ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı  :  2015/12 Karar Sayısı : 2015/15 Karar Tarihi : 18.2.2015 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Şarkışla Asliye Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 21.6.1927 tarihli ve
1111 sayılı Askerlik Kanunu'na, 10.12.2014 tarihli ve 6582 sayılı Kanun'un 1.
maddesiyle eklenen geçici 52. maddenin beşinci fıkrasında yer alan "Bu
madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında... " ibaresinin
Anayasa'nın 10. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
istemidir. I- OLAY Celp döneminde sevke tabi olduğu hâlde katılmayarak bakaya kalan
sanık hakkında 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 63. maddesinin birinci
fıkrası uyarınca cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasında, itiraz
konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI Kanun'un itiraz konusu ibareyi de içeren geçici 52. maddesi
şöyledir: " Geçici Madde 52- (Ek: 10/12/2014-6582/1 md.) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte her ne sebeple olursa olsun
henüz fiilî askerlik hizmetine başlamamış ve 1 Ocak 1988 tarihinden (bu tarih
dâhil) önce doğan 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu
ile 1111 sayılı Askerlik Kanununa tabi yükümlüler; istekleri hâlinde, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde askerlik şubelerine
veya yurt dışı temsilciliklerine başvurmaları ve 18.000 Türk lirası veya
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuruna göre ödeme tarihindeki
karşılığı kadar konvertibl yabancı ülke parasını defaten ödemeleri şartıyla
temel askerlik eğitimine tabi tutulmaksızın askerlik hizmetini yerine getirmiş
sayılırlar. Her ne sebeple olursa olsun daha önce bedelli veya dövizli
askerlik hizmeti kapsamından çıkarılanlardan yaş şartını taşıyanlar, istekleri
halinde birinci fıkra hükümlerinden yararlanırlar. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sağlık sebebiyle
haklarında verilen askerliğe elverişli olmadıklarına dair kararlardan dolayı
askerlik hizmetinden muaf tutulanlar da istekleri hâlinde yaş şartı
aranmaksızın birinci fıkra hükümlerinden yararlanırlar. Bu uygulama kapsamında ödenecek paralar, Savunma Sanayii
Destekleme Fonu adına T.C. Ziraat Bankası, T. Halk Bankası ve T. Vakıflar
Bankasında açılacak hesaba yatırılır. Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında saklı,
yoklama kaçağı ve bakayadan dolayı idari ve adli soruşturma ve kovuşturma
yapılmaz, başlatılmış olanlar sona erdirilir ve bu suçlara ilişkin kesinleşmiş
idari para cezaları tahsil edilmez. Bedelin ödenmesine ilişkin usul ve esaslar Millî Savunma
Bakanlığınca belirlenir." III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, dava dosyası ve ekleri, Raportör Ümit DENİZ tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa
kuralı ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada
uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa ,
o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu
kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde
yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali
istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. Kanun'un geçici 52. maddesinde, bedeli askerlik uygulamasından
yararlanmaya ilişkin hususlar düzenlenmektedir. Anılan maddenin birinci fıkrası
uyarınca bedelli askerlikten faydalanmak için öncelikle her ne sebeple olursa
olsun askerlik hizmetine fiilen başlamamış olmak gerekmektedir. Maddenin itiraz
konusu ibarenin de yer aldığı beşinci fıkrası uyarınca bedelli askerlik
uygulamasından faydalanan yükümlüler hakkında; saklı, yoklama kaçağı ve
bakayadan dolayı açılan idari ve adli soruşturma ile kovuşturma yapılamayacak,
başlatılmış olanlar sona erdirilecek, kesilmiş olan kesinleşmiş idari para
cezaları ise tahsil edilmeyecektir. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakaya kalma suçundan yargılanan
sanık, belirtilen kamu davası açılmadan önce askerlik görevini yapmak üzere
birliğine sevk edilmiş ve fiili olarak askerlik hizmetine başlamıştır. Geçici
52. maddenin birinci fıkrası uyarınca Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihte fiili
askerlik hizmetine başlamamış olma şartı bulunduğundan, bakılmakta olan davada
sanık olarak yargılanan kişinin anılan birinci fıkra uyarınca bedelli askerlik
uygulamasından yararlanabilmesi söz konusu değildir. Dolayısıyla, geçici 52.
maddede düzenlenen bedelli askerlik hizmetinden yararlanamayacak olan sanık hakkında
bakılmakta olan davada itiraz konusu ibare de uygulanmayacaktır. Bu nedenle,
itiraz konusu ibare bakılmakta olan davada uygulanacak kural niteliğinde
değildir. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu ibareye ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 21.6.1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu'na, 10.12.2014
tarihli ve 6582 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen geçici 52. maddenin
beşinci fıkrasında yer alan "Bu madde hükümlerinden yararlanan
yükümlüler hakkında." ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunan
Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareye
ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 18.2.2015
tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü
  ARSLAN Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN Üye Kadir
  ÖZKAYA