ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/104 Karar Sayısı : 2014/104 Karar Günü : 11.6.2014 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kayseri 5. Aile
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 22.11.2001 günlü, 4721
sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 300. maddesinin üçüncü fıkrasının Anayasa'nın 2.,
5., 10., 13., 17., 36., 40. ve 41. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Davacılar vekili tarafından açılan babalık davasında, itiraz
konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. II-  İTİRAZ KONUSU YASA KURALI Kanun'un itiraz konusu kuralı da içeren 300. maddesi şöyledir: " Hak düşürücü süreler Madde 300- Tanıyanın dava hakkı,
iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten
başlayarak bir yıl ve her hâlde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. İlgililerin dava hakkı, davacının  tanımayı ve 
tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve
her hâlde tanımanın üzerinden beş yıl  geçmekle düşer. Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle
düşer. Yukarıdaki süreler geçtiği hâlde gecikmeyi haklı kılan sebep
varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava
açılabilir." III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, dava dosyası ve ekleri, Raportör Fatma BABAYİĞİT tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa
kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali için
Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve
mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da
o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları ise
davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan
kurallardır. Bakılmakta olan dava, ergin çocuklar tarafından açılan babalık
davasıdır. Kanun'un 300. maddesinde "tanımanın iptali" davası
için hak düşürücü süreler öngörülmüştür. Maddenin iptali istenilen üçüncü
fıkrasında ise çocuk tarafından açılacak tanımanın iptali davasının çocuğun
ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşeceği düzenlenmektedir.
Bakılmakta olan dava, ergin çocuklar tarafından açılan babalık davası olup
tanıma işlemi ya da bu işlemin iptali söz konusu değildir. Bu nedenle,
tanımanın iptali davasında çocuğun dava açma süresini düzenleyen söz konusu
kural bakılmakta olan davada uygulanacak kural değildir. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu fıkranın itiraz başvurusunda
bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından,
kurala ilişkin itiraz başvurusunun, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi
gerekir. IV- SONUÇ 22.11.2001 günlü, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 300.
maddesinin üçüncü fıkrasının, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta
olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin
başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 11.6.2014 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN