ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı     :  2018/34 Karar Sayısı  :  2018/61 Karar Tarihi :  31/5/2018 R.G. Tarih- Sayı :  30/6/2018
– 30464 (2. Mükerrer) İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye
Büyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte
124 milletvekili İPTAL DAVASININ KONUSU: 31/1/2018
tarihli ve 7068 sayılı  Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un; A. Yok hükmünde olduğunun Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6.,
7., 11. ve 121. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek tespitine, B. Yok hükmünde olduğunun kabul edilmemesi hâlinde şekil
bakımından Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle iptaline, karar verilmesi talebidir. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ İptali talep edilen 7068 sayılı Kanun şöyledir: “ GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN Kanun No. 7068 Kabul
Tarihi : 31/1/2018 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; Emniyet Genel Müdürlüğü,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin
disiplinsizlik ve cezaları, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin
soruşturma usulü ile diğer ilgili hususları düzenlemektir. Kapsam MADDE 2- (1) Bu Kanun; a) Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan
memurları, b) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli
astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile
diğer sınıflardaki memurları, kapsar. (2) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
emrine verilen yükümlü erbaş ve erler hakkında 31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu hükümleri uygulanır. Tanımlar MADDE 3- (1) Bu Kanunun uygulanmasında; a) Amir: Kadro ve kuruluş yönünden bağlı olunan kimse ile amir
olarak yetkilendirilmiş olan diğer kişileri, b) Bakan: İçişleri Bakanını, c) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını, ç) Disiplinsizlik: Bu Kanuna göre disiplin cezası ile
cezalandırılan fiilleri, d) Disiplin amiri: Bu Kanun ile disiplin cezası vermeye yetkili
kılınmış ilk amiri, e) Disiplin amirleri: Disiplin amiri ile üst disiplin amirlerini, f) Disiplin cezası: Disiplinsizlik nedeniyle disiplin amirleri
veya kurulları tarafından verilen ve bu Kanunda gösterilen yaptırımları, g) Disiplin soruşturması: Disiplinsizlik yaptığı iddia edilen
personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri veya kurulları
tarafından yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemeyi, ğ) Emir: Hizmete ilişkin bir fiilin yapılmasının veya
yapılmamasının söz, yazı ve sair surette asta bildirilmesini, h) Görev: Hizmetin gerektirdiği fiili yapmayı ve menettiği fiili
yapmamayı, ı) Hizmet: Mevzuatla yapılması veya yapılmaması hükme bağlanmış
olan hususlar ile amir tarafından emredilen veya yasaklanan işleri, i) Personel: Emniyet Genel Müdürlüğü için emniyet teşkilatında
çalışan her sınıftan memuru; Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı için Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli
astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile
diğer sınıflardaki memurları, j) Üst: Makam, rütbe veya kıdem büyüklüğünü, k) Üst disiplin amirleri: Disiplin amirinin kadro ve kuruluş
yönünden bağlı bulunduğu ve disiplin cezası verilecek personelden makam, rütbe
veya kıdemce büyük olan yetkili sıralı tüm amirleri, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Disiplin cezasını gerektiren fiillerin ve disiplin cezalarının
niteliği MADDE 4- (1) Disiplinsizlik kasten veya taksirle oluşabilir. (2) Aynı fiil nedeniyle bu Kanunda yazılı disiplin cezalarından
birden fazlası verilemez. (3) Bir fiilin birden fazla disiplinsizlik teşkil etmesi halinde
ağır olan disiplin cezası verilir. (4) Bir fiilin diğer kanunlar kapsamında idari yaptırıma bağlanmış
olması, aynı fiile bu Kanun kapsamında disiplin cezası verilmesine engel teşkil
etmez. Disiplin soruşturmasının adli soruşturma veya kovuşturmadan
bağımsızlığı MADDE 5- (1) Herhangi bir fiilden dolayı ilgili hakkında
yapılan adli soruşturma veya kovuşturma, aynı fiilden dolayı ayrıca disiplin
soruşturması ve tahkikat yapılmasını, disiplin cezası verilmesini ve bu cezanın
yerine getirilmesini engellemez. Takdir hakkının kullanımı MADDE 6- (1) Bu Kanun ile disiplin cezası vermeye
yetkilendirilen disiplin amirleri veya kurulları, disiplin cezası uygulanması
ile ilgili takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde
kullanırlar. (2) Takdir hakkı mutlaka gerekçeli olarak kullanılır. (3) Takdir hakkı kullanılırken; a) Disiplinsizliğin işleniş biçimi, b) Disiplinsizliğin işlendiği zaman ve yer, c) Disiplinsizliğin hizmete olumsuz etkisinin ağırlığı, ç) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı, d) Disiplinsizlik yapan personelin kast veya taksire dayalı
kusurunun ağırlığı, e) Disiplinsizlik yapan personelin daha önceki disiplin durumu, f) Disiplinsizlik yapan personelin samimi ikrarı ve gösterdiği
pişmanlık, gözönüne alınır. (4) İtiraz üzerine yetkili makamlar tarafından verilen kararlar
hariç olmak üzere, hiçbir idari makam tarafından, disiplin cezası ile ilgili
takdir hakkının kaldırılması sonucunu doğuran bir karar verilemez veya uygulama
yapılamaz. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Disiplinsizlik ve Cezaları Disiplin cezaları MADDE 7- (1) Personele verilecek disiplin cezaları şunlardır: a) Uyarma cezası: Personele görevinin icrasında veya hal ve
hareketlerinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. b) Kınama cezası: Personele görevinin icrasında veya hal ve
hareketlerinde kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. c) Aylıktan kesme cezası: Disiplin cezası verilen personelin,
fiilin ağırlık derecesine göre zam ve tazminatlar hariç brüt aylığından onbeş
günlüğe kadar kesinti yapılmasıdır. Ceza, aylığı tahakkuk ettiren birimce
personelin aylığından kesilmek suretiyle yerine getirilir. Aylıktan kesme tam
Türk Lirası üzerinden yapılır ve kuruşlar dikkate alınmaz. ç) Kısa süreli durdurma: Personelin bulunduğu kademede
ilerlemesinin dört, altı veya on ay süre ile durdurulmasıdır. d) Uzun süreli durdurma: Personelin bulunduğu kademede
ilerlemesinin oniki, onaltı, yirmi veya yirmidört ay süre ile durdurulmasıdır. e) Meslekten çıkarma: Personelin emniyet, jandarma ve sahil
güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten
çıkarılmasıdır. f) Devlet memurluğundan çıkarma: Personelin bir daha Devlet
memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılmasıdır. (2) Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan
ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek
cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir. (3) Birinci fıkranın (c), (ç) ve (d) bentlerinin uygulanmasında,
cezanın üst ve alt kademeleri ağır ya da hafif ceza sayılmaz. (4) Bu Kanun hükümleri sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay ve
uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlerin kendi kanunlarında
düzenlenen meslekten ayırmayla ilgili hükümlerin uygulanmasına engel teşkil
etmez. (5) Devlet memurluğundan çıkarma ya da meslekten çıkarma
cezalarından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olanlar, uyarma ve kınama
cezalarının uygulanmasından başlayarak beş yıl, diğer cezaların uygulanmasından
başlayarak on yıl geçtikten sonra, atamaya yetkili amire başvurarak verilmiş
olan disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir. İlgilinin
bu süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte
görülürse söz konusu ceza özlük dosyasından silinir. Disiplin cezası verilecek fiiller MADDE 8- (1) Uyarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır: a) Silahını, araç ve gerecini, giyim ve kuşamını temiz tutmamak,
çalıştığı yerin temizliğine özen göstermemek. b) Yetkili makamlarca belirlenmiş tasarruf tedbirlerine riayet
etmemek veya kullanımına sunulan kamu kaynaklarının kullanılmasında
gösterilmesi gereken makul seviyedeki özeni göstermemek. c) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir özrü olmaksızın belirli
zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalmak. ç) Görevdeyken, yetkili makamlar tarafından izin verilen durumlar
haricinde görev veya hizmetle ilgisi olmayan işlerle uğraşmak. d) Özürsüz veya izinsiz olarak mesaiye geç gelmek veya erken
ayrılmak ya da günlük mesai saatlerine riayet etmemek. e) Nezaket kurallarına aykırı tavır ve davranışlarda bulunmak. f) Emrin icrası veya sonuçları ile katılım sağlanan toplantılarla
ilgili olarak görevlendirme yapan amire bilgi vermemek. g) Usulüne uygun olarak kendisine verilmiş olan bir emir üzerine;
emrin uygun olmadığı, yanlış verildiği, yapılamayacağı ve benzeri şekillerde
amirini alenen eleştirmek veya amire karşı itirazda bulunmak (Amir tarafından
karar verilene kadar astın fikrini savunması veya emrin kanunsuz olduğu
hususundaki kanaatini belirtmek için amire yaptığı itiraz bu kapsamda
disiplinsizlik teşkil etmez.). (2) Kınama cezasını gerektiren fiiller şunlardır: a) Görev sırasında veya dışında, mevzuat veya talimatlarla
yasaklanan davranışlarda bulunmak. b) Mevzuatta belirlenmiş usul ve kurallara riayet etmeden sözlü,
yazılı veya elektronik olarak müracaat veya şikâyette bulunmak. c) Nöbeti teslimden sonra görev yerine özürsüz olarak geç dönmek. ç) Bildirimleri süresi içerisinde yerine ulaştırmamak. d) Mevzuat veya talimatlarla taşınmasına veya bulundurulmasına
izin verilmiş olanlar dışında, mesleğin ciddiyeti ile bağdaşmayacak biçimde
yüzük, bilezik, kolye, madalyon, rozet ve benzeri şeyleri takmak. e) Görev sırasında veya dışında kendisi ile aynı rütbede
çalışanlara veya mesai arkadaşlarına karşı saygısız davranmak. f) Mevzuat ve talimatlarla kendisine tevdi edilmiş görevlerin
gerektirdiği sorumluluğu üstlenmekten imtina ettiğini gösterecek tavır ve
davranışlarda bulunmak. g) Amirleri, üstleri, aynı rütbedeki veya çalışma arkadaşları
hakkında ve onların bulunmadığı ortamlarda, onların işlem, eylem ve kişilikleri
hakkında kötüleyici veya konuştuğu kişilerde kötü intiba bırakacak tarzda
olumsuz sözler söylemek. ğ) Zati demirbaş tabanca veya geçici olarak verilen demirbaş
tabancanın üzerinde orijinalliğini bozacak boya, kaplama, gravür veya
ciddiyetle bağdaşmayacak şekil, desen, resim ve karakter gibi değişiklikler
yapmak. h) Mevzuata veya mesleki teamüllere aykırı hitaplarda bulunmak. ı) Bu fıkrada disiplinsizlik olarak saptanan eylem, işlem, tutum
ve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerine
getirilmesinde müsamaha ve savsaklama göstermek. i) Kılık ve kıyafet ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş
kurallara uymamak. (3) Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller şunlardır: а) Üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren
fiiller; 1) Mevzuat veya talimata aykırı olarak eksik kuşam ve teçhizatla
göreve çıkmak. 2) Amir ve üstlerinin, görev ve mesleki konulara veya tutum ve
davranışlarına ilişkin uyarılarına uymamak ya da bu uyarılara kayıtsız kalmak,
amir ve üstleri tarafından sorulan soruları gereken süre içinde yanıtlamamak. 3) Özlük hakları ile ilgili veya başka bir kişisel menfaat temini
için başkalarını aracı koyup öncelik ve ayrıcalık talep etmek. 4) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın
yirmidört saate kadar göreve gelmemek. 5) Görev dışında amir veya üstlerine saygısız davranmak. 6) Nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde
mevzuatla ve talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek. 7) Görevli bulunduğu sırada görev gereği olmaksızın veya amirin
izni olmadan resmi kıyafet ile kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri
yerlerde oturmak. 8) Amirinden izin almaksızın görevli bulunduğu il sınırları dışına
çıkmak. 9) Emrinde çalışanları veya Devletin araç ve gereçlerini idarece
kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın özel işlerinde kullanmak. 10) Kendisine verilmiş olan personel kimlik kartını kabul
edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek. 11) Bazı isteklerini yerine getirmek, kişisel bir menfaat
sağlamak, görev veya sorumluluktan kaçmak gibi amaçlarla hastalığını abartmak
veya olmadığı halde bir rahatsızlığı varmış gibi göstererek günlük mesainin bir
kısmına katılmamayı alışkanlık haline getirmek. 12) Herhangi bir yolu, yeri veya kişiyi arayıp soranlara cevap
vermemek, baştan savmak. 13) Görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli
bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek. 14) Haklı bir neden olmadan kişileri bekletmek. 15) Selamlama ile ilgili olarak belirlenmiş kurallara riayet
etmemek. 16) Resmi protokol kurallarına aykırı tavır ve davranışlarda
bulunmak. b) Dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren
fiiller; 1) Kendisi ile aynı rütbede çalışanlara, astlarına veya mesai
arkadaşlarına karşı onur kırıcı söz söylemek, davranışta bulunmak veya söz,
yazı ya da eylemle hakaret etmek. 2) Resmi belge veya göreve ilişkin evrakı kaybetmek. 3) Önlem almamak veya tedbirli davranmamak yüzünden kendisine teslim
edilen Devlet malı eşyanın hasar görmesine veya kaybolmasına neden olmak. 4) İzinli olduğu zamanlarda resmi kıyafetle, izinli olmadığı
zamanlarda görevli olmaksızın resmi veya sivil kıyafetle, personelin girmesine
veya oturup eğlenmesine izin verilen yerler dışındaki kahvehane, lokal, kulüp
veya benzeri yerlerde oyun oynamak. 5) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın
yirmidört saatten fazla ve iki güne kadar (ikinci gün dahil) göreve gelmemek. 6) Mühür veya beratını kabul edilebilir bir neden olmaksızın
kaybetmek. 7) Yükümlü bulunduğu devir ve teslim işlemlerini tamamlamadan ya
da devir ve teslim işleri tamamlanamadığı takdirde ilgili mevzuatında
belirtilen süre dolmadan görev yerinden ayrılmak. 8) Görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri görevin sona
ermesine ya da kurumca istenmesine rağmen geri vermemek. 9) İzin verilen haller dışında üniforma giymemek. c) Onbir ila onbeş günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını
gerektiren fiiller; 1) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın iki
günden fazla ve üç güne kadar (üçüncü gün dahil) görevine gelmemek. 2) İzinli bulunduğu sürede, hizmet ve görevin gerektirdiği
durumlarda, görevine derhal dönmesi kendisine sözlü, yazılı ya da herhangi bir
iletişim vasıtasıyla duyurulduğu halde, kabul edilebilir özrü bulunmaksızın
görevine makul sürede dönmemek. 3) Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olay, bilgi ve emirleri
zamanında iletmemek. 4) Görev sırasında kişilere karşı onur kırıcı söz söylemek veya
davranışta bulunmak. 5) Denetleme ve soruşturmaları uzatmak, denetleme raporları ve
soruşturma raporlarını süresinde ilgili yerlere vermemek veya göndermemek ya da
kabul edilebilir bir neden olmadan soruşturmayı eksik bırakmak. (4) Kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller şunlardır: а) Dört ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller; 1) Amir ve memurlara görevle ilgili olarak yalan söylemek. 2) Denetim görevini yerine getirmemek. 3) İzinsiz ya da kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın
kesintisiz olarak üç günden fazla ve beş güne kadar (beşinci gün dahil) göreve
gelmemek. 4) Amirlerini, üstlerini, aynı rütbedeki arkadaşlarını, astlarını
veya diğer mesai arkadaşlarını haksız yere şikâyet etmek. 5) Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını ve diğer mesai
arkadaşlarını dövme girişiminde bulunmak. 6) Toplu olarak sözlü veya yazılı şikâyette bulunmak. 7) Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak. 8) Bu Kanunda ayrıca disiplinsizlik olarak tanımlanmamış olmak
kaydıyla astları veya mesai arkadaşlarına yönelik olarak sürekli ve sistemli
her türlü baskı ve taciz uygulamak. b) Altı ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller; 1) Doğrudan veya aracı eliyle astlarından ya da iş sahiplerinden
hediye veya borç almak. 2) Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi
alışkanlık haline getirmek. 3) Görevde kullanılan telsiz haberleşme araçlarıyla görevle ilgili
olmayan veya saygısızca konuşmalar yapmak ya da anlaşılmaz sesler çıkarmak. 4) Teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makine, cihaz ve
teçhizatta ağır kusur veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusurla hasara sebep
olmak. 5) Görev içinde veya dışında amir ya da üstlerinin eylem veya
işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte söz söylemek ya da yazı yazmak. 6) Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven
duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak. 7) Bir görevin kendisine tevdi edildiğini öğrendikten sonra
mazeretler ileri sürmek suretiyle göreve başlamayı geciktirmek. c) On ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller; 1) Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olayları ve bunlarla
ilgili bilgileri amirlerinden ve resmen istenmesi halinde görevli ve yetkili
kuruluş ve kişilerden gizlemek. 2) Yetkili olmadığı halde basın, haber ajansları, radyo ve
televizyon kurumları veya diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna bilgi
ya da demeç vermek. 3) Silahıyla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucu
yaralamaya sebebiyet vermek, kendisini yaralamak ya da bu fiillerin başkaları
tarafından işlenmesine neden olmak. 4) Hizmet aracıyla ağır kusuru veya hizmetten ayrılabilen kişisel
kusuruyla trafik kazası sonucu yaralamaya sebebiyet vermek. (5) Uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller şunlardır: a) Oniki ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller; 1) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya
gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak. 2) Görev sırasında kişilere veya herhangi bir nedenle kurum
binalarına gelen ya da getirilenlere hakaret etmek. b) Onaltı ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller; 1) Devlet malı motorlu araçları, muhabere araçlarını, silah veya
mühimmatı ihmal nedeniyle kaybetmek. 2) Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven
duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak. 3) Görevde uyumak. c) Yirmi ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller; 1) İzinsiz veya kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın
kesintisiz olarak beş günden fazla ve dokuz güne kadar (dokuzuncu gün dahil)
görevine gelmemek. 2) Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli, sanık,
tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden
kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak. ç) Yirmidört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller; 1) Silahıyla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucu ölüme
sebebiyet vermek ya da bu fiilin başkaları tarafından işlenmesine neden olmak. 2) Silahıyla yaralama suçunu kasten işlemek. 3) Meskûn yerlerde, binalarda, herkesin dolaşıp gezebileceği veya
oturabileceği yerlerde silah atmak. 4) Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek. 5) Amirin izni olmaksızın görev yerini terk etmek. 6) Kişinin iffetine yönelik söz söylemek, fiil veya harekette
bulunmak. 7) Amir veya üste hakaret etmek. 8) Amir veya üstlerini söz, yazı, tutum veya davranışlarıyla
küçümsemek. 9) Amir veya üstlerini dövmeye teşebbüs etmek. 10) Amir veya üstlerini sözlü veya fiili olarak tehdit etmek. 11) Göreve ilişkin her türlü yazılı kağıt, belge, mikrofilm aslı
veya kopyalarını kasıtlı olarak yok etmek, ortadan kaldırmak ya da belge
niteliği taşıyan bilgisayar programlarını, dosyalarını, verilerini hukuka
aykırı olarak ele geçirmek, başkasına zarar vermek üzere kullanmak, tahrip
etmek, değiştirmek, silmek, sistemin işlemesine engel olmak ya da yanlış
biçimde işlemesini sağlamak. 12) Kriptolu telsiz cihazının ve her türlü kriptolu cihazın
kaybını veya çalındığını, idarece kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın
ilgili birime derhal bildirmemek. 13) Hizmet aracıyla ağır kusuru veya hizmetten ayrılabilen kişisel
kusuruyla trafik kazası sonucu ölüme sebebiyet vermek. (6) Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır: a) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi
düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak veya personel arasında bu
yolda ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak. b) Göreve çıkılmaması için propaganda yapmak, kışkırtmak, zorlamak,
karar alınmasını sağlamak, alınan bu karara katılmak veya karar uyarınca göreve
çıkmamak. c) Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi
toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek,
buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek. ç) Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar
sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak. d) Hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veya
belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek,
verilmesine göz yummak. e) Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi
ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak. f) Muhafazası veya sevkiyle görevli olduğu şüpheli, sanık, tutuklu
veya hükümlünün kaçmasına bilerek ve isteyerek imkân vermek. g) Bilerek ve isteyerek suç kanıtlarını yok etmek veya bunların
yok olmasına neden olmak, kanıtları silmek, gizlemek, değiştirmek, bozmak veya
bu fiillere yardımcı olmak. ğ) Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatı
satmak veya mal edinmek, personel kimlik kartını, araç, gereç, hayvan, silah ve
mühimmatı başkalarının kullanımına vermek. h) Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip
imza etmek veya ettirmek. ı) Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir
neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği ya da gördüğü bir suçun izlenmesi
ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak. i) Mesleğin saygınlığını zedeleyecek şekilde uygunsuz yerlere
gitmek. j) Görev mahallinde veya görevli bulunduğu sırada alkollü içki
içmek veya içilmesine göz yummak. k) Göreve sarhoş veya alkollü içki içtiği belli olacak biçimde
gelmek. l) Resmi kıyafetle umuma açık yerlerde alkollü içki içmek veya
resmi kıyafetli olarak gizlenemeyecek derecede sarhoş görünmek. m) Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların
yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada
ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olmak. n) Kumar oynamak veya oynatmak, kumar oynatanlarla ilişki kurmak. o) Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak. ö) Geliri ile uygun sayılmayacak biçimde yaşadığı ve aşırı
harcamada bulunduğu kanıtlanmış olmak ve bunun haklı kaynağını gösterememek. p) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile
öngörülen grev yasağı kapsamına giren eylemlerde bulunmak. r) Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı Kanunda
belirtilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak. s) Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya da siyasal
eylemlerde bulunmak, görevli olmaksızın siyasal amaçla yapılacak açık veya
kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak. ş) İffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek
evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında
bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek. t) Kanuna aykırı olarak sendikalara üye olmak, sendikaların veya
üyesi bulunmadıkları derneklerin yapacakları bilimsel, kültürel ve teknik
nitelik taşımayan açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine
görevli olmaksızın katılmak, açık yer toplantı ve gösteri yürüyüşlerine resmi
kıyafetli veya silahlı olarak katılmak ya da üyesi bulundukları derneklerin
tüzüklerinde belirtilen amaçları dışındaki çalışmalarını veya bu nitelikteki
toplantı ya da gösteri yürüyüşlerini düzenlemek veya bunlara katılmak. u) Görevde kullanılan telsiz, telefon haberleşmesini veya kurum
içi iletişim sistemlerini kasıtlı olarak engellemek. ü) Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da
üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına
veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon
kurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazı
ve demeç vermek. v) Amir ya da üste karşı itaatsizliğe, mukavemete ya da fiilen
taarruza tahrik ya da teşvik etmek. y) Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan
her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak. z) Hukuka aykırı olarak kişiler arasındaki haberleşmenin
gizliliğini ihlal etmek, kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini ifşa etmek,
kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları taraflardan herhangi birinin
rızası olmaksızın kaydetmek, kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların
kaydedilmesi suretiyle elde edilen verileri ifşa etmek, kişilerin özel
hayatının gizliliğini ihlal etmek, kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya
sesleri ifşa etmek, kişisel verileri kaydetmek, kişisel verileri bir başkasına
vermek, yaymak veya ele geçirmek, kanunların belirlediği sürelerin geçmiş
olmasına karşın verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü olduğu halde bu
görevini kasıtlı olarak yerine getirmemek, gerçeğin meydana çıkmasını
engellemek amacıyla suç delillerini yok etmek, silmek, gizlemek, değiştirmek
veya bozmak, sayılan fiilleri emir vererek yaptırmak. aa) Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda
veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu
şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log
kayıtlarını değiştirmek veya silmek. bb) Görevi gereği öğrendiği veya edindiği kişisel bilgi veya
belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşmak ya da basın ve yayın kuruluşlarına veya
diğer iletişim kanallarına vermek. cc) Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut bu fiili
kendisine rızasıyla yaptırmak. çç) Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede
menfaatine, içkiye, kumara ve benzeri kötü alışkanlıklara düşkün olmak. dd) Aynı rütbedeki meslektaşları ile diğer mesai arkadaşlarına
fiili tecavüzde bulunmak. ee) Görevde kullanılan telsiz haberleşme araçlarıyla amir ya da
üstleri hakkında olumsuz yönde eleştirici nitelikte konuşmalar yapmak. ff) Dernek kurmak ya da spor dernekleri dışındaki derneklere üye
olmak. gg) Vakıf kurmak veya Bakanlıkça belirlenmiş vakıflardan başka
vakıfların organlarında görev almak. (7) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında,
terfileri 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel
Kanunu hükümlerine tabi olan personelin; a) Kısa süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hallerde
brüt aylıklarının 1/5’i ila 1/4’ü, b) Uzun süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hallerde
brüt aylıklarının 1/3’ü ila 1/2’si, kesilir. (8) Yedinci fıkrada yer alan cezalar yetkili disiplin kurullarınca
verilir. Devlet memurluğundan çıkarma MADDE 9- (1) Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak
fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümleri
uygulanır. Ayrıca, aşağıdaki filleri işleyen personel de Devlet memurluğundan
çıkarma cezası ile cezalandırılır; a) Ülkenin bağımsızlığını zedelemeye, bütünlüğünü bozmaya ve milli
güvenliği tehlikeye düşürmeye yönelik herhangi bir faaliyette bulunmak veya
aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, vakıf,
dernek ve benzeri teşekküle katılmak, bunlara yardım etmek veya bu yapılarla
ilişki içerisinde bulunmak. b) İşkence yapmak. Ağırlaştırıcı nedenler MADDE 10- (1) Amirin emrinin yapılmaması fiilinin
neticesinde, Devlet ya da kişiler zarara uğratılmış ya da hizmetin gecikmesine
ya da durmasına neden olunmuşsa doğan zararın derecesine ya da durumun
ağırlığına göre meslekten çıkarma cezası uygulanabilir. (2) Görev yerinden ayrılmak fiili uzun süreli veya görevi
aksatacak biçimde olmuşsa ya da Devleti veya kişileri zarara uğratmışsa durumun
niteliğine, ağırlığına ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezası
uygulanabilir. (3) Yazılı kağıt, belge ve kayıtlar üzerinde işlenen yasak fiiller
Devlet veya kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine, durmasına veya
aksamasına neden olmuşsa durumun ağırlığına ya da zararın derecesine göre
meslekten çıkarma cezası verilebilir. (4) Nöbet görevine gelmemek veya nöbet talimatına aykırı davranmak
fiili Devlet veya kişilerin zarara uğramasına yol açmış ise durumun niteliğine
ve ağırlığına göre meslekten çıkarma cezası uygulanabilir. (5) Silahıyla ölüme sebebiyet vermek fiilinin işleniş şekli,
durumun ağırlığı ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezası
verilebilir. (6) Silahıyla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucu
yaralamaya sebebiyet vermek fiilinin işleniş şekli, durumun ağırlığı ya da
zararın derecesi ile fiilin konusunun önem ve değerine göre meslekten çıkarma
cezası verilebilir. (7) Meskûn yerlerde silah atmak fiili Devlet veya kişilerin zarara
uğramasına yol açmış ise durumun niteliğine ve ağırlığına göre meslekten
çıkarma cezası uygulanabilir. (8) Görevde uyumak fiili Devlet veya kişilerin zarara uğramasına
yol açmışsa durumun niteliğine ve ağırlığına göre meslekten çıkarma cezası
uygulanabilir. (9) Muhtelif mazeretler ileri sürmek suretiyle tevdi edilen göreve
gitmemek fiili hizmetin aksamasına veya kamu zararının oluşmasına neden olmuşsa
meslekten çıkarma cezası verilebilir. (10) Görevin takdir ve yerine getirilmesinde müsamaha veya
savsaklama fiili Devleti veya kişileri zarara uğratmış veya hizmetin
gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa durumun ağırlığına ve
zararın derecesine göre daha ağır cezalardan birisi verilebilir. (11) Silahıyla yaralamaya kasten sebebiyet vermek fiilinin işleniş
şekli, durumun ağırlığı ya da zararın derecesine göre yirmidört ay uzun süreli
durdurma cezası verilebilir. (12) Denetleme ve soruşturma görevlerini savsaklamak fiili
hizmetin gecikmesine, durmasına, aksamasına neden olmuş veya Devlet ya da kişileri
zarara uğratmışsa durumun ağırlığına yahut zararın derecesine göre, dört ay
kısa süreli durdurma cezası uygulanabilir. (13) Bu Kanunda belirlenmiş ve bir disiplin cezasıyla yaptırıma
bağlanmış fiillerin sahil güvenlik personelince yurtdışı liman ziyaretlerinde
veya Türk karasuları dışında işlenmesi halinde, uyarma ve kınama cezası
gerektiren fiillerde meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı da dikkate
alınarak aylıktan kesme, kısa veya uzun süreli durdurma cezası; aylıktan kesme,
kısa veya uzun süreli durdurma cezası gerektiren fiillerde ise yine meydana
gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı dikkate alınarak meslekten çıkarma cezası
verilebilir. Geçici olarak kontrol altına alma MADDE 11- (1) Jandarma Genel Komutanlığının terörle mücadele
harekatı kapsamındaki operasyonlarında ve Sahil Güvenlik Komutanlığının seyir
halindeki gemi ve botlarında, bunların komutanları, diğer kanunlar ile verilmiş
yakalama yetkisi haricinde aşağıdaki durumlardan birisi bulunduğunda veya
benzer bir amaçla emri altındakileri geçici olarak kontrol altına almaya veya
aldırmaya yetkilidir. a) Kendisine, başkalarına veya çevresine ya da hizmete ait bir
eşyaya zarar vereceği açık bir şekilde belli olanların bu durumunun
engellenmesi. b) Ciddi şekilde bozulan disiplinin yeniden tesis edilmesi. c) Sarhoşluk süresince kişinin kontrol altında tutulması. (2) Kontrol altında bulundurma, bu amaç için hazırlanacak
mahallerde, Jandarma Genel Komutanlığı için operasyon komutanının uygun gördüğü
mahallerde ve yirmidört saati geçmeyecek şekilde uygulanır. Tedbir süresinin
oniki saati geçmesi halinde, personelin yakınlarına ve tedbiri uygulayan
komutanın üstüne en kısa sürede bilgi verilir. (3) Kontrol altına alınanlarla ilgili olarak durumun gerektirdiği
tedbirler, disiplin amirlerince alınır veya alınması sağlanır. Bunlar hakkında
disiplin cezası uygulamasında, eyleminin karşılığı olan cezanın üst sınırı ceza
üst sınırdaysa veya cezanın üst sınırı yok ise bir üst ceza uygulanır. Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası
verilmesi MADDE 12- (1) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği
alışkanlık haline getirme olarak kabul edilir ve personel hakkında meslekten
çıkarma cezası yetkili disiplin kurullarınca verilir: a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye
doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı veya en az iki farklı
disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak. b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye
doğru son beş yıl içinde kırk disiplin cezası puanı veya en az iki farklı
disiplin amirinden toplam yirmibeş defa veya daha fazla disiplin cezası almak. (2) Aynı disiplin dosyası kapsamında birden fazla disiplin cezası
verilmesi halinde en yüksek olanın puanı değerlendirmeye esas alınır. (3) Birinci fıkra kapsamında ceza puanlarının hesaplanması usulü
Emniyet Genel Müdürlüğü personeli için ekli
(1) sayılı çizelgede, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
personeli için ekli (2) sayılı çizelgede gösterilmiştir. (4) Sözleşmeli personelin sözleşmelerinin feshine ilişkin özel
kanunlardaki hükümler saklıdır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Disiplin Amirleri ve Disiplin Kurulları Disiplin amirleri MADDE 13- (1) Disiplin amirinin, disiplin cezası verilecek
personelden makam, rütbe veya kıdemce büyük olması ve amir konumunda bulunması
gerekir. (2) Emniyet Genel Müdürlüğü personeline resen disiplin cezası
vermeye yetkili olanlar, disiplin cezası verilecekler ile verebilecekleri
cezalar ekli (3) sayılı çizelgede, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı personeline resen disiplin cezası vermeye yetkili olanlar, disiplin
cezası verilecekler ve verebilecekleri cezalar ekli (4) sayılı çizelgede
gösterilmiştir. (3) Kaymakamlar ilçe, valiler il teşkilatındaki diğer disiplin
amirlerine göre en üst disiplin amiridir. Valiler kaymakamlara, Bakan ise
Emniyet Genel Müdürü, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanı ile
valilere göre bir üst disiplin amiridir. (4) Disiplin amirleri, disiplin amiri oldukları her rütbe ve
derecedeki tüm personel hakkında disiplin soruşturması açabilir. (5) Disiplin soruşturması yapma ve disiplin cezası verme görev ve
yetkisi üst disiplin amirleri tarafından da kullanılabilir. (6) Bakanlık merkez, taşra ve bağlı kuruluşları personelinden
görevlendirme, atama veya herhangi bir nedenle mensubu bulunduğu teşkilat
dışında görev yapanlar hakkında disiplin soruşturması fiilen görevli olduğu
teşkilat bünyesinde yapılır ve disiplin soruşturma dosyası bu Kanun hükümlerine
göre işlem yapılmak üzere hakkında disiplin soruşturması yapılan personelin
mensubu olduğu teşkilatın yetkili disiplin amiri ve kurullarına gönderilir. Disiplin amirlerinin soruşturmaya ilişkin yetkileri MADDE 14- (1) Maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil eden
bir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını herhangi bir şekilde
öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılmasının gerektiğine kanaat getirirse
bizzat ya da yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla
disiplin soruşturması yapar. (2) Disiplin soruşturmacısı olarak hakkında disiplin soruşturması
yapılacak kişinin üstü konumundaki bir veya birden fazla kişi ya da Bakanlık
ve/veya ilgisine göre Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ya da
Sahil Güvenlik Komutanlığı müfettişi görevlendirilebilir. Ancak gerek görülmesi
halinde, heyet başkanı hariç olmak üzere hakkında disiplin soruşturması
yapılacak kişinin astı konumunda heyet üyeleri görevlendirilebilir. Disiplin
soruşturmacısı olarak mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı ile ilgisine göre
emniyet hizmetleri, jandarma hizmetleri ve sahil güvenlik hizmetleri
sınıflarından olanlar haricinde herhangi bir personel görevlendirilemez. (3) Disiplin soruşturmacıları ve heyeti, kendilerini görevlendiren
disiplin amiri adına disiplin soruşturmasıyla ilgili bilgi ve belgeleri
toplama, ifade alma, tanık dinleme, bilirkişi görevlendirme, keşif yapma, hâkim
veya savcı kararı gerektirmeyen durumlarda kriminal inceleme yaptırma da dahil
olmak üzere her türlü inceleme yapma ve ilgili makamlarla yazışma yetkisini
haizdir. Müfettişlerin özel mevzuatlarından doğan yetkileri saklıdır. (4) Disiplin soruşturmacısı olarak görevlendirilebileceği
belirtilenler, boşanmış olsalar dahi eşleri veya ikinci dereceye kadar kan ve
kayın hısımları olan personel hakkında yürütülen soruşturmalarda
görevlendirilemez. (5) 3/5/2016 tarihli ve 6713 sayılı Kolluk Gözetim Komisyonu
Kurulması Hakkında Kanunun disiplin soruşturması işlemleri ile ilgili hükümleri
saklıdır. Disiplin amirinin disiplin cezası verme yetkisi MADDE 15- (1) Disiplinsizlik yaptığı tespit edilen personele
disiplin amiri tarafından bu Kanundaki esaslara uygun olarak disiplin cezası
verilir. (2) Disiplin amiri olarak tayin edilen unvanlara ait görevleri
vekâleten, ikinci görevle, geçici görevle veya kanunlarda yazılı diğer hallerde
yetkili olarak yürütenler de bu görevi yürüttükleri sürece disiplin amirlerine
tanınan yetkileri kullanabilirler. (3) Disiplin amirleri boşanmış olsalar dahi eşleri veya ikinci
dereceye kadar kan ve kayın hısımları olan personel hakkında, bu sıfatlarından
doğan yetkilerini kullanamazlar. Bu hallerde, disiplin amirliği yetkisi, üst
konumdaki disiplin amiri tarafından kullanılır. (4) Disiplin amirliği yetkisi devredilemez. Emniyet teşkilatı disiplin kurulları MADDE 16- (1) Emniyet teşkilatında, disiplin ve soruşturma
işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere, illerde, eğitim ve öğretim
kurumlarında birer polis disiplin kurulu, merkezde ayrıca Emniyet Genel
Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin
Kurulu oluşturulur. a) İl polis disiplin kurulu, vali yardımcısının başkanlığında
aşağıdaki kişilerin katılımıyla oluşur. 1) İl hukuk işleri müdürü, bulunmadığı durumda il hukuk işleri
şube müdürlüğünün bağlı olduğu vali yardımcısı. 2) Emniyet müdürü veya görevlendireceği müdür yardımcılarından
biri, müdür yardımcısı bulunmadığı durumda il emniyet kuruluşunda emniyet
müdüründen sonra gelen en yüksek rütbeli, rütbelerde eşitlik varsa daha kıdemli
amir. 3) Asayiş şube müdürü. 4) Personel şube müdürü. b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları,
kurum müdürünün başkanlığında, aynı kurumda görevli personel arasında en yüksek
rütbeli, rütbelerde eşitlik durumunda kıdemli üç amir ile aynı kurumdaki
öğretmenler arasından Emniyet Genel Müdürü tarafından seçilen bir kişinin
katılımıyla oluşur. c) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu, personel
işleriyle görevli genel müdür yardımcısının başkanlığında aşağıdaki kişilerin
katılımıyla oluşur: 1) Personel Daire Başkanı. 2) Polis Teftiş Kurulu Başkanınca görevlendirilecek bir polis
başmüfettişi. 3) Emniyet Genel Müdürünce görevlendirilecek bir daire başkanı. 4) Hukuk Müşavirliğinde görevli hukuk müşavirleri arasından
Emniyet Genel Müdürü tarafından görevlendirilecek bir hukuk müşaviri. ç) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu, Emniyet Genel
Müdürü başkanlığında aşağıdaki kişilerin katılımıyla oluşur. 1) Bakan tarafından görevlendirilecek iki emniyet genel müdür
yardımcısı. 2) Polis Teftiş Kurulu Başkanı. 3) Birinci Hukuk Müşaviri. (2) Birinci fıkranın (b) bendi gereğince hangi eğitim ve öğretim
kurumunda polis disiplin kurulu oluşturulacağı ve disiplin kurulu
oluşturulmayan eğitim ve öğretim kurumları personeli hakkında karar vermeye
yetkili kurullar, Bakanlıkça belirlenir. Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve
yetkileri MADDE 17- (1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının
disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları
cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet
kadrosundaki; 1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il
makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını, 2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma
cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları,
kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru ve
adaylarına bütün disiplin cezalarını, c) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu, emniyet
hizmetleri sınıfı mensuplarından; 1) Genel Müdürlük, il, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarındaki
8 inci meslek derecesinden 5 inci meslek derecesine (bu derece dahil) kadar
olan personele meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin
cezalarını, 2) İl emniyet kadrolarındaki komiser yardımcısı, komiser ve
başkomiserler hakkında meslekten çıkarma cezasını, 3) Emniyet Genel Müdürlüğü merkez teşkilatı ve eğitim ve öğretim
kurumları kadrolarındaki komiser yardımcısı, komiser, başkomiserler ile Emniyet
Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında görevli polis memurları hakkında bütün
disiplin cezalarını, ç) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu, emniyet
hizmetleri sınıfında bulunanlardan; 1) Genel Müdürlük, il, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarındaki
8 inci meslek derecesinden 5 inci meslek derecesine (bu derece dahil) kadar
olan personel hakkında meslekten çıkarma cezasını, 2) Genel Müdürlük, il, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarındaki
1 inci, 2 nci, 3 üncü ve 4 üncü meslek derecelerinde bulunan personel hakkında
durdurma cezaları ile daha alt cezaları, verebilir. (2) Emniyet hizmetleri sınıfında bulunanlardan 1 inci, 2 nci, 3
üncü ve 4 üncü meslek derecelerindeki personel hakkında meslekten çıkarma
cezası vermeye Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu yetkilidir. (3) Emniyet teşkilatında görev yapan personelden emniyet
hizmetleri sınıfı dışındaki sınıflara mensup olanlar hakkında disiplin
cezaları; a) Kadro derecesi (5) ve daha aşağı olanlardan il emniyet
kuruluşunda görevli olanlara il polis disiplin kurulunca, eğitim ve öğretim
kurumlarında görevli olanlara o kurumun polis disiplin kurulunca, daha yukarı
kadro derecesinde olanlara Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunca, b) Emniyet Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında görevli olanlardan
kadro derecesi (5) ve daha aşağı olanlara Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez
Disiplin Kurulunca, daha yukarı olanlara ise Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek
Disiplin Kurulunca, verilir. Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların
kesinleşmesi MADDE 18- (1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan; a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği
meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten
çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek
Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla, b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve
öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki
kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları Emniyet
Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla, c) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun kararları,
Bakanın onayıyla, kesinleşir. (2) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve
Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen
dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır. (3) İl polis disiplin kurulunca verilen ve vali tarafından uygun
görülmeyen kararlar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca; Emniyet
Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki
polis disiplin kurullarınca verilen ve Emniyet Genel Müdürü tarafından uygun görülmeyen
kararlar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır. Jandarma teşkilatı disiplin kurulları MADDE 19- (1) Jandarma Genel Komutanlığı merkez ve taşra
teşkilatlarında aşağıdaki disiplin kurulları bulunur. a) İl jandarma disiplin kurulu, vali yardımcısının başkanlığında, 1) İl hukuk işleri müdürü, bulunmadığı durumda il hukuk işleri
şube müdürlüğünün bağlı olduğu vali yardımcısı, 2) İl jandarma komutanı veya görevlendireceği yardımcılarından
biri, komutan yardımcısı bulunmadığı durumda il jandarma kuruluşunda il
jandarma komutanından sonra gelen en kıdemli subay, 3)  Personel şube müdürü veya geçici bölge komutanlığı
personel şube müdürü, 4) Asayiş şube müdürü veya geçici bölge komutanlığı asayiş şube
müdüründen, oluşur. b) Eğitim ve öğretim kurumlarında disiplin kurulları, kurum amiri
veya yardımcısının başkanlığında kurum merkezinde görevli personel arasından en
kıdemli üç komutan ile kurum merkezindeki öğretmenler arasından ilgili jandarma
genel komutan yardımcısı tarafından seçilen bir kişiden oluşur. Jandarma ve
Sahil Güvenlik Akademisi personeli için Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi
Disiplin Kurulu bu fıkradaki usul ve esaslara göre Jandarma ve Sahil Güvenlik
Akademisi Başkanı tarafından oluşturulur. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi
Disiplin Kurulu, eğitim ve öğretim kurumlarındaki disiplin kurullarına ilişkin
usul ve esaslara göre görev yapar. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi
Disiplin Kurulunun meslekten çıkarma dışındaki kararları Bakanlık Müsteşarının
onayıyla, meslekten çıkarma kararları Bakanın onayıyla kesinleşir. c) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları,
Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve
birlik komutanlıkları disiplin kurulları; ilgili komutan, komutan yardımcısı
veya kurmay başkanı başkanlığında, ilgili komutanlık personeli arasından
belirlenecek en kıdemli üç personel ile personel şube müdüründen oluşur. ç) Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu, personel
işlerinden sorumlu jandarma genel komutan yardımcısının başkanlığında, Personel
Başkanı, Hukuk Hizmetleri Başkanlığı disiplin işleri şube müdürü, Jandarma
Genel Komutanının seçeceği üç daire başkanı ve Tayin Daire Başkanından oluşur. d) Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu, Jandarma
Genel Komutanının veya görevlendireceği jandarma genel komutan yardımcısının
başkanlığında, personel işlerinden sorumlu genel komutan yardımcısı, Personel
Başkanı, İstihbarat Başkanı, Asayiş Başkanı, Personel Plan ve Yönetim Dairesi Başkanı,
Tayin Daire Başkanı, Kıdem Sicil Şube Müdürü ve Hukuk Hizmetleri Başkanından
oluşur. (2) Astsubayların disiplin işlerinin görüşülmesinde ve karara
bağlanmasında; Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu ve Jandarma Genel Komutanlığı
Yüksek Disiplin Kurulu hariç olmak üzere diğer disiplin kurullarında, hakkında
disiplin soruşturması yapılandan daha kıdemli bir astsubay üyeye de yer
verilir. Hakkında disiplin soruşturması yapılandan daha kıdemli bir astsubay
yok ise kendisinden sonra en kıdemli astsubay üye olarak görevlendirilir. Jandarma teşkilatı disiplin kurullarının görev ve
yetkileri MADDE 20- (1) Jandarma teşkilatı disiplin kurullarının
disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları
cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) İl jandarma disiplin kurulu il jandarma, ilçe jandarma ve
geçici bölge komutanlıklarındaki; 1) Yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma ve
diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma
cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, 2) Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlere tüm disiplin
cezalarını, b) Eğitim ve öğretim kurumlarında disiplin kurulları, kurum
kadrosunda görevli ya da kurumda öğrenim gören; 1) Yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma ve
diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan
çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, 2) Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erlere tüm disiplin
cezalarını, c) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları,
Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve
birlik komutanlıkları disiplin kurulu; 1) Komutanlıklar bünyesinde bulunan yüzbaşı ve altı rütbelerdeki
subay, astsubay, uzman jandarma ve diğer sınıflardaki memurlara meslekten
çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan diğer
disiplin cezalarını, 2) Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erlere tüm disiplin
cezalarını, ç) Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu; 1) Genel Komutanlık merkez teşkilatında görevli yüzbaşı ve altı
rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve
erlere ve diğer sınıflardaki memurlara tüm disiplin cezalarını, 2) Genel Komutanlık merkez teşkilatı ile il jandarma, ilçe
jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları
kadrolarında bulunan binbaşı ve yarbay rütbelerindeki subaylara meslekten
çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası hariç diğer disiplin
cezalarını, 3) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları,
Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve
birlik komutanlıkları, il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge
komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarında bulunan yüzbaşı ve
altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma ve diğer sınıflardaki
memurlara meslekten çıkarma cezasını, d) Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu; 1) Genel Komutanlık merkez teşkilatı, asayiş kolordu
komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve
Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma,
ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları
kadrolarında bulunan binbaşı ve yarbay rütbelerindeki subaylara meslekten
çıkarma cezasını, 2) Genel Komutanlık merkez teşkilatı, asayiş kolordu
komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve
Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma,
ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları
kadrolarında bulunan albay rütbesinde bulunanlara meslekten çıkarma cezası ve
Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını, verebilir. (2) Genel Komutanlık merkez teşkilatı, asayiş kolordu
komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve
Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma,
ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları
kadrolarında bulunan; a) Albay rütbesindeki personele meslekten çıkarma cezasını, b) Generaller hakkında tüm disiplin cezalarını, vermeye Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu yetkilidir. Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların
kesinleşmesi MADDE 21- (1) Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınca
verilen kararlardan; a) İl jandarma disiplin kurulunun meslekten çıkarma cezası
dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları
valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve
Bakanın onayıyla, b) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları,
Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve
birlik komutanlıkları disiplin kurulu, Genel Komutanlık Merkez Disiplin Kurulu
ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki disiplin kurullarının meslekten çıkarma
cezası dışındaki kararları Jandarma Genel Komutanının onayıyla, meslekten
çıkarma cezası kararları Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun
görüşü ve Bakanın onayıyla, c) Genel Komutanlık Yüksek Disiplin Kurulunun kararları Bakanın
onayıyla, kesinleşir. (2) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve
Genel Komutanlık Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar
Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır. (3) İl jandarma disiplin kurulunca verilen ve vali tarafından
uygun görülmeyen kararlar Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca;
asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, Jandarma Komando
Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik
komutanlıkları disiplin kurulu, Genel Komutanlık Merkez Disiplin Kurulu ile
eğitim ve öğretim kurumları disiplin kurulu tarafından verilen ve Jandarma
Genel Komutanı tarafından uygun görülmeyen kararlar Bakanlık Yüksek Disiplin
Kurulunca kesin karara bağlanır. Sahil Güvenlik Komutanlığı disiplin kurulları MADDE 22- (1) Sahil Güvenlik Komutanlığı merkez ve taşra
teşkilatlarında aşağıdaki disiplin kurulları bulunur. a) Bölge komutanlığı disiplin kurulu, vali yardımcısının
başkanlığında; 1) İl hukuk işleri müdürü, bulunmadığı durumda il hukuk işleri
şube müdürlüğünün bağlı olduğu vali yardımcısı, 2) Bölge komutanı veya görevlendireceği yardımcılarından biri,
komutan yardımcısı bulunmadığı durumda bölge komutanlığı kuruluşunda bölge
komutanından sonra gelen en kıdemli subay, 3) Personel işlerinden sorumlu şube müdürü, 4) Harekattan sorumlu şube müdüründen, oluşur. b) Eğitim ve öğretim kurumlarında disiplin kurulları, kurum amiri
veya yardımcısının başkanlığında kurum merkezinde görevli personel arasından en
kıdemli üç subay ile kurum merkezindeki öğretmenler arasından Sahil Güvenlik
Komutanlığı tarafından seçilen bir kişiden oluşur. c) Sahil Güvenlik Hava Komutanlığı disiplin kurulu, kurum amiri
veya yardımcısının başkanlığında kurum merkezinde görevli personel arasından en
kıdemli üç subay ile kurum merkezindeki personel arasından Sahil Güvenlik
Komutanlığı tarafından seçilen bir kişiden oluşur. ç) Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu, personel
işlerinden sorumlu sahil güvenlik komutan yardımcısının başkanlığında ve onun
belirleyeceği iki daire başkanı, bir şube müdürü ve bir kurum avukatından
oluşur. d) Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu, Sahil
Güvenlik Komutanının veya görevlendireceği sahil güvenlik komutan yardımcısının
başkanlığında, Personel Başkanı, Harekat Başkanı, Atama Daire Başkanı ve Hukuk
Hizmetleri Başkanından oluşur. (2) Astsubayların disiplin işlerinin görüşülmesinde ve karara
bağlanmasında; Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Yüksek Disiplin Kurulu hariç olmak üzere diğer disiplin kurullarında, hakkında
disiplin soruşturması yapılan personelden daha kıdemli bir astsubay üyeye de
yer verilir. Hakkında disiplin soruşturması yapılandan daha kıdemli bir
astsubay yok ise kendisinden sonra en kıdemli astsubay üye olarak
görevlendirilir. Sahil güvenlik teşkilatı disiplin kurullarının görev ve
yetkileri MADDE 23- (1) Sahil güvenlik teşkilatı disiplin kurullarının
disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları
cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) Bölge komutanlığı disiplin kurulu; 1) Bölge komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedeki
diğer komutanlıklardaki bölge komutanı ve amiraller hariç subaylar, astsubaylar
ve diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma cezası ve Devlet
memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını, 2) Bölge komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedeki
diğer komutanlıklardaki uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlere
Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını, b) Eğitim ve öğretim kurumları disiplin kurulu; 1) Kurum komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedeki
diğer komutanlıklarda görevli öğretim komutanı ve amiraller hariç, öğrenim
gören ve görevli subaylar, astsubaylar ve diğer sınıflardaki memurlara
meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan
disiplin cezalarını, 2) Kurum komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedeki
diğer komutanlıklarda görevli veya öğrenim gören uzman erbaş, sözleşmeli erbaş
ve sözleşmeli erlere Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin
cezalarını, c) Sahil Güvenlik Hava Komutanlığı Disiplin Kurulu; 1) Hava komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedeki
diğer komutanlıklardaki hava komutanı ve amiraller hariç subaylar, astsubaylar
ve diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan
çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını, 2) Hava komutanlığı ve bağlı olan komutanlıklar ile bölgedeki
diğer komutanlıklardaki uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlere
Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını, ç) Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu; 1) Komutanlık merkez teşkilatında görevli komutan yardımcıları,
başkanlar ve amiraller hariç subaylar, astsubaylar ve diğer sınıflardaki
memurlara meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası
dışında kalan disiplin cezalarını, 2) Komutanlık merkez teşkilatında görevli uzman erbaş, sözleşmeli
erbaş ve sözleşmeli erlere Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan
disiplin cezalarını, d) Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu; 1) Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinin (1) numaralı
alt bentlerinde sayılanlara meslekten çıkarma cezasını, 2) Komutanlık merkez teşkilatında görevli komutan yardımcıları,
başkanlar ve amiraller hariç subaylar, astsubaylar ve diğer sınıflardaki
memurlara meslekten çıkarma cezasını, 3) Amiral rütbesinde olmadıkları takdirde bölge komutanı, Eğitim
ve Öğretim Komutanı, Hava Komutanı, merkez teşkilatında görevli komutan
yardımcıları ve başkanlar hakkında memuriyetten çıkarma cezası dışında kalan
disiplin cezalarını, verebilir. (2) Sahil Güvenlik Komutanlığı merkez teşkilatı, bölge
komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları, Hava Komutanlığı ile bunlara bağlı
komutanlıklar ve bağlıları kadrolarında bulunan amiraller hakkında tüm disiplin
cezalarını vermeye Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu yetkilidir. Sahil güvenlik teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların
kesinleşmesi MADDE 24- (1) Sahil güvenlik teşkilatı disiplin kurullarınca
verilen kararlardan; a) Bölge komutanlığı disiplin kurulunun meslekten çıkarma
kararları hariç diğer disiplin cezası konuşlu olduğu il valisinin onayıyla,
meslekten çıkarma cezası kararları Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin
Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla, b) Hava Komutanlığı Disiplin Kurulu, Eğitim ve Öğretim Komutanlığı
Disiplin Kurulu ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun
meslekten çıkarma cezası kararları hariç diğer disiplin cezası kararları Sahil
Güvenlik Komutanının onayıyla, meslekten çıkarma cezası ise Sahil Güvenlik
Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla, c) Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun kararları
Bakanın onayıyla, kesinleşir. (2) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve
Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen
dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır. (3) Bölge komutanlığı disiplin kurulunca verilen ve vali
tarafından uygun görülmeyen kararlar Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin
Kurulunca; Hava Komutanlığı Disiplin Kurulu, eğitim ve öğretim kurumlarındaki
disiplin kurulları ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu
tarafından verilen ve Sahil Güvenlik Komutanı tarafından uygun görülmeyen kararlar
Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır. Kurumların en üst amirleri hakkında soruşturma MADDE 25- (1) Emniyet Genel Müdürü, Jandarma Genel Komutanı
ve Sahil Güvenlik Komutanının disiplin cezasını gerektiren fiilleri
öğrenildiğinde haklarında Bakan onayıyla Bakanlık müfettişleri görevlendirilir. (2) Soruşturma sonucunda Bakanın resen verebileceği cezalardan
daha ağır bir cezayı gerektiren disiplinsizlik tespit edilmesi halinde, dosya
Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca karara bağlanır. (3) Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun bu maddedeki görevlerine
ilişkin sekretarya hizmetleri Bakanlık Personel Genel Müdürlüğü tarafından
yerine getirilir. (4) Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun bu madde uyarınca yapılan
görüşme ve toplantılarına Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığından gelen üyeler katılamazlar. Disiplin amirlerinin ve kurullarının belirlenmesi ve çalışmasına
dair esaslar MADDE 26- (1) Karar vermeye yetkili disiplin amirinin veya
disiplin kurulunun tespit ve tayininde, disiplinsizlik yaptığı iddia edilen
personelin son görev ve sıfatı esas alınır. (2) Görevlerini vekâleten, geçici görevle veya kanunlarda yazılı
diğer hallerde yetkili olarak yürüten personel hakkında yapılacak inceleme ve
soruşturmalarla ilgili olarak yetkili disiplin amirlerinin ve disiplin
kurullarının belirlenmesinde, asılın görev unvanı esas alınır. (3) Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığının kendi aralarında ya da diğer kurum ve kuruluşlarda
geçici olarak görevlendirilen personelin yetkili disiplin amirlerinin ve
disiplin kurullarının belirlenmesinde, bu personelin asıl görev ve sıfatları
esas alınır. (4) Jandarma teşkilatında geçici olarak kurulan bölge
komutanlıklarındaki personelin disiplin amirleri, 19 uncu maddeye göre
belirlenir. Bölge komutanlığı personeli hakkında diğer disiplin iş ve işlemleri
ise bölge komutanlığının konuşlu bulunduğu ilin il jandarma komutanlığı
personelinin tabi olduğu usul ve esaslara göre yürütülür. (5) Makam olarak belirlenmeyen disiplin kurulu üyeleri ve bunların
görev, izin veya başka sebeplerle bulunmadığı durumlarda yerine katılacak
olanlar her yıl Aralık ayında belirlenir. (6) Disiplin kurulu üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşleri, birinci
ve ikinci derece kan ve kayın hısımları olan veya disiplin cezası verdikleri ya
da disiplin soruşturmasını yaptıkları personelin durumlarının görüşüleceği
toplantılara katılamazlar. Bu durumda geri kalan üyeleri ile toplanan kurul
eksiksiz toplanmış kabul edilir. (7) Disiplin kurullarında, kanuna uygun olarak bir sendikaya üye
olan personelin soruşturma dosyasının görüşülmesi sırasında, personelin talebi
halinde yetkili sendika temsilcisi de disiplin kuruluna üye olarak katılır. (8) Disiplin kurulları salt çoğunlukla toplanır. Kararlar oy
çokluğu ile alınır. Çekimser oy kullanılamaz. Oyların eşitliği halinde başkanın
oyu yönünde karar alınmış sayılır. (9) Disiplin kurulları; disiplin soruşturmasıyla ilgili bilgi ve
belgeleri toplama, ifade alma, tanık dinleme, bilirkişi görevlendirme, keşif
yapma, hâkim veya savcı kararı gerektirmeyen durumlarda kriminal inceleme
yaptırma da dahil olmak üzere her türlü inceleme yapma ve ilgili makamlarla
yazışma yetkisini haizdir. BEŞİNCİ BÖLÜM Soruşturma Usulü, Karar, Zamanaşımı, İtiraz Soruşturma sonucu verilecek karar MADDE 27- (1) Disiplin kurulu, soruşturma sonucunda disiplin
cezası verilmesine yer olmadığına veya disiplin cezası verilmesine yahut
kurulun yetkisizliğine karar verebilir. (2) Yapılan soruşturma sonucunda fiilin, disiplin kurulunun görev
alanına giren başka bir disiplinsizliği oluşturduğu anlaşılırsa buna uygun olan
disiplin cezası tayin edilir. (3) Disiplin kurulu kararları gerekçeli olarak yazılır. Ceza
verilmesi halinde, gerekçede disiplinsizlik unsurları ile ceza miktarının
tayininde esas alınan hususlar gösterilir. Karar, başkan ve üyeler tarafından
imzalanır ve ilgililere tebliğ edilir. Görevden uzaklaştırma MADDE 28- (1) Disiplin soruşturması nedeniyle görevden
uzaklaştırma hususunda 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. (2) Disiplin kurullarınca haklarında meslekten çıkarma cezası veya
Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilenlerden görevi başında kalmasında
sakınca görülenler, kararın onaylanarak uygulanmasına kadar birinci fıkra
kapsamında görevlerinden uzaklaştırılabilir. Bunlardan meslekten çıkarma cezası
daha hafif bir cezaya indirilerek onaylanmış olanlar hakkında görevden
uzaklaştırma önlemi derhal kaldırılır. Zamanaşımı MADDE 29- (1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu
fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma
cezalarında bir ay içinde, b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma
cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası
verme yetkisi zamanaşımına uğrar. (2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten
itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi
zamanaşımına uğrar. (3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz
suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği
tarihten itibaren işlemeye başlar. (4) Fiilin hatalı olarak vasıflandırıldığı veya düzeltilebilir bir
şekil noksanlığı bulunduğu gerekçeleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafından
iptal edilmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin
kurulu veya disiplin amiri, kararın tebliğinden itibaren ceza verme yetki ve
sorumluluğu kapsamında yeniden değerlendirme yapar. Cezalara itiraz ve cezanın kesinleşmesi MADDE 30- (1) Disiplin amirleri tarafından verilen disiplin
cezalarına karşı, cezanın tebliğ edilmesinden itibaren on gün içinde itiraz
edilebilir. İtiraz, bir üst disiplin amirine yazılı olarak yapılır. Ancak vali,
Emniyet Genel Müdürü, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının
doğrudan verdikleri disiplin cezalarına karşı Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna
itiraz edilir. İtiraz üzerine Kurulun verdiği karar kesindir. Kaymakamın
doğrudan verdiği disiplin cezalarına karşı ise valiye itiraz edilir. Süresi
içinde itiraz edilmeyen cezalar kesinleşir. (2) İtiraz, yetkili merci tarafından otuz gün içinde karara
bağlanır. (3) İtiraz haklı görülürse itirazı inceleyen merci verilen cezayı
hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. İtiraz haklı görülmez ise ret olunur.
Karar itiraz edene tebliğ edilerek kesinleşir. (4) İtiraz üzerine önceki cezadan daha ağır ceza verilemez. (5) Bakan ile disiplin kurullarının verdiği disiplin cezalarına
karşı ancak idari yargı yoluna başvurulabilir. Savunma hakkı MADDE 31- (1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları
tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da
görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir.
Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını
yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. (3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkra
gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını
inceleme hakkına sahiptir. (4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan
çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık
dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili
vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir. Yargı denetimi MADDE 32- (1) Kesinleşen disiplin cezalarına karşı iptal
davası açılabilir. (2) Dava açma süresi, kesinleşen cezanın personele tebliğinden
itibaren başlar. Ancak Sahil Güvenlik Komutanlığının seyir halindeki gemi ve
botlarında verilen cezalarda dava açma süresi, geminin bağlı bulunduğu üsse
veya limana dönmesiyle başlar. Cezanın yerine getirilme zamanı MADDE 33- (1) Disiplin cezaları, kesinleşmesini müteakip yerine
getirilir. (2) Aylıktan kesme cezası, kesinleşme tarihini takip eden
aybaşında uygulanır. (3) Verilen disiplin cezaları üst disiplin amirine, meslekten
çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası ayrıca Devlet Personel
Başkanlığına bildirilir. ALTINCI BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Uygulanacak hükümler MADDE 34- (1) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı
Kanunun disipline ilişkin hükümleri uygulanır. (2) 657 sayılı Kanundaki kademe ilerlemesinin durdurulması cezası,
bu Kanundaki uzun süreli durdurma cezası gibi telakki edilir ve uygulanır. (3) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında
terfileri 926 sayılı Kanun hükümlerine tabi olan personel hakkındaki kademe
ilerlemesinin durdurulması cezası, 8 inci maddenin yedinci fıkrasının (a) ve
(b) bentleri hükmüne göre yerine getirilir. Yönetmelik MADDE 35- (1) Disiplin kurullarının toplanma, görüşme ve
karar vermesine ilişkin usul ve esaslar ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin
diğer hususlar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir. Değiştirilen hükümler MADDE 36- (1) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 122 nci maddesinin üçüncü fıkrasına “Emniyet Genel
Müdürlüğü” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığı” ibaresi eklenmiştir. (2) 14/2/1985 tarihli ve 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat
ve Görevleri Hakkında Kanuna aşağıdaki ek maddeler eklenmiştir. “EK MADDE 4- Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu; Müsteşarın veya
Bakanın uygun gördüğü Müsteşar Yardımcısının başkanlığında Mülkiye Teftiş
Kurulu Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri ve Personel Genel Müdürü ile; a) Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı personeliyle ilgili
işlerin görüşüldüğü ve karara bağlandığı toplantılarına Müsteşar veya Bakanın
uygun gördüğü Müsteşar Yardımcısının katılımıyla, b) Emniyet Genel Müdürlüğü personeliyle ilgili işlerin görüşüldüğü
ve karara bağlandığı toplantılarına Emniyet Genel Müdürü veya Bakanın uygun
gördüğü Emniyet Genel Müdür Yardımcısının katılımıyla, c) Jandarma Genel Komutanlığı personeliyle ilgili işlerin
görüşüldüğü ve karara bağlandığı toplantılarına Jandarma Genel Komutanı veya
Bakanın uygun gördüğü Jandarma Genel Komutan Yardımcısının katılımıyla, d) Sahil Güvenlik Komutanlığı personeliyle ilgili işlerin
görüşüldüğü ve karara bağlandığı toplantılarına Sahil Güvenlik Komutanı veya
Bakanın uygun gördüğü Sahil Güvenlik Komutan Yardımcısının katılımıyla, e) Göç İdaresi Genel Müdürlüğü personeliyle ilgili işlerin
görüşüldüğü ve karara bağlandığı toplantılarına Genel Müdür veya Bakanın uygun
gördüğü Genel Müdür Yardımcısının katılımıyla, f) Diğer memurlarla ilgili işlerin görüşüldüğü ve karara
bağlandığı toplantılarına Bakanın belirlediği ana hizmet birimlerinden
birisinin en üst amirinin katılımıyla, oluşur. EK MADDE 5- Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun görevleri
şunlardır: a) Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı, Bakanlığa bağlı
kuruluşlar, mahalli idareler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare
birliklerinde istihdam edilen memurlar hakkında gerek görülmesi halinde Devlet
memurluğundan çıkarma cezasını vermek. b) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak. Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu kararları kesindir.” (3) 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları
ve Toplu Sözleşme Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent
eklenmiştir. “l) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında
görevli subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma,
uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler,” Yürürlükten kaldırılan hükümler MADDE 37- (1) 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet
Teşkilat Kanununun 82 nci maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 83
üncü, ek 4 üncü, ek 5 inci, ek 6 ncı, ek 7 nci, ek 8 inci ve ek 9 uncu
maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır. (2) 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 19 uncu
maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Geçiş hükümleri GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce
657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli
ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet
Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin
kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca
verilmiş addolunur. (2) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte devam etmekte olan
disiplin soruşturmaları ile ilgili olarak bu Kanun hükümleri uygulanır. (3) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce disiplin amirleri
veya disiplin kurulları tarafından verilmiş ve infaz edilmiş disiplin
cezalarına bağlı olarak yapılmış idari işlemler aynen muhafaza olunur. (4) Sahil güvenlik ve jandarma teşkilatlarında görev yapan Milli
Savunma Bakanlığı personelinin disiplin işlemleri, görevleri süresince bu Kanun
hükümlerine göre yürütülür. Yürürlük MADDE 38- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 39- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. (1) SAYILI ÇİZELGE EMNİYET PERSONELİ DİSİPLİN CEZA PUANLARI CEZANIN CİNSİ CEZA PUANI Uyarma 1 Kınama 2 Aylıktan kesme 3 Kısa süreli
  durdurma 4 Uzun süreli
  durdurma 5 (2) SAYILI ÇİZELGE JANDARMA VE SAHİL GÜVENLİK PERSONELİ DİSİPLİN CEZA PUANLARI CEZANIN CİNSİ CEZA PUANI Uyarma 1 Kınama 2 Aylıktan kesme 3 Kısa süreli
  durdurma karşılığı aylıktan kesme 5 Uzun süreli
  durdurma karşılığı aylıktan kesme 6 (3) SAYILI ÇİZELGE EMNİYET PERSONELİ DİSİPLİN AMİRLERİNİN CEZA YETKİLERİ Uyarma Kınama Aylıktan kesme Ceza
  verilecek  personelin Ceza rütbesi verecek disiplin amirlerinin
  rütbe ve makamları Her rütbe ve her
  sınıftan personele Her rütbe ve her
  sınıftan personele Her rütbe ve her
  sınıftan personele Kriminal
  Laboratuvar Müdürü, Şube Müdürü, İlçe Emniyet Müdürü, İlçe Emniyet Amiri ve
  Polis Merkezi Amiri Verebilir Verebilir 3 güne kadar Birinci Hukuk
  Müşaviri, Daire Başkanı, Eğitim ve Öğretim Kurumu Müdürleri, Polis Moral
  Eğitim Merkezi Müdürleri, İl Emniyet Müdürleri, Kaymakamlar Verebilir Verebilir 10 güne kadar Emniyet Genel
  Müdürü, Valiler Verebilir Verebilir 15 güne kadar Bakan Verebilir Verebilir 15 güne kadar (4) SAYILI ÇİZELGE* JANDARMA VE SAHİL GÜVENLİK PERSONELİ DİSİPLİN AMİRLERİNİN CEZA
YETKİLERİ Uyarma Kınama Aylıktan kesme Ceza 
  verilecek                                   
  personelin Ceza  rütbe
  ve statüsü verecek disiplin amirlerinin
  rütbe ve makamları Her rütbe ve her
  sınıftan personele Her rütbe ve her
  sınıftan personele Her rütbe ve her
  sınıftan personele Uzm. Erb., Söz.
  Erb. ve Erb. (Müfrez görev yaptıkları sürece) - - - Uzm. J.,
  Asteğmen, Teğmen, Astsb. Çvş., Astsb. Kd. Çvş. Verebilir Verebilir - Astsb. Çvş. ve
  Astsb. Kd. Çvş. hariç astsubaylar ile üsteğmen ve yüzbaşı Verebilir Verebilir 3 güne kadar Bnb., Yb., Ş.
  Md., D. Bşk.** Verebilir Verebilir 3 güne kadar Kaymakam/Albay Verebilir Verebilir 10 güne kadar Tümg./Tüma.,
  Tuğg./Tuğa. Verebilir Verebilir 10 güne kadar Vali/Müsteşar,
  Korg./Kora. Verebilir Verebilir 15 güne kadar İçişleri Bakanı,
  Org./Ora. Verebilir Verebilir 15 güne kadar II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN,
Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep
KÖMÜRCÜ, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan
Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki
HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 28/3/2018 tarihinde yapılan ilk inceleme
toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. III. ESASIN İNCELENMESİ 2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Fatih ŞAHİN
tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu Kanun, dayanılan
Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A. Kanun’un Yok Hükmünde Olduğunun Tespiti Talebinin İncelenmesi 3. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu Kanun’un olağanüstü hâl
kanun hükmünde kararnamesinin (OHAL KHK’sı) onaylanmasından ibaret olduğu, OHAL
KHK’sı ile olağanüstü hâlle ilgisi olmayan, olağanüstü hâlin gerekli kılmadığı
konularda, olağanüstü hâlin kapsamını ve süresini aşan düzenlemelerin
öngörüldüğü, yürürlükteki kanunlarda genel ve sürekli nitelikte değişiklikler
yapıldığı, olağanüstü hâl döneminde temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması
veya durdurulması hâllerinin kanunla düzenlenmesi gerektiği hâlde OHAL KHK’sı
ile hükme bağlandığı, bu nedenlerle Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan
Bakanlar Kuruluna tanınan olağanüstü hâllerle ilgili ve sınırlı düzenleme yapma
yetkisinin aşıldığı ve yasama yetkisinin gasp edildiği, OHAL KHK’sında yer alan
hükümlerin tamamının Bakanlar Kurulu üyelerince okunmadan ve söz konusu
düzenlemelerin hazırlanmasından önce imzalandığı, bu itibarla Cumhurbaşkanının
başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun iradesinin oluşmadığı, Türkiye Büyük
Millet Meclisi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) öngördüğü otuz günlük süre içinde Türkiye
Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda görüşülmemesi sebebiyle OHAL
KHK’sının bu niteliğini yitirdiği, anılan süreden sonra görüşülüp karara
bağlanmasının ise niteliğini kaybetmiş olan OHAL KHK’sını geçerli hâle
getirmeyeceği, OHAL KHK’sının Meclis kararı ile onaylanması gerekirken kanunla
onaylanmasının yasama yetkisinin gaspı sonucunu doğurduğu belirtilerek Kanun’un
Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6., 7., 11. ve 121. maddelerine aykırı olduğu
ve öncelikle yokluğunun tespitine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. 4. Anayasa’nın 87. maddesinde kanun koymak, değiştirmek ve
kaldırmak, TBMM’nin görev ve yetkileri arasında sayılmış; 89. maddesinde de
Cumhurbaşkanının TBMM’ce kabul edilen kanunları onbeş gün içinde yayımlayacağı,
yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları ise bir daha görüşülmek üzere aynı
süre içinde TBMM’ye geri göndereceği belirtilmiştir. 5. Kanun tasarı ve tekliflerinin TBMM’de görüşülerek kabul
edilmesi, söz konusu tasarı veya teklifin kanunlaşması sonucunu doğurmakta; bir
başka deyişle TBMM’nin tasarı ve teklifin kabulü yönündeki iradesi, kanunun
varlık kazanması için gerekli ve yeterli bulunmaktadır. Cumhurbaşkanının bir
kanunu yayımlaması, TBMM’nin bu yöndeki kabulü ile vücut bulan kanuna yeniden
varlık sağlamadığı gibi bir daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermesi de
kanunun varlığını ortadan kaldırmamaktadır. Belirtilen nedenle Cumhurbaşkanının
kanunu yayımlama iradesi ve kanunun Resmî Gazete’de yayımlanması, kanunun
aleniyet kazanması ve yürürlüğe girmesi bakımından önem taşımaktadır. 6. Bir normun yokluğu, hukuk dünyasında hiç doğmamış
olduğunun ifadesidir. Normun varlığı ise, o normun yürürlüğe girmesine ve
uygulanmasına bağlı bulunmamaktadır. Varlık , yürürlük ve uygulanma kavramları
birbirinden farklı olup varlık , bir normun hukuk âleminde vücut
bulmasını ifade etmektedir. Kanunlar bakımından yokluk, parlamento iradesinin
bulunmaması gibi durumlarda, başka bir ifadeyle bir normun varlığının zorunlu
koşulları bulunmadığı takdirde söz konusu olabilecektir. 7. Yokluktan farklı olan hukuka aykırılık hâli ise hukuk
âleminde var olan normun, hukukun öngördüğü usul ve esaslar çerçevesinde
çıkarılmaması anlamını taşımaktadır. Hukuka aykırılık hâli ne kadar ağır ve
açık olursa olsun bir normun hukuka aykırı olması, zorunlu koşullarının
bulunması suretiyle var olan o normun yokluğu sonucunu doğurmaz. Bu nedenle
kanunların veya kanun hükümlerinin Anayasa’ya uygunluk denetimi kapsamında
incelenmesi gereken hususlarda Anayasa’ya aykırılığının tespiti, ilgili kanun
veya kanun hükümlerinin yokluğunu değil iptalini gerekli kılar. 8. Dava dilekçesinde Kanun’un Anayasa’ya aykırılığı yolunda
ileri sürülen hususlar ile Kanun’da yer alan düzenlemelerin niteliği, Kanun’un
varlık kazanmasını imkânsız kılan hâller kapsamına girmediğinden, söz konusu
kuralların Anayasa’ya uygunluk denetimi kapsamında incelenmesini ve bu inceleme
neticesinde varılacak sonuca göre ilgili kuralın iptalini ya da iptal talebinin
reddini gerekli kılmaktadır. 9. Açıklanan nedenlerle Kanun’un yok hükmünde olduğunun
tespiti talebinin reddi gerekir. Zühtü ARSLAN, Kadir ÖZKAYA ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ bu sonuca
farklı gerekçeyle katılmışlardır. B. Kanun’un Şekil Bakımından Anayasa’ya Aykırı Olduğu Gerekçesiyle
İptali Talebinin İncelenmesi 10. Dava dilekçesinde özetle; OHAL KHK’larının TBMM’de
görüşülmesi için İçtüzük’te öngörülen otuz günlük sürenin bitiminin ardından
dava konusu Kanun’a dayanak teşkil eden OHAL KHK’sının TBMM’ce kabul
edilmesinin eylemli İçtüzük değişikliği niteliğinde olduğu ve İçtüzük’ün
değiştirilmesine ilişkin Anayasa ve İçtüzük’te yer alan usul hükümlerine
uyulmadığı, öte yandan Kanun’un doğrudan uygulanabilir şekildeki Anayasa
hükümlerine aykırı düzenlemeler içermesi nedeniyle maddi anlamda Anayasa
değişikliği niteliğinde olduğu ve Anayasa değişiklikleri için özel olarak
Anayasa’da öngörülmüş teklif ve oylama çoğunluğu ile iki kez görüşme
koşullarının yerine getirilmediği belirtilerek Kanun’un şekil bakımından
Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş
ve Görevleri Hakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca Kanun ilgisi nedeniyle
Anayasa’nın 148. maddesi yönünden de incelenmiştir. 12. Kanunların esas bakımından Anayasa’ya uygunluk denetimi;
kanunun içeriği, bir başka ifadeyle kanunun maddi hukuk dünyasında yarattığı
değişiklik bakımından Anayasa’ya uygun olup olmadığını ifade etmektedir. Şekil
bakımından uygunluk ise teklif ve tasarıların kanunlaşabilmesi için, diğer bir
anlatımla maddi olarak varlık kazanabilmesi için Anayasa’da öngörülen usullere
uyulup uyulmadığının denetimini ifade etmektedir. 13. Anayasa’nın 148. maddesinin ikinci fıkrasında, kanunların
şekil bakımından denetlenmesinin son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp
yapılmadığı hususu ile sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır. 14. Anayasa’nın 148. maddesinin gerekçesinde de Genel Kurul
tarafından yapılan son oylamadan önce vücut bulan şekil bozukluklarını Genel
Kurulun bildiği veya bilmesi gerektiğinin varsayıldığı belirtilerek son
oylamadan önce yapılan şekil bozukluklarının iptale neden olamayacağı ifade
edilmiş ve “ Genel Kurulun oylama yapıp kanunu kabul etmesi, şekil
bozukluğunu, o kanunu kabul etmemek için yeterli neden saymadığı yolunda bir
irade tecellisidir. En büyük organ genel kuruldur. Onun iradesi hilafına bir
sonuç çıkarmak hukukun ana esaslarına aykırı düşer. Bu nedenle son oylamadan
önceki şekil bozuklukları, iptal sebebi sayılmamıştır.” denilmiştir. 15. Anayasa’nın 148. maddesinin açık hükmü ve gerekçesi
karşısında kanunların şekil bakımından denetiminde, son oylamanın öngörülen
çoğunlukla yapılıp yapılmadığından başka bir hususun esas alınmasına ve bu
suretle kanunların şekil bakımından denetimlerinin yapılabilmesine imkân
bulunmamaktadır. 16. Anayasa’nın “Toplantı ve karar yeter sayısı” başlıklı
96. maddesinde, “Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler
dahil bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır. Türkiye
Büyük Millet Meclisi, Anayasada başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların
salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye
tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.” denilmektedir. Bu
çerçevede TBMM’nin bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri olan 184
milletvekiliyle toplanması, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar
vermesi ve karar yeter sayısının hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin
bir fazlası olan 139 milletvekilinden az olmaması gerekmektedir. 17. Kanun’un görüşülmesine ilişkin TBMM Genel Kurul
tutanaklarının incelenmesinden KHK’nın tümü üzerindeki oylamanın işaretle
oylama yöntemiyle yapıldığı anlaşılmaktadır. İşaretle oylama sonucunun rakamsal
olarak belirlenmeyip İçtüzük’ün 141. maddesi uyarınca oturumu yöneten Başkan
tarafından Genel Kurula “kabul edilmiştir” ya da “kabul edilmemiştir” denilmek
suretiyle ilan edilmesi karşısında, Kanun’un kabul edildiği birleşimin,
toplantı yeter sayısının bulunduğunun belirtilerek açıldığı, Kanun’un tümünün
oylaması sırasında toplantı ve karar yeter sayısının varlığı konusunda
Başkanlık Divanınca tereddüde düşülmediği gibi herhangi bir milletvekili
tarafından yeter sayının bulunmadığı yönünde bir itirazın da ileri sürülmediği
gözetildiğinde son oylamanın Anayasa’nın 96. maddesinde öngörülen çoğunlukla
yapıldığının kabulü gerekir. 18. Öte yandan dava dilekçesinde yer alan diğer Anayasa’ya
aykırılık iddialarının Kanun’un şekil bakımından denetimini gerektirmesi, bu
denetimin ise son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı hususuyla
sınırlı olması nedeniyle söz konusu aykırılık iddialarının incelenmesi Anayasa
Mahkemesinin denetim yetkisi kapsamı dışında kalmaktadır. 19. Açıklanan nedenlerle, son oylamasının Anayasa’da
öngörülen çoğunlukla yapıldığı açık olan Kanun, Anayasa’nın 148. maddesine
aykırı değildir.  Şekil bakımından iptal talebinin reddi gerekir. IV. HÜKÜM 31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un; A. Yok hükmünde olduğunun tespiti talebinin REDDİNE, B. Şekil bakımından Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal
talebinin REDDİNE, 31/5/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ FARKLI GEREKÇE Dava konusu Kanun’un yo k
hükmünde olduğunun tespiti yönündeki talebin reddine ilişkin karara, Anayasa
Mahkemesinin 31/5/2018 tarihli ve E.2018/42, K.2018/48 sayılı kararına yazdığım
farklı gerekçeyle katılıyorum. Başkan Zühtü ARSLAN FARKLI GEREKÇE Mahkememiz çoğunluğu, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların
“Kanun’un varlık kazanmasını imkânsız kılan hâller kapsamına girmediğinden” yok
hükmünde olduğunun tespiti yönündeki talebin reddine karar vermiştir. Çoğunluğun red sonucuna,  Anayasa Mahkemesinin 31/5/2018
tarihli ve E.2018/42, K.2018/48 sayılı kararına Başkan Zühtü ARSLAN’ın yazdığı
farklı gerekçeyle katılıyoruz. Üye Kadir ÖZKAYA Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ