ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı :1991/12 Karar Sayısı:1991/9 Karar Günü: 12.4.1991 R.G. Tarih-Sayı :02.05.1991-20859 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Afyon İcra (Ceza) Hakimliği İTİRAZIN KONUSU: 9.4.1932 günlü, 2004 sayılı İcra ve İflâs
Kanunu'na, 6.6.1985 günlü, 3222 sayılı Yasa'yla eklenen "352/a"
maddesinin iptali istemidir. I- OLAY: 12.4.1990 gününde düzenlenmiş, 17.9.1990 ödeme günlü, 90 bin
Tl.lık emre muharrer senedin ödenmesi için 27.11.1990 gününde alacaklısı
tarafından icraya konulmasıyla gönderilen ödeme emrine itiraz etmeyen ve yasal
süresi içinde mal beyanında bulunmayan borçlusunun İcra ve İflâs Yasası'nın
ilgili maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle alacaklı vekili İcra (Ceza)
Hakimliğine başvurmuş; savunmasında borcunu ödemediğini ve mal beyanında
bulunmadığını da doğrulayan borçlu sanık cezaverilirse ertelenmesi dileğini
açıklamış; dosyayı inceleyen yerel mahkeme İcra ve İflâs Yasası'nın baktığı
davada uygulayacağı 352/a maddesini kendiliğinden Anayasa'ya aykırı görerek
iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurma kararı vermiştir. III- YASA METİNLERİ: A. İptali İstenen Yasa Kuralı: 9.6.1932 günlü, 2004 sayılı İcra ve İflâs Yasası'na 6.6.1985
günlü, 3222 sayılı Yasa'nın 44. maddesiyle eklenen itiraz konusu
"352/a" maddesi şöyledir: "Madde 352/a- Bu Kanun uyarınca hükmolunan cezalar tecil
edilemez, hürriyeti bağlayıcı cezalar 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında
Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı para cezasına ve tedbirlere çevrilemez,
failleri hakkında Türk Ceza Kanununun 119 uncu maddesi hükmü uygulanamaz." B. İlgili Yasa Kuralı: İcra ve İflas Yasası'nın itiraz konusu maddeyle ilgili, önce
18.2.1965 günlü, 538 sayılı Yasa'nın 132. maddesiyle, sonra 6.6.19.85 günlü,
3222 sayılı Yasa'nın 39. maddesiyle değişik 337. maddesinin son biçimi de
şöyledir : "Müddeti içinde beyanda bulunmak üzere mazereti olmaksızın
icra dairesine gelmeyen veya yazılı beyanda bulunmayan borçlular, alacaklının
şikâyeti üzerine, tetkik mercii tarafından on günden bir aya kadar hafif hapis
cezasıyla mahkûm edilir. Borçlunun haczi kabil mallarını alacaklının bildiği
veya bilmesi lazım geldiği ispat olunursa borçluya ceza verilmez. 162, 209, 216 ncı maddeler hükümlerine muhalefet eden müflis
hakkında da iflâs idaresinin vereceği müzekkere üzerine tetkik mercii
tarafından aynı ceza hükmolunur." C. Dayanılan Anayasa Kuralı: İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin, aykırılık görüşünü dayandırdığı
Anayasa'nın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10. maddesi şudur: "Madde 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasİ düşünce,
felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun
önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun
önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.", IV- İLK İNCELEME: Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, itiraz konusu maddeye ilişkin iptal isteminin Anayasa
Mahkemesi'nce daha önce işin özüne girilerek reddedilmiş olması karşısında
başka bir husus üzerinde durulmadan esas yönünden, karar verilmesiuygun
bulunarak ilk inceleme raporu, itiraz konusuyla ilgili dava dosyası içeriğinin
örnekleri, iptali istenen Yasa ve dayanılan Anayasa kurallarıyla bunların
gerekçeleri ve ilgili öbür yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: 1- Kendisine ödeme emri tebliğ edilmesine karsın ödeme yapmadığı
gibi on günlük yasal süresi içerisinde mal beyanında da bulunmayan borçlu
sanığın cezalandırılmasını isteyen alacaklı vekilinin başvurusuna bakan İcra
(Ceza) Hakimliği'nin itiraz yolunu izlemesi, Anayasa'nın 152. maddesiyle 2949
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın
28. maddesine uygundur. 2- Anayasa'nın 148. ve 2949 sayılı Yasa'nın 18. maddesine göre,
itiraz konusu yasa maddesine ilişkin başvuruyu incelemek Anayasa Mahkemesi'nin
görev ve yetkisi içindedir. 3- İtiraz konusu yasa kuralı, başvuruda bulunan Mahkemenin baktığı
davada borçlu-sanığın eylemi nedeniyle uygulanacak kuraldır. 4- Ancak, konu Anayasa Mahkemesi'nce daha önce incelenmiş ve işin
esasına girilerek başvuru reddedilmiştir. İcra ve İflâs Yasası'nın 352/a
maddesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 11.3.1986
günlü, Esas: 1985/32, Karar: 1986/9 sayılı kararı, 9.5.1986 günlü, 19102 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin
işin özüne girerek verdiği reci kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından
sonra on yıl geçmedikçe aynı Yasa hükmünün Anayasa'ya aykırılığı savıyla
yeniden başvuruda bulunulamayacağını öngörmektedir. Aynı konuda yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın
Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak geçmesi zorunlu süre, eldeki işte,
5 yıl, l ay, 4 gün eksikliğiyle 4 yıl, 10 ay, 26 gün olmuştur. On yıl geçmeden
aynı konuda yeniden başvurma olanağı bulunmadığı gibi böyle bir başvuru
nedeniyle Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılması da olanaksızdır. Yerel
Mahkemenin, anayasal süre dolmadan böyle bir başvuruda bulunmaya yetkisi
yoktur. İtirazın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmelidir. V- SONUÇ: '9.6.1932 günlü, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'na 6.6.1985
günlü, 3222 sayılı Yasa'yla eklenen "352/a" maddesinin iptaline
ilişkin itirazın, başvuran mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 12.4.1991 gününde oybirliğiyle karar verildi. Başkanvekili Yekta Güngör
  ÖZDEN Üye Yılmaz
  ALİEFENDIOGLU Üye Servet TÜZÜN Üye Mustafa ŞAHiN Üye İhsan PEKEL Üye Selçuk TÜZÜN Üye Ahmet N. SEZER Üye Erol CANSEL Üye Yavuz
  NAZAROGLU Üye Güven DİNÇER Üye Haşim KILIÇ