ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2003/55 Karar Sayısı : 2006/88 Karar Günü : 27.9.2006 Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 8.12.2006-26370 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Bakırköy 7. Ağır Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 1.3.1926 günlü, 765 sayılı
Türk Ceza Kanunu'nun 9.7.1953 günlü, 6123 sayılı Kanun'la değiştirilen 77.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 10. maddesine
aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Altı silahlı gasp, iki sarkıntılık ve bir ırza geçmeye teşebbüs
suçlarından ayrı ayrı cezalandırılması talebiyle sanık hakkında açılan, ancak
aralarındaki irtibat nedeniyle birleştirilen davaya bakan Mahkeme, itiraz
konusu fıkrayı Anayasa'ya aykırı görerek iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 9.7.1953 günlü,
6123 sayılı Kanun'la değiştirilen 77. maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Aynı neviden şahsi hürriyeti bağlayıcı muvakkat cezaların
birleştirilmesi halinde tatbik edilecek ceza ağır hapiste 36, hapiste 25,
sürgünde 15, hafif hapiste 10 seneyi geçemez.” B- Dayanılan Anayasa Kuralları İtiraz başvurusunda Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 10. maddesine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Mustafa BUMİN,
Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU,
Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN, Enis TUNGA ve Mehmet ERTEN'in
katılmalarıyla 24.4.2003 günü yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar
verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: İtiraza konu Kural'ın da içerisinde bulunduğu 765 sayılı Türk Ceza
Kanunu, 13.11.2004 günlü, 25642 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 4.11.2004
günlü, 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında
Kanun'un 12. maddesinin (b) bendi uyarınca 1.6.2005 günü itibariyle yürürlükten
kaldırılmıştır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin ikinci fıkrası
gereğince, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan
yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan Kanun
uygulanır ve infaz olunur. Lehe hüküm ise 5252 sayılı Yasa'nın 9. maddesinin
üçüncü fıkrasına göre önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya
uygulanarak, ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle
belirlenir. Şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaların birleştirilmesine bir üst
sınır getirilmesine dair 765 sayılı Yasa'nın itiraz konusu Kural'ına benzer bir
hükme 5237 sayılı Yasa'da yer verilmemiştir. Başvuran Mahkeme'nin bakmakta
olduğu davada sanık altı ayrı silahlı gasp ve diğer suçlardan yargılandığından,
hakkında verilebilecek ağır hapis cezalarının toplamı 36 yılı geçerse, itiraz
konusu kuralın lehe olarak uygulanması gerekecektir. Bu nedenle, Kural'ın
bakılmakta olan davada uygulanacak olma özelliğini koruduğu anlaşılmakla
itirazın incelenmesi gerekmiştir. Başvuru kararında, itiraz konusu Kural'ın on ayrı gasp suçunu
işleyen ile iki ayrı gasp suçunu işleyen arasında çekilmesi gereken ceza
bakımından farklılık yaratmadığı, bu durumun Anayasa'nın eşitlik ilkesine
aykırı olduğu gibi, cezası çektirilmemiş olan suçların mağdurları açısından da
Anayasanın Başlangıç kısmının altıncı paragrafını ihlal ettiği ileri
sürülmüştür. İtiraz konusu kural uyarınca, içtima eden birden fazla hürriyeti
bağlayıcı ceza aynı neviden ise neticeten verilebilecek ceza ağır hapiste 36,
hapiste 25, hafif hapiste ise 10 seneyi geçemez. Buna göre, birden fazla suça
ilişkin yargılamanın söz konusu olduğu durumlarda, hâkim, cezanın türüne bağlı
olarak bu sınırlara ulaşıncaya kadar toplama sistemini uygulayacak, böylece
toplam miktar daha fazla olsa bile en fazla 36, 25 veya 10 yıla
hükmedebilecektir. Madde'nin itiraz konusu edilmeyen diğer fıkralarında başka
nev'iden süreli hürriyeti bağlayıcı cezalar ile ağır para ve hafif para
cezalarının içtimalarına dair hükümlere yer verilmiş, son fıkrasında da,
belirtilen usule uygun olarak yukarı hadlere göre verilen cezaların
kesinleşmesinden sonra işlenen suçlar içtima kapsamı dışında tutularak ve
bunlardan dolayı verilecek cezaların aynen tatbik olunacağı öngörülmüştür. Anayasa'nın 10. maddesinde, “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet,
siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım
gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Kadınlar ve erkekler eşit haklara
sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Hiçbir
kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.Devlet organları ve idare
makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket
etmek zorundadırlar” denilmektedir. Bu ilkeyle, birbirlerinin aynı durumunda
olanlara ayrı kuralların uygulanması ve ayrıcalıklı kişi ve toplulukların
yaratılması engellenmektedir. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı
kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durum ve konumlarındaki özellikler,
kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları
gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar ayrı
kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez. Anayasa'nın Başlangıç'ının altıncı paragrafında, her Türk
vatandaşının bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyal
adalet gereklerince yararlanarak milli kültür, medeniyet ve hukuk düzeni içinde
onurlu bir hayat sürdürme ve maddi ve manevi varlığını bu yönde geliştirme hak
ve yetkisine doğuştan sahip olduğu vurgulanmıştır. Ceza siyasetinin gereği olarak yasa koyucu, Anayasa'nın ve ceza
hukukunun temel ilkelerine bağlı kalmak koşuluyla, cezalandırmada güdülen amacı
da gözeterek hangi eylemlerin suç sayılacağını, bunlara verilecek cezanın türü,
miktarı, artırım ve indirim nedenleri ve oranları ile suçun takibine yada
cezalandırılmasına ilişkin koşullar öngörebilir. Yasa hükümlerinin, aynı hukuki
durumda bulunan kişilere ayrım gözetilmeksizin uygulanabilir olması asıldır. Suç sayısına bağlı olarak verilen cezaların toplamının yüksek
olduğu durumlarda, ortalama insan ömrü de dikkate alınarak buna bir üst sınır
getirilmesi veya böyle bir sınıra yer verilmeden konunun tamamen infaz rejimine
bırakılması ceza siyaseti gereği yasa koyucunun takdirindedir. Bu nedenle itiraz konusu kural Anayasa'nın 10. maddesine aykırı
değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kural'ın Anayasa'nın Başlangıç'ı ile
ilgisi görülmemiştir. VI- SONUÇ 1.3.1926 günlü, 765 sayılı “Türk Ceza Kanunu”nun 6123 sayılı Yasa
ile değiştirilen 77. maddesinin (1) numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırı
olmadığına ve itirazın REDDİNE, 27.9.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Tülay
  TUĞCU Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye Cafer
  ŞAT Üye Ali
  GÜZEL Üye Şevket
  APALAK Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT