ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı  : 2017/147 Karar Sayısı  : 2017/126 Karar Tarihi : 26.7.2017 R.G. Tarih Sayısı: Tebliğ edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Alanya 3. Asliye Ceza
Mahkemesi (Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi Sıfatıyla) İTİRAZIN KONUSU: 22.12.2016 tarihli ve 6769
sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. ve 30. maddelerinin Anayasa’nın 2., 13. ve
38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi
talebidir. OLAY: Marka hakkına tecavüz suçundan sanığın cezalandırılması
talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu
kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ Kanun’un itiraz konusu 29. ve 30. maddeleri şöyledir: “Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller Madde 29- (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz
sayılır: a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede
belirtilen biçimlerde kullanmak. b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt
edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek. c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak
suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde
tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir
şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek,
ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride
bulunmak. ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz
genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. (2) 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü tecavüz davalarında
def’i olarak ileri sürülebilir. Bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin
belirlenmesinde dava tarihi esas alınır.” “Marka hakkına tecavüze ilişkin cezai hükümler Madde 30- (1) Başkasına ait marka hakkına iktibas veya
iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan, satışa arz eden
veya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran,
nakleden veya depolayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne
kadar adli para cezası ile cezalandırılır. (2) Marka koruması olduğunu belirten işareti mal veya ambalaj
üzerinden yetkisi olmadan kaldıran kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş
bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. (3) Yetkisi olmadığı hâlde başkasına ait marka hakkı üzerinde
devretmek, lisans veya rehin vermek suretiyle tasarrufta bulunan kişi iki
yıldan dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile
cezalandırılır. (4) Bu maddede yer alan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti
çerçevesinde işlenmesi hâlinde ayrıca bunlara özgü güvenlik tedbirlerine
hükmolunur. (5) Bu maddede yer alan suçlardan dolayı cezaya hükmedebilmek için
markanın Türkiye’de tescilli olması şarttır. (6) Bu maddede yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulması
şikâyete bağlıdır. (7) Başkasının hak sahibi olduğu marka taklit edilerek üretilmiş
malı, satışa arz eden veya satan kişinin bu malı nereden temin ettiğini
bildirmesi ve bu suretle üretenlerin ortaya çıkarılmasını ve üretilmiş mallara
elkonulmasını sağlaması hâlinde hakkında cezaya hükmolunmaz.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Volkan HAS
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu
ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre, bir davaya
bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varması durumunda, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya
yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine
başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir
davanın bulunması, iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak olması
gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde
ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da
olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. 3. Başvuran Mahkeme, 6769 sayılı Kanun’un 29. ve 30. maddelerinin
iptallerini talep etmiştir. İtiraz konusu kurallarda marka hakkına tecavüz
sayılan fiiller ile bu fiillere ilişkin cezai hükümler düzenlenmiştir. 4. Bakılmakta olan dava, sanığın marka hakkına tecavüz suçundan
yargılanmasına ilişkindir. Sanığın üzerine atılı suçun tarihi 17.6.2016 olup
itiraz konusu kurallar, bu tarihten sonra 10.1.2017 tarihinde yürürlüğe
girmiştir. Suç tarihinden sonra yürürlüğe girmeleri ve suç tarihi itibariyle
yürürlükte bulunan 24.6.1995 tarihli ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin
ilgili hükümlerine göre lehe bir düzenleme de içermemeleri sebebiyle itiraz konusu
kuralların, bakılmakta olan davada uygulanma olanakları bulunmamaktadır. 5. Açıklanan nedenle, itiraz konusu kurallara ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. III. HÜKÜM 22.12.2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. ve
30. maddelerinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu maddelere ilişkin başvurunun Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 26.7.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ