ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2004/86 Karar Sayısı : 2004/110 Karar Günü : 29.9.2004 Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 17.05.2006 - 26171 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Keşap Sulh Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 31.8.1956 günlü, 6831 sayılı Orman
Kanunu'nun 2896 sayılı Yasa ile değiştirilen 91. maddesinin birinci fıkrasının
ikinci tümcesi ile üçüncü ve onuncu fıkralarının, Anayasa'nın 10. ve 13.
maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Orman arazisinden kaçak ağaç kesme suçundan açılan kamu davasında
itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,
iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Yasa ile
değiştirilen ve itiraz konusu kuralları da içeren 91. maddesi şöyledir: “MADDE 91- 14 üncü maddenin (A) ve (B) bentleriyle yasak edilen
fiillerden yapacak emval veren ağaçları kesenler iki aydan bir seneye kadar
hapis ve yapacak emvalin beher metre küpü için beşbin liradan yirmibin liraya
kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Ancak yirmi santimetre kutrundan
aşağı olanlar için bu cezalar bir misli artırılarak hükmolunur. 14 üncü maddenin (A) ve (B) bentleriyle yasak edilen fiillerden
yapacak emval veren ağaçları keserek odun veya kömür yapanlar bir aydan altı
aya kadar hapis ve odunun beher kentali için bin lira, kömürün beher kentali
için de beşbin lira ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu suretle verilecek
para cezası üçbin liradan aşağı olamaz. Yukarıdaki fıkralarda belirtilen ağaç kesme motorlu araç ve
gereçler kullanılarak yapılmış ise asıl cezaları bir misli artırılarak
hükmolunur. 14 üncü maddenin (A) bendinde yazılı yetişmiş veya yetiştirilmiş
fidanları kesmek, sökmek, ekim sahalarını bozmak, ağaçları boğmak, bunlardan
yalamuk, pedavra, hartama çıkarmak fiilleri için verilecek cezalar beş misli
artıralarak hükmolunur. Bu maddenin uygulanmasında fidandan maksat sekiz
santimetreden daha az orta kuturlu ağaç ve ağaçcıkların fidelik, çırpılık,
çubukluk safhalarındaki halidir. 14 üncü maddenin (A) ve (B) bentleriyle yasak edilen ve yukarıdaki
fıkralarda yazılı bulunmayan fiilleri işleyenler bir aydan üç aya kadar hapis
ve beşbin liradan otuzbin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. 14 üncü maddenin (C) bendinde yazılı fiilleri işleyenlere
“yüzmilyon lira”, (D) bendinde yazılı fiilleri işleyenlere “birmilyar lira”
para cezası verilir. Bu Kanunun 14 üncü maddesinin (A) ve (B) bentlerine muhalif
hareket edenler orman sahipleri ise yapılan zarar miktarına göre bir aydan bir
seneye kadar hapis ve onbin liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasıyla
cezalandırılır. Ancak kendi arazisi üzerinde tohum ekmek veya fidan dikmek
suretiyle yetiştirilecek ormanların sahipleri yukarıdaki fıkra hükmüne tabi
değildir. 14 üncü maddedeki suçları hayvan beslemek için işleyenler hakkında
yukarıdaki cezalar bir misli artırılır. 14 üncü maddedeki suçları, suçun işlendiği orman içi köy nüfusuna
kayıtlı ve fiilen bu köyde oturanlar dışındakilerin işlemesi halinde yukarıdaki
cezalar iki misli artırılır.” B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları Başvuru kararında Anayasa'nın 10. ve 13. maddelerine dayanılmış,
2. maddesi ile de ilgisi görülmüştür. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Mustafa BUMİN,
Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU,
Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Fazıl SAĞLAM, A. Necmi ÖZLER ve Serdar
ÖZGÜLDÜR'ün katılımlarıyla 29.9.2004 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında
dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, itiraz konusu kurallarda yer alan suçlar için
öngörülen cezai yaptırımlarla, korunan hukuksal değerler karşılaştırıldığında,
cezaların açık bir biçimde hak, nesafet ve eşitlik kurallarıyla bağdaşmadığının
görüldüğü belirtilerek bu durumun, Anayasa'nın 10. ve 13. maddelerine aykırı
olduğu ileri sürülmektedir. 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 29. maddesine göre Anayasa Mahkemesi kanunların, kanun
hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün Anayasa'ya
aykırılığı hususunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere dayanmaya
mecbur değildir. Anayasa Mahkemesi taleple bağlı kalmak kaydıyla başka gerekçe
ile de Anayasa'ya aykırılık kararı verebilir. Bu nedenle, itiraz konusu kural
ilgisi nedeniyle Anayasa'nın 2. maddesi yönünden incelenmiştir. 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Kanun'la değiştirilen 91.
maddesinin birinci fıkrasının ilk tümcesinde, aynı Kanun'un 14. maddesinin (A)
ve (B) bentleriyle yasak edilen fiillerden yapacak emval veren ağaçları
kesenlere verilecek cezalar düzenlenmiş, ikinci tümcesinde, bu fiillerin 20 cm
kutrundan aşağı ağaçlar üzerinde işlenmesi, üçüncü fıkrasında, birinci ve
ikinci fıkralarda belirtilen ağaç kesme işlemlerinin motorlu araç ve gereçler
kullanılarak yapılması, son fıkrasında da, 14. maddedeki suçları, suçun
işlendiği yerin orman içi köy nüfusuna kayıtlı ve fiilen bu köyde oturanlar
dışındakilerin işlemesi hâlleri şiddet sebebi olarak kabul edilmiştir. 91. maddenin gerekçesinde de, “...Yetişmiş veya yetiştirilmiş
fidanları kesmek, sökmek, ekim sahalarını bozmak, dikili yaş ve kuru ağaçları
kesmek gibi 14. maddenin (A) ve (B) fıkralarında yazılı fiilleri ika ormanların
tahribinde en mühlik neticeler tevlid etmektedir. Bu itibarla mezkur fiilleri
işleyenlere hapis veya para cezası tertip edilmiş, ayrıca ormanın ümidi ve
istikbali bulunan genç ağaçlarda yapılacak tahribat ve hayvan beslemek
suretiyle ika edilecek suçlar için cezaların teşdidi cihetine gidilmiştir...” denilmektedir. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti, eylem ve
işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup, bunu geliştirerek
sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün
kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık, yasaların üstünde
Anayasa'nın ve yasakoyucunun da uyması gereken temel hukuk ilkeleri bulunduğu
bilincinde olan devlettir. Yasa koyucu, Anayasa ve Ceza Hukukunun temel ilkelerine bağlı
kalmak koşulu ile kamu yararı, kamu düzeni gibi nedenleri gözeterek hangi
eylemlerin suç sayılacağı ve bunlara verilecek cezaların tür ve miktarını
saptayabileceği gibi, kimi suçlar için artırım nedenleri de öngörebilir. Yasa koyucunun işgal ve faydalanma suçunun temel cezasını emval
kesme suçundan ağır tutup, buna karşılık emval kesme eyleminin şiddet sebepleri
ile birleşmesi hâlinde, sonuç cezayı işgal ve faydalanma suçundan ağır hâle
getirmesi korunan hukuksal değerin niteliğinden kaynaklanmakta olup yasa
koyucunun takdir alanı içindedir. Bu nedenle, Kanun'un 91. maddesinin ilk fıkrasının ikinci tümcesi
ile üçüncü ve son fıkralarının, ilk fıkrasının ilk tümcesinde belirtilen suçlar
için şiddet sebebi olarak kabul edilmesiyle cezanın, Kanun'un 93. maddesinde
belirtilen işgâl ve faydalanma suçu için öngörülen sonuç cezayı aşması
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesine aykırılık
oluşturmaz. İptal isteminin reddi gerekir. İtiraz konusu kuralların, Anayasa'nın 10. ve 13. maddeleriyle
ilgisi görülmemiştir. VI- SONUÇ 31.8.1956 günlü, 6831 sayılı “Orman Kanunu”nun 2896 sayılı Yasa
ile değiştirilen 91. maddesinin, birinci fıkrasının ikinci tümcesi ile üçüncü
ve onuncu fıkralarının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE , 29.9.2004
gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Mustafa
  BUMİN Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ertuğrul
  ERSOY Üye Tülay
  TUĞCU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Fazıl
  SAĞLAM Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR