ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2012/116 Karar Sayısı : 2013/32 Karar Günü : 28.2.2013 R.G. Tarih-Sayı :
13.08.2013-28734 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 11. İdare
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 19.3.1969 günlü, 1136
sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin Anayasa'nın
5., 13. ve 48. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
istemidir. I- OLAY Baro tarafından verilen avukatlık mesleğine kabul kararı hakkında,
Türkiye Barolar Birliği'nce verilen uygun bulma kararının, ilgilinin yasa dışı
silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan aldığı cezanın çevresince bilindiği
gerekçesiyle, Adalet Bakanlığınca iptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu
kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine varan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. III-
YASA METİNLERİ A-
İtiraz Konusu Yasa Kuralı 19.3.1969 günlü, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun
itiraz konusu kuralın da yer aldığı 5. maddesi şöyledir: 'Madde 5- Aşağıda  yazılı
durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık mesleğine kabul istemi
reddolunur: a) (Değişik: 23/1/2008-5728/326 md.) Türk Ceza
Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten
işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da
Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine
karşı suçlar, (') zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma,
edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini
aklama veyakaçakçılık suçlarından mahkûm olmak, b) (Değişik: 22/1/1986 - 3256/2 md.) Kesinleşmiş bir disiplin
kararı sonucunda hakim, memur veya avukat olma niteliğini kaybetmiş olmak, c) Avukatlık mesleğine yaraşmayacak tutum ve davranışları
çevresince bilinmiş olmak, d) Avukatlık mesleği ile birleşemiyen bir işle uğraşmak, e) Mahkeme kararı ile kısıtlanmış olmak, f) İflas etmiş olup da itibarı iade edilmemiş bulunmak (Taksiratlı
ve hileli müflisler itibarları iade edilmiş olsa dahi kabul olunmazlar), g) Hakkında aciz vesikası verilmiş olup da bunu kaldırmamış
bulunmak, h) Avukatlığı sürekli olarak gereği gibi yapmaya engel vücut veya
akılca malul olmak. (Değişik: 2/5/2001 - 4667/5 md.) Birinci fıkranın (a)
bendinde sayılan yüz kızartıcı suçlardan biri ile hüküm giymiş olanların cezası
ertelenmiş, paraya çevrilmiş veya affa uğramış olsa da avukatlığa kabul
edilmezler. (Değişik : 22/1/1986 - 3256/2 md.) Adayın
birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan
kovuşturma altında bulunması halinde, avukatlığa alınması isteği hakkındaki
kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir. Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun
avukatlığa kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden
istek karara bağlanır.' B- Dayanılan Anayasa Kuralı Başvuru kararında, Anayasa'nın 5., 13. ve 48. maddelerine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Haşim KILIÇ, Serruh
KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR,
Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN,
Muammer TOPAL ve Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 1.11.2012 günü yapılan ilk
inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Davut BÜLBÜL tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan
Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, avukatlık mesleğine kabule engel haller
arasında sayılan itiraz konusu kuralın, belirsiz olduğu, yoruma açık ve çalışma
hürriyetini keyfi olarak sınırlandırdığı belirtilerek, kuralın Anayasa'nın 5.,
13. ve 48. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 43. maddesi uyarınca itiraz konusu kural, Anayasa'nın 2.
maddesi yönünden incelenmiştir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinde, avukatlık
mesleğine kabul isteminin reddolunacağı hâller düzenlenmiştir. İtiraz konusu
kuralda ise avukatlık mesleğine yaraşmayacak tutum ve davranışların
ilgilinin çevresince bilinmiş olunması durumunda, avukatlık mesleğine kabul
isteminin reddolunacağı belirtilmiştir. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, hukuk güvenliğini sağlayan, Anayasa'ya aykırı durum
ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve
yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir. Hukuki güvenlik ile belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin
önkoşullarındandır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki
güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem
ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde
bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar.
Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare
yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net,
anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi
uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir. Bu
bakımdan, kanunun metni, bireylerin, gerektiğinde hukuki yardım almak
suretiyle, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun
bağlandığını belli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine imkân verecek
düzeyde olmalıdır. Dolayısıyla, uygulanması öncesinde kanunun, muhtemel etki ve
sonuçlarının yeterli derecede öngörülebilir olması gereklidir. İtiraz konusu kuralda, adayın avukatlık mesleğine yaraşmayacak
tutum ve davranışlarının çevresince bilinmesi durumunun avukatlık mesleğine
giriş engeli olacağını hükme bağlamaktadır. Kuralda yer alan 'avukatlık
mesleğine yaraşmayacak tutum ve davranışlar' ile söz konusu tutum ve
davranışların ' çevresince bilinmesi' kavramlarının muğlak ve objektiflikten
uzak olduğu açıktır. Kuralda, adayların hangi tutum ve davranışlarının
avukatlık ile bağdaşmayacağına ve bunların çevrece bilinmesinin ne demek olduğu
belirtilmemiştir. Bu nedenle avukat adaylarının mesleğe kabulünde barolara
sınırları belli olmayan geniş bir takdir yetkisi verilmektedir. Dolayısıyla,
mesleğe kabul edilmeme sonucunu doğuran nedenlerin tespiti noktasında barolara
geniş bir takdir yetkisi tanıyan itiraz konusu kural, avukat adayları için
öngörülebilir olmadığı gibi baroların keyfi yorum ve uygulamalarına karşı da
yeterince koruma sağlayacak nitelikte olmadığından hukuki güvenlik ve
belirlilik ilkelerine aykırıdır. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural, Anayasa'nın 2.
maddesine aykırıdır. İptali gerekir. Kuralın, Anayasa'nın 2.
maddesine aykırı görülerek iptal edilmesi nedeniyle ayrıca Anayasa'nın 5., 13.
ve 48. maddeleri yönünden incelenmesine gerek
görülmemiştir. VI- SONUÇ 19.3.1969 günlü, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,
28.2.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN