ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2023/103 Karar Sayısı : 2023/167 Karar Tarihi : 28/9/2023 R.G.Tarih-Sayı :
2/11/2023-32357 İTİRAZ
YOLUNA BAŞVURAN: Ardahan 1. Asliye Hukuk
Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla) İTİRAZIN KONUSU : 3/6/2021
tarihli ve 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 10. maddesinin (5) numaralı
fıkrasının dördüncü paragrafının üçüncü cümlesinin iptaline karar verilmesi
talebidir. OLAY: İş kazası kapsamında sigortalıya yapılan ödemelerin
davacı işverene rücu edilmesine ilişkin davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya
aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 10.
maddesinin ilgili kısmı şöyledir: “ Diğer hükümler MADDE 10- (1)
İşverenlerin ve üçüncü şahısların, 5510 sayılı Kanunun 14 üncü, 21 inci, 23
üncü, 39 uncu ve 76 ncı maddeleri, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanununun mülga 10 uncu, 26 ncı, 27 nci ve 28 inci maddeleri, 1479
sayılı Kanunun mülga 63 üncü maddesi ve 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun mülga 129 uncu maddesi gereğince iş kazası
ve meslek hastalığı, malullük, adi malullük ve ölüm halleri ile genel sağlık
sigortalısına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere yönelik fiiller
nedeniyle ödemekle yükümlü bulundukları her türlü borçları ile bu borçlara
kanuni faiz uygulanan sürenin başlangıcından bu Kanunun yayımı tarihine kadar
geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak
tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde bu borçlara
uygulanan kanuni faizin tahsilinden vazgeçilir. … (5) 30/4/2021 tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla
ödenmesi gerektiği hâlde bu Kanunun yayımı tarihine kadar ödenmemiş olan;
1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli
Mali Müşavirlik Kanunu hükümlerine göre meslek mensuplarının üyesi oldukları
odalara olan aidat borçları ile odaların Türkiye Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine olan birlik payı
borçlarının asıllarının tamamının birinci taksiti bu Kanunun yayımı tarihini
takip eden üçüncü ayın sonuna kadar, kalanı aylık dönemler hâlinde ve azami
toplam altı eşit taksitte ödenmesi hâlinde, bu alacaklara uygulanan faiz,
gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacakların, alacak asıllarının bu
Kanunun yayımı tarihinden önce kısmen veya tamamen ödenmiş olması hâlinde
ödenmiş borç asıllarına isabet eden faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi
fer’i alacakların tahsilinden vazgeçilir. Bu fıkra hükmünden yararlanılabilmesi için bu Kanunun
yayımı tarihini izleyen ikinci ayın sonuna kadar alacaklı birime başvurulması
şarttır. Bu fıkra kapsamında ödenmesi gereken tutarların fıkrada
öngörülen süre ve şekilde kısmen veya tamamen ödenmemesi hâlinde, ödenmemiş
alacak asılları ile bunlara ilişkin faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi
fer’i alacaklar ilgili mevzuat hükümlerine göre tahsil edilir. Bu fıkra hükmünden yararlanmak isteyen borçluların
fıkrada belirtilen şartları yerine getirmelerinin yanı sıra dava açmamaları,
açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır. Bu
Kanunun yayımı tarihinden önce dava konusu edilmiş ve/veya mahkemece hükme
bağlanmış ve kesinleşmiş olanlar dâhil olmak üzere icra takibi başlatılmış
alacaklar için, borçlunun bu fıkra hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunması
hâlinde davalar ve/veya icra takipleri sonlandırılır. Bu kapsamda, tamamı
ödenen alacaklara ilişkin yargılama giderleri ile icra masrafları ve vekâlet
ücretleri karşılıklı olarak talep edilmez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları
Birliği yetkilidir. … ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi
İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan
Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan
GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ,
Basri BAĞCI, İrfan FİDAN ve Muhterem İNCE’nin katılımlarıyla 31/5/2023 tarihinde
yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin
esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. III. ESASIN İNCELENMESİ 2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hilal YAZICI tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri
ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü: 3. Anayasa'nın 152. maddesi ile 30/3/2011 tarihli ve 6216
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un
40. maddesine göre bir davaya bakmakta olan
mahkeme, bu dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya
yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine
başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görev alanına giren
bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak
olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik
evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. 4. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme 7326 sayılı Kanun’un
10. maddesinin (5) numaralı fıkrasının dördüncü paragrafının üçüncü cümlesinin
iptalini talep etmiştir. Anılan paragrafın birinci ve ikinci cümlelerinde söz konusu fıkra hükmünden yararlanmak
isteyen borçluların fıkrada belirtilen şartları yerine getirmelerinin yanı sıra
dava açmamalarının, açılmış davalardan vazgeçmelerinin ve kanun yollarına
başvurmamalarının şart olduğu, bu Kanun’un yayımı tarihinden önce dava konusu
edilmiş ve/veya mahkemece hükme bağlanmış ve kesinleşmiş olanlar dâhil olmak
üzere icra takibi başlatılmış alacaklar için borçlunun bu fıkra hükümlerinden
yararlanmak üzere başvuruda bulunması hâlinde davalar ve/veya icra takiplerinin
sonlandırılacağı hükme bağlanmıştır. İtiraz konusu kuralla da bu kapsamda,
tamamı ödenen alacaklara ilişkin yargılama giderleri ile icra masrafları ve
vekâlet ücretlerinin karşılıklı olarak talep edilmeyeceği öngörülmüştür. Bu
itibarla kuralın (5) numaralı fıkra kapsamındaki borç ve borçlulara ilişkin
olduğu anlaşılmaktadır. 5. Anılan fıkra kapsamındaki borcun ne olduğu ise
fıkranın birinci paragrafında belirtilmektedir. Söz konusu birinci paragrafta 30/4/2021
tarihi itibarıyla ödenmesi gerektiği hâlde bu Kanun’un yayımı tarihine kadar
ödenmemiş olan, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu hükümlerine göre meslek
mensuplarının üyesi oldukları odalara olan aidat borçları ile odaların Türkiye
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine
olan birlik payı borçlarının yapılandırılması ile ilgili hususlar
düzenlenmektedir. Bu itibarla itiraz konusu kuralın 3568 sayılı Kanun
kapsamında meslek mensupları tarafından ödenmesi gereken aidat borçları ile odaların
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları
Birliğine olan birlik payı borçlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. 6. Bakılmakta olan davanın konusu ise iş kazası
kapsamında sigortalıya yapılan ödemelerin işverene rücu edilmesine ilişkindir.
Dolayısıyla kuralın Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır. 7. Açıklanan nedenlerle kuralın
itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı
bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi
gerekir. IV. HÜKÜM 3/6/2021 tarihli ve 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden
Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un
10. maddesinin (5) numaralı fıkrasının dördüncü paragrafının üçüncü cümlesinin itiraz
başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı
bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 28/9/2023 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin
  GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye Muammer TOPAL Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ Üye Yıldız
  SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE