ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı      :  2016/40 Karar Sayısı   :  2016/38 Karar Tarihi  :  26.5.2016 R.G. Tarih – Sayısı   : 
Tebliğ edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Gaziosmanpaşa 1.
Asliye Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 26.9.2004 tarihli ve
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 18.6.2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun’un 68.
maddesiyle değiştirilen 191. maddesinin (5) numaralı fıkrasının, Anayasa’nın 2.
ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
talebidir. OLAY: Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı
madde bulundurmak suçundan dolayı sanık hakkında başlatılan soruşturmada, beş
yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve bir yıl süreyle
denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildikten sonra, erteleme
süresi içinde aynı suçu tekrar işlediği gerekçesiyle bu kararın kaldırılarak
ilk eyleminden dolayı açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya
aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 191. maddesi
şöyledir: “ Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak,
kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak Madde 191- (1) Kullanmak için
uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da
uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis
cezası ile cezalandırılır. (2) Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci
maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının
ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme
süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya
yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar
konusunda uyarır. (3) Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl
süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre Cumhuriyet savcısının
kararı ile üçer aylık sürelerle en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Hakkında
denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli
serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir. (4) Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin
gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın
alması, kabul etmesi veya bulundurması, c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır. (5 ) Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar
uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya
da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal
nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz. (6) Dördüncü fıkraya göre kamu davasının açılmasından sonra,
birinci fıkrada tanımlanan suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan
soruşturmalarda ikinci fıkra uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi
kararı verilemez. (7) Şüpheli erteleme süresi zarfında dördüncü fıkrada belirtilen
yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde,
hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. (8) Bu Kanunun; a) 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde
imal ve ticareti, b) 190 ıncı maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde
kullanılmasını kolaylaştırma, suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bu
madde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında bu madde
hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir. (9) Bu maddede aksine düzenleme bulunmayan hâllerde, Ceza
Muhakemesi Kanununun kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin 171 inci
maddesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 231 inci maddesi
hükümleri uygulanır. (10) Birinci fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya
ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve
tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya
işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi
veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında
artırılır.” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZ
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu
ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada
uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görürse veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa ,
o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu
kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde
yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali
istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. 3. Başvuru kararında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191.
maddesinin (5) numaralı fıkrasının iptali istenilmiştir. 4. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan dava, maddede
öngörülen suçtan dolayı başlatılan soruşturmada beş yıl süreyle kamu davasının
açılmasının ertelenmesine karar verildikten sonra Cumhuriyet savcısı
tarafından maddenin (4) numaralı fıkrası gereğince erteleme süresi
zarfında kişinin tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın
alması, kabul etmesi veya bulundurması ve uyuşturucu veya uyarıcı madde
kullanması sebebiyle açılmıştır. Bir başka deyişle, bakılmakta olan kamu
davası,  daha önce kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına konu
oluşturan ilk eylemle ilgilidir. Erteleme süresi içinde gerçekleştirilen ikinci
eylemle ilgili olarak ise Cumhuriyet savcısı tarafından itiraz konusu
kural gereğince ayrı bir soruşturma yapılmamış ve şüpheli hakkında kamu adına
kovuşturmaya yer olmadığına kararı verilmiştir. Bakılmakta olan davanın
konusunu oluşturan eylem, Kanun’un 191. maddesinin (5) numaralı fıkrası kapsamında
tekrarlanmış bir eylem olmadığından, erteleme süresi zarfında gerçekleşen
mükerrer eylemlere ilişkin bulunan anılan fıkranın itiraz başvurusunda
bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır. 5. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. III- HÜKÜM 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun, 18.6.2014
tarihli ve 6545 sayılı Kanun’un 68. maddesiyle değiştirilen 191.
maddesinin  (5) numaralı fıkrasının, itiraz başvurusunda bulunan
Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu
fıkraya ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 26.5.2016
tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Alparslan
  ALTAN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ