ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2009/20 Karar Sayısı : 2010/23 Karar Günü : 28.1.2010 R.G. Tarih-Sayı :
21.06.2010-27619 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Konya 1. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 22.6.2006 günlü, 5525 sayılı
Memurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında
Kanun'un 1. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ''23.4.1999 tarihinden''
ibaresinin Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı savıyla iptali ve
yürürlüğünün durdurulması istemidir. I- OLAY Davacının, hakkında verilen disiplin cezasının bütün sonuçlarıyla
ortadan kaldırılması için idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine açılan
davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme
iptali ve yürürlüğünün durdurulması için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 22.6.2006 günlü, 5525 sayılı Memurlar ile Diğer Kamu
Görevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun'un itiraz konusu
ibareyi de içeren 1. maddesi şöyledir: 'Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla basit veya nitelikli
zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye
kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar
veya istimal ve istihlâk kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık, resmî ihale ve
alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçları sebebiyle
görevleriyle sürekli olarak ilişik kesilmesi sonucunu doğuran disiplin cezaları
ile 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 68 inci maddesinin ikinci
fıkrasının (e) ve (f) bentlerine göre verilmiş yer değiştirme cezaları ve 69
uncu maddesine göre verilmiş meslekten çıkarma cezaları ile emniyet hizmetleri
sınıfına dahil personel ile çarşı ve mahalle bekçileri hakkında verilen
meslekten çıkarma cezaları hariç olmak üzere; kanun, tüzük ve yönetmelikler
gereğince memurlar ve diğer kamu görevlileri ile bu görevlerde bulunmuş olanlar
hakkında 23/4/1999 tarihinden 14/2/2005 tarihine kadar işlenmiş fiillerden
dolayı verilmiş disiplin cezaları bütün sonuçları ile affedilmiştir. 23/4/1999 tarihinden 14/2/2005 tarihine kadar işlenen ve af
kapsamına giren disiplin cezalarının verilmesini gerektiren fiillerden dolayı,
ilgililer hakkında disiplin soruşturma ve kovuşturması yapılmaz; devam etmekte
olan disiplin soruşturma ve kovuşturmaları işlemden kaldırılır; kesinleşmiş
olan disiplin cezaları uygulanmaz. Disiplin cezaları affedilenlerin sicil dosyalarındaki bu disiplin
cezalarına dair kayıtlar, ilgililerin müracaatı aranmaksızın hükümsüz kalır ve
dosyalarından çıkarılır. Disiplin cezalarının affı ilgililere geçmiş süreler için özlük
hakları ve parasal yönden herhangi bir talep hakkı vermez.' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ,
Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet
ERTEN, A. Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Zehra
Ayla PERKTAŞ'ın katılımlarıyla 7.5.2009 günü yapılan ilk inceleme toplantısında
dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğü
durdurma isteminin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına oybirliğiyle
karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: İtiraz başvurusunda, davacının sicilden silinmesini istediği
disiplin cezasının konusunun 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69.
maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle 68. maddesi uyarınca verilen yer
değiştirme cezası olduğu, 23.4.1999 tarihinden önce işlendiği, zaman bakımından
28.8.1999 günlü 4455 sayılı Memurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin Disiplin
Cezalarının Affı Hakkında Kanun'a tâbi olmasına rağmen, bu disiplin cezasının
Yasa'nın kapsamı dışında bırakılması nedeniyle affa uğramadığı, 5525 sayılı
Yasa'da ise bu yer değiştirme cezalarının affı 4455 sayılı Yasa'nın
uygulanmasının sona erdiği 23.4.1999 tarihinden itibaren hüküm ve sonuçlarını
doğurduğundan daha önce verilen disiplin cezalarını kapsamadığı, bu durumun
5525 sayılı Yasa'nın genel gerekçesinde belirtildiğinin aksine 4455 sayılı Yasa
ile paralellik oluşturma amacına aykırılık oluşturduğu, aynı fiili farklı
zamanlarda işleyen hâkim ve Cumhuriyet savcıları için fiilin işlendiği tarih
esas alınmak suretiyle yapılan ayrımın nitelik ve durumları özdeş olan kişilere
farklı uygulama yapılmasını sağlamaya yeterli ve haklı bir neden olmadığından,
itiraz konusu ibarenin Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı tutum ve davranışlardan kaçınan,
hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı
sayan, yargı denetimine açık, Anayasa'nın ve yasaların üstünde yasa koyucunun
da bozamayacağı temel hukuk ilkelerin bulunduğu bilincinde olan devlettir. 5525 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle, 2802 sayılı Yasa'nın 68.
maddesinin ikinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerine göre verilmiş yer değiştirme
cezaları ile 69. maddesine göre verilen meslekten çıkarma cezaları hariç olmak
üzere 69. maddenin ikinci fıkrası gereğince 23.4.1999 ilâ 14.2.2005 tarihleri
arasında işlenmiş fiillerden dolayı meslekten çıkarma cezası yerine yer
değiştirme cezası alanlar aftan yararlanabilecektir. 4455 sayılı Yasa'nın 1.
maddesinde ise, 23.4.1999 tarihinden önce 2802 sayılı Yasa'nın 69. maddesinin
ikinci fıkrasında öngörülen durumlarda meslekten çıkarma cezası yerine yer
değiştirme cezası alanlar affın kapsamı dışında tutulmuştur. Anayasa'nın 87. maddesine göre genel ve özel af için karar vermek
TBMM'nin görev ve yetkileri içinde olup, affın niteliklerinden ve sonuçlarından
bahsedilmemiş, bu husus yasa koyucunun takdirine bırakılmıştır. Bundan dolayı
yasa koyucunun, Anayasal ilkelere bağlı kalmak koşuluyla affın hukuki
sonuçlarını ve etkisini bir yana bırakarak af yasasının kapsadığı fiilleri ve
suçları, aftan yararlanacak olanları ve affın uygulanacağı dönemi belirleme
yetkisi bulunmaktadır. Her af yasasını uygulandığı kendi dönemi içinde
değerlendirmek gerekeceğinden, toplumun gelişmesine, gereksinimlerine, belirli
bir cezadan beklenen yararın gerçekleşmiş sayılmasına göre affın kapsamına
girecek fiiller ve bundan yararlanacak olanlar veya aftan yararlanma süreleri
farklılıklar gösterebilir. Yasa koyucunun af konusundaki takdir yetkisi
nedeniyle, hâkim ve Cumhuriyet savcılarının 23.4.1999 ilâ 14.2.2005 tarihleri
arasında işledikleri eylemlerinden dolayı 2802 sayılı Yasa'nın 69. maddesi
gereğince verilen yer değiştirme disiplin cezaları için 5525 sayılı Yasa'dan
yararlandırılmaları hukuk devleti ilkesine aykırı görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 2. maddesine aykırı değildir.
İtiraz isteminin reddi gerekir. Kuralın Anayasa'nın 10. maddesiyle ilgisi görülmemiştir. VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 22.6.2006 günlü, 5525 sayılı Memurlar ile Diğer Kamu
Görevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun'un 1. maddesinin
birinci fıkrasında yer alan ''23.4.1999 tarihinden'' ibaresine yönelik iptal
istemi 28.1.2010 günlü, E.2009/20, K.2010/23 sayılı kararla reddedildiğinden,
bu ibareye ilişkin YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE, 28.1.2010 gününde
OYBİRLİĞİYLEkarar verildi. VII- SONUÇ 22.6.2006 günlü, 5525 sayılı Memurlar ile Diğer Kamu
Görevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun'un 1. maddesinin
birinci fıkrasında yer alan '' 23/04/1999 tarihinden '' ibaresinin Anayasa'ya
aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 28.1.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ