ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2023/127 Karar Sayısı : 2024/105 Karar Tarihi : 9/5/2024 R.G.Tarih-Sayı : 5/7/2024-32593 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 4/6/1937
tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun 27/3/2015 tarihli ve 6638
sayılı Kanun’un 22. maddesiyle değiştirilen 55. maddesinin on beşinci
fıkrasının üçüncü cümlesinin Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Yurt dışı
misyon koruma görevinde geçirilen üç yılı aşan sürenin rütbe terfi
değerlendirmesinde dikkate alınmamasına ilişkin işlemin iptali talebiyle açılan
davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,
iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un 55. maddesinin itiraz konusu kuralın da yer
aldığı ilgili kısmı şöyledir: “Terfi ve atama Madde 55 – (Değişik: 27/3/2015-6638/22 md.) … Polis amirlerinin bir üst rütbeye terfiinde, bu rütbedeki
fiili çalışma süresi esas alınır. Mevzuat hükümlerine göre kazanılmış hak aylığında
değerlendirilmesi yapılan her türlü uzmanlık, yüksek lisans, doktora ve
avukatlık stajı rütbe kıdeminde değerlendirilmez. Ancak, bu Kanunun 13 üncü
maddesinde sayılan rütbeler içerisinde yapılan yurt dışı misyon koruma, yurt
dışı kurs ve diğer görevler sebebiyle geçirilen süreler ile tedavi ve istirahat
süreleri, hangi rütbede ifa edilmiş veya geçirilmiş ise o rütbedeki fiili
çalışma süresi içinde değerlendirilir. Ancak bu şekilde geçirilen sürelerin
toplamda üç yılı aşan kısmı rütbe terfilerinde değerlendirilmez. Emniyet
Teşkilatına girmeden önce yapılan askerlik hizmeti, atanılan ilk rütbede ve
adaylığın onanmasından sonra fiili çalışma süresinden sayılır. …” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü
ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M.
Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU,
Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR ve Muhterem İNCE’nin
katılımlarıyla 26/7/2023 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar
verilmiştir. III. ESASIN İNCELENMESİ 2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet CANPOLAT
tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü,
dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A. Sınırlama Sorunu 3. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.
maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak
bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı
görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının
ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa
Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve
mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da
o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan
davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan
kurallardır. 4. 3201 sayılı Kanun’un 55. maddesinde polis amirlerinin
terfi ve atamalarına ilişkin usul ve esaslara yer verilmiştir. İtiraz yoluna
başvuran Mahkeme, anılan maddenin on beşinci fıkrasının üçüncü cümlesinin
iptalini talep etmiştir. 5. Söz konusu fıkranın birinci cümlesinde, kazanılmış hak
aylığında değerlendirilmesi yapılan her türlü uzmanlık, yüksek lisans, doktora
ve avukatlık stajının rütbe kıdeminde değerlendirilmeyeceği belirtilmiş, ikinci
cümlesinde ise rütbe içinde yapılan yurt dışı misyon koruma, yurt dışı kurs ve
diğer görevler sebebiyle geçirilen süreler ile tedavi ve istirahat sürelerinin,
hangi rütbede ifa edilmiş ve geçirilmiş ise o rütbedeki fiilî çalışma süresi
içinde değerlendirileceği hükme bağlanmıştır. İtiraz konusu üçüncü cümlede ise
bu şekilde geçirilen sürelerin toplamda üç yılı aşan kısmının rütbe terfilerde
değerlendirilmeyeceği öngörülmüştür. Bu itibarla kural, fıkranın ikinci
cümlesinde belirtilen durumların tamamı bakımından geçerli, ortak kural
niteliğindedir. 6. Bakılmakta olan davanın konusu ise yurt dışı misyon
koruma görevinde geçen üç yılı aşan sürenin rütbe terfi değerlendirilmesinde
dikkate alınması talebine ilişkindir.
Dolayısıyla kuralın esasına ilişkin incelemenin fıkranın ikinci cümlesinde yer
alan “…yurt dışı misyon koruma,…” ibaresi yönünden yapılması gerekir. B. Anlam ve Kapsam 7. 3201 sayılı Kanun’un 55. maddesinin birinci fıkrasında
polis amirlerinin, rütbe sırasıyla komiser yardımcısı, komiser, başkomiser,
emniyet amiri, dördüncü sınıf emniyet müdürü, üçüncü sınıf emniyet müdürü,
ikinci sınıf emniyet müdürü, birinci sınıf emniyet müdürü ve sınıf üstü emniyet
müdürü olduğu belirtilmiştir. 8. Anılan maddenin ikinci fıkrasında polis amirlerinin
üst rütbeye terfi için bulundukları rütbede zorunlu en az bekleme süreleri
düzenlenmiştir. Buna göre bir üst rütbeye terfi için komiser yardımcısı ve
komiser rütbelerinde bulunanların en az dört, başkomiser ve emniyet amiri
rütbelerinde bulunanların en az üç, dördüncü, üçüncü, ikinci ve birinci sınıf
emniyet müdürlüğü rütbelerinde bulunanların en az iki yıl beklemesi zorunludur. 9. Maddenin on dördüncü fıkrasında polis amirlerinin bir
üst rütbeye terfiinde, bu rütbedeki fiilî çalışma süresinin esas alınacağı; on
beşinci fıkrasının ikinci cümlesinde de misyon koruma görevinde geçirilen
süreler de dâhil olmak üzere anılan cümlede sayılan görevler ve durumlar
sebebiyle geçirilen sürelerin hangi rütbede gerçekleşmişse o rütbedeki fiilî
çalışma süresinden sayılacağı belirtilmiştir. 10. Türkiye’nin dış temsilciliklerinde misyon koruma
görevi; dış temsilciliğin en üst amiri olan misyon şefinin veya
görevlendireceği bir diplomatik kariyer memurunun talimatları çerçevesinde dış
temsilciliklere ait bina ve konutların güvenliğinin sağlanması ile misyon
görevlilerinin korunmalarına ilişkin görevleri ifade etmektedir. Bu görev,
14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 8. maddesi
uyarınca Dışişleri Bakanlığı kadrosunda geçici süreli görevlendirilecek Emniyet
Genel Müdürlüğü personeli tarafından yerine getirilmektedir. Anılan maddenin
birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca yurt dışında görevlendirilen güvenlik
görevlileri için geçici görevlendirme süresi en çok iki yıldır; bu süre gerekli
görülmesi hâlinde bir katına kadar uzatılabilir. Dolayısıyla söz konusu mevzuat
hükümlerine göre misyon koruma görev süresinin azami dört yıl olduğu
anlaşılmaktadır. 11. İtiraz konusu kuralla misyon koruma görevinde geçen
üç yılı aşan sürenin fiilî çalışma süresinden sayılmaması ve bir üst rütbeye
terfi için gerekli olan zorunlu bekleme süresine dâhil edilmemesi
öngörülmektedir. C. İtirazın Gerekçesi 12. Başvuru kararında özetle; misyon koruma görevinde
geçen üç yılı aşan sürede ilgililerin talebi ya da bu sürenin geçirilmesinde
ilgililerin kusuru olup olmadığı yönünden herhangi bir ayrımın yapılmadığı,
yurt içinde görevli emniyet personelinin hizmet süresinin tümünün rütbe
terfiinde değerlendirilmesine karşın aynı hukuki statüde bulunan personelin
misyon koruma görevinin kendisinden kaynaklanmayan sebeplerle uzaması durumunda
üç yılı aşan sürenin terfi süresinden değerlendirilmemesinin eşitsizliğe
sebebiyet verdiği belirtilerek kuralın Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine aykırı
olduğu ileri sürülmüştür. Ç. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu 13. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural,
ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 128. maddesi yönünden de incelenmiştir. 14. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti;
eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve
özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, hukuki güvenliği sağlayan, Anayasa’ya aykırı durum ve
tutumlardan kaçınan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine
açık olan devlettir. 15. Anayasa’nın 128. maddesinde devletin, kamu iktisadi
teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre
yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli
görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği ifade edilmiş;
memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve
yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük
işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. 16. Devletin genel idare esaslarına göre yürütmekle
yükümlü olduğu kolluk hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerini ifa
eden polis amirlerinin Anayasa’nın anılan maddesi kapsamında memur statüsünde
olduklarında tereddüt bulunmamaktadır. Buna göre polis amirlerinin hak ve
yükümlülükleriyle özlük işlerinin kanunla düzenlenmesi gerekir. 17. Anayasa
Mahkemesinin sıkça vurguladığı gibi kanunun şeklen var olması yeterli olmayıp
yasal kurallar keyfîliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve
öngörülebilir nitelikte olmalıdır. Esasen
kanunun bu niteliklere sahip olması, Anayasa’nın 2. maddesinde güvenceye alınan
hukuk devleti ilkesinin de bir gereğidir. Dolayısıyla Anayasa’nın 128.
maddesinde yer verilen kanunilik ölçütü, Anayasa’nın 2. maddesinde güvence
altına alınan hukuk devleti ilkesi ışığında yorumlanmalıdır (aynı yöndeki
değerlendirme için bkz. AYM, E.2018/88, K.2020/24, 11/6/2020, §§ 13, 14;
E.2020/1, K.2020/63, 22/10/2020, § 41). 18. Hukuk devletinde,
kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir
duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır,
uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına
karşı koruyucu önlem içermesi gerekir. Kanunda bulunması gereken bu nitelikler
hukuki güvenliğin sağlanması bakımından da zorunludur. Zira bu ilke hukuk
normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde
devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven
duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (birçok karar
arasından bkz. AYM, E.2015/41, K.2017/98, 4/5/2017, §§ 153, 154). 19. İtiraz konusu kuralla misyon koruma görevinde geçen
üç yılı aşan sürenin fiilî çalışma
süresinden sayılmayacağı ve bir üst rütbeye terfi için gerekli olan zorunlu
bekleme süresine dâhil edilmeyeceği açık ve
net bir şekilde öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Bu itibarla kuralın belirsiz ve
öngörülemez olduğundan söz edilemez. Dolayısıyla kuralın Anayasa’nın 128.
maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen kanunilik ölçütüne aykırı olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır. 20. Kamu görevlileri
ile kamu idareleri arasındaki hizmet ilişkileri kural işlemlerle
düzenlenmektedir. Kamu personeli, belirli bir statüde, nesnel kurallara göre
hizmet yürütmekte, o statünün sağladığı aylık, ücret, atanma, yükselme, nakil
gibi kimi öznel haklara sahip olmaktadır ( AYM, E.1988/12, K.1988/32, 28/9/1988) . Kamu hizmetine girişin ve hizmet içinde yükselmenin
şartları, statü hukukunun gereği olarak kanunlarla belirlenmektedir. Bu durum
Anayasa’nın kamu hizmetine girme hakkının düzenlendiği 70. maddesi ile kamu
hizmeti görevlileriyle ilgili genel ilkelerin düzenlendiği 128. maddesinden
kaynaklanan bir zorunluluktur. Kanun koyucu, statü hukuku çerçevesinde
yürütülen memuriyet hizmetine girme, yükselme, memuriyetin sona ermesi gibi
hususlara ilişkin şartları anayasal ilkelere uygun olarak belirleme yetkisine
sahiptir. Kişilerin ise kanunlarla öngörülen bu statüye girip girmeme konusunda
tercihte bulunma hakları vardır (AYM, E.2010/25, K.2011/136, 12/10/2011; E.2015/98, K.2016/35, 5/5/2016, § 11). 21. Kuralla da kanun koyucu takdir yetkisi kapsamında
statü hukukuna tabi polis amirlerinin misyon koruma görevinde geçen üç yılı
aşan sürelerinin rütbe terfide fiilî çalışma süresinden sayılmayacağını hükme
bağlamıştır. 22. Hukuk devleti ilkesi gereği kanunlar kamu yararı
amacıyla çıkarılır. Anayasa Mahkemesinin kararlarına göre kamu yararı genel bir
ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı
ifade etmektedir. Kanunun amaç ögesi bakımından Anayasa’ya uygun sayılabilmesi
için çıkarılmasında kamu yararı dışında bir amacın gözetilmemiş olması gerekir.
Kanunun kamu yararı dışında bir amaçla yalnız özel çıkarlar için veya yalnızca
belirli kişilerin yararına olarak çıkarılmış olduğu açıkça anlaşılabiliyorsa
amaç unsuru bakımından Anayasa’ya aykırılık söz konusudur. 23. Açıklanan hâl dışında bir kanun hükmünün ülke
gereksinimlerine uygun olup olmadığı, hangi araç ve yöntemlerle kamu yararının
sağlanabileceği bir siyasi tercih sorunu olarak kanun koyucunun takdirinde
olduğundan bu kapsamda kamu yararı değerlendirmesi yapmak anayasa yargısıyla
bağdaşmaz (AYM, E.2008/34,
K.2008/153, 31/10/2008; E.2018/99,
K.2021/14, 3/3/2021, § 102). Bu itibarla Anayasa’ya uygunluk denetiminde
kuralın öngörülmesindeki kamu yararı anlayışının isabetli olup olmadığı değil
incelenen kuralın kamu yararı dışında belirli bireylerin ya da grupların
çıkarları gözetilerek yasalaştırılmış olup olmadığı incelenir ( AYM, E.2010/93, K.2012/20, 09/2/2012 ). Başka bir ifadeyle bir kuralın Anayasa’ya aykırılık
sorunu çözümlenirken kamu yararı konusunda Anayasa Mahkemesinin yapacağı
inceleme, yalnızca kuralın kamu yararı amacıyla çıkarılıp çıkarılmadığının
denetimiyle sınırlıdır (AYM, E.2016/140, K.2017/92, 12/4/2017, §§ 6, 7;
E.2017/33, K.2019/20, 10/4/2019, §§ 10, 11; E.2022/50, K.2022/107, 28/9/2022, §
28). 24. 3201 sayılı Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer
aldığı 55. maddesinin dördüncü fıkrasında rütbelere terfilerin liyakate göre
yapılacağı, on birinci fıkrasının (a) bendinde rütbe terfi için en az bekleme
süresinin tamamlanması gerektiği, on dördüncü fıkrasında da üst rütbeye terfide
bulunulan rütbedeki fiilî çalışma sürelerinin esas alınacağı belirtilmiştir.
Dolayısıyla bulunulan rütbede fiilî çalışma, liyakatin bir unsuru olarak
öngörülmüştür. Kuralla kanun koyucu tarafından Dışişleri Bakanlığında geçici
görevlendirilmek suretiyle misyon koruma görevi verilen personelin bu görevde
geçen üç yılının fiilî çalışmadan sayılacağı ve fiilen hizmetinden istifade
edilmeyen personelin üç yılı aşan süresinin rütbe terfide dikkate alınmayacağı
hükme bağlanmıştır. Bu itibarla kuralın kolluk hizmetlerinin liyakat esasına
uygun terfi etmiş personelce yerine getirilmesine yönelik olduğu ve bu yönüyle
kamu yararı amacı taşıdığı anlaşılmaktadır. 25. Bununla birlikte kanun koyucu, takdir yetkisi
kapsamındaki düzenlemeleri yaparken hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan
ölçülülük ilkesiyle bağlıdır. Bu ilke elverişlilik, gereklilik ve orantılılık
olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Elverişlilik getirilen kuralın
ulaşılmak istenen amaç için elverişli olmasını, gereklilik getirilen
kuralın ulaşılmak istenen amaç bakımından gerekli olmasını, orantılılık ise getirilen kural ile ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken ölçüyü
ifade etmektedir. Bir kuralda öngörülen düzenleme ile ulaşılmak istenen amaç
arasında ölçülülük ilkesi gereğince makul bir dengenin bulunması zorunludur
(bazı farklarla birlikte bkz. AYM, E.2009/11, K.2011/93, 09/6/2011; E.2021/98, K.2022/9, 26/1/2022, § 7). 26. Misyon koruma görevinde geçen üç yılı aşan sürenin
rütbe terfiinde değerlendirilmeyeceğini öngören kuralın kolluk hizmetlerinin
liyakat esasına göre yerine getirilmesi amacına ulaşma yönünden elverişli
olmadığı söylenemez. 27. Kamu görevlileri statü hukukuna tabi olarak
çalışmaktadır. Statü hukukunu düzenlemek kanun koyucunun takdir yetkisinin
geniş olduğu alanlardandır. Kanun koyucunun geniş takdir yetkisini haiz
bulunduğu alanlarda anayasal ve kanuni hakları kısıtlayan ya da kişilere külfet
yükleyen düzenlemeler yaparken tercih ettiği aracın gerekliliği konusunda sorun
bulunabilmesi için daha hafif külfet yükleyen araç veya araçların varlığı
yeterli olmayıp seçilen aracın kişiye bariz bir biçimde ağır bir külfet
yüklediğinin de anlaşılması gerekmektedir. Bu yönüyle değerlendirildiğinde misyon
koruma görevinde geçen üç yılı aşan sürenin rütbe terfi değerlendirmesinde
dikkate alınmayacağı şeklindeki kuralın kanun koyucunun takdir yetkisi
kapsamında başvurabileceği araçlardan olduğu ve gereklilik kriterini
karşıladığı sonucuna ulaşılmıştır. 28. Diğer yandan orantılılık ilkesi gereği amaç ile söz
konusu amaca ulaşılmasında kullanılan araç arasında adil bir dengenin bulunup
bulunmadığının da tespit edilmesi gerekmektedir. Misyon koruma görevi ilke
olarak iki yıldır; ancak görev süresi azami olarak dört yıla kadar
uzatılabilmektedir. Kuralla da misyon koruma görevinde üç yılı aşan sürenin
terfi değerlendirilmesinde dikkate alınmayacağı belirtildiğinden azami süreyle
(dört yıl) misyon koruma görevini üstlenen polis amirlerinin son bir yılının
rütbe terfiinde değerlendirme dışı bırakılacağı açıktır. 29. Yurt dışı misyon koruma görevine gönderilen
personelin, iki yıl olan normal görev süresi kendi rızasıyla uzatılabileceği
gibi sonradan öngörülemeyen durumlar nedeniyle rızası alınmadan da
uzatılabilmektedir. Kuralda ise görevlendirilen personelin rızası olup
olmadığına bakılmaksızın görev süresinin dört yıla uzatıldığı durumlarda rızası
alınmadan uzatılan dördüncü yıl terfi değerlendirmesinde dikkate
alınmamaktadır. Bu durum görev süresi uzatılan personelin kendisinden
kaynaklanmayan nedenlerden ötürü bir üst rütbeye terfilerinin emsallerine
kıyasla gecikmesine sebebiyet vermektedir. Bu itibarla kuralın kişilere makul
olmayan bir külfet yüklediği ve orantılı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 30. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. ve 128.
maddelerine aykırıdır. İptali gerekir. Yılmaz AKÇİL bu görüşe katılmamıştır. Kural Anayasa’nın 2. ve 128. maddelerine aykırı görülerek
iptal edildiğinden ayrıca Anayasa’nın 10. maddesi yönünden incelenmemiştir. IV. HÜKÜM 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat
Kanunu’nun 27/3/2015 tarihli ve 6638 sayılı Kanun’un 22. maddesiyle
değiştirilen 55. maddesinin on beşinci fıkrasının üçüncü cümlesinin ; A. Esasına ilişkin
incelemenin anılan fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “…yurt dışı misyon koruma,…” ibaresi yönünden yapılmasına OYBİRLİĞİYLE , B. Fıkranın ikinci
cümlesinde yer alan “…yurt dışı misyon
koruma,…” ibaresi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Yılmaz AKÇİL’in karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 9/5/2024 tarihinde karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR KARŞIOY GEREKÇESİ 1. 3201 sayılı Kanun’un 55. maddesinin on beşinci
fıkrasının itiraz konusu üçüncü cümlesinde, polis amirlerinin misyon koruma görevinde geçen üç yılı aşan sürelerinin
fiilî çalışma süresinden sayılmaması ve bir üst rütbeye terfi için gerekli olan
zorunlu bekleme sürelerine dâhil edilmemesi öngörülmektedir. 2. Mahkememiz çoğunluğu tarafından, itiraz konusu kuralın
iptaline karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde, kendisinden kaynaklanmayan
sebeplerle görev süresi uzatılan polis amirinin, terfi değerlendirmesinde
dikkate alınmayan dördüncü yılının emsallerine kıyasla bir üst rütbeye terfiini
geciktirdiği, bu durumun da polis amirlerine aşırı bir külfet yüklediği
belirtilmiştir. 3. Öncelikle belirtmek gerekir ki çoğunluk kararında
belirtilen kuralın meşru amacına ve bu amacı gerçekleştirmek için elverişli ve
gerekli olduğu yönünde yapılan açıklamalara katılmaktayım. Bu itibarla kuralın
Anayasa’ya uygunluk denetiminde sorun teşkil eden kısmı polis amirlerine aşırı
bir külfet yükleyip yüklemediği noktasında toplanmaktadır. 4. Türkiye’nin dış temsilciliklerinde misyon koruma
görevi 657 sayılı Kanunu’nun ek 8. maddesi uyarınca Dışişleri Bakanlığı
kadrosunda geçici süreli görevlendirilen Emniyet Genel Müdürlüğü personeli
tarafından yerine getirilmektedir. Anılan maddenin birinci fıkrasının (d) bendi
uyarınca yurt dışında görevlendirilen güvenlik görevlileri için geçici
görevlendirme süresi kural olarak iki yıldır; bu sürenin gerekli görülmesi
hâlinde bir katına kadar uzatılabileceği belirtildiğinden, misyon koruma görev
süresinin azami dört yıl olduğu anlaşılmaktadır. 5. İtiraz konusu kural uyarınca misyon koruma görevlisi
olan personelin uzatılan üçüncü yılının terfi değerlendirilmesinde dikkate
alınacağı, üç yılı aşan sürenin ise dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir.
Dolayısıyla azami süreyle (dört yıl) misyon koruma görevini üstlenen görevlinin
en çok bir yılının rütbe terfiinde değerlendirme dışı bırakılacağı
anlaşılmaktadır. Kuşkusuz terfi değerlendirmesinde dikkate alınmayan dördüncü
yılın bir üst rütbeye terfii geciktirmesi nedeniyle personele külfet yüklediği
açıktır; ancak personelin yurt dışı görev kapsamında elde ettiği yurt dışı
aylığı düşünüldüğünde kişilere yüklenen külfetin aşırı olmadığı sonucuna
varılmaktadır. 6. Bu itibarla kuralın Anayasa’ya uygun olduğu
düşüncesiyle çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılmıyorum. Üye Yılmaz AKÇİL