ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1997/47 Karar Sayısı : 1997/55 Karar Günü : 10.6.1997 R.G. Tarih-Sayı :02.08.1997-23068 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara Asliye 19. Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 17.6.1992 günlü, 3813 sayılı "Türkiye
Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun"un 29. maddesinin
ikinci tümcesinin, Anayasa'nın 48. maddesine aykırılığı savıyla iptali
istemidir. I- OLAY Prime Prodüksiyon Hizmetleri AŞ. ile İstanbulspor Spor
Faaliyetleri AŞ. arasında imzalanan yayın sözleşmesinin Türkiye Futbol
Federasyonu Başkanlığı tarafından onaylanmaması nedeniyle "sözleşmenin
aynen ifası, "muavazanın ve müdahalenin önlenmesi" için açılan davaya
bakan Mahkeme, 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri
Hakkındaki Kanun'un 29. maddesinin ikinci tümcesinin Anayasa'nın 48. maddesine
aykırılığı savıyla itiraz yoluna başvurarak iptal isteminde bulunmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 3813 sayılı Yasa'nın iptali istenilen ikinci tümceyi de içeren 29.
maddesi şöyledir : "Madde 29- Futbol müsabakalarının televizyon ve radyodan yayınlanmasının
düzenlenmesi ve programlanmasına Federasyon yetkilidir. Kulüplerin bu konuda
yayın kuruluşları ile yapacakları sözleşmeler, Federasyonun gözetim, denetim ve
onayına tâbidir." B- İlgili Yasa Kuralı 3813 sayılı Yasa'nın konuyla ilgili maddesi şöyledir: "Madde 14- Tahkim Kurulu, Federasyon ile kulüpler; federasyon
ile hakemler; federasyon ile teknik direktör ve antrenörler; kulüpler ile
teknik direktörler ve antrenörler; kulüpler ile oyuncular; kulüpler ile
kulüpler arasında çıkacak ihtilaflar hakkında Yönetim Kurulunca verilecek
kararlar ile disiplin kurulu kararlarını, ilgililerin itirazı üzerine
inceleyerek kesin karara bağlar." C- Dayanılan Anayasa Kuralı İtiraz başvurusunda dayanılan Anayasa'nın 48. maddesi şöyledir : "MADDE 48.- Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme
hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir. Devlet, özel teşebbüslerin millî ekonominin gereklerine ve sosyal
amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak
tedbirleri alır." IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, itiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin iptalini istediği
3813 sayılı "Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında
Kanun"un 29. maddesinin ikinci tümcesinin Mahkemenin bakmakta olduğu
davada uygulanması sorunu öncelik taşıdığından, ilk inceleme raporu, dava
dosyası ve ekleri, iptali istenen Yasa kurallarıyla dayanılan Anayasa kuralları
ve bunların gerekçeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü : 17.6.1992 günlü, 3813 sayılı Yasa'nın 1. maddesinde futbol
faaliyetlerini ulusal ve uluslararası kurallara göre yürütmek, örgütlemek,
geliştirmek ve Türkiye'yi futbol konusunda yurt içinde ve yurt dışında temsil
etmek üzere özel hukuk kurallarına bağlı ve tüzelkişiliğe sahip, özerk Türkiye
Futbol Federasyonu'nun kurulması, örgütün görev ve yetkilerine ilişkin ilke ve
yöntemlerini düzenlemek amacı güdülmektedir. Yasa'nın 4. maddesinde de, "Tahkim Kurulu" na,
Federasyon'un örgütü içinde yer verilmiştir. Yasa'nın 14. maddesine göre, federasyon ile kulüpler; federasyon
ile hakemler, federasyon ile teknik direktör ve antrenörler, kulüpler ve teknik
direktörler ve antrenörler, kulüpler ile oyuncular, kulüpler ile kulüpler
arasında çıkacak uyuşmazlıklar hakkında Yönetim Kurulunca verilecek kararlar
ile disiplin kurulu kararlarını, ilgililerin itirazı üzerine inceleyerek kesin
karara bağlamak, Tahkim Kurulu'nun görevidir. 22.6.1993 günlü ve 21615 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak
yürürlüğe giren Türkiye Futbol Federasyonunun Çalışma Usul ve Esaslarına Dair
Ana Satatü'nün yayınların düzenlenmesi başlıklı 63. maddesinde; futbol
karşılaşmalarının televizyon ve radyodan yayınlanması, düzenlenmesi ve
proğramlanmasının Federasyon'un yetkisinde olduğu, kulüplerin bu konuda
yayın kuruluşları ile yapacakları sözleşmelerin Federasyon'un gözetim, denetim
ve onayına bağlı bulunduğu Federasyon tarafından onaylanmayan sözleşmelerin Federasyon'a
karşı geçersiz sayılacağı öngörülmüştür. İstanbulspor Spor Faaliyetleri ve Ticaret AŞ. ile Prime
Prodüksiyon Hizmetleri AŞ. arasında yapılan yayın sözleşmesi Futbol Federasyonu
tarafından onaylanmamıştır. Bu durumda ve bu aşamada Federasyon ile kulüp arasında yayın
sözleşmesinin onaylanmaması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığın dava yoluyla
değil, ilgililerin itirazı üzerine Tahkim Kurulu'nca incelenerek kesin karara
bağlanması gerekmektedir. Açıklanan nedenle Tahkim Kurulu'nca incelenerek kesin karara
bağlanması gereken bir konuda, bu yol izlenmeksizin açılan davada Yasa'nın 29.
maddesinin ikinci tümcesinin Anayasa'ya aykırılığı savında bulunulmasına olanak
görülmediğinden itirazın, başvuran Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi
gerekir. Selçuk TÜZÜN, Yalçın ACARGÜN ve Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe
katılmamışlardır. V- SONUÇ 17.6.1992 günlü, 3813 sayılı "Türkiye Futbol Federasyonu
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun"un 29. maddesinin ikinci tümcesi
hakkındaki itiraz başvurusunun mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
Selçuk TÜZÜN, Yalçın ACARGÜN ile Fulya KANTARCIOĞLU'nun karşıoyları ve
OYÇOKLUĞUYLA, 10.6.1997 gününde karar verildi. Başkan Yekta Güngör
  ÖZDEN Üye Selçuk TÜZÜN Üye Ahmet N. SEZER Üye Samia AKBULUT Üye Haşim KILIÇ Üye Yalçın ACARGÜN Üye Mustafa BUMİN Üye Sacit ADALI Üye Mustafa
  YAKUPOĞLU Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Aysel PEKİNER KARŞIOY
GEREKÇESİ Esas Sayısı : 1997/47 Karar Sayısı : 1997/55 Olayda, futbol karşılaşmalarının televizyon ve radyodan
yayınlanmasına ilişkin olarak futbol kulübü ile yayın kuruluşu arasında yapılan
sözleşmeyi, 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanun'un 29. maddesi uyarınca onaylamayan Futbol Federasyonu'na karşı
yayın kuruluşu tarafından açılan davada, Federasyon'un, sözleşmenin tarafı
olmadığı için hasım konumunda da bulunamayacağı yolundaki itirazını reddeden
Mahkeme, anılan maddenin Federasyon'un onay yetkisini düzenleyen ikinci cümlesinin
Anayasa'ya aykırı olduğu görüşüyle başvurmuştur. Sözleşmenin tarafı olan yayın kuruluşunun, Federasyon'un onay
vermemesi sonucu zarara uğradığı ve bu nedenle dava yoluna gittiği açıktır.
Yasa'da, spor kulübü ile Federasyon arasındaki bu tür uyuşmazlıklarda tahkim
yolunun öngörülmüş olması, yayın şirketinin Federasyon'a karşı dava açma
hakkını ortadan kaldırmaz. Aksinin kabul edilmesi halinde de davacının,
dava ehliyetini saptama yetkisi Mahkeme'nin ve temyiz merciinin tekelinde
olduğundan, yayın şirketinin dava açma yetkisinin bulunmadığı, gerekçesiyle
başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddedilmesi yerinde değildir. Bu
bağlamda, uyuşmazlığa konu olan 29. maddenin ikinci cümlesi, Mahkeme'nin kabulü
doğrultusunda olayda, uygulanacak kuraldır. Açıklanan nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. Üye Selçuk TÜZÜN Üye Yalçın ACARGÜN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU