ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı    : 2015/16 Karar Sayısı : 2015/19 Karar Günü  : 5.3.2015 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Danıştay 15. Dairesi İTİRAZIN KONUSU : 29.5.1979 günlü, 2238 sayılı
Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun'un 14.
maddesinin, 2.1.2014 günlü, 6514 sayılı Kanun'un 42. maddesiyle değiştirilen
ikinci fıkrasının Anayasa'nın 2., 12. ve 17.maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir. I- OLAY Davacılar tarafından, geçirdiği trafik kazası neticesinde vefat
eden yakınlarının kornealarının izinsiz ve usulsüz olarak alınması nedeniyle
oluşan manevi zararın davalı idareden tazmini talebiyle açılan davanın
reddedilmesi üzerine temyiz incelemesinde, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya
aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI Kanun'un 14. maddesinin itiraz konusu kural olan ikinci fıkrası
şöyledir: "Aksine bir vasiyet ibraz edilmedikçe yoksa, kornea gibi
ceset üzerinde bir değişiklik yapmayan dokular alınabilir." III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZ tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa
kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesine göre, bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini
Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık
iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa , o hükmün iptali için Anayasa
Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin
Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin
görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o davada
uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın değişik
evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada
olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır. Başvuru kararında, Kanun'un 14. maddesinin 6514 sayılı Kanun'un
42. maddesiyle değiştirilen ikinci fıkrasının iptali istenilmiştir. İtiraz yoluna başvuran Mahkemedeki bakılmakta olan dava,
davacılar tarafından geçirdiği trafik kazası neticesinde vefat eden
yakınlarının kornealarının izinsiz ve usulsüz olarak alınması nedeniyle oluşan
manevi zararın davalı idareden tazmini talebiyle açılan davanın reddedilmesi
üzerine yapılan temyiz incelemesine ilişkindir. Söz konusu davada başvuran
Mahkeme tarafından ele alınması gereken husus, dosya içeriğine göre tazminat
talebinin dayanağı olan korneanın alındığı tarihte yürürlükte olan mevzuata
göre bu işlemin izinsiz ve usulsüz yapılıp yapılmadığının belirlenmesidir.
Korneaların alındığı tarihte yürürlükte olan kural, Kanun'un 14. maddesinin "Aksine
bir vasiyet veya beyan yoksa kornea gibi ceset üzerinde bir değişiklik yapmayan
dokular alınabilir." biçimindeki ikinci fıkrasıdır. Oysa itiraz yoluna
başvuran Mahkeme, korneaların alındığı tarihte yürürlükte olan kuralın değil,
6514 sayılı Kanun'un 42. maddesiyle değiştirilen kuralın iptalini talep etmiştir.
Dolayısıyla, korneaların alındığı tarihte yürürlükte bulunmayan itiraz konusu
kuralın, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 29.5.1979 günlü, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması,
Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun'un 14. maddesinin, 2.1.2014 günlü, 6514
sayılı Kanun'un 42. maddesiyle değiştirilen ikinci fıkrasının, itiraz
başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE, 5.3.2015 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü
  ARSLAN Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN Üye Kadir
  ÖZKAYA