ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı     :  2017/174 Karar Sayısı  :  2017/167 Karar Tarihi :  13.12.2017 R.G. Tarih – Sayı   : 
Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İzmir 9. Asliye Hukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 3.6.2007 tarihli ve 5684
sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a), (b),
(c), (ç) ve (d) bentlerinin Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülerek iptallerine
karar verilmesi talebidir. OLAY: Zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan
aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu diğer araçta meydana gelen hasar
ve değer kaybının tahsili talebiyle açılan maddi tazminat davasında itiraz
konusu kuralların Anayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptalleri
için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralların yer aldığı 14. maddesi
şöyledir: “Güvence Hesabı MADDE 14- (1) Bu Kanunun 13 üncü maddesi, 13/10/1983 tarihli ve
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı
Karayolu Taşıma Kanunu ile ihdas edilen zorunlu sorumluluk sigortaları ile bu
Kanunla mülga 21/12/1959 tarihli ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu
çerçevesinde ihdas edilmiş olan zorunlu sigortalara ilişkin olarak aşağıdaki
koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların bu sigortalarla saptanan
geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla Türkiye Sigorta,
Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde Güvence Hesabı oluşturulur. (2) Hesaba; a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel
zararlar için, b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat
tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel
zararlar için, c) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli
olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde
ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için, ç) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada,
Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde,
kişiye gelen bedensel zararlar için, d) Yeşil Kart Sigortası uygulamaları için faaliyet gösteren
Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunca yapılacak ödemeler için, başvurulabilir. Bakanlar Kurulu, gerekli görülen
hallerde, eşyaya gelecek zararların kısmen veya tamamen Hesaptan karşılanmasına
karar vermeye yetkilidir. (3) Hesabın gelirleri; birinci fıkrada belirtilen zorunlu
sigortalar (…) için tahsil edilen toplam primlerin yüzde biri oranında sigorta
şirketlerince ödenecek katılma payları ile sigorta ettirenlerden safî primlerin
yüzde ikisi oranında tahsil edilecek katılma paylarından oluşur. (Değişik son
cümle: 13/6/2012-6327/50 md.) Bakan, bu oranları yarısına kadar
indirmeye veya iki katına kadar artırmaya ya da katılma paylarını maktu olarak
tespit etmeye yetkilidir. (4) Sigorta şirketleri, üçüncü fıkra hükmü gereğince kendileri
tarafından ödenmesi gereken bir takvim yılına ilişkin katılma paylarını takip
eden yılın Şubat ayı sonuna kadar; sigorta ettirenlerden tahsil edilen katılma
paylarını ise tahsil edildikleri ayı takip eden ayın sonuna kadar Hesaba
yatırmak zorundadır. (5) Hesap kapsamındaki her zorunlu sigorta ve yeşil kart sigortası
için ayrı hesap açılır ve bunların gelir ve giderleri bu hesaplarda izlenir. (6) Hesabın gelir ve giderleri ile işlemleri, Müsteşarlıkça her
yıl denetlenir. (7) (Değişik: 13/6/2012-6327/50 md.) Hesabın
kuruluşuna, işleyişine, tanıtımına, idari masraflarına, fon varlıklarının
nemalandırılmasına, Hesaptan yapılacak ödemelere, gerek ilgililere gerekse
Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna yapılacak rücûlara, Sigorta Bilgi ve Gözetim
Merkezi, Sigortacılık Eğitim Merkezi ve Komisyona yapılacak katkı payları ile,
Hesap kapsamındaki zorunlu sigortaların denetimi ve takibinden kaynaklanan
giderler ile diğer harcamalara ilişkin esaslar yönetmelikle düzenlenir.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatma KARAMAN ODABAŞI tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ”
başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı
fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun
veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde
veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu
kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine
bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın
(a) numaralı bendinde de “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi
maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” Mahkemeye
gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı
fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan
itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli
kararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 4. Yine Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’ün 49. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (b) bendinde de Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede,
başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde
esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı
fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran
Mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı
belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemece gerekçeli
başvuru kararında 5684 sayılı Kanun’un 14. maddesinin (2) numaralı fıkrasının
(a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirlenen Güvence Hesabına başvuru
şartlarında bedensel zarar düzenlemesinin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasının ciddi
bulunduğundan bahisle itiraz başvurusunda bulunulduğu belirtilmiş; itiraz
konusu düzenlemenin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı
olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediği
anlaşılmıştır. 6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun
6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine
uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. III. HÜKÜM 3.6.2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14.
maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d)
bentlerinin iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 13.12.2017 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ