ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2023/112 Karar Sayısı : 2023/119 Karar Tarihi : 13/7/2023 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Afyonkarahisar İnfaz Hâkimliği İTİRAZIN KONUSU: 13/12/2004
tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un
108. maddesinin (1) numaralı fıkrasına 14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanun’un
49. maddesiyle eklenen ikinci cümlenin iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Hükümlü hakkında düzenlenen müddetnameye karşı yapılan
itirazda itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,
iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu
kuralın da yer aldığı 108. maddesi şöyledir: “Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve
denetimli serbestlik tedbiri Madde 108- (1)
Tekerrür hâlinde işlenen suçtan dolayı mahkûm olunan; a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuzdokuz
yılının, b) Müebbet hapis cezasının otuzüç yılının, c) (Ek:14/4/2020-7242/49 md.) Birden fazla süreli hapis
cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki yılının, d) Süreli hapis cezasının üçte ikisinin, İnfaz kurumunda iyi hâlli olarak çekilmesi durumunda,
koşullu salıverilmeden yararlanılabilir. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Ancak,
koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından tabi
oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır. (2) Tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresine
eklenecek miktar, tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz. (3) İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması
durumunda, hükümlü koşullu salıverilmez. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Hükümlü
hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanacağı hükümde belirtilir. (4) İnfaz hâkimi, mükerrir hakkında cezanın infazının
tamamlanmasından sonra başlamak ve bir yıldan az olmamak üzere denetim süresi
belirler. (5) Tekerrür dolayısıyla belirlenen denetim süresinde,
koşullu salıverilmeye ilişkin hükümler uygulanır. (6) İnfaz hâkimi, mükerrir hakkında denetim süresinin
uzatılmasına karar verebilir. Denetim süresi en fazla beş yıla kadar
uzatılabilir. (7) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Cezanın infazı
tamamlandıktan sonra devam eden denetim süresi içinde, bu madde hükümlerine
göre kendilerine yüklenen yükümlülüklere ve yasaklara aykırı hareket eden
mükerrirler, infaz hâkimi kararı ile disiplin hapsine tabi tutulur. Disiplin
hapsinin süresi on beş günden az ve üç aydan fazla olamaz. (8) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Çocuğa karşı işlenen bir
suçtan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya müebbet hapis
cezasına mahkûmiyet hâlinde birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri
uygulanır. (9) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Birinci fıkradaki
koşullu salıverme süreleri, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza
Kanununun 102 nci maddesinin ikinci fıkrasında tanımlanan cinsel saldırı
suçundan, 103 üncü maddesinde tanımlanan çocukların cinsel istismarı suçundan,
104 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında tanımlanan reşit olmayanla cinsel
ilişki suçundan, 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde
imal ve ticareti suçundan dolayı hapis cezasına mahkûm olanlar hakkında da
uygulanır. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Ancak, süreli hapis cezaları
bakımından koşullu salıverilme oranı, dörtte üç olarak uygulanır. 188 inci
madde hariç olmak üzere bu suçlardan dolayı hapis cezasına mahkûm olanlar
hakkında, cezanın infazı sırasında ve koşullu salıverildikleri takdirde denetim
süresi içinde, aşağıdaki tedavi veya yükümlülüklerden bir veya birkaçına infaz
hâkimi tarafından karar verilir: a) Tıbbi tedaviye tabi tutulmak b) Tedavi amaçlı programlara katılmak c) Suçun mağdurunun oturduğu ve çalıştığı yerleşim
bölgesinde ikamet etmekten yasaklanmak d) Mağdurun bulunduğu yerlere yaklaşmaktan yasaklanmak e) Çocuklarla bir arada olmayı gerektiren bir ortamda
çalışmaktan yasaklanmak f) Çocuklar hakkında bakım ve gözetim yükümlülüğünü
gerektiren faaliyet icra etmekten yasaklanmak (10) (Ek:18/6/2014-6545/82 md.) Dokuzuncu fıkra
hükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz. (11) (Ek:18/6/2014-6545/82 md.) Bu maddenin dokuzuncu
fıkrasının uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığının görüşü
alınmak suretiyle Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikle
düzenlenir.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet Hakan
SOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.
maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak
bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı
görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının
ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa
Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve
mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da
o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise davanın değişik
evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. 3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 5275 sayılı Kanun'un
108. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin iptalini talep
etmiştir. 4. İtiraz konusu kuralın da yer aldığı anılan fıkrada
suçta tekerrür hâlinde infaz kurumlarında geçirilecek süreler belirtilmiş ve bu
sürelerin iyi hâlli olarak geçirilmesi durumunda hükümlünün koşullu
salıverilmeden yararlanabileceği öngörülmüştür. İtiraz konusu kuralda da
koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından, bu suçların
tabi oldukları koşullu salıverilme oranının uygulanacağı hükme bağlanmıştır. 5. Bakılmakta olan davada ise hükümlü hakkında düzenlenen
müddetnamede yer alan tüm ilamlarda ikinci kez tekerrür hükümlerinin
uygulandığı, müddetnamede koşullu salıverilme tarihinin öngörülmediği
anlaşılmaktadır. Anılan maddenin (3) numaralı fıkrası uyarınca ikinci defa
tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda hükümlünün koşullu
salıverilmeyeceği gözetildiğinde koşullu salıverilme sürelerinden birini
düzenleyen itiraz konusu kuralın bakılmakta olan davada uygulanma imkânı
bulunmamaktadır. 6. Açıklanan nedenle başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
reddi gerekir. III. HÜKÜM 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik
Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 108. maddesinin (1) numaralı fıkrasına
14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanun’un 49. maddesiyle eklenen ikinci
cümlenin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
REDDİNE 13/7/2023
tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE