ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1975/70 Karar Sayısı : 1975/73 Karar Tarihi:3/4/1975 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : Sarıkaya
Sulh Ceza Mahkemesi. İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı “Cumhuriyetin
50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 2. maddesinin
(B) bendinin iptali istemidir. I- OLAY : Sanık hakkında uygulanacak Türk Ceza Kanununun 491. maddesinin yer
aldığı 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendinin, Anayasanın 92. maddesinin
beşinci fıkrası ile saptanan yöntemlere uyulmadan yasalaştırıldığı sanık vekili
tarafından ileri sürülmüş, bu sav Mahkemece de ciddi görülerek iptali için,
Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Yasanın 27. maddeleri
uyarınca itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmiştir. II. İLK İNCELEME : Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca 3.4.1975
gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, aşağıdaki sorunlar üzerinde durulmuştur: 1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olup
olmadığı: Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasaya
uygunluk denetimine bağlı olduğu, Anayasa Mahkemesince verilen 21.1.1975 günlü,
15125 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 28.11.1974 günlü, Esas:1974/34, Karar:
1974/50 sayılı kararda gerekçeleriyle birlikte açıklanmıştır. Orada da benimsendiği üzere, bir kuralı itiraz konusu yapılan
15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasa, Anayasa’nın değişik 147. maddesindeki “kanun”
deyiminin kapsamına girmektedir. Öbür yönden, Anayasa’nın Anayasa’ya uygunluk
denetimi dışında bıraktığı yasalardan değildir. Şu duruma göre; bu işe bakmanın
Anayasa Mahkemesinin görevi içinde bulunduğu açıktır. Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır. 2- İncelemenin sınırlandırılması: Mahkeme bakmakta olduğu davada sanıklara uygulaması istenilen Türk
Ceza Kanununun 491. maddesi 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin
(B) bendi kapsamına girmektedir. 2. maddenin (B) bendinde Türk Ceza Kanunun
birçok maddeleri yer aldığına ve Mahkemece olayda sadece 491. madde
uygulanacağına göre Mahkemenin görmekte olduğu davada uygulanacak kanun kuralı
olması nedeniyle, Anayasa Mahkemesi işin esasını, ancak (B) bendinin Türk Ceza
Kanununun 491. maddesi ile sınırlı inceleyebilir. Nihat O.Akçakayalıoğlu, bu görüşe katılmamıştır. 3-İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması: İtirazın yöneltildiği 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B)
bendindeki kuralın Türk Ceza Kanununun 491.maddesi yönünden iptaline 25.3.1975
gününde Esas: 1975/51, Karar: 1975/58 sayı ile karar verildiğinden, bu konuda
yeniden karar verilmesine yer kalmamıştır. III-SONUÇ : 1- İşin esasının incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve
yetkisi içinde bulunduğuna, Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylarıyle ve
oyçokluğu ile; 2- Dosyanın eksiği bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının
15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın itiraz konusu yapılan 2. maddesinin (B)
bendinin Türk Ceza Kanununun 491. maddesiyle sınırlı olarak incelenmesine Nihat
O. Akçakayalıoğlu’nun esas incelemesinin (B) bendinin tümü yönünden yapılması
gerektiği yolundaki karşıoyuyla ve oyçokluğu ile; 3-15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin bu işte
itiraz konusu yapılmış bulunan (B) bendindeki kuralın, itiraz yolu ile gelen
başka bir işte Mahkememizce Anayasa’ya uygunluk denetiminden geçirilerek Türk
Ceza Kanununun 491. maddesi açısından iptaline 25.3.1975 gününde Esas:1975/51, Karar:1975/58
sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine yer
olmadığına oybirliğiyle; 3.4.1975 gününde karar verildi. Başkan Muhittin TAYLAN Başkanvekili Kâni VRANA Üye Şahap ARIÇ Karşı oy
  eklidir. Üye Ahmet AKAR Üye Halit ZARBUN Üye Ziya ÖNEL Üye Abdullah ÜNER Üye Ahmet KOÇAK Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lütfi ÖMERBAŞ Üye Hasan GÜRSEL Üye Ahmet Salih ÇEBİ Üye Adil ESMER Üye Nihat
  O.AKÇAKAYALIOĞLU Üye Ahmet
  H.BOYACIOĞLU KARŞIOY YAZISI Görev
Sorunu : 1803
sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görevi
içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasa uygun
görmediğimden, katılmıyorum. Bu
konudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 12125 sayılı Resmi Gazetede
yayınlanan, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı kararına
ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilâtlı olarak yazdığım
gerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerek
görülmemiştir. Sözü
geçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin, çoğunlukla
verdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım. Üye Şahap
  ARIÇ KARŞIOY YAZISI 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahkememizin
28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımda
açıkladığım gerekçelerle, çoğunluğun görev ve yetkiye ilişkin bu kararındaki
görüşlerine katılmıyorum. Üye Halit ZARBUN