ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/130 Karar Sayısı : 2014/127 Karar Günü : 16.7.2014 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Yahyalı Sulh Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 24.4.1969 günlü, 1163 sayılı
Kooperatifler Kanunu'nun, 23.1.2008 günlü, 5728 sayılı Kanun'un 340. maddesiyle
değiştirilen ek 2. maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa'nın 2. maddesine
aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Kasten yaralama ve yasak olan bıçağı taşımak suçlarından açılan
kamu davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI Kanun'un itiraz konusu kuralın da yer aldığı ek 2. maddesi
şöyledir: " Ek Madde 2- (Ek: 6/10/1988 - 3476/26 md.; Değişik:
23/1/2008-5728/340 md.) 1. 8 inci maddenin üçüncü fıkrasına, 16 ncı maddenin beşinci
fıkrasına, 56 ncı maddenin altıncı fıkrasına, 59 uncu maddenin dördüncü,
altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralarına ve 90 ıncı maddenin beşinci fıkrasına
aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve
memurları üç aydan iki yıla kadar hapis ve elli günden beşyüz güne kadar adlî
para cezası ile cezalandırılırlar. 2. Genel kurulu olağan toplantıya çağırmayan yönetim kurulu
üyeleri ile 2 nci maddenin dördüncü fıkrasına, 8 inci maddenin ikinci
fıkrasına, 16 ncı maddenin birinci fıkrasına, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasına
ve 90 ıncı maddenin üçüncü fıkrasına aykırı hareket eden kooperatif ve üst
kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri altı aya kadar hapis ve otuz günden üçyüz
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar. 3. 56 ncı maddenin ikinci ve dördüncü fıkralarına, 66 ve 67 nci
maddeye aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının denetim kurulu
üyeleri bir aydan altı aya kadar hapis ve otuz günden üçyüz güne kadar adlî
para cezası ile cezalandırılırlar. İlgili bakanlık, kooperatifler ve üst kuruluşlarının yönetim ve
denetim kurulu üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarak
işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına katılma talebinde
bulunabilir. " III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hasan Mutlu ALTUN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ile bunların
gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un " Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi "
başlığını taşıyan 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında,
bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak
Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde, " iptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı " Mahkemeye gönderilecek belgeler
arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde
dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa
Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği
hükme bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü'nün46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasında, itiraz başvurusunun mahkemelerce gerekçeli karar ile yapılacağı,
fıkranın (a) bendinde itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli kararında,Anayasa'ya
aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa'nın hangi
maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle
birlikte açıkça gösterilmesi, (b) bendinde ise yürürlüğü durdurma talebi varsa,
yürürlüğün durdurulmaması durumunda doğacak olan telafisi imkânsız zararların
açıklanması gerektiği ifade edildikten sonra, 49. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (b) bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda
eksikliklerin bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas
incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı
fıkrasında da önceki fıkranın (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna
başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel
olmadığı belirtilmiştir. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli
başvuru kararı yazmadan, Anayasa'ya aykırılığın değerlendirilmesi istemiyle
itiraz başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendi ileAnayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin
(1) numaralı fıkrasınaaykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı
Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. IV- SONUÇ 24.4.1969 günlü, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun, 23.1.2008
günlü, 5728 sayılı Kanun'un 340. maddesiyle değiştirilen ek 2. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizinREDDİNE, 16.7.2014 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN