ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı       : 
2016/157 Karar Sayısı    :  2016/149 Karar Tarihi   :  7.9.2016 R.G.Tarih-Sayısı   :  Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Danıştay Onbeşinci
Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 18.12.1953 tarihli ve
6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un, 17.5.2012 tarihli ve 6308
sayılı Kanun’un 2. maddesiyle değiştirilen 5. maddesinin sekizinci, dokuzuncu
ve onuncu fıkralarının, Anayasa’nın 2., 7., 13., 60., 48. ve 49. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir OLAY: Davacının, Eczacılar ve Eczaneler
Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin iptali talebiyle açtığı davada itiraz
konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri
için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKÜMLERİ Kanun’un itiraz konusu kuralları da içeren 5. maddesi şöyledir: “MADDE 5- Serbest eczaneler, eczacılık
yapma hakkını haiz bir eczacının sahip ve mesul müdürlüğünde yönetmelikte
belirlenen belgelerle il sağlık müdürlüğünce düzenlenmiş ve valilikçe
onaylanmış bir ruhsatname ile açılır. Ruhsatname konusunda meydana gelecek
sorunların çözüm yeri Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumudur. Eczane açmak, devretmek veya başka bir yere nakletmek isteyen
eczacılar, bulunduğu ilin sağlık müdürlüğüne dilekçe ile başvurur. Eczane açmak
isteyenlerin belgelerinin tam olması hâlinde ruhsatname düzenlenir. Düzenlenen
ruhsatnameler Sağlık Bakanlığına, Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumuna ve Türk
Eczacıları Birliğine bildirilir. Eczaneler için belediyeden ayrıca bir iş yeri ruhsatı
alınması ve belediyeye harç ödenmesi gerekmez. (Ek cümle: 2/1/2014-6514/35 md.) Eczaneler için ayrıca başka herhangi bir kurum veya kuruluştan
kayıt veya onay belgesi aranmaz. Serbest eczane sayıları, ilçe sınırları
içindeki nüfusa göre en az üç bin beş yüz kişiye bir eczane olacak şekilde
düzenlenir. Hiç eczanesi olmayan yerleşim birimlerinde nüfus kriterine
bakılmaksızın bir eczanenin açılmasına müsaade edilir. Ancak bu şekilde açılan
eczanelerin başka yerlere naklinde nüfus kriteri işletilir. Eczanelerin aynı
ilçe içerisindeki nakillerinde nüfusa göre eczane açılması kriteri uygulanmaz. Doğal afet ve mücbir sebep nedeniyle nüfus azalması
hâlinde o yerleşim yerinde bulunan eczanelerin naklinde nüfusa göre eczane
açılması kriteri uygulanmaz. Bu hâlin tespit ve ilanı Sağlık Bakanlığınca
yapılır. Eczane açılmasına ilişkin kriterler belirlenirken
ilçelerin sosyoekonomik gelişmişlik sıralamasına göre sınıflandırma yapılır. Bu
sınıflandırmaya göre ilçelere ilçe katsayısı verilir. Eczacılara, o ilçede
mesleki faaliyetlerini sürdürdükleri yıl sayısı ile ilçe katsayısının çarpımı
kadar hizmet puanı verilir. Eczacı birden fazla ilçede çalışmış ise hizmet
puanları toplanır. Hizmet puanı hesaplanırken ilçe katsayısı,doktora yapmış
olanlar için dörtte bir oranında artırılarak uygulanır. Eczacılara, meslekte
geçirilen toplam yıl sayısı ile eczacının hizmet puanı toplamı sonucu tespit
edilen yerleştirme puanı verilir. Nüfus kriterlerine göre eczane açılabilecek yerler, her
yıl en az iki kez olmak üzere Sağlık Bakanlığınca ilan edilir. İlan edilen
yerlere müracaat eden adaylardan yerleştirme puanı en yüksek olanlar eczane
açma hakkı kazanır. Yerleştirme puanının eşit olması hâlinde kura çekilir. Eczanesini devretmiş bir eczacı yeni bir eczane açmak
istediğinde  yerleştirme puanı yarı oranında düşürülür. Serbest eczanelerde, reçete sayısı ve/veya ciro gibi
kriterlere göre belirlenen sayıda ikinci eczacı çalıştırılması zorunludur. Serbest eczane açmak veya serbest eczanelerde mesul müdür olarak
çalışmak isteyen bir eczacı, en az bir yıl müddetle hizmet sözleşmesine bağlı
olarak mesul müdür eczacı ile birlikte serbest eczanelerde yardımcı eczacı
olarak çalışmak zorundadır. Hastane eczanelerinde veya ikinci eczacı olarak
serbest eczanelerde en az bir yıl süre ile çalışanlar, yardımcı eczacı olarak
çalışma şartını yerine getirmiş sayılır. Yardımcı eczacıların, il sağlık
müdürlüğü ve/veya bölge eczacı odalarının denetimlerinde üç kez eczanede görevi
başında mazeretsiz olarak bulunmadığının tespiti hâlinde çalışma süresi kabul
edilmez. Yardımcı eczacılara asgari ücretin bir buçuk katından, ikinci
eczacılara da asgari ücretin üç katından aşağı olmamak üzere taraflarca belirlenecek
ücret ödenir. Yardımcı eczacı ve ikinci eczacı çalıştırılması ile ilgili usul
ve esaslar Türk Eczacıları Birliğinin görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca
belirlenir .” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTEN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun’un “ Başvuruya engel durumlar ” başlığını
taşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “ İtiraz yoluna başvuran
mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması
hâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele
sayılır. ” denilmiştir. Buna göre aynı Mahkeme tarafından aynı kurala
ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir. 3. 6216 sayılı Kanun’un “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce
ileri sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde ise Anayasa Mahkemesine itiraz
yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiş ve maddenin 
(4) numaralı fıkrasında açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun
olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 4. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafından,
itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyası kapsamında yapılmış olan
itiraz başvurusunun (E.2016/154)  bakılmakta olan dava dosyası için de
bekletici mesele sayılması gerekirken, tekrar başvuruda bulunulduğu
belirlenmiştir. 5. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (2)
numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. III- HÜKÜM 18.12.1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında
Kanun’un, 17.5.2012 tarihli ve 6308 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle değiştirilen
5. maddesinin sekizinci, dokuzuncu ve onuncu fıkralarının iptallerine
karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin
(2) ve 40. maddesinin (4) numaralı fıkraları gereğince yöntemine uygun
olmadığından REDDİNE, 7.9.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE  karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ