ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı      :  2016/126 Karar Sayısı   :  2016/119 Karar Tarihi   :  22.6.2016 R.G. Tarih-Sayısı   : 
Tebliğ edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 10.
Aile Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 22.11.2001 tarihli ve 4721
sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 124. maddesinin, Anayasa’nın 5.,10.,17. ve 41.
maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Davacıların velayeti altında bulunan
küçüğün evlenmesine izin verilmesi talebiyle açılan davada, itiraz konusu
kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu 124. maddesi şöyledir: “Madde 124- Erkek veya kadın onyedi yaşını doldurmadıkça
evlenemez. Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple
onaltı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir.
Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir.” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Osman KODAL
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu
ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, bir davaya
bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varması durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya
yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine
başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir
davanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olması
gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde
ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da
olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. 3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, Türk Medeni Kanunu’nun 124.
maddesinin iptalini talep etmiştir. Kanun’un 124. maddesi, evlenme ehliyetinin
koşullarından olan “yaş” koşulunu düzenlemekte olup maddenin
birinci fıkrasında; erkek veya kadının “ onyedi yaşını doldurmadıkça ”
evlenemeyeceği, ikinci fıkrasında ise hâkimin olağanüstü durumlarda ve pek
önemli bir sebeple “onaltı yaşını doldurmuş” olan erkek veya
kadının evlenmesine izin verebileceği, olanak bulundukça karardan önce ana ve
baba veya vasiyi dinleyeceği hüküm altına alınmıştır. 4. Kanun koyucu fiil ehliyetinin kazanılabilmesi için onsekiz
yaşın doldurulmasını ararken evlenme ehliyeti için farklı bir düzenlemeye
giderek kadın ve erkek için onyedi yaşın doldurulmasını yeterli görmüştür. Ancak
onyedi yaşını doldurmuş kişi henüz velayet altında bulunduğundan evlenebilmesi
için velayeti altında bulunduğu anne ve babasının izni gerekmektedir. Bu
kişinin anne ve babasının, diğer bir deyişle yasal temsilcisinin rızasının
varlığı halinde mahkemeden evlenme izni alınmaksızın evlendirme memuru önünde
evlenme işlemi gerçekleştirilebilmektedir. 5 . İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan dava, davacıların
velayeti altında bulunan küçüğün, olağanüstü durum ve pek önemli bir sebebinin
bulunması nedeniyle mahkemeden evlenmesine izin verilmesi talebiyle açılmıştır.
Evlenebilmesi için izin talep edilen kişi, dava tarihi itibariyle onyedi yaşını
doldurmuş ve evlenmesine anne ve babasının rızası bulunan bir kişi olduğundan,
bu kişinin evlenebilmesi için bir mahkeme kararına gerek bulunmamaktadır.
Dolayısıyla itiraz konusu kural, bakılmakta olan davada uygulanacak kural
değildir. 6. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. III- HÜKÜM 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 124.
maddesinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu maddeye ilişkin başvurunun Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 22.6.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Alparslan
  ALTAN Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ