ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2007/92 Karar Sayısı: 2008/85 Karar Günü : 20.3.2008 R.G. Tarih-Sayı :03.06.2008-26895 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Bakırköy 1. Sulh Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 10.6.2004 günlü, 5188 sayılı
Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 11. maddesi ile 19. maddesinin (a) ve
(c) bentlerinin, Anayasa'nın 10., 13. ve 48. maddelerine aykırılığı savıyla
iptali istemidir. I- OLAY Geçici özel güvenlik izni olmayan özel güvenlik şirketinin,
çalışma izni bulunmayan özel güvenlik görevlisini çalıştırması suçundan açılan
davada itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu savını ciddi bulan
Mahkeme iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları İptali istenen 5188 sayılı Yasa'nın itiraz konusu 11. maddesi ile
19. maddesinin (a) ve (c) bentleri şöyledir: 1- "Madde 11 - Özel güvenlik görevlisi
olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde ve özel güvenlik
eğitimi verecek kurumlarda yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe
güvenlik soruşturması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14
üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş
olmak şartıyla, valilikçe beş yıl süreli çalışma izni verilir. Ateşli silah
taşımayacak özel güvenlik görevlileri hakkında sadece arşiv araştırması
yapılır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren
tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir. Çalışma izninin yenilenebilmesi için, güvenlik
soruşturmasının olumlu olması ve Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel
güvenlik yenileme eğitiminin başarıyla tamamlanmış olması zorunludur. Özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlardan herhangi
birisinin kaybedilmesi halinde çalışma izni iptal edilir. Genel kolluk kuvvetinden ve Milli İstihbarat Teşkilatından
emekli olanlar ile en az beş yıl fiilen bu görevlerde çalıştıktan sonra kendi
istekleriyle görevlerinden ayrılmış olanlarda, görevlerinden ayrıldıkları
tarihten itibaren beş yıl süreyle özel güvenlik temel eğitim şartı
aranmaz." 2- "Madde 19 - Bu
Kanunda öngörülen adli suçlar ve cezalar şunlardır: a) Bu Kanunun 3 üncü maddesinde
belirtilen özel güvenlik iznini almadan özel güvenlik görevlisi istihdam eden
kişilere veya kuruluşların yöneticilerine altı aya kadar hapis ve altı milyar
lira ağır para cezası verilir. ... c) Bu Kanunun 11 inci maddesine göre çalışma izni verilmeyen kişileri
özel güvenlik görevlisi olarak istihdam eden kişi, kurum, kuruluş veya
şirketlere, çalıştırdıkları her kişi için üçmilyar lira ağır para cezası
verilir. Bu kişiler silahlı olarak çalıştırılmış ise altı aya kadar hapis ve
çalıştırılan her kişi için altımilyar lira ağır para cezası verilir." B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuruda Anayasa'nın 10., 13.  ve  48. maddelerine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca 
Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,
Mustafa YILDIRIM, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ
ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımlarıyla 2.10.2007 tarihinde yapılan ilk
inceleme  toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine oybirliği ile karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor,
itiraz konusu Yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: A-Davada Uygulanacak Kural Sorunu Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesine göre
mahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları bir yasa veya yasa
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o
hükmün iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu
kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için
elinde yöntemince açılmış ve görevine giren bir dava bulunması ve iptali
istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde ve
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. 10.6.2004 günlü, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair
Kanun'un  19. maddesinin (a) bendinin iptali istenilmiş ise de, bu hüküm
aynı Yasa'nın 3.  maddesinde belirtilen özel güvenlik izni almaksızın özel
güvenlik görevlisi istihdam eden kişi veya kuruluşların yöneticileri hakkında
uygulanacağından; itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'ye,  talep üzerine
güvenlik hizmetinin istihdam edilecek personel eliyle görülmesine yönelik özel
güvenlik izninin alınmamasından dolayı açılmış bir dava olmaması nedeniyle
uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Bu nedenle, 19. maddenin (a) bendine ilişkin
başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine 20.3.2008 gününde
oybirliği ile karar verilmiştir. B- Sınırlama Sorunu Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesine
göre, Anayasa Mahkemesi'ne itiraz yoluyla yapılacak başvurular, mahkemenin
bakmakta olduğu davada uygulayacağı yasa kuralları ile sınırlıdır. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede açılmış olan dava, çalışma
izni bulunmayan özel güvenlik görevlisinin istihdamına ilişkin olduğundan, 5188
sayılı Yasa'nın 11. maddesi ile 19. maddenin (c) bendine ilişkin esas
incelemenin "özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilenler"
yönünden yapılmasına,  20.3.2008 gününde oybirliği ile karar verilmiştir. C- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu Başvuru kararında, 5188 sayılı Yasa ile özel güvenlik
şirketlerine özel güvenlik izni, özel güvenlik görevlilerine de çalışma izni
almak zorunluluğunun getirildiği, aksine davranışın yaptırıma bağlandığı, 2495
sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşlarının Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması
Hakkında Kanun'a göre kurulmuş özel güvenlik
teşkilatlarına   5188 sayılı Yasa'nın geçici 1. maddesi ile güvenlik
izni ve özel güvenlik görevlilerine de beş yıllık çalışma izni verilmesi
nedeniyle itiraz konusu kuralların  Anayasa'nın 10., 13. ve 48.
maddelerine aykırılık oluşturduğu ileri sürülmüştür. 5188 sayılı Yasa'nın itiraz konusu 11. maddesinde özel
güvenlik görevlisiolarak istihdam edilecekler hakkında valilikçe güvenlik
soruşturması yapılacağı, soruşturma sonucu olumlu olanlara bu Yasa'nın 14.
maddesinde belirtilen özel güvenlik eğitimini başarıyla bitirmek şartıyla beş
yıl süreyle çalışma izni verileceği; 19. maddesi (c) bendinde ise bu Yasa'nın
11. maddesine göre çalışma izni verilmeyen kişileri özel güvenlik görevlisi
olarak istihdam eden kişi, kurum, kuruluş veya şirketlere, çalıştırdıkları her
kişi için üçmilyar lira   ağır para cezası verileceği, bu kişiler
silahlı olarak çalıştırılmış ise altı aya kadar hapis ve çalıştırılan her kişi
için altımilyar lira ağır para cezası verileceği öngörülmüştür. 5188 sayılı Yasa yürürlüğe girdikten sonra özel güvenlik
görevlisi olarak istihdam edileceklerin çalışma izni almaları belli bir aşamayı
gerektireceğinden yasakoyucu geçiş süreci öngörmüştür. 5188 sayılı Yasa'nın
yürürlükle ilgili 28. maddesinde, 11. maddeye göre çalışma izni verilmeyen
kişilerin özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilmelerini de içeren 
adli ve idari suçlar ve cezalara ilişkin 19. ve 20. maddelerinin 1.1.2006
tarihinde, diğer maddelerinin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği
belirtilmiştir. 5188 sayılı Yasa'nın 19.  ve 20. maddeleri dışında diğer
maddeleri 5.5.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu Yasa yürürlüğe girdikten
sonra özel güvenlik görevlisi olacakların özel güvenlik temel eğitimini
bitirmeleri ve  güvenlik soruşturmasının yapılarak çalışma izni almaları
için  yaklaşık altı aylık sürede herhangi bir yaptırım uygulanmayarak
onların lehine bir düzenleme yapılmıştır. Anayasa'nın 10. maddesinde belirtilen yasa önünde eşitlik
ilkesi, hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli
değil, hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda
bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak,
ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı
durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa
karşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır. Yasa önünde eşitlik, herkesin
her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki
özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve
uygulamaları gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal
durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi
zedelenmez. 2495 sayılı Yasa'ya  göre oluşturulan güvenlik
teşkilatları kamu ya da özel kuruluşların bünyelerinde yapılanan birimlerdir.
Özel güvenlik teşkilatlarının  önceden beri faaliyette bulunmaları
ve  teşkilat personeli olarak bu Yasa'ya göre eğitilmiş ve belli bir statü
almış özel güvenlik görevlileri için  kazanılmış haklarının korunması
düşüncesi ile 5188 sayılı Yasa'nın geçici 1. maddesinde özel güvenlik
teşkilatlarına özel güvenlik izni, özel güvenlik görevlilerine de beş yıllık
çalışma izni verilmiştir.  Buna göre geçici 1. madde kapsamındakilerle,
5188 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girmesinden sonra 11. maddedeki koşulları yerine
getirip ilk kez çalışma izni alarak özel güvenlik görevlisi olacaklar aynı
hukuksal durumda bulunmadıklarından aralarında eşitlik karşılaştırması
yapılamaz. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurallar Anayasa'nın 10.
maddesine aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir. İtiraz konusu kuralların, Anayasa'nın 13. ve 48. maddeleriyle
ilgisi görülmemiştir. VI- SONUÇ 10.6.2004 günlü, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair
Kanun'un 11. maddesi ile 19. maddesinin (c) bendinin"özel güvenlik
görevlisi olarak istihdam edilenler" yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına
ve itirazın REDDİNE, 20.3.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ