ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı     :  2018/28 Karar Sayısı  :  2018/93 Karar Tarihi :  25/9/2018 R.G. Tarih – Sayı : 
28/11/2018 – 30609 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Trabzon 1. Asliye Hukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 5/6/1986 tarihli ve 3308
sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 25. maddesinin, 2/12/2016 tarihli ve 6764
sayılı Kanun’un 45. maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasının, 18/6/2017
tarihli ve 7033 sayılı Kanun’un 32. maddesiyle değişiklik yapılan dördüncü
cümlesinin, Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 18. ve 55. maddelerine aykırılığı
ileri sürülerek iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi
talebidir. OLAY: İşletme bulunamaması nedeniyle stajını
öğrenim gördüğü okulda yapan ortaöğretim öğrencisinin staj ücretinin ödenmesi
talebiyle açtığı tazminat davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 25. maddesinin
birinci fıkrası şöyledir: “Ücret ve Sosyal Güvenlik Madde 25- (Değişik: 2/12/2016-6764/45 md.) Aday çırak
ve çıraklar ile işletmelerde mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı
eğitime devam eden öğrencilere işletmeler tarafından ödenecek ücret ve bu
ücretlerdeki artışlar, düzenlenecek sözleşme ile tespit edilir. Ancak,
işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim
okul ve kurumlarında staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere asgari
ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde
otuzundan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde onbeşinden, aday
çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde otuzundan aşağı ücret
ödenemez. Bu amaçla kamu kurum ve kuruluşları gerekli tedbirleri alır. Staj
yapacak işletme bulunamaması nedeniyle stajını okulda yapan ortaöğretim
öğrencileri ile yükseköğretim kurumları ve birimlerinde yapan yükseköğretim
öğrencilerinin yaptıkları stajlar bu fıkra hükmü kapsamı dışındadır.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN,
Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz
PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI,
Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ,
Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 15/3/2018 tarihinde
yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle uygulanacak kural ve sınırlama sorunları
görüşülmüştür. 2. Anayasa’nın 152. ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine
göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun
veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi
hâlinde ya da taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi
olduğu kanısına varması durumunda bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine
başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa
Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin
görevine giren bir davanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada
uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik
evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. 3.    Kanun’un 25. maddesinin birinci fıkrasının
birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerinde; aday çırak ve çıraklar ile işletmelerde
mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilere
işletmeler tarafından ödenecek ücret ile bu ücretlerdeki artışların
düzenlenecek sözleşmeyle tespit edileceği ancak işletmelerde mesleki eğitim
gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında staj
veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının yirmi ve
üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde otuzundan, yirmiden az personel
çalıştıran işyerlerinde yüzde on beşinden, aday çırak ve çırağa yaşına uygun
asgari ücretin yüzde otuzundan aşağı ücret ödenemeyeceği, bu amaçla kamu kurum
ve kuruluşlarının gerekli tedbirleri alacağı belirtilmiştir. Fıkranın itiraz
konusu dördüncü cümlesinde ise staj yapacak işletme bulunamaması nedeniyle
stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencileri ile yükseköğretim kurumları ve
birimlerinde yapan yükseköğretim öğrencilerinin yaptıkları stajların bu fıkra
hükmü kapsamı dışında olduğu hükme bağlanmıştır. 4. Kural, staj yapacak işletme bulunamaması nedeniyle stajını okulda
yapan ortaöğretim öğrencileri ile yükseköğretim kurumları ve birimlerinde yapan
yükseköğretim öğrencilerini kapsamaktadır. 5. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede görülmekte olan dava ise
işletme bulunamaması nedeniyle stajını öğrenim gördüğü okulda yapan ortaöğretim
öğrencisinin staj ücretinin ödenmesi talebiyle açtığı tazminat davasına ilişkin
olduğundan kuralda yer alan “...ile yükseköğretim kurumları ve
birimlerinde yapan yükseköğretim öğrencilerinin...” ibaresinin itiraz
başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmamaktadır. 6. Kuralın kalan bölümü ise fıkrada sayılan öğrencilerin tamamı
yönünden geçerli ortak kural niteliği taşımaktadır. Bu nedenle kuralın kalan
bölümüne ilişkin esas incelemenin bakılmakta olan davanın konusu
gözetilerek “…ortaöğretim öğrencileri…” ibaresi ile sınırlı
olarak yapılması gerekmektedir. 7. Açıklanan nedenlerle 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki
Eğitim Kanunu’nun 25. maddesinin, 2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun’un 45.
maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasının, 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı
Kanun’un 32. maddesiyle değişiklik yapılan dördüncü cümlesinin; A. “...ile yükseköğretim kurumları ve birimlerinde yapan
yükseköğretim öğrencilerinin...” ibaresinin itiraz başvurusunda
bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından bu
ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, B. Kalan bölümünün esasının incelenmesine, esasa ilişkin
incelemenin “…ortaöğretim öğrencileri …” ibaresi ile
sınırlı olarak yapılmasına OYBİRLİĞİYLE karar
verilmiştir. III. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ 8.  Trabzon 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan
itiraz başvurusunda yürürlüğü durdurma talebinde de bulunulmuştur. 9.    Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün “ İtiraz
başvuru kararı ve ekleri ” kenar başlıklı 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (b) bendinde “ Yürürlüğü durdurma talebi varsa, yürürlüğün
durdurulmaması durumunda doğacak olan telafisi imkânsız zararların açıklanması, ”
gerektiği belirtilmiştir. Ancak başvuran Mahkemece bu konuda bir gerekçe
belirtilmeksizin yürürlüğün durdurulması talebinde bulunulduğu görülmekte olup
söz konusu talebin yöntemine uygun olmadığı anlaşılmaktadır. 10. Açıklanan nedenlerle 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı
Mesleki Eğitim Kanunu’nun 25. maddesinin, 2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı
Kanun’un 45. maddesiyle değiştirilen birinci fıkrasının, 18/6/2017 tarihli ve
7033 sayılı Kanun’un 32. maddesiyle değişiklik yapılan dördüncü cümlesinde yer
alan “...ortaöğretim öğrencileri...” ibaresinin yürürlüğünün
durdurulması talebinin, 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı
fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 15/3/2018 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. IV. ESASIN İNCELENMESİ 11. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Osman KODAL tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan ve
ilgili görülen Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri okunup incelendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A. İtirazın
Gerekçesi 12.  Başvuru kararında
özetle, dava konusu kuralla staj yapacak işletme bulunamaması nedeniyle stajını
okulda yapmak zorunda kalan öğrencilere staj ücretinin ödenmeyeceğinin
öngörüldüğü, bu düzenleme nedeniyle stajını okulun uygulama sınıfında yapan
öğrencilere sarf ettiği emeğin karşılığı olan ücretin ödenmediği, stajını kurum
dışında bir işletmede yapan öğrencilere ise aynı işi yaptıkları hâlde ücret
ödendiği, bu durumun zorla çalıştırma yasağına, eşitlik ve ücrette adaletin sağlanması
ilkelerine aykırı olduğu belirtilerek kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile
18. ve 55. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. B.   Anayasa’ya Aykırılık Sorunu 13. 6216 sayılı Kanun’un 43.
maddesi uyarınca kural ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 10. maddesi yönünden de
incelenmiştir. 14.  Kanun’un 25.
maddesinin birinci fıkrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerinde; aday
çırak ve çıraklar ile işletmelerde mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı
eğitime devam eden öğrencilere işletmeler tarafından ödenecek ücret ve bu
ücretlerdeki artışların düzenlenecek sözleşme ile tespit edileceği ancak
işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim
okul ve kurumlarında staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere asgari
ücretin net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde
otuzundan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde on beşinden, aday
çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde otuzundan aşağı ücret ödenemeyeceği,
bu amaçla kamu kurum ve kuruluşlarının gerekli tedbirleri alacağı
belirtilmiştir. Fıkranın dördüncü cümlesinde ise staj yapacak işletme
bulunamaması nedeniyle stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencileri ile
yükseköğretim kurumları ve birimlerinde yapan yükseköğretim öğrencilerinin
yaptıkları stajların bu fıkra hükmü kapsamı dışında olduğu hükme bağlanmıştır.
İtirazın konusunu, fıkranın dördüncü cümlesinde yer alan “…ortaöğretim
öğrencileri…” ibaresi oluşturmaktadır. 15.  Anayasa’nın 18.
maddesinin birinci fıkrasında, hiç kimsenin zorla çalıştırılamayacağı
belirtilmiş, angarya yasaklanmış; ikinci fıkrasında ise zorla çalıştırma
kapsamında olmayan hâller sayılmıştır. Buna göre şekil ve şartları kanunla
düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar,
olağanüstü hâllerde vatandaşlardan istenecek hizmetler, ülke ihtiyaçlarının
zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve
fikir çalışmaları zorla çalıştırma sayılmaz. 16.  Zorla çalıştırmaya
ilişkin olarak Anayasa’da da gerekçesinde de bir tanım bulunmamaktadır.
Ancak zorla çalıştırma kavramının sözel anlamından yola
çıkıldığında çalıştırılmanın zora (cebre) dayalı olması gerektiği
anlaşılmaktadır. Zor, eylemin iradiliğini ortadan kaldıran dışsal bir unsur
olup daha üstün bir iradenin buyurmasının varlığına işaret eder. Zor
kullanımından söz edilebilmesi için buyuran iradenin buyurulan iradeyi
edilgenleştirmesi gerekir. Dolayısıyla zora dayalı çalıştırma, bir kimsenin
serbest iradesi bulunmadan çalıştırılmasıdır. Öte yandan zor (cebir) kavramı,
yaptırım tehdidinin varlığını şart kılar. Esasında bir buyurmanın zorakilik
vasfını kazanması, yaptırım tehdidi ile desteklenmiş olması sayesindedir.
Yaptırım tehdidi içermeyen buyurmalar, zora dayalı olma vasfını taşımaz. Bu
durumda yaptırım tehdidini içermeyen buyurmaya dayalı çalıştırmanın zoraki
(cebri) olduğunun kabulü imkânsızdır. Sonuç olarak zorla çalıştırmanın kişinin
iradesi dışında ve yaptırım tehdidi altında çalıştırılması biçiminde tanımlanması
mümkündür ( Yasemin Balcı [GK], B. No: 2014/8881, 25/7/2017, § 63). 17. Yaptırım kavramıyla sadece
ceza hukukunda yer alan dar ve teknik anlamdaki ceza değil her türlü adli,
idari ve hukuki yaptırımlar kastedilmektedir. Bu bağlamda hürriyeti bağlayıcı
cezalar ile adli ve idari para cezaları, diğer idari yaptırımların yanında
tazminat ve cezai şart gibi hukuki yaptırımlar da zorla çalıştırma tanımında
yer alan yaptırım kavramına dâhildir. Olayın somut koşulları çerçevesinde
kişinin işini kaybetme korkusunun dahi bir yaptırım tehdidi olarak yorumlanması
mümkündür. Ancak hizmetin yerine getirilmesinin bunu zorunlu kılan bir hukuksal
yükümlülüğün varlığına dayanması tek başına söz konusu hizmetin zorla
çalıştırma veya angarya olduğu sonucuna ulaşılabilmesi bakımından yeterli
değildir. Bu noktada hizmet yükümlüsünün rızasının varlığı büyük önem
kazanmaktadır. İlgilinin kendi rızasıyla kabullendiği bir hizmetin yerine
getirilmesi hususunda yasal zorunluluk bulunması bu hizmeti zorla çalıştırma
veya angarya hâline getirmez. Zira bu hâlde kanunda öngörülen çalışma
zorunluluğu, ilgilinin serbest iradesiyle bir sözleşme akdetmiş olması veya bir
statüye girmiş bulunmasının doğal bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır ( Yasemin
Balcı, § 65). 18. Bu bakımdan olağan görev
kapsamında tanımlanan veya açıkça tanımlanmasa bile öngörülebilen işlerde
rızanın bulunduğu varsayılabilir. Bu bağlamda gerek statü hukukuna gerekse akdi
hukuka tabi olarak çalışan kişilere öngörülemeyen ve öngörülmesi de mümkün
olmayan bir iş veya görev yüklenmedikçe rızanın bulunmadığı öne sürülemez ( Yasemin
Balcı , § 66). 19. Bunun yanında alanında
uzman olan kişilerin mesleklerini icra edebilme yetkisi kazanabilmesi için veya
mesleklerinin icrası sırasında sosyal dayanışma anlayışının bir gereği olarak
birtakım hizmetlerle yükümlü kılınmaları, uzmanlık alanlarıyla ilgili olmak ve
aşırı külfet yüklememek kaydıyla zorla çalışma veya angarya olarak
değerlendirilemez. Ancak bu şekilde çalışma zorunluluğu getirilen (uzman)
kişiye ölçüsüz bir külfet yüklenmesi durumunda Anayasa’nın 18. maddesinin
sınırlarının aşıldığı sonucuna ulaşılabilir. Bu kişilere ölçüsüz bir külfet
yüklenip yüklenmediğinin tespitinde bunlara ücret ve benzeri menfaatlerin
sağlanıp sağlanmadığı ve yapılması zorunlu kılınan hizmetin bunların mesleki
gelişim ve kariyerlerine bir katkısının bulunup bulunmadığı hususları gözönünde
bulundurulmalıdır ( Yasemin Balcı, § 67). 20. Anayasa'nın 18.
maddesinde, zorla çalıştırma ve angarya kavramlarına
yer verilmiştir. Maddenin gerekçesinde angarya, kişinin emeğinin karşılığını
almadan zorla çalıştırılması olarak tanımlanmıştır. 21. Angaryada da zorla
çalıştırmada olduğu gibi kişinin yaptırım tehdidi altında ve iradesi dışında
çalıştırılması söz konusudur. Ancak angaryada zorla çalıştırmadan farklı olarak
çalıştırılana ücret de ödenmemekte veya bariz bir şekilde düşük ücret
ödenmektedir. Buna göre zorla çalıştırma ile angarya arasındaki
fark, yaptırım tehdidiyle desteklenen irade dışı çalıştırma karşılığında ücret
ödenip ödenmeyeceği hususu ile sınırlıdır. İrade dışı çalıştırmada ücret
ödeniyorsa zorla çalıştırmadan , ücret ödenmiyor veya
ödenen ücret bariz bir şekilde düşük ise angarya dan söz edilebilir
( Yasemin Balcı, § 69). 22. Teorik eğitimlerini
mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında veya işletme ya da kurumlarca
tesis edilen eğitim birimlerinde yapan mesleki ve teknik eğitim okul ve
kurumları öğrencileri; mesleki bilgi, beceri, tutum ve davranışlarını
geliştirmek, iş hayatına uyum sağlamak, gerçek üretim ve hizmet ortamında
yetişebilmek amacıyla işletmelerde mesleki eğitim yapmakla yükümlüdür. 23. Kanun’un 18. maddesinin
birinci fıkrasında, mesleki eğitim vermesi öngörülen işletmelerin söz konusu
öğrencileri bu eğitim kapsamında çalıştırması zorunlu kılınmış; Kanun’un 24.
maddesinin birinci fıkrasında da mesleki eğitim kapsamına alındığı hâlde bu
eğitimi yaptırmayan işletmelere mesleki eğitime katılma payı adı altında para
yatırma yükümlülüğü öngörülmüştür. 24. Kanun’un geçici 12.
maddesinde; mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumu öğrencilerine beceri
eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumu öğrencilerine staj ve
tamamlayıcı eğitim yaptırmakla yükümlü olan özel sektör işletmelerine mesleki
eğitim gören öğrencilere ödemekle yükümlü oldukları ücretler yönünden devlet
katkısı öngörülmüştür. Kanun koyucu tarafından öngörülen bu hükümlerin mesleki
ve teknik ortaöğretim okul ve kurumu öğrencilerinin işletmelerde mesleki eğitim
yapmalarının sağlanmasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. 25. Kural döner sermayesi
bulunmayan mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında staj yapan
ortaöğretim öğrencilerini kapsamakta olup döner sermayesi bulunan ortaöğretim
okul ve kurumlarında staj yapan ortaöğretim öğrencileri itiraz konusu kuralın
kapsamı dışındadır. 26. Mesleki eğitim
kapsamında ortaöğretim öğrencileri; mesleki bilgi, beceri, tutum ve davranışlarını
geliştirmek, sektörü tanımak, iş hayatına uyum sağlamak, gerçek üretim ve
hizmet ortamında yetişmek amaçlarıyla işletmelerde staj yaparken aynı zamanda
staj kapsamında bir işletmeye hizmet sunmaktadır. İşletmelerde staj yapan
ortaöğretim öğrencilerinin gerçekleştirdikleri bu hizmetler sonucunda işletmeye
katkı sağlanmakta olup bu hizmetlerin karşılığı olarak da ortaöğretim
öğrencilerine staj ücreti ödenmektedir. 27. Diğer taraftan işletme
bulunamaması nedeniyle stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencilerinin bir
işletmeye hizmet sunması söz konusu değildir. Ortaöğretim öğrencilerinin
işletme bulunamaması nedeniyle okulun uygulama sınıfında ders saatleri dışında
alanla/dalla ilgili gerçekleştirdikleri çalışmalar, staj kapsamında
değerlendirilmekte olup bu çalışmalar, ortaöğretim öğrencilerinin
çalışmalarından yararlanmak amacıyla değil mesleki eğitimlerinin tamamlanması
amacıyla gerçekleştirilmektedir. 28.  Bununla birlikte
kişinin çalıştırılmasının zorla çalıştırma olarak değerlendirilebilmesi için söz
konusu çalıştırmanın kişinin mesleki gelişim ve kariyerine bir katkısının olup
olmadığı hususlarının da gözönünde bulundurulması gerekir. Bu bağlamda işletme
bulunamaması nedeniyle stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencilerinin
gerçekleştirdiği ve mesleki eğitimin bir parçası olan bu çalışmaların
ortaöğretim öğrencilerinin mesleki bilgi ve becerilerini artırmaya, mesleki
eğitimlerine katkı sunmaya yönelik olduğu açıktır. Dolayısıyla stajını okulda
yapan ortaöğretim öğrencilerinin gerçekleştirdiği çalışmalar nedeniyle bu
öğrencilere ölçüsüz külfet yükletilmesi de söz konusu değildir. 29. Bu itibarla, staj yapacak
işletme bulunamaması nedeniyle stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencilerinin
mesleki eğitim kapsamında gerçekleştirdikleri çalışmalarının zorla çalıştırma
veya angarya olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. 30. Öte yandan Anayasa’nın 10.
maddesinde yer verilen kanun önünde eşitlik ilkesi hukuksal durumları aynı
olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitlik öngörülmüştür.
Eşitlik ilkesinin amacı; aynı durumda bulunan kişilerin kanunlar karşısında
aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, kişilere ayrım yapılmasını ve
ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Kanun önünde eşitlik, herkesin her yönden
aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler,
kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları
gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı
kurallara bağlı tutulursa Anayasa’da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez. 31. Mesleki eğitim
kapsamında stajını işletmelerde yapan ortaöğretim öğrencileri için okul
müdürlüğü ile işletme yetkilileri arasında mesleki eğitim sözleşmesi
imzalanmakta; taraflarca iş durumu ve çalışma koşulları da gözetilerek
sözleşmede kararlaştırılan ücret, gerçekleştirilen hizmetin karşılığı olarak
staj yapan ortaöğretim öğrencilerine ödenmektedir. İşletme bulunamaması
nedeniyle stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencileri için herhangi bir
işletme ile sözleşme imzalanmadığı gibi söz konusu öğrenciler tarafından
işletmeye bir hizmet sunulması da söz konusu olmamaktadır. Dolayısıyla stajını
işletmelerde yapan ortaöğretim öğrencileri ile işletme bulunamaması nedeniyle
stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencilerinin hukuksal durumları aynı
değildir. Hukuksal durumları farklı olan bu ortaöğretim öğrencileri arasında
eşitlik değerlendirmesi yapılamayacağından kuralda eşitlik ilkesine aykırılık
da bulunmamaktadır. 32. Açıklanan nedenlerle kural
Anayasa’nın 10. ve 18. maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir. Kuralın Anayasa’nın
Başlangıç kısmı ve 55. maddesi ile ilgisi görülmemiştir. V. HÜKÜM 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 25.
maddesinin, 2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun’un 45. maddesiyle
değiştirilen birinci fıkrasının, 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanun’un 32.
maddesiyle değişiklik yapılan dördüncü cümlesinde yer alan “…ortaöğretim
öğrencileri…” ibaresinin Anayasa’ ya aykırı olmadığına ve itirazın
REDDİNE 25/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ