ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı       :  2016/24 Karar Sayısı    :  2016/22 Karar Tarihi   :  7.4.2016 R.G.Tarih –Sayı   :  Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul Anadolu 1.
İş Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 31.5.2006 tarihli ve
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 96.
maddesinin birinci fıkrasının, 13.2.2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanun’un 44.
maddesiyle değiştirilen (b) bendinin, Anayasa’nın 2. maddesine aykırılığı ileri
sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Davacı kurum tarafından, davalıya ödenen
yaşlılık aylıklarının iadesi amacıyla hakkında başlatılan takibe ilgilinin
itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasında, itiraz konusu kuralın
Anayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme iptali için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 96. maddesi şöyledir: “ Yersiz ödemelerin geri alınması MADDE 96- Kurumca işverenlere,
sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve
bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla
yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu
Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler; a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin
tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu
ödemelerin yapıldığı tarihlerden, b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin
tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler
toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde
yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra
yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin
Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel
hükümlere göre geri alınır. Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak
borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır. Bu hüküm ilgili hak
sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine
yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır. Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin
başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan
borç tutarı, gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır. Yersiz ödemelerin tespiti ile geri alınmasına ve bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTEN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın “ Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri
sürülmesi ” başlıklı 152. maddesinin dördüncü fıkrasında, “ Anayasa
Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmi Gazetede
yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya
aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.” ; 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin
(1) numaralı fıkrasında ise “ Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret
kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun
hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz .”
hükümlerine yer verilmiştir. 3. 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 96. maddesinin birinci fıkrasının, 13.2.2011
tarihli ve 6111 sayılı Kanun’un 44. maddesiyle değiştirilen (b) bendine yönelik
itiraz başvurusu, Anayasa Mahkemesi’nin 10.2.2016 tarihli ve E.2015/97,
K.2016/10 sayılı kararıyla kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığı gerekçesi
ile esastan reddedilmiş ve bu karar 3.3.2016 tarihli, 29642 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanmıştır. 4. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilen ret
kararından sonra aynı kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için,
önceki kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 3.3.2016 tarihinden başlayarak
geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır. 5. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin itiraz başvurusunun,
Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41.
maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince esas incelemeye geçilmeksizin reddi
gerekir. III- HÜKÜM 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu’nun 96. maddesinin birinci fıkrasının, 13.2.2011 tarihli ve
6111 sayılı Kanun’un 44. maddesiyle değiştirilen (b) bendinin iptaline karar
verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, Anayasa’nın 152. maddesinin
dördüncü fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince
REDDİNE, 7.4.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Alparslan ALTAN Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ