ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/61 Karar Sayısı : 2014/3 Karar Günü : 16.1.2014 R.G. Tarih-Sayı :
29.05.2014-29014 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Eskişehir
4. Sulh Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 10.7.1953
günlü, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında
Kanun’un 15. maddesinin, 23.1.2008 günlü, 5728 sayılı Kanun’un 158. maddesiyle
değiştirilen birinci fıkrasının Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Sanık hakkında bıçak veya diğer aletleri izinsiz olarak taşıma
suçundan açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 15. maddesi şöyledir: “ Madde 15- (Değişik: 12/6/1979 -
2249/10 md.) (Değişik birinci fıkra: 23/1/2008-5728/158 md.) Bu Kanun
hükümlerine aykırı olarak 4 üncü maddede yazılı olan bıçak veya diğer aletleri
veya benzerlerini satanlar, satmaya aracılık edenler, satın alanlar, taşıyanlar
veya bulunduranlar hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis ve yirmibeş günden
az olmamak üzere adlî para cezasına hükmolunur. Bu madde kapsamına giren bıçak veya diğer aletlerin veya
benzerlerinin sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde yukarıdaki
fıkraya göre hükmolunacak cezalar yarıdan bir katına kadar artırılır. Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre yapımına izin verilen bıçakları
veya diğer aletleri veya benzerlerini kullanma amacı dışında satanlar, satmaya
aracılık edenler, satın alanlar, taşıyanlar veya bulunduranlar hakkında birinci
fıkradaki; o bıçak veya diğer aletlerin veya benzerlerinin sayı ve nitelik
bakımından vahim olması halinde de ikinci fıkradaki cezalar hükmolunur. (Ek fıkra: 23/1/2008-5728/158 md.) Bu Kanunun 4 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasında yazılı olan yivli ve yivsiz silahlarla bıçak ve
diğer aletleri, hal ve şartlara göre sırf saldırıda kullanmak amacıyla
taşıyanlar, üç aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. ” B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, Serruh
KALELİ, Alparslan ALTAN, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,
Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri
NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN ve
M. Emin KUZ’un katılımlarıyla 6.6.2013 gününde yapılan ilk inceleme
toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör
Mustafa ÇAL tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor,
itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri
ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü: Başvuru kararında, itiraz konusu kural kapsamında olan
bıçakların rahatlıkla satılabildiği, bu bıçakların taşınmasının suç olduğunun bilinmediği,
evrensel hukuk kuralları gereğince suç ve cezaların orantılı olması gerekirken
bu eylem için öngörülen ceza ile kasten yaralama suçu için öngörülen ceza
miktarında orantısızlık bulunduğu, itiraz konusu kuralın kapsadığı silahlar
bakımından yeteri kadar denetimin yapılmadığı, kanunu bilmemek mazeret sayılmaz
ilkesine dayanılarak bu suçun faillerinin itiraz konusu kural uyarınca alt
sınırı altı aydan başlayan hapis cezası cezalandırılmasının adil
olmadığı belirtilerek kuralın, Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine
aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Kanun’un 1. maddesinde, ateşli silahlarla mermilerinin ve
bıçaklarla salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel olarak yapılmış
bulunan diğer aletlerin memlekete sokulması, yapılması, satılması, satın
alınması, taşınması veya bulundurulmasının bu Kanun hükümlerine tabi olduğu
hüküm altına alınmış; 15. maddesinin itiraz konusu (1) numaralı fıkrasında
ise bu Kanun hükümlerine aykırı olarak 4. maddede yazılı olan bıçak veya
diğer aletleri veya benzerlerini satanlar, satmaya aracılık edenler, satın
alanlar, taşıyanlar veya bulunduranlar hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis
ve yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunacağı kurala
bağlanmıştır. Kanun’un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında da “ Ülke
içinde kama, hançer, saldırma, şişli baston, sustalı çakı, pala, kılıç,
kasatura, süngü, sivri uçlu ve oluklu bıçaklar, topuz, topuzlu kamçı, boğma
teli veya zinciri, muşta ile salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel
nitelikteki benzeri aletlerin yapımı yasaktır. Bunlardan bir sanat veya
mesleğin icrası için kullanılması zorunlu bulunanların yapımına İçişleri
Bakanlığınca yapılacak bir yönetmelikte belirlenen kurallara göre izin verilir. ”
denilmiştir. Maddede geçen “ saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel
nitelikteki benzeri aletler” ibaresiyle kastedilen ateşli silahlar,
mermiler ve bıçaklar dışında saldırı ve savunma için yapılmış diğer aletlerdir.
Buna göre, ev gereçlerinden olmayan, tababet, sanayi, tarım, spor için
kullanılmayan, bir meslek ve sanatın icrası için gerekli olmayan salt saldırı
ve savunmada kullanılmak amacıyla özel olarak imal edilmiş kesici, delici ve
bereleyici aletler itiraz konusu kural kapsamında kalmaktadır. Öte yandan 2521
sayılı Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının
Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun hükümlerine tabi olan av
bıçaklarının da yapılması, satılması, satın alınması, bulundurulması ve taşınması
eylemleri de itiraz konusu kuralda düzenlenen suçu oluşturmamaktadır. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku
tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan,
yargı denetimine açık olan devlettir. Hukuk devletinde, ceza hukukuna ilişkin düzenlemeler bakımından
ise kanun koyucu, Anayasa’nın temel ilkelerine ve ceza hukukunun ana kurallarına
bağlı kalmak koşuluyla, toplumda belli eylemlerin suç sayılıp sayılmaması, suç
sayıldıkları takdirde hangi çeşit ve ölçüde ceza yaptırımları veya ceza
yaptırımına seçenek yaptırımlarla karşılanacağı, hangi hâl ve hareketlerin
ağırlaştırıcı ya da hafifletici öğe olarak kabul edileceği gibi konularda
takdir yetkisine sahiptir. Kanun koyucu bu takdir yetkisini kullanırken diğer
bir ifade ile herhangi bir konuda düzenleme yaparken kişi yararı kadar kamu
yararını da göz önünde bulundurmak zorundadır. Dolayısıyla kanun koyucu, 
kimi suçların niteliğini, işlenme biçimini, toplum için verdiği zararı da
gözeterek değişik cezalar verilmesini öngörebilir. İtiraz konusu kuralla, toplumun, bulundurulması ve taşınması yasak
olan silahlardan arındırılması, ülkede barış ve huzurun sağlanması amacıyla
Kanun’un 4. maddesinde sayılan aletler ile salt saldırı ve
savunmada kullanılmak üzere özel nitelikteki benzeri aletlerinsatılması,
satılmasına aracılık edilmesi, satın alınması, taşınması veya bulundurulması
eylemlerinin yaptırıma bağlanmasının kanun koyucunun takdir yetkisi
kapsamında kaldığı açıktır. Bununla birlikte suç ve ceza arasında adalete uygun
bir oranın bulunup bulunmadığının saptanmasında benzer bir suç için konulmuş
ceza ile yapılacak bir kıyaslamanın değil, o suçun yarattığı etkinin ve
sonuçlarının dikkate alınması gerekir. Bu yönüyle de kanun koyucu, silahın
toplum üzerindeki tehlikesini ve silahla işlenen suçların artışını dikkate
alarak itiraz konusu kuralda düzenlenen suç için altı aydan bir yıla kadar
hapis ve yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunacağınıbenimsemiştir.
Dolayısıyla kanun koyucunun, takdir yetkisine dayanarak ve eylemin meydana
getireceği neticeleri de dikkate alarak düzenlediği kuralda hukuk devleti
ilkesi ile çelişen bir yön bulunmamaktadır. Diğer taraftan başvuru kararında kuralda sayılan eylemlerin suç
olduğunun bilinmediği ileri sürülmüşse de kişinin işlediği fiilden dolayı
kusurlu ve sorumlu tutulabilmesi için, bu fiilin haksızlık oluştur­duğunu
bilmesinin yeterli olması, kişinin, işlediği fiilin haksızlık oluşturduğunu
bilmesine rağmen, bunun kanunda suç olarak tanımlandığını bilmemesinin bir
öneminin bulunmaması karşısında kuralda yer alan eylemler nedeniyle kişilerin
sorumlu tutulamayacağından bahsetmek mümkün değildir.  Başka bir anlatımla
kişinin işlediği fiilin hukuken kabul görmez bir davranış olduğunun bilincinde
olması ceza hukuku bakımından sorumluluk
için yeterlidir.  Bu bağlamda kanun koyucu tarafından haksızlık
oluşturduğu kabul gören Kanun’un 4. maddesinde sayılan aletler
ile salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel nitelikteki benzeri
aletlerin satılması, satılmaya aracılık edilmesi, satın alınması,
taşınması veya bulundurulması eylemlerinin kuralla yaptırıma bağlanmasının ceza
hukukunun temel kurallarına ve hukuk devleti ilkesine aykırılığından söz
edilemez. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın
2. maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Kuralın Anayasa’nın 10. maddesiyle ilgisi görülmemiştir. VI- SONUÇ 10.7.1953 günlü, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer
Aletler Hakkında Kanun’un 15. maddesinin, 23.1.2008 günlü, 5728 sayılı Kanun’un
158. maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasının Anayasa’ya aykırı olmadığına ve
itirazın REDDİNE, 16.1.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ