ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2013/16 Karar Sayısı : 2013/25 Karar Günü : 6.2.2013 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Askeri Yargıtay 3. Dairesi İTİRAZIN KONUSU : 22.5.1930 günlü, 1632 sayılı
Askeri Ceza Kanunu'nun; 1- 47. maddesinin birinci fıkrasının 22.3.2000 günlü, 4551 sayılı
Kanun'un 12. maddesiyle değiştirilen (A) bendinin birinci ve ikinci
cümlelerinin, 2- 31.3.2005 günlü, 5329 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen ek
8. maddesinin ikinci fıkrasının 'Sırf askerî suçlar...hakkında, kısa süreli
hapis cezasına seçenek yaptırımlar ile'' bölümünün 3- 26.2.2008 günlü, 5739 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen ek
10. maddesinin ikinci fıkrasının, 'Toplu asker karşısında emre itaatsizlikte ısrar' suçu
yönünden, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı olduğu ileri sürülerek iptallerine
karar verilmesi istemidir. I- OLAY Sanığıntoplu asker karşısında emre itaatsizlikte ısrar suçundan 5
ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararın temyiz incelemesi
sırasında itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları 22.5.1930 günlü, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun itiraz konusu
kuralları da içeren maddeleri şöyledir: 1-'Cezaların tecili ve hürriyeti bağlayıcı cezalar yerine
uygulanabilecek ceza ve tedbirler Madde 47- (Değişik: 13/5/1940 - 3823/1 md.) Türk
Ceza Kanununun birinci kitabının müstakil faslında yazılı olan cezaların tecili
hakkındaki kaideler aşağıdaki hükümler nazara alınmak şartiyle askeri şahıslar
hakkında da tatbik olunur. A) (Değişik : 22/3/2000 - 4551/12 md.) Askeri mahkemelerden Askeri
Ceza Kanununun Üçüncü Babının Dördüncü Fasılında yazılı suçlardan dolayı
verilen cezalar tecil edilemez ve para cezasına veya tedbirlerden birine de
çevrilemez. Aynı Kanunun Üçüncü Babının Üçüncü Faslı ile 84 üncü maddesi hariç
olmak üzere 5 inci ve 130 uncu maddesi hariç olmak üzere sekizinci fasıllarında
yazılı suçlardan dolayı verilen cezalar tecil edilemez. Ancak
fiili işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış çocuklarla, hüküm zamanında
yetmiş yaşına girmiş olanların mahkum oldukları bir seneden az hapis cezaları
tecil olunabilir. B) Türk Ceza Kanunu mucibince bir kabahat fiilinden dolayı mahkum
olan ve cezası tecil edilen kimse bir sene içinde ve yine mezkür kanuna
tevfikan hapis cezası ile mahkum olan ve cezası tecil edilen bir kimse beş sene
içinde; askeri bir suçtan dolayı hapis veya daha ağır bir cezaya mahkum olur ve
bu askeri cürüm Türk Ceza Kanunu mucibince cezayi mucip fiillerden bulunmazsa,
ikinci mahkumiyet evvelki cezanın teciline mani olmaz. C) Evvelki mahkumiyet askeri bir suç için verilmiş bir ceza olur
ve bu askeri suç Türk Ceza Kanunu mucibince cezayi mucib bir fiil bulunmazsa
ikinci fiilden dolayı Türk Ceza Kanunu mucibince verilecek cezanın teciline
birinci fiil mani olamaz.' 2- 'Ek Madde 8- (Ek: 31/3/2005 ' 5329/1 md.)
26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun genel hükümleri bu Kanunda
yer verilen suçlar hakkında da uygulanır. Ancak, bu Kanunun fer'î askerî
cezalara ve cezaların ertelenmesine ilişkin hükümleri ile zamanaşımına ilişkin
49 uncu maddesinin (A) bendi hükümleri saklıdır. Sırf askerî suçlar ile bu Kanunun Üçüncü
Babının Dördüncü Faslında yazılı suçlar hakkında, kısa süreli hapis cezasına
seçenek yaptırımlar ile ön ödeme hükümleri uygulanmaz.' 3- 'Ek Madde 10 ' (Ek: 26/2/2008-5739/1 md.)
Bu Kanunda ve diğer ilgili kanunlarda gerekli değişiklikler yapılıncaya kadar,
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun Birinci Kitabında yer alan
düzenlemeler bakımından bu Kanunun ek 8 ve 9 uncu maddeleri ile 16/6/1964
tarihli ve 477 sayılı Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve
Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanunun 63 üncü maddesinin ikinci fıkrası
hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu Kanunda yazılı suçlarla ilgili olarak 4/12/2004 tarihli ve 5271
sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231 inci maddesinin beş ilâ ondördüncü
fıkraları uygulanmaz.' B- Dayanılan Anayasa Kuralı Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. maddesine dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Başvuru kararı ve ekleri, Raportör
Mustafa ÇAL tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasa
kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama
belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- Sınırlama Sorunu Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi'ne
itiraz yoluyla yapılacak başvurular itiraz yoluna başvuran mahkemenin bakmakta
olduğu davada uygulayacağı yasa kuralı ile sınırlıdır. 1632 sayılı Kanun'un ek 8. maddesinin ikinci fıkrasında,sırf
askeri suçlar ile Kanun'un üçüncü babının dördüncü faslında yazılı suçlar
hakkında, kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlarile ön ödeme
hükümlerininuygulanmayacağı kurala bağlanmıştır. İtiraz yoluna başvuran Mahkemece
iptali talep olunan 'Sırf askerî suçlar ile' hakkında' ibaresi hem kısa
süreli seçenek yaptırımlar hem de ön ödeme hükümleri için geçerli olan ortak
bir ibare olduğundanve ön ödeme ile ilgili bölümün başvuran Mahkemece uygulanma
kabiliyeti bulunmadığından, ek 8. maddenin ikinci fıkrasına yönelik Anayasa'ya
aykırılık incelemesinin '' kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar
ile'' bölümüyle sınırlandırılması gerekmektedir. Bu nedenle, 1632 sayılı Kanun'un5329 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle
eklenen ek 8. maddesinin ikinci fıkrasının 'Sırf askerî suçlar ile
'.hakkında, kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar ile'' bölümüne
ilişkin esas incelemenin, ''kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar
ile'' ibaresiyle sınırlı olarak yapılmasına,OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. B-1632 Sayılı Kanun'un 47. Maddesinin Birinci Fıkrasının (A)
Bendinin Birinci ve İkinci Cümlelerinin, Ek 8. Maddesinin İkinci Fıkrasının '
kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar ile'' Bölümünün ve Ek 10.
Maddesinin İkinci Fıkrasının İncelenmesi İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 1632 sayılı Kanun'un 47.
maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin birinci ve ikinci cümlelerinin, ek
8. maddesinin ikinci fıkrasının ' Sırf askeri suçlar ile '.hakkında, kısa
süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar ile'' bölümünün, ve ek 10.
maddesinin ikinci fıkrasının 'Toplu asker karşısında emre itaatsizlikte
ısrar' yönündeniptalini istemiştir. Ancak,Anayasa Mahkemesi'nin 17.1.2013 günlü, E.2012/80, K.2013/16
sayılı kararı, 23.1.2013 günlü, 28537 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Anılan kararda 1632 sayılı Kanun'un; 1- 47. maddesinin birinci fıkrasının 22.3.2000 günlü, 4551 sayılı
Kanun'un 12. maddesiyle değiştirilen (A) bendinin birinci ve ikinci
cümlelerinin, 2- 31.3.2005 günlü, 5329 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen ek
8. maddesinin ikinci fıkrasının 'kısa süreli hapis cezasına seçenek
yaptırımlar ile'' bölümünün, 3- 26.2.2008 günlü, 5739 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen ek
10. maddesinin ikinci fıkrasının, herhangi bir sınırlama yapılmaksızın kapsadıkları tüm suçlar
yönünden iptallerine karar verilmiş ve iptal istemlerinin konusunun kalmadığı
anlaşılmıştır. Bu nedenle,itiraz konusu kurallar hakkında yeniden karar
verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. IV- SONUÇ 22.5.1930 günlü, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun; A- 31.3.2005 günlü, 5329 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen ek
8. maddesinin ikinci fıkrasının 'Sırf askerî suçlar....hakkında, kısa süreli
hapis cezasına seçenek yaptırımlar ile'' bölümüne ilişkin esas incelemenin,
'' kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar ile'' ibaresi ile
sınırlı olarak yapılmasına, B- 1- 47. maddesinin birinci fıkrasının, 22.3.2000 günlü, 4551
sayılı Kanun'un 12. maddesi ile değiştirilen (A) bendinin birinci ve ikinci
cümleleri, 2- 5329 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen ek 8. maddesinin
ikinci fıkrasında yer alan ' 'kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar
ile'' ibaresi, 3- 26.2.2008 günlü, 5739 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle eklenen ek
10. maddesinin ikinci fıkrası, 17.1.2013 günlü, E.2012/80, K.2013/16 sayılı kararla iptal
edildiğinden, konusu kalmayan bu fıkra, cümleler ve ibare hakkında YENİDEN
KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 6.2.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN