ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1997/56 Karar Sayısı : 1997/62 Karar Günü : 4.9.1997 R.G. Tarih-Sayı :14.11.1997-23170 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Bafra Asliye Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 765 sayılı Türk Ceza Yasası'nın 258. maddesinin
üçüncü fıkrasının Anayasa'nın 9., 10., 11. ve 19. maddelerine aykırılığı
savıyla iptali istemidir. I- OLAY Görevli memura muhakemet suçundan sanık hakkında açılan kamu
davasında, tarafların Anayasa'ya aykırılık savını ciddi bulan Mahkeme TCK'nun
258. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istemiyle başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ 765 sayılı Türk Ceza Yasası'nın iptali istenen üçüncü fıkrayı
içeren 258. maddesi şöyledir: "Eğer fiil, kendisini veya akrabasını hapis veya tevkiften
kurtarmak maksadiyle vâkı olmuşsa birinci fıkradaki hal için iki aydan altı
aya, ikinci fıkrada yazılı hal için dört aydan bir seneye kadar hapis cezası
verilir." IV- İLK İNCELEME Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın 28. maddesine göre itiraz yoluyla yapılan
başvurularda, Anayasa Mahkemesi'nin görev alanı, başvuran Mahkeme'nin bakmakta
olduğu davada uygulayacağı yasa kuralı ile sınırlıdır. Uygulanacak yasa kuralından amaç, bir davanın değişik evrelerinde
ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da
olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan ya da tarafların istek ve
savunmaları çerçevesinde bir karar vermek için gözönünde tutulması gereken
kurallardır. Mahkeme'nin bakmakta olduğu dava, hakkında yakalama emri bulunan
babasını aramaya gelen görevli jandarma erlerine, sanığın babasının evde olmadığını,
evini aratmayacağını bildirerek onlara karşı çıktığı savıyla, Türk Ceza
Yasası'nın 258. maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları uyarınca
cezalandırılmasına ilişkindir. Mahkeme, Türk Ceza Yasası'nın 258. maddesinin
üçüncü fıkrasını uygulayacağı kural kabul ederek iptalini istemiştir. Türk Ceza Yasası'nın 258. maddesinin birinci fıkrasında suç,
"Bir memura veya ona yardım edenlere memuriyetine ait vazifeleri ifa
sırasında cebir ve şiddet veya tehdit ile mukavemet" etmek eylemi olarak
tanımlanmaktadır. 258. maddenin üçüncü fıkrasında ise, birinci fıkradaki
eylemin kendisini veya akrabasını özgürlüğü bağlayıcı ceza veya tutuklamadan
kurtarmak amacıyla işlenmesi durumunda cezanın indirileceği öngörülmüştür.
Dosya içeriğinden, olay sırasında sanığın babasının evde bulunmadığı
anlaşılmaktadır. Bu nedenle davada uygulanacak kural, 258. maddenin
birinci fıkrası olup, üçüncü fıkrasının uygulanma olanağı yoktur. V- SONUÇ 1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu 258.
maddesinin üçüncü fıkrası, itiraz yoluna başvuran mahkemenin bakmakta olduğu
davada uygulanacak kural olmadığından başvurunun mahkemenin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE, 4.9.1997 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Yekta Güngör
  ÖZDEN Başkanvekili Güven DİNÇER Üye Ahmet N. SEZER Üye Samia AKBULUT Üye Haşim KILIÇ Üye Yalçın ACARGÜN Üye Sacit ADALI Üye Ali HÜNER Üye Lütfi F.
  TUNCEL Üye Mustafa
  YAKUPOĞLU Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU