ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2015/51 Karar Sayısı : 2015/57 Karar Tarihi : 17.6.2015 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Danıştay Onaltıncı Dairesi İTİRAZIN KONUSU : 4.7.1972 tarihli ve 1602
sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun 25.12.1981 tarihli ve 2568
sayılı Kanun’un 1. ve 10.3.2011 tarihli ve 6191 sayılı Kanun’un 10.
maddeleriyle değiştirilen 20. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…sivil
memurlar…” ibaresinin Anayasa’nın 10. ve 36. maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Bartın Deniz Komutanlığı Birinci Basamak Muayene Merkezinde
hemşire olarak görev yapmakta olan davacının “ Devlet memurluğundan çıkarma ”
cezası ile cezalandırılmasına dair kararın iptali istemiyle açılan davanın
temyiz incelemesi sırasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu
kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur . II- YASA METİNLERİ İtiraz Konusu Yasa Kuralı 1602 sayılı Kanun’un itiraz konusu ibareyi de içeren 20. maddesi
şöyledir: “Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Türk Milleti adına; askeri olmayan
makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri
hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve son
derece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlarda gösterilen,
görevleri yapar. Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda;
ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz. Bu Kanunun uygulanmasında asker kişiden maksat; Türk Silahlı
Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur,
astsubay, askeri öğrenci, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er,
erbaş ve erler ile sivil memurlar dır . ” III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTEN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa
kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada
uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görürse veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa ,
o hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu
kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde
yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali
istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. Anayasa’nın 157. maddesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin,
askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile asker kişileri ilgilendiren
ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların
yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesi olduğu öngörülmektedir. 1602
sayılı Kanun’un 20. maddesinin birinci fıkrasında da Askeri Yüksek İdare
Mahkemesinin görevi;Türk Milleti adına, askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş
olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve
eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesi olarak yargı
denetimini ve diğer kanunlarda gösterilen görevleri yapmak olarak ifade
edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise Kanun’un uygulanmasında asker
kişiden maksadın; Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmetten
ayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, uzman jandarma,
uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er, erbaş ve erler ile sivil memurlar olduğu
belirtilmiştir. Bartın Deniz Komutanlığı Birinci Basamak Muayene Merkezinde
hemşire olarak görev yapmakta olan davacının “ Devlet memurluğundan çıkarma ”
cezası ile cezalandırılmasına dair kararın iptali istemiyle açılan davada,
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi görevli olup, bu dava idare mahkemesinin görev
alanına girmemektedir. Buna göre, itiraz yoluna başvuran Danıştay Onaltıncı Dairesinin
önünde, yöntemine göre açılmış bir dava bulunmadığından, itiraz konusu ibare
itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanacak kural
niteliği taşımamaktadır. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu ibareye ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 4.7.1972 tarihli ve 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi
Kanunu’nun, 25.12.1981 tarihli ve 2568 sayılı Kanun’un 1. ve 10.3.2011 tarihli
ve 6191 sayılı Kanun’un 10. maddeleriyle değiştirilen 20. maddesinin ikinci
fıkrasında yer alan “...sivil memurlar…” ibaresinin, itiraz başvurusunda
bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu
ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 17.6.2015
tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü
  ARSLAN Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Başkanvekili Burhan
  ÜSTÜN Üye Serruh
  KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN Üye Kadir
  ÖZKAYA Üye Rıdvan
  GÜLEÇ