ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2012/118 Karar Sayısı : 2012/170 Karar Günü : 8.11.2012 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Yozgat İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 13.10.1983 günlü, 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'un 14.
maddesi ile değiştirilen 110. maddesinin birinci fıkrasının ' İşleteni veya
sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara
ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda
görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını
önlemez. ' biçimindeki birinci ve ikinci cümlelerinin, Anayasa'nın 2., 125.
ve 155. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Davacı tarafından, Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine açılan
davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,
iptali için başvurmuştur. II- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 13.10.1983 günlü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun
11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değiştirilen ve itiraz
konusu kuralı da içeren 110. maddesi şöyledir: 'Görevli ve Yetkili Mahkeme Madde 110- (Değişik: 11/1/2011-6099/14 md.) İşleteni veya sahibi
Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara
ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda
görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını
önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun
hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin
davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan
acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku
bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 125. ve 155. maddelerine
dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü uyarınca, Haşim KILIÇ, Serruh KALELİ,
Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman
Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN ve
Muammer TOPAL'ın katılımlarıyla 8.11.2012 günü yapılan ilk inceleme
toplantısında, dava dosyası ve ekleri, Anayasa Mahkemesi Raportörü Metin EFE
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan
Anayasa kurallarıyla, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa bu hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış
ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali istenen kuralın da o
davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik
evrelerinde, ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinin birinci
fıkrasında, bu Kanun'dan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceği
öngörülmektedir.İtiraz yoluna başvuran Mahkemedeki bakılmakta olan dava ise
itiraz konusu kural nedeniyle adli yargıda görülebilecek bir davadır.
Dolayısıylabakılmakta olan dava,itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin görev
alanına girmemektedir. Buna göre, itiraz yoluna başvuran Mahkemede, yöntemine
göre açılmış bir dava bulunmadığı gibi kuralın uygulanması sonucu görevsizlik
kararı verilecek olması da bu durumu değiştirmemektedir. Açıklanan nedenlerle başvurunun, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
reddi gerekir. Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Burhan ÜSTÜN ve Muammer
TOPAL bu görüşe katılmamıştır. IV- SONUÇ 13.10.1983 günlü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun,
11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle değiştirilen 110.
maddesinin birinci fıkrasının 'İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu
kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil,
bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu
görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez.' biçimindeki birinci
ve ikinci cümlelerinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu
davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu cümlelere ilişkin başvurunun
Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN,
Fulya KANTARCIOĞLU, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla
PERKTAŞ, Burhan ÜSTÜN ile Muammer TOPAL'ın karşıoyları ve 6216 sayılı Kanun'un
65. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince OYÇOKLUĞUYLA, 8.11.2012 gününde
karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL KARŞIOY GEREKÇESİ Başvuruda bulunan Yozgat İdare Mahkemesi, 13.10.1983 günlü, 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 11.1.2011 günlü, 6099 sayılı Kanun'la
değiştirilen 110. maddesinin birinci fıkrasının, 'İşleteni veya sahibi Devlet
ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin
olanları dahil, Kanundan doğan sorumluluk davaları adli yargıda görülür. Zarar
görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını engellemez'
bölümünün iptali için başvurarak, söz konusu davaların adli yargıda
görülmesinin Anayasa'ya aykırılık oluşturduğunu ileri sürmüştür. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler, bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasaya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali için
Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış
ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların
da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın
değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki
kurallardır. Başvuran Mahkeme, elindeki davanın, adli yargıda görülmesini
öngören itiraz konusu kuralı uygulayarak, görevsiz olduğu sonucuna varmış,
ancak bu sonucu doğuran kuralı Anayasa'ya aykırı bularak itiraz yoluyla
iptalini istemiştir. Kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle her mahkeme öncelikle
görevini belirleyen kuralı uygulayarak sonuca varacaktır. Bu konuda,
Mahkeme'nin adli veya idari yargıda görevli herhangi bir mahkeme sıfatıyla
hareket edip etmemesinin önemi yoktur. Olumlu veya olumsuz yöndeki göreve
ilişkin kararların, itiraz konusu kurala dayanılarak verilmesi, o kuralın
uygulanacak kural kabul edilmesi için yeterli nedendir. Aksine bir düzenleme
bulunmadığı halde, olumsuz uygulamaların konusunu oluşturan kurallar için
itiraz yoluyla başvuru yolunun engellenmesi, Anayasa'nın 152. ve 6216 Sayılı
Yasa'nın 40. maddesi ile bağdaşmaz. Açıklanan nedenlerle esasın incelenmesine geçilmesi gerektiği
düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERTAŞ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Muammer TOPAL