ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı     :  2018/66 Karar Sayısı  :  2018/37 Karar Tarihi :  2/5/2018 R.G. Tarih-Sayı :  Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Bölge İdare
Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 6/6/2002 tarihli ve 4760
sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 13. maddesinin 28/3/2013 tarihli ve 6455
sayılı Kanun’un 33. maddesiyle eklenen (5) numaralı fıkrasında yer alan “ …ithal
veya… ” ibaresinin Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Davacı hakkında özel tüketim vergisi tarh
edilmesine ve bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesine ilişkin işlemin iptali
talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I.    İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 13. maddesi şöyledir: “Müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması Madde 13- 1. Gerçek veya tüzel kişiler tarafından ithal edilen ham
petrolün Türkiye’deki rafinerilere fason olarak rafine ettirilmesi sonucu elde
edilen (I) sayılı listedeki malların tesliminde doğacak özel tüketim vergisinin
ödenmesinden, ham petrol ithalini gerçekleştirenlerle birlikte, ilgili rafineri
şirketi müteselsilen sorumludur. 2. (I) sayılı listedeki malları teslim alanların, bu malları daha
yüksek tutarda vergiye tâbi bir mal olarak kullanmak veya üçüncü kişilere
satmak suretiyle vergi ziyaına sebebiyet vermeleri halinde, ziyaa uğratılan
vergi bunlar adına tarh olunur ve tarhiyata 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344
üncü Maddesine göre vergi ziyaı cezası uygulanır. 3. (II) sayılı listedeki malların ilk iktisabı, teslimi veya
ithaline ilişkin işlemleri gerçekleştirenler, bu işlemlerden önce özel tüketim
vergisinin ödendiğini gösteren belgeleri aramak zorundadırlar. Bu mecburiyete
uymamak suretiyle gerekli verginin ödenmesinden önce işlem yapan gümrük
memurları, kayıt ve tescile yetkili memurlar, motorlu araç ticareti yapanlar,
bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler ile icra memurları,
ziyaa uğratılan vergi, vergi cezası ve gecikme faizinden mükellefle birlikte
müteselsilen sorumludurlar. Ancak bunlar, ödemek zorunda kaldıkları vergi, ceza
ve faizler için mükellefe rücu hakkına sahiptirler. 4. (Ek: 4/6/2008-5766/19 md.; Değişik: 28/3/2013-6455/33 md.) 5015
sayılı Petrol Piyasası Kanununun 18 inci maddesinin verdiği yetki uyarınca
kullanılma zorunluluğu getirilen ulusal markeri bulunmayan ya da standartlara
uygun olmayan özel tüketim vergisine tabi malları bulundurduğu tespit edilenler
adına, malların tespit tarihindeki miktarı üzerinden 11 inci maddedeki esaslara
göre özel tüketim vergisi resen tarh edilir. Bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası
uygulanır. 5. (Ek: 28/3/2013-6455/33 md.) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
mükerrer 257 nci maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu
getirilen özel etiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabi
malların bulundurulduğunun tespit edilmesi halinde, bu malları bulunduranlar
adına; her bir tespit için bu Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde
yer alan malların 50 litreyi, (B) cetvelinde yer alan 2402.20 ve
2402.90.00.00.00 (yalnız tütün yerine geçen maddelerden yapılmış sigaralar)
G.T.İ.P. numaralı malların 5.000 adedi aşması hâlinde ise müteselsilen sorumlu
olmak üzere, bu malları bulunduranlar ile ithal veya imal
edenlerden herhangi biri adına; malların tespit tarihindeki emsal bedeli veya
miktarı üzerinden 11 inci maddedeki esaslara göre özel tüketim vergisi resen
tarh edilir. Bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanır.” II.   İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Aydın AYGÜN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre
mahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun
hükmünde kararname kurallarını Anayasa’ya aykırı görürler veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o
hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak bu
kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde
yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali
istenen kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak
yasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde
veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. 3. Başvuru kararında, 4760 sayılı Kanun’un 13. maddesine
28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle eklenen (5) numaralı
fıkrada yer alan “ …ithal veya… ” ibaresinin iptali talep
edilmektedir. İtiraz konusu ibarenin yer aldığı kuralda, 4/1/1961 tarihli ve
213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen özel
etiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabi malların
bulundurulduğunun tespit edilmesi hâlinde müteselsilen sorumlu olmak üzere bu
malları bulunduranlar ile ithal veya imal edenlerden herhangi biri adına,
malların tespit tarihindeki emsal bedeli veya miktarı üzerinden özel tüketim
vergisinin resen tarh edileceği ve bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası
uygulanacağı öngörülmüştür. 4. Bakılmakta olan davada uyuşmazlığın konusunu, Bitlis ilinde
davacı Şirkete ait çekici ve dorsesinde yapılan arama sonucunda tespit edilen
kaçak sigaralar nedeniyle belirlenen vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi
oluşturmaktadır. Kanun’un 13. maddesinin (5) numaralı fıkrasına göre söz konusu
vergi nedeniyle sorumlu olanlar bu malları bulunduranlar ile ithal veya imal
edenlerdir. Bu kapsamda davada kaçak sigaraların davacı tarafından ithal
edildiğine ilişkin bir tespite yer verilmemiştir. Mahkemenin istinaf
incelemesini gerçekleştirdiği Ankara 5. Vergi Mahkemesinin 5/10/2017 tarihli ve
E.2016/1757, K.2017/1274 sayılı kararında da davacının kaçak sigarayı bulunduran kişi
konumunda kabul edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla “…ithal veya… ”
ibaresinin bakılmakta olan davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
reddi gerekir. III. HÜKÜM 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun
13. maddesinin, 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle
eklenen (5) numaralı fıkrasında yer alan “…ithal veya…” ibaresinin,
itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 2/5/2018
tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ