ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2024/63 Karar Sayısı : 2024/75 Karar Tarihi : 14/3/2024 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 1/6/1989
tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanunu’nun 50. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer
alan “ Maliye Bakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra… ” ibaresinin “ yönetmelik
değişikliğine dayanak alınan bentler ” yönünden Anayasa’nın 135. maddesine aykırılığı ileri sürülerek
iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı ’nın bazı maddelerinin Hazine ve Maliye
Bakanlığınca uygun görülmemesi yönündeki işlemin iptali talebiyle açılan davada
itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali
için başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer
aldığı 50. maddesi şöyledir ; “ Yönetmelikler Madde 50- Bu Kanunla ilgili olarak
aşağıda belirtilen hususlar çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir. a) Serbest muhasebeci mali müşavirlik ve
yeminli mali müşavirliğe ait çalışma usul ve esasları. b) 7 nci maddeye göre sınav için
teşekkül ettirilecek komisyonun çalışma usulleri, sınav esasları, sınavın
konuları, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında
çalışma şekli, süresi (staj) ile ilgili diğer hususlar. c) Yeminli mali müşavirlerin tasdik
işlerine dair işlemler. d) Müracaat usulleri. e) Ruhsat verilmesi ve unvanın
kullanılması. f) Üye kayıt defteri, meslek kütüğü ve
meslek sicil numarası. g) Üye aidatları. h) Taşınmaz mallara sahip olma. i) Müşavirlik ve muhasebecilik ücretinin
esasları. j) Meslek mensuplarınca tutulacak defter
ve kayıtlar ile bunların bildirim mecburiyeti. k) Disiplin kovuşturması yapılması
konusunda karar verecek merci, disiplin cezalarını vermeye yetkili merciler,
disiplin cezalarına karşı yapılacak itirazın usul ve şartları ve disiplinle
ilgili diğer hususlar. l) Oda ve birlik personelinin istihdamı
ve özlük hakları ile ilgili hususlar. m) Kanunun uygulaması ile ilgili diğer
hususlar. n) Değerlendirme ve sınav
komisyonlarının çalışma usul ve esasları, bunların kimlerden oluşacağı,
nerelerde ve ne zaman çalışmaya başlayacakları ve diğer hususlar. a, b, c, j, k, l, m bentlerinde belirtilen yönetmelikler
Odalar Birliğince birliğin kurulmasından itibaren bir yıl içinde hazırlanır. Maliye
Bakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra Resmi Gazete'de yayımlanır. (n) bendinde belirtilen yönetmelik en geç altı ay içinde
Maliye Bakanlığınca, diğer yönetmelikler Birlikçe, Birliğin kurulmasından
itibaren altı ay içinde çıkarılır. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cem GÜNDOĞDU
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı
40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya
bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin
hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri
sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada
sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği
kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde de “ İptali istenen kuralların
Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru
kararının aslı ” Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır.
Anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun
veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından
esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna
başvuran Mahkemenin gerekçeli kararında; Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen
hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı
olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği
ifade edilmiştir. 4. Anılan İçtüzük’ün
49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de Anayasa Mahkemesince
yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi
hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun
reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca
verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak
yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede
başvuru kararında itiraz konusu kuralın “ yönetmelik
değişikliğine dayanak alınan bentler ” yönünden belirsiz ve genel bir anlatımla
Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülmüş ve hangi bentler yönünden kuralın
Anayasa’ya aykırı olduğu açıkça belirtilmemiştir. Söz konusu belirsizlik
sebebiyle başvuru kararında açıklanan gerekçelerin hangi bentler yönünden ileri
sürüldüğü de anlaşılamamaktadır. Dolayısıyla başvuru kararının 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi anlamında bir
gerekçeli başvuru kararı niteliğini haiz bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 6. Açıklanan nedenlerle
6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı
olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4)
numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye
geçilmeksizin reddi gerekir. III. HÜKÜM 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 50. maddesinin ikinci
fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “Maliye Bakanlığının uygun görüşü
alındıktan sonra…” ibaresinin “yönetmelik değişikliğine dayanak alınan
bentler” yönünden iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 14/3/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL