ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı  : 2017/149 Karar Sayısı  : 2017/128 Karar Tarihi : 26.7.2017 R.G. Tarih Sayısı: Tebliğ edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ezine Asliye Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 21.7.1983 tarihli ve
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 8.10.2013 tarihli
ve 6498 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle değiştirilen 65.maddesinin birinci
fıkrasının Anayasa’nın 35. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar
verilmesi talebidir. OLAY: Kültür varlığı niteliğinde bulunan taşınmaza yapılan inşai
ve fiziki müdahale dolayısıyla açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya
aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un 6498 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle değiştirilen 65.
maddesinin itiraz konusu birinci fıkrası şöyledir: “Tescil edilen sit alanları ve korunması gerekli taşınmaz kültür
ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarının bu Kanuna göre tebliğ veya ilan
edilmiş olmasına rağmen yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya
her ne suretle olursa olsun zarar görmesine kasten sebebiyet verenler ile (…) 
izin alınmaksızın inşaî ve fiziki müdahale yapanlar veya yaptıranlar, iki
yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla
cezalandırılır.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Sadettin CEYHAN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ”
başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında,
bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak
Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; aynı fıkranın (a) bendinde
de “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı
olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” Mahkemeye
gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı
fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan
itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli
kararında, Anayasaya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde
de, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas
incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı
fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna
başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel
olmadığı belirtilmiştir. 5. Başvurunun incelemesinden, başvuran Mahkeme tarafından başvuru
kararında itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 35. maddesine hangi nedenlerle
aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediği
görülmüştür. 6. Öte yandan 6216 sayılı Kanun’un “ Başvuruya engel durumlar ”
başlığını taşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “ İtiraz yoluna
başvuran mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının
bulunması hâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici
mesele sayılır. ” denilmiştir. Anılan hükme göre aynı Mahkeme tarafından
aynı kurala ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkün
değildir. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 49. maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca eksiklikler tamamlanarak yeniden itiraz başvurusu yapılması
hâlinde aynı itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyaları için söz
konusu itiraz başvurusunun bekletici mesele sayılması gerektiği hususu dikkate
alınmalıdır. 7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun,
aynı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. III. HÜKÜM 21.7.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını
Koruma Kanunu’nun 8.10.2013 tarihli ve 6498 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle
değiştirilen 65. maddesinin birinci fıkrasının iptaline karar verilmesi
talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı
fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin
REDDİNE 26.7.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ