ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2010/18 Karar Sayısı : 2010/45 Karar Günü : 24.3.2010 R.G. Tarih-Sayı :
21.06.2010-27619 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Malatya İş Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU:1) 21.4.2005 günlü, 5335 sayılı
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun'un 30. maddesinin ikinci fıkrasının; 2) 31.5.2006 günlü, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu'nun 105. maddesinde yer alan '21.4.2005 tarihli ve 5335
sayılı Kanunun 30 uncu maddesi'' ibaresinin; Anayasa'nın 2. ve 13. maddelerine aykırılığı savıyla iptali
istemidir. I- OLAY Sosyal Güvenlik Kurumundan emekli olan davacının sözleşmeli avukat
olarak çalışması nedeniyle emekli aylıklarının ödenmemesi ve yanlışlıkla
ödenenlerin istirdadına dayalı olarak açılan alacak davasında itiraz konusu
kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptali istemiyle
başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları 1- 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun'un iptali istenen ikinci fıkrayı da içeren 30. maddesi
şöyledir: 'MADDE 30- Cumhurbaşkanı tarafından atananlar, Bakanlar Kurulu
kararı veya müşterek kararnameyle atanan veya görevlendirilenler, Türkiye Büyük
Millet Meclisince yapılan seçimler sonucunda görev verilenler ile yükseköğretim
kurumlarının öğretim üyeliklerine ve Sağlık Bakanlığının tabip ve uzman tabip
kadrolarına yapılacak atamalar hariç olmak üzere, herhangi bir sosyal güvenlik
kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar, genel bütçeye dahil
dairelerin, katma bütçeli idarelerin, döner sermayelerin, kefalet
sandıklarının, sosyal güvenlik kurumlarının ve bütçeden yardım alan
kuruluşların kadrolarına açıktan atanamazlar. Diğer kanunların bu fıkraya
aykırı hükümleri uygulanmaz. Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık
aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma
bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri,
belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler,
sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla
kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi
teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve
sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi
bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar. Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken
emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin
atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434
sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre
1.1.2005 tarihinden önce alınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz. Bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri; a) Cumhurbaşkanlığına seçilenler, b) Dışarıdan Bakanlar Kurulu üyeliğine atananlar, c) Yasama Organı üyeliğine seçilenler, d) Mahalli idareler seçimleri sonucuna göre görev alanlar, e) Sadece toplantı veya huzur ücreti ya da hakkı ödenen görevleri
yürütenler ile yönetim ve denetim kurulu üyeliği ücreti karşılığında
görevlendirilenler, f) Yaş haddini aşmamış olmaları kaydıyla her derece ve türdeki
örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığı ders görevi
verilenler (üniversitelerde ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler
hakkında yaş haddini aşmamış olmaları kaydı aranmaz.), g) Vakıf üniversitelerinde görev alanlar, h) Özel kanunlarında emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilmeksizin
çalıştırılma veya görev yapma hakkı verilenlerden Cumhurbaşkanı tarafından
atananlar, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararname ile atanan veya
görevlendirilenler ve Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılan seçimler
sonucunda görev verilenler, i) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 60 ıncı maddesinin (a)
fıkrası uyarınca Yasama Organı üyeliğinin bitiminden sonra öğretim üyesi olarak
atanmış olanlar, Hakkında uygulanmaz.' 2- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun
itiraz konusu ibareyi de içeren 105. maddesi şöyledir: 'Madde 105- 21.4.2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30 uncu
maddesi , 26.10.1990 tarihli ve 3671 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile
10.7.1987 tarihli ve 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin
onbirinci fıkrası hariç olmak üzere, diğer kanunların bu Kanuna aykırı
hükümleri uygulanmaz.' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Mahkemenin başvuru kararında, iptal istemi Anayasa'nın 2. ve 13.
maddelerine dayandırılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Haşim KILIÇ,
Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ, Zehra Ayla PERKTAŞ
ve Recep KÖMÜRCÜ'nün katılımlarıyla 24.03.2010 günü yapılan ilk inceleme
toplantısında dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, iptali istenilen
Yasa kuralları, dayanılan Anayasa kurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 1- 5335 sayılı Yasa'nın 30. maddesinin ikinci fıkrasının
incelenmesi Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesine göre,
Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete'de
yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı yasa hükmünün Anayasa'ya
aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. İptali istenen 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 30. maddesinin ikinci
fıkrasına yönelik iptal başvurusu 3.4.2007 günlü, E.2005/52, K.2007/35 sayılı
kararla Anayasa'ya aykırı olmadığı gerekçesi ile reddedilmiş ve bu karar
18.3.2008 günlü, 26820 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek Anayasaya aykırı
olmaması nedeniyle reddedilen itiraz konusu kural hakkında yeni bir başvurunun
yapılabilmesi için, önceki kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı 18.3.2008
gününden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır. Bu
nedenlerle, başvurunun Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddeleri
gereğince reddi gerekir. 2- 5510 sayılı Yasa'nın 105. maddesindeki ibarenin incelenmesi Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler bakmakta
oldukları davada uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddî olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa
Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış
ve görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da o
davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın
değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki
kurallardır. 17.4.2008 günlü, 5754 sayılı Yasa'nın 63. maddesi ile değişik 5510
sayılı Yasa'nın 105. maddesi, 5754 sayılı Yasa'nın 74. maddesi ile değişik 5510
sayılı Yasa'nın 108. maddesi gereğince '2008 yılı Ekim ayı başında' yürürlüğe
girmiştir. Alacak davası 20.11.2006 tarihinde açılmış olup, alacak talebi
1.1.2005 ilâ 25.11.2006 tarihleri arasına ilişkindir. Buna göre 5510 sayılı
Yasa'nın 105. maddesindeki iptali istenilen ibare, dava konusu alacak hakkının
doğduğu zaman yürürlükte olmadığı gibi, dava açıldığı tarihte de yürürlükte
olmadığından bakılmakta olan davada uygulanacak kural değildir. Açıklanan nedenlerle, başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği
nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 1-21.4.2005 günlü, 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu'nun 30. maddesinin ikinci
fıkrasının iptali istemine ilişkin itiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152. ve
2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un 28. maddelerinin son fıkraları gereğince REDDİNE, 2-31.5.2006 günlü, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu'nun 105. maddesinde yer alan '21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı
Kanunun 30 uncu maddesi, '' ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin
bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareye ilişkin
başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 24.3.2010 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Fettah
  OTO Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ