ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 2011/70 Karar Sayısı : 2012/77 Karar Günü : 24.5.2012 R.G. Tarih-Sayı :
06.10.2012-28433 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kırıkkale İdare
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 2.2.2005 günlü, 5289
sayılı 'Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerine Bir Derece Verilmesi Hakkında
Kanun'un 1. maddesinde yer alan '' 15.1.2005 tarihinde ' anılan
tarihten önce '' ibarelerinin, Anayasa'nın 2., 5. ve 10. maddelerine
aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Kırıkkale Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde öğretim üyesi
olarak görev yapan davacının, 5289 sayılı Kanun ile 15.01.2005 tarihinde
görevde bulunanlara verilen bir dereceden yararlandırılması istemiyle
06.10.2010 tarihinde Kırıkkale Üniversitesi Rektörlüğü'ne yaptığı başvurunun
reddi üzerine açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu
kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 2.2.2005 günlü, 5289 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerine
Bir Derece Verilmesi Hakkında Kanun'un itiraz konusu ibareyi de içeren 1.
maddesi şöyledir: ' 457 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 399 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye eklenen ek geçici madde, 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 657
sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen ek geçici madde ve 459 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa
eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler kapsamında
belirtilen (sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman
erbaşlar dahil) ve bu ek geçici maddelerin hükümlerinden yararlanmamış
olanlardan 15.1.2005 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız
izinde bulunanlar dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli,
adî malûllük, vazife malullüğü aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı
alanlar hakkında da uygulanır.' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 5. ve 10. maddelerine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ,
Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Serruh KALELİ, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN,
Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Zehra Ayla PERKTAŞ,  Recep
KÖMÜRCÜ, Alparslan ALTAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi
DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN'ın katılmalarıyla 20.7.2011 günü
yapılan ilk inceleme toplantısında; dosyada eksiklik bulunmadığından işin
esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. maddesine göre Türkiye
Cumhuriyetinin Hukuk Devleti olduğu ve Hukuk Devleti olma ilkesinin, devletin
demokratik, sosyal ve laik olma ilkelerinin tümünü kapsadığı, bir taraftan kişi
hürriyeti ve güvenliğini esas alırken diğer yandan da bireylerin idarenin eylem
ve işlemlerine karşı korunmasının amaçlandığı; Devletin Anayasa'nın 5. maddesi
ile ülkede yaşayan tüm vatandaşları siyasal, ekonomik sosyal koşullardan eşit
şekilde yararlandırma ve bunun için gerekli önlemleri almakla görevli
kılındığı; Anayasa'nın 10. maddesinde ifade edilen 'eşitlik ilkesi' ile eylemli
değil hukuksal eşitliğin öngörüldüğü bu ilkenin amacının aynı durumda bulunan
kişilerin yasalarca aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak olduğu, 5289
sayılı kanunla getirilen ve iptali istenen düzenlemede esas amacın kamuda
görevli olmak olarak belirlendiği bu açıdan bakıldığında 15.1.2005 tarihinde
görevde bulunmayanlar ile bu tarihte bulunanlar arasında eşitlik bulunduğu ve
sonuç olarak kuralın Anayasa'nın 2., 5. ve 10. maddelerine aykırı olduğu ileri
sürülmüştür. İtiraz konusu ibareyi de içeren 2.2.2005 günlü, 5289 sayılı
Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerine Bir Derece Verilmesi Hakkında Kanun'un 1.
maddesinde, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye 457 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'yle eklenen ek geçici madde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na
458 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle eklenen ek geçici madde, 926 sayılı
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na 459 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'yle eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler
kapsamında belirtilen (sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve
uzman erbaşlar dahil) ve bu ek geçici maddelerin hükümlerinden yararlanmamış
olanlardan 15.1.2005 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız izinde bulunanlar
dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli, adî malûllük, vazife
malullüğü aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı alanlardan anılan tarihte
görevde bulunan kamu görevlilerinin kazanılmış hak aylıkları bir üst dereceye
yükseltilmiştir. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku
tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan,
yargı denetimine açık, Anayasa'nın ve yasaların üstünde yasakoyucunun da
bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir. Anayasa'nın 10. maddesinde herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet,
siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım
gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu, hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya
sınıfa imtiyaz tanınamayacağı, Devlet organları ile idare makamlarının bütün
işlemlerinde yasa önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda
oldukları ifade edilmiştir. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı
kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durum ve konumlarındaki özellikler,
kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları gerekli kılabilir. Aynı
hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa
Anayasa'nın öngördüğü eşitlik ilkesi ihlâl edilmiş olmaz. Yasaların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması, genel,
objektif, adil kurallar içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk
devleti olmanın gereğidir. Bu nedenle yasa koyucunun hukuki düzenlemelerde
kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet, hakkaniyet
ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması gerekir. Memurlar ve
diğer kamu görevlilerinden, belirli bir tarihte görevde bulunanlara, ilave bir
derece vermek suretiyle getirilen itiraz konusu kural, düzenleniş itibariyle
kamu yararı amacı taşımakta olup demokratik toplum düzeninin gerekleri ile
çelişmemekte ve yasakoyucunun takdir yetkisi kapsamı içerisinde bulunmaktadır. Diğer taraftan 5289 sayılı Kanun'la getirilen ve iptali istenen
düzenlemede; yasa koyucu, esasen belirli bir tarihi baz almak şartıyla ve o
tarihte kadroya bağlı olarak çalışmakta olan ve daha önceden benzeri bir
düzenlemeden yararlanmamış olan tüm kamu personelini ayrım yapmadan kapsamına
dahil etmiştir. Bu bakımdan kanun koyucunun söz konusu yasadan faydalanmak için
belirlediği koşul 15.1.2005 tarihinde kamu personeli olmak şeklinde objektif
bir koşul olarak belirlenmiştir. Söz konusu tarihte aynı durumda bulunan
kişilerin tamamına bu hak öngörüldüğüne ve bu kişiler arasında her hangi bir
ayırım yapılmadığına göre itiraz konusu kural eşitlik ilkesine aykırı değildir. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural, Anayasa'nın 2. ve 10.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. İtiraz konusu kuralın Anayasa'nın 5. maddesi ile ilgisi
görülmemiştir. VI- SONUÇ 2.2.2005 günlü, 5289 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerine
Bir Derece Verilmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinde yer alan '' 15.1.2005
tarihinde ' anılan tarihten önce '' ibarelerinin Anayasa'ya aykırı olmadığına
ve itirazın REDDİNE, 24.5.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Mehmet
  ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye Zühtü
  ARSLAN