ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 1990/22 Karar Sayısı: 1992/6 Karar Günü: 5.2.1992 R.G. Tarih-Sayı :27.11.1993-21771 İPTAL DAVASINI AÇAN : TBMM Anamuhalefet Partisi (Sosyaldemokrat
Halkçı Parti) Grubu Adına Grup Başkanvekili Hasan Fehmi GÜNEŞ. İPTAL DAVASININ KONUSU : 9.4.1990 günlü, 418 sayılı "Memurlar
ve Diğer Kamu Görevlileri İle İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin
tüm maddelerinin Anayasa'nın Başlangıç Bolünü ile 2., 5., 6., 7., 10., 12 ., 87.,
91. ve 130. maddelerine, aykırılığı. savıyla. İptaline karar verilmesi
istemidir. II- YASA METİNLERİ : A. İptali İstenilen Kurallar : 9.4.1990 günlü, 418 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu
Görevlileri ile İlgili Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin iptali istenilen maddeleri
şöyledir: Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili bazı kanun ve kanun
hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması 12.3.1986 tarihli ve 3268 sayılı,
9.4.1987 tarihli ve 3347 sayılı ve 12.10.1988 tarihli ve 3479 sayılı, 1.6.1989
tarihli ve 3569 sayılı Kanunların verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulu'nca
9.4.1990 tarihinde kararlaştırılmıştır. 1. MADDE 1- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı
maddesinin "Ortak Hükümler" bölümünün (A) bendinin 12-d fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye
tabi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi
tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra
memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyle,
bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri
başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe her üç yıl bir derece
hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler. Ancak, bitirilen üst öğrenimin ilgililerin bulundukları görevle
ilgili bir üst öğrenim olmaması halinde son öğrenim durumuna uygun bir hizmet
sınıfına ait bir kadroda görev almadıkça bunların intibakı yapılmaz ve bu bent
uygulamasında önlisans üzerine lisans öğrenimi yapmak üst öğrenim sayılmaz." 2. MADDE 2- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun değişik 43 üncü
maddesinin (B) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "B) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında
bulunan personelin aylıkları hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan
dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II Sayılı cetvellerde gösterilen
ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer
alan ünvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Bakanlar
Kurulu yetkilidir. Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde
bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak
sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara
uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları
kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli l sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri
Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine
göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkan ve
Üyelikleri, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkan ve
Üyelikleri, Müşavir ve 1 inci dereceden uzman unvanlı kadrolara atananlara, bu
kadrolarda bulundukları sürece daha önce almış oldukları en yüksek gösterge
üzerinden ödeme yapılır. Kadroları Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfına dahil olanlara, bu
maddede gösterilen emsallerini geçmemek üzere Başbakan tarafından tespit
edilecek ek gösterge rakamları uygulanır. 3. MADDE 3- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa aşağıdaki I, II
ve III sayılı Ek Gösterge Cetvelleri eklenmiştir. I SAYILI CETVEL HİZMET SINIFLARI İTİBARİYLE UNVAN VEYA AYLIK ALINAN DERECELERE GÖRE EK GÖSTERGELER ÜNVANI DERECE 1.1.1991'den
  itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1992'den
  itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1993'den
  itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1994'den
  itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1995'den
  itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler I-
  GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI a)
  Başbakanlık Müsteşarı b)
  Müsteşarlar, c)
  Diyanet işleri Başkanı, Başbakanlık Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı,
  Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkanı, Devlet Personel Başkanı, Talim
  ve Terbiye Kurulu Başkanı d)
  GAP İdaresi Başkanı, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı, Toplu
  Konut İdaresi Başkanı ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanı, Başbakan Baş
  müşaviri, Başbakanlık Müsteşar Yardımcıları, DİE Başkanı e)
  Müsteşar Yardımcıları, Devlet Planlama Teşkilatı Genel Sekreteri Başbakan
  Müşavirleri , Bakanlıklar merkez teşkilatına dahil Kurul Başkanları, Özel
  Çevre Koruma Kurumu Başkanı, Genel Müdürler, Büyük elçi ve Daimi Temsilci
  ünvanını kazanmış olanlar, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Bankalar
  Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanı f)
  Diyanet İşleri Başkan Yardımcıları ile Dinişleri Yüksek Kurulu Başkanı,
  Bakanlar Kurulu Sekreteri, Başbakanlık Başkanları, Atatürk Kültür, Dil ve
  Tarih Yüksek Kurumu Başkan Yardımcıları ile Atatürk Araştırma Merkezi , Türk
  Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Kültür Merkezi Başkanları, Devlet
  Planlama Teşkilatı Başkanları, Başbakanlık Özel Kalem Müdürü, Adli Tıp Kurumu
  Başkanı, Başbakanlık yüksek Denetleme Kurulu Üyesi, Yüksek Öğrenim Kurumu
  Genel Sekreteri, Talim ve Terbiye Kurulu Üyesi, GAP İdaresi Başkan Yardımcısı g)
  En az üç yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte ve yüksekokulları bitirerek
  mesleğe özel yarışma sınavı ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden
  sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda (veya yüksek öğrenimli olup, özel
  kanunların öngördüğü şartları taşıyanlardan en az sekiz yıl mesleki görev
  yaptıktan sonra yine bu kanunların öngördüğü usule göre seçilerek) atananBaşbakanlık,
  Bakanlık, Müsteşarlık, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız Genel Müdürlük
  ve büyük şehir belediyesiyle büyük şehir belediye sınırları içindeki ilçe
  belediyeleri Müfettişleri, Başbakanlık Uzmanları, Devlet Planlama Uzmanları,
  Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Uzmanları, Dışişleri Meslek Memurları,
  Maliye ve Gümrük Bakanlığı Hesap Uzmanları ile Hazine ve Dış Ticaret
  Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıpları ve Hazine Kontrolörleri, Çalışma ve
  Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş ve İş Güvenliği Müfettişleri ve Bakanlıkların
  Merkez Teşkilatına dahil Genel Müdürlüklerin Kontrolörleri ile Sosyal
  Sigortalar Kurumu Sigorta Müfettişleri h)
  En az üç yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte ve yüksekokulları bitirerek
  mesleğe özel yarışma sınavı ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden
  sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda atanan Devlet Personel Uzmanları,
  Maliye ve Gümrük bakanlığı Devlet Bütçe Uzmanları, bakanlık ve bağlı
  kuruluşların A.T. Uzmanları, Hazine ve Dış Ticaret Uzmanları ile İçişleri
  Bakanlığı Planlama Uzmanları, i)
  Bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlardan, 1.
  Yükseköğrenim görenler, 2.
  Diğerleri, II.
  TEKNİK HİZMETLER SINIFI a)
  Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim 22veren
  fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek
  Mühendis, Mühendis Yüksek Mimar ve Mimar unvanını almış olanlar, b)
  Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren
  fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre, Şehir
  Plancısı, Bölge Plancısı, Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog,
  Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatikçi, Yöneylemci (hareket
  araştırmacısı), Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış
  olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunları, c)
  Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışındaki yüksek
  öğrenim mezunları ile Yüksek Tekniker ve Tekniker ünvanını almış olanlar, d)
  Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlar, III.
  SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI a)
  Uzman Tabip, Tabip, Diş Hekimi, Uzman Veteriner , Hekim, Veteriner Hekim,
  Eczacı ve Biyolog unvanını almış olanlarla Tababet Uzmanlık Tüzüğünde
  belirtilen dallarda uzmanlık belgesi alanlar veya bu dallarda uzmanlık
  unvanını doktora aşaması ile kazanmış bulunanlar, b)
  Diğer sağlık bilimleri lisan siyerleri, c)
  Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlar, IV.
  EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ SINIFI Kadroları
  bu sınıfa dahil olanlardan V.
  AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI Kadroları
  bu sınıfa dahil olanlardan VI.
  DİN HİZMETLERİ SINIFI Karoları
  bu sınıfa dahil olanlardan a)
  Yüksek Öğrenimler b)
  Diğerleri VII.
  EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI a)
  Emniyet Genel Müdürü b)
  Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı ve Emniyet Genel Müdür
  Yardımcıları ile Ankara, İstanbul, İzmir Emniyet Müdürleri c)
  Daire Başkanları ile Emniyet Müdürleri, d)
  Kadroları bu sınıfa dahil olup da Emniyet Müdürü sıfatını kazanmış olanlar e)
  Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlardan; aa)
  Yüksek öğrenimliler bb)
  Diğerleri VII.
  EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI a)
  Emniyet Genel Müdürü b)
  Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı ve Emniyet Genel Müdür
  Yardımcıları ile Ankara, İstanbul, İzmir Emniyet Müdürleri. c)
  Daire Başkanları ile il emniyet müdürleri, d)
  Kadroları bu sınıfa dahil olup da Emniyet Müdürü sıfatını kazanmış olanlar, e)
  Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlardan; aa)
  Yüksek Öğrenimliler bb)
  Diğerleri VIII.
  MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ SINIFI a)
  Müsteşar b)
  Vali c)
  Kadroları bu sınıfa dahil olup da; yukarıda sayılanlar dışında kalanlar (1
  inci derecenin kademelerinden aylık alanlar için Genel İdare Hizmetleri
  Sınıfında aynı görev unvanları için belirlenen ek gösterge rakamlarından düşük
  olmamak üzere) 1 1 1 1 1 1 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 1 2 3 4 1 1 1 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 1 1 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 1 1
  inci derecenin 4 üncü kademesi 1 2 3 4 5 6 7 8 9 4400 4200 3900 3600 2900 2700 2100 1750 1300 1000 800 700 550 500 1300 900 700 650 500 450 300 250 1300 900 650 450 1150 800 600 450 2100 1750 1300 1000 800 700 550 500 1750 1300 900 850 700 650 500 450 1300 900 850 650 1150 800 600 450 2100 1750 1300 1000 800 700 550 500 1300 900 700 650 500 450 250 300 1150 800 600 450 1750 1300 900 650 1750 1300 900 850 700 650 500 540 1300 900 650 450 1150 800 600 450 3900 2500 2100 1750 1300 900 650 1300 900 650 450 1150 800 600 450 3900 2500 2100 1750 1300 900 650 1300 900 650 450 1150 800 600 450 4200 3900 2700 2300 2100 1750 1300 1200 1000 900 800 700 5200 5000 4600 4200 3400 3100 2400 2000 1500 1150 900 750 650 550 1500 1050 800 700 600 500 350 300 1500 1050 700 550 1200 850 650 500 2400 2000 1500 1150 900 750 650 550 2000 1500 1050 1000 800 700 600 500 1500 1050 950 700 1200 850 650 500 2400 2000 1500 1150 900 750 650 550 1500 1050 800 700 600 500 350 300 1200 850 650 500 2000 1500 1050 700 2000 1500 1050 1000 800 700 600 500 1500 1050 700 550 1200 850 650 500 4600 2900 2400 2000 1500 1050 700 1500 1050 700 550 1200 850 650 500 4600 2900 2400 2000 1500 1050 700 1500 1050 700 550 1200 850 650 500 5000 4600 3100 2700 2400 2000 1500 1400 1150 1050 900 750 6100 5800 5300 4800 3900 3600 2800 2300 1700 1300 1000 850 750 650 1700 1200 900 800 700 600 400 350 1700 1200 800 600 1250 900 700 550 2800 2300 1700 1300 1000 850 750 650 2300 1700 1200 1150 900 800 700 600 1700 1200 1100 800 1250 900 700 550 2800 2300 1700 1300 1000 850 750 650 1700 1200 900 800 700 600 400 350 1250 900 700 550 2300 1700 1200 800 2300 1700 1200 1150 900 800 700 600 1700 1200 800 600 1250 900 700 550 5300 3300 2800 2300 1700 1200 800 1700 1200 800 600 1250 900 700 550 5300 3300 2800 2300 1700 1200 800 1700 1200 800 600 1250 900 700 550 5800 5300 3600 3100 2800 2300 1700 1600 1300 1200 1000 850 7000 6600 6100 5500 4500 4100 3200 2600 1900 1450 1100 950 850 750 1900 1350 1000 900 800 700 450 400 1900 1350 900 700 1350 1000 750 600 3200 2600 1900 1450 1100 950 850 750 2600 1900 1350 1300 1000 900 800 700 1900 1350 1300 900 1350 1000 750 600 3200 2600 1900 1450 1100 950 850 750 1900 1350 1000 900 800 700 450 400 1350 1000 750 600 2600 1900 1350 900 2600 1900 1350 1300 1000 900 800 700 1900 1350 900 700 1900 1350 900 700 6100 3800 3200 2600 1900 1350 900 1900 1350 900 700 1350 1000 750 600 6100 3800 3200 2600 1900 1350 900 1900 1350 900 700 1350 1000 750 600 6600 6100 4100 3500 3200 2600 1900 1800 1450 1350 1100 950 8000 7600 7000 6400 5300 4800 3600 3000 2200 1600 1300 1150 950 850 2200 1600 1200 1100 900 800 500 450 2200 1600 1100 800 1500 1100 800 650 3600 3000 2200 1600 1300 1150 950 850 3000 2200 1600 1500 1200 1100 900 800 2200 1600 1500 1100 1500 1100 800 650 3600 3000 2200 1600 1300 1150 950 850 2200 1600 1200 1100 900 800 500 450 1500 1100 800 650 3000 2200 1600 1100 3000 2200 1600 1500 1200 1100 900 800 2200 1600 1100 800 2200 1600 1100 800 7000 4300 3600 3000 2200 1600 1100 2200 1600 1100 800 1500 1100 800 650 7000 4300 3600 3000 2200 1600 1100 2200 1600 1100 800 1500 1100 800 650 7600 7000 4800 4000 3600 3000 2300 2200 1600 1500 1300 1150 II SAYILI CETVEL KADROLARI GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFININ BİRİNCİ DERECESİNDE BULUNANLARIN EK GÖSTERGELERİ UNVANI DERECE 1.1.1991'den
  itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1992'den
  itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1994'den
  itibaren Uygulanacak ek Göstergeler 1.1.1995'den
  itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.
  BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLARDA Başbakanlık
  Müşaviri, Başbakanlık
  Başkan Yardımcısı, Bakanlık
  müşaviri, Başbakanlık
  Basın Müşaviri, I.
  Hukuk Müşaviri, Elçi-Müsteşar, I.
  Sınıf Başkonsolos, Büyükelçilik I.
  Müsteşarı Daire
  Başkanı (Ana ve Yardımcı Hizmet Birimi), Milli
  Kütüphane Başkanı, Genel
  Müdür Yardımcısı, Maliye
  ve Gümrük Bakanlığı Hukuk Müşaviri, Dış
  Politika Danışma Kurulu Üyesi, Dışişleri Bakanlığı Eğitim Merkezi Sekreteri, Bakanlık
  İl Müdürü (Anakara, İstanbul, İzmir). Defterdar
  (Ankara, İstanbul, İzmir) Bayındırlık
  ve İskan Müdürü (Ankara, İstanbul, İzmir), Bakanlık
  Bölge Müdürü, Yüksek
  Gen Kurulu Üyesi, Gümrükler
  Başmüdürü (Ankara, İstanbul, İzmir) Gümrükler
  Muhafaza Başmüdürü (Ankara, İstanbul,İzmir) olanlar, 2.
  YARGI KURULUŞLARI, BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLAR İLE YÜKSEKÖĞRETİM
  KURULUŞLARINDA Vakıflar
  Meclisi Üyesi, Yönetim
  Kurulu Üyesi, A.O.Ç.
  Müdürü, Devlet
  Personel Başkanlığı Başkan Yardımcısı, Atom
  Enerjisi Kurumu Başkan Yardımcısı, Toplu
  Konut İdaresi Başkan Yard. Kamu Ortaklığı İdaresi Başkan Yardımcısı Adli
  Tıp Kurumu Başkan Yardımcısı, Atatürk
  Kültür,Dil ve Tarih yüksek Kurumu Denetleme Kurulu Başkanı ile Atatürk
  Araştırma Merkezi, Türk
  Dil Kurumu, Türk
  Tarih Kurumu, Atatürk
  Kültür Merkezi Başkan Yardımcıları Devlet
  Planlama Teşkilatı Genel Sekreter Yardımcısı, Devlet
  Planlama Teşkilatı Genel Sekreter Yardımcısı, Devlet
  Planlama Teşkilatı Daire Başkanı (AnaHizmet Birimi): Aile
  Araştırma Kurumu Başkan Yard. Hazine
  ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Daire Bşk. (Ana Hizmet Birimi), Genel
  Müdür Yardımcısı, Teftiş
  Kurulu Başkanı, Teftiş ve Kontrol Kurulu Genel Sekreter Yardımcısı, Üniversitelerarası
  Kurul sekreteri, Üniversite
  Genel Sekreteri, Din
  İşleri Yüksek Kurulu Üyesi, Mushafları
  İnceleme Kurulu Başkanı, İl
  Müftüsü (Ankara, İstanbul. İzmir), Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı
  Müşaviri, Hazine
  ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Müşaviri, I.
  Hukuk Müşaviri olanlar, 3.MAHALLİ
  İDARELER İLE BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLARDA Büyük
  şehir Belediye Teftiş Kurulu Müdürü, Büyük
  şehir Belediye Genel Sekreter Yardımcısı, Teftiş
  Kurulu Başkanı, Genel
  Müdür Yardımcıları, 4.
  BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLARDA Hukuk
  Müşaviri, Bakanlık
  Özel Kalem Müdürü, Genel
  Müdürlük ve Başkanlık Daire Başkanı, Basın
  ve Halkla İlişkiler Müşaviri, Dışişleri
  Bakanlığı Özel Müşaviri, Savunma
  Sekreteri, Bütçe
  Dairesi Başkanı, Saymanlık
  Müdürü, Bakanlık
  İl Müdürü, Defterdar,
  Askeri Defterdar, Vergi
  Dairesi Müdürü, Muhasebe
  Müdürü, Gelir
  Müdürü, Muazzaf
  Uzlaşma Komisyonu Başkanı, Takdir
  Komisyonu Başkanı, Milli
  Emlak Müdürü, Cezaevi
  Müdürü, Nüfus
  ve Vatandaşlık Müdürü, Gümrükler
  Başmüdürü, Gümrükler
  Muhafaza Başmüdürü, Bayındırlık
  ve İskan Müdürü, İstanbul
  Atatürk Kül. Mer. Müdürü, Müze
  Müdürü (İstanbul Topkapı), Okul
  Müdürü (Unvanlılar dahil), Maliye
  Kursu Müdürü, Muhakemat
  Müdürü, Hastane
  Müdürü, İşçi
  Sağlığı ve İş Güvenliği Ens. Müd. Gemi Sörvey Kurulu Başkanı, İst.
  Validebağ Sanatoryum ve Öğr. Hst. Başk. Sivil
  Savunma Koleji Müdürü, Defterdar
  Yardımcısı, Gümrükler
  Başmüdür Yard., Gümrük
  Muhafaza Başmüdür Yard., Malmüdürü, olanlar 5.
  YARGI KURULUŞLARI- BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLAR İLE YÜKSEKÖĞRENİM
  KURULUŞLARINDA Atatürk
  Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Denetleme Kurulu Üyesi, Başhukuk
  Müşaviri, Hukuk
  Müşaviri, Daire
  Başkanı, Hazine
  Saymanı, Genel
  Sekreter, Yakın
  ve Ortadoğu Çalışma Eğitim Merkezi Müdürü, R.S.
  Hıfzıssıhha Merekezi Başkanı, Bölge
  Müdürü, İl
  Müdürü, İl
  Müftüsü, Meteroloji
  Teknik Lisesi Müdürü, Tapu
  ve Kadastro Kurs Müdürü, Yüksek
  Fen Kurulu Başkanı, Tetkik
  Kurulu Başkanı, Fen
  ve Tetkik Kurulu Başkanı, Araştırma
  Geliştirme Kurulu Başkanı, Tetkik
  ve İstişare Kurulu Başkanı, Devlet
  Opera ve Balesi Müdürü, Üniversite
  Genel Sekreter Yardımcısı, A.O.Ç.
  Müdür Yardımcısı, Araştırma
  ve Teknik eğitim Merkezi Başkanı, S.S.K.
  Sağlık Meslek Lisesi Müdürü, Yurt
  Müdürü, Tapu
  Sicil Müdürü, Kadastro Müdürü , Kambiyo
  Müdürü, İhracat
  Müdürü, Borsa
  Komiseri, Üniversite
  Hastaneleri Başmüdürü, Nükleer
  Araştırma EğitimMerkezi Müd., Bölge
  Başmüdürü, Bölge
  İstihbarat Müdürü, Bölge
  İnşaat Müdürü, Kandilli
  Rasathanesi Müdürü, Başmüdür, Güneydoğu
  Anadolu Fosfatları Grup Bşk., Müessese
  Müdürü, İşletme
  Müdürü, Fabrika
  Müdürü, Kombina
  Müdürü, ÜniversitelerarasıKurul
  Genel Sekreter Yard., Fakülte
  Sekreteri, Şirket
  Müdürü, Enstitü
  Müdürü, Tesis
  Müdürü, Kırıkkale
  Yardımcısı Tesisler Müdürü, Çiftlik
  Müdürü, Kuruluş
  Müdürü, Banka
  Şubesi Müdürü, T.C.
  Ziraat Bankası, T. Emlak Bankası ve T. Halk Bankası Genel Müdürlüklerinde 1
  inci derece Kadrolu müdürlerden:; -
  Ticaret Krediler Müdürü, -
  Sanayi Kredileri Müdürü, -
  Teşvik ve Geliştirme Kredileri Müdürü -
  Zirai Krediler Müdürü, -
  Zirai Kalkınma Kredileri Müdürü -
  Su Ürünleri Kredileri Müdürü, -
  Kooperatif Kredileri Müdürü, -
  Kooperatifler Müdürü, -
  İpotekli Krediler Müdürü, -
  Fon Kredileri Müdürü, -
  Para ve Tahvil Müdürü, -
  Tahvilat Müdürü, -
  Tevdiat ve Banka Hizmetleri Müdürü, -
  Para ve Menkul Kıymetler Müdürü, -
  Banka Hizmetleri Müdürü, -
  Dış Muameleler Müdürü, -
  Dış İlişkiler Müdürü, -
  İstihbarat Müdürü, -
  Proje Müdürü, -
  Genel Muhasebe Müdürü, -
  Muhasebe Müdürü, -
  Personel Müdürü, -
  Malzeme ve Satınalma Müdürü, -
  İnşaat Müdürü, -
  Emlak Müdürü, -
  İnşaat ve Proje Müdürü, -
  Emlak İşleri Müdürü, -
  Otomasyon Müdürü, -
  Bilgi İşlem Merkezi Müdürü olanlar 6.
  MAHALLİ İDARELER İLE BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLARDA Daire
  Başkanı Büyükşehir
  Belediye I. Hukuk Müşaviri Belediye Başkan Yardımcısı Boğaiçi
  İmar Müdürü Fen
  ve Tetkik Kurulu Başkanı 1 1 1 1 1 1 2100 2100 2100 1750 1750 1750 2400 2400 2400 2000 2000 2000 2800 2800 2800 2300 2300 2300 3200 3200 3200 2600 2600 2600 3600 3600 3600 3000 3000 3000 III SAYILI CETVEL Sayıştay Başkanı, Daire Başkan ve Üyeleri ile Sayıştay Meslek Mensupları ve Sayıştay Savcı ve Savcı Yardımcılarının Ek Göstergeleri UNVANI DERECE 1.1.1991'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1992'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1994'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1995'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler a)
  Sayıştay Başkanının aylık ödemeleri birinci derecenin son kademesine
  eklenecek b)
  Sayıştay Daire Başkanları,Üyeleri ve Sayıştay Savcının aylık ödemeleri
  birinci derecenin son kademesine eklenecek c)
  Sayıştay meslek mensupları ile Sayıştay savcı yardımcılarından; 1)
  Birinci derece aylığını almış ve bu dereced6e dört yılını ikmal etmiş
  bulunanlardan yükselmeye yeterli görülenlere, 2)
  Diğerlerine 1 1 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 4400 3900 2700 2300 2100 1750 1300 1200 1000 900 800 700 5400 4600 3100 2700 2400 2000 1500 1400 1150 1050 900 750 6300 5300 3600 3100 2800 2300 1700 1600 1300 1200 1000 850 7100 6100 4100 3500 3200 2600 1900 1800 1450 1350 1100 950 8000 7000 4800 4000 3600 3000 2300 2200 1600 1500 1300 1150 4. MADDE 4- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncü
maddesinin sonuna aşağıdaki ibare eklenmiştir; "Ancak, 72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak
üzere mecburi olarak sürekli görevle atanan Devlet Memurlarından kalkınmada 1
inci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara (Erzurum ve Artvin İl'leri dahil)
bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle başarılı geçirilen heriki yılın
karşılığında aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere ayrıca
bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen
çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz." 5. MADDE -5- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 72 nci
maddesinin 2 nci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bu maddeye bu
fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar ve bentler eklenmiştir. "Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda;
aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon
sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi
tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 nci maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde
yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmayatabi memurun atandığı yerde eşinin
atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine
uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele
eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlardaizin
verilebilir. Bu suretle izin verilenlere; aylık ve diğer ödemelerine karşılık
olarak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve
tazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri; a) Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak
belirlenen illerde görevli olanlara % 60'ı. b) Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 50'si c) Kalkınmada 2 nci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara
% 25'i, kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir. Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli
sayılır. Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle
sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir
surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları
ve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin
emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay
kendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir." 6. MADDE 6- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 79 uncu
maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan "... aylık veya ücretlerini
kurumlarından alırlar." ibaresi "... aylık ve diğer her türlü ödemeleri
ile sözleşme ücretlerinin kanuni kesintilerden sonra kalan net tutarının %
60'ını kurumlarından alırlar." şeklinde değiştirilmiştir. 7. MADDE 7- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 202 nci
maddesinin 2 nci fıkrasının sonuna aşağıdaki ibare eklenmiştir. "Bu fıkrada yer alan gösterge rakamlarını 5 katına kadar
artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir." 8. MADDE 8- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun mülga 213 üncü
maddesinden sonra gelen "Zam ve Tazminatlar" başlıklı ek maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Ek Madde- I- Zamlar : a) Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde
çalışanlara iş güçlüğü zammı, b) Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara
iş riski zammı, c) Sayıştay'a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla, vezne
açığından malen sorumlu olan veznedar ve diğer görevlilere mali sorumluluk
zammı, d) Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam
edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için temininde güçlük zammı ödenir. II- Tazminatlar : Görevin önemi, görevlinin sorumluluk ve niteliği, görev yerinin
özelliği, hizmet süresi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak, bu
Kanunda belirtilen en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt
tutarının; A- Özel Hizmet Tazminatı: a) Genel İdare Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar ile
üst yönetim görevi yapan personelden; 1. Birinci derece kadrolarda bulunanlar için % 63'üne, 2. İkinci derece kadrolarda bulunanlar için % 35'ine, 3. Üçüncü derece kadrolarda bulunanlar için % 24'üne, 4. Dördüncü derece kadrolarda bulunanlar için % 10'una, b) Teknik ve Sağlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda görev
yapanlardan; 1. Dört yıl ve daha fazla süreli yükseköğrenim veren okul
mezunları için % 50'sine, 2. Dört yıldan aşağı yükseköğrenim veren okul mezunları için % 43'üne, 3. Lise dengi meslekiöğrenim veren okul mezunları için % 36'sına, 4. Yalnızca sağlık hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda görev
yapan ortaokul dengi mesleki okul mezunları için % 14'üne, Ancak, kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait
kadrolarında görevli olup da, bu görevleriyle ilgili olmayan bir üst öğrenimi
bitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat nispetleri esas alınır. Teknik ve Sağlık Hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunan
personelden kalkınmada öncelikli yörelerde çalışanlar için bu oranlara 10 puana
kadar ilave yapılabilir. 4 yıl ve daha uzun süreli yükseköğrenimi bitirerek kurumların
teknik hizmetler sınıfı veya İl ya da bölge teşkilatında 1 inci derece yönetici
kadrolarına atanan yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar ve benzeri
teknik bilimler lisansiyerlerinden yatırım hizmetlerinde görevlendirilen
personelin özel hizmet tazminatları, ilgili Bakanın onayı ile yabancı dil
bilgileri 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi uyarınca
yapılacak seviye tespiti sonucunda (A) düzeyinde olanlara % 80, (B) düzeyinde
olanlara % 50 ve (C) düzeyinde olanlara % 30 oranında artırılmak suretiyle
ödenebilir. Bu şekilde ödeme yapılacak personelin toplam sayısı kurumun
başlangıç bütçesi yatırım ödeneğinin her yirmi milyar lirası (küsuru dahil) bir
personel olarak hesaplanacak rakamı geçemez. c) Avukatlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar için
% 36'sına, d) Başbakanlık Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları için % 67'sine, e) Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan, üye, başdenetçi,
denetçi ve denetçi yardımcıları ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı ve Hazine ve Dış
Ticaret Müsteşarlığı merkez denetim elemanları için % 57'sine, f) Bakanlık, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız genel müdürlük
müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İş
ve İş Güvenliği Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları ve bakanlıklar merkez
teşkilatına dahil kontrolör ve stajyer kontrolörler için 53'üne, g) Sosyal Sigortalar Kurumu Sigorta Müfettiş ve Müfettiş
Yardımcıları için% 44'üne, h) İlköğretim Müfettişleri, Belediye ve Belediyelere bağlı genel
müdürlük müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile defterdarlık kontrol memurları için % 34'üne, i) Başbakanlık Uzmanları, Devlet Planlama Uzmanları, Devlet
Personel Uzmanları, Devlet Bütçe Uzmanları, bakanlık ve bağlı kuruluşların A.T.
Uzmanları ile Hazine ve Dış Ticaret Uzmanlarına ve bunların yardımcılarına % 22'sine, j) İçişleri Bakanlığı Planlama Uzmanları ile bunların
yardımcılarına % 15'ine, k) Dışişleri meslek memurlarından (aday meslek memurları dahil); 1. 9-7 nci derecelerin kademelerinden aylık alanlara % 30'una, 2. 6-2 nci derecelerin kademelerinden aylık alanlara % 35'ine, ı) 36 nci madde kapsamındaki Teknik Hizmetler Sınıfında görev alma
niteliklerini taşıyıp, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim
okul ve kurumlarına atelye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak
eğitim öğretim hizmetleri sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolara
atananlardan; 1. Dört yıllık yükseköğrenim görenler için % 8'ine, 2. İki yıllık yükseköğrenim görenler için % 4'üne, B- Eğitim Öğretim Tazminatı: Eğitim öğretim hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunan
öğretmenler için % 15'ine, Bu tazminat fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul
müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yönetici,
eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dahil, ilköğretim müfettişleri
hariç) ödenir. C- Din Hizmetleri Tazminatı : a) İl Müftüsü kadrolarında bulunanlar için % 10'una, b) İl Müftü Yardımcısı ile İlçe Müftüsü kadrolarında bulunanlar
için % 9'una, c) Din hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunanlardan; 1. Yükseköğrenimli olanlar için % 8'ine, 2. İmam Hatip Lisesi mezunları için % 6'sına, 3. Diğerleri için % 3'üne, D- Emniyet Hizmetleri Tazminatı: a) Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar için %
15'ine, b) Yardımcı Hizmetler sınıfına dahil kadrolarda bulunan çarşı ve
mahalle bekçileri için % 5'ine, E- Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Tazminatı: Mülki İdare Amirliği hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda
bulunanlardan; a) Mülkiye Müfettişleri için % 62'sine, b) 1, 2 ve 3 üncü dereceli kadrolarda bulunanlar için % 53'üne, c) Diğerleri için % 40'ına, F- Denetim Tazminatı: a) Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık, Diyanet İşleri Başkanlığı
ve bağımsız Genel Müdürlük Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları, Maliye ve Gümrük
Bakanlığı Hesap Uzmanları ve Uzman Yardımcıları ile Hazine ve Dış Ticaret
Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıpları ve Murakıp Yardımcıları, Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş ve İş Güvenliği Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları,
Bakanlıklar ile Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Merkez Teşkilatına dahil
Kontrolörler ve Stajyer Kontrolörler için % 10'una, b) Sosyal Sigortalar Kurumu Sigorta Müfettiş ve Müfettiş
Yardımcıları, İlköğretim Müfettişleri, Belediyeler ve Belediyelere bağlı Genel
Müdürlük Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları Defterdarlık Kontrol Memurları;
Başbakanlık, Devlet Planlama, Devlet Personel, Devlet Bütçe Uzmanları, Bakanlık
ve Bağlı Kuruluşların A.T. Uzmanları, Hazine ve Dış Ticaret Uzmanları ile Çevre
Uzmanları ve bunların yardımcıları için % 7'sine, c) İçişleri Bakanlığı Planlama Uzmanları ile Yardımcıları için % Sine,
kadar bu nispetleri aşmamak üzere Bakanlar Kurulunca belirlenecek esas, ölçü ve
nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ayrıca ödenir. Hizmetin niteliği itibariyle birden fazla özel hizmet tazminatı
verilmesi gereken durumlarda bu tazminatlardan fazla olanı ödenir. Mülki İdare
Amirliği Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar için tespit edilmiş
özel hizmet tazminatı oranının aynı kadro veya unvan için tespit edilen Mülki
İdare Amirliği Hizmetleri tazminatı oranından farklı olması halinde fazla olan
tazminat ödenir. Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde
bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, ilgili kurumların
yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye ve Gümrük
Bakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca
katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak
üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur. Ancak, Milli İstihbarat Teşkilatı fiili kadrosuna dahil
bulunanlara ödenecek iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zamları ile mali
sorumluluk zammının miktarları, ödeme usul ve esasları Başbakan tarafından
belirlenir. Bu zam ve tazminatlara hak kazanmada ve bunların ödenmesinde
aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Ancak, sağlık kurulu raporu üzerine
verilen hastalık izinleri ile kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun
süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı
hastalık izinleri ve hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında
yatarak gördükleri tedavi süreleri hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde
kullandığı hastalık izin süreleri toplamının 7 günü aşması halinde, aşan
günlere isabet eden zam ve tazminatlar % 25 eksik ödenir. Yurt dışına sürekli görevli gönderilenlere bu zam ve tazminatlar
ödenmez. Maddenin l inci bölümünde yer alan zamlar hariç diğer tazminatlar
damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz. 9. MADDE 9- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 26 ncı
maddesinin (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilerek görev unvanları ile
gösterge rakamları madde metninden çıkartılmıştır. "a) Bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı
görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur
aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam
tazminatı ödenir. Makam tazminatı damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi
tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu tazminattan
yararlananlara ayrıca yüksek hakimlik tazminatı ödenmez." 10. MADDE 10- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa aşağıdaki IV
sayılı Makam Tazminatı cetveli eklenmiştir. IV Sayılı Makam Tazminatı Cetveli UNVANI 1.1..1991'dern
  İtibaren Uygulanacak Göstergeler 1.1.1992'den
  İtibaren Uygulanacak Göstergeler 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Göstergeler 1.1.1994'den
  İtibarenUygulanacak Göstergeler 1.1.1995'den
  İtibaren Uygulanacak Göstergeler 1)Cumhurbaşkanlığı
  Genel Sekreteri, Başbakanlık Müsteşarı 2)Müsteşar,
  Diyanet İşleri Başkanı 3)Valiler,
  Emniyet Genel Müdürü (Vali unvanını ihraz etmiş), Profesör unvanına haiz
  bulunanlar (bu unvanda üç yılı tamamlamış bulunmaları kaydıyla; 926 sayılı
  Kanuna tabi olanlar dahil), Büyükelçiler (Türkiye'de görev yaptıkları
  sürelerle sınırlı olmak kaydıyla) 4)Genel
  Müdürler ile ek göstergeleri genel müdürler düzeyinde veya daha yüksek tespit
  edilen unvanlarda görev yapmakta olanlar 2100 1600 1300 1100 2400 1850 1500 1300 2800 2150 1750 1500 3100 2400 2000 1700 3600 2800 2300 2000 11. MADDE 11- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun (değişik) Ek
28 inci maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Bu tazminat fiilen görev yapılan süre ile orantılı olarak
aysonunda ödenir ve hak kazanma ve ödemelerde aylıklara ilişkin diğer hükümler
uygulanır. Bu madde uyarınca yapılan ödemeler damga vergisi hariç herhangi bir
vergiye tabi tutulmaz." 12. MADDE 12- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa aşağıdaki madde
eklenmiştir. "Ek Madde 31- Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil
öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara
(ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan
öğretmenler, yönetici, eğitim uzman, ve eğitim uzman yardımcılar, dahil
ilköğretim müfettişleri hariç) heröğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere
ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakan, tarafından
belirlenecek tarihte Bakanlar Kurulunca belirlenecek miktarda öğretim yılına
hazırlık ödeneği ödenir. Bu ödenek damga vergisi hariç diğer vergi ve kesintilere tabi
tutulmaz." 13. MADDE 13- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 8
inci maddesinin üç ve dördüncü fıkraları kaldırılmış ve maddeye aşağıdaki fıkra
eklenmiştir. "Sayıştay Başkanı, Daire Başkanları, Üyeleri ve Sayıştay
Savcısı ile Sayıştay meslek mensupları ve sayıştay savcı yardımcılarının
aylıkları, unvanları dikkate alınarak bu Kanuna ekli III sayılı cetvelde
gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır." 14. MADDE 14- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 16
ncı maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Bu şekilde sözleşme ile çalıştırılanlar, kesenekleri kendilerince
ve kesenek karşılıkları da kurumlarınca karşılanmak üzere, T. C. Emekli Sandığı
ile ilgilendirilirler. Sanatçı, sanatkar, sanatçı öğretmenler ile devlet
sanatçılarının emeklilik kesenekleri bu Kanuna ekli l sayılı Ek gösterge
cetvelinde kadroları teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler için
öngörülen ek göstergeler esas alınır. Ancak yönetici kadrolar karşılık
gösterilerek sözleşme ile çalıştırılanların emeklilik kesenekleri bu kadrolar
için saptanmış bulunan ek göstergelerden düşük olamaz." 15. MADDE 15- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa aşağıdaki ek
geçici madde eklenmiştir. "EK GEÇİCİ MADDE- Bu Kanun hükmünleri uyarınca sözleşmeli
statüde çalışan personelden 1990 yılı sonuna kadar memurluğa geçmek için yazılı
olarak başvuranlar, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri tavanı aşmamak
kaydı ile, bu Kanunun ek geçici 1, 2 ve 3 ncü maddeleri hükümleri 8.6.1984
tarih ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde sayılan
kuruluşlarda 1.3.1979 tarihinde görevli olanlar ayrıca 20.12.1979 tarih ve 2182
sayılı Kanun hükümleri de dikkate alınarak derece ve kademeleri tespit edilmek
suretiyle sınav şartı aranmaksızın boş memur kadrolarına intibak
ettirilebilirler." 16. MADDE 16- 27.7.1967 tarih ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanununun değişik 137 nci Maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinden
sonra gelen fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Ancak yukarıdaki gösterge rakamlarına; a) Subaylar için l sayılı ek gösterge cetvelinde, b) Astsubaylıktan subay olanlar için II sayılı ek gösterge
cetvelinde, c) Astsubaylar için III sayılı ek gösterge cetvelinde. d) Askeri hakimler için IV sayılı ek gösterge cetvelinde, Rütbe ve
derecelere göre belirlenen ek gösterge rakamları eklenir. Ancak, Askeri hakim
ve savcılar için IV sayılı ek gösterge cetvelinde veya özel kanunlar gereğince
saptanan ek gösterge rakamları l sayılı cetvelde eşidi rütbeleri itibariyle
saptanan ek gösterge rakamlarından farklı ise, kendilerine fazla olan ek
gösterge rakamları uygulanır. 17. MADDE 17- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa
aşağıdaki I, II, III ve IV sayılı Ek Gösterge Cetvelleri eklenmiştir. l SAYILI EK GÖSTERGE CETVELİ (Subaylar İçin) UNVANI DERECE 1.1..1991'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1992'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1994'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1995'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler a)
  Genel Kurmay Başkanı b)
  Kuvvet Komutanları ve Jandarma Genel Komutanı (Orgeneral ve Oramiral olmak
  kaydıyla) c)
  Orgeneral - Oramiral d)
  Korgeneral -Koramiral e)
  Tümgeneral - Tümamiral f)
  Tuğgeneral - Tuğamiral g)
  Kıdemli Albay h)
  Albay i)
  Diğer Subaylar 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 3 4 5 6 7 8 5300 4900 4400 4200 3900 3600 3300 2700 2100 1750 1300 1000 800 700 550 500 6200 5700 5200 5000 4600 4200 3800 3100 2400 2000 1500 1150 900 750 650 550 7100 6600 6100 5800 5300 4800 4300 3600 2800 2300 1700 1300 1000 850 750 650 8000 7500 7000 6600 6100 5500 5000 4100 3200 2600 1900 1450 1100 950 850 750 9000 8400 8000 7600 7000 6400 5800 4800 3600 3000 2200 1600 1300 1150 950 850 II Sayılı Ek Gösterge Cetveli (Astsubaylıktan Subaylığa Geçenler İçin) DERECE 1.1.1991'den
  İtibaren Uygulanacak
  Ek Göstergeler 1.1.1992'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1994'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1995'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 2 3 4 5 6 1750 1300 1000 800 700 2000 1500 1150 900 750 2300 1700 1300 1000 850 2600 1900 1450 1100 950 3000 2200 1600 1300 1150 III Sayılı Ek Gösterge Cetveli (Astsubaylar İçin) DERECE 1.1.1991'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1992'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1994'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1995'den
  ,itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 2 3 4 5 6 7 8 1750 1300 1000 800 700 550 500 2000 1500 1150 900 750 650 550 2300 1700 1300 1000 850 750 650 2600 1900 1450 1100 950 850 750 3000 2200 1600 1300 1150 950 850 IV Sayılı Ek Gösterge Cetveli (Askeri Hakim ve Savcılar İçin) AÇIKLAMA DERECE 1.1.1991'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1992'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1994'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1995'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler a)
  1 inci derecede 6 yılını tamamlamış ve askeri yüksek yargı organları
  üyeliğine seçilme hakkını kaybetmemiş olanlara b)
  1 inci derece aylığını almış, 1 inci sınıfa geçirilmişve niteliklerini
  muhafaza edenlere, c)
  Diğerlerine 1 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 3300 2700 2300 2100 1750 1300 1200 1000 900 800 700 3800 3100 2700 2400 2000 1500 1400 1150 1050 900 750 4300 3600 3100 2800 2300 1700 1600 1300 1200 1000 850 5000 4100 3500 3200 2600 1900 1800 1450 1350 1100 950 5800 4800 4000 3600 3000 2300 2200 1600 1500 1300 1150 18. MADDE 18- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetler Personel Kanununun
146 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.. "Ancak, Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı okullardan mezun olan
ve 30 Ağustos tarihinde atamaları yapılan Subay ve Astsubayların 1 Eylül-14
Eylül tarihleri arasındaki döneme ait kıst aylıkları peşin ödenir." 19. MADDE 19- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanununun (değişik) Ek 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. " Ancak memleketin ekonomik gelişmesi, genel geçim şartları ve
Devletin mali imkanları dikkate alınarak mali yılın ikinci yarısı için ödenecek
miktarlarda aynı usullere uyularak değişiklik yapılabilir." 20. MADDE 20-926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun
değişik Ek 17 nci maddesinde rütbeler itibarıyla yer alan hizmet tazminatı
oranları 1.1.1991 tarihinden itibaren 5'er puan, 1.1.1992 tarihinden itibaren
ayrıca 5'er puan daha artırılmak suretiyle ödenir. 21. MADDE 21- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa
aşağıdaki V sayılı Makam Tazminatı cetveli eklenmiştir. V Sayılı Makam Tazminatı Cetveli UNVANI 1.1.1991'den
  İtibaren Uygulanacak Göstergeler 1.1.1992'den
  İtibaren UygulanacakGöstergeler 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Göstergeler 1.1.1994'den
  İtibaren Uygulanacak Göstergeler 1.1.1995'den
  İtibaren Uygulanacak Göstergeler 1)
  Genelkurmay Başkanı 2)
  Orgeneral ve Oramiral olmak kaydıyla Kuvvet Komutanları ve Jandarma Genel
  Komutanı 3)
  Orgeneral ve Oramiraller 4)
  Korgeneral ve Koramiraller 5)
  Tümgeneral ve Tümamiraller 6)
  Tuğgeneral ve Tuğamiraller 7)
  Kıdemli Albaylar 2900 2100 1800 1600 1400 1300 1100 3400 2400 2150 1850 1650 1500 1300 3900 2800 2450 2150 1900 1750 1500 4400 3100 2800 2400 2150 2000 1700 5000 3600 3200 2800 2500 2300 2000 22. MADDE 22- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanununun değişik Ek 18 inci maddesinin (a) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilerek rütbe ve görev unvanları ile gösterge rakamları madde metninden
çıkarılmıştır. "Bu Kanuna ekli Ek-V sayılı makam tazminatı cetvelinde yazılı
rütbe ve görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının
memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam
tazminatı ödenir. Makam tazminat, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi
tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır." 23. MADDE 23- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 378 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 6 ncı, maddesi ile değişik 33 üncü maddesinin a
fıkrasının üçüncü bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Lisansüstü eğitim-öğretim için yurtdışına gönderilecek
araştırma görevlileri hakkında yukarıdaki atama süresi ile ilgili hüküm
uygulanmaz. Bu gibilerin öğrenim ücretleri ve yolluklar, dahil her çeşit sosyal
ve diğer giderleri bağlı bulunduklar, üniversitelerin personel giderleri
içerisinde açılacak özel tertipten ödenir. Lisansüstü eğitim-öğretim için
yurtdışına gönderilen araştırma görevlileri kadrolarında bırakılırlar ve
(Burslu gidenlerin bir yılı aşan süreleri ile şahsen özel burs sağlayan ve bu
burstan istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine aylıksız izin verilmesi
uygun görülenler hariç) aylık ve diğer her türlü ödemelerin kanuni
kesintilerden sonra kalan net tutarının % 60'ını kurumlarından alırlar.
Bunlardan kurumlarınca gönderilenlere, 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere
Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun hükümlerine göre aynı ülkede bulunan
öğrencilere verilen tahsisat tutarında ayrıca ödeme yapılır. Burslu gidenlerin
aldıkları burs miktarları bu miktarın altında ise aradaki fark kurumlarınca
kendilerine ayrıca ödenir. Bunların okul ücretleri ile eğitim ve öğretime
başlayabilmeleri için zorunlu olan kurs ücretleri karşılanır. Kitap ve
kırtasiye bedelleri ile diğer eğitim ve öğretim giderlerini karşılamak için her
yıl Mart ve Eylül aylarında iki eşit taksitte ödenmek üzere birer aylıkları
tutarında ek ödenek verilir." 24. MADDE 24- 4.11.1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununun 38 inci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Bu madde uyarınca görevlendirilen öğretim elemanları, kendi
kurumlarından alacakları aylık ve ödeneklerden başka, görevlendirildikleri
kurumlarda yürüttükleri görevler için öngörülen aylık ve ek göstergelerin brüt
tutarının yarısını ayrıca ikinci görev aylığı olarak alırlar ve bu ödemeleri
döner sermayelere yatırmak zorunda değildirler. Bunlara görevlendirildikleri
kurumlarca bu ödeme dışında başkaca bir ödeme yapılamaz." 25. MADDE 25- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 39 uncu maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 39- Öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk
almaksızın yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri
bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılara
katılmalarına, araştırma ve inceleme gezileri yapmalarına, araştırma ve
incelemenin gerektirdiği yerde bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü
ve yüksek okul müdürleri, onbeş güne kadar rektörler izin verebilirler. Bu
şekilde onbeş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren veya araştırma ve
incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağlı birimlerin
bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesi icabeden durumlarda,
ilgili yönetim kurulunun kararı verektörün onayı gereklidir. Öğretim elemanları birinci fıkrada ve bu kanunun 33 üncü
maddesinde sayılan yurt dışına gönderilme halleri dışında mesleklerine ait
hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek , bilgilerini artırmak veya staj yapmak
için Yükseköğretim Kurulunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca üniversiteler
itibariyle bir yılı geçmeyecek şekilde her yıl belirlenecek kontenjan ve
süreler dahilinde yurt dışına gönderilebilecekleri gibi aynı amaçlarla dış
burslara dayanılarak da gönderilebilirler. Belirlenen kontenjanların
üniversiteye bağlı birimler arasında dağıtımı üniversite yönetim kurulunun
kararı ve rektörün onayı, gönderilme ise ilgili yönetim kurulunun kararı ve
rektörün onayı ile olur. Zorunlu hallerde yurt dışında kalma süresi ilgili
yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı ile yarısına kadar uzatılabilir.
Bunlar hak ve yükümlülükleri bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa
göre aynı amaçla yurt dışına gönderilenlerin tabi oldukları hükümlere tabi
olurlar. Ancak bunlara yapılacak ödemenin miktarı Devlet memurlarına yapılacak
ödemeyi geçmemek üzere üniversite yönetim kurulunca daha düşük olarak tespit
edilebilir. Öğretim elemanlarından kendilerine yurt dışı kuruluşlarınca burs
veya ücret sağlananlar, görev yapacakları sürece yükseköğretimkurulunun
belirleyeceği esaslara göre üniversite yönetim kurulunun kararı ile aylıklı
veya aylıksız izinli de sayılabilirler. Gerek birinci fıkraya göre geçici görev yolluğu verilmek suretiyle
yurt içinde ve yurt dışında bir yere gönderilenler olsun gerekse ikinci fıkraya
göre gidiş-dönüş yol yevmiyesi ile gideri ödenmek suretiyle yurt dışına
gönderilenler olsun, bunlara verilecek yolluk, emsali Devlet memuruna verilen
yolluğun aynı olmak üzere genel hükümler çerçevesinde tespit edilir. Geçici
görev yolluğu Yüksek- öğretim Kurumu hesabına gönderilenlere kurum bütçesinden
üniversite dışındaki kurum hesabına gönderilenlere ise ilgili kurumun
bütçesinden ödenir." 26. MADDE 26- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 40ncı maddesinin
(b) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Öğretim üyeleri, ihtiyacı olan üniversitenin isteği ve kendi
arzusu üzerine ve ilgili yönetim kurullarının görüşü, rektörün önerisi ile
Yükseköğretim Kurulu tarafından, istekte bulunan üniversitenin birimlerinde en
az bir eğitim-öğretim yılı için görevlendirilebilirler. Bu şekilde
görevlendirilenlerin kadroları beş yıl süre ile saklı tutulur. Açık bulunan bir
öğretim üyeliği kadrosuna yapılacak atamada adayların niteliklerinde eşitlik
olduğu durumlarda gelişmekte olan bölgelerdeki yüksek-öğretim kurumlarında
toplam en az beş yıl bu şekilde veya kadrolu olarak hizmet yapan öğretim
üyelerine öncelik verilir." 27. MADDE 27- 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa
aşağıdaki Ek Gösterge Cetveli eklenmiştir. EK GÖSTERGE CETVELİ UNVANI DERECE 1.1.1991'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1992'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1994'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1995'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler a)
  Profesörlerden Rektör, Rektör Yardımcısı, Dekan, Dekan Yardımcısı veya yüksek
  okul müdürü olanlar ile Profesörlük kadrosunda dört yılını tamamlamış
  bulunanlar. b)
  Profesörler c)
  Doçentler d)
  Yardımcı Doçentler e)
  Öğretim Görevlileri, Okutmanlar, Öğretim Yardımcıları, 1 1 1-3 3-5 1 2 3-7 3000 2700 2300 1750 1750 1300 1000 3800 3100 2700 2000 2000 1500 1150 4300 3600 3100 2300 2300 1700 1300 5000 4100 3500 2600 2600 1900 1450 5800 4800 4000 3000 3000 2200 1600 28. MADDE 28- 11.10.1983 tarih ve 2914 sayılı Yükseköğretim
Personel Kanununun 5 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve üçüncü fıkrası kaldırılmıştır. "Aylıkların hesabında ayrıca, bu kanuna ekli ek gösterge
cetvelinde unvan ve derecelere göre belirlenen ek gösterge rakamları dikkate
alınır." 29. MADDE 29- 11.10.1983 tarih ve 2914 sayılı Yükseköğretim
Personel Kanununun 11 inci maddesinin 2 ve 3 üncü fıkraları aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve 5 inci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. "Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları
uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların
ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ancak
ara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı gözönünde
bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler
için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez. Ders yükü ve ek ders ücretinin hesabında teorik dersler dışındaki
faaliyetler için belirlenen toplam yüküm haftalık on saatlik kısmı dikkate
alınır, kalan kısım ise maaş karşılığı sayılır. Dersi veren öğretim elemanına her ders için ayrı ayrı olmak üzere
yarı yıl ve yıl sonu dönemlerinde her 50 öğrenci için 300 gösterge rakamının
Devlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu
bulunacak tutarda sınav ücreti ödenir. Öğrenci sayısının hesabında küsurlar
tama iblâğ edilir ve 500 öğrenciden fazlası dikkate alınmaz. Ara sınavlar ve
bütünleme sınavları için sınav ücreti ödenmez." 30. MADDE 30- 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 14 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Gelişmesinde güçlük çekilen yükseköğretim kurumlarının
yeterli sayıda öğretim elemanı sağlanamayan fakülte, anabilim, anasanat, bilim
ve sanat dallarında görevli öğretim elemanlarına, almakta oldukları
aylıklarının (ek gösterge dahil) % 50'sini, kalkınmada öncelikli yörelerde
görevli öğretim elemanlarına ise almakta oldukları aylık, ek gösterge,
üniversite ödeneği, idari görev ödeneği ve makam tazminatı brüt tutarının 1
inci derece öncelikli yörelerde % 100'ünü, 2' nci derece öncelikli yörelerde %
60'ını geçmemek üzere Geliştirme Ödeneği ödenebilir. Geliştirme ödeneği verilecek yükseköğretim kurumlarının fakülte,
anabilim, anasanat ve sanat bilim "dalları, bu ödenekten yararlanma
süreleri ve oranları Yükseköğretim Kurulunun Milli Eğitim Bakanlığına teklifi
üzerine, Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir. Bu ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz. 31. MADDE 31- 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa aşağıdaki
l Sayılı Ek Gösterge Cetveli eklenmiştir. I SAYILI EK GÖSTERGE CETVELİ UNVANI DERECE 1.1.1991'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1992'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1994'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler 1.1.1995'den
  İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler a)
  Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanları ile
  Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Danıştay Başsavcısının aylık ödemeleri
  birinci derecenin son kademesine eklenecek, b)
  Anayasa Mahkemesi Üyeleri, Yargıtay Üyeleri, Danıştay Üyeleri, Yargıtay
  Cumhuriyet Başsavcısı Vekili ve Birinci sınıf hakim ve savcılarının aylık
  ödemeleri birinci derecenin son kademesine eklenecek, c)
  Birinci sınıf hakim ve savcılığa ayrılmalarına karar verilmiş olup da
  Yargıtay ve Danıştay Üyeliğine seçilme hakkını kaybetmemiş ve birinci
  derecede 4 yılını tamamlamış olanlar, d)
  Bu Kanuna göre birinci Sınıf hakim ve savcılığa ayrılmalarına karar verilmiş
  olup da birinci derece aylığını almış olanlar, e)
  Diğer hakim ve savcılar 1 1 1 1 1 2 3 4 5 6 7 8 4400 4200 3300 2700 2300 2100 1750 1300 1200 1000 900 800 5200 5000 3800 3100 2700 2400 2000 1500 1400 1150 1050 900 6100 5800 4300 3600 3100 2800 2300 1700 1600 1300 1200 1000 7000 6600 5000 4100 3500 3200 2600 1900 1800 1450 1350 1150 8000 7600 5800 4800 4000 3600 3000 2300 2200 1600 1500 1300 32. MADDE 32- 24.2.1983 tarih ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar
Kanununun 103 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Bu Kanuna tabi personelin aylıklarının hesabında, Devlet
Memurlarının aylıklarına esas olan gösterge tablosu ve katsayı ile bu kanuna
ekli ek gösterge cetvelinde unvan ve derecelere göre belirlenen ek gösterge
rakamları dikkate alınır. Ancak, daha yüksek ek göstergeli bir görevden Anayasa Mahkemesi
asıl ve yedek üyeliğine atananların ek göstergeleri önceki görevlerinin ek
göstergelerinden düşük olamaz." 33. MADDE 33- 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun değişik
106 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasında yer alan % 25 oranı % 35 olarak değiştirilmiştir. 34. MADDE 34- 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 14 üncü
maddesindeki "% 14" oranı "% 15" olarak değiştirilmiştir. 35. MADDE 35- 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun Ek 48 inci
maddesinin (b) bendinin 1 ve 2 nci fıkraları aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. "b) Aylıklarını personel kanunlarına göre almayan
iştirakçilere, genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler için
belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri
itibariyle Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer
görevlerin aynı kadro, unvan veya derecesi için belirlenmiş ek göstergeler
uygulanır. Belediye Başkanı olarak iştirakçilikleri devam edenlere, genel
idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler için belirlenen ek
gösterge rakamını ve öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceyi
geçmemek üzere emekli keseneklerine esas aylık dereceleri itibariyle mülki
idare amirliği hizmetleri sınıfı için tespit edilen ek gösterge rakamları
uygulanır." 36. MADDE 36- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile
ek ve değişikliklerine, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa,
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar
Kanununa göre almayan personele özel mevzuatları gereği daha yüksek bir tespit
yapılmadıkça, genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler için
belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri
itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri
sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan veya derecesi için belirlenmiş
olan ek göstergeler uygulanır. 37. MADDE 37- 23.1.1987 tarih ve 270 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 328 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesi ile değişik
3 üncü maddesinin c bendinin 2 nci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve
1, 2 ve 3 üncü maddelerinde yer alan yüksek hakimlik tazminatı gösterge
rakamları hizalarında gösterilen miktarlara yükseltilmiştir. "Askeri hâkim sınıfı, general ve amirallerle kıdemli
albaylara yukarıdaki esaslara göre ödenecek tazminat miktarının rütbelerinin
karşılığı makam tazminatından az olması halinde, rütbelerinin karşılığı makam
tazminatı ödenir." Uygulanan
  Yüksek Hakimlik Tazminatı Göstergeleri 1.1.
  1991'den İtibaren Uygulanacak Tazminat Göstergeleri 1.1.
  1992'den İtibaren Uygulanacak Tazminat Göstergeleri 1.1.
  1993'den İtibaren Uygulanacak Tazminat Göstergeleri 1.1.
  1994'den İtibaren Uygulanacak Tazminat Göstergeleri 1.1.
  1995'den İtibaren Uygulanacak Tazminat Göstergeleri 1800 1250 1150 1000 900 850 2100 1400 1300 1100 100 950 2400 1650 1500 1300 1150 1100 2800 1900 1750 1500 1350 1250 3100 2150 2000 1700 1500 1400 3600 2500 2300 2000 1800 1700 38. MADDE 38.- 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Aylıkların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk
Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2914
sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar
Kanununa göre almakta olan personelden, yabancı dil bilgileri, 3 üncü fıkrada
belirtilen esaslar çerçevesinde yapılacak seviye tesbiti sonucunda (A)
düzeyinde olanlara 750, (B) düzeyinde olanlara 500 ve (C) düzeyinde olanlara
250 gösterge rakamının, memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan
tutarda bilinen her dil için yabancı dil tazminatı damga vergisi hariç herhangi
bir vergi ve kesintiye tabi tutulmadan ödenir. Bu tazminata hak kazanmada ve
ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Yabancı dille eğitim yapan Üniversitelerin mezunları ile
yurtdışındaki Üniversitelerde en az dört yıl öğrenim görerek lisans diploması
ve yurtiçinde lisans düzeyinde görmüş oldukları öğrenim gördükten sonra master
veya doktora diploması almış olanlar ve 30.6.1939 tarih ve 3656 sayılı Kanunun
3/H maddesine göre yapılmış olan sınavı başarmış olanların yabancı dil bilği
seviyeleri; söz konusu sınava girmelerine gerek kalmaksızın (C) düzeyinde kabul
erdilir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 213 üncü maddesinden sonda
gelen "zam ve tazminatlar" başlıklı ek maddesine göre, özel hizmet
tazminatları yabancı dil bilmeden dolayı zamlı ödenenlere ayrıca bu madde
uyarınca yabancı dil tazminatı ödenmez. Yabancı dillerden hangileri için tazminat ödeneceği ile yabancı dil
bilgisinin ne şekilde belirleneceğine ilişkin esas ve usuller Maliye ve Gümrük
Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığınca müştereken tespit edilir. 39. MADDE 39.- 2547 SAYILI Yükseköğrenim Kanununun 46 ncı maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Yükseköğretim kurumlarında cari hizmet ödenekleri
(öğrencilere yapılacak sosyal transfer ödemeleri dahil) öğrenci başına tespit
edilir. Bu miktarın her yıl Bakanlar Kurulunca belirlenecek kısmı ilgili yüksek
öğretim kurumuna ödenmek üzere Devlet tarafından öğrenciye verilir. Geri kalan
kısım öğrenci tarafından karşılanır. Devletçe karşılanacak kısım % 50 'den az
olamaz. Öğrenci başına cari hizmet ödeneği, öğrenim dallarının nitelikleri
ve süreleri ile yüksek öğretim kurumlarının özellikleri gözönünde tutularak
farklı miktarlarda tesbit edilebilir. Öğrenci tarafından ödenecek miktar isteyen öğrenciye Kredi Yurtlar
Kurumunca kredi olarak verilebilir. Bir yüksek öğretim kurumunu bitirdikten sonra ikincisine
katılanlar için Devletçe hiç bir ödeme yapılmaz. Sınıfta kalan öğrencilere bir defaya mahsus olmak üzere Devlet
yardımı için Kredi Yurtlar Kurumunca kredi verilebilir. Benzeri devlet üniversiteleri için yapılacak yardımdan fazla
olmamak üzere Vakıflar tarafından kurulan üniversitelere de Bakanlar Kurulunca
tespit edilecek esaslara göre devlet yardımı yapılabilir. Öğrenci ve devlet tarafından yapılacak ödemelerin miktar ve
bölgelere göre oranları ile bu uygulamaya ilişkin esas ve usuller her yıl
BakanlarKurulunca yeniden belirlenir. Yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak ücretlerin miktarı Bakanlar
Kurulunca ayrıca belirlenir. Zamanında ödenmeyen kredi borçları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mal sandıklarıncatahsil edilerek
Kredi ve Yurtlar Kurumuna ödenir." 40. MADDE 40.- 28.5.1986 tarih ve 3291 sayılı Kanun hükümleri
çerçevesinde özelleştirme kararı alınan teşebbüs ve bağlı ortaklıklardaki
sözleşmeli statüde çalışan personelin ücret ve diğer özlük hakları, kamu kesimi
sermaye payı % 50'nin altına düşünceye kadar Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile
tespit edilir ve bu süre zarfında 308 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici
1. maddesi uyarınca kadroları saklı tutulan personelin bulundukları kadrolarda
aylıkve her türlü özlük haklarının saklı tutulmasına devam olunur. 233 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan
kamuya ait bankalarla 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 9 ve ek 1
inci maddelerinde belirlenen kuruluşlardan yönetim kademelerinde sözleşmeli
statüde personel çalıştıranların genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire
başkanı, müdür, grup başkanı, müdür ve başkan yardımcısı, şef ve memur gibi
unvanlarla çalışan yönetim personelinin (kapsam dışı personel dahil)
mevzuatlarına göre tespit edilecek sözleşme ücretlerinin yürürlüğe konulabilmesi
için ilgili Bakanlıkça ayrıca Yüksek Planlama Kurulunun uygun görüşünün
alınması şart olup sözkonusu ücretlerde gerektiğinde düzenleme yapmaya Yüksek
Planlama Kurulu yetkilidir. Kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarıdan fazlası Devlete
ait kurum ve kuruluşlarda çalışan memur, sözleşmeli personel ve diğer kamu
görevlilerine asli görevlerinin yanında Devlet iştirakleri de dahil olmak üzere
kamuya ait iktisadi kuruluşlarda verilenyönetim ve danışma kurulu başkan ve
üyelikleri ile, denetçi ve tasfiye kurulu üyeliği görevleri hakkında da 399
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 34 üncü maddesi hükümleri uygulanır. 41. MADDE 41- 383 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin
1 inci fıkrasında yer alan "Kurum Başkanı Başbakan tarafından
seçilir." ibaresi "Kurum Başkanı Devlet Bakanının teklifi üzerine
müşterek kararla atanır." şeklinde değiştirilmiştir. 42. MADDE 42- Ekli listede gösterilen kadrolar ihdas edilerek 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenmiştir. İHDAS EDİLEN KADROLAR (V) SAYILI CETVEL UNVANI SINIFI DERECESİ ADEDİ Memur Memur Memur Memur Memur Memur Memur Memur Memur GİH GİH GİH GİH GİH GİH GİH GİH GİH TOPLAM 5 6 7 8 9 10 11 12 13 2.000 2.000 2.000 2.000 2.000 2.500 2.500 2.500 2.500 20.000 Bu cetvelde yer alan kadrolar gerektiğinde Bakanlar Kurulu Kararı
ile sınıf, unvan ve derece değişikliği yapılmak suretiyle 2 nci maddenin (a) ve
(c) bendlerinde sayılan kamu kurum ve kuruluşlarının merkez, taşra ve yurtdışı
teşkilatları ile döner sermaye ve fonları ile üniversitelere (akademik personel
dahil) tahsis edilebilir. Bu şekilde tahsis edilecek kadroların kullanımında
uyulacak esas ve usuller Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir. 43. MADDE 43- Kamu Kurum ve Kuruluşlarında çalışanların
aylıklarının Bankalar aracı kılınmak suretiyle ve zamanında ödenmesini temin
amacıyla her türlü tedbiri almaya ve düzenleme yapmaya Maliye ve Gümrük Bakanı
yetkilidir. 44. MADDE 44- Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan
değişiklikler yürürlüğe girinceye kadar mevcut hükümlerin uygulanmasına devam
edilir. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanması sırasında doğacak
tereddütleri gidermeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir. GEÇİCİ MADDE 1- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinde
öngörülen zam ve tazminatlara ilişkin olarak Bakanlar Kurulunca yeni bir tespit
yapılıncaya kadar, bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan
hükümlere göre öngörülen zam ve tazminatların ödenmesine devam edilir. Şu kadar
ki anılan maddede belirtilen tazminatlardan aşağıdakiler dönemler itibariyle
hizalarında gösterilen miktarlara yükseltilerek uygulanır. UNVANI 1.1.1991'den
  İtibaren Uygulanacak Oranlar 1.1.1992'den
  İtibaren Uygulanacak Oranlar 1.1.1993'den
  İtibaren Uygulanacak Oranlar 1.1.1994'den
  İtibaren Uygulanacak Oranlar 1.1.1995'den
  İtibaren Uygulanacak Oranlar A-
  Özel Hizmet Tazminatları 1) 1. 2. B-
  Eğitim Öğretim Tazminatı C-
  Din Hizmetleri Tazminatı a) b) c)
  1 2 3 D-
  Emniyet Hizmetleri Tazminatı a) b) 9 5 16 11 10 9 7 4 16 6 10 6 17 12 11 10 8 5 17 7 11 7 19 13 12 11 9 6 19 8 13 8 21 14 13 12 10 7 21 9 15 9 24 15 14 13 11 8 24 10 GEÇİCİ MADDE 2- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca ek
göstergelerin yeniden tespiti dolayısıyla aylıklarda meydana gelen artışlar
hakkında 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 14 üncü maddesinin (c)
fıkrası uygulanmaz. GEÇİCİ MADDE 3- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesi
hükmünün uygulanmasında, 4 üncü maddenin yürürlük tarihinden önce kalkınmada
1inci derecede öncelikli yörelerde (Erzurum ve Artvin illeri dahil) geçen
süreler dikkate alınmaz. 45. MADDE 45- a) 10.10.1984 gün ve 3056 sayılı Kanunun (değişik)
21 inci maddesinin ikinci fıkrası, b) 27.10.1989 gün ve 388 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı
maddesinin birinci fıkrası, c) 2377 sayılı Öğretmenlere Eğitim ve Öğretim Hizmeti Tazminatı
Ödenmesi Hakkında Kanun ile ek ve değişiklikleri, d) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 28 inci maddesinin 1
ve 2 nci fıkraları, e) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 9 uncu
maddesi, f) 2424 sayılı Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Tazminat Kanunu ile
ek ve değişiklikleri, g) 6.12.1989 gün ve 396 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci
maddesinin 3 üncü fıkrası, yürürlükten kaldırılmıştır. 46. MADDE 46- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin; a) 2, 3, 6, 8,9, 10, 13, 14, 16, 17, 20, 21, 22, 27, 28, 31, 32,
33, 35, 36, 37 ve 45 inci maddeleri 1/1/1991 tarihinden, b) 30 ve 38 inci maddeleri 1/7/1990 tarihinden, c) 34 üncü maddesi 15/1/1991 tarihinden, d) 4, 5, 11, 23, 24, 25, 26, 29 ve 40 inci maddeleri yayımını
izleyen aybaşından, e) 39 uncu maddesi 1990-1991 öğrenim döneminde uygulanmaya
başlanmak üzere, bu konuda Bakanlar Kurulunca esas ve usullerin tesbitini
izleyen aybaşından, f) Diğer maddeleri yayımı tarihinden, geçerli olmak üzere
yürürlüğe girer. 47. MADDE 47- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür. B- Dayanılan Anayasa Kuralları : İptal gerekçesinde dayanılan Anayasa kuralları şunlardır : "BAŞLANGIÇ Ebedi Türk vatan ve milletinin bütünlüğüne ve kutsal Türk
Devletinin varlığına karşı, Cumhuriyet devrinde benzeri görülmemiş bölücü ve
yıkıcı kanlı bir iç savaşın gerçekleşme noktasına yaklaştığı sırada; Türk Milletinin ayrılmaz parçası olan Türk Silahlı Kuvvetlerinin,
milletin çağrısıyla gerçekleştirdiği 12 Eylül 1980 harekâtı sonucunda, Türk
Milletinin meşru temsilcileri olan Danışma Meclisince hazırlanıp, Milli
Güvenlik Konseyince son şekli verilerek Türk Milleti tarafından kabul ve tasvip
ve doğrudan doğruya O'nun eliyle vazolunan bu ANAYASA: - Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu, ölümsüz önder ve eşsiz kahraman
Atatürk'ün belirlediği milliyetçilik anlayışı ve O'nun inkılap ve ilkeleri
doğrultusunda; - Dünya milletler ailesinin eşit haklara sahip şerefli bir üyesi
olarak; Türkiye Cumhuriyetinin ilelebet varlığını, refahı, maddi ve manevi
mutluluğu ile çağdaş medeniyet düzeyine ulaşma azmi yönünde; - Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız
Türk Milletine ait olduğu ve bunu millet adına kullanmağa yetkili kılınan
hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun
icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı; - Kuvvetler ayrımının, Devlet organları arasında üstünlük
sıralaması anlamına gelmeyip, belli Devlet yetkilerinin kullanılmasından ibaret
ve bununla sınırlı medeni" bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğün
ancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğu; - Hiçbir düşünce mülahazanın Türk milli menfaatlerinin, Türk
varlığının Devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esasının, Türklüğün tarihi"
ve manevi değerlerinin, Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılâpları ve
medeniyetçiliğinin karşısında korunma göremeyeceği ve lâiklik ilkesinin gereği
kutsal din duygularının, Devlet işlerine ve politikaya kesinlikle
karıştırılmayacağı; - Her Türk vatandaşının bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden
eşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanarak milli kültür, medeniyet ve
hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddi ve manevi varlığını bu
yönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu; - Topluca Türk vatandaşlarının milli gurur ve iftuharlarda, milli
sevinç ve kederlerde, milli varlığa karşı hak ve ödevlerde, nimet ve
külfetlerde ve millet hayatının her türlü tecellisinde ortak olduğu, birbirinin
hak ve hürriyetine kesin saygı, karşılıklı içten sevgi ve kardeşlik
duygularıyla ve "Yurtta sulh, cihanda sulh" arzu ve inancı içinde,
huzurlu bir hayat talebine hakları bulunduğu; FİKİR, İNANÇ VE KARARIYLA anlaşılmak, sözüne ve ruhuna bu yönde
saygı ve mutlak sadakatle yorumlanıp uygulanmak üzere, TÜRK MİLLETİ TARAFINDAN, demokrasiye âşık Türk evlatlarının vatan
ve millet sevgisine emanet ve tevdi olunur." 2- "MADDE 2.- Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli
dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk
milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan,
demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir." 3- "MADDE 5.- Devletin temel amaç ve görevleri, Türk
milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünün, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti
ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu
sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet
ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal
engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli
şartları hazırlamaya çalışmaktır." 4- "MADDE 6.- Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir. Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre,
yetkili organları eliyle kullanır. Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye
veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan
bir Devlet yetkisi kullanamaz." 5- "MADDE 7.- Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük
MilletMeclisinindir. Bu yetki devredilemez." 6- "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi
düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin
kanun önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun
önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." 7- "MADDE 42.- Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun
bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılâpları doğrultusunda,
çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında
yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz. Eğitim ve öğretim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadan
kaldırmaz. İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve
Devlet okullarında parasızdır. Özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esaslar, Devlet
okulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir. Devlet, maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin,
öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli
yardımları yapar. Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları
topluma yararlı kılacak tedbirleri alır. Eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırma
ve inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle
olursa olsun engellenemez. Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk
vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Eğitim ve öğretim
kurumlarında okutulacak yabancı diller ile yabancı dille eğitim ve öğretim
yapan okulların tâbi olacağı esaslar kanunla düzenlenir. Milletlerarası
andlaşma hükümleri saklıdır." 8- "MADDE 87.- Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve
yetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu ve
bakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde
kararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarını
görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek;
milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak. Anayasanın 14 üncü
maddesindeki fiillerden dolayı hüküm giyenler hariç olmak üzere, genel ve özel
af ilânına, mahkemelerceverilip kesinleşen ölüm cezalarının yerine
getirilmesine karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri
kullanmak ve görevleri yerine getirmektir." 9- "MADDE 91.- Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar
Kuruluna kanun hükmünde kararnameçıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere. Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümünde yer alan siyası haklar ve ödevler kanunhükmünde
kararnamelerle düzenlenemez. Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını,
kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla
kararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir. Bakanlar Kurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama döneminin
bitmesi, belli süre için verilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz. Kanun hükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük Millet Meclisi
tarafından süre bitiminden önce onaylanması sırasında, yetkinin son bulduğu
veya süre bitimine kadar devam ettiği de belirtilir. Sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde, Cumhurbaşkanının Başkanlığında
toplanan Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname çıkarmasına ilişkin
hükümler saklıdır. Kanun hükmünde kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün
yürürlüğe girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir
tarih de gösterilebilir. Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet
Meclisine sunulur. Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler
Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle ve
ivedilikle görüşülür. Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayan kararnameler
bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilen kararnameler bu kararın
Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlükten kalkar. Değiştirilerek kabul
edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, bu değişikliklerin Resmi
Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer." 10- "MADDE 130.- Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir
düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek
amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel
araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere
çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip
üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik
olmamak şartı ile vakıflar tarafından. Devletin gözetim ve denetimine tabi
yükseköğretim kurumları kurulabilir. Kanun, üniversitelerin ülke sathına dengeli bir biçimde
yayılmasını gözetir. Üniversiteler ile öğretim üyeleri ve yardımcıları serbestçe her türlü
bilimsel araştırma ve yayında bulunabilirler. Ancak, bu yetki. Devletin varlığı
ve bağımsızlığı ve milletin ve ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği aleyhinde
faaliyette bulunma serbestliği vermez. Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve
denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır. Kanunun belirlediği usul ve esaslara göre; rektörler
Cumhurbaşkanınca, dekonlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilir ve atanır. Üniversite yönetim ve denetim organları ile öğretim elemanları;
Yükseköğretim Kurulunun veya üniversitelerin yetkili organlarının dışında kalan
makamlarca her ne suretle olursa olsun görevlerinden uzaklaştırılamazlar. Üniversitelerin hazırladığı bütçeler; Yükseköğretim Kurulunca
tetkik ve onaylandıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığına sunulur ve genel ve
katma bütçelerin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tâbi tutularak
yürürlüğe konulur ve denetlenir. Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve
bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde
Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının
görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı
yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarını kamu kuruluşları ve diğer kurumlar
ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve
alınacakharçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve
ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları
koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının
görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş
bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve
üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunla
düzenlenir. Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari
konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve
güvenlik yönlerinden. Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için
Anayasada belirtilen hükümlere tabidir." C- İlgili Yasa Kuralları : 1. 12.3.1986 günlü, 3268 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu
Görevlileri Hakkındaki Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Yetki
Kanunu" Amaç MADDE 1.- Memurların ve diğer kamu görevlilerinin çalışmalarında
müessiriyeti artırmak ve kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, verimli ve
ekonomik bir şekilde yürütülmesini temin etmek maksadıyla idari , mali, sosyal
haklarında iyileştirmeler yapmak üzere aşağıda belirtilen çerçeve dahilinde
Bakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi verilmiştir. Kapsam MADDE 2.- Bu Yetki Kanununa göre çıkartılacak Kanun Hükmünde
Kararnameler; Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlarla diğer kamu görevlilerinin
İdari, Mali ve sosyal haklarında günün ekonomik şartlarına uygun olarak; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda, b) 926 sayılı Türk SilahlıKuvvetleri Personel Kanununda, c) 2424 sayılı Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Tazminat Kanununda, d) 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununda, e) 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununda, f) 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi
Hakkında Kanunun 38 inci maddesinde, g) 2461 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun 22 nci maddesinde, h) 1600 sayılı Askeri Yargıtay Kanununun 42 nci maddesinde, i) 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 80 inci maddesinde ; J) 357sayılı Askeri Hâkimler Kanununun 18 inci maddesinde, k) 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede, I) 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede, m) Diğer Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerin Devlet Memurları
ile diğer kamu görevlilerinin idari, mali ve sosyal hakları ile ilgili
hükümlerinde. Yapılacak yeni düzenleme ve değişiklikleri kapsar. İlkeler MADDE 3.- Bakanlar Kurulu, 1 inci madde ile verilen yetkiyi
kullanırken; kamu hizmetlerinin yürütülmesinde müessiriyeti artırmak, ülkenin
ekonomik ve sosyal durumunu gözönünde bulundurarak yeterli ve adil bir ücret
seviyesini sağlamak, memur ve diğer kamu görevlilerinin İdari, mali ve sosyal
haklarında hizmetin özellik ve gereklerine uygun iyileştirmeler yapmayı
gözönünde bulundurur. Yetki süresi MADDE 4.- Bu Kanunla Bakanlar Kuruluna verilen yetki. Kanunun
yayımından itibaren iki yıl süre ile geçerlidir. Bu süre içinde Bakanlar Kurulu
birden fazla kanun hükmünde kararname çıkartabilir. Yürürlük MADDE 5.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 6.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 2. 9.4.1987 günlü, 3347 sayılı "12.3.1986 Tarih ve 3268 Sayılı
Kanun ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Teşkilatlarında Değişiklik Yapılmasına
Dair Yetki Kanunu." MADDE 1.- 3268 sayılı Kanunun 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. Amaç Madde 1.- Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin çalışmalarında müessiriyeti
artırmak ve kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, verimli ve ekonomik bir
şekilde yürütülmesini temin etmek amacıyla bunların idari, mali, sosyal
haklarında iyileştirmeler yapmak; kamu kurum ve kuruluşlarının
(Cumhurbaşkanlığı Dairesi, Yasama Organı İdari Kuruluşları, Genelkurmay
Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Yargı Kuruluşları, Sayıştay ve
Üniversiteler hariç) kuruluş, görev ve yetkilerine dairkonularda aynı amaçla
aşağıda belirtilen çerçeve dahilinde düzenlemelerde bulunmak için Bakanlar Kurulu'na
Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi verilmiştir. MADDE 2.- 3268 sayılı Kanunun 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. Kapsam Madde 2.- Bu Yetki Kanununa göre çıkartılacak Kanun Hükmünde
Kararnameler; A. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlarla diğer kamu
görevlilerinin idari, mali ve sosyal haklarına ilişkin olarak; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda, b) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda, c) 2421 sayılı Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Tazminat Kanununda, d) 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununda, e) 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununda, f) 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi
Hakkında Kanunun 38 inci maddesinde, g) 2461 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun 22 nci
maddesinde, h) 1600 sayılı Askeri Yargıtay Kanununun 42 nci maddesinde, i) 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 80 inci
maddesinde, j) 357 sayılı Askeri Hakimler Kanununun 18 inci maddesinde, k) 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede, l) 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede, m) Diğer Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerin Devlet memurları
ile diğer kamu görevlilerinin idari, mali ve sosyal hakları ile ilgili
hükümlerinde. B. Kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlanmalarına ilişkin
olarak; a) Kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasında bölünüşüne, hangi ana
hizmet kuruluşlarının hangi bakanlıklara bağlanacağına, bağlı veya ilgili
kuruluşlar kurulmasına, mevcut kurum ve kuruluşların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,
bakanlıkların taşrada ve yurt dışında teşkilat kurmasına; kurulması,
muhafazası, birleştirilmesi veya yeniden düzenlenmesi öngörülen kamu kurum ve
kuruluşlarının kuruluş biçimlerine, hukuki yapılarına, hangi ana hizmet
birimlerinden oluşacağına, birimler arasındaki hiyerarşik ilişkilere, bütün
kuruluşlarda benzer hizmet yapan birimlerin görev, yetki ve yükümlülüklerine
ait genel esaslarda, b) Bu esaslara uygun olarak, kurum ve kuruluşların görev, yetki,
teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine ilişkin hükümlerinde. Yapılacak yeni düzenleme ve değişiklikleri kapsar. MADDE 3.- 3268 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. İlkeler Madde 3.- Bakanlar Kurulu 1 inci madde ile verilen yetkiyi
kullanırken; a) Kamu hizmetlerinin verimli ve müessir bir şekilde
yürütülmesini; ülkenin ekonomik ve sosyal durumunu dikkate alarak yeterli ve
adil bir ücret seviyesini sağlamayı; memurlar ve diğer kamu görevlilerinin
idari, mali ve sosyal haklarında hizmeti özellik ve gereklerine uygun iyileştirmeler
yapmayı, b) Başbakanlık, Bakanlıklar ve bunlara bağlı kuruluşlar eliyle,
genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken kamu hizmetlerinde iş bölümü ve
koordinasyonunun sağlanmasını; bir hizmetin tek kuruluş veya birim tarafından
yürütülmesini ve kaynak kullanımında israfın önlenmesini, c) Merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatlarının, hizmetlerin
özelliğinden kaynaklanan zorunlu farklılıklar saklı kalmak kaydı ile,
hiyerarşik bağlılık, unvan ve rütbe standardizasyonu sağlanacak şekilde
düzenlenmesini, d) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin kuruluş ve teşkilatlanmasında,
hizmetin gerekliliği, ülke ekonomisine yararlılık, verimlilik ve kirlilik
esaslarını, Gözönünde bulundurur. MADDE4.- 3268 sayılı Kanunun süresi 31/12/1988 tarihine kadar
uzatılmıştır. GEÇİCİ MADDE - Bu Kanuna dayanılarak çıkarılacak kanun hükmünde
kararnameler uyarınca yapılacak olan düzenlemeler sebebiyle kadro unvan ve
derecesi değişen görevlilerin eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her
türlü zam ve tazminat hakları yeni görevlerinde kaldıkları sürece şahıslarına
bağlı olarak saklı tutulur. Yürürlük MADDE 5.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 6.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür." 3. 12.10.1988 günlü, 3475 sayılı "3268 Sayılı Kanun ile
3347 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması 2954 Sayılı Kanunun Bir Maddesinin
Değiştirilmesi Hakkında Kanun" MADDE 1.- 12.3.1986 tarihli ve 3268 sayılı Kanunun 3347 sayılı
Kanunla değişik 2 nci maddesinin (A) fıkrasının (k) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve (B) fıkrasının (a) bendine "... hangi ana hizmet
kuruluşlarının hangi bakanlıklara bağlanacağına ..." ibaresinden sonra
gelmek üzere "yeni bakanlık ve ..." ibaresi eklenmiştir. k) 78ve 190 sayılı Kanun hükmünde kararnamelerde, MADDE 2.- 3268 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri Hakkında
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Yetki Kanunu ve 12.3.1986 tarihli
ve 3268 sayılı Kanun ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Teşkilatlarında
Değişiklik Yapılmasına Dair 3347 sayılı Yetki Kanununun süreleri 31.12.1990
tarihine kadar uzatılmıştır. MADDE 3.- 11.11.1983 tarihli ve 2954 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin
1 inci fıkrasına 281 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesi ile
eklenen ibare aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "ve ücreti ile ikramiyesi dahil her türlü mali ve sosyal
hakları Yüksek Planlama Kurulunca belirlenir." MADDE 4.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 5.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.> 4. 1.6.1989 günlü, 3569 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu _____ Görevlileri
Hakkındaki Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Yetki Kanununda
Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun" MADDE 1.- 12.3.1986 tarihli ve 3268 sayılı Kanunun 9.4.1987
tarihli ve 3347 sayılı Kanunla değişik 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. Amaç Madde 1.- Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin çalışmalarında
müessiriyeti artırmak ve kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, verimli ve
ekonomik bir şekilde yürütülmesini temin etmek amacıyla bunların idari, sosyal
haklarında iyileştirmeler yapmak, kamu kurum ve kuruluşlarının
(Cumhurbaşkanlığı Dairesi, Yasama Organı İdari Kuruluşları, Genelkurmay
Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Yargı kuruluşları ve Sayıştay hariç)
kuruluş, görev ve yetkilerine dair konularda aynı amaçla aşağıda belirtilen
çerçeve dahilinde düzenlemelerde bulunmak için Bakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde
Kararname çıkarma yetkisi verilmiştir. MADDE 2.- 12.3.1986 tarihli ve 3268 sayılı Kanunun 9.4.1987
tarihli ve 3347 sayılı Kanunla değişik 2 nci maddesinin (a) fıkrasının (m)
bendinin harfi (n) harfi şeklinde değiştirilmiş ve bu fıkraya aşağıdaki (m)
bendi eklenmiştir. m) 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununda, MADDE 3.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 4.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. III- İLK İNCELEME : Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Necdet
DARICIOĞLU, Yekta Güngör ÖZDEN, Yılmaz ALİEFENDİOĞLU, Mustafa GÖNÜL, Mustafa
ŞAHİN, Oğuz AKDOĞANLI, İhsan PEKEL, Selçuk TUZUN, Ahmet N. SEZER, Erol CANSEL,
ve Lemi ÖZATAKAN'ın katılmalarıyla 19.6.1990 gününde yapılan ilk inceleme
toplantısında "Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine" oybirliğiyle karar verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ : İşin esasına ilişkin rapor, dava dilekçesi ve ekleri, iptali
istenilen Kanun Hükmünde Kararname kuralları, dayanılan Anayasa kurulları,
bunların gerekçeleri ve öteki belgeler okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: A- Kanun Hükmünde Kararname Hakkında Genel Açıklama : Kanun
Hükmünde Kararname (KHK) Kurumu, 22.9.1971 günlü ve 1488 sayılı Yasa ile 1961
Anayasası'nın 64. maddesinde yapılan değişiklik sonucu hukukumuza girmiştir. Bu
değişikliğin gerekçesinde "Parlamenter rejimlerde, kanun yapmanın belli
usullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle zaman aldığı ve gecikmeler meydana
getirdiği bir gerçektir. Değişen iktisadi ve sosyal şartların gereği olarak
bazı hukuk kurallarının bu usuller dışında yürürlüğe konulabilmesi çağdaş
devlet anlayışının tabii sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır. Anayasa'nın 5. maddesi hükmünün prensibini bozmamak ve her halde
önceden yasama meclislerince esasları bir kanunla tesbit olunan sınırlar
içerisinde kalmak kaydıyla hükümete KHK'ler çıkarma yetkisinin verilmesi ve bu
yetkiyi düzenleyen hükmün T.B.M.M.nin genel olarak görev ve yetkilerini
belirleyen 64. maddesine eklenmesi uygun görülmüştür." denilmektedir.
KHK'ler, temelde 1961 Anayasası'ndan çok farklı olmamakla birlikte 1982
Anayasası'nda kimi yeniliklerle ve benzer gerekçelerle 91. maddede
düzenlenmiştir. Böylece, hem yürütme organını güçlendirmek hem de değişen
ekonomik ve sosyal konuların ortaya çıkardığı sorunlara ivedi çözümler bulmak
amacına ulaşılmak istenilmiştir. Olağan dönemlerde çıkarılan KHK'lerin mutlaka bir yetki yasasına
dayanması zorunludur. Yetki Yasası'nın içeriği ve öğeleri de Anayasa'nın 91.
maddesinde belirlenmiştir. 87. maddede ise Bakanlar Kurulu'na "belli
konularda" KHK çıkarma yetkisi vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasında
sayılmıştır. Bakanlar Kurulu'nun belli bir konuda KHK çıkarabilmesi için
öncelikle TBMM tarafından kendisine bu konuda yasa ile bir yetkinin verilmiş
olması gerekir. Bakanlar Kurulu, bir yasa ile önceden yetkilendirilmedikçe,
kendiliğinden KHK çıkartamaz. Yasa ile verilen yetkiye dayanılarak çıkartılan
KHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmekte, başka
bir anlatımla yasanın hukuksal gücüne sahip bulunmaktadır. Yasama Yetkisinin,
"kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak" öğelerini içerdiği
kuşkusuzdur. KHK,yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte ve
değiştirebilmektedir. Anayasa'da öngörüldüğü biçimi ile KHK'ler yapısal (organik-uzvi)
bakımdan yürütme organı işlemi, işlevsel (fonksiyonel) yönden ise yasama işlemi
niteliğindedirler. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi verdiği yetkiyi bir yasa
ile her zaman geri alabileceği gibi kendisine sunulan KHK'leri aynen kabul
etmek ya da reddetmek zorunda olmayıp dilediğinde değiştirerek de kabul
edebilir. Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin verilmesi, yasayla
düzenlemesi gereken konuların yasama alanından çıkarılıp yürütme organının
düzenleme alanına sokulması sonucunu doğurmaz. Bu nedenle, Bakanlar Kurulu'na
KHK çıkarma yetkisinin verilmiş olması Anayasa'nın 7. maddesinde öngörülen
"Yasama yetkisinin devredilmezliği" ilkesini ortadan kaldırmaz. Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarılabilmesine yetki veren yasada yer
alması zorunlu öğeler Anayasa'nın bu konuya ilişkin 91. maddesinin ikinci
fıkrasında gösterilmiştir. Buna göre : "Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin
amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla
kararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir." Bundan anlaşılacağı gibi
yetki yasası, yürürlüğe konulacak KHK'nin amacını, kapsamını, ilkelerini,
kullanma süresini ve bu süre içinde birden çok kararname yürürlüğe konulup
konulamayacağını belirtmek zorundadır. Bakanlar Kuruluna verilen türevsel
yetki, yasada öngörülen amaç, ilke, kapsam ve süre ile sınırlı bir yetkidir. O
halde, yetki yasasında Anayasa'nın belirlediği öğelerin belli bir içeriğe
kavuşturularak somutlaştırılması gerekir. Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin "belli
konularda" verilebileceği 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde açıkça
belirtildiği halde, 1982 Anayasası'nın yetki yasasının sahip olması gereken
öğelerini gösteren 91. maddesinde bu koşul yer almaktadır. Ancak, 1982
Anayasası'nın 87. maddesinde "...Bakanlar Kuruluna belli konularda Kanun
Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermek ..." TBMM'nin görev ve yetkileri
arasında sayılmış bulunmaktadır. Bu nedenle, 91. maddede "belli
konularda" ifadesinin yer almaması bir noksanlık sayılamaz. Çünkü, 87.
Maddede, Bakanlar Kurulu'na verilecek KHK çıkarma yetkisinin ancak belli
konularda olabileceği açıkça gösterilmektedir. Bu durumda. Türkiye BüyükMillet
Meclisi, Bakanlar Kurulu'na ancak belli konularda bu yetkiyi verebilir; her
konuyu kapsayacak biçimde bir KHK çıkarma yetkisi veremez. KHK'nin konusunun
yetki yasasında belirlenmesi zorunludur. Yetki, somutlaştırılmış ve belli bir
konuda tanınmalıdır. Bakanlar Kurulu'na sınırları belirsiz bir konuda KHK
çıkarma yetkisi verilemez. KHK'nin konusu da yetki yasasında belirlenen
çerçevenin dışına çıkamaz. KHK'nin yetki yasasında belirtilen amaç, kapsam ve
ilkelere de uygun olması gerekir. Verilen yetkinin konusunun yasada
gösterilmesi zorunluluğunun bu yasaya dayanılarak yürürlüğe konulan KHK'lerin
yetki yasası kapsamı içinde kalıp kalmadıklarının hem yargısal hem de siyasal
denetimlerinin yapılması yönünden çok büyük bir önemi vardır. Yetki Yasası'nın
kapsamı dışında yürürlüğe konulan veya başka bir anlatımla yasanın öngörmediği bir
konuda düzenleme yapan bir KHK'nin Anayasa'ya aykırı olacağı kuşkusuzdur. Anayasa'da kimi konuların KHK'lerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır.
91. maddenin birinci fıkrasında "Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar
Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak, sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemez." denilmektedir. Buna göre, Anayasa'nın KHK'lerle düzenlenemeyeceğini belirlediği
konularda TBMM tarafından Bakanlar Kurulu'na düzenlemede bulunması için bir
yetki verilmesi de olanaksızdır. Verilen yetkinin konusunun belli olmasının,
Anayasa'nın 91. maddesindeki "yetki verilemeyecek konular"ı da
kapsayıp kapsamadığının incelenebilmesi yönünden de önemi büyüktür. Bu nedenlerle. Bakanlar Kurulu'nun hangi konularda KHK
çıkarabileceği Yetki Yasası'nda açıkça belirtilmeli ve verilen yetki konu
yönünden mutlaka belirgin olmalıdır. Anayasa'nın 91. maddesine göre Yetki
Yasası'nda çıkarılacak KHK'nin "amacı", "kapsamı" ve
"ilkeleri"nin de belirtilmesi gerekir. Amaç, Bakanlar Kurulu'nun
kendisine verilen yetki ile neleri gerçekleştirmesinin istendiğini
belirlediğinden yetki yasasında KHK'nin amacı da somut olarak açıklanmalıdır.
KHK'nin amacı ve kapsamı da konusu gibi geniş içerikli her yöne çekilebilecek
biçimde genel anlatımlarla gösterilmemeli; değişik yorumlamaya elverişli olmamalıdır.
KHK'nin yetki yasasında gösterilen amaç ve kapsam doğrultusunda, verilen
ilkelere uygun çıkarılıp çıkarılmadığının saptanması hem yargısal hem de
siyasal denetim yönünden zorunludur. KHK, yasada gösterilen amacı dışında
yürürlüğe konulmuşsa ya da yetkinin kapsamını aşıyorsa veya ilkelere uygun
değilse bu durumu onu yetki yasasına ve dolayısıyla Anayasa'ya aykırı düşürür. Anayasa'ya göre yetki yasasında. Bakanlar Kurulu'na verilen
yetkinin süresinin de gösterilmesi zorunludur. Bu zorunluluk, Türkiye Büyük
Millet Meclisi'nin yetkilerinin çok uzun bir süre yürütme organına vermekten
alıkoymaktadır. Yasada öngörülen sürenin bitiminden sonra çıkarılan KHK'nin
Anayasa'ya aykırı düşeceği kuşkusuzdur. Ancak, yetki süresi içerisinde
çıkarılmış olan KHK'ler yasadaki sürenin bitiminden sonra da Türkiye Büyük
Millet Meclisi'nce onaylanmış olmasalar da geçerliliklerini korurlar. Anayasa'nın 91. maddesinde ayrıca "Kanun hükmünde
kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. Ancak,
kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarihde gösterilebilir. Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye Büyük
Millet Meclisi'ne sunulur. Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler.
Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle ve
ivedilikle görüşülür. Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayan
kararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilen
kararnameler bu kararın Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlükten
kalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, bu
değişikliklerin Resmi Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."
denilmektedir. B. KHK'nin Yargısal Denetimi : Anayasa'ya göre KHK'ler Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin denetimine
bağlıdırlar. Anayasa'nın 91. maddesinde "Kararnameler, Resmi Gazetede
yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,
Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelik ve
ivedilikle görüşülür." denilmektedir. Öncelik ve ivedilik koşuluyla, yetki
yasalarının gecikmeden çıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğe
konulan KHK'lerin aynı biçimde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde karara
bağlanması istenilmiştir. Anayasa'da KHK'lerin siyasal denetimi yanında yargısal denetimi de
öngörülmüştür. KHK'ler, işlevsel (fonksiyonel) yönden yasama işlemi niteliğinde
olduklarında bunların yargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi de
Anayasa Mahkemesi'ne verilmiştir. Anayasa'nın 148., 150., 151., 152. ve 153.
maddeleri hükümlerine göre, KHK'lerin Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarından
uygunluğunu Anayasa Mahkemesi denetler. KHK'nin yargısal denetiminin söz konusu olduğunda KHK'nin
dayandığı yetki yasasının öncelikle Anayasa'ya daha sonra da KHK'nin kendisinin
hem yetki yasasına hem de Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi
gerekir. Her ne kadar, Anayasa'nın 148. maddesinde KHK'lerin yetki yasalarına
uygunluğunun denetlenmesinden değil yalnızca Anayasa'ya biçim ve esas
bakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise de, Anayasa'ya
uygunluk denetiminin içerisine öncelikle KHK'nin yetki yasasına uygunluğunun
denetimigirer. Çünkü, Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki yasasında
belirtilen sınırlar içerisinde KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Yetki yasası
olmazsa (Anayasa mad.121 dışında) KHK olamaz. Bu yetkinin dışına çıkılması
KHK'yi Anayasa'ya aykırı duruma getirir. Böylece, KHK'nin yetki yasasına aykırı
olması Anayasa'ya aykırı olması ile özdeşleşir. Nitekim, 3268, 3347 ve 3479
sayılı Yetki Yasalarına dayanılarak yürürlüğe konulan 335 ve 347 sayılı KHK'ler
dayandırıldıkları Yetki Yasalarının kapsamı dışında kalmaları nedeniyle Anayasa
Mahkemesi'nin 8.2.1989 gün, E.1988/38, K.1989/7 ve 16.5.1989 gün, E.1989/4, K.
1989/23 sayılı kararlarıyla iptal edilmiştir. Olağanüstü Hal KHK'leri dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan
(mad. 121) alırlar. Bu tür KHK'lerin bir yetki yasasına dayanması gerekli
değildir. Buna karşın, olağan KHK'lerin bir yetki yasasına dayanmaları
zorunludur. KHK'ler, yasa gücünü dayandıkları yetki yasasından alırlar. Bu
nedenle KHK'ler ile dayandıkları yetki yasası arasında çok sıkı bir bağ vardır. Yetki Yasası, KHK ve KHK'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce
aynen ya da değiştirilerek kabulü birbirinden bağımsız işlemler olmayıp
Anayasa'da öngörülen bir sürecin değişik aşamalarıdır. KHK'nin yetki yasası ile
olan bağı, KHK'yi aynen ya da değiştirerek kabul eden yasa ile kesilir. Bu
yasa, KHK'yi kendi bünyesine alarak genel anlamda bir yasa niteliğine
dönüştürür. Bu nedenle, KHK ile dayandığı yetki yasası arasındaki bağ KHK'nin
aynen ya da değiştirilerek yasaya dönüşmesine kadar devam etmektedir. KHK, yasa
gücünü, dayandığı yetki yasası ile konulan esaslara uygunluğu ve yetki yasasının
da Anayasa'ya uygunluğu varsayıldığı için kazanmaktadır. Yetki yasasının
Anayasa'ya aykırılığının saptanması ya da bu nedenle iptaline karar verilmesi
durumunda bu varsayım gerçekleşmediğinden, bu yasaya dayanılarak çıkartılan KHK
Anayasal dayanaktan yoksun kalır. Bu durumda KHK, Anayasa'nın uygun gördüğü
ölçünün ötesinde verilen bir yetkinin kullanılması sonucu çıkartılmış olması
nedeniyle Anayasa'ya aykırılık oluşturur. KHK; yetki yasasına ve içeriği
yönünden de Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dayandığı yetki yasası Anayasa'ya
aykırı ise bu nedenle iptali gerekir. KHK'nin Anayasa'ya uygun bir yetki yasasına dayanması geçerliliğin
ön koşuludur. Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan veya dayandığı yetki
yasası Anayasa'ya aykırı olan bir KHK'nin kuralları, içerikleri yönünden
Anayasa'ya aykırılık oluşturmasalar bile, Anayasa'ya uygunluğundan söz
edilemez. Öbür yönden, KHK'lerin Anayasa'ya uygunluk denetimleri yasaların
denetimlerinden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde; "Kanunlar Anayasaya
aykırı olamaz." denilmektedir. Bu nedenle yasaların denetimde, onların
yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. KHK'ler ise konu,
amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki yasasına hem de
Anayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Bu nedenlerle, KHK kurallarının içerikler
yönünden de Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılabilmesi için öncelikle ortada
Anayasa'ya uygun bir yetki yasasının varlığı gerekir. KHK'lerin Anayasa'ya aykırılığı saptanmış ya da bu nedenle iptal
edilmiş bir yetki yasasına uygun olup olmadığının incelenmesi ise denetimi
anlamsız kalır. Çünkü Anayasa'ya aykırı bir yetki yasasına dayanılarak
çıkartılan KHK'lerin Anayasa'ya uygun görülmesi olanaksızdır. Yetki yasasının iptalinin, bu yasaya dayanılarak çıkartılan KHK'lere
etkisinin Anayasa'nın 153. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi uygun
değildir. Çünkü, Anayasa'nın 153. maddesindeki "İptal kararları geriye
yürümez." kuralına dayanarak, yetki yasasının iptaline ilişkin kararın,
Resmi Gazetede yayımı gününe kadar çıkarılan KHK'lerin etkilenmeyeceği
biçiminde bir ilke de konulamaz. Bütün bu nedenlerle dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya
aykırılığı saptanan ya da iptaline karar verilen KHK'lerin, Anayasa'nın
başlangıcındaki "Hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilen
hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına
çıkamayacağı", 2. maddesindeki "Hukuk devleti" ilkeleriyle 6.
maddesindeki "Hiç kimse veyaorgan kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet
yetkisi kullanamaz." kuralı ve KHK çıkarma yetkisine ilişkin 91.
maddesiyle bağdaştırılmaları olanaksızdır. Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan, yetki yasasının kapsamı
dışında kalan, dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya da
Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilen KHK'lerin anayasal konumları
birbirinden farksızdır. Böyle durumlarda KHK'ler anayasal dayanaktan yoksun
bulunduklarından içerikleri Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile davaaçıldığında
iptalleri gerekir. C. 418 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Dayanağını Oluşturan
Yetki Yasaları : 418 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Hükmünde Kararname" 12.3.1986 günlü, 3268 sayılı; 9.U.1987 günlü, 3347
sayılı; 12.10.1988 günlü, 3479 sayılı; 1.6.1989 günlü, 3569 sayılı yasaların
verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulu'nca 9.4.1990 günü kabul edilerek
11.4.1990 günü yayımlanmıştır. 418 sayılı KHK'nin dayanağını oluşturan 3268, 3347, 3479 ve 3569
sayılı Yasalar birbirinden bağımsız bir niteliğe sahip değildirler. 12.3.1986
günlü, 3268 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri Hakkındaki Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Yetki Kanunu"nda ana düzenleme
yapılmıştır. Bununla memurların ve diğer kamu görevlilerinin çalışmalarında
etkinliği artırmak ve kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, verimli ve ekonomik
bir biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla idari, mali ve sosyal haklarında
iyileştirmeler yapmak üzere yasada belirtilen kapsam ve ilkeler çerçevesinde Bakanlar
Kurulu'na KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Bu Yasa, 9.4.1987 günlü, 3347 sayılı
Yasa ile değiştirerek kapsamı genişletilmiş ve süresi 31.12.1988 gününe kadar
uzatılmıştır.12.10.1988 günlü, 3479 sayılı Yasayla, 3268 sayılı Yasa'nın
değişik 2. maddesi değiştirilip yeni bir hüküm eklenmiş, önceki yasalardaki KHK
çıkarma süresi de 31.12.1990 gününe kadar uzatılmıştır. 1.6.1989 günlü, 3569
sayılı Yasa ile de çıkarılacak KHK'nin,amacı, üniversitelerin kuruluş, görev ve
yetkileri konusunda aynı çerçeve içerisinde düzenleme yapma olanağı sağlayacak
biçimde genişletilmiştir. Dayanılan yetki yasalarından ilki olan 3268 sayılı Yasa'nın 1. ve
2. maddelerinin kimi hükümleri hakkında açılan iptal davası 6.1.1987 günlü,
E.1986/15, K.1987/1 sayılı kararla reddedilmiştir. 3479 sayılı Yetki Yasası ise
Anayasa Mahkemesi'nin 1.2.1990 günlü, E.1988/64, K.1990/2 sayılı kararıyla
Anayasa'nın başlangıç bölümüne, 2., 7., 87. ve 91. maddelerine aykırılığı
nedeniyle iptal edilmiştir. 3479 sayılı Yasa'nın, 3268 ve 3347 sayılı Yasalardaki yetki
süresini 31.12.1990 gününe kadar uzatan 2. maddesi de iptal edildiğinden bu
yasalara dayanılarak KHK çıkarabilmesi de olanaksız duruma gelmiştir. 418
sayılı KHK'nin başlangıç bölümünde 3569 sayılı Yasa'dan da söz edilmesine
karşın KHK'nin, dayandırıldığı yetki yasaları arasında olan ve iptal edilen
3479 sayılı Yasa'dan sonraçıkarılan 1.6.1989 günlü, 3569 sayılı Yasa'nın
verdiği yetkiye dayanılarak çıkarıldığı kabuledilemez. Çünkü, bu yasa bağımsız
bir yetki yasası niteliğinde değildir. Bununla 3268 sayılı Yasa'nın 3347 sayılı
Yasa'yla değişik 1. ve 2. maddelerinde kimi değişiklikler yapılmakta ve 2.
maddeye bir bent eklenmektedir. 3268 ve 3347 sayılı Yasaların süresini
31.12.1990 gününe kadar uzatan 3479 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ise iptal
edilmiştir. Bu durumda, 3569 sayılı Yasa'ya dayanarak KHK çıkarma olanağı
bulunmamaktadır. D.418 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Değiştirilen ve
Yürürlükten Kaldırılan Maddeleri : 418 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile, 657 sayılı Devlet
Memurları Yasası, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvletleri Personel Yasası, 2547
sayılı Yükseköğretim Yasası, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Yasası,
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Yasası, 5434 sayılı TC Emekli Sandığı Yasası,
Özelleştirmeye ilişkin 3291 sayılı Yasa ile 190, 27, 375, 383 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamelerde değişiklikler yapılmıştır. Davakonusu 418 sayılı KHK'nin 3., 8., 10., 18., 20., 21., 24., 37. ve 38.
maddeleriyle, geçici 1. maddesinde sonradan çıkartılan 420, 422, 433, 450 ve 475
sayılı KHK'lerle değişiklikler yapılmış, 39. maddesinin dördüncü fıkrası ise
29.5.1991 gün ve 3747 sayılı Yasa'nın beşinci maddesiyle yürürlükten
kaldırılmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin yerleşmiş görüşüne göre, soyut norm
denetiminde İptali istenilen kuralların davagününden sonra değiştirilmesi veya yürürlükten
kaldırılması durumunda bu kurallar yönünden davanınkonusu kalmadığından bunlar
hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle, davadan sonra
değiştirilen veya yürürlükten kaldırılan bu maddeler hakkında bir karar
verilmesine yer yoktur. E. 418 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa'ya Aykırılığı
Sorunu: Dava dilekçesinde 418 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu
Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin Anayasa'nın Başlangıç Bölümü
ile 2., 5., 6., 7., 10., 42., 87., 91. ve 130. maddelerine aykırı olması
nedeniyle iptaline karar verilmesi istenilmiştir. Ancak, 2949 sayılı
"Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun"un 29. maddesi hükmü gereğince Anayasa Mahkemesi, Anayasa'ya
aykırılık konusunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere dayanmak
zorunda değildir. İstemle bağlı kalmak koşuluyla başka bir gerekçe ile de
Anayasa'ya aykırılık kararı verebilir. Dava konusu 418 sayılı KHK 12.10.1988 gün ve 3479 sayılı Yetki
Yasası'na dayanılarak çıkartılmıştır. KHK'nin dayandığı 3479 sayılı Yetki
Yasası ise Anayasa Mahkemesi'nin 1.2.1990 gün ve Esas 1988/64, Karar 1990/2
sayılı kararıyla Anayasa'nın Başlangıç, 2., 7., 87. ve 91. maddelerine
aykırılığı nedeniyle iptal edilmiştir. Böylece 418 sayılı KHK anayasal dayanaktan yoksun kalmıştır. KHK'lerin yargısal denetimi bölümünde açıklanan nedenlerle Anayasa'ya
aykırı görülerek iptal edilen 3479 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarak
çıkarılmış bulunan 418 sayılı KHK, Anayasa'nın Başlangıç'ında yer alan
egemenliği "Millet adına kullanmağa yetkili kılınan hiçbir kişi ve
kuruluşun, bu Anayasa'da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla
belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki "hukuk
devleti", 6. maddesindeki "hiçbir kimse veya organ kaynağını
Anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz." ilkeleriyle,KHK çıkarma
yetkisine ilişkin 91. maddesine aykırıdır. Bu gerekçe karşısında dava
dilekçesinde ileri sürülen diğer aykırılık nedenleri üzerinde durulmaksızın
KHK'nin iptali gerekir. Servet TÜZÜN, İhsan PEKEL, Erol CANSEL, Yavuz NAZAROĞLU ve Haşim
KILIÇ bu düşüncelere katılmamışlardır. F. İptal Hükmünün Yürürlüğe Gireceği Gün Sorunu : Anayasa'nın 153. maddesi ve 2949 sayılı "Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun"un 53. maddesi hükümleri
uyarınca, yasa, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi
İçtüzüğü ya da bunların belirli madde veya hükümleri iptal kararının Resmi
Gazete'de yayımlandığı gün yürürlükten kalkar. Ancak, Anayasa Mahkemesi, iptal
kararı ile meydana gelecek olan hukuksal boşluğu kamu düzenini tehditveya kamu
yararının ihlal edici nitelikte görürse, boşluğun doldurulması için iptal
kararının yürürlüğe gireceği günü ayrıca kararlaştırabilir. Dava konusu 418 sayılı KHK'nin iptaline karar verilmesi ile
meydana gelen hukuksal boşluk kamu yararını olumsuz yönde etkileyecek nitelikte
olduğundan, gerekli göreceği yeni düzenlemeleri yapması için Yasama organına
süre tanımak amacıyla iptal kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından
başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun bulunmuştur. V- SONUÇ : 9.4.1990 günlü, 418 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu
Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin : A) Kararın "B" bölümünde sayılan hükümler dışında
tümünün, dayandığı 12.10.1988 günlü, 3479 sayılı "3268 Sayılı Kanun ile
3347 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması 2954 Sayılı Kanunun Bir Maddesinin
Değiştirilmesi Hakkında Kanun"un Anayasa Mahkemesi'nin 1.2.1990 günlü.
Esas: 1988/64 , Karar: 1990/2 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması nedeniyle
Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Servet TÜZÜN, İhsan PEKEL, Erol CANSEL,
YAVUZ NAZAROĞLU ile Haşim KILIÇ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, B) Aynı Kararname'nin ; a- 3. maddesinde, 420 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11., 12.
ve 475 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8. maddeleriyle, b- 8. maddesinde, 420 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13., 433
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4., 450 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
1. maddeleriyle , c- 10. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5. ve
475 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9. maddeleriyle, d- 18. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8.
maddesiyle, e- 20. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 7. ve
450 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddeleriyle, f- 21. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6. ve
475 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 10. maddeleriyle, g- 24. maddesinde, 422 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. ve
25.10.1990 günlü, 3670 sayılı Yasa'nın 11. maddeleriyle, h- 37. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9.
maddesiyle, ı- 38. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12.
maddesiyle, i- Geçici 1. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
15. ve 450 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8. maddeleriyle yapılan değişikliklerle, j- 29.5.1991 günlü, 3747 sayılı Yasa'nın 5. maddesinin yürürlükten
kaldırdığı 39. maddesinin dördüncü fıkrası. Hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, C) İptal nedeniyle oluşacak hukuki boşluğun doldurulması için
Anayasa'nın 153. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Yasa'nın 53. maddeleri gereğince iptal hükmünün, kararın
Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine,
OYBİRLİĞİYLE; 5.2.1992 gününde karar verildi. Başkan Yekta Güngör
  ÖZDEN Üye Yılmaz Ali
  EFENDİOĞLU Üye Servet TÜZÜN Üye Mustafa ŞAHİN Üye İhsan PEKEL Üye Selçuk TÜZÜN Üye Ahmet N. SEZER Üye Erol CANSEL Üye Yavuz
  NAZAROĞLU Üye Haşim KILIÇ Üye Yalçın ACARGÜN KARŞIOY
YAZISI İnceleme konusu 418 sayılı KHK'nin dayanağı olan 3479 sayılı Yetki
Yasası, Anayasa Mahkemesi'nin 1.2.1990 günlü, Esas: 1988/64, Karar: 1990/2
sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bu karar 21 Nisan 1990 günlü Resmî
Gazete'de yayımlanmıştır. Buna göre 9.4.1990 günlü, 418 sayılı KHK 3479 sayılı
Yetki Yasası'nın kapsamında olup, bu Yasa yürürlükte iken çıkarılmıştır.
Çıkarıldıkları tarihte yürürlükte olan bir yetki yasasına dayanan kanun
hükmünde kararnamelerin,daha sonra bu yetki yasası Anayasa'ya aykırı bulunarak
iptal edilse bile, salt bu nedenle iptaline olanak görülmemektedir. Nitekim Anayasa'nın 91. maddesinde açıkça yer almayan ancak
Anayasa'ya uygun bir yorumla getirilen "önemli, ivedi ve zurunlu
olma" ölçütleri ilk defa 3479 sayılı Yetki Yasası'nın iptali kararında
Anayasa'ya aykırılık nedeni olarak yer almıştır. Bu ölçütler ancak kararın
Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla bağlayıcı etkisini gösterir. Bundan önce
yürürlüğe girmiş KHK'leri etkilemesi düşünülemez. Yetki Yasası 1 nın, Anayasa'nın 91. maddesinde sayılan
öğelerden birine aykırı olması nedeniyle iptali durumunda ise, buna dayanan
KHK'lerin iptalinin gerekeceği kuşkusuzdur. Ancak, Anayasa Mahkemesi'nce ilk
defa yetki yasası denetiminde uygulanan ve yorumlar getirilen söz konusu
"önemli, ivedi ve zorunlu olma" ölçütlerinin, Anayasa Mahkemesi
Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından önce çıkarılan KHK'lere uygulanması
ve bu KHK'lerin bu nedenle iptaline gidilmesi istikrarsızlık, kararsızlık ve
güvensizlik yaratacağından çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. Servet TÜZÜN Üye İhsan PEKEL Üye Erol CANSEL Üye KARŞIOY
YAZISI İnceleme konusu 418 sayılı KHK'nin dayanağı olan 3179 sayılı Yetki
Yasası, Anayasa Mahkemesi'nin 1.2.1990 günlü, Esas 1988/64, Karar 1990/2 sayılı
kararı ile iptal edilmiştir. Bu karar 21.4.1990 günlü Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır. Buna göre 9.4.1990 günlü 418 sayılı KHK, 3479 sayılı Yetki
Yasası'nın kapsamında olup, bu yasa yürürlükte iken çıkarılmıştır.
Çıkarıldıkları tarihte yürürlükte olan bir yetki yasasına dayanan KHK'lerin
daha sonra bu yetki yasası Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilse bile, salt
bu nedenle iptali gerekir mi' Yetki Yasası'na Anayasa'nın 91. maddesinde sayılan öğelerden
birine aykırı olması nedeniyle iptali durumunda, buna dayanan KHK'lerin
iptalinin gerekeceği kuşkusuzdur. Bunun dışında 91. maddede açıkça gösterilen ilkelerden ayrı,
(ivedi ve zorunlu olma gibi) bir yorumla Yetki Yasası'nın iptali ile buna
dayanılarak çıkarılmış KHK'lerin de iptaline gidilmesi devlet hayatında
istikrarsızlık, kararsızlık ve güvensizlik yaratacağı açıktır. Bilindiği üzere
iptal kararları geleceğe dönüktür, Kural olarak yayımlandıkları günden
başlayarak hüküm ifade ederler. Tersine durumda yetki yasasının yürürlükte
bulunduğusürede, KHK ile yapılan düzenlemelerin, gerçekleştirdiği hukuksal
durumların ve kimi zaman kazanılmış hakların ihlâli sonucuna varılır. Bu da
Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümeyeceği ilkesine aykırı düşer. Yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptali, bu yasaya
dayanılarak çıkarılan KHK'ler kendiliğinden Anayasa'ya aykırı duruma düşürmez.
İkisinin ayrı ayrı denetlenmesi yolu da bu sonucu göstermektedir. Açıklanan nedenlerle 418 sayılı KHK'nin dayandığı yetki yasasının
iptal edilmiş olduğundan bahisle esasının incelenmesine geçmeden sadece
"yasal dayanaktan yoksun kalması" sebebine dayalı çoğunluk görüşüne
katılmıyorum. Yavuz
  NAZAROĞLU Üye KARŞIOY
YAZISI 10.11.1993 günlü, 21754 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Esas
1993/32, Karar 1993/32 sayılı karar nedeniyle yazılan Karşıoy Gerekçesini bu
karar için de tekrarlıyorum. Haşim
  KILIÇ Üye