ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/81 Karar Sayısı : 2013/94 Karar Günü : 5.9.2013 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 11. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 4.7.1972 günlü, 1602 sayılı
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 25.12.1981 günlü, 2568 sayılı Kanun'un
1. maddesiyle değiştirilen 20. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ".sivil
memurlardır." ibaresinin Anayasa'nın 157. maddesine aykırılığı ileri
sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde sivil memur olarak görev
yapmakta olan davacı tarafından görevde yükselme ve unvan değişikliği hakkının
elinden alındığı gerekçesiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya
aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 1602 sayılı Kanun'un itiraz konusu ibareyi de içeren 20. maddesi
şöyledir: "Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Türk Milleti adına; askeri
olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve
askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve
son derece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlarda gösterilen,
görevleri yapar. Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda;
ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz. Bu Kanunun uygulanmasında asker kişiden maksat; Türk Silahlı
Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur,
astsubay, askeri öğrenci, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er,
erbaş ve erler ile sivil memurlardır. " III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, dava dosyası ve ekleri, Raportör Fatma BABAYİĞİT tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa
kuralı ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini
Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık
iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa , o hükmün iptali için Anayasa
Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin
Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin
görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o davada
uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik
evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. Anayasa'nın 157. maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin,
askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile asker kişileri ilgilendiren
ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların
yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesi olduğu öngörülmektedir. 1602
sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 20. maddesinin birinci
fıkrasında da Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevi;Türk Milleti adına,
askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren
ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk
ve son derece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlarda gösterilen
görevler olarak ifade edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise Kanun'un
uygulanmasında asker kişiden maksadın; Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan
veya hizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci,
uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er, erbaş ve erler ile sivil
memurlar olduğu belirtilmiştir. İtiraz yoluna başvuran mahkemede bakılmakta olan dava, Kara Kuvvetleri
Komutanlığı bünyesinde sivil memur olarak görev yapmakta olan davacının teknik
hizmetler sınıfında uygun bir kadroya atanma talebinin reddedilmesi üzerine,
görevde yükselme ve unvan değişikliği hakkının elinden alındığı iddiasına
ilişkindir. İtiraz konusu kural, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan
veya hizmetten ayrılmış olan sivil memurların 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare
Mahkemesi Kanunu'nun uygulanması açısından asker kişi sayılacağını
düzenlemektedir. İtiraz yoluna başvuran Mahkemedeki bakılmakta olan dava,
itiraz konusu kural nedeniyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülebilecek
bir davadır. Dolayısıyla bakılmakta olan dava, itiraz başvurusunda bulunan
Mahkemenin görev alanına girmemektedir. Buna göre, itiraz yoluna başvuran
Mahkemede, yöntemine göre açılmış bir dava bulunmadığı gibi kuralın uygulanması
sonucu görevsizlik kararı verilecek olması da bu durumu değiştirmemektedir. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu ibare itiraz başvurusunda
bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanacak kural değildir. İtiraz başvurusunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi
gerekir. IV- SONUÇ 4.7.1972 günlü, 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi
Kanunu'nun, 25.12.1981 günlü, 2568 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen
20. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "...sivil memurlardır." ibaresinin,
itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE, 5.9.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye Zühtü
  ARSLAN