ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2010/101 Karar Sayısı : 2010/104 Karar Günü : 7.12.2010 İTİRAZ
YOLUNA BAŞVURAN : Kadıköy 1. İş Mahkemesi İTİRAZIN
KONUSU : 21.4.2005 günlü, 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 30. maddesinin ikinci
fıkrasının Anayasa’nın 10, 11 ve 48. maddelerine aykırılığı savıyla iptali
istemidir. I-
OLAY Sosyal
Güvenlik Kurumundan emekli olan davacının, yaşlılık aylığı almakta iken
öğretmenlik yaptığı döneme ilişkin ödenen yaşlılık aylıklarının tahsili için
yapılan icra takibine itirazı üzerine açılan itirazın iptali ve takibin devamı
davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme
iptali istemiyle başvurmuştur. II-
YASA METİNLERİ A-
İtiraz Konusu Yasa Kuralları 5335
sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun’un iptali istenen ikinci fıkrayı da içeren 30. maddesi şöyledir: “MADDE
30- Cumhurbaşkanı tarafından atananlar, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek
kararnameyle atanan veya görevlendirilenler, Türkiye Büyük Millet Meclisince
yapılan seçimler sonucunda görev verilenler ile yükseköğretim kurumlarının
öğretim üyeliklerine ve Sağlık Bakanlığının tabip ve uzman tabip kadrolarına
yapılacak atamalar hariç olmak üzere, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan
emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar, genel bütçeye dahil dairelerin, katma
bütçeli idarelerin, döner sermayelerin, kefalet sandıklarının, sosyal güvenlik
kurumlarının ve bütçeden yardım alan kuruluşların kadrolarına açıktan
atanamazlar. Diğer kanunların bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz. Herhangi
bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu
aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler,
döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il
özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik
kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu
kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların
bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden
fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya
görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar. Diğer
kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık
aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya
veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti
Emekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre 1.1.2005 tarihinden önce
alınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz. Bu
maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri; a)
Cumhurbaşkanlığına seçilenler, b)
Dışarıdan Bakanlar Kurulu üyeliğine atananlar, c)
Yasama Organı üyeliğine seçilenler, d)
Mahalli idareler seçimleri sonucuna göre görev alanlar, e)
Sadece toplantı veya huzur ücreti ya da hakkı ödenen görevleri yürütenler ile
yönetim ve denetim kurulu üyeliği ücreti karşılığında görevlendirilenler, f)
Yaş haddini aşmamış olmaları kaydıyla her derece ve türdeki örgün ve yaygın
eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler
(üniversitelerde ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler hakkında yaş
haddini aşmamış olmaları kaydı aranmaz.), g)
Vakıf üniversitelerinde görev alanlar, h)
Özel kanunlarında emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilmeksizin çalıştırılma
veya görev yapma hakkı verilenlerden Cumhurbaşkanı tarafından atananlar,
Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararname ile atanan veya
görevlendirilenler ve Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılan seçimler
sonucunda görev verilenler, i)
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 60 ıncı maddesinin (a) fıkrası uyarınca
Yasama Organı üyeliğinin bitiminden sonra öğretim üyesi olarak atanmış olanlar, Hakkında
uygulanmaz.” 2- 5510
sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun itiraz konusu
ibareyi de içeren 105. maddesi şöyledir: “Madde
105- 21.4.2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ,
26.10.1990 tarihli ve 3671 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 10.7.1987 tarihli
ve 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin onbirinci fıkrası
hariç olmak üzere, diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.” B-
Dayanılan Anayasa Kuralları Mahkemenin
başvuru kararında, iptal istemi Anayasa’nın 10, 11 ve 48. maddelerine
dayandırılmıştır. III-
İLK İNCELEME 7.5.2010
günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler
yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin
incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına karar
verilmiştir. Fulya
KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz
AKINCI bu görüşe katılmamışlardır. Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğince Haşim KILIÇ, Osman Alifeyyaz
PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Alparslan ALTAN, Burhan ÜSTÜN,
Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN ve Celal Mümtaz AKINCI’nın
katılımlarıyla 07.12.2010 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dava dosyası
ve ekleri, ilk inceleme raporu, iptali istenilen Yasa kuralı, dayanılan Anayasa
kurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa’nın
152. ve 2949 sayılı Yasa’nın 28. maddesine göre, Anayasa Mahkemesinin işin
esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra on
yıl geçmedikçe aynı yasa hükmünün Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla tekrar
başvuruda bulunulamaz. İptali
istenen 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun’un 30. maddesinin ikinci fıkrasına yönelik iptal
başvurusu 3.4.2007 günlü, E.2005/52, K.2007/35 sayılı kararla Anayasa’ya aykırı
olmadığı gerekçesi ile reddedilmiş ve bu karar 18.3.2008 günlü, 26820 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Anayasa
Mahkemesi’nce işin esasına girilerek red kararı verilen itiraz konusu kural
hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın Resmî Gazete’de
yayımlandığı 18.3.2008 gününden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüz
dolmamıştır. Bu nedenlerle, başvurunun Anayasa’nın 152. ve 2949 sayılı Yasa’nın
28. maddeleri gereğince reddi gerekir. IV-
SONUÇ 1-
7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili gerekli düzenlemeler
yapılmadan, Mahkeme’nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin ön meselenin
incelenmesi sonucunda; Mahkeme’nin çalışmasına bir engel bulunmadığına, Fulya
KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ ile Celal Mümtaz
AKINCI’nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen karşıoyları ve
OYÇOKLUĞUYLA, 2-
21.4.2005 günlü, 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu’nun 30. maddesinin ikinci fıkrasının iptali
istemine ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa’nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 28. maddelerinin
son fıkraları gereğince REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE , 7.12.2010
gününde karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Osman Alifeyyaz PAKSÜT Üye Fulya KANTARCIOĞLU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Mehmet ERTEN Üye Fettah OTO Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Zehra Ayla PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Alparslan ALTAN Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz AKINCI