ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2002/48 Karar Sayısı : 2006/22 Karar Günü : 15.2.2006 Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 10.11.2006-26342 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Emirdağ Asliye Hukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 19.3.1969 günlü, 1136 sayılı
Avukatlık Kanunu'nun 4667 sayılı Kanun'la değiştirilen 27. maddesinin üçüncü
fıkrasının Anayasa'nın 141. maddesine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Davacı vekili tarafından açılan boşanma davasında davalı vekilinin
sunduğu vekaletnamede vekaletname pulu bulunmaması ve davalı vekilinin pulu
ibraz etmek için süre istemesi üzerine, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 1136 sayılı Yasa'nın itiraz konusu fıkrayı da içeren 27. maddesi
şöyledir: “Staj süresince stajyerlere Türkiye Barolar Birliğince kredi
verilir. Ödenecek kredinin kaynağı; avukatların yetkili mercilere sunduğu
vekaletnamelere avukatın yapıştıracağı pul bedelleri ile geri ödemeden gelen
paralar ve bunların gelirleridir. Bu pullar, Türkiye Barolar Birliğince
bastırılır. Yapıştırılacak pulun değeri; 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar
Kanununun Yargı Harçları bölümünde yer alan vekaletname örnekleri için
kullanılan harç tarifesi kadardır. Yapıştırılacak pulun değeri; 2.7.1964 tarihli
ve 492 sayılı Harçlar Kanununun Yargı Harçları bölümünde yer alan vekâletname
örnekleri için kullanılan harç tarifesinin yüzde elli fazlası kadarıdır. Bu
şekilde toplanan tüm pul bedelleri malî yönden Sayıştay denetimine tâbidir. Avukatlarca vekaletname sunulan merciler, pul yapıştırılmamış veya
pulu noksan olan vekaletname ve örneklerini kabul edemez. Gerektiğinde ilgiliye
on günlük süre verilerek bu süre içinde pul tamamlanmadıkça vekaletname işleme
konulamaz. Kredi ödemelerinden arta kalan miktar, meslektaşlara destek ve
meslekte gelişmeyi sağlamakta kullanılır. Bu kredinin ilke ve koşulları, kimlere verileceği, miktarı, geri
ödeme şekli, geri ödemeden gelen paralar ile kredi ödemelerinden sonra arta
kalan miktarın barolar ve Türkiye Barolar Birliği arasında dağıtım ve sarf
esasları ve diğer hususlar Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca
hazırlanacak ve Adalet Bakanlığınca onaylanacak yönetmelikte gösterilir. Pul bedelleri ile geri ödemeden gelen paralar ve bunların
gelirleri, kredi ödemelerinden arta kalan miktarın dağıtımı ve sarfı, her yıl
Adalet Bakanlığı tarafından ek 4 üncü maddedeki esas ve usullere göre
denetlenir.” B- Dayanılan Anayasa Kuralı Başvuru kararında Anayasa'nın 141. maddesine dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Mustafa BUMİN,
Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU,
Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN ve Enis TUNGA'nın
katılmalarıyla 27.3.2002 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, oybirliğiyle, karar
verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, vekaletnamelere yapıştırılacak pulun
mahkemelerce tamamlatılması için ilgiliye on günlük süre verilmesini öngören
itiraz konusu kuralın, yargılama sürecini yavaşlatıp davaların uzamasına sebep
olduğu, yargılama gideri niteliği olmayan baro pulunun staj yapacaklara kredi
teminine yönelik bir gelir olduğu, bunun tahsilinin ve denetiminin yargılamayı
uzatma pahasına mahkemeye verildiği, bu nedenlerle Anayasa'nın 141. maddesinin
son fıkrasına aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 4667 sayılı Yasa ile değiştirilen
27. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Avukatlarca vekaletname sunulan
merciler, pul yapıştırılmamış veya pulu noksan olan vekaletname ve örneklerini
kabul edemez. Gerektiğinde ilgiliye on günlük süre verilerek bu süre içinde pul
tamamlanmadıkça vekaletname işleme konulamaz.” denilmektedir. Hukuk sistemimizde avukat aracılığı ile temsil edilme hakkı
istisnalar dışında isteğe bağlıdır. Vekalet, vekalet verenin tek taraflı irade
beyanı ile gerçekleşen bir hukuki işlem olup bu yolla müvekkilin temsil yetkisi
vekile verilmektedir. Ayrıca, Borçlar Kanunu'nun 396. maddesine göre,
vekâletten azil ve istifa her zaman olanaklıdır. Anayasa'nın 141. maddesinin son fıkrasında “Davaların en az
giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir.”
denilmiştir. Vekaletnamelere Yasa kuralı gereğince yapıştırılması gereken pulun
yapıştırılmaması halinde sözkonusu eksikliğin giderilmesi için vekaletname
sunulan mercilerce avukatlara tanınacak on günlük sürenin, vekaletin dava değil
ispat şartı olduğu, ve hukuki işlemlerin geçirmesi gereken diğer aşamalar da
gözetildiğinde makul olduğu ve bitirilmesi gereken davaları uzatan bir
etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, itiraz konusu kuralla öngörülen vekaletnamelere pul
yapıştırma zorunluluğu, aynı maddenin birinci ve ikinci fıkraları gereğince,
stajyer avukatlara staj süresince sağlanacak olan krediye kaynak oluşturmak
amacı ile getirildiğinden, sosyal hukuk devletinin gereği olarak devletin kişi
ile kamu yararı arasında denge kurup, kişilerin maddi ve manevi varlıklarını
geliştirmeleri, sosyal güvenliklerinin sağlanması için her türlü
mali kaynak yaratabilmesi, sosyal tedbirler alması bağlamında ilgili
mercilere denetim yetkisi verilmesinin Anayasa'ya aykırılığından sözedilemez. Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kural, Anayasa'nın 141.
maddesine aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir. VI- SONUÇ 19.3.1969 günlü, 1136 sayılı “Avukatlık Kanunu”nun 4667 sayılı
Yasa ile değiştirilen 27. maddesinin üçüncü fıkrasının Anayasa'ya aykırı
olmadığına ve itirazın REDDİNE, 15.2.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Tülay
  TUĞCU Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT