ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2005/4 Karar Sayısı : 2005/7 Karar Günü  : 18.1.2005 R.G. Tarih/Sayı: 17.5.2005 / 25818 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kartal 1. İş
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 17.7.1964 günlü, 506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 120. maddesinin 5198 sayılı Yasa ile
eklenen üçüncü fıkrasının, Anayasa'nın 10., 11., 60., 61. ve 138. maddelerine
aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Sosyal Sigortalar Kurumu'na tabi olarak çalışmaya başlayan
davacının sigortalılık süresi içinde aldığı yaş tahsisi kararının, yaşlılık
aylığı bağlanmasında dikkate alınmaması üzerine açtığı davada, itiraz konusu
kuralın Anayasa'ya aykırılığı savını ciddî bulan Mahkeme, iptali istemiyle başvurmuştur. III- YASA KURALLARI A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun itiraz konusu kuralı da
içeren değişik 120. maddesi şöyledir: " Madde 120 .- İş kazalarıyla meslek Hastalıkları
Sigortasının uygulanmasında, hak sahiplerine bağlanacak gelirler sigortalılara
ödenecek sermayelerin hesabında, iş kazasının olduğu veya melek hastalığının
hekim raporu ile ilk defa tespit edildiği tarihte nüfus kütüğünde kayıtlı
bulunan doğum tarihleri esas tutulur. Malullük, yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili
hükümlerin uygulanmasında, sigortalıların ve hak sahibi çocuklarının,
sigortalının yürürlükten kaldırılmış ve 5417 ve 6900 sayılı Kanunlara veya bu
kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarih nüfus kütüğünde kayıtlı
bulunan doğum tarihleri, sigortalının sigortaya tabi olarak ilk defa çalışmaya
başladığı tarihten sonra doğan çocuklarının da nüfus kütüğüne ilk olarak
yazılan doğum tarihleri esas tutulur. İş kazalarıyla meslek hastalıkları, malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortasından gelir ve aylık tahsisleri ile sermaye değerinin hesabında, iş
kazasının olduğu veya meslek hastalığının hekim raporuyla ilk defa tespit
edildiği veya sigortalıların yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı
kanunlara veya 506 sayılı Kanun ile diğer sosyal güvenlik kurumlarına tâbi
olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonraki yaş tashihleri dikkate
alınmaz. Nüfus kayıtlarında doğum ay ve günleri yazılı olmayanlar 1
Temmuzda doğum ayı yazılı olup da günü yazılı olmayanlar o ayın 1'inde doğmuş
sayılır." B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 10., 11., 60., 61. ve 138.
maddelerine dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Mustafa BUMİN,
Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,
Mustafa YILDIRIM, Cafer ªAT, Fazıl SAĞLAM, A. Necmi ÖZLER ve Serdar ÖZGÜLDÜR'ün
katılmalarıyla 18.1.2005 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada
eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar
verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, itiraz konusu üçüncü fıkranın,
yargı kararlarının bağlayıcılığı ilkesiyle; kesinleşmiş yargı kararlarının yaş
düzeltmesi dışında geçerli olmaya devam etmesinin yasa önünde eşitlik
ilkesiyle; Devletin sosyal güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alma ve yaşlıları
koruma yükümlülükleriyle bağdaşmayacak bir düzenleme getirdiği savıyla
Anayasa'nın 10., 11., 60., 61. ve 138. maddelerine aykırılığı ileri
sürülmüştür. İtiraz konusu kuralla, sigortalılık süresi içerisinde
doğum tarihlerinde yapılan yaş düzeltmelerinin, sigortalılara aylık
bağlanmasında dikkate alınmayacağı öngörülmektedir. Anayasa'nın 138. maddesinde, hakimlerin görevlerinde
bağımsız oldukları, Anayasa'ya, yasalara ve hukuka uygun olarak vicdanî
kanaatlarine göre hüküm verecekleri, yargı yetkisinin kullanılmasında
mahkemelere emir ve talimat verilemeyeceği, görülmekte olan dava hakkında
yasama meclisinde soru sorulamayacağı, yasama ve yürütme organları ile idarenin
mahkeme kararlarına uymak zorunda oldukları belirtilmektedir. Devletin, personel politikasını belirlemede büyük
önemi olan emeklilik düzenini, aktüeryal dengeleri gözeterek bilimsel verilere
göre belirlemesi ve buna göre gerekli yasal düzenlemeleri yapması doğaldır.
Devletin bilimsel verilere dayanarak kurduğu bu düzenin korunması Anayasa'nın
60. maddesinde yer alan sosyal güvenlik hakkının güvenceye alınması için de
zorunlu bir gerekliliktir. Nesnel ve sürekli kurallarla sağlam ve sağlıklı
temellere oturtulmayan bir sosyal güvenlik kuruluşunun, mahkeme kararları ile
alınan yaş düzeltmeleri sonucu ortaya çıkan erken emeklilik gibi nedenlerle
aktüeryal dengesinin bozulması, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülemez bir
duruma gelmesine sebep olabilir. Sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak çalışılmaya
başlanıldığı tarihten sonraki yaş düzeltmelerinin dikkate alınmayacağını
öngören itiraz konusu kuralın, sosyal güvenlik sisteminin kimi aksaklıklara yol
açmadan sürdürülmesi amacına yönelik olarak düzenlendiği kuşkusuzdur. Burada
yargı kararı hukuksal olarak değerini ve geçerliliğini korumakta, sadece
emeklilik yönünden sonuç doğurmamaktadır. Öte yandan, yasa önünde eşitlik ilkesi, hukuksal
durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil hukuksal
eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin
yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayırım yapılmasını
ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi
ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin çiğnenmesi
yasaklanmıştır. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı
tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da
topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir. Aynı
hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa
Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez. İtiraz konusu kural, herhangi bir sosyal güvenlik
kurumuna bağlı olarak çalışanlardan ilk defa çalışmaya başladıkları 
tarihten sonra yaş düzeltmesi yaptıranlar arasında farklılık yaratmadığından
eşitlik ilkesine aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kural, Anayasa'nın
10., 60. ve 138. maddelerine aykırı olmadığından istemin reddi gerekir. Kuralın Anayasa'nın 11. ve 61. maddeleri ile ilgisi
görülmemiştir. VI- SONUÇ 17.7.1964 günlü, 506  sayılı   "Sosyal 
Sigortalar  Kanunu"nun 120. maddesinin 5198 sayılı Yasa ile
eklenen  üçüncü fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın
REDDİNE, Fazıl SAĞLAM'ın karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, 18.1.2005 gününde karar
verildi. Başkan Mustafa BUMİN Başkanvekili Haşim KILIÇ Üye Sacit ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Mehmet ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye Cafer ŞAT Üye Fazıl SAĞLAM Üye A. Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR KARŞI
OY 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun  120. maddesine 5198
sayılı Yasa ile eklenen itiraza konu üçüncü fıkrasına göre: .    " İş kazalarıyla meslek hastalıkları,
malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasından gelir ve aylık tahsisleri ile sermaye
değerinin hesabında, iş kazasının olduğu veya meslek hastalığının hekim
raporuyla ilk defa tespit edildiği veya sigortalıların yürürlükten kaldırılmış
5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya 506 sayılı Kanun ile diğer sosyal güvenlik
kurumlarına tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonraki
yaş tashihleri dikkate alınmaz . " Anılan kural bir yasal varsayım öngörmekte ve sigorta işlemleri
bakımından   iş kazasının olduğu veya meslek hastalığının hekim
raporuyla ilk kez belirlendiği ya da  sigortalının ilk kez çalışmaya
başladığı tarihte sigortalının nüfus kaydında belirtilen yaşını doğru kabul
ederek, bu tarihlerden sonra yapılan yaş tashihlerinin dikkate alınmayacağını
öngörmektedir. Böylece sigortalı kişi,  sosyal güvenlik hakkını
gerçek  yaşına göre değil, aksini bir yargı kararı ile kanıtlasa bile,
yasada belirtilen tarihlerde nüfus kaydında gösterilen yaşa göre
kullanabilmektedir. Oysa bugünkü bilimsel olanaklarla   kişinin gerçek yaşı
kemik yapısına ve sair özelliklere bakılarak tıbben belirlenebilmektedir. 
Yasa koyucunun bilimsel olanakları ve yanılma paylarını da göz önünde tutacak
bir tespit prosedürü öngörmeksizin sigorta haklarının kullanılmasını yalnızca
nüfus kaydındaki doğum tarihine bağlı kılması, bu tarihten önce doğmuş olup da
kendisinin herhangi bir kusuru olmaksızın sonradan nüfusa geçirilmiş bulunan
kişiler bakımından, Anayasa'nın 60. maddesindeki sosyal güvenlik hakkının özünü
zedeleyeceği gibi, gerçek yaşı aynı olan (aynı gün doğmuş) kişiler arasında da
haklı bir neden olmaksızın yapılmış bir ayırım sonucunu doğuracaktır. Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kuralın  iptali
gerektiğinden,  itirazın reddine ilişkin çoğunluk kararına katılmıyorum. Üye Fazıl
  SAĞLAM