ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2005/100 Karar Sayısı : 2008/50 Karar Günü : 31.1.2008 R.G. Tarih-Sayı :19.03.2008-26821 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Buldan Asliye Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 13.4.1994 günlü, 3984 sayılı
Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'un 34. maddesinin
birinci fıkrasının son tümcesinin, Anayasa'nın 11., 22., 26., 28. ve 30.
maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Reklam gelirleri Üst Kurul payını ödeme yükümlülüğünü yerine
getirmediği için, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından yayın izni iptal
edilmesine rağmen radyo yayını yapmaya devam eden sanık hakkında, izinsiz radyo
yayını yapmak suçundan dolayı 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve
Yayınları Hakkında Kanun'un 34. ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 36.
maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasının yargılama
aşamasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu savını ciddi bulan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında
Kanun'un itiraz konusu tümceyi de kapsayan 34. maddesinin birinci fıkrası
şöyledir: "Bu Kanunda belirtilen istisnalar dışında, üst Kuruldan izin
almadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da izni üst Kurul tarafından geçici
ya da sürekli iptal edilmesine rağmen yayında bulunan kişi veya kuruluşların
sahip ve yöneticilerine fiilleri başka bir suç oluştursa bile fiilin ağırlığına
göre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ve yüz milyon Türk lirasından on
milyar Türk lirasına kadar para cezası verilir. 3506 Sayılı Kanun hükümleri
saklıdır. Ayrıca, tüm yayın cihazları 01/03/1926 tarihli ve 765 sayılı Türk
Ceza Kanunun 36 ncı maddesine göre müsadere edilir ." B- İlgili Yasa Kuralı 3984 sayılı Kanun'a 4756 sayılı Kanun'un 17.
maddesiyle eklenen Ek 2. maddenin birinci fıkrası şöyledir: " Bu Kanunda belirtilen istisnalar dışında, Üst Kuruldan izin
almadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da Üst Kurul tarafından geçici ya
da sürekli iptal edilmesine rağmen yayın yapan kişiye, kuruluşların ise sahip
ve yöneticilerine, fiilleri bir başka suç oluştursa bile, fiilin ağırlığına
göre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ve bir milyar liradan yüz milyar
liraya kadar para cezası verilir. Ancak, Türkiye Cumhuriyetinin varlık ve
bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne karşı yıkıcı
ve bölücü faaliyetlere sevk edecek şekilde yayın yaptıkları tespit edilerek
yayınları durdurulan veya yayın izinleri iptal edilen kişiler, bu kuruluşların
sahipleri ve yöneticileri ile bu tür yayınlarda görev alanlar Türk Ceza
Kanununun 314 üncü maddesine göre cezalandırılır. Ayrıca tüm yayın cihazları
Türk Ceza Kanununun 36 ncı maddesine göre müsadere edilir." III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince,Tülay TUĞCU,
Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.
Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz
PAKSÜT'ün katılımlarıyla 29.9.2005 günü yapılan ilk inceleme toplantısında,
dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar
verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca
bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince
açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen
kuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise
davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki
kurallardır. İzinsiz radyo yayını yapmak suçundan dolayı 3984 sayılı Kanun'un
34. maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle sanık hakkında açılan kamu
davasında Mahkeme, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri
sürmüştür. Radyo ve Televizyon Ü st Kurulu'ndan izin
almadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da izni Üst Kurul tarafından geçici
ya da sürekli iptal edilmesine rağmen yayında bulunan kişi veya kuruluşların
sahip ve yöneticilerinin cezai sorumluluğu, 13.4.1994 günlü, 3984 sayılı
Kanun'un 34. maddesinde düzenlenmişken, aynı eyleme, sonradan yürürlüğe giren
15.5.2002 günlü, 4756 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle bu Kanun'a eklenen Ek 2.
maddenin birinci fıkrasında da yer verilmiştir. Ancak, Ek 2. maddede öngörülen
düzenlemede, 34. maddeden farklı olarak, izinsiz radyo ve televizyon yayını
yapan ya da izni Üst Kurul tarafından geçici ya da sürekli iptal edilmesine
rağmen yayında bulunan kişi veya kuruluşların yayın cihazlarının müsadere
edileceğine ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Ek 2. maddede yayın
cihazlarının müsaderesi, yalnızca birinci fıkranın ikinci tümcesinde yer alan
" Türkiye Cumhuriyetinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi
ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne karşı yıkıcı ve bölücü faaliyetlere sevk
edecek şekilde yayın yaptıkları tespit edilerek yayınları durdurulan veya yayın
izinleri iptal edilenler" yönünden öngörülmüştür. Bir başka ifadeyle,
sonradan yürürlüğe giren Ek 2. madde, 34. maddede öngörülen suçun müsadereye
ilişkin hükümlerini değiştirmiştir. Somut olayda, itiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin bakmakta olduğu
davada sanığa yüklenen eylemin, reklam gelirleri Üst Kurul payını ödeme yükümlülüğünün
yerine getirilmemesinden dolayı yayın izni iptal edilmesine rağmen radyo yayını
yapılmaya devam edilmesi olması nedeniyle sanık hakkında Ek 2. maddenin birinci
fıkrası uyarınca hüküm kurulması gerekeceğinden, itiraz konusu 34. maddenin
birinci fıkrasının son tümcesi, başvuran Mahkeme'ce davada uygulanacak kural
değildir. Bu nedenlerle, başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi
gerekir. V- SONUÇ 13.4.1994 günlü, 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve
Yayınları Hakkında Kanun'un 34. maddesinin birinci fıkrasının son tümcesinin,
itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma
olanağı bulunmadığından, bu tümceye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE, 31.1.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Sacit ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Mehmet ERTEN Üye A. Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket APALAK Üye Serruh KALELİ Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ