ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı:2011/113 Karar Sayısı:2012/108 Karar Günü:18.7.2012 R.G. Tarih-Sayı:01.01.2013-28515 İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye Büyük Millet Meclisi
üyeleri Emine Ülker TARHAN, Muharrem İNCE ile birlikte 122 milletvekili
(Esas Sayısı : 2011/113) İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 11. İdare Mahkemesi
(Esas Sayısı: 2012/71) İPTAL DAVASININ VE İTİRAZIN KONUSU : 8.8.2011
günlü, 650 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde
Kararname'nin; 1- Tümünün ve ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki (1), (2) ve (3)
sayılı listelerin, 2- 4. maddesiyle değiştirilen 6.1.1982 günlü, 2575 sayılı Danıştay
Kanunu'nun 5. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ile bu bentten sonra
gelmek üzere eklenen (h) bendinin, 3- 5. maddesiyle 2575 sayılı Kanun'un 10. maddesinin ikinci
fıkrasında yapılan değişikliğin, 4- 6. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 2575 sayılı
Kanun'un 12. maddesinin (3) numaralı fıkrasının, 5- 7. maddesiyle 2575 sayılı Kanun'a eklenen 19/A ve 19/B
maddelerinin, 6- 8. maddesiyle 2575 sayılı Kanun'a eklenen 52/A maddesinin, 7- 10. maddesinin, 1- (1) numaralı fıkrasıyla 2575 sayılı Kanun'un 19., 26., 27.,
52., 55., 84. ve 86. maddelerinde yapılan değişikliklerin, 2- (2) numaralı fıkrasıyla 2575 sayılı Kanun'un 55. maddesinin
ikinci fıkrasına 'Yüksek Disiplin Kuruluna' ibaresinden sonra gelmek üzere
eklenen ', Başkanlar Kuruluna' ibaresinin, 8- 12. maddesiyle 4.2.1983 günlü, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun
30. maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişikliklerin, 9- 15. maddesiyle 24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar
Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde yapılan değişikliğin, 10- 16. maddesiyle değiştirilen 2802 sayılı Kanun'un 9/A maddesinin
beşinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinde yapılan değişikliklerin, 11- 26. maddesiyle 23.7.2003 günlü, 4954 sayılı Türkiye Adalet
Akademisi Kanunu'na eklenen Geçici Madde 11'in, 12- 36. maddesiyle 11.4.1928 günlü, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı
San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 12. maddesinin ikinci fıkrasına
'uzman olanlar' ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen '657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 28 inci maddesi, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri
Personel Kanununun ek 27 nci maddesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36
ncı maddesinin altıncı fıkrası ile 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi
Kanununun 32 nci maddesi saklı kalmak kaydıyla' ibaresinin, 13- 38. maddesiyle 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu'nun 28. maddesinin birinci fıkrasına eklenen 'Memurlar, meslekî
faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane
ve benzeri yerler açamaz; gerçek kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya
kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait herhangi bir işyerinde veya
vakıf üniversitelerinde çalışamaz.' cümlesinin, 14- 39. maddesiyle 27.7.1967 günlü, 926 sayılı Türk Silâhlı
Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Ek Madde 27'nin, 15- 40. maddesinin (a) bendi ile 4.11.1981 günlü, 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesine eklenen fıkranın, 16- 41. maddesiyle 17.11.1983 günlü, 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp
Akademisi Kanunu'nun 32. maddesine eklenen fıkranın, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10.,
17., 27., 36., 45., 49., 56., 70., 87., 90., 91., 130., 138., 140. ve 153.
maddelerine aykırılıkları ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin
durdurulmasına karar verilmesi istemidir. II- YASA METİNLERİ A- İptali İstenen Yasa Kuralları 8.8.2011 günlü, 650 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında
Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin iptali istenen sözcük, ibare, cümle ve
fıkralar ile eki (1), (2), (3) sayılı listelerin de yer aldığı kurallar
şöyledir: 'MADDE 1- 29/3/1984 tarihli ve 2992 sayılı Adalet
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 13/A maddesinin birinci fıkrasının (g)
bendi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. 'Aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere,
Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü bünyesinde İnsan Hakları
Daire Başkanlığı kurulur. İnsan Hakları Daire Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) Dışişleri Bakanlığı ile işbirliği yapmak suretiyle Türkiye
Cumhuriyeti aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurulara
ilişkin, ilgili kurum ve kuruluşlardan bilgi, belge ve görüşlerini istemek,
savunmaları hazırlamak ve gerektiğinde oturumlara temsilci göndermek. b) İnsan hakları ihlallerinin ortadan kaldırılmasına yönelik
çalışmalar yapmak, dostane çözüm kuruluna katılmak ve görüş bildirmek. c) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından ülkemiz hakkında
verilen ihlal kararlarının infazı ile ilgili gereken önlemleri almak, ülkemiz
hakkında verilen ihlal kararlarını ilgili mercilere iletmek ve ihlalin ortadan
kaldırılmasına yönelik süreçleri takip etmek. d) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Türkiye Cumhuriyeti
hakkında verdiği kararların ve diğer ülkeler aleyhinde verilen kararlardan
gerekli görülenlerin Türkçeye çevrilmesini sağlamak, bu kararları derlemek,
arşivlemek, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve uygulaması ile ilgili bilimsel
çalışmaları takip etmek, kitap, makale ve içtihatların uygulayıcılara
ulaştırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak ve istatistik çalışmaları
yapmak. e) İnsan hakları konusunda ilgili diğer kamu kurum ve
kuruluşları ile işbirliği halinde projeler hazırlamak, ulusal ve uluslararası
sempozyum, seminer ve eğitim faaliyetleri düzenlemek. f) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.' MADDE 2- 4/7/1972 tarihli ve 1602 sayılı Askeri
Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 85 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir. 'Barışta Askeri Yüksek İdare Mahkemesi her yıl bir eylülde
başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuzbir ağustosa kadar çalışmaya ara verir.' MADDE 3- 12/6/1979 tarihli ve 2247 sayılı
Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin
üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk ve Ceza bölümleri ile Genel Kurulu
her yıl bir eylülde başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuzbir ağustosa kadar
çalışmaya ara verir.' MADDE 4- 6/1/1982 tarihli ve 2575 sayılı
Danıştay Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş, (g) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (h) bendi
eklenmiş ve mevcut bentler buna göre teselsül ettirilmiştir. 'g) Başkanlar Kurulu, h) Başkanlık Kurulu,' MADDE 5- 2575 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin
ikinci fıkrasında yer alan 'sekiz yıl' ibaresi 'dört yıl', 'altı yıl' ibaresi
'üç yıl' olarak değiştirilmiştir. MADDE 6- 2575 sayılı Kanunun 12 nci maddesi
başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Memurların nitelikleri, atanmaları, istihdamı, nakilleri ve
görevlendirilmeleri MADDE 12- 1. Genel Sekreterliğe bağlı olarak faaliyet
gösteren idarî hizmet birimleri ile Daireler, Kurullar ve Başsavcılığa bağlı
olarak faaliyet gösteren ve kalem hizmetlerini yürüten birimlerde çalışacak
memurların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen nitelikleri haiz
olmaları gerekir. 2. Birinci fıkrada belirtilen memurlar naklen veya açıktan atama
yoluyla atanır. Açıktan ilk defa Devlet memurluğuna atanacaklar, Devlet
memurluğuna giriş için yapılan merkezi sınava girmiş olanlar arasından, Genel
Sekreterin görevlendireceği genel sekreter yardımcısının başkanlığında, iki
tetkik hâkiminden oluşturulan üç kişilik komisyon tarafından düzenlenecek sözlü
ve gerektiğinde uygulamalı sınav sonucuna göre Genel Sekreterin teklifi üzerine
Danıştay Başkanınca atanırlar. 3. Danıştayda çalışan Devlet Memurları Kanununa tabi personel,
Genel Sekreterin teklifi ve Başkanın uygun görmesi üzerine, Adalet Bakanlığınca
mükteseplerine uygun olarak, açıktan atama iznine tabi olmaksızın, Bakanlığın
taşra kadrolarına atanabilirler. 4. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
yönetmelikle düzenlenir.' MADDE 7- 2575 sayılı Kanuna 19 uncu maddesinden
sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir. 'Başkanlık Kurulu MADDE 19/A- 1. Başkanlık Kurulu; Danıştay Başkanının
başkanlığında, üçü daire başkanı üçü Danıştay üyesi olmak üzere altı asıl ve
ikisi daire başkanı ikisi Danıştay üyesi olmak üzere dört yedek üyeden oluşur. Başkanlık Kurulu üyelerinin seçimleri MADDE 19/B- 1. Başkanlık Kuruluna seçilecek asıl ve yedek üyeler
Danıştay Genel Kurulunca seçilir. Başkanlık Kurulu üyeliğine aynı daireden
birden fazla kimse seçilemez. 2. Başkanlık Kurulu, üye tamsayısı ile toplanır. Asıl üyelerden
birinin Kurula katılamaması halinde, noksanlık yedeği ile tamamlanır. 3. Başkanlık Kurulu üyeleri kendileri ile ilgili konularda Kurul
toplantılarına katılamazlar. 4. Başkanlık Kuruluna seçilecek olanların tamamının bir oy
pusulasında gösterilmesi suretiyle oy kullanılması da mümkündür. Aday çıkmadığı
veya yeter sayıda başvuru olmadığı takdirde Başkanlar Kurulu tarafından gizli
oyla ve oy çokluğu ile adaylar dışından seçilebileceklerin üç katı aday
gösterilir. Seçimler 10 uncu madde hükümleri gereğince yapılır. 5. Başkanlık Kuruluna seçilenlerin görev süresi iki yıl olup,
bir seçim dönemi geçmeden yeniden seçilemezler. 6. Başkanlık Kurulu üyeliğine seçilen daire başkan ve üyelerinin
seçim süresi dolmadan bu sıfatları değiştiğinde Kurul üyeliğinden ayrılmış
sayılırlar. 7. Başkanlık Kurulu üyeliğinin herhangi bir nedenle boşalması
halinde onbeş gün içinde boşalan üyelik için seçim yapılır ve seçilen üye
yerine seçildiği üyenin süresini tamamlar.' MADDE 8- 2575 sayılı Kanunun 52 nci maddesinin
birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile üçüncü fıkrası yürürlükten
kaldırılmış ve bu maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir. 'Başkanlık Kurulunun görevleri MADDE 52/A- 1. Başkanlık Kurulunun görevleri şunlardır: a) Üyelerin görev yerlerini, dairelerin iş durumunu ve
ihtiyaçlarını gözönünde tutarak belirlemek. b) Zorunlu hallerde, daire başkanı ve üyelerin dairelerini
değiştirmek. c) Danıştay tetkik hâkimlerinin çalışacakları daireleri,
kurulları ve görecekleri işleri belli etmek ve gerektiğinde yerlerini
değiştirmek. d) Yetkili merciin neresi olduğu belirtilmemiş olan yönetim
işlerini belli etmek veya bu işleri yapmak. e) Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek. 2. Başkanlık Kurulunun, birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri
uyarınca verdiği kararlara karşı, yedi gün içinde üye tamsayısının en az üçte
biri tarafından yazılı olarak Danıştay Genel Kuruluna itiraz edilebilir. Genel
Kurul, Başkanlık Kurulu kararlarını aynen onaylayabileceği gibi değiştirerek de
onaylayabilir.' MADDE 9- 2575 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin
birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. '1. Danıştay daireleri her yıl bir eylülde başlamak üzere, yirmi
temmuzdan otuzbir ağustosa kadar çalışmaya ara verirler.' MADDE 10- (1) 2575 sayılı Kanunun; a) 19 uncu maddesinin başlığı 'Başkanlar Kurulu' ve birinci
fıkrasında yer alan 'Başkanlık Kurulu' ibaresi 'Başkanlar Kurulu', b) 26 ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan
'Başkanlık Kurulu' ibareleri 'Başkanlar Kurulu', c) 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan 'Başkanlık
Kurulu' ibaresi 'Başkanlar Kurulu', ç) 52 nci maddesinin başlığı 'Başkanlar Kurulunun görevleri' ve
birinci fıkrasında yer alan 'Başkanlık Kurulu' ibaresi 'Başkanlar Kurulu', d) 55 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan 'Başkanlık
Kurulu' ibaresi 'Başkanlar Kurulu', e) 84 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan 'Başkanlık
Kurulunca' ibaresi 'Başkanlar Kurulunca', f) 86 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan 'Başkanlık
Kurulu' ibaresi 'Başkanlar Kurulu', şeklinde değiştirilmiştir. (2) 2575 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasında
yer alan 'Yüksek Disiplin Kuruluna' ibaresinden sonra gelmek üzere ', Başkanlar
Kuruluna' ibaresi eklenmiştir. MADDE 11- 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanununun 61 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl bir eylülde
başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuzbir ağustosa kadar çalışmaya ara verirler.' MADDE 12- 4/2/1983 tarihli ve 2797 sayılı
Yargıtay Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan 'sekiz yıl'
ibaresi 'dört yıl', 'altı yıl' ibaresi 'üç yıl' şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 13- 2797 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin
dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Adli ara vermeden yararlanmayan daire başkan ve üyeleri ile
Cumhuriyet savcıları ve tetkik hâkimleri yılın diğer dönemlerinde yol süresi
dahil adli ara verme süresi kadar izin kullanabilirler.' MADDE 14- 2797 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici
maddeler eklenmiştir. 'GEÇİCİ MADDE 11- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren Yargıtay tetkik hâkimliğine on yıl içinde yapılacak
atamalarda, 36 ncı maddenin birinci fıkrasında yer alan beş yıllık hizmet
süresi şartı aranmaz. GEÇİCİ MADDE 12- Yargıtay Başkanlığının boş memur kadrolarından
582 adedine 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunundaki sınırlamalara tabi
olmadan atama yapılabilir.' MADDE 15- 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı
Hâkimler ve Savcılar Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (k)
bendinde yer alan 'otuzbeş' ibaresi 'kırkbeş' şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 16- 2802 sayılı Kanunun 9/A maddesinin
beşinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinde yer alan 'bir katı' ibareleri
'iki katı' şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 17- 2802 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin
dördüncü fıkrasında yer alan 'bir yılını' ibaresi 'altı ayını' şeklinde
değiştirilmiştir. MADDE 18- 2802 sayılı Kanunun 37 nci maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan 'sekiz'
ibaresi 'beş' şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. 'Bakanlıkta görev yapan hâkim ve savcıların diğer kanunlar uyarınca
Bakanlık dışındaki bir göreve atanabilmeleri Bakanın muvafakatine bağlıdır.' MADDE 19- 2802 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi
başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Yurtdışında eğitim ve malî haklar: MADDE 49- Bilgi ve görgülerini artırmak, meslekleriyle ilgili
staj ve araştırma yapmak, kurs, eğitim ve öğrenim görmek üzere seçilen ya da iç
veya dış burstan yararlanan hâkim ve savcılar iki yılı; doktora yapmak üzere
görevlendirilenler ise üç yılı aşmamak üzere yurtdışına gönderilebilir. Bu
süreler, gerekirse en çok bir katına kadar uzatılabilir. Bakanlığın merkez ve taşra teşkilâtında, bağlı ve ilgili
kuruluşlarında, uluslararası kuruluş veya mahkemelerde ya da geçici yetki veya
görevlendirme ile başka kurum, kurul veya kuruluşlarda görev yapan hâkim ve
savcılar Bakanlıkça; diğer hâkim ve savcılar ise Hâkimler ve Savcılar Yüksek
Kurulunca yurtdışına gönderilebilir. Bu suretle yurtdışına gidenlerden üç aydan fazla yurtdışında
kalanlar, yurda dönüp mesleğe başladıktan sonra yurtdışında kaldıkları sürenin
iki katı kadar mecburî hizmet yapmak zorundadırlar. Ancak mecburî hizmet
yapmadan görevden ayrılmak isteyenler, yurtdışında kaldıkları sürede
kendilerine ödenen aylık, ödenek, tazminatlar ile her türlü ödemelerin, mecburî
hizmetin eksik kalan kısmı ile orantılı miktarını iki kat olarak ödemekle
yükümlüdürler. Bu madde uyarınca yurtdışına gönderilenlere, aylık ve diğer her
türlü ödemelerinin kanunî kesintilerinden sonra kalan net tutarının yüzde
altmışı ile gittikleri ülkelerde sürekli görevli bulunan ve dokuzuncu derecenin
birinci kademesinden aylık alan Dışişleri Bakanlığı meslek memurlarına
ödenmekte olan yurtdışı aylığının üçte ikisi ödenir. Bunlardan iç ve dış bursla
gidenlerin aldıkları burs miktarı, ödenecek üçte iki yurtdışı aylığının altında
kaldığı takdirde aradaki fark kendilerine ayrıca ödenir. Ancak şahsen özel burs
sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için ilgisine göre Hâkimler ve Savcılar
Yüksek Kurulunca veya Bakanlıkça kendilerine aylıksız izin verilmesi uygun görülenler
bu fıkra hükmünden yararlanamaz. Bu madde gereğince yurtdışına gönderilenlerin masrafları
gönderen kurum bütçesinden karşılanır. Bu şekilde gönderilenlere, Dışişleri
Bakanlığı meslek memurlarına ödenen yurtdışı aylığı esas alınarak yapılacak
ödeme, her türlü vergiden müstesnadır. Bu maddede hüküm bulunmayan konularda Devlet memurlarına ilişkin
hükümler uygulanır.' MADDE 20- 2802 sayılı Kanunun 50 nci maddesi
başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Yurtdışında görevlendirme ve malî haklar: MADDE 50- Bakanlığın merkez ve taşra teşkilâtında, bağlı ve
ilgili kuruluşlarında görev yapan hâkim ve savcıların, dış temsilciliklerde,
uluslararası mahkeme veya kuruluşlarda görevlendirilmesi Bakan onayıyla; bunun
dışında kalanların görevlendirilmesi ise muvafakatleri alınarak Hâkimler ve
Savcılar Yüksek Kurulunun izniyle Bakanlık tarafından yapılır. Birinci fıkra uyarınca yapılacak görevlendirmeler üç yılı
aşamaz. Bu süre gerekirse en çok bir katına kadar uzatılabilir. Uluslararası mahkeme veya kuruluşların kadrolarında görev alacak
hâkim ve savcılara, birinci fıkrada öngörülen usule göre verilecek onayla, her
üç yılda yenilenmek kaydıyla, yirmibir yıla kadar aylıksız izin verilebilir.
Bunlardan hâkimlik ve savcılık mesleğine geri dönmek isteyenler, görevlerinden
ayrıldıkları tarihten itibaren onbeş gün içinde Hâkimler ve Savcılar Yüksek
Kuruluna başvurmaları halinde, Kurul tarafından başvuru tarihinden itibaren
otuz gün içinde mükteseplerine uygun bir göreve atanırlar. Süre geçtikten sonra
başvuranlar, görevden çekilmiş sayılarak haklarında 40 ıncı madde hükümleri
uygulanır. Bu görevlerde geçen süreler hâkimlik ve savcılık mesleğinde geçmiş
sayılır, ilgilinin kademe ve derece ilerlemesinde dikkate alınır ve 49 uncu
maddede öngörülen mecburi hizmetten düşülür. Dış temsilciliklerde, uluslararası mahkeme veya kuruluşlarda
Bakan onayıyla görevlendirilenlere, sadece gittikleri ülkelerde sürekli görevle
bulunan aynı derecede ve kademeden aylık alan Dışişleri Bakanlığı meslek
memurlarına ödenmekte olan yurtdışı aylığı ile emsal katsayı uygulanmadan
transfer edilecek ödemeler aynı usul ve esaslar çerçevesinde verilir; bu görev
dolayısıyla yurtiçi aylığı dahil başka bir ödeme yapılmaz. 49 uncu madde ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.' MADDE 21- 2802 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin
birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Hâkim ve savcıların adli ara vermeden yararlandırılması
esastır.' MADDE 22- 2802 sayılı Kanunun 119 uncu maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'MADDE 119- Hâkim ve savcıların hak ve ödevi olan meslek içi
eğitimleri Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yaptırılır. Bu eğitimin usul
ve esasları, Türkiye Adalet Akademisinin görüşü alınarak Hâkimler ve Savcılar
Yüksek Kurulunca hazırlanan yönetmelikte belirlenir.' MADDE 23- 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri
Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek
Kabulüne Dair Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent
eklenmiştir. 'h) 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre kurulan noterlik
dairelerine,' MADDE 24- 29/7/2002 tarihli ve 4769 sayılı Ceza
İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Personeli Eğitim Merkezleri Kanununun 11 inci
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Hizmet öncesi eğitimin süresi beş aydan az olamaz, bu süre
Eğitim Kurulunca belirlenir. Hizmet öncesi eğitimde, yirmi güne kadar hastalık
sebebiyle izinli geçirilen süreler eğitimden sayılır.' MADDE 25- 4769 sayılı Kanunun 14 üncü maddesine
aşağıdaki fıkra eklenmiştir. 'Hizmet öncesi eğitime alınanlar, eğitim gördükleri süre içinde
genel sağlık sigortalısı sayılırlar. Bu şekilde, genel sağlık sigortalısı
sayılanların genel sağlık sigortalısı primleri, prime esas günlük kazanç alt
sınırının otuz katı esas alınarak ve sigortalı hissesi dahil olmak üzere Adalet
Bakanlığı bütçesinden ödenir. Genel sağlık sigortalısı sayılanların 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (10) numaralı bendine göre tespit edilecek eş ve çocukları ile ana
ve babaları da bakmakla yükümlü olunan kişi sıfatıyla genel sağlık
sigortasından yararlandırılır.' MADDE 26- 23/7/2003 tarihli ve 4954 sayılı
Türkiye Adalet Akademisi Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. 'GEÇİCİ MADDE 11- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren beş yıl süreyle Bakanlığın teklifi ve Hâkimler ve
Savcılar Yüksek Kurulunun kararı ile bir yıllık staj süresini tamamlayan adlî
ve idarî yargı hâkim ve savcı adayları, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca
mesleğe kabul edilmeleri hâlinde, hâkimlik ve savcılık mesleğine atanabilirler. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin hususlar Akademinin görüşü
alınarak Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikte gösterilir.' MADDE 27- 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza
Muhakemesi Kanununun 331 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. '(1) Ceza işlerini gören makam ve mahkemeler her yıl bir eylülde
başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuzbir ağustosa kadar çalışmaya ara verirler.' MADDE 28- 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza
ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 85 inci maddesinin başlığı
'Adalet Bakanlığının ziyaret izni verme yetkisi' şeklinde ve birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. '(1) Kurum, kurul ve kuruluşlar, heyet halinde veya bireysel
olarak ceza infaz kurumlarını ziyaret edebilmek ve hükümlülerle görüşebilmek
için Adalet Bakanlığından izin almak zorundadırlar. Bilimsel araştırma
yapanlarla görsel ve yazılı basın mensupları hakkında da bu hüküm uygulanır.
Adalet Bakanlığı talepte bulunan kişilerin hükümlüleri ziyaret etmelerine de
izin verebilir.' MADDE 29- 5275 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin
ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. '(2) Tehlikeli hükümlüler hariç olmak üzere, hükümlünün, dış
güvenlik görevlisinin refakatinde bulunmak şartıyla, talebi ve Cumhuriyet
Başsavcısının onayı ile ikinci derece dahil kan veya kayın hısımlarından
birinin ya da eşinin ölümü nedeniyle cenazesine katılması için yol süresi dışında
iki güne kadar izin verilebilir.' MADDE 30- 5275 sayılı Kanunun 116 ncı maddesinin
birinci fıkrasında yer alan '78 ilâ 84 ve 86 ilâ 88' ibaresi '78 ilâ 88'
şeklinde ve ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. '(2) İkinci derece dahil kan veya kayın hısımlarından birinin ya
da eşinin ölümü hâlinde, tutukluya, soruşturma evresinde soruşturmayı yapan
Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde kovuşturmayı yürüten hâkim veya
mahkeme tarafından, soruşturmanın veya kovuşturmanın selameti ve güvenlik
bakımından sakınca oluşturmaması koşuluyla, dış güvenlik görevlisinin
refakatinde yol süresi dışında iki güne kadar cenazeye katılması için izin
verilebilir.' MADDE 31- 3/12/2010 tarihli ve 6085 sayılı
Sayıştay Kanununun 64 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Sayıştay Genel Kurulu, Temyiz Kurulu, Daireler Kurulu ve
daireleri her yıl bir eylülde başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuzbir ağustosa
kadar çalışmaya ara verirler.' MADDE 32- 11/12/2010 tarihli ve 6087 sayılı
Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun 15 inci maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendinde yer alan 'sekiz' ibaresi 'beş' şeklinde
değiştirilmiştir. MADDE 33- 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk
Muhakemeleri Kanununun 102 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'MADDE 102- (1) Adli tatil, her yıl yirmi temmuzda başlar,
otuzbir ağustosta sona erer. Yeni adli yıl bir eylülde başlar.' MADDE 34- 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 70 inci
maddesinin birinci fıkrasında yer alan 'otuzbeş' ibaresi 'kırk' şeklinde
değiştirilmiştir. MADDE 35- 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin ek 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan '20
kişiyi' ibaresi '30 kişiyi', 'en fazla üç kişiye' ibaresi 'en fazla sekiz
kişiye' ve 'diğer beş kişiye' ibaresi 'diğer on kişiye' şeklinde, dördüncü
fıkrasının (c) bendinde yer alan 'en az 5 yıllık' ibaresi 'birinci fıkraya göre
ücret tavanı iki katını geçmeyecekler için en az 3 yıllık, diğerleri için en az
5 yıllık' şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkranın (ç) bendi yürürlükten
kaldırılmıştır. MADDE 36- 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet
ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 12 nci maddesinin ikinci
fıkrasına 'uzman olanlar' ibaresinden sonra gelmek üzere '657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 28 inci maddesi, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri
Personel Kanununun ek 27 nci maddesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36
ncı maddesinin altıncı fıkrası ile 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi
Kanununun 32 nci maddesi saklı kalmak kaydıyla' ibaresi eklenmiştir. MADDE 37- 22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Askerî
Ceza Kanununun ek 3 üncü maddesinin üçüncü cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 38- 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 28 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle
eklenmiş ve ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Memurlar, meslekî faaliyette veya serbest meslek icrasında
bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz; gerçek
kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarına ait herhangi bir işyerinde veya vakıf üniversitelerinde
çalışamaz.' 'Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim
kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunla
kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurulları üyelikleri
görevleri, özel kanunlarda belirtilen görevler ile kurumundan izin alınmak
kaydıyla yapılan insanî ve sosyal amaçlı gönüllü çalışmalar bu yasaklamanın
dışındadır.' MADDE 39- 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk
Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir. 'Meslekî faaliyet ve serbest meslek icrası yasağı EK MADDE 27- Bu Kanun kapsamına girenler, kanunlarda belirtilen
istisnalar dışında meslekî faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak
üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz; gerçek kişilere, özel
hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait
herhangi bir işyerinde veya vakıf üniversitelerinde çalışamaz.' MADDE 40- 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun; a) 36 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. 'Yükseköğretim kurumlarının kadrolarında bulunan öğretim
elemanları, kanunlarda belirtilen hâller dışında 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 28 inci maddesi hükmüne tâbidir. Ancak öğretim üyeleri, yükseköğretim
kurumlarında yalnızca eğitim ve araştırma faaliyetlerinde bulunmak ve döner
sermaye faaliyetleri kapsamında gelir elde edilen hizmetlerde çalışmamak
kaydıyla mesai saatleri dışında yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde
meslekî faaliyette bulunabilir ve meslek veya sanatlarını serbest olarak icra
edebilir. Yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde çalışan öğretim üyelerine
58 inci madde ile 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
ek 3 üncü maddesi uyarınca ek ödeme yapılmaz; bunlar rektör, dekan, enstitü,
yüksekokul ve konservatuar müdürü, bölüm başkanı, anabilim ve bilim dalı
başkanı, başhekim ve bunların yardımcısı olamaz.' b) Geçici 58 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki
geçici madde eklenmiştir. 'GEÇİCİ MADDE 59- Yükseköğretim kurumları dışında meslekî
faaliyette bulunmak ve meslek veya sanatlarını serbest olarak icra etmek
isteyen öğretim üyelerine, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki
yıla kadar ücretsiz izin verilebilir.' MADDE 41- 17/11/1983 tarihli ve 2955 sayılı
Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanununun 32 nci maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir. 'Gülhane Askeri Tıp Akademisindeki kadrolu asker ve sivil
öğretim elemanları 926 sayılı Kanunun ek 27 nci maddesi hükmüne tâbidir. Ancak
öğretim üyesi kadrolarında bulunanlar; yalnızca eğitim ve araştırma
faaliyetlerinde bulunmak, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması
Hakkında Kanun ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında yaralananlar,
yükümlü erbaş ve erler ile askerî öğrencilere yönelik olanlar dışında hasta
muayenesi ve tedavisi faaliyetleri kapsamında çalışmamak kaydıyla, Genelkurmay
Başkanlığının izniyle mesai saatleri dışında meslekî faaliyette bulunabilir ve
meslek veya sanatlarını serbest olarak icra edebilir. Bu öğretim üyelerine 926
sayılı Kanunun ek 17 nci maddesinin (Ç) fıkrası ile 17/11/1983 tarihli ve 2957
sayılı Kanunun 6 ncı maddesi, 10/6/1985 tarihli ve 3225 sayılı Kanunun 14 üncü
maddesi ve 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3
üncü maddesi hükümlerine göre ödeme yapılmaz.' MADDE 42- Ekli (1) ve (2) sayılı listelerde yer
alan kadrolar ihdas edilerek 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve
Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (II) sayılı cetvelinin
Adalet Bakanlığına ait bölümüne eklenmiş, ekli (3) sayılı listede yer alan
kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı
cetvelin Adalet Bakanlığına ait bölümünden çıkarılmış ve 190 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Hâkimler ve Savcılar Yüksek
Kuruluna ait bölümünde yer alan Hizmetli unvanlı dolu ve boş kadroların sınıfı
Yardımcı Hizmetler Sınıfı olarak değiştirilmiştir. MADDE 43- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci, 3
üncü, 9 uncu, 11 inci, 13 üncü, 27 nci, 31 inci, 33 üncü ve 34 üncü maddeleri
1/1/2012 tarihinde, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 44- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.' (1) SAYILI LİSTE KURUMU : ADALET BAKANLIĞI TEŞKİLÂTI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN UNVANI DERECESİ SERBEST KADRO ADEDİ TOPLAM Daire Başkanı 1 1 1 Tetkik Hakimi 1 5 5 Tetkik Hakimi 2 5 5 Tetkik Hakimi 3 5 5 İç Denetçi 1 7 7 TOPLAM 23 23 (2) SAYILI LİSTE KURUMU : ADALET BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN SINIFI UNVANI DERECESİ SERBEST KADRO ADEDİ TOPLAM GİH Şube Müdürü 3 3 3 GİH Mütercim 6 5 5 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 5 5 5 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 6 5 5 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 7 5 5 TH İstatistikçi 6 5 5 YH Hizmetli 12 2 2 TOPLAM 30 30 (3) SAYILI LİSTE KURUMU : ADALET BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN SINIFI UNVANI DERECESİ SERBEST KADRO ADEDİ TOPLAM GİH İç Denetçi 1 2 2 GİH İç Denetçi 2 2 2 GİH İç Denetçi 3 1 1 GİH İç Denetçi 5 2 2 TOPLAM 7 7 B- Dayanılan Anayasa Kuralları Dava dilekçesinde ve başvuru kararında Anayasa'nın Başlangıç'ı
ile 2., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 17., 27., 36., 45., 48., 49., 56., 70.,
87., 90., 91., 130., 138., 140. ve 153. maddelerine dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, E.2011/113
sayılı dosyanın 17.11.2011 gününde, E.2012/71 sayılı dosyanın 11.7.2012 gününde
yapılan ilk inceleme toplantılarında başvurularda eksiklik bulunmadığından işin
esasının incelenmesine, E.2011/113 sayılı dosyada yürürlüğü durdurma isteminin
bu konudaki raporun hazırlanmasından sonra karara bağlanmasına, oybirliğiyle
karar verilmiştir. IV- BİRLEŞTİRME KARARI 4.11.1981 günlü, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36.
maddesine, 8.8.2011 günlü, 650 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 40.
maddesinin (a) bendi ile eklenen altıncı fıkranın ikinci cümlesinde yer alan
''yükseköğretim kurumlarında yalnızca eğitim ve araştırma faaliyetlerinde
bulunmak ve döner sermaye faaliyetleri kapsamında gelir elde edilen hizmetlerde
çalışmamak kaydıyla'' ibaresinin iptaline karar verilmesi istemiyle yapılan
itiraz başvurusuna ilişkin E.2012/71 sayılı davanın, aralarındaki hukuki irtibat
nedeniyle E.2011/113 esas sayılı dava ile birleştirilmesine, esasının
kapatılmasına, esas incelemenin E.2011/113 esas sayılı dosya üzerinden
yürütülmesine, 11.7.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Dava dilekçesi, başvuru kararı ve ekleri, Anayasa Mahkemesi
Raportörü Ali Rıza ÇOBAN tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava
konusu Kanun Hükmünde Kararname kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve
bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra
gereği görüşülüp düşünüldü: A- 650 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Tümünün Anayasa'ya
Aykırılığı İddiasının İncelenmesi Dava dilekçesinde, 8.8.2011 günlü, 650 sayılı Adalet
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin
dayanağı olan 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun Anayasa'ya aykırı
olduğu ve iptali gerekeceği, iptal edilmesi halinde ise 650 sayılı KHK'nin
dayanaktan yoksun kalacağı belirtilerek KHK'nin tümünün Anayasa'nın Başlangıç'ı
ile 2., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 91. maddelerine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür. Anayasa Mahkemesinin 27.10.2011 gün ve E.2011/60, K.2011/147
sayılı kararı ile 6223 sayılı Kanun'un Anayasa'ya aykırılığı iddiasının reddine
karar verildiğinden 650 sayılı KHK'nin tümüne yönelik Anayasa'ya aykırılık
iddiası dayanaksız kalmıştır. İptal isteminin reddi gerekir. B- 650 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ayrı Ayrı Tüm
Maddeleri İle Eki (1), (2) ve (3) Sayılı Listelerin Yetki Kanunu Kapsamında
Olup Olmadığının İncelenmesi Dava dilekçesinde, 650 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ayrı
ayrı tüm maddelerinin ve eki (1), (2) ve (3) sayılı listelerin yetki kanunu
kapsamında olmadığı ve acil, ivedi, önemli ve zorunlu konuları düzenlemediği
belirtilerek Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 91.
maddelerine aykırı oldukları ileri sürülmüştür. Anayasa'nın 91. maddesine göre yetki kanunu, çıkarılacak kanun
hükmünde kararnamenin amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve
süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir.
Kanun hükmünde kararnamelerin anayasallık denetimi yapılırken bunların hem
yetki kanununa hem de Anayasaya uygunluğunun incelenmesi gerekir. Bu nedenle
650 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin tüm maddelerinin ayrı ayrı 6223 sayılı
Yetki Kanunu kapsamında olup olmadığının incelenmesi gerekir. 1- Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. Maddesi Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 29.3.1984 günlü, 2992
sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 13/A maddesinin birinci
fıkrasının (g) bendi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye bir fıkra
eklenmiştir. Bu fıkra ile Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
bünyesinde İnsan Hakları Daire Başkanlığının kurulması öngörülmüştür. İnsan
Hakları Daire Başkanlığının temel görevi Dışişleri Bakanlığı ile işbirliği
yapmak suretiyle Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine
yapılan başvurulara ilişkin savunmaları yapmak olarak belirlenmiştir. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1.
maddesinde Kanun'un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimli
ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkinin
kapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarak
kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi
girmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi halinde yeni bakanlıklar kurulması,
var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşlarının yeniden belirlenmesi için KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Bu
amaçla; 1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına, yeni
bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine; 2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşların bağlılık ve ilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların
mevcut, birleştirilen veya yeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi
olarak yeniden düzenlenmesine; 3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya
yeni kurulan bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının
düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarına ilişkin kanun
hükmünde kararname çıkarılabilecektir. İkinci olarak kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen
memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,
nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye
sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yeni düzenlemeler
yapılması için KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. KHK'nin 1. maddesi ile kurulması öngörülen İnsan Hakları Daire
Başkanlığının temel görevi Dışişleri Bakanlığı ile işbirliği yapmak suretiyle
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan
başvurulara ilişkin savunmaları yapmak olarak belirlenmiştir. Daha önce
Dışişleri Bakanlığı tarafından yürütülen bu görev söz konusu düzenleme ile
Adalet Bakanlığına verilmiştir. Yapılan düzenleme ile kamu hizmetlerinin
bakanlıklar arasında yeniden dağıtılması söz konusudur. Bu düzenlemenin mevcut
bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulan bakanlıkların görev, yetki,
teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma
esaslarına ilişkin kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi öngören 6223 sayılı
Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin, birinci fıkrasının, (a) bendinin (3) numaralı
alt bendi kapsamında bulunduğu anlaşılmaktadır. Adalet Bakanlığı mevcut
bakanlıklardan birisi olup yapılan düzenleme bu Bakanlığın görev ve teşkilatına
ilişkin bir düzenlemedir. Açıklanan nedenlerle, Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesi
6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamındadır. İptal isteminin reddi gerekir. 2- Kanun Hükmünde Kararname'nin 2., 3., 9., 11., 13., 21., 27.,
31., 33. ve 34. Maddeleri Kanun Hükmünde Kararname'nin 2., 3., 9., 11., 13., 21., 27.,
31., 33. ve 34. maddelerinin tamamı adli tatil ve yıllık izin konusunu
düzenlemektedir. Buna göre 2. madde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde, 3. madde
Uyuşmazlık Mahkemesinde, 9. madde Danıştayda, 11. madde idare mahkemelerinde,
27. madde ceza mahkemelerinde, 31. madde Sayıştayda, 33. madde ise hukuk
mahkemelerinde adli tatili düzenlemektedir. 13. madde ise adli ara vermeden
yararlanamayan Yargıtay daire başkan ve üyeleri ile cumhuriyet savcıları ve
tetkik hâkimlerinin yıllık izinlerini, 21. madde hâkim ve savcıların adli ara
vermeden yararlandırılmasının esas olduğunu, 34. madde ise Anayasa Mahkemesi
Başkan ve üyelerinin yıllık izin haklarının otuzbeş günden kırk güne
çıkarılmasını hükme bağlamaktadır. Mahkemelerin Temmuz ayının yirmisinden Ağustos ayının sonuna
kadar yargısal faaliyetlerine ara vermeleri adli tatil olarak tanımlanmaktadır.
Adli tatil mahkemelerin çalışma düzenine ilişkin bir konu olup yargılama
faaliyetini yapan hâkim ve savcılar ile diğer personelin topluca tatil
yapmasını ve bu dönemde yargısal faaliyetlere ara verilmesini ifade etmektedir.
Yargısal faaliyetlerin kamu hizmeti kavramı içinde olduğunda kuşku yoktur.
Ancak 6223 sayılı Kanun'un kapsamına giren iki konu açısından değerlendirildiğinde
adli tatil ve yüksek mahkeme üyeleri ile hâkim ve savcıların izinlerinin kamu
hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi ile bir
ilgisinin bulunmadığı açıktır. Diğer taraftan adli tatil ve yüksek mahkeme
üyeleri ile hâkim ve savcıların izinlerine ilişkin kurallar kamu kurum ve
kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer
kamu görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme,
görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin düzenleme
olarak da nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle, Kanun Hükmünde Kararname'nin 2., 3., 9.,
11., 13., 21., 27., 31., 33. ve 34. maddeleri 6223 sayılı Yetki Kanunu
kapsamında değildir. İptalleri gerekir. 3- Kanun Hükmünde Kararname'nin 4., 7., 8. ve 10. Maddeleri Kanun Hükmünde Kararname'nin 4., 7., 8. ve 10. maddeleri ile
6.1.1982 günlü, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nda değişiklik yapılarak
Danıştay'ın karar organları arasında 'Başkanlık Kurulu' adı altında yeni bir
kurul oluşturulmuş ve bazı görevler bu kurula verilmiştir. 4. madde ile 2575
sayılı Kanun'un Danıştayın karar organlarını düzenleyen 5. maddesinde
değişiklik yapılarak yeni oluşturulan 'Başkanlık Kurulu' ibaresi bu maddeye
eklenmiştir. 7. madde ile 2575 sayılı Kanun'un 19. maddesinden sonra gelmek
üzere 19/A ve 19/B maddeleri eklenmiş ve bu maddelerde başkanlık kurulunun
oluşumu ile üyelerinin seçimi düzenlenmiştir. 8. madde ile 2575 sayılı Kanun'un
52. maddesinin bazı fıkra ve bentleri yürürlükten kaldırılmış ve bu maddeden
sonra gelmek üzere 52/A maddesi eklenmiştir. 52/A maddesinde ise Başkanlık
Kurulunun görevleri düzenlenmiştir. 10. madde ile de 2575 sayılı Kanun'un
değişik maddelerinde yeni oluşturulan Başkanlık Kurulu ile ilgili olarak uyumlulaştırmalar
sağlanmıştır. Danıştay, Anayasa'nın Cumhuriyetin Temel Organlarını düzenleyen
Üçüncü Kısmının, Yargıya ilişkin Üçüncü Bölümünün, Yüksek Mahkemeler başlıklı
II numaralı alt bölümü içinde 155. maddede düzenlenmiştir. Buna göre Danıştay,
idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine
bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir ve kanunda gösterilen
belli davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Diğer taraftan
Danıştay, merkezi idarenin en yüksek danışma ve inceleme organıdır. 2575 sayılı
Danıştay Kanunu'nun 1. maddesinde de Danıştay 'Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
ile görevlendirilmiş Yüksek İdare Mahkemesi, danışma ve inceleme mercii' şeklinde
tanımlanmıştır. Danıştayın aynı zamanda bir danışma organı olması itibariyle
yürütme organıyla da ilişkisi bulunmaktadır. 2575 sayılı Kanun'un 2. maddesine
göre Danıştayın hükümetle ilgili işleri Başbakanlık aracılığı ile yürütülür.
Danıştayın idari nitelikteki danışma ve inceleme görevleriyle ilgili olarak
kamu idareleri de Danıştay ile olan ilişkilerini Başbakanlık aracılığı ile
sürdürürler. Cumhurbaşkanlığı da doğrudan Danıştaydan görüş isteyebilir. Bu
yapısı itibariyle Danıştay hem bir yüksek yargı organı hem de danışma
organıdır. Ancak bu konumu Danıştayı Başbakanlık ya da başka bir bakanlığın
bağlı, ilgili ya da ilişkili kuruluşu haline getirmemektedir. 6223 sayılı Kanun'un kapsamına giren iki konu açısından
değerlendirildiğinde Danıştay Başkanlık Kuruluna ilişkin kuralların kamu hizmetlerinin
bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi ile bir ilgisinin
bulunmadığı açıktır. Diğer taraftan Danıştay Başkanlık Kuruluna ilişkin
kurallar kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler,
sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil,
görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk
edilme usul ve esaslarına ilişkin bir düzenleme olarak da nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle, Kanun Hükmünde Kararname'nin 4., 7., 8. ve
10. maddeleri 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında değildir. İptalleri gerekir. 4- Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. ve 12. Maddeleri Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesi ile 2575 sayılı Kanun'un
10. maddesinde değişiklik yapılarak Danıştay Başkanı ve Başsavcısı seçilebilmek
için daha önce sekiz yıl olarak öngörülen Danıştay üyeliği yapmış olma şartı
dört yıla, başkanvekili ve daire başkanı seçilebilmek için öngörülmüş olan altı
yıl üyelik yapmış olma şartı ise üç yıla indirilmiştir. 12. madde ile 2797
sayılı Yargıtay Kanun'un 30. maddesinde değişiklik yapılarak Yargıtay Birinci
Başkanı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı seçilebilmek için daha önce sekiz yıl
olarak öngörülen Yargıtay üyeliği yapmış olma şartı dört yıla, Yargıtay
başkanvekili, daire başkanı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili seçilebilmek
için öngörülmüş olan altı yıl üyelik yapmış olma şartı ise üç yıla
indirilmiştir. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamı düzenleyen 1.
maddesine göre Kanun'un kapsamına ilk olarak kamu hizmetlerinin bakanlıklar
arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi, ikinci olarak kamu kurum ve
kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer
kamu görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme,
görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin hususlar
girmektedir. Yüksek yargı organı ve aynı zamanda merkezi idarenin inceleme ve
danışma organı olan Danıştay ile yüksek yargı organı olan Yargıtayın kamu kurum
ve kuruluşları kavramına dâhil olduğunda kuşku yoktur. Aynı şekilde Danıştay
Başkanı, Başsavcısı, başkan vekilleri ve daire başkanları ile Yargıtay Birinci
Başkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay başkanvekili, daire başkanı
ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili Yetki Kanunu'nun kapsamını belirleyen
'memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ve diğer kamu görevlileri' kavramlarına
giren kamu görevlileridir. Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinde Danıştay Başkanı,
Başsavcısı, başkanvekili ve daire başkanlarının 12. maddesinde ise Yargıtay
Birinci Başkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay başkanvekili, daire
başkanı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekilinin seçilme koşulları
düzenlenmekte olup kamu görevlilerinin seçilmesine ilişkin hususlar 6223 sayılı
Yetki Kanunu kapsamında bulunduğundan kurallar Yetki Kanunu kapsamındadır.
İptal isteminin reddi gerekir. 5- Kanun Hükmünde Kararname'nin 6. ve 14. Maddeleri Kanun Hükmünde Kararname'nin 6. maddesi ile 2575 sayılı
Kanun'un 12. maddesi başlığıyla birlikte değiştirilerek Danıştayda
çalıştırılacak memurların nitelikleri, atanmaları, istihdamı, nakilleri ve
görevlendirilmeleri düzenlenmektedir. 14. madde ile 2797 sayılı Yargıtay
Kanunu'na iki yeni geçici madde eklenmiştir. Bu maddelerden birisinde Yargıtaya
tetkik hâkimi olarak atanma koşullarına ilişkin bir düzenleme yer almakta
diğerinde ise, Yargıtayda boş bulunan memur kadrolarına 2011 yılında atama yapılması
hususu düzenlenmektedir. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamı düzenleyen 1.
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre kamu kurum ve kuruluşlarında
istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu
görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme,
görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin hususlar
Yetki Kanunu kapsamına girmektedir. Yukarıda açıklandığı gibi Danıştay ve Yargıtay kamu kurum ve
kuruluşları kavramına dâhil olup Danıştayda ve Yargıtayda istihdam edilen
tetkik hâkimi ve memurların, atanma, nakil ve görevlendirilmelerine ilişkin
düzenlemelerin Yetki Kanunu kapsamında olduğunda kuşku bulunmamaktadır. İptal
isteminin reddi gerekir. 6- Kanun Hükmünde Kararname'nin 15., 16. ve 17. Maddeleri Kanun Hükmünde Kararname'nin 15., 16. ve 17. maddeleriyle
24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda değişiklik
yapılarak hakim adaylığına atanma koşullarıyla ilgili bazı yeni düzenlemeler
yapılmıştır. 15. maddeyle, 2802 sayılı Kanun'un 8. maddesinde değişiklik
yapılarak avukatlık mesleğinden hâkim ve savcı adaylığına geçebilmek için üst
yaş sınırı otuzbeşten kırkbeşe çıkarılmıştır. Aynı şekilde 16. maddeyle, 2802
sayılı Kanun'un 9/A. maddesinde değişiklik yapılarak hâkim adaylığına atama için
yapılacak sınavlarla ilgili olarak mülakata çağrılacak aday sayısı sınav
ilanında yer alan kadro sayısının iki katı fazlası olarak belirlenmiştir. 17.
maddeyle ise 2802 sayılı Kanun'un 10. maddesinde değişiklik yapılarak hâkim ve
savcı adaylarının meslek öncesi eğitimlerinin altı ayını tamamlamalarından
itibaren hâkimlik ve cumhuriyet savcılığına atanmak üzere ayrılmaları
öngörülmüştür. Söz konusu madde ile yapılan değişiklik bu ayırma işleminin ne
zaman yapılacağına ilişkindir. Daha önce meslek öncesi eğitimin bir yılını
tamamladıktan sonra söz konusu ayırma işlemi yapılması öngörülmüşken yapılan
değişiklikle bu süre altı aya indirilmiştir. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamı düzenleyen 1.
maddesine göre Kanun'un kapsamına kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen
memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,
nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye
sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin hususlar da girmektedir. 2802 sayılı
Kanun'un 7. maddesine göre hâkim ve savcı adayları, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu'ndaki genel idare hizmetleri sınıfına dâhil olup, hâkimlik ve savcılığın
sınıf ve derecelerine dâhil değildirler ve haklarında, 657 sayılı Kanun'un 2802
sayılı Kanun'a aykırı olmayan hükümleri uygulanır. Dolayısıyla hâkim ve savcı
adayları memur kavramına dâhildirler. Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler,
sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil,
görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk
edilme usul ve esaslarına ilişkin hususlar yetki kanunu kapsamına girdiğinden
hakim ve savcı adaylığına atanma ve hakim ve savcı olarak atanmak üzere ayrılma
koşullarını düzenleyen 650 sayılı KHK'nin 15., 16. ve 17. maddelerinin Yetki
Kanunu kapsamı içinde kaldığında kuşku bulunmamaktadır. İptal isteminin reddi
gerekir. 7- Kanun Hükmünde Kararname'nin 18., 19., 20. ve 32. Maddeleri Kanun Hükmünde Kararname'nin 18., 19., 20. ve 32. maddelerinde
hâkim ve savcıların bakanlık teşkilatına ve Kurul müfettişliğine atanma ve
eğitim amacıyla yurtdışında görevlendirilme koşulları ile bakanlık teşkilatında
çalışan hâkim ve savcıların başka göreve atanma ve yurt dışında görevlendirilme
koşulları düzenlenmiştir. 18. maddeyle 2802 sayılı Kanun'un Adalet Bakanlığı
merkez kuruluşuna atanma şartlarını düzenleyen 37. maddesinde değişiklik
yapılarak adalet müfettişliğine atanabilmek için önceki düzenlemede sekiz yıl
olarak öngörülmüş olan hâkimlik veya savcılık yapma koşulu beş yıla
indirilmiştir. Diğer taraftan aynı maddeye eklenen fıkra ile Adalet
Bakanlığı'nda görev yapan hâkim ve savcıların anılan bakanlık dışında bir
göreve atanabilmesi için Bakanın muvafakati öngörülmüştür. 19. maddeyle 2802
sayılı Kanun'un 49. maddesi değiştirilmiş ve hâkim ve savcıların eğitim
amacıyla yurt dışında görevlendirilmesine imkân tanınmıştır. Aynı şekilde 20.
maddeyle 2802 sayılı Kanun'un 50. maddesi değiştirilerek Adalet Bakanlığının
merkez ve taşra teşkilatında ya da ilgili ve bağlı kuruluşlarında görev yapan
hâkim ve savcıların yurt dışında dış temsilciliklerde ya da uluslar arası
mahkemelerde görevlendirilmesi düzenlenmiştir. 32. maddeyle 11.12. 2010 günlü,
6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu'nda değişiklik yapılarak Kurul
müfettişliğine atanabilmek için hâkimlik ve savcılık mesleğinde fiilen en az
sekiz yıl görev yapmış olma şartı beş yıla indirilmiştir. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamı düzenleyen 1.
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre Kanun'un kapsamına kamu kurum ve
kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer
kamu görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme,
görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin hususlar
girmektedir. İptali istenen kurallarda hâkim ve savcıların Adalet Bakanlığı
teşkilatına ve Kurul müfettişliğine atanma ve eğitim amacıyla yurtdışında
görevlendirilme koşulları ile anılan bakanlık teşkilatında çalışan hâkim ve
savcıların başka göreve atanma ve yurt dışında görevlendirilme koşulları
düzenlendiğinden bu kuralların Yetki Kanunu kapsamı içinde kaldığında kuşku
bulunmamaktadır. İptal isteminin reddi gerekir. 8- Kanun Hükmünde Kararname'nin 22. Maddesi Kanun Hükmünde Kararname'nin 22. maddesiyle 2802 sayılı Kanun'un
119. maddesi değiştirilerek hâkim ve savcıların meslek içi eğitimlerinin nasıl
yapılacağı yeniden düzenlenmiştir. Kuralla hâkim ve savcıların hak ve ödevi
olan meslek içi eğitimlerinin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca
yaptırılacağı ve bu eğitimin usul ve esaslarının Türkiye Adalet Akademisinin
görüşü alınarak Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca hazırlanan yönetmelikte
belirleneceği öngörülmüştür. 6223 sayılı Kanun'un kapsamına giren iki konu açısından
değerlendirildiğinde hâkim ve savcıların meslek içi eğitimlerinin nasıl
yapılacağına ilişkin kuralın kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki
dağılımının yeniden belirlenmesi ile bir ilgisinin bulunmadığı açıktır. Diğer
taraftan hâkim ve savcıların meslek içi eğitimlerinin nasıl yapılacağına
ilişkin kural kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler,
sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil,
görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk
edilme usul ve esaslarına ilişkin bir düzenleme olarak da nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle Kanun Hükmünde Kararname'nin 22. maddesi
Yetki Kanunu kapsamında değildir. İptali gerekir. 9- Kanun Hükmünde Kararname'nin 23. Maddesi Kanun Hükmünde Kararname'nin 23. maddesiyle 14.6.1989 günlü,
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 2. maddesinde değişiklik
yapılarak söz konusu Kanun'un uygulanmayacağı işyerleri arasına 1512 sayılı
Noterlik Kanunu'na göre kurulan noterlik daireleri de eklenmiştir. Böylece
noterlik daireleri İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun hükümlerinden
istisna tutulmuştur. 6223 sayılı Kanun'un kapsamına giren iki konu açısından
değerlendirildiğinde noterlik dairelerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına
Dair Kanun hükümlerinden istisna tutulmasına ilişkin kuralın kamu hizmetlerinin
bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi ile bir ilgisinin
bulunmadığı açıktır. Diğer taraftan noterlik dairelerinin İşyeri Açma ve
Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun hükümlerinden istisna tutulmasına ilişkin kural
kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli
personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme,
terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına
ilişkin bir düzenleme olarak da nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle, Kanun Hükmünde Kararname'nin 23. maddesi
Yetki Kanunu kapsamında değildir. İptali gerekir. 10- Kanun Hükmünde Kararname'nin 24. ve 25. Maddeleri Kanun Hükmünde Kararname'nin 24. ve 25. maddeleriyle 29.7.2002
günlü, 4769 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Personeli Eğitim
Merkezleri Kanunu'nda değişiklik yapılarak hizmet öncesi eğitim düzenlenmiştir.
İptali istenen kurallar ceza infaz kurumları ve tutukevleri personelinin hizmet
öncesi eğitim süresinin beş aydan az olmamak üzere Eğitim Kurulunca
belirleneceğini, hizmet öncesi eğitimde, yirmi güne kadar hastalık sebebiyle
izinli geçirilen sürelerin eğitimden sayılacağını, hizmet öncesi eğitime
alınanların, eğitim gördükleri süre içinde genel sağlık sigortalısı
sayılacaklarını ve sigorta primlerinin Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceğini
ve bu kişilerin eş ve çocukları ile ana ve babalarının da bakmakla yükümlü
olunan kişi sıfatıyla genel sağlık sigortasından yararlandırılacağını hükme
bağlamıştır. 6223 sayılı Kanun'un kapsamına giren iki konu açısından
değerlendirildiğinde ceza infaz kurumları ve tutukevleri personelinin hizmet
öncesi eğitimine ilişkin kuralın kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki
dağılımının yeniden belirlenmesi ile bir ilgisinin bulunmadığı açıktır. Diğer
taraftan 4769 sayılı Kanun, ceza infaz kurumları ve tutukevlerine atanacak
personelin atamadan önce hizmet öncesi eğitime tabi tutulmasını öngörmektedir.
Bu eğitime tabi tutulan kişiler henüz herhangi bir kamu görevine
atanmamışlardır. 4769 sayılı Kanun'un 11. maddesinde eğitim görenlerin, eğitim
süresi içinde kendilerine öğretilen konulardan yazılı, sözlü veya uygulamalı
sınava tâbi tutularak eğitimi başarıyla tamamlamaları halinde ceza infaz
kurumları ve tutukevlerinde durumlarına uygun boş kadrolara atanmaları hükmü yer
almaktadır. Başarılı olamayanların ise eğitim merkezi ile ilişiklerinin
kesilmesi öngörülmüştür. Bu nedenle hizmet öncesi eğitime tabi tutulanların
kamu görevlisi olarak nitelendirilmesi mümkün olmadığından buna ilişkin
kurallar kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler,
sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil,
görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk
edilme usul ve esaslarına ilişkin düzenleme olarak da nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle, Kanun Hükmünde Kararname'nin 24. ve 25.
maddelerinde yer alan düzenlemeler Yetki Kanunu kapsamında değildir. İptalleri
gerekir. 11- Kanun Hükmünde Kararname'nin 26. Maddesi Kanun Hükmünde Kararname'nin 26 maddesiyle 23.7.2003 günlü, 4954
sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanunu'na bir geçici madde eklenerek bu KHK'nin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl süreyle bir yıllık stajını
tamamlayan adli ve idari yargı hâkim ve savcı adaylarının Adalet Bakanlığının
teklifi ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun kararıyla mesleğe atanmalarına
olanak tanınmıştır. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamı düzenleyen 1.
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre, Kanun'un kapsamına kamu kurum
ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile
diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi,
yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin
hususlar girmektedir. Hâkim ve savcıların 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun
kapsamında hakkında düzenleme yapılabilecek personel içinde yer aldığı yukarıda
belirlenmiştir. İptali istenen kuralda 650 sayılı KHK'nin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren beş yıl süreyle bir yıllık stajını tamamlayan adli ve idari
yargı hâkim ve savcı adaylarının Adalet Bakanlığı'nın teklifi ve Hâkimler ve
Savcılar Yüksek Kurulu'nun kararıyla mesleğe atanmalarına olanak tanınmıştır.
Kamu görevine atamayı düzenleyen kuralın Yetki Kanunu kapsamına girdiğinde
kuşku yoktur. İptal isteminin reddi gerekir. 12- Kanun Hükmünde Kararname'nin 28., 29. ve 30. Maddeleri Kanun Hükmünde Kararname'nin 28., 29. ve 30. maddeleriyle
13.12.2004 günlü, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Kanun'da değişiklik yapılarak kurum, kurul veya kuruluşların heyet halinde ya
da bireysel olarak ceza infaz kurumlarını ziyaret etmelerine ilişkin usuller
ile hükümlü ve tutukluların belli koşullarda izinli olarak dışarıya çıkışlarına
ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. 28. maddeyle 5275 sayılı Kanun'un 85.
maddesinde değişiklik yapılarak kurum, kurul veya kuruluşların heyet halinde ya
da bireysel olarak ceza infaz kurumlarını ziyaret etmeleri Adalet Bakanlığının
iznine tabi tutulmuştur. 29. maddeyle 5275 sayılı Kanun'un 94. maddesinde
değişiklik yapılarak hükümlülere, 30. maddeyle de aynı Kanun'un 116. maddesinde
değişiklik yapılarak tutuklulara belli koşullarda belli derecelerdeki
hısımlarından birisinin ölümü halinde dış güvenlik görevlisinin refakatinde
cenaze törenine katılmak üzere iki güne kadar izin verilmesi öngörülmüştür. 6223 sayılı Kanun'un kapsamına giren iki konu açısından
değerlendirildiğinde ceza infaz kurumları ve tutukevlerine yapılacak ziyaretler
ile hükümlü ve tutuklulara belli derecedeki yakınlarının cenaze törenlerine
katılmak üzere izin verilmesine ilişkin kuralların kamu hizmetlerinin
bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi ile bir ilgisinin
bulunmadığı açıktır. Diğer taraftan ceza infaz kurumları ve tutukevlerine
yapılacak ziyaretler ile hükümlü ve tutuklulara belli derecedeki yakınlarının
cenaze törenlerine katılmak üzere izin verilmesine ilişkin kurallar kamu kurum
ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile
diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi,
yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin
bir düzenleme olarak da nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle, Kanun Hükmünde Kararname'nin 28., 29. ve
30. maddeleri Yetki Kanunu kapsamında değildir. İptalleri gerekir. 13- Kanun Hükmünde Kararname'nin 35. Maddesi Kanun Hükmünde Kararname'nin 35. maddesi ile 27.6.1989 günlü, 375
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 6. maddesinde değişiklik yapılarak 190
sayılı KHK'nin 2. maddesi kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarının merkez
teşkilatının büyük ölçekli bilgi işlem birimlerinde çalıştırılabilecek bilişim
personeli sayılarında bazı değişiklikler yapılmıştır. Buna göre, buralarda
çalıştırılabilecek personel sayısı yirmiden otuza, sözleşme ücreti tavanının
dört katına kadar ücret ödenebilecek personel sayısı üçten sekize, sözleşme
ücreti tavanının üç katına kadar ücret ödenebilecek personel sayısı beşten ona
çıkarılmış ve sözleşme ücretinin iki katına kadar ücret alacak kadrolara
atanabilmek için üç, diğer kadrolara atanabilmek için ise beş yıl mesleki
tecrübeye sahip olma koşulu öngörülmüştür. Kamu kurumlarının merkez teşkilatlarında oluşturulacak bilgi
işlem merkezlerinde çalıştırılacak bilişim personelinin sayılarını ve atanma
koşullarını düzenleyen kural, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen
memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,
nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye
sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin düzenleme yetkisi veren Yetki Kanunu
kapsamındadır. İptal isteminin reddi gerekir. 14- Kanun Hükmünde Kararname'nin 36., 37., 38., 39., 40. ve 41.
Maddeleri Kanun Hükmünde Kararname'nin 36., 37., 38., 39., 40. ve 41.
maddeleriyle çeşitli kanunlarda değişiklik yapılarak kimi kamu görevlilerinin
gelir getirici ikinci iş yapmaları yasaklanmakta ve bu yasağın istisnaları
düzenlenmektedir. Kanun Hükmünde Kararname'nin 36. maddesi ile 11.4.1928 günlü,
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 12.
maddesinde değişiklik yapılarak tabipler, diş tabipleri ve uzman tabiplerin
belli yasa kuralları saklı kalmak üzere sağlık kurum ve kuruluşlarında
mesleklerini icra edebilecekleri hükme bağlanmıştır. Saklı tutulan kurallar ise
650 sayılı KHK'nin 38., 39., 40. ve 41. maddeleriyle çeşitli kanunlarda yapılan
düzenlemelerden oluşmaktadır. Bu kuralların tamamında çeşitli kanunlara tabi
olarak çalışan kamu görevlilerinin ikinci iş yapma yasağı düzenlenmektedir.
Dolayısıyla 36. madde çeşitli kanunlara tabi kamu görevlisi olarak çalışan
tabipler, diş tabipleri ve uzman tabiplerin gelir getirici ikinci bir işte
çalışmalarını yasaklamaktadır. 37. madde, 22.5.1930 günlü, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun
Ek 3. maddesinin üçüncü cümlesini yürürlükten kaldırmıştır. 1632 sayılı
Kanun'un Ek 3. maddesi askeri doktorların özel hastane açmalarını suç haline
getirerek cezai yaptırıma bağlamış, üçüncü cümlesi ise çalışma saatleri dışında
özel kanunlara göre mesleğin icrasını istisna tutmuştur. 650 sayılı KHK'nin 37.
maddesi 1632 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesinin üçüncü cümlesini yürürlükten
kaldırarak, askeri doktorların mesai saatleri dışında mesleklerini icra
etmelerine olanak tanıyan istisnayı ortadan kaldırmış, böylece mesai saatleri
dışında çalışmayı da suç kapsamı içine almıştır. 38. madde, 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu'nun 28. maddesinde değişiklik yaparak, memurların mesleki faaliyette
bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açmalarını ve başka
işyerlerinde çalışmalarını yasaklamış ve bu yasağın kapsamına girmeyen
istisnaları yeniden belirlemiştir. 39. madde, 27.7.1967 günlü, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu'na Ek 27. maddenin eklenmesini öngörmektedir. 926 sayılı
Kanun'un 'Mesleki faaliyet ve serbest meslek icrası yasağı' başlıklı Ek 27.
maddesinde kanun kapsamına giren kamu görevlilerinin mesleki faaliyette ve
serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri
yerler açmalarını ve başka işyerlerinde çalışmalarını yasaklamıştır. 40. madde, 4.11.1981 günlü, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun
36. maddesine bir fıkra eklenmesini ve Kanun'a Geçici 59. maddenin ilave
edilmesini öngörmektedir. 2547 sayılı Kanun'un 'Çalışma esasları' başlıklı 36.
maddesinde öğretim elemanlarının üniversitelerde tam gün esasına göre görev
yapacağı hükme bağlanmış ve çalışma esasları düzenlenmiştir. 650 sayılı KHK'nin
40. maddesi ile eklenen fıkrada ise öğretim elemanlarının 657 sayılı Kanun'un
28. maddesine tabi oldukları hükmüne yer verilerek ikinci görev yasağı öğretim
elemanları açısından da öngörülmüş ve ikinci görev yasağına bazı istisnalar
getirilmiştir. Buna göre, öğretim elemanları yüksek öğretim kurumlarından başka
bir yerde mesleklerini icra etmeleri halinde yüksek öğretim kurumlarında
yalnızca eğitim ve araştırma faaliyetlerinde bulunabilecek, döner sermaye
geliri elde edilen faaliyetlerde bulunamayacaklardır. Getirilen Geçici 59.
madde ile ise yükseköğretim kurumları dışında mesleki faaliyette bulunmak
isteyen öğretim elemanlarına maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki
yıl ücretsiz izin verilebileceği düzenlenmiştir. 41. madde, 7.11.1983 günlü, 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp
Akademisi Kanunu'nun 32. maddesine bir fıkra eklenmesini öngörmektedir. 2955
sayılı Kanun'un 'Çalışma esasları' başlıklı 32. maddesinde GATA öğretim
elemanlarının haftalık çalışma süresi ve çalışma esasları düzenlenmiştir. 650
sayılı KHK'nin 41. maddesi ile bu maddeye eklenen fıkrada ise GATA'daki asker
ve sivil öğretim elemanlarının 926 sayılı Kanun'un Ek 27. maddesindeki mesleki
faaliyette ve serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane
ve benzeri yerler açma ve başka işyerlerinde çalışma yasağına tabi oldukları
öngörülmüş ve bu yasak kapsamına girmeyen bazı faaliyetlere yer verilmiştir.
Buna göre, GATA öğretim elemanları belli koşullarda ve mesai saatleri haricinde
GATA dışında mesleklerini icra edebileceklerdir. 6223 sayılı Kanun'un kapsamına giren iki konu açısından
değerlendirildiğinde çeşitli kamu kurumlarında çalışan tabip, diş tabibi ve
uzman tabip gibi kamu görevlilerinin ikinci işte çalışma yasağına ilişkin kuralların
kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi ile
bir ilgisinin bulunmadığı açıktır. Diğer taraftan çeşitli kamu kurumlarında
çalışan tabip, diş tabibi ve uzman tabip gibi kamu görevlilerinin ikinci işte
çalışma yasağına ilişkin kurallar kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen
memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,
nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye
sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin bir düzenleme olarak da
nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle, Kanun Hükmünde Kararname'nin 36., 37.,
38., 39., 40. ve 41. maddeleri Yetki Kanunu kapsamında değildir. İptalleri
gerekir. 15- Kanun Hükmünde Kararname'nin 42. Maddesi Kanun Hükmünde Kararname'nin 42. maddesi ekli (1) ve (2) sayılı
listelerdeki kadroların ihdas edilerek 13.12.1983 günlü, 190 sayılı Genel Kadro
Usulü Hakkında KHK'nin eki (I) ve (II) sayılı cetvelin Adalet Bakanlığı'na ait
bölümüne eklenmesini, ekli (3) sayılı listede yer alan kadroların iptal
edilerek 190 sayılı KHK'nin eki (I) sayılı cetvelin Adalet Bakanlığına ait
bölümünden çıkarılmasını ve 190 sayılı KHK'nin eki (I) sayılı cetvelin Hâkimler
ve Savcılar Yüksek Kuruluna ait bölümünde yer alan Hizmetli unvanlı dolu ve boş
kadroların sınıfının Yardımcı Hizmetliler sınıfı olarak değiştirilmesini
öngörmektedir. İhdas edilen kadroların yukarıda incelenen ve 650 sayılı KHK'nin
1. maddesiyle kurulan İnsan Hakları Daire Başkanlığına ilişkin olduğu
anlaşılmaktadır. Yukarıda (1) numaralı başlık altında yapılan incelemede 650
sayılı KHK'nin 1. maddesinin Yetki Kanunu kapsamında olduğu sonucuna
ulaşılmıştır. Ayrıca 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin, ikinci
fıkrasının (a) bendinin (13) numaralı alt bendinde kamu hizmetlerinin bakanlıklar
arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesine ilişkin olarak çıkarılacak kanun
hükmünde kararnamelerle 190 sayılı KHK'de değişiklik yapılabileceği
öngörülmüştür. Açıklanan nedenlerle, Kanun Hükmünde Kararname'nin 42. maddesi
ile eki (1), (2) ve (3) sayılı listeler Yetki Kanunu kapsamındadır. İptal
isteminin reddi gerekir. 16- Kanun Hükmünde Kararname'nin 43. ve 44. Maddeleri Kanun Hükmünde Kararname'nin 43. maddesi yürürlük, 44. maddesi
ise yürütme maddesidir. Her düzenlemenin bir yürürlük ve yürütme maddesi
içermesi doğaldır. Bu nedenle Kanun Hükmünde Kararname'nin 43. ve 44.
maddelerinin Yetki Kanunu kapsamında olduğunda kuşku yoktur. İptal isteminin
reddi gerekir. C- 650 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Maddelerinin İçerik
Yönünden Anayasa'ya Aykırılığı İddialarının İncelenmesi 1- Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. Maddesiyle 2575 Sayılı
Danıştay Kanunu'nun 10. Maddesinin İkinci Fıkrasında Yapılan Değişiklik Dava dilekçesinde, Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesiyle
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 10. maddesinin ikinci fıkrasında yapılan
değişikliğin siyasal amaç güdülerek yapıldığı, bu amacın cumhuriyetin,
demokrasinin, demokratik hukuk devleti ile insan hak ve özgürlüklerinin
güvencesi olan bağımsız ve tarafsız yargının bağımlı ve taraflı hale
getirilmesi olduğu belirtilerek Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 4., 5., 6., 7.,
8., 9. ve 91. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Dava konusu kuralla Danıştay Başkanı ve Başsavcısı seçilebilmek
için öngörülen sekiz yıl Danıştay üyeliği yapmış olma şartı dört yıla,
başkanvekili ve daire başkanı seçilebilmek için öngörülen altı yıl üyelik
yapmış olma şartı ise üç yıla indirilmiştir. Bir normun amacı anayasallık denetimi açısından sınırlı bir
işleve sahiptir. Anayasa'nın açıkça amaç öngörmediği durumlarda Anayasa'nın 2.
maddesindeki 'hukuk devleti' ilkesi gereğince, yasama işlemlerinin kişisel
yararları değil kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunludur. Kamu
yararının sübjektif niteliği dolayısıyla bir yasanın kamu yararı dışında bir
amaç güttüğü ancak açıkça görülebilen durumlarda Anayasa'ya aykırılık nedeni
olarak görülebilir. Amaç yönünden Anayasa'ya aykırılıktan söz edilebilmesi için
kamu yararı dışında özel bir çıkarın gözetildiğinin tespiti gerekir. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem ve
işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren,
Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla
kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Hukuk devletinde
yasaların kamu yararı gözetilerek çıkarılması zorunludur. Kanun koyucu, Anayasa'ya
aykırı olmamak kaydıyla her türlü düzenlemeyi yapma yetkisine sahip olup,
düzenlemenin kamu yararına uygun olup olmadığının belirlenerek takdir edilmesi
yasama organına aittir. Anayasa'ya uygunluk denetiminde, kanun koyucunun kamu
yararı anlayışının isabetli olup olmadığı değil, incelenen kuralın kamu yararı
dışında belli bireylerin ya da grupların çıkarları gözetilerek yasalaştırılmış
olup olmadığının incelenebileceği açıktır. Danıştay başkanı, başkanvekili, daire başkanı ya da başsavcısı
seçilebilmek için ne kadar süre üyelik yapmış olma şartı aranacağı konusunda
Anayasa'da herhangi bir düzenleme yer almamaktadır. Bu nedenle bu makamlara
aday olabilmek için belli bir süre üyelik yapmış olma şartı aranıp aranmayacağı
veya ne kadar süre üyelik yapmış olma şartı aranacağı bir yerindelik sorunudur.
Kanun koyucu takdir yetkisi çerçevesinde adaylık için belli bir süre üyelik
yapmış olma şartı öngörebileceği gibi hiçbir süre de öngörmeyebilir. Nitekim
ülkemizdeki çeşitli yüksek yargı organlarının kanunlarında çok farklı
düzenlemelerin yer aldığı görülmektedir. Yargıtay ve Danıştay Kanunlarında bu
makamlara aday olabilmek için belli sürelerle üyelik yapmış olma şartı
öngörülmüşken Anayasa Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi, Sayıştay, Askeri
Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kanunlarında her hangi bir süre
öngörülmemiştir. Aynı şekilde Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesinde bu
makamlara seçimle gelinmesi söz konusu iken, Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek
İdare Mahkemesinde atama söz konusudur. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı Anayasa
Mahkemesi tarafından ve kendi üyeleri arasından, Sayıştay Başkanı ise Sayıştay
üyeleri veya Kanunda belirtilen diğer kişiler arasından Türkiye büyük Millet
Meclisi Genel Kurulu tarafından seçilmektedir. Bu nedenle iptali istenen kural
ile öngörülen süreler kanun koyucunun takdir yetkisi içindedir. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı
değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. Kuralın, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve
91. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir. 2- Kanun Hükmünde Kararname'nin 6. Maddesiyle Değiştirilen 2575
Sayılı Danıştay Kanunu'nun 12. Maddesinin Üçüncü Fıkrası Dava dilekçesinde, kuralın yasak alana ilişkin bir düzenleme
içerdiği, hakkaniyete aykırı olduğu ve kamu yararıyla bağdaşmadığı, kazanılmış
hakları ihlal ettiği, memurların 657 sayılı Kanun'dan kaynaklanan, kendilerinin
istemleri dışında atanamamaları güvencesini ve buna yönelik yargısal denetim
olanağını ortadan kaldırdığı belirtilerek kuralın Anayasa'nın Başlangıç'ı ile
2., 6., 7., 36., 87 ve 91. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Kanun Hükmünde Kararname'nin 6. maddesiyle değiştirilen 2575
sayılı Danıştay Kanunu'nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasında Danıştayda çalışan
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi personelin, Danıştay Genel
Sekreterinin teklifi ve Danıştay Başkanının uygun görmesi üzerine, Adalet
Bakanlığınca mükteseplerine uygun olarak, açıktan atama iznine tabi olmaksızın,
Adalet Bakanlığının taşra kadrolarına atanabilecekleri öngörülmüştür. Adalet
Bakanlığı kadrolarına atanacak personelin mali ve diğer haklarında herhangi bir
kayıp olmaması için mükteseplerine uygun olarak atamalarının yapılacağı
belirtilmiştir. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti kavramının
temel gereklerinden birisi de hukuk güvenliği ilkesidir. Hukuk güvenliği
bireyin hukukî durumunun sürece­ği yönündeki beklentilerinin belli koşullar
içinde güvence altına alınması anlamına gelir. Ancak hukuk güvenliği ilkesi
zaman içinde değişen şartlara ve gelişen ihtiyaçlara göre kanunlarda değişiklik
yapılmasına engel değildir. Bir hukuk sisteminin değişen ihtiyaçlara uyum
sağlayabilecek esnekliğe sahip olması gerekir. Aksi takdirde hukuk sisteminin
durağanlaşması ve toplumun dinamik yapısına uyum sağlayamayarak ihtiyaçlara
cevap veremez hale gelmesi kaçınılmazdır. Bu nedenle kanun koyucu Anayasa'da
öngörülen koşullar çerçevesinde diğer alanlarda olduğu gibi kamu görevlilerinin
durumları ile ilgili olarak da kamu yararı amacıyla bazı değişiklikler
yapabilir. Ancak, kanun koyucu bu değişiklikleri yaparken hukuk güvenliği
ilkesinin bir uzantısı olan kazanılmış haklara saygı göstermelidir. Kazanılmış
hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden
kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır. Kamu görevlilerinin
statüsüne ilişkin konularda kazanılmış hak olmayacağı idare hukukunun temel
ilkelerinden olup Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihatları da bu yöndedir. Bir
kamu görevlisinin bir kuruma atanmakla ömür boyu o kurumda çalışma konusunda
bir kazanılmış hak elde ettiği söylenemez. Bu nedenle iptali istenilen kural
ile kazanılmış haklara bir müdahale söz konusu değildir. Kamu hizmetlerinin verimli olarak yürütülmesini sağlamak üzere kanun
koyucunun bir ödül ve yaptırım sistemi öngörmesi mümkündür. Hizmetinden verim
alınamayan personelin rotasyona tabi tutularak çalıştığı birimin veya yerin
değiştirilmesi, çalışanların verimliliğinin artırılmasını amaçlayan
yöntemlerden biridir. Taşra teşkilatı olmayan kurumlarda hizmetinden
yararlanılamayan personelin daha verimli çalışmasını sağlamak üzere kazanılmış
haklarını koruyarak başka bir kuruma atanmasında hukuk güvenliği ilkesine
aykırı bir yön bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı
değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. Kuralın, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 6., 7., 36., 87. ve 91.
maddeleriyle ilgisi görülmemiştir. 3- Kanun Hükmünde Kararname'nin 12. Maddesiyle 2797 Sayılı
Yargıtay Kanunu'nun 30. Maddesinin Birinci Fıkrasında Yapılan Değişiklik Dava dilekçesinde, kuralın siyasal amaç güdülerek yapıldığı, bu
amacın cumhuriyetin demokrasinin, demokratik hukuk devleti ile insan hak ve
özgürlüklerinin güvencesi olan bağımsız ve tarafsız yargının bağımlı ve taraflı
hale getirilmesi olduğu belirtilerek Anayasanın Başlangıç'ı ile 2., 4., 5., 6.,
7., 8., 9. ve 91. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. İptali istenilen kuralla Yargıtay Birinci Başkanı ve Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcısı seçilebilmek için öngörülen sekiz yıl Yargıtay üyeliği
yapmış olma şartı dört yıla, Yargıtay başkanvekili, daire başkanı ve Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcıvekili seçilebilmek öngörülen altı yıl üyelik yapmış olma
şartı ise üç yıla indirilmiştir. Kural yukarıda (1) numaralı başlık altında
incelenen 650 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesiyle 6.1.1982 günlü,
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 10. maddesinin ikinci fıkrasında yapılan
değişiklikle paralel düzenlemeler içermektedir. İptal isteminin aynı
gerekçelerle reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. 4- Kanun Hükmünde Kararname'nin 15. Maddesiyle 2802 Sayılı
Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 8. Maddesinin Birinci Fıkrasının (k) Bendinde
Yapılan Değişiklik Dava dilekçesinde, avukatlıktan hâkimlik ve savcılık adaylığına
geçme yaşının otuzbeşten kırkbeşe çıkarılmasını öngören kuralın kamu yararı
dışında siyasi ve güncel nedenleri bulunduğu belirtilerek, Anayasa'nın
Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 87. ve 91. maddelerine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür. İptali istenen kural, avukatlık mesleğinden hâkim ve savcı
adaylığına geçebilmek için üst yaş sınırının otuzbeşten kırkbeşe çıkarılmasını
öngörmektedir. Bir normun amacı anayasallık denetimi açısından sınırlı bir
işleve sahiptir. Anayasanın açıkça amaç öngörmediği durumlarda Anayasa'nın 2.
maddesindeki 'hukuk devleti' ilkesi gereğince, yasama işlemlerinin kişisel
yararları değil kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunludur. Kamu
yararının sübjektif niteliği dolayısıyla bir yasanın kamu yararı dışında bir
amaç güttüğü ancak açıkça görülebilen durumlarda Anayasa'ya aykırılık nedeni
olarak görülebilir. Amaç yönünden Anayasa'ya aykırılıktan söz edilebilmesi için
kamu yararı dışında özel bir çıkarın gözetildiğinin tespiti gerekir. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem ve
işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren,
Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla
kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Hukuk devletinde
yasaların kamu yararı gözetilerek çıkarılması zorunludur. Kanun koyucu,
Anayasa'ya aykırı olmamak kaydıyla her türlü düzenlemeyi yapma yetkisine sahip
olup, düzenlemenin kamu yararına uygun olup olmadığının belirlenerek takdir
edilmesi yasama organına aittir. Anayasa'ya uygunluk denetiminde, kanun
koyucunun kamu yararı anlayışının isabetli olup olmadığı değil, incelenen
kuralın kamu yararı dışında belli bireylerin ya da grupların çıkarları
gözetilerek yasalaştırılmış olup olmadığının incelenebileceği açıktır. Hâkim ve savcı sayısının yetersizliği karşısında, bu açığı
kapatmak amacıyla avukatlıktan hâkimlik ve savcılık mesleğine geçmek için üst
yaş sınırının otuzbeşden kırkbeşe çıkarılmasının temel nedeninin daha fazla
kişinin başvurusuna olanak tanımak olduğu anlaşılmaktadır. Hâkim ve savcı
açığının ne şekilde kapatılacağını belirlemek bir yerindelik sorunu olup,
yasama organı alternatif yöntemlerden uygun gördüğünü tercih etme yetkisine
sahiptir. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı
değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra
Ayla PERKTAŞ, Erdal TERCAN ve Zühtü ARSLAN bu görüşe katılmamışlardır. Kuralın, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 6., 7., 87. ve 91.
maddeleriyle ilgisi görülmemiştir. 5- Kanun Hükmünde Kararname'nin 16. Maddesiyle 2802 Sayılı
Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 9/A Maddesinin Beşinci Fıkrasının Birinci ve
İkinci Cümlelerinde Yapılan Değişiklikler Dava dilekçesinde, hakimlik ve savcılık adaylığı sınavına giren
adaylardan yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan almış olmak koşuluyla en
yüksek puan alandan başlamak üzere sınav ilanında belirtilen kadro sayısının
bir katı fazlası adayın mülakata çağrılmasını öngören kuralın, siyasi iktidarın
yargıda kadrolaşmasına olanak sağlamak amacıyla yapıldığı savıyla Anayasa'nın
2., 9., 10., 70., 138. ve 140. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. İptali istenen kural, hâkim ve savcı adaylığına atama için
yapılacak sınavlarda mülakata çağrılacak aday sayısını sınav ilanında yer alan
kadro sayısının iki katı olarak belirlemiştir. Bir normun amacı anayasallık denetimi açısından sınırlı bir
işleve sahiptir. Anayasa'nın açıkça amaç öngörmediği durumlarda Anayasa'nın 2.
maddesindeki 'hukuk devleti' ilkesi gereğince, yasama işlemlerinin kişisel
yararları değil kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunludur. Kamu
yararının sübjektif niteliği dolayısıyla bir yasanın kamu yararı dışında bir
amaç güttüğü ancak açıkça görülebilen durumlarda Anayasa'ya aykırılık nedeni
olarak görülebilir. Amaç yönünden Anayasa'ya aykırılıktan söz edilebilmesi için
kamu yararı dışında özel bir çıkarın gözetildiğinin tespiti gerekir. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem ve
işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren,
Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla
kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Hukuk devletinde
yasaların kamu yararı gözetilerek çıkarılması zorunludur. Kanun koyucu,
Anayasa'ya aykırı olmamak kaydıyla her türlü düzenlemeyi yapma yetkisine sahip
olup, düzenlemenin kamu yararına uygun olup olmadığının belirlenerek takdir
edilmesi yasama organına aittir. Anayasa'ya uygunluk denetiminde, kanun
koyucunun kamu yararı anlayışının isabetli olup olmadığı değil, incelenen
kuralın kamu yararı dışında belli bireylerin ya da grupların çıkarları
gözetilerek yasalaştırılmış olup olmadığının incelenebileceği açıktır. Kamu hizmetlerine girişte mülakat sınavı yapılmasının temel
amacı o görevi en iyi şekilde yapacak liyakatli adayların belirlenmesini
sağlamaktır. Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında memurların ve diğer
kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve
yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük haklarının kanunla
düzenleneceği ifade edilmiştir. Buna göre, devlet memurluğuna alınmada mülakat
yapılmasının öngörüldüğü durumlarda, mülakata çağrılacak aday sayısını
belirleme konusunda yasama organının takdir hakkına sahip bulunduğu açıktır. Anayasa Mahkemesi kaymakam adaylığı sınavlarıyla ilgili olarak,
ilan edilen kadronun dört katı adayın mülakata çağrılmasını öngören 9.6.1930
günlü, 1700 sayılı Kanun'un; 25.6.2009 günlü, 5917 sayılı Kanun'un 1.
maddesiyle eklenen 2/A maddesine ilişkin 14.4.2011 günlü, E.2009/63, K.2011/66
sayılı kararında yazılı sınav ve mülakat biçiminde yapılan giriş sınavlarında,
yazılı sınavı kazanan tüm adaylar yerine, belli sayıda adayın mülakata çağrılıp
çağrılmamasının yasama organının takdirinde olduğuna karar vermiştir. Yazılı sınavda başarılı olanlar arasından söz konusu kişilerin
sözel ifade yeteneklerinin, muhakeme güçlerinin, temsil niteliklerinin, genel
ve fiziki görünümlerinin, ikna kabiliyetlerinin, genel yetenek ve genel
kültürlerinin değerlendirilebilmesi amacıyla yapılacak mülakatta, idarenin
mümkün olduğunca seçme şansına sahip bulunması için alınacak kadrodan daha
fazla adayın mülakata çağrılması gerekmektedir. Ancak, yasama organı çağrılacak
aday sayısını belirlerken mülakatı açıkça anlamsız kılabilecek veya yazılı
sınavın nesnel sonuçlarını ortadan kaldırabilecek bir uygulama yapmamaya da
özen göstermelidir. İptali istenen kuralla yazılı sınavda başarılı olanlar
arasından ilan edilen kadronun iki katı fazlası adayın mülakata çağrılmasını
öngörülmüştür. Çağrılacak aday sayısının mülakatı veya yazılı sınavı açıkça
anlamsız kılacak bir oran niteliğinde olduğu söylenemez. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı
değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra
Ayla PERKTAŞ, Erdal TERCAN ve Zühtü ARSLAN bu görüşe katılmamışlardır. Kuralın, Anayasa'nın 9., 10., 70., 138. ve 140. maddeleriyle
ilgisi görülmemiştir. 6- Kanun Hükmünde Kararname'nin 26. Maddesiyle 4954 Sayılı
Türkiye Adalet Akademisi Kanunu'na Eklenen Geçici Madde 11 Dava dilekçesinde, hakim ve savcı adaylarının beş yıllık geçici
bir süre için stajın bir yılını tamamladıktan sonra Adalet Bakanlığının teklifi
ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun kararı ile mesleğe kabul edilmelerine
imkan tanınmasının kamu yararına uygun olmadığı gibi yargı yetkisinin bağımsız
mahkemelerce kullanılmasını ve bireylerin hak arama özgürlüğünü düzenleyen
hükümlere aykırı olduğu belirtilerek kuralın Anayasa'nın 2., 9. ve 36.
maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. İptali istenen kural, beş yıl süreyle bir yıllık stajını
tamamlayan adli ve idari yargı hâkim ve savcı adaylarının Adalet Bakanlığının
teklifi ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun kararıyla mesleğe atanmalarına
olanak tanımaktadır. Hâkim ve savcı açığını kapatmak amacıyla getirildiği anlaşılan
kural, yukarıda (4) numaralı başlık altında belirtilen nedenlerle Anayasa'nın
2. maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. Kuralın, Anayasa'nın 9. ve 36. maddeleriyle ilgisi
görülmemiştir. VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 8.8.2011 günlü, 650 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında
Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin: A) 2., 3., 4., 7., 8., 9., 10., 11., 13., 21., 22., 23., 24.,
25., 27., 28., 29., 30., 31., 33., 34., 36., 37., 38., 39., 40. ve 41.
maddelerinin yürürlüğünün durdurulması isteminin, koşulları oluşmadığından
REDDİNE, B) 1- Tümüne ve 1., 5., 6., 12., 14., 15., 16., 17., 18., 19.,
20., 26., 32., 35., 42., 43. ve 44. maddelerine, 2- İçerikleri itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen; a- 5. maddesiyle, 6.1.1982 günlü, 2575 sayılı Danıştay
Kanunu'nun 10. maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklere, b- 6. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 2575 sayılı
Kanun'un 12. maddesinin (3) numaralı fıkrasına, c- 12. maddesiyle, 4.2.1983 günlü, 2797 sayılı Yargıtay
Kanunu'nun 30. maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklere, d- 15. maddesiyle, 24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hâkimler ve
Savcılar Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde yapılan
değişikliğe, e- 16. maddesiyle 2802 sayılı Kanun'un 9/A maddesinin beşinci
fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinde yapılan değişikliklere, f- 26. maddesiyle, 23.7.2003 günlü, 4954 sayılı Türkiye Adalet
Akademisi Kanunu'na eklenen Geçici Madde 11'e, yönelik iptal istemleri, 18.7.2012 günlü, E. 2011/113, K.
2012/108 sayılı kararla reddedildiğinden, bu Kanun Hükmünde Kararname'nin
yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE, 18.7.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VII- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında 'Kanun, kanun
hükmünde kararname ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların
hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten
kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği
tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı
günden başlayarak bir yılı geçemez' denilmekte, 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66. maddesinin
(3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır. 8.8.2011 günlü, 650 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında
Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 2., 3., 4., 7., 8., 9., 10., 11., 13., 21.,
22., 23., 24., 25., 27., 28., 29., 30., 31., 33., 34., 36., 37., 38., 39., 40.
ve 41. maddelerinin iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu
yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin
üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası
gereğince bu maddelere ilişkin iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür. VIII- SONUÇ 8.8.2011 günlü, 650 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında
Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin: A) 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkin
ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum ve
Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin
Konularda Yetki Kanunu'na yönelik iptal istemi, 27.10.2011 günlü, E. 2011/60,
K. 2011/147 sayılı kararla reddedildiğinden, kararnamenin tümüne yönelik iptal
isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, B) 1- 1., 5., 6., 12., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 26.,
32., 35., 42., 43. ve 44. maddeleri, 6223 sayılı Kanun kapsamında olduğundan
Anayasa'ya aykırı olmadığına ve bu maddelere ilişkin iptal isteminin REDDİNE,
OYBİRLİĞİYLE, 2- 2., 3., 4., 7., 8., 9., 10., 11., 13., 21., 22., 23., 24.,
25., 27., 28., 29., 30., 31., 33., 34., 36., 37., 38., 39., 40. ve 41. maddeleri
6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu maddelerin Anayasa'ya aykırı
olduğuna ve İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE, 3- 2., 3., 4., 7., 8., 9., 10., 11., 13., 21., 22., 23., 24.,
25., 27., 28., 29., 30., 31., 33., 34., 36., 37., 38., 39., 40. ve 41.
maddelerinin iptal edilmesi nedeniyle, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü
fıkrasıyla 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu maddelere
ilişkin İPTAL HÜKMÜNÜN, KARARIN RESMÎ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK
ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE, C) İçerikleri itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen; 1- 5. maddesiyle, 6.1.1982 günlü, 2575 sayılı Danıştay
Kanunu'nun 10. maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişikliklerin Anayasa'ya
aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu
ve OYÇOKLUĞUYLA, 2- 6. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 2575 sayılı
Kanun'un 12. maddesinin (3) numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve
iptal isteminin REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 3- 12. maddesiyle, 4.2.1983 günlü, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun
30. maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişikliklerin Anayasa'ya aykırı
olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve
OYÇOKLUĞUYLA, 4- 15. maddesiyle, 24.2.1983 günlü, 2802 sayılı Hâkimler ve
Savcılar Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde yapılan
değişikliğin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Fulya
KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Erdal
TERCAN ile Zühtü ARSLAN'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 5- 16. maddesiyle 2802 sayılı Kanun'un 9/A maddesinin beşinci
fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinde yapılan değişikliklerin Anayasa'ya
aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN,
Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Erdal TERCAN ile Zühtü ARSLAN'ın karşıoyları
ve OYÇOKLUĞUYLA, 6- 26. maddesiyle, 23.7.2003 günlü, 4954 sayılı Türkiye Adalet
Akademisi Kanunu'na eklenen Geçici Madde 11'in Anayasa'ya aykırı olmadığına ve
iptal isteminin REDDİNE, Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 18.7.2012 gününde karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan ALTAN Üye Fulya KANTARCIOĞLU Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Osman Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN KARŞIOY GEREKÇESİ 8.8.2011 günlü, 650 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'nin
5., 12., 15., 16., 17., 18., 19., 20. ve 26. maddelerinin iptali isteminin
reddine karar verilmiştir. Anayasa'nın 7., 87. ve 91. maddelerinin birlikte
incelenmesinden, yasama yetkisinin genel ve asli bir yetki olup, TBMM'ne ait
bulunması ve devredilememesi karşısında, KHK çıkarma yetkisinin, kendisine özgü
ve ayrık bir yetki olduğu bu nedenle yasama yetkisinin devri anlamına gelecek
ya da bu izlenimi verecek biçimde yaygınlaştırılamayacağı anlaşılmaktadır. Bu
bağlamda, maddenin Danışma Meclisi'nde görüşülmesi sırasında KHK çıkarabilmesi
için hükümete yetki verilmesinin nedeni ''çok acele hallerde hükümetin elinde
uygulanacak bir seri kural olmadığı için, acele olarak çıkarılıp ve hemen
olayın üstüne gidilmesi gereken hallerde çıkarılması için bu düzenleme
getirilmiştir'' biçiminde açıklanmış; Anayasa Komisyonu Başkanı'nca da 'Kanun
hükmünde kararname' yasama meclisinin acil bir durumda, kanun yapmak için
geçecek sürede çıkaracağı kanun ihtiyacı, halledilmesi gereken meseleyi
çözemeyeceğine; o zaman çok geç kalınacağı endişesinden kaynaklanan bir
müessesedir ve bu müessese bunun için kurulmuştur.' denilerek, getirilen
düzenlemenin amacı vurgulanmıştır. Bütün ayrık durumlarda olduğu gibi, KHK çıkarma yetkisinin
sınırlarının da genişletilmemesi, yasama belgelerinde yer alan getiriliş amacı
dışında kullanılmaması ve yaygınlaştırılarak yasama yetkisinin devrine yol
açılmaması gerekir. TBMM'nde öncelik ve ivedilikle görüşülme zorunluluğuna
uyulmamasının bir yaptırıma bağlanmamış olması, yasama organının bu konudaki
denetimini etkisiz hale getirdiğinden, söz konusu yetkinin olabildiğince dar
kapsamlı kullanılmasının, Anayasa'nın 91. maddesinin getiriliş amacıyla
bağdaşmayan tasarrufların önlenmesi bakımından büyük önem taşıdığı açıktır. KHK çıkarma yetkisinin, yasama yetkisinin devredilmezliği
ilkesinin istisnasını oluşturması nedeniyle çok dar bir alanda ve getiriliş amacına
uygun olarak kullanılmasından, yasama ve yürütme organı aynı derecede
sorumludur. Buna göre, KHK çıkarma yetkisinin, süratle önlem alınmasını
gerektiren konularda sorunların gecikmeden çözümlenmesi amacına yönelik olarak
verilmesi, bu yetkinin Bakanlar Kurulu'nca kullanılmasında da aynı amacın
gözetilerek yasama yetkisinin devri sonucunu doğuracak uygulamalardan
kaçınılması gerekir. Aksi halde yürütme organı, yasama yetkisi ile donatılıp,
kuvvetler ayrılığı ilkesi ihlâl edilerek, fonksiyon gaspına yol açılmış olur. KHK'nin iptali istenen kuralları incelendiğinde; Bakanlar Kurulu
tarafından kullanılan düzenleme yetkisinin, yasama yetkisinin devri sonucunu
doğuracak biçimde çok geniş bir alanı kapsadığı, amacına uygun olarak önemli,
acil ve zorunlu bir gereksinmeden kaynaklanmadığı, istisnai olması gereken bir
yetkinin genel düzenleme yetkisine dönüştürüldüğü görülmektedir. Bu nedenle 650 sayılı KHK'nin iptali istenen 5., 6/3., 12., 17.,
18., 19., 20. ve 26. maddeleri, Anayasa'nın 7., 87. ve 91. maddelerine
aykırıdır. Öte yandan, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasına göre,
siyasi haklar ve ödevlerin KHK'lerle düzenlenmesi olanaklı değildir. Kamu
hizmetlerine girme hakkının düzenlendiği 70. maddeye Anayasa'nın 'siyasi haklar
ve ödevler' başlıklı bölümünde yer verilmiştir. Bu maddede, Her Türk'ün, kamu
hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu, hizmete alınmada görevin gerektirdiği
niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemeyeceği belirtilmiş, madde
gerekçesinde de 'Kamu hizmetlerine girme vatandaşların en tabii hakkıdır.
1961-1980 arası, siyasi partilerin, uygulamada pek titizlik göstermedikleri bir
maddedir. Prensip olarak, kamu hizmetlerine girme hakkı 1961 Anayasasında
olduğu gibi aynen muhafaza edilmiştir. Ancak kamu hizmetine alınacak memur ve kamu
görevlileri ile ilgili düzenlemede bu hakkın kötüye kullanılmasını önleyecek
hükümler getirilmiştir.' denilerek, Madde'nin düzenlenmesindeki amaç
belirtilmiştir. Buna göre, kamu hizmetlerine girme hakkının, KHK'lerle
düzenlenemeyeceğinde duraksamaya yer yoktur. 650 sayılı KHK'nin 15. ve 16. maddeleri ile kamu hizmetine
alınmada bazı ölçütlere yer verilerek, Anayasa'nın 91. maddesine göre KHK'lerle
düzenlenemeyecek olan 'siyasi haklar ve ödevler' başlıklı bölümde yer alan kamu
hizmetlerine girme hakkıyla ilgili 70. madde kapsamında bir düzenleme
yapılmıştır. Bu durumun Anayasa'nın 91. maddesi ile bağdaşmadığı açıktır. Belirtilen nedenlerle 650 sayılı KHK'nin dava konusu
kurallarının Anayasa'ya aykırı olduğu ve iptali gerektiği düşüncesiyle çoğunluk
görüşüne katılmıyorum. Üye Fulya KANTARCIOĞLU KARŞIOY GEREKÇESİ 6223 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak kararlaştırılan 650
sayılı (KHK) Kanun Hükmünde Kararname'nin iptali istenilen 15. ve 16. maddeleri
ile 24.2.1983 günlü ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun hâkim
adaylığına atanma koşulları yeniden düzenlenmiştir. KHK'nin 15. maddesi, Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 8.
maddesinde yaptığı değişiklik ile avukatlık mesleğinden hâkim ve savcı
adaylığına geçebilmek için üst yaş sınırını otuz beşten kırk beşe çıkartmış,
KHK'nin 16. maddesi de Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 9/A maddesinin beşinci
fıkrasının birinci ve ikinci cümlesinde değişiklikyaparak, hâkim adaylığına
atanmak için yapılacak sınavlarda mülakata çağrılacak aday sayısının, ilanda
yer alan kadro sayısından iki kat fazla olacağını hükme bağlamıştır. Anayasa'nın 91. maddesinde, olağan dönemde çıkarılacak kanun
hükmünde kararnameler ile Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci
bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü
bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin düzenlenemeyeceği öngörülmüştür. Anayasa'nın 'Hizmete girme' başlıklı 70. maddesinde 'Her
Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin
gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.' denilmekte ve
söz konusu kural, Anayasa'nın dördüncü bölümündeki siyasi haklar ve ödevler
ile ilgili düzenlemeler içinde yer almaktadır . 650 sayılı KHK'nin 15. ve 16. maddeleri kamu hizmetine
gireceklerde aranacak koşulu ve sınavda izlenecek yöntemi yeniden
düzenlemektedir. Düzenlemelerin, kamu hizmetine girme hakkına ilişkin olduğunda
ve Anayasa'nın dördüncü bölümündeki siyasi haklar ve ödevler ile ilgi
yasaklanan alan içinde yer aldığında duraksama bulunmamaktadır. Buna göre, 650 sayılı KHK'nin 15. ve 16. maddeleri, Anayasa'nın
91. maddesi ile olağan dönemde çıkarılacak kanun hükmünde kararnameler için
yasaklanan alanı düzenlemekte ve bu haliyle Anayasa'ya aykırılık
oluşturmaktadır. Açıklanan nedenle kuralların iptali gerektiğinden, redde ilişkin
çoğunluk görüşüne katılmadım. Üye Mehmet ERTEN KARŞIOY YAZISI 8.8.2011 günlü, 650 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında
Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 15. maddesiyle 24.2.1983 günlü, 2802 sayılı
Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde
değişiklik yapılarak avukatlıktan hakimlik ve savcılık adaylığına geçme yaşı
35'ten 45'e çıkarılmış; 16. maddesiyle de yine 2802 sayılı Kanun'un 9/A
maddesinin beşinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinde değişiklikler
yapılarak hakimlik ve savcılık adaylığı sınavına giren adayların 100 tam puan
üzerinden en az 70 puan almış olmak koşuluyla en yüksek puan alandan başlamak
üzere sınav ilanında belirtilen kadro sayısının bir katı fazlası adayın
mülakata çağrılması öngörülmüştür. İptal davasına konu olan 15. ve 16. maddedeki kurallarla, kamu
hizmetinde bulunmayan kişilerin bir kamu hizmeti olan hakimlik ve savcılığa
alınmaları düzenlenmektedir. Kamu hizmetlerine girme hakkı, Anayasa'nın İkinci Kısım,
Dördüncü Bölümünde yer alan 70. maddesinde düzenlenmiş, maddede her Türk'ün
kamu hizmetine girme hakkına sahip olduğu, hizmete alınmada görevin
gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım yapılamayacağı belirtilmiştir. Anayasa'nın 91. maddesinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin Bakanlar
Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebileceği, ancak
sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci
kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve
ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin kanun
hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu nedenle, hakimlik
ve savcılık mesleğine girişe ilişkin düzenlemelerin kanun hükmünde kararname
ile yapılmasına olanak bulunmamaktadır. 650 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 15. ve 16. maddelerinin
Anayasa'nın 91. maddesine aykırı olmaları nedeniyle iptalleri gerekir. Üye Osman Alifeyyaz PAKSÜT KARŞIOY GEREKÇESİ Anayasa'nın 7. maddesinde, 'Yasama Yetkisi Türk Milleti adına
Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.' hükmü yer almıştır.
Anayasa'nın 87. maddesinde ise , 'Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun
hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek' Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin
görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Anayasa'nın 91. maddesinde 'Türkiye Büyük Millet Meclisi,
Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak
sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci
kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve
ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanun
hükmünde kararnamelerle düzenlenemez.' denilmektedir. Yukarıya aynen alınan madde hükümlerinden yasama yetkisinin
genel ve asli bir yetki olup devredilemeyeceği, kanun hükmünde kararname
çıkarma yetkisinin ise kendine özgü istisnai bir yetki olduğu ve Anayasa'nın
91. maddesinde belirtilen sınırlar içinde kullanılabileceği anlaşılmaktadır. Anayasa'nın 'siyasi haklar ve ödevler' başlıklı Dördüncü
bölümünde yer alan 70. madde de ise 'Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına
sahiptir. Hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka bir ayırım
gözetilemez.' hükmü yer almıştır. Madde hükmü ile kamu hizmetlerine girme hakkı
düzenlenirken, hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka bir
ayırım gözetilemeyeceği de belirtilmek suretiyle bu hakkın güvence altına
alındığı açıktır. 8.8.2011 günlü, 650 Sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında
Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin; 1) 15. maddesinde '24.2.1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve
Savcılar Kanununun 8. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde yer alan
'otuzbeş' ibaresi 'kırkbeş' şeklinde değiştirilmiştir.' 2) 16. maddesinde; '2802 Sayılı Kanunun 9/A maddesinin beşinci
fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinde yer alan 'bir katı' ibareleri 'iki
katı' şeklinde değiştirilmiştir.' denilmektedir. Görüldüğü gibi; 2802 sayılı Yasa'nın 8. maddesinde yapılan
değişiklikle avukatlık mesleğinden hakim ve savcı adaylığına geçebilmek için
üst yaş sınırı otuzbeşten kırkbeşe çıkarılmakta; 2802 sayılı Yasa'nın 9/A
maddesinde yapılan değişiklikle ise hakim adaylığına atama için yapılacak
sınavlarla ilgili olarak mülakata çağrılacak aday sayısı sınav ilanında yer
alan kadro sayısının iki katı fazlası olarak belirlenmektedir. Bu durumda, 650 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 15. maddesi
ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 8. maddesinin birinci
fıkrasının (k) bendinde, 16. maddesi ile 2802 sayılı Kanun'un 9/A maddesinin
beşinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinde yapılan düzenleme,
Anayasa'nın dördüncü bölümünde yer alan 70. maddede hüküm altına alınan 'kamu
hizmetine girme hakkına' ilişkin olup, Anayasa'nın 91. maddesine göre Kanun
Hükmünde Kararname ile düzenlenmesi mümkün olmayan, yasak alan içindedir. Açıklanan nedenle 650 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 15. ve
16. maddesi Anayasa'nın 7., 87., 70. ve 91. maddelerine aykırı olduğu ve iptali
gerektiği düşüncesi ile verilen karara katılmıyorum. Üye Zehra Ayla PERKTAŞ KARŞIOY GEREKÇESİ İptali istenen 650 sayılı 'Adalet Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında
Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 15. maddesi, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar
Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde yer alan 'otuzbeş'
ibaresini 'kırkbeş' olarak; 16. maddesi de aynı Kanunun 9/A maddesinin beşinci
fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinde yer alan 'bir katı' ibarelerini 'iki
katı' olarak değiştirmiştir. Dava konusu birinci kuralın değiştirdiği 2802 sayılı Kanun'un 8.
maddesinin 'k' bendi avukatlıktan hakim ve savcı adaylığına geçiş şartlarını
düzenlemektedir. Buna göre, 'Avukatlık mesleğinden adaylığa geçmek isteyenler
için; yukarıdaki (ı) bendi hariç diğer şartları taşımakla birlikte,
mesleklerinde fiilen en az beş yıl çalışmış, giriş sınavının yapıldığı tarih
itibariyle kırkbeş yaşını doldurmamış ve kendi aralarında yapılacak olan yazılı
yarışma sınavında ve mülakatta başarılı olmak, şarttır.' Aynı Kanun'un, 650 sayılı KHK'nın 16. maddesiyle değiştirilen
9/A maddesinin beşinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinde ise hakim ve
savcı adaylığına atama için yapılacak mülakat sınavına, yazılı sınavda başarılı
olanlar arasından sınav ilanında belirtilen kadro sayısının 'iki katı'
fazlasının çağrılacağı hususu düzenlenmektedir. Bu kuralların Anayasa'nın 91. maddesi uyarınca kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyecek alan içinde kalıp kalmadığının incelenmesi
gerekir. Anayasa'nın 91. maddesine göre, 'sıkıyönetim ve olağanüstü haller
saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde
yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan
siyasî haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez.' Esasen bu
hüküm, temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması konusunda Anayasa'nın 13.
maddesiyle getirilen kanunilik şartına paraleldir. Olağan dönemlerde, sosyal ve
ekonomik haklar dışında kalan temel hak ve hürriyetlerin, kanuna göre istisnai
bir tasarruf olan kanun hükmünde kararnameyle düzenlenemeyeceğinin
belirtilmesi, bu hak ve hürriyetleri daha fazla güvence altına almaya
yöneliktir. Anayasa'nın dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve
ödevlerden biri olan 'kamu hizmetine girme hakkı', Anayasa'nın 91. maddesinde
kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi yasaklanan haklardan biridir.
Anayasa'nın 70. maddesine göre, 'Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına
sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir
ayırım gözetilemez.' Madde, (a) vatandaşların kamu hizmetine girme hakkına
sahip olduklarını, (b) ancak bu hakkın mutlak olmadığını, hakkı kullanmak
isteyenlerden görevin gerektirdiği niteliklerin aranabileceğini ve (c) bu
nitelikler dışında göreve alınmada hiçbir ayırım yapılamayacağını
düzenlemektedir. Kamu hizmetine girme ve hizmete alınmada hangi nitelik ve
şartların aranacağı hususu Anayasa'nın 70. maddesi kapsamındadır. Nitekim,
Anayasa Mahkemesi 3268 sayılı 'Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri Hakkındaki
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Yetki Kanunu'nun bazı maddelerinin
Anayasa'ya aykırılığının ileri sürüldüğü davada 70. maddenin kapsamına ilişkin
tespitlerde bulunmuştur. Buna göre, '657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun,
devlet memurluğuna alınmayı düzenleyen 46-57. maddelerinin, Anayasa'da 'Hizmete
girme' kenar başlığı altında getirilmiş olan ve her Türk'ün, kamu hizmetlerine
girme hakkına sahip olduğunu, hizmete alınmada, görevin gerektirdiği
niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemeyeceğini açıklayan 70. maddesiyle
ilgisi ortadadır. Ne var ki, 3268 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle Bakanlar
Kuruluna verilen düzenleme yetkisi, 657 sayılı Kanuna tabi memurlar ve kamu
hizmetlileri bakımından da idari, mali ve sosyal haklarda iyileştirmeler
yapmakla sınırlandırılmıştır. Yasa ile belirlenen bu amaç gözönünde
tutulduğunda, 3268 sayılı Yasa'nın, Türk vatandaşlarının devlet memurluğuna
alınmaları ile ilgili bir alanda yeni olanaklar yaratmak üzere değişiklik ve
düzenleme yapılmasını kapsamadığı kendiliğinden ortaya çıkmaktadır.' (E.
1986/15, K. 1987/1, K.T: 6.1.1987). İptali istenen kurallar, bir kamu görevi olan hakim ve savcı
adaylığına giriş şartlarına ilişkindir. Hakim ve savcı adaylığına girişte hangi
şart ve niteliklerin aranacağı, bu kamu hizmetine girecek kişilerin kimler
arasından ve nasıl seçileceği gibi hususlar kamu hizmetine girme hakkının
uygulanmasına dair düzenlemelerdir. Dolayısıyla, bu düzenlemeler Anayasa'nın
91. maddesi uyarınca kanun hükmünde kararnameyle düzenlenemeyecek 'yasak alan'
içine girmektedir. Açıklanan nedenlerle, 650 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin
15. ve 16. maddeleri Anayasa'nın 91. maddesine aykırıdır ve iptali gerekir. Üye Erdal TERCAN Üye Zühtü ARSLAN