ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı:1975/197 Karar Sayısı:1975/213 Karar günü:9/12/1975 Resmi Gazete tarih/sayı:9.4.1976/15554 İtiraz
yoluna başvuran Mahkeme: Adana Devlet Güvenlik Mahkemesi. İtirazın
konusu: 15/5/1974 günlü, 1803 sayılı "Cumhuriyetin 50. Yılı Nedeniyle Bazı
Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun" un 2. maddesinin (A) bendinin Türk Ceza
Kanununun 168. maddesi yönünden iptali istemidir. I -
OLAY: Hükümlüler
vekilince Adana Devlet Güvenlik Mahkemesine verilen dilekçede; 1803 sayılı
Kanunun 2. maddesinin (A) bendinin Türk Ceza Kanununun 168. maddesi açısından
iptali için dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesi istenmiştir. Cumhuriyet
Savcısı bu istemlerin reddi gerekeceğini ileri sürmüş, Mahkeme ise infaz
evresinde Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 402/1., 405. maddelerine göre
çözülmesi gereken bir uyuşmazlığın bulunduğu sonucuna varmakla birlikte,
hükümlüler avukatının Anayasa'ya aykırılık istemini de ciddî görerek itiraz
konusu kuralın iptali için Anayasa'nın değişik 151. ve 22/4/1962 günlü, 44
sayılı Kanunun 27. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar
vermiştir. III
- İLK İNCELEME: Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca yaptığı ilk inceleme toplantısında
aşağıdaki sorunlar üzerinde durulmuştur: l -
Mahkemenin elinde bakılmakta olan bir davanın bulunup bulunmadığı sorunu: Anayasa'nın
değişik 151. ve 22/4/1962 günlü, 44 sayılı Kanunun 27. maddelerine göre bir
Mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için öngörülen koşullardan
birisi, bakılmakta olan bir davanın bulunmasıdır. Bir davanın varlığının kabul
edilebilmesi için de onun, kanunlara uygun biçimde açılmış olması ve ilgili
mahkemenin görevi içine girmiş bulunması gerekir. İtiraz
yoluna başvuran Mahkemenin elinde bakılmakta olan bir davanın var olup
olmadığının saptanabilmesi için, infaz evresinde hükümlülerin Cumhuriyet
Savcısına ve mahkemeye başvurmalarının içeriği ve uyuşmazlığın niteliği
üzerinde durulmalıdır. Silahlı
cemiyet ve çete teşkil etmek suçlarından yargılanarak Adana 6. Kolordu
Sıkıyönetim Mahkemesince Türk Ceza Kanununun 146/1. maddesi delaletiyle, 168.
maddesine göre 15 er yıl ağır hapis cezasına mahkûm edilmiş ve bu cezaları
kesinleşmiş olan üç hükümlünün vekillerince Adana Devlet Güvenlik Mahkemesine
verilen 16/7/1975 günlü dilekçede, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlan gözönüne
alınarak müvekillerinin 12 yıllık ceza indiriminden yararlandırılmaları
istenilmiş, ancak, Cumhuriyet Savcısı bu istemin reddi gerekeceği görüşünde
bulunmuştur. Böylece,
hükümlüler ile Cumhuriyet Savcısı arasında cezanın kısmen veya tamamen infazı
lâzım gelmeyeceği konusunda Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 402/1. maddesine
göre yeni bir uyuşmazlık çıkmış ve 405. maddesi uyarınca da bu uyuşmazlık
konusu hakkında ilgili mahkemece bir karar verilmesi gerekmiştir. Mahkeme
ise, infaz evresinde Cumhuriyet Savcısı ile hükümlüler arasında Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanununun 402. maddesi kapsamına giren bir uyuşmazlık
doğduğu ve aynı Kanunun 405. ve 1773 sayılı Kanunun 9. maddeleri gereğince de
bu uyuşmazlığı çözmeye kendisini görevli ve yetkili gördüğü için elinde
bakılmakta olan bir davanın bulunduğu sonucuna vararak Anayasa'nın 92.
maddesinin beşinci fıkrasına göre, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin .(A)
bendinin Türk Ceza Kanununun 168. maddesi açısından iptali için Anayasa
Mahkemesine başvurmuştur. Uyuşmazlık,
çözüme bağlanmak üzere, görevli bir mahkeme önüne kanuna uygun biçimde
getirilmiş ve mahkemece çözülmesi gerekmiş olduğuna göre, bu uyuşmazlığı bir
dava olarak nitelemek ve böylece mahkemenin elinde bakılmakta olan bir davanın
varlığım kabul etmek gerekir. Kani
Vrana, Ahmet Akar, Abdullah Üner, Şekip Çopuroğlu, Hasan Gürsel, Nihat O.
Akçakayalıoğlu ve Ahmet H. Boyacıoğlu bu görüşe katılmamışlardır. 2 -
Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olup olmadığı
sorunu: Suç
ve cezaların affını öngören yasaların da Anayasa'ya uygunluk denetimine bağlı
olup olmayacağı sorunu üzerinde durulmuş, öteki kanunlarda olduğu gibi bunların
da Anayasal denetimden geçirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Konuya
ilişkin ayrıntılı gerekçeler Anayasa Mahkemesinin 28/11/1974 günlü, Esas:
1974/34, Karar: 1974/50 sayılı kararında, tümüyle açıklanmış bulunduğundan
burada yinelenmesine gerek görülmemiştir. (Resmî Gazete, gün: 21/1/1975,
sayı:15125). Şu
duruma göre. itiraz yoluyla gelen bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi
içinde bulunduğu açıktır. Bu görüşe Halit Zarbun katılmamıştır. 3 -
1803 sayılı Af Kanununun 2. maddesinin (A) bendinin davada uygulanacak hüküm
olup olmadığı sorunu: Anayasa'nın
değişik 151. ve 44 sayılı Kanunun 27. maddelerinde öngörülen koşullardan
ötekisi de, itiraz konusu yapılan hükmün, Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulayacağı hüküm olmasıdır. Mahkemenin
önüne getirilen işte itiraz konusu kuralı uygulama olanağı yoktur. Çünki,
hükmün kesinleşmesinden sonra ve infaz evresinde Anayasa Mahkemesince 1803
sayılı Kanunun 5. maddesinin (A) bendinin iptal edilmesi üzerine, hükümlüler
Adana İnfaz Savcılığına başvurarak 12 yıllık ceza indiriminden
yararlandırılmalarını istemişlerdir. Cumhuriyet Savcılığınca cezanın infazında
tereddüde düşülerek Mahkemeye başvurulmuştur. 6. Kolordu Sıkıyönetim
Mahkemesince verilen 17/7/1974 günlü ve 1973/68-69 sayılı tavzih kararında
özetle; Türk Ceza Kanununun 146. maddesindeki suçun işlenmesi maksadıyla
silahlı cemiyet ve çete kurulduğundan, hükümlüler hakkında uygulanan asıl
cezalandırma maddesinin 168. madde olduğu, bu nedenle hükümlülerin 1803 sayılı
Kanunun 5. maddesinin (A) bendinde yer alan 146. madde ile ilgileri bulunmadığı
ve ancak 2. maddenin (A) bendi uyarınca 5 yıllık ceza
indiriminden yararlandırılmış oldukları açıklanmıştır. Sıkıyönetim Mahkemesinin
bu karan, hükümlülerin temyiz etmeleri üzerine Askerî Yargıtay 2. Dairesinin
22/8/1974 günlü ve 1974/731-725 sayılı karan ile onanarak kesin hüküm haline
gelmiştir. Bu durumda, Mahkemece artık Türk Ceza Kanununun 168. maddesi
açısından, yeniden 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (A) bendinin uygulanması
suretiyle uyuşmazlığın çözülmesi olanağı kalmamıştır. Dava, ancak kesinleşmiş
olan kararla bağlı olarak bu karardaki esaslara göre çözülebilir. Böylece,
itiraza konu edilen bendin "dava sebebiyle uygulanacak kanun hükmü"
niteliği de ortadan kalkmıştır. Bu
nedenle, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (A) bendi davada uygulanacak hüküm
olmadığından itirazın, Mahkemenin yetkisizliği yönünden reddi gerekir. Şevket
Müftügil, İhsan Ecemiş, Halit Zarbun, Ziya Önel, Lütfi Ömerbaş ve Ahmet Salih
Çebi bu görüşe katılmamışlardır. IV -
SONUÇ: 1 -
Mahkemenin elinde bakılmakta olan bir davanın bulunduğuna Kani Vrana, Ahmet
Akar, Abdullah Üner, Sekip Çopuroğlu Hasan Gürsel, Nihat O. Akçakayalıoğlu ve
Ahmet H. Boyacıoğlu'nun karşı oylarıyla ve oyçokluğu ile; 2 -
İşin incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içinde bulunduğuna
Halit Zarbun'un karşı oyuyla ve oyçokluğuyla; 3 -
1803 sayılı Af Yasasının 2-A maddesi, davada uygulanacak hüküm olmadığından
itirazın, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine Şevket Müftügil, İhsan
Ecemiş, Halit Zarbun, Ziya Önel, Lûtfi Ömerbaş ve Ahmet Salih Çebi'nin
karşıoylariyle ve oyçokluğuyla; 9/12/1975
gününde karar verildi. Başkan Kâni
  Vrana Başkanvekili Şevket
  Müftügil Üye İhsan
  Ecemiş Üye Ahmet
  Akar Üye Halit
  Zarbun Üye Ziya
  Önel Üye Abdullah
  Üner Üye Ahmet
  Koçak Üye Şekip
  Çopuroğlu Üye Muhittin
  Gürün Üye Lütfi
  Ömerbaş Üye Hasan
  Gürsel Üye Ahmet
  Salih Çebi Üye Nihat
  O. Akçakayalıoğlu Üye Ahmet
  H. Boyacıoğlu KARŞIOY
YAZISI I.
İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin itiraz yazısına bağladığı belgelere göre olay
aşağıda açıklandığı gibidir. 1 -
Dosyada isimleri geçen sanıklar, Türk Ceza Kanununun 146. maddesinde yazılı
cürmü işlemek maksadiyle silahlı cemiyet ve çete teşkil etmek suçundan aynı
Yasanın 168. maddesi uyarınca Adana 6. Kolordu Sıkıyönetim Askerî Mahkemesince
yargılanmışlar ve haklarında tesis olunan hükümlülük kararı kesinleşerek infaza
başlanmıştır. 2 -
1803 sayılı Af Yasasının 5/A maddesinin, Anayasa Mahkemesinin 2/7/1974 günlü,
19/31 sayılı karan ile iptali üzerine, hükümlüler, 5. maddenin (A) bendinde
geçen 146. maddenin, iptal kararı sonucunda aynı Yasanın 1. maddesi kapsamına
girmiş olduğunu belirterek kendilerinin de 12 yıllık aftan
yararlandırılmalarını istemişler, infaz savcılığı da başvurmayı yerinde görerek
bu konuda bir karar verilmesini Sıkıyönetim Askeri Mahkemesinden talep
etmiştir. 3 -
Sıkıyönetim Askerî Mahkemesi 17/7/1974 gününde konuyu incelemiş, Türk Ceza
Kanununun 146. ve 168. maddelerindeki suçların birbirinden ayrı ve müstakil
suçlar olduğunu belirterek iddiayı reddetmiş ve 168. madde 1803 sayılı Yasanın
2. maddesinin (A) bendinde yer aldığından Af Yasasının bu maddesi uyarınca
mahkûmiyet müddetlerinden beşer yılın tenziliyle geri kalan cezanın
çektirilmesine karar vermiş ve bu karar dahi Askeri Yargıtay 2. Dairesinin
22/8/1974 günlü, 1974/731-725 sayılı kararıyle onanmıştır. 4 -
Bu defa hükümlüler vekili 16/7/1975 günlü dilekçe ile 1803 sayılı Yasanın 2.
maddesinin (A) bendinin Anayasa'ya aykırılığım öne sürerek Adana Devlet
Güvenlik Mahkemesine Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 402 ve 405. maddeleri
uyarınca başvurmuş, Cumhuriyet Savcılığı mahkemece yapılacak bir görev
olmadığından talebin reddine karar verilmesini istemiştir. II.
Bir mahkemenin itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için
Anayasa'nın değişik 151. ve 22/4/1962 günlü, 44 sayılı Kanunun 27. maddeleri
uyarınca o mahkemenin elinde yolunca açılmış, görevine giren ve bakmakta olduğu
bir davanın var olması ve ayrıca itiraza konu yapılan hükümlerin de o davada
uygulanma yeri bulunması koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir. Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 402. maddesi uyarınca, cezanın yerine getirilmesi
sırasında, bir mahkûmiyet hükmünün yorumlanmasında veya tayin olunan cezanın
hesabında tereddüt edilmesi yahut cezanın kısmen veya tamamen yerine
getirilmesi gerekmediğinin ileri sürülmesi hallerinde, mahkemeden bir karar
alınması öngörülmüştür. Yine aynı Kanunun 405. maddesinde cezanın yerine
getirilmesi sırasında yukarıda sözü edilen 402. madde gereğince verilecek
kararların başvurma yeri olarak mahkeme gösterilmiş ve yalnız, anılan
kararların mahkemece duruşma yapılmaksızın verilmesi yolu benimsenmiştir. Öğretide
genel olarak ve uygulamalarda da çoğu kez benimsendiği üzere, genel anlamda her
dava, yasalarda gösterilen ve orada çözülmesi gereken bir uyuşmazlıktan
oluşmaktadır. Uyuşmazlık yargı yerince çözülmüş ise, Anayasa'ya uygunluk
denetimi yönünden mahkemenin elinde bakılmakta olan bir davanın varlığından
artık söz edilemez. Bu bakımdan, hükümlü hakkında kesin mahkûmiyet kararı ile
sonuçlanmış bulunan asıl ceza davasını, mahkemenin bakmakta olduğu bir dava
olarak nitelendirmeye olanak yoktur. Diğer
yandan hükümlünün 12 yıllık aftan yararlandırılması yolundaki istemi üzerine
oluşan uyuşmazlık Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 402. maddesi uyarınca
Mahkemeye intikal ettirilmiş ve Mahkeme bu isteği reddederek 1803 sayılı
Yasanın 2. maddesinin (A) bendini uygulamak suretiyle hükümlülük müddetinden
beşer yılın indirilmesine ve geri kalan cezanın çektirilmesine karar vermiştir.
Hükümlü vekilleri, Sıkıyönetim Askeri Mahkemesince uygulanan 1803 sayılı
Yasanın 2. maddesinin (A) bendi hakkında, Adana Devlet Güvenlik Mahkemesi'ne
başvurarak Anayasa'ya aykırılığım öne sürmüşler ve Cumhuriyet Savcılığı
yukarıdaki konulara değinerek ve mahkemece yapılacak bir görev olmadığını da
belirterek talebin reddini istemiştir. Şu
durumda Cumhuriyet Savcılığı ile hükümlü arasında cezanın yerine getirilmesi
gerekip gerekmiyeceği konusunda oluşmuş bir uyuşmazlığın var olduğu ve Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanununun 402. maddesi uyarınca başvurulan mahkemenin elinde
usulünce açılmış, bakılmakta olan yeni bir davanın bulunduğu söylenemez. Durum
böyle olduğu ve Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 402. maddesi uyarınca oluşmuş
bir uyuşmazlık söz konusu olmadığı halde, hükümlü vekilinin başvurmasını dava
sayan çokluk görüşüne karşıyız. Başkan Kani
  Vrana Üye Sekip
  Çopuroğlu Üye Hasan
  Gürsel Üye Ahmet
  H. Boyacıoğlu KARŞIOY
YAZISI 1)
Kanaatımızca olayda kesin hükmün "muhkem kaziye" varlığından
sözedilemez. Hükümlülerin redle sonuçlanan ilk müracaatlarındaki istekleri,
1803 sayılı Af Yasasının 5/A maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi
sonucu bu maddede yazılı T. C. K. nun 146. maddesindeki suçun 12 senelik
indirime tabi olduğu, cezalandırıldıkları T. C. K. nun 168. maddesinin
dayanağının sözü edilen 146. madde olması nedeniyle kendilerinin de 12 senelik
indirimden yararlanmaları lâzım geldiği nedenine dayanmaktadır. Daha açık bir
anlatımla 1803 sayılı Kanunun 5/A maddesinin iptal edilmesi nedeniyle aynı
Kanunun 1. maddesi hükmünden yararlandırılmalarını istemişlerdir. İtiraz konusu
ise 1803 sayılı Kanunun başka bir maddesinin, 2/A maddesinin iptaline ilişkindir.
Bu itibarla dava sebepleri ve son istek birbirinden tamamen ayrıdır. Dava
sebebi ve son isteğin ayrılığı halinde ise kesin hükümden söz edilemez. İsteğin
yeni bir dava olarak ele alınması gerekir. 2 -
Af Kanunundan yararlanma isteği bu yönden bir zamanla da sınırlandırılmış
değildir. Bu itibarla hükümlülerin evvelce yararlanmak istedikleri Af Kanunu
hükmünün haklarında uygulanma olanağı olmadığının hükme bağlanmış olması, Af
Kanununun diğer hükümlerinden yararlanmalarını önleyici bir sebep değildir.
Hükümlülerin, lehlerine sonuç verecek bir hükümden yararlanmalarını -
olayımızda Af Kanununun l. maddesinden yararlanmalarını - önleyen kanunun başka
bir hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptalini istemelerini
yasaklayan bir kural yoktur. Aksi görüş Af Kanunun niteliği ve adalet
ilkeleriyle bağdaşmaz. 3 -
Öte yandan, hükümlüler haklarında evvelce verilmiş olan mahkeme ilâmının tadil
ve tebdilini istemiş değildirler. Sonradan lehlerine çıkan bir kanun hükmünden
yararlanmalarına engel saydıkları ve Anayasa'ya aykırı buldukları Af Kanununun
başka bir maddesinin iptalini istemektedirler. Hükümlülerin bu kanunun iptali
hakkında daha evvel Anayasa Mahkemesine başvurmaları olmadığı gibi bu yolda
verilmiş bir karar da bulunmadığı cihetle Sıkıyönetim Mahkemesinin vermiş
olduğu kararın bu olayda kesin hüküm sayılması mümkün değildir. Hükümlülerin
Sıkıyönetim Mahkemesindekî istekleri bir kanun hükmünün uygulanmasına ilişkin
olduğu halde Mahkememizden istenilen kanun maddesinin iptalidir. Bir davada
kesin hükümden bahsedilebilmesi için son istekte ayniyat olması gerekir. Bu
itibarla da davamızda kesin hükmün varlığından söz edilemez. 4 -
Nitekim, T. C. K. nun 168. maddesi ile mahkûm olan ve hakkındaki hüküm
kesinleşmiş bulunan herhangi bir kimsenin cezasının infazının her safhasında,
ceza gördükleri T. C. K. nun 168. maddesini kapsayan 1803 sayılı Af Yasasının
dava konusu 2/A maddesinin iptalini istemek hakkı bulunduğu kuşkusuzdur.
Bidayette Af Kanunundan yararlandırılmamış olmaları buna engel teşkil etmez. 5 -
Diğer taraftan kesin hükmün varlığı halinde mahkemenin yapacağı iş bunu
saptamaktan ibaret olup yeni bir inceleme yapmasına olanak yoktur. Bu itibarla
kesin hükmün kabulü halinde dava o noktada sonuçlanmış olacağından artık
mahkemenin elinde bakmakta olduğu bir davanın varlığından sözedilemez. Çoğunluk
ise davanın varlığını kabul etmiş olmasına karşın kesin hüküm nedeniyle
itirazın reddine karar vermiştir. Biz bunun bir çelişki olduğu sanısındayız. SONUÇ:
Yukarıda açıklanan nedenlerle olayda kesin hüküm olmadığı ve 1803 sayılı Af
Yasa'sının 2/A maddesinin uygulanacak hüküm olduğu ve bu itibarla işin esasının
incelenmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına karşıyız. Üye İhsan
  Ecemiş Üye Halit
  Zarbun Üye Ziya
  Önel Üye Lûtfi
  Ömerbaş Üye Ahmet
  Salih Çebi KARŞIOY
YAZISI "Dava,
açılması, gelişmesi ve sonuçlanması" yargılama yöntemleri yasalarında
belirli biçimlere ve açık kurallara bağlanmış ve delâlet ettiği anlam ve kavram
bu kurallarla nitelendirilmiş bir hukukî girişimdir. Anayasa'nın değişik 151.
maddesinde sözü geçen "bakılmakta olan dava" deyimi ile de ancak bu
nitelikte bir hukukî girişimin kast olunduğundan kuşku edilemez. Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanununun 402. ve 405. maddeleri kurallarının aynı yasanın
ceza davalarımı düzenleyen kuralları ile karşılaştırılması sonucunda açıkça
görülür ki bu iki maddeye konu olan başvurma ve incelemelerin ceza davalarına
benzeyen veya onlarla tedahül eden bir yanı yoktur. Bu durumda Adana Devlet
Güvenlik Mahkemesine Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 402. ve 405. maddeleri
uyarınca intikal eden iş ister ilgililer ile Cumhuriyet Savcısı arasındaki
anlaşmazlığın çözümü için gelmiş, ister ilgililerin doğrudan doğruya mahkemeye
başvurmaları biçiminde oluşmuş bulunsun bunun Anayasa'nın değişik 151.
maddesinin uygulanması yönünden bir dava sayılması düşünülemez. Adana
Devlet Güvenlik Mahkemesinin elinde bakılmakta olan bir dava bulunmadığından ve
şu nedenle de Anayasa'nın Mahkemelerin, yasaların Anayasa'ya uygunluk
denetiminden geçirilmesini isteyebilmeleri için öngördüğü koşullardan
"bakılmakta olan bir davanın bulunması" koşulu gerçekleşmemiş
olduğundan itirazın bu gerekçe ile red edilmesi gerekirken 9/1271975 günlü,
1975/197-213 sayılı Anayasa Mahkemesi hükmünde yazılı olduğu üzere karar
verilmesine karşıyım. Üye Ahmet Akar KARŞIOY
YAZISI Bu
olayda sanıklar, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'sını cebren tağyir, tebdil ve ilga
etmek için silâhlı cemiyet ve çete kurduklarından dolayı T.C.K. nun 146.
maddesinin birinci fıkrası delaletiyle 168. maddesine göre 15'er yıl ağır hapis
cezalarıyla cezalandırılmalarına karar verilip hüküm Askeri Yargıtay'ca onanmak
suretiyle kesinleşmiş ve cezalarının çektirilmesine başlanmıştır. 1803
sayılı Af Kanununun yürürlüğe girmesi üzerine hükümlüler, infazın sürdürüldüğü
Niğde Cumhuriyet Savcılığına başvurarak 12 yıllık aftan yararlanmaları
gerektiğini öne sürmüşler. Savcılıkça bu istek reddedilmiştir. Bundan sonra
hükümlüler Adana Devlet Güvenlik Mahkemesine başvurmuşlar ve bu Mahkemece de,
C.M.U.K. nun 402. maddesine göre yapılan incelemede, 1803 sayılı Af Kanununun
2. maddesinin (A) bendinin T.C.K. nun 168. maddesi yönünden Anayasa'ya aykırı
olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmiştir. Sanıklar
hakkında açılmış olan kamu davası, Mahkemece verilen ve Askerî Yargıtay'ca onanmak
suretiyle kesinleşmiş olan hükümle sona ermiş, bundan sonra infaz evresi
başlamıştır. Oysa Anayasa'nın 151. ve 44 sayılı Kanunun 27. maddelerine göre,
bir mahkemenin bir kanun hükmünü, Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle,
Anayasa Mahkemesine gönderebilmesi için gerekli şartlardan birisi de elinde
bakmakta olduğu bir (dava) nın var olmasıdır. Bu hükümlerdeki (dâva)
kavramının, Yargılama Usulü Kanunlarındaki kurallar dairesinde mahkemelerde
açılan ve yine o kurallara göre görülmesine başlanmış olan (dâva) nın
kastedildiği kuşkusuzdur. Mahkemelerce verilen hükümlerin kesinleşmesinden ve
böylece dâva münasebeti hukuken sona erdikten sonra C.M.U.K. nun 402. maddesine
göre yapılan başvurmaların ve cezanın infazı sırasında meydana gelen her
uyuşmazlığın bu nitelikte bir (dâva) olarak kabulü dava tekniğine ve hukuk
kurallarına uygun düşmemektedir. Yukarıda
yazılı nedenle, (Mahkemenin elinde bakmakta olduğu bir dava bulunduğu)
yolundaki görüşe katılmıyorum. Üye Abdullah Üner KARŞIOY
YAZISI Anayasa'nın
151. ve 44 sayılı Kanunun 27. maddeleri ilk fıkraları ile itiraz yoluna, ancak
"bir davaya bakmakta olan" mahkemenin başvurabileceği buyruğunun,
itiraz edilen kuralın "O dava sebebiyle" uygulanacak olmasını öngören
öteki hükümle birlikte incelenmesinden çıkan sonuç; İtirazcı
mahkemenin elindeki davanın "bakılabilecek nitelikte" bulunmasıdır. Olayda,
1803 sayılı Kanunun yargı yolu ile kesinleştirilmiş bir uygulaması, yeniden ele
alınmak istenmektedir. Bu ise olanaksızdır. Açıklanan
durumda itirazcı mahkeme elinde, bakılabilecek bir dava olmadığı için,
itirazın, sonraki inceleme yapılmadan reddi gerekirdi. Üye Nihat O. Akçakayaoğlu