ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2006/64 Karar Sayıs : 2006/54 Karar Günü : 4.5.2006 Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 5.10.2006-26310 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ordu İdare
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 4.2.1924 günlü, 406
sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'na 16.6.2004 günlü, 5189 sayılı Yasa'nın 6.
maddesiyle eklenen Geçici Madde 8'in, ikinci fıkrasında yer alan “… son bir
yıllık TÜFE oranında…” ibaresi ile üçüncü fıkrasının, Anayasa'nın 2. maddesine
aykırılığı savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemidir. I- OLAY PTT Personeli Müteselsil Kefalet Sandığı kesintileri karşılığı
eksik ödendiği belirtilen miktarın, yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar
verilmesi istemiyle PTT Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada, 406 sayılı
Yasa'nın Geçici Madde 8'in ikinci fıkrasında yer alan “…son bir yıllık TÜFE
oranında…” ibaresi ile üçüncü fıkrasının, Anayasa'ya aykırılığı kanısına varan
Mahkeme, iptali ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi istemiyle
başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralları 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'na 16.6.2004 günlü, 5189
sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 6. maddesiyle
eklenen ve itiraz konusu kuralları da içeren Geçici Madde 8 şöyledir: “GEÇİCİ MADDE 8.- PTT Personeli Müteselsil Kefalet Sandığının
işletilmesine, tasfiyesine ve bu konuda gerekli düzenlemeleri yapmaya PTT Genel
Müdürlüğü Yönetim Kurulu yetkilidir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle Sandığa tabi
personelden kesilmiş olan aidatlar toplamından, ilgili personele ait ihtilaflı
borçlar düşüldükten sonra kalan tutarlar, son bir yıllık TÜFE oranında artırılarak
hak sahiplerine bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde
defaten ödenir. Sandığın bu ödemeden sonra kalan toplam nakit mevcudundan
ihtilaflı borçları için gerekli meblağ ayrıldıktan sonra kalan tutarın %70'i
nemalandırılmak suretiyle PTT Genel Müdürlüğünün taşıt, otomasyon ve
modernizasyon hizmetlerine ilişkin harcamalar ile Yönetim Kurulunca
belirlenecek usul ve esaslara göre eleman temininde güçlük çekilen yerlerde
çalışan personele (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı
sonucu bulunacak tutarı geçmeyecek şekilde ek ödeme yapılmak üzere ayrılır.
Geriye kalan %30'u ise bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen bir ay
içinde Genel Bütçeye gelir kaydedilmek üzere Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık
Müdürlüğüne aktarılır .” B- Dayanılan Anayasa Kuralı Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. maddesine dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Tülay TUĞCU,
Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.
Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz
PAKSÜT'ün katılımlarıyla 4.5.2006 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar
verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- Kuralın Anlam ve Kapsamı 2.6.1934 günlü, 2489 sayılı Kefalet Kanunu'nun 1. maddesine göre,
kefalet sandıklarının aidatı, para, menkul kıymetler ve ayniyat alıp veren veya
elinde tutan memur ve çalışanların maaşından kesilir. Başka bir anlatımla
sandık mensupları, kefalete tabi mesleklerde çalışanları ifade etmektedir. Aynı
Kanun'un 4. maddesi uyarınca, bu mesleklerde çalışanların olası zimmetlerinin
kesinleşmesinin ardından Kurumun uğradığı zararın karşılanması, kefalet
sandıklarının kuruluş amacını oluşturmaktadır. Kefalet Kanunun 1. maddesi
uyarınca Kefalet Sandıkları tüzel kişiliğe sahiptir. PTT Memurları Müteselsil Kefalet Sandığı, 13.07.1953 tarih ve 6145
sayılı PTT Teşkilat Kanunu'nun 17. maddesiyle kurulmuştur. 5189 sayılı Yasa'nın
yürürlüğe girmesine kadar sandıktan ayrılanlara ödenecek paranın, tüm borçlar
düşüldükten sonra ilk yarısı faizsiz olarak defaten, diğer yarısı ise üçüncü
senenin sonunda, üç sene içinde sermayeye işleyen ortalama faiz hesaplanarak
ödenmiş, ancak maaş ve ücretlerden kesilen miktarın işletilmesiyle elde edilen
gelirlerin tamamının geri ödenmesi söz konusu olmamıştır. Geçici Madde 8'in ikinci fıkrasında iptali istenen “… son bir
yıllık TÜFE oranında …” ibaresi ile sandığın tasfiyesi sırasında Sandığa
tabi personelden kesilmiş olan aidatlar toplamından, ilgili personele ait
ihtilaflı borçlar düşüldükten sonra kalan tutarların, Devlet İstatistik
Enstitüsünün her yılsonunda açıkladığı yıllık TÜFE oranında arttırılarak
ödeneceğine ilişkin bir ölçüt getirilmektedir. Maddenin itiraz konusu üçüncü fıkrasında ise, sandık mensubu hak
sahiplerinin ikinci fıkra uyarınca saptanan alacaklarının ödenmesinden sonra
kalan meblağın nasıl kullanılacağı ayrıntılı biçimde düzenlenmektedir. Buna
göre, hak sahiplerine yapılan ödemeden geriye kalan toplam nakit mevcudundan
ihtilaflı borçlar için gerekli meblağ ayrıldıktan sonra, kalan tutarın %70'i
nemalandırılmak suretiyle PTT Genel Müdürlüğünün taşıt, otomasyon ve
modernizasyon hizmetlerine ilişkin harcamalar ile Yönetim Kurulunca
belirlenecek usul ve esaslara göre eleman temininde güçlük çekilen yerlerde
çalışan personele (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı
sonucu bulunacak tutarı geçmeyecek şekilde ek ödeme yapılmak üzere ayrılacak,
kalan %30'u ise bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen bir ay içinde
Genel Bütçeye gelir kaydedilmek üzere Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık
Müdürlüğüne aktarılacaktır. B- Anayasaya Aykırılık Sorunu Başvuru kararında özetle, son yıllarda ülkemizde enflasyon
oranının düşmesine karşın, ilgililerden kesinti yapılmaya başlanıldığı önceki
yıllarda bu oranın yüksek olduğu, bu nedenle son bir yıllık TÜFE oranının esas
alınmasının, ilgililerin maaşlarından uzun yıllar kesinti yapılan miktarların
güncel değerini karşılamadığı ve haksız yere mameleklerinde azalmaya yol
açtığı, bu azalmanın karşılığı olan miktarların ise üçüncü fıkraya göre kamu
harcamaları için ayrıldığı, ancak Anayasa'nın 73. maddesi gereğince kamu
giderleri gerektirmediği sürece kişilerden vergi alınamayacağı, tartışmalı
miktarların kamu giderleri için kullanılmasının Anayasa Mahkemesi'nin önceki
kararlarına aykırı olduğu, çünkü sandığa tabi kişilerin bu yolla kamu
giderlerine diğer vatandaşlara oranla daha fazla katılmaya zorlandıkları,
belirtilen nedenlerle itiraz konusu kuralın, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı
olduğu ileri sürülmüştür. Hukuk devleti, eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına
saygı gösteren, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adaletli
bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve
tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve
hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık,
yasaların üstünde Anayasa ve yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk
ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir. Hukuk güvenliği, temel hak güvencelerinde korunan ortak değerdir.
Hukuk devleti hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm işlem ve
eylemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu
güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerektirir. Hukuksal güvenliğin bir sonucu da kazanılmış haklara saygı
gösterilmesi ilkesidir. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan ve
kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır.
Kişilerin hukuk düzenine güvenerek elde ettikleri hakların sonradan çıkarılacak
yasal düzenlemelerle ihlal edilmemesi bu ilkenin gereğidir. Maddede belirtilen sandığın kuruluşundaki asıl amaç, PTT Genel
Müdürlüğü'nün, zimmet nedeniyle uğrayacağı maddi kayıplarının, bu sandıktan
aktarılacak paralarla karşılanması olup, sandığın gelirini oluşturan
mensuplardan yapılan kesintiler ve bunların nemalandırılması, mensuba yardım
veya tasarruf nitelikli sosyal güvence sağlama amacı taşımamaktadır. Sandık'ın, 5189 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihe kadar
2489 sayılı Yasa'ya tabi olması nedeniyle, bu Yasa'nın 1. maddesi uyarınca
tüzel kişiliği olduğu açıktır. Yasa uyarınca mensupların maaş ve ücretlerinden
kesilen tutarlar, Sandık'ın tüzel kişiliğine geçmesiyle, bu kesintiler üzerinde
mensubun mülkiyet hakkı sona ermektedir. 5189 sayılı Yasa ile 406 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici Madde 8 ile
PTT Personeli Müteselsil Kefalet Sandığı'na tabi olarak aidat ödemiş
bulunanlara, sandığın tasfiyesi üzerine ödedikleri aidatları belirli koşullarda
geri alabilmeleri olanağı sağlanarak, yeni bir mülkiyet ilişkisi
yaratılmaktadır. Yeni mülkiyet ilişkisi yasayla kurulduğundan, yasal
düzenlemenin öngördüğü ölçüde ve koşullarda geçerli olması da doğaldır. Sandık mensuplarından yapılan kesintiler üzerinde mensupların
mülkiyet hakkından söz edilemeyeceğine göre, bunun kazanılmış hak olarak
nitelendirilmesi de mümkün değildir. Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kuralın, Anayasa'nın 2.
maddesine aykırı olduğu savı yerinde değildir, iptal isteminin reddi gerekir. VI- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'na 16.6.2004 günlü, 5189
sayılı Yasa'nın 6. maddesiyle eklenen Geçici Madde 8'in ikinci fıkrasında yer
alan “…son bir yıllık TÜFE oranında…” ibaresi ile üçüncü fıkrasına yönelik
iptal istemi, 4.5.2006 günlü, E. 2006/64, K. 2006/54 sayılı kararla
reddedildiğinden, bu ibare ve fıkraya ilişkin YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN
REDDİNE, 4.5.2006 gününde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. VII- SONUÇ 4.2.1924 günlü, 406 sayılı “Telgraf ve Telefon Kanunu”na 16.6.2004
günlü, 5189 sayılı Yasa'nın 6. maddesiyle eklenen Geçici Madde 8'in, ikinci
fıkrasında yer alan “...son bir yıllık TÜFE oranında ...” ibaresi ile üçüncü
fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 4.5.2006 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Tülay
  TUĞCU Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT