ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı       :  2016/45 Karar Sayısı    :  2016/41 Karar Tarihi   :  26.5.2016 R.G. Tarih – Sayısı   : 
Tebliğ edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 6.
İş Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 22.5.2003 tarihli ve 4857
sayılı İş Kanunu’nun, 15.5.2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle
değiştirilen 30. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinin “…21/6/1927
tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı
Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve…” bölümünün,
Anayasa’nın 10. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
talebidir. OLAY: İdarenin işçi alımı kapsamında davacı
hakkında tesis ettiği işe alım işlemini daha sonra iptal etmesi nedeniyle
açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 30. maddesinin
birinci fıkrası şöyledir: “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör
işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve
yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı
Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek
Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken
12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde
sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde
yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla
yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin
bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre
hesaplanır.” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Osman KODAL
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu
ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, bir davaya
bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varması durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya
yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine
başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir
davanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olması
gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise davanın değişik evrelerinde ortaya
çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz
yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır. 3. Yöntemine uygun olarak açılan bir davanın varlığı, öncelikle o
davanın kanunla görevli kılınan mahkemede açılmış olması koşuluna bağlı
bulunmaktadır. Görevli mahkemenin belirlenmesinde de dava konusu uyuşmazlığın
niteliği önem taşımaktadır. 4. İtiraz başvurusunda bulunan Mahkeme’de bakılmakta olan dava,
Jandarma Genel Komutanlığı’nda uzman çavuş olarak görev yaptığı sırada terör
örgütü ile girilen silahlı çatışmada malul sayılmayacak derecede yaralanan ve
sözleşme süresinin sona ermesinden sonra sözleşmesi yenilenmeyen davacının,
terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananların istihdamı
kapsamında yaptığı başvurusunun Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından kabul
edilerek yapılan uygulama sınavında da başarılı olduğunun kendisine
bildirilmesinden sonra tesis edilen işe alım işleminin, 3269 veya 6191 sayılı
Kanun’lar kapsamında uzman erbaş ya da sözleşmeli erbaş olarak görev yapmakta
iken terör olaylarının tesiri ile malul sayılmayacak şekilde yaralananların bu
haktan faydalanamayacağı gerekçesiyle Kara Kuvvetleri Komutanlığınca iptal
edilmesi üzerine bu işlemin iptaline ilişkindir. 5. Anayasa’nın 158. maddesinin birinci fıkrasında Uyuşmazlık
Mahkemesinin, adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm
uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili olduğu belirtilmiş, 2247 sayılı
Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un "Olumlu
görev uyuşmazlığı çıkarma" başlıklı 10. maddesinde, görev
uyuşmazlığı çıkarmanın, adli, idari ve askeri bir yargı merciinde açılmış olan
davada ileri sürülen görev itirazının reddi üzerine ilgili başsavcı veya
başkanun sözcüsü tarafından görev konusunun incelenmesinin Uyuşmazlık
Mahkemesinden istenmesi olduğu; yetkili Başsavcı veya Başkanunsözcüsünün
Uyuşmazlık Mahkemesinden istekte bulunabilmesi için, görev itirazının, hukuk
mahkemesinde en geç birinci oturumda, ceza mahkemelerinde delillerin ikamesine
başlamadan önce; idari yargı yerlerinde de dilekçe ve savunma evresi
tamamlanmadan yapılmış olması ve yargı yerlerinin de kendilerinin görevli
olduklarına karar vermiş bulunmaları gerektiği hüküm altına alınmıştır. 6. 2247 sayılı Kanun’un 12. maddesinde de görev itirazında bulunan
kişi veya makamın, itirazın reddine ilişkin kararın verildiği tarihten, şayet
bu kararın tebliği gerekiyorsa tebliğ tarihinden başlayarak onbeş gün içinde,
uyuşmazlık çıkarılmasını istemeye yetkili makama sunulmak üzere iki nüsha
dilekçeyi itirazı reddeden yargı merciine vermesi gerektiği belirtilmiştir. Bu
bağlamda adli, idari ve askeri bir yargı mercine açılmış davada, görev
itirazında bulunulması hâlinde, bu itiraz hakkında bir karar verilmesi, verilen
kararın itirazın reddine ilişkin olması durumunda bu kararın itirazda bulanan
tarafa tebliğ edilerek görev uyuşmazlığı çıkarma konusunda imkân tanınması
gerekmektedir. 7. Bakılmakta olan davada davalı vekili tarafından, davacı ile
davalı idare arasında işçi - işveren ilişkisinin bulunmadığı, davacının
talebinin idari işlemin iptali istemi olduğundan uyuşmazlığın çözümünde idari
yargının görevli olduğu belirtilerek görev itirazında bulunulmuş, ancak
Mahkemece davalı vekilinin görev itirazı hakkında herhangi bir karar verilmeden
ve bu itirazla ilgili hukuki süreç tamamlanmadan Anayasa Mahkemesine itiraz
başvurusunda bulunulmuştur. 8. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin görev itirazı hakkında
herhangi bir karar verilmeden ve bu itirazla ile ilgili hukuki süreç
tamamlanmadan Ankara 6. İş Mahkemesince yapılan itiraz başvurusunun Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. III- HÜKÜM 22.5.2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun, 15.5.2008 tarihli
ve 5763 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle değiştirilen 30. maddesinin birinci
fıkrasının birinci cümlesinin “…21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı
Askerlik Kanunu veya  16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve
Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve…” bölümünün iptaline
karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, Mahkemenin yetkisizliği
nedeniyle esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 26.5.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE
karar verildi. Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Alparslan ALTAN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ