ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2021/45 Karar Sayısı : 2021/35 Karar Tarihi : 3/6/2021 Resmi Gazete Tarih-Sayısı :
Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Batı 3. Asliye Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 31/3/2011 tarihli ve 6222 sayılı Sporda Şiddet ve
Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un 18. maddesinin; A. (8) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin, B. (9) numaralı fıkrasının, Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: Sanık hakkında 6222 sayılı Kanun’a aykırılıktan açılan
davada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralların da yer aldığı 18.
maddesi şöyledir: “ Seyirden
yasaklanma MADDE 18- (1) Kişinin, bu Kanunda tanımlanan veya
yollamada bulunulan ilgili kanunlardaki suçlardan dolayı mahkemece kurulan
hükümde, hakkında güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden
yasaklanmasına karar verilir. Seyirden yasaklanma ibaresinden kişinin
müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka, antrenman ve seyir
alanlarına girişinin yasaklanması anlaşılır. Hükmün kesinleşmesiyle infazına
başlanan seyirden yasaklanma yaptırımının süresi cezanın infazı tamamlandıktan
itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer. Bu güvenlik tedbirine ceza verilmesine
yer olmadığı kararı ile birlikte hükmedilmesi halinde, hükmün kesinleştiği
tarihten itibaren bir yıl geçmesiyle bu güvenlik tedbirinin uygulanmasına son
verilir. Güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklama kararı
25/5/2005 tarihli ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir.
(Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.) Bu fıkradaki bir yıllık süreler, ikinci kez
seyirden yasaklanma yaptırımına karar verildiğinde üç yıl; üçüncü kez seyirden
yasaklanma yaptırımına karar verildiğinde ise beş yıl olarak uygulanır. (2) Bu madde hükümleri, taraftar gruplarınca spor
alanlarının dışında işlenen kasten yaralama, hakaret veya tehdit içeren
tezahürat ve mala zarar verme suçları bakımından da uygulanır. (3) Bu madde kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma
başlatılması halinde şüpheli hakkında spor müsabakalarını seyirden yasaklama
tedbiri derhal uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı,
kovuşturma evresinde mahkeme tarafından bu tedbirin kaldırılmasına karar
verilmediği takdirde bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devam
edilir. (4) Koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik tedbiri
olarak hükmedilen spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbirine ilişkin
bilgiler Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde tutulan bu amaca özgü elektronik
bilgi bankasına derhal kaydedilir. Bu bilgi bankasına spor kulüplerinin ve
federasyonların erişimi sağlanır. Yasaklanan kişilere ilişkin bilgiler, ilgili
spor kulüplerine ve yurt dışında yapılacak müsabaka öncesinde müsabakanın
yapılacağı ülkenin yetkili mercilerine bildirilir. (5) Koruma tedbiri olarak uygulanan spor müsabakalarını
seyirden yasaklanma tedbiri; a) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından
kaldırılmasına karar verilmesi, b) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi, c) Sanık hakkında beraat veya düşme kararı verilmesi, halinde derhal kaldırılır. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13
md.) Bu kararlar Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkemelerce işlemi yapan kolluk
birimine derhâl bildirilir ve kollukça elektronik bilgi bankasına işlenir. (6) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına, hapis cezası yerine seçenek yaptırım olarak
tedbire veya hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi halinde, kararın
kesinleştiği tarihten itibaren; önödeme halinde ise, önödemede bulunulduğu
tarihten itibaren, bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklama
tedbirinin uygulanmasına devam edilir. (7) Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde
olduğu açıkça anlaşılan kişi, müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına alınmaz.
Bu şekilde belirtilen alanlara giren ve dışarı çıkmamakta ısrar eden kişi zor
kullanılarak dışarı çıkarılır ve bu madde hükümlerine göre bir yıl süreyle spor
müsabakalarını seyirden yasaklanır. (8) Bu madde hükümlerine göre spor müsabakalarını
seyirden yasaklanan kişi, yasaklama kararının sebebini oluşturan fiilin
işlendiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın katıldığı spor
müsabakalarının yapılacağı gün, yurt içinde bulunduğu takdirde, müsabakanın
başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakın genel
kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür . (Ek cümle:4/7/2019- 7182/13 md.) Bu
yükümlülüğün takibi amacıyla kolluk birimlerince biyometrik yöntemler de
kullanılabilir. (9) Sekizinci fıkradaki yükümlülüğe aykırı hareket eden
kişi, her bir müsabaka için yirmibeş günden az olmamak üzere adli para cezası
ile cezalandırılır . (10) Bu Kanun hükümlerine göre hakkında güvenlik tedbiri
olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi, yasak
süresince spor kulüplerinde ve federasyonlarda ve taraftar derneklerinde
yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak
görev yapamaz.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Aydın AYGÜN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli
ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı
40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında
bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya
Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde
veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu
kanısına varması durumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine
bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği belirtilmiş; fıkranın (b) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine
gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında
ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz
başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin
gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 46.
maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin
tutanağın onaylı örneği” , (c) bendinde “Dava dosyasında sunulan
belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlinde sıralandığı dizi pusulası” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır. 4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede
başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna
ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar
verileceği, ( 2) numaralı fıkrasında ise
anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin
eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. 5. Başvurunun incelenmesi neticesinde itiraz yoluna
başvuran Mahkemenin başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneğinin dosyada
bulunmadığı, ayrıca başvuruya ilişkin belgelerin dizi pusulasına bağlanmadığı
görülmüştür. 6. Kaldı ki Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğer
mahkemelerde ileri sürülmesi” başlığını taşıyan 152. maddesinin dördüncü
fıkrasında “Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının
Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün
Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz” denilmiştir.
6216 sayılı Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlıklı 41. maddesinin
(1) numaralı fıkrasında da “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret
kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun
hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz” hükmüne
yer verilmiştir. 7. 6222 sayılı Kanun’un 18. maddesinin itiraz konusu (8)
numaralı fıkranın birinci cümlesine ve (9) numaralı fıkrasına yönelik iptal
talepleri Anayasa Mahkemesinin 11/9/2014 tarihli ve E.2013/157, K.2014/138
sayılı kararıyla esastan reddedilmiş ve bu karar 10/7/2015 tarihli ve 29412 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Ancak anılan iptal kararından sonra (9)
numaralı fıkraya 4/7/2019 tarihli ve 7182 sayılı Kanun’un 13. maddesiyle “…kişi,…” ibaresinden sonra gelmek üzere “… her bir müsabaka için… ” ibaresi
eklenmiştir. Dolayısıyla anılan fıkranın eklenen bu ibare dışında kalan kısmı
bakımından yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararın Resmî
Gazete’de yayımlandığı 10/7/2015 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on
yıllık süre henüz dolmamıştır. 7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz
başvurusunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince
yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. III. HÜKÜM 31/3/2011 tarihli ve
6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un 18.
maddesinin; A. (8) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin, B. (9) numaralı fıkrasının, iptallerine karar verilmesi
talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.
maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas
incelemeye geçilmeksizin REDDİNE 3/6/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü
  ARSLAN Başkanvekili Hasan
  Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir
  ÖZKAYA Üye Engin
  YILDIRIM Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Muammer
  TOPAL Üye M.
  Emin KUZ Üye Rıdvan
  GÜLEÇ Üye Recai
  AKYEL Üye Yusuf
  Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız
  SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin
  MENTEŞ Üye Basri
  BAĞCI Üye İrfan
  FİDAN