ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 2013/75 Karar Sayısı : 2013/83 Karar Günü : 4.7.2013 R.G. Tarih-Sayı: Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kayseri 5. AileMahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 22.11.2001 günlü, 4721
sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 303. maddesinin; 1- Birinci fıkrasının 'Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir
yıl geçmekle düşer.' biçimindeki ikinci cümlesinin, 2- İkinci fıkrasının, Anayasa'nın 2., 5., 10., 13., 17., 36., 40. ve 41. maddelerine
aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi istemidir. I- OLAY Davacılar vekili tarafından açılan babalık davasında,itiraz konusu
kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için
başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 22.11.2001 günlü, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun itiraz konusu
kuralları da içeren 303. maddesi şöyledir: 'III. Hak düşürücü süreler Madde 303- Babalık davası, çocuğun
doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak
bir yıl geçmekle düşer. Çocuğa doğumdan sonra kayyım atanmışsa, çocuk hakkında bir yıllık
süre, atamanın kayyıma tebliği tarihinde; hiç kayyım atanmamışsa çocuğun ergin
olduğu tarihte işlemeye başlar.(Anayasa Mahkemesi'nin 27/10/2011 tarihli ve E.:
2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.) Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir
yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar. Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler
varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.' III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü hükümleri uyarıncayapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ayşegül ATALAY tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları, dayanılan Anayasa
kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, mahkemeler bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname kurallarını
Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık
iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali için Anayasa
Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin
Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin
görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralların da o davada
uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları ise, davanın
değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan
kurallardır. Bakılmakta olan dava, ergin çocuklar tarafından açılan babalık
davasıdır. İtiraz konusu kurallardan 4721 sayılı Kanun'un 303. maddesinin
birinci fıkrasının ikinci cümlesi ise ananın dava açma süresini
düzenlemektedir. Bu nedenle, söz konusu kural bakılmakta olan davada
uygulanacak kural değildir. Öte yandan, itiraz konusu diğer kural hakkında ise Anayasa
Mahkemesinin 27.10.2011 günlü, E.2010/71, K.2011/143 sayılı kararıyla, 4721
sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 303. maddesinin ikinci fıkrasının iptaline ve
iptal hükmünün kararın ResmîGazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra
yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.Söz konusu karar, 7.2.2012 günlü, 28197
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Böylece, itiraz konusu kural 7.2.2013
tarihi itibariyle yürürlükten kalkmış bulunmaktadır. Bakılmakta olan dava ise
itiraz konusu kural yürürlükte iken, 5.10.2012 tarihinde açılmıştır. Ancak,
itiraz konusu kural usule ilişkin olup, bu kuralla ilgili değişikliklerin de
kamu düzeniyle ilgili olması sebebiyle yürürlüğe girmelerinin ardından taraf
iradelerinden bağımsız olarak derhal uygulanması gerekmektedir. Dolayısıyla,
itiraz konusu 4721 sayılı Kanun'un 303. maddesinin yürürlükten kalkan ikinci
fıkrası dabakılmakta olandavada uygulanacak kural değildir. Açıklanan nedenlerle başvurunun, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle
reddi gerekir. IV- SONUÇ 22.11.2001 günlü, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 303.
maddesinin; A-Birinci fıkrasının 'Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir
yıl geçmekle düşer.' biçimindeki ikinci cümlesinin, B-İkinci fıkrasının, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu fıkraya ve cümleye ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,4.7.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ