ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı     : 2011/142 Karar Sayısı  : 2013/52 Karar Günü  : 3.4.2013 R.G. Tarih-Sayı        :29.05.2014-29014 İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye Büyük Millet Meclisi
üyeleri Emine Ülker TARHAN ve Muharrem İNCE ile birlikte 116
milletvekili İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara
11. İdare Mahkemesi (E.2012/127) DAVA VE İTİRAZIN KONUSU : 11.10.2011 günlü, 662
sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin; A- İptal davası ile ilgili, 30.3.2011 günlü, 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 59. ve 60.
maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ’ın reddine, B- 1- 18. ve 76. maddeleri hariç olmak üzere tümü ve ayrı ayrı
tüm maddeleri ile eki cetvel ve listelerin, 2- 7. maddesiyle 3.6.2011 günlü, 633 sayılı Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname’ye eklenen Geçici Madde 10’un (2) numaralı fıkrasında yer alan “… (bu
tutar sabit bir değer olarak esas alınır)… ” ibaresinin, 3- 15. maddesiyle 21.7.1983 günlü, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ek 4. maddesinin ikinci fıkrasının birinci
cümlesinde yapılan değişikliklerin, 4- a- 53. maddesiyle 18.12.1953 günlü, 6200 sayılı Devlet Su
İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun’un 6. maddesine
eklenen fıkranın, b- 56. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde 9’un
birinci ve ikinci fıkraları ile Geçici Madde 10’un üçüncü ve dördüncü
fıkralarının, 5- 62. maddesiyle 16.4.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür ve Turizm
Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici Madde 8’in
birinci fıkrasının, 6- 63. maddesinin (a) bendiyle 3.12.2010 günlü, 6085 sayılı
Sayıştay Kanunu’nun 4. maddesinde yapılan değişikliklerin, 7- 68. maddesiyle 9.12.1994 günlü, 4059 sayılı Hazine
Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici Madde
14’ün, 8- 74. maddesinin, a- (a) bendiyle değiştirilen 3.10.1983 günlü, 91 sayılı Menkul
Kıymetler Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 6. maddesinin
birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarının, b- (b) bendiyle 91 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 9.
maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişikliklerin, c- (c) bendiyle 91 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye 23.
maddeden sonra gelmek üzere eklenen Geçici Madde 1’in ikinci, üçüncü ve
dördüncü fıkralarının, 9- 90. maddesiyle 19.2.1985 günlü, 3154 sayılı Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici
Madde 11’in üçüncü ve dördüncü fıkralarının, 10- 94. maddesinin birinci fıkrasının, a- (a) bendiyle 13.8.1993 günlü, 497 sayılı Türkiye Bilimler
Akademisinin Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinde
yapılan değişikliklerin, b- (c) bendiyle 497 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 11.
maddesinde yapılan değişiklik ve eklemelerin, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6., 7., 8., 11., 35., 36., 63.,
70., 87., 90., 91., 128., 135. ve 160. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptallerine ve iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin durdurulmasına
karar verilmesi istemidir. II- YASA METİNLERİ A- İptali İstenilen Kanun Hükmünde Kararname Kuralları 662 sayılı KHK’nin iptali istenen kuralları da içeren maddeleri
ile eki liste ve cetveller şöyledir: MADDE 1- 3/6/2011 tarihli ve 633
sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına (g) bendinden
sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve sonraki bentler buna göre
teselsül ettirilmiştir. “ğ) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı. h) Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı.” MADDE 2- 633
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin; a) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan
“töre cinayetleri gibi sorunları” ibaresi “töre cinayetleri, intihar ve benzeri
sorunları” şeklinde değiştirilmiştir. b) 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan
“her türlü şiddet,” ibaresinden sonra gelmek üzere “töre ve namus cinayetleri,”
ibaresi eklenmiştir. c) 11 inci maddesinin birinci fıkrasına (ğ) bendinden sonra
gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve sonraki bent buna göre teselsül
ettirilmiştir. “h) Sosyal yardıma hak kazanılmasında ve genel sağlık
sigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir tespit testlerine ilişkin usûl
ve esasları belirlemek, bu testleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma
Vakıflarıyla işbirliği yaparak uygulamak.” MADDE 3- 633
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 14 üncü maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki
maddeler eklenmiş, anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin 17 nci maddesinin birinci
fıkrasının (c) ve (ç) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır. “Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı MADDE 14/A- (1) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi
Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Bakanlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda,
kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler doğrultusunda,
uluslararası kurum ve kuruluşlarla ilişkileri yürütmek, koordinasyonu sağlamak. b) Avrupa Birliğine yönelik olarak Hükümetçe belirlenen amaçlar
çerçevesinde Bakanlığın görev alanlarına ilişkin kısa, orta ve uzun vadede
uygulanacak politikaların saptanması için gerekli çalışmaları yapmak, bu
konularda uygulama ile ilgili gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak ve
öneriler hazırlamak. c) Bakanlığın Avrupa Birliği kaynaklı program ve projelerini
hazırlamak, ilgili birimlerle işbirliği içinde yürütmek ve gerekli
koordinasyonu sağlamak. ç) Uluslararası kuruluşlar nezdinde düzenlenen seminer ve
toplantılara personelin katılımı konusunda gerekli koordinasyonu sağlamak. d) Yurtdışında yaşayan, çalışan veya yurtdışıyla bağlantısı
olan kişi ve ailelerin, sosyal, kültürel, ekonomik ve ailevi nedenlerden
kaynaklanan sorunlarına çözüm bulmak üzere uluslararası teşkilatlarla işbirliği
yapmak ve uluslararası vaka çalışmalarını yürütmek. e) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak. Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı MADDE 14/B- (1) Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) Bakanlık personeli ile Bakanlığın görev alanındaki
hizmetleri yerine getirecek diğer kurum ve kuruluş personelinin yetiştirilmesi,
eğitilmesi ve bilgi düzeylerinin yükseltilmesi için gerekli programları
planlamak, geliştirmek ve uygulamak; hizmet içi eğitim programları hazırlamak
ve yürütülmesini sağlamak. b) Bakanlığın görev alanına ilişkin konularda kamuoyuna yönelik
eğitici, aydınlatıcı ve bilinçlendirici faaliyetler yürütmek, bu konuda ilgili
kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve özel
sektörle işbirliği yapmak. c) Bakanlığın iletişim stratejisini hazırlamak, uygulamak ve
uygulanmasını izleyerek değerlendirmek. ç) Bakanlığın faaliyetlerini, projelerini, sunduğu hizmetleri
kamuoyuna duyurmak. d) Bakanlığın görev alanına giren konularda toplumsal
dayanışmayı güçlendirici kitlesel kampanyalar ve etkinlikler düzenlemek, teşvik
etmek ve katkı sağlamak. e) Bakanlığın görev alanına giren konularda görsel, işitsel ve
yazılı dokümanların basım ve yayımını yapmak veya yaptırmak, bu alandaki
çalışmaları teşvik etmek ve desteklemek. f) Bakanlığın görev alanıyla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi
toplamak, değerlendirmek, yayımlamak, film, slayt, fotoğraf ve benzeri
belgeleri hazırlamak veya hazırlatmak, bu konulara ilişkin arşiv, dokümantasyon
ve kütüphane hizmetlerini yürütmek. g) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.” MADDE 4- 633
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 21 inci maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir. “(2) Bakanlık Müşavirleri, Bakanın uygun göreceği merkez veya
taşra teşkilatına ait birimlerde çalıştırılabilir.” MADDE 5- 633 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Dördüncü Bölümünün başlığı “Taşra Teşkilatı, Kurullar ve Çalışma
Grupları”, 24 üncü maddesinin başlığı “Kurullar ve çalışma grupları” şeklinde
değiştirilmiş, aynı maddenin birinci fıkrasına “uzmanların katılımıyla”
ibaresinden sonra gelmek üzere “ulusal takip ve danışma kurulları ile” ibaresi
ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “(2) Oluşturulacak kurulların sekretarya hizmetleri, ilgili
birimler tarafından yürütülür.” MADDE 6- 633
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında
yer alan “belirlenecek esaslar çerçevesinde” ibaresinden sonra gelmek üzere “bu
Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde”
ibaresi eklenmiş ve aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında yer alan “Bir yıllık”
ibaresi “Üç yıllık” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 7- 633
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir. “Dinlenme ve bakımevlerinin devri GEÇİCİ MADDE 10- (1) Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ait
Ankara 75.Yıl Dinlenme ve Bakımevi, İstanbul Etiler Dinlenme ve Bakımevi, İzmir
Narlıdere Dinlenme ve Bakımevi ve Salihli Huzurevi; kadroları, taşınır ve
taşınmazları, taşıt, araç, gereç ve malzemeleri, her türlü borç ve alacakları,
hak ve yükümlülükleri, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtları ve
dokümanları ile birlikte bu maddenin yayımı tarihinde Bakanlığa devredilmiştir. (2) Birinci fıkrada belirtilen kurumlarda 1/9/2011 tarihi
itibarıyla fiilen görev yapan personel, anılan tarihteki statülerine göre aynı
unvanlı kadrolarda veya pozisyonlarda istihdam edilmek üzere bu maddenin yayımı
tarihinde Bakanlığa devredilmiştir. Bu madde uyarınca Bakanlığa devredilen
personele yeni kadro veya pozisyonlarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla
eski kadro veya pozisyonlarına ilişkin olarak en son ayda sözleşme ücreti,
aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar), her türlü zam ve
tazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve benzeri adlarla
yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı
fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak
esas alınır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak sözleşme ücreti, aylık,
ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar), her türlü zam ve
tazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve benzeri adlarla
yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı
fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması hâlinde aradaki
fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın fark
kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Kadro ve pozisyon unvanlarında
isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka
kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir. Geçici görevlendirme GEÇİCİ MADDE 11- (1) Kapatılan Sosyal Güvenlik Kurumu Primsiz
Ödemeler Genel Müdürlüğünde 8/6/2011 tarihi itibarıyla fiilen görev yapan
personel, aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatları ile diğer sosyal hak ve
yardımları Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenmek kaydıyla bu maddenin yayımı tarihinden
itibaren bir yılı aşmamak üzere Bakanlıkta geçici görevle istihdam edilebilir.” MADDE 8- 633
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin; a) Eki (I) sayılı Cetvelin “Hizmet Birimleri” başlıklı sütununa
8 inci sıradan sonra gelmek üzere “9. Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi
Başkanlığı” ve “10. Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı” sıraları eklenmiş ve
sonraki sıralar buna göre teselsül ettirilmiştir. b) Eki (II) sayılı Cetvelin dördüncü sırasına “Şehit Yakınları
ve Gaziler Dairesi Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Avrupa Birliği ve
Dış İlişkiler Dairesi Başkanı, Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanı,” ibaresi
eklenmiştir. MADDE 9- 1/7/1976
tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş, Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk
Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “İl veya İlçe İdare Heyetlerinden” ibaresi “İl veya İlçe
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından”, 8 inci maddesinin birinci ve
ikinci fıkralarında yer alan “İl veya İlçe İdare Kurullarının” ibareleri “İl
veya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının” olarak
değiştirilmiştir. MADDE 10- 24/5/1983
tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (f) bendine (14) numaralı alt bentten sonra gelmek üzere aşağıdaki
alt bentler eklenmiştir. “15. “Sosyal Hizmet Merkezi”; İhtiyaç sahiplerinin tespit
edilerek sosyal hizmet müdahalesinin ve takibinin gerçekleştirilmesi, çocuk,
genç, kadın, erkek, özürlü, yaşlı bireylere ve ailelerine koruyucu, önleyici,
destekleyici, geliştirici hizmetler ile rehberlik ve danışmanlık hizmetlerinin
bir arada ve en kolay ulaşılabilir biçimde, gerektiğinde kamu kurum ve
kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve
gönüllüler ile işbirliği içinde sunulmasından ve bu hizmetlerin
koordinasyonundan sorumlu gündüzlü sosyal hizmet kuruluşlarını, 16. “Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi”; Çocuk evlerinin
illerde planlanması, açılış ve işleyişine ilişkin her türlü işlemler ile
harcamaların yapılması, takibi, denetlenmesi ve çocuk evleri arasındaki
koordinasyonun sağlanması amacıyla oluşturulan merkezleri,” MADDE 11- 3/6/2011
tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki ek madde eklenmiş ve
aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı Listenin “B) Bölgesel Araştırma
Enstitüleri” başlıklı bölümünün 2 nci sırası “2. Bahri Dağdaş Uluslararası
Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü-Konya” şeklinde değiştirilmiştir. “Yayın zorunluluğu EK MADDE 1- (1) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ile ulusal,
bölgesel ve yerel yayın yapan özel televizyon kuruluşları ve radyolar, ayda en
az doksan dakika gıda güvenliği, gıda güvenirliliği, bitki ve hayvan sağlığı
ile toprak koruma konularında uyarıcı ve eğitici mahiyette yayınlar yapmak
zorundadır. Bu yayınlar, asgarî otuz dakikası 17:00-22:00 saatleri arasında
olmak üzere, 08:00-22:00 saatleri arasında yapılır ve yayınların kopyaları her
ay düzenli olarak Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna teslim edilir. Bu saatler
dışında yapılan yayınlar, aylık doksan dakikalık süreye dâhil edilmez. Bu
programlar, Bakanlık, Sağlık Bakanlığı, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ile
ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları ile bilimsel kuruluşlar, kamu kurumu
niteliğinde meslek kuruluşları veya sivil toplum kuruluşları tarafından
hazırlanır veya hazırlatılır. Hazırlanan programların, Bakanlığın olumlu görüşü
alındıktan sonra Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından radyo ve
televizyonlarda yayınlanması sağlanır. (2) Bu madde kapsamında yapılan yayınlar için herhangi bir
bedel ödenmez. Bu yayınların ve sürelerinin denetimi Radyo ve Televizyon Üst
Kurulunca yapılır.” MADDE12- 12/4/2000
tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 26/A maddesinin
birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş, aynı maddenin ikinci fıkrasında yer
alan “Bakanlık ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı” ibaresi “Gıda, Tarım ve
Hayvancılık Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiş ve anılan Kanuna aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir. “Organize Sanayi Bölgelerine ilişkin olarak Bakanlığa verilmiş
olan yetkiler ve görevler, Tarıma Dayalı İhtisas OSB’leri bakımından Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca kullanılır ve yerine getirilir.” “GEÇİCİ MADDE 10- Bu maddenin yayımı tarihinde Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı denetiminde yürütülmekte olan Tarıma Dayalı İhtisas
OSB’lerine ilişkin iş ve işlemler, bütçeleri ile birlikte bu maddenin yayımı
tarihinden itibaren altı ay içinde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı arasında imzalanacak bir protokolle Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına devredilir. Devir işlemleri tamamlanıncaya
kadar, Tarıma Dayalı İhtisas OSB’lerine ilişkin iş ve işlemler Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığınca yürütülür. Mevzuatta Tarıma Dayalı İhtisas OSB’lerine ilişkin olarak
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına yapılan atıflar Gıda, Tarım ve
Hayvancılık Bakanlığına yapılmış sayılır.” MADDE 13- 29/6/2011
tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (h)
bendinde yer alan “üç ay” ibaresi “dört ay” olarak değiştirilmiş ve aynı
maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “(2) Bakanlık, birinci fıkranın (h) bendindeki iş ve işlemleri
tesis etmeden evvel, bu iş ve işlemleri esasen tesise yetkili olan idarelerin
görüşlerini ister. İdareler, bu iş ve işlemlerin yapılmama gerekçelerini
etraflıca açıklayarak konu hakkındaki görüşlerini en geç onbeş gün içinde
Bakanlığa bildirmek zorundadır.” MADDE 14- 644
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin; a) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendine
“kriterlerini” ibaresinden sonra gelmek üzere “Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile
birlikte” ibaresi eklenmiştir. b) 13/A maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan
“değiştirmek,” ibaresinden sonra gelmek üzere “onaylamak,” ibaresi eklenmiştir. MADDE 15- 21/7/1983
tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun ek 4 üncü
maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Tabiat Varlıklarını
Koruma Genel Müdürü, söz konusu varlıkların ve alanların özelliklerine göre
konusunda uzmanlaşmış biolog, peyzaj mimarı, ziraat, çevre, orman ve su
ürünleri mühendisleri” ibaresi, “söz konusu varlıkların ve alanların
özelliklerine göre konusunda uzmanlaşmış mimar veya şehir plancısı, orman veya
çevre mühendisi” şeklinde değiştirilmiş ve aynı cümlede yer alan “Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı temsilcisinin başkanlığında,” ibaresi yürürlükten
kaldırılmıştır. MADDE 16- 29/6/2001
tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin altıncı
fıkrasında yer alan “% 1’i” ibareleri “% 3’ü” olarak değiştirilmiş ve 6 ncı
maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresi “altı” olarak
değiştirilmiştir. MADDE 17- 26/1/2011
tarihli ve 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 7 nci
maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Genel Müdür ve Genel Müdür
yardımcılarının bu görevleriyle ilişiklerinin” ibaresi, “Genel Müdürün bu
göreviyle ilişiğinin” şeklinde, 13 üncü maddesinin onuncu fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir. “(10) Bakan, Genel Müdürlüğün boşalması hâlinde Genel Müdür
yardımcılarından birini Genel Müdür Vekili olarak görevlendirir.” MADDE 18- 8/6/1984
tarihli ve 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına (m) bendinden
sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve sonraki bent buna göre
teselsül ettirilmiştir. “n) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği içinde, kamu
görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuatın uygulanmasında personel konularında
ortaya çıkabilecek tereddütleri gidererek uygulama birliğini sağlayacak
tedbirleri almak, kamu işverenini temsilen yetkili kurullar ile kamu
görevlileri sendikaları ve üst kuruluşları arasında yürütülen çalışmalarda
danışma, destek ve koordinasyon hizmetlerini yürütmek, o) Özelleştirme veya yeniden yapılandırma sürecinde bulunan
kamu kurum ve kuruluşlarındaki istihdam fazlası ve nakle tâbi personele ilişkin
işlemleri yürütmek,” MADDE 19- 217
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinde yer alan “iki” ibaresi “üç”
şeklinde değiştirilmiş, 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir. “e) Bilgi Sistemleri ve İstatistik Dairesi Başkanlığı, f) Kamu Görevlileri Sendikaları Dairesi Başkanlığı, g) Kamu Personel İstihdamı Dairesi Başkanlığı, h) Kamu İktisadî Teşebbüsleri ve Özelleştirme Dairesi
Başkanlığı.” MADDE 20- 217
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir. “Bilgi Sistemleri ve İstatistik Dairesi Başkanlığı: MADDE 12- Bilgi Sistemleri ve İstatistik Dairesi Başkanlığının
görevleri şunlardır: a) Kamu personeline ilişkin verileri Başkanlıkça belirlenecek
şekil, süre ve standartlarda kamu kurum ve kuruluşlarından temin etmek ve
merkezî sistemde kaydetmek, b) Başkanlığın görev alanına giren ve diğer birimlerce ihtiyaç
duyulan her türlü bilgiyi kayıt altına almak ve ilgililerin kullanımına sunmak, c) Kurum bilgi mimarisinin hazırlanması, veri tabanlarının
kurulması, güncellenmesi ve arşivlenmesi çalışmalarını yapmak, d) Kurumlar arası veri değişimi için gerekli teknik
koordinasyonu sağlamak, e) Bilgi sistemleri ve otomasyonu konusundaki gelişmeleri
izlemek, bu gelişmelere paralel uygulamalar yapmak, gerektiğinde kamu
yönetiminin etkinliğinin ve verimliliğinin artırılması için bilgisayar
sistemlerinin kullanılabileceği alanları araştırmak ve bu yöndeki çalışmaları
koordine etmek, f) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.” MADDE 21- 217
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 12 nci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki
maddeler eklenmiştir. “Kamu Görevlileri Sendikaları Dairesi Başkanlığı: MADDE 12/A- Kamu Görevlileri Sendikaları Dairesi Başkanlığının
görevleri şunlardır: a) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği içinde kamu
görevlileri sendikaları ile kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili mevzuatın
uygulanmasında personel konularında ortaya çıkabilecek tereddütlerini gidermek,
kurumlar arası uygulama birliğini sağlayacak tedbirleri almak, b) Kamu işverenini temsilen yetkili kurullarla kamu görevlileri
sendikaları ve üst kuruluşları arasında gerçekleştirilen çalışmalarda danışma,
destek ve koordinasyon hizmetlerini yürütmek, c) Kamu görevlileri sendikacılığı konusunda bilimsel inceleme
ve araştırmalar ile istatistik çalışmaları yapmak veya yaptırmak, d) Kamu görevlileri sendikalarına ilişkin mevzuat uyarınca
verilen görevleri yapmak, e) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak. Kamu Personel İstihdamı Dairesi Başkanlığı: MADDE 12/B- Kamu Personel İstihdamı Dairesi Başkanlığının
görevleri şunlardır: a) Kamu personelinin hizmete alınmasında adaleti ve liyakati
sağlayacak usul ve esasları belirlemek, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla
işbirliği içinde kamu personel istihdamı planlaması çalışmalarını koordine
etmek, b) Kamu personel alım sınavları ve yerleştirme işlemlerine
ilişkin esasları belirlemek, özürlülerin istihdamına ilişkin iş ve işlemleri
yürütmek, c) Hizmet öncesi eğitim kurumlarının, kamu yönetiminin orta ve
uzun vadeli insan gücü ihtiyacına göre yapılandırılması konusunda ilgili
kurumlarla işbirliği yapmak, d) Görev alanına giren konularda araştırma ve inceleme yapmak
ve değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve tereddütleri giderecek
tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş bildirmek, e) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak. Kamu İktisadî Teşebbüsleri ve Özelleştirme Dairesi Başkanlığı: Madde 12/C- Kamu İktisadî Teşebbüsleri ve Özelleştirme Dairesi
Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkların personeli
ile kadro ve pozisyonlarına ilişkin işlemleri yürütmek, b) Özelleştirme uygulamalarına ilişkin kanun hükümleri
gereğince özelleştirme programına alınan, küçültülen, kapatılan, tasfiye edilen
kamu iktisadî teşebbüslerindeki istihdam fazlası ve nakle tâbi personel ile
yeniden yapılandırılan kamu kurum ve kuruluşlarındaki istihdam fazlası
personelin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil işlemlerini yürütmek, c) Görev alanına giren konularda araştırma ve incelemeler
yapmak ve bunların sonuçlarını değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve
tereddütleri giderecek tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş
bildirmek, d) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.” MADDE 22- 217
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesinde yer alan “Koordinasyon
Dairesi Başkanlığı’dır” ibaresi “Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığıdır”
şeklinde, 14 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı: MADDE 14- Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 22/12/2005
tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatla strateji
geliştirme ve malî hizmetler birimlerine verilen görevleri yapmak, b) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.” MADDE 23 - 217
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 15 inci maddesi başlığıyla birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı ve
17 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır. “İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı: MADDE 15- Başkanlığın yardımcı hizmet birimi İnsan Kaynakları
ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığıdır. İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının
görevleri şunlardır: a) Başkanlığın insan gücü planlaması ve personel politikası ile
ilgili çalışmaları yapmak, personel sisteminin geliştirilmesi için tekliflerde
bulunmak. b) Başkanlık personelinin atama, nakil, terfi, emeklilik ve
benzeri özlük işlemlerini yürütmek. c) Başkanlığın eğitim planını hazırlamak, uygulamak ve
değerlendirmek. d) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri
çerçevesinde, kiralama ve satın alma işlerini yürütmek, temizlik, güvenlik,
aydınlatma, ısıtma, onarım, taşıma ve benzeri hizmetleri yapmak veya yaptırmak. e) Başkanlığın taşınır ve taşınmazlarına ilişkin işlemleri
ilgili mevzuat çerçevesinde yürütmek. f) Genel evrak ve arşiv faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek. g) Başkanlığın sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini
planlamak ve yürütmek. h) Başkanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.” MADDE 24- 217
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 23 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “MADDE 23- Başkanlık, görev alanına giren konularda gerekli
gördüğü bilgi ve dokümanları kamu kurum ve kuruluşlarından istemeye yetkili,
kurum ve kuruluşlar da bu bilgi ve dokümanları vermekle yükümlüdür. Kamu kurum
ve kuruluşları, atama, yer değiştirme, görevde yükselme, unvan değişikliği gibi
her türlü personel hareketlerini Başkanlığın belirleyeceği usûl ve esaslar
çerçevesinde Başkanlığa bildirmek zorundadır.” MADDE 25- 217
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (d) bendinde yer alan “30” ibaresi “35”
olarak değiştirilmiştir. “b) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal
bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler fakülteleri ile
Başkanlıkça yönetmelikle belirlenen yüksek öğretim kurumlarından veya bunlara
denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki ya da yurt
dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak,” MADDE 26- 217
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde ile (I) sayılı liste
eklenmiştir. “GEÇİCİ MADDE 7- Bu Kanun Hükmünde Kararname ile kadroları
iptal edilen veya değiştirilen personelin görevi hiçbir işleme gerek
kalmaksızın bu maddenin yayımı tarihinde sona erer. Bunlar bu Kanun Hükmünde
Kararnameye eklenen (I) sayılı liste ile ihdas edilen Başkanlık Müşaviri
kadrolarına atanmış sayılır. Bu madde uyarınca ihdas edilen Başkanlık Müşaviri
kadroları, herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerek
kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu madde uyarınca atanmış sayılan personele
yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin
olarak en son ayda sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya
isabet eden net tutar), her türlü zam ve tazminatlar, makam tazminatı, görev
tazminatı, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili
mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net
tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); atanmış sayıldıkları
kadrolara ilişkin olarak sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya
isabet eden net tutar), her türlü zam ve tazminatlar, makam tazminatı, görev
tazminatı, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili
mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net
tutarından fazla olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve
kesintiye tâbi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak
ödenir. Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi
bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark
tazminatı ödenmesine son verilir.” MADDE 27- 217
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılı Cetvel aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. (1) SAYILI CETVEL DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI Başkan Başkan Yardımcısı Ana Hizmet Birimleri Danışma Birimi Yardımcı Hizmet Birimi Başkan Başkan Yardımcısı Başkan Yardımcısı Başkan Yardımcısı 1) Kadro ve Kamu Görevlileri Dairesi Başkanlığı 2) Eğitim Dairesi Başkanlığı 3) Hukukî ve Malî Statüler Dairesi Başkanlığı 4) Teşkilat ve Yönetimi Geliştirme Dairesi Başkanlığı 5) Bilgi Sistemleri ve İstatistik Dairesi Başkanlığı 6) Kamu Görevlileri Sendikaları Dairesi Başkanlığı 7) Kamu Personel İstihdamı Dairesi Başkanlığı 8) Kamu İktisadî Teşebbüsleri ve Özelleştirme Dairesi
  Başkanlığı 1)Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı 1)İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı MADDE 28- 10/11/2005
tarihli ve 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanununun 22 nci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “Başbakana” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Kurumun
bağlı olduğu Bakana” ibaresi eklenmiştir. MADDE 29- 5429
sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “Başkanlığa atanacaklarda; 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlara ilave olarak, en az dört
yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği
Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim
kurumlarından mezun olma şartı aranır.” MADDE 30- 5429
sayılı Kanunun; a) 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresi
“dört” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan “23 üncü maddede
sayılan yüksek öğretim kurumlarından mezun olmaları” ibaresi “en az dört yıllık
eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği Yükseköğretim
Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olma”
şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “belge almış” ibaresinden sonra gelmek
üzere “veya buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan başka
bir belgeye sahip” ibaresi eklenmiştir. b) 25 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “MADDE 25- Başkanlığın ana hizmet birimleri şunlardır: a) Ulusal Hesaplar Daire Başkanlığı. b) Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri Daire
Başkanlığı. c) Tarım ve Çevre İstatistikleri Daire Başkanlığı. d) İş İstatistikleri Daire Başkanlığı. e) Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığı. f) Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığı. g) Sosyal Sektörler ve Araştırmalar Daire Başkanlığı. h) Yöntem Araştırmaları Daire Başkanlığı. ı) Dış İlişkiler Daire Başkanlığı. j) Yayın ve Bilgi Dağıtım Daire Başkanlığı. k) Bilgi ve İletişim Teknolojileri Daire Başkanlığı.” c) 26 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aynı maddeden sonra gelmek üzere Kanuna aşağıdaki madde
eklenmiştir. “Ulusal Hesaplar Daire Başkanlığı MADDE 26- Ulusal Hesaplar Daire Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) Ulusal hâsıla hesaplamaları ve analiz çalışmaları yapmak. b) Endüstriler arası işlemler ile ilgili hesapları yapmak,
ulusal girdi-çıktı tabloları oluşturmak. c) Ulusal hesaplar sisteminde öngörülen hesapları yapmak. d) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojik
gelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek. e) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafından
verilecek benzeri görevleri yapmak. Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri Daire Başkanlığı MADDE 26/A- Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri Daire
Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Dış ticaret istatistiklerine ait bilgileri derlemek ve derlenmesini
koordine etmek. b) Bölgesel göstergeler üretmek. c) Tüketici düzeyinde oluşan fiyat hareketlerini izlemek
amacıyla veri derlemek. d) Üretici düzeyinde oluşan fiyat hareketlerini izlemek
amacıyla veri derlemek. e) Satın alma gücü paritesi göstergelerini hesaplamak. f) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojik
gelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek. g) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafından
verilecek benzeri görevleri yapmak.” ç) 28 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aynı maddeden sonra gelmek üzere Kanuna aşağıdaki madde
eklenmiştir. “İş İstatistikleri Daire Başkanlığı MADDE 28- İş İstatistikleri Daire Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) Madencilik ve taş ocakçılığı, imalât sanayii, elektrik, gaz,
su, enerji, inşaat ve benzeri konularda ihtiyaç duyulan istatistikî bilgileri
aylık, dönemlik ve yıllık olarak derlemek ve değerlendirmek. b) Ulaştırma, haberleşme, depolama, malî aracı kuruluş
faaliyetleri, iş hizmetleri ve kişisel hizmetler, kâr amacı gütmeyen kuruluş
faaliyetleri, toptan ve perakende ticaret, otel, lokanta ve diğer konularda
istatistikî bilgileri aylık, dönemlik ve yıllık olarak derlemek ve
değerlendirmek. c) İş kayıtları sistemini yönetmek. d) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojik
gelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek. e) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafından
verilecek benzeri görevleri yapmak. Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığı MADDE 28/A- Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığının
görevleri şunlardır: a) Araştırma ve geliştirme, yenilik, bilgi ve bilişim konularında
istatistikî bilgileri derlemek ve değerlendirmek. b) Enerji ve ulaştırma istatistiklerini derlemek ve
değerlendirmek. c) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojik
gelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek. d) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafından
verilecek benzeri görevleri yapmak.” d) 29 uncu maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve Kanuna aynı maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir. “Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığı MADDE 29- Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığının
görevleri şunlardır: a) Nüfus ve demografi alanında ihtiyaç duyulan istatistikî
bilgileri derlemek ve değerlendirmek. b) Hayati istatistikleri derlemek ve değerlendirmek. c) Toplumsal cinsiyet istatistiklerini derlemek ve
değerlendirmek. d) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojik
gelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek. e) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafından
verilecek benzeri görevleri yapmak. Sosyal Sektörler ve Araştırmalar Daire Başkanlığı MADDE 29/A- Sosyal Sektörler ve Araştırmalar Daire
Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Eğitim, sağlık, kültür, spor, suç, adalet ve turizm
konularında istatistikî bilgileri derlemek ve değerlendirmek. b) Sosyal güvenlik, sosyal koruma ve tüketicinin korunması
alanlarında ihtiyaç duyulan istatistikî bilgileri derlemek ve değerlendirmek. c) İş gücü piyasası, gelir dağılımı, tüketim harcamaları, hayat
şartları ile ilgili araştırmalar yapmak ve sonuçlarını değerlendirmek. d) Görev alanına giren konularda standartları ve metodolojik
gelişmeleri takip etmek, ulusal ve uluslararası proje çalışmalarını yürütmek. e) Program kapsamındaki görevler ile Başkan tarafından
verilecek benzeri görevleri yapmak.” MADDE 31- 5429
sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “23 üncü maddede
sayılan yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak” ibaresi “en az dört yıllık
eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği Yükseköğretim
Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun
olmak” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “belge almış” ibaresinden sonra
gelmek üzere “veya buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan
başka bir belgeye sahip” ibaresi eklenmiştir. MADDE 32- 5429
sayılı Kanunun 35 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “MADDE 35- Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile
22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatla
strateji geliştirme ve malî hizmet birimlerine verilen görevleri yapmak. b) Başkan tarafından verilecek benzeri görevleri yapmak.” MADDE 33- 5429
sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “,
uygulamak” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı Kanunun 44 üncü maddesinin
birinci fıkrasına birinci cümleden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle
eklenmiştir. “Başkanlıkça gerek duyulan illerde bölge müdürlüklerine bağlı
olarak irtibat büroları kurulabilir.” MADDE 34- 5429
sayılı Kanunun 45 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Başkanın teklifi,
ilgili Bakanın uygun görüşü üzerine Başbakan onayı ile” ibaresi “Başkanın
teklifi ve Başkanlığın bağlı olduğu Bakanın onayı ile” şeklinde
değiştirilmiştir. MADDE 35- 5429
sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş, aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan “en az (C) düzeyinde”
ibaresinden sonra gelmek üzere “veya buna denk kabul edilen ve uluslararası
geçerliliği bulunan” ibaresi eklenmiştir. “a) En az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarının
hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler,
mühendislik ve iletişim fakülteleri ile istatistik, matematik, fizik,
sosyoloji, psikoloji bölümleri ve Başkanlıkça yönetmelikle belirlenecek fakülte
ve bölümlerden veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt
içindeki ya da yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak,” MADDE 36- 5429
sayılı Kanunun; a) 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “bu Kanunun 23
üncü maddesinde sayılan yüksek öğretim kurumlarından” ibaresi “en az dört
yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği
Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim
kurumlarından” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan
“belge almış” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya buna denk kabul edilen ve uluslararası
geçerliliği bulunan başka bir belgeye sahip” ibaresi ile aynı Kanuna aşağıdaki
geçici maddeler ile (I) sayılı liste eklenmiştir. “GEÇİCİ MADDE 12- Başkanlığın yeni kurulan daire
başkanlıklarına göre yeniden yapılanması tamamlanıncaya kadar, yeni kurulan
birimlere verilen görevlerin, bu maddenin yayımı tarihinden önce bu görevleri
yerine getirmekte olan birimler, kurullar ve personel tarafından yürütülmesine
devam edilir. GEÇİCİ MADDE 13- Bu maddenin yayımı tarihinde Başkanlık merkez
teşkilatında; Ulusal Hesaplar ve Ekonomik Göstergeler Daire Başkanı, Sanayi ve
İş İstatistikleri Daire Başkanı ile Sosyal İstatistikler Daire Başkanı
kadrolarında bulunanların görevleri hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona erer.
Bunlar ekli (I) sayılı liste ile ihdas edilen İstatistik Müşaviri kadrolarına
hâlen bulundukları kadro dereceleriyle birlikte hiçbir işleme gerek kalmaksızın
atanmış sayılır. Anılan liste ile ihdas edilen İstatistik Müşaviri kadroları
herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal
edilmiş sayılır. Birinci fıkraya göre İstatistik Müşaviri kadrolarına atanmış
sayılan personelin yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski
kadrolarına ilişkin olarak en son ayda sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge,
ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam
tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri
adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya
bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer
olarak esas alınır); atanmış sayıldıkları kadrolara ilişkin olarak sözleşme
ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her
türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı,
ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili
mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net
tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve
kesintiye tâbi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak
ödenir. Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi
bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark
tazminatı ödenmesine son verilir.” b) Eki (I) sayılı cetvel aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. (I) SAYILI CETVEL TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI MERKEZ TEŞKİLATI Başkan Başkan Yardımcısı Ana Hizmet Birimleri Danışma Birimleri Yardımcı Hizmet Birimleri Başkan 1. Başkan Yardımcısı 2. Başkan Yardımcısı 3. Başkan Yardımcısı 4. Başkan Yardımcısı 1. Ulusal Hesaplar Daire Başkanlığı 2. Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri Daire
  Başkanlığı 3. Tarım ve Çevre İstatistikleri Daire Başkanlığı 4. İş İstatistikleri Daire Başkanlığı 5. Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığı 6. Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığı 7. Sosyal Sektörler ve Araştırmalar Daire Başkanlığı 8. Yöntem Araştırmaları Daire Başkanlığı 9. Dış İlişkiler Daire Başkanlığı 10. Yayın ve Bilgi Dağıtım Daire Başkanlığı 11. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Daire Başkanlığı 1. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı 2. Hukuk Müşavirliği 3. Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği 1. İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı 2. Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı MADDE 37- 18/11/1960
tarihli ve 132 sayılı Türk Standardları Enstitüsü Kuruluş Kanununun 1 inci
maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye
aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Türk Standardları Enstitüsünün merkezi Ankara’dadır. Enstitü,
yurt içinde Yönetim Kurulunun teklifi ve ilgili Bakanın onayıyla, yurt dışında
sayısı onu geçmemek üzere Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenecek yerlerde
temsilcilikler kurabilir.” “Enstitünün her türlü yayını, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı
Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa tâbidir.” MADDE 38 - 132
sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,
aynı maddenin yedinci fıkrasının (e) ve (g) bentleri yürürlükten
kaldırılmıştır. “Genel Kurul aşağıdaki üyelerden meydana gelir: a) Başbakanlık ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından
görevlendirilecek üçer temsilci, b) Ekonomi Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Kalkınma
Bakanlığı tarafından görevlendirilecek ikişer temsilci, c) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Orman ve Su İşleri
Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı,
Sayıştay Başkanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Küçük ve
Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, Devlet
Malzeme Ofisi ve Türk Akreditasyon Kurumu tarafından görevlendirilecek birer
temsilci, d) Üniversitelerden Yükseköğretim Kurulunca seçilecek yedi
temsilci, e) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince görevlendirilecek
onbir temsilci.” MADDE 39- 132
sayılı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesi ile altıncı
fıkrasının (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde, aynı maddenin üçüncü
fıkrasında yer alan “ve üyeler ile üç yedek üye” ibaresi “ile asıl ve yedek
üyeler” şeklinde, aynı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan “4 ncü Maddenin 1,
2 ve 3 ncü fıkralarında” ibaresi “4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a), (b),
(c) ve (d) bentlerinde” şeklinde değiştirilmiştir. “Yönetim Kurulu; üç üyesi 4 üncü maddenin ikinci fıkrasının
(a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen temsilciler arasından, birer üyesi aynı
fıkranın (d) ve (e) bentlerinde belirtilen temsilciler arasından seçilmek üzere
beş üyeden oluşur; aynı usûlle yedek üyeler belirlenir.” “a) Yönetmelik ve diğer düzenleyici işlem tasarılarını
onaylamak, Enstitüde yeni birimler kurulmasına veya mevcut birimlerin
birleştirilmesine ya da kaldırılmasına karar vermek, Enstitü kadrolarını
belirlemek; b) Enstitü bütçesini ve çalışma programını Genel Kurula sunmak,
Genel Kurulun aldığı kararları ve onayladığı çalışma programını uygulamak;” MADDE 40- 132
sayılı Kanuna 9 uncu maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir. “Teknik komiteler Madde 9/A- Enstitünün, standard hizmetleriyle ilgili görevleri
kapsamında bilimsel incelemelerde bulunmak ve standard hazırlamak amacıyla,
Yönetim Kurulunca ilgili ürün, hizmet veya sektör adıyla teknik komiteler
kurulabilir. Teknik komitelerin görevleri, çalışma usul ve esasları, üye
sayısı, başkan ve üyelerinin nitelikleri ve seçimi ile diğer hususlar
yönetmelikle düzenlenir.” MADDE 41- 132
sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bu Kurula”
ibaresi “Başkana”, “iki ” ibaresi “üç” şeklinde değiştirilmiş ve aynı Kanuna
anılan maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir. “Personel Madde 10/A- Enstitünün hizmetlerinin gerektirdiği görevler için
istihdam edilen personel, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında
sigortalı sayılır. Belirli süreli, geçici nitelikte ve özel bilgi ve uzmanlık
gerektiren işlerde yurt içinde ve yurt dışında Enstitü dışından inceleme
elemanı görevlendirilebilir. Ayrıca, özel bilgi ve ihtisas gerektiren işlerde
diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine
bağlı olmaksızın toplam kadro sayısının % 2’sini geçmemek üzere sözleşmeli
olarak yerli ve yabancı uzmanlar çalıştırılabilir; bu şekilde yurt içinde
çalıştırılacak personelin, meslekî bilgisi ve ihtisasını en az doktora
düzeyinde belgelendirmesi zorunludur. Enstitü dışından görevlendirilen ve uhdesinde kamu görevi
bulunmayan inceleme elemanlarının günlük inceleme ücreti, asgarî ücretin aylık
brüt tutarının % 25’ini aşmamak üzere Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde
sayılan kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar, kurumlarının muvafakatiyle,
aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatları ile diğer malî ve sosyal hak ve
yardımları kurumlarınca ödenmek kaydıyla geçici olarak Enstitüde
görevlendirilebilir. Bu personel, kurumlarından aylıklı izinli sayılır. İzinli
oldukları sürece memuriyetleri ile ilgili özlük hakları devam eder ve bu
süreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır. Terfileri başkaca bir işleme
gerek kalmaksızın süresinde yapılır. Bu fıkraya göre görevlendirilecek
personel, toplam personel sayısının % 1’ini geçemez. Enstitüde Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, Daire
Başkanı, Merkez Başkanı ve Grup Başkanı kadrolarında görev yapanların görev
süreleri üç yıldır. Görevi sona erenler yeniden atanabilir. Enstitünün yurt dışı temsilciliklerinde görevlendirilen
personel ile mahallinden temin edilen personelin niteliği, sayısı, görev süresi
ve bunlara yapılacak ödeme tutarı ile diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun
görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir. Enstitü personelinin izin, disiplin, intibak işleri ile diğer
hususlar yönetmelikle belirlenir. Enstitü personelinin ücretleri ile diğer malî hakları, 631
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi ve anılan madde uyarınca
yürürlüğe konulan mevzuat hükümleri çerçevesinde, kurum içi hiyerarşi
gözetilerek Yönetim Kurulunca tespit edilir. TSE Uzmanı ve TSE Uzman Yardımcısı Madde 10/B- Enstitü, görev alanına giren konularda
çalıştırılmak üzere TSE Uzmanı ve TSE Uzman Yardımcısı istihdam eder. TSE Uzman
Yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci
maddesinde sayılan genel şartlara ek olarak aşağıdaki şartlar aranır: a) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal
bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler fakülteleri ile
Enstitünün görev alanına giren ve yönetmelikle belirlenen mühendislik
fakülteleri ve diğer yüksek öğretim kurumlarından veya bunlara denkliği
Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki veya yurt dışındaki
yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak. b) Sınavın yapıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla
otuzbeş yaşını doldurmamış olmak. c) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak. TSE Uzman Yardımcılığına atananlar, en az üç yıl çalışmak ve
hazırlayacakları uzmanlık tezinin, oluşturulacak tez jürisi tarafından kabul
edilmesi kaydıyla, yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Süresi
içinde tezlerini sunmayan veya tezleri kabul edilmeyenlere tezlerini sunmaları
veya yeni bir tez hazırlamaları için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir.
Yeterlik sınavında başarılı olanların uzman kadrolarına atanabilmeleri, Kamu
Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgarî (C) düzeyinde
veya dil yeterliği bakımından buna denkliği kabul edilen ve uluslararası
geçerliliği bulunan başka bir belgeye yeterlik sınavından itibaren iki yıl
içinde sahip olma şartına bağlıdır. Sınavda başarılı olamayanlar veya sınava
girmeye hak kazandığı halde geçerli mazereti olmaksızın sınav hakkını
kullanmayanlara, bir yıl içinde ikinci kez sınav hakkı verilir. Verilen ilave
süre içinde tezlerini sunmayan veya ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabul
edilmeyenler, ikinci sınavda da başarı gösteremeyen veya sınav hakkını
kullanmayanlar ile yabancı dil yeterliği şartını yerine getirmeyenler, TSE
Uzman Yardımcısı unvanını kaybederler ve Enstitüde durumlarına uygun kadrolara
atanırlar. TSE Uzmanları ve TSE Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,
yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer
hususlar yönetmelikle düzenlenir.” MADDE 42- 132
sayılı Kanuna aşağıdaki maddeler eklenmiştir. “Ek Madde 2- Enstitü, standardizasyon görevleri dışında kalan
ana faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını kuracağı, iştirak edeceği veya
işbirliğinde bulunacağı yerli ve yabancı şirketler eliyle yürütebilir. Şirket
kurulmasına veya iştirak edilmesine, Genel Kurulun kararı ve Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilir. Genel
Kurul, gerektiğinde bu konudaki yetkisini Yönetim Kuruluna devredebilir.” “Geçici Madde 5- Bu maddenin yayımı tarihinde Enstitüde, Genel
Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, 1.Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Merkez
Başkanı, Başkanlık Müşaviri, Genel Sekreterlik Müşaviri ve Grup Başkanı
kadrolarında bulunanların görevleri bu maddenin yayımı tarihinde sona erer.
Bunlardan; Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, 1. Hukuk Müşaviri, Daire
Başkanı, Merkez Başkanı, Başkanlık Müşaviri ve Genel Sekreterlik Müşaviri
kadrolarında bulunanlar Müşavir kadrolarına, Grup Başkanı kadrolarında görev
yapanlar Uzman kadrolarına hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır.
Müşavir ve Uzman kadrolarına atanmış sayılanlar Yönetim Kurulu tarafından
belirlenen birim ve görevlerde çalıştırılır. Bu madde uyarınca Müşavir ve Uzman kadrolarına atanmış
sayılanların yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski
kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü
zam ve tazminatlar, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar) ile diğer her
türlü malî hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesai
ücreti hariç) toplamının net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas
alınır), atanmış sayıldıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge,
her türlü zam ve tazminatlar, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar) ile
diğer her türlü malî hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı
fazla mesai ücreti hariç) toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki
fark tutarı, farklılık giderilinceye kadar atandıkları kadrolarda kaldıkları
sürece herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.
Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir
değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark
tazminatı ödenmesine son verilir. Geçici Madde 6- 7 nci maddenin ikinci fıkrasının birinci
cümlesinde yapılan değişiklik, Türk Standardları Enstitüsünün bu maddenin
yayımı tarihinden sonra yapılacak seçimli ilk Genel Kurulundan itibaren
uygulanır. Geçici Madde 7- TSE personelinin malî ve sosyal hakları
hakkında bu maddenin yayımı tarihinde yürürlükte bulunan ilgili Genel Kurul
kararı ile belirlenen ücret sisteminin uygulanmasına devam olunur; malî ve
sosyal haklara ilişkin olarak anılan Genel Kurul kararıyla belirlenmiş olan
aynî ve nakdî ödeme unsurlarında artış yapılamaz ve bu unsurlara yeni bir unsur
ilave edilemez. Bunların malî ve sosyal haklarında yapılacak artışlarla ilgili
olarak 10/A maddesinin son fıkrası hükmü uygulanır. Geçici Madde 8- TSE personelinden emekli aylığı bağlanmasına
hak kazanmış olanlardan, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde
emeklilik başvurusunda bulunanların hizmet tazminatları, bu maddenin yayımı
tarihi itibarıyla; a) Zorunlu emekliliğine bir yıldan daha az süre kalanlar hariç
olmak üzere, zorunlu emekliliğine en fazla üç yıl kalanlar için % 25, b) Zorunlu emekliliğine üç yıldan fazla, beş yıldan az kalanlar
için % 30, c) Zorunlu emekliliğine beş yıl ve daha fazla kalanlar için %
40, fazlasıyla ödenir. Emekli aylığı bağlanması şartlarını 2011 yılı sonuna kadar haiz
olacaklara, bu hakkı kazandıkları tarihten itibaren bir ay içinde emeklilik
başvurusunda bulunmaları hâlinde hizmet tazminatları % 40 fazlasıyla ödenir. Bu madde uyarınca yapılan emeklilik başvurularında emeklilik
tarihi olarak daha sonraki bir tarih gösterilemez, başvurular herhangi bir
kayda bağlanamaz ve geri alınamaz. Bu madde hükümlerine göre emekli olan personel, Enstitüde
hiçbir statüde yeniden istihdam edilemez.” MADDE 43- 132
sayılı Kanunun; 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinde yer alan
“mecburi olarak yürürlüğe konmalarında fayda görülenleri, ilgili bakanlığın
onayına sunmak,” ibaresi, 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ve
bunlardan zorunlu olarak yürürlüğe konmaları gerekenleri belirleyen” ibaresi
ile 14 üncü maddesinde yer alan “hazırlanıp Genel Kurulca” ibaresi yürürlükten
kaldırılmıştır. MADDE 44- 7/7/2010
tarihli ve 6004 sayılı Dışişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında
Kanunun 10 uncu maddesinin; a) Birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “ağırlıklı olarak
bu alanlara yönelik eğitim programlarına sahip bölümlerinden” ibaresi “bu
bölümlerden herhangi birinin müfredatında yer alan derslerin en az % 80’ine
sahip olan diğer bölümlerden”, “açıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla”
ibaresi, “yapıldığı tarih itibarıyla”, “otuz yaşını” ibaresi “otuz beş yaşını”,
“otuz iki yaşını” ibaresi “otuz yedi yaşını” şeklinde değiştirilmiş, aynı
bentte yer alan “üniversitelerin sosyal bilimler alanında” ibaresinden sonra
gelmek üzere “veya mühendislik fakültelerinde” ibaresi eklenmiştir. b) Birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “derecelere tekabül
ettiği” ibaresi “unvan grubunda yer aldığı ekli (3) sayılı listede, meslek
memurlarının kadrolarına karşılık gelen dereceler” şeklinde değiştirilmiştir. c) Birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “memurlarına
üçüncü, ikinci ve birinci derece kadro unvanlarının verilmesinde, sicil ve”
ibaresi “memurlarının üçüncü, ikinci ve birinci unvan grubuna
yükseltilmesinde,” şeklinde değiştirilmiş ve aynı bende “Bakan, ikinci unvan
grubundaki meslek memurlarını, bu unvan grubundaki asgarî bekleme sürelerini en
fazla üç yıl kısaltarak üst yönetim grubuna atayabilir.” cümlesi eklenmiştir. ç) Birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “derecedeyken”
ibaresi “unvan grubundayken” şeklinde değiştirilmiştir. d) İkinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “derecelere tekabül
ettiği” ibaresi “unvan grubunda yer aldığı ekli (4) sayılı listede, konsolosluk
ve ihtisas memurlarının kadrolarına karşılık gelen dereceler” şeklinde
değiştirilmiştir. e) İkinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “memurlarına ikinci
ve birinci derece kadro unvanlarının verilmesinde, sicil ve” ibaresi
“memurlarının ikinci ve birinci unvan gruplarına yükseltilmesinde,” şeklinde
değiştirilmiştir. MADDE 45- 6004
sayılı Kanunun; a) 12 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “(1) ve (2)”
ibaresi “(3) ve (4)” şeklinde, ikinci fıkrasının (ç) bendi, altıncı fıkrasının
(a) ve (b) bentleri ile yedinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “derece
kadrodaki” ibareleri ile aynı maddenin beşinci fıkrasının (a) bendi ile altıncı
fıkrasının (a) bendinde yer alan “derece kadrolardaki” ibareleri “unvan
grubundaki” şeklinde; onbirinci fıkrasında yer alan “bu kadro derecelerine
tekabül eden unvanlarla” ibaresi “bulundukları unvan grubuyla” şeklinde
değiştirilmiştir. b) 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde
yer alan “derece kadrodaki” ibareleri “unvan grubundaki” şeklinde değiştirilmiş
ve aynı maddenin birinci fıkrasının (d) bendine “Stratejik Araştırmalar Merkezi
Başkanı” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Diplomasi Akademisi Başkanı”
ibaresi eklenmiştir. MADDE 46- 6004
sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci
fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasında yer alan “ve
askerlik hizmeti dâhil meslek memurluğunda geçirdikleri en erken dokuzuncu
fiili hizmet yılı içinde başkâtiplik ve konsolosluk yeterlik sınavına girer”
ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır. “(1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihi itibarıyla
altıncı unvan grubunda bulunan meslek memurları, askerlik dâhil mevcut
statülerindeki altıncı fiilî hizmet yılı içinde, beşinci unvan grubunda bulunan
meslek memurları ise bu unvan grubundaki en az üçüncü fiilî hizmet yılı içinde
açılacak müteakip başkâtiplik ve konsolosluk yeterlik sınavlarına girebilirler.
İlk sınav haklarında başarılı olamayanlar, kalan iki sınav haklarını, müteakip
iki yıl içinde kullanabilir. (2) Bu memurlardan üç sınav hakkında da başarısız olanlara 10
uncu maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendinde konsolosluk ve ihtisas memurları
için öngörülen kariyer ilerleme ve konsolosluk yeterlik sınavına iki kez girme
hakkı tanınır. Meslek memurları bu haklarını, en son katıldıkları başkâtiplik
ve konsolosluk yeterlik sınavından sonra düzenlenecek müteakip üç kariyer
ilerleme ve konsolosluk yeterlik sınavında kullanabilir. Kariyer ilerleme ve
konsolosluk yeterlik sınavına katılıp başarılı olan meslek memurları,
konsolosluk ve ihtisas memuru statüsüne geçmiş olur. Bu sınavda da başarılı
olamayan veya bu sınava katılmayan meslek memurları, mevcut statüleri ile
birlikte, merkez teşkilatında ikinci kâtip, yurtdışı teşkilatında ise ikinci kâtip
veya muavin konsolos unvanını korur, ancak daha üst unvanlara yükselemez. (3) Beşinci unvan grubunda üç yıldan fazla süre bulunmuş olan
memurlardan ilk başkâtiplik ve konsolosluk yeterlik sınavında başarılı
olanların bu unvan grubunda üç yıldan fazla geçirmiş oldukları sürelerin tamamı
üst unvan grubunda geçirilmiş sayılır.” “(5) Beşinci unvan grubunda üç yıldan fazla süre bulunmuş olan
memurlardan ilk başkâtiplik ve konsolosluk yeterlik sınavında başarılı
olamayanların ya da bu sınava girmeyenlerin, müteakip başkâtiplik ve
konsolosluk yeterlik sınavlarından birinde başarılı olmaları hâlinde, ilk
sınavla başarılı olunan sınav arasında geçen süre bir üst unvan grubunda
geçirilen sürelerden sayılmaz.” MADDE 47- 6004
sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “(3) İkinci fıkra çerçevesinde unvan alanların başkâtip veya
konsolos unvanına yükselebilmeleri geçici 2 nci madde hükümlerine tabidir. Bu
memurların geçici 2 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen fiili hizmet
sürelerinin hesaplanmasında hukuk müşaviri ve aday hukuk müşaviri statülerinde
geçirmiş oldukları süreler de dikkate alınır.” MADDE 48- 6004
sayılı Kanuna aşağıdaki listeler eklenmiştir. (3) SAYILI LİSTE MESLEK MEMURLARI UNVAN GRUPLARI Birinci Unvan Grubu - Büyükelçi -Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı - Elçi - Birinci sınıf başkonsolos Üst Yönetim Grubu - Maslahatgüzar - Başkonsolos - Daimi temsilci yardımcısı - Büyükelçilik birinci müsteşarı - Daimi temsilcilik birinci müsteşarı - Bakan özel müşaviri - Müsteşar özel müşaviri - Bakanlık müşaviri - Basın ve halkla ilişkiler müşaviri - Dış politika danışma kurulu üyesi - Daire başkanı - Özel kalem müdürü - İç denetçi İkinci Unvan Grubu - Maslahatgüzar - Başkonsolos - Büyükelçilik müsteşarı - Daimi temsilcilik müsteşarı - Başkonsolos yardımcısı - Daire başkanı - Özel kalem müdürü - İç denetçi Üçüncü Unvan Grubu - Maslahatgüzar - Büyükelçilik müsteşarı - Daimi temsilcilik müsteşarı - Başkonsolos yardımcısı - Şube müdürü - Özel kalem müdürü - İç denetçi Dördüncü Unvan Grubu - Başkâtip - Konsolos - İç denetçi Beşinci Unvan Grubu - İkinci kâtip - Muavin konsolos Altıncı Unvan Grubu - Üçüncü kâtip - Muavin konsolos - Aday meslek memuru (4) SAYILI LİSTE KONSOLOSLUK VE İHTİSAS MEMURLARI UNVAN GRUPLARI Birinci Unvan Grubu -Strateji Geliştirme Başkanı Üst Yönetim Grubu - Başkonsolos - Büyükelçilik müsteşarı - Daimi temsilcilik müsteşarı - Basın ve halkla ilişkiler müşaviri - Daire başkanı İkinci Unvan Grubu - Başkonsolos - Büyükelçilik müsteşarı - Daimi temsilcilik müsteşarı - Basın ve halkla ilişkiler müşaviri - Özel kalem müdürü - Daire başkanı Üçüncü Unvan Grubu - Büyükelçilik müsteşarı - Daimi temsilcilik müsteşarı - Başkonsolos yardımcısı - Şube müdürü - Özel kalem müdürü Dördüncü Unvan Grubu - Başkâtip - Konsolos - Özel kalem müdürü Beşinci Unvan Grubu - İkinci kâtip - Muavin konsolos Altıncı Unvan Grubu - Üçüncü kâtip - Muavin konsolos - Ataşe - Aday konsolosluk ve ihtisas memuru MADDE 49- 18/12/1953
tarihli ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri
Hakkında Kanunun adı “Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun” şeklinde, 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Madde 1- Bu Kanunun amacı; yerüstü ve yeraltı sularının
zararlarını önlemek ve/veya bunlardan çeşitli yönlerden faydalanmak maksadıyla
bu Kanun ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve
yetkileri kullanmak üzere; Orman ve Su İşleri Bakanlığına bağlı, kamu tüzel
kişiliğine sahip, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluş olan
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını
düzenlemektir. Genel Müdürlüğün kısa adı DSİ’dir.” MADDE 50- 6200
sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (c) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,
(d) fıkrasında yer alan “a, b, c” ibaresi “(a) ve (b)” şeklinde değiştirilmiş,
(i) fıkrasında yer alan “(Bunlardan d fıkrasında yazılı işlerde Elektrik İşleri
Etüd İdaresi ile işbirliği yapar)” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve anılan
maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “c) Sulak alanları ıslah etmek, erozyon ve rüsubat kontrolü ile
ilgili etüt ve planlama işlerini yapmak veya yaptırmak, kendi tesislerini
korumaya yönelik erozyon kontrolü maksatlı ağaçlandırma çalışmaları yapmak,” “p) Kullanılmış suları tekrar kazanmak maksadıyla gerekli
tesisleri yapmak veya yaptırmak, r) İşletmeye açılan hidroelektrik santrallerin su kullanım
hakkı anlaşmalarına uygun olarak işletilip işletilmediğini kontrol etmek,
bunlarla ilgili her türlü hesap ve tahsilât işlemlerini yapmak, s) Sınıraşan ve sınır oluşturan sular konusunda görev alanı ile
ilgili çalışmalar yapmak, t) Yardım mahiyetindeki uluslararası su sondajı veya diğer
faaliyetler ile sulama tesislerinin işletme ve bakım hizmetlerini devralan
kuruluşlar hariç, kamu kurum ve kuruluşları ile yerli ve yabancı gerçek ve
tüzel kişilere yurt içinde ve yurt dışında ücreti karşılığında eğitim, etüt,
planlama, proje hazırlama, müşavirlik, laboratuvar ve kontrollük hizmeti vermek, u) Yerüstü ve yeraltı sularını kalite yönünden izlemek,
atıksular sebebiyle yerüstü ve yeraltı sularının kirlenmesinin tespiti hâlinde
durumu Orman ve Su İşleri Bakanlığına bildirmek, v) Mevzuatla verilen diğer görevleri yapmak.” MADDE 51- 6200
sayılı Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Madde 4- Genel Müdürlüğün merkez teşkilatı aşağıdaki hizmet
birimlerinden oluşur: a) Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı. b) Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı. c) Barajlar ve Hidroelektrik Santrallar Dairesi Başkanlığı. d) İçmesuyu Dairesi Başkanlığı. e) Atıksu Dairesi Başkanlığı. f) Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Başkanlığı. g) Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları Dairesi Başkanlığı. h) Makina, İmalat ve Donatım Dairesi Başkanlığı. ı) Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı. j) İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığı. k) Hidroelektrik Enerji Dairesi Başkanlığı. l) Teftiş Kurulu Başkanlığı. m) Hukuk Müşavirliği. n) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı. o) Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı. p) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı. r) Teknoloji Dairesi Başkanlığı.” MADDE 52- 6200
sayılı Kanunun 5 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Genel Müdüre yardımcı olmak üzere dört Genel Müdür Yardımcısı
görevlendirilebilir.” MADDE 53- 6200
sayılı Kanunun 6 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarının giriş ve
yeterlik sınavlarının usûl ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri, görev, yetki
ve sorumlulukları ile Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usûl ve esasları ve
diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.” MADDE 54- 6200
sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan
“Maliye Hazinesi” ibaresi, “DSİ” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 55- 6200
sayılı Kanunun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Madde 38- DSİ’nin gelirleri şunlardır: a) Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden
gelen hizmet talepleri çerçevesinde elde edilen gelirler. b) Görev alanına giren konularda verilen her türlü belge, veri,
rapor, ihale şartnamesi ve dokümanın satışları ile analiz, denetim,
danışmanlık, etüt, deney ve benzeri hizmetler karşılığı alınan gelirler. c) Yatırım, iyileştirme ve yenileme ile işletme bakım-onarım
masraflarının geri ödemesinden elde edilen gelirler. d) Taşınır mallar ve taşınmazların satışından veya kiraya
verilmesinden veya irtifak hakkı kurulmasından veya devrinden ve
işletilmelerinden elde edilen gelirler. e) Taahhütlerini tamamen veya kısmen yerine getirmeyen
yüklenicilerden alınan tazminatlar ile gelir kaydedilen teminatlar. f) Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek enerji
projelerinden sağlanan; fizibilite raporu kontrol ücreti, hidroelektrik kaynak
katkı payı, havza hidrolojik gözlem, değerlendirme ve kontrol bedeli,
hidrolojik veri, rapor inceleme, DSİ tarafından hazırlanan projeler için alınan
hizmet bedeli karşılığı gelirler. g) Su tüketimi olmayan tahsisler hariç olmak üzere, tahsis
edilen sulardan alınacak bedeller ile balıkçılık üretimine yapılan su
tahsislerinden elde edilen gelirler. h) Talep üzerine yeraltı ve yerüstü sularıyla ilgili yapılan
münferit işler karşılığı gelirler. ı) DSİ üretim tesislerinde üretilen su ürünleri satışından elde
edilen gelirler. j) Genel bütçeden yapılacak yardımlar. k) Ortaklıklardan ve tesislerin işletmelerinin devredildiği
mahallî idareler ve teşekküller ile şirketlerden alınacak bedeller ve paylar. l) Her türlü bağış, yardım ve vasiyetler. m) Genel Müdürlüğün gelirlerinin değerlendirilmesinden elde
edilen gelirler. n) Diğer gelirler.” MADDE 56- 6200
sayılı Kanunun 55 inci maddesinde yer alan “bir nizamname ile” ibaresi
“yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiş, anılan Kanuna aşağıdaki ek ve geçici
maddeler ile (I) sayılı cetvel eklenmiştir. “Ek Madde 4- DSİ’nin görev ve faaliyetlerini yerine getirirken
ihtiyaç duyacağı Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu
altındaki taşınmazlar, talebi üzerine Maliye Bakanlığınca bedelsiz olarak
DSİ’ye tahsis edilir. Ek Madde 5- DSİ; deprem, sel, çığ, su baskını ve benzeri tabii
afetler sebebiyle hasar gören su yapıları ile ilgili tesislerin gecikmeksizin
onarılmasının zorunlu olduğu durumlarda olayın vuku bulduğu mahalde veya
yakınındaki kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan taş, kum ve
ariyet ocağı gibi malzeme ocaklarından, izin almaksızın ve bedelsiz olarak
malzeme kullanmaya yetkilidir. DSİ’nin projeleri gereğince, Devlet ormanları ile millî parklar
kapsamındaki alanlarda, durumu ve sınıfına bakılmaksızın 25/2/1998 tarihli ve
4342 sayılı Mera Kanunu kapsamındaki alanlarda, Hazinenin özel mülkiyetindeki
veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde, 4/6/1985 tarihli ve 3213
sayılı Maden Kanunu kapsamındaki yapı ve inşaat ham maddelerinin üretimine
yönelik olarak gerekli olan sahalarda, DSİ tesislerinin yapım, bakım ve onarım
işlemleri için gerekli olan alanlar ile ham madde üretim izin alanları ve tesis
alanları için ilgili mevzuatına göre alınması gereken izin ve işlemler Genel
Müdürlüğün müracaatından itibaren, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından altmış
gün içinde sonuçlandırılır. Bu izin ve işlemler için 4342 sayılı Kanundan
kaynaklanan ot bedeli hariç herhangi bir bedel ve teminat talep edilemez. Geçici Madde 9- Bu maddenin yayımı tarihinde kadroları iptal
edilenlerin görevi hiçbir işleme gerek kalmaksızın bu maddenin yayımı tarihinde
sona erer ve bunlar (I) sayılı cetvel ile ihdas edilen Müşavir kadrolarına
atanmış sayılır. Bu kadrolar, herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir
işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu madde uyarınca Müşavir kadrolarına atanmış sayılan personele
yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin
olarak en son ayda, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net
tutar), her türlü zam ve tazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek
ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca
fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar
sabit bir değer olarak esas alınır); atanmış sayıldıkları kadrolara ilişkin
olarak, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar), her türlü
zam ve tazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve benzeri
adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya
bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halinde
aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın fark
kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atanmış sayıldıkları kadro
unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi
istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir. DSİ’nin mülkiyetinde iken 5018 sayılı Kanunun geçici 12 nci
maddesi gereğince Hazineye devredilen ve DSİ faaliyetleri için Hazine adına
kamulaştırılan taşınmazlardan bu maddenin yayımı tarihi itibarıyla satışı
yapılmamış, başka kurum ve kuruluşlara tahsis edilmemiş ve devredilmemiş
olanların mülkiyeti, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde DSİ
adına re’sen tescil edilir. Tescil işlemi nedeniyle hiçbir bedel ve harç
alınmaz. Bu maddenin yayımı tarihinde DSİ’nin muhasebe hizmetlerini
yürüten ve Maliye Bakanlığı kadrolarında bulunan personel, DSİ’nin talebi ve
Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine bu maddenin yayımı tarihinden itibaren
beş yılı geçmemek üzere muhasebe hizmetlerini yürütmeye devam eder. DSİ’nin 2011 malî yılı harcamaları, 26/12/2010 tarihli ve 6091
sayılı 2011 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanununda yer alan DSİ bütçesindeki
ödeneklerden yapılır ve DSİ’nin tahsil edilen gelirleri de genel bütçenin (B)
işaretli cetveline gelir kaydedilir. DSİ’nin 2011 malî yılı bütçe uygulamaları,
genel bütçeli idareler için uygulanan usûl ve esaslar çerçevesinde yürütülür. Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar,
mevcut düzenleyici işlemlerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin
uygulanmasına devam edilir. Geçici Madde 10- Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel
Müdürlüğünün hidrometrik araştırma ve etüt çalışmalarını, jeoloji ve sondaj
çalışmalarını, baraj ve nehir tipi hidroelektrik santral ile pompaj depolamalı
hidroelektrik santral çalışmalarını, bunlara ilişkin harita çalışmalarını ve bu
çalışmaların yürütülmesinde kullanılan makina ve teçhizatın bakım, onarım ve
idamesinde destek hizmeti çalışmalarını yürütmekte olan 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa tâbi memurlar ile sözleşmeli personel ve 22/5/2003 tarihli
ve 4857 sayılı İş Kanununa tâbi personel, bu maddenin yayımını takip eden
altıncı ayın sonunda DSİ’ye devredilmiş sayılır. Bunlarla ilgili taşınırlar,
taşıtlar, araçlar, gereçler ve malzemeler, yazılı ve elektronik ortamdaki her
türlü kayıtlar ve diğer dokümanlar, mevcut sözleşmeler, protokoller, sözleşme
ve protokollerle ilgili dava ve icra takipleri, yukarıda sayılan görevlerin
yürütülmesinde destek hizmeti sağlayan imalat ve motor atölyelerindeki makina
ve teçhizat DSİ’ye devredilir. Devir işlemleri Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından belirlenecek usul ve
esaslar dâhilinde ve bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde
tamamlanır. DSİ yukarıda belirtilen mevcut sözleşme ve protokollerle ilgili
dava ve icra takiplerine devir tarihini müteakiben halef olur. Birinci fıkraya göre devredilmiş sayılan personelden; a) Memurlar, DSİ adına ihdas edilmiş sayılan aynı unvanlı
kadrolara bulundukları kadro dereceleriyle hiçbir işleme gerek kalmaksızın
atanmış, anılan kadrolar bu maddenin yayımını takip eden altıncı ayın sonunda
190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerinde yer alan Elektrik
İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğüne ait bölümlerden çıkarılmış ve DSİ’ye ait bölümlere
eklenmiş sayılır, b) Sürekli işçiler kadrolarıyla birlikte devredilmiş sayılır, c) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre
istihdam edilen sözleşmeli personel, pozisyonlarıyla birlikte devredilmiş
sayılır, d) Sürekli işçi kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları,
Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğünden iptal edilerek başka bir
işleme gerek kalmaksızın DSİ adına vize edilmiş sayılır. Bu maddeye göre devredilen personelden Şube Müdürlerinin görevi
hiçbir işleme gerek kalmaksızın bu maddenin yayımı tarihinde sona erer. Şube
Müdürleri (I) sayılı cetvel ile DSİ adına ihdas edilen Araştırmacı kadrolarına
atanmış sayılır. Araştırmacı kadrolarına atanmış sayılanlar Genel Müdür
tarafından belirlenen birim ve görevlerde çalıştırılır. Devredilen personelden atandıkları veya atanmış sayıldıkları
tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda, aylık, ek
gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar), her türlü zam ve
tazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve benzeri adlarla
yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı
fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak
esas alınır); yeni atandıkları veya atanmış sayıldıkları kadrolara ilişkin
olarak, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar), her türlü
zam ve tazminatlar, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve benzeri
adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya
bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halinde
aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın fark
kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atandıkları veya atanmış
sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik
olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı
ödenmesine son verilir. Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğünün devredilen
personeli ile ilgili ödenekler DSİ’ye devredilir. Bu devir ile bütçe ve
muhasebe işlemlerini yapmaya Maliye Bakanı yetkilidir. Bütçe ve muhasebe
işlemlerine ilişkin diğer kanunlardaki aktarma yasakları uygulanmaz.” MADDE 57- 6200
sayılı Kanunun 8 inci ila 13üncü, 15inci ila 17 nci ve 40 ıncı ila 47 nci
maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 58- 10/12/2003
tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I) sayılı
cetvelin 48 inci ve 51 inci sıraları ile anılan Kanunun eki (II) sayılı
cetvelin “B) Özel Bütçeli Diğer İdareler” bölümünün 19 uncu sırası yürürlükten
kaldırılmış, anılan Kanunun eki (II) sayılı cetvelin “B) Özel Bütçeli Diğer
İdareler” bölümüne “42) Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü” sırası eklenmiştir. MADDE 59- 16/7/1997
tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim
Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi
Hakkında Kanunun geçici 3 üncü maddesinde yer alan “genel bütçeye” ibaresi
“Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bütçesine” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 60- 16/4/2003 tarihli ve 4848
sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunun 7 nci
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı
fıkraya (d) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve sonraki
bentler buna göre teselsül ettirilmiştir. “d) Telif Hakları Genel Müdürlüğü, e) Sinema Genel Müdürlüğü,” MADDE 61- 4848
sayılı Kanunun 11 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve anılan Kanuna 11 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki
madde eklenmiştir. “Telif Hakları Genel Müdürlüğü MADDE 11- Telif Hakları Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile Bakanlığa
verilen görevleri yürütmek, b) Telif hakları alanının kamu yararına, ekonomik ve sosyal
gelişmelere uygun olarak düzenlenmesi, korunması, geliştirilmesi ile fikir ve
sanat eserlerinin desteklenmesi amacıyla stratejileri belirlemek, uygulamak ve
takip etmek, c) Bakanlığın, telif haklarının korunması ve geliştirilmesine
yönelik uluslararası kuruluşlarla işbirliği kapsamındaki faaliyetlerini
yürütmek, d) Telif hakları ihlâllerinin önlenmesi amacıyla gerekli
tedbirleri almak, bu konuda ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümüne yönelik
çalışmaları ilgili taraflarla birlikte yürütmek, e) Telif hakları alanında mevzuat hazırlık çalışmalarını
yürütmek; uygulanacak idarî ve hukukî tedbirlere ilişkin esasları belirlemek, f) Telif haklarının korunmasına ilişkin çalışmalar kapsamında
teknolojik gelişmelere uygun alt yapıyı ilgili birimlerle işbirliği yaparak
hazırlamak ve işletilmesini sağlamak, g) Kamu kurum ve kuruluşları, mahallî idareler, meslek
birlikleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla gerekli işbirliği ve koordinasyonu
sağlamak, h) İhtiyaç halinde, hizmet alımı yoluyla fikir ve sanat
eserlerine ilişkin projeler ve işler yaptırmak, ı) Telif hakları alanında ulusal veya uluslararası, bilimsel,
kültürel, sanatsal ve sosyal amaçlı etkinlikleri düzenlemek veya desteklemek, j) Bakanlık makamınca verilecek benzeri görevleri yapmak. Sinema Genel Müdürlüğü MADDE 11/A- Sinema Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve
Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun ile Bakanlığa verilen
görevleri yürütmek, b) Sinema sektörüne ilişkin yatırım destek ve tanıtım
faaliyetlerini koordine etmek ve bu alandaki kültür mirasımızın gelecek
kuşaklara aktarılmasını sağlamak, c) Bakanlığın ulusal sinema sektörünün korunması, desteklenmesi
ve geliştirilmesine yönelik uluslararası kuruluşlarla işbirliği faaliyetlerini
yürütmek, d) Ulusal sinema eserlerinin yaygın olarak izleyiciye
ulaştırılmasını sağlama ve sanat bilincini yükseltme yönünde politikalar
üretmek, bu amaca hizmet eden projeleri desteklemek, nitelikli eser üretimini
teşvik etmek, e) Ülke tanıtımına katkı sağlayacak yabancı film projelerini
desteklemek, f) Bakanlık adına ulusal ve uluslararası festivaller, film
haftaları, yarışmalar, gösterimler, seminer ve benzeri etkinlikler düzenlemek
ya da düzenlenmesini sağlamak, maddî katkıda bulunmak ve bu etkinliklere
ilişkin ödüller vermek, g) Müze, arşiv, kütüphane ve gözlemevi gibi birimler
aracılığıyla sinematografik eserlerin paylaşılmasını ve korunmasını sağlamak ve
bunları kamunun istifadesine sunmak, h) Ulusal ve uluslararası düzeyde kamu ve özel medya
kuruluşları ile sektörel ilişkileri geliştirecek faaliyetleri yürütmek; görev
alanında bankalar, finans kuruluşları, meslek birlikleri, birlikler, dernekler,
vakıflar ve diğer sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapmak, ı) Sinema sektöründe meslekî standartlar ile çalışma
koşullarını belirlemek ve bu esaslar doğrultusunda belgelendirme ve denetim
faaliyetlerini yürütmek, j) Sinema sektöründe yapım, dağıtım ve gösterime ilişkin eğitim
programları hazırlamak, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak; sinema filmleri
ile görsel-işitsel yapımları üretenler ve dağıtanlar ile gösterimin yapıldığı
alan ve mekânlara izin belgeleri vermek ve bu mekânları denetlemek, k) Görev alanına giren konularda her türlü bilgi ve veriyi
oluşturmak veya ilgili kurum ve kuruluşlardan toplamak, güncellemek ve
dağıtmak, ulusal ve uluslararası kuruluşlarla bu konuda işbirliği yapmak,
basılı veya elektronik yayınlar yapmak ve bu tür yayınları desteklemek, l) Bakanlık makamınca verilecek benzeri görevleri yapmak.” MADDE 62- 4848
sayılı Kanunun eki (I) sayılı Cetvelin “Ana Hizmet Birimleri” başlıklı
sütununun 4 üncü sırası “4) Telif Hakları Genel Müdürlüğü,” şeklinde
değiştirilmiş, aynı sütuna “5) Sinema Genel Müdürlüğü,” sırası eklenmiş ve
sonraki sıralar buna göre teselsül ettirilmiş, anılan Kanuna aşağıdaki geçici
madde ile (II) sayılı cetvel eklenmiştir. “GEÇİCİ MADDE 8- Bu maddenin yayımı tarihinde Telif Hakları ve
Sinema Genel Müdürlüğünde Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcısı kadrolarında
bulunanların görevi, bu maddenin yayımı tarihinde sona erer. Bunlar, bu Kanuna
eklenen (II) sayılı cetvel ile ihdas edilen Bakanlık Müşaviri kadrolarına
hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır. Bu madde uyarınca Bakanlık Müşaviri kadrolarına atanmış
sayılanların, yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski
kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü
zam ve tazminatlar, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar) ile diğer her
türlü malî hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesai
ücreti hariç) toplamının net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas
alınır), atanmış sayıldıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge,
her türlü zam ve tazminatlar, ikramiye (bir aya isabet eden net tutar) ile
diğer her türlü malî hakları (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı
fazla mesai ücreti hariç) toplamının net tutarından fazla olması hâlinde
aradaki fark tutarı, farklılık giderilinceye kadar atanmış sayıldıkları
kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir kesintiye tâbi tutulmaksızın tazminat
olarak ödenir. Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak
herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara
atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir. Bu madde uyarınca ihdas edilen Bakanlık Müşaviri kadroları
herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal
edilmiş sayılır. ” MADDE 63- 3/12/2010
tarihli ve 6085 sayılı Sayıştay Kanununun; a) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan
“(% 50’den az olması halinde ortaklık hakları yönüyle)” ibaresi ile aynı
fıkranın (b) bendinde yer alan “(kamu payının yarıdan az olması halinde
ortaklık hakları yönüyle)” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve (b) bendinin
başına “Kamu payı % 50’den az olmamak kaydıyla” ibaresi eklenmiştir. b) 20 nci maddesine ikinci fıkradan sonra gelmek üzere
aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “(3) Bir Başkan ve yeterli sayıda meslek mensubundan oluşan
Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezi doğrudan Başkanlığa bağlı olarak görev
yapar.” c) 75 inci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “(2) Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezi, birinci fıkra
kapsamında aşağıda belirtilen görevleri yapar: a) Meslekî gelişimlerine katkı sağlamak amacıyla Sayıştay
mensuplarına eğitim vermek, eğitim sonuçlarını izlemek ve değerlendirmek;
Sayıştay denetçi yardımcıları için gerekli mesleki eğitimleri yürütmek. b) Sayıştayın görev alanına giren konularda kamu idarelerine
yönelik eğitim faaliyetlerinde bulunmak, kurs, seminer, konferans ve eğitim
programları düzenlemek, kamu idareleri tarafından gerçekleştirilen eğitim
faaliyetlerinin hazırlanmasına ve yürütülmesine katkı sağlamak. c) Ulusal ve uluslararası denetim standartlarının kamu idarelerinde
uygulanmasını sağlamak amacıyla denetim metotları ve araçları üzerinde
araştırma, inceleme, geliştirme ve eğitim faaliyetlerinde bulunmak. ç) Uluslararası alanda denetime ilişkin konularda eğitim
faaliyetlerinde bulunmak, seminer ve konferanslar düzenlemek, yabancı ülkelerin
yüksek denetim kurumları ve uluslararası kuruluşlarla kapasite geliştirme ve
teknik yardım programları, proje ve benzeri etkinlikler düzenlemek. d) Çalışma alanı ile ilgili olarak üniversitelerle işbirliği
yapmak ve denetimle ilgili alanlarda yürütülen lisansüstü çalışmalara ve
araştırmalara destek sağlamak. e) Sayıştay Başkanı tarafından verilen benzeri görevleri
yapmak. (3) Sayıştay Başkanı, Sayıştay meslek mensupları arasından
birini Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezi başkanlığını yürütmek üzere
görevlendirir. Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezinde görevlendirilen başkan
ve meslek mensuplarının sicil ve diğer işlemleri hakkında grup başkanlığında
görevli meslek mensuplarına ilişkin hükümler uygulanır. (4) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar ile üniversite
öğretim üyeleri, kurumlarının muvafakatiyle aylık, ödenek, her türlü zam ve
tazminatlar ile diğer malî ve sosyal hak ve yardımları kurumlarınca ödenmek
kaydıyla bu maddede sayılan görevlerin yapılmasına katkı sağlamak amacıyla
geçici olarak Sayıştayda görevlendirilebilir. Bu personel, kurumlarından
aylıklı izinli sayılır. İzinli oldukları sürece memuriyetleri ve görevleriyle
ilgili özlük hakları devam eder, bu süreler; terfi ve emekliliklerinde hesaba
katılır ve makam, temsil, görev veya yüksek hâkimlik tazminatı ödenmesini
gerektiren görevlerde geçmiş olarak değerlendirilir. Akademik unvanların
kazanılmasına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bunların terfileri başkaca
bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılır. Hâkim ve savcıların bu fıkra
uyarınca görevlendirilmeleri, muvafakatleri alınmak kaydıyla Hâkimler ve
Savcılar Yüksek Kurulu tarafından yapılır.” MADDE 64- 9/12/1994
tarihli ve 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bankacılık ve sermaye
piyasası, yurt dışı müteahhitlik hizmetleri,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış,
“Kamu İktisadi Teşebbüsleri” ibaresi “Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler”
şeklinde, “Banka ve Kambiyo” ibaresi “Malî Sektörle İlişkiler ve Kambiyo”
şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 65- 4059
sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının; a) (b) bendinde yer alan “Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel
Müdürlüğünün görevleri;” ibaresi, “Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler Genel
Müdürlüğünün görevleri; kamu iktisadi teşebbüsleri ile ilgili olarak” şeklinde,
“kamu iktisadi teşebbüslerinin faaliyetlerini” ibaresi “kamu iktisadi
teşebbüslerinin faaliyetlerinin” şeklinde, “sürekli” ibaresi “süreli” şeklinde,
“tarımsal destekleme politikalarının oluşturulması ve uygulanmasına ilişkin
çalışmalar yapmak, Petrol Kanunu ile ilgili olarak vergi hükümleri dışındaki
mali hükümlerin uygulanmasını sağlamak, sosyal güvenlik sisteminin finansmanına
ilişkin olarak Müsteşarlık faaliyet alanına giren konularda çalışmalar ve uygulamalar
yapmak” ibaresi “Hazinenin sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğu
kamu kuruluş ve işletmelerinin faaliyet gösterdikleri sektörlere ilişkin
politika geliştirme çalışmalarına katkıda bulunmak, sermayesinin yarısından
fazlası, mahallî idareler dâhil kamuya ait olan veya faaliyet alanı itibarıyla
ticarî nitelik taşıyıp Sayıştay Başkanlığınca denetlenen ve kapsamı
Müsteşarlıkça belirlenecek olan kamu kuruluş ve işletmelerinin malî ve malî
olmayan verilerini toplamak, izlemek ve değerlendirmek, sosyal güvenlik, sosyal
yardım ve hizmetler, sağlık ve istihdam politikalarının oluşturulmasına katkıda
bulunmak” şeklinde değiştirilmiştir. b) (d) bendinde yer alan “Banka” ibaresi “Malî Sektörle
İlişkiler” şeklinde değiştirilmiş, aynı bentte yer alan “bankacılık, sermaye
piyasası, menkul kıymetler borsaları,” ibaresi, “, finansal kiralama ve mali
sektör” ibaresi ve “, yurt dışı müteahhitlik hizmetleri ile ilgili olarak
Müsteşarlığın görev alanına giren uygulamaları yürütmek ve ilgili kurum ve
kuruluşları koordine etmek” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 66- 4059
sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi yürürlükten
kaldırılmış, aynı fıkranın (b) bendine birinci paragraftan sonra gelmek üzere
aşağıdaki paragraf eklenmiş ve mülga (d) bendi aşağıdaki şekilde yeniden
düzenlenmiştir. “Hazine Kontrolörleri Kurulu, Avrupa Birliği tarafından Türkiye
Cumhuriyetine malî işbirliği çerçevesinde sağlanan fonların kullanımı amacı ile
oluşturulan tüm yönetim ve kontrol mekanizmalarının işlerliği ve etkinliğinin
denetimi ile bu kapsamdaki her türlü harcama, gelir, malî yükümlülük, muafiyet
ve malî tabloların denetimini, Avrupa Birliği ile imzalanan anlaşmalara,
uluslararası denetim standartlarına ve Kurul Başkanlığınca hazırlanan denetim
rehberlerine uygun olarak Denetim Otoritesi sıfatıyla yerine getirmekle
görevlidir.” “d) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı, 5018 sayılı Kamu
Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15
inci maddesi ve diğer mevzuatla strateji geliştirme ve malî hizmetler
birimlerine verilen görevler ile Müsteşar tarafından verilen benzeri görevleri
ifa eder.” MADDE 67- 4059
sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine “1.Hukuk
Müşaviri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı,”
ibaresi eklenmiş ve aynı bentte yer alan “uygun görüşü üzerine Başbakan”
ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 68- 4059
sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler ile (I) sayılı liste eklenmiştir. “GEÇİCİ MADDE 13- Müsteşarlığın taşra teşkilatında yer alan
kambiyo müdürlükleri bu maddenin yayımı tarihinde kapatılmıştır. Bu
müdürlüklerde çalışan personel, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren en geç
bir ay içinde 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22 nci
maddesi hükümleri çerçevesinde diğer kurum ve kuruluşlara nakledilmek üzere
Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Bu madde çerçevesinde diğer kurumlara
nakledilen personele ait kadrolar, atama işleminin yapıldığı tarihte hiçbir
işleme gerek kalmaksızın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerin
Müsteşarlığa ait bölümlerinden çıkarılmış sayılır. GEÇİCİ MADDE 14- Bu maddenin yayımı tarihinde Hazine
Müsteşarlığı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü ile Banka ve Kambiyo
Genel Müdürlüğünde Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı ve Daire Başkanı
kadrolarında bulunanların görevleri bu maddenin yayımı tarihinde hiçbir işleme
gerek kalmaksızın sona erer. Bunlar ekli (I) sayılı liste ile ihdas edilen
Müsteşarlık Müşavirliği kadrolarına hâlen bulundukları kadro dereceleriyle
atanmış sayılırlar. Bu madde uyarınca ihdas edilen Müsteşarlık Müşavirliği
kadroları, herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerek
kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Birinci fıkra uyarınca atanmış sayılan personelin yeni
kadrolara atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak
en son ayda aldıkları sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya
isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil
tazminatları, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü
ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti
ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplam net
tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır), atanmış sayıldıkları
kadrolara ilişkin olarak sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya
isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil
tazminatları, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü
ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti
ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplam net
tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve
kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak
ödenir. Atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteklerine bağlı olarak
herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara
atananlara tazminat ödenmesine son verilir. GEÇİCİ MADDE 15- 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I)
sayılı cetvelin Hazine Müsteşarlığına ait bölümünde yer alan “Aktüer” ve
“Aktüer Yardımcısı” kadro unvanları sırasıyla “Sigorta Denetleme Aktüeri” ve
“Sigorta Denetleme Aktüer Yardımcısı” olarak değiştirilmiştir. Bu maddenin
yayımı tarihinde Hazine Müsteşarlığında “Aktüer” ve “Aktüer Yardımcısı”
kadrosunda bulunanlar sırasıyla “Sigorta Denetleme Aktüeri” ve “Sigorta
Denetleme Aktüer Yardımcısı” kadrolarına hiçbir işleme gerek kalmaksızın
atanmış sayılırlar. Bunların Aktüer ve Aktüer Yardımcısı kadrolarında
geçirdikleri süreler Sigorta Denetleme Aktüeri ve Sigorta Denetleme Aktüer
Yardımcısı kadrolarında geçirilmiş sayılır.” MADDE 69- 4059 sayılı Kanunun eki (I)
sayılı cetvelin “Ana Hizmet Birimleri” başlıklı sütununun 2 nci sırası “2. Kamu
Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler Genel Müdürlüğü” şeklinde, aynı sütunun 4 üncü
sırası “4. Malî Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü” şeklinde,
“Danışma Denetim Birimleri” başlıklı sütunu aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Danışma Denetim Birimleri 1. Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı 2. Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı 3. Hukuk Müşavirliği 4. Müsteşarlık Müşavirleri 5. Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı” MADDE 70- 11/10/2006
tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunun
2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine “Hazine Kontrolörleri,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Sigorta Denetleme Uzman ve Aktüerleri,” ve aynı
Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrasına “Hazine Kontrolörleri Kurulu
Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Sigorta Denetleme Kurulu Başkanı,”
ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada yer alan “Banka ve Kambiyo” ibaresi “Malî
Sektörle İlişkiler ve Kambiyo” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 71- 19/10/2005
tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 92 nci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “bentlerinde yer alan nitelikleri” ibaresi “(a), (b) ve (c)
bentlerinde yer alan niteliklerin yanı sıra yönetmelikle belirlenen diğer
şartları” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki cümleler eklenmiş,
aynı maddenin üçüncü ve altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Kurumda bankacılık, hukuk ve bilişim uzman yardımcılıkları ile
bankalar yeminli murakıp yardımcılığına atanacakların, üniversite ve
yüksekokulların en az dört yıllık eğitim veren; hukuk, siyasal bilgiler,
iktisadî ve idarî bilimler, iktisat, işletme fakültelerine bağlı bölümler ile
bankacılık, bankacılık ve finans, fizik, matematik, istatistik, istatistik ve
bilgisayar, bilgisayar mühendisliği, elektrik mühendisliği, elektronik
mühendisliği, elektrik-elektronik mühendisliği, elektronik ve haberleşme
mühendisliği, endüstri mühendisliği, matematik mühendisliği bölümlerinden veya
bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış yurt içindeki veya
yurt dışındaki fakülte veya yüksekokullardan mezun veya belirtilen alanlarda
lisansüstü eğitim yapmış olmaları, yapılacak giriş sınavında başarılı olmaları
ve yönetmelikte belirtilen diğer şartları taşımaları gereklidir. Söz konusu
fakülte ve bölümleri, kadro unvanları ve/veya uzmanlık alanları itibarıyla ayrı
ayrı belirlemeye Kurul yetkilidir.” “Bu Kanunun ekinde yer alan (I) sayılı cetveldeki toplam kadro
sayısı geçilmemek ve mevcut kadro unvanları veya 190 sayılı Genel Kadro ve
Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan kadro
unvanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, kadro, sınıf, unvan ve derece
değişikliklerine ilişkin usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.” “Kurum personeli, Kurul kararı ve ilgilinin muvafakati ile
geçici olarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir.” MADDE 72- 5411
sayılı Kanunun 121 inci maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilen üçüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir. “Bu Kanunun ekinde yer alan (II) sayılı cetveldeki toplam kadro
sayısı geçilmemek ve mevcut kadro unvanları veya 190 sayılı Genel Kadro ve
Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan kadro
unvanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, kadro, sınıf, unvan ve derece
değişikliklerine ilişkin usûl ve esaslar Fon Kurulunca belirlenir.” MADDE 73- 22/5/2007
tarihli ve 5664 sayılı Konut Edindirme Yardımı Hak Sahiplerine Ödeme
Yapılmasına Dair Kanuna aşağıdaki madde eklenmiştir. “EK MADDE 3- (1) Hak sahipliğinin tespitine esas olmak üzere, 5
inci maddenin dördüncü fıkrası kapsamında, ilgili kurum ve kuruluşlarca
hazırlanarak Bankaya ve 31/3/2011 tarihinden sonra Banka tarafından ilan
edilmek üzere EGYO’ya gönderilen listelerde yer alan kişilerden bilgileri
eksiksiz olan hak sahipleri ile Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numaraları veya
kurum sicil numaraları bulunmayan hak sahipleri, ayrı listeler hâlinde EGYO
tarafından Resmi Gazete’de ilan edilir. (2) Birinci fıkra uyarınca ilan edilen listelerdeki veya
31/3/2011 tarihinden önce ilan edilen listelerdeki bilgilerinde hata veya
eksiklik tespit edilenler, hatalı ve eksik bilgilerin düzeltilmesi ve
tamamlanması için 31/12/2012 tarihine kadar ilgili kurum ve kuruluşlara yazılı
olarak başvurmak zorundadır. Bu süre geçirildikten sonra yapılan talepler
ilgili kurum ve kuruluşlarca dikkate alınmaz. (3) İkinci fıkra uyarınca yapılan başvurular üzerine veya resen
ilgili kurum ve kuruluşlarca düzeltilen ve tamamlanan bilgiler, en son
31/12/2013 tarihine kadar olmak üzere üçer aylık dönemler itibarıyla Bankaya
gönderilir. Düzeltilen ve tamamlanan bilgiler dışında yeni hak sahibi bildirimi
yapılamaz. Banka tarafından, söz konusu bildirimlerden hatasız ve eksiksiz olanlara
göre hazırlanan listeler, üçer aylık dönemler itibarıyla 30/6/2014 tarihine
kadar EGYO’ya gönderilir. Söz konusu listeler, hak sahipliğinin tespitinde ve
ödemede esas alınmak üzere, iptal ve düzeltme listeleri olarak 30/9/2014
tarihine kadar EGYO tarafından Resmi Gazete’de ilan edilir. (4) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca ilan edilecek
hatasız ve eksiksiz listeler kapsamındaki hak sahiplerinin alacakları 5 inci
maddenin beşinci fıkrası çerçevesinde üçer aylık dönemler baz alınarak
nemalandırılır. (5) Bu maddede belirtilen usûl ve esaslar uyarınca hata ve
eksiklikler giderilerek düzenlenen listelerin ilan tarihlerinden itibaren beş
yıl içinde talep edilmeyen alacaklar Hazineye irad kaydedilir.” MADDE 74- 3/10/1983
tarihli ve 91 sayılı Menkul Kıymetler Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin; a) 6 ncı maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “Borsa Başkanı ve Yönetim Kurulu: Madde 6- Menkul kıymetler borsalarında bir başkan ve altı
üyeden oluşan yedi kişilik bir yönetim kurulu bulunur. Borsa Başkanı,yönetim
kurulunun da başkanıdır. Borsa Başkanı ve yönetim kurulunun üç üyesi, Sermaye
Piyasası Kurulunun ilgili olduğu Bakanın teklifi üzerine müşterek kararname ile
atanır. Yönetim kurulunun diğer üç üyesi, menkul kıymetler borsalarının genel
kurullarınca üyeleri arasından grup ayrımı yapılmaksızın seçilir. Yönetim
kurulu ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir Başkan Vekili seçer. Borsa yönetim kurulu, Borsa Başkanı dâhil en az dört üyenin
hazır bulunması ile toplanır. Kararlar, katılanların oy çokluğu ile alınır.
Oylamalarda çekimser oy kullanılamaz; oyların eşitliği hâlinde Borsa Başkanının
oyu doğrultusunda karar alınır. Borsa Başkanının görev süresi dört yıl, yönetim kurulu
üyelerinin görev süresi üç yıldır. Borsa genel kurullarınca seçilen yönetim
kurulu üyeliklerinin herhangi bir nedenle boşalması hâlinde, borsa genel
kurullarınca boşalma tarihinden itibaren otuz gün içinde boş üyelik için seçim
yapılır; bu süre zarfında görev yapmak üzere, yönetim kurulunca yeni üye
seçilir. Borsa Başkanlığı ve müşterek kararname ile atanan yönetim kurulu
üyeliklerinin herhangi bir nedenle boşalması hâlinde, boşalma tarihinden
itibaren iki ay içinde Sermaye Piyasası Kurulunun ilgili olduğu Bakanın teklifi
üzerine müşterek kararname ile atama yapılır. Borsa genel kurulunun süresi içinde toplanamaması veya genel
kurullarca süresi içinde herhangi bir sebeple uygun nitelikte ve yeterli sayıda
üye seçimi yapılmaması durumunda Sermaye Piyasası Kurulunun ilgili olduğu
Bakan, söz konusu her bir boş üyelik için öngörülen nitelikleri taşıyan
kişileri, genel kurullarca seçim yapılıncaya kadar görev yapmak üzere yönetim
kurulu üyesi olarak re’sen atar. Borsa Başkanı ve yönetim kurulu üyelerinin; 657 sayılı Kanunun
48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ilave olarak, en az dört yıllık
yükseköğrenim görmüş, sermaye piyasaları, bankacılık, ekonomi, maliye veya
işletme alanında veya bu alanlarla ilgili hukuk veya mühendislik dallarında en
az on yıllık deneyim sahibi olması şarttır. Borsa Başkanının herhangi bir nedenle görevde bulunmadığı
hâllerde bu Kanun Hükmünde Kararname ve diğer mevzuatla Borsa Başkanına
verilmiş olan görev ve yetkiler Borsa Başkan Vekili tarafından yerine
getirilir. Borsa Başkanı, müşterek kararname ile atanan yönetim kurulu
üyeleri ile bunların ikinci derece dâhil ikinci dereceye kadar kan ve kayın
hısımları; borsanın görev ve yetki alanına giren konularda herhangi bir taahhüt
işine giremez, ticaretle uğraşamaz, payları borsada işlem gören ortaklıklarda
pay sahibi olamaz, borsada menkul kıymet alım-satım amacı ile dolaylı da olsa
emir veremez. Borsa Başkanı ve müşterek kararname ile atanan yönetim kurulu
üyeleri; göreve başlamadan önce maliki oldukları, Hazine Müsteşarlığı
tarafından çıkarılan borçlanmaya ilişkin menkul kıymetler dışındaki, borsada
işlem gören ortaklıklara veya bunların iştiraklerine ait her türlü hisselerini
ya da menkul kıymetlerini, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları
dışındakilere, görev sürelerinin başlamasından itibaren otuz gün içinde satmak
veya devretmek suretiyle elden çıkarmak zorundadır. Bu fıkrada belirtilen
esaslara aykırı davranan Borsa Başkanı ve müşterek kararname ile atanan yönetim
kurulu üyeleri görevlerinden çekilmiş sayılır.” b) 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ve yönetim
kurulları ile başkan” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı fıkrada yer alan
“İlişkin hususlar” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Borsa Başkanı ve yönetim
kurulu üyelerinin ücretleri, görev, yetki ve sorumlulukları” ibaresi
eklenmiştir. c) 23 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir. “Geçici Madde 1- Mevcut düzenlemelerin bu Kanun Hükmünde
Kararname ile yapılan değişikliklere aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına
devam olunur. Bu maddenin yayımı tarihinde görevde bulunan İstanbul Menkul
Kıymetler Borsası Başkanı ve Yönetim Kurulu üyelerinin görevleri 31/12/2011
tarihinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona erer. Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde,
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası tarafından, 1/1/2012 tarihinde göreve
başlamak üzere, Yönetim Kurulunun üç üyesini seçmek için olağanüstü genel kurul
toplantısı yapılır. Genel Kurulun anılan süre içinde toplanamaması veya Genel
Kurulca anılan süre içinde herhangi bir sebeple uygun nitelikte ve yeterli
sayıda yönetim kurulu üye seçimi yapılmaması durumunda, Sermaye Piyasası
Kurulunun ilgili olduğu Bakan tarafından, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası
Genel Kurulunca seçim yapılıncaya kadar görev yapmak üzere re’sen yönetim
kurulu üyesi atanır. Müşterek kararname ile atanacak İstanbul Menkul Kıymetler
Borsası Yönetim Kurulu üyeleri bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay
içinde atanır.” MADDE 75- 26/5/2007
tarihli ve 5671 sayılı Merkezi Finans ve İhale Biriminin İstihdam ve Bütçe
Esasları Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer
alan “istatistik bölümlerinden” ibaresi “istatistik bölümleri, Birimin görev
alanına giren ve yönetmelikle belirlenecek diğer fakülte ve bölümlerden”
şeklinde, aynı bentte yer alan “yabancı” ibaresi “yurt içindeki veya yurt
dışındaki” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 76- 23/4/1981
tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin
Kanuna ekli (2) sayılı cetvelde yer alan “Devlet Planlama Teşkilatı Genel
Sekreteri ve Daire Başkanları, Devlet Planlama Teşkilatı Planlama Uzmanı,”
ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı cetvelde yer alan “Strateji Geliştirme
Başkanları,” sırasından sonra gelmek üzere “Bakanlıkların Rehberlik ve Teftiş,
Rehberlik ve Denetim, Denetim Hizmetleri başkanları,” sırası eklenmiştir. MADDE 77- 13/12/1983
tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
7 nci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde, 9 uncu maddesinin dördüncü
fıkrasında yer alan “bir defa” ibaresi “iki defa” şeklinde değiştirilmiştir. “Herhangi bir yıla ilişkin serbest bırakma teklifleri, Maliye
Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Serbest bırakma
işlemleri, ilgili malî yılbaşından itibaren geçerli olmak üzere bir önceki malî
yıl sonuna kadar sonuçlandırılır.” MADDE 78- 25/8/2011
tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin; a) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi yürürlükten
kaldırılmıştır. b) 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinden sonra
gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül
ettirilmiştir. “b) Her kademedeki öğrencilere yönelik dernek ve vakıflar ile
gerçek ve diğer tüzel kişilerce açılacak veya işletilecek yurt, pansiyon ve
benzeri kurumların açılması, devri, nakli ve kapatılmasıyla ilgili esasları
belirlemek ve denetlemek.” c) 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine
“Bakanlığa” ibaresinden önce gelmek üzere “Döner sermaye işletmesi kurmak ve”
ibaresi ile aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiş ve mevcut (f) bendi (g) bendi
olarak teselsül ettirilmiştir. “f) Bakanlığa ait sosyal tesislerle ilgili işleri yürütmek.” ç) 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan
“Bakanlık taşınmaz ve demirbaşlarını sigortalatmak, kiraya vermek, işletmek,”
ibaresi ile aynı fıkranın (f) ve (g) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır. d) 27 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Din Öğretimi
Genel Müdürlüğü” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Özel Eğitim ve Rehberlik
Hizmetleri Genel Müdürlüğü” ibaresi eklenmiştir. e) 37 nci maddesinin yedinci fıkrasında yer alan “İl millî
eğitim müdürü,” ibaresinden sonra gelmek üzere “il eğitim denetmeni,”, “ilçe
milli eğitim müdürü,” ibaresinden sonra gelmek üzere “il ve ilçe milli eğitim
müdürlükleri şube müdürü,” ve “okul ve kurum müdürü” ibaresinden sonra gelmek
üzere “ile okul ve kurum müdür başyardımcısı ve yardımcısı” ibareleri
eklenmiştir. MADDE 79- 19/2/1985
tarihli ve 3154 sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinden
sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş, diğer bent buna göre teselsül
ettirilmiştir. “h) Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi ve
enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik politikaların ve stratejilerin
belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak,” MADDE 80- 3154
sayılı Kanunun 6 ncı maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “Müsteşar ve Müsteşar Yardımcıları MADDE 6- Müsteşar, Bakandan sonra gelen en üst düzey kamu
görevlisi olup Bakanlık hizmetlerini, Bakan adına ve onun emir ve yönlendirmesi
doğrultusunda, mevzuat hükümlerine, Bakanlığın amaç ve politikalarına,
stratejik planına uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla, Bakanlık
birimlerine gereken emirleri verir, bunların uygulanmasını gözetir ve sağlar.
Müsteşar, bu hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı sorumludur. Müsteşara yardımcı olmak üzere beş Müsteşar Yardımcısı
görevlendirilebilir.” MADDE 81- 3154
sayılı Kanunun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “MADDE 8-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının anahizmet
birimleri şunlardır: a) Maden İşleri Genel Müdürlüğü, b) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü, c) Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, d) Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü, e) Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü, f) Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanlığı, g) Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanlığı, h) Transit Petrol Boru Hatları Dairesi Başkanlığı.” MADDE 82- 3154
sayılı Kanuna 10 uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler
eklenmiştir. “Petrol İşleri Genel Müdürlüğü MADDE 10/A- Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görevleri
şunlardır: a) Petrol faaliyetleri ile ilgili konularda ülke stratejisi ve
politikalarını belirlemek için gerekli çalışmaları yapmak, b) Ülkemizin petrol kaynaklarının ortaya çıkarılarak hızlı,
sürekli ve etkili bir şekilde değerlendirilmesini sağlamak, petrol arama ve
üretimi ile ilgili bilgileri toplamak, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinde
bulunmak, c) Yerli ve yabancı girişimcilerin yatırım yapmalarını
özendirecek ortamı sağlamak, d) Yerli ve yabancı yatırımcıların petrol arama ve üretim
yatırımlarını, bir program dâhilinde rekabetçi, şeffaf, güvenli ve istikrarlı
bir ortam içerisinde yapmalarını temin etmek, e) Petrol açısından potansiyel olarak tespit ettiği sahaları
ilanla açık artırmaya çıkarıp arama ruhsatı vermek, f) Ülkemizin üye olduğu uluslararası kuruluşlar ve taraf olduğu
uluslararası anlaşma ve sözleşmelere ilişkin olarak faaliyet alanına giren
konulardaki işlemleri yürütmek, g) Şirketlerin petrol hakkı sahibi olmak için yapmış oldukları
başvuruları incelemek, h) Araştırma izni, arama ve işletme ruhsatnamesi vermek ve
bunlarla ilgili diğer işlemleri yapmak, ı) Petrol hakları ile ilgili petrol sicil kayıtlarını tutmak, j) Petrol arama ve üretim faaliyetlerinin takip ve denetimini
yapmak, k) Petrol hakkı sahibi şirketlerin faaliyetleri ile ilgili her
türlü bilgi ve verileri arşivlemek ve gerektiğinde kullanıma açmak, l) Devlet hakkı ve hissesi ile ilgili işlemleri yapmak, m) Petrol hakkı sahibi şirketlerin petrol işlemlerinde
kullandıkları malzeme ile ilgili ithalat, ihracat ve devir işlemlerini
gerçekleştirmek, n) Petrol hakkı sahipleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşları
arasında koordinasyonu sağlamak, o) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak. Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü MADDE 10/B- Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünün görevleri
şunlardır: a) Ülkenin hidrolik, rüzgâr, jeotermal, güneş, biyokütle ve
diğer yenilenebilir enerji kaynakları öncelikli olmak üzere tüm enerji
kaynaklarının tespiti ve değerlendirilmesine yönelik ölçümler yapmak,
fizibilite ve örnek uygulama projeleri hazırlamak; araştırma kurumları, yerel
yönetimler ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yaparak pilot sistemler
geliştirmek, tanıtım ve danışmanlık faaliyetleri yürütmek, b) Sanayide ve binalarda enerjinin verimli kullanımı ile ilgili
olarak farkındalık oluşturmak ve bu amaçla çalışmalar yürütmek, c) Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu tarafından onaylanan
enerji verimliliği uygulama projelerini ve araştırma ve geliştirme projelerini
izlemek ve denetlemek, d) Yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği alanlarındaki
çalışmaları ve gelişmeleri izlemek ve değerlendirmek, ülkenin ihtiyaç ve
şartlarına uygun olarak araştırma ve geliştirme hedef ve önceliklerini
belirlemek, bu doğrultuda araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak,
yaptırmak, çalışma sonuçlarını ekonomik analizleri ile birlikte kamuoyuna
sunmak, e) Yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesine ve
enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik projeksiyonlar ve öneriler
geliştirmek. f) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak. Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü MADDE 10/C- Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün
görevleri şunlardır: a) Bakanlığın görev alanına giren uluslararası ilişkilere ait
konularda görevli kuruluşlarla sürekli temas halinde bulunmak ve bunlar
arasında koordinasyonu sağlamak, b) Bakanlığın görev alanına giren uluslararası ilişkilerde
ortaya çıkan meseleler hakkında inceleme ve araştırmalar yapmak ve yaptırmak,
bunları değerlendirmek ve teklifleri hazırlamak, c) Bakanlığın koordinatörlüğünde görevleri ile ilgili konularda
teşkil edilen kurullara sekreterya hizmeti yapmak, d) Bakanlığın, bağlı ve ilgili kuruluşlarının uluslararası
ilişkilerini düzenleyip yürütmek ve koordinasyonu sağlamak, e) Bakanlığın görev alanına giren konularda Avrupa Birliği ile
ilgili iş ve işlemleri yürütmek ve ilgili kurumlarla işbirliği sağlamak, f) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak. Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanlığı MADDE 10/D- Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanlığının
görevleri şunlardır: a) Nükleer güç santralleri projelerinin gerçekleştirilmesi için
bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum ve özel
sektör kuruluşları arasında koordinasyonu sağlamak, b) Nükleer güç santralleri projelerinin uygulanması ile ilgili
olarak mevzuat, insan kaynakları, eğitim, sanayi ve teknoloji gibi alanlarda
gerekli altyapının hazırlanması için kurumlar arası koordinasyonu sağlamak ve
bu alanlarda gerekli çalışmalar yapmak veya yaptırmak, c) Nükleer güç santrallerine ilişkin olarak kamuoyunun
bilgilendirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak veya yaptırmak, d) Nükleer güç santralleri ile ilgili ulusal ve uluslararası
kuruluşlar tarafından yürütülen çalışmalara katılmak, e) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.” MADDE 83- 3154
sayılı Kanunun 11 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Madde 11- Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanlığının
görevleri şunlardır: a) Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarının faaliyetlerini
izlemek, bunların Bakanlık politika esaslarına, program ilke ve hedeflerine
uygun olarak yürütülmesini sağlamak, b) Kamu İhale Kurulu kararlarıyla ilgili işlemlerin
koordinasyonunu sağlamak, ihaleden yasaklama kararları ile ilgili olarak
Bakanlık merkez teşkilatıyla bağlı ve ilgili kuruluşların işlemlerini yürütmek, c) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.” MADDE 84- 3154
sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş, mülga (b) bendi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir. “a) Denetim Hizmetleri Başkanlığı, b) Strateji Geliştirme Başkanlığı,” MADDE 85- 3154
sayılı Kanunun 13 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. “Denetim Hizmetleri Başkanlığı MADDE 13- Denetim Hizmetleri Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemleriyle
ilgili olarak inceleme, denetim ve soruşturma yapmak, b) Bakanlığın denetimi altındaki her türlü kuruluş ile gerçek
ve tüzel kişilerin faaliyet ve işlemleri ile ilgili olarak Bakanlığın görev ve
yetkileri çerçevesinde inceleme, denetim ve soruşturma yapmak, c) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata,
plan ve programa uygun faaliyet göstermesini sağlamak üzere çalışmalar yapmak
ve gerekli teklifleri hazırlamak, d) Mevzuatın Bakanlığa tanıdığı inceleme, denetim ve soruşturma
yetkilerini kullanmak, e) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak. Denetime tâbi olan gerçek ve tüzel kişiler, gizli dahi olsa
bütün belge, defter ve bilgileri talep edildiği takdirde ibraz etmek, para ve
para hükmündeki evrakı ve ayniyatı ilk talep hâlinde göstermek, sayılmasına ve
incelenmesine yardımcı olmak zorundadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri,
görevleri sırasında kamu kurum ve kuruluşları ve kamuya yararlı dernekler ile
gerçek ve tüzel kişilerden gerekli yardım, bilgi, evrak, kayıt ve belgeleri
istemeye yetkili olup kanunî engel bulunmadıkça bu talebin yerine getirilmesi
zorunludur.” MADDE 86- 3154
sayılı Kanunun mülga 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir. “Strateji Geliştirme Başkanlığı MADDE 14- Strateji Geliştirme Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 22/12/2005
tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatla strateji
geliştirme ve malî hizmetler birimlerine verilen görevleri yapmak, b) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.” MADDE 87- 3154
sayılı Kanuna 31 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir. “Uzman ve Denetçi istihdamı MADDE 31/A- Bakanlıkta, Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanı ve
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcısı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar
Denetçisi ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi Yardımcısı istihdam edilir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcılığı ve Enerji ve Tabii
Kaynaklar Denetçi Yardımcılığına atanabilmek için 14/7/1965 tarihli ve 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ek
olarak aşağıdaki şartlar aranır: a) En az dört yıllık eğitim veren hukuk, siyasal bilgiler,
iktisadi ve idari bilimler, iktisat, işletme, mimarlık ve mühendislik
fakülteleri ile Bakanlığın görev alanına giren ve yönetmelikle belirlenen
fakültelerden veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul
edilen yurtiçindeki ve yurtdışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak. b) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak. Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcılığı ve Enerji ve Tabii
Kaynaklar Denetçi Yardımcılığına atananlar, en az üç yıl çalışmak ve istihdam
edildikleri birimlerce belirlenecek konularda hazırlayacakları uzmanlık
tezinin, oluşturulacak tez jürisi tarafından kabul edilmesi kaydıyla, yapılacak
yeterlik sınavına girmeye hak kazanır. Süresi içinde tezlerini sunmayan veya
tezleri kabul edilmeyenlere tezlerini sunmaları veya yeni bir tez hazırlamaları
için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir. Yeterlik sınavında başarılı
olanların uzman ve denetçi kadrolarına atanabilmeleri, Kamu Personeli Yabancı
Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgari (C) düzeyinde veya dil yeterliği
bakımından buna denkliği kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan başka
bir belgeye yeterlik sınavından itibaren en geç iki yıl içinde sahip olma
şartına bağlıdır. Sınavda başarılı olamayanlar veya sınava girmeye hak
kazandığı halde geçerli mazereti olmaksızın sınav hakkını kullanmayanlara, bir
yıl içinde ikinci kez sınav hakkı verilir. Verilen ilave süre içinde tezlerini
sunmayan veya ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabul edilmeyenler, ikinci
sınavda da başarı gösteremeyen veya sınav hakkını kullanmayanlar ile süresi
içinde yabancı dil yeterliği şartını yerine getirmeyenler, Enerji ve Tabii
Kaynaklar Uzman Yardımcısı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi Yardımcısı
unvanını kaybeder ve Bakanlıkta durumlarına uygun kadrolara atanır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları ve Enerji ve Tabii
Kaynaklar Uzman Yardımcıları ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri ve
Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi Yardımcılarının mesleğe alınmaları,
yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer
hususlar yönetmelikle düzenlenir.” MADDE 88- 3154
sayılı Kanunun eki (I) sayılı cetvelin “Müsteşar Yrd.” başlıklı sütununa
aşağıdaki sıralar eklenmiş, “Ana Hizmet Birimleri” başlıklı sütunu aşağıdaki
şekilde, “Danışma ve Denetim Birimleri” başlıklı sütununun 1 inci sırası “1.
Denetim Hizmetleri Başkanlığı” şeklinde değiştirilmiş ve aynı sütunun mülga 2
nci sırası “2. Strateji Geliştirme Başkanlığı” şeklinde yeniden düzenlenmiştir. “Müsteşar Yrd. Müsteşar Yrd.” “1. Maden İşleri Genel Müdürlüğü 2. Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 3. Petrol İşleri Genel Müdürlüğü 4. Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü 5. Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü 6. Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanlığı 7. Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanlığı 8. Transit Petrol Boru Hatları Dairesi Başkanlığı” MADDE 89- 3154
sayılı Kanunun 7 nci, 11/A ve 11/B maddeleri, 7/3/1954 tarihli ve 6326 sayılı
Petrol Kanununun 17 nci, 18 inci, 19 uncu, 20 nci ve 23 üncü maddeleri ile
14/6/1935 tarihli ve 2819 sayılı Elektrik İşleri Etüd İdaresi Teşkiline Dair
Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 90- 3154
sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler ile (I) sayılı liste eklenmiştir. “Düzenleyici işlemler GEÇİCİ MADDE 10- Bakanlığın yeniden yapılandırılmasının
gerektirdiği düzenlemeler bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde
yürürlüğe konulur. Bu düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut
düzenlemelerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam
olunur. Hak ve yetkiler ile personelin devri GEÇİCİ MADDE 11- Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ve Elektrik
İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğü bu maddenin yayımı tarihinde kapatılmıştır.
18/12/1953 tarihli ve 6200 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi hükümlerine
göre DSİ’ye devredilenler hariç olmak üzere; kapatılan genel müdürlüklere ait
her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme, borç ve alacaklar, hak ve
yükümlülükler, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtlar ve dokümanlar
ile bu genel müdürlüklere ait kadro ve pozisyonlarda istihdam edilen personel,
bu maddenin yayımı tarihinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın Bakanlığa
devredilmiş sayılır. Mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu
altındaki taşınmazlardan kapatılan genel müdürlüklere tahsis edilmiş olanlar
hiçbir işleme gerek kalmaksızın tahsis amacında kullanılmak üzere Bakanlığa
tahsis edilmiş sayılır. Kapatılan Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel
Müdürlüğünün mülkiyetinde bulunan taşınmazlar tapuda resen Hazine adına tescil
edilir, bunlar Bakanlığa tahsis edilmiş sayılır. 6200 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, kapatılan genel müdürlükler tarafından yapılmış olan
sözleşmelere Bakanlık halef olur. Bu genel müdürlüklerin leh ve aleyhine
açılmış davalar ve icra takiplerinde Bakanlık kendiliğinden taraf sıfatını
kazanır. Maliye Bakanlığı uhdesinde Hazine avukatları tarafından kapatılan
genel müdürlükleri temsilen takip edilmekte olan dava ve icra takiplerine
ilişkin dosyalar, Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken belirlenecek
esaslara göre bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde Bakanlığa
devredilir. Bu şekilde devredilen dava ve icra takipleri ile ilgili olarak
devir tarihine kadar yapılmış her türlü işlem Bakanlık adına yapılmış sayılır. Bu maddenin yayımı tarihinde; a) Bakanlık merkez teşkilatında, Teftiş Kurulu Başkanı, Avrupa
Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanı, Dış İlişkiler Dairesi Başkanı ve Şube
Müdürü, b) Kapatılan Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğünde,
Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Enerji Kaynakları
Etüd Dairesi Başkanı, Hidrolik Etüdler Dairesi Başkanı, Jeoloji ve Sondaj
Dairesi Başkanı, Proje Dairesi Başkanı, Personel ve Eğitim Dairesi Başkanı,
İdari İşler Dairesi Başkanı, Makina ve İkmal Dairesi Başkanı, Strateji
Geliştirme Dairesi Başkanı, I.Hukuk Müşaviri, Şube Müdürü, c) Kapatılan Petrol İşleri Genel Müdürlüğünde, Genel Müdür,
Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, İdari ve Mali İşler Dairesi
Başkanı, Arama ve Üretim Dairesi Başkanı, Rafineri ve Petro-Kimya Dairesi
Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, Şube Müdürü, Personel ve Eğitim Şubesi Müdürü,
Müdür, kadrolarında bulunanların görevleri hiçbir işleme gerek
kalmaksızın sona erer. Bunlardan Personel ve Eğitim Şubesi Müdürü, Şube Müdürü
ve Müdür kadrosunda bulunanlar ekli (I) sayılı liste ile ihdas edilen
Araştırmacı kadrolarına, diğerleri ise aynı liste ile ihdas edilen Bakanlık
Müşaviri kadrolarına hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılır. (I)
sayılı liste ile ihdas edilen Bakanlık Müşaviri ve Araştırmacı kadroları
herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal
edilmiş sayılır. Bakanlık Müşaviri ve Araştırmacı kadrolarına atanmış
sayılanlara bu kadrolara atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına
ilişkin olarak en son ayda sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir
aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı,
temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla
yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı
fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak
esas alınır); atanmış sayıldıkları kadrolara ilişkin olarak sözleşme ücreti,
aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve
tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek
ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca
fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla
olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi
tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atanmış
sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik
olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı
ödenmesine son verilir. Üçüncü fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kadrolar
iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerin ilgili
bölümlerinden çıkarılmış; 6200 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde
belirtilenler hariç olmak üzere, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki
cetvellerin kapatılan Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ile Elektrik İşleri Etüd
İdaresi Genel Müdürlüğüne ait bölümlerinde yer alan kadrolar ilgili bölümlerden
çıkarılmış ve aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerin Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığına ait bölümüne eklenmiştir. 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve kapatılan genel
müdürlüklere ait bölümlerinde yer alan Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş
Yardımcısı kadrolarının unvanı sırasıyla Başdenetçi, Denetçi ve Denetçi
Yardımcısı şeklinde değiştirilmiş ve bu kadrolarda bulunanlar Denetim
Hizmetleri Başkanlığında ilgisine göre Başdenetçi, Denetçi ve Denetçi
Yardımcısı kadrolarına başka bir işleme gerek kalmaksızın bulundukları kadro
dereceleriyle atanmış sayılır. Bunların Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş
Yardımcısı kadrolarında geçirdikleri süreler Denetim Hizmetleri Başkanlığında
Başdenetçi, Denetçi ve Denetçi Yardımcısı olarak geçmiş sayılır. Mevzuatta kapatılan genel müdürlüklere yapılan atıflar
Bakanlığa yapılmış sayılır. Bu maddenin uygulanması sırasında teşkilat, personel, kadro,
demirbaş devri ve benzeri hususlarda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye
Bakan yetkilidir. Bütçe işlemleri GEÇİCİ MADDE 12- Bakanlığın yeni kurulan hizmet birimlerinin
2011 mali yılı harcamaları, 6091 sayılı 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe
Kanununa istinaden Maliye Bakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar,
6200 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla
Bakanlık ve kapatılan genel müdürlüklerin 2011 yılı bütçesinde yer alan
ödeneklerden karşılanır. Kadro değişiklikleri GEÇİCİ MADDE 13- Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl
süreyle 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesindeki
sınırlamalara bağlı olmaksızın boş kadrolarda sınıf, unvan ve derece; dolu
kadrolarda derece değişikliği yapmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Mevcut işlerin yürütülmesi GEÇİCİ MADDE 14- Bakanlığın yeniden yapılandırılması
tamamlanıncaya kadar, Bakanlığın teşkilatında değişen veya yeni kurulan
birimlere verilen görevler ve hizmetler, Bakanlığın ve kapatılan genel
müdürlüklerin mevcut birimleri ve personeli eliyle yürütülmeye devam olunur.” MADDE 91- 10/2/1954
tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasına
“Aile ve Sosyal Politikalar Denetçileri ve Aile ve Sosyal Politikalar Denetçi
Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Enerji ve Tabii Kaynaklar
Denetçileri ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi Yardımcıları,” ibaresi
eklenmiştir. MADDE 92- 27/6/1989
tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü,” ve “Petrol
İşleri Genel Müdürlüğü,” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 93- 14/7/1965
tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; a) 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” başlıklı bölümünün (A)
fıkrasının (11) numaralı bendine “Millî Eğitim Uzman Yardımcıları ve Millî
Eğitim Denetçi Yardımcıları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Enerji ve Tabii
Kaynaklar Uzman Yardımcıları ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi
Yardımcıları,” ibaresi ve aynı bende “Millî Eğitim Uzmanlığına ve Millî Eğitim
Denetçiliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Enerji ve Tabii Kaynaklar
Uzmanlığına ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçiliğine,” ibaresi eklenmiştir. b) 152 nci maddesinin “II- Tazminatlar” kısmının “A- Özel
Hizmet Tazminatı” bölümünün (g) bendine “Millî Eğitim Denetçi ve Denetçi
Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Enerji ve Tabii Kaynaklar
Denetçi ve Denetçi Yardımcıları” ibaresi, (i) bendine “Basın ve Enformasyon Uzmanları,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresi
eklenmiştir. c) Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdare
Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (g) bendine “Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları”
ibaresinden sonra gelmek üzere “, Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri”
ibaresi ve (h) bendine “Basın ve Enformasyon Uzmanları,” ibaresinden sonra
gelmek üzere “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresi eklenmiştir. d) Eki (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 8 inci sırasının
(a) bendine “Millî Eğitim Denetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Enerji
ve Tabii Kaynaklar Denetçileri” ibaresi eklenmiştir. MADDE 94- 13/8/1993
tarihli ve 497 sayılı Türkiye Bilimler Akademisinin Kurulması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin; a) 5 inci maddesinin başlığı “Üye seçimi” olarak değiştirilmiş
ve birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “TÜBİTAK Bilim Kurulu”
şeklinde değiştirilmiştir. b) 7 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üyelerden”
ibaresi “üyeler ile Şeref üyelerinden” şeklinde değiştirilmiştir. c) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve anılan cümleden sonra gelmek üzere aşağıdaki
cümleler eklenmiştir. “Akademi Başkanı, Aslî üyeler içinden Akademi Genel Kurulunca
belirlenecek üç aday arasından Başbakan tarafından üç yıl için atanır.” “Akademi Başkanlığının herhangi bir sebeple boşaldığı tarihten
itibaren otuz gün içinde Genel Kurulca adaylar belirlenir. Genel Kurulun süresi
içinde toplanamaması veya Genel Kurulca süresi içinde herhangi bir sebeple
uygun nitelikte ve yeterli sayıda üye seçimi yapılmaması durumunda, Başbakan
Aslî üyeler arasından re’sen atama yapar.” ç) Geçici 4 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki
geçici madde eklenmiştir. “GEÇİCİ MADDE 5- Bakanlar Kurulunca belirlenen Aslî ve Asosye
üyeliklerin 1/1/2012 tarihinden sonra boşalması hâlinde, anılan kontenjanlara
TÜBİTAK Bilim Kurulunca seçim yapılır. 1/1/2012 tarihinden önce atanan Akademi Başkanının görevi,
atandığı sürenin sonuna kadar devam eder.” MADDE 95- 4/11/1981
tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir: “GEÇİCİ MADDE 60- Bir derse ikiden fazla kayıt yaptırılması,
ilave ders alınması veya 44 üncü maddenin (c) fıkrasındaki süreler içinde
öğrenimin tamamlanamaması hallerinde, 46 ncı maddenin (ç), (d), (e) ve (f)
fıkraları uyarınca her bir ders için kredi başına ödenecek öğrenci katkı payı
veya öğrenim ücretinin artırımlı olarak uygulanmasını öngören hükümler,
2014-2015 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlanır. Söz konusu
eğitim-öğretim yılına kadar durumu anılan fıkraların kapsamına giren
öğrencilerden, ders tekrarı olup olmadığı ve öğrenimin süresi içinde tamamlanıp
tamamlanmadığına bakılmaksızın, ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerden alınacak
tutarda öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti alınır. Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarih itibariyle 2011-2012 eğitim-öğretim yılı için öğrencilerden
alınmış öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretlerinin artırımlı kısmı, talep
edilip edilmediğine bakılmaksızın ilgililere red ve iadeler gelir kaleminden
iade edilir.” MADDE 96- Ekli
(1) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerin ilgili bölümlerine eklenmiş ve ekli (2) sayılı
listede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
eki cetvellerin ilgili bölümlerinden çıkarılmıştır. 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin
Dışişleri Bakanlığına ait bölümünde yer alan “Diplomasi Akademisi Başkanı,
Büyükelçi” kadrosunun unvanı “Diplomasi Akademisi Başkanı” şeklinde
değiştirilmiştir. 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin
Savunma Sanayii Müsteşarlığına ait bölümünde yer alan Uzman ve Uzman Yardımcısı
kadrolarının unvanı sırasıyla Savunma Sanayii Uzmanı ve Savunma Sanayii Uzman
Yardımcısı şeklinde değiştirilmiş ve 17/8/2011 tarihi itibarıyla anılan
kadrolarda bulunanlar dâhil, bu maddenin yayımı tarihinde bu kadrolarda
bulunanlar ilgisine göre Savunma Sanayii Uzmanı ve Savunma Sanayii Uzman
Yardımcısı kadrolarına başka bir işleme gerek kalmaksızın bulundukları kadro
dereceleriyle atanmış sayılır. MADDE 97- Bu
Kanun Hükmünde Kararnamenin 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c)
bentleri 1/1/2012 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 98- Bu
Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür (I) SAYILI LİSTE KURUMU : DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Başkanlık Müşaviri 1 3 3 TOPLAM 3 3 (I) SAYILI LİSTE KURUMU : TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH İstatistik Müşaviri 1 3 3 TOPLAM 3 3 (I) SAYILI CETVEL KURUMU : DEVLET SU İŞLERİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Müşavir 1 3 3 GİH Araştırmacı 1 10 10 TOPLAM 13 13 (II) SAYILI CETVEL KURUMU : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Bakanlık Müşaviri 1 8 8 TOPLAM 8 8 (I) SAYILI LİSTE KURUMU : HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Müsteşarlık Müşaviri 1 18 18 TOPLAM 18 18 (I) SAYILI LİSTE KURUMU : ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR
BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Bakanlık Müşaviri 1 35 35 GİH Araştırmacı 1 63 63 TOPLAM 98 98 (1) SAYILI LİSTE KURUMU : AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR
BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanı 1 1 1 TOPLAM 2 2 KURUMU : AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR
BAKANLIĞI TEŞKİLATI : TAŞRA İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH İlçe Müdürü 1 200 200 AH Avukat 1 15 15 AH Avukat 5 25 25 AH Avukat 7 25 25 AH Avukat 9 25 25 TOPLAM 290 290 KURUMU : KÜLTÜR
VE TURİZM BAKANLIĞI TEŞKİLAT I: MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Telif Hakları Genel Müdürü 1 1 1 GİH Sinema Genel Müdürü 1 1 1 GİH Genel Müdür Yardımcısı 1 2 2 GİH Daire Başkanı 1 4 4 TOPLAM 8 8 KURUMU : HAZİNE
MÜSTEŞARLIĞI TEŞKİLATI: MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler Genel Müdürü 1 1 1 GİH Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürü 1 1 1 TOPLAM 2 2 KURUMU : DEVLET
PERSONEL BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Başkan Yardımcısı 1 1 1 GİH Kamu Görevlileri Sendikaları Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Kamu Personel İstihdamı Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Kamu İktisadî Teşebbüsleri ve Özelleştirme Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Bilgi Sistemleri ve İstatistik Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Devlet Personel Uzmanı 6 50 50 GİH Devlet Personel Uzman Yardımcısı 9 50 50 TOPLAM 106 106 KURUMU : TÜRKİYE
İSTATİSTİK KURUMU TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Başkan Yardımcısı 1 1 1 GİH Ulusal Hesaplar Daire Başkanlığı 1 1 1 GİH Ekonomik Göstergeler ve Fiyat İstatistikleri Daire Başkanlığı 1 1 1 GİH İş İstatistikleri Daire Başkanlığı 1 1 1 GİH Sektörel İstatistikler Daire Başkanlığı 1 1 1 GİH Nüfus ve Demografi İstatistikleri Daire Başkanlığı 1 1 1 GİH Sosyal Sektörler ve Araştırmalar Daire Başkanlığı 1 1 1 GİH Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanı 4 30 30 GİH Türkiye İstatistik Kurumu Uzman Yardımcısı 7 170 170 TOPLAM 207 207 KURUMU : TÜRKİYE
İSTATİSTİK KURUMU TEŞKİLATI : TAŞRA İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam TH Mühendis 7 52 52 TH İstatistikçi 7 90 90 TH Ekonomist 7 80 80 TH Sosyolog 7 26 26 TH Matematikçi 7 52 52 TOPLAM 300 300 KURUMU : DEVLET
SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH İçmesuyu Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Atıksu Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Hidroelektrik Enerji Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Şube Müdürü 1 50 50 GİH Memur 5 10 10 GİH Memur 6 10 10 GİH Memur 7 10 10 GİH Memur 9 20 20 GİH Bilgisayar İşletmeni 3 5 5 GİH Bilgisayar İşletmeni 7 5 5 GİH Bilgisayar İşletmeni 9 5 5 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 3 5 5 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 7 5 5 GİH Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 9 5 5 TH Mühendis 1 10 10 TH Mühendis 2 10 10 TH Mühendis 3 10 10 TH Mühendis 4 10 10 TH Mühendis 5 10 10 TH Mühendis 6 10 10 TH Mühendis 7 10 10 TH Mühendis 8 30 30 TOPLAM 235 235 KURUMU : DEVLET
SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : TAŞRA İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Bölge Müdür Yardımcısı 1 26 26 GİH Şube Müdürü 1 100 100 GİH Memur 5 10 10 GİH Memur 6 10 10 GİH Memur 7 10 10 GİH Memur 9 20 20 TH Başmühendis 1 30 30 TH Mühendis 1 10 10 TH Mühendis 2 10 10 TH Mühendis 3 10 10 TH Mühendis 4 10 10 TH Mühendis 5 10 10 TH Mühendis 6 10 10 TH Mühendis 7 10 10 TH Mühendis 8 30 30 TOPLAM 306 306 KURUMU : ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Petrol İşleri Genel Müdürü 1 1 1 GİH Yenilenebilir Enerji Genel Müdürü 1 1 1 GİH Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürü 1 1 1 GİH Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Genel Müdür Yardımcısı 1 10 10 GİH Denetim Hizmetleri Başkanı 1 1 1 GİH Daire Başkanı 1 20 20 GİH Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanı 5 100 100 GİH Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanı 6 80 80 GİH Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcısı 9 150 150 GİH Mütercim 7 10 10 GİH Bilgisayar İşletmeni 7 10 10 AH Avukat 6 20 20 TOPLAM 405 405 (1) SAYILI LİSTE KURUMU : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürü 1 1 1 TOPLAM 1 1 KURUMU : HAZİNE
MÜSTEŞARLIĞI TEŞKİLATI: MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürü 1 1 1 GİH Banka ve Kambiyo Genel Müdürü 1 1 1 TOPLAM 2 2 KURUMU : DEVLET
PERSONEL BAŞKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Personel Kayıtları ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Koordinasyon Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Personel Şubesi Müdürü 1 1 1 TOPLAM 4 4 KURUMU : TÜRKİYE
İSTATİSTİK KURUMU TEŞKİLATI : MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Ulusal Hesaplar ve Ekonomik Göstergeler Daire Başkanı 1 1 1 GİH Sanayi ve İş İstatistikleri Daire Başkanı 1 1 1 GİH Sosyal İstatistikler Daire Başkanı 1 1 1 TOPLAM 3 3 KURUMU : DEVLET
SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Etüd ve Plan Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH İçmesuyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı 1 1 1 TOPLAM 3 3 KURUMU : ENERJİ
VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest Kadro Adedi Toplam GİH Teftiş Kurulu Başkanı 1 1 1 GİH Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Dış İlişkiler Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Şube Müdürü 1 41 41 GİH Şube Müdürü 2 1 1 GİH Şube Müdürü 3 1 1 GİH Savunma Sekreteri 1 1 1 TOPLAM 47 47 B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları Dava dilekçesi ve başvuru kararında, Anayasa’nın Başlangıç’ı
ile 2., 6., 7., 8., 11., 35., 36., 63., 70., 87., 90., 91., 128., 135. ve 160.
maddelerine dayanılmış, Anayasa’nın 123. ve 125. maddeleri ise ilgili
görülmüştür. III- İLK İNCELEME A - E.2011/142 Sayılı Başvuru Yönünden 1- Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğince
Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan
ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve
Erdal TERCAN’ın katılımlarıyla 12.1.2012 gününde yapılan ilk inceleme
toplantısında öncelikle Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ hakkındaki reddi
hâkim talebi görüşülmüştür. Dava dilekçesinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim
KILIÇ’ın, kamuoyunda Wikileaks belgeleri olarak bilinen ve bir internet
sitesinde yer alan bilgilere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet
Halk Partisi aleyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu, 25.4.2011 tarihinde
Anayasa Mahkemesinin 49. Kuruluş Yıldönümü’nde yaptığı açılış konuşmasında “ Ümit
ediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine dava açmak suretiyle sorun çözme
kolaycılığını da ortadan kaldıracaktır. ” ifadelerine yer verdiği, ayrıca
6223 sayılı Yetki Kanunu’nun iptali istemiyle açılan davada verilen kararda
açıklanan görüşünün daha önceki kararlarda yer alan görüşlerinden farklı
olduğu, bu nedenlerle Cumhuriyet Halk Partisinin tarafı olduğu davalarda
tarafsız olarak karar veremeyeceği ileri sürülerek 6216 sayılı Kanun’un 59.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendi ile 60. maddesinin (1) numaralı
fıkrası uyarınca reddi talep edilmiştir. Hâkimin reddi kurumu, hâkimin bakacağı davada
tarafsızlığını sağlamaya yönelik olup temel bir hak olan adil yargılanma
hakkıyla ilişkilidir. Nitekim herkesin, kanuni ve tarafsız bir mahkeme önünde
yargılanma hakkı bulunmaktadır. Bu nedenle hukukumuzda, hâkimin tarafsız
kalamayacağı varsayılan veya tarafsızlığından kuşku duyulabilecek durumlarda,
hâkimin kendi mahkemesinin yetki ve görevine giren belli bir davaya
bakamayacağı veya reddedilebileceği kabul edilmiştir. Herkesin, tarafı olduğu
davada hâkimin reddi talebinde bulunmak hakkı var ise de talebin
incelenebilmesi için bazı usuli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu
şartların gerçekleşmesi durumunda talep içerik yönünden incelenebilecektir. 6216 sayılı Kanun’un 59. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (d) bendinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinin, istişarî
görüş ve düşüncelerini ifade etmiş olduğu dava ve işlere bakamayacakları; 60.
maddesinin (1) numaralı fıkrasında, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinin
tarafsız hareket edemeyecekleri kanısını haklı kılan hallerin olduğu iddiası
ile reddolunabileceği; (2) numaralı fıkrasında, bu takdirde, Genel Kurul ya da
bölümlerde ilgili üye katılmaksızın ret konusu hakkında kesin karar verileceği;
(5) numaralı fıkrasında ise ret talebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması
ve esas yönünden kabul edilmemesi hâlinde, talepte bulunanların her birine
Mahkemece beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para
cezası verileceği kurala bağlanmıştır. Dava dilekçesinde hâkimin reddi talebi yönünden dayanılan
hususlardan biri Wikileaks belgeleri olarak bilinen belgelerde yer aldığı ileri
sürülen bilgilerdir. Ancak, bu belgelerin gerçekte var olup olmadığı
kanıtlanamadığı gibi içerdiği bilgilerin doğru olup olmadığı da ortaya
konulabilmiş değildir. Aksine, belgelerde ismi geçen birçok kişi gibi Anayasa
Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ tarafından da kamuoyunun bilgisine sunuldukları
ilk andan itibaren anılan belgelerde var olduğu ileri sürülen bilgiler açıkça
yalanlanmıştır. Ret talebi yönünden dayanılan hususlardan biri olan açılış
konuşmasındaki sözler, Türk siyasal yaşamındaki uzlaşma kültürü eksikliğine ve
temel siyasal sorunların siyasi arenada çözümü yerine yargı kurumlarına havale
edilmesi eğilimine yönelik genel ve kişisel nitelikte bir eleştiri olup somut
bir davaya ilişkin herhangi bir görüş veya düşünce içermediği gibi somut bir
siyasi partiyi de hedef almamaktadır. Ret talebine dayanak yapılan hususlardan
biri olan Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ’ın geçmişte kimi dava
dosyalarında kullandığı oylar, tamamen hâkimin yargısal görevine ilişkindir.
Hâkimin geçmişte verdiği kararlar ve kullandığı oyların ret sebebi olarak kabul
edilemeyeceği açıktır. Dolayısıyla, dava dilekçesinde hâkimin reddi nedeni
olarak ileri sürülen hususlar, Kanun’da düzenlenen davaya bakılması yasak bir
hâl veya ret sebebi olarak kabul edilemez. Öte yandan, her hak gibi hâkimin reddini talep etme
hakkının da amacına uygun olarak kullanılması gerekir. Aksi halde hakkın kötüye
kullanılması söz konusu olur. Somut dava dosyasında, varlığı ve içerdiği
bilgilerin doğruluğu kanıtlanmamış aksine yalanlanmış olan ve hukuken delil
değeri bulunmayan bir takım bilgi ve belgelere, yine ret sebebi olmadığı açık
olan hâkimin önceki dava dosyalarında kullandığı oylara dayanılarak ret
talebinde bulunulmuş olması, hâkimin reddini talep etme hakkının iyi niyetle ve
amacına uygun olarak kullanılmadığını ortaya koymaktadır. Buna göre, 6216
sayılı Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince ret talebinde
bulunanlara takdiren 500 Türk Lirası disiplin para cezası uygulanmasına karar
verilmesi gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle; 1- Hâkimin reddi talebinin esastan REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 2- Talebin kötü niyetle yapıldığının KABULÜNE ve 6216
sayılı Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince DİSİPLİN PARA
CEZASI UYGULANMASINA, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT
ile Zehra Ayla PERKTAŞ’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 3- Disiplin para cezasının talepte bulunan davacıya
verilmesine, Serruh KALELİ, Burhan ÜSTÜN ile Nuri NECİPOĞLU’nun “ Para
cezasının talepte bulunanların her birine verilmesi gerektiği ” yolundaki
karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 4- Para cezası miktarının 500 Türk Lirası olarak esas
alınmasına, OYBİRLİĞİYLE, Karar verilmiştir. 2- Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğince
Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan
ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve
Erdal TERCAN’ın katılımlarıyla 12.1.2012 gününde yapılan ilk inceleme
toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. B- E.2012/127 Sayılı Başvuru Yönünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca, Haşim
KILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan
ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI,
Erdal TERCAN ve Muammer TOPAL’ın katılımlarıyla 8.11.2012 gününde yapılan ilk
inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. IV- BİRLEŞTİRME KARARI 11.10.2011 günlü, 662 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Hükmünde Kararname’nin 62. maddesiyle 16.4.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür ve
Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici Madde
8’in birinci fıkrasının iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin
davanın, aralarındaki hukuki irtibat nedeniyle E.2011/142 sayılı dava ile
BİRLEŞTİRİLMESİNE, E.2012/127 sayılı dosyanın esasının kapatılmasına, esas
incelemenin E.2011/142 sayılı dosya üzerinden yürütülmesine, 8.11.2012 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Dava dilekçesi, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ümit DENİZ
tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, iptali istenilen kanun
hükmünde kararname kuralları, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ve
bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra
gereği görüşülüp düşünüldü: A- Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi Hakkında
Genel Açıklama Anayasa’nın 91. maddesinde düzenlenen kanun hükmünde
kararnameler, işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundan yargısal
denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi Anayasa’nın 148. maddesi ile Anayasa
Mahkemesine verilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmünde kararnamenin,
öncelikle yetki kanununa sonra da Anayasa’ya uygunluğu sorunlarının
çözümlenmesi gerekir. Her ne kadar, Anayasa’nın 148. maddesinde kanun hükmünde
kararnamelerin yetki kanunlarına uygunluğunun denetlenmesinden değil, yalnızca
Anayasa’ya biçim ve esas bakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden söz
edilmekte ise de Anayasa’ya uygunluk denetiminin içerisine öncelikle kanun
hükmünde kararnamenin yetki kanununa uygunluğunun denetimi de girer. Çünkü
Anayasa’da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki kanununda belirtilen sınırlar
içerisinde kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür.
Yetkinin dışına çıkılması, kanun hükmünde kararnameyi Anayasa’ya aykırı duruma
getirir. Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa’dan alan
olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağan
dönemlerdeki kanun hükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanması
zorunludur. Bu nedenle, kanun hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetki
kanunu arasında çok sıkı bir bağ vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetki
kanunu ile olan bağı, kanun hükmünde kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabul
eden kanun ile kesilir. Kanun hükmünde kararnamenin Anayasa’ya uygun bir yetki
kanununa dayanması, geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadan
çıkartılan veya dayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmünde
kararnamelerin içeriği Anayasa’ya aykırılık oluşturmasa bile bunların
Anayasa’ya uygunluğundan söz edilemez. Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa’ya uygunluk
denetimi, kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa’nın 11. maddesinde, “ Kanunlar
Anayasaya aykırı olamaz. ” denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde,
onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. Kanun
hükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem
dayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa’ya uygun olmak zorundadırlar. Anayasa’da kimi konuların kanun hükmünde kararnamelerle
düzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “ Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in kanun hükmünde kararnamelerle
düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kural gereğince, Türkiye Büyük Millet
Meclisi, “ Bakanlar Kurulu ”na ancak kanun hükmünde kararnameyle
düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanun hükmünde kararname
çıkarma yetkisi verebilir. Anayasa’nın herhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceği
öngörülen bir konunun, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça
yasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa’nın 163. maddesinde
olduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçe
kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa’ya aykırılık oluşturmaz. B- İptal Başvurusundan Sonra Yapılan Değişikliklerin İptal
Konusu Kurallara Etkisi KHK’nin 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle, 3.6.2011
günlü, 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin eki (II) Sayılı Cetvel’in dördüncü
sırasına “ Şehit Yakınları ve Gaziler Dairesi Başkanı, ” ibaresinden sonra
gelmek üzere eklenen “ Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı,
Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanı, ” ibaresi, 11.10.2011 günlü, 666 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, KHK’nin 13. maddesiyle değiştirilen, 29.6.2011 günlü, 644
sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname’nin 2. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde yer alan “ dört
ay ” ibaresi, 16.5.2012 günlü, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 19. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
ile değiştirildiğinden, KHK’nin 30. maddesinin birinci fıkrasının; a- (b) bendiyle değiştirilen, 10.11.2005 günlü, 5429 sayılı
Türkiye İstatistik Kanunu’nun 25. maddesi, 13.6.2012 günlü, 6327 sayılı
Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 40. maddesi ile
değiştirildiğinden, b- (c) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un; aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 26. maddesi, ab- Eklenen 26/A maddesi, c- (ç) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un; aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 28. maddesi, ab- Eklenen 28/A maddesi, d- (d) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un; aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 29. maddesi, ab- Eklenen 29/A maddesi, 6327 sayılı Kanun’un 40. maddesi ile yürürlükten
kaldırıldığından, KHK’nin 34. maddesiyle değiştirilen, 5429 sayılı Kanun’un 45.
maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “ Başkanın teklifi ve Başkanlığın bağlı
olduğu Bakanın onayı ile ” ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin
1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, KHK’nin 36. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle
değiştirilen 5429 sayılı Kanun’un eki (I) Sayılı Cetvel’in “ Ana Hizmet
Birimleri ” bölümü, 6327 sayılı Kanun’un 40. maddesi ile değiştirildiğinden, KHK’nin 67. maddesiyle, 9.12.1994 günlü, 4059 sayılı Hazine
Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 7. maddesinin birinci
fıkrasının (e) bendine “ 1. Hukuk Müşaviri, ” ibaresinden sonra gelmek
üzere eklenen “ Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı, ” ibaresi, 666 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, KHK’nin 74. maddesiyle 3.10.1983 günlü, 91 sayılı Menkul
Kıymetler Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin birinci fıkrasının; a- (a) bendiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 6. maddesi, b- (b) bendiyle 9. maddesinin birinci fıkrasında yapılan
değişiklikler, c- (c) bendiyle 23. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen
Geçici Madde 1, 91 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin tamamı, 6.12.2012 günlü,
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 140. maddesiyle yürürlükten
kaldırıldığından, KHK’nin 92. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ Elektrik
İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü, ” ve ” Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, ”
ibareleri, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle yürürlükten
kaldırıldığından, KHK’nin 93. maddesinin birinci fıkrasının; a- (b) bendiyle, 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 152. maddesinin “ II-Tazminatlar ” kısmının “ A-Özel Hizmet
Tazminatı ” bölümünün (i) bendine “ Basın ve Enformasyon Uzmanları, ”
ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “ Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları, ”
ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinin (ç) fıkrasının
(4) numaralı, b- (c) bendiyle 657 sayılı Kanun’un eki (I) sayılı Ek Gösterge
Cetvelinin “ I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı ” bölümünün (h) bendine “ Basın
ve Enformasyon Uzmanları, ” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “ Enerji
ve Tabii Kaynaklar Uzmanları, ” ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname’nin 5. maddesinin (ç) fıkrasının (5) numaralı, alt bentleri ile yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu madde, fıkra, bent, cümle ve ibarelere
yönelik iptal istemleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek
gerekir. C- Kanun Hükmünde Kararname’nin 18. ve 76. Maddeleri Hariç Olmak
Üzere Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ile Ekindeki Cetvel ve Listelerin, 6223 Sayılı
Yetki Kanunu Kapsamında Olup Olmadığının İncelenmesi Dava dilekçesinde, KHK’nin 18. ve 76. maddeleri hariç
olmak üzere ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki cetvel ve listelerinin ivedi,
zorunlu ve önemli konuları düzenlemediği ve 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında
olmadığı belirtilerek Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 7., 87. ve 91. maddelerine
aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 6223 sayılı Yetki Kanunu’nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1.
maddesinde Kanun’un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimli
ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkinin
kapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarak
kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi
girmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi halinde yeni bakanlıklar kurulması,
var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşlarının yeniden belirlenmesi için kanun hükmünde kararname çıkarma
yetkisi verilmiştir. Bu amaçla; 1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,
yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine, 2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve
ilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veya
yeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yeniden
düzenlenmesine, 3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulan
bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve
yurt dışında teşkilatlanma esaslarına, ilişkin kanun hükmünde kararname çıkarılabilecektir. İkinci olarak, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen
memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,
nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye
sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yeni
düzenlemeler yapılması için kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi
verilmiştir. 1- KHK’nin 6 Maddesiyle 633 Sayılı KHK’nin Geçici 9. Maddesinin
Bir Numaralı Fıkrasında “ belirlenecek esaslar çerçevesinde ” İbaresinden
Sonra Gelmek Üzere Eklenen “ bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren üç yıl içinde ” İbaresi ve Aynı Maddenin Dokuz Numaralı
Fıkrasında Yer Alan “ Bir yıllık ” İbaresinin “ Üç yıllık ” Şeklinde
Değiştirilmesi 633 KHK’nin geçici 9. maddesinin (1) numaralı fıkrasında,
kapatılan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün taşra
teşkilatında yer alan sosyal hizmet kuruluşları ile bu kuruluşların
personelinin, borç ve alacaklarının, tüm varlıklarının, araç, gereç ve
taşınırlarının il özel idarelerine devredileceği belirtilmiş; diğer
fıkralarında da bu devire ilişkin ayrıntılar düzenlenmiştir. Dava konusu (9)
numaralı fıkra ile il özel idarelerine geçiş ve devir işlemlerini gerçekleştirmek
ve gerekli tedbirleri almak üzere Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına yetki
verilmiş, birinci fıkradaki değişikliğe uygun olarak geçiş ve devir için üç
yıllık süre öngörülmüştür. Madde ile anılan kuruluşların, personelinin, borç ve
alacaklarının, tüm varlıklarının, araç, gereç ve taşınırlarının il özel
idarelerine devredileceği öngörülmekle birlikte bu kuruluşların görev ve
yetkilerinin il özel idarelerine devredildiğine yönelik açık bir hükme yer
verilmemiştir. Bununla beraber, geçici 9. maddenin (5) numaralı fıkrasındaki “ il
özel idarelerine devredilen hizmetler ” ibaresi ve (6) numaralı fıkrasındaki
“ il özel idaresinin hizmet alanının genişlemesi ” ibaresi ile maddenin
diğer hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kapatılan Sosyal Hizmetler ve
Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatında yer alan sosyal
hizmet kuruluşlarının yürütmekte oldukları hizmetlerin de il özel idarelerine
devredildiği sonucuna ulaşılmaktadır. Dolayısıyla, dava konusu kurallarla il özel
idaresinin görev alanına ilişkin konular düzenlenmektedir. 6223 sayılı Yetki Kanunuyla kamu hizmetlerinin bakanlıklar
arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi amacına yönelik olarak Bakanlar
Kuruluna verilen kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi, Bakanlıklar ile
bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları kapsamakta olup Bakanlık veya bağlı,
ilgili ve ilişkili kuruluş niteliğinde olamayan kamu kurum ve kuruluşları
kapsamına almamaktadır. Bakanlar Kurulunun, 6223 sayılı Yetki Kanunu’na
dayanarak bakanlık veya bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluş niteliğinde olamayan
kamu kurum ve kuruluşlarının görev, yetki, teşkilat ve kadrolarına ilişkin
düzenleme yapması mümkün değildir. İl özel idareleri, il halkının mahalli müşterek nitelikteki
ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından
seçilerek oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir.
Anayasa’nın 127. maddesi uyarınca il özel idareleri mahalli idare kuruluşu niteliğindedirler.
Merkezî idare, mahalli idareler üzerinde vesayet yetkisine sahip ise de bu
durum, mahalli idareleri merkezî idarenin bağlı, ilgili veya ilişkili kuruluşu
hâline getirmemektedir. Dolayısıyla, il özel idaresi, bakanlıkların merkez ya
da taşra teşkilatında yer almadığı gibi bağlı, ilgili veya ilişkili kuruluşu
değildir. Diğer taraftan, kapatılan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumu Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatının il özel idarelerine devrine
ilişkin kurallar kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar,
işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil,
görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk
edilme usul ve esaslarına ilişkin bir düzenleme olarak da nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar 6223 sayılı Yetki
Kanunu kapsamında değildir. İptalleri gerekir. 2- KHK’nin 9 Maddesiyle, 2022 Sayılı Kanun’un 1. Maddesinin
Birinci Fıkrasında Yer Alan “ İl veya İlçe İdare Heyetlerinden ”
İbaresinin “ İl veya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından ”,
8. Maddesinin Birinci ve İkinci Fıkralarında Yer Alan “ İl veya İlçe İdare
Kurullarının ” İbarelerinin “ İl veya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma
Vakıflarının ” Şeklinde Değiştirilmesi 2022 sayılı Kanun’un 1. maddesi, 65 yaşını doldurmuş ihtiyaç
sahibi kimselere aylık bağlanması ve şartlarını, 8. maddesi ise aylık
bağlanacaklarla ilgili yapılacak araştırma, istenecek belgeler, aylık
bağlanması ve bağlandıktan sonra yapılacak işlemler ve aylık kesme usulü,
uygulanacak ceza kuralları, sağlık raporu ile ilgili çıkarılacak yönetmelik
konularını düzenlemektedir. Dava konusu kurallarla “ İl ve İlçe İdare
Kurulları ” yerine “ Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına ”
görev verilmektedir. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, 29.5.1986 günlü,
3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nun 7. maddesi
uyarınca, bu Kanun’un amacına uygun faaliyet ve çalışmalar yapmak ve ihtiyaç
sahibi vatandaşlara nakdî ve aynî yardımda bulunmak amacıyla kanunla kurulmuş,
22.11.2001 günlü, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre tescile tabi olan
tüzel kişiliğe sahip vakıflardır. Kuruluşları ve tescilleri için özel hükümler
getirilmemiş olan bu vakıflar, mahallin en büyük mülki idare amirinin asliye
hukuk mahkemesine yapacağı başvurunun ardından belirtilen mahkeme nezdinde
tutulan özel sicile vakıf senedinin tesciliyle tüzel kişilik kazanmaktadır.
Bazı özellikleri itibarıyla kamu kurumuna bazı özellikleri itibarıyla özel
hukuk tüzel kişisine benzeyen bu vakıfların kendine özgü bir yapıları
bulunmaktadır. Ancak, bu vakıflar bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşu olmadığı gibi bakanlıklar ile arasında hiyerarşik bir ilişki
bulunmayıp, merkezi idare teşkilatı içerisinde de yer almamaktadır. Dava konusu kurallar ile yapılan düzenlemelerin 6223 sayılı
Yetki Kanunu’nun kapsamına giren kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki
dağılımının yeniden belirlenmesi ile bir ilgisinin bulunmadığı açıktır. Ayrıca,
kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli
personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme,
terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına
ilişkin bir düzenleme olarak da nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar 6223 sayılı Yetki
Kanunu kapsamında değildir. İptalleri gerekir. 3- KHK’nin 63 Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendiyle 6085
Sayılı Kanun’un 4. Maddesinin Birinci Fıkrasının Yürürlükten Kaldırılan (a)
Bendinde Yer Alan “(% 50’den az olması halinde ortaklık hakları yönüyle) ”
İbaresi ile Aynı Fıkranın (b) Bendinde Yer Alan “(kamu payının yarıdan az
olması halinde ortaklık hakları yönüyle) ” İbaresi ve (b) Bendinin Başına
Eklenen “ Kamu payı % 50’den az olmamak kaydıyla ” İbaresi ile (b)
Bendiyle 6085 Sayılı Kanun’un 20. Maddesine Eklenen (3) Numaralı Fıkra ve (c)
Bendiyle 6085 Sayılı Kanun’un 75. Maddesine Eklenen (2) ve (3) Numaralı
Fıkralar KHK’nin 63. maddesinin; (a) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci
fıkrasının yürürlükten kaldırılan (a) ve aynı fıkranın (b) bentlerinde yapılan
değişiklikler, kamu payı % 50’den az olmamak kaydıyla (a) bendinde sayılan
idarelere bağlı veya bu idarelerin kurdukları veya doğrudan doğruya ya da
dolaylı olarak ortak oldukları her çeşit idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme
ve şirketlerin denetimini, (b) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 20. maddesine eklenen (3)
numaralı fıkra, Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezinin Sayıştay Başkanı’na
bağlı olarak görev yapacağını, (c) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 75. maddesine eklenen (2)
numaralı fıkra Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezinin görevlerini; (3)
numaralı fıkra, Denetim Geliştirme ve Eğitim Merkezi Başkanlığına Sayıştay
Başkanı tarafından görevlendirme yapılmasını ve burada görev yapacak başkan ile
meslek mensubu görevlilerin sicil ve diğer işlemlerinde hangi hükümlerin
uygulanacağını; (4) numaralı fıkra ise kamu kurum ya da kuruluşlarında
çalışanlar ile üniversite öğretim üyelerinin kurumlarının muvafakati ile
Sayıştay’da geçici olarak görevlendirilmesi ile görevlendirilecek bu personelin
özlük hakları, görevde geçirecekleri süre ve terfileri ile hâkim ve savcıların
hangi makam tarafından görevlendirileceğini, düzenlemektedir. Anayasa’nın “Cumhuriyetin Temel Organları” başlıklı
üçüncü kısmının, “Yargı” başlığını taşıyan üçüncü bölümünde düzenlenen
Sayıştay, Anayasa’nın 160. maddesinin birinci fıkrası ile merkezî yönetim
bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün
gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek
ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen
inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlendirilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 27.12.2012 günlü, E.2012/102, K.2012/207 ve 28.2.2013
günlü, E.2011/21, K.2013/36 sayılı kararları da dikkate alındığında
Sayıştay’ın, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlama görevi
yönünden yargısal bir faaliyet gerçekleştirdiği ve bu çerçevede verdiği
kararların maddi anlamda kesin hüküm teşkil eden yargı kararı niteliğinde
olup,bu kararlarına karşı yargı organları dâhil hiçbir makam ve merciye
başvurma olanağı bulunmayan yargısal sonuçlu kararlar veren bir hesap mahkemesi
olduğu görülmektedir. Bu yönüyle yürütme ve yasama organının dışında olan
Sayıştay, aynı zamanda Anayasal ve yasal teminatlarla korunan bağımsız statüsü
olan yüksek denetim kurumudur. Temel görevi denetim olsa da bu durum Sayıştay’ı
Başbakanlık ya da Adalet Bakanlığının veya başka bir bakanlığın bağlı, ilgili
ya da ilişkili kuruluşu hâline getirmemektedir. Dava konusu kurallar ile yapılan düzenlemelerin 6223 sayılı
Yetki Kanunu’nun kapsamına giren kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki
dağılımının yeniden belirlenmesi ile bir ilgisinin bulunmadığı açıktır. Ayrıca,
kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli
personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme,
terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına
ilişkin bir düzenleme olarak da nitelendirilemezler. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar 6223 sayılı Yetki
Kanunu kapsamında değildir. İptalleri gerekir. 4- KHK’nin Diğer Kuralları Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda;
KHK’nin, hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler ve 6223
sayılı Yetki Kanunu kapsamında olmadığı gerekçesiyle iptal edilen kuralları ile
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptal edilen edilenler
dışında kalan diğer kuralları 6223 sayılı Yetki Kanunu’nun kapsamında
kaldığından Anayasa’nın 91. maddesine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi
gerekir. D- Kanun Hükmünde Kararname’nin 18. ve 76. Maddeleri Hariç Olmak
Üzere Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ile Ekindeki Cetvel ve Listelerin Anayasa’nın 91.
Maddesi Yönünden İncelenmesi Dava dilekçesinde, KHK’nin 18. ve 76. maddeleri hariç olmak
üzere ayrı ayrı tüm maddeleri ile ekindeki cetvel ve listelerin, Anayasa’nın
91. maddesinin birinci fıkrasında kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi
yasaklanmış alanlara ilişkin düzenleme içerdiği, bu nedenle Anayasa’nın
Başlangıç’ı ile 2., 7., 87. ve 91. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 1- KHK’nin 16. Maddesiyle 4708 Sayılı Kanun’un 5. Maddesinin
Altıncı Fıkrasında Yer Alan “%1’i ” İbarelerinin “ %3’ü ” Olarak
Değiştirilmesi 4708 sayılı Kanun’un 5. maddesi, yapı denetimi hizmet
sözleşmelerinin yapılmasını ve uygulamasını, anılan maddenin altıncı fıkrası
ise yapı denetimi hizmet bedellerinin emanet nitelikli hesaba yatırılmasını ve
bu hesaptan ruhsat veren idare ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bünyesinde
bulunan döner sermaye işletmesinin hesabına aktarılacak oranları
düzenlemektedir. Anılan 5. maddenin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik ile
yapı denetimi hizmet bedellerinden ruhsatı veren idare veya Bakanlık hesabına
yapılan kesinti oranının %1’den %3’e çıkarılması öngörülmektedir. 4708 sayılı Kanun’un 1. maddesi, yapı denetim kuruluşunu,
Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan,
ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişi olarak
tanımlamıştır. Kanun’un 10. maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığının
denetimi altında olan yapı denetim kuruluşlarının işlevi, yapının imar
planlarına, projeye, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun yapılmasını
sağlamaktır. Yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi arasında hizmet sözleşmesi
yapılacak, bu sözleşme ile Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrası ile
belirlenen sınırlamalara uymak koşuluyla hizmet bedelini taraflar iradeleri ile
belirleyecektir. Belirlenen yapı denetim hizmet bedeli Kanun’un 5. maddesinin
altıncı fıkrası uyarınca il muhasebe birimlerinde açılacak emanet nitelikli
hesaba yatırılacaktır. Dava konusu kuralla yapılan değişiklik uyarınca
yatırılan bedelin % 3’ü ilgili idareye, % 3’ü ise Çevre ve Şehircilik
Bakanlığının döner sermaye işletmesinin hesabına aktarılacaktır. Anayasal denetimin yapılabilmesi için öncelikle dava konusu
kural ile oranı yükseltilen payın ismine bakılmaksızın içeriğinin ve hukuksal
niteliğinin saptanması gerekmektedir. Vergi; kamu giderlerini karşılamak amacıyla yasalarla gerçek ve
tüzelkişilere malî güçlerine göre getirilen bir yükümlülüktür. Belirli bir
hizmetten doğrudan yararlanma karşılığı olmayan vergi tüm kamu hizmetleri için
yapılan giderlere ortak katılma payıdır. Harç; kimi kamu hizmetlerinden yararlanmanın karşılığı olarak
tahsil edilen kamu gelirleridir. Ödenen vergiler bakımından, vergi
mükelleflerinin bireysel bir hizmet ya da karşılık talep etme haklarının
bulunmamasına karşın, harçlar belirli bir kamu hizmetinden yararlanmanın (tapu,
pasaport gibi) karşılığıdır. Resim; bir iş ya da faaliyetin yapılmasına yetkili kuruluşlar
tarafından izin verilmesi dolayısıyla yapılan bir ödeme şeklinde tanımlandığı
gibi harca benzer biçimde kamu kuruluşlarında görülen hizmetin ve yapılan
giderlerin karşılığı olarak yalnız o işle ilgili gerçek ve tüzelkişilerden
sağlanan gelirler şeklinde de açıklanmaktadır. Vergi, resim, harç benzeri malî yükümlülük ise; kişilerden
yapılan kamu hizmetleri karşılığında ya da bir hizmet karşılığı olmaksızın kamu
gücüne dayanılarak alınan paralardır. Benzeri malî yükümlülük kimi zaman vergi,
harç ve resim'in özelliğini ayrı ayrı yansıtırken kimi zaman da verginin, harç
ve resim'in ortak öğelerini taşıyabilir. Dava konusu kural ile oranı arttırılan pay, Devlet tarafından
yerine getirilmesi gereken yapı denetiminin özel hukuk tüzel kişiliği olan yapı
denetim kuruluşları aracılığıyla yapılmasına izin verilmesi karşılığı
alınmaktadır. Denetim yetkisinin devri niteliğindeki bu iznin verilmemesi
durumunda belirtilen kuruluşların denetim yapamayacakları açıktır. Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı tarafından verilen izne dayalı bir faaliyet olan yapı denetimi
hizmetlerinden elde edilen gelirin bir yüzdesinin idare payı olarak alınması
şeklindeki yükümlülük, vergi kavramı ile tam olarak örtüşmemektedir. Bir izne
dayalı faaliyetten alınması nedeniyle resme, il muhasebe birimlerinde açılacak
hesaba yatırılmasından sonra % 3’ünün ruhsat veren idareye, (valilik veya
belediye) % 3’ünün ise genel bütçeli idare olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
bünyesinde bulunan döner sermaye işletmesine aktarılması nedeniyle vergiye
benzemektedir. Kamu gücüne dayalı olarak, tek taraflı bir iradeyle alınan söz
konusu pay, belirtilen özellikleriyle itibarıyla Anayasa’nın 73. maddesinde
belirtilen “ benzeri malî yükümlülük ” kavramı içinde değerlendirilebilecek
bir kamu geliri niteliği taşımaktadır. Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “ Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler...” in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiş ve kimi konuların kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenmesi yasaklanmıştır. Anayasa’nın 73. maddesinin üçüncü
fıkrasında; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla
konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı kuralı yer almaktadır. “ Verginin
yasallığı ” ilkesi olarak da nitelendirilen bu kural gereği, vergilendirme
yetkisi sadece yasama organına aittir. Kanun koyucunun herhangi bir şekilde
vergi, harç, resim ve “ benzeri yükümlülüklerin ” konusunu, miktar ve
oranını ve yükümlüsünü belirleme noktasında yürütmeyi yetkilendirmesi, açıkça
yasama yetkisinin devri sonucunu doğuracaktır. Buna göre, Anayasa’nın 73.
maddesinde düzenlenen ve “ Siyasi Haklar ve Ödevler ” başlıklı dördüncü
bölümünde yer alan vergi ödevine ilişkin olarak kanun hükmünde kararname ile
düzenleme yapılması mümkün değildir. KHK’nin 16. maddesiyle yapı denetimi hizmetinin izin verilen
özel kuruluşlar tarafından yapılmasının karşılığı alınan payın oranının
yükseltilmesi ile vergi, resim, harç veya benzeri mali yükümlülüklerin oranının
belirlenmiş olması karşısında vergi ödevine ilişkin düzenleme niteliğinden olan
kural, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir. 2- KHK’nin 25. Maddesi KHK’nin 25. maddesiyle değişiklik yapılan 217 sayılı KHK’nin
25. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, Devlet personel uzman
yardımcılığına atanabilmenin eğitime ilişkin koşullarını düzenlemiş, anılan
fıkranın (d) bendi ile uzman yardımcısı olabilmek için sınavın yapıldığı
tarihteki yaş sınırı öngörülmüştür. Buna göre, Devlet personel uzman yardımcılığına atanabilmek
için üniversitelerin en az dört yıllık eğitim veren ekonomi, maliye, hukuk,
idare ve işletme dallarının birinden mezun olmak gerekir iken 25. maddenin
birinci fıkrasının (b) bendinde yapılan değişiklik sonucu en az dört yıllık
lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve
idarî bilimler fakülteleri ile Başkanlıkça yönetmelikle belirlenen yüksek
öğretim kurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından
kabul edilen yurt içindeki ya da yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından
mezun olmak yeterli olacaktır. Devlet personel uzman yardımcılığına atanabilmek
için sınavın yapıldığı tarihte 30 yaşını doldurmamış olmak gerekirken anılan
fıkranın (d) bendinde yapılan değişiklik ile bu sınır 35’e yükseltilmiştir. Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “ Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “ Kamu
hizmetlerine girme hakkı ” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, her
Türk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra
ikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka
hiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.
maddesinde düzenlenen ve “ Siyasi Haklar ve Ödevler ” başlıklı dördüncü
bölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun
hükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir. KHK’nin 25. maddesiyle bir kamu hizmeti olan Devlet personel
uzman yardımcılığına giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetine
girme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan kural, Anayasa’nın
91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşe
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 3- KHK’nin 35. Maddesiyle 5429 Sayılı Kanun’un 46. Maddesinin
Birinci Fıkrasının Değiştirilen (a) Bendi KHK’nin 35. maddesiyle değişiklik yapılan 5429 sayılı Kanun’un
46. maddesinin birinci fıkrası, Türkiye İstatistik Kurumu uzman yardımcılığına
atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan
genel şartlara ek olarak aranacak koşulları düzenlemiş, anılan fıkranın
değiştirilen (a) bendi ile bu koşullardan eğitime ilişkin olanlar
belirtilmiştir. Buna göre, Türkiye İstatistik Kurumu uzman yardımcılığına
atanabilmek için en az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarının
istatistik, matematik, fizik, sosyoloji, psikoloji bölümleri ile iktisat, işletme,
iktisadi ve idarî bilimler, siyasal bilgiler, mühendislik, iletişim ve hukuk
fakültelerinden ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş
yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak gerekirken 46. maddenin
birinci fıkrasının (a) bendinde yapılan değişiklik sonucu en az dört yıllık
eğitim veren yüksek öğretim kurumlarının hukuk, siyasal bilgiler, iktisat,
işletme, iktisadî ve idarî bilimler, mühendislik ve iletişim fakülteleri ile
istatistik, matematik, fizik, sosyoloji, psikoloji bölümleri ile Başkanlıkça
yönetmelikle belirlenecek fakülte ve bölümlerden veya bunlara denkliği
Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki ya da yurt dışındaki
yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak gerekecektir. Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “ Sıkıyönetim ve
olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “ Kamu
hizmetlerine girme hakkı ” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, her
Türk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra
ikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka
hiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.
maddesinde düzenlenen ve “ Siyasi Haklar ve Ödevler ” başlıklı dördüncü
bölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun
hükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir. KHK’nin 35. maddesiyle bir kamu hizmeti olan Türkiye İstatistik
Kurumu uzman yardımcılığına giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetine
girme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan kural, Anayasa’nın
91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşe
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 4- KHK’nin 44. Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendiyle 6004
Sayılı Kanun’un 10. Maddesinin Birinci Fıkrasının (b) Bendinde Yapılan
Değişiklikler ve Ekleme KHK’nin 44. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendiyle
değişiklik ve ekleme yapılan 6004 sayılı Kanun’un 10. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi ile Dışişleri Bakanlığı meslek memuru olabilmek için 657
sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan genel şartlara ek
olarak aranacak eğitim ve yaşa ilişkin koşullar düzenlenmektedir. Dava konusu kural ile (b) bendinde yapılan değişiklikten önce
bentte sayılan fakültelerin yanında “ ağırlıklı olarak bu alanlara yönelik
eğitim programlarına sahip bölümlerinden ” ibaresi kullanır iken bu ibare “ bu
bölümlerden herhangi birinin müfredatında yer alan derslerin en az % 80’ine
sahip olan diğer bölümlerden ” olarak “ açıldığı yılın Ocak ayının ilk
günü itibarıyla ” ibaresi, “ yapıldığı tarih itibarıyla ”, “ otuz
yaşını ” ibaresi “ otuz beş yaşını ”, “ otuz iki yaşını ” ibaresi
“ otuz yedi yaşını ” şeklinde değiştirilmiş, aynı bentte yer alan “ üniversitelerin
sosyal bilimler alanında ” ibaresinden sonra gelmek üzere “ veya
mühendislik fakültelerinde ” ibaresi eklenmiştir. Belirtilen değişiklikler ve ekleme uyarınca, yurtiçindeki
üniversitelerin veya diploma denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından
onaylanmış olmak kaydıyla yabancı üniversitelerin en az dört yıllık lisans
eğitimi veren fakültelerinin uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu
yönetimi, tarih, sosyoloji, halkla ilişkiler ve tanıtım, psikoloji, iktisat,
işletme, maliye ve finans bölümleri ile bu bölümlerden herhangi birinin
müfredatında yer alan derslerin en az % 80’ine sahip olan diğer bölümlerden
veya hukuk fakültelerinden mezun olanlar ile üniversitelerin sosyal bilimler
alanında veya mühendislik fakültelerinde en az dört yıllık lisans eğitimi
yapmış olup uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, hukuk ve
iktisat alanlarında lisansüstü eğitim yapmış olanlar, meslek memurluğu
sınavının yapıldığı tarih itibarıyla, lisans diplomasına sahip bulunanlar için
otuz beş yaşını, lisansüstü eğitim diplomasına sahip bulunanlar için otuz yedi
yaşını doldurmamış olmaları durumunda, meslek memuru olabileceklerdir. Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “ Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “ Kamu
hizmetlerine girme hakkı ” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, her
Türk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra
ikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka
hiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.
maddesinde düzenlenen ve “ Siyasi Haklar ve Ödevler ” başlıklı dördüncü
bölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun hükmünde
kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir. KHK’nin 44. maddesiyle bir kamu hizmeti olan Dışişleri
Bakanlığı meslek memurluğuna giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu
hizmetine girme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan dava
konusu kural ile yapılan değişiklikler ve ekleme, Anayasa’nın 91. maddesinin
birinci fıkrasına aykırıdır. İptalleri gerekir. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 5- KHK’nin 53. Maddesiyle 6200 Sayılı Kanun’un 6. Maddesine
Eklenen Fıkrada Yer Alan “giriş ve” İbaresi KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine
eklenen fıkra ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı
bünyesinde görev yapacak olan müfettiş yardımcılarının mesleğe giriş ve
yeterlik sınavlarının usul ve esaslarının, müfettişliğe yükselmelerinin, görev,
yetki ve sorumluluklarının, Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile diğer
hususların yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır. Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, “ Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “ Kamu
hizmetlerine girme hakkı ” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, her
Türk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra
ikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka
hiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.
maddesinde düzenlenen ve “ Siyasi Haklar ve Ödevler ” başlıklı dördüncü
bölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun
hükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir. KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine
eklenen fıkrada yer alan “giriş ve ” ibaresiyle, bir kamu hizmeti olan
müfettiş yardımcılığına giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetine
girme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan kural, Anayasa’nın
91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşe
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 6- KHK’nin 71. Maddesiyle 5411 Sayılı Kanun’un 92. Maddesinin Birinci
Fıkrasında Yapılan Değişiklik ve Bu Fıkraya Eklenen Cümleler KHK’nin 71. maddesiyle değişiklik ve ekleme yapılan 5411 sayılı
Kanun’un 92. maddesi Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun
personelini,anılan maddenin birinci fıkrası ise Kurumda görev yapacak
personelde aranacak koşulları düzenlemektedir. Dava konusu kural ile 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesinin
birinci fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca Kurumun her türlü personelinin
anılan Kanun’un 84. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde
yer alan niteliklerin yanı sıra yönetmelikle belirlenen diğer şartları
taşımaları gerektiği belirtilmiş, bu fıkraya eklenen cümleler ile Kurumda
bankacılık, hukuk, bilişim uzman yardımcılıkları ile bankalar yeminli murakıp
yardımcılığına atanacakların, üniversite ve yüksekokulların en az dört yıllık
eğitim veren; hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat,
işletme fakültelerine bağlı bölümler ile bankacılık, bankacılık ve finans,
fizik, matematik, istatistik, istatistik ve bilgisayar, bilgisayar
mühendisliği, elektrik mühendisliği, elektronik mühendisliği,
elektrik-elektronik mühendisliği, elektronik ve haberleşme mühendisliği,
endüstri mühendisliği, matematik mühendisliği bölümlerinden veya bunlara
denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış yurt içindeki veya yurt
dışındaki fakülte veya yüksekokullardan mezun veya belirtilen alanlarda
lisansüstü eğitim yapmış olmaları, yapılacak giriş sınavında başarılı olmaları
ve yönetmelikte belirtilen diğer şartları taşımaları gerektiği ayrıca
belirtilen fakülte ve bölümleri, kadro unvanları ve/veya uzmanlık alanları
itibarıyla ayrı ayrı belirlemeye Kurul’un yetkili olduğu öngörülmüştür. Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, “ Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “ Kamu
hizmetlerine girme hakkı ” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, her
Türk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra ikinci
fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir
ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.
maddesinde düzenlenen ve “ Siyasi Haklar ve Ödevler ” başlıklı dördüncü
bölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun
hükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir. KHK’nin 71. maddesiyle 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesinin
birinci fıkrasında yapılan değişiklik ve bu fıkraya eklenen cümlelerle, bir
kamu hizmeti olan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun personeli olmanın
koşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetine girme hakkına ilişkin bir
düzenleme niteliğinde olduğundan yapılan değişiklik ve bu fıkraya eklenen
cümleler, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptalleri
gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşe
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 7- KHK’nin 85. Maddesiyle 3154 Sayılı Kanun’un Başlığı ile
Birlikte Değiştirilen 13. Maddesinin İkinci Fıkrasında Yer Alan “…gerçek
ve…gizli dahi olsa… ” ibareleri KHK’nin 85. maddesi ile değiştirilen 3154 sayılı Kanun’un 13.
maddesinin birinci fıkrasında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Denetim
Hizmetleri Başkanlığının görevleri sayıldıktan sonra ikinci fıkrasının birinci
cümlesinde, denetime tâbi olan gerçek kişilerin gizli dahi olsa bütün belge,
defter ve bilgileri talep edildiği takdirde ibraz etmek, para ve para
hükmündeki evrakı ve ayniyatı ilk talep hâlinde göstermek, sayılmasına ve
incelenmesine yardımcı olmak zorunda olduğu kurala bağlanmıştır. Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında “ Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “ Özel
hayatın gizliliği ” başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin,
özel hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğu ve özel hayatın
gizliliğine dokunulamayacağı; ikinci fıkrasında, millî güvenlik, kamu düzeni,
suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya
başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına
bağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere
bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış
merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstünün, özel kâğıtlarının ve
eşyasının aranamayacağı ve bunlara el konulamayacağı, yetkili merciin kararının
yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulacağı hüküm altına
alınmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 20. maddesinde düzenlenen ve “ Kişinin
Hakları ve Ödevleri ” başlıklı ikinci bölümünde yer alan özel hayatın
gizliliği hakkına ilişkin olarak kanun hükmünde kararname ile düzenleme
yapılması mümkün değildir. KHK’nin 85. maddesi ile değişiklik yapılan 3154 sayılı Kanun’un
ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…gerçek ve…gizli dahi olsa… ”
ibareleriyle gerçek kişilerin özel hayatı kapsamında olan bilgi ve belgelerin
kendilerinden alınma koşullarının belirlenmiş olması, özel hayatın gizliliği
hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan ibareler, Anayasa’nın 91.
maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptalleri gerekir. 8- KHK’nin 87. Maddesiyle 3154 Sayılı Kanun’a Eklenen 31/A
Maddesinin İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Fıkraları KHK’nin 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A
maddesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde görev yapacak olan
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman ve Uzman Yardımcıları ile Enerji ve Tabii
Kaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcılarının istihdamını düzenlemektedir.
Anılan maddenin ikinci fıkrasında, uzman ve denetçi yardımcılarında mesleğe
giriş için 657 sayılı Kanun’un 48. maddesinde sayılan genel şartlara ilâve
olarak aranacak eğitim ve yapılacak yarışma sınavında başarılı olma koşulu
öngörülmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında, belirtilen yardımcıların
yeterlilik almaları ile kadroya atanma koşulları; dördüncü fıkrasında ise
mesleğe alınma, yetiştirilme, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı
ile diğer hususların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır. Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, “ Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... ”in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa’nın “ Kamu
hizmetlerine girme hakkı ” başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, her
Türk’ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra
ikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka
hiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa’nın 70.
maddesinde düzenlenen ve “ Siyasi Haklar ve Ödevler ” başlıklı dördüncü
bölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun
hükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir. KHK’nin 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A
maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında, bir kamu hizmeti olan
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman Yardımcılığı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar
Denetçi Yardımcılığına giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetine
girme hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan kurallar,
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptalleri gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ve Burhan ÜSTÜN farklı gerekçeyle bu görüşe
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 9- KHK’nin Diğer Kuralları KHK’nin 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında bulunmadıkları
gerekçesiyle ya da Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptal
edilen maddeleri ile hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler
dışında kalan diğer kurallarında, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası
uyarınca kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin
herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşıldığından bu kurallar
Anayasa’nın 91. maddesine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir. KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine
eklenen fıkranın “giriş ve” ibaresi dışında kalan bölümü yönünden Mehmet
ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞ, KHK’nin 95. maddesiyle
2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde 60 yönünden ise Mehmet ERTEN, Osman
Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Zühtü ARSLAN bu görüşe katılmışlardır. E- Kanun Hükmünde Kararname’nin İçerik Yönünden İncelenmesi 1- KHK’nin 7. Maddesiyle 633 Sayılı KHK’ye Eklenen Geçici Madde
10’un (2) Numaralı Fıkrasında Yer Alan “…(bu tutar sabit bir değer olarak
esas alınır)… ” İbaresi Dava dilekçesinde, başka bakanlık ve birimlere devredilen
personelin dava konusu ibare nedeniyle kazanılmış mali haklarının korunmadığı, hak
kaybına neden olunduğu, dolayısıyla hukuk devleti ilkesine aykırı davranıldığı
belirtilerek kuralın, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2. ve 7. maddelerine aykırı
olduğu ileri sürülmüştür. KHK’nin 7. maddesiyle 633 sayılı KHK’ye eklenen Geçici Madde
10’un birinci fıkrası, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ait Ankara 75. Yıl
Dinlenme ve Bakımevi, İstanbul Etiler Dinlenme ve Bakımevi, İzmir Narlıdere
Dinlenme ve Bakımevi ve Salihli Huzurevinin kadroları, taşınır ve taşınmazları,
taşıt, araç, gereç ve malzemeleri, her türlü borç ve alacakları, hak ve
yükümlülükleri, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtları ve
dokümanları ile birlikte Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına devrini
düzenlemektedir. Davaya konu ibarenin de yer aldığı Geçici Madde 10’un ikinci
fıkrası ile kadroları Bakanlığa devredilen personelin, yeni kadrolarına
devredildikleri tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda
aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve
temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı ve
sözleşme ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla
mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç
olmak üzere diğer mali hakları toplamının net tutarının sabit bir değer olarak
esas alındıktan sonra, atandıkları veya atanmış sayıldıkları yeni kadroları
için öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev
ve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı ve
ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti
ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç olmak üzere diğer
mali hakları toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark
tutarının, bu farklılık giderilinceye kadar atandıkları veya atanmış
sayıldıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir vergi ve kesintiye tabi
tutulmaksızın tazminat olarak ödenmesi ve atandıkları veya atanmış sayıldıkları
kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi
istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son
verileceği hüküm altına alınmıştır. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, hukuk güvenliğini sağlayan, Anayasa’ya aykırı durum ve
tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve
kanunlarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Hukuk
devleti ilkesinin temel gereklerinden biri kazanılmış haklara saygı
gösterilmesidir. Kazanılmış haklara saygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir
sonucudur. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve
kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır. Kamu personelinin kadrosuna veya pozisyonuna bağlanan mali
haklar, o dereceye ulaşan kişi yönünden tahakkuk etmiş ve kesinleşmiş alacak
niteliğine dönüştüğünden kazanılmış hak teşkil eder. Pozisyonuna veya kadrosuna
bağlanan mali haklar unvandan bağımsız olduğundan, unvan değişse bile bunların
hukuken korunması gerekmektedir. Buna karşılık bir görevin fiilen yapılması
karşılığında ödenen mali haklar ise kazanılmış hak oluşturmaz. Bu gibi mali
haklar, ilgilinin o görevi fiilen yerine getirdiği süreyle sınırlı olarak
ödenir. Dava konusu kural ile kişilerin bulunduğu statülerden doğan,
tahakkuk etmiş ve kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine
dönüşmüş haklara yönelik bir düzenleme öngörülmediğinden kazanılmış hakları
ihlal eden bir müdahaleden de söz edilemez. Başka Bakanlığa devredilen
personelin yeni atandıkları kadro ve pozisyondaki mali haklarının mevcut kadro
veya pozisyonlarındakine göre daha düşük olması halinde yeni statülerindeki gelirlerine
eşitleninceye kadar aradaki farkın ödenmesi öngörülmektedir. Bu şekilde mali
hak kaybının önüne geçildiğinden kazanılmış haklar korunmuş olmaktadır. Diğer
taraftan ilgili personelin devir tarihinden itibaren önceki kadro ya da
pozisyonu ile ilişkisi kesildiğinden, bu tarihten sonra eski kadro ya da
pozisyonuna bağlanan malî haklardan yararlanması mümkün değildir. Dolayısıyla
atama tarihinde elde edilen tüm parasal haklar toplamının sabit bir değer
olarak kabul edilmesinin kazanılmış hakları ihlal ettiği söylenemez. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa’nın 2.
maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın Anayasa’nın Başlangıç’ı ve 7. maddesiyle ilgisi
görülmemiştir. 2- KHK’nin 15. Maddesiyle 2863 Sayılı Kanun’un Ek 4. Maddesinin
İkinci Fıkrasının Birinci Cümlesinde Yapılan Değişiklikler Dava dilekçesinde, düzenleme ile Tabiat Varlıklarını Koruma
Merkez ve Bölge Komisyonlarında yer alan arkeolog ve sanat tarihçilerine
bilinçli olarak yer verilmemesi sonucu tabiat varlıkları ile doğal sit
alanlarını Anayasa’nın 63. maddesinde belirtildiği şekilde koruma,
değerlendirme ve gelecek kuşaklara aktarmanın gerçekleşmeyeceği, kuralsız bir
şekilde yerleşme ve yapılaşmaya neden olunacağından hukuk devleti ilkesini
ihlal edeceği, kanun koyucunun kamu yararının dışında bir amaç gütmesinin
Anayasa’ya aykırılık oluşturduğu, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması
Sözleşmesi’ne uyulmadığı belirtilerek kuralların, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile
2., 6., 7., 63., 87. ve 90. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 2863 sayılı Kanun’un ek 4. maddesi, taşınır tabiat varlıkları
hariç tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanları
ile ilgili olarak anılan Kanun’da öngörülen iş, işlem ve kararlar bakımından
görevli ve yetkili bakanlığın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olduğunu, tabiat
varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanları ile ilgili
hususlarda karar almak ve bu Kanunda öngörülen diğer iş ve işlemlerde Çevre ve
Şehircilik Bakanlığına yardımcı olmak üzere kurulacak Tabiat Varlıkları Koruma
Merkez ve Bölge Komisyonlarını, bu Komisyonlar tarafından alınacak kararların
nasıl yürürlüğe gireceğini, Komisyon üyelerine ödenecek huzur hakkını, bu
konuya yönelik iş ve işlemlerle ilgili usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceğini
öngörmektedir. Dava konusu değişikliklerin de yer aldığı ek 4. maddenin ikinci
fıkrası ile tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma
alanları ile ilgili hususlarda karar almak ve 2863 sayılı Kanun’da öngörülen
diğer iş ve işlemlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yardımcı olmak üzere
Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu’nun ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Bölge Komisyonlarının kurulması ve bu komisyonların oluşumları ile bu
komisyonların iş, işlem ve kararları konusunda, 2863 sayılı Kanun’un Koruma
Yüksek Kurulu ve Koruma Bölge Kurulları ile ilgili hükümlerinin, Çevre ve
Şehircilik Bakanlığınca alınan ilke kararları çerçevesinde kıyasen uygulanacağı
hüküm altına alınmıştır. Değiştirilen ibare ile Tabiat Varlıklarını Koruma
Genel Müdürü, Merkez Komisyonu bünyesinden çıkarılmış, Tabiat
Varlıklarını Koruma Merkez ve Bölge Komisyonlarını oluşturacak meslek grupları
farklılaştırılmış, yürürlükten kaldırılan ibare ile de taşrada oluşacak
komisyonlara Çevre ve Şehircilik Bakanlığı temsilcisinin başkanlık etmesi
uygulamasına son verilmiştir. Anılan kural ile yapılan değişiklikler öncesi söz konusu
komisyonlarda incelenecek konu ile ilgisi olsun ya da olmasın biolog, peyzaj
mimarı ile ziraat, çevre, orman ve su ürünleri mühendisleri zorunlu olarak yer
almakta iken davaya konu kural uyarınca tabiat varlıkları, doğal sit alanları
ve bunlara ilişkin koruma alanlarının özelliklerine göre mimar ya da şehir
plancısından biri ile orman ya da çevre mühendisinden birinin bulunması zorunlu
hâle gelmiştir. Bunların yanında bir hukukçu üye ile Çevre ve Şehircilik
Bakanlığınca uygun görülecek uzmanlar komisyonda mutlaka bulunacaktır. Bakanlık
tarafından uygun görülecek uzman ise konuya ilgisi göz önüne alınarak
belirlenecektir. Anayasa’nın 63. maddesinin birinci fıkrasına göre, Devlet,
tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlamak ve
bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirleri almakla yükümlüdür. Anılan
madde Devlete pozitif yükümlülük getirmekle birlikte, korumanın yöntemini,
şeklini, kimin tarafından nasıl yerine getirileceğini ve kapsamını
belirlememiştir. Kanun koyucunun gerekli korumayı sağlamak üzere amaca
elverişli çeşitli tedbirler almaya, bu kapsamda da komisyonlarda görev
yapacakların kimler ve hangi meslek mensuplarından oluşacağını belirleme
konusunda Anayasa’nın öngördüğü sınırlar içerisinde kullanılabilecek takdir
hakkının olduğu açıktır. Kanun koyucu, belirtilen takdir hakkına dayanarak Anayasa’nın
63. maddesinin verdiği yükümlülüğe uygun olarak tabiat varlıklarını korumak
üzere kurallar koymuş, idari birimler oluşturmuş, birimlerde görev yapacak
meslek mensuplarını ve bu birimlerin görevlerini belirlemiştir. Bu birimlerin
yeterli olup olmayacağını, işlevini yerine getirip getirmeyeceğini
değerlendirmek, üye yapısının ideal olup olmadığını belirlemek anayasallık
denetiminin kapsamı dışında kalmaktadır. Komisyonları oluşturan üyelerin veya
mesleklerinin değiştirilmesi Anayasa’nın 63. maddesinde öngörülen Devletin
koruma yükümlülüğüne de engel teşkil etmemektedir. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa’nın 2. ve 63.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın Anayasa’nın Başlangıç’ı, 6., 7., 87. ve 90. maddeleriyle
ilgisi görülmemiştir. 3- KHK’nin 53. Maddesiyle 6200 Sayılı Kanun’un 6. Maddesine
Eklenen Fıkranın “…giriş ve... ” Sözcükleri Dışında Kalan Bölümü Dava dilekçesinde, dava konusu kural ile eklenen fıkra uyarınca
hiçbir ölçüt getirilmeden ve sınır çizilmeden müfettiş yardımcılarının mesleğe
giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esasları, müfettişliğe yükselmeleri,
görev, yetki ve sorumlulukları, Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile diğer
hususların düzenlenmesinin yürütme organına devredildiği belirtilerek kuralın,
Anayasa’nın 7., 8. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesi, Devlet Su İşleri Genel
Müdürünün atanması usulünü, genel müdür yardımcısı, daire başkanı, teknik,
hukuk, tarım ve iktisat müşavirleri ve bölge müdürlerinin tayin, nakil ve
terfilerini, muhasebe müdürü ve memurlarının atanması ile bunların dışında
kalan aylıklı memurlarla bütün hizmetlilerin tayin, terfi ve nakillerinin
usulünü düzenlemektedir. KHK’nin 53. maddesiyle eklenen dava konusu kural ile Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı bünyesinde görev yapacak olan
müfettiş yardımcılarının mesleğe giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve
esaslarının, müfettişliğe yükselmelerinin, görev, yetki ve sorumluluklarının,
Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile diğer hususların yönetmelikle
belirleneceği kurala bağlanmıştır. Anayasa’nın 7. maddesinde, yasama yetkisinin Türk Milleti adına
Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu ve bu yetkinin devredilemeyeceği
belirtilmektedir. Buna göre, Anayasa’da kanunla düzenlenmesi öngörülen
konularda yürütme organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenleme yetkisinin
verilmesi olanaklı değildir. Yürütmenin düzenleme yetkisi, sınırlı, tamamlayıcı
ve bağımlı bir yetkidir. Kanun ile yetkilendirme Anayasa’nın öngördüğü biçimde
Kanun ile düzenleme anlamını taşımamaktadır. Temel ilkeleri belirlenmeksizin ve
çerçevesi çizilmeksizin, yürütme organına düzenleme yetkisi veren bir Kanun
kuralı ile sınırsız, belirsiz, geniş bir alanın yürütmenin düzenlemesine
bırakılması, Anayasa’nın belirtilen maddesine aykırılık oluşturur. Bu nedenle,
Anayasa’da öngörülen ayrık durumlar dışında, kanunlarla düzenlenmemiş bir
alanda, kanun ile yürütmeye genel nitelikte kural koyma yetkisi verilemez. Anayasa’nın 128. maddesinde de “ Devletin, kamu iktisadî
teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre
yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli
görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve
diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları
ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla
düzenlenir. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla
özel olarak düzenlenir. ” denilmiştir.Buna göre, Anayasa’nın 128. maddesinin
birinci fıkrası kapsamındaki görevleri yürüten bütün personelin nitelikleri,
atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülüklerinin kanunla
düzenlenmesi gerekir. Belirtilen konuların kanunla düzenlenmesi gerekmekte ise de tüm
ayrıntılarının sadece kanunla düzenlenmesi beklenemez ve yasama organının temel
kuralları saptadıktan sonra, uzmanlık ve teknik konulara ilişkin hususları
yürütmeye bırakması, yasama yetkisinin devri olarak yorumlanamaz. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Orman ve Su İşleri
Bakanlığının bağlı kuruluşudur. Bakanlık bağlı kuruluşlarının merkez
teşkilatında ihtiyaca göre danışma ve denetim birimleri kurulmasını öngören
3046 sayılı Kanun’un 12. maddesi uyarınca kurulan Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı, anılan Kanun’un 23. maddesinde sayılan
görevleri yerine getirmektedir. Görevleri sırasında adına denetleme yaptıkları
en üst amirin denetlemeye ilişkin yetkilerini kullanabileceklerdir.
Dolayısıyla, müfettiş ve müfettiş yardımcılarının görev ve yetkilerinin
sınırları kanunla belirlenmiştir. Öte yandan, kamu görevlilerinin ödev ve yükümlülüklerine
ilişkin genel ilkelerin kanunla belirlenmesi zorunludur. Müfettiş
yardımcılarının yükümlülükleri gerek Anayasa’da gerekse 657 sayılı Kanun’da
genel olarak düzenlendiğinden kuralda ayrıntılı biçimde sayılmasına gerek
bulunmamaktadır. Ayrıca, Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında kanunla
düzenleme zorunluluğu getirilen hususlar arasında kamu görevlilerinin çalışma
usul ve esasları bulunmamaktadır. Anayasa’nın açıkça kanunla düzenlenmesini
öngörmediği konularda ise kanunun çok genel ifadelerle düzenleme yaparak,
ayrıntıyı yürütmeye bırakması mümkündür. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı
bünyesinde görev yapacak olan müfettiş yardımcılarının işe giriş ve yeterlilik
sınavlarının usul ve esasları ile müfettişliğe yükselmeleri, görev, yetki ve
sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve esaslarıyla ilgili idari ve
teknik ayrıntıların düzenlenmesi hususunda yürütmenin yetkisini yönetmelik
düzenleyerek kullanması, idari ve teknik bir mesele olup gelişen koşul ve
durumlar dikkate alınarak süratli bir şekilde karar alınabilmesini sağlamak
amacıyla bu konudaki yetkinin yürütmeye bırakılması yasama yetkisinin devri
anlamına gelmez. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa’nın 7. ve 128.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın, Anayasa’nın 8. maddesiyle ilgisi görülmemiştir. Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞ bu
görüşe katılmamışlardır. 4- KHK’nin 56. Maddesiyle 6200 Sayılı Kanun’a Eklenen Geçici
Madde 9’un Birinci ve İkinci Fıkraları ile Geçici Madde 10’un Üçüncü ve
Dördüncü Fıkraları Dava dilekçesinde, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün merkez
teşkilatında yer alan daire başkanlıklarının bazılarının isminin
değiştirildiği, bazılarının ikiye ayrıldığı ya da yeni başkanlıklar kurulduğu,
daire başkanlarının kariyer ve liyakat ilkeleri ile kadro dereceleri
gözetilmeksizin kanunla görevlerine son verilerek “ Müşavirlik ” kadrosuna
atandıkları, bu atamalarla hukuk devleti ilkesine aykırı olarak hak arama
özgürlüklerinin ve hukuki güvenliklerinin ihlal edildiği, Elektrik İşleri Etüd
İdaresi Genel Müdürlüğünün bazı hizmet birimlerinin kapatılmaksızın Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğüne devredildiği, bu birimlerde şube müdürü görevinde
bulunanların yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi kadrolar arasında
sayılmalarına ve bu nedenle kazanılmış bir haklarının bulunmasına rağmen hukuki
güvenlik ve kazanılmış hakların korunması ilkelerine aykırı olarak araştırmacı
kadrolarına atandıkları, yürütmenin atama yetkisine yasama organı tarafından
yetkisiz olarak el atıldığı, yetkili merciler nezdinde hak arama
özgürlüklerinin kanun hükmünde kararname ile ellerinden alındığı, müşavirlik
kadrosuna atanan daire başkanları ile araştırmacı kadrosuna atanan şube
müdürlerinin kazanılmış statü kaybının yanında kazanılmış mali hak kaybına uğradıkları
belirtilerek kuralların, Anayasa’nın 2., 8. ve 36. maddelerine aykırı olduğu
ileri sürülmüştür. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyle dava konusu kurallar
Anayasa’nın 125. maddesi yönünden de incelenmiştir. KHK’nin 56. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’a eklenen Geçici
Madde 9’un birinci fıkrası, maddenin yayımı tarihinde kadrosu iptal edilenlerin
görevinin hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona ermesini, bunların 6200 sayılı
Kanun’a eklenen (I) Sayılı Cetvel ile ihdas edilen müşavir kadrolarına atanmış
sayılmalarını, atandıkları bu kadroların boşalması hâlinde kadroların hiçbir
işleme gerek olmaksızın iptal edilmiş kabul edileceğini öngörmektedir. Devlet
Su İşleri Genel Müdürlüğünde yeniden yapılandırma nedeniyle bazı daire
başkanlıkları kaldırılmış, bazıları da yeni kurulmuştur. Kaldırılan dairelerde
başkanlık görevini yürütenler de ihdas edilen müşavir kadrolarına atanmış
sayılmıştır. Geçici Madde 9’un ikinci fıkrası ile kadroları Devlet Su İşleri
Genel Müdürlüğüne devredilen personelin, yeni kadrolarına atandıkları ya da
atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son
ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev
ve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı ve
sözleşme ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla
mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç
olmak üzere diğer mali hakları toplamının net tutarının sabit bir değer olarak
esas alındıktan sonra, atandıkları veya atanmış sayıldıkları yeni kadroları
için öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev
ve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı ve
ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti
ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç olmak üzere diğer
mali hakları toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark
tutarının, bu farklılık giderilinceye kadar atandıkları veya atanmış
sayıldıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir vergi ve kesintiye tabi
tutulmaksızın tazminat olarak ödenmesi ve atandıkları veya atanmış sayıldıkları
kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi
istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son
verileceği hüküm altına alınmıştır. Geçici Madde 10’un üçüncü fıkrası ise Elektrik İşleri Etüd
İdaresi Genel Müdürlüğünden Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne devredilmiş
sayılan personel arasında olan şube müdürlerinin görevlerinin hiçbir işleme
gerek kalmaksızın maddenin yayımı tarihinde sona ermesini ve Devlet Su İşleri
Genel Müdürlüğü adına ihdas edilen araştırmacı kadrolarına atanmış sayılmasını,
belirtilen personelin genel müdür tarafından belirlenen birim ve görevlerde
çalıştırılabilmesini öngörmektedir. Geçici Madde 10’un dördüncü fıkrası ile Geçici Madde 9’un
ikinci fıkrası benzer mahiyette olup, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne
devredilmiş sayılan şube müdürlerinin sözleşme ücreti, ek gösterge, ikramiye
vb. tüm unsurlar eklendikten sonra eski kadrolarında aldıkları mali hakları
toplamının net tutarı ile yeni kadrolarında alacakları mali hakları toplamının
net tutarı arasındaki farkın, bu fark kapanıncaya, isteklerine bağlı olarak
herhangi bir değişiklik yapılıncaya ya da başka kurumlara atanıncaya kadar
tazminat olarak ödenmesi hüküm altına almaktadır. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem ve
işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek
sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, Anayasa ve hukukun
üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Anayasa’nın 2. maddesindeki “ hukuk devleti ” ilkesi
gereğince, yasama işlemlerinin kişisel yararları değil kamu yararını
gerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunludur. Bir kuralın Anayasa’ya aykırılık
sorunu çözümlenirken “ kamu yararı ” konusunda Anayasa Mahkemesinin
yapacağı inceleme yalnızca kanunun kamu yararı amacıyla yapılıp yapılmadığı ile
sınırlıdır. Kanun ile kamu yararının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini
denetlemenin anayasa yargısıyla bağdaşmayacağı, bunun kanun koyucunun
takdirinde olduğu açıktır. Dava konusu kuralların gerekçesinde, Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğünün yeniden yapılandırılmasından kaynaklanan; personele ve Elektrik
İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğünden Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne
devredilen birimlere ilişkin geçiş hükümlerinin düzenlenmesinin amaçlandığı
ifade edilmektedir. Kanun koyucunun amacının kamu yararını sağlamaya dönük
olduğu anlaşılmaktadır. Somut düzenlemelerin bu amaçları etkin bir şekilde
gerçekleştirmeye elverişli olup olmadığı yönündeki bir değerlendirme anayasallık
denetiminin kapsamı dışındadır. Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin
temel gereklerinden biri kazanılmış haklara saygı gösterilmesidir. Kazanılmış
haklara saygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucudur. Hukuk güvenliği,
normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete
güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu
zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Ancak güvenin korunması,
mevcut bir hukuki durumun dokunulmazlığı anlamında da değerlendirilmemelidir.
Hukuki güvenliğin mevcut bir hukuki durum için dokunulmazlık şeklinde
algılanması, dinamik toplum yapısının kurallarla statik, durağan hâle
getirilmesi sonucunu doğurur ki bu da toplumun çağın gerisinde kalmasına neden
olabilir. Bu nedenle Kanun koyucu Anayasa’da öngörülen koşullar çerçevesinde
diğer alanlarda olduğu gibi kamu görevlilerinin durumları ile ilgili olarak da
kamu yararı amacıyla bazı değişiklikler yapabilir. Kazanılmış hak, kişinin
bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş, kendisi yönünden kesinleşmiş kişisel
alacak niteliğine dönüşmüş haktır. Dava konusu kuralda, kişilerin bulunduğu
statülerden doğan, tahakkuk etmiş, kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişisel
alacak niteliğine dönüşmüş haklara yönelik bir düzenleme öngörülmediğinden
kazanılmış hakları ihlal eden bir müdahale de söz konusu değildir. Öte yandan,
belirtilen kişilerin yeni atandıkları kadrodaki mali haklarının mevcut
kadrolarındakine göre daha düşük olması halinde yeni kadrolarındaki ücretleri
mevcut ücretlerine eşitleninceye kadar aradaki farkın tazminat olarak ödenmesi
öngörülmektedir. Bu şekilde mali olarak hak kaybına uğramaları engellenmiştir.
Ayrıca, kamu görevlilerinin statülerine ilişkin konularda kazanılmış haklarının
olmayacağı açıktır. Bir kamu görevlisinin bir statüye atanmasıyla ömür boyu o
statüde çalışacağı yönünde kazanılmış hak elde ettiği söylenemez. Bu nedenle
dava konusu kuralların hukuk güvenliği ilkesine ve kazanılmış haklara
müdahalesi söz konusu değildir. Diğer taraftan, teşkilat yapısı değiştirilen Devlet Su işleri
Genel Müdürlüğü ve Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdürlüğünün bazı
kadrolarında görev yapan kamu görevlilerinin görevlerinin sona erdirilerek
müşavir veya araştırmacı kadrolarına atanmış sayılmalarının öngörülmesi,
yeniden teşkilatlanma sonucu ortaya çıkan hukuki ve fiili zorunluluklar
nedeniyledir. Meydana gelebilecek bu değişiklik, daha önce kural tasarrufların
doğurmuş olduğu objektif ve genel hukuki durumlara da uygulanabilecektir. Soyut
ve genel hukuki durumların (statülerin) en önemli özelliği bunların
değişebilmesi ve bu değişikliğin de herkese karşı geçerli olmasıdır. Hukuk
alanında meydana gelen ve hukuki statüde değişiklik yapan bu düzenlemeler, eski
düzenleme uyarınca statü kazanmış ve statüsü devam eden bireyleri de kapsar.
Dolayısıyla, nesnel hukuki durumların kazanılmış hak bahşetmesi mümkün
değildir. Kuralda belirtilen kadrolarda görev yapan kişilerin hukuki
durumlarının düzenlemenin sonucundan etkilenmiş olması, bu sonucu değiştirmez. Kuralın dolaylı şekilde hak arama özgürlüğüyle ilgili olması
nedeniyle Anayasa’nın 36. maddesi yönünden de incelemesi yapılmıştır. Anayasa’nın “ Hak arama hürriyeti ” başlıklı 36.
maddesinin birinci fıkrasında, “ Herkes meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak
suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile
adil yargılanma hakkına sahiptir. ” denilerek yargı organlarına davacı ve
davalı olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma ve
adil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır. Anayasa’nın 125. maddesinde
ise “ İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. ”
denilmektedir. Her iki maddeyle güvence altına alınan dava yoluyla hak arama
özgürlüğü, kendisi bir temel hak niteliği taşımasının ötesinde diğer temel hak
ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını
sağlayan en etkili güvencelerden biridir. Kişilere yargı mercileri önünde dava
hakkı tanınması adil bir yargılamanın ön koşulunu oluşturur. Dava konusu kurallarla, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve bu
Genel Müdürlüğe devredilen birimlerin kadrolarında yapılan değişiklikler,
yukarıda nedenleri belirtilen zorunluluklardan kaynaklanmaktadır. Buna göre söz
konusu işlemin sebep unsuru, Genel Müdürlüğe devredilen yeni birimler ile
mevcut bazı kadroların kaldırılması olup yürürlükte bulunan kanunlara
dayanılarak ve kamu görevlisinin öznel durumu dikkate alınarak idarece tesis
edilen naklen atama işlemlerinden farklıdır. Genel nitelikte olduğu sonucuna
ulaşılan yasal düzenlemeyle oluşturulan bu durumun, sebep unsuru yönünden
hukuka uygun olup olmadığının tespitinin anayasal bir sorun olduğu ve bu
yöndeki denetimin Anayasa Mahkemesince yapılması gerektiği açıktır. Anılan
atama işleminin doğrudan kanunla değil, idari işlemle yapılmasının öngörülmesi
durumunda dahi kanunlara uygunluk denetimi yapmakla sınırlı bir yetkiyi hâiz
olan idari yargı yerlerinin, işlemin sebep unsuru olan kanunun Anayasa’ya
uygunluk denetimini yapması mümkün olmadığından bu işlemin doğrudan kanun
hükmünde kararnameyle yapılmasının hak arama hürriyetini sınırladığı
söylenemez. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa’nın 2., 36.
ve 125. maddelerine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir. Kuralların, Anayasa’nın 8. maddesiyle ilgisi görülmemiştir. 5- KHK’nin 62. Maddesiyle 4848 Sayılı Kanun’a Eklenen Geçici
Madde 8’in Birinci Fıkrası Başvuru kararında, bakanlık müşaviri kadrosuna idari makamlar
yerine kanunla atama yapılmasının yasaların genelliği ve soyutluğu ilkelerinin
yanında ilgililerin dava açma haklarının engellenmiş olması nedeniyle hak arama
özgürlüğü ve hukuki güvenlik ilkelerini de ihlal ettiği belirtilerek kuralın,
Anayasa’nın 2. ve 36. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyle
dava konusu kural Anayasa’nın 125. maddesi yönünden de incelenmiştir. KHK’nin 62. maddesiyle 4848 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
8’in dava konusu birinci fıkrası, kaldırılan Telif Hakları ve Sinema Genel
Müdürlüğü bünyesinde genel müdür ve genel müdür yardımcılığı kadrolarında görev
yapanların maddenin yayımı tarihi itibarıyla görevlerinin sona ermesini, bu
görevde bulunanların 4848 sayılı Kanun’a eklenen (II) Sayılı Cetvel ile ihdas
edilen bakanlık müşaviri kadrolarına hiçbir işleme gerek olmaksızın atanmış
sayılmalarını öngörmektedir. Anılan maddenin ikinci fıkrası bu şekilde atanmış
sayılan personelin mali haklarını, üçüncü fıkrası ise ihdas edilen Bakanlık
Müşaviri kadrolarının herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme
gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılmasını düzenlemektedir. Kültür Bakanlığının ana hizmet birimleri arasında yer alan
Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü kaldırılmış, yerine Telif Hakları Genel
Müdürlüğü ve Sinema Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Belirtilen Genel Müdürlüğün
kaldırılması sonucu genel müdür ve genel müdür yardımcılarının kadroları da
kaldırılmıştır. KHK’nin 56. maddesiyle 6200 Sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
9’un birinci ve Geçici Madde 10’un üçüncü fıkraları için açıklanan gerekçelerle
dava konusu kural, Anayasa’nın 2., 36. ve 125. maddelerine aykırı değildir.
İptal isteminin reddi gerekir. 6- KHK’nin 68. Maddesiyle 4059 Sayılı Kanun’a Eklenen Geçici
Madde 14 Dava dilekçesinde, Hazine Müsteşarlığında Kamu İktisadi
Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü ile Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğünün
kapatılmadığı sadece adlarının Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler Genel
Müdürlüğü ile Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü şeklinde
değiştirildiği, belirtilen genel müdürlüklerde bulunan genel müdür, genel müdür
yardımcısı ve daire başkanı kadrolarında bulunanların, kariyer ve liyakat
ilkeleri dikkate alınmaksızın kanun hükmünde kararnameyle “ Müşavirlik ”
kadrosuna atanmaları sonucu hak arama özgürlüklerinin ellerinden alındığı,
hukuki güvenlik ilkesinin ihlal edildiği, kazanılmış haklarına saygı
gösterilmediği, Anayasal hak arama özgürlüklerinin ortadan kaldırıldığı,
yürütmenin/idarenin yetkisinde olan idari atama işleminin kanun hükmünde
kararnameyle yapılmasının bir “ yetki saptırması ” olduğu, hak arama
özgürlüğünün kanun hükmünde kararname ile engellenmesinin siyasi haklar ve
ödevlerin kanun hükmünde kararname ile düzenlenemeyecek yasak alan içinde
bulunduğu, kazanılmış mali hak kaybı yaratıldığı belirtilerek kuralın,
Anayasa’nın 2. ve 36. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyle
dava konusu kural Anayasa’nın 125. maddesi yönünden de incelenmiştir. KHK’nin 68. Maddesiyle 4059 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
14’ün birinci fıkrası, Hazine Müsteşarlığı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel
Müdürlüğü ile Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğünde genel müdür, genel müdür
yardımcısı ve daire başkanı kadrolarında bulunanların görevlerinin maddenin
yayımı tarihinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona ermesini ve belirtilen
personelin 4059 sayılı Kanun’a ekli (I) Sayılı Liste ile ihdas edilen müsteşarlık
müşavirliği kadrolarına hâlen bulundukları kadro dereceleriyle atanmış
sayılmaları ile ihdas edilen müsteşarlık müşavirliği kadrolarının herhangi bir
sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş
sayılmasını öngörmektedir. Kuralın ikinci fıkrası, birinci fıkra uyarınca atanmış sayılan
personelin yeni kadrolarına atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski
kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü
zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin
bir aya isabet eden tutarı ve sözleşme ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca
fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı
ödenen ek ders ücreti hariç olmak üzere diğer mali hakları toplamının net
tutarının sabit bir değer olarak esas alındıktan sonra, atandıkları veya
atanmış sayıldıkları yeni kadroları için öngörülen aylık, ek gösterge, her
türlü zam ve tazminatlar, makam, görev ve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin
bir aya isabet eden tutarı ve ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiilî
çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek
ders ücreti hariç olmak üzere diğer mali hakları toplamının net tutarından
fazla olması hâlinde aradaki fark tutarının, bu farklılık giderilinceye kadar
atandıkları veya atanmış sayıldıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir
vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenmesi ve atanmış
sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik
olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı
ödenmesine son verilmesi hüküm altına alınmıştır. Hazine Müsteşarlığının teşkilat yapısı içerisinde yer alan Kamu
İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü kaldırılarak yerine Kamu Sermayeli
Kuruluş ve İşletmeler Genel Müdürlüğü, Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü
kaldırılarak yerine Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü
kurulmuştur. KHK’nin 56. maddesiyle 6200 Sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
9’un birinci ve ikinci fıkraları ile Geçici Madde 10’un üçüncü ve dördüncü
fıkraları için açıklanan gerekçelerle dava konusu kural, Anayasa’nın 2., 36. ve
125. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. 7- KHK’nin 90. Maddesiyle 3154 Sayılı Kanun’a Eklenen Geçici
Madde 11’in Üçüncü ve Dördüncü Fıkraları Dava dilekçesinde, dava konusu kuralda sayılan birimlerde görev
yapanların kariyer ve liyakat ilkeleri dikkate alınmaksızın kanun hükmünde
kararnameyle “ Müşavir ” ve “ Araştırmacı ” kadrolarına atanmaları
ile hak arama özgürlüklerinin ellerinden alındığı, hukuk güvenliği ve şube
müdürlerinin sınav sonucunda elde ettikleri kadro görev unvanının kanun
hükmünde kararnameyle ellerinden alınması sonucu kazanılmış hakların korunması
ilkesinin ihlal edildiği, atanmış sayılanların hak arama özgürlüklerini ortadan
kaldırmak için kanun hükmünde kararnameyle düzenleme yapıldığı, belirtilerek
kuralın, Anayasa’nın 2., 8. ve 36. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyle
dava konusu kural Anayasa’nın 125. maddesi yönünden de incelenmiştir. KHK’nin 90. Maddesiyle 3154 Sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
11’in üçüncü fıkrası, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde yer alan
Teftiş Kurulu Başkanı, Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanı, Dış
İlişkiler Dairesi Başkanı, Şube Müdürü ve kapatılan Elektrik İşleri Etüd
İdaresi Genel Müdürlüğünde Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu
Başkanı, Enerji Kaynakları Etüd Dairesi Başkanı, Hidrolik Etüdler Dairesi
Başkanı, Jeoloji ve Sondaj Dairesi Başkanı, Proje Dairesi Başkanı, Personel ve
Eğitim Dairesi Başkanı, İdari İşler Dairesi Başkanı, Makina ve İkmal Dairesi
Başkanı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı, I.Hukuk Müşaviri, Şube Müdürü ile
kapatılan Petrol İşleri Genel Müdürlüğünde Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı,
Teftiş Kurulu Başkanı, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı, Arama ve Üretim
Dairesi Başkanı, Rafineri ve Petro-Kimya Dairesi Başkanı, I. Hukuk Müşaviri,
Şube Müdürü, Personel ve Eğitim Şubesi Müdürü, Müdür kadrolarında bulunanların
görevlerinin hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona ermesini, bunlardan Personel
ve Eğitim Şubesi Müdürü, Şube Müdürü ve Müdür kadrosunda bulunanlar 4059 sayılı
Kanun’a ekli (I) Sayılı Liste ile ihdas edilen “ Araştırmacı ”
kadrolarına, diğerlerinin ise aynı Liste ile ihdas edilen “ Bakanlık Müşaviri” kadrolarına hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılmalarını, bu
kadroların herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerek
kalmaksızın iptal edilmiş sayılmasını öngörmektedir. KHK’nin 90. Maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
11’in dördüncü fıkrası ile kuralın üçüncü fıkrası uyarınca bakanlık müşaviri ve
araştırmacı kadrolarına atanmış sayılanların yeni kadrolarına
atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son
ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev
ve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı ve
sözleşme ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla
mesai ücreti ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç
olmak üzere diğer mali hakları toplamının net tutarının sabit bir değer olarak
esas alındıktan sonra, atandıkları veya atanmış sayıldıkları yeni kadroları
için öngörülen aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar, makam, görev
ve temsil tazminatları, ek ödeme, ikramiyenin bir aya isabet eden tutarı ve
ücretleri ile ilgili mevzuatı uyarınca fiilî çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti
ile fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç olmak üzere diğer
mali hakları toplamının net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark
tutarının, bu farklılık giderilinceye kadar atandıkları veya atanmış
sayıldıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir vergi ve kesintiye tabi
tutulmaksızın tazminat olarak ödenmesi ve atanmış sayıldıkları kadro
unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, kendi
istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilmesi
hüküm altına alınmıştır. 662 sayılı KHK ile getirilen düzenlemelerle yeniden
yapılandırılan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ana hizmet birimleri
arasında yer alan (Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ve Elektrik İşleri Etüd
İdaresi Genel Müdürlüğü gibi) bazı genel müdürlükler kaldırılmış, yerlerine
farklı yeni genel müdürlükler kurulmuş yine Bakanlığın danışma ve denetim
birimlerinde de değişiklikler yapılmıştır. Dolayısıyla, Bakanlığın yeniden
yapılanma nedeniyle bazı genel müdürlüklerin kapatılması, kapatılan genel
müdürlüklerin bazı birimlerinin ve personelinin başka genel müdürlüklere
aktarılması nedeniyle kadro yapısında değişiklikler olmuş, bazı kadrolar
kaldırılmış, kurulan genel müdürlükler ve birimler içinse yeni kadrolar ihdas
edilmiştir. KHK’nin 56. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
9’un birinci ve ikinci fıkraları ile Geçici Madde 10’un üçüncü ve dördüncü
fıkraları için açıklanan gerekçelerle dava konusu kurallar, Anayasa’nın 2., 36.
ve 125. maddelerine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir. Kuralın, Anayasa’nın 8. maddesiyle ilgisi görülmemiştir. 8- KHK’nin 94. Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendiyle 497
Sayılı KHK’nin 5. Maddesinde Yapılan Değişiklikler İle (c) Bendiyle 497 Sayılı
KHK’nin 11. Maddesinde Yapılan Değişiklik ve Eklemeler Dava dilekçesinde, TÜBA’nın bilimsel ve yönetsel özerkliğine
son verilerek hukuk devleti ilkesinin, bilim ve sanat özgürlüğünün, bilimsel
özerkliğin ihlal edildiği belirtilerek kuralların, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile
2., 7., 87. ve 135. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca, ilgisi nedeniyle
dava konusu kurallar Anayasa’nın 123. maddesi yönünden de incelenmiştir. KHK’nin 94. maddesinin (a) bendiyle değişiklik yapılan 497
sayılı KHK’nin 5. maddesi Türkiye Bilimler Akademisi üyelerinin seçimini
düzenlemektedir. Anılan 5. maddenin birinci fıkrası, Akademinin aslî ve asosye
üyelerinin, üçte birinin TÜBİTAK Bilim Kurulu, üçte birinin Yükseköğretim
Kurulu ve üçte birinin ise aslî üyeler tarafından seçilmesini öngörmektedir.
TÜBA’da aslî üye, asosye üye ve şeref üyesi olmak üzere üç tür üye
bulunmaktadır. Aslî ve asosye üye sayısı, her birinden yüzelli olmak üzere
toplam üçyüzdür. Şeref üyeliği sayısında herhangi bir sayı sınırlaması
bulunmamaktadır. Akademinin aslî ve asosye üyelerinin üçte biri Bakanlar Kurulu
tarafından seçilirken 497 sayılı KHK’nin 5. maddesinin (a) bendiyle yapılan
değişiklik uyarınca bu seçim TÜBİTAK Bilim Kuruluna bırakılmıştır. Seçilecek
üyelerin nitelikleri ya da üye seçim şartları ile ilgili değişiklik
bulunmamaktadır. KHK’nin 94. maddesinin (c) bendiyle değişiklik yapılan 497
sayılı KHK’nin 11. maddesi, Akademi Başkanı’nın atanması ve başkanlığın
herhangi bir nedenle boşalması durumunda adayların belirlenmesi ile Başbakan
tarafından atanması usulünü düzenlemektedir. Akademi Başkanı, aslî üyeler
arasından müşterek kararla atanırken 497 sayılı KHK’nin 11. maddesinde yapılan
değişiklik uyarınca yine aslî üyeler içinden Akademi Genel Kurulunca
belirlenecek üç aday arasından Başbakan tarafından üç yıl için atanacaktır.
Dava konusu fıkraya eklenen cümle ise Akademi Başkanlığının herhangi bir
sebeple boşaldığı tarihten itibaren otuz gün içinde Genel Kurulca adaylar
belirlenmesini, Genel Kurulun belirtilen süre içinde toplanamaması veya Genel
Kurulca aynı süre içinde herhangi bir sebeple uygun nitelikte ve yeterli sayıda
üye seçiminin yapılmaması durumunda, Başbakanın aslî üyeler arasından resen
atama yapmasını öngörmektedir. Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti, bütün işlem
ve eylemleri hukuka uygun, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdürmekle kendini yükümlü sayan, hukuku tüm devlet organlarına
egemen kılan, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, insan haklarına
dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, yargı denetimine açık,
yasaların üstünde yasa koyucunun da uymak zorunda olduğu Anayasa’nın ve temel
hukuk ilkelerinin bulunduğu bilincinde olan devlettir. “ Hukuk devleti ” ilkesi gereğince, yasama işlemlerinin
kişisel yararları değil kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yapılması
zorunludur. Kamu yararı kavramı, genel bir ifadeyle, bireysel, özel çıkarlardan
ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir. Bütün kamusal
işlemler, nihai olarak kamu yararını gerçekleştirmek hedefine yönelmek
durumundadır. Bir kuralın Anayasa’ya aykırılık sorunu çözümlenirken “ kamu
yararı ” konusunda Anayasa Mahkemesinin yapacağı inceleme yalnızca kanunun
kamu yararı amacıyla yapılıp yapılmadığı ile sınırlıdır. Kanun koyucunun kamu
yararı amacıyla hareket edip etmediği ancak ilgili yasama belgeleri incelenerek
ve kuralın objektif anlamına bakılarak tespit edilebilir. Dolayısıyla, dava
konusu kuralların kamu yararı amacı gözetilmeden çıkarılmış olduğu iddiasını
ispatlamaya elverişli nitelikteki kanıtların varlığından söz edilemediğinden
kanun koyucunun amacının kamu yararını sağlamaya dönük olduğu anlaşılmaktadır.
Somut düzenlemelerin bu amaçları etkin bir şekilde gerçekleştirmeye elverişli
olup olmadığı yönündeki bir değerlendirme ise anayasallık denetiminin kapsamı
dışındadır. Bunun yanında bilimsel özerklik, akademik özgürlük, bilim
özgürlüğü kavramları birlikte değerlendirildiğinde; TÜBA, Anayasa’nın 130.,
131. ve 132. maddelerinde belirtilen kurul, kurum, üniversite ya da yüksek
öğretim teşkilatı içerisinde bir kurum ya da bilimsel araştırma kurumu
değildir. Bu nedenle, TÜBA’nın Başkan ya da üyelerinin seçimine ilişkin usulü
belirleyen dava konusu kural, belirtilen kavramları olumsuz yönde etkilemez.
Ayrıca seçime ilişkin konular ile belirtilen kavramların doğrudan ilgisi
bulunmadığından dava konusu düzenlemeler hukuk devleti ilkesine de aykırılık
teşkil etmez. Anayasa’nın 123. maddesinde, “ İdare kuruluş ve görevleriyle
bir bütündür ve kanunla düzenlenir. İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden
yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır. Kamu tüzel kişiliği, ancak
kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur. ”
denilmektedir. Anayasa’da “ yerinden yönetim esasları ”nın neler olduğu
gösterilmemiştir. Buna karşılık, öğretide “ özerklik ” ve “ vesayet
ilişkisi ” kavramlarının yerinden yönetim esasları arasında merkezi bir rol
oynadığı kabul edilmektedir. Bununla birlikte, özerkliğin sınırları ve vesayet
yetkisinin kapsamı kanunlarda farklı şekillerde düzenlenebilmektedir. Bu
bağlamda özerkliğin derecelerinden söz edilmekte ve kimi kurumların göreceli
olarak daha özerk, kimi kurumların ise oldukça sınırlı bir alanda özerk
olduklarına vurgu yapılmaktadır. Anayasa’nın 127. maddesinde, “ Merkezi idare, mahalli
idareler üzerinde, mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun
şekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararının
korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılaması amacıyla, kanunda
belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir. ”
denilerek idari vesayete cevaz verilmiştir. Hizmet yönünden yerinden yönetim
kuruluşları üzerinde merkezi idarenin vesayet yetkisine sahip olduğu hususu
belirtilmemiş; ancak, mahalli idareler üzerinde bu yetki var ise hizmet
yönünden yerinden yönetim kuruluşlarında da var olduğunu kabul etmek
gerekmektedir. Ayrıca, Anayasa’nın 123. maddesinde yer alan idarenin bütünlüğü
ilkesi de bu hususu destekler niteliktedir. 497 sayılı KHK’nin 1. maddesi uyarınca, Türkiye’de tüm bilim
alanlarındaki araştırmaları, bilimci kişiliğini ve araştırıcılığı özendirmek,
bu alanlarda emeği geçenleri onurlandırmak, gençleri bilim ve araştırma alanına
yöneltmek, Türkiye’deki bilimcilerin ve araştırıcıların toplumsal statülerinin
yükseltilmesi ve korunmasına çalışmak, bilim ve araştırma standardlarının
uluslararası düzeye çıkarılmasına yardım etmek amacıyla kurulan TÜBA, tüzel
kişiliğe, bilimsel, idari ve mali özerkliğe sahip Bilim Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığına bağlı hizmet yönünden yönetim kuruluşudur. Kısmi bir özerkliğe
sahip ise de bağımsız idari otoriteler arasında da kabul edilemez. Kurumların özerkliğinin unsurlarının neler olduğu yönünde ne
Anayasa’nın 123. maddesinde ne de diğer bir maddede kanun koyucuyu
sınırlandıran Anayasal bir kural bulunmamaktadır. Bunun yanında, ilgili
kanunlarda da her duruma uyan genel ve tek bir özerklik tanımlamasının olmadığı
görülmektedir. Gerçekten de, anılan metinlerde, özerk bir kurumun organlarının
nasıl oluşturulması gerektiği ve bu kurumun hangi yetkilere sahip olabileceği
sorusuna cevap teşkil edecek şekilde genel, her kurum için uygulanabilecek
nitelikte bir özerklik tanımlaması bulunmamaktadır. Özerk kamu kurumlarının
statüsü kanunlarda gösterilmektedir. Dolayısıyla, kamu kurumlarının kuruluş ve
işleyişlerinin düzenlenmesi ve gerektiğinde bu kurumların varlığına son verilmesi
hususunda kanun koyucunun yetki sahibi olduğu açıktır. TÜBA’nın özerkliğinin hangi unsurları içereceği, TÜBA
üyelerinin ve Başkanı’nın hangi yöntemle göreve getirileceği ve bu süreçlerde
vesayet makamına hangi yetkilerin tanınacağı hususlarında da kanun koyucunun
takdir yetkisinin bulunduğunun kabulü gerekir. Kanunla kurulmuş olan Bilim
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı olan Kurumun üyelerinin ve Başkanı’nın
seçilmesi usulünün yine kanunla değiştirilmesi özerkliğe aykırılık teşkil
etmez. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa’nın 2. ve
123. maddelerine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir. Kuralların, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 7., 87. ve 135.
maddeleriyle ilgisi görülmemiştir. VI- İPTALİN DİĞER KURALLARA ETKİSİ 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasında, kanunun belirli
kurallarının iptali, diğer kurallarının veya tümünün uygulanmaması sonucunu
doğuruyorsa, bunların da Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilebileceği
öngörülmektedir. KHK’nin 63. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendiyle 6085
sayılı Kanun’un 75. maddesine eklenen (2) ve (3) numaralı fıkralarının iptali
nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan (4) numaralı fıkranın da 6216 sayılı
Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir. VII- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 11.10.2011 günlü, 662 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Hükmünde Kararname’nin; A- 1- 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle, 3.6.2011
günlü, 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin eki (II) Sayılı Cetvel’in dördüncü
sırasına “ Şehit Yakınları ve Gaziler Dairesi Başkanı, ” ibaresinden sonra
gelmek üzere eklenen “ Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı,
Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanı, ” ibaresi, 2- 13. maddesiyle değiştirilen, 29.6.2011 günlü, 644 sayılı
Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname’nin 2. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde yer alan “ dört
ay ” ibaresi, 3- 30. maddesinin birinci fıkrasının; a- (b) bendiyle değiştirilen, 10.11.2005 günlü, 5429 sayılı
Türkiye İstatistik Kanunu’nun 25. maddesi, b- (c) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un; aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 26. maddesi, ab- Eklenen 26/A maddesi, c- (ç) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un; aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 28. maddesi, ab- Eklenen 28/A maddesi, d- (d) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un; aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 29. maddesi, ab- Eklenen 29/A maddesi, 4- 34. maddesiyle değiştirilen, 5429 sayılı Kanun’un 45.
maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “ Başkanın teklifi ve Başkanlığın bağlı
olduğu Bakanın onayı ile ” ibaresi, 5- 36. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle değiştirilen
5429 sayılı Kanun’un eki (I) Sayılı Cetvel, 6- 67. maddesiyle, 9.12.1994 günlü, 4059 sayılı Hazine
Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 7. maddesinin birinci
fıkrasının (e) bendine “ 1.Hukuk Müşaviri, ” ibaresinden sonra gelmek
üzere eklenen “ Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı, ” ibaresi, 7- 74. maddesiyle 3.10.1983 günlü, 91 sayılı Menkul Kıymetler
Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin birinci fıkrasının; a- (a) bendiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 6. maddesi, b- (b) bendiyle 9. maddesinin birinci fıkrasında yapılan
değişiklikler, c- ( c) bendiyle 23. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen Geçici
Madde 1, 8- 92. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ Elektrik
İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü, ” ve ” Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, ”
ibareleri, 9- 93. maddesinin birinci fıkrasının; a- (b) bendiyle, 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 152. maddesinin “ II-Tazminatlar ” kısmının “ A-Özel Hizmet
Tazminatı ” bölümünün (i) bendine “ Basın ve Enformasyon Uzmanları, ”
ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “ Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları, ”
ibaresi, b- ( c) bendiyle 657 sayılı Kanun’un eki (I) sayılı Ek Gösterge
Cetvelinin “ I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı ” bölümünün (h) bendine “ Basın
ve Enformasyon Uzmanları, ” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “ Enerji
ve Tabii Kaynaklar Uzmanları, ” ibaresi, hakkında, 3.4.2013 günlü, E.2011/142, K.2013/52 sayılı kararla
karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden, bu maddelere, bölüme,
ibarelere ve değişikliklere ilişkin yürürlüğün durdurulması istemleri hakkında
KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, B- Kapsam ve Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası yönünden; 1- 1., 2., 3., 4., 5., 7. maddeleri, 8. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi, 10., 11., 12. maddeleri, 13. maddesiyle 644 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin 2. maddesine eklenen (2) numaralı fıkra, 14., 15.
maddeleri, 16. maddesiyle, 29.6.2001 günlü, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında
Kanun’un 6. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ üç ” ibaresinin “ altı ”
olarak değiştirilmesi, 17., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 26., 27., 28., 29.
maddeleri, 30. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 31., 32., 33.
maddeleri, 35. maddesiyle 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin ikinci fıkrasında
yer alan “ en az (C) düzeyinde ” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “ veya
buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan ” ibaresi, 36.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 37., 38., 39., 40., 41., 42., 43.
maddeleri, 44. maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d) ve (e)
bentleri, 45., 46., 47., 48., 49., 50., 51., 52. maddeleri, 53. maddesiyle,
18.12.1953 günlü, 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve
Vazifeleri Hakkında Kanun’un 6. maddesine eklenen fıkranın “ giriş ve ”
ibaresi dışında kalan bölümü, 54., 55., 56., 57., 58., 59., 60., 61., 62., 64.,
65., 66. maddeleri, 67. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 4059 sayılı Kanun’un
7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “ uygun görüşü üzerine
Başbakan ” ibaresi, 68., 69., 70. maddeleri, 71. maddesiyle, 19.10.2005
günlü, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 92. maddesinin değiştirilen üçüncü ve
altıncı fıkraları, 72., 73., 75., 77., 78., 79., 80., 81., 82., 83., 84.
maddeleri, 85. maddesiyle, 19.2.1985 günlü, 3154 sayılı Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un başlığı ile
birlikte değiştirilen 13. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “ ….gerçek
ve….gizli dahi olsa… ” ibareleri dışında kalan bölümü, 86. maddesi, 87.
maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A maddesinin birinci fıkrası, 88.,
89., 90., 91. maddeleri, 93. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, (b) bendiyle
657 sayılı Kanun’un 152. maddesinin “ II-Tazminatlar ” kısmının “ A-Özel
Hizmet Tazminatı ” bölümünün (g) bendine “ Millî Eğitim Denetçi ve Denetçi
Yardımcıları ” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “ , Enerji ve Tabii
Kaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcıları ” ibaresi, (c) bendiyle 657 sayılı
Kanun’un Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “ I- Genel İdare Hizmetleri
Sınıfı ” bölümünün (g) bendine “ Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları ”
ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve Tabii Kaynaklar
Denetçileri ” ibaresi, (d) bendiyle 657 sayılı Kanun’un Eki (IV) sayılı
Makam Tazminatı Cetvelinin 8. sırasının (a) bendine “ Millî Eğitim
Denetçileri ” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve Tabii Kaynaklar
Denetçileri ” ibaresi, 94., 95., 96., 97., 98. maddeleri ile eki (1) ve (2)
sayılı listelere yönelik iptal istemleri, 3.4.2013 günlü, E.2011/142, K.2013/52
sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere, fıkralara, bentlere, bölümlere,
ibarelere, değişikliğe ve listelere ilişkin yürürlüğün durdurulması
istemlerinin REDDİNE, C- Kapsam yönünden 6., 9. ve 63. maddelerine ilişkin iptal
hükümlerinin yürürlüğe girmelerinin ertelenmeleri nedeniyle, bu maddelere
ilişkin yürürlüğün durdurulması istemlerinin REDDİNE, D- Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası yönünden; 1- 16. maddesiyle 4708 sayılı Kanun’un 5. maddesinin altıncı
fıkrasında yer alan “ % 1’i ” ibarelerinin “ % 3’ü ” olarak
değiştirilmesine, 2- 25. maddesine, 3- 35. maddesiyle 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin birinci
fıkrasının değiştirilen (a) bendine, 4- 44. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendiyle, 7.7.2010
günlü, 6004 sayılı Dışişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında
Kanun’un 10. maddesinin birinci fıkrasının (b ) bendinde yapılan değişikliklere
ve eklemeye, 5- 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenen
fıkranın “ giriş ve ” ibaresine, 6- 71. maddesiyle 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesinin birinci
fıkrasında yapılan değişikliğe ve bu fıkraya eklenen cümlelere, 7- 85. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’un başlığı ile birlikte
değiştirilen 13. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “ ….gerçek ve…gizli
dahi olsa… ” ibarelerine, 8- 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A maddesin
ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarına, ilişkin iptal hükümlerinin yürürlüğe girmelerinin ertelenmeleri
nedeniyle, bu maddeye, fıkralara, bende, cümlelere, ibarelere, değişikliklere
ve eklemeye ilişkin yürürlüğün durdurulması istemlerinin REDDİNE, E- İçerikleri itibariyle Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülen; 1- 7. maddesiyle 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen
Geçici Madde 10’un (2) numaralı fıkrasında yer alan “ …(bu tutar sabit bir
değer olarak esas alınır)… ” ibaresine, 2- 15. maddesiyle, 21.7.1983 günlü, 2863 sayılı Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ek 4. maddesinin ikinci fıkrasının
birinci cümlesinde yapılan değişikliklere, 3- 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenen
fıkranın “ …giriş ve… ” sözcükleri dışında kalan bölüme, 4- 56. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’a eklenen; a- Geçici Madde 9’un birinci ve ikinci fıkralarına, b- Geçici Madde 10’un üçüncü ve dördüncü fıkralarına, 5- 62. maddesiyle, 16.4.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür ve
Turizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici Madde
8’in birinci fıkrasına, 6- 68. maddesiyle 4059 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
14’e, 7- 90. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
11’in üçüncü ve dördüncü fıkralarına, 8- 94. maddesinin birinci fıkrasının; a- (a) bendiyle, 13.8.1993 günlü, 497 sayılı Türkiye Bilimler
Akademisinin Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinde
yapılan değişikliklere, b- (c) bendiyle 497 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 11.
maddesinde yapılan değişikliğe ve eklemelere, yönelik iptal istemleri, 3.4.2013 günlü, E.2011/142, K.2013/52
sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere, fıkralara, bentlere, bölüme,
ibareye, değişikliklere ve eklemeye ilişkin yürürlüğün durdurulması istemlerinin
REDDİNE, 3.4.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VIII- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında, “ Kanun, kanun
hükmünde kararname ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların
hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten
kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği
tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı
günden başlayarak bir yılı geçemez. ” denilmekte, 6216 sayılı Kanun’un 66.
maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır. KHK’nin; 6 maddesiyle 633 sayılı KHK’nin geçici 9. maddesinin birinci
fıkrasına “ belirlenecek esaslar çerçevesinde ” ibaresinden sonra gelmek
üzere eklenen “ bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren üç yıl içinde ” ibaresi ve aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında yer
alan “ Bir yıllık ” ibaresinin “ Üç yıllık ” şeklinde
değiştirilmesinin, 9 maddesiyle 2022 sayılı Kanun’un 1. maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “ İl veya İlçe İdare Heyetlerinden ” ibaresinin “ İl
veya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından ”, 8. maddesinin
birinci ve ikinci fıkralarında yer alan “ İl veya İlçe İdare Kurullarının ”
ibarelerinin “ İl veya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının ”
şeklinde değiştirilmelerinin, 16 maddesiyle 4708 sayılı Kanun’un 5. maddesinin altıncı
fıkrasında yer alan “% 1’i ” ibarelerinin “% 3’ü ” olarak
değiştirilmesinin, 25. maddesinin, 35. maddesiyle 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin birinci
fıkrasının değiştirilen (a) bendinin, 44. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendiyle 6004 sayılı
Kanun’un 10. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yapılan değişiklikler ve
eklemenin, 53 maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenen “ DSİ’de
istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usûl
ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile
Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usûl ve esasları ve diğer hususlar
yönetmelikle belirlenir. ” biçimindeki fıkrada yer alan “ giriş ve ”
ibaresinin, 63 maddesinin birinci fıkrasının (a) bendiyle 6085 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının, yürürlükten kaldırılan (a) bendinde
yer alan “(% 50’den az olması halinde ortaklık hakları yönüyle) ” ibaresi
ile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “(kamu payının yarıdan az olması
halinde ortaklık hakları yönüyle) ” ibaresi ve (b) bendinin başına eklenen “ Kamu
payı % 50’den az olmamak kaydıyla ” ibaresi, (b) bendiyle 6085 sayılı
Kanun’un 20. maddesine eklenen (3) numaralı fıkra, (c) bendiyle 6085 sayılı
Kanun’un 75. maddesine eklenen (2) ve (3) numaralı fıkralar, (c) bendiyle 6085
sayılı Kanun’un 75. maddesine eklenen (2) ve (3) numaralı fıkraların iptalleri
nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan (4) numaralı fıkranın, 71. maddesiyle 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesinin birinci
fıkrasında yapılan değişikliğin ve bu fıkraya eklenen cümlelerin, 85. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’un başlığı ile birlikte
değiştirilen 13. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “ ….gerçek ve…gizli
dahi olsa…” ibarelerinin, 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A maddesinin
ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarının, iptal edilmeleri nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu
yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa’nın 153. maddesinin
üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası
gereğince bu kurallara ilişkin iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete’de
yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür. IX- SONUÇ 11.10.2011 günlü, 662 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Hükmünde Kararname’nin; A- 1- 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle, 3.6.2011
günlü, 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin eki (II) Sayılı Cetvel’in dördüncü
sırasına “Şehit Yakınları ve Gaziler Dairesi Başkanı,” ibaresinden sonra gelmek
üzere eklenen “Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı, Eğitim ve
Yayın Dairesi Başkanı,” ibaresi, 11.10.2011 günlü, 666 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından (II) Sayılı
Cetvel’de yapılan değişikliklerin konusu kalmadığından, bu ibareye ilişkin
iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 2- 13. maddesiyle değiştirilen, 29.6.2011 günlü, 644 sayılı
Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname’nin 2. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde yer alan “dört
ay” ibaresi, 16.5.2012 günlü, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 19. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
ile değiştirildiğinden, konusu kalmayan bu ibareye ilişkin iptal istemi
hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 3- 30. maddesinin birinci fıkrasının; a- (b) bendiyle değiştirilen, 10.11.2005 günlü, 5429 sayılı
Türkiye İstatistik Kanunu’nun 25. maddesi, 13.6.2012 günlü, 6327 sayılı
Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 40. maddesi ile
değiştirildiğinden, konusu kalmayan bu maddeye ilişkin iptal istemi hakkında
KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, b- (c) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un; aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 26. maddesi, ab- Eklenen 26/A maddesi, c- (ç) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un; aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 28. maddesi, ab- Eklenen 28/A maddesi, d- (d) bendiyle 5429 sayılı Kanun’un; aa- Başlığı ile birlikte değiştirilen 29. maddesi, ab- Eklenen 29/A maddesi, 6327 sayılı Kanun’un 40. maddesi ile yürürlükten
kaldırıldığından, konusu kalmayan bu maddelere ilişkin iptal istemleri hakkında
KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 4- 34. maddesiyle değiştirilen, 5429 sayılı Kanun’un 45. maddesinin
ikinci fıkrasında yer alan “Başkanın teklifi ve Başkanlığın bağlı olduğu
Bakanın onayı ile” ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1.
maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu ibareye ilişkin
iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 5- 36. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendiyle değiştirilen
5429 sayılı Kanun’un eki (I) Sayılı Cetvel’in “ Ana Hizmet Birimleri ”
bölümü, 6327 sayılı Kanun’un 40. maddesi ile değiştirildiğinden, konusu
kalmayan bu cetvele ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER
OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 6- 67. maddesiyle, 9.12.1994 günlü, 4059 sayılı Hazine
Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 7. maddesinin birinci
fıkrasının (e) bendine “1.Hukuk Müşaviri,” ibaresinden sonra gelmek üzere
eklenen “Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı,” ibaresi, 666 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu
kalmayan bu ibareye ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER
OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 7- 74. maddesiyle 3.10.1983 günlü, 91 sayılı Menkul Kıymetler
Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin birinci fıkrasının; a- (a) bendiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 6. maddesi, b- (b) bendiyle 9. maddesinin birinci fıkrasında yapılan
değişiklikler, c- (c) bendiyle 23. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen
Geçici Madde 1, 91 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin tamamı, 6.12.2012 günlü,
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 140. maddesiyle yürürlükten
kaldırıldığından, konusu kalmayan bu maddelere ve değişikliklere ilişkin iptal
istemleri hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 8- 92. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin ek 3. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Elektrik
İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü,” ve “Petrol İşleri Genel
Müdürlüğü,” ibareleri, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1.
maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu ibarelere ilişkin
iptal istemleri hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE, 9- 93. maddesinin birinci fıkrasının; a- (b) bendiyle, 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 152. maddesinin “II-Tazminatlar” kısmının “A-Özel Hizmet Tazminatı”
bölümünün (i) bendine “Basın ve Enformasyon Uzmanları,” ibaresinden sonra
gelmek üzere eklenen “Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresi, 666
sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinin (ç) fıkrasının (4) numaralı, b- ( c) bendiyle 657 sayılı Kanun’un eki (I) sayılı Ek Gösterge
Cetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (h) bendine “Basın ve
Enformasyon Uzmanları,” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “Enerji
ve Tabii Kaynaklar Uzmanları,” ibaresi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin
5. maddesinin (ç) fıkrasının (5) numaralı, alt bentleri ile yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan
bu ibarelere ilişkin iptal istemleri hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
OYBİRLİĞİYLE, B- 1- 1., 2., 3., 4., 5., 7. maddeleri, 8. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi, 10., 11., 12. maddeleri, 13. maddesiyle 644 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin 2. maddesine eklenen (2) numaralı fıkra, 14., 15.
maddeleri, 16. maddesiyle, 29.6.2001 günlü, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında
Kanun’un 6. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üç” ibaresinin “altı” olarak değiştirilmesi, 17., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 26., 27., 28., 29.
maddeleri, 30. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 31., 32., 33.
maddeleri, 35. maddesiyle 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin ikinci fıkrasında
yer alan “en az (C ) düzeyinde” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “veya
buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan” ibaresi, 36.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 37., 38., 39., 40., 41., 42., 43.
maddeleri, 44. maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d) ve (e)
bentleri, 45., 46., 47., 48., 49., 50., 51., 52. maddeleri, 53. maddesiyle,
18.12.1953 günlü, 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve
Vazifeleri Hakkında Kanun’un 6. maddesine eklenen fıkranın “giriş ve” ibaresi
dışında kalan bölümü, 54., 55., 56., 57., 58., 59., 60., 61., 62., 64., 65.,
66. maddeleri, 67. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 4059 sayılı Kanun’un 7.
maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “uygun görüşü üzerine
Başbakan” ibaresi, 68., 69., 70. maddeleri, 71. maddesiyle, 19.10.2005
günlü, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 92. maddesinin değiştirilen üçüncü ve
altıncı fıkraları, 72., 73., 75., 77., 78., 79., 80., 81., 82., 83., 84.
maddeleri, 85. maddesiyle, 19.2.1985 günlü, 3154 sayılı Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un başlığı ile
birlikte değiştirilen 13. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “….gerçek ve…gizli
dahi olsa…” ibareleri dışında kalan bölümü, 86. maddesi, 87. maddesiyle
3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A maddesinin birinci fıkrası, 88., 89., 90., 91.
maddeleri, 93. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, (b) bendiyle 657 sayılı
Kanun’un 152. maddesinin “II-Tazminatlar” kısmının “A-Özel Hizmet Tazminatı”
bölümünün (g) bendine “Millî Eğitim Denetçi ve Denetçi Yardımcıları”
ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi
ve Denetçi Yardımcıları” ibaresi, (c) bendiyle 657 sayılı Kanun’un Eki (I)
sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (g)
bendine “Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları” ibaresinden sonra gelmek üzere
eklenen “, Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri” ibaresi, (d) bendiyle
657 sayılı Kanun’un Eki (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 8. sırasının (a)
bendine “Millî Eğitim Denetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “,
Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçileri” ibaresi, 94., 95., 96., 97., 98.
maddeleri ile eki (1) ve (2) sayılı listelerin, 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı
Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkin ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak
Üzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu
Görevlilerine İlişkin Konularda Yetki Kanunu kapsamında olduğundan Anayasa’ya
aykırı olmadıklarına ve bu maddelere, fıkralara, bentlere, bölümlere,
ibarelere, değişikliğe ve listelere ilişkin iptal istemlerinin REDDİNE,
OYBİRLİĞİYLE, 2- 6 maddesiyle 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici
9. maddesinin birinci fıkrasına “belirlenecek esaslar çerçevesinde” ibaresinden
sonra gelmek üzere eklenen “bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren üç yıl içinde” ibaresi ve aynı maddenin dokuzuncu
fıkrasında yer alan “Bir yıllık” ibaresinin “Üç yıllık” şeklinde
değiştirilmesi, 6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu maddenin
Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE; iptal hükmünün, Anayasa’nın 153.
maddesinin üçüncü fıkrasıyla 30.3.2011 günlü, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı
fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY
SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE, 3- 9 maddesiyle, 1.7.1976 günlü, 2022 sayılı 65 Yaşını
Doldurmuş, Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması
Hakkında Kanun’un, 1. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “İl veya İlçe
İdare Heyetlerinden” ibaresinin “İl veya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve
Dayanışma Vakıflarından” , 8. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında yer
alan “İl veya İlçe İdare Kurullarının” ibarelerinin “İl veya İlçe Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının” şeklinde değiştirilmeleri, 6223
sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu maddenin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve
İPTALİNE; iptal hükmünün, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216
sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ
GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,
OYBİRLİĞİYLE, 4- 63 maddesinin birinci fıkrasının, a- aa- (a) bendiyle 3.12.2010 günlü, 6085 sayılı Sayıştay
Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının, yürürlükten kaldırılan (a)
bendinde yer alan “(% 50’den az olması halinde ortaklık hakları yönüyle)” ibaresi ile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “(kamu payının yarıdan az
olması halinde ortaklık hakları yönüyle)” ibaresi ve (b) bendinin başına
eklenen “Kamu payı % 50’den az olmamak kaydıyla” ibaresi, ab- (b) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 20. maddesine eklenen (3)
numaralı fıkra, 6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu bentlerin
Anayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, OYBİRLİĞİYLE, b- aa- (c) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 75. maddesine eklenen
(2) ve (3) numaralı fıkralar, 6223 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, bu
fıkraların Anayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, OYBİRLİĞİYLE, ab- (c) bendiyle 6085 sayılı Kanun’un 75. maddesine eklenen (2)
ve (3) numaralı fıkraların iptalleri nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan (4)
numaralı fıkranın da 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince İPTALİNE, OYBİRLİĞİYLE, iptal hükümlerinin, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü
fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince,
KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE
GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE, C- 1- 1., 2., 3., 4., 5., 7. maddeleri, 8. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi, 10., 11., 12. maddeleri, 13. maddesiyle 644 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’nin 2. maddesine eklenen (2) numaralı fıkra, 14., 15., 17.,
19., 20., 21., 22., 23., 24., 26., 27., 28., 29. maddeleri, 30. maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi, 31., 32., 33. maddeleri, 36. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi, 37., 38., 39., 40., 41., 42., 43., 45., 46., 47., 48.,
49., 50., 51., 52., 54., 55., 56., 57., 58., 59., 60., 61., 62., 64., 65., 66.
maddeleri, 67. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 4059 sayılı Kanun’un 7.
maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “uygun görüşü üzerine
Başbakan” ibaresi, 68., 69., 70., 72., 73., 75., 77., 78., 79., 80., 81.,
82., 83., 84., 86., 88., 89., 90., 91. maddeleri, 93. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi, (b) bendiyle 657 sayılı Kanun’un 152. maddesinin
“II-Tazminatlar” kısmının “A-Özel Hizmet Tazminatı” bölümünün (g) bendine “
Millî Eğitim Denetçi ve Denetçi Yardımcıları” ibaresinden sonra gelmek üzere
eklenen “, Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcıları” ibaresi,
(c) bendiyle 657 sayılı Kanun’un Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I-
Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (g) bendine “Türkiye İstatistik Kurumu
Uzmanları” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve Tabii
Kaynaklar Denetçileri” ibaresi, (d) bendiyle 657 sayılı Kanun’un Eki (IV)
sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 8. sırasının (a) bendine “Millî Eğitim
Denetçileri” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “, Enerji ve Tabii
Kaynaklar Denetçileri” ibaresi, 94., 96., 97., 98. maddeleri ile eki (1) ve
(2) sayılı listelerin, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve bu maddelere, fıkraya, bentlere, ibarelere
ve listelere ilişkin iptal istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 2- 16 maddesiyle; a- 4708 sayılı Kanun’un 5. maddesinin altıncı fıkrasında yer
alan “% 1’i” ibarelerinin “% 3’ü” olarak değiştirilmesinin,
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olduğuna
ve İPTALİNE; iptal hükmünün, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216
sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ
GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,
OYBİRLİĞİYLE, b- 4708 sayılı Kanun’un 6. maddesinin birinci fıkrasında yer
alan “üç” ibaresinin “altı” olarak değiştirilmesinin, Anayasa’nın
91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal
isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 3- 25. maddesinin, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası
uyarınca Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN,
Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer
TOPAL’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükmünün, Anayasa’nın 153.
maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı
fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY
SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE, 4- 35. maddesiyle; a- 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin birinci fıkrasının
değiştirilen (a) bendinin, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer
TOPAL’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükmünün, Anayasa’nın 153.
maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı
fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY
SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE, b- 5429 sayılı Kanun’un 46. maddesinin ikinci fıkrasında yer
alan “en az (C ) düzeyinde” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “veya
buna denk kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan” ibaresinin,
Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı
olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 5- 44. maddesinin birinci fıkrasının; a- (a) bendiyle, 7.7.2010 günlü, 6004 sayılı Dışişleri
Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 10. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinde yapılan değişiklikler ve eklemenin, Anayasa’nın 91.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olduklarına ve
İPTALLERİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL’ın karşıoyları ve
OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükümlerinin, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla
6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, KARARIN
RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,
OYBİRLİĞİYLE, b- (b), (c), (ç), (d) ve (e ) bentlerinin, Anayasa’nın 91.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptal
istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 6- 53 maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenen “DSİ’de
istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının us ûl ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri, görev,
yetki ve sorumlulukları ile Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma us ûl ve esasları ve diğer hususlar yönetmelikle
belirlenir.” biçimindeki fıkranın; a- “giriş ve” ibaresinin, Anayasa’nın 91. maddesinin
birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Haşim KILIÇ,
Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz
AKINCI ile Muammer TOPAL’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükmünün, Anayasa’nın
153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)
numaralı fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK
DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE, b- Kalan bölümünün Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası
uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Mehmet ERTEN,
Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞ’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 7- 71. maddesiyle 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesinin; a- Birinci fıkrasında yapılan değişikliğin ve bu fıkraya
eklenen cümlelerin, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
Anayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN,
Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer
TOPAL’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükümlerinin, Anayasa’nın 153.
maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı
fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY
SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE, b- Değiştirilen üçüncü ve altıncı fıkralarının, Anayasa’nın 91.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptal
istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 8- 85. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’un başlığı ile birlikte
değiştirilen 13. maddesinin; a- İkinci fıkrasında yer alan “….gerçek ve…gizli dahi olsa…” ibarelerinin, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
Anayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE; iptal hükümlerinin, Anayasa’nın
153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)
numaralı fıkrası gereğince, KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK
DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE, OYBİRLİĞİYLE, b- Kalan bölümünün, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci fıkrası
uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 9- 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A maddesinin; a- Birinci fıkrasının, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci
fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE,
OYBİRLİĞİYLE, b- İkinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarının, Anayasa’nın 91.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olduklarına ve
İPTALLERİNE, Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU,
Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL’ın karşıoyları ve
OYÇOKLUĞUYLA; iptal hükümlerinin, Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla
6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, KARARIN
RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE,
OYBİRLİĞİYLE, 10- 95. maddesiyle, 4.11.1981 günlü, 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunu’na eklenen Geçici Madde 60’ın, Anayasa’nın 91. maddesinin birinci
fıkrası uyarınca Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE,
Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Zühtü ARSLAN’ın
karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, D- İçerikleri itibariyle Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülen; 1- 7. maddesiyle 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen
Geçici Madde 10’un (2) numaralı fıkrasında yer alan “…(bu tutar sabit bir
değer olarak esas alınır)…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve
iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 2- 15. maddesiyle, 21.7.1983 günlü, 2863 sayılı Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ek 4. maddesinin ikinci fıkrasının
birinci cümlesinde yapılan değişikliklerin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve
iptal istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 3- 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenen
fıkranın “…giriş ve…” sözcükleri dışında kalan bölümünün Anayasa’ya
aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz
PAKSÜT ile Zehra Ayla PERKTAŞ’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 4- 56. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’a eklenen; a- Geçici Madde 9’un birinci ve ikinci fıkralarının, b- Geçici Madde 10’un üçüncü ve dördüncü fıkralarının, Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve bu fıkralara ilişkin iptal
istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 5- 62. maddesiyle, 16.4.2003 günlü, 4848 sayılı Kültür ve
Turizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun’a eklenen Geçici Madde
8’in birinci fıkrasının Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin
REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 6- 68. maddesiyle 4059 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
14’ün Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 7- 90. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde
11’in üçüncü ve dördüncü fıkralarının Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve bu
fıkralara ilişkin iptal istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 8- 94. maddesinin birinci fıkrasının; a- (a) bendiyle, 13.8.1993 günlü, 497 sayılı Türkiye Bilimler
Akademisinin Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 5. maddesinde
yapılan değişikliklerin, b- (c) bendiyle 497 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 11.
maddesinde yapılan değişiklik ve eklemelerin, Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve bu değişiklere ve eklemelere
ilişkin iptal istemlerinin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 3.4.2013 gününde karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Osman Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN KARŞIOY YAZISI 11.10.2011 günlü, 662 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Hükmünde Kararname’nin 25. maddesiyle değiştirilen 217 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname’nin 25. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile aynı fıkranın (d)
bendinde yer alan “ 35 ” ibaresi, 35. maddesiyle 5429 sayılı Kanun’un 46.
maddesinin birinci fıkrasının değiştirilen (a) bendi, 44. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendiyle 6004 sayılı Kanun’un 10. maddesinin birinci fıkrasının
(b) bendinde yapılan değişiklikler ve ekleme, 53. maddesiyle 6200 sayılı
Kanun’un 6. maddesine eklenen fıkrada yer alan “…giriş ve…” ibaresi, 71.
maddesiyle 5411 sayılı Kanun’un 92. maddesinin birinci fıkrasında yapılan
değişiklik ve bu fıkraya eklenen cümleler ile 87. maddesiyle 3154 sayılı
Kanun’a eklenen 31/A maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları çoğunluk
kararıyla Anayasa’nın 91. maddesine aykırı bulunarak iptal edilmiştir. 662 sayılı KHK’nin 25. maddesiyle değişiklik yapılan 217 sayılı
KHK’nin 25. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile Devlet personel uzman
yardımcılığına atanabilmenin eğitime ilişkin koşulları, anılan fıkranın (d) bendi
ile uzman yardımcısı olabilmenin yaşa ilişkin koşulu öngörülmüştür. Devlet personel uzman yardımcılığına atanabilmek için
üniversitelerin en az dört yıllık eğitim ekonomi, maliye, hukuk, idare ve işletme
dallarının birinden mezun olmak gerekir iken 25. maddenin birinci fıkrasının
(b) bendinde yapılan değişiklik sonucu en az dört yıllık lisans eğitimi veren
hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idarî bilimler
fakülteleri ile Başkanlıkça yönetmelikle belirlenen yüksek öğretim
kurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul
edilen yurt içindeki ya da yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun
olmak yeterli olacaktır. Devlet personel uzman yardımcılığına atanabilmek için
sınavın yapıldığı tarihte 30 yaşını doldurmamış olmak gerekirken anılan
fıkranın (d) bendinde yapılan değişiklik ile bu sınır 35’e yükseltilmiştir. KHK’nin 35. maddesiyle değişiklik yapılan 5429 sayılı Kanun’un
46. maddesinin birinci fıkrası, Türkiye İstatistik Kurumu uzman yardımcılığına
atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan
genel şartlara ek olarak aranacak koşulları düzenlemiş, anılan fıkranın (a)
bendi ile bu koşullardan eğitime ilişkin olanlar öngörülmüştür. KHK’nin 44. maddesiyle değişiklik ve ekleme yapılan 6004 sayılı
Kanun’un 10. maddesinin birinci fıkrası Dışişleri Bakanlığında görev yapan
meslek memurlarına ilişkin esasları, (b) bendi ise meslek memuru olabilmek için
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan genel şartlara
ilâve olarak aranacak koşulları düzenlemektedir. Dava konusu kural ile yapılan
değişiklikler ve ekleme ise eğitim ve yaşa ilişkin koşulları öngörmektedir. KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un
6. maddesine eklenen fıkra ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu
Başkanlığı bünyesinde görev yapacak olan müfettiş yardımcılarının mesleğe giriş
ve yeterlik sınavlarının usul ve esaslarının, müfettişliğe yükselmelerinin,
görev, yetki ve sorumluluklarının, Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile
diğer hususların yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır. KHK’nin 71. maddesiyle değişiklik ve ekleme yapılan 5411 sayılı
Kanun’un 92. maddesi Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun
personelini,anılan kuralın birinci fıkrası ise kurumda görev yapacak personelde
aranacak koşulları düzenlemektedir. KHK’nin 87. maddesiyle 3154 sayılı Kanun’a eklenen 31/A
maddesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde görev yapacak olan
Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman ve Uzman Yardımcıları ile Enerji ve Tabii
Kaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcılarının istihdamını düzenlemektedir.
Anılan kuralın ikinci fıkrasında uzman ve denetçi yardımcılarının mesleğe giriş
için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan genel
şartlara ilâve olarak aranacak koşulları öngörülmektedir. Aynı maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen yardımcıların yeterlilik almaları ile kadroya atanma
koşullarının, dördüncü fıkrasında ise mesleğe alınma, yetiştirilme, yarışma
sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer hususların yönetmelikle düzenleneceği
kurala bağlanmıştır. Çoğunluk kararıyla söz konusu düzenlemeler kamu hizmetine girme
hakkına ilişkin düzenleme niteliğinde ve Anayasa’nın 91. maddesinin birinci
fıkrasına aykırı görülerek iptal edilmiştir. 6223 sayılı Yetki Kanunu’nun 1. maddesinin birinci fıkrasının
(a-3) bendinde, Kanunun amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin Bakanlıklar
arasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, mevcut Bakanlıklar ile
birleştirilen veya yeni kurulan Bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve
kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarına
ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanun
hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun’un
ikinci fıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik
yapılabileceği belirtilmiştir. 662 sayılı KHK’nin iptali istenen kurallarıyla Devlet personel
uzman yardımcılığına atanabilmenin eğitime ve yaşa ilişkin koşulları, Türkiye
İstatistik Kurumu uzman yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan genel şartlara ek olarak aranacak
koşullar, Dışişleri Bakanlığında görev yapan meslek memurlarına ilişkin eğitime
ve yaşa ilişkin koşullar, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu
Başkanlığı bünyesinde görev yapacak olan müfettiş yardımcılarının mesleğe giriş
ve yeterlik sınavlarının usul ve esaslarının, müfettişliğe yükselmelerinin,
görev, yetki ve sorumluluklarının, Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile
diğer hususların yönetmelikle belirleneceği, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurumunun personelini,anılan kuralın birinci fıkrası ise kurumda görev yapacak
personelde aranacak koşullar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde
görev yapacak olan Enerji ve Tabii Kaynaklar Uzman ve Uzman Yardımcıları ile
Enerji ve Tabii Kaynaklar Denetçi ve Denetçi Yardımcılarının mesleğe giriş için
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde sayılan genel şartlara
ilâve olarak aranacak koşulları ile yardımcıların yeterlilik almaları ile
kadroya atanma koşullarının, dördüncü fıkrasında ise mesleğe alınma,
yetiştirilme, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile diğer
hususların yönetmelikle düzenleneceği hususların düzenlenmesi teşkilat ve
kadroların belirlenmesine ilişkin bir husus olduğundan Yetki Kanunu’na
aykırılık bulunmamaktadır. Kamu görevlilerinin
kadrolarının ve bu kadrolara atanacak kişilerde bulunması gereken niteliklerin
de kanunla düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak
kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadece yasayla düzenlenmesi gerektiği ve bu
konuda idarî düzenlemeler yapılmasının Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci
fıkrasına aykırı düşeceği iddiası yerinde değildir. Anayasa’nın bir maddesinin
yasayla düzenleneceğini öngördüğü bir konunun, Anayasa’nın 91. maddesinin
birinci fıkrasının açıkça yasakladığı hükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça,
ya da KHK ile düzenlenemeyeceği Anayasa’da özel olarak belirtilmedikçe KHK ile
düzenlenmesi Anayasa’ya aykırı değildir. Anayasa’nın 70. maddesine
göre , “her Türk kamu hizmetine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada
görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez”. Maddede
Türkiye Cumhuriyeti Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevin
gerektirdiği nitelikler dışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce,
cinsiyet ve benzeri ayırım gözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkına
sahip bulundukları belirtilmiştir. Böylece “kamu hizmetlerine girme hakkı ”
siyasi hak ve ödevler kapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarak
kullanılabilecek bir hak olarak düzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakka
ilişkin niteliği bundan ibarettir. Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş,
atanma, görev değişikliğine ilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkın
düzenlenmesi ve 91. madde anlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerinde
değildir. Anayasa’nın 91. maddesinin
birinci fıkrasında, Anayasa’nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde
yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan
siyasî haklar ve ödevlerin kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği
belirtilmiştir. Anayasanın belirtilen bölümlerinde birçok temel hak ve özgürlük
düzenlenmiş bulunmaktadır. Sözkonusu temel hak ve özgürlüklerin kapsama
alanları ve ilgili oldukları hususlar geniş bir biçimde yorumlandığında
KHK’lerle yapılacak tüm düzenlemelerin bu hak ve özgürlüklerle bağlantılarının
bulunduğu ileri sürülebilecektir. Böyle bir yorumdan hareket edilmesi halinde yasak
alan kapsamı oldukça genişleyecek ve KHK ile düzenlenebilecek alan
kalmayacaktır. Nitekim Anayasa Mahkemesinin, 6.1.1987 günlü, E:1986/15 ve
K:1987/1 sayılı kararında, dolaylı biçimde kişi hak ve özgürlüklerini
ilgilendirmeyecek bir düzenleme düşünmenin oldukça güç olduğu, bu nedenle de
dolaylı bir ilginin varlığına dayanılarak sonuca gitmenin isabetli
sayılamayacağı belirtilmiştir. Buna göre, yasak alanın kapsamının, temel hak ve
özgürlüklerle doğrudan ilgili düzenlemeleri kapsayacak, dolaylı olarak ilgili
düzenlemeleri ise kapsam dışında bırakacak şekilde belirlenmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi, 16.5.1989 günlü, E:1989/4
ve K:1989/24 sayılı kararında, 3.11.1988 günlü, 347 sayılı “233 Sayılı Kamu
İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir Maddesinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname” ninGenel Müdür olarak
atanabilmek için, “yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı kamuda, altı yılı
özel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak, kamu hizmeti bulunmayanlarda
ise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak, Genel müdürlük görevini
yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahip olmak” şartlarını
getiren 1. maddesine yönelik iptal istemini reddetmiştir. Anayasa’nın 91. maddesi
kapsamına giren alanlarda düzenleme yapılmış olmasından söz edilebilmesi için
91. maddede belirtilen hak ve alanlarla ilgili doğrudan bir düzenleme yapılmış
olması gerekir . Yetki Kanunu kapsamında KHK’nin iptali istenen kurallarıyla
belirtilen kurumlara bağlı olarak görev yapacak olan farklı statüdeki
görevlilerin mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlik sınavları, görev,
yetki ve sorumlulukları ile Başkanlığın çalışma usul ve esaslarının
belirlenmesinin öngörülmesi ve uzman yardımcılarının uzman kadrolarına
atanabilme koşullarının düzenlenmesi kadrolara girişin koşullarını düzenleyen
kurallar olup doğrudan memuriyete girişe ilişkin kurallar değildirler. Bu nedenle
anılan kuralların Anayasa’nın 91. maddesinde belirtilen yasak alana ilişkin
düzenlemeler içerdiğinden söz etmek mümkün değildir. Belirtilen nedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptal
isteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptaline
yönelik çoğunluk görüşüne katılmadık. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Alparslan ALTAN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz AKINCI Üye Muammer TOPAL KARŞIOY (Reddi Hakim) Mahkememize 2011/142 Esas sayısı ile T.B.M.M. üyesi 116
milletvekili tarafından açılan 11.10.2011 tarih ve 662 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname’nin iptali davasın da Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ’ın reddi
talebi yer almış ise de, dosyanın 12.1.2012 tarihli ilk incelemesinde hakimin
reddi talebi esastan reddedilmiş, talebin kötü niyetle yapıldığı oyçokluğu ile
kabul edilmiş ise de, bu gibi hallerde uygulanacak para cezasının talepte
bulunanlar dışında cezanın SOYUT bir niteleme ile sadece davacıya verilmesi
yönündeki çoğunluk görüşüne aşağıdaki nedenler ile katılınmamıştır. Reddi hakim talebinin kötü niyetle yapıldığının kabulü halinde,
bu kasta yaptırım uygulanması hukuk düzenince makul kabul görmeyen bir fiilin
cezalandırılması isteminin gereğidir. Nitekim hukukun temel ilkelerinden
bakıldığında HMK’nun 42. maddesi hukuksuz eyleme meşruiyet kazandırmamak için
ceza öngörüsünde bulunmuş ve başvuruda bulunanlara bunlar arasında nasıl bir
hukuksal ilişki olduğuna bakmaksızın talepte bululanlar yönünden her birinin
cezalandırılması gerektiğini ifade etmiştir. Nitekim genel usul hukuku hükümleri yanında özel nitelik
taşıyan 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında Anayasa Mahkemesinde
yapılacak hakimin reddi taleplerinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması
halinde BAŞVURUCULARIN HER BİRİNE disiplin para cezası verileceği hükmü çok
açıktır. Davacılar; Anayasanın 150. maddesince siyasi parti kimliklerine
bakılmaksızın kendilerine iptal davası açma hakkı tanınan meclis üye
tamsayısının 1/5 oranındaki asgari 110 milletvekilidir. Açılan davaların kabul
görebilmesi için alt sınır 110 olup beklenmeyip üstünde olması haline ilişkin
bir sınırlama bulunmamaktadır. Nitekim Türkiye Büyük Milet Meclisi tarafından
imzalanarak tasdik edilen belge ile görülen bu davayı açanların Meclis üyeleri
oldukları teyit edilmiş ve görülen bu davayı da asgari 116 kişinin bir araya
gelerek açtığı anlaşılmıştır. Bir an için dava açma için bir araya gelen iradenin zorunlu bir
birliktelik içinde oldukları kabul edilse bile bu beraberlik açılmış davanın
mahkemece kabulünün ön şartıdır. Örneğin değişik siyasi gruplardan 140 kişinin
bir araya gelmesi ile açılan bir davada dava açan belgeye imza atanlardan 40
kişinin diğer talepler yanında reddi hakim talebinde bulunmamış veya bilahare
feragat olmaları halinde görülen davada dava, kalan 100 kişi davacı yönünden
110 kişilik dava açma şartını oluşturmadığı için açılmamış mı sayılacaktır?
veya dava tüm diğer talepler yönünden düşmüş mü olacaktır? Dava açanların iradesi açılmış davanın kabul şartından bağımsız
nitelikte olup dava açanlar arasında ki hukuksal ilişkiden kaynaklı bir
zorunluluk değildir. Reddi hakim talebinden çekilenler yönünden kötü niyet
araştırması yapılamayacak ve para cezası verilemeyecek olması – talepte bulunan
ve bulunmayanlar arasında nasıl bir hukuki tespit yapmayı gerektiriyorsa da
dava açıp hakimin reddi talebinde bulunanların bu yöndeki iradesi dava açma
için bir araya gelme zorunluluğunda bağımsız bir fikir – bir irade tezahürüdür. Dava açanlar, açma yönünden gerekli biçimsel bir zorunluluk,
dava konusu talepler yönünden ise ihtiyari bir birliktelik içindedirler.
Davacılar arasında şekli bakımından mecburi dava arkadaşlığı vardır. Mecburi dava arkadaşlığında; dava konusu hukuki ilişkide farklı
davranmalarını önleyecek çok sıkı, iştirak halinde bir ortaklık olup, dava
arkadaşları aynı şekilde ve birlikte hareket etmek zorundadırlar. İştirak
halinde mülkiyet, adi ortaklık, miras şirketi gibi veya ilgililer hakkında tek
bir karar verilmesi zorunluluğunu doğuran davalarda davacılar şekli bakımından
mecbur dava arkadaşı durumundadırlar ve dava konusu hak ile aralarında zorunlu
ilişki vardır. Özel yasasına tabii olan Anayasa Mahkemesine iptal davası açma
şeklinde izah edildiği anlamda dava açan asgari 110 kişinin hukuk usulü
nitelemesi ile mecburi dava arkadaşı oldukları söylenemeyecektir. Aralarında
şekli bakımından olan bu zorunlu birliktelik nedeniyle dava açma şartı yerine
getirildikten sonra dava açanlar yönünden dava açmada asgari sayısal zorunluluk
şartının altına düşmedikçe talep konusu haklar yönünden bağımsız ihtiyari
davranmalarının önüne geçecek kısıtlayıcı bir hüküm mevzuatta yoktur. Kaldı ki, davanın konusu, dava açanlar arası şahsa bağlı sıkı
bir medeni hukuk ilişkisinden değil Kamu hukukundan doğan ve toplumun tümünü
ilgilendiren bir yasa uygulamasının, demokratik toplum öznelerinden Anayasal
denetim talebine ilişkin olup bu yönüyle de mecburi dava arkadaşlığı
nitelemesinden ayrıldığı düşünülmektedir. Aktif süje olan davanın konusu, toplumun tümünü ilgilendiren
içerik taşıdığından, pasif süje olan dava açanlar olup, dava açmada birliktelik
zorunluluğu içinde iseler de hak, yetki ve taleplerini hukuka uygun sorumluluk
bilinci dahilinde kullanmak zorundadırlar, Aksine davranışın
cezalandırılacağının öngörüldüğü hallerde ceza vermenin sınırını adaletle
şekillendirilmiş toplumsal yarar düşüncesi oluşturur, ve cezaların önleme
iyileştirme amaçları da göz önüne alınarak adaletli bir ölçü içinde biçimlenir.
Hedef, cezanın yaratacağı korkutuculuk ve caydırıcılıktan toplum adına yararlanma
ilkesidir. Ceza önlemi kimi suçlardan, niteliği, işleme biçimi, Devlet
için zarar alanı, SUÇTAN ZARAR GÖRENİN KİMLİĞİ vb nedenler ile farklı
düzenlemeler içerebilir. Başkanvekili Serruh KALELİ KARŞIOY GEREKÇESİ (Reddi Hakim) 6216 sayılı Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında ret
talebinin “kötü niyetle yapıldığının anlaşılması” ve “esas
yönünden kabul edilmemesi” hâlinde, “disiplin para cezası” verileceği öngörülmekte, (6) numaralı fıkrasında da ret talebinin “açıkça” kötüye kullanıldığının tespiti aranmaktadır. Söz konusu kurallar uyarınca disiplin para cezasına
hükmedilebilmesi için, ret talebinin kötü niyetle yapılması ve ret talebi
olarak gösterilen sebeplerin esastan kabul edilmemesi şartlarının birlikte
gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu şartlardan birinin gerçekleşmesi disiplin para cezası
verilebilmesi için yeterli olamayacağı gibi ret talebinin açıkça kötüye
kullanıldığının da tespit edilmesi gerekmektedir. Davacı ret sebeplerini, - Kamuoyunda “WikiLeaks Belgeleri” olarak bilinen
belgelere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisi
aleyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu iddiası, - “Ümit ediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine dava
açmak suretiyle sorun çözme kolaycılığını da ortadan kaldıracaktır” biçimindeki
25 Nisan 2011 tarihli konuşma metninden yapılan alıntı, ve bunları pekiştiren - 6223 sayılı Yetki Kanunu’nun iptali başvurusunda istikrar
kazanmış görüşünden vazgeçerek iptal isteminin reddi yönünde kullandığı oy, olarak gösterdikten sonra, bu sebeplerin Cumhuriyet Halk
Partisi’nin tarafı olduğu davalarda, reddedilenin tarafsız davranamayacağına
ilişkin kuşkulara neden olduğunu ileri sürmüştür. İleri sürülen bu iddia, 6216 sayılı Kanun’un 60. maddesinin (1)
numaralı fıkrası çerçevesinde incelenerek, söz konusu sebeplerin tarafsız
hareket edemeyeceği kanısını haklı kılan hâl kapsamında olmadığı düşüncesiyle
Davacının ret talebi esastan reddedilmiştir. Ret talebinin esastan reddedilmiş olması, talebin kötü niyetle
yapıldığı anlamını taşımayacağı gibi salt reddedilme nedeniyle disiplin para
cezası verilemeyeceği de açıktır. Disiplin para cezası verilebilmesi için
kanunun tanıdığı bu hakkın açıkça kötüye kullanıldığının (kötü niyetle
yapıldığının) tespit edilmesi gerekmektedir. Ret talebinin, kimi internet sitelerinden elde edilebilmesi
mümkün olan ret sebeplerine dayanması, belirtilen ret sebeplerinin içerikleri,
ret talebinin sunuluş biçimi, anlatım düzeni ve yargılama sürecindeki ileri
sürülüş zamanı, Davacı tarafından açılan ve ret taleplerini de içeren diğer
iptal davalarının konuları arasındaki benzerlik ve bu iptal başvurularındaki
ret taleplerinin başvuru yönteminin ve ret sebeplerinin ayırımsız aynı olması
dikkatle incelendiğinde, ret talebi başvurusunun, kanunun tanıdığı bir
hakkın kanuni sınırlar içinde kullanıldığını ve yargılamanın düzenli biçimde
işleyişini önlemek ve kamu düzenini bozmak gibi bir amaç taşımadığını,
dolayısıyla da bu hakkın açıkça kötüye kullanılmadığını göstermektedir. Açıklanan nedenle Davacıya disiplin para cezası verilmesi
yönündeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum. Üye Mehmet ERTEN KARŞIOY GEREKÇESİ 6223 sayılı Yetki Yasası’na dayanılarak kararlaştırılan 662
sayılı (KHK) Kanun Hükmündeki Kararname’nin: 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenen ve
iptali istenilen fıkrada, DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarının
mesleğe giriş ve yeterlilik sınavlarının usul ve esaslarının, Müfettişliğe
yükselmelerinin, görev, yetki ve sorumlulukları ile Teftiş Kurulu Başkanlığının
çalışma usul ve esaslarının ve diğer hususların yönetmelikle belirleneceğine
ilişkin; 95. maddesiyle de 2547 sayılı Kanun’a eklenen ve iptali
istenilen GEÇİCİ 60. maddesinde, bir derse ikiden fazla kayıt yaptırılması,
ilave ders alınması veya 44/c fıkrasındaki süreler içinde öğrenimin
tamamlanamaması gibi hallerde öğrenciden alınacak ya da iade edilecek öğrenci
katkı payı veya öğrenim ücretine ilişkin; Hususların düzenlendiği anlaşılmaktadır. Anayasa’nın 91. maddesinde, olağan dönemde çıkarılacak kanun
hükmünde kararnameler ile Anayasa’nın ikinci kısmının birinci ve ikinci
bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü
bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin düzenlenemeyeceği öngörülmüştür. Anayasa’nın “Hizmete girme” başlıklı 70. maddesinde “Her
Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin
gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.” denilmekte ve
söz konusu kural, Anayasa’nın dördüncü bölümündeki siyasi haklar ve ödevler ile
ilgi düzenlemeler içinde yer almaktadır. . 662 sayılı KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6.
maddesine eklenen fıkrada, DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarının
mesleğe giriş ve yeterlilik sınavlarının usul ve esaslarının yönetmelikle
düzenleneceği ifade edilmektedir. Söz konusu düzenlemenin, Anayasa’nın 70. maddesinde
belirtilen kamu hizmetine girme hakkına ilişkin olması nedeniyle kuralda yer
alan “mesleğe giriş ve” ibareleri, KHK ile düzenleme yapılması
yasaklanan alanı düzenlediği için oybirliği ile iptal edilmişse de bu ibareler
dışında kalan kısmın da iptal edilen ibarelerle bütünlük oluşturmak suretiyle
kuralı anlamlandırdığı ve ondan ayrı bir değerlendirme yapılmasının mümkün
olmadığı, gözetildiğinde kalan kısmın da kamu hizmetine girme hakkına ilişkin
bir düzenleme olduğu ve Anayasa’nın dördüncü bölümündeki siyasi haklar ve
ödevler ile ilgi yasaklanan alan içinde yer aldığı konusunda duraksama
bulunmamaktadır. Buna göre, 662 sayılı KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı
Kanun’un 6. maddesine eklenen “DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş
Yardımcılarının……….yeterlilik sınavlarının usul ve esaslarının,” biçiminde
kalan kısmının da Anayasa’nın 91. maddesine aykırı olması nedeniyle
iptali gerekmektedir. Ayrıca Anayasa’nın 128. maddesinde, “Memurların ve diğer
kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve
yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. ” denilmektedir. İptali istenilen kural, DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş
Yardımcılarının mesleğe giriş ve yeterlilik sınavlarının usul ve esaslarının,
Müfettişliğe yükselmelerinin, görev, yetki ve sorumluluklarının ve diğer
hususların düzenlemesinin doğrudan yönetmelik ile yapılacağını öngörmektedir.
Kuralda yer alan Müfettiş yardımcıları ve Müfettişlerin Anayasa’nın 128.
maddesinde tanımlanan memur ve kamu görevlileri kapsamında oldukları, bunlarla
ilgili mesleğe giriş ve yeterlilik sınavlarının usul ve esaslarının,
Müfettişliğe yükselmelerinin, görev, yetki ve sorumluluklarının ve özlük
hakları kapsamında diğer hususların kanunla yapılmasının Anayasal bir
zorunluluk olduğu açıktır. Buna göre, kural Anayasa’nın 128. maddesine
aykırıdır ve bu yönden de iptali gerekir. Anayasa’nın “Vergi ödevi” başlıklı 73. maddesinde “Vergi,
resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya
kaldırılır.” denilmekte ve söz konusu kural, Anayasa’nın dördüncü
bölümündeki siyasi haklar ve ödevler ile ilgi düzenlemeler içinde yer
almaktadır. 662 sayılı KHK’nin 95. maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenen
geçici 60. maddesinde, öğrenciden alınacak öğrenci katkı payı veya öğrenim
ücretinin, Anayasa’nın 73. maddesinde belirtilen vergi, resim, harç ve benzeri
malî yükümlülük kapsamında bir düzenleme olduğu ve Anayasa’nın dördüncü
bölümündeki siyasi haklar ve ödevler ile ilgi yasaklanan alan içinde yer aldığı
konusu duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıktır. Buna göre, 662 sayılı
KHK’nin 95. maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 60. maddenin
Anayasa’nın 91. maddesine aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi gerekir. Açıklanan nedenle kuralların iptali gerektiğinden, redde
ilişkin çoğunluk görüşüne katılmadım. Üye Mehmet ERTEN DEĞİŞİK GEREKÇE 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu’nun 1. maddenin (b)
bendi “Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler
sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarında etkinliği
arttırmak üzere, bunların atanma, nakil, görevlendirme, seçilme, terfi,
yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul esaslarına” ilişkin
konularda düzenlemelerde bulunmak üzere, Bakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde
Kararname çıkarma yetkisi vermektedir. 662 sayılı KHK’nin 25., 35., 53., 71. ve
87. maddeleri memuriyet statüsüne alınmaya ilişkin düzenlemeler niteliğindedir.
Oysa yukarıda ifade edildiği üzere, 6223 sayılı Yetki Kanunu’nun belirtilen
hükmü salt “istihdam edilen” kamu görevlileri bakımından bir düzenleme
yapılabilmesi konusunda yetki vermektedir. Diğer bir deyişle söz konusu
kurallar Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta ve bu mahiyeti itibariyle ve
Anayasa’nın 91. maddesine aykırı düşmektedir. Açıklanan nedenle, anılan kuralın iptaline bu gerekçeyle
katılıyoruz. Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Burhan ÜSTÜN KARŞIOY YAZISI 1- Reddi hakim talebinin kötü niyetle yapıldığı gerekçesiyle
DİSİPLİN PARA CEZASI UYGULANMASINA yer olmadığına dair KARŞIOY: İptal davasını açan Parti tarafından Başkan Haşim KILIÇ’ın
reddi talebinin kötü niyetle yapıldığına ve 6216 sayılı Kanun’un 60. maddesinin
(5) numaralı fıkrası gereğince disiplin para cezası uygulanmasına ilişkin
çoğunluk kararına aşağıdaki nedenlerle katılmıyorum: 6216 sayılı Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında “Ret
talebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması ve esas yönünden kabul
edilmemesi halinde, talepte bulunanların her birine Mahkemece beşyüz Türk
Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası verilir” denilmiş;
(6) numaralı fıkrasında “Bu Kanun anlamında disiplin para cezasından maksat,
bireysel başvuru hakkını veya ret talebini açıkça kötüye kullandığı tespit
edilen başvurucular aleyhine verilen … para cezası” olduğu belirtilmiştir.
Buna göre para cezası verilebilmesi için öncelikle talebin esastan reddedilmesi
gerekli olmakla birlikte yeterli değildir. Talepte kötü niyet olup olmadığı
talebin yerinde olup olmadığı hususundan bağımsız olarak ayrıca incelenecek,
varlığı açıkça saptanmışsa kötü niyete ilişkin para cezasına hükmedilebilecektir. Reddi hakim talep etme hakkı Anayasa’nın 36. maddesinde yer
alan hak arama hürriyetinin ve adil yargılanma hakkının gereğince
kullanılmasını güvence altına alan bir hukuk müessesesidir. Temel hakların
kötüye kullanılması gerekçesi, çoğu kez hakkın özüne dokunacak nitelikte
kısıtlayıcı düşüncelere yönelebildiğinden, ihtiyatla kullanılmalı ve ancak
açık, nesnel koşulların oluşması halinde başvurulmalıdır. Bu nedenle reddi
hakim talepleri yönünden de kötü niyetin varlığı açık, somut ve nesnel
delillere dayanmalıdır. Talebin gerekçelerinin yetersiz olması, davacının daha
önce de benzeri nitelikte, kabul edilmeyen taleplerde bulunması, davacının
mahkemeye ve hakime karşı itimatsızlığının bilinmesi, tek başına kötü niyetin kanıtlarını
oluşturamazlar. Olayda davacının reddi hakim talebinde bulunmasının kendi
açısından hassasiyet yaratan bazı beyan ve olgulara dayandığı, bu bağlamda: - Başkan Haşim KILIÇ’ın aleni bir konuşmada kullandığı ifadeler
siyaset alanına giren eleştirilerdir. İyi işleyen demokrasilerde yüksek yargı
başkanlarının siyaset alanına yönelik, ifade özgürlüğü kapsamında da olsa,
yorum veya değerlendirme yapmaları olağan değildir. Öte yandan, Anayasa’nın
150. maddesine göre iptal davası açma hakkı Cumhurbaşkanına, iktidar ve ana
muhalefet partisi Meclis gruplarına ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri
tutarındaki üyelere ait olup, bunlardan Cumhurbaşkanının dava açması
uygulamasına uzun süredir rastlanmadığı, iktidar partisinin dava açtığının ise
hiç görülmediği bilinmektedir. Bu durumda eleştirinin hedefinin ana muhalefet
olduğu açıktır. -WIKILEAKS belgeleri her ne kadar hukuki bir işleme veya karara
esas alınabilecek nitelikte değillerse de bunlarda geçen anlatımların davalı
partide menfi yönde sübjektif kanaat veya kuşku uyandırmaya elverişli oldukları anlaşılmaktadır. Başkan Haşim KILIÇ’ın derdest olan davada tarafsız hareket
edemeyeceği yönünde somut bir ret nedeni bulunmamakla birlikte Sayın Başkan’dan
kaynaklanan nedenlerle davacıda bir hassasiyet doğmuş olduğu, dosyadaki
evraktan anlaşılmaktadır. Bu nedenle olayda açıkça kötü niyet bulunduğu
söylenemez. Para cezasına hükmedilmemesi gerekir. 2- KHK Kurallarına İlişkin Karşıoy Gerekçeleri: A) KHK’nin 53. maddesiyle 6200 sayılı Kanun’un 6. maddesine
eklenen fıkra: Fıkra ile “DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarının
giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri,
görev, yetki ve sorumlulukları ile Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usul ve
esasları ve diğer hususlar yönetmelikle belirlenir” hükmü getirilmiştir. Kuralda, 6223 sayılı Yetki Kanunu’nda öngörülmeyen müfettiş
yardımcılığı kariyerinin giriş ve yeterlik, yükselme, görev, yetki ve
sorumlulukları ve teftiş kurulunun çalışma usul ve esasları ile ilgili
düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemeler yetki kanununun kapsamı dışında
kaldığından kural, Anayasa’nın 91. maddesine aykırıdır. Anayasanın 128. maddesinde “…memurların ve diğer kamu
görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve
yükümlülükleri…” nin kanunla belirleneceği belirtilmektedir. Kuralla, hiçbir
ölçüt getirilmeden ve sınır çizilmeden, müfettiş yardımcılarının görev, yetki
ve sorumlulukları ile çalışma esaslarının yönetmelikle belirleneceği
öngörülmüştür. Kuralın, Anayasa’da öngörülen anlamda yasa ile düzenleme
anlamına gelmediği açıktır. Bu nedenle, Anayasa’nın 128. maddesine de
aykırıdır. B) KHK’nin 95. maddesiyle, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na
Eklenen Geçici Madde 60: Kuralda, öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinin artırımlı
olarak uygulanacağı hallerin belirtildiği ve bu uygulamanın ne zaman
başlayacağının düzenlendiği anlaşılmaktadır. 6223 sayılı Yetki Kanunu
yükseköğrenimle ilgili bir düzenlemeye yetki vermediği gibi, Anayasa’nın İkinci
Kısmının siyasi haklar ve ödevler başlıklı dördüncü bölümünde yer alması
nedeniyle kanun hükmünde kararname ile düzenlenemeyecek olan harç ve benzeri
mali yükümlülüklerle ilgili kuralın, Anayasa’nın 91. maddesine aykırı olması
nedeniyle iptali gerekir. Üye Osman Alifeyyaz PAKSÜT KARŞIOY GEREKÇESİ (Reddi Hakim) 6216 sayılı Kanun’un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında red
talebinin “kötü niyetle yapıldığının anlaşılması” ve “esas yönünden kabul
edilmemesi” halinde talepte bulunanların her birine beşyüz Türk Lirasından
beşbin Türk Lirasına kadar “disiplin para cezası” verileceği düzenlenmiştir.
Aynı maddenin (6) numaralı fıkrasında ise, bu Kanun anlamında disiplin para
cezasının bireysel başvuru hakkını veya red talebini “açıkça kötüye kullandığı”
tesbit edilen başvurucular aleyhine verilen para cezası olduğu belirtilmiştir. Görüldüğü gibi disiplin para cezasına hükmedilebilmesi için
red talebinin kötü niyetle yapılması (açıkça kötüye kullanılması) ve talebin
esastan kabul edilmemesi koşullarının birlikte bulunması gerekmektedir. Bu durumda her somut olayda olayın özelliğine göre “hakimin
reddi talebinin kötü niyetle yapıldığı” hususu mahkemece takdir edilecektir. Davada, davacının hakimin reddi talebinin reddedildiği açıktır.
Ancak dosyanın incelenmesinden bu talebin kötü niyetle yapıldığı konusunda
herhangi bir belge ve bilgi bulunmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenle kararın “hakimin reddi talebinin kötü
niyetle yapıldığının kabulü ile talepte bulunanlar hakkında disiplin para
cezası uygulanması” yolundaki kısmına katılmıyorum. Üye Zehra Ayla PERKTAŞ KARŞIOY GEREKÇESİ 11.10.2011 günlü, 662 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Hükmünde Kararname’nin; 1) 53. maddesi ile 6200 sayılı Kanun’un
6. maddesine eklenen fıkranın incelenmesi; Fıkrada “DSİ’de istihdam edilecek Müfettiş Yardımcılarının
giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri,
görev, yetki ve sorumlulukları ile Teftiş Kurulu Başkanlığının çalışma usul ve
esasları ve diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir. Kararda “giriş ve” ibaresi Anayasa’nın 91. maddesinde
düzenlenen Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmesi mümkün olmayan yasak alan
içinde görülerek sadece ibare yönünden iptal edilmiştir. Anayasa’nın 7. maddesinde, “Yasama Yetkisi Türk Milleti adına
Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.” hükmü yer almıştır.
Anayasa’nın 87. maddesinde ise , “Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun
hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek” Türkiye Büyük Millet Meclisinin
görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Anayasa’nın 91. maddesinde “Türkiye Büyük Millet Meclisi,
Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak
sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa’nın ikinci
kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve
ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanun
hükmünde kararnamelerle düzenlenemez.” denilmektedir. Yukarıya aynen alınan madde hükümlerinden yasama yetkisinin
genel ve asli bir yetki olup devredilemeyeceği, kanun hükmünde kararname
çıkarma yetkisinin ise kendine özgü istisnai bir yetki olduğu ve Anayasa’nın
91. maddesinde belirtilen sınırlar içinde kullanılabileceği anlaşılmaktadır. Anayasa’nın “siyasi haklar ve ödevler” başlıklı Dördüncü
Bölümünde yer alan 70. madde de ise “ Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına
sahiptir. Hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka bir ayırım
gözetilemez.” hükmü yer almıştır. Madde hükmü ile kamu hizmetlerine girme hakkı
düzenlenirken, hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka bir
ayırım gözetilemeyeceği de belirtilmek suretiyle bu hakkın güvence altına
alındığı açıktır. Bu durumda, Devlet Su İşlerinde istihdam edilecek müfettiş
yardımcıları ile ilgili düzenleme, Anayasa’nın Dördüncü Bölümünde yer alan 70.
maddede hüküm altına alınan “kamu hizmetine girme hakkına” ilişkin olup,
Anayasa’nın 91. maddesine göre kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi mümkün
olmayan, yasak alan içindedir ve iptali gerekmektedir, 2) 95. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen
geçici 60. maddenin incelenmesi; Madde de “Bir derse ikiden fazla kayıt yaptırılması, ilave ders
alınması veya 44 üncü maddenin (c) fıkrasındaki süreler içinde öğrenimin
tamamlanamaması hallerinde, 46 ncı maddenin (ç), (d), (e) ve (f) fıkraları
uyarınca her bir ders için kredi başına ödenecek öğrenci katkı payı veya
öğrenim ücretinin artırımlı olarak uygulanmasını öngören hükümler, 2014-2015
eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlanır. Söz konusu
eğitim-öğretim yılına kadar durumu anılan fıkraların kapsamına giren öğrencilerden,
ders tekrarı olup olmadığı ve öğrenimin süresi içinde tamamlanıp
tamamlanmadığına bakılmaksızın, ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerden alınacak
tutarda öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti alınır. Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarih itibariyle 2011-2012 eğitim-öğretim yılı için öğrencilerden
alınmış öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretlerinin artırımlı kısmı, talep
edilip edilmediğine bakılmaksızın ilgililere red ve iadeler gelir kaleminden
iade edilir.” denilmektedir. Madde hükmü öğrenci katkı payı ve öğrenim ücreti ile ilgili
olup, Anayasa’nın Dördüncü Bölümünde yer alan “siyasi haklar ve ödevler”
kapsamında mali yükümlülüğe ilişkin düzenlemeler içermektedir. Bu durumda Anayasa’nın 91. maddesi karşısında Kanun Hükmünde
Kararnamelerle düzenlenemeyecek yasak alanda yapılan bu düzenlemenin Anayasa’ya
aykırılık oluşturduğu açıktır. Açıklanan nedenlerle 662 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin
53. ve 95. maddeleri ile eklenen fıkra ve geçici maddenin iptali gerektiği
düşüncesi ile çoğunluk görüşüne katılmıyorum. Üye Zehra Ayla PERKTAŞ KARŞIOY GEREKÇESİ 662 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin iptali istenen 95.
maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 60. maddede, bazı durumlarda
öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinin artırımlı olarak uygulanmasını
öngören hükümlerin 2014-2015 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmaya
başlanacağı, söz konusu eğitim-öğretim yılına kadar durumu bu kapsama giren
öğrencilerden ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerden alınacak tutarda öğrenci
katkı payı veya öğrenim ücreti alınacağı, maddenin yürürlüğe girdiği tarih
itibariyle 2011-2012 eğitim-öğretim yılı için öğrencilerden alınmış öğrenci
katkı payı ve öğrenim ücretlerinin artırımlı kısmının, talep edilip
edilmediğine bakılmaksızın ilgililere iade edileceği belirtilmektedir. Anayasa’nın 91. maddesi uyarınca, “ sıkıyönetim ve olağanüstü
haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci
bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü
bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle
düzenlenemez .” Esasen bu hüküm, temel hak ve hürriyetlerin
sınırlandırılması konusunda Anayasa’nın 13. maddesiyle getirilen kanunilik
şartına paraleldir. Olağan dönemlerde, sosyal ve ekonomik haklar dışında kalan
temel hak ve hürriyetlerin, kanuna göre istisnai bir tasarruf olan kanun
hükmünde kararnameyle düzenlenemeyeceğinin belirtilmesi, bu hak ve hürriyetleri
daha fazla güvence altına almaya yöneliktir. Diğer yandan, Anayasa’nın 91. maddesindeki kanun hükmünde
kararname ile düzenleme yasağını sadece “sınırlama” olarak anlamamak gerekir.
Anayasa koyucunun, “sınırlama”yı da kapsayan çok daha geniş bir kavram olan
“düzenleme”yi seçmesi bilinçli bir tercihi yansıtmaktadır. Aksi yorum, temel hak
ve hürriyetlere yönelik hangi düzenlemenin sınırlama, hangisinin genişletme
olduğu konusunda belirsiz bir alanın doğmasına ve gereksiz tartışmalara yol
açabilir. Bu nedenle, Anayasa’nın 91. maddesinde belirtilen hak ve hürriyetler,
sınırlama ya da genişletme amacıyla, hiç bir şekilde kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenememelidir. Anayasa’nın ikinci kısmının dördüncü bölümünde yer alan haklar
ve ödevler kapsamında olan “vergi ödevi”, kanun hükmünde kararnameyle
düzenlenmesi yasaklanan alanlardan biridir. Anayasa’nın 73. maddesine göre, “ Vergi,
resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya
kaldırılır .” İptali istenen kural da “harç ve benzeri mali yükümlülük”
kapsamında değerlendirilebilecek bir kamu gelirine ilişkin olduğundan, 91.
madde gereğince, KHK ile düzenlenemez. Nitekim Mahkememiz, 662 sayılı KHK’nın iptal davasına konu 16.
maddesiyle 4708 sayılı Kanun’un 5. maddesinin altıncı fıkrasında yapılan
değişiklik sonucu yapı denetimi hizmet bedellerinden, ruhsatı veren idare veya
Bakanlık hesabına yapılan kesinti oranının % 1’den % 3’e çıkarılmasına dair
düzenlemeyi, Anayasa’nın 73. maddesinde yer alan “benzeri mali yükümlülük”
kapsamında değerlendirerek, böyle bir düzenlemenin KHK ile yapılamayacağı
gerekçesiyle iptal etmiştir. İptal gerekçesinde belirtildiği üzere, “öncelikle
dava konusu kural ile oranı yükseltilen payın ismine bakılmaksızın içeriğinin
ve hukuksal niteliğinin saptanması gerekmektedir.” Mahkeme, daha önce
olduğu gibi, bu kararında da Anayasa’nın 73. maddesinde geçen “harç” kavramını
“ bazı kamu kurum ve kuruluşlarının sundukları (pasaport, adliye, tapu, öğrenim
hizmetleri vb.) hizmetin bedeli olarak bu hizmetten yararlanan fertlerden
tahsil edilen kamu geliri ” olarak tanımlamıştır. Bu tanım karşısında, devlet üniversitelerinde öğrencilerin
ödemekle yükümlü oldukları katkı payı ve öğrenim ücretlerinin, kamu kurumları
olan üniversitelerin verdikleri öğrenim hizmeti karşılığında bu hizmetten
yararlananlardan alınan bir kamu geliri olduğu, bu haliyle “harç” olarak
nitelendirilebileceği açıktır. Nitekim, 2547 sayılı Kanun’un ilk halinde söz
konusu katkı payı ve öğrenim ücretleri “harç” olarak ifade edilmiştir. Terim
değişikliğine rağmen, 2547 sayılı Kanun’un, 47., 55., 65. ve 67. maddeleri gibi
bir çok hükmünde öğrenim harcı ya da üniversite harcı anlamında “harç” ibaresi
kullanılmaya devam etmektedir. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kapsamındaki
bir kamu gelirine ilişkin hususların KHK ile düzenlenmesi, Anayasa’nın 91.
maddesiyle bağdaşmayacağından, çoğunluğun red yönündeki kararına katılmıyorum. Üye Zühtü ARSLAN