ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1996/53 Karar Sayısı : 1996/31 Karar Günü : 3.9.1996 R.G. Tarih-Sayı :R.G.'de yayımlanmamıştır. (Red) İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Nevşehir Asliye Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 1.3.1926 günlü, 765 sayılı "Türk Ceza
Kanunu"nun 434. maddesinin ikinci fıkrasının, Anayasa'nın 2. ve 10.
maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Sanığın, rızasıyla kaçırıp ırzına geçerek kızlığını bozduğu
mağdureyle evlenmesi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı'nın "Mağdure ile
sanığın resmî nikâhla evlenmiş bulunmaları nedeniyle Türk Ceza Kanunu'nun
434/1. maddesi gereğince sanık hakkındaki kamu davasının teciline karar
verilmesi ..." istemiyle açtığı kamu davasına bakan mahkeme, Türk Ceza
Yasası'nın 434. maddesinin ikinci fıkrasını Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine
aykırı görerek, iptali istemiyle, doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İptali İstenen Yasa Kuralı 1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 434. maddesinin
iptali istenilen ikinci fıkrası şöyledir : "MADDE 434- (Değişik 11.6.1936-3038/1 md) ... Müruru zaman haddine kadar erkek tarafından haksız olarak vukua
getirilmiş bir sebeple boşanmaya hükmedilirse takibat yenilenir. Evvelce hüküm
verilmiş ise ceza çektirilir. ..." B- Dayanılan Anayasa Kuralları İptal istemine gerekçe yapılan Anayasa kuralları şunlardır : 1. "MADDE 2.- Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî
dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk
milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan,
demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir." 2. "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî
düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım
gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun
önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin, iptalini istediği
kuralın bakmakta olduğu dâvada uygulanıp uygulanamayacağı sorunu öncelik
taşıdığından, ilk inceleme raporu, dâva dosyası ve ekleri, iptali istenilen
Yasa ve dayanılan Anayasa kurallarıyla bunların gerekçeleri ile diğer yasama
belgeleri okunup incelendikten sonra bu konu öne alınarak gereği düşünüldü : Anayasa'nın 152., 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın 28. maddesi gereğince, bir dâvaya bakmakta
olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin
hükümlerini Anayasa'ya aykırı görür ya da taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa o kuralın iptali için
Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Burada sözü edilen
"uygulanacak yasa kuralı" bakılmakta olan dâvayı yürütmeye,
uyuşmazlığı çözmeye ve sona erdirmeye yarayacak kurallardır. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre kaçırılan ve alıkonulan mağdure
ile sanığın sonradan evlendikleri ve yargılama sırasında evliliklerinin sürdüğü
anlaşılmaktadır. Türk Ceza Yasası'nın 434. maddesinin itiraz konusu ikinci
fıkrasının bu dâvada uygulanabilmesi için, tarafların boşanmış olmaları
gerektiğinden iptali istenilen kuralın bakılmakta olan dâvada, bu aşamada,
uygulanma olanağı bulunmamaktadır. V- SONUÇ İtiraz konusu kuralın bakılmakta olan dâvanın bu aşamasında
uygulanma olanağı bulunmadığından mahkemenin yetkisizliği nedeniyle başvurunun
REDDİNE, 3.9.1996 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Yekta Güngör
  ÖZDEN Üye Ahmet N. SEZER Üye Samia AKBULUT Üye Haşim KILIÇ Üye Yalçın ACARGÜN Üye Sacit ADALI Üye Ali HÜNER Üye Lütfi F.
  TUNCEL Üye Mustafa
  YAKUPOĞLU Üye Nurettin TURAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU