ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı
: 2024/59 Karar Sayısı
: 2024/73 Karar Tarihi
: 14/3/2024 R.G. Tarih -
Sayı : Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011
tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 167. maddesinin Anayasa’nın
152. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Tasarrufun
iptali davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un 167. maddesi şöyledir: “ Davaların ayrılması MADDE 167- (1) Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde
yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş
davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden
karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya
devam eder. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatma KARAMAN
ODABAŞI tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz
yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Söz konusu
maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada
uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini
Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada
sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği
belirtilmiş; anılan fıkranın (a) bendinde de “ İptali istenen
kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli
başvuru kararının aslı ” Mahkemeye
gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında
ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz
başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin
gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuran
mahkemenin gerekçeli kararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen
hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı
olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği,
(2) numaralı fıkrasında da gerekçeli başvuru kararının aslının Anayasa
Mahkemesine sunulacağı ifade edilmiştir. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde ise Anayasa Mahkemesince
yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi
hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun
reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında da anılan (b) bendi uyarınca
verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak
yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede itiraz yoluna
başvuran Mahkeme tarafından gerekçeli başvuru kararının aslının sunulmadığı ve
itiraz konusu kuralın Anayasa’nın 152. maddesine hangi nedenlerle aykırı
olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte gösterilmediği anlaşılmıştır. 6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a)
bendine ve (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan başvurunun anılan
Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 167. maddesinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 14/3/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE
karar verildi. Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL