ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2007/86 Karar Sayısı : 2007/73 Karar Günü : 30.7.2007 Resmi Gazete Tarih-Sayısı : Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kocaeli 3. İcra Hukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 18.5.2004 günlü, 5174 sayılı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 77.
maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa'nın 10. maddesinin ikinci fıkrasına
aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Kocaeli Sanayi Odası tarafından, davalı Ercan Premiks ve Gıda
Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında, oda üyeliği ve yıllık aidat borçları nedeniyle
toplam 1.255,05 ytl alacağın tahsili için, Kocaeli Sanayi Odası yönetim
kurulunun 29.11.2006 tarih ve 86 sayılı kararına dayanılarak, İcra İflas kanunu'nun
ilgili hükümleri uyarınca ilamlı icra yoluyla takip yapılmıştır. Kocaeli 5. İcra Müdürlüğü'nce düzenlenen icra emri, adı geçen
borçluya 11.01.2007 günü tebliğ edilmiştir. Kendisine tebligat yapılmasından
sonra borçlu, vekili aracılığı ile 18.01.2007 günlü dilekçe ile hakkında
düzenlenen icra emrine ve 5174 sayılı Yasa'nın 77. maddesinin ikinci fıkrasının
Anayasa'ya aykırılığı itirazında bulunmuştur. Kocaeli 3. İcra Hukuk Mahkemesi,
itirazı Mahkeme'nin 2007/59 sıra numarasıyla esasına kaydetmiş ve yargılama
devam ederken 13.06.2007 tarihli kararıyla, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya
aykırı olduğu kanısına vararak iptali için, Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 5174 SayılıTürkiye Odalar Ve Borsalar Birliği İle Odalar Ve
Borsalar Kanunu'nun, “Tahsilat” başlıklı 77. maddesinin ikinci fıkrası şöyledir. “ MADDE 77 – 1) (…) 2) Kayıt ücretleri, yıllık aidat, munzam aidat, navlun
hâsılatından alınacak oda payları ve Birlik aidatı ile borsa tescil ücreti ve
bunlara ait kesinleşen gecikme zamları ile para cezalarının tahsiline ilişkin
olarak oda, borsa ve Birlik Yönetim Kurulunca verilen kararlar ilam hükmünde
olup, icra dairelerince yerine getirilir” B- Dayanılan Anayasa Kuralı Başvuru gerekçesinde Anayasa'nın 10. maddesinin ikinci fıkrasına
dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince, 30.07.2007
tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk
inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa
Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış
ve görevine giren bir dava bulunması ve iptali istenen kuralların da o davada
uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik
evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. Alacağı bir ilama veya ilam niteliğindeki bir belgeye bağlı olan
alacaklı, elindeki bu belgeyle dilediği icra dairesine giderek takip talebinde
bulunabilir (İİK m. 34). Alacaklının ilamlı takip talebini alan icra dairesi, bir icra emri
düzenler ve bunu borçluya tebliğe çıkarır. İcra emrini alan borçlu kural olarak
icra emrine itiraz edemez. Yani, icra emrini alan borçlu itirazla hakkında
yapılan icra takibini durduramaz. Borçlu, ancak İİK'nun 33 ve 33/a maddelerinde
belirtilen, borcun zamanaşımına uğradığı, itfa(ödeme) veya imhal
edildiği(ertelenmiş) nedenlerine dayanarak İcra Hukuk Mahkemesi'nden icranın
geri bırakılmasını veya İİK'nun 16 ve davamı maddelerine dayanarak icra
müdürünün yaptığı işlemi şikâyet yoluyla dava konusu yapabilir. İcranın geri bırakılması davasında, mahkemenin yapacağı inceleme,
İİK'nun 33 ve 33/a maddeleriyle sınırlı bir incelemedir. İtirazda bulunan
borçlu, ilam veya ilam niteliğindeki belgeye dayanan takipte, ilamın
zamanaşımına uğradığı, ödeme yaptığı veya kendisine ödeme konusunda alacaklı
tarafından süre verildiği iddiasını, İİK'nun 33 ve 33/a maddelerinde sayılan
belgelere dayandırmak zorundadır. Çünkü mahkeme, incelemesini bu belgelerle
sınırlı olarak yapar. İcra Hukuk Mahkemesi bu belgeler dışındaki bir belgeye
dayanarak, icranın geri bırakılmasına karar veremez. Burada mahkemenin sorunun
çözümünde uygulayacağı kurallar, İİK'nun özellikle 33 ve 33/a maddesi ile usule
ilişkin kurallarıdır. İcra Hukuk Mahkemesi, icranın geri bırakılması davasında
ilam niteliğindeki belgenin dayanağını araştırıp inceleme konusu yapamaz. Borçlu vekili tarafından Kocaeli 3. İcra Hukuk Mahkemesine
18.01.2007 tarihinde açılan dava, borca ve gecikmiş faize itiraz
niteliğindedir. Bu çerçevede, yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında,
İcra Hukuk Mahkemesi, icra emrine itirazda bulunan borçlunun bu itirazını,
İİK'nun 33 ve 33/a maddesine göre inceler ve karara bağlar. Mahkemenin bu
davada yapacağı inceleme, borçlu tarafından ileri sürülen ve İİK'nun 33 ve 33/a
maddelerinde sayılan zamanaşımı, ödeme ve erteleme savlarıyla sınırlı bir
incelemedir. İcra emrine itiraz davasına bakan mahkemenin sorunun çözümünde
uygulayacağı kurallar, ilam niteliğindeki belgenin dayanağını oluşturan 5174
sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 77.
maddesinin ikinci fıkrası değil, İİK'nun özellikle 33 ve 33/a maddesi ile usule
ilişkin kurallarıdır. Dolayısıyla iptali istenen ve 5174 sayılı Yasa'nın 77. maddesinin
ikinci fıkrasında düzenlenen, oda alacaklarının tahsiline ilişkin olarak oda,
borsa ve Birlik Yönetim Kurulunca verilen kararlar ilam hükmünde olup, icra
dairelerince yerine getirileceğine ilişkin kural, icranın geri bırakılması
davasında, ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu
ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bir yasa kuralı değildir. Bu durumda, başvurunun itiraz yoluna başvuran Kocaeli 3. İcra Hukuk
Mahkemesi'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 18.5.2004 günlü, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 77. maddesinin ikinci fıkrasının, itiraz
başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE, 30.7.2007 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ