ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı
: 2024/50 Karar Sayısı
: 2024/50 Karar Tarihi
: 22/2/2024 R.G. Tarih -
Sayı : Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Hassa Sulh Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 121. maddesinin
Anayasa’nın 13. ve 35. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar
verilmesi talebidir. OLAY: Ortaklığın giderilmesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın
Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur . I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer
aldığı 121. maddesi şöyledir: “ Paraya çevirmenin diğer tarzı. İştirak halinde
mülkiyet hisseleri: Madde 121 – Bir intifa hakkı veya taksim edilmemiş bir
miras veya bir şirket yahut iştirak halinde tasarruf olunan bir mal hissesi
gibi yukarki maddelerde gösterilmeyen başka nevi
malların satılması lazımgelirse icra memuru satışın
nasıl yapılacağını icra mahkemesinden sorar. İcra mahkemesi, yerleşim yerleri malüm olan alakadarları davet ve gelenlerini dinledikten sonra açık artırma
yaptırabileceği gibi satış için bir memur da tayin edebilir, yahut iktiza eden diğer bir tedbiri alabilir. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatih TORUN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.
maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyle
uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini
Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin
iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler
uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde
yöntemince açılmış ve mahkemenin görev kapsamına giren bir davanın bulunması,
iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak
kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların
çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak
nitelikte bulunan kurallardır. 3. Başvuru kararında 2004 sayılı Kanun’un 121. maddesinin
iptali talep edilmiştir. 4. İtiraz konusu kuralla bir intifa hakkı veya taksim
edilmemiş bir miras veya bir şirket yahut iştirak hâlinde tasarruf olunan bir
mal hissesi gibi anılan Kanun’un diğer maddelerinde gösterilmeyen başka tür
malların satılması gerektiğinde icra memurunun satışın nasıl yapılacağını icra
mahkemesinden soracağı, icra mahkemesinin, yerleşim yerleri belirli olan
ilgilileri davet edip gelenleri dinledikten sonra açık artırma yaptırabileceği
gibi satış için bir memur da tayin edebileceği yahut gereken diğer bir tedbiri
alabileceği hükme bağlanmıştır. 5. Bakılmakta olan dava Samandağ İcra Hukuk Mahkemesi
tarafından itiraz konusu kural uyarınca davacıya tanınan dava açma yetkisinin
kullanımı suretiyle açılmıştır. Diğer bir ifadeyle kural bakılmakta olan dava
öncesinde Samandağ İcra Hukuk Mahkemesince görülen davada uygulanmıştır. Bu
itibarla bakılmakta olan dava öncesinde uygulanmış kuralın başvuran Mahkemede
görülmekte olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır. 6. Açıklanan nedenle bakılmakta olan davada uygulanma
imkânı bulunmayan kurala ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
reddi gerekir. III. HÜKÜM 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun
121. maddesinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
REDDİNE 22/2/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye M. Emin KUZ Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL