ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı       :  2016/48 Karar Sayısı    :  2016/42 Karar Tarihi   :  26.5.2016 R.G. Tarih – Sayısı   : 
Tebliğ edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Gaziantep 4.
Ağır Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 26.9.2004 tarihli ve 5237
sayılı Türk Ceza Kanunu’nun, 18.6.2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun’un 68.
maddesiyle değiştirilen 191. maddesinin (8) numaralı fıkrasının, Anayasa’nın
10. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Şüpheli hakkında uyuşturucu veya
uyarıcı madde imal ve ticaretinden açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralın
Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un 191. maddesinin itiraz konusu (8) numaralı fıkrası
şöyledir: “Bu Kanunun; a) 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde
imal ve ticareti, b) 190 ıncı maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde
kullanılmasını kolaylaştırma, suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bu
madde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında bu madde
hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Mücahit AYDIN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, bir
davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya
kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varması durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya
yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine
başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir
davanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olması
gerekir. 3. İtiraz konusu kuralda, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve
ticareti ile uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma
suçlarından dolayı yapılan kovuşturmalarda, suçun uyuşturucu madde kullanmak
veya kullanmak için satın almak veya bulundurmak olduğunun anlaşılması hâlinde,
sanık hakkında 191. madde hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri
bırakılması kararı verileceği düzenlenmiştir. 4. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan dava, sanık
hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti iddiasına ilişkin olup
kovuşturmanın uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçu
ile ilgisi bulunmamaktadır. Bu nedenle bakılmakta olan davada uygulanacak kural
niteliği taşımayan, Kanun’un 191. maddesinin (8) numaralı fıkrasının uyuşturucu
veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçuna ilişkin olan (b) bendine
yönelik başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. 5. Bunun yanında, itiraz konusu kuralın kalan kısmının, “Bu
Kanun’un … suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bu
madde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında bu madde
hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.” şeklindeki
bölümü, (a) ve (b) bentleri için geçerli olan ortak hüküm niteliğinde
olduğundan başvurunun (a) bendi ile sınırlı olarak incelenmesi gerekir. 6. Diğer yandan, Anayasa’nın “Anayasaya
aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi” başlığını taşıyan 152.
maddesinin son fıkrasında, “Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek
verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe
aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda
bulunulamaz.” ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığını
taşıyan 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, “Mahkemenin işin
esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren
on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz
başvurusu yapılamaz.” hükümlerine yer verilmiştir. 7. Kanun’un 191. maddesinin (8) numaralı fıkrasının (a) bendine
yönelik itiraz başvurusu Anayasa Mahkemesinin 13.1.2016 tarihli, E.2015/52, K.
2016/1 sayılı kararıyla kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığı gerekçesi ile
esastan reddedilmiş ve bu karar 27.1.2016 tarihli, 29606 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır. 8. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilen ret
kararından sonra aynı kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için
önceki kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 27.1.2016 tarihinden başlayarak
geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır. 9. Açıklanan nedenlerle, Kanun’un 191. maddesinin
(8) numaralı fıkrasının (a) bendine ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa’nın
152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı
fıkrası gereğince esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. III- HÜKÜM 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza
Kanunu’nun, 18.6.2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun’un 68. maddesiyle değiştirilen
191. maddesinin (8) numaralı fıkrasının; A- (b)
bendinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu bende ilişkin başvurunun Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, B- (b)
bendi dışında kalan bölümüne ilişkin esas incelemenin fıkranın (a) bendi
ile sınırlı olarak yapılmasına, C- (a)
bendinin Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin
(1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE, 26.5.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Alparslan ALTAN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ