ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı  : 2019/67 Karar Sayısı : 2019/49 Karar Tarihi : 26/6/2019 R.G. Tarih – Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Bakırköy
2. Aile Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 22/11/2001 tarihli ve 4721
sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 300. maddesinin birinci fıkrasının Anayasa’nın
2., 5., l0., 13., 17. ve  36. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Tanımanın iptali davasında itiraz
konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 300. maddesi
şöyledir: “3. Hak düşürücü süreler Madde 300- Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin
öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir
yıl ve her hâlde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun
babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde
tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle
düşer. Yukarıdaki süreler geçtiği hâlde gecikmeyi haklı kılan sebep
varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz
ERTEN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu okunup incelendikten sonra
gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu
ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın
mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa
Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem
belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan
mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin
hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri
sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda anılan
fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine
göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde “İptali istenen
kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli
başvuru kararının aslı” , (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkin
tutanağın onaylı örneği” , (c) bendinde “Dava dilekçesi, iddianame
veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri” Mahkemeye
gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında
ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz
başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin
gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının 
(a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” ,
(b) bendinde “Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile
dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri” , (c) bendinde “Dava
dosyasında sunulan belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlinde sıralandığı
dizi pusulası” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında
sayılmıştır. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde
ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin
bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas
incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği belirtilmiştir. 5. İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin aynı kurala ilişkin daha önce
Anayasa Mahkemesine yaptığı başvuru, Anayasa Mahkemesinin 14/3/2019 tarihli ve
E.2019/26, K.2019/9 sayılı kararıyla, başvuru kararında itiraz konusu kuralın Anayasa’nın hangi maddelerine hangi
nedenlerle aykırı olduğunun açıklanmadığı belirtilerek 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddedilmiştir. İçtüzük’ün 49.
maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca Mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak
yeniden itiraz başvurusunda bulunması mümkündür. Bu durumda Anayasa Mahkemesine
aynı kurala ilişkin olarak yapılacak başvuru önceki başvurunun devamı
mahiyetinde olmayıp yeni bir başvuru niteliği taşıdığından söz konusu
başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. ve İçtüzük’ün 46. maddelerinde belirtilen
yönteme uygun olarak yapılması gerekmektedir. 6. Başvurunun incelenmesi neticesinde Anayasa Mahkemesinin
14/3/2019 tarihli ve E.2019/26, K.2019/9 sayılı kararından sonra yeniden itiraz
yoluna başvuran Mahkemece bu yönde yeni bir karar alındığına ilişkin bir
tutanağa başvuru belgeleri arasında yer verilmediği anlaşılmaktadır. Bu
kapsamda Mahkemenin 29/5/2019 tarihli gerekçeli başvuru kararıyla yeniden
Anayasa Mahkemesine başvurduğu görülmekle birlikte söz konusu karara ilişkin
tutanağın, dava dilekçesinin ve dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı
örneklerinin dosyada bulunmadığı, ayrıca başvuruya ilişkin belgelerin dizi
pusulasına bağlanmadığı görülmüştür. 7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile İçtüzük’ün 46.
maddesinin  (2) numaralı fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı
olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin
(4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye
geçilmeksizin reddi gerekir. III. HÜKÜM 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 300.
maddesinin birinci fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4)
numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye
geçilmeksizin REDDİNE 26/6/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ Üye Yıldız
  SEFERİNOĞLU