ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı       : 
2016/188 Karar Sayısı    :  2016/181 Karar Tarihi   :  14.12.2016 R.G.Tarih-Sayısı   :  Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul Anadolu 29.
Asliye Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 4.11.1983 tarihli ve
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na, 20.8.2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanun’un
35. maddesiyle eklenen geçici 12. maddenin, Anayasa’ya aykırılığı ileri
sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: İdare tarafından yapılan kamulaştırma
işlemi ile ilgili olarak açılan Kamulaştırma Bedeline İtiraz davasında, itiraz
konusu kuralın Anayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’a 6745 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle eklenen
itiraz konusu geçici 12. madde şöyledir: “GEÇİCİ MADDE 12- 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı
İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785
sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine
göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğu her türlü
alacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri; uygulamanın tapuda
tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve o tarihteki
nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir. Tespit edilen bu bedel, Türkiye
İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosu
esas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkan
gerçek bedel hak sahibine ödenir. Bu Kanunun geçici 6 ncı maddesinin üçüncü, yedinci, sekizinci ve
on birinci fıkra hükümleri, bu madde kapsamındaki davalar ve icra takipleri
için de uygulanır. Devam eden dava ve icra takipleri ise, bu madde hükümlerine
göre sonuçlandırılır.” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı, Raportör Sadettin CEYHAN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun'un “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri
sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla
yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı
fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir
kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi
hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi
olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine
bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a)
bendinde “ İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı
olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı ”, (b) bendinde “ Başvuru
kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği ”, (c) bendinde “ Dava dilekçesi,
iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı
örnekleri ” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin
(4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine
uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas
incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 46. maddesinin (2) numaralı
fıkrasının (a) bendinde, “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği ”,
(b) bendin de ise “ Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile
dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri, ”nin gerekçeli başvuru
kararının aslı ile birlikte Mahkemeye sunulması gerektiği ifade edilmiştir. 4. İçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde
de, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğunun tespit edilmesi halinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas
incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı
fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna
başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel
olmadığı belirtilmiştir. 5. Başvurunun incelenmesinden, itiraz yoluna başvuran Mahkeme
tarafından iptali istenilen kuralın Anayasa’nın hangi maddelerine aykırı
olduğunu açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı,başvuru kararına ilişkin
tutanağın onaylı örneği ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri
olmaksızın, bir üst yazıyla davacı vekilinin Anayasa’ya aykırılık iddiasının
ciddi bulunduğu belirtilerek itiraz başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. 6. Öte yandan, 6216 sayılı Kanun’un “ Başvuruya engel durumlar ” başlığını
taşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “ İtiraz yoluna başvuran
mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması
hâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele
sayılır. ” denilmiştir. Anılan hükme göre aynı Mahkeme tarafından aynı
kurala ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir. Bu
bağlamda, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 49. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca,
eksiklikler tamamlanarak yeniden itiraz başvurusu yapılması halinde, aynı
itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyaları için söz konusu itiraz
başvurusunun bekletici mesele sayılması gerektiği hususu dikkate alınmalıdır. 7. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğu
anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı
fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin
reddi gerekir. III- HÜKÜM 4.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma
Kanunu’na, 20.8.2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle eklenen
geçici 12. maddenin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 14.12.2016 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ