ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2006/139 Karar Sayısı : 2006/102 Karar Günü : 1.11.2006 Resmi Gazete Tarih-Sayısı : 1.12.2006-26363 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kırıkkale 2. Asliye
Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 13.12.2004 günlü, 5275
sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un Geçici 1.
maddesinde yer alan “…5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki diğer…” ibaresinin,
Anayasa'nın 2., 10., 11., 19. ve 38. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Sanık hakkında 3.7.2000 tarihinde işlediği sarkıntılık suçu
nedeniyle verilen ağır para cezasının infazı sırasında yürürlüğe giren 5237
sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 105. maddesinin birinci fıkrası gereğince yapılan
uyarlama sonucunda verilen 100 YTL adli para cezasının ödenmemesi üzerine, para
cezasının ne miktar üzerinden hapse çevrileceği hususunda duraksamaya düşen
Cumhuriyet Başsavcılığı'nın bu konuda bir karar verilmesine ilişkin başvurusunu
inceleyen Mahkeme, itiraz konusu ibarenin Anayasa'ya aykırı olduğu kanısıyla
iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Kanun'un itiraz konusu ibareyi de içeren Geçici 1. maddesi şöyledir: “26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki
diğer kanunlarda yer alan adlî para cezasının ödenmemesi hâlinde, hükümlüler
bir gün yüz Türk Lirası hesabı ile hapsedilirler.” III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz
konusu yasa kuralı ve bunun gerekçesi ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava
sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini
Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık
savının ciddi olduğu kanısına varırsa bu hükmün iptali için Anayasa
Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir mahkemenin
Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış ve
mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o
davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik
evrelerinde, ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır. İtiraz konusu Geçici 1. maddede, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
dışındaki diğer kanunlar uyarınca verilen adli para cezalarının ödenmemesi
durumunda, para cezasının hangi miktar üzerinden hapis cezasına çevrileceği
belirtilmiştir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu uyarınca verilen adli para
cezalarının ödenmemesi durumunda ne şekilde infaz edileceği ise 5275 sayılı
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106. maddesinde
gösterilmiştir. Görüldüğü üzere, 5275 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesi, 5237
sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki diğer kanunlarda yer alan adli para
cezalarının ödenmemesi durumunda uygulanabilecek bir kuraldır. Mahkemenin elindeki somut olayda, ödenmeyen ve hapse çevrilmesi
istenen adli para cezası 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu uyarınca verilmiştir. Bu
durumda, mahkemenin uygulayacağı kural 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik
Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un Geçici 1. maddesi değil, aynı Kanun'un
106. maddesi olduğundan başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi
gerekir. IV- SONUÇ 13.12.2004 günlü, 5275 sayılı “Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin
İnfazı Hakkında Kanunun Geçici 1. maddesinde yer alan “…5237 sayılı Türk Ceza
Kanunu dışındaki diğer…” ibaresinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta
olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,Fulya KANTARCIOĞLU, A. Necmi ÖZLER
ile Serruh KALELİ'nin karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 1.11.2006 gününde karar
verildi. Başkan Tülay
  TUĞCU Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT KARŞIOY
GEREKÇESİ 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Kanun'un Geçici 1. maddesinde “26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza
Kanunu dışındaki diğer kanunlarda yer alan adli para cezasının ödenmemesi
halinde, hükümlüler bir gün yüz Türk Lirası hesabı ile hapsedilirler.”
denilmektedir. Başvuran Mahkeme bu maddede yer alan “5237 sayılı Türk Ceza
Kanunu dışındaki diğer” ibaresinin Anayasa'ya aykırılığını ileri sürerek
iptalini istemektedir. İtiraz başvurusuna ilişkin olayda, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na
göre verilen adli para cezasının ödenmemesi durumu söz konusu ise de
Mahkeme'nin bu saptamayı yapabilmesi için öncelikle 5275 sayılı Yasa'nın Geçici
1. maddesi uyarınca verilen adli para cezasının 5237 sayılı Yasa'da veya diğer
yasalarda yer alıp almadığını araştırması gerekmektedir. Bu incelemeyi yaparken
Geçici 1. maddenin tümünü uygulayarak adli para cezasının ödenmemesinin,
bunların verildiği yasalara göre farklı sonuçlar doğurduğu kanısına varan
Mahkeme'nin Anayasa'ya aykırılık itirazında bulunduğu dikkate alındığında,
itiraz konusu ibarenin olayda uygulanacak kural olmadığı görüşünün kabulü
olanaklı değildir. Açıklanan nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmıyorum. Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU