ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 2012/50 Karar Sayısı: 2012/73 Karar Günü: 24.5.2012 R.G. Tarih-Sayı: Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 17. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 18.3.1924 günlü, 442 sayılı
Köy Kanunu'na 27.5.2007 günlü, 5673 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle eklenen Ek
17. maddenin ' Geçici köy korucularından sakatlananların kendilerine,
ölenlerin ise dul ve yetimlerine 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması
Hakkında Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle malûllük ya da dul ve yetim
aylığı bağlanmış olması durumunda; bu madde hükümlerine göre ayrıca tazminat
ödenmez, önceden bu madde hükümlerine göre tazminat ödenmiş olanların almış
oldukları tazminat tutarı 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gerekecek
nakdî tazminat tutarından düşülür.' biçimindeki beşinci fıkrasının,
Anayasa'nın 2., 13., 60. ve 61. maddelerine aykırılığı savıyla iptali
istemidir. I- OLAY Geçici köy korucusu olarak görev yapmakta iken emekliye ayrılarak
tarafına nakdi tazminat ödenmesi isteminde bulunan davacının talebinin, itiraz
konusu kurala dayanılarak daha önce kendisine tazminat ödendiğinden bahisle
reddi üzerine açılan davada, itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırı olduğu
kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 18.3.1924 günlü, 442 sayılı Köy Kanunu'na 27.5.2007 günlü, 5673
sayılı Kanun'un 2. maddesiyle eklenen ve itiraz konusu fıkrayı da içeren Ek 17.
maddesi şöyledir: ' Ek Madde 17 ' (Ek: 27/5/2007-5673/2 md.) 55 yaşını doldurup onbeş yıldan az hizmeti olan veya 55 yaşını
doldurmamış olan geçici köy korucularından; sağlık ve idarî nedenlerle görevine
son verilenler ile ölenlere (55 yaşını doldurmamış olmakla birlikte onbeş yıl
veya daha fazla hizmeti bulunanlardan görevleri ile ilişikleri devam etmekte
iken vefat edenler hariç), 20.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan
aylık katsayısı ve hizmet yılı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda
tazminat ödenir. 55 yaşını doldurmadan kendi istekleri ile görevlerinden ayrılan
geçici köy korucularına, hizmet sürelerine bakılmaksızın 20.000 gösterge
rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ve hizmet yılı ile
çarpımı sonucunda bulunacak miktarda tazminat ödenir. Tazminat hesabında bir yıldan az olan hizmet süresi bir yıl kabul
edilir. Bir tam yılı aşan süreler için; ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle
bu süre ile orantılı ödeme yapılır. Vefat eden geçici köy korucularının hak
ettiği tazminat kanunî mirasçılarına ödenir. Verilecek tazminat tutarından
herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz. Ek 16 ncı madde uyarınca aylık bağlanan
veya disiplin hükümlerinin uygulanması sonucu görevlerine son verilen geçici
köy korucularına bu madde hükümlerine göre tazminat ödenmez. Geçici köy korucularından görev süresi içinde vefat edenlerin
eşine ve çocuklarına, bunlar yoksa anne ve babasına, bunlar da yoksa
kardeşlerine, 15.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık
katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda herhangi bir vergi ve kesintiye
tâbi tutulmaksızın ölüm yardımı ödenir. Geçici köy korucularından sakatlananların kendilerine, ölenlerin
ise dul ve yetimlerine 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında
Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle malûllük ya da dul ve yetim aylığı
bağlanmış olması durumunda; bu madde hükümlerine göre ayrıca tazminat ödenmez,
önceden bu madde hükümlerine göre tazminat ödenmiş olanların almış oldukları
tazminat tutarı 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gerekecek nakdî
tazminat tutarından düşülür. Ek 16 ncı madde ile bu madde kapsamındaki ödemeler, Sosyal
Güvenlik Kurumu tarafından yapılır ve ödemenin yapılmasını takip eden iki ay
içinde Hazineden tahsil edilir.' III- İLK İNCELEME 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 'Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi' başlıklı
40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında; bir davaya bakmakta
olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi halinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda; bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesi'ne göndereceği kurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) bendinde de
Mahkeme'ye gönderilecek belgeler arasında ' iptali istenen kuralların
Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru
kararının aslı ' da sayılmıştır. Aynı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrasında ise, açık bir
şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının,
Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle
reddedileceği kurala bağlanmıştır. İtiraz yoluna başvuran mahkemece 6216 sayılı Kanun'un 40.
maddesinin (1) numaralı fıkrası hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesi'ne gönderilen
gerekçeli başvuru kararının incelenmesinden; mahkemece söz konusu kararda
sadece itiraz konusu kurala ve Anayasa'nın 2., 13., 60. ve 61. madde
hükümlerine yer verilerek dava dosyasının özetlendiği, itiraza konu kuralın
niçin anılan maddelere aykırı olduğu yönünde bir irdeleme ve değerlendirme
yapılmadığı, ayrıntılı bir gerekçeye de yer verilmediği, kararın gerekçe
kısmında da itiraz konusu kuralın Anayasa'nın yukarıda yer verilen maddelerindeki
sosyal ve hukuk devleti ile ölçülülük ilkelerine aykırı olduğu kanaatine
ulaşıldığı, hususlarına yer verilmek suretiyle iş bu başvurunun yapıldığı
anlaşılmaktadır. Olayda, itiraz yöntemine başvuran mahkemece gönderilen başvuru
kararının6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a)
bendindeki nitelikleri taşımadığı,iptali istenilen kuralınAnayasa'nın hangi
maddelerine niçin aykırı olduğunu açıklayan gerekçeleri içermediği, dolayısıyla
kararın bu haliyle itiraz konusu kuralınAnayasa'ya aykırılık nedenlerine
ilişkin gerekçesinin yeterli olmadığıaçıktır. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendindeki niteliklere haiz olmayan başvuru kararıyla
yapıldığı anlaşılan itiraz başvurusunun, Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı
fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin
reddi gerekir. IV- SONUÇ 18.3.1924 günlü, 442 sayılı Köy Kanunu'na, 27.5.2007 günlü, 5673
sayılı Kanun'un 2. maddesiyle eklenen Ek Madde 17'nin 'Geçici köy
korucularından sakatlananların kendilerine, ölenlerin ise dul ve yetimlerine
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri
uygulanmak suretiyle malûllük ya da dul ve yetim aylığı bağlanmış olması
durumunda; bu madde hükümlerine göre ayrıca tazminat ödenmez, önceden bu madde
hükümlerine göre tazminat ödenmiş olanların almış oldukları tazminat tutarı
2330 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gerekecek nakdî tazminat tutarından
düşürülür.' biçimindeki beşinci fıkrasının, Anayasa'nın 2., 13., 60. ve 61.
maddelerine aykırılığı savı ile iptali istemine ilişkin İtiraz başvurusunun,
aykırılık nedenlerine ilişkin yeterli gerekçelerin belirtilmemiş olması nedeniyle
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereği yöntemine uygun
olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 24.5.2012 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Mehmet
  ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye Zühtü
  ARSLAN