde Gençlik Hizmetleri
ve Spor İlçe Müdürlüğü kurulmasının sonucudur. Buna göre söz konusu işlemin
sebep unsuru, il ve ilçe spor müdürlüklerinin kaldırılması olup
yürürlükte bulunan kanunlara dayanılarak ve kamu görevlisinin öznel durumu
dikkate alınarak idarece tesis edilen naklen atama işlemlerinden farklıdır.
Genel nitelikte olduğu sonucuna ulaşılan yasal düzenlemeyle oluşturulan bu
durumun, sebep unsuru yönünden hukuka uygun olup olmadığının tespitinin
anayasal bir sorun olduğu ve bu yöndeki denetimin Anayasa Mahkemesince yapılması
gerektiği açıktır. Anılan atama işleminin doğrudan kanunla değil, idari işlemle
yapılmasının öngörülmesi durumunda dahi kanunlara uygunluk denetimi yapmakla
sınırlı bir yetkiyi haiz olan idari yargı yerlerinin, işlemin sebep unsurunun
Anayasa'ya uygun olup olmadığını tartışması ve bu yönde bir denetim yapması
mümkün olmadığından bu işlemin doğrudan kanun hükmünde kararnameyle
yapılmasının hak arama hürriyetini sınırladığı söylenemez. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa'nın 2., 36. ve
125. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın, Anayasa'nın 10. ve 49. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa
Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun Hükmünde Kararname'nin: A) 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin
Düzenli, Etkin ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum
ve Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin
Konularda Yetki Kanunu'nun iptal edilmesi halinde dayanaksız hale geleceği
yönünden ileri sürülen iptal istemi, 22.11.2012 günlü, E.2011/107, K.2012/184
sayılı kararla reddedildiğinden, Kararname'nin tümünün yürürlüğünün
durdurulması isteminin REDDİNE, B) Kapsam yönünden; 1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9.,
10., 11., 12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23. maddeleri,
24. maddesiyle, 3.6.2011 günlü, 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin
değiştirilen 16. maddesinin (8) numaralı fıkrasının “ …mesleğe alınmaları… ”
ibaresi dışında kalan bölümü ile (1), (2), (3), (4), (6), (7) ve (9) numaralı
fıkraları, 25., 26., 28., 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36., 37.
maddeleri, 38. maddesiyle, 3.6.2011 günlü, 642 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası dışında yapılan değişiklikler, 39.,
40., 41., 42., 43., 44., 45., 46., 47., 48., 49., 50. maddeleri, 51. maddesinin
birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri, (b) bendi ile 7.11.1985 günlü, 3238
sayılı Savunma Sanayii Müsteşarlığının Kurulması ve 11 Temmuz 1939
Tarih ve 3670 Sayılı Milli Piyango Teşkiline Dair Kanunun İki Maddesi ile 23
Ekim 1984 Tarih ve 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun Bir Maddesinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 8. maddesine
eklenen altıncı fıkranın birinci cümlesi, 52., 53., 54., 56., 57., 58.
maddeleri, 59. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 60., 61., 63., 64., 65.
maddeleri ile (1), (2), (3) ve (4) sayılı listelere yönelik iptal istemleri,
22.11.2012 günlü, E.2011/107, K.2012/184 sayılı kararla reddedildiğinden, bu
maddelere, fıkralara, bentlere, cümleye, bölüme ve listelere ilişkin yürürlüğün
durdurulması isteminin REDDİNE, 2- 27. maddesiyle, 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasının
ikinci cümlesi, 3- 38. maddesiyle değiştirilen 642
sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası, 4- 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendiyle değiştirilen, 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasındaki “ Savunma
Sanayii Uzmanı ve Uzman Yardımcısı ile Daire Tabibi kadroları ” ibaresi, 5- 55. maddesiyle, 27.6.1989 günlü,
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasına “ Konya
Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, ” ibaresinden sonra gelmek
üzere eklenen “ Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, ”
ibaresi, 6- 59. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi ile 27.10.1999 günlü, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 221.
maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümle, hakkında, 22.11.2012 günlü, E.2011/107,
K.2012/184 sayılı kararla karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden,
bu cümlelere ve ibarelere ilişkin yürürlüğün durdurulması istemi hakkında KARAR
VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 7- 62. maddesine ilişkin iptal hükmünün yürürlüğe girmesinin
ertelenmesi nedeniyle, bu maddenin YÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE, C) Anayasa'nın 91. maddesinin birinci
fıkrası yönünden; 1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9.,
10., 11., 12., 13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23. maddeleri,
24. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 16.
maddesinin (8) numaralı fıkrasının “ …mesleğe alınmaları… ” ibaresi
dışında kalan bölümü ile (1), (2), (3), (4), (6), (7) ve (9) numaralı
fıkraları, 25., 26., 28., 29., 30., 31., 32., 33., 34., 35., 36., 37.
maddeleri, 38. maddesiyle, 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5.
maddesinin ikinci fıkrası dışında yapılan değişiklikler, 39., 40., 41., 42.,
43., 44., 45., 46., 47., 48., 49., 50. maddeleri, 51. maddesinin birinci
fıkrasının (a) ve (c) bentleri, (b) bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine
eklenen altıncı fıkranın birinci cümlesi, 52., 53., 54., 56., 57., 58.
maddeleri, 59. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 60., 61., 63., 64., 65.
maddeleri ile (1), (2), (3) ve (4) sayılı listelere yönelik iptal istemleri,
22.11.2012 günlü, E.2011/107, K.2012/184 sayılı kararla reddedildiğinden, ve bu
maddelere, fıkralara, bentlere, cümleye, bölüme, listelere ve değişikliklere
ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE, 2- a- 24. maddesiyle 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı fıkrasının ve
(8) numaralı fıkrasında yer alan “ …mesleğe alınmaları… ” ibaresine, b- 27. maddesiyle 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasının
birinci cümlesine, c- 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen; aa- Altıncı fıkranın ikinci cümlesi ile
(a), (b) ve (c) bentlerine, bb- Yedinci ve sekizinci fıkralarına, ilişkin iptal hükmünün yürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle,
bu fıkraların, bentlerin ve cümlenin YÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN
REDDİNE, D) İçerikleri itibariyle Anayasa'ya
aykırılığı ileri sürülen; 1- 24. maddesiyle değiştirilen 640
sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 16. maddesinin: a- (1) ve (2) numaralı fıkralarına, b- (3) numaralı fıkrasında yer alan “ Rehberlik
ve Teftiş Başkanlığı, Makamın emri ve onayı üzerine aşağıdaki görevleri yapar: ”
ibaresine, c- (7) numaralı fıkrasına, d- (8) numaralı fıkrasının “ …mesleğe
alınmaları… ” ibaresi dışında kalan bölümüne, e- (9) numaralı fıkrasına, 2- 28. maddesiyle 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin geçici 3. maddesine eklenen (12), (13) ve (14) numaralı
fıkralarına, 3- 54. maddesiyle, 21.5.1986 günlü, 3289
sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen
Geçici Madde 12'ye, yönelik iptal istemleri, 22.11.2012
günlü, E.2011/107, K.2012/184 sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddeye,
fıkralara, bölüme ve ibareye ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE, 22.11.2012
gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VII- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında, “ Kanun, kanun
hükmünde kararname ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların
hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten
kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği
tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı
günden başlayarak bir yılı geçemez .” denilmekte, 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66. maddesinin
(3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır. 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin; 1- 24. maddesiyle 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı fıkrasının ve
(8) numaralı fıkrasında yer alan “ …mesleğe alınmaları… ” ibaresinin, 2 - 27. maddesiyle 640 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının birinci cümlesinin, 3 - 51. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen altıncı
fıkranın ikinci cümlesi ile (a), (b) ve (c) bentlerinin, yedinci ve sekizinci
fıkralarının, 4- 62. maddesinin, iptal edilmeleri nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını
ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü
fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince
bu maddeye, fıkralara, bentlere, cümleye ve ibareye ilişkin iptal hükmünün,
kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe
girmesi uygun görülmüştür. VIII- SONUÇ 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa
Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun Hükmünde Kararname'nin: A) 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkin
ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum ve
Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin
Konularda Yetki Kanunu'na yönelik iptal istemi, 27.10.2011 günlü, E. 2011/60,
K. 2011/147 sayılı kararla reddedildiğinden, Kararname'nin tümüne yönelik iptal
isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, B) 1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,
15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23. maddeleri, 24. maddesiyle, 3.6.2011
günlü, 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 16. maddesinin (8)
numaralı fıkrasının “…mesleğe alınmaları…” ibaresi dışında kalan bölümü ile
(1), (2), (3), (4), (6), (7) ve (9) numaralı fıkraları, 25., 26., 28., 29.,
30., 31., 32., 33., 34., 35., 36., 37. maddeleri, 38. maddesiyle, 3.6.2011
günlü, 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası
dışında yapılan değişiklikler, 39., 40., 41., 42., 43., 44., 45., 46., 47.,
48., 49., 50. maddeleri, 51. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri,
(b) bendi ile 7.11.1985 günlü, 3238 sayılı Savunma Sanayii
Müsteşarlığının Kurulması ve 11 Temmuz 1939 Tarih ve 3670 Sayılı Milli Piyango
Teşkiline Dair Kanunun İki Maddesi ile 23 Ekim 1984 Tarih ve 3065 Sayılı Katma
Değer Vergisi Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un
8. maddesine eklenen altıncı fıkranın birinci cümlesi, 52., 53., 54., 56., 57.,
58. maddeleri, 60., 61., 63., 64., 65. maddeleri ile (1), (2), (3) ve (4)
sayılı listeleri, 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olduğundan Anayasa'ya
aykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara, bentlere, cümleye, bölüme,
listelere ve değişikliklere ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 2- 27. maddesiyle, 640 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasının
ikinci cümlesi, 24.10.2011 günlü, 661 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10.
maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu cümleye ilişkin
iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 3- 38. maddesiyle değiştirilen 642
sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası, 11.10.2011
günlü, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 27.6.1989 günlü,
375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin (3) numaralı
fıkrasının (aa) bendiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu
fıkraya ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
OYBİRLİĞİYLE, 4- 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendiyle değiştirilen, 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasındaki
“Savunma Sanayii Uzmanı ve Uzman Yardımcısı ile Daire Tabibi kadroları”
ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin (3) numaralı fıkrasının (g)
bendiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu ibareye ilişkin iptal
istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 5- 55. maddesiyle, 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasına “Konya Ovası Projesi
Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen
“Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı,” ibaresi, 666 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'ye eklenen Ek Madde 12'nin (1) numaralı fıkrasının (m) bendiyle
yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu maddeye ilişkin iptal istemi
hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 6- 59. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi ile 27.10.1999 günlü, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 221.
maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümle, 666 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin 5. maddesinin (j) fıkrası ile değiştirildiğinden, konusu kalmayan
bu cümleye ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
OYBİRLİĞİYLE, 7- 59. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi ile 4458 sayılı Kanun'un 244. maddesine eklenen (7) numaralı fıkra, 6223
sayılı Yetki Kanunu kapsamında olduğundan Anayasa'ya aykırı olmadığına bu
fıkraya ilişkin iptal isteminin REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve
OYÇOKLUĞUYLA, 8- 62. maddesi, 6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu
maddenin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE, 9- 62. maddesinin iptal edilmesi nedeniyle, Anayasa'nın 153.
maddesinin üçüncü fıkrasıyla 30.3.2011 günlü, 6216 sayılı Kanun'un 66.
maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu maddeye ilişkin İPTAL HÜKMÜNÜN,
KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE
GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE, C) 1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,
15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23. maddeleri, 24. maddesiyle 640
sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin değiştirilen 16. maddesinin (8) numaralı
fıkrasının “…mesleğe alınmaları…” ibaresi dışında kalan bölümü ile (1), (2),
(3), (4), (6), (7) ve (9) numaralı fıkraları, 25., 26., 28., 29., 30., 31.,
32., 33., 34., 35., 36., 37. maddeleri, 38. maddesiyle, 642 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası dışında yapılan
değişiklikler, 39., 40., 41., 42., 43., 44., 45., 46., 47., 48., 49., 50.
maddeleri, 51. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri, (b) bendi ile
3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen altıncı fıkranın birinci cümlesi,
52., 53., 54., 56., 57., 58. maddeleri, 59. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi, 60., 61., 63., 64., 65. maddeleri ile (1), (2), (3) ve (4) sayılı
listelerin, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'ya
aykırı olmadığına ve bu maddelere, fıkralara, bentlere, cümleye, bölüme,
listelere ve değişikliklere ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 2- a- 24. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin
değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı fıkrasının ve (8) numaralı fıkrasında
yer alan “…mesleğe alınmaları…” ibaresinin, b- 27. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin
değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin, c- 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen; aa- Altıncı fıkranın ikinci cümlesi ile
(a), (b) ve (c) bentlerinin, bb- Yedinci ve sekizinci fıkralarının, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'ya
aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri
NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL'ın karşıoyları
ve OYÇOKLUĞUYLA, D) 1- 24. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin
değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı fıkrasının ve (8) numaralı fıkrasında
yer alan “…mesleğe alınmaları…” ibaresinin, 2- 27. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin
değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin, 3- 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen, altıncı fıkranın ikinci
cümlesi ile (a), (b) ve (c) bentlerinin, yedinci ve sekizinci fıkralarının, iptal edilmeleri nedeniyle, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü
fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince
bu fıkralara, bentlere, cümleye ve ibareye ilişkin İPTAL HÜKMÜNÜN, KARARIN
RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,
OYBİRLİĞİYLE, E) İçerikleri itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen; 1- 24. maddesiyle değiştirilen 640 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin 16. maddesinin: a- (1) ve (2) numaralı fıkralarının, b- (3) numaralı fıkrasında yer alan “Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığı, Makamın emri ve onayı üzerine aşağıdaki görevleri yapar:”
ibaresinin, c- (7) numaralı fıkrasının, d- (8) numaralı fıkrasının “…mesleğe alınmaları…” ibaresi dışında
kalan bölümü, e- (9) numaralı fıkrasının, 2- 28. maddesiyle 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici
3. maddesine eklenen (12), (13) ve (14) numaralı fıkraların, 3- 54. maddesiyle, 21.5.1986 günlü, 3289 sayılı Spor Genel
Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici Madde
12'nin, Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Fulya
KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 22.11.2012 gününde karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN KARŞIOY YAZISI 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 24.
maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı fıkrası,
KHK'nin 24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16. maddesinin (8)
numaralı fıkrasında yer alan “ …mesleğe alınmaları… ” ibaresi, KHK'nin 27.
maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 38. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının birinci cümlesi ve KHK'nin 51. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi ile 3238 sayılı Kanun'un 8. maddesine eklenen altıncı fıkranın ikinci
cümlesi ve (a), (b), (c) bentleri ile yedinci ve sekizinci fıkraları çoğunluk
kararıyla Anayasa'nın 91. maddesine aykırı bulunarak iptal edilmiştir. 1- KHK'nin 24. Maddesiyle 640 Sayılı KHK'nin Değiştirilen 16.
Maddesinin (5) Numaralı Fıkrası Yönünden KHK'nin 24. maddesiyle, 640 sayılı KHK'de düzenlenen Rehberlik ve
Teftiş Başkanlığına ilişkin daha ayrıntılı bir düzenleme yapılmıştır. Bu
kapsamda Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinin görev ve yetkileri yeniden
düzenlenmiştir. 24. maddeyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16. maddesinin (5)
numaralı fıkrasında, denetime tâbi olan gerçek ve tüzel kişilerin, gizli dahi
olsa bütün belge, defter ve bilgileri ibraz etme, para ve para hükmündeki
evrakı ve ayniyatı ilk talep halinde gümrük ve ticaret müfettişlerine gösterme,
gümrük ve ticaret müfettişlerinin saymasına ve incelemesine yardımcı olma
zorunlulukları olduğu kuralına yer verilmiştir. Ayrıca bu kural uyarınca gümrük
ve ticaret müfettişleri, görevleri sırasında tüm resmî daire, kurum, kuruluş ve
kamuya yararlı derneklerle, gerçek ve tüzel kişilerden gerekli yardım, bilgi,
evrak, kayıt ve belgeleri istemeye yetkilidirler, kanunî engel
olmadıkça bu isteğin yerine getirilmesi zorunludur. Çoğunluk kararıyla, gümrük ve ticaret müfettişlerinin
yaptıkları denetimler esnasında talep etmeleri hâlinde her türlü bilgi ve
belgenin kendilerine verilmesi zorunluluğu getiren
kuralın, Anayasa'nın 20. maddesine göre özel hayatın gizliliği ve
korunması hakkına ilişkin olduğu gerekçesiyle, bu hususu düzenleyen KHK'nin 24.
maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16. maddesinin (5) numaralı
fıkrası Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırı bulunarak
iptal edilmiştir. Anayasa'nın 20. maddesinde herkesin özel hayatına ve aile
yaşayışına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğu hüküm altına
alınmıştır. İptali istenilen kuralda gümrük ve ticaret müfettişlerinin görev
ve yetkileri kapsamında denetime tabi olan gerçek ve tüzel kişilere bilgi verme
yükümlülüğü getirilmiştir. Ancak, söz konusu düzenlemenin özel hayat kapsamında
olsun olmasın her türlü konuda bildirim yükümlülüğü öngördüğü şeklinde
anlaşılması olanaklı değildir. Zira, kuralda açıkça “kanunî engel
olmadıkça” ibaresine yer verilmesi nedeniyle, gümrük ve ticaret
müfettişlerinin yaptıkları denetimler esnasında talep etmeleri hâlinde
kendilerine verilmesi zorunluluğu, Anayasa'nın 20. maddesine göre
özel hayatın gizliliği ve korunması hakkı kapsamında olanlar dışındaki bilgi ve
belgelere ilişkin bulunmaktadır. İstenilen bilgilerin bu nitelikte olduğunu
düşünen kişi ve kurumlar, nedenini açıklayarak bilgi vermekten
kaçınabilecekleri gibi haklarında idari para cezası uygulanması halinde buna
itiraz ederek istenilen bilginin temel haklarını ihlal edecek nitelikte
olduğunu mahkemeler önünde de ileri sürebilirler. Bu nedenle, kuralın Anayasa'nın 91. maddesine aykırılığından söz
edilemez. 2- KHK'nin İptaline Karar Verilen Diğer Kuralları Yönünden KHK'nin 24. maddesiyle 640 sayılı KHK'nın değiştirilen 16.
maddesiyle Gümrük ve Ticaret Bakanlığı birimlerinden olan Rehberlik ve
Teftiş Başkanlığı yeniden düzenlenirken (8) numaralı fıkrada da Başkanlığa
bağlı olarak görev yapacak olan gümrük ve ticaret müfettişleri ve
müfettişyardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlik
sınavları, görev, yetki ve sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve
esaslarının yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır. KHK'nin 27. maddesiyle 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 38.
maddesi başlığıyla birlikte değiştirilmiştir. Personel alım usulünü düzenleyen
kuralın (1) numaralı fıkrasının birinci cümlesiyle Gümrük ve Ticaret
Bakanlığınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin “ Ortak
Hükümler ” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde yer
alan Bakanlık kadroları dışındaki kadrolara ve sözleşmeli personel
pozisyonlarına ilk defa atanacakların ilgili mevzuat uyarınca yapılan merkezi
sınavdan yetmiş ve üzeri puan alanlar arasından, sınav komisyonlarınca
yapılacak sözlü sınav sonucuna göre belirleneceği kurala bağlanmıştır. 649 sayılı KHK'nin 51. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile
3238 sayılı Kanun'un personel rejimi kenar başlıklı 8. maddesine eklenen
altıncı fıkranın ikinci cümlesi ve devamındaki (a), (b) ve (c) bentlerinde
Savunma Sanayi uzman yardımcılığına atanabilme koşulları düzenlenmiştir. 8.
maddeye eklenen yedinci fıkrada Savunma Sanayi uzman yardımcılarının uzman
kadrolarına atanabilme koşulları belirlendikten sonra, sınavlarda başarılı
olamayanların ve hazırladıkları tez kabul edilmeyenlerin durumlarına uygun
başka bir kadroya atanacakları kuralı getirilmiştir. Maddeye eklenen sekizinci
fıkrada ise Savunma Sanayi Uzmanı ve Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,
yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer
hususların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır. Çoğunluk kararıyla söz konusu düzenlemeler kamu hizmetine girme
hakkına ilişkin düzenleme niteliğinde ve Anayasa'nın 91. maddesinin birinci
fıkrasına aykırı görülerek iptal edilmiştir. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının
(a-3) bendinde, Kanun'un amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin Bakanlıklar
arasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, mevcut Bakanlıklar ile
birleştirilen veya yeni kurulan Bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve
kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarına
ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanun
hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun'un
ikinci fıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik
yapılabileceği belirtilmiştir. 649 sayılı KHK'nin iptali istenen kurallarıyla Rehberlik
ve Teftiş Başkanlığına bağlı olarak görev yapacak olan gümrük ve ticaret
müfettişleri ve müfettiş yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri,
yeterlik sınavları, görev, yetki ve sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul
ve esaslarının belirlenmesinin öngörülmesi, Bakanlık kadroları dışındaki
kadrolara ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilk defa atanacakların ilgili
mevzuat uyarınca yapılan merkezi sınavdan yetmiş ve üzeri puan alanlar
arasından, sınav komisyonlarınca yapılacak sözlü sınav sonucuna göre
belirleneceğinin belirtilmesi ve Savunma Sanayi uzman yardımcılarının uzman
kadrolarına atanabilme koşullarının düzenlenmesi teşkilat ve kadroların
belirlenmesine ilişkin bir husus olduğundan Yetki Kanunu'na aykırılık
bulunmamaktadır. Kamu görevlilerinin kadrolarının ve bu kadrolara atanacak
kişilerde bulunması gereken niteliklerin de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir.
Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadece
yasayla düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda idarî düzenlemeler yapılmasının
Anayasa'nın 128'inci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı düşeceği iddiası
yerinde değildir. Anayasa'nın bir maddesinin yasayla düzenleneceğini öngördüğü
bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça yasakladığı
hükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça, ya da KHK ile düzenlenemeyeceği
Anayasa'da özel olarak belirtilmedikçe KHK ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırı
değildir. Anayasa'nın 70. maddesine göre , “her Türk kamu hizmetine girme
hakkına sahiptir. Hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka
hiçbir ayırım gözetilemez”. Maddede Türkiye Cumhuriyeti Devletine
vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevin gerektirdiği nitelikler
dışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce, cinsiyet ve benzeri ayırım
gözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkına sahip bulundukları
belirtilmiştir. Böylece “kamu hizmetlerine girme hakkı ” siyasi hak
ve ödevler kapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarak kullanılabilecek bir hak
olarak düzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakka ilişkin niteliği bundan
ibarettir. Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş, atanma, görev
değişikliğine ilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkın düzenlenmesi
ve 91. madde anlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerinde değildir. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasanın ikinci
kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve
ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevlerin kanun
hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Anayasanın belirtilen
bölümlerinde birçok temel hak ve özgürlük düzenlenmiş bulunmaktadır. Sözkonusu
temel hak ve özgürlüklerin kapsama alanları ve ilgili oldukları hususlar geniş
bir biçimde yorumlandığında KHK'lerle yapılacak tüm düzenlemelerin bu hak ve
özgürlüklerle bağlantılarının bulunduğu ileri sürülebilecektir. Böyle bir
yorumdan hareket edilmesi halinde yasak alan kapsamı oldukça genişleyecek ve
KHK ile düzenlenebilecek alan kalmayacaktır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin,
6.1.1987 günlü, E:1986/15 ve K:1987/1 sayılı kararında, dolaylı biçimde kişi
hak ve özgürlüklerini ilgilendirmeyecek bir düzenleme düşünmenin oldukça güç
olduğu, bu nedenle de dolaylı bir ilginin varlığına dayanılarak sonuca gitmenin
isabetli sayılamayacağı belirtilmiştir. Buna göre, yasak alanın kapsamının,
temel hak ve özgürlüklerle doğrudan ilgili düzenlemeleri kapsayacak, dolaylı
olarak ilgili düzenlemeleri ise kapsam dışında bırakacak şekilde belirlenmesi
gerekir. Anayasa Mahkemesi, 16.5.1989 günlü, E:1989/4 ve K:1989/24 sayılı
kararında,  3.11.1988 günlü, 347 sayılı “233 Sayılı Kamu İktisadi
Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir Maddesinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname” nin Genel Müdür olarak
atanabilmek için , “yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı kamuda, altı yılı
özel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak, kamu hizmeti
bulunmayanlarda ise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak, Genel
müdürlük görevini yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahip
olmak” şartlarını getiren 1. maddesine yönelik iptal istemini
reddetmiştir. Anayasa'nın 91. maddesi kapsamına giren alanlarda düzenleme
yapılmış olmasından söz edilebilmesi için 91. maddede belirtilen hak ve
alanlarla ilgili doğrudan bir düzenleme yapılmış olması gerekir. Yetki Kanunu kapsamında KHK'nin iptali istenen kurallarıyla
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına bağlı olarak görev yapacak olan gümrük ve
ticaret müfettişleri ve müfettiş yardımcılarının mesleğe alınmaları,
yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev, yetki ve sorumlulukları ile
Başkanlığın çalışma usul ve esaslarının belirlenmesinin öngörülmesi, Bakanlık
kadroları dışındaki kadrolara ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilk defa
atanacakların ilgili mevzuat uyarınca yapılan merkezi sınavdan yetmiş ve üzeri
puan alanlar arasından, sınav komisyonlarınca yapılacak sözlü sınav sonucuna
göre belirleneceğinin belirtilmesi ve Savunma Sanayi uzman yardımcılarının
uzman kadrolarına atanabilme koşullarının düzenlenmesi kadrolara girişin
koşullarını düzenleyen kurallar olup doğrudan memuriyete girişe ilişkin
kurallar değildirler. Bu nedenle anılan kuralların Anayasa'nın 91'inci
maddesinde belirtilen yasak alana ilişkin düzenlemeler içerdiğinden söz etmek
mümkün değildir. Belirtilen nedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptal
isteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptaline
yönelik çoğunluk görüşüne katılmadık. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL KARŞIOY GEREKÇESİ 8.8.2011 günlü, 649 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'nin, 59.
maddesi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 244. maddesine eklenen (7) numaralı
fıkranın, 6.4.2011 günlü 6223 sayılı Yetki Kanunu'nda mali haklar konusunda
yetki verilmemesi, 24. maddesi ile 640 sayılı KHK'nin değiştirilen 16.
maddesinin, iptal istemlerinin reddine karar verilen kurallarının ise Bakanlar
Kurulu'nun KHK'ler konusundaki yetkisinin sınırlı olup yasama yetkisinin
devredilmezliği ilkesiyle bağdaşmayacak biçimde geniş kullanılamayacağına
ilişkin E: 2011/113; K: 2012/108 sayılı karardaki karşıoy gerekçesi
doğrultusunda iptali gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum. Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU DEĞİŞİK GEREKÇE 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi “kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar,
işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarında
etkinliği arttırmak üzere, buların atanma, nakil, görevlendirme, seçilme,
terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına”
ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kurulu'na Kanun
Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektedir. 649 sayılı KHK'nin 24., 27. ve 51. maddeleri memuriyet statüsüne
alınmaya ilişkin bir düzenleme niteliğindedir. Oysa yukarıda ifade edildiği
üzere 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun belirtilen hükmü salt “istihdam edilen” kamu
görevlileri bakımından bir düzenleme yapılabilmesi konusunda yetki vermektedir.
Diğer bir deyişle, söz konusu kural Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta ve bu
mahiyeti itibariyle de Anayasa'nın 91. maddesine aykırı düşmektedir. Açıklanan nedenle, anılan kuralların iptaline bu gerekçeyle katılıyoruz. Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Burhan ÜSTÜN