ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2004/104 Karar Sayısı : 2004/117 Karar Günü : 1.12.2004 R.G. Tarih-Sayı :09.03.2005'de tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Çubuk Asliye Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 4.4.1929 günlü, 1412
sayılı “Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu”nun 390. maddesinin; birinci fıkrasında
yer alan “...ile hafif hapis cezasına hükmedilmişse...” ibaresi ile üçüncü
fıkrasının birinci tümcesinin, Anayasa'nın 2., 13. ve 36. maddelerine aykırılığı
savıyla iptali istemidir. l- OLAY Basit nitelikte müessir fiil suçundan açılan kamu davasında, işi
ceza kararnamesi ile sonuçlandıran Sulh Ceza Mahkemesi kararına itirazın
incelenmesi sırasında itiraz konusu kuralları Anayasa'ya aykırı bulan Mahkeme,
iptalleri için başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun itiraz konusu
kuralları da içeren 390. maddesi şöyledir: “ Madde 390.- (Değişik: 5/3/1973-1696/50 md.) Ceza
kararnamesi ile hafif hapis cezasına hükmedilmişse itiraz üzerine duruşma
yapılır. Şu kadar ki, sanık duruşmadan evvel itirazından vazgeçerse duruşmaya
mahal kalmaz. Duruşmada sanığı müdafii temsil edebilir. Hakim itiraz üzerine
vereceği hükümde evvelki karar ile bağlı değildir. (Değişik: 7/1/1981- 2369/11 md.) Ceza
kararnamesiyle hafif veya ağır para cezasına ya da muayyen bir meslek veya
sanatın tatiline veya müsadereye yahut bunlardan birkaçına veya hepsine
hükmedilmişse itiraz üzerine asliye mahkemesi başkan veya hakimi 301, 302 ve
303 ncü madde hükümlerine göre itirazı inceler. Bu halde itiraz dilekçesinin
verilmesi, aleyhine itiraz olunan ceza kararnamesinin icrasını durdurur”. B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında Anayasa'nın 2., 13. ve 36. maddelerine
dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Mustafa BUMİN,
Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU,
Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Fazıl SAĞLAM, A. Necmi ÖZLER ve Serdar
ÖZGÜLDÜR'ÜN katılmalarıyla 1.12.2004 günü yapılan ilk inceleme toplantısında,
dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar
verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ İşin esasına ilişkin rapor, başvuru kararı ve ekleri, itiraz
konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- Davada Uygulanacak Kural Sorunu Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddelerine göre, mahkemeler, bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa
Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin, Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış
ve görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o davada
uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik
evrelerinde, ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır. Maddenin birinci fıkrasında, ceza kararnamesi ile “hafif hapis”
cezasına hükmedilmişse itiraz üzerine duruşma yapılacağı, ikinci fıkrasında
ise, duruşmada sanığı müdafiinin temsil edebileceği, hakimin itiraz üzerine
vereceği hükümde önceki kararla bağlı olmayacağı belirtilmektedir. Başvuru
kararına ilişkin davada ceza kararnamesinin konusunu ağır para cezası
oluşturduğundan, Asliye Ceza Mahkemesi'nde itirazen görülmekte olan davada
uygulanacak kural niteliğinde olmayan birinci fıkradaki “...ile hafif hapis
cezasına hükmedilmişse” ibaresine ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği
nedeniyle reddine 30.6.2004 gününde oybirliğiyle karar verilmiştir. B- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu Başvuran Mahkeme'nin iptalini istediği 1412 sayılı Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 390. maddesinin son fıkrası, 22 Ekim 2004 gün ve
25621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 30.6.2004 tarih
ve Esas:2001/481; Karar:2004/91 sayılı kararı ile iptal edilmiş olduğundan, bu
konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. V- SONUÇ 4.4.1929 günlü, 1412 sayılı “Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu”nun
390. maddesinin 2369 sayılı Yasa ile değiştirilen son fıkrasının birinci
tümcesi, 30.6.2004 günlü, E. 2001/481, K. 2004/91 sayılı kararla iptal
edildiğinden, İTİRAZ KONUSU TÜMCE HAKKINDA YENİDEN KARAR VERİLMESİNE YER
OLMADIĞINA, 1.12.2004 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Mustafa
  BUMİN Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ertuğrul
  ERSOY Üye Tülay
  TUĞCU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Fazıl
  SAĞLAM Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR