ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2025/39 Karar Sayısı : 2025/35 Karar Tarihi : 11/2/2025 R.G.Tarih-Sayı : 6/3/2025-32833 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul 13. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 6/1/1982
tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28/7/2024 tarihli
ve 7524 sayılı Kanun’un 54. maddesiyle değiştirilen ek 1. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “ … ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai
kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır. ” bölümünün Anayasa’nın 2. ve 36. maddelerine aykırılığı
ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: İdari para
cezasının iptali talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTENEN VE İLGİLİ GÖRÜLEN KANUN HÜKÜMLERİ A. İptali İstenen Kanun Hükmü Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı ek 1.
maddesi şöyledir: “ Parasal sınırların artırılması: Ek Madde 1 – (Ek: 5/4/1990-3622/26 md.; Değişik :
8/6/2000-4577/9 md.) (Değişik:28/7/2024-7524/54 md.) 1. Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her yıl, bir
önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden
değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak
suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan
kısımları dikkate alınmaz. 2. 17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu
olduğu davaların belirlenmesinde davanın açıldığı; 45 inci ve 46 ncı maddeler
uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde
ise ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın
verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır. Ancak nihai karar
tarihinden sonra parasal sınırlarda meydana gelen artış, bölge idare
mahkemesinin kaldırma veya Danıştayın bozma kararı üzerine yeniden bakılan
davalarda uygulanmaz. ” B. İlgili Görülen Kanun Hükümleri Kanun’un; 1. 45. maddesi
şöyledir: “ İstinaf: Madde 45 – (Değişik: 18/6/2014-6545/19 md.) 1. İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka
kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu
yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz
gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. (Değişik cümle:28/7/2024-7524/52 md.)
Ancak, konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen; vergi davaları, tam yargı
davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi
mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna
başvurulamaz. 2. İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir. İstinaf
başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında
dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare
mahkemesine gönderilir. (Ek cümle:28/7/2024-7524/52 md.) Bölge idare
mahkemesinin 48 inci maddenin yedinci fıkrası uyarınca verdiği kararlara karşı
tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna
başvurulabilir. 3. Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk
derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine
karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli
düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir. 4. Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını
hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece
mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi
işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç
duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi
mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri
öncelikle ve ivedilikle yerine getirir. 5. Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen
kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya
yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış
olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi
kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge
idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir. 6. Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize
açık olmayan kararları kesindir. (Ek cümle: 20/7/2017-7035/6 md.) Bu kararlar,
dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu
mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır. 7. İstinaf başvurusuna konu edilen kararı veren ya da
karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf yoluyla bölge idare mahkemesince
incelenmesinde bulunamaz. 8. İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf
yoluna başvurulamaz. ” 2. 46. maddesi
şöyledir: “ Temyiz: Madde 46 – (Değişik: 18/6/2014-6545/20 md.) Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge
idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar,
başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden
itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları. b) (İptal bent: Anayasa Mahkemesinin 26/7/2023 tarihli ve
E.:2023/36 K.:2023/142 sayılı Kararı ile) (Yeniden Düzenleme:28/7/2024-7524/53
md.) Konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan; vergi davaları, tam yargı
davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar. c) (Ek:28/7/2024-7524/53 md.) Konusu iki yüz yetmiş bin
Türk lirasını aşıp dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan; vergi davaları,
tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu
incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davalar. d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik
statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları. e) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz
gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları. f) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve
görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin
atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları. g) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan
davalar. h) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür
Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile
18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan
davalar. ı) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve
doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere
karşı açılan davalar. i) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın
icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan
davalar. j) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele,
rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı
tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan
davalar. k) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve
Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun
uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile
Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji
Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar. l) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler
Kanununun uygulanmasından doğan davalar. m) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi
Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar. n) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli
oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan
davalar. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi
İçtüzüğü hükümleri uyarınca Kadir ÖZKAYA, Hasan Tahsin GÖKCAN, Basri BAĞCI,
Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız
SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE, Yılmaz
AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI’nın katılımlarıyla 11/2/2025 tarihinde
yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle sınırlama sorunu görüşülmüştür. 2. Anayasa’nın 152.
ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan
mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya
yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine
başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir
davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması
gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde
ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da
olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır. 3. İtiraz yoluna
başvuran Mahkeme 2577 sayılı Kanun’un ek 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasının
birinci cümlesinin “ …ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince
nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır. ” bölümünün
iptalini talep etmiştir. İtiraz konusu kural istinaf veya temyiz kanun yoluna
başvuru açısından ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai
kararın verildiği tarihte geçerli parasal tutarların dikkate alınacağını
öngörmektedir. 4. Kuralda yer alan “ … tarihteki
parasal sınır esas alınır. ” ibaresi istinaf ve temyiz kanun yoluna
başvuruya ilişkin parasal sınırların yanı sıra duruşma yapılmasının zorunlu
olduğu hâllerle ilgili parasal sınırın belirlenmesi bakımından da geçerli,
ortak kural niteliğindedir. Dolayısıyla bakılmakta olan davanın konusu
gözetildiğinde kuralın esasına ilişkin incelemenin “ … ilk derece
mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği… ” ibaresi
ile sınırlı olarak yapılması gerekir. 5. Açıklanan
nedenlerle 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28/7/2024
tarihli ve 7524 sayılı Kanun’un 54. maddesiyle değiştirilen ek 1. maddesinin
(2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “ … ilk derece mahkemesi
veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır
esas alınır. ” bölümünün esasının incelenmesine, esasa ilişkin incelemenin
anılan bölümde yer alan “ … ilk derece mahkemesi veya bölge idare
mahkemesince nihai kararın verildiği… ” ibaresi ile sınırlı olarak
yapılmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. III. ESASIN İNCELENMESİ 6. Başvuru kararı ve
ekleri, Raportör Murat ÖZDEN tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor,
iptali istenen ve ilgili görülen kanun hükümleri, dayanılan ve ilgili görülen
Anayasa kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A. Anlam ve Kapsam 7. 2577
sayılı Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrasında konusu otuz bir bin Türk
lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları
hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararların kesin olduğu ve
bunlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı hüküm altına alınmıştır. 8. İstinaf mercii
tarafından verilen kararlardan temyiz incelemesine tabi olanlar ise söz konusu
Kanun’un 46. maddesinde sayma yoluyla belirlenmiş olup anılan maddenin birinci
fıkrasının (b) bendinde, konusu dokuz yüz
yirmi bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari
işlemler hakkında açılan davalarda verilen bölge idaresi mahkemesi kararlarına
karşı temyiz kanun yoluna başvurulabileceği belirtilmiş; (c) bendinde de konusu iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp dokuz
yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari
işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı
üzerine yeniden karar verilen davalara karşı da temyiz kanun yoluna
başvurulabileceği ifade edilmiştir. 9. Kanun’un
ek 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasında bu Kanun’da öngörülen parasal
sınırların her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve
ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak
üzere artırılmak suretiyle uygulanacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda Kanun’un
45. ve 46. maddelerinde belirtilen parasal sınırlar her yıl bir önceki yıla
ilişkin olarak tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranına göre
güncellenmektedir. 10. Ek
1. maddenin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde ise 45. ve 46. maddeler
uyarınca istinaf ve temyiz kanun yoluna başvurulabilecek kararların
belirlenmesinde ilk derece mahkemesince v eya
bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği
tarihteki parasal sınırın esas alınacağı hüküm altına alınmıştır. İtiraz konusu
kural anılan cümlede yer alan “ …ilk derece mahkemesi veya bölge idare
mahkemesince nihai kararın verildiği… ” ibaresidir. Kural gereğince konusu,
ilk derece mahkemesince ve bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği
tarihte geçerli olan parasal sınırın altında kalan davalarda istinaf veya
temyiz kanun yoluna başvurulması mümkün değildir. B. İtirazın Gerekçesi 11. Başvuru kararında
özetle; davayı açarken ya da davayı ıslah
ederken davacının sonraki yıllarda belirlenecek yeniden değerleme oranını
bilmesinin ve bu kapsamda kararın verildiği tarihteki parasal sınırı
öngörmesinin mümkün olmadığı, dava tarihi veya ıslah tarihi itibarıyla istinafa
veya temyize tabi olan bir davada verilen karara karşı -özellikle enflasyon
oranının yüksek olduğu dönemlerde- yargılama sürecinin uzaması durumunda
istinafa veya temyize başvurulamayabileceği, aynı tarihte açılan ve benzer
nitelikli davaların kural nedeniyle farklı aşamalarda kesinleşebileceği, bu
durumun belirlilik ve hukuki öngörülebilirlik ile adil yargılanma ilkelerini
ihlal ettiği belirtilerek kuralın
Anayasa’nın 2. ve 36. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. C. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu 12. 6216
sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 13. maddesi
yönünden de incelenmiştir. 13. Anayasa Mahkemesi 4/12/2024
tarihli ve E.2023/182, K.2024/203 sayılı kararıyla dava konusunun değer ve
miktar itibarıyla hükmün verildiği tarihte geçerli olan parasal tutarların
altında kalması hâlinde 12/1/2011 tarihli
ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ek 1. maddesinin (2) numaralı
fıkrasında yer alan ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi
kararına karşı istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulamayacağını öngören “ ...341 inci, 362 nci... ” ibaresini iptal
etmiştir. 14. Söz
konusu kararda anılan ibare, 6100 sayılı Kanun’un 341. ve 362. maddelerinde belirtilen ve ek
1. maddenin (1) numaralı fıkrası gereğince her yıl, önceki yıla ilişkin yeniden
değerleme oranına göre güncellenen parasal tutarın altında kalan davalarda
verilen kararlara karşı istinaf ve temyiz yollarına başvurulamayacağını
öngörmesi nedeniyle hükmün denetlenmesini talep hakkı kapsamında incelenmiştir
(AYM, E.2023/182, K.2024/203, 4/12/2024, §
44). 15. Bu
bağlamda kararda, hükmün verildiği tarihte geçerli olan parasal tutarın
güncellenmesinde dikkate alınan yeniden değerleme oranının 213 sayılı Kanun’un
mükerrer 298/A maddesi gereğince belirlendiği ve bu oranın Hazine ve Maliye
Bakanlığınca ilan edildiği de gözetildiğinde anılan tarih itibarıyla mahkeme
kararına karşı kanun yoluna başvurulup başvurulamayacağı hususunun herhangi bir
tereddüde yer vermeyecek şekilde açık ve net olarak belirlenebildiği,
dolayısıyla söz konusu ibarenin belirlilik ve hukuki öngörülebilirlik ilkelerine aykırı bir yönü bulunmadığı ifade edilmiştir (AYM, E.2023/182, K.2024/203, 4/12/2024, § 46). 16. Anılan
kararda ibarenin Anayasa’nın 141. maddesi kapsamında yargılamanın en az maliyetle ve en kısa zamanda
sonuçlandırılması yönündeki meşru amacının
bulunduğu ve bu amacı gerçekleştirmek için elverişli ve gerekli olduğu
belirtilmiştir. Bununla birlikte k işilerin dava konusunu oluşturan
alacak ya da malın değerine göre -kanun yollarına başvurmada o tarihte geçerli
olan parasal değerleri (kesinlik sınırı) de dikkate alarak- dava/karşı dava
açabilecekleri ya da ıslah talebinde bulunabilecekleri, kanun yoluna başvuruya
esas parasal sınırın her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellendiği ve
ibareyle kanun yoluna başvuru açısından hükmün verildiği tarihte geçerli olan
parasal tutarın esas alınmasının öngörüldüğü dikkate alındığında enflasyon
nedeniyle ekonomik önemini yitiren dava konusu mal ya da alacağın değerinin de
enflasyonun olumsuz etkisinden korunması gerektiği vurgulanmıştır (AYM, E.2023/182, K.2024/203, 4/12/2024, §§ 49-53) . 17. Nihai olarak
kararda, ibare gereğince kanun yoluna başvuru açısından geçerli parasal değer
(kesinlik sınırı) güncellenirken dava konusu mal ya da alacağın değerinin
güncellenmemesi nedeniyle enflasyondan dolayı oluşan külfetin tamamının davanın
taraflarına yüklendiği, bu yönüyle ibare kapsamında aleyhine karar verilen
tarafın kanun yoluna başvuramaması nedeniyle katlanacağı külfet ile anılan
meşru amacın gerçekleştirilmesi yoluyla elde edilecek kamusal yarar arasındaki
dengenin bu kişiler aleyhine bozulduğu belirtilerek ibareyle hükmün
denetlenmesini talep etme hakkına getirilen sınırlamanın orantısız ve ölçüsüz
olduğu sonucuna ulaşılmıştır (AYM, E.2023/182,
K.2024/203, 4/12/2024, § 55) . 18. İtiraz
konusu kuralla, konusu ilk derece mahkemesince veya bölge idare mahkemesince
nihai kararın verildiği tarihte geçerli olan parasal değerin altında kalan
idari davalarda bu mahkemelerce verilen karara karşı istinaf veya temyiz kanun
yoluna başvurulamayacağı öngörülmektedir. Kural gereğince istinaf veya temyiz
kanun yoluna başvuru açısından geçerli olan parasal sınır enflasyona göre
güncellenirken dava konusu değer enflasyonun etkilerinden arındırılmamaktadır.
Bu yönden idari işlem veya eylemin gerçekleştiği, idareye başvurulduğu ya da davanın açıldığı tarihte geçerli olan parasal sınırlara
göre istinafa veya temyiz kanun yoluna başvurulabilecek bir karara karşı kural
nedeniyle özellikle yargılamaların uzun sürdüğü durumlarda -ilk derece
mahkemesinin veya bölge idare mahkemesinin karar verdiği tarihte geçerli olan
parasal tutarlara göre- istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulması imkânı
ortadan kalkabilecektir. 19. Bu
itibarla kural yönünden Anayasa Mahkemesinin anılan 4/12/2024 tarihli ve
E.2023/182, K.2024/203 sayılı kararından ayrılmayı gerektirir bir durum
bulunmamaktadır. 20. Açıklanan
nedenlerle kural Anayasa’nın 13. ve 36. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir. Kuralın Anayasa’nın 2. maddesine de
aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların
Anayasa’nın 13. ve 36. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele
alınmış olması nedeniyle Anayasa’nın 2. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme
yapılmasına gerek görülmemiştir. IV. İPTALİN DİĞER KURALLARA ETKİSİ 21. 6216 sayılı Kanun’un 43.
maddesinin (4) numaralı fıkrasında kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi
İçtüzüğü’nün belirli kurallarının iptali, diğer kurallarının uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da Anayasa
Mahkemesince iptaline karar verilebileceği öngörülmektedir. 22. 2577 sayılı Kanun’un ek 1. maddesinin
(2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “ …ilk derece mahkemesi
veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği… ” ibaresinin iptali nedeniyle uygulanma imkânı
kalmayan anılan cümlede yer alan “ …45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca
istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise…” ibaresinin 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince
iptali gerekir. V. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU 23. Anayasa’nın
153. maddesinin üçüncü fıkrasında “ Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya
Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal
kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken
hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca
kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden
başlayarak bir yılı geçemez .” denilmekte, 6216 sayılı Kanun’un 66.
maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmak suretiyle Anayasa
Mahkemesinin gerekli gördüğü hâllerde Resmî
Gazete’de yayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği
tarihi bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabileceği belirtilmektedir. 24. 2577 sayılı
Kanun’un ek 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “ … 45
inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek
kararların belirlenmesinde ise ilk derece
mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği… ” bölümünün iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte
görüldüğünden Anayasa’nın 153.
maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)
numaralı fıkrası gereğince bu bölüme ilişkin
iptal hükmünün kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay
sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür. VI. HÜKÜM 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu’nun 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı
Kanun’un 54. maddesiyle değiştirilen ek 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasının
birinci cümlesinde yer alan; A. “ … ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai
kararın verildiği… ” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, B. “ … 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz
yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise… ” ibaresinin 30/3/2011
tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince İPTALİNE, iptal hükümlerinin Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı
Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE
YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE 11/2/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR Üye Metin KIRATLI