ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2006/68 Karar Sayısı : 2006/52 Karar Günü : 4.5.2006 R.G. Tarih-Sayı :13.10.2006'da tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul 4. İcra
Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 19.10.2005 günlü, 5411
sayılı Bankacılık Kanunu'nun geçici 13. maddesinin Anayasa'nın 10., 48. ve 167.
maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Takipteki kredi alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra
takibinin durdurulması kararına karşı alacaklı banka tarafından yapılan itiraza
ilişkin davada, 5411 sayılı Yasa'nın itiraz konusu kuralının Anayasa'ya
aykırılığı savını ciddî bulan Mahkeme, iptali istemiyle başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 19.10.2005 günlü, 5411 sayılı “Bankacılık Kanunu”nun itiraz konusu
geçici 13. maddesi şöyledir: “GEÇİCİ MADDE 13- Sermayesinin yarıdan fazlası kamu kurum ve
kuruluşlarına ait olan ya da hisselerinin çoğunluğu üzerinde bu kurum ve
kuruluşların idare ve temsil yetkisi bulunan ve özel kanunla kurulmuş
bankalarda (Tasfiye Halinde T. Emlak Bankası A.Ş. dahil) 26.12.2003 tarihinden
önce bankacılık teamüllerine göre teminatlı ve/veya yetersiz teminatlı kredi
kullanıp da vadesi geçtiği halde henüz ödenmemiş, süresi uzatılmamış veya
yeniden yapılandırılmamış kredileri kullananlar ya da yeniden yapılandırma
şartlarını ihlal edenler ile münferit veya karşılıklı verilen banka teminat
mektupları, kabul kredileri ve avaller, taşınır ve taşınmaz rehni, ipotek, üst
hakkı, intifa hakkı ve oturma hakkı gibi her türlü sınırlı aynî hak tesisine
ilişkin sözleşmeden doğan hakların da diğer bankaların ve üçüncü kişilerin
muvazaadan arî hakları aleyhine olmamak üzere Fon alacaklarının tahsiline
ilişkin 123, 134, 136, 137, 138, 140, 142, ve 165 inci madde hükümleri,
tasarrufun iptali davalarında aciz vesikası şartı aranmaması, tüzel kişilerin
kanunî temsilcileri ile borçlu ve borçla diğer ilgililerin yurt dışına
çıkmasını yasaklama dahil bankalarınca uygulanır.” B- İlgili Yasa Kuralı 5411 sayılı Yasa'nın ilgili görülen geçici 11. maddesinin birinci
fıkrası şöyledir: “GEÇİCİ MADDE 11- Bu Kanunun yayımı tarihinden önce, 26.12.2003
tarihine kadar temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Fona
intikal eden ve/veya bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izin ve
yetkileri ilişkili Bakan, Bakanlar Kurulu veya Kurul tarafından kaldırılarak
tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen veya Fon tarafından tasfiye işlemleri
başlatılan bankalar hakkında başlatılan işlemler sonuçlanıncaya ve her türlü
Fon alacakları tahsil edilinceye kadar bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 4389
sayılı Kanunun 14, 15, 15/a, 16, 17, 17/a ve 18 inci maddeleri, ek 1, 2, 3, 4,
5 ve 6 ncı maddeleri ile geçici 4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasına devam
edilir.” IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz
konusu ve ilgili görülen Yasa kuralları ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Takipteki kredi alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra
takibinin, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 66. maddesi uyarınca
durdurulması kararına karşı alacaklı T. Vakıflar Bankası tarafından, 4389
sayılı Bankalar Kanunu'nun 15. maddesinin (9) sayılı fıkrasına 5020 sayılı Yasa
ile eklenen (e) bendinin birinci fıkrasında yer alan, “Fon tarafından
başlatılan ve/veya Fona intikal eden bankalardan devir alınan takiplerde
borçlular tarafından yapılan tüm itirazlar satış dışında takip işlemini
durdurmaz” kuralına ve 4389 sayılı Yasa'ya 5020 sayılı Yasa ile
eklenen ek 5. maddeye dayanarak itirazda bulunulmuştur. İcra Mahkemesi, Banka
alacağının 4389 sayılı Yasa'nın 15/9-e maddesi kapsamında bulunmadığı
gerekçesiyle itirazı reddetmiş; davacı Banka tarafından yapılan temyiz
başvurusu sonucunda, Yargıtay'ca, İcra Mahkemesi'nin bakmakta olduğu davada
4389 sayılı Yasa'nın 15/9-e ve ek 5. maddeleri uyarınca takip işleminin
durdurulamayacağı gerekçesiyle, bozma kararı verilmiştir. İcra Mahkemesi'nce
Yargıtay'ın bozma kararına uyularak başlatılan davada, 4389 sayılı Yasa'yı
yürürlükten kaldıran 5411 sayılı Yasa'nın geçici 13. maddesinin Anayasa'ya
aykırılığı savını ciddî bulan Mahkeme, iptali istemiyle başvurmuştur. Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa bu hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış
ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın o davada
uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise, davanın değişik
evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır. T. Vakıflar Bankası tarafından, 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun
yürürlükte olduğu sırada, bu Yasa'nın 15. maddesinin (9) sayılı fıkrasına 5020
sayılı Yasa ile eklenen (e) bendinin birinci fıkrası ve ek 5. maddesine
dayanılarak icra takibinin durdurulması kararına itiraz edilmiş ve ilgili mahkemenin
ret kararı da 4389 sayılı Yasa'nın aynı kurallarına dayanılarak Yargıtay
tarafından bozulmuştur. Mahkeme, Yargıtay'ın bozma kararına uyarak davayı
yeniden başlatmıştır. Dava sürürken, sonradan yürürlüğe giren 5411 sayılı
Bankacılık Kanunu ile 4389 sayılı Yasa yürürlükten kaldırılmıştır. Bakılmakta olan bir davada, eski ya da yeni yasa hükümlerinden
hangisinin uygulanacağı konusunun çözümlenmesi için öncelikle bu konuda özel
hüküm bulunup bulunmadığının incelenmesi gerekmektedir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun geçici 11. maddesinde, 5411
sayılı Yasa'nın yayımı tarihinden önce başlatılan işlemler sonuçlandırılıncaya
ve her türlü Fon alacakları tahsil edilinceye kadar bu Yasa ile yürürlükten
kaldırılan 4389 sayılı Yasa'nın 15. ve ek 5. maddeleri hükümlerinin
uygulanmasına devam edileceği belirtilmiştir. Bu kurala göre, 4389 sayılı
Yasa'nın ek 5. maddesi kapsamında bulunan davacı Banka'nın, aynı Yasa'nın 15.
maddesi kapsamında bulunan alacağı tahsil edilinceye kadar, 5411 sayılı
Yasa'nın değil, 4389 sayılı Yasa'nın uygulanmasına devam edileceğinden,
mahkemelerin de bakmakta oldukları davaları buna göre sonuçlandırmaları
gerekecektir . Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada, 5411 sayılı Yasa'nın geçici
11. maddesine göre, icra takibinin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 4389
sayılı Yasa'nın ilgili hükümlerinin uygulanması gerekeceğinden 5411 sayılı
Yasa'nın Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen geçici 13. maddesi davada
uygulanacak kural değildir. Başvurunun, Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. V- SONUÇ 19.10.2005 günlü, 5411 sayılı “Bankacılık Kanunu”nun geçici 13.
maddesinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu maddeye ilişkin başvurunun Mahkeme'nin
yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 4.5.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Tülay
  TUĞCU Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT