ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/56 Karar Sayısı : 2013/61 Karar Günü : 22.5.2013 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Mersin 2. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 21.7.1953 günlü, 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a, 25.5.1995 günlü, 4108 sayılı
Kanun'un 11. maddesiyle eklenen mükerrer 35. maddenin birinci fıkrasının,
Anayasa'nın 2., 5. ve 36. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar
verilmesi istemidir. I- OLAY Davacının ortağı bulunduğu Anonim Şirketten tahsil edilemeyen
ecrimisil alacağı nedeniyle Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından düzenlenen ödeme
emrinin iptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 21.7.1953 günlü, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun'a, 25.5.1995 günlü, 4108 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle eklenen
veitiraz konusu kuralı da içerenmükerrer 35. maddeşöyledir: ' Kanuni
Temsilcilerin Sorumluluğu Mükerrer Madde 35-
(Ek: 25/5/1995 - 4108/11 md.) Tüzel kişilerle
küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan
teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil
edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği
olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine
göre tahsil edilir. Bu madde hükmü,
yabancı şahıs veya kurumların Türkiye'deki mümessilleri hakkında da uygulanır. Tüzel kişilerin
tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanuni temsilcilerin
tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını kaldırmaz. Temsilciler,
teşekkülü idare edenler veya mümessiller, bu madde gereğince ödedikleri
tutarlar için asıl amme borçlusuna rücu edebilirler. (Ek fıkra: 4/6/2008-5766/4 md.) Amme
alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kanuni temsilci veya
teşekkülü idare edenlerin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, amme
alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulur. (Ek fıkra: 4/6/2008-5766/4 md.) Kanuni
temsilcilerin sorumluluklarına dair 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan
hükümler, bu maddede düzenlenen sorumluluğu ortadan kaldırmaz.' III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü hükümleri uyarıncayapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZ tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve dayanılan Anayasa
kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un ' Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi '
başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta
olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde de
Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında ' iptali istenen kuralların
Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru
kararının aslı ' sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise
açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz
başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin
gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli
kararında,Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa'nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesigerektiği ifade edilmiştir. Yine İçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye
geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında ise
anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin
eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. Başvuru kararında, itiraz konusu kuralın Anayasa'nın2., 5. ve 36.maddelerine
aykırı olduğu belirtilmiş ise de,ileri sürülen gerekçelerin 6183 sayılı
Kanun'un ödeme emrine itirazı düzenleyen 58. maddesine ilişkin olduğu, itiraz
konusu kuralınAnayasa'nın 2., 5. ve 36. maddelerine hangi gerekçelerle aykırı
olduğuna ilişkinayrıca bir açıklamaya yer verilmediği anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi
İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı
olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4)
numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye
geçilmeksizin reddi gerekir. Bu görüşeMuammer TOPAL katılmamıştır. IV- SONUÇ 21.7.1953 günlü, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun'a, 25.5.1995 günlü, 4108 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle eklenen
mükerrer 35. maddenin birinci fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle
yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE,
Muammer TOPAL'ın karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 22.5.2013 gününde karar verildi. Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ KARŞIOY GEREKÇESİ 6183 sayılı Yasa'ya, 4108 sayılı Yasa'nın 11. maddesiyle eklenen
mükerrer 35. maddenin birinci fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle
yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Yasa'nın 40. maddesinin (4) numaralı
fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, çoğunluk kararıyla esas
incelemeye geçilmeksizin reddine karar verilmiştir. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa o hükmün
iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar
uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde
yöntemince açılmış ve görevine giren bir dava bulunması ve iptali istenen
kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak kanun
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde ve
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. Başvuru kararında, 6183 sayılı Yasa'nın mükerrer 35. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının iptali istenmektedir. Anılan kanun hükmünde, tüzel
kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği
olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen
veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının, kanuni temsilcilerin ve
tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu
Kanun hükümlerine göre tahsil edileceği düzenlenmiştir. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme'de görülen davada, amme alacağı
ecrimisil, ödeme emrinin muhatabı anonim şirket ortağı olmakla, amme alacağının
tahsili amacıyla anılan hükme dayanılarak ödeme emri düzenlenmesi mümkün ise
de, dosyada mevcut dava konusu ödeme emrinin dayanağı 6183 sayılı Yasa'nın 35.
maddesidir. Dolayısıyla anılan Yasa'nın mükerrer 35. maddesinin (1) numaralı
fıkrası, davada uygulanacak kural niteliğinde değildir. Sözkonusu davada,
davacının iddialarını mükerrer 35. madde üzerinden ileri sürmesi de anılan
maddeye, davada uygulanacak kural olma niteliğini kazandırmaz. Açıklanan nedenle, 6183 sayılı Yasa'nın mükerrer 35. maddesinin
(1) numaralı fıkrasına ilişkin başvurunun, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
reddi gerektiği oyuyla karara katılmadım. Üye Muammer TOPAL