ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2024/120 Karar Sayısı : 2024/121 Karar Tarihi : 27/6/2024 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Aydın 3. Asliye Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 31/3/2011
tarihli ve 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un
18. maddesinin Anayasa’nın 23. ve 38.
maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Seyirden
yasaklanma tedbirine uymama suçundan açılan ceza davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu 18. maddesi
şöyledir : “ Seyirden
yasaklanma MADDE 18 – (1)
Kişinin, bu Kanunda tanımlanan veya yollamada bulunulan ilgili kanunlardaki
suçlardan dolayı mahkemece kurulan hükümde, hakkında güvenlik tedbiri olarak
spor müsabakalarını seyirden yasaklanmasına karar verilir. Seyirden yasaklanma
ibaresinden kişinin müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka,
antrenman ve seyir alanlarına girişinin yasaklanması anlaşılır. Hükmün
kesinleşmesiyle infazına başlanan seyirden yasaklanma yaptırımının süresi
cezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer. Bu
güvenlik tedbirine ceza verilmesine yer olmadığı kararı ile birlikte
hükmedilmesi halinde, hükmün kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl geçmesiyle
bu güvenlik tedbirinin uygulanmasına son verilir. Güvenlik tedbiri olarak spor
müsabakalarını seyirden yasaklama kararı 25/5/2005 tarihli ve 5352 sayılı Adli
Sicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.) Bu fıkradaki bir yıllık süreler, ikinci kez seyirden yasaklanma yaptırımına
karar verildiğinde üç yıl; üçüncü kez seyirden yasaklanma yaptırımına karar
verildiğinde ise beş yıl olarak uygulanır. (2) Bu madde hükümleri, taraftar gruplarınca spor
alanlarının dışında işlenen kasten yaralama, hakaret veya tehdit içeren
tezahürat ve mala zarar verme suçları bakımından da uygulanır. (3) Bu madde kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma
başlatılması halinde şüpheli hakkında spor müsabakalarını seyirden yasaklama
tedbiri derhal uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı,
kovuşturma evresinde mahkeme tarafından bu tedbirin kaldırılmasına karar
verilmediği takdirde bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devam
edilir. (4) Koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik tedbiri
olarak hükmedilen spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbirine ilişkin
bilgiler Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde tutulan bu amaca özgü elektronik
bilgi bankasına derhal kaydedilir. Bu bilgi bankasına spor kulüplerinin ve
federasyonların erişimi sağlanır. Yasaklanan kişilere ilişkin bilgiler, ilgili
spor kulüplerine ve yurt dışında yapılacak müsabaka öncesinde müsabakanın
yapılacağı ülkenin yetkili mercilerine bildirilir. (5) Koruma tedbiri olarak uygulanan spor müsabakalarını
seyirden yasaklanma tedbiri; a) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından
kaldırılmasına karar verilmesi, b) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi, c) Sanık hakkında beraat veya düşme kararı verilmesi, halinde derhal kaldırılır. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.) Bu kararlar
Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkemelerce işlemi yapan kolluk birimine derhâl
bildirilir ve kollukça elektronik bilgi bankasına işlenir. (6) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına, hapis cezası yerine seçenek yaptırım olarak
tedbire veya hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi halinde, kararın
kesinleştiği tarihten itibaren; önödeme halinde ise, önödemede bulunulduğu
tarihten itibaren, bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklama
tedbirinin uygulanmasına devam edilir. (7) Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde
olduğu açıkça anlaşılan kişi, müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına alınmaz.
Bu şekilde belirtilen alanlara giren ve dışarı çıkmamakta ısrar eden kişi zor
kullanılarak dışarı çıkarılır ve bu madde hükümlerine göre bir yıl süreyle spor
müsabakalarını seyirden yasaklanır. (8) Bu madde hükümlerine göre spor
müsabakalarını seyirden yasaklanan kişi, yasaklama kararının sebebini oluşturan
fiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın katıldığı
spor müsabakalarının yapılacağı gün, yurt içinde bulunduğu takdirde,
müsabakanın başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakın
genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.) Bu
yükümlülüğün takibi amacıyla kolluk birimlerince biyometrik yöntemler de
kullanılabilir. (9) Sekizinci fıkradaki yükümlülüğe aykırı hareket eden
kişi, her bir müsabaka için yirmibeş günden az olmamak üzere adli para cezası
ile cezalandırılır. (10) Bu Kanun hükümlerine göre hakkında güvenlik tedbiri
olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi, yasak
süresince spor kulüplerinde ve federasyonlarda ve taraftar derneklerinde
yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak
görev yapamaz. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hüseyin Ozan
ADIYAMAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40.
maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek
yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya
bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesine göndereceği hükme bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde de “İptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında
sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde
dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa
Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği
hükme bağlanmıştır. 3. Anılan İçtüzük’ün 46.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuran
Mahkemenin gerekçeli kararında; Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen
hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı
olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği
ifade edilmiştir. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde de Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin
bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas
incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı
fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran
mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı
belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede
başvuru kararında itiraz konusu kuralın genel ifadelerle Anayasa’ya
aykırılığının ileri sürüldüğü, kuralın hangi fıkralarının ya da bentlerinin
Anayasa’nın hangi maddelerine aykırı olduğunun ayrı ayrı ve açıkça
belirtilmediği anlaşılmıştır. 6. Açıklanan nedenlerle
6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile
İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun; 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 31/3/2011 tarihli ve 6222 sayılı Sporda Şiddet ve
Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un 18. maddesinin iptaline karar verilmesi
talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin
(4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 27/6/2024 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR