ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/6 Karar Sayısı: 2014/22 Karar Günü: 11.2.2014 R.G. Tarih-Sayı: Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İstanbul 35. Asliye Ticaret
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 21.11.2012 günlü, 6361
sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9.
maddesinin (3) numaralı fıkrasının Anayasa'nın 10. ve 36. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Davacı şirketin, keşide ettiği çeklerle ilgili davalılara karşı
herhangi bir borcu bulunmadığının tespiti istemiyle açtığı menfi tespit
davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 6361 sayılı Kanun'un itiraz konusu kuralı da içeren 9. maddesi
şöyledir: " Şirketin yapamayacağı iş ve işlemler MADDE 9- (1) Şirket; a) Ana faaliyet konuları dışında faaliyette bulunamaz. b) Müşterileri ile yapacağı sözleşmeler çerçevesinde ve yaptığı
işlemin bir parçası olarak müşterilerine ilave finansman sağlamak amacıyla
toplamı ödenmiş sermayesinin yüzde birini geçmeyecek şekilde kullandırılan
nakdi krediler hariç olmak üzere nakdi kredi kullandıramaz. Bu oranı sıfıra
kadar azaltmaya veya ödenmiş sermayenin yüzde beşine kadar artırmaya ya da
şirket bazında farklılaştırmaya Kurul yetkilidir. c) Ana faaliyet konusu işlemler ile sınırlı olmak kaydıyla verilen
garanti ve kefaletler ile sermayesinde yüzde on ve daha fazla paya sahip veya
kontrolünü elinde bulunduran kişiler ile sermayesinin yüzde on ve daha
fazlasına sahip olduğu veya kontrolünü elinde bulundurduğu ortaklıklara,
toplamı ödenmiş sermayesinin yüzde yirmisini geçmeyecek şekilde verilen garanti
ve kefaletler hariç olmak üzere garanti, kefalet ve teminat mektubu veremez. Bu
oranı yüzde beşe kadar azaltmaya veya yüzde yirmi beşe kadar artırmaya ya da
şirket bazında farklılaştırmaya Kurul yetkilidir. ç) 2499 sayılı Kanuna göre menkul kıymet ihracı, uluslararası
piyasalardan ödünç para alınması, genel esaslar dâhilinde ortak ve
ortaklıklarından, bankalardan, para piyasalarından ve organize piyasalardan fon
sağlanması dışında mevduat veya her ne ad altında olursa olsun bir ivaz
karşılığı para toplayamaz. (2) Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet
satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen
usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı
doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı
birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura
tutarını aşamaz. (3) Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri
hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya
önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere
dayanan def'ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring
şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket
etmiş olsun. (4) Sigortacılık mevzuatına ilişkin hükümler saklı kalmak
kaydıyla, finansal kiralama şirketleri finansal kiralama veya faaliyet
kiralaması işlemlerine konu edilen mallara, bu işlemler kapsamında alınan
teminatlara ve söz konusu malı kiralayan kişilere; finansman şirketleri ise alımı
kredilendirilen mallara veya hizmetlere, kredilerin teminatlarına ve
kredilendirilen malı veya hizmeti satın alan gerçek veya tüzel kişilere, kredi
borcunun geri ödenmesi ve benzeri tüm kredi unsurlarını koruma altına alacak
her çeşit sigortayı kapsayacak şekilde iştigal konusuna giren işlere ilişkin
sigorta sözleşmelerinin yapılmasına aracılık dışında sigortacılık işlemleriyle
iştigal edemezler. " III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatih ŞAHİN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve dayanılan Anayasa
kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir.
Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi
için, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın
bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. 6361 sayılı Kanun'un 9. maddesinin itiraz konusu (3) numaralı
fıkrasında, bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri
hâlinde, faktoring şirketinin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile
borçlunun zararına hareket etmemiş olması kaydıyla, kambiyo senedinden dolayı
kendisine başvurulan kişinin, senedi düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle
kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri,
faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceği öngörülmüştür. Başvuran Mahkemede görülmekte olan dava, davacı şirketin, keşide
ettiği çeklerden dolayı herhangi bir borcu bulunmadığının tespitine ilişkindir.
Davada, çeklerin önceki hamiliyle davacı şirket arasında doğrudan doğruya var
olan ilişkiye dayanan def'iler, davalı faktoring şirketlerine karşı da ileri
sürülmüştür. Yargıtayın yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere, ciro
yoluyla faktoring şirketine devredilen kambiyo senetleriyle ilgili herhangi bir
borcun bulunmadığının tespiti istemiyle açılan menfi tespit davalarında,
davacının, senedi düzenleyen veya önceki hamillerle arasındaki ilişkilere
dayanan def'ileri, faktoring şirketine karşı da ileri sürüp süremeyeceği
hususunda, senedin faktoring şirketine devredildiği tarihte yürürlükte olan
mevzuat hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Başvuran Mahkemede görülen menfi tespit davasına konu çeklerin
9.8.2011, 15.9.2011 ve 28.10.2011 tarihlerinde faktoring şirketlerine devredildiği,
iyiniyetli faktoring şirketlerine karşı ileri sürülemeyecek def'ileri
düzenleyen itiraz konusu kuralın ise çeklerin devredildiği tarihten sonra,
13.12.2012 günlü Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği
anlaşıldığından, bakılan davada uygulanmasına olanak bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, itiraz başvurusunun Mahkemenin yetkisizliği
nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 21.11.2012 günlü, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve
Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9. maddesinin (3) numaralı fıkrasının, itiraz
başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmadığından, bufıkrayailişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
REDDİNE, 11.2.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ