ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2004/41 Karar Sayısı : 2004/65 Karar Günü : 9.6.2004 Resmi Gazete tarih/sayı: Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 10. İdare
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 10.2.1954 günlü, 6245
sayılı Harcırah Kanunu'nun 10. maddesinin (1) numaralı bendinin başına
31.7.2003 günlü, 4969 sayılı Yasa ile eklenen "Kendi yazılı talepleri
üzerine gönderilenler hariç olmak üzere" ibaresinin, Anayasa'nın 2., 5.,
10. ve 11. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Davacının isteğiyle atamasının yapılması nedeniyle şahsi ve aile
yolluğunun ödenmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, itiraz
konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptali için
re'sen başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı İtiraz konusu ibareyi de içeren 10.2.1954 günlü, 6245 sayılı
"Harcırah Kanunu"nun 10. maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "MADDE 10- Yol masrafı, yevmiye,
aile masrafı ve yer değiştirme masrafı aşağıdaki hallerde verilir: 1. (Ek ibare: 4969- 31.7.2003/m.1 a- Yürürlük m.16 b) "Kendi
yazılı talepleri üzerine gönderilenler hariç olmak üzere;" Yurt
içinde veya dışındaki daimi bir vazifeye (...) naklen tayin olunanlarla yabancı
memleketlerdeki memuriyet merkezi tebdil olunan veyahut bu yerlerden yurt
içinde diğer bir daimi vazifeye tayin edilen memur ve hizmetlilere yeni vazife
mahallerine kadar;". B- İlgili Görülen Yasa Kuralı 4833 sayılı 2003 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 51. maddesinin (f)
bendi şöyledir: "f) 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı Kanun kapsamında bulunan
kurum ve kuruluşlar ile özel hükümler gereğince anılan Kanun kapsamı dışında
yer alan tüm kamu kurum ve kuruluşlarında, istihdam edilme şekline
bakılmaksızın; ilk defa veya yeniden göreve alınanlar ile bunların aile
fertlerine bu nedenlerle harcırah ödenmez, bu amaçla başka bir adla ödeme
yapılamaz." C- Dayanılan Anayasa Kuralları İtiraz başvurusunda Anayasa'nın 2., 5., 10. ve 11. maddelerine
dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu,
itiraz konusu kural, dayanılan Anayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer
belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre
mahkemeler, bakmakta oldukları davada uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde
kararname kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri
sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için
Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış
ve görevine giren bir dava bulunması ve iptali istenen kuralların da o davada
uygulanacak olması gerekmektedir. İtiraz konusu 6245 sayılı "Harcırah Kanunu"nun 10.
maddesinin (1) numaralı bendinin başına 31.7.2003 günlü, 4969 sayılı Yasa ile
eklenen "Kendi yazılı talepleri üzerine gönderilenler hariç olmak
üzere" ibaresinin yer aldığı 10. madde yol masrafı, yevmiye, aile masrafı
ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren hallere ilişkin
esasları düzenlemektedir. Dava konusu işlem 6.5.2003 günlü ve 65749 sayılıdır. İşlem
tarihinde 31.3.2003 tarih ve 25065 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan 4833 sayılı 2003 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 51. maddesinin (f)
fıkrası yürürlükte olup, Bakanlığın 22 Aralık 2003 günlü, 5631 sayılı
savunmasında da dava konusu işlemin 4833 sayılı 2003 Malî Yılı Bütçe Kanunu'na
göre hazırlanan Maliye Bakanlığı'nın Bütçe Uygulama Talimatına dayandırıldığı
belirtilmiştir. Bu durumda, davacının atanma ve yolluk talep tarihi gözetildiğinde
6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 10. maddesinin (I) numaralı bendi davada
uygulanacak kural niteliğinde değildir. Açıklanan nedenlerle, başvurunun, Mahkeme'nin yetkisizliği
nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 10.2.1954 günlü, 6245 sayılı "Harcırah Kanunu"nun 10.
maddesinin (1) numaralı bendinin başına 31.7.2003 günlü, 4969 sayılı Yasa
ile eklenen "Kendi yazılı talepleri üzerine gönderilenler hariç olmak
üzere;" ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta
olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun
Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 9.6.2004 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Haşim KILIÇ Üye Sacit ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ertuğrul ERSOY Üye Tülay TUĞCU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Mehmet ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye CaferŞAT Üye Fazıl SAĞLAM Üye A. Necmi ÖZLER