ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1975/101 Karar Sayısı : 1975/121 Karar Günü : 29.4.1975 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME: Uzunköprü
Asliye Ceza Mahkemesi. İTİRAZIN KONUSU: 15.5.1974 günlü, 1803
sayılı “Cumhuriyetin 50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında
Kanun”un 2. maddesinin (B) bendinin iptali istemidir. I. OLAY: Sanık hakkında uygulanacak Türk Ceza Kanununun 492. maddesinin yer
aldığı 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendini, Anayasa’nın 92.
maddesinin beşinci fıkrasıyle saptanan yöntemlere uyulmadan yasalaştırılması
nedeniyle Anayasaya aykırı gören Mahkeme iptali için, Anayasa’nın değişik 151.
ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Kanunun 27. maddeleri uyarınca Anayasa
Mahkemesine başvurulmasına karar verilmiştir. II. İLK İNCELEME: Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca toplanarak aşağıdaki
sorunlar üzerinde durmuştur: 1-Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olup olmadığı
sorunu: Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasaya
uygunluk denetimine bağlı olup olmayacağı sorunu üzerinde durulmuş ve bunların
da Anayasa’ya uygunluk denetimine bağlı olduğu sonucuna varılmıştır. Konu
hakkındaki gerekçeler, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü, Esas: 1974/34,
Karar: 1974/50 sayılı kararında tümüyle açıklanmış bulunduğundan (Resmî Gazete,
Gün: 21.1.1975, sayı: 15125), bunların burada yinelenmesine gerek kalmamıştır. Şu duruma göre bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içinde
bulunduğu açıktır. Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır. 2- Esasın incelenmesinde sınır sorunu: Kamu davası Türk Ceza Kanununun 492. maddesine göre açılmıştır ve
Mahkemece de sanıklar hakkında bu madde hükmü uygulanacaktır. Oysa, Mahkemenin iptalini istediği 1803 sayılı Yasanın 2.
maddesinin (B) bendinde, sözü geçen yasa maddesinden başka daha birçok maddeler
yer almakta ve Mahkemenin görmekte olduğu davanın öteki maddelerle bir ilgili
bulunmamaktadır. O halde, Anayasanın değişik 151. ve 44 sayılı Yasanın 27.
maddeleri gereğince, itiraz yoluyla gelen bu işte esasın incelenmesi,
Mahkemenin uygulama durumunda olduğu Yasa hükmü ile sınırlandırılmalıdır. Nihat O.Akçakayalıoğlu bu görüşe katılmamıştır. 3- İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması: 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendindeki
kuralın Türk Ceza Kanununun 492. maddesi yönünden iptaline 11.3.1975 gününde,
Esas: 1975/8, Karar: 1975/50 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan, bu konuda
yeniden karar verilmesine yer kalmamıştır. III- SONUÇ: 1- İşin incelenmesinin Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkisi
içinde bulunduğuna Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylarıyle ve oyçokluğu
ile; 2- Dosyanın eksiği bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının
15.5.1974 günlü 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin itiraz konusu yapılan (B) bendinin
Türk Ceza Kanununun 492. maddesi ile sınırlı olarak incelenmesine Nihat
O.Akçakayalıoğlu’nun esasın incelenmesinin (B) bendinin tümü yönünden yapılması
gerektiği karşıoyuyle ve oyçokluğu ile; 3- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin bu işte
itiraz konusu yapılmış bulunan (B) bendindeki kuralın itiraz yolu ile gelen
başka bir işte Anayasa Mahkemesince Anayasa’ya uygunluk denetiminden
geçirilerek Türk Ceza Kanununun 492. maddesi açısından iptaline 11.3.1975
gününde Esas: 1975/8, Karar: 1975/50 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bu
konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına oybirliğiyle; 29.4.1975 gününde karar verildi. Başkan Muhittin
  TAYLAN Başkanvekili Kâni VRANA Üye Şahap ARIÇ Üye İhsan ECEMİŞ Üye Halit ZARBUN Üye Abdullah ÜNER Üye Ahmet
  KOÇAK Üye Şekip
  ÇOPUROĞLU Üye Lûtfi ÖMERBAŞ Üye Hasan GÜRSEL Üye Ahmet Salih
  ÇEBİ Üye Şevket
  MÜFTÜGİL Üye Adil ESMER Üye Nihat
  O.AKÇAKAYALIOĞLU Üye Ahmet H.BOYACIOĞLU KARŞIOY YAZISI Görev sorunu; 1803 sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa
Mahkemesi’nin görevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasaya
uygun görmediğimden, katılmıyorum. Bu konudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı
Resmî Gazetede yayımlanan, Anayasa Mahkemesi’nin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50
sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilatlı olarak
yazdığım gerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada
tekrarına gerek görülmemiştir. Sözü geçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa
Mahkemesinin, çoğunlukla verdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım. Üye Şahap ARIÇ KARŞIOY YAZISI 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan
Mahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy
yazımda açıkladığım görev ve yetkiye ilişkin gerekçelerle, çoğunluğun bu
kararına da katılmıyorum. Üye Halit ZARBUN