ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2001/15 Karar Sayısı : 2002/52 Karar Günü : 28.05.2002 Resmi Gazete tarih/sayı: 29.8.2002 de tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Burdur Asliye Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 4.4.1988 günlü, 320 sayılı "Millî Piyango
İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin
52. maddesinin, Anayasa'nın 38. maddesinin üçüncü fıkrasına aykırılığı savıyla
iptali istemidir. I- OLAY İdareden izin almaksızın eşya piyangosu düzenleme suçundan açılan
kamu davasında, sanığın 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 52. maddesinin
Anayasa'ya aykırılığı savını ciddî gören Mahkeme iptali için başvurmuştur. III- İTİRAZ KONUSU KURAL 4.4.1988 günlü, 320 sayılı Millî Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin itiraz konusu 52.
maddesi şöyledir: "Madde 52- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 41'nci maddesinde
tertip ve çekiliş hakkı münhasıran İdareye tanınmış olan oyunları
tertipleyenlerle, aynı maddenin ikinci fıkrası hükmünü ihlal edenler veya bu
fıkra hükmüne göre gerekli izni almakla birlikte çekilişleri yapmayanlar veya
çekiliş sonuçlarını ilân etmeyenler veya taahhütlerini yerine getirmeyenler ile
talih oyunlarının oynanmasına mahsus oyun makine, araç ve gereçlerini bozanlar
veya bunları bozuk olmasına rağmen kullandıranlar veya talih oyunları ile
ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun hile yapanlar hakkında yüz bin
liradan on milyon liraya kadar ağır para cezası ve iki aydan iki seneye kadar
hapis cezası hükmolunur. Biletlerin üzerinde yazılı kıymetlerden daha yüksek fiyatla
satılması yasaktır. Bu hükme aykırı hareket edenler yüksek fiyatla sattıkları
beher bilet için bilet bedelinin on katı tutarında para cezasına mahkum
edilirler." IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Mustafa BUMİN,
Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT,Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya
KANTARCIOĞLU, Mahir Can ILICAK, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU ve Ahmet
AKYALÇIN'ın katılmalarıyla 30.01.2001 gününde yapılan ilk inceleme
toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
oybirliğiyle karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu kural, dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler, bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddî olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa
Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne
başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir
davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olması
gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya
çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz
yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, sanığın 320 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin 52. maddesi gereğince cezalandırılması istemiyle açılan kamu
davasında söz konusu hükmü Anayasa'ya aykırı görerek iptali için başvuruda
bulunmuştur. Ancak, bir kuralın uygulanacak kural olduğunun kabulü için
öncelikle yürürlükte bulunması gerekmektedir. Oysa, 320 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin "yürürlük" başlığını taşıyan 59. maddesinde, "Bu
Kanun Hükmünde Kararnamenin 33, 38, 51, 52 ve 53 üncü maddeleri kanunlaştığı
tarihte, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer." denilmektedir.
320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ise henüz yasalaşmamıştır. Bu durumda 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 52. maddesi
yürürlüğe girmediğinden Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanacak kural
niteliği taşımamaktadır. Açıklanan nedenlerle, itirazın Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle
reddi gerekir. VI- SONUÇ 4.4.1988 günlü, 320 sayılı "Milli Piyango İdaresi Genel
Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin 52.
maddesi, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin davada uygulayacağı kural
olmadığından, bu maddeye ilişkin itiraz başvurusunun Mahkeme'nin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE, 28.5.2002 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Mustafa BUMİN Başkanvekili Haşim KILIÇ Üye Samia AKBULUT Üye Yalçın ACARGÜN Üye Sacit ADALI Üye Nurettin TURAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ertuğrul ERSOY Üye Tülay TUĞCU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Enis TUNGA