ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1962/216 Karar Sayısı : 1963/2 Karar Günü : 4.1.1963 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME: Sakarya Asliye Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: Toplantı ve Gösteri
Yürüyüşleri hakkındaki 27.6.1956 günlü ve 6761 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin
(f) bendi ile 14 üncü maddesinin 6 sayılı bendinin 12 nci maddesinin (f)
bendine ilişkin hükmünün Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Düzce Cumhuriyet Savcılığınca Haydar Seçkin ve arkadaşlarının
Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri hakkındaki 6761 sayılı Kanuna aykırı harekette
bulunduklarından bu kanunun 12 nci maddesinin (f) bendi delâletiyle 14 üncü
maddesinin 6 sayılı bendi uyarınca cezalandırılmaları isteğile kamu davası
açılmıştır. Sakarya Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında sanık
Haydar Seçkin ve C.Savcısı, uygulanması istenen kanun hükümlerinin Anayasaya
aykırı olduğunu bildirmişlerdir. Mahkemece de, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 28 inci maddesi ile
konulmuş bulunan (Herkes önceden izin alınmaksızın silâhsız ve saldırısız
toplanma veya gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahiptir. Bu hak ancak kamu
düzenini korumak için kanunla sınırlanabilir.) hükmü karşısında, 6761 sayılı
kanunun 12 nci maddesinin (f) bendi ile kamu düzenini korumak dahi bahis konusu
olmaksızın her nerede olursa olsun gösteri ve protesto maksadiyle
toplanılmasının veya böyle bir toplantıya sebebiyet verilmesinin suç sayıldığı
ve bu halin Anayasanın 28 inci maddesi hükmüne aykırı bir durum yarattığı
kanısına varıldığı ve bu suretle sanıklar hakkında uygulanması istenen 6761
Sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (f) ve 14 üncü maddesinin 6 sayılı bentlerile
ilgili Anayasaya aykırılık iddialarının ciddi görüldüğü gerekçesiyle Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri hakkındaki 44 sayılı Kanunun 27 nci
maddesinin 2 nci bendi gereğince dosya içindeki kâğıtlarla kararın birer
örneklerinin Mahkememize gönderilmesine ve davanın geri bırakılmasına 25.9.1962
gününde karar verilmiştir. İNCELEME: Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15 nci maddesi uyarınca yapılan ilk
incelemede; başvurmanın, Anayasanın 151 ve yukarda anılan 44 sayılı Kanunun 27
nci maddesi uygun olduğu görüldüğünden, esasın incelenmesine dair verilen
17.10.1962 günlü karar üzerine, düzenlenen rapor, Sakarya Asliye Ceza Mahkemesi
kararı ve ekleri kâğıtlar okunduktan sonra, gereği görüşülüp düşünüldü: GEREKÇE: Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri hakkındaki 6761 sayılı Kanunun 12
nci maddesinin (f) bendi ile 14 üncü maddesinin 6 sayılı bendinin 12 nci
maddesinin (f) bendine ilişkin hükmü Anayasaya aykırı görülerek 4.1.1963 gün ve
1962/208-1963/1 sayılı kararla iptal edilmiş ve Anayasanın 152 nci maddesinde
de (Anayasa Mahkemesince, Anayasaya aykırı olduğundan iptaline karar verilen
kanun veya içtüzük veya bunların iptal edilen hükümleri, karar tarihinde
yürürlükten kalkar.) denilmiş olduğundan, Mahkemenin itirazına konu olan 6761
sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (f) bendi ile 14 üncü maddesinin 6 sayılı
bendinin 12 nci maddenin (f) bendine ilişkin hükmü, sözü geçen karar ile
yürürlükten kaldırılmış bulunmaktadır. SONUÇ: Yukarıda belirtilen sebepten ötürü itiraz konusu bendlerde yazılı
hükümler, yürürlükten kalkmış bulunduğundan, bu hükümler hakkında yeniden karar
verilmesine yer olmadığına 4.1.1963 gününde oybirliğiyle karar verildi. Başkan Vekili Tevfik GERÇEKER Üye Rifat GÖKSU Üye İsmail Hakkı
  ÜLKMEN Üye Lûtfi AKADLI Üye Şemsettin
  AKÇOĞLU Üye İbrahim SENİL Üye İhsan KEÇECİOĞLU Üye Salim BAŞOL Üye Celâlettin
  KURALMEN Üye Yekta AYTAN Üye Ekrem KORKUT Üye Ahmet AKAR Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lûtfî ÖMERBAŞ Üye Ekrem TÜZEMEN