ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1963/355 Karar Sayısı : 1963/297 Karar Günü : 20.12.1963 İPTAL DAVASINI AÇAN: Kozan Asliye Ceza
Mahkemesi İPTAL DAVASININ KONUSU: Ceza Muhakemeleri Usulü
Kanununun 126. maddesinin, Anayasanın 7., 8. ve 132. maddelerine aykırı olduğu
ileri sürülerek, iptali istenmiştir. OLAY: 6136 sayılı kanuna aykırı hareketten ve bıçakla yaralama suçundan
Kozan Sulh Ceza Mahkemesince 2.11.1963 gününde tutuklanan sanıkların, tutuklu
kalmaları halinde mağdur olacakları gerekçesiyle haklarında kamu davasının
açıldığı 5.11.1963 gününde Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 126. maddesi
hükmüne dayanılarak Kozan Cumhuriyet Savcılığınca salıverilmeleri üzerine,
Kozan Asliye Ceza Mahkemesince, Anayasanın 7. maddesinde, yargı yetkisinin Türk
Milleti adına bağımsız Mahkemelerce kullanılacağı ve 132. maddesinin üçüncü
fıkrasında yasama, yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uyacağı
ve özellikle bu kararları hiçbir suretle değiştiremiyeceği kesinlikle
açıklandığı haldehâkim tarafından verilmiş bir kararın yürütme organının bir
kolu olan Cumhuriyet Savcısı tarafından başkalaştırılmasına cevaz veren ve dava
münasebetiyle uygulanan Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 126. maddesinin
Anayasaya aykırı düştüğü kanısına varılarak Mahkememize başvurulmuştur. İNCELEME: Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi
gereğince 20.12.1963 gününde yapılan ilk incelemede dosyada bir eksiklik
bulunmadığı anlaşıldığından ve işin niteliği bakımından esasın incelenmesinin
başka güne bırakılmasına lüzum görülmeyerek incelemeye devam olunmasına
oybirliği ile karar verildikten sonra dosyadaki belgeler okunarak gereği
görüşülüp düşünüldü: Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
hakkındaki 22.4.1962 günlü ve 44 sayılı kanunun 27. maddesi uyarınca
mahkemelerin bir kanun hükmünün Anayasaya aykırılığını ileri sürerek
Mahkememize baş vurabilmeleri için bakmakta oldukları bir davanın bulunması ve
iptali istenen kanun hükmünün de o davada mahkemece uygulanacak bir hüküm
olması gerekir. Olayda Kozan Asliye Ceza Mahkemesinin bakmakta olduğu bir dava
varsa da bu davada söz konusu Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 126. maddesi
hükmü, Mahkemece uygulanacak bir hüküm değildir. Gerçekten sözü geçen maddede
(Cumhuriyet Müddeiumumisi hukuku âmme davasının açmadığı veya maznunun
mevkufiyetinin devamına lüzum görmediği takdirde tevkif müzekkeresi hükümsüz
kalır. Bu hallerde Cumhuriyet Müddeiumumisi meznunu hemen salıverir.) denilmiş
olup bu hüküm ancak davadan önce Cumhuriyet Savcısı tarafından yapılan hazırlık
tahkikatı sırasında uygulanabilir. Bu bakımdan davada uygulamayacağı bir hükmün iptalini istemiş olan
mahkemenin 22.4.1962 günlü ve 44 sayılı kanunun 27. maddesi hükmü karşısında
Anayasa Mahkemesine baş vurmağa yetkisi bulunmamaktadır. SONUÇ: Yukarıda yazılı sebepten ötürü itirazının reddine 20.12.1963
gününde oybirliği ile karar verildi. Başkan Sünuhi ARSAN Başkan Vekili Lûtfi AKADLI Üye İ. Hakkı ÜLKMEN Üye İbrahim SENİL Üye İhsan KEÇECİOĞLU Üye A. Şeref
  HOCAOĞLU Üye Salim BAŞOL Üye Celâlettin KURALMEN Üye Hakkı KETENOĞLU Üye Fazıl ULUOCAK Üye Avni GİVDA Üye Ahmet AKAR Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lûtfî ÖMERBAŞ Üye Ekrem TÜZEMEN