ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2025/64 Karar Sayısı : 2025/53 Karar Tarihi : 6/3/2025 R.G. Tarih – Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 73. İş Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55. maddesinin
beşinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “ Soruşturma yetkisi bulunan
kişilerle Cumhuriyet savcılarının… ” ibaresinin Anayasa’nın 2., 5., 10.,
13., 35., 36., 40. ve 141. maddelerine aykırılığı
ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: İşçi ve işveren ilişkisinden doğan alacakla ilgili olarak açılan menfi
tespit davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un 55. maddesinin itiraz konusu kuralın da yer
aldığı beşinci fıkrası şöyledir: “ Soruşturma yetkisi bulunan kişilerle Cumhuriyet
savcılarının istiyecekleri örnekler noterlik ücretine tabi
değildir. Diğer resmi mercilere verilecek örneklerden yalnız yazı ücreti
alınır. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleri
uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör
Mehmet AKTEPE tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun
hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “ Anayasaya
aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa
Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem
belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta
olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda
anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine
göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde “ İptali istenen
kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli
başvuru kararının aslı ”, (b) bendinde “ Başvuru kararına ilişkin
tutanağın onaylı örneği ” ve (c) bendinde “ Dava dilekçesi, iddianame veya
davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri ”
Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4)
numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun
olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının (a) bendinde “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı
örneği ”, (b) bendinde “ Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan
belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri ” ve (c) bendinde
“ Dava dosyasında sunulan belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlinde
sıralandığı dizi pusulası ” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında
sayılmıştır. 4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (b) bendinde ise Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede
başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna
ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar
verileceği belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede itiraz yoluna
başvuran Mahkemece gerekçeli başvuru kararının ekinde fiziki olarak gönderilen
belgelerin onaylı örnek niteliğinde olmadığı ve bu suretle dosyanın ilgili
bölümlerinin onaylı örneklerine yer verilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu belgelerin tarih
sırasına göre başlıklar hâlinde sıralandığı dizi pusulasının da düzenlenmediği
tespit edilmiştir. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır. 6. Kaldı ki bakılmakta olan menfi tespit
davasında Mahkemece ilgili noterden vekâletname örneğinin talep edildiği
gözetildiğinde s oruşturma yetkisi bulunan
kişilerle Cumhuriyet savcılarının isteyecekleri örneklerin noterlik ücretine
tabi olmadığını öngören itiraz konusu kuralın
bakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır. 7. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi ile İçtüzük’ün 46.
maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğu
anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55.
maddesinin beşinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “ Soruşturma
yetkisi bulunan kişilerle Cumhuriyet savcılarının… ” ibaresinin iptaline
karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un
40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından
REDDİNE 6/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR Üye Metin KIRATLI