ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2022/70 Karar Sayısı : 2023/152 Karar Tarihi : 13/9/2023 R.G. Tarih - Sayı :
27/10/2023 - 32352 İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye
Büyük Millet Meclisi üyeleri Engin
ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 133 milletvekili İPTAL DAVASININ KONUSU: 24/3/2022 tarihli ve
7392 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Kat Mülkiyeti Kanununda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 15. maddesiyle 7/11/2013 tarihli ve 6502
sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 77. maddesinin (12) numaralı
fıkrasına eklenen beşinci, altıncı, yedinci, sekizinci ve dokuzuncu cümlelerin Anayasa’nın Başlangıç
kısmı ile 2., 5., 6., 7., 10., 13., 17., 22., 26., 28., 35., 36., 38., 40.,
48., 90., 123., 125., 153., 167. ve 172. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve
yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talebidir. I. İPTALİ
İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ Kanun’un 15.
maddesiyle 6502 sayılı Kanun’un 77. maddesinin dava
konusu cümlelerin eklendiği (12) numaralı
fıkrası şöyledir : “(12) Bu Kanunun 61 inci maddesinde belirtilen
yükümlülüklere aykırı hareket eden reklam verenler, reklam ajansları ve mecra
kuruluşları hakkında durdurma veya aynı yöntemle düzeltme veya idari para
cezası ve gerekli görülen hâllerde de üç aya kadar tedbiren durdurma cezası
uygulanır. Reklam Kurulu, ihlalin niteliğine göre bu cezaları birlikte veya
ayrı ayrı verebilir. Aykırılık; a) Yerel düzeyde yayın yapan televizyon kanalı aracılığı
ile gerçekleşmiş ise on bin Türk Lirası, b) Ülke genelinde yayın yapan televizyon kanalı aracılığı
ile gerçekleşmiş ise iki yüz bin Türk Lirası, c) Süreli yayınlar aracılığıyla gerçekleşmiş ise (a) ve
(b) bentlerinde belirtilen cezaların yarısı, ç) Yerel düzeyde veya uydu üzerinden yayın yapan radyo
kanalı aracılığı ile gerçekleşmiş ise beş bin Türk Lirası, d) Ülke genelinde yayın yapan radyo kanalı aracılığı ile
gerçekleşmiş ise elli bin Türk Lirası, e) Uydu üzerinden yayın yapan televizyon kanalı veya
internet aracılığı ile gerçekleşmiş ise elli bin Türk Lirası, f) Kısa mesaj aracılığı ile gerçekleşmiş ise yirmi beş
bin Türk Lirası, g) Diğer mecralar aracılığı ile gerçekleşmiş ise beş bin
Türk Lirası, idari para cezası verilir. Reklam Kurulu, idari işleme
konu ihlalin bir yıl içinde tekrar edilmesi hâlinde yukarıda belirtilen idari
para cezalarını on katına kadar uygulayabilir. (Ek cümleler:24/3/2022-7392/15 md.) Bu cezalarla
birlikte aykırılığın internet ortamı üzerinden gerçekleştirilmesi hâlinde,
ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL vb. şeklinde)
erişimin engellenmesine Reklam Kurulu tarafından karar verilebilir. Ancak,
teknik olarak ihlale ilişkin içeriğe erişimin engellenmesi yapılamadığı veya
ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlarda,
internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı
verilebilir. Bu karar uygulanmak üzere 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet
Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen
Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun 6/A maddesi gereğince Erişim
Sağlayıcıları Birliğine gönderilir. Bu karara karşı sulh ceza hakimliğine
başvurulabilir. Sulh ceza hakimliğince verilen karara karşı 4/12/2004 tarihli
ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü
ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN,
Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ,
Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN ve Kenan
YAŞAR’ın katılımlarıyla 1/6/2022 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında
dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında
karara bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. III. ESASIN İNCELENMESİ 2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör
İsmail Emrah PERDECİOĞLU tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava
konusu kanun hükümleri, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ve
bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra
gereği görüşülüp düşünüldü: A. Genel Açıklama 3. 6502 sayılı Kanun’un 1. maddesinde anılan Kanun’un
amacının kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile
ekonomik çıkarlarını koruyucu, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden
korunmasını sağlayıcı, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri almak,
tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konulardaki
politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin
hususları düzenlemek olduğu ifade edilmiştir. 4. Kanun’un 63. maddesi uyarınca ticari reklamlarda
uyulması gereken ilkeleri belirleme ve haksız ticari uygulamalara karşı
tüketiciyi korumaya yönelik düzenlemeleri yapma, bu hususlar çerçevesinde
inceleme ve gerektiğinde denetim yapma, inceleme ve denetim sonucuna göre
durdurma veya aynı yöntemle düzeltme veya idari para cezası veya gerekli
görülen hâllerde de üç aya kadar tedbiren durdurma cezası verme hususlarında
görevli bir Reklam Kurulu (Kurul) oluşturulmuştur. 5. Anılan maddenin (2) numaralı fıkrasında Kurul
başkanlığının Ticaret Bakanı tarafından görevlendirilecek ilgili Genel Müdür
tarafından yürütüleceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede söz konusu
fıkrada Kurulun; Ticaret Bakanlığının ilgili Genel Müdür yardımcıları arasından
görevlendireceği bir üye, Adalet Bakanlığının bu Bakanlıkta idari görevlerde
çalışan hâkim veya savcılar arasından görevlendireceği bir üye, Tarım ve Orman
Bakanlığının görevlendireceği bir üye, Sağlık Bakanlığının görevlendireceği bir
üye, Kültür ve Turizm Bakanlığının görevlendireceği bir üye, Radyo ve
Televizyon Üst Kurulunun görevlendireceği bir üye, Türk Standartları
Enstitüsünden bir üye, Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediyelerinin
kendi aralarından seçeceği bir üye, Yükseköğretim Kurulunun reklamcılık,
iletişim veya ticaret hukuku alanında uzman öğretim üyeleri arasından
görevlendireceği bir üye, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin, Türkiye Medya
ve İletişim Meclisi üyeleri arasından görevlendireceği bir üye, Türkiye Esnaf
ve Sanatkârları Konfederasyonunun görevlendireceği bir üye, Tüketici Konseyinin
Konseye katılan tüketici örgütü temsilcileri arasından seçeceği bir üye, reklam
verenler derneklerinin veya varsa üst kuruluşlarının seçeceği bir üye,
reklamcılar derneklerinin veya varsa üst kuruluşlarının seçeceği bir üye, Türk
Eczacıları Birliğinin görevlendireceği eczacı bir üye, Türk Diş Hekimleri
Birliğinin görevlendireceği diş hekimi bir üye, Türk Tabipleri Birliği Merkez
Konseyinin görevlendireceği doktor bir üye ve Türkiye Barolar Birliğinin
görevlendireceği avukat bir üye olmak üzere başkan dâhil on dokuz üyeden
oluştuğu düzenlenmiştir. 6. Maddenin (4) numaralı fıkrasına göre Kurul üyeleri üç
yıl süreyle görev yapacak, (5) numaralı fıkrasına göre Kurul, Başkan dâhil en
az on bir üyenin hazır bulunmasıyla toplanacak ve toplantıya katılanların salt
çoğunluğu ile karar verecektir. B. Anlam ve Kapsam 7. 6502 sayılı Kanun’un 77. maddesinde anılan Kanun
hükümlerine aykırılık hâllerinde uygulanacak yaptırımlar düzenlenmiştir. Söz
konusu maddede idari para cezası veya hapis cezasının verilmesi, tüzel kişilere
özgü güvenlik tedbirleri uygulanması, yayın durdurma kararının verilmesi,
internet içeriğine erişimin engellenmesi, haksız ticari uygulamanın
durdurulması kararının verilmesi şeklinde yaptırımlar yer almaktadır. 8. Anılan maddenin (12) numaralı fıkrasında Kanun’un 61.
maddesinde belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket eden reklam veren, reklam
ajansı ve mecra kuruluşu hakkında durdurma veya aynı yöntemle düzeltme veya
idari para cezası ve gerekli görülen hâllerde de üç aya kadar tedbiren durdurma
cezasının uygulanacağı belirtilmiştir. Söz konusu fıkranın bentlerinde
aykırılığın gerçekleştiği mecraya göre farklılaşan tutarlarda uygulanacak idari
para cezası miktarları gösterilmiş, aykırılığa sebep ihlalin bir yıl içinde
tekrarı durumunda Kurula idari para cezalarını on katına kadar uygulayabilme
yetkisi tanınmıştır. 9. Bu çerçevede fıkranın dava konusu beşinci cümlesinde
aynı fıkrada düzenlenmiş olan cezalarla birlikte aykırılığın internet ortamında
gerçekleştirilmesi hâlinde Kurul tarafından ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım,
bölüm ile ilgili olarak (URL vb. şeklinde) erişimin engellenmesine karar
verilebileceği belirtilmektedir. 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet
Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen
Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un “ Tanımlar ” başlıklı 2.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (p) bendinde URL adresi, “ İlgili içeriğin
internette bulunduğu tam internet adresi… ” şeklinde tanımlanmıştır. 10. Fıkranın dava konusu altıncı cümlesinde teknik olarak
ihlale ilişkin içeriğe erişimin engellenmesinin yapılamadığı veya ilgili
içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlarda; internet
sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararının verilebileceği,
dava konusu yedinci cümlesinde bu kararın uygulanmak üzere 5651 sayılı Kanun’un
6/A maddesi gereğince Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderileceği, dava konusu
sekizinci cümlesinde bu karara karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabileceği,
dava konusu dokuzuncu cümlesinde ise sulh ceza hâkimliğince verilen karara
karşı 5/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri
uyarınca itiraz edilebileceği öngörülmektedir. 11. Aykırılığın internet ortamında gerçekleşmesi hâlinde
dava konusu kuralların uygulanmasına neden olacak yükümlülükler 6502 sayılı
Kanun’un 61. maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu maddede ticari reklamın
tanımı yapılmış, ticari reklamın niteliklerine ilişkin ilke ve esaslar ile
yasak eylemler düzenlenmiştir. 12. Bu kapsamda anılan maddenin (1) numaralı fıkrasında
ticari reklamın tanımı yapılmıştır. Buna göre ticaret,
iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı olarak bir mal veya hizmetin satışını
ya da kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya
ikna etmek amacıyla reklam verenler tarafından herhangi bir mecrada yazılı,
görsel, işitsel ve benzeri yollarla gerçekleştirilen pazarlama iletişimi
niteliğindeki duyurular ticari reklamdır. 13. Maddenin (2) numaralı fıkrasında ticari reklamların
Kurulca belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına
uygun, doğru ve dürüst olmalarının esas olduğu; (3) numaralı fıkrasında
tüketiciyi aldatıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici,
can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve suç işlemeyi
özendirici, kamu sağlığını bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları ve
engellileri istismar edici ticari reklam yapılamayacağı hükme bağlanmıştır. 14. (4) numaralı fıkra uyarınca reklam olduğu açıkça
belirtilmeksizin yazı, haber, yayın ve programlarda, mal veya hizmetlere
ilişkin isim, marka, logo veya diğer ayırt edici şekil veya ifadelerle ticari
ünvan veya işletme adlarının reklam yapmak amacıyla yer alması ve tanıtıcı
mahiyette sunulması örtülü reklam olarak kabul edilir ve her türlü iletişim
aracında sesli, yazılı ve görsel olarak örtülü reklam yapılması yasaktır. 15. (5) numaralı fıkrada aynı ihtiyaçları karşılayan ya
da aynı amaca yönelik rakip mal veya hizmetlerin karşılaştırmalı reklamının
yapılabileceği, (6) numaralı fıkrada reklam verenlerin ticari reklamlarında yer
alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlü oldukları, (7) numaralı fıkrada
reklam verenlerin, reklam ajansları ve mecra kuruluşlarının bu madde
hükümlerine uymakla yükümlü oldukları, (8) numaralı fıkrada ise ticari reklamlara
ilişkin getirilecek sınırlamalar ile bu reklamlarda uyulması gereken usul ve
esasların yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür. 16. Bu itibarla dava konusu kurallar uyarınca 61. maddede
belirtilen anılan yükümlülüklere internet ortamında aykırı davranılması hâlinde
Kurul tarafından erişimin engellenmesi kararı verilebilecek ve bu karara
yönelik itiraz süreci işletilebilecektir. C. İptal Talebinin Gerekçesi 17. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralların
Kurula erişimin engellenmesi kararı vermesine imkân sağladığı ancak Kurulun bu
yetkisini sınırlayan net, açık, anlaşılır herhangi bir ölçüte veya yaptırımın
kademeli olarak uygulanmasını sağlayacak güvencelere yer verilmediği, bu
durumun internet sitelerine yönelik keyfî uygulamaların ortaya çıkmasına neden
olacağı, kurallarla temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasına karşın sınırlama
ölçütlerine uyulmadığı, internet sitesine tümden erişimin engellenmesi
kararının verilmesi durumunda sitede yer alan diğer içerik sahiplerinin de
mağduriyetine neden olunacağı, erişim engellenmesi kararlarına karşı öngörülen
itiraz yolunun aynı eylemden kaynaklanan diğer yaptırımlar için başvurulacak
itiraz yolundan farklı nitelikte olmasının uygulamada sorun oluşturacağı,
hukuka aykırı biçimde alınacak erişimin engellenmesi kararlarıyla tüketicilerin
bilgilenmesinin önleneceği, reklam verenler yönünden belirsizlik ve haksız
rekabet sorunu yaratılacağı belirtilerek kuralların Anayasa’nın Başlangıç kısmı
ile 2., 5., 6., 7., 10., 13., 17., 22., 26., 28., 35., 36., 38., 40., 48., 90.,
123., 125., 153., 167. ve 172. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Ç. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu 1. Kanun’un 15.
Maddesiyle 6502 Sayılı Kanun’un 77. Maddesinin (12) Numaralı Fıkrasına Eklenen Beşinci ve Altıncı Cümlelerin İncelemesi 18. Anayasa’nın 26. maddesinin birinci fıkrasında “ Herkes,
düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya
toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmî makamların
müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de
kapsar. Bu fıkra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yapılan
yayımların izin sistemine bağlanmasına engel değildir. ” hükmüne yer
verilmek suretiyle ifade özgürlüğü güvence altına alınmıştır. 19. İfade özgürlüğü; kişinin haber ve bilgilere,
başkalarının fikirlerine serbestçe ulaşabilmesi, düşünce ve kanaatlerinden
dolayı kınanamaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli
yollarla serbestçe ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi, başkalarına
aktarabilmesi ve yayabilmesi anlamına gelir ( Medya Gündem Dijital Yayıncılık
Ticaret A.Ş. [GK], B. No: 2013/2623,
11/11/2015, § 27). Anayasa’nın anılan maddesinde ifade özgürlüğünün
kullanımında başvurulabilecek araçlar söz, yazı, resim veya başka yollar olarak ifade edilmiş ve başka yollar ifadesiyle her türlü ifade aracının
anayasal koruma altında olduğu gösterilmiştir ( Medya Gündem Dijital
Yayıncılık Ticaret A.Ş. , § 29). 20. İ fade özgürlüğü,
Anayasa’da güvence altına alınan diğer hak ve özgürlüklerin önemli bir kısmı
ile doğrudan ilişkilidir. Görsel ve yazılı medya araçları yoluyla fikir,
düşünce ve haberlerin yayılmasını güvence altına alan basın özgürlüğü de ifade
özgürlüğünün kullanılma araçlarından biridir. Nitekim internet, başta ifade özgürlüğü olmak üzere temel hak
ve özgürlüklerin kullanılması bakımından önemli bir değere sahip bulunmakla
birlikte haber ve fikirlerin iletilmesinde ve alınmasında önemli bir
işlev de görmektedir ( Yaman Akdeniz ve diğerleri , B. No: 2014/3986,
2/4/2014 §§ 37, 39; Youtube Llc Corporation Service Company ve diğerleri [GK], B. No: 2014/4705, 29/5/2014; §§ 50, 52). 21. 6502 sayılı Kanun’un 77. maddesinin (12) numaralı
fıkrasının dava konusu beşinci cümlesiyle Kurula, anılan Kanun’un “ Ticari
Reklam” başlıklı 61. maddesinde belirtilen yükümlülüklere aykırılık
hâllerinin internet ortamında gerçekleşmesi durumunda ihlalin gerçekleştiği
yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak erişimin engellenmesi kararı verme imkânı
tanınmıştır. Kuralda ayrıca “ …(URL vb. şeklinde)… ” ibaresine yer
verilmiştir. URL adresinin, 5651 sayılı Kanun’un 2. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (p) bendindeki tanımı dikkate alındığında dava konusu kuralın,
Kurula doğrudan ticari reklam bağlamındaki içeriğe sınırlı olarak erişim
engelleme kararı verilebilmesinin ötesinde bu türden içeriğin yer aldığı yayın,
kısım, bölümün tamamına dönük erişim engelleme kararı verebilme yetkisini
tanıdığı anlaşılmaktadır. 22. 6502 sayılı Kanun’un 77. maddesinin (12) numaralı
fıkrasının dava konusu altıncı cümlesiyle de Kurula,
dava konusu beşinci cümledeki usul ile ihlale ilişkin içeriğe erişim
engellemesi yapılamadığı veya ilgili içeriğe erişimin engellense dahi ihlalin
önlenemediği durumlarda internet sitesinin tümüne yönelik erişimin engellenmesi
kararı verilebilme yetkisi tanınmıştır. 23. Bu çerçevede dava konusu kuralların Anayasa’nın 26.
maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünü sınırladığı anlaşılmaktadır. 24. Anayasa'nın 48. maddesinde “ Herkes dilediği alanda
çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak
serbesttir./ Devlet, özel teşebbüslerin millî ekonominin gereklerine ve sosyal
amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak
tedbirleri alır. ” denilmek suretiyle çalışma ve özel teşebbüs kurma
özgürlüğü güvence altına alınmıştır. 25. Dava konusu kurallar Kurula, 6502 sayılı Kanun’un 61.
maddesinde belirtilen yükümlülüklere aykırılık hâllerinin internet ortamında
gerçekleşmesi durumunda erişimin engellenmesi kararı verme yetkisi tanımıştır.
Dolayısıyla erişimin engellenmesi kararı verilmesini gerektiren Kanun’a
aykırılık hâllerine reklam verenlerce, reklam ajanslarınca ve mecra
kuruluşlarınca sebep olunabileceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla kurallar
uyarınca Kurul tarafından verilebilecek erişimin engellenmesi kararlarının
öncelikle ticari reklam bağlamındaki içeriklere dönük olacağı açıktır. 26. Ticari reklamlarla reklama konu mal ve hizmetlerin
satışının arttırılması hedeflenmekte; ticari reklamlar gelişen rekabet
ortamında firmaların konumlanabilmek, satış amaçlarını gerçekleştirmek ve
geliştirmek için pazarlamaya yönelik iletişim araçları biçiminde
kullanılmaktadır. Ticari reklamların hedefleri ve bunlardan elde edilmesi
beklenen faydalar dikkate alındığında, kurallarda düzenlendiği üzere Kurul
tarafından verilebilecek erişimin engellenmesi kararları ifade özgürlüğüne
müdahale niteliğinde olmasının yanı sıra reklam verenlerin Anayasa’nın 48.
maddesinde güvence altına alınmış olan çalışma ve özel teşebbüs kurma
özgürlüğünü de sınırlamaktadır. 27. Anayasa’nın
13. maddesinde “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca
Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak
kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna,
demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük
ilkesine aykırı olamaz.” denilmektedir. Buna göre temel hak ve özgürlüklere
sınırlama getiren düzenlemelerin kanunla yapılması, Anayasa’da öngörülen
sınırlama sebebine uygun ve ölçülü olması gerekir. 28. Bu kapsamda Anayasa’nın anılan
maddesi uyarınca ifade özgürlüğü ile çalışma ve özel teşebbüs kurma özgürlüğünü
sınırlamaya yönelik kanuni düzenlemelerin şeklen
var olması yeterli olmayıp yasal kuralların keyfîliğe izin vermeyecek şekilde
belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir düzenlemeler niteliğinde olması gerekir. 29. Esasen
temel hakları sınırlayan kanunun bu niteliklere sahip olması, Anayasa’nın 2.
maddesinde güvenceye alınan hukuk devleti ilkesinin de bir gereğidir. Hukuk
devletinin temel unsurlarından olan hukuki belirlilik ilkesi uyarınca kanuni
düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve
kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel
olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem
içermesi gerekir. Kanunda bulunması gereken bu nitelikler hukuki güvenliğin
sağlanması bakımından da zorunludur. Zira bu ilke hukuk normlarının
öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini,
devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden
kaçınmasını gerekli kılar (AYM, E.2015/41, K.2017/98, 4/5/2017, §§ 153, 154).
Dolayısıyla Anayasa’nın 13. maddesinde sınırlama ölçütü olarak belirtilen
kanunilik, Anayasa’nın 2. maddesinde güvenceye alınan hukuk devleti ilkesi
ışığında yorumlanmalıdır (AYM, E.2018/163, K.2020/13, 19/2/2020, § 14). 30. Kurallarla öngörülen erişimin engellenmesi
yaptırımının 6502 sayılı Kanun kapsamında internet ortamında yer alan hatalı,
yanlış, yanıltıcı ticari reklamlara yönelik müdahale amacıyla anılan Kanun’un
61. maddesinde gösterilen yükümlülüklere aykırılık hâlleriyle sınırlı biçimde
uygulanabileceği herhangi bir tereddüde yer bırakmayacak biçimde açık, net,
anlaşılabilir ve belirli olarak düzenlendiği görülmektedir. Bu itibarla
kurallarda temel hak ve özgürlüklerin kanunla
sınırlanması gerektiğine ilişkin anayasal ilkeye aykırı bir yön
bulunmamaktadır. 31. Anayasa’nın 26. maddesinin ikinci fıkrasında ifade
özgürlüğünün millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği, Cumhuriyetin temel
nitelikleri ve devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması,
suçların önlenmesi, suçluların cezalandırılması, devlet sırrı olarak usulünce
belirtilmiş bilgilerin açıklanmaması, başkalarının şöhret veya haklarının, özel
ve aile hayatlarının yahut kanunun öngördüğü meslek sırlarının korunması veya
yargılama görevinin gereğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyla
sınırlanabileceği hükme bağlanmıştır. 32. Kurallar ile Kurula, Kanun’un 61. maddesinde açıkça
gösterilen yükümlülüklere aykırılık teşkil eden ticari reklamlardan kaynaklı
olarak erişimin engellenmesi kararı verme yetkisinin tanınmasıyla tüketiciyi
aldatıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici, can ve mal
güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve suç işlemeyi
özendirici, kamu sağlığını bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları ve
engellileri istismar edici içeriklerin yayımının önlenmesi suretiyle kamu
düzeninin sağlanmasının ve kişilik hakları ile başkalarının şöhret ve
haklarının korunmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla kurallarla
ifade özgürlüğüne yönelik öngörülen sınırlamanın anayasal anlamda meşru bir
amaca dayandığı sonucuna ulaşılmıştır. 33. Anayasa’nın 48. maddesinde çalışma ve özel teşebbüs
kurma özgürlüğü için herhangi bir sınırlama nedeni öngörülmemiş olmakla
birlikte özel sınırlama nedeni öngörülmemiş hakların da o hakkın doğasından
kaynaklanan bazı sınırlarının bulunduğu kabul edilmektedir. Ayrıca Anayasa'nın
başka maddelerinde yer alan hak ve özgürlükler ile devlete yüklenen ödevler,
özel sınırlama sebebi gösterilmemiş hak ve özgürlüklere sınır teşkil edebilir. 34. Anayasa’nın 167.
maddesinin birinci fıkrasında “ Devlet, para, kredi, sermaye, mal ve
hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici
tedbirleri alır; piyasalarda fiilî veya anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve
kartelleşmeyi önler. ” düzenlemesine yer
verilmek suretiyle devletin ekonomik hayatın işleyişini düzenlemek ve gerektiğinde
bu alana müdahale etmekle yükümlü kılındığı anlaşılmaktadır. 35. Anayasa’nın 172. maddesinde devletin
tüketicileri koruyucu ve aydınlatıcı tedbirleri alacağı, tüketicilerin
kendilerini koruyucu girişimleri teşvik edeceği ifade edilerek tüketicilerin haklarının
korunmasına ilişkin doğrudan ve özel bir düzenlemeye yer verilmiştir. Anılan
maddenin gerekçesinde de özetle tüketicilerin korunmasının tüketici toplumu diye adlandırılan belirli bir gelişmişlik seviyesindeki ülkelerde ortaya çıkmış
olmakla birlikte- bu ölçüde gelişmemiş ülkelerde de toplumsal bir sorun
olduğunun sonradan görüldüğü ve bu konuda getirilecek tedbirlerin tüketicileri
koruyacağı, tüketicinin korunmasının bir serbest piyasa ekonomisi tedbiri
olduğu, her şeyden önce tüketicilerde tüketici bilinci nin oluşturulması
gerektiği, devletin tüketicileri koruyucu başka tedbirler de alabileceği
belirtilmiştir (AYM, E.2016/162, K.2017/156, 15/11/2017, § 8). 36. Kurallarda öngörülen erişimin
engellenmesi yaptırımı, Kanun’un 61. maddesinde düzenlenen yükümlülüklere
aykırılık hâllerinde uygulanabilecektir. Söz konusu yükümlülükler, ticari
reklamların Kurulca belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine, kişilik
haklarına uygun, doğru ve dürüst olmalarını, tüketiciyi aldatıcı veya onun
tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici, can ve mal güvenliğini
tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve suç işlemeyi özendirici, kamu
sağlığını bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları ve engellileri istismar edici
olmamalarını; örtülü reklam yapılmamasını ve ayrıca reklam verenlerin ticari
reklamlarında yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla sorumlu olmalarını
öngörmektedir. 37. Bu itibarla kuralların, internet
ortamında yer alan 61. maddede gösterilen yükümlülüklere aykırı nitelikteki
ticari reklamlara erişimin engellenmesi suretiyle tüketicinin yanıltılmasının
ve istismar edilmesinin önlenmesi suretiyle hizmet ve ürün piyasalarının
işleyişinin düzenli ve sağlıklı biçimde sağlanması biçimindeki çalışma ve özel teşebbüs kurma özgürlüğünün sınırlanmasına yönelik anayasal açıdan meşru bir amaca sahip
olduğu anlaşılmaktadır. 38. Anayasa’nın 13. maddesinde yer alan demokratik
toplum düzeninin gereklerinden olma, bir sınırlamanın demokratik bir
toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyacın karşılanması amacına yönelik olmasını
ifade etmektedir. Dava konusu kurallarla verinin geniş kitlelere aracısız
olarak hızlı bir şekilde aktarılabildiği internet ortamında, içeriğinden dolayı
kişileri aldatıcı, kamu düzenini bozucu, haksız rekabete yol açabilecek
nitelikteki ticari reklamların kolay ve süratli bir yöntemle yayından
çıkarılmasının sağlanması amaçlanmaktadır. Bu amacın zorunlu bir toplumsal
ihtiyacı karşılamaya yönelik olmadığı söylenemez. Bu itibarla kurallar
demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırılık taşımamaktadır. 39. Ayrıca sınırlamanın
ölçülü olup olmadığının da değerlendirilmesi gerekir. Anayasa’nın anılan
maddesinde güvence altına alınan ölçülülük ilkesi elverişlilik , gereklilik ve orantılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Elverişlilik öngörülen sınırlamanın ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli
olmasını, gereklilik ulaşılmak istenen amaç bakımından sınırlamanın
zorunlu olmasını diğer bir ifadeyle aynı amaca daha hafif bir sınırlama ile
ulaşılmasının mümkün olmamasını, orantılılık ise hakka getirilen
sınırlama ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir dengenin gözetilmesi
gerekliliğini ifade etmektedir. 40. Kurallar, Kanun’un 61. maddesinde öngörülen
yükümlüklere aykırılık teşkil eden ticari reklamlardan kişilerin korunmasını
kolay ve hızlı bir yöntemle sağlayabilecek niteliktedir. Bu bağlamda kuralların
sınırlama ile ulaşılmak istenen amaca ulaşılması bakımından elverişli olmadığı
söylenemez. 41. Öte yandan kamu
makamlarının temel hak ve özgürlüklere müdahale ederken sınırlamaya yönelik
meşru amacı gerçekleştirmeye sadece en elverişli değil ayrıca en uygun aracı
seçme yükümlülüğü bulunmaktadır (Bu yönde bkz. Hanife Ensaroğlu , B. No:
2014/14195, 20/9/2017, §77). 42. Erişimin engellenmesi, internet ortamında yayın yapan
bir siteye girişin çeşitli yöntemlerle önlenmesidir. Bu kapsamda erişimin
engellenmesi 5651 sayılı Kanun’un 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (o)
bendinde, alan adından erişimin engellenmesi, IP adresinden erişimin
engellenmesi, içeriğe (URL) erişimin engellenmesi ve benzeri yöntemler
kullanılarak erişimin engellenmesi olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlardan
hareketle URL biçiminde uygulanacak erişim engelleme tedbirinin, hedeflenen
içeriğin yer aldığı yayının, kısmın ya da bölümün tamamını etkileyecek biçimde
uygulanabileceği görülmektedir. 43. Dava konusu kurallar
ile Kurula, 6502 sayılı Kanun’un 61. maddesinde düzenlenen yükümlülüklere
aykırılığın internet ortamında gerçekleşmesi durumunda ihlalin
gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak URL vb. şeklinde erişimin
engellenmesi kararı verebilme yetkisi tanınmaktadır. Bu şekilde tanımlanan erişim engelleme yetkisinin ticari reklam
bağlamındaki içeriğe sınırlı olarak erişim engelleme kararı verilebilmesinin
ötesinde bu içeriğin yer aldığı yayın, kısım ya da bölümün tamamına erişimin
engellenmesi biçimde uygulanabileceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede kurallarda
öngörülen sınırlama biçiminin, erişimi tümden engellenen yayın, kısım ya da
bölümün kullanıcıları bakımından, ifade özgürlüğü ile çalışma ve özel teşebbüs
kurma özgürlüğünün kullanımının tamamen ortadan kaldırılmasına yol açacak bir
nitelik taşıdığı açıktır. Kurallarda bu düzeyde bir sınırlamaya başvurulmadan
önce içeriğin yer aldığı internet sitesi işleticisine ilgili içerik hakkında
bilgilendirmede bulunulması, içerik sahibine bildirimde bulunulmasının
sağlanması ya da içeriğin kaldırılmasının ihtar edilmesi gibi internet
sitesinin tümüne yönelik erişim engeli getirilmeden uygulanabilecek herhangi
bir alternatif sınırlama yöntemi bulunmamaktadır. 44. Bu itibarla kurallarda, ifade özgürlüğü ile çalışma
ve özel teşebbüs kurma özgürlüğünün sınırlanması suretiyle ulaşılmak istenen
amaca daha hafif bir sınırlama ile ulaşılmasını mümkün kılabilecek, daha az zarara yol açabilecek alternatif yöntemlerin
düzenlememiş olması kurallarla öngörülen sınırlamanın ölçülülük anlamında
gereklilik ilkesini sağlamadığını ortaya koymaktadır. 45. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın 13., 26.
ve 48. maddelerine aykırıdır. İptalleri gerekir. İrfan FİDAN ve Muhterem İNCE bu görüşe
katılmamışlardır. Kuralların Anayasa’nın 2., 167. ve 172. maddelerine de
aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların
Anayasa’nın 13., 26. ve 48. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler
kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasa’nın 2., 167. ve 172. maddeleri
yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir. Kurallar, Anayasa’nın 13., 26. ve 48. maddelerine aykırı
görülerek iptal edildiğinden ayrıca Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 5., 6., 7.,
10., 17., 22., 28., 35., 36., 38., 40., 90., 123., 125. ve 153. maddeleri
yönünden incelenmemiştir. 2. Kanun’un 15.
Maddesiyle 6502 Sayılı Kanun’un 77. Maddesinin (12) Numaralı Fıkrasına Eklenen
Yedinci, Sekizinci ve Dokuzuncu Cümlelerinin
İncelenmesi 46. 6502 sayılı Kanun’un 77. maddesinin (12) numaralı
fıkrasının beşinci ve altıncı cümlelerinin iptalleri nedeniyle anılan fıkranın
dava konusu yedinci, sekizinci ve dokuzuncu cümlelerinin uygulanma imkânı kalmamıştır. Bu nedenle söz konusu cümleler 30/3/2011 tarihli
ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu Ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası kapsamında değerlendirilmiş ve bu
kurallar yönünden Anayasa’ya uygunluk denetiminin yapılmasına gerek
görülmemiştir. IV. İPTALİN DİĞER
KURALLARA ETKİSİ 47. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı
fıkrasında kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet
Meclisi İçtüzüğü’nün belirli kurallarının iptali, diğer kurallarının veya
tümünün uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da Anayasa Mahkemesince
iptaline karar verilebileceği öngörülmektedir. 48. 6502 sayılı Kanun’un 77. maddesinin (12) numaralı
fıkrasının beşinci ve altıncı cümlelerinin iptalleri nedeniyle uygulanma imkânı
kalmayan anılan fıkranın yedinci, sekizinci ve dokuzuncu cümlelerinin 6216
sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptalleri
gerekir. V. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ
GÜN SORUNU 49. Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında “ Kanun,
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da
bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte
yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe
gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede
yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. ” denilmekte, 6216 sayılı
Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmak
suretiyle Anayasa Mahkemesinin gerekli gördüğü hâllerde Resmî Gazete’de
yayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir
yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabileceği belirtilmektedir. 50. 6502
sayılı Kanun’un 77. maddesinin (12) numaralı fıkrasının beşinci, altıncı,
yedinci, sekizinci ve dokuzuncu cümlelerinin iptal edilmeleri nedeniyle
doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden Anayasa’nın
153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3)
numaralı fıkrası gereğince iptal hükümlerinin kararın Resmî Gazete’de
yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür. VI.YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ 51. Dava dilekçesinde
özetle; dava konusu kuralların uygulanmaları hâlinde telafisi güç veya imkânsız
zararların doğabileceği belirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar
verilmesi talep edilmiştir. 24/3/2022 tarihli ve
7392 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Kat Mülkiyeti Kanununda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 15. maddesiyle 7/11/2013 tarihli ve 6502
sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 77. maddesinin (12) numaralı
fıkrasına eklenen beşinci, altıncı, yedinci, sekizinci ve dokuzuncu cümlelere
yönelik iptal hükümlerinin yürürlüğe girmelerinin ertelenmeleri nedeniyle bu
cümlelere ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin REDDİNE 13/9/2023
tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VII. HÜKÜM 24/3/2022 tarihli ve 7392 sayılı Tüketicinin Korunması
Hakkında Kanun ile Kat Mülkiyeti Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un
15. maddesiyle 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında
Kanun’un 77. maddesinin (12) numaralı fıkrasına eklenen; A. Beşinci ve
altıncı cümlelerin Anayasa’ya aykırı
olduklarına ve İPTALLERİNE, İrfan FİDAN ile Muhterem İNCE’nin karşıoyları ve
OYÇOKLUĞUYLA, B. Yedinci,
sekizinci ve dokuzuncu cümlelerin 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 43.
maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince İPTALLERİNE OYBİRLİĞİYLE, C. İ ptal hükümlerinin tamamının Anayasa’nın 153. maddesinin
üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası
gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA
YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE, 13/9/2023 tarihinde karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye Muammer TOPAL Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE KARŞIOY GEREKÇESİ 1. Mahkememiz çoğunluğu, 7392 sayılı Kanun’un 15.
maddesiyle 6502 sayılı Kanun’un 77. maddesinin (12) numaralı fıkrasına eklenen
beşinci, altıncı, yedinci, sekizinci ve dokuzuncu cümlelerin iptaline karar
vermiştir. 2. 6502 sayılı Kanun’un 1. maddesinde anılan Kanun’un
amacının kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile
ekonomik çıkarlarını koruyucu, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden
korunmasını sağlayıcı, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri
almak, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu
konulardaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmeye
ilişkin hususları düzenlemek olduğu ifade edilmiştir. 3. Kanun’un 63. maddesinde ticari reklamlarda uyulması
gereken ilkeleri belirleme ve haksız ticari uygulamalara karşı tüketiciyi
korumaya yönelik düzenlemeleri yapma, bu hususlar çerçevesinde inceleme ve
gerektiğinde denetim yapma, inceleme ve denetim sonucuna göre durdurma veya
aynı yöntemle düzeltme veya idari para cezası veya gerekli görülen hâllerde de
üç aya kadar tedbiren durdurma cezası verme hususlarında görevli bir Reklam
Kurulu (Kurul) oluşturulması öngörülmüştür. 4. 6502 sayılı Kanun’un 77. maddesinde anılan Kanun
hükümlerine aykırılık hâllerinde uygulanacak yaptırımlar düzenlenmiştir. Söz
konusu maddede idari para cezası veya hapis cezası verilmesi, tüzel kişilere
özgü güvenlik tedbirleri uygulanması, yayın durdurma kararı verilmesi, internet
içeriğine erişimin engellenmesi, haksız ticari uygulamanın durdurulması kararı
verilmesi biçimlerinde yaptırımlar yer almaktadır. 5. Anılan maddenin (12) numaralı fıkrasında Kanun’un 61.
maddesinde belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket eden reklam veren, reklam
ajansı ve mecra kuruluşu hakkında durdurma veya aynı yöntemle düzeltme veya
idari para cezası ve gerekli görülen hâllerde de üç aya kadar tedbiren durdurma
cezasının uygulanacağı belirtilmiştir. Söz konusu fıkranın bentlerinde
aykırılığın gerçekleştiği mecraya göre farklılaşan tutarlarda uygulanacak idari
para cezası miktarları gösterilmiş, aykırılığa sebep ihlalin bir yıl içinde
tekrarı durumunda Kurula idari para cezalarını on katına kadar uygulayabilme
yetkisi tanınmıştır. 6. Bu çerçevede fıkranın dava konusu beşinci cümlesinde
aynı fıkrada düzenlenmiş olan cezalarla birlikte aykırılığın internet ortamında
gerçekleştirilmesi hâlinde Kurul tarafından ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım,
bölüm ile ilgili olarak (URL vb. şeklinde) erişimin engellenmesine karar
verilebileceği belirtilmektedir. 7. Fıkranın dava konusu altıncı cümlesinde teknik olarak
ihlale ilişkin içeriğe erişimin engellenmesinin yapılamadığı veya ilgili
içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlarda, internet
sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararının verilebileceği;
yedinci cümlesinde bu kararın uygulanmak üzere 5651 sayılı Kanun’un 6/A maddesi
gereğince Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderileceği; sekizinci cümlesinde bu
karara karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabileceği; dokuzuncu cümlesinde ise
sulh ceza hâkimliğince verilen karara karşı 5/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı
Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca itiraz edilebileceği öngörülmektedir. 8. Dava konusu kuralın, Anayasa’nın 26. maddesinde
güvence altına alınan ifade özgürlüğüne müdahale edilebilmesine imkân tanıyan
bir düzenleme niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. 9. İfade özgürlüğü Anayasa’nın 26. maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilen istisnalar gereğince mutlak bir hak niteliğinde değildir.
Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında Anayasa’nın 13. maddesindeki
ölçütler dikkate alınmak zorundadır. Bu sebeple ifade özgürlüğüne getirilen
sınırlamaların denetiminin Anayasa’nın 13. maddesinde yer alan ölçütler
çerçevesinde ve 26. maddesi kapsamında yapılması gerekmektedir. 10. Çoğunluk kararında kanunilik, meşru amaç, demokratik
toplum düzeninin gerekliliği ve ölçülülük ilkesi kapsamında yer alan
elverişlilik hakkında belirtilen gerekçelere katılmaktayım. Bununla beraber
çoğunluk kararından farklı olarak kuralların gerekli ve orantılı olduğu
düşüncesindeyim. 11. İtiraz konusu kural uyarınca internet sitesinin
tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı verilebilmesi için teknik
olarak ihlale ilişkin içeriğe erişimin engellenmesinin yapılamadığı veya ilgili
içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlardan birinin
gerçekleşmesi aranmaktadır. Bu itibarla kuralın sınırlama ile ulaşılmak istenen
amaca ulaşılması bakımından gerekli olmadığı söylenemez. 12. Öte yandan, internet sitesinin tümüne yönelik
durdurma kararı verilebilmesi için sebeplerin sınırlı olarak sayılması ve bu
karara karşı itiraz müessesinin öngörülmesi nazara alındığında, kuralın
kişilere aşırı bir külfet yüklemediği sonucuna ulaşılmaktadır. 13. Sonuç itibarıyla kurallarla, ifade özgürlüğüne
getirilen sınırlamanın Anayasa’ya uygun olduğu düşüncesiyle çoğunluğun aksi
yöndeki kararına katılmıyorum. Üye İrfan FİDAN Üye Muhterem İNCE