ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2004/4 Karar Sayısı : 2005/25 Karar Günü   : 4.5.2005 R.G. Tarih-Sayı :23.06.2005-25854 İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye Büyük
Millet Meclisi Anamuhalefet (Cumhuriyet Halk Partisi) Grubu adına
Grup Başkanvekilleri Ali Topuz, K. Kemal Anadol ve Haluk Koç İPTAL DAVASININ KONUSU  : 16.12.2003
günlü, 5021 sayılı, Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bankalar Kanunu
Hükümlerine İstinaden Bankacılık İşlemleri Yapma ve Mevduat Kabul Etme İzni
Kaldırılan Türkiye İmar Bankası Türk Anonim Şirketi Hakkında Tesis Edilecek
Bazı İşlemler Hakkında Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen 31.7.2003 günlü,
4969 sayılı, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun'un geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının son paragrafının
"... Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun bankacılık işlemleri
yapma ve mevduat kabul etme iznini kaldırdığı tarihten geriye doğru bir ay
içinde, kıyı bankalarındaki hesapları Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca
sağlanan mevduat güvencesi kapsamına almak amacına matuf olarak, bankacılık
işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan bankaların 
kayıtlarına, muhabir bankaca karşılığı nakden veya bankacılık işlemleri yapma
ve mevduat kabul etme izni kaldırılan banka dışındaki bir başka banka aracılığıyla
ödenmeksizin aktarıldığı tespit edilen hesaplar ile ..." bölümünün,
Anayasa'nın 2., 5., 10. ve 11.  maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve
yürürlüğünün durdurulması  istemidir. II- YASA KURALLARI A- İptali İstenilen Yasa Kuralı 16.12.2003 günlü, 5021 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilen
31.7.2003 günlü, 4969 sayılı Yasa'nın geçici 2. maddesinin (1) numaralı 
fıkrasının  iptali istenilen bölümü de içeren son paragrafı 
şöyledir: " Ancak, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun
bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme iznini kaldırdığı tarihten
geriye doğru bir ay içinde, kıyı bankalarındaki hesapları Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonunca sağlanan mevduat güvencesi kapsamına almak amacına matuf
olarak, bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan
bankaların yurt içi kayıtlarına, muhabir bankaca karşılığı nakden veya
bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan banka
dışındaki bir başka banka aracılığıyla ödenmeksizin aktarıldığı tespit edilen
hesaplar ile muvazaalı olduğu Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
tarafından tespit edilen hesaplar için  Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca
herhangi bir ödeme yapılmaz." B- Dayanılan Anayasa Kuralları Dava dilekçesinde, Anayasa'nın 2., 5., 10. ve 11. 
maddelerine dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince  Mustafa
BUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU,
Aysel PEKİNER, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Mehmet ERTEN ve Fazıl
SAĞLAM'ın  katılmalarıyla 21.1.2004 günü yapılan ilk inceleme
toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine
oybirliğiyle karar verilmiştir. IV- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN İNCELENMESİ 16.12.2003 günlü, 5021 sayılı "Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması ve Bankalar Kanunu Hükümlerine İstinaden Bankacılık İşlemleri Yapma
ve Mevduat Kabul Etme İzni Kaldırılan Türkiye İmar Bankası Türk Anonim Şirketi
Hakkında Tesis Edilecek Bazı İşlemler Hakkında Kanun"un 1. maddesiyle 4969
sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesinin değiştirilen (1) numaralı fıkrasının son
paragrafının "... Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun bankacılık
işlemleri yapma ve mevduat kabul etme iznini kaldırdığı tarihten geriye doğru
bir ay içinde, kıyı bankalarındaki hesapları Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca
sağlanan mevduat güvencesi kapsamına almak amacına matuf olarak, bankacılık
işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan bankaların yurt içi kayıtlarına,
muhabir bankaca karşılığı nakden veya bankacılık işlemleri yapma ve mevduat
kabul etme izni kaldırılan banka dışındaki bir başka banka aracılığıyla
ödenmeksizin aktarıldığı tespit edilen hesaplar ile ..." bölümünün
YÜRÜRLÜĞÜNÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE, 21.1.2004 gününde OYBİRLİĞİYLE
karar verildi. V- ESASIN İNCELENMESİ Dava dilekçesi ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, iptali
istenen yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri
ile  diğer yasama belgeleri okunup incelendikten  ve 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 30.
maddesinin birinci fıkrası gereğince Başbakan Yardımcısı Aldüllatif ŞENER,
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı Tevfik BİLGİN, Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurumu Hukuk İşleri Daire Başkanı Kemal ŞENOCAK,
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Başkanı Ahmet ERTÜRK, Tasarruf Mevduatı Sigorta
Fonu Başkan Yardımcısı Mehmet ÇALIŞKAN ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Hukuk
Dairesi Başkanı Tunca TOKER'in 21.3.2005 günlü sözlü açıklamaları dinlendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru dilekçesinde, dava konusu düzenlemeyle bankacılık
işlemlerini yapma ve mevduat kabul etme izninin kaldırıldığı tarihten geriye
doğru bir ay içinde, tasarruf mevduatı sigorta fonu mevduat güvencesi kapsamına
girmek amacıyla kıyı bankalarındaki hesaplardan izni kaldırılan bankaların yurt
içi kayıtlarına karşılığı ödenmeksizin aktarıldığı tesbit edilen hesapların,
sigorta kapsamı dışında tutulduğu, bu hesapların off-shore  hesaplarından
tasarruf mevduatı hesabına  geçirildikleri tarihte, bankanın bankacılık
yapma ve mevduat toplama izninin geçerli olduğu, hangi nedenle  olursa
olsun, nasıl açılırsa açılsın, bir bankanın  bankacılık işlemleri yapma ve
mevduat toplama izninin kaldırıldığı tarihe kadar, bu bankada mevduat hesabı
bulunanların tümünün, geçerli mevduatın sağladığı tasarruf mevduatı
güvencesinden yararlanmaları gerektiği, bunun mevduat sahipleri bakımından
kazanılmış hak olduğu, hukuk devletinde tüm sonuçları ile kazanılmış hakların
korunmasının gerektiği, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu
sağlamanın devletin temel amaç ve görevleri arasında bulunduğu, izni kaldırılan
bankanın tasarruf mevduatına geçen hesaplarından bazılarının sigorta kapsamı
dışında tutularak aynı  durumdaki mudilerin bir grubunun farklı hükümlere
tabi tutulmasının eşitlik ilkesi ile bağdaşmadığı, banka tarafından yapılan bir
işlemin tasarruf sahipleri tarafından bilinmesinin mümkün olmadığı, bu
nedenlerle kuralın Anayasa'nın 2., 5., 10. ve 11. maddelerine aykırılığı ileri
sürülmüştür. İptali istenilen kuralda, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu
tarafından bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan
bankaların yurt içi kayıtlarına bu tarihten geriye doğru bir ay içinde kıyı
bankalarındaki hesapları Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nca sağlanan mevduat
güvencesi kapsamına almak amacıyla, muhabir bankaca karşılığı nakden veya
bankacılık işlemleri yapma veya mevduat kabul etme izni kaldırılan banka
dışındaki bir başka banka aracılığıyla ödenmeksizin aktarıldığı tespit edilen
hesaplar için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nca herhangi bir ödemenin
yapılmayacağı belirtilmiştir. 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 1. maddesinin (2) sayılı
fıkrasında "Türkiye'de kurulmuş ve kurulacak bankalar ile yurtdışında
kurulmuş ve kurulacak bankaların Türkiye'deki şubeleri bu Kanun hükümlerine
tabidir. Özel kanunlarla kurulmuş olan bankalar hakkında da kanunlarında yer
alan hükümler dışında bu Kanun hükümleri tatbik olunur. Bu Kanunda açıklık
olmayan hallerde genel hükümler uygulanır." denilmiş, 15. maddesinde de
bankalardaki tasarruf mevduatının kamu tüzelkişiliğini haiz "Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu" tarafından sigorta edileceği öngörülmüştür. Anayasa'nın 2. maddesinde Cumhuriyetin nitelikleri arasında
sayılan hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir
hukuk düzeni kurup, bunu geliştirerek sürdüren, hukuk  güvenliğini
gerçekleştiren, Anayasa'ya aykırı tutum ve durumlardan kaçınan, hukuku tüm
devlet organlarına egemen kılan, yargı denetimine açık, yasaların üstünde
Anayasa'nın ve yasakoyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu
bilincinde olan devlettir. Bu bağlamda, hukuk devletinde yasakoyucu, yasaların
yalnız Anayasa'ya değil, evrensel hukuk ilkelerine de uygun olmasını sağlamakla
yükümlüdür. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun bankacılık işlemleri
yapma ve mevduat kabul etme izninin kaldırıldığı tarihten geriye doğru bir ay
içinde kıyı bankalarındaki hesaplarında bulunan mevduatı, bankacılık işlemleri
yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan bankaların yurt içi kayıtlarına
muhabir banka veya diğer bankalarca karşılığı nakden ödenmeksizin aktarılan
mevduat sahiplerinin, söz konusu mevduatlarının Türkiye'deki muhatabı olduğu
bankaya ödenip ödenmediğini takip etme zorunlulukları yoktur. Kaldı ki
muvazaalı olduğu Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından tesbit edilen
hesaplar için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nca herhangi bir ödeme
yapılmayacağı, bu konuda uyuşmazlık çıkması durumunda da konunun yargı
organlarınca karara bağlanacağı kuşkusuzdur. Bu nedenlerle, mudinin bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul
etme izninin kaldırıldığı tarihten geriye doğru bir ay içinde karşılığı
ödenmeksizin aktarılan hesaplarının sigorta fonunca ödenmeyeceğinin kurala
bağlanması, hukuk devletinde kuralların sonuçlarının öngörülebilir olmasını
gerektiren hukuk güvenliği ilkesi ile bağdaşmaz. Öte yandan, Anayasa'nın 10. maddesinde belirtilen yasa önünde
eşitlik ilkesi, hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile
eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı
durumda bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını
sağlamak, ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle,
aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa
karşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır. Yasa önünde eşitlik, herkesin
her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki
özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve
uygulamaları gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal
durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi
zedelenmez. Kıyı bankalarındaki
hesaplarından bankacılık işlemi yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan
bankaların yurt içi kayıtlarına karşılığı nakden ödenmeksizin aktarılan
mevduat  sahipleriyle aynı bankanın diğer mevduat  sahipleri
arasında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'ndan yararlanma
açısından bir fark bulunmadığından, bunlar arasında muvazaalı durumlar dışında
ayırım yapılması  eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Açıklanan nedenlerle dava konusu kural, Anayasa'nın 2. ve 10.
maddelerine aykırıdır. İptali gerekir. Kural, Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı görülerek iptal
edilmiş olduğundan, ayrıca Anayasa'nın 5. ve 11. maddeleri yönünden
incelenmesine gerek görülmemiştir. Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Tülay TUĞCU, Ali GÜZEL ve Fettah OTO bu
görüşlere katılmamışlardır. VI- SONUÇ 16.12.2003 günlü, 5021 sayılı "Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması ve Bankalar Kanunu Hükümlerine İstinaden Bankacılık İşlemleri Yapma
ve Mevduat Kabul Etme İzni Kaldırılan Türkiye İmar Bankası Türk Anonim Şirketi
Hakkında Tesis Edilecek Bazı İşlemler Hakkında Kanun"un, 1. maddesiyle
4969 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesinin değiştirilen (1) numaralı fıkrasının
son paragrafının "... Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun
bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme iznini kaldırdığı tarihten
geriye doğru bir ay içinde, kıyı bankalarındaki hesapları Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonunca sağlanan mevduat güvencesi kapsamına almak amacına matuf
olarak, bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan
bankaların yurt içi kayıtlarına, muhabir bankaca karşılığı nakden veya
bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan banka dışındaki
bir başka banka aracılığıyla ödenmeksizin aktarıldığı tespit edilen hesaplar
ile ..." bölümünün Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,  Haşim
KILIÇ, Sacit ADALI, Tülay TUĞCU, Ali GÜZEL ve Fettah OTO'nun karşıoyları ve
OYÇOKLUĞUYLA, 4.5.2005 gününde karar verildi. Başkanvekili Haşim KILIÇ Üye Sacit ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Tülay TUĞCU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Mehmet ERTEN Üye Cafer ŞAT Üye A. Necmi ÖZLER Üye Ali GÜZEL Üye Fettah OTO Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR KARŞIOY
GEREKÇESİ Anayasa'nın 2., 5., 10. ve 11. maddelerine aykırı olduğu savıyla
iptali istenilen 5021 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle değiştirilen 4969 sayılı
Yasa'nın geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının son paragrafında, 4389
sayılı Bankalar Kanunu uyarınca bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul
etme izni kaldırılan bankalarda bulunan tasarruf mevduatının Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonu (TMSF) tarafından ödenmesinde özel bir kural getirilmektedir. Buna
göre, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nca, bankacılık işlemleri yapma
ve mevduat kabul etme izni kaldırılan bankaların, kıyı (Off-Shore) bankalarına
yatırılan, ancak iznin kaldırıldığı tarihten geriye doğru bir ay içinde bu
paraların karşılıkları muhabir banka veya bir başka banka aracılığı ile
ödenmediği halde, iznin kaldırıldığı bankada karşılıksız olarak açılan mevduat
hesaplarına Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nca ödeme yapılmayacağı
öngörülmektedir. Muhabir banka veya bir başka banka aracılığıyla karşılığı ödenerek
tasarruf mevduatı hesabına aktarılan hesaplar bu kuralın kapsamı dışındadır. Bu
hesaplara hesabın aktarılma süresine bakılmaksızın Fon'dan ödeme
yapılabilmektedir. Yukarıda sözü edilen, Bankalar Kanunu hükümlerine tabi
bankalarda açılan ancak karşılığının nakden ödenmediği tespit edilen tasarruf
mevduatı hesaplarıdır. 5021 sayılı Yasa'yla getirilen dava konusu kural genel
niteliktedir; kuralda belirli bir banka ve olay tanımlanması yapılmamıştır.
Ancak, aynı Yasa'nın bu kurala göndermede bulunan geçici 1. maddesinin (b)
fıkrası uyarınca, Bankalar Kanunu'nun 14. maddesinin (3) numaralı fıkrasına
göre Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun 3.7.2003 tarih ve 1085 sayılı
Kararı ile bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan
Türkiye İmar Bankası'nın, kıyı bankalarından karşılığı ödenmeden tasarruf
mevduatına intikal eden hesapları hakkında yukarıda belirtilen dava konusu
kural uygulanacaktır. Söz konusu kuralın İmar Bankası'nın "Off-Shore"
mevduatına uyguladığı işlemler nedeniyle getirildiği, Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulu ile Tasarruf Sigorta Fonu yetkililerinin Anayasa Mahkemesi'nde
yaptıkları sözlü açıklamalardan da anlaşılmaktadır. Bankalar Yeminli Murakıplarınca hazırlanan Türkiye İmar Bankası'nın kıyı
bankasındaki hesaplarının Türkiye'deki bankada TMSF'nin güvencesi kapsamında
gösterilmesiyle ilgili olarak düzenlenen 4.8.2003 günlü raporda, "Banka
tarafından fiili bir nakit ödeme yapılmamakta, bunun yerine Banka nezdinde yeni
bir mevduat hesabı açılmakta ve böylece Off-Shore'da bulunan mevduat herhangi
bir nakit hareketi olmaksızın, karşılığında sadece depo hesabı açtırılarak
Banka'ya taşınmakta, Off-Shore'un ödemekle yükümlü bulunduğu mevduatın ödeme
yükümlülüğü yurt içindeki Bankaya geçirilmektedir. Böylece hukuken tasarruf
mevduatı sigortası kapsamında olmayan Off-Shore mevduatı, sigorta 
kapsamına  sokulmuş  olmaktadır"  tespitlerine 
yer  verilmiştir.  Aynı  raporda,  Off-Shore mevduatının Banka
mevduatına dönüştürülme işleminin, Bankanın mevduat toplama ve bankacılık yapma
yetkisinin kaldırılmasından önceki birkaç günde yoğunlaştığının görüldüğü
belirtilmektedir. Nitekim dosyada bulunan Tasarruf Mevduatının Sigorta Fonu
Tasfiye Dairesi Başkanlığı'nın "Gelen Off-Shore Havale Tutarı-Para
Birimi" belgesinde görülen son bir aylık para hareketleri raporda
belirtilen görüşleri doğrulamaktadır. Aynı konuda düzenlenen 21.8.2003 günlü
raporda da, mudilerin ellerinde bulunan Off-Shore cüzdanlarının alınarak
kendilerine İmar Bankası mevduat cüzdanı verildiği, ancak söz konusu hesaplarda
görülen tutarın karşılığının Banka kayıtlarına muhabir banka tarafından nakden
veya başka bir banka aracılığıyla aktarıldığına dair bir tespitin bulunmadığı,
böylece bu müşterilerin Türkiye'de garanti kapsamına sokulmak istendiği,
dolayısıyla  iptali istenen kuralla  mudilerin İmar Bank
Off-Shore'dan hak iddia etmesinin önünün kesildiği belirtilmiştir. Bu
açıklamalardan Off-Shore para yatıranlarla bu banka yetkililerinin ortak bir
davranış sergileyerek sigorta kapsamına  girmek amacıyla hareket ettikleri
anlaşılmaktadır. Yasakoyucunun dava konusu kuralı  getirmesinde Bankada
yapılan denetimler sonucu ortaya konulan bu somut tespitlerin etkili olduğu kuşkusuzdur.
Yapılan düzenleme ile Bankalar Kanunu'na tabi bankalarda karşılığı ödenmeden
usulüne uygun şekilde açılmayan hesapların Devlet güvencesine alınmasının
önlenmesinin amaçlandığı açıktır. Yasakoyucunun bu önlemi alması hukukun
gereğidir. Tam tersine hukuk devletinde bir hakkın kötüye kullanılması koruma
göremez. Bu nedenle, Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan "Hukuk
Devleti" ilkesine aykırılık söz konusu değildir. Öte yandan tasarruf
mevduatı sigorta sistemi, kamu yararı, bankalara duyulan güveni artırmak
suretiyle tasarrufları korumak, mali piyasalarda güveni ve istikrarı sağlamak
amacıyla getirilmiştir. Bu sistemin korunması ve bunun hukuk dışı yollarla
kullanılmasının önlenmesi, Devletin, Anayasa'nın 5. maddesinde belirtilen temel
amaç ve görevleri içinde düşünülmelidir. İmar Bankası'nda yapılan denetimler sonucu iznin kaldırıldığı
tarihten geriye  doğru bir aylık süre içinde ortaya çıkan yüksek miktarlı
hesap aktarılmaları, toplumsal denge ve adalet duyguları da gözönüne
alındığında, yasakoyucunun belirlediği bir aylık süre içinde karşılıksız olarak
aktarılan hesap sahipleri ile bir aylık süreden önce karşılıksız olarak
aktarılan hesap sahipleri arasında eşitsizlik yaratıldığı söylenemez. Ayrıca,
karşılığı nakden ödenmeksizin aktarılan mevduat sahipleri ile aynı bankanın
diğer mevduat sahipleri aynı hukuksal durumda bulunmadığı için eşitlik ilkesine
aykırı bir durumun oluşmadığı da açıktır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kuralın Anayasa'nın 2., 5., 10.
ve 11. maddelerine aykırı olmadığı, iptal isteminin reddi gerektiği görüşüyle
çoğunluk kararına karşıyız. Başkanvekili Haşim KILIÇ Üye Sacit ADALI Üye Fettah OTO KARŞIOY Dava 5021 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle değiştirilen 4969 sayılı
Yasa'nın geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının son paragrafının
"Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun bankacılık işlemleri yapma ve
mevduat kabul etme iznini kaldırdığı tarihten geriye doğru bir ay içinde, kıyı
bankalarındaki hesapları Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca sağlanan mevduat
güvencesi kapsamına almak amacına matuf olarak, bankacılık işlemleri yapma ve
mevduat kabul etme izni kaldırılan bankaların  kayıtlarına, muhabir
bankaca karşılığı nakden veya bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme
izni kaldırılan banka dışındaki bir başka banka aracılığıyla ödenmeksizin
aktarıldığı tespit edilen hesaplar ile"  bölümünün, Anayasa'nın 2.,
5., 10. ve 11. maddelerine aykırı olduğu savıyla açılmıştır. Bu hükme göre, 4389 sayılı Bankalar Kanunu uyarınca bankacılık
işlemleri yapma ve  mevduat kabul etme izni kaldırılan bankalarda
bulunan  tasarruf mevduatının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF)
tarafından ödenmesinde özel bir kural getirilerek, Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulu'nca, bankacılık işlemleri yapma ve mevduat  kabul etme
izni kaldırılan bankaların, kıyı (Off-Shore) bankalarına yatırılan, ancak izni
kaldırıldığı tarihten geriye doğru bir ay içinde bu paraların karşılıkları
muhabir banka veya bir başka banka aracılığı ile ödenmediği halde, iznin
kaldırıldığı bankada karşılıksız olarak açılan mevduat hesaplarına Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu'nca ödenme yapılmayacağı öngörülmektedir. Yasakoyucunun dava konusu kuralı getirmesinde Bankalar Kanunu'na
tabi bankalarda, karşılığı ödenmeyen ve belli bir süre içinde usulüne uygun
şekilde açılmayan hesapların Devlet güvencesine alınmasının önlenmesinin
amaçlandığı açıktır. Anayasa'nın 2. maddesinde Cumhuriyetin nitelikleri
arasında sayılan hukuk devleti, her  alanda adaletli bir hukuk düzeni
kurup bunu geliştirerek sürdüren bir devlettir. Bu nedenle tasarruflarını
yurtdışında değerlendirerek bankaya el konulmasından bir ay önce hesaplarını
kayden yurda transfer eden ancak nakit olarak getiremeyen ve böylece yurt
ekonomisine bir tek gün dahi katkısı olmayan hesap sahibi kişilerin Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu'ndan yararlandırılması adaletli bir uygulama olarak kabul
edilemeyeceğinden düzenleme hukuk devleti ilkesine aykırı değildir. Hesaplarını bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni
kaldırıldığı tarihten geriye bir aydan önce yurda aktaranlar ile bir ay içinde
aktaranlar da aynı  konumda olmadıklarından eşit değillerdir. Zira
getirilen bir aylık süre bankanın hukuki yapısının değişebileceğini
saptayabilmek için kuvvetli belirtilerin ortaya çıkabileceği makul bir süredir.
Bu nedenle, yasayla getirilen bir aylık süreden daha kısa sürelerde yurda
aktarılan  hesapların muvazaa yapılabilmesi yönünden önce getirilen
hesaplar ile aynı hukuki durumda olduklarını kabul etmek olanaksızdır. Hukuk
devletinde eşitlik sağlamak amacıyla da olsa hakkın kötüye kullanılması
korunamaz. Öte yandan bankalara duyulan güveni artırmak suretiyle
tasarrufları korumak, mali piyasalara güven ve istikrarı sağlamak amacıyla
getirilen Tasarruf Mevduatı Sigorta sisteminin korunması, bunun hukuk dışı
yollarla kullanılmasının önlenmesini öngören düzenleme Anayasa'nın 5.
maddesinde belirtilen devletin temel amaç ve görevlerine de aykırılık
oluşturmamaktadır. Bütün bu nedenlerle dava konusu düzenleme, Anayasa'nın 2., 5., 10.
ve 11. maddelerine aykırı olmadığından davanın reddi gerektiği düşüncesiyle
çoğunluğun iptal yönündeki kararına karşıyım. Üye Tülay TUĞCU KARŞIOY
YAZISI Yasama organı toplumsal ve ekonomik gelişmeler karşısında
gereksinim duyduğu hukuki düzenlemeyi yapmış ve bundan böyle; kıyı
bankalarındaki hesapların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca sağlanan mevduat
güvencesi kapsamına alınması amacına matuf olarak, bankacılık işlemleri yapma
ve mevduat kabul etme izni kaldırılan bankaların yurt içi kayıtlarına, bu iznin
kaldırıldığı tarihten geriye doğru bir ay içinde kıyı bankalarındaki hesabın
karşılığı muhabir bankaca nakden veya izni kaldırılan banka dışındaki bir başka
banka aracılığı ile ödenmeksizin aktarıldığının tesbit edilmesi durumunda,
mevduat güvencesinden yararlandırılmayacağı yolundaki dava konusu kuralı
koymuştur. Baştan beri yurt içi hesaba yatırılan mevduat ile, önce kıyı
bankasına yatırılan ve böylece daha yüksek faizle nemalanan mevduat, daha sonra
yurt içine nakil edilse bile kıyı bankasındaki getirisi itibariyle, aynı
durumda değildir. Kaldı ki mevduat gerçekten yurt içine nakil edilmiş ise sorun
yoktur ve güvenceden yararlanacaktır. Bu nedenle eşitlik ilkesine aykırılık
yoktur. Diğer yandan, karşılığı ödenmeksizin yurt içi kayıtlara aktarılan
mevduat hesabının, belli bir süre (bir ay) için, sözü edilen riski taşıdığı
belirli bulunmaktadır. Mevduat sahibi bu kuralı ve içerdiği riski bilerek
tercihini yapacaktır. Bu nedenle hukuk güvenliği ilkesine de aykırılık yoktur. Ayrıca, yine dava konusu kurala göre; hesap aktarımının Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu güvencesinden yararlanmak amacı ile yapılmış olduğunun ve
karşılığı olan değerin gerçekte nakil edilmemiş bulunduğunun fon idaresince
tesbit edilmiş olması gerekir. Fon idaresinin bu tesbitinin isabetli olup
olmadığı, ilgili yargı merciinde dava konusu edilebilecektir. Şuna da işaret edilmelidir ki; yürütme organının yeterli denetim
yapıp yapmadığı ve yasama organının düzenleme yapmada gecikip gecikmediği
konuları, yerindelik sorunu olup mahkememizin değerlendirmesi dışındadır. Açıklanan durum karşısında; dava konusu kuralın, Anayasa'nın
çoğunluk görüşünün dayandırıldığı 2. ve 10. ile diğer maddelerine aykırı
olmadığı düşüncesindeyim. Bu nedenlerle, çoğunluğun iptal yönündeki görüşüne karşıyım. Üye Ali GÜZEL