ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı       : 
2016/175 Karar Sayısı    :  2016/168 Karar Tarihi   :  2.11.2016 R.G.Tarih-Sayısı   :  Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Büyükçekmece 1. İcra
Hukuk Mahkemesi (Ceza Mahkemesi Sıfatıyla) İTİRAZIN KONUSU: 14.12.2009 tarihli ve
5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinin,15.7.2016 tarihli ve 6728 sayılı
Kanun’un 63. maddesiyle değiştirilen (1) numaralı fıkrasının yedinci
cümlesinin, Anayasa’nın 36. ve 37. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Karşılıksız çek keşide etmek suçu
iddiasıyla açılan ceza davasında,  itiraz konusu kuralın Anayasa’ya
aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 5. maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir: “ MADDE 5- (1) (Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Üzerinde
yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında,
çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi
hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne
kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek
bedelinin karşılıksız kalan miktarı, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme
tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna
göre ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takip
ve yargılama gideri toplamından az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek
hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı
açma yasağının devamına hükmeder. Yargılama sırasında da resen mahkeme
tarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına
karar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibi
gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız
çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı
ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır.
Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı
kararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı
İcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Bu
suçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür ve İcra ve İflas
Kanununun 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde düzenlenen yargılama
usulüne ilişkin hükümler uygulanır . Bu davalar çekin tahsil için bankaya
ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da
hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yer mahkemesinde görülür.” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı, Raportör Cengiz ERTEN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un“ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ”
başlıklı 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında,
bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak
Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde “ İptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı ”, (b) bendinde “ Başvuru kararına
ilişkin tutanağın onaylı örneği ”, (c) bendinde “ Dava dilekçesi,
iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı
örnekleri ” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin
(4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine
uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas
incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 46. maddesinin (2) numaralı
fıkrasının (a) bendinde, “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği ”,
(b) bendin de ise “ Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile
dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri, ”nin gerekçeli başvuru
kararının aslı ile birlikte Mahkemeye sunulması gerektiği ifade edilmiştir. 4. İçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde
de, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğunun tespit edilmesi halinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas
incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı
fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna
başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel
olmadığı belirtilmiştir. 5.Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafından,
iptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını
açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı, başvuru kararına ilişkin tutanağın
onaylı örneği ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örneklerinin gönderilmediği
anlaşılmıştır. 6. Öte yandan, 6216 sayılı Kanun’un “ Başvuruya engel durumlar ” başlığını
taşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “ İtiraz yoluna başvuran
mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması
hâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele
sayılır. ” denilmiştir. Anılan hükme göre aynı Mahkeme tarafından aynı
kurala ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir. Bu
bağlamda, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 49. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca,
eksiklikler tamamlanarak yeniden itiraz başvurusu yapılması halinde, aynı
itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyaları için söz konusu itiraz
başvurusunun bekletici mesele sayılması gerektiği hususu dikkate alınmalıdır. 7. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğu anlaşılan
itiraz başvurusunun, aynı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi
gerekir. III- HÜKÜM 14.12.2009 tarihli ve 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinin,
15.7.2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanun’un 63. maddesiyle değiştirilen (1)
numaralı fıkrasının yedinci cümlesinin iptaline karar verilmesi talebiyle
yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE,
2.11.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ