ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2023/83 Karar Sayısı : 2023/74 Karar Tarihi : 4/5/2023 R.G.Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Bayburt Sulh Ceza Hâkimliği İTİRAZIN KONUSU: 14/10/1983
tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun; A. 23/1/2008
tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 435. maddesiyle başlığı ile birlikte
değiştirilen 143. maddesinin ikinci fıkrasının, B. 10/11/2016
tarihli ve 6758 sayılı Kanun’un 29. maddesiyle başlığı ile birlikte yeniden düzenlenen
144. maddesinin dördüncü fıkrasının, iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Davacı hakkında uygulanan idari para cezasının iptali
talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu
kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ Kanun’un itiraz konusu
kuralların da yer aldığı; 1. 143. maddesi şöyledir: “ Kabahat oluşturan davranışlar Madde 143 – (Değişik: 23/1/2008-5728/435 md.) Bu Kanunun; a) 11, 18, 19, 26, 28, 29, 54, 58 ve 89 uncu maddeleri
ile 9 uncu maddesinin üçüncü, 95 inci maddesinin birinci ve 102 nci maddesinin
ikinci fıkrasına aykırı davranışta bulunanlara bin Türk Lirasından onbin Türk
Lirasına kadar, b) 23, 24 ve 25 inci maddeleri ile 57 nci maddesinin son
fıkrasına aykırı davranışta bulunanlara beşyüz Türk Lirasından onbin Türk
Lirasına kadar, idarî para cezası verilir. Yukarıdaki fıkralarda belirtilenler dışında kalıp da
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün sivil havacılığı düzenlemek maksadıyla
alacağı önlemlere uymayanlara, beşyüz Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar
idarî para cezası verilir. Bu madde hükümlerine göre idarî para cezasına karar
vermeye Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürü yetkilidir.” 2. 144. maddesi şöyledir: “İnsansız hava araçları Madde 144 – (Mülga: 23/1/2008-5728/578 md.; Yeniden
düzenleme: 15/8/2016-KHK674/33 md.; Aynen kabul: 10/11/2016-6758/29 md.) İnsansız hava aracı satan şirketlerin sorumlu işleticileri
ve yöneticileri, satılan araç bilgileri ile satın alanların kimlik bilgilerini
usulüne uygun şekilde tutmak ve azami kalkış ağırlığı beşyüz gram (dahil) üzerindeki
insansız hava araçları ile ilgili bilgileri, aynı gün içinde Sivil Havacılık
Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulan kayıt sistemine kaydetmek zorundadır. Bu
kayıtlar, suç işlenmesinin önlenmesi ve suç soruşturmalarında kullanılmak üzere
kolluk birimleriyle paylaşılır. Bu yükümlülüğe aykırı hareket edenler ile
yurtdışından bireysel olarak getirdiği veya yurtiçinde devraldığı aracı en geç
üç gün içinde sisteme kaydettirmeyenlere beşbin Türk Lirası idari para cezası
verilir. Kayıt esnasında gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar veya
veri girişi yapanlara onbin Türk Lirası idari para cezası verilir. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca
belirlenen kurallara aykırı olarak veya mülki idare amirlerince belirlenen
alanlar dışında insansız hava aracı uçuran kişilere bin Türk Lirasından onbin
Türk Lirasına kadar idari para cezası uygulanır. Yukarıda sayılanlar dışında kalıp da Sivil Havacılık
Genel Müdürlüğünün insansız hava araçları ile ilgili koyduğu kurallara ve bu
kapsamda sivil havacılığı düzenlemek maksadıyla alacağı önlemlere uymayanlara
bin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir. Belirlenen alanlar dışında insansız hava aracı uçuranlara
uygulanacak idari para cezaları mahallin mülki idare amirince, diğer idari para
cezaları ise Sivil Havacılık Genel Müdürü tarafından uygulanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
İçişleri Bakanlığı ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca
müştereken çıkarılan yönetmelikle düzenlenir .” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleri
uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör
Ahmet Hakan SOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu
kanun hükümleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “ Anayasaya aykırılığın
mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine
itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Söz
konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu
davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini
Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan
belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği
belirtilmiş, anılan fıkranın (b) bendinde “ Başvuru kararına ilişkin
tutanağın onaylı örneği ” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında
sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan
yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi
tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme
bağlanmıştır. 3. İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a)
bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa
Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır. 4. Yine anılan İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda
eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin
işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2)
numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna
başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel
olmadığı belirtilmiştir. 5. Bakılmakta olan davada Mahkemenin düzenlediği
gerekçeli karar ile itiraz yoluna başvurduğu ancak gönderdiği belgeler arasında
başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı
fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un
40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından
reddi gerekir. III. HÜKÜM 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık
Kanunu’nun; A. 23/1/2008
tarihli ve 5728 sayılı Kanun’un 435. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen
143. maddesinin ikinci fıkrasının, B. 10/11/2016
tarihli ve 6758 sayılı Kanun’un 29. maddesiyle başlığı ile birlikte yeniden
düzenlenen 144. maddesinin dördüncü fıkrasının, iptallerine karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine
uygun olmadığından REDDİNE 4/5/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye M. Emin KUZ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE