ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/163 Karar Sayısı : 2014/157 Karar Günü  : 22.10.2014 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 3. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 27.1.1967 günlü, 926 sayılı
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun ek 17. maddesine, 21.1.2010 günlü,
5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasının Anayasa’nın 10.
maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Komutanlığında sivil memur (hemşire)
olarak görev yapan davacının, 5947 sayılı Kanun’un 12. maddesi ile 926 sayılı
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’na eklenen ek 17. madde uyarınca sağlık
hizmetleri tazminatı ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin
işlemin iptali istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI Kanun’un ek 17. maddesine, 5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle
eklenen (Ç) fıkrası şöyledir: “ Ç) (Ek: 21/1/2010-5947/12 md.) Türk Silahlı Kuvvetleri
kadrolarında bulunan ve aşağıda rütbeleri belirtilen personelden öğretim üyesi
tabip, öğretim üyesi diş tabibi, uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip, diş
tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine
göre uzman olanlara hizalarında gösterilen oranları geçmemek üzere orgeneral
aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda
sağlık hizmetleri tazminatı ayrıca ödenir. (Ek paragraf:2/1/2014-6514/16 md.) Öğretim üyesi tabip ve öğretim
üyesi diş tabipleri için rütbe ve dereceleri itibarıyla belirlenmiş olan sağlık
hizmetleri tazminatı oranları, 100 puan artırılmak suretiyle uygulanır. RÜTBELER TAZMİNAT ORANLARI (%) Öğretim Üyesi Tabip-Diş Tabibi/Uzman Tabip Tabip/Tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar Uzman Diş Tabibi Diş Tabibi General/Amiral 585 455 390 260 Kıdemli Albay 550 425 365 230 Albay 545 415 360 220 Yarbay 515 380 345 215 Kıdemli Binbaşı 500 370 340 210 Binbaşı 500 370 340 210 Kıdemli Yüzbaşı 460 320 305 175 Yüzbaşı 460 320 305 175 Kıdemli Üsteğmen 420 280 285 165 Üsteğmen 420 280 285 165 Teğmen 380 250 280 160 Asteğmen 370 240 270 130 Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında görevli sivil öğretim üyesi
tabiplere ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan uzman
tabip, uzman diş tabibi, tabip ve diş tabiplerine aşağıda belirtilen oranları
geçmemek üzere en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt
tutarı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda sağlık hizmetleri tazminatı ayrıca
ödenir. DERECE TAZMİNAT ORANLARI (%) Öğretim Üyesi Tabip/Uzman Tabip Tabip/Tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar Uzman Diş Tabibi Diş Tabibi 1 535 400 365 235 2-3 520 390 360 230 4-5 480 340 325 195 6-7 440 300 305 185 8-9 400 270 300 180 Sağlık hizmetleri tazminatının oranları ile usul ve esasları,
personelin rütbesi, unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, görev yeri ve
özellikleri, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamaları
ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas
alınarak Maliye Bakanlığının görüşü, Genelkurmay Başkanlığının uygun görüşü
üzerine Milli Savunma Bakanlığınca belirlenir. Sağlık hizmetleri tazminatından yararlanan personele,
(…)17/11/1983 tarihli ve 2957 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi, 10/6/1985 tarihli
ve 3225 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ve 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi hükümlerine göre ödeme yapılmaz. ” III- İLK İNCELEME Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Yunus Emre YILMAZOĞLU
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları,
dayanılan Anayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri
okunup incelendikten sonra öncelikle uygulanacak
kural, on yıllık süre ve yöntemine uygun bir başvuru yapılıp yapılmadığı
sorunları üzerinde görüşülüp düşünüldü: A- Kanun’un Ek 17. Maddesine,
5947 Sayılı Kanun’un 12. Maddesiyle Eklenen (Ç) Fıkrasının Birinci ve İkinci
Paragraflarının İncelenmesi Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinegöre, bir
davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin
hükümlerini Anayasa’ya aykırı görürse veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varırsa o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak,
bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için
elinde yöntemince açılmış ve görevine giren bir dava bulunması ve iptali
istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde ve
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. Başvuru kararında, Kanun’un ek 17. maddesine, 5947 sayılı Kanun’un
12. maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasının tamamının iptali istenilmektedir. Fıkranın birinci paragrafında, Türk
Silahlı Kuvvetleri kadrolarında bulunan ve rütbeleri belirtilen personelden
öğretim üyesi tabip, öğretim üyesi diş tabibi, uzman tabip, uzman diş tabibi,
tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat
hükümlerine göre uzman olanlara tabloda gösterilen sağlık hizmetleri
tazminatının ödeneceği hükme bağlanmıştır. Fıkraya, 6514 sayılı Kanun’un 16.
maddesiyle eklenen ikinci paragrafta ise
birinci paragrafta sayılan kişilerden öğretim üyesi tabip ve öğretim üyesi diş
tabiplerine ödenecek tazminatın artırımlı olarak uygulanacağı hükmüne yer
verilmiştir. Başvuran mahkemede bakılmakta olan davada davacı,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre hizmet veren sivil memur
statüsündeki bir hemşire olup kuralın birinci ve ikinci paragrafında sayılan
personel kapsamında değerlendirilmesi olanaklı değildir. Dolayısıyla,
Kanun’un ek 17. maddesine, 5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenen (Ç)
fıkrasının birinci ve ikinci paragraflarının, bakılmakta olan davada uygulanma
olanağı bulunmadığından, bu paragraflara ilişkin başvurunun Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. B- Kanun’un Ek 17. Maddesine, 5947 Sayılı Kanun’un 12. Maddesiyle
Eklenen (Ç) Fıkrasının Üçüncü ve Dördüncü Paragraflarının İncelenmesi Anayasa’nın “ Anayasaya Aykırılığın Diğer Mahkemelerde İleri
Sürülmesi ” başlığını taşıyan 152. maddesinin son fıkrasında, “ Anayasa
Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede
yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya
aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. ” ve 6216 sayılı
Kanun’un “ Başvuruya Engel Durumlar ” başlığını taşıyan 41. maddesinin (1)
numaralı fıkrasında da “ Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret
kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun
hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz. ”
hükümlerine yer verilmiştir. Kanun’un ek 17. maddesine, 5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle
eklenen (Ç) fıkrasının, “Türk Silahlı Kuvvetleri” ve “Sağlık hizmetleri
tazminatının” ibareleri ile başlayan üçüncü ve dördüncü paragraflarına
yönelik daha önce yapılan iptal başvurusu, Anayasa Mahkemesinin, 16.7.2010
günlü, E.2010/29, K.2010/90 sayılı kararıyla esastan reddedilmiş ve bu karar
4.12.2010 günlü, 27775 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Fıkranın üçüncü paragrafında belirtilen personele
ödenecek tazminat oranlarına ilişkin tablonun “uzman diş tabibi” başlıklı
üçüncü sütunu ve “diş tabibi” başlıklı dördüncü sütununa yönelik itiraz
başvurusu ise Anayasa Mahkemesinin, 17.5.2012 günlü, E.2011/90, K.2012/71 sayılı
kararıyla esastan reddedilmiş ve bu karar, 1.1.2013 günlü, 28515 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek
reddedilen, Kanun’un itiraz konusu ek 17. maddesinin (Ç) fıkrasının üçüncü ve
dördüncü paragrafları hakkındayeni bir başvurunun
yapılabilmesi için ilgili kararların yukarıda anılan Resmî Gazete’de
yayımlandıkları tarihlerden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüz
dolmamıştır. Fıkranın üçüncü paragrafını izleyen tablonun birinci ve ikinci
sütunu yönünden daha önce Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilmiş
bir ret kararı bulunmamaktadır. Ancak, “ Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında
görevli sivil öğretim üyesi tabiplere ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa
tabi olarak görev yapan uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip ve diş
tabiplerinin” sağlık hizmetleri tazminatından yararlandırılacağını öngören
üçüncü paragraf ile bu kişilere ödenecek tazminat oranlarını gösteren tablo arasında
bir bütünlük bulunmaktadır. Dolayısıyla, tabloda sadece üçüncü paragrafta
değinilen personele yer verildiğinden, bir başka ifadeyle üçüncü paragrafta
sayılmayan kişilere tabloda yer verilmediğinden, sivil memurlara kuralda yer
verilmemesinin Anayasa’nın 10. maddesine aykırılık oluşturduğu yönündeki
iddianın incelemesinde tablonun birinci ve ikinci sütununun paragraftan
bağımsız olarak ele alınmasına olanak bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, Kanun’un ek 17. maddesine,
5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasının üçüncü ve dördüncü
paragraflarının iptallerine karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz
başvurusunun, Anayasa’nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un
41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince reddi gerekir. C- Kanun’un Ek 17. Maddesine, 5947 Sayılı Kanun’un 12. Maddesiyle
Eklenen (Ç) Fıkrasının Beşinci Paragrafının İncelenmesi 6216 sayılı Kanun’un “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri
sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla
yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta
olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde de
Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında “ iptali istenen kuralların
Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru
kararının aslı ” sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise
açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz
başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin
gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli
kararında,Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesigerektiği ifade edilmiştir. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye
geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği belirtilmiştir. Kanun’un ek 17. maddesine, 5947 sayılı Kanun’un
12. maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasının beşinci paragrafında söz
konusu tazminattan yararlanan personele maddede belirtilen kanun hükümlerine
göre ödeme yapılamayacağına ilişkin düzenleme yer almaktadır. Başvuru kararında, fıkranın beşinci
paragrafının tamamının iptali istenildiği hâlde, Anayasa’nın
hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğuna ilişkin herhangi bir
gerekçeye yer verilmediği saptanmıştır. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün
46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendineaykırı olduğu anlaşılan
itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddi
gerekir. IV- SONUÇ 27.7.1967 günlü, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel
Kanunu’nun ek 17. maddesine, 21.1.2010 günlü, 5947 sayılı Kanun’un 12.
maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasının; A- 1- Birinci paragrafının, 2- 2.1.2014 günlü, 6514 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle eklenen ikinci
paragrafının, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu paragraflara ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, B- Üçüncü ve dördüncü paragraflarının iptallerine karar verilmesi
istemiyle yapılan itiraz başvurusunun, Anayasa’nın 152. maddesinin son fıkrası
ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE, C- Beşinci paragrafının iptaline karar verilmesi istemiyle yapılan
itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 22.10.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye Zühtü
  ARSLAN Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN