ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2015/63 Karar Sayısı : 2015/106 Karar Tarihi : 25.11.2015 R.G. Tarih-Sayı : 4/12/2015
- 29552 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Konya 2. İdare
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 6.1.1982 tarihli ve
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 18.6.2014 tarihli ve 6545 sayılı
Kanun'un 27. maddesiyle eklenen geçici 8. maddenin (1) numaralı fıkrasının
ikinci cümlesinde yer alan ".kararın verildiği tarihte yürürlükte
bulunan. " ibaresinin Anayasa'nın 2. maddesine aykırılığı ileri
sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Defter ve belgelerini kanuna uygun şekilde düzenlemediği
gerekçesiyle davacı şirket adına kesilen idari para cezasının iptali talebiyle
açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun'un itiraz konusu kuralı da içeren geçici 8. maddesi
şöyledir: " GEÇİCİ MADDE 8- 1. İvedi
yargılama usulü hariç olmak üzere bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına
ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü
maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve
başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten
önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte
bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır. 2. Bölge idare mahkemelerinin faaliyete geçme tarihine kadar idare
ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararlara yapılan itirazlarda bu
Kanunla düzenlenen istinaf kanun yolu için öngörülen harçlar alınır. 3. (Ek: 27/3/2015-6637/19 md.) İvedi yargılama usulüne ilişkin
olmak üzere, 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden
sonra on beş gün içinde temyiz kanun yoluna başvurulmadığı için temyiz talebi
reddedilen kararlara karşı, bu fıkrayı ihdas eden Kanunun yayımı tarihinden
itibaren on beş gün, bu fıkrayı ihdas eden Kanunun yayımı tarihinden önce aynı
gerekçeyle temyiz talebi reddedilmekle birlikte bu fıkrayı ihdas eden Kanunun
yayımı tarihinden sonra tebliğ edilen kararlara karşı da bu kararların tebliğ
tarihinden itibaren on beş gün içinde yeniden temyiz yoluna başvurulabilir. " II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü
hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Alparslan ALTAN, Burhan ÜSTÜN, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Engin YILDIRIM,
Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer
TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA ve Rıdvan GÜLEÇ'in
katılımlarıyla 13.7.2015 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, OYBİRLİĞİYLE karar
verilmiştir. III- ESASIN İNCELENMESİ 2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatih ŞAHİN tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan
Anayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 1- İtirazın Gerekçesi 3. Başvuru kararında özetle, itiraz konusu kuralın, 6545 sayılı
Kanun'la idari yargıda kanun yollarına ilişkin olarak getirilen hükümlerin
zaman bakımından uygulanması açısından belirsizliğe sebebiyet vermek suretiyle
hukuki güvenliği ihlal ettiği belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2. maddesine
aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 2- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 4. 2577 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının birinci cümlesinde,  6545 sayılı Kanun'la idari yargıda kanun yollarına ilişkin olarak
getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve
Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 6545 sayılı
Kanun'la değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm
yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında
uygulanacağı belirtilmiş, itiraz konusu  ibarenin  yer aldığı ikinci
cümlesinde ise bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, "kararın
verildiği tarihte yürürlükte bulunan" kanun yollarına ilişkin
hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiştir. 5. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku
tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve kanunlarla kendini bağlı sayan,
yargı denetimine açık olan devlettir. 6. Hukuki güvenlik ile belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin
önkoşullarındandır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki
güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem
ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yasal düzenlemelerinde
bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar.
Belirlilik ilkesi ise yalnızca yasal belirliliği değil, daha geniş anlamda
hukuki belirliliği ifade etmektedir. Yasal düzenlemeye dayanarak erişilebilir,
bilinebilir ve öngörülebilir gibi niteliksel gereklilikleri karşılaması
koşuluyla, mahkeme içtihatları ve yürütmenin düzenleyici işlemleri ile de
hukuki belirlilik sağlanabilir. Aslolan muhtemel muhataplarının mevcut şartlar
altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini öngörmelerini
mümkün kılacak bir normun varlığıdır. 7. 28.6.2014 tarihli Resmî Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'la 2577 sayılı Kanun'da
değişiklik yapılarak, idari mahkeme kararlarına karşı başvuru yolları
kapsamında " itiraz, temyiz ve karar düzeltme " şeklinde
belirlenmiş olan olağan kanun yolları, " istinaf ve temyiz "
şeklinde yeniden düzenlenmiştir. 8. Söz konusu değişiklikle, kural olarak idare
ve vergi mahkemeleri kararlarına karşı istinaf yoluna; bölge idare mahkemesinin
istinaf mercii sıfatıyla 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidi olarak
sayılan davalarla ilgili verdiği kararlar ile Danıştay dava dairelerinin ilk
derece mahkeme sıfatıyla verdiği nihai kararlara karşı ise temyiz yoluna
başvuru hakkı tanınmıştır. Bu kapsamda, bölge idare
mahkemelerinin yapısında da değişikliğe gidilmiş ve bu mahkemeler; başkanlık,
başkanlar kurulu ve daireler şeklinde yeniden oluşturulmuştur. 9. 2577 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesinin (1) numaralı
fıkrasında, ivedi yargılama usulü hariç olmak üzere 6545 sayılıKanun'la idari
yargıda kanun yollarına ilişkin olarak getirilen hükümlerin, 2576 sayılı
Kanun'un 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve
başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanması öngörülmüş,
itiraz konusu kuralla da bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın
verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümlerin
uygulanması kural altına alınmıştır. 10. Maddenin gerekçesinde, idare ve vergi
mahkemelerinin verdikleri nihai kararlar hakkında uygulanacak kanun yolu
hükümlerinin belirlenmesinde, yeni kurulan bölge idare mahkemelerinin Resmî
Gazetede yayımlanacak göreve başlama tarihinin esas alındığı belirtilerek, Resmî
Gazetedeki ilan tarihinden önce idare ve vergi mahkemesince verilen nihai
kararlar hakkında 6545 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce yürürlükte
bulunan kanun yolu hükümlerinin uygulanması, Resmî Gazetedeki ilan tarihinden
sonra verilen kararlar hakkında ise 6545 sayılı Kanun'la getirilen kanun yoluna
ilişkin hükümlerin uygulanmasının öngörüldüğü ifade edilmiştir. 11. Kanun koyucunun, 6545 sayılı Kanun'la idari yargıdaki kanun
yoluna ilişkin getirilen değişikliklerin yeni kurulacak bölge idare
mahkemelerinin fiilen göreve başlamasından sonra uygulanmasını amaçladığı
açıktır. Buna göre, 6545 sayılı Kanun'un idari yargıdaki kanun yollarında
değişiklik yapan hükümleri, Kanun'un Resmî Gazetede yayımlandığı 28.6.2014 tarihinde yürürlüğe girmekle birlikte 2576
sayılı Kanun'un 3. maddesine göre kurulacak olan bölge idare mahkemelerinin tüm
yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen idare ve vergi mahkemeleri
kararları hakkında uygulanacaktır. Bu tarihten önce verilen kararlar hakkında
ise 6545 sayılı Kanun'la değişiklik yapılmadan önce 2577 sayılı Kanun'da yer
alan kanun yolu hükümleri uygulanmaya devam edecektir. Bu itibarla, idare ve vergi mahkemelerince verilen
nihai karar tarihinin esas alınarak, bu kararlara karşı başvurulacak kanun
yollarının belirlenmesine ilişkin kural açık olup kuralın belirsizliği ve
öngörülemezliğinden söz edilebilmesi olanaklı değildir. 12. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2.
maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir. IV- HÜKÜM 6.1.1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu'na, 18.6.2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen
geçici 8. maddenin (1) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan ".kararın
verildiği tarihte yürürlükte bulunan." ibaresininAnayasa'ya
aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 25.11.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Alparslan ALTAN Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ