ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2025/73 Karar Sayısı : 2025/59 Karar Tarihi : 6/3/2025 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 73. İş Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011 tarihli 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun; A. 140. maddesinin (3) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin , B. 320. maddesinin (2) numaralı fıkrasının üçüncü cümlesinde
yer alan “ … tutanağın altı hazır
bulunan taraflarca imzalanır. ”
ibaresinin, Anayasa’nın 2., 5.,
13., 36., 40. ve 141. m addelerine aykırılığı
ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: İşçilik alacağının tahsili talebiyle açılan davada itiraz
konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu
kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTE NEN KANUN HÜKÜMLERİ Kanun’un itiraz konusu kuralların da yer
aldığı; 1. 140. maddesinin (3)
numaralı fıkrası şöyledir: “(3) Ön inceleme duruşmasının sonunda, tarafların sulh
veya arabuluculuk faaliyetinden bir sonuç alıp almadıkları, sonuç alamadıkları
takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanakla tespit
edilir. Bu tutanağın altı, duruşmada hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür.” 2. 320. maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir: “(2) Daha önce karar verilemeyen hâllerde mahkeme, ilk
duruşmada dava şartları ve ilk itirazlarla hak düşürücü süre ve zamanaşımı
hakkında tarafları dinler; daha sonra tarafların iddia ve savunmaları
çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder.
Uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkim, tarafları sulhe veya
arabuluculuğa teşvik eder. Tarafların sulh olup olmadıkları, sulh olmadıkları
takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanağa yazılır; tutanağın altı hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak
esas alınmak suretiyle yürütülür. II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Özge ULUKAYA tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “ Anayasaya
aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa
Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem
belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta
olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde “ İptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı ”, (b) bendinde “ Başvuru kararına
ilişkin tutanağın onaylı örneği ” ve (c) bendinde “ Dava dilekçesi,
iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı
örnekleri ” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır.
Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya
yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas
incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının (a) bendinde “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı
örneği ”, (b) bendinde “ Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan
belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri ” ve (c) bendinde
“ Dava dosyasında sunulan belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlinde
sıralandığı dizi pusulası ” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında
sayılmıştır. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (b) bendinde ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk
incelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz
yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar
verileceği belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede itiraz yoluna
başvuran Mahkemece gerekçeli başvuru kararının ekinde fiziki olarak gönderilen
belgelerin onaylı örnek niteliğinde olmadığı ve bu suretle dosyanın ilgili
bölümlerinin onaylı örneklerine yer verilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu belgelerin tarih
sırasına göre başlıklar hâlinde sıralandığı dizi pusulasının da düzenlenmediği
tespit edilmiştir. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır. 6. Kaldı ki bakılmakta olan davada ön inceleme duruşmasının
yapılarak tahkikat aşamasına geçildiği gözetildiğinde ön inceleme aşamasına ilişkin olan kuralların yargılamanın bulunduğu aşama itibarıyla bakılmakta olan
davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır. 7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi ile İçtüzük’ün 46.
maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğu
anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun; A. 140. maddesinin
(3) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin, B. 320. maddesinin
(2) numaralı fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan “ …tutanağın altı hazır
bulunan taraflarca imzalanır. ” ibaresinin, iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 6/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR Üye Metin KIRATLI