ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/121 Karar Sayısı : 2013/127 Karar Günü : 14.11.2013 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 11. Ağır CezaMahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 13.12.2004 günlü, 5275
sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'a 5.4.2012 günlü,
6291 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen 105/A maddesinin (7) numaralı
fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer alan soruşturma ve kovuşturma
ibarelerinin Anayasa'nın 2., 13. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptallerine karar verilmesi istemidir. I- OLAY Hükümlü vekili tarafından infazın durdurulması talebi ile açılan
davada,itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'a
6291 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen itiraz konusu ibareleri de içeren
105/A maddesişöyledir: ' Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı Madde 105/A- (Ek: 5/4/2012-6291/1 md.) (1) Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle
bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla; a) Açık ceza infaz kurumunda cezasının son altı ayını kesintisiz
olarak geçiren, b) Çocuk eğitimevinde toplam cezasının beşte birini tamamlayan, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli
hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar
olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza
infaz kurumu idaresince hükümlü hakkında hazırlanan değerlendirme raporu
dikkate alınarak, infaz hâkimi tarafından karar verilebilir. (2) Açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları oluşmasına karşın,
iradesi dışındaki bir nedenle açık ceza infaz kurumuna ayrılamayan veya bu
nedenle kapalı ceza infaz kurumuna geri gönderilen iyi hâlli hükümlüler, açık
ceza infaz kurumuna ayrılma şartlarının oluşmasından itibaren en az altı aylık
sürenin geçmiş olması durumunda, diğer şartları da taşımaları hâlinde, birinci
fıkrada düzenlenen infaz usulünden yararlanabilirler. (3) Yukarıdaki fıkralarda düzenlenen infaz usulünden; a) Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan ve koşullu
salıverilmesine iki yıl veya daha az süre kalan kadın hükümlüler, b) Maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama
nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç
yıl veya daha az süre kalan hükümlüler, diğer şartları da taşımaları hâlinde yararlanabilirler. Ağır
hastalık, engellilik veya kocama hâli, Adlî Tıp Kurumundan alınan veya Adalet
Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca
düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirilmelidir. (4) Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle, cezası hapse
çevrilen hükümlülerin yukarıdaki fıkralardaki infaz usulünden
yararlanmalarında, hak ederek tahliye tarihi esas alınır. (5) Denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezasının
infazına karar verilen hükümlünün, koşullu salıverilme tarihine kadar; a) Kamuya yararlı bir işte ücretsiz olarak çalıştırılması, b) Bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında
bulundurulması, c) Belirlenen yer veya bölgelere gitmemesi, d) Belirlenen programlara katılması, yükümlülüklerinden bir veya birden fazlasına tabi tutulmasına,
denetimli serbestlik müdürlüğünce karar verilir. Hükümlünün risk ve ihtiyaçları
dikkate alınarak yükümlülükleri değiştirilebilir. (6) Hükümlünün; a) Ceza infaz kurumundan ayrıldıktan sonra, talebinde belirttiği
denetimli serbestlik müdürlüğüne üç gün içinde müracaat etmemesi, b) Hakkında belirlenen yükümlülüklere, denetimli serbestlik
müdürlüğünün hazırladığı denetim ve iyileştirme programına, denetimli
serbestlik görevlilerinin bu kapsamdaki uyarı ve önerileriyle hakkında
hazırlanan denetim planına uymamakta ısrar etmesi, c) Ceza infaz kurumuna geri dönmek istemesi, hâlinde, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine, koşullu
salıverilme tarihine kadar olan cezasının infazı için kapalı ceza infaz
kurumuna gönderilmesine, infaz hâkimi tarafından karar verilir. (7) Hükümlü hakkında; a) İşlediği iddia olunan başka bir suçtan dolayı 5271 sayılı Ceza
Muhakemesi Kanununun 100 üncü maddesinde sayılan nedenlerle tutuklama kararı
verilmesi, b) Denetimli serbestlik tedbiri uygulanmaya başlanmasından önce
işlediği iddia olunan ve cezasının üst sınırı yedi yıldan az olmayan bir suçtan
dolayı soruşturma veya kovuşturma yadevam edilmesi, c) Denetimli serbestlik tedbiri uygulanmaya başlandıktan sonra
işlediği iddia olunan ve cezasının alt sınırı bir yıl veya daha fazla olan kasıtlı
bir suçtan dolayı soruşturma veya kovuşturma başlatılması, hâlinde, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine, infaz
hâkimi tarafından, hükümlünün kapalı ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar
verilir. Hükümlü hakkında soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığı veya
kovuşturma sonucunda beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya
düşme kararı verilmesi hâlinde, hükümlünün cezasının infazına denetimli
serbestlik tedbiri uygulanarak devam olunmasına infaz hâkimi tarafından karar
verilir. (8) Denetimli serbestlik müdürlüğüne müracaat etmesi gereken
sürenin bitiminden itibaren iki gün geçmiş olmasına karşın müracaat etmeyenler
ile kapalı ceza infaz kurumuna iade kararı verilmesine rağmen iki gün içinde en
yakın Cumhuriyet başsavcılığına teslim olmayan hükümlüler hakkında, 5237 sayılı
Türk Ceza Kanununun 292 nci ve 293 üncü maddelerinde yazılı hükümler uygulanır. (9) Yükümlülüklerin gereklerine ve denetim planına uygun davranan
hükümlünün koşullu salıverilmesi hakkında denetimli serbestlik müdürlüğü
tarafından hazırlanan gerekçeli rapor, 107 nci ve 108 inci maddeler uyarınca
işlem yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilir. (10) Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezaların infazına
ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.' III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü hükümleri uyarıncayapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ayşegül ATALAY tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları, dayanılan Anayasa
kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali için
Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve
mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da
o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Bakılmakta olan dava, hükümlünün 5275 sayılı Kanun'un 105/A
maddesinin (7) numaralı fıkrasının (b) bendi uyarınca kapalı ceza infaz
kurumuna gönderilmesine ilişkin Muğla İnfaz Hâkimliğinin 25.9.2013 günlü,
E.2013/1188, K.2013/1180 sayılı kararının infazının durdurulması talebine
ilişkindir. 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu'nun 4. maddesi ve 5275 sayılı
Kanun'un 105/A maddesinin (7) numaralı fıkrası uyarınca denetimli serbestlik
tedbirinin kaldırılmasına yönelik davalara bakmakla görevli mahkeme infaz
hâkimliğidir. 4675 sayılı Kanun'un 6. maddesinin beşinci fıkrası ve 5320 sayılı
Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 7.
maddesinin ikinci fıkrası birlikte değerlendirildiğinde infaz hakiminin
kararlarına karşı hükümlü tarafından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun
268. maddesi uyarınca itiraz yoluna gidilebilir. 4675 sayılı Kanun'un 6.
maddesinin altıncı fıkrası uyarınca da itiraz, infaz hâkimliğinin kurulduğu yer
ağır ceza mahkemesine, ağır ceza mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması
halinde (2) numaralı daireye yapılacaktır. Buna göre, Muğla İnfaz Hâkimliği tarafından verilen kararın
infazının durdurulması için hükümlü vekili tarafından açılan davaya bakmakla
görevli ve yetkili olan mahkeme Muğla 2. Ağır Ceza Mahkemesidir. Dolayısıylabakılmakta
olan dava,itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin görev alanına girmemektedir. Her ne kadar başvuran Mahkeme, söz konusu davaya 5275 sayılı
Kanun'un 98. maddesi uyarınca baktığını belirtmiş ise de söz konusu madde;
hükümlünün infazına konu teşkil eden mahkûmiyet hükmünün yorumunda veya
çektirilecek cezanın hesabında duraksama olması, cezanın kısmen veya tamamen
yerine getirilip getirilemeyeceğinin ileri sürülmesi ya da sonradan yürürlüğe
giren kanunun hükümlünün lehinde olması hâllerinde duraksamanın giderilmesi
veya yerine getirilecek cezanın belirlenmesi durumunda uygulanacak bir kural
olup, verilen mahkûmiyet hükmünün açıklanmasına yöneliktir. Ancak talep konusu,
verilen mahkûmiyet kararının açıklanması ile ilgili olmayıp, denetimli
serbestlik tedbiri ile ilgilidir. Açıklanan nedenlerle, başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
reddi gerekir. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Recep KÖMÜRCÜ,
Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM ile Hicabi DURSUN bu görüşe katılmamışlardır. IV- SONUÇ 13.12.2004 günlü, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin
İnfazı Hakkında Kanun'a, 5.4.2012 günlü, 6291 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle
eklenen 105/A maddesinin (7) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer
alan soruşturma ve kovuşturma ibarelerine yönelik itiraz başvurusunun, başvuran
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM ile Hicabi DURSUN'un
karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,14.11.2013 gününde karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ KARŞIOY GEREKÇESİ İtiraz yoluna başvuran Mahkeme 5275 sayılı Kanun'un 98. maddesine
dayanarak dosyayı incelemiş ve doğan infaz sorunu ile ilgili kendisini yetkili
ve görevli görmüş; Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatiyle ilgili kuralı
Mahkememize taşımıştır. Mahkemenin bu kabulü ve uyguladığı madde uyarınca
davaya bakmaya yetkili ve görevli oluşu gözetildiğinde, işin esasına geçilmesi
gerektiği kanaatine vardığımızdan; çoğunluğun aksi yöndeki kararına
katılmıyoruz. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Hicabi DURSUN