ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1975/94 Karar Sayısı : 1975/117 Karar Tarihi:29/4/1975 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : İstanbul
1. Ağır Ceza Mahkemesi. İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı “Cumhuriyetin
50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun” un 3/2. maddesinin
iptali istemidir. I- OLAY : Sanık hakkında uygulanacak 6258 sayılı kanunla değişik 1567 sayılı
Kanunun yer aldığı 1803 sayılı Yasanın 3. maddesinin ikinci fıkrasının
Anayasa’nın 92. maddesinin beşinci fıkrası ile saptanan yöntemlere uyulmadan
yasalaştırıldığı; C.Savcılığınca ileri sürülmüş, bu sav Mahkemece de ciddi
görülerek, iptali için,Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı
Kanunun 27. maddeleri gereğince Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar
verilmiştir. II. İLK İNCELEME : Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca toplanarak
aşağıdaki sorunlar üzerinde durmuştur. 1- Anayasa Mahkemesinin itirazı inceleme görevi ve yetkisi olup
olmadığı sorunu: Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasa’ya
uygunluk denetimine bağlı olup olmayacağı sorunu üzerinde durulmuş ve bunların
da Anayasaya uygunluk denetimine bağlı bulunduğu sonucuna varılmıştır. Konu hakkındaki gerekçeler, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974
günlü, Esas:1974/34, Karar: 1974/50 (Resmi Gazete, gün: 21.1.1975, sayı: 15125)
ve 28.11.1974 günlü, Esas:1974/39, Karar: 1974/51 (Resmi Gazete, gün:
29.1.1975, sayı: 15133) sayılı kararlarında tümü ile açıklanmış bulunduğundan,
bunların burada yinelenmesine gerek kalmamıştır. Şu duruma göre, bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içinde
bulunduğu açıktır. Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır. 2- Esasın İncelemesinde sınır sorunu: Sanık hakkındaki kamu davasında uygulanacak 6258 sayılı Kanunla
değişik 1567 sayılı Kanun, ek ve tadilleri, 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin
itiraz konusu yapılmış bulunan ikinci fıkrasında yer aldığına göre, Anayasa
Mahkemesi işin esasını, ancak “ve Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki
1567 sayılı Kanunlar ile bunların ek ve tadilleri hükümlerini ihlâl eyleyen
fiillere” ilişkin bölümü ile sınırlı olarak inceleyebilir. Nihat O.Akçakayalıoğlu, uygulanacak kanun hükmü olması nedeniyle
esasın 3. maddenin ikinci fıkrasının tümü yönünden incelenmesi gerektiği görüşünde
bulunmuştur. 3- İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması: İtirazın yöneltildiği 1803 sayılı Yasanın 3. maddesinin ikinci
fıkrasında yer alan kuralın iptaline 5.3.1975 gününde, Esas: 1975/3, Karar:
1975/35 sayı ile karar verilmiş bulunduğu anlaşıldığından, bu konuda yenden
karar verilmesine yer kalmamıştır. III- SONUÇ : 1- İşin incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi
içinde bulunduğuna, Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylariyle ve oyçokluğu
ile; 2- Dosyanın eksiği bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının, 15.5.1974
günlü, 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin itiraz konusu yapılmış bulunan ikinci
fıkrasının “ve Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 1567 sayılı Kanunlar
ile bunların ek ve tadilleri hükümlerini ihlâl eyleyen fiiller”e ilişkin
kurallarla sınırlı olarak incelenmesine Nihat O.Akçakayalıoğlu’nun esasın 3. maddesinin
ikinci fıkrasının tümü yönünden incelenmesi gerektiği yolundaki karşıoyuyla ve
oyçokluğu ile; 3- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin bu işte
itiraz konusu yapılan ikinci fıkrasındaki kuralın, itiraz yolu ile gelen başka
bir işte Anayasa Mahkemesince Anayasaya uygunluk denetiminden geçirilerek, “ve
Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 1567 sayılı Kanunlar ile bunların ek
ve tadilleri hükümlerini ihlâl eyleyen fiiller” e ilişkin kurallar yönünden
iptaline 5.3.1975 gününde Esas: 1975/3, Karar: 1975/35 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan,
bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına oybirliğiyle; 29.4.1975 gününde karar verildi. Başkan Muhittin TAYLAN Başkanvekili Kâni VRANA Üye Şahap ARIÇ Karşıoy ekli Üye İhsan ECEMİŞ Üye Halit ZARBUN Üye Abdullah ÜNER Üye Ahmet KOÇAK Üye Şekip ÇOPUROĞLU Üye Lütfi ÖMERBAŞ Üye Hasan GÜRSEL Üye Ahmet Salih ÇEBİ Üye Şevket MÜFTÜGİL Üye Adil ESMER Üye Nihat
  O.AKÇAKAYALIOĞLU Üye Ahmet
  H.BOYACIOĞLU KARŞIOY YAZISI Görev
Sorunu : 1803
sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesi’nin
görevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasa uygun
görmediğimden, katılmıyorum. Bu
konudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede
yayınlanan, Anayasa Mahkemesi’nin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı
kararına ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilâtlı olarak yazdığım
gerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerek
görülmemiştir. Sözü
geçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin, çoğunlukla
verdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım. Üye Şahap
  ARIÇ KARŞIOY YAZISI 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Mahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy
yazımda açıkladığım görev ve yetkiye ilişkin gerekçelerle, çoğunluğun bu
kararına da katılmıyorum. Üye Halit ZARBUN