ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2011/133 Karar Sayısı : 2011/174 Karar Günü : 29.12.2011 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Karabük 2. Asliye Hukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 26.9.2011 günlü, 659 sayılı
Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk
Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 14. maddesinin
(2) numaralı fıkrasınınAnayasa'nın 10., 35. ve 128. maddesine aykırılığı savıyla
iptali istemidir. I- OLAY Hazine avukatı olarak görev yapmakta olan davacının katıldığı
davalardan ve icra takiplerinden elde edilen vekalet ücretinin, 657 sayılı
Kanun'un 146. maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen limit nedeniyle ödenmeyen
kısmının ödenmesi istemiyle açılan alacak davasında itiraz konusu kuralın
Anayasa'ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 26.9.2011 günlü, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu
İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin
Kanun Hükmünde Kararname'nin itiraz konusu kuralı da içeren 14. maddesi
şöyledir: 'Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve
dağıtımı Madde 14- (1) Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari
davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi
amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafındanyapılan
takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde,
bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre
hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücretitakdir
edilir. (2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet
ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet
hesabında toplanarak idare hukuk biriminde
fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir. a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk
birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55'i, dağıtımın
yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev
yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve
avukatlara %40'ı, hukuk biriminde görev yapan diğer personele %5'i eşit olarak
ödenir. b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri,
hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge, diğerleri
için (6.000) gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile
çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez. c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde
görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk
müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan
tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir. (3) Hizmet satın alınan avukatlara yapılacak ödemeler bu madde
kapsamı dışındadır' III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca,Serruh KALELİ,
Alparslan ALTAN, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz
PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri
NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Erdal TERCAN'ınkatılmalarıyla
29.12.2011 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikledavadauygulanacak
kuralsorunu görüşülmüştür. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali için
Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış
ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların
da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları,
davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. Hazine avukatı olarak görev yapmakta olan davacının katıldığı
davalardan ve icra takiplerinden elde edilen vekalet ücretinin, 657 sayılı
Kanun'un 146. maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen sınır nedeniyle ödenmeyen
kısmının ödenmesi ve anılan fıkranın Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla açtığı
davada, iddiayı ciddi bulan Mahkeme, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun
146. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan ' Şu kadar ki, vekalet ücretinin
yıllık tutarı, hukuk müşavirleri ve avukatlar için 10000, diğerleri için 6000
gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu
bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez. Bu esasa göre yapılacak dağıtım
sonunda artan miktar merkezde bir hesapta toplanarak Maliye ve Gümrük
Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmeliğe göre diğer avukatlar arasında,
yukarıdaki miktarı aşmamak üzere eşit olarak dağıtılır ' bölümünün
Anayasa'ya aykırılığı savıyla iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne
başvurmuştur. Bakılmakta olan dava devam etmekte iken, 6.4.2011 günlü, 6223
sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak, 2.11.2011 günlü, 28103 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan 659 sayılı KHK ile genel bütçe kapsamındaki kamu
idarelerinde ve özel bütçeli idarelerde hukuk hizmetlerinin yürütülmesine
ilişkin usul ve esaslar tamamen değiştirilmiş ve E.2010/97 sayılı itiraz
başvurusunda iptali istenilen kuralı da içeren 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu'nun 146. maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. Devam eden davada, aynı davacı tarafından ileri sürülen 659 sayılı
KHK'nin 14. maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırılık iddiası,
aynı Mahkemececiddi bulunarak iptali istemiyle 12.12.2011 gününde Anayasa
Mahkemesi'ne başvurulmuştur. Bakılmakta olan dava, hazine avukatı olarak görev yapmakta olan
davacının katıldığı davalardan ve icra takiplerinden elde edilen vekâlet
ücretinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 146. maddesinin üçüncü fıkrasında
öngörülen sınır nedeniyle ödenmeyen kısmının ödenmesine ilişkindir. E.2010/97 sayılı itiraz başvurusuna konu kural, 659 sayılı KHK'nin
18. maddesinin (3) numaralı fıkrasıyla yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte
bakılmakta olan davada uygulanacak kural olma niteliğini sürdürdüğü görüşüyle
Anayasa Mahkemesi'nin 22.12.2011 günlü toplantısında işin esası incelenerek
Anayasa'ya aykırılık savı reddedilmiştir. K.2011/173 sayılı karar ile 657
sayılı Kanunun sözkonusu kuralının bakılmakta olan davada uygulanacak kural
olma niteliğini sürdürdüğü kabul edilmiştir. 659 sayılı KHK'nin iptali
istenilen kuralları, KHK'nin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki uyuşmazlıklar
bakımından uygulanabilecek niteliktedir. Bu bakımdanitiraz konusu kuralların
itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma
olanağı bulunmamaktadır. Bu nedenle, 26.9.2011 günlü, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki
Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin
Kanun Hükmünde Kararname'nin 14. maddesinin (2) numaralı fıkrasının,itiraz
başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği
nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 26.9.2011 günlü, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu
İdareleri Ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin
Kanun Hükmünde Kararname'nin 14. maddesinin (2) numaralı fıkrasının, itiraz
başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE, 29.12.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN