ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/47 Karar Sayısı : 2013/72 Karar Günü : 6.6.2013 R.G. Tarih-Sayı :
12.07.2013-28705 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Danıştay Beşinci Daire İTİRAZIN KONUSU : 7.12.1994 günlü, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 34. maddesinin ikinci fıkrasının ' Kurul,
ihtiyaca uygun kuruluş ve kadro statülerinin düzenlenmesinde serbesttir.
Kadroların iptali ve ihdası Kurulca yapılır. ' biçimindeki ikinci ve üçüncü
cümlelerinin, Anayasa'nın 7., 123. ve 128. maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi istemidir. I- OLAY Rekabet Kurumunda idari hizmet uzmanı unvanıyla çalışan davacının
kadro unvanının idari hizmet yetkilisi olarak değiştirilmesi ve ihdas edilen
idari hizmet yetkilisi kadrosuna atanmasına ilişkin Rekabet Kurulu kararının
iptali istemiyle açtığı davada, Kurul kararının dayanağını oluşturan itiraz
konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali ve
yürürlüğünün durdurulması için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 7.12.1994 günlü, 4054 sayılı Kanun'un itiraz konusu kuralı da içeren ' Kurum Personelinin
Statüsü 'başlıklı 34. maddesi şöyledir: ' Kurum hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler,
idari hizmet sözleşmesi ile sözleşmeli olarak istihdam edilen personel eliyle
yürütülür. Kurum emrinde yeteri kadar uzman meslek personeli ile kariyer dışı
ihtisas personeli çalıştırılabilir. Kurum personeli ücret ve mali haklar dışında 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa tabidir. Kurul, ihtiyaca uygun kuruluş ve kadro
statülerinin düzenlenmesinde serbesttir. Kadroların iptali ve ihdası Kurulca
yapılır. Geçicilik veya belli bir ihtisas gerektiren nitelikteki hizmetler
Başkanlıkça tespit olunur. Bu işlerde çalışacak personel hakkında vekalet veya
istisna akdi hükümleri uygulanır. Bu fıkraya göre istihdam edileceklerden
sosyal güvenlik kuruluşlarından almakta oldukları aylıkları kesilmez. Yabancı uzmanlar da Başkanlığın hazırlayıp Kurulun onayı ile
yürürlüğe konacak yönetmelik esaslarına göre istihdam edilebilir. ' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 7., 123. ve 128. maddelerine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ,
Alparslan ALTAN, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra
Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, Celal
Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN ve M. Emin KUZ'un
katılımlarıyla 14.5.2013 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, 1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, 2- Yürürlüğü durdurma isteminin esas inceleme aşamasında karara
bağlanmasına, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hamit YELKEN tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kural, dayanılan Anayasa
kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, kanunla kurulmuş bir kamu tüzel kişisi olan
Rekabet Kurumunun hizmet birimlerinin ve bu birimlerin kadro unvan ve
sayılarının da kanunla belirlenmesi gerektiği, itiraz konusu kuralda ise bu
hususların düzenlenmesinin Rekabet Kurulu kararına bırakıldığı belirtilerek
kuralın, Anayasa'nın 7., 123. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür. 4054 sayılı Kanun'un 34. maddesinin ikinci fıkrasının itiraz konusu ikinci ve üçüncü cümlelerinde, Rekabet
Kurumunun karar organı olan Rekabet Kurulunun, Kurumun ihtiyacına uygun kuruluş
ve kadro statülerinin düzenlenmesinde serbest olduğu ve kadroların iptali ve
ihdasının Kurulca yapılacağı kuralına yer verilmiştir. Anayasa'nın 7. maddesinde, ' Yasama yetkisi Türk Milleti adına
Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez. ' denilmektedir.
Anayasa Mahkemesinin pek çok kararında yasama yetkisinin devredilmezliği
ilkesinden ne anlaşılması gerektiği hususu açıklanmıştır. Buna göre, kanunla
düzenleme ilkesi, düzenlenen konudan yalnız kavram, ad ve kurum olarak söz
edilmesi değil, bunların kanun metninde kurallaştırılmasıdır. Kurallaştırma ise
düzenlenen alanda temel ilkelerin konulmasını ve çerçevenin çizilmiş olmasını
ifade eder. Ancak bu koşulla uzmanlık ve teknik konulara ilişkin hususların
belirlenmesi yürütme organının takdirine bırakılabilir. Anayasa'da kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda, yürütme
organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenleme yetkisinin verilmesi
olanaklı değildir. Yürütmenin düzenleme yetkisi, sınırlı, tamamlayıcı ve
bağımlı bir yetkidir. Bu nedenle, Anayasa'da öngörülen ayrık durumlar dışında,
kanunlarla düzenlenmemiş bir alanda, kanun ile yürütmeye genel nitelikte kural
koyma yetkisi verilemez. Yürütme organına düzenleme yetkisi veren bir yasa kuralının
Anayasa'nın 7. maddesine uygun olabilmesi için temel ilkeleri koyması,
çerçeveyi çizmesi, sınırsız, belirsiz, geniş bir alanı yürütmenin düzenlemesine
bırakmaması gerekir. Anayasa'nın 123. maddesinin birinci fıkrasında, ' İdare, kuruluş
ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir. ' hükmü yer almaktadır.
Bu maddede yer alan düzenleme, idarenin kanuniliği ilkesine vücut vermektedir.
İdarenin kanuniliği ilkesi, idarenin ve organlarının görev ve yetkilerinin
kanunla düzenlenmesini gerekli kılar. Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında ise ' Memurların
ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri,
hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.
Ancak, mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır. '
hükmü yer almaktadır. Anayasa Mahkemesinin birçok kararında, Anayasa'nın 128.
maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kişilerin statülerine ve özlük
haklarına ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği, bu konuların
düzenlenmesinin idarenin düzenleyici işlemlerine bırakılmasının Anayasa'ya
aykırı olacağı hususu vurgulanmıştır. 4054 sayılı Kanun'un 32. maddesinde, Rekabet Kurumunun hizmet
birimlerinin daire başkanlıkları şeklinde teşkilatlandırılacağı ve bunların ana
hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimlerinden oluşacağı belirtilmiş, Rekabet
Kurumunun önemli organlarından olan hizmet birimlerinin neler olduğu, bunların
görev ve sorumlulukları, kuruluş ve kadro unvanları ile sayılarına ilişkin
olarak ise yasal bir düzenleme yapılmayarak bu hususların düzenlenmesi ve söz
konusu kadroları ihdas ve iptal etme yetkisi itiraz konusu kuralla Rekabet
Kuruluna bırakılmıştır. İdarenin kanuniliği ilkesi, idarenin hizmet birimleri ile bu
birimlerin kadro ve görev unvanlarının ve görevlerinin kanunla düzenlenmesini
de içerir. Kadrolar, bir kamu hizmetinin teşkilatlanmasının ön koşuludur. Kadro
unvanı, personelin yerine getireceği görevlerini, yetkilerini, haklarını ve yükümlülüklerini,
aylık ve ödenekleri ile diğer özlük haklarını ifade etmektedir. Kadro unvanı
ile personelin özellikle aylık ve ödenekleri ve diğer özlük hakları arasında
sıkı bir bağ bulunmaktadır. Kadro ile birlikte, idarede istihdam edilecek ve
genel idare esaslarına göre yürütülmekte olan kamu hizmetlerinin gerektirdiği
asli ve sürekli görevleri ifa edecek personelin niteliklerinin kanun ile
belirlenmesi Anayasa'nın 128. maddesinin gereğidir. Düzenleyici ve denetleyici kurumlar arasında yer alan Rekabet Kurumu
kanunla kurulmuş bir kamu tüzel kişisi olup Anayasa'nın 123. maddesi uyarınca
idarenin bütünlüğü içinde yer alır ve idarenin kanuniliği ilkesine tabidir. Bu
ilke uyarınca Rekabet Kurumunun hizmet birimlerine, bunların görev ve
yetkilerine ilişkin temel kurallar kanunla belirlenmelidir. Öte yandan, kamu tüzel kişiliğini haiz Rekabet Kurumunda genel
idare esaslarına göre yürütülmekte olan kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve
sürekli görevleri ifa eden sözleşmeli personel, Anayasa'nın 128. maddesi
kapsamında olduğundan, bunların kadrolarına ve bu kadroların ihdas ve iptaline
ilişkin temel kuralların da Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca kanunla
düzenlenmesi gerekir. Kanun'da anılan konulara ilişkin olarak temel kurallar
belirlenmeksizin, bunları düzenleme yetkisinin idarenin bir unsuru olan Rekabet
Kuruluna bırakılması, yasama yetkisinin devri sonucunu doğurmakta ve idarenin
yasallığı ile kamu görevlilerinin statülerinin kanunla düzenlenmesi yolundaki
anayasal kurallara aykırılık oluşturmaktadır. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 7., 123. ve
128. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir. VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMLERİNİN İNCELENMESİ 7.12.1994 günlü, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un
34. maddesinin ikinci fıkrasının 'Kurul, ihtiyaca uygun kuruluş ve
kadro statülerinin düzenlenmesinde serbesttir. Kadroların iptali ve ihdası
Kurulca yapılır.' biçimindeki ikinci ve üçüncü cümlelerine yönelik
yürürlüğün durdurulması istemlerinin, koşulları oluşmadığından REDDİNE,
6.6.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VII- SONUÇ 7.12.1994 günlü, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un
34. maddesinin ikinci fıkrasının 'Kurul, ihtiyaca uygun kuruluş ve
kadro statülerinin düzenlenmesinde serbesttir. Kadroların iptali ve ihdası
Kurulca yapılır.' biçimindeki ikinci ve üçüncü cümlelerinin Anayasa'ya
aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, 6.6.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Muammer
  TOPAL Üye Zühtü
  ARSLAN Üye M.
  Emin KUZ