ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı:2021/55 Karar Sayısı:2021/43 Karar Tarihi:24/6/2021 R.G. Tarih – Sayı:Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Antalya 4. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 19/4/2012
tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve
Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile
Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun’un 6. maddesinin (13)
numaralı fıkrasının Anayasa’nın 2., 13., 36. ve 125. maddelerine aykırı olduğu
ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerde
bulunan ancak hak sahibine satışı mümkün olmayan taşınmaza karşılık idarece
belirlenen eşdeğer taşınmazın satışının iptali talebiyle açılan davada itiraz
konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 6.
maddesinin ilgili kısmı şöyledir: “Hak sahibi, başvuru ve doğrudan satış MADDE 6- (1)
2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce düzenlenen güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya
da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulan tapu kütüklerinin beyanlar
hanesine göre; bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya
üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen kişilerden bu taşınmazları satın
almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış
bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler bu Kanuna göre hak
sahibi sayılır. (2) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecek güncelleme listelerine
veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre
oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların
31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi
olarak gösterilecek kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi
içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve
dava konusu etmeksizin kabul edenler de hak sahibi sayılır. (3) Hak sahiplerinden birinci fıkra kapsamında olanlar
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde, ikinci fıkra
kapsamında olanlar ise, güncelleme listelerinin tescil edildiği veya kadastro
tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren sekiz ay içinde idareye
başvurarak, bu taşınmazların bedeli karşılığında kendilerine doğrudan
satılmasını isteyebilirler. … (12) Bu maddeye göre hak sahiplerine doğrudan satılması
gereken taşınmazlardan ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis
edilen, kamu hizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan ya da Maliye
Bakanlığınca belirlenen taşınmazlar ile ilgili idarelerce bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde idareye bildirilmesi şartıyla
özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gerekenler ile içme ve kullanma suyu
havzalarında maksimum su seviyesinden itibaren üç yüz metrelik bant içerisinde
kalan yerler hak sahiplerine satılmaz. Bu taşınmazların yerine istenilmesi
hâlinde hak sahiplerine, hak sahibi oldukları taşınmazın rayiç değerine eşdeğer
öncelikle aynı il sınırları içerisinde bulunan 2/B alanlarındaki taşınmaz, bu
maddenin dördüncü fıkrasına göre hesaplanacak satış bedeli karşılığında
doğrudan satılabilir. (13) Hak sahiplerinden idarenin teklifini kabul
etmeyenler doğrudan satış hakkından yararlanamazlar, başkaca talepte
bulunamazlar, hak ve tazminat talep edemezler ve dava açamazlar. …” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ÖZDEN tarafından hazırlanan ilk inceleme
raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “ Başvuruya engel durumlar ”
başlıklı 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında “ İtiraz yoluna
başvuran mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının
bulunması hâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici
mesele sayılır ” denilmektedir. Anılan fıkra uyarınca aynı mahkeme
tarafından aynı kurala ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması
mümkün değildir. 3. 6216 sayılı Kanun’un “Anayasaya aykırılığın
mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde ise Anayasa
Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiş
ve anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında açık bir şekilde dayanaktan yoksun
veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından
esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 4. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin
itiraz konusu kuralın iptali talebiyle aynı tarihte Anayasa Mahkemesine birden
fazla başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır. Anayasa Mahkemesinin E.2021/54 esasına
kayıtlı ilk başvurunun diğer dava dosyaları için bekletici mesele yapılması
gerekirken aynı kuralın iptali talebiyle tekrar başvuruda bulunulmuş olması
sebebiyle bu başvurunun incelenme imkânı bulunmamaktadır. 5. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 41.
maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun
anılan Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından esas incelemesine geçilmeksizin reddi gerekir. III. HÜKÜM 19/4/2012 tarihli ve
6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına
Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait
Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun’un 6. maddesinin (13) numaralı
fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun
30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin (2) ve 40. maddesinin (4) numaralı
fıkraları gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 24/6/2021 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü
  ARSLAN Başkanvekili Hasan
  Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir
  ÖZKAYA Üye Engin
  YILDIRIM Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Muammer
  TOPAL Üye M.
  Emin KUZ Üye Rıdvan
  GÜLEÇ Üye Recai
  AKYEL Üye Yusuf
  Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız
  SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin
  MENTEŞ Üye Basri
  BAĞCI Üye İrfan
  FİDAN