ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2006/88 Karar Sayısı : 2006/69 Karar Günü : 6.6.2006 R.G. Tarih-Sayı :01.11.2006'da tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Karşıyaka 1. Sulh
Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 15.5.1930 günlü, 1608 sayılı
Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486
Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un, 2575 sayılı Yasa ile
değiştirilen 5. maddesinin birinci fıkrasının, Anayasa'nın 2., 125. ve 155.
maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Belediye encümeni tarafından 1608 sayılı Yasa'nın 1. maddesi
uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılan davada
itiraz konusu kuralın Anayasaya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptali
için başvurmuştur. III- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 15.5.1930 günlü, 1608 sayılı “Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı
Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini
Muaddil Kanun”un, 2575 sayılı Yasa ile değiştirilen 5. maddesinin iptali
istenilen birinci fıkrası şöyledir: “Ceza kararlarına tebliği tarihinden itibaren beş gün içinde
mahsus hâkimlere ve bulunmayan yerlerde sulh hâkimliğine müracaatla şifahi veya
yazılı itiraz olunabilir. İtiraz şifahi ise
bir zabıt tutularak muterize imza ettirilir.” IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz
konusu Yasa kuralı ve bunun gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca
bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince
açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen
kuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları,
bakılmakta olan davayı yürütmeye, uyuşmazlığı çözmeye, davayı sona erdirmeye
veya kararın dayanağını oluşturmaya yarayacak kurallardır. Bakılmakta olan dava, belediye encümeni tarafından verilen idari
para cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. 1608 sayılı Yasa'nın 5.
maddesinin iptali istenilen birinci fıkrasında, bu tür itirazların incelenmesi
görevinin Sulh Ceza Mahkemesine ait olduğu belirtilmektedir. Mahkemenin itiraz başvurusunda bulunduğu 22.5.2006 gününden önce 1
Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren, 30.3.2005 günlü, 5326 sayılı Kabahatler
Kanunu'nun 27. maddesinin birinci fıkrasında da idari para cezalarına karşı
Sulh Ceza Mahkemesine başvurulabileceği öngörülmüştür. Anayasa Mahkemesi'nin 1.3.2006 günlü, E.2005/108, K.2006/35 sayılı
kararı ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun, bu Kanun'un genel hükümlerinin
diğer kanunlardaki kabahatler hakkında da uygulanacağına ilişkin 3. maddesi
iptal edilmiş ise de, bu kararda ayrıca iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş
olması nedeniyle Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesinin itiraz yoluna başvuran
Mahkemenin başvuruda bulunduğu tarih itibariyle yürürlükte olduğu ve 27.
ve 28. maddeleri uyarınca da 1608 sayılı Yasa'nın itiraz konusu 5. maddesinin
birinci fıkrasının bakılmakta olan davada uygulanma olanağının bulunmadığı
anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
reddine karar verilmesi gerekir. Şevket APALAK bu görüşe katılmamıştır. V- SONUÇ 15.5.1930 günlü, 1608 sayılı “Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı
Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini
Muaddil Kanun”un, 5.7.1934 günlü, 2575 sayılı Yasa ile değiştirilen 5.
maddesinin birinci fıkrasının, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta
olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurunun
Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, Şevket APALAK'ın
karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 6.6.2006 gününde karar verildi. Başkan Tülay
  TUĞCU Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT AZLIK
OYU Uygulanacak kural kavramının, mahkemelerin önlerine gelen
uyuşmazlıklarda irdeleyecek yasal metinleri içerdiğinde kuşku yoktur. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun diğer kanunlardaki kabahatleri
de bu yasa uygulamasına olan 3. maddesi Anayasa Mahkemesi'nce 1.3.2006 günü
iptal edilmiştir. Anayasal kuralların ve Anayasa Mahkemesi kararlarının
bağlayıcılığı karşısında; Kabahatler Kanunu'nun diğer idari para cezalarıyla
ilgili yasaları uygulamadan uzak tutan kuralı tartışılır duruma gelmiştir.
Başka bir yaklaşımla, 1608 sayılı Yasa'ya göre alınmış para cezasına ilişkin
işlemin irdelenmesinde, Kabahatler Kanunu'nun diğer para cezalarıyla ilgili
kapsam alanı değişme olasılığına girmiş, 1608 sayılı Yasa'nın irdelenmesi
zorunlu olmuştur. Öte yandan, Anayasa Mahkemesi kararının ertelenmiş olmasıyla
ortaya çıkan bekleme süreci, Anayasa'ya aykırılık nedeniyle yargılamada
yapılacak duraklamayı birlikte ele almayı gerektirecektir. Bu süre sonunda
yasal gelişim ve Anayasa'ya aykırılık savı belirginlik kazanacaktır. Bu hukuksal düzlem içinde, ilgili yasaların durumunu ele almak
yargı yerince kaçınılmazdır. Başka bir deyişle, kapsamı, yasa ve yargı kararı
uyarınca değişmeye uğrayan bir kuralın durumunu belirlemek, o kuralı
uygulayacak olmaktır. Bu görüşle karara karşıyım. Üye Şevket
  APALAK