ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas
Sayısı : 2008/79 Karar
Sayısı : 2011/74 Karar
Günü : 12.5.2011 Resmi Gazete: 23.7.2011 -
28003 İPTAL DAVASINI AÇAN : Anamuhalefet
(Cumhuriyet Halk) Partisi Grubu adına Grup Başkanvekilleri Hakkı Suha OKAY ve
Kemal KILIÇDAROĞLU İPTAL DAVASININ KONUSU: 3.7.2008 günlü, 5782 sayılı Tapu
Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un; 1) 1. maddesiyle değiştirilen 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 35.
maddesinin yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerinin, 2) 2. maddesiyle yeniden düzenlenen 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun
36. maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin, 3) 3. maddesiyle 2644 sayılı Tapu Kanunu'na eklenen Geçici 3.
maddesinin ikinci fıkrasının, Anayasa'nın 2., 7. ve 10. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi istemidir. II- YASA METİNLERİ A- İptali İstenilen Yasa Kuralları 3.7.2008 günlü, 5782 sayılı Tapu Kanununda Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun ile değiştirilen 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun iptali istenen cümle ve
fıkraların da yer aldığı kurallar şöyledir: 'Madde 35- Yabancı uyruklu gerçek kişiler,
karşılıklı olmak ve kanunî sınırlamalara uyulmak kaydıyla, Türkiye'de işyeri
veya mesken olarak kullanmak üzere, uygulama imar planı veya mevzii imar planı
içinde bu amaçlarla ayrılıp tescil edilen taşınmazları edinebilirler. Sınırlı
aynî hak tesis edilmesinde de aynı koşullar aranır. Yabancı uyruklu bir gerçek
kişinin ülke genelinde edinebileceği taşınmazlar ile bağımsız ve sürekli
nitelikte sınırlı aynî hakların toplam yüzölçümü iki buçuk hektarı geçemez. Yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel
kişiliğe sahip ticaret şirketleri, ancak özel kanun hükümleri çerçevesinde
taşınmaz mülkiyeti ve taşınmazlar üzerinde sınırlı aynî hak edinebilirler. Yabancı uyruklu gerçek kişiler ile yabancı ülkelerde kendi
ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketleri
lehine Türkiye'de taşınmaz rehni tesisinde birinci ve ikinci fıkralarda yer
alan kayıt ve sınırlamalar aranmaz. Yabancı uyruklu gerçek kişiler ile yabancı ülkelerde kendi
ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketleri
dışındakiler Türkiye'de taşınmaz edinemez ve lehlerine sınırlı aynî hak tesis
edilemez. Türkiye Cumhuriyeti ile arasında karşılıklılık olan devlet
vatandaşlarının kanunî miras yoluyla intikal eden taşınmazları için birinci
fıkrada belirtilen kayıt ve sınırlamalar uygulanmaz. Ölüme bağlı tasarruflarda
yukarıdaki fıkralarda belirtilen kayıt ve sınırlamalar uygulanır. Türkiye
Cumhuriyeti ile arasında karşılıklılık olmayan devlet vatandaşlarının kanunî
miras yoluyla edindikleri taşınmaz ve sınırlı aynî hakların intikal işlemleri
yapılarak tasfiye edilir. Karşılıklılığın tespitinde hukukî ve fiilî durum esas alınır. Bu
ilkenin kişilere toprak mülkiyeti hakkının tanınmadığı, ülke uyruklarına
uygulanmasında, yabancı devletin taşınmaz ediniminde kendi vatandaşlarına
tanıdığı hakların, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına da tanınması esastır. Yabancı uyruklu gerçek kişiler ile yabancı ülkelerde kendi
ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret
şirketlerinin; sulama, enerji, tarım, maden, sit, inanç ve kültürel özellikleri
nedeniyle korunması gereken alanlar, özel koruma alanları ile flora ve fauna
özelliği nedeniyle korunması gereken hassas alanlarda ve stratejik yerlerde
kamu yararı ve ülke güvenliği bakımından taşınmaz ve sınırlı aynî hak
edinemeyecekleri alanları, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının tescile esas
koordinatlı harita ve planları içeren teklifi üzerine belirlemeye Bakanlar
Kurulu yetkilidir. Yabancı uyruklu gerçek kişiler merkez ilçe ve
ilçeler bazında, uygulama imar planı ve mevzi imar plan sınırları içerisinde
kalan toplam alanların yüzölçümünün yüzde onuna kadar kısmında taşınmaz ile
bağımsız ve sürekli nitelikte sınırlı aynî hak edinebilirler. Bakanlar Kurulu,
merkez ilçe ve ilçelerin altyapı, ekonomi, enerji, çevre, kültür, tarım ve
güvenlik açısından önemlerini dikkate alarak, bu orandan fazla olmamak kaydıyla
farklı oran belirlemeye yetkilidir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün
bağlı olduğu Bakanlık bünyesinde, ilgili idare temsilcilerinden oluşan komisyon
tarafından, bu madde uyarınca Bakanlar Kuruluna verilen yetkiler dâhilinde
çalışmalar yapılmak suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarının bu kapsamdaki
teklifleri incelenip değerlendirilerek Bakanlar Kuruluna sunulur. Valiliklerce,
merkez ilçe ve ilçelerin uygulama imar planı ve mevzi imar plan sınırları
içerisinde kalan toplam alanların yüzölçümünde meydana gelen değişiklikler
takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar komisyona bildirilir. Askerî yasak bölgeler, askerî güvenlik bölgeleri ile stratejik
bölgelere ve değişiklik kararlarına ait harita ve koordinat değerleri Millî
Savunma Bakanlığınca, özel güvenlik bölgeleri ve değişiklik kararlarına ait
harita ve koordinat değerleri ise İçişleri Bakanlığınca geciktirilmeksizin Tapu
ve Kadastro Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlığa verilir. Yukarıdaki fıkralarda belirtilen bölgeler içerisinde kalması
nedeniyle kamulaştırılması gereken ya da tapu sicilinde şerh verilmesine gerek
duyulan parsellere ilişkin bildirimler ilgili idarelerince tapu sicil
müdürlüklerine yapılır. Bu madde hükümlerine aykırı edinilen veya kanunî zorunluluk
dışında edinim amacına aykırı kullanıldığı tespit edilen taşınmazlar ile
sınırlı aynî haklar, Maliye Bakanlığınca verilecek süre içerisinde maliki
tarafından tasfiye edilmediği takdirde tasfiye edilerek bedele çevrilir ve
bedeli hak sahibine ödenir. Madde 36- Yabancı yatırımcıların
Türkiye'de kurdukları veya iştirak ettikleri tüzel kişiliğe sahip şirketler,
ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet konularını yürütmek üzere taşınmaz
mülkiyeti veya sınırlı ayni hak edinebilir ve kullanabilirler. Bu şekilde
edinilen taşınmazların Türkiye'de kurulu bulunan bir başka yabancı sermayeli
şirkete devrinde ve taşınmaz maliki yerli sermayeli bir şirketin hisse devri
yoluyla yabancı sermayeli hale gelmesi durumunda da aynı esas geçerlidir. Türkiye'de
kurulu yabancı sermayeli şirketlerin tasfiyesi halinde şirketin sahip olduğu
taşınmazın şirket ortağı yabancı gerçek kişiler veya yurt dışında kurulu
yabancı ticaret şirketleri tarafından edinilmek istenmesi halinde 35 inci madde
hükümleri uygulanır. 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve
Güvenlik Bölgeleri Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu şirketlerin,
askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ve aynı Kanunun 28 inci maddesi
çerçevesinde belirlenen stratejik bölgelerdeki taşınmaz edinimleri, Genel
Kurmay Başkanlığının ya da yetkilendireceği komutanlıkların, özel güvenlik
bölgelerindeki taşınmaz edinimleri ise taşınmazın bulunduğu yerdeki valiliğin
iznine tabidir. Valilik iznine tabi hususlar, ilgili idare temsilcilerinin
katılımıyla oluşan komisyonda, taşınmaz ediniminin, ülke güvenliği ve faaliyet
konusuna uygunluğu değerlendirilerek karara bağlanır. Bu madde hükümlerine aykırı şekilde edinildiği veya kullanıldığı
tespit edilen taşınmazlar ve sınırlı aynî haklar, Maliye Bakanlığınca verilecek
süre içerisinde maliki tarafından tasfiye edilmediği takdirde tasfiye edilerek
bedele çevrilir ve bedeli hak sahibine ödenir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, ilgili
bakanlıkların görüşlerinin alınmasını müteakip Hazine Müsteşarlığı, İçişleri
Bakanlığı, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı tarafından
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Geçici Madde 3 - İlgili kurum ve
kuruluşlar, bu Kanunun 35 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, yabancı
uyruklu gerçek kişiler ile yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre
kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketlerinin taşınmaz ve sınırlı aynî hak
edinemeyecekleri alanların yüzölçümlerini ve valilikler bu fıkrada belirtilen
ilçelerin uygulama imar planı ve mevzi imar plan sınırları içerisinde kalan
toplam alanların yüzölçümlerini bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren en geç
üç ay içinde komisyona bildirir. Yabancı uyruklu gerçek kişilerin merkez ilçe ve ilçeler bazında
edinebilecekleri taşınmazlar ile bağımsız ve sürekli nitelikte aynî hakların
miktarı tespit edilinceye kadar geçecek süre içinde, yabancı uyruklu gerçek
kişiler bu Kanunun 35 inci maddesi hükümlerine göre taşınmaz ve sınırlı aynî
hakları edinebilirler. B- Dayanılan Anayasa Kuralları Dava dilekçesinde, Anayasa'nın 2., 7. ve 10. maddelerine
dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Osman
Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Mehmet ERTEN, Cafer ŞAT, A. Necmi ÖZLER,
Ali GÜZEL, Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ'ın
katılımlarıyla yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik
bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğü durdurma isteminin esas
inceleme aşamasında karara bağlanmasına, 11.9.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ Dava dilekçesi ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, iptali
istenen Yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- 5782 sayılı Kanun'la Değiştirilen 2644 sayılı Tapu
Kanunu'nun 35. Maddesinin Yedinci Fıkrasının İkinci ve Üçüncü Cümlelerinin
İncelenmesi Dava dilekçesinde, iptali istenilen kuralla yabancı gerçek
kişilerin ilçeler bazında edinebilecekleri toplam taşınmazın miktarına
getirilen sınırlamanın belirsiz, yetersiz ve uygulamada kolaylıkla aşılabilecek
sınırlamalar olduğu, getirilen yüzde on oranının pratikte uygulanma olanağı
bulunmadığı, normalde imar planına dâhil olmayan orman alanları, orman dışına
çıkarılan araziler ve tarım alanlarının imar planına dâhil edilerek imar planı
kapsamının genişletilebileceği, bazı ilçelerde bu sınırı belirleme yetkisinin
Bakanlar Kuruluna tanındığı ve sınırlamanın sadece yabancı gerçek kişilerin
edinebilecekleri taşınmazları kapsadığı, yabancı tüzel kişilerin bu sınırlamaya
tâbi tutulmadığı belirtilerek Anayasa'nın 2., 7. ve 10. maddelerine aykırı
olduğu ileri sürülmüştür. İptal başvurusunda dava konusu kural ile İptali istenilen kural,
yabancı gerçek kişilerin merkez ilçe ve ilçeler bazında uygulama imar planı ve
mevzi imar planı sınırları içerisinde kalan toplam alanların yüzölçümünün en
fazla yüzde onu oranında mülk ya da sınırlı aynî hak edinebileceklerini
öngörmektedir. Bu kural ile ülke toprakları içinde yabancılar tarafından sahip
olunan taşınmazların oranının ilçeler bazında imarlı toplam arazinin onda
birini aşmaması amaçlanmıştır. Ayrıca kural ile Bakanlar Kuruluna merkez ilçe
ve ilçelerin altyapı, ekonomi, enerji, çevre, kültür, tarım ve güvenlik
açısından önemlerini dikkate alarak, yabancı gerçek kişiler tarafından
edinilebilecek toplam taşınmaz alanını ilçenin uygulama ve mevzi imar planına
dâhil arazilerinin yüzde onundan daha az bir oran olarak belirleme yetkisi
tanınmıştır. Anayasa'nın 2. maddesinde cumhuriyetin nitelikleri arasında 'hukuk
devleti' ilkesi de yer almaktadır. Hukuk devletinde diğer tüm kamusal
yetkilerde olduğu gibi yasama işlemlerinin de kişisel yararları değil kamu
yararını gerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunludur. Kamu yararı, toplumun genel ve ortak çıkarlarının ne olduğu ve
nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin bir kavram olup içeriği farklı siyasî ve
felsefi görüşlere ve kişisel tercihlere göre değişeceğinden sübjektif bir
niteliğe sahiptir. Bu nedenle amaç yönünden yasaların Anayasa'ya uygunluğunun
denetiminde Anayasa Mahkemesinin sınırlı bir yetkisi olup, sadece yasanın açık
bir şekilde kamu yararı dışında başka bir amaç gözettiğinin ortaya çıktığı
durumlarda söz konusu olabilir. Diğer taraftan iptal başvurusunda, Tapu Kanunu'nun 35. maddesinin
ikinci fıkrasında yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan
tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketlerinin özel kanun hükümleri çerçevesinde
taşınmaz mülkiyeti ve taşınmazlar üzerinde sınırlı ayni hak edinmelerine olanak
tanınmasına rağmen yedinci fıkrada getirilen sınırlamanın yalnızca yabancı
gerçek kişilerin edindiği taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni haklara ilişkin
olduğu ve yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel
kişiliğe sahip ticaret şirketlerini yabancı uyruklu gerçek kişilere göre
imtiyazlı duruma getirdiği belirtilerek Anayasanın 10. maddesine aykırı olduğu
ileri sürülmüştür. Anayasa'nın 10. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesinin amacı,
hukuksal durumları aynı olanların kanunlarca aynı işleme bağlı tutulmalarını
sağlamak ve kişilere kanun karşısında ayırım yapılmasını ve ayrıcalık
tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve
topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin çiğnenmesi
yasaklanmıştır. Bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitlik öngörülmektedir.
Kanun önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı
anlamına gelmez. Durum ve konumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da
topluluklar için değişik kuralları gerekli kılabilir. Aynı hukuksal durumlar
aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'nın
öngördüğü eşitlik ilkesi çiğnenmiş olmaz. 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 35. maddesinin ikinci fıkrasında
yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe
sahip ticaret şirketlerinin, ancak özel kanun hükümleri çerçevesinde taşınmaz
mülkiyeti ve taşınmazlar üzerinde sınırlı aynî hak edinebilecekleri hükme
bağlanmıştır. Hukukumuzda yabancı gerçek kişiler ile yabancı ticaret şirketleri
farklı amaçlarla ve farklı nitelikte taşınmaz ve sınırlı ayni hak
edinebilirler. Yabancı gerçek kişiler sadece konut ve işyeri olarak kullanma
amacıyla ve uygulama imar planı ve mevzi imar planında bu amaçla ayrılıp tescil
edilen taşınmazları edinebilirlerken, yabancı ticari şirketler özel yasalarda
öngörülen koşullarda taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinebileceklerdir. Bu çerçevede,
4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve
6326 sayılı Petrol Kanunu'nunda yabancı ticari şirketlerin taşınmaz edinmesine
ve bunun sınırlarına ilişkin hükümler yer almaktadır. Yabancı ticari
şirketlerin taşınmaz ve taşınmazlar üzerinde sınırlı ayni hak edinmesi
ülkemizde yabancı gerçek kişilere göre tamamen farklı bir hukuki rejime tabi
tutulmuştur. Bu nedenle yabancı gerçek kişilerle, yabancı ticaret şirketleri
aynı hukuki durumda değildirler. Öte yandan iptal başvurusunda Tapu Kanunu'nun 35. maddesinin
yedinci fıkrasının üçüncü cümlesiyle Bakanlar Kuruluna tanınan yüzde on
oranından daha düşük bir oran belirleme yetkisinin, yasama yetkisinin devri
anlamına geldiği, bu nedenle Anayasa'nın 7. maddesine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür Anayasa'nın 7. maddesine göre, yasama yetkisi, Türk Milleti adına
Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez. Yasama yetkisinin
devredilmezliği, yasa niteliğinde ya da yasa gücünde işlemler yapma yetkisinin
devredilmezliği anlamına gelmektedir. Bir düzenleyici işlem, yürürlükteki yasa
kurallarını değiştirebiliyor veya yürürlükten kaldırabiliyorsa, bu işlem yasa
niteliğinde ya da gücündedir. Anayasa'nın 7. maddesinin açıklığı karşısında
yasama organı, başka bir Devlet organına, bu arada Bakanlar Kuruluna yasa
kurallarını değiştirme ya da kaldırma yetkisi veremez. Anayasa'da yasa ile düzenlenmesi öngörülen konularda, yürütme
organına, genel, sınırsız, esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisi
verilemez. Yürütmeye devredilen yetkinin Anayasa'ya uygun olabilmesi için,
yasada temel hükümlerin ya da temel esasların belirlenmesi, ancak uzmanlık ve
yönetim tekniğine ilişkin konuların düzenlenmesinin yürütme organına
bırakılması gerekir. Kuşkusuz yürütme organının yasayla yetkili kılınmış
olması, yasayla düzenleme anlamına gelmez. Anayasa'nın 8. maddesinin yürütme
yetkisi ve görevinin Anayasa'ya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine
getirilir hükmünün anlamı da budur. Dava konusu kural ile Bakanlar Kuruluna tanınan yetki, sınırsız
bir yetki olmayıp bu yetkinin kullanımına ilişkin koşullar kanunda
belirtilmiştir. Bakanlar Kurulu altyapı, ekonomi, enerji, çevre, kültür,
tarım ve güvenlik nedenlerine dayanarak bir ilçede yabancılar tarafından
edinilebilecek toplam taşınmazların miktarını uygulama ve mevzi imar planlarına
dâhil toplam alanın yüzde onundan daha az bir oranda sınırlama yapmaya yetkili
kılınmıştır. Yürütme organına tanınan bu yetkinin sınırsız ve belirsiz olduğu
söylenemez. Açıklanan nedenlerle dava konusu kurallar Anayasa'nın 2., 7.
ve 10. maddelerine aykırı değildir, iptal isteminin reddi gerekir. B- Tapu Kanunu'nun 36. Maddesinin Birinci Fıkrasının Birinci
ve İkinci Cümlelerinin İncelenmesi Dava dilekçesinde, hukuk
devletinin yaşama geçirilebilmesi bağlamında millî ekonominin ulusal çıkarlar
doğrultusunda düzenlenebilmesi için, yabancı yatırımcıların edineceği taşınmaz
mülkiyeti ve sınırlı ayni hakların belirsizliklere yol açmaması ve yabancı
yatırımcılara sınırsız bir şekilde taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni hak
edinme olanağı tanınmaması gerektiği belirtilerek dava konusu kuralın yabancı
yatırımcıların kurdukları veya iştirak ettikleri şirketlerin taşınmaz mülkiyeti
edinmeleri konusunda miktar yönünden herhangi bir sınırlamaya yer verilmemesi
nedeniyle amaç öğesi yönünden kamu yararı taşımadığı ve Anayasa'nın 2.
maddesine aykırı olduğu ileri sürülmüştür Dava konusu kural, 4875
sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımcılar Kanunu'na göre doğrudan yabancı
yatırımcı olarak tanımlanan kişiler tarafından kurulan ya da iştirak edilen
şirketlerin ancak ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet konularını yürütmek
amacıyla taşınmaz ve taşınmazlar üzerinde sınırlı ayni hak edinebilmeleri ve
kullanabilmelerini hükme bağlamakta ve aynı esasların edinilen taşınmazların
Türkiye'de kurulu bulunan bir başka yabancı sermayeli şirkete devri veya
taşınmaz maliki yerli sermayeli bir şirketin hisse devri yoluyla yabancı
sermayeli hale gelmesi durumunda da geçerli olmasını öngörmektedir. Dava konusu kural ile Anayasa Mahkemesinin 11.03.2008 tarihli
ve E:2003/71, K:2008/79 sayılı kararı ile iptal edilen 4875 sayılı
Yasa'nın 3. maddesinin (d) bendi hükmünün, Mahkemenin iptal gerekçeleri dikkate
alınarak yeniden düzenlendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu kararında Anayasa
Mahkemesi ' hukuk devletinin ' işlevlerinin yaşama geçirilebilmesi bağlamında
milli ekonominin ulusal çıkarlar doğrultusunda düzenlenebilmesi için yabancı
yatırımcıların edineceği taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni hakların iktisap
amacı, kullanım şekli ve devrine ilişkin esas ve usullerin Yasada belirlenmesi
gerekirken bu yönde hiçbir düzenleme yapılmamış olması belirsizliklere yol
açmakta ve yabancı yatırımcılara sınırsız bir şekilde taşınmaz mülkiyeti ve
sınırlı ayni hak edinme olanağı tanınmaktadır.' görüşüne yer vererek
kuralı Anayasa'nın 2. maddesine aykırı
bulmuştur. Dava konusu kural, yabancı yatırımcılar tarafından Türkiye'de Türk
hukukuna göre kurulan bu nedenle Türk tabiiyetinde bulunan şirketlerin
ancak ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet konularını yürütmek amacıyla
taşınmaz ve taşınmazlar üzerinde sınırlı ayni hak edinebilme ve
kullanabilmelerini öngörmektedir. Aynı esaslar edinilen taşınmazların
Türkiye'de kurulu bulunan bir başka yabancı sermayeli şirkete devri veya
taşınmaz maliki yerli sermayeli bir şirketin hisse devri yoluyla yabancı
sermayeli hale gelmesi durumunda da geçerli olacaktır. Bu nedenle kuralda
herhangi bir belirsizlik bulunmamaktadır. Kuralın kamu yararının gereklerine uygun olup olmadığının
incelenmesi ise yukarıda açıklanan nedenlerle anayasallık denetimi kapsamı
dışındadır. Bu nedenle, iptali istenilen kural Anayasa'nın 2. maddesine aykırı
değildir. İptal isteminin reddi gerekir. C- Tapu Kanunu'nun Geçici 3. Maddesinin İkinci Fıkrasının İncelenmesi Dava dilekçesinde, geçiş
süreci için getirilen bu düzenlemenin yabancı gerçek kişilerin öngörülen üç
aylık geçiş süreci içinde ilçe bazında tespit edilen miktar sınırlamasının
üstünde taşınmaz elde edinmesine yol açacak nitelikte olduğu ve yasaların açık
ve belirgin olması gereğine uymadığı belirtilerek Anayasa'nın 2. maddesine
aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Dava konusu kural ile Tapu Kanunu'nun 35. maddesinin yedinci
fıkrasıyla yabancı gerçek ve tüzel kişilerin ilçeler bazında edinebileceği
toplam araziye ilişkin olarak getirilen sınırlamanın geçiş sürecinde nasıl
uygulanacağı düzenlenmiştir. Geçici 3. maddenin birinci fıkrasında, 35.
maddenin yedinci fıkrasında öngörülen yüzde onluk sınırın belirlenmesi için üç
aylık bir süre öngörülmüş, iptali istenilen ikinci fıkrasında ise yabancı
uyruklu gerçek kişilerin merkez ilçe ve ilçeler bazında edinebilecekleri
taşınmazlar ile bağımsız ve sürekli nitelikte aynî hakların miktarı tespit
edilinceye kadar bu kişilerin 35. madde hükümlerine göre taşınmaz ve sınırlı
aynî hakları edinebilecekleri hükme bağlanmıştır. Yabancı gerçek kişiler, kanunda öngörülen geçiş sürecinde bu hükme
dayanarak taşınmaz edinebileceklerdir. Bu şekildeki iktisaplar yoluyla Kanun'un
35. maddesinde öngörülen sınırlamanın aşılması mümkün hale getirilmiştir. Ancak
geçiş süreci sonunda ilçeler bazında yabancılar tarafından edinilebilecek
toplam alanlar tespit edildiğinde, kanunun izin verdiğinden daha fazla
taşınmazın yabancı gerçek kişiler tarafından iktisap edildiğinin tespit
edilmesi halinde ne yapılacağı, eğer sınırı aşan miktardaki taşınmaz tasfiye
edilecekse bu tasfiyelerin usul ve esaslarının ne olacağına ilişkin herhangi
bir düzenleme öngörülmemiştir. Bu durumun kuralın uygulanması açısından
belirsizliklere neden olduğunda kuşku yoktur. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti, eylem ve
işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri
koruyup, güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup, bunu
geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku
tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla
bağlı, işlem ve eylemleri yargı denetimine açık olan devlettir. Dava konusu kuralla getirilen düzenleme bir taraftan kanunda
öngörülen sınırlamayı işlevsiz hâle getirmekte, diğer taraftan ise sınırı aşan
iktisapların akıbeti konusunda açıklık içermemesi nedeniyle belirsizliklere yol
açmakta ve yabancı gerçek kişilere kanunda öngörülen geçiş sürecinde sınırsız
bir şekilde taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı aynî hak edinme olanağı tanımaktadır. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırıdır;
İptali gerekir. V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 3.7.2008 günlü, 5782 sayılı Tapu Kanununda Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun'un; 1- a- 1. maddesiyle, 22.12.1934 günlü, 2644 sayılı Tapu
Kanunu'nun 35. maddesinin değiştirilen yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü
cümlelerine, b- 2. maddesiyle yeniden düzenlenen, 2644 sayılı Kanun'un 36.
maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerine, yönelik iptal istemleri, 12.5.2011 günlü, E. 2008/79, K. 2011/74
sayılı kararla reddedildiğinden, bu cümlelere ilişkin YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI
İSTEMİNİN REDDİNE, 2- 3. maddesiyle, 2644 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3.
maddenin ikinci fıkrasına ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin, koşulları
oluşmadığından REDDİNE, 12.5.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VI- SONUÇ 3.7.2008 günlü, 5782 sayılı Tapu Kanununda Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun'un; 1- 1. maddesiyle, 22.12.1934 günlü, 2644 sayılı Tapu
Kanunu'nun 35. maddesinin değiştirilen yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü
cümlelerinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, 2- 2. maddesiyle yeniden düzenlenen, 2644 sayılı Kanun'un 36.
maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin Anayasa'ya aykırı
olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, 3- 3. maddesiyle, 2644 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3.
maddenin ikinci fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, 12.5.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Serruh
  KALELİ Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Alparslan
  ALTAN Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN