ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/165 Karar Sayısı : 2014/158 Karar Günü : 22.10.2014 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Eskişehir 1. Sulh Ceza
Hâkimliği İTİRAZIN KONUSU : 26.9.2004 günlü, 5235 sayılı
Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş,
Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un, 18.6.2014 günlü, 6545 sayılı Kanun’un 48.
maddesiyle değiştirilen 10. maddesinin Anayasa’nın 2., 19., 36. ve 37. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Şüpheli hakkında verilen tutuklama kararına yapılan itirazın
incelenmesi sırasında, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI Kanun’un “ Sulh ceza hâkimliği” başlıklı 10. maddesi
şöyledir: “Madde 10-(Değişik: 18/6/2014–6545/48 md.) Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere,
yürütülen soruşturmalarda hâkim tarafından verilmesi gerekli kararları almak,
işleri yapmak ve bunlara karşı yapılan itirazları incelemek amacıyla sulh ceza
hâkimliği kurulmuştur. İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde birden fazla sulh ceza
hâkimliği kurulabilir. Bu durumda sulh ceza hâkimlikleri numaralandırılır.
Müstakilen sulh ceza hâkimliğinde görevlendirilen hâkimler, adli yargı adalet
komisyonlarınca başka mahkemelerde veya işlerde görevlendirilemez. Sulh ceza hâkimliğinde bir yazı işleri müdürü ile yeteri kadar
personel bulunur. Sulh ceza hâkimliği, her il merkezi ile bölgelerin coğrafi
durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hâkimler ve
Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur. Sulh ceza hâkimliği bulundukları il veya ilçenin adı ile anılır. Sulh ceza hâkimliğinin yargı çevresi, bulundukları il merkezi ve
ilçeler ile bunlara adli yönden bağlanan ilçelerin idari sınırlarıdır. Ağır ceza mahkemeleri ile büyükşehir belediyesi bulunan illerde,
büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki il ve ilçenin adı ile anılan sulh
ceza hâkimliğinin yargı çevresi, il veya ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet
Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Coğrafi durum ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak bir sulh ceza
hâkimliğinin kaldırılmasına veya yargı çevresinin değiştirilmesine, Adalet
Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca karar
verilir.” III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Mustafa ÇAL tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve dayanılan Anayasa
kuralı ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü: İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, Kanun’un 10. maddesinin tamamının
iptalini istemiştir. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un “ Başvuruya engel
durumlar ” başlığını taşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “ İtiraz yoluna başvuran mahkemede itiraz konusu
kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması hâlinde, yapılmış olan
itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele sayılır. ”
denilmiş; 40. maddesinin (4) numaralı
fıkrasında ise yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa
Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle birlikte
reddedileceğihüküm altına alınmıştır. İtiraz yoluna başvuran aynı Mahkeme tarafından, itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava
dosyası kapsamında yapılmış olan itiraz başvurusunun (E. 2014/164 sayılı), bakılmakta olan dava
dosyası için de bekletici mesele sayılması gerekirken, tekrar başvuruda
bulunulduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (2)
numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, Kanun’un 40.
maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas
incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. IV- SONUÇ 26.9.2004 günlü, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile
Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un,
18.6.2014 günlü, 6545 sayılı Kanun’un 48. maddesiyle değiştirilen 10.
maddesinin iptaline karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un
40. maddesinin (4) ve 41. maddesinin (2) numaralı fıkraları gereğince yöntemine
uygun olmadığından REDDİNE, 22.10.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye Zühtü
  ARSLAN Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN