ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/77 Karar Sayısı : 2014/202 Karar Günü : 25.12.2014 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kayseri 2. Sulh Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 2.7.2012 günlü, 6352 sayılı
Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların
Ertelenmesi Hakkında Kanun'un geçici 1. ve 2. maddelerinin (1) numaralı
fıkralarının Anayasa'nın 2. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptallerine karar verilmesi istemidir. I- OLAY Sanığın cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasında, itiraz
konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri
için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI Kanun'un itiraz konusu kuralları da içeren; 1- " Dava ve cezaların ertelenmesi " başlıklı geçici
1. maddesi şöyledir: " (1) 31/12/2011 tarihine kadar, basın ve yayın yoluyla
ya da sair düşünce ve kanaat açıklama yöntemleriyle işlenmiş olup; temel şekli
itibarıyla adlî para cezasını ya da üst sınırı beş yıldan fazla olmayan hapis
cezasını gerektiren bir suçtan dolayı; a) Soruşturma evresinde, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza
Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın kamu davasının
açılmasının ertelenmesine, b) Kovuşturma evresinde, kovuşturmanın ertelenmesine, c) Kesinleşmiş olan mahkûmiyet hükmünün infazının ertelenmesine, karar verilir. (2) Hakkında kamu davasının açılmasının veya kovuşturmanın
ertelenmesi kararı verilen kişinin, erteleme kararının verildiği tarihten
itibaren üç yıl içinde birinci fıkra kapsamına giren yeni bir suç işlememesi
hâlinde, kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilir. Bu süre zarfında
birinci fıkra kapsamına giren yeni bir suç işlenmesi hâlinde, bu suçtan dolayı
kesinleşmiş hükümle cezaya mahkûm olunduğu takdirde, ertelenen soruşturma veya
kovuşturmaya devam olunur. (3) Mahkûmiyet hükmünün infazı ertelenen kişi hakkında bu
mahkûmiyete bağlı olarak herhangi bir hak yoksunluğu doğmaz. Ancak bu kişinin,
erteleme kararının verildiği tarihten itibaren üç yıl içinde birinci fıkra
kapsamına giren yeni bir suç işlemesi hâlinde, bu suçtan dolayı kesinleşmiş
hükümle cezaya mahkûm olunduğu takdirde, ertelenen mahkûmiyet hükmüne bağlı
hukuki sonuçlar kişi üzerinde doğar ve ceza infaz olunur. (4) Bu madde hükümlerine göre cezanın infazının ertelenmesi
hâlinde erteleme süresince ceza zamanaşımı durur; kamu davasının açılmasının
veya kovuşturmanın ertelenmesi hâlinde, erteleme süresince dava zamanaşımı ve
dava süreleri durur. (5) Birinci fıkra kapsamına giren suçlardan dolayı hükmün
açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmiş olması hâlinde dahi, bu
madde hükümleri uygulanır. (6) Birinci fıkra kapsamına giren suçlardan dolayı verilmiş
mahkûmiyet hükmünün infazının tamamlanmış olması hâlinde bu mahkûmiyet hükmüne
bağlı yasaklanmış hakların 25/5/2005 tarihli ve 5352 sayılı Adlî Sicil
Kanununun 13/A maddesindeki şartlar aranmaksızın geri verilmesine karar
verilir. (7) Bu madde hükümlerine göre verilen kamu davasının açılmasının,
kovuşturmanın veya cezanın infazının ertelenmesi kararları adlî sicilde bunlara
mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya
kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme
tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir. (8) Bu madde hükümlerine göre kamu davasının açılmasının,
kovuşturmanın veya cezanın infazının ertelenmesi kararlarının verildiği
hâllerde, bu suçlar 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun
erteleme ve tekerrüre ilişkin hükümlerinin uygulanmasında göz önünde
bulundurulmaz. " 1- Geçici 2. maddesi şöyledir: " (1) Bu Kanunda yapılan değişiklikler karşısında;
ilgili suçlardan dolayı açılan ve temyiz aşamasında bulunan dava dosyalarından
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunanlar, Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığınca; Yargıtay ilgili dairesinde bulunan dosyalar ise bu dairece,
hükmü veren mahkemeye gönderilir. (2) Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin,
suyun ve doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının
belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi dolayısıyla bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla hakkında hırsızlık suçundan dolayı
kovuşturma yapılan veya kesinleşmiş olup olmadığına bakılmaksızın hakkında
hüküm verilen kişinin, bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay
içinde, zararı tamamen tazmin etmesi hâlinde, hakkında cezaya hükmolunmaz,
verilen ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar. (3) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla koşullu
salıverilmelerine bir yıldan az süre kalan ve açık ceza infaz kurumunda bulunan
iyi hallî hükümlülerin talepleri hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme
tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak surediyle
infazına karar verilebilir. (4) (Mülga:21/2/2014-6526/19 md.) (5) Ceza Muhakemesi Kanununun 251 inci maddesinin birinci
fıkrasına göre görevlendirilen Cumhuriyet savcıları yürütmekte oldukları
soruşturmalara, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca Terörle Mücadele
Kanununun l0 uncu maddesi uyarınca görevlendirilen Cumhuriyet savcıları göreve
başlayıncaya kadar devam ederler. (6) Terörle Mücadele Kanununun l0 uncu maddesi kapsamına giren
suçlarla ilgili olarak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla açılmış
olan davalarda, sanığın taşıdığı kamu görevlisi sıfatı dolayısıyla hakkında
soruşturma yapılabilmesi için izin veya karar alınması gerektiğinden bahisle
durma veya düşme kararı verilemez. (7) Mevzuatta Ceza Muhakemesi Kanununun 250 nci maddesinin birinci
fıkrasına göre kurulan ağır ceza mahkemelerine yapılmış olan atıflar, Terörle
Mücadele Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ağır ceza
mahkemelerine yapılmış sayılır. " III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca, Serruh KALELİ,
Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN,
Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve Hasan Tahsin GÖKCAN'ın
katılmalarıyla 14.5.2014 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, öncelikle
" on yıllık süre sorunu " görüşülmüştür. Anayasa'nın " Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde
ileri sürülmesi " başlıklı 152. maddesinin son fıkrasında, " Anayasa
Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede
yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı
iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. "; 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un " Başvuruya
engel durumlar " başlıklı 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise
" Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede
yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya
aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz. " hükümlerine yer
verilmiştir. Kanun'un geçici 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının Anayasa'ya
aykırılığı ileri sürülerek daha önce iptal isteminde bulunulmuş, bu istem
Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek 4.7.2013 günlü, E.2012/100,
K.2013/84 sayılı kararla esastan reddedilmiş ve bu karar 2.8.2013 günlü, 28726
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek, Kanun'un geçici 1.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına karar
verildiğinden, bu konuda yeni bir başvurunun yapılabilmesi için kararın Resmî
Gazete'de yayımlandığı 2.8.2013 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık
süre henüz dolmamıştır. Açıklanan nedenlerle; 2.7.2012 günlü, 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi
Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen
Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un; 1- Geçici 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının iptaline ilişkin
itiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 41.
maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE, 2- Geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrasının esasının
incelenmesine, OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hamit YELKEN tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralları, dayanılan
Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. maddesi ile 6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin
yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesinin işin esasına
girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl
geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda
bulunulamaz. Anayasa'nın ve anılan Kanun hükmünün amacı, hem gereksiz
başvuruları önleyerek Mahkemenin çalışma düzenini korumak, hem de uygulamada sürekliliği
sağlamaktır. İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin iptalini istediği Kanun'un
geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrası, bir başka itiraz davasına konu
olarak esastan incelenmiş ve buna ilişkin 16.1.2014 günlü, E.2013/92, K.2014/6
sayılı Anayasa Mahkemesi kararı 25.7.2014 günlü, 29071 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanmıştır. Böylece gerek Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrasında, gerek
6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında öngörülen koşul gerçekleşmiştir.
İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin başvurusu 7.4.2014 tarihini taşımakta ise de
esas inceleme aşamasında Anayasa Mahkemesinin aynı konu hakkında işin esasına
girerek verdiği yukarda belirtilen ret kararı yürürlüğe girdiğine göre
Anayasa'nın 152. maddesi uyarınca itirazın incelenmesine olanak yoktur. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala yönelik itiraz
başvurusunun reddine karar vermek gerekir. V- SONUÇ 2.7.2012 günlü, 6352 sayılıYargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi
Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen
Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un geçici 2.
maddesinin (1) numaralı fıkrasınıniptaline karar verilmesi istemiyle yapılan
itiraz başvurusunun, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 41.
maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE, 25.12.2014 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye Zühtü
  ARSLAN Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN