ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2020/66 Karar Sayısı : 2023/199 Karar Tarihi : 30/11/2023 R.G. Tarih – Sayı : 16/2/2024 - 32462 İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 132 milletvekili İPTAL DAVASININ KONUSU: 9/6/2020 tarihli ve (64) numaralı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; A. 6. maddesiyle
10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; 1. 125. maddesinin
değiştirilen (2) numaralı fıkrasının, 2. 125. maddesine
eklenen (3) numaralı fıkranın, B. 7. maddesiyle; 1. Ekli (1) Sayılı
Liste’de yer alan kadronun iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasının, 2. Ekli (2) Sayılı
Liste’de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı bölümüne eklenmesinin, C. Geçici 2. maddesinin, Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104.
ve 128. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin
durdurulmasına karar verilmesi talebidir. I. İPTALİ
İSTE NEN CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ
KURALLARI Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin (CBK)
iptali talep edilen kuralların da yer aldığı; A. 6. maddesiyle
değiştirilen (1) numaralı CBK’nın 125. maddesi şöyledir: “ Uzman ve denetmen istihdamı MADDE 125 – (1) Bakanlık, görev alanına giren konularda
çalıştırılmak üzere 657 sayılı Kanunun ek 41 inci maddesine göre Çevre ve
Şehircilik Uzmanı ile Çevre ve Şehircilik Uzman Yardımcısı, 657 sayılı Kanunun
ek 44 üncü maddesine göre Milli Emlak Uzmanı ve Milli Emlak Uzman Yardımcısı
istihdam edebilir. (2) (Değişik:RG-10/6/2020-31151-CK-64/6 md.) Bakanlık
taşra teşkilatında milli emlak iş ve işlemleri ile ilgili olarak teftiş,
denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilmek üzere 375 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24 üncü maddesi uyarınca Milli Emlak Denetmeni
ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı istihdam edilebilir. (3) (Ek:RG-10/6/2020-31151-CK-64/6 md.) Milli Emlak
Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı, mali ve sosyal hak ve yardımlar
ile diğer özlük hakları bakımından 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 30
uncu maddesi uyarınca Ürün Denetmeni ve Ürün Denetmen Yardımcısına denktir . ” B. 7. maddesi
şöyledir: “ MADDE 7-
Ekli (1) sayılı listede yer alan kadro iptal edilerek (2) sayılı Genel Kadro ve
Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmış ve ekli (2) sayılı
listede yer alan kadrolar ihdas edilerek (2) sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı bölümüne eklenmiştir. ” (1) SAYILI
LİSTE KURUMU : AİLE,
ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI TEŞKİLATI: MERKEZ İPTAL EDİLEN KADRONUN SINIFI UNVANI DERECESİ ADEDİ GİH Bilgi
  İşlem Dairesi Başkanı 1 1 TOPLAM 1 (2) SAYILI
LİSTE KURUMU : AİLE,
ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI TEŞKİLATI: MERKEZ İHDAS EDİLEN KADRONUN SINIFI UNVANI DERECESİ ADEDİ GİH Bilgi
  Teknolojileri Genel Müdürü 1 1 GİH Genel
  Müdür Yardımcısı 1 2 GİH Daire
  Başkanı 1 5 TOPLAM 8 C. Geçici 2.
maddesi şöyledir: “ GEÇİCİ MADDE 2- Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihte, Çevre ve Şehircilik Bakanlığında çevre ve şehircilik uzmanı kadrosunda
bulunanlardan daha önce milli emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilenler,
bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talep
etmeleri halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığında durumlarına uygun başmüfettiş
veya müfettiş kadrolarına Çevre ve Şehircilik Bakanınca atanırlar. Bu maddenin
yürürlük tarihi itibarıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığında idari görevde
olanlardan, daha önce milli emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilenler de
idari görevlerinin sona ermesini takip eden bir ay içerisinde talep etmeleri
halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığında durumlarına uygun başmüfettiş veya
müfettiş kadrolarına Çevre ve Şehircilik Bakanınca atanırlar. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte, Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı taşra teşkilatında milli emlak uzmanı kadrosunda
bulunanlardan daha önce milli emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilenler, bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talep etmeleri
halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı taşra teşkilatında durumlarına uygun
milli emlak denetmeni kadrolarına atanırlar. Bu madde kapsamında yapılacak atamalar için uygun boş
kadro bulunmaması halinde söz konusu kadrolar başkaca bir işleme gerek
kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek 2 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı bölümüne eklenmiş sayılır. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü
ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Serdar ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN, Engin
YILDIRIM, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ,
Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin
MENTEŞ ve Basri BAĞCI’nın katılımlarıyla 10/9/2020 tarihinde yapılan ilk
inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine, yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara
bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. III. ESASIN İNCELENMESİ 2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör
Abdullah ATAY tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu CBK
kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasal Çerçevesi
ve Yargısal Denetimi 3. Anayasa Mahkemesi CBK’ların anayasal çerçevesini ve
yargısal denetimine ilişkin ilkeleri daha önceki kararlarında belirlemiştir.
Buna göre CBK’ların yargısal denetiminde öncelikle Anayasa’nın 104. maddesinin
on yedinci fıkrasının birinci ila dördüncü cümlelerinde belirtilen konu
bakımından yetki kurallarına uygunluğunun ele alınması gerekmekte olup bu
kapsamda düzenlemenin; yürütme yetkisine ilişkin olması, Anayasa’nın İkinci
Kısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve
ödevleriyle Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerle ilgili
olmaması, Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen ya da kanunda
açıkça düzenlenen konulara ilişkin olmaması gerekir. Anılan fıkra yönünden
herhangi bir aykırılık tespit edilmemesi durumunda ise bu defa CBK’ların içerik
yönünden Anayasa’ya uygunluk denetimi yapılmalıdır (AYM, E.2019/78, K.2020/6,
23/1/2020, §§ 3-13; E.2019/31, K.2020/5, 23/1/2020, §§ 3-13; E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, §§ 3-13; E.2018/155, K.2020/27, 11/6/2020, §§ 3-13). B. CBK’nın 6. Maddesiyle (1) Numaralı CBK’nın 125.
Maddesinin Değiştirilen (2) Numaralı Fıkrasının İncelenmesi 1. Anlam ve Kapsam 4. Kuralda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığının taşra teşkilatında 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) ek 24. maddesine göre millî emlak denetmeni ve millî
emlak denetmen yardımcısı istihdam edilebileceği hüküm altına alınmıştır. 5. Kuralın atıfta bulunduğu 375 sayılı KHK’nın ek 24.
maddesinin birinci fıkrasında bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve
kuruluşlarının teşkilatlanmasına ilişkin CBK’larda öngörülmesi kaydıyla
bakanlık, kurum ya da birim düzeyinde müfettiş, denetmen, denetçi, kontrolör,
aktüer ile müfettiş yardımcısı, denetmen yardımcısı, denetçi yardımcısı, aktüer
yardımcısı ve stajyer kontrolör istihdam edilebileceği düzenlenmiştir. 6. Anılan maddenin ikinci fıkrasında merkez teşkilatına
ait kadro veya pozisyonlarda istihdam edilecekler hakkında 14/7/1965 tarihli ve
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 41. maddesinin ikinci, üçüncü ve
dördüncü fıkraları ile yabancı dil şartı hariç olmak üzere beşinci fıkrasında
yer alan hükümlerin kıyasen uygulanacağı belirtilmiştir. Söz konusu Kanun’un ek
41. maddesinin ikinci fıkrasında uzman yardımcılığına atanabilmek için gerekli
şartlar belirlenmiş, üçüncü fıkrasında uzman yardımcılarının mesleğe özel yarışma
sınavı ile alınacağı düzenlenmiş, beşinci fıkrasında uzman yardımcılığına
atananların en az üç yıl çalışmaları ve hazırlayacakları uzmanlık tezinin kabul
edilmesi şartıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanacakları kurala
bağlanmıştır. 7. 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesinin üçüncü fıkrasında
ise taşra teşkilatına ait kadro veya pozisyonlarda istihdam edilecekler
hakkında 657 sayılı Kanun’un ek 41. maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü
fıkraları ile yabancı dil ve tez şartı hariç olmak ve yeterlik sınavı yazılı ve
sözlü aşamalardan oluşmak üzere beşinci fıkrada yer alan hükümlerin kıyasen
uygulanacağı hükme bağlanmıştır . 8. Anılan KHK’nın ek 24. maddesinin beşinci fıkrasında bu
madde kapsamında istihdam edilen yardımcı veya stajyerlerden verilen ilave süre
içerisinde tezlerini sunmayan ya da ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabul
edilmeyenlerin, ikinci sınavda da başarı gösteremeyen veya sınav hakkını
kullanmayanların yardımcı ya da stajyer ünvanını kaybedecekleri ve kurumlarında
durumlarına uygun kadro veya pozisyonlara atanacakları düzenlenmiştir. 9. KHK’nın ek 24. maddesinin altıncı fıkrasında bu madde
kapsamında istihdam edilecek personelin mesleğe alınması, yetiştirilmesi,
yarışma ve yeterlik sınavları, çalışma usul ve esasları, hizmetin gerektirmesi
hâlinde birim veya görev yeri itibarıyla yer değiştirme esasları ile diğer
hususların Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak kurumlarınca
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür. 10. Bu itibarla kuralın atıfta bulunduğu KHK’nın ek 24.
maddesinde bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında denetçi veya
denetçi yardımcısı istihdam edilebilmesi, anılan kurumların teşkilatlanmasına
ilişkin CBK’larda bu hususun öngörülmüş olması şartına bağlanmıştır. Dava
konusu kuralla söz konusu maddede belirtilen usul ve esaslara göre Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında millî emlak
denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısı istihdam edilmesine imkân
tanınmıştır. 2. İptal Talebinin Gerekçesi 11. Dava dilekçesinde özetle; millî emlak denetmeni ve
millî emlak denetmen yardımcısı istihdamının kamu hizmetine girme hakkıyla
ilgisinin olması nedeniyle konunun CBK ile düzenleme yapılamayacak yasak alan
içerisinde yer aldığı, kamu görevlilerinin istihdamına ilişkin düzenlemenin
Anayasa’nın 128. maddesi kapsamında münhasıran kanunla yapılması gerektiği, 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesinin iptali talebiyle
açılan başka bir iptal davasının bulunduğu, anılan maddenin iptal edilmesi hâlinde
dava konusu kuralın hukuki dayanağının kalmayacağı, kanunla düzenleme yapılması
gereken konuda CBK çıkarılmasının yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine
aykırı olduğu, kuralla yürütme görevi ve
yetkisinin sınırlarının aşıldığı, yasama yetkisine müdahale edildiği belirtilerek
kuralın Anayasa’nın 6., 7., 8., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür. 3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu a. Kuralın Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi 12. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden
kuralın Anayasa’nın 6., 7., 8. ve 128. maddelerine de aykırı olduğu ileri
sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104.
maddesinin on yedinci fıkrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan
fıkra kapsamında yapılacaktır. 13. Anayasa Mahkemesinin 9/11/2022 tarihli ve E.2018/123,
K.2022/138 sayılı kararında belirtildiği üzere personel istihdamı idarenin
teşkilat yapısı ile ilgili olup idarenin kuruluş ve görevlerinin bir parçasını
teşkil etmektedir (AYM, E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, § 55). 14. Kuralda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığında 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesine göre millî emlak denetmeni ve
millî emlak denetmen yardımcısı istihdam edilebilmesine imkân sağlayan bir
düzenleme öngörüldüğü gözetildiğinde kuralın yürütme yetkisine ilişkin
konulardan olduğu açıktır. 15. Kural Anayasa’nın CBK ile düzenlenmesi yasaklanan
İkinci Kısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi
hakları ve ödevleriyle Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevler
ile ilgili herhangi bir düzenleme içermemektedir. 16. Anayasa’nın 106. maddesinin on birinci fıkrasında
bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı
ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması yönünden CBK’larla düzenleme
yapılmasına açıkça izin verilmiştir. 17. Personel istihdamı ile teşkilat arasında yakın bir
ilişki olup istihdam hususu düzenlenmeden bir bakanlığın teşkilatlanmasından
söz edilemeyeceğinden bakanlık ve bağlı kuruluşlarında personel istihdamıyla
ilgili düzenlemelerin de Anayasa’nın 106. maddesinin on birinci fıkrası
uyarınca CBK ile yapılması mümkündür. Bu itibarla kuralın Anayasa’nın 106.
maddesiyle bağlantılı olarak 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü
cümlesine aykırı bir yönü de bulunmamaktadır (AYM, E.2020/54, K.2022/165,
29/12/2022, § 23; E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, § 58). 18. Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının
dördüncü cümlesinde “ Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı
kararnamesi çıkarılamaz. ” denilmiştir. Buna göre CBK’ların anılan Anayasa
hükmü yönünden denetimi yapılırken CBK ile düzenlenen alanda hüküm ifade eden,
bu bağlamda karşılaştırmaya esas olabilecek, daha önce kabul edilmiş bir kanun
hükmünün bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekir. 19. Dava konusu CBK kuralının atıfta bulunduğu 375 sayılı
KHK’nın ek 24. maddesinde “Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve
kuruluşlarının teşkilatlanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde
öngörülmesi kaydıyla bakanlık, kurum ya da birim düzeyinde müfettiş, denetmen,
denetçi, kontrolör, aktüer ile müfettiş yardımcısı, denetmen yardımcısı,
denetçi yardımcısı, aktüer yardımcısı ve stajyer kontrolör istihdam
edilebilir.” denilerek bu madde uyarınca personel istihdam edilmesi CBK’da
öngörülme şartına bağlanmıştır. Diğer bir ifadeyle 375 sayılı KHK’nın ek 24.
maddesi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında millî emlak
denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısı istihdamına yönelik doğrudan bir
düzenleme öngörmemektedir. Bu itibarla kuralın kanunda açıkça düzenlenen bir
konuya ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır (Benzer yöndeki kararlar için bkz. AYM,
E.2020/54, K.2022/165, 29/12/2022, § 24; E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, §
59). 20. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 104.
maddesinin on yedinci fıkrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir. Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin
YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR bu görüşe
katılmamışlardır. b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi 21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2.
maddesi yönünden incelenmiştir. 22. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti
eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve
özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuki
güvenliği sağlayan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine
açık olan devlettir. 23. Hukuk devletinin temel ilkelerinden biri
belirliliktir. Belirlilik ilkesi yalnızca yasal belirliliği değil daha geniş
anlamda hukuki belirliliği de ifade etmektedir. Hukuki belirlilik ilkesinde
asıl olan, bir hukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların o hukuk
düzeninde öngörülebilir olmasıdır. Yasal düzenlemeye dayanılarak erişilebilir,
bilinebilir ve öngörülebilir olması koşuluyla yargısal içtihatlar ile de hukuki
belirlilik sağlanabilir. Asıl olan, muhtemel muhataplarının mevcut şartlar
altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini öngörmelerini
mümkün kılacak bir normun varlığıdır. 24. Anayasa’nın 2. maddesi kapsamında hukuk devleti
ilkesinin unsurları arasında yer alan hukuki güvenlik ilkesi kişilerin
hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlarken belirlilik ilkesi ise kanunlar gibi
CBK’ların da hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve
kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını,
ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini
ifade etmektedir. 25. Belirlilik ilkesi, düzenlenen
konudan yalnız kavram, ad ve kurum olarak söz edilmesini değil, bunların CBK
metninde kurallaştırılmasını gerekli kılar. Kurallaştırma ise düzenlenen alanda
temel ilkelerin konulmasını ve çerçevenin çizilmiş olmasını ifade eder. Buna
karşılık söz konusu düzenlemelerin tamamının aynı CBK’da yapılması zorunlu
olmayıp incelenen CBK dışındaki CBK’lar ya da kanunlarla yapılmış olması da
belirlilik ilkesi açısından yeterli bulunmaktadır. 26. Dava konusu kuralla Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında millî emlak denetmeni ve millî
emlak denetmen yardımcısı istihdamına ilişkin usul ve esaslar hakkında 375
sayılı KHK’nın ek 24. maddesine atıf yapılmaktadır. Dolayısıyla dava konusu
kuralda düzenlemeye konu olan bu alanda hukuk devletinin temel unsurlarından
biri olan belirlilik ilkesinin gereği olarak kurallaştırmanın yapıldığından söz
edilebilmesi için kuralın atıfta bulunduğu KHK hükmünde anılan personelin
istihdamına ve bununla bağlantılı olarak hukuki statülerine ilişkin temel
ilkelerin hem kişiler hem de idare yönünden
herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır,
uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiş olması gerekir. 27. Bu bağlamda söz konusu KHK’nın ek 24. maddesinde,
anılan madde kapsamında personel istihdamına ilişkin usul ve esasların açık,
net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel şekilde
saptanmış olduğu görüldüğünden dava konusu kural bu yönüyle bir belirsizlik
içermemektedir (AYM, E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, §§ 62-67). 28. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesine
aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir. C. CBK’nın 6. Maddesiyle (1) Numaralı CBK’nın 125.
Maddesine Eklenen (3) Numaralı Fıkranın İncelenmesi 1. Anlam ve Kapsam 29. Kural m illî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısının mali ve sosyal hak ve yardımlar ile
diğer özlük hakları bakımından 375 sayılı KHK’nın ek 30. maddesi uyarınca ü rün
denetmeni ve ürün denetmen yardımcısına denk
olduğunu düzenlemektedir. 30. 375 sayılı KHK’nın ek 30. maddesinde CBK’lar ile ünvan
itibarıyla ilk kez ihdas edilen kadro veya pozisyonların, mevzuatta yer alan
kadro veya pozisyonlardan hangisine mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer
özlük hakları bakımından karşılık geldiğinin CBK’larda gösterileceği ve ihdas
edilen kadro veya pozisyonlarda bulunanlara, karşılık gösterilen kadro veya
pozisyonda bulunan emsali personele mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer
özlük hakları kapsamında yapılan ödemelerin aynı usul ve esaslar çerçevesinde
ödeneceği belirtilmiştir. 31. Buna göre CBK ile ilk kez ihdas edilen kadro veya
pozisyonların mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları
bakımından hangi kadro veya pozisyonlara karşılık geldiği yine CBK ile
düzenlenecektir. Dava konusu kuralla bu bağlamda Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında istihdam edilen m illî
emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcılarının, ü rün denetmeni ve ürün denetmen yardımcılarına tanınan mali ve sosyal hak ve yardımları
ile diğer özlük haklarına sahip olması öngörülmüştür. 2. İptal Talebinin Gerekçesi 32. Dava dilekçesinde özetle; Anayasa’nın 128. maddesi
uyarınca kamu görevlisi olan millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen
yardımcısının mali haklarının münhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiği, bu
yetkinin kanunla dahi Cumhurbaşkanı’na devredilemeyeceği, 375 sayılı KHK’nın ek 30. maddesiyle ilgili açılan başka
bir iptal davasının bulunduğu, anılan maddenin iptal edilmesi durumunda dava
konusu kuralın hukuki dayanağının kalmayacağı, kanunla
düzenleme yapılması gereken konuda CBK çıkarılmasının yasama yetkisinin
devredilemezliği ilkesine aykırı olduğu, kuralla yürütme görev ve yetkisinin
sınırlarının aşıldığı, yasama yetkisine müdahale edildiği belirtilerek kuralın
Anayasa’nın 6., 7., 8., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür. 3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu 33. Dava
dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa’nın 6., 7., 8. ve
128. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu
bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasında
düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fıkra kapsamında yapılacaktır. 34. Anayasa’nın 104.
maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci cümlesinde Anayasa’nın İkinci Kısım,
Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri
ile Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin CBK’yla
düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. 35. Anayasa'nın 35. maddesiyle güvenceye bağlanan
mülkiyet hakkı, ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her
türlü mal varlığı hakkını kapsamaktadır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, §
20). Bu bağlamda mülk olarak değerlendirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmayan
menkul ve gayrimenkul mallar ile bunların üzerinde tesis edilen sınırlı ayni
haklar ve fikrî hakların yanı sıra icrası kabil olan her türlü alacak da
mülkiyet hakkının kapsamına dâhildir ( Mahmut Duran ve diğerleri , B. No:
2014/11441, 1/2/2017, § 60). 36. Anayasa Mahkemesi; memurlar ve diğer kamu
görevlilerinin mali ve sosyal haklarıyla ilgili düzenlemeleri mülkiyet hakkı
kapsamında değerlendirmiş, özlük işlerinin de Anayasa’nın 128. maddesi
gereğince kanunla düzenlenmesi gerektiği belirterek anılan hususların
Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümleleri
uyarınca CBK ile düzenlenemeyeceğine karar vermiştir (AYM, E.2018/123,
K.2022/138, 9/11/2022, §§ 74-80; E.2020/54, K.2022/165, 29/12/2022, § 8). Dava
konusu kuralda da m illî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcılarının mali ve sosyal haklarıyla diğer özlük
işlerine ilişkin düzenlemeye yer verildiğinden anılan kararlardan ayrılmayı
gerektiren bir durum bulunmamaktadır. 37. Açıklanan nedenlerle kural,
Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine
aykırıdır. İptali gerekir. Kural Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının
ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı görülerek iptal edildiğinden kuralın ayrıca
konu bakımından yetki yönünden aynı fıkranın birinci ve dördüncü cümleleri
yönünden incelenmesine gerek görülmemiştir. Kural konu bakımından yetki yönünden
Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine
aykırı görülerek iptal edildiğinden içerik yönünden incelenmemiştir. Ç. CBK’nın 7. Maddesiyle CBK’ya Ekli (1) Sayılı Listede
Yer Alan Kadronun İptal Edilerek (2) Numaralı CBK’nın Eki (I) Sayılı Cetvelin
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümünden Çıkarılması ve Ekli (2)
Sayılı Listede Yer Alan Kadroların İhdas Edilerek (2) Numaralı CBK’nın Eki (I)
Sayılı Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümüne Eklenmesinin
İncelenmesi 1. İptal Talebinin Gerekçesi 38. Dava dilekçesinde özetle; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı’nın merkez teşkilatında genel idare esaslarına göre yürütülmekte olan
kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden kamu
görevlilerinin kadrolarının ihdasına ilişkin hükümlerin kanunla düzenlenmesi
gerektiği, münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda CBK çıkarıldığı,
CBK çıkarma yetkisinin anayasal çerçeve dışında kullanıldığı, bu durumun yasama
yetkisinin devredilemezliği ile Anayasa’nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü
ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilerek kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile
2., 6., 7., 8., 11., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu a. Kuralın Konu Bakımından Yetki
Yönünden İncelenmesi 39. Dava dilekçesinde
konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 6., 7.,
8., 11. ve 128. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya
ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci
fıkrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fıkra kapsamında
yapılacaktır. 40. Kural Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na ilişkin olarak bir kısım kadroların iptal ve ihdas
edilerek (2) numaralı CBK’nın eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasını ve ihdas edilen kadronun da
anılan Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesini
öngörmektedir. 41. Anayasa Mahkemesi bakanlıkların
ve bağlı kuruluşlarının, CBK ile kurulan kamu tüzel kişiliklerinin,
Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatı ile Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve
kuruluşların kadrolarının ihdası ve iptaline ilişkin düzenlemelerin CBK’larla
yapılmasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya uygun olup olmadığı
hususunu önceki kararlarında değerlendirmiştir. Anılan kararlarda söz konusu
kurum ve kuruluşların kadrolarının ihdası ve iptaliyle ilgili düzenlemelerin
idarenin teşkilat yapısı ile bağlantılı olarak yürütme yetkisine ilişkin
konulardan olduğu, Anayasa’da CBK ile düzenlenmesi yasaklanan haklar ve
ödevlerle ilgisinin bulunmadığı, Anayasa’nın 106. maddesinin on birinci
fıkrasının “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri,
teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı
kararnamesiyle düzenlenir” ve Anayasa’nın 123. maddesinin üçüncü fıkrasının “Kamu tüzel kişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur” şeklindeki
hükümler dikkate alındığında söz konusu düzenlemelerin Anayasa’nın 104.
maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönünün
bulunmadığı ifade edilmiştir (AYM, E.2020/8, K.2021/25, 31/3/2021, §§ 17-22;
E.2021/50, K.2021/89, 16/12/2021, §§ 18-23; E.2021/91, K.2021/106, 30/12/2021,
§§ 19-25; E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, §§ 27-28; E.2022/37, K.2023/44,
9/3/2023, §§ 9-10; E.2022/36, K.2023/84, 4/5/2023, §§ 6-11). 42. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında kadro
ihdas ve iptal edilmesini öngören dolayısıyla anılan Bakanlığın teşkilat
yapısıyla ilgili bir düzenleme getiren dava konusu kural yönünden, belirtilen
kararlardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır. 43. Bu itibarla kural, Anayasa’nın 104. maddesinin on
yedinci fıkrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı bir düzenleme
içermemektedir. 44. Kuralla aynı alanda
hüküm ifade eden karşılaştırmaya esas olabilecek nitelikte, kanunla yapılan herhangi bir düzenleme tespit
edilememiştir. Bu itibarla kuralın kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkin
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 45. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 104.
maddesinin on yedinci fıkrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir. Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin
YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR bu görüşe
katılmamışlardır. b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi 46. Kuralla Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığının merkez teşkilatında yer alan kadrolar iptal ve ihdas edilmiştir.
İptal ve ihdas edilen kadro ve sayılarının açık ve net olarak düzenlendiği
gözetildiğinde kuralda belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı bir yön
bulunmamaktadır. 47. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesine
aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir. D. Geçici 2. Maddesinin İncelenmesi 1. Anlam ve Kapsam 48. CBK’nın dava konusu geçici 2. maddesinin birinci
fıkrasında maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığında çevre ve şehircilik uzmanı kadrosunda
bulunanlardan daha önce millî emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilenlerin
bir ay içerisinde talep etmeleri hâlinde Çevre ve Şehircilik Bakanı tarafından durumlarına
uygun başmüfettiş veya müfettiş kadrolarına atanmaları öngörülmektedir. Fıkraya
göre daha önce millî emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilip de maddenin
yürürlük tarihi itibarıyla Bakanlıkta idari görevde olanlar idari görevlerinin
sona ermesini müteakip bir ay içerisinde talep etmeleri hâlinde aynı şekilde
atamaları yapılacaktır. 49. Maddenin ikinci fıkrasında maddenin yürürlük tarihi
itibarıyla anılan Bakanlığın taşra teşkilatında millî emlak uzmanı kadrosunda
bulunanlardan daha önce millî emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilenlerin maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talep etmeleri hâlinde
Bakanlığın taşra teşkilatında durumlarına uygun millî emlak denetmeni
kadrolarına atanacakları hükmüne yer verilmiştir. 50. Maddenin üçüncü fıkrasında ise bu madde kapsamında
yapılacak atamalar için uygun boş kadro bulunmaması hâlinde söz konusu
kadroların başkaca bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih
itibarıyla ihdas edilerek (2) numaralı CBK’nın eki (I) Sayılı Cetvelin Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bölümüne eklenmiş sayılacağı
belirtilmiştir. 2. İptal Talebinin Gerekçesi 51. Dava dilekçesinde özetle; başmüfettişlik, müfettişlik
ve millî emlak denetmeni kadrolarına atama yapılması ve bu kadroların ihdasına
ilişkin hususların Anayasa’nın 128. maddesi uyarınca münhasıran kanunla
düzenlenmesi gerektiği, kanunla düzenleme yapılması gereken konuda CBK
çıkarılmasının yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine aykırı olduğu, kuralla
yürütme görevi ve yetkisinin sınırlarının aşıldığı, yasama yetkisine müdahale edildiği,
bu durumun Anayasa’nın
bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilerek kuralın
Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104. ve 128. maddelerine
aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu a. Birinci ve İkinci Fıkra 52. Dava dilekçesinde
konu bakımından yetki yönünden kuralların Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 6., 7., 8., 11. ve 128. maddelerine de aykırı
olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları
Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasında düzenlendiğinden bu husustaki
inceleme anılan fıkra kapsamında yapılacaktır. 53. Kurallar, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında çevre ve şehircilik uzmanı
kadrosunda bulunanlardan daha önce millî emlak kontrolörü kadrosunda istihdam
edilenlerin talep etmeleri hâlinde aynı Bakanlıkta durumlarına uygun başmüfettiş
veya müfettiş kadrolarına; anılan Bakanlığın taşra teşkilatında millî emlak
uzmanı kadrosunda bulunanlardan daha önce millî emlak denetmeni kadrosunda
istihdam edilenlerin de talepleri hâlinde aynı Bakanlığın taşra teşkilatında
durumlarına uygun millî emlak denetmeni kadrolarına atanmalarını öngörmektedir. 54. Anayasa'nın 128. maddesinde devletin, kamu iktisadi
teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre
yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli
görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği ifade edilmiş;
memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve
yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük
işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. 55. Kamu hizmeti niteliği taşıyan görevlerin yerine
getirilebilmesi bağlamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında
başmüfettiş, müfettiş ve millî emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilen
personelin genel idari esaslara göre yürütülen asli ve sürekli görevleri yerine
getirdikleri, dolayısıyla Anayasa’nın 128. maddesi anlamında memur veya
diğer kamu görevlisi sıfatına sahip bulundukları hususunda tereddüt
bulunmamaktadır. 56. Anayasa’nın 128. maddesine göre memurlar ve diğer
kamu görevlilerinin atanmalarının kanunla düzenlenmesi gerekmekte olup
kurallarla başmüfettiş, müfettiş ve millî emlak denetmeni kadrolarına
atanabilme şartlarına yönelik bir düzenleme öngörülmektedir. 57. Bu itibarla Anayasa’nın 128. maddesi uyarınca
münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda düzenleme yapan kuralların
Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı
olduğu anlaşılmıştır (aynı yöndeki karar için bkz. AYM, E.2021/115, K.2023/133,
26/7/2023, §§ 10-14). 58. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın 104.
maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırıdır. İptalleri gerekir. Kurallar, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci
fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca aynı
fıkranın birinci, ikinci ve dördüncü cümleleri yönünden incelenmemiştir. Kurallar konu bakımından yetki yönünden Anayasa’nın 104.
maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı görülerek iptal edildiğinden
içerik yönünden incelenmemiştir. b. Üçüncü Fıkra 59. CBK’nın geçici 2.
maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının iptali nedeniyle
maddenin dava konusu üçüncü fıkrasının uygulanma imkânı kalmamıştır. Bu nedenle
söz konusu fıkra 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası
kapsamında değerlendirilmiş ve bu kural yönünden Anayasa’ya uygunluk denetimi yapılmasına
gerek görülmemiştir. IV. İPTALİN DİĞER KURALLARA ETKİSİ 60. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı
fıkrasında kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet
Meclisi İçtüzüğü’nün belirli kurallarının iptali, diğer kurallarının veya
tümünün uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da Anayasa Mahkemesince
iptaline karar verilebileceği öngörülmektedir. 61. (64) numaralı CBK’nın geçici 2. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının iptali nedeniyle uygulanma imkânı
kalmayan aynı maddenin üçüncü fıkrasının 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin
(4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir. V. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ
GÜN SORUNU 62. Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında “Kanun,
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da
bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten
kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği
tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı
günden başlayarak bir yılı geçemez.” denilmekte, 6216 sayılı Kanun’un 66.
maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmak suretiyle Anayasa
Mahkemesinin gerekli gördüğü hâllerde Resmî Gazete’de yayımlandığı günden
başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzere
ayrıca kararlaştırabileceği belirtilmektedir. 63. (64) numaralı CBK’nın 6.
maddesiyle (1) numaralı CBK’nın 125. maddesine eklenen (3) numaralı fıkranın ve
geçici 2. maddesinin iptal edilmesi
nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte
görüldüğünden Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu maddeye ve fıkraya ilişkin iptal hükümlerinin kararın Resmî Gazete’de
yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür. VI. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ 64. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralların
uygulanmaları halinde telafisi güç veya imkânsız sonuçların doğacağı
belirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir. 9/6/2020 tarihli ve
(64) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; A. 1. 6. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 125. maddesine eklenen (3) numaralı
fıkraya, 2 . Geçici 2. maddesine, yönelik iptal
hükümlerinin yürürlüğe girmelerinin ertelenmeleri nedeniyle bu maddeye ve
fıkraya ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin
REDDİNE, B. 1. 6. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin 125 maddesinin değiştirilen (2) numaralı fıkrasına, 2. 7. maddesiyle; a. Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronun iptal
edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2)
numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I)
Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden
çıkarılmasına, b. Ekli (2) Sayılı Liste’de yer alan kadroların ihdas
edilerek (2) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesine, yönelik iptal talepleri
30/11/2023 tarihli ve E.2020/66, K.2023/199 sayılı kararla reddedildiğinden bu fıkraya, eklemeye ve çıkarmaya ilişkin yürürlüğün
durdurulması taleplerinin REDDİNE, 30/11/2023 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VII. HÜKÜM 9/6/2020 tarihli ve (64) numaralı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; A. 6. maddesiyle
10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; 1. 125 maddesinin
değiştirilen (2) numaralı fıkrasının; a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı
olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin
YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, b. İçeriği
itibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE, 2. 125. maddesine
eklenen (3) numaralı fıkranın konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı
olduğuna ve İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı
Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE
YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE, B. 7. maddesiyle; 1. Ekli (1) Sayılı
Liste’de yer alan kadronun iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasının; a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı
olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin
YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, b. İçeriği
itibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE, 2. Ekli (2) Sayılı
Liste’de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı bölümüne eklenmesinin; a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı
olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin
YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, b. İçeriği
itibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE, C. Geçici 2. maddesinin; 1. Birinci ve
ikinci fıkralarının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduklarına
ve İPTALLERİNE, iptal hükümleri Anayasa’nın
153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)
numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK
DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE, 2. Üçüncü fıkrasının 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince İPTALİNE , iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı
Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE
YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE, 30/11/2023 tarihinde karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Üye Engin YILDIRIM Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE KARŞIOY GEREKÇESİ 1. (64)
numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin (CBK) 6. maddesiyle değiştirilen (1)
numaralı CBK’nın 125. maddesinin (2) numaralı fıkrasının ve 7. maddesiyle ekli
listelerde yer alan bazı kadroların iptali ve ihdasının konu bakımından yetki
yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verilmiştir. A. (1) Numaralı CBK’nın 125. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrası 2. Dava
konusu fıkra uyarınca “ Bakanlık taşra teşkilatında milli emlak iş ve
işlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilmek
üzere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24 üncü maddesi uyarınca Milli
Emlak Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı istihdam edilebilir. ” 3. Anayasa’nın
104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine göre “ Anayasada münhasıran
kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
çıkarılamaz ”. Anayasa’nın 128. maddesi gereğince kamu görevlilerinin “ atanmaları,
görev ve yetkileri ” kanunla düzenlenir. Dava konusu kuralda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığının (Bakanlık) taşra teşkilatında istihdam edilebilecek olan milli
emlak denetmeni ve denetmen yardımcılarının milli emlak iş ve işlemleri ile
ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilecekleri
açıkça belirtilmiştir. Kamu görevlilerinin görev ve yetkilerini düzenleyen CBK
hükmü Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine
aykırıdır. 4. Diğer
yandan, 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesinde ve onun atıf yaptığı 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu’nun ek 41. maddesinin ilgili hükümlerinde, diğer memur
ve kamu görevlileri yanında, denetmen yardımcılarının kamu hizmetine girişine
ve bu hizmete girdikten sonra denetmen olarak atanmak için sahip olmaları
gereken niteliklere ilişkin hususlar düzenlenmektedir. İptali istenen kural,
yaptığı atıf nedeniyle Bakanlığın taşra teşkilatında istihdam edilebilecek olan
milli emlak denetmen yardımcıları bakımından kamu hizmetine giriş şartları ile denetmenler
bakımından göreve atanmak için gerekli nitelikleri de düzenlemiş
olmaktadır. Bu sebeple kural denetmenler yönünden Anayasa’nın münhasıran
kanunla düzenlenmesini öngördüğü konuda (m. 128), denetmen yardımcıları
yönünden de kamu hizmetine girme hakkına (m. 70) ilişkin düzenleme yaptığı için
Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine
aykırıdır (aynı yönde bkz. AYM, E.2018/123, K.2022/138, 09/11/2022, Karşıoy
Gerekçesi, §§ 13-19; E.2020/48, K.2023/11, 25/01/2023, Karşıoy Gerekçesi, §§
4-5). B. CBK’nın 7. Maddesi 5. CBK’nın
dava konusu 7. maddesiyle ekli (1) sayılı listede yer alan kadronun iptal
edilerek (2) numaralı CBK’nın eki (I) sayılı Cetvelin ilgili bölümünden
çıkarılması ve ekli (2) sayılı listede yer alan kadroların da ihdas edilerek
aynı CBK’nın eki (I) sayılı Cetvelin ilgili bölümüne eklenmesi öngörülmüştür. 6. Anayasa
Mahkemesinin 2018/119 esas sayılı kararına ilişkin muhalefet şerhinde
açıkladığımız üzere, kamu kurum ve kuruluşlarında kadro ihdasına ve iptaline
yönelik hususlar bütçe hakkıyla ilgisi, başta mülkiyet hakkı olmak üzere temel hak
ve hürriyetlere ilişkin olması ve münhasıran kanunla öngörülen bir konu olması
nedeniyle CBK ile düzenlenemez. Dolayısıyla bu yönde düzenleme yapan CBK
hükümleri Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının birinci, ikinci ve
üçüncü cümlelerine aykırılık teşkil eder (bkz. AYM, E.2018/119, K.2020/25,
11/06/2020, Karşıoy Gerekçesi , §§ 14-36; E.2020/48, K.2023/11, 25/01/2023, Karşıoy Gerekçesi, § 7) . Bu gerekçelerle kadro ihdasını ve iptalini içeren dava
konusu kural Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının birinci, ikinci
ve üçüncü cümlelerine aykırıdır. 7. Yukarıda
(A) ve (B) başlıkları altında açıklanan gerekçelerle, dava konusu kuralların
konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduğunu düşündüğümden red
yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum. Başkan Zühtü ARSLAN KARŞIOY GEREKÇESİ 1. CBK’nın 6. maddesiyle değiştirilen 1 numaralı CBK’nın
125. maddesinin 2 numaralı fıkrasında Bakanlık teşkilatında milli emlak iş ve
işlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla
görevlendirilmek üzere Milli Emlak Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı
istihdam edilebileceği belirtilmektedir. Anayasa’nın 106/son maddesinde
Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri, teşkilat yapısı, vb.
düzenlemelerin CBK ile yapılacağı düzenlenmiştir. AYM daha önceki bir
kararında, bir tüzelkişiliğin teşkilatı düzenlenirken bunun zorunlu sonucu
olarak atamaya ilişkin usulün de düzenlenebileceğini kabul etmiş (2018/124 E. –
2020/56, 15.10.2020, par. 44) ise de anılan karar atanmaya ilişkin esasları,
görevi ve nitelikleri kapsamamaktadır. İncelenen kuralda ise sözü edilen yetki
kamu görevliliğine giriş koşullarını belirleme niteliğindedir. Anayasa’nın 70.
maddesi uyarınca bu husus münhasıran kanunla düzenlenebileceği halde kural ile
CBK ilk elden düzenleme yapmaktadır. Öte yandan kuralda 375 sayılı KHK’nın ek
30. maddesinde verilen yetkiye dayanıldığı ileri sürülebilir. Böyle bir
yaklaşım ise Anayasa ile CBK’ya verilen asli düzenleme yetkisine aykırı olup,
kanunla CBK’ya ekleme yapılamayacağı gibi düzenleme yapılması için yetki de
verilemez. Sonuç olarak kuralın Anayasa’nın 104. maddesinin 17. fıkrasının
üçüncü fıkrasına aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi gerektiği görüşündeyim. 2. CBK’nın iptal talebine konu edilen 7. maddesinde; ekli
1 sayılı listede yer alan kadroların iptal edilerek 2 numaralı Genel Kadro
Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki I sayılı Cetvelin ilgili
bölümünden çıkartılıp ekli 2 sayılı listede yer alan kadroların ihdas edilerek
2 sayılı CBK’nın eki I sayılı Cetvelin ilgili bölümüne eklendiği
belirtilmektedir. Benzer düzenlemelere ilişkin olarak daha önce Mahkememizce
incelenen E. 2021/91 - K. 2021/106, yine 2020/29 E. – 2022/155 K. sayılı ve 2018/149
E. – 2022/163 sayılı kararlarda yazdığım karşıoy gerekçelerim burada da
geçerlidir. Sonuç olarak bu kural bakımından da münhasıran kanunla düzenlenmesi
gereken hususların CBK ile düzenlenmesinin Anayasanın 104. maddesinin 17.
fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı olması nedeniyle iptali gerektiği görüşüyle
oy kullandım. Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN KARŞIOY GEREKÇESİ A) CBK’nın 6.
Maddesiyle Değiştirilen (1) Numaralı CBK’nın 125. Maddesiyle (2) Numaralı
Fıkrasının Konu Yönünden İncelenmesi 1. Anayasa’nın
106. maddesinin son fıkrasında “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması,
görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının
kurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir” hükmüne yer verilmekle
birlikte memurların ve diğer kamu görevlilerinin atanma esasları ya da atanmak
için aranan niteliklerin CBK ile düzenlenebileceği açıkça ifade edilmemiştir. 2. Belirtilen
gerekçeyle kural, Anayasa’nın 106. maddesiyle bağlantılı olarak 104. maddesinin
on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırılık taşımaktadır. B) CBK’nın 7.
Maddesiyle Ekli (1) ve Ekli (2) Sayılı Listelerin Konu Yönünden İncelenmesi 3. E. 2020/8, K.
2021/25, 31/3/2021 sayılı karardaki karşıoy görüşüm bu kural yönünden de
geçerlidir . Üye Engin
  YILDIRIM KARŞIOY GEREKÇESİ (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin (CBK) 125.
maddesinin (64) numaralı CBK’nın 6. maddesiyle değiştirilen (2) numaralı
fıkrasının ve (64) numaralı CBK’nın 7. maddesinin Anayasaya aykırı olmadığına
ve iptal taleplerinin reddine karar verilmiştir. Red kararlarının gerekçelerinde; personel istihdamı ile
kadroların ihdası ve iptali konusundaki düzenlemelerin idarenin teşkilât
yapısına ve dolayısıyla yürütme yetkisine ilişkin olduğu, Anayasada CBK ile
düzenlenmesi yasaklanan haklar ve ödevler ile ilgisinin bulunmadığı, Anayasanın
106. maddesinin son fıkrası ile bağlantılı olarak 104. maddenin onyedinci
fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönü olmadığı gibi daha önce kanunlarda
da açıkça düzenlenmediği, bu nedenlerle konu yönünden Anayasanın 104. maddesine
aykırı olmadığı belirtilmiştir. (1) numaralı CBK’nın 125. maddesinin (64) numaralı CBK
ile değiştirilen (2) numaralı fıkrasında, Çevre Şehircilik ve İklim
Bakanlığının taşra teşkilâtında 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesi uyarınca
denetmen ve denetmen yardımcıları istihdam edilebilmesi öngörülmüş; (64)
numaralı CBK’nın 7. maddesinde de, ekli listelerdeki kadroların iptal ve ihdas
edilerek (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında CBK’nın eki (I) sayılı
Cetvelin ilgili bölümünden çıkarıldığı ve eklendiği hükme bağlanmıştır. Bakanlıkların ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının
personel istihdamı ile kadrolarının ihdası ve iptalinin, Anayasanın 128.
maddesi uyarınca kanunla düzenlenmesi gerektiğinden, çoğunluğun red
gerekçelerinde atıf yapılan kararlara ilişkin olanlar da dâhil olmak üzere daha
önceki karşıoy gerekçelerimde ayrıntılı olarak açıklanan sebeplerle mezkûr
kuralların Anayasaya aykırı olmadığı yönündeki çoğunluk görüşüne katılmam
mümkün olmamıştır (örn. olarak bkz. 11/6/2020 tarihli ve E.2018/119, K.2020/25
sayılı; 12/6/2020 tarihli ve E.2019/105, K.2020/30 sayılı; 30/12/2020 tarihli
ve E.2019/71, K.2020/82 sayılı; 31/3/2021 tarihli ve E.2020/8, K.2021/25
sayılı; 16/12/2021 tarihli ve E.2021/50, K.2021/89 sayılı; 30/12/2021 tarihli
ve E.2021/91, K.2021/106 sayılı; 28/9/2022 tarihli ve E.2021/90, K.2022/108
sayılı; 9/11/2022 tarihli ve E.2018/123, K.2022/138 sayılı; 29/12/2022 tarihli
ve E. 2020/54, K. 2022/165 sayılı; 9/3/2023 tarihli ve E. 2022/37, K. 2023/44
sayılı kararlara ilişkin karşıoy gerekçelerim). Yukarıda belirtilen sebeplerle, anılan kuralların konu
bakımından yetki yönünden Anayasanın 104. maddesinin onyedinci fıkrasına aykırı
olduğu ve iptal edilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun red kararlarına
karşıyım. Üye M. Emin KUZ KARŞIOY GEREKÇESİ 1. Mahkememiz çoğunluğunun (64) numaralı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 6. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 125. maddesinin değiştirilen (2)
numaralı fıkrasının ve 7. maddesiyle Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronun
iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2)
numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I)
Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden
çıkarılmasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına
ilişkin kanaatine katılmamaktayım. 2. Dava konusu ilk kural olan (1) numaralı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 125.
maddesinin değiştirilen (2) numaralı fıkrasında Bakanlık taşra teşkilatında
milli emlak iş ve işlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve
soruşturma yapmakla görevlendirilmek üzere 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 24. maddesi uyarınca milli emlak denetmeni ve milli emlak
denetmen yardımcısı istihdam edilebileceği öngörülmektedir. 3. Kural, Anayasa’nın 128. maddesinin 2. fıkrası
gereğince memurların ve diğer kamu görevlilerinin görev ve yetkileri ile
istihdamı konularını düzenlemektedir. Bu yönü ile kural Anayasa’da münhasıran
kanunla düzenlenmesi öngörülen bir konuda düzenleme yaptığından konu bakımından
yetki yönü ile Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü
cümlesine aykırılık taşıdığından iptali gerekmektedir. 4. Dava konusu diğer kural kadro iptali ve ihdası ile
ilgili hususlarını düzenlemektedirler. Bu kuralın da konu bakımından yetki yönü ile Anayasa’ya aykırı
olduğu için iptali gerektiği kanaatindeyim. 5. Benzer bir Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ile kadro ihdası konusunu düzenleyen bir kurala ilişkin Anayasa
Mahkemesinin daha önce verdiği bir kararda bu konunun Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ile düzenlenmesinin Anayasa’ya aykırılık teşkil ettiği görüşünde
olduğumdan Mahkememiz çoğunluğunun iptal isteminin reddi yönündeki kanaatine
katılmamıştım (Bkz.: E. S.: 2018/119, K. S.: 2020/25, K. T.: 11/06/2020 §§ 6-22, 27-31, 33) . 6. Aynı hukuki gerekçelerin kadro ile ilgili
düzenlemelerin yer aldığı dava konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerinde
de geçerli olduğu kanaatinde olduğumdan E. S.: 2018/119, K. S.: 2020/25 sayılı
kararın karşıoyunda yer verdiğim gerekçelerle dava konusu kuralların da iptali
gerektiği kanaatindeyim. Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ KARŞI OY 1. Mahkememiz çoğunluğu (64) numaralı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin; 6. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; 125. maddesinin değiştirilen (2)
numaralı fıkrasının, 7. maddesiyle; Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronun
iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2)
numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I)
Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden
çıkarılmasının ve Ekli (2) Sayılı Liste’de yer alan kadroların ihdas edilerek
(2) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesinin, konu bakımından
yetki yönünden, Anayasa’ya aykırı olmadığına
karar vermiştir. Aşağıda açıklanan nedenlerle bu karara katılma imkânı
olmamıştır. CBK’nın 6. Maddesiyle Değiştirilen (1) Numaralı CBK’nın
125. Maddesinin (2) Numaralı Fıkra 2. Kuralda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığının taşra teşkilatında 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesine göre milli emlak
denetmeni ve milli emlak denetmen yardımcısı istihdam edilmesi ve bu göreve
atanmak için sahip olması gereken nitelikleri düzenlenmektedir. 3. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görevlerinin,
müşterek mahallî ihtiyaçları karşılamak ve kamu yararını sağlamak amacıyla
yapılan genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken kamu hizmeti niteliği
taşıdığı açıktır. Bakanlık hizmetlerinin kendine özgü nitelikleri, bu
hizmetlerin genel idare esaslarına göre memurlar ve diğer kamu görevlileri
eliyle yürütülmesi gereken asli ve sürekli görevler kapsamında
değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Kamu hizmeti niteliği taşıyan,
görevlerin yerine getirilebilmesi bağlamında bakanlık taşra teşkilatı personelinin
Anayasa’nın 128. maddesi anlamında memur veya diğer kamu görevlisi sıfatına
sahip oldukları konusunda tereddüt bulunmamaktadır. 4. Anayasa'nın 128.
maddesinde Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin
genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin
gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri
eliyle görüleceği ifade edilmiş; memurların ve diğer kamu görevlilerinin
nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık
ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. 5. Dava konusu kural 375 sayılı KHK’ya atıfla denetçi ve
denetçi yardımcılarının haiz olması gereken nitelikleri düzenlemektedir. Bu
niteliklerin bizzat CBK kuralı ile düzenlenmesi ile CBK kuralında kanuna atıfla
düzenlenmesi arasında fark bulunmamaktadır. 6. Açıklanan gerekçelerle kural , Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine
aykırıdır. CBK’nın 7. Maddesiyle Ekli (1) Sayılı Listede Yer Alan
Kadronun İptal Edilerek (2) sayılı CBK’nın Eki (I) Sayılı Cetvelin Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümünden Çıkarılması ve Ekli (2) Sayılı
Listede Yer Alan Kadroların İhdas Edilerek (2) Sayılı CBK’nın Eki (I) Sayılı
Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümüne Eklenmesi 7. Kural Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na
ilişkin olarak bir kısım kadroların iptal ve ihdas edilerek (2) numaralı
CBK’nın eki (I) sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
bölümünden çıkarılmasını ve eklenmesini öngörmektedir. 8. Kural ile düzenleme yapılan kadrolarda görev alacak
kişilerin Anayasa’nın 128. maddesinde belirtilen memur veya diğer kamu
görevlisi niteliğine haiz oldukları dikkate alındığında ilgili kadrolara
ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği açıktır. 9.
Açıklanan nedenle kural Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının
üçüncü cümlesine aykırıdır. Üye Kenan
  YAŞAR