ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1975/31 Karar Sayısı : 1975/34 Karar Tarihi:4/3/1975 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : Sakarya
Asliye Ceza Mahkemesi. İTİRAZIN KONUSU : Cumhuriyetin 50 nci Yılı
Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 2. maddesinin (B)
bendinin Anayasaya aykırı olduğundan iptaline karar verilmesi istenmiştir. I- OLAY : Sanığın Türk Ceza Kanununun 510. maddesi uyarınca cezalandırılması
isteğiyle açılan kamu davasına bakmakta olan Asliye Ceza Mahkemesi, 11.2.1975
gününde yapılan duruşmada, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin,
Anayasaya aykırılığı nedeniyle Anayasanın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44
sayılı Kanunun 27. maddeleri uyarınca iptal edilmesi için Anayasa Mahkemesine
başvurulmasına karar verilmiştir. (Konu, daha önce yapılmış itirazlar nedeniyle Anayasa Mahkemesince
incelenip karara bağlanmış olduğundan ilgili Yasa hükümleriyle itirazda
dayanılan Anayasa hükümlerinin buraya aktarılmasında yarar görülmemiştir. ) II. İLK İNCELEME : Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca 4.3.1975 gününde
ilk inceleme için yapılan toplantıda: 1- İşin incelemesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi
içinde bulunduğuna Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşı oylariyle ve oyçokluğu
ile. 2- Dosyanın eksiği bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının 1803
sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin Türk Ceza Kanununun 510. maddesiyle
sınırlı olarak incelenmesine Nihat O.Akçakayalıoğlu’nun incelenmenin (B)
bendinin tümü yönünden yapılması gerektiği yolundaki karşı oyu ile ve oyçokluğu
ile, Karar verilmiş ve her iki bendin içerdiği konulara ilişkin
gerekçeler, Anayasa Mahkemesinin, sırasiyle, 28.11.1974 gününde, Esas: 1974/34,
Karar:1974/50 ve 7.1.1975 günlü, 1974/51-1975/3 sayılı kararlarında yeterince
açıklanmış olduğundan bunların burada yenilenmesine gerek görülmemiştir. 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin, Türk Ceza Kanunun
510. maddesi açısından, Anayasa Mahkemesinin daha önce verdiği kararla, iptal
edildiği işbu ilk inceleme evresinde saptanmış ve bu nedenle konu üzerinde esas
yönünden başkaca inceleme yapılmasına gerek kalmamıştır. III- SONUÇ : 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin, Anayasa
Mahkemesince Anayasaya uygunluk denetiminde geçirilerek Türk Ceza Kanununun 510.
maddesi yönünden iptaline 4.3.1975 gününde Esas:1975/7, Karar:1975/33 sayı ile
karar verilmiş olduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına
oybirliğiyle; 4.3.1975 gününde karar verildi. Başkan Muhittin TAYLAN Başkanvekili Kâni VRANA Üye Kemal BERKEM Üye Şahap ARIÇ Karşıoy ekli Üye İhsan ECEMİŞ Üye Ahmet AKAR Üye Halit ZARBUN Üye Abdullah ÜNER Üye Ahmet KOÇAK Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lütfi ÖMERBAŞ Üye Hasan GÜRSEL Üye Ahmet Salih
  ÇEBİ Üye Nihat
  O.AKÇAKAYALIOĞLU Üye Ahmet
  H.BOYACIOĞLU KARŞIOY YAZISI Görev sorununa ilişkin karşıoy: İlk inceleme evresinde 1803 sayılı Af Kanuna ait Anayasaya
aykırılık itirazının incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görevi içinde olmadığı
ileri sürülmüş ise de bu itiraz Anayasa Mahkemesince çoğunlukla reddedilmiştir. İtirazın konusu 1803 sayılı Af Kanunun bir maddesine ilişkindir.
Anayasamızda yasama meclislerinin af yetkisinin Kanun niteliğinde olmayıp karar
niteliğinde olduğu açıklanmıştır. (Anayasa M.64). Bu iki mefhumun hukuki
sonuçları çok farklıdır. Zira, Anayasa, kanunları Anayasaya uygunluk denetimine
tabi tuttuğu halde kararları bu denetime tabi tutmamış; ancak bu denetime tabi
tutmak istemediği kanun maddelerini ve bu denetime tabi tutmak istediği
kararları Anayasa’nın çeşitli maddelerinde göstermiştir. (Anayasa m.65,81 de
olduğu gibi). Bu nedenledir ki Anayasa’nın 64. maddesinde karar şeklinde
kullanacağı açıklanan af yetkisi, Anayasada istisnai bir hüküm bulunmadığından
Kanun şeklinde tasarruf edilemez. Aksi görüşün kabulü, yasama meclisinin
takdirine bırakılmış olan af yetkisi Anayasa Mahkemesinin takdirine verilmiş
olur. Kanun yapma prosedürüne uymak mecburiyeti varsa o prosedüre riayet
edilir, fakat bu af tasarrufu, sırf bu sebeple kanun niteliği almaz. Zira, af
yetkisinin karar niteliği bir anayasal niteliktir. Anayasada bu hususta
istisnai bir hüküm olmadıkça bu nitelik değişmiş kabul edilemez. Anayasada
karar şeklinde kullanılacağı gösterilen bir yetkinin evvelden beri kanun
şeklinde kullanılmış olması da neticeyi değiştirmez. Açıklanan nedenlerle itirazın incelenmesi Anayasa Mahkemesi’nin
görevi dışında kaldığından bu itirazın tetkikini Anayasa Mahkemesi’nin görevi
içinde kabul eden karara karşıyım. Üye Şahap
  ARIÇ KARŞIOY YAZISI 21.1.1975 günlü 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Mahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy
yazımda açıkladığım gerekçelerle, çoğunluğun görevle ilgili görüşlerine
katılmıyorum. Üye Halit
  ZARBUN