ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2002/68 Karar Sayısı : 2002/44 Karar Günü : 17.4.2002 R.G. Tarih-Sayı :25.05.2002-24765 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İzmir 4. Ağır Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 1.3.1926 günlü, 765
sayılı "Türk Ceza Kanunu"nun 522. maddesinin son fıkrasının
"...bu babın ikinci faslında yazılı cürümlerden birini işlemiş olursa
cezayı tenkise mahal yoktur." bölümünün, Anayasa'nın 2., 10. ve İnsan
Hakları Evrensel Beyannamesinin 7. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptali
istemidir. I- OLAY Birlikte hareket eden üç sanığın, yağma ve yağmaya eksik kalkışma
suçlarını işledikleri ileri sürülerek cezalandırılmaları için açılan kamu
davasında, TCK'nun 522. maddesinin üçüncü fıkrasının "...bu babın ikinci
faslında yazılı cürümlerden birini işlemiş olursa cezayı tenkise mahal
yoktur" bölümünün Anayasa'ya aykırılığı savlarının ciddî olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU KURAL 765 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun, itiraz konusu kuralıda içeren
522. maddesi şöyledir: " Madde 522- Onuncu babda beyan olunan cürümlerin
işlenmesinde cürmün mevzuu olan şeyin veya ika edilen zararın kıymeti pek fahiş
ise mahkeme cürme mahsus olan cezayı yarısına kadar artırır ve eğer hafif ise
yarısına ve eğer pek hafif ise üçte birine kadar eksiltir. Kıymet tâyini için cürmün mevzuu olan şeyin yahut vaki zararın
cürüm işlendiği zamandaki kıymeti nazarı dikkate alınır. Yoksa failin istihsal
eylediği menfaat hesap edilmez. Eğer fail aynı nev'iden olan cürümlerden dolayı mükerrer bulunur
veya bu babın ikinci faslında yazılı cürümlerden birini işlemiş olursa cezayı
tenkise mahal yoktur." III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu,itiraz
konusu yasa kuralı ve ilgili Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve
diğer yasama belgeleri incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- Sınırlama Sorunu Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre Anayasa Mahkemesi'ne
itiraz yoluyla yapılacak başvurular, itiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin
bakmakta olduğu davada uygulayacağı yasa kuralı ile sınırlıdır. Türk Ceza Kanunu'nun Mal Aleyhine Cürümler başlıklı Onuncu
Babı'nın ikinci faslında yer alan 495. madde ile yağma suçu düzenlenmekte, aynı
faslın 497. maddesinde ise bu suçun belirli şekillerde işlenmiş olması halinde
daha ağır ceza verileceği öngörülmektedir. Türk Ceza Kanunu'nun 497. maddesinin
birinci fıkrasında yağmanın geceleyin veya silah ile tehdit edilerek işlenmesi
hali ağırlaştırıcı neden olarak kabul edilmiştir Mahkemenin bakmakta olduğu davada, suçun geceleyin işlenmesi
nedeniyle sanıklar hakkında TCK'nun 495. maddesinin birinci fıkrası yoluyla
497. maddesinin birinci fıkrasına göre ceza uygulanması istenmektedir. 497.
maddenin birinci fıkrasının uygulanması ise suçun "geceleyin" veya
mağdurun "silah ile tehdit edilerek" işlenmesine bağlıdır. Olayda,
suç gece işlenmiş ancak, silah tehdidi ile işlenmemiştir. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu "...bu babın ikinci
faslında yazılı cürümlerden birini işlemiş olursa cezayı tenkise mahal
yoktur." ibaresinin Türk Ceza Yasası'nın 497. maddesinin birinci
fıkrasındaki "...geceleyin..." sözcüğüyle sınırlı olarak
incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir. B- On Yıllık Süre Sorunu İptali istenen 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 522. maddesinin son
fıkrasının "...bu babın ikinci faslında yazılı cürümlerden birini işlemiş
olursa cezayı tenkise mahal yoktur." bölümü için daha önce yapılan başvuru
6.7.1993 günlü, Esas 1993/16, Karar 1993/24 sayılı kararla
"geceleyin" sözcüğü ile sınırlı olarak esastan incelenerek Anayasa'ya
aykırı olmadığı gerekçesi ile reddedilmiş ve karar 21.8.1993 günlü, 21675
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesine göre,
Anayasa Mahkemesi'nin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî
Gazete'de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı yasa hükmünün
Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. Anayasa Mahkemesi'nce işin esasına girilerek reddedilen itiraz
konusu kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın
Resmî Gazete'de yayımlandığı 21.8.1993 gününden başlayarak geçmesi gereken on
yıllık süre henüz geçmemiştir. Bu nedenle, başvurunun Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın
28. maddesi uyarınca reddi gerekir. IV - SONUÇ 1.3.1926 günlü, 765 sayılı "Türk Ceza Kanunu"nun 497.
maddesinin birinci fıkrasındaki "...geceleyin..." sözcüğü ile sınırlı
olarak incelenen aynı Yasa'nın 522. maddesinin son fıkrasının "... bu
babın ikinci faslında yazılı cürümlerden birini işlemiş olursa cezayı tenkise
mahal yoktur" bölümüne ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152. ve
2949 sayılı Yasa'nın 28. maddelerinin son fıkraları gereğince REDDİNE,
17.4.2002 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Mustafa BUMİN Başkanvekili Haşim KILIÇ Üye Samia AKBULUT Üye Yalçın ACARGÜN Üye Sacit ADALI Üye Nurettin TURAN Üye Aysel PEKİNER Üye Ertuğrul ERSOY Üye Tülay TUĞCU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Enis TUNGA