ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2024/76 Karar Sayısı : 2024/84 Karar Tarihi : 4/4/2024 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 334. maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa’nın 10. ve 36.
maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Kat
karşılığı eser sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer
aldığı 334. maddesi şöyledir: “ Adli
yardımdan yararlanacak kişiler MADDE 334 – (1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor
duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya
tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici
hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan
yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler. (2) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve
savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli
giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli
yardımdan yararlanabilirler. (3) Yabancıların adli yardımdan yararlanabilmeleri
ayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Sümeyye KOCAMAN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli
ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı
40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Anılan maddenin (1) numaralı fıkrasına göre
bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya
Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde
veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu
kanısına varması durumunda bu fıkrada s ayılan
belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği
belirtilmiş; söz konusu fıkranın (b) bendinde “Başvuru kararına
ilişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler
arasında sayılmıştır. 3. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise yöntemine uygun
olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 4. Anılan içtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında
sayılmıştır. 5. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının
(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda
eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin
işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca
verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak
yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. 6. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemece düzenlenen gerekçeli kararla itiraz yoluna başvurulduğu,
ancak gönderilen belgeler arasında başvuru kararına ilişkin tutanağın
onaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu
itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 7. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün
46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu
anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk
Muhakemeleri Kanunu’nun 334. maddesinin (2) numaralı fıkrasının iptaline karar
verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un
40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından
REDDİNE 4/4/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL