ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2003/49 Karar Sayısı : 2008/76 Karar Günü : 11.3.2008 R.G. Tarih-Sayı :28.05.2008-26889 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 8. İdare
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 14.7.1965 günlü, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu'nun 20.3.1997 günlü, 570 sayılı KHK'nin 10. maddesiyle
değiştirilen "IV Sayılı Makam Tazminatı Cetveli"nin 8. sırasının (a)
bendinin Anayasa'nın 10. ve 55. maddelerine aykırılığı savıyla iptali
istemidir. I- OLAY 657 sayılı Yasa'nın (IV) Sayılı Makam Tazminatı Cetveli'nin 8.
sırasının (a) bendi hükmünden yararlandırılarak makam tazminatı ödenmesi talebi
ile açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına
varan Mahkeme iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 20.3.1997
günlü, 570 sayılı KHK ile değiştirilen "IV Sayılı Makam Tazminatı
Cetveli"nin 8. sırasının itiraz konusu (a) bendi şöyledir: "IV SAYILI MAKAM TAZMİNATI CETVELİ Sıra No Kadro
  ve Görev Ünvan Tazminat
  Göstergeleri ... 8 .... a)
  En az dört yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte veya yüksekokulları
  bitirmiş, birinci dereceli kadroya atanmış ve Türkiye düzeyinde teftiş,
  denetim veya inceleme yetkisine sahip merkez denetim elemanlarından;
  Başbakanlık Müfettişleri, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Denetçileri,
  Bakanlık Müfettişleri, Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları, Hazine Müsteşarlığı
  Bankalar Yeminli Murakıpları, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı
  Müfettişleri ile Sigorta Müfettişleri, Müsteşarlık ve Genel Müdürlük
  Müfettişleri, Diyanet İşleri Başkanlığı Müfettişleri, Müsteşarlık
  Kontrolörleri, Bakanlıkların merkez teşkilatına dahil Genel Müdürlüklerin
  Kontrolörleri ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri, Milli
  Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı
  Müfettişleri ... 2000 B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 10. ve 55. maddelerine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN,
Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya
KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN ve Mehmet ERTEN'in
katılımlarıyla 11.6.2003 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, oybirliğiyle karar
verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, sigorta denetleme uzmanı ile diğer denetim
hizmetlerinde çalışan denetim elemanlarının yaptıkları iş ve görev ünvanları
arasında fark bulunmadığı, buna karşılık IV sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin
8. sırasının (a) bendindeki listede sigorta denetleme uzmanlarının yer
almadığı, bu nedenle kuralın Anayasa'nın 10. ve 55. maddelerine aykırı olduğu
ileri sürülmüştür. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 570 sayılı KHK ile
değiştirilen IV Sayılı Makam Tazminatı Cetveli'nin 8. sırasının itiraz konusu
(a) bendinde "En az dört yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte veya
yüksekokulları bitirmiş, birinci dereceli kadroya atanmış ve Türkiye düzeyinde
teftiş, denetim veya inceleme yetkisine sahip merkez denetim elemanlarından;
Başbakanlık Müfettişleri, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Denetçileri,
Bakanlık Müfettişleri, Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları, Hazine Müsteşarlığı
Bankalar Yeminli Murakıpları, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Müfettişleri
ile Sigorta Müfettişleri, Müsteşarlık ve Genel Müdürlük Müfettişleri, Diyanet
İşleri Başkanlığı Müfettişleri, Müsteşarlık Kontrolörleri, Bakanlıkların merkez
teşkilatına dahil Genel Müdürlüklerin Kontrolörleri ile Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri, Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve
NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettişleri"ne 2000 gösterge
üzerinden makam tazminatı ödenmesi öngörülmektedir. Anayasa'nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesi, birbiriyle aynı
durumda olanlara ayrı kuralların uygulanmasını ve ayrıcalıklı kişi veya
toplulukların yaratılmasını engellemektedir. Durum ve konumlarındaki
özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve değişik
uygulamaları gerekli kılabilir. Aynı durumda olanlar için ayrı düzenleme
aykırılık oluşturur. Anayasa'nın amaçladığı eşitlik, eylemli değil hukuksal
eşitliktir. Aynı hukuksal durumların aynı, ayrı hukuksal durumların ayrı
kurallara bağlı tutulursa Anayasa'nın öngördüğü eşitlik ilkesi çiğnenmiş olmaz. İtiraz konusu kuralda sayılan kadro ve görev ünvanlarına sahip
kişiler, farklı yasalara tabi olarak farklı görev ve yetkileri yerine
getirmekte, genel bütçeli kurumlardan özel bütçeli kurum ve kuruluşlara,
bakanlıklardan genel müdürlüklere, özel şirketlere ve kuruluşlara kadar geniş
ve değişik denetim alanında görev yapmaktadırlar. Si­gor­ta de­net­le­me uz­man­la­rı ise, Hazine Müsteşarlığı
Sigorta Denetleme Kurulu mensuplarıdır.Sigorta Denetleme Kurulu, 7397 sayılı
Sigorta Murakabe Kanunu ve 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret
Müşteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile diğer kanunlarda
öngörülen görevleri yerine getirmek üzere kanunla kurulmuş bir denetim birimi
olup, Sigorta Murakabe Kanunu ile diğer kanunların özel sigortacılıkla ilgili
hükümlerinin ve her türlü sigortacılık işleminin denetimini gerçekleştirmek,
sigorta şirketlerinin varlıkları, alacakları, özkaynakları, borçları ile kar ve
zarar hesapları arasındaki ilgi ve dengelerin ve mali bünyelerini etkileyen
diğer tüm unsurların inceleme, araştırma, tespit ve tahlilini yapmak ve bu
suretle sigortacılıktan beklenen faydanın sağlanması için sistemin
devamlılığının korunması ile ekonomik kalkınmanın gereklerine göre
sigortacılığın daha etkin rol almasını sağlamak amacıyla görev yapmaktadırlar. Buna göre, si­gor­ta de­net­le­me uz­man­la­rının, itiraz konusu
kuralda belirtilen "En az dört yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte
veya yüksekokulları bitirmiş, birinci dereceli kadroya atanmış ve Türkiye
düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yetkisine sahip merkez denetim
elemanlarından olma" şeklindeki genel koşulları taşıdığı anlaşılmakla
beraber, yaptıkları işin niteliği, kapsamı, görev alanları ve yetkilerindeki
farklılıklar gözetildiğinde aynı hukuki durumda bulundukları söylenemez. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 10. maddesine
aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. İtiraz konusu kuralın, Anayasa'nın 55. maddesi ile ilgisi
görülmemiştir. Serdar ÖZGÜLDÜR ve Serruh KALELİ bu görüşe değişik gerekçe ile
katılmışlardır VI- SONUÇ 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 20.3.1997
günlü, 570 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10. maddesiyle değiştirilen
"IV SAYILI MAKAM TAZMİNATI CETVELİ"nin 8. sırasının (a) bendinin
Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 11.3.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE
karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ DEĞİŞİK
GEREKÇE Davaya konu yapılan "sigorta denetleme uzmanları"na
makam tazminatı öngörülmemesine dair " eksik düzenleme "nin, bu
statüdeki kamu görevlileri ile kendilerine makam tazminatı öngörülen diğer
denetim elemanlarının aynı konumda olmadıkları, bu nedenle aralarında eşitlik
ilkesi yönünden bir ayniyetin söz konusu olmadığı, dolayısiyle iptal isteminin
reddi gerektiği yolundaki çoğunluk gerekçesine katılamıyoruz. Çünkü, hangi kamu
görevlilerine makam tazminatı verileceği konusu tamamen yasa koyucunun takdir
hakkı içerisinde olup, yargı kararıyla yasa koyucuyu bu yönde bir düzenleme
yapmaya zorlamaya imkân bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, iptal isteminin bu gerekçe ile reddine karar
verilmesi gerektiği düşüncesindeyiz. Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ