ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2023/185 Karar Sayısı : 2023/215 Karar Tarihi : 27/12/2023 R.G.Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Hassa Sulh
Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 353. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinin 22/7/2020
tarihli ve 7251 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle değiştirilen (6) numaralı alt
bendinin Anayasa’nın 13. ve 138. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Elbirliği
ile mülkiyetin paylı mülkiyete çevrilmesi talebiyle açılan davada itiraz konusu
kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un 353. maddesinin itiraz konusu
kuralın da yer aldığı ilgili kısmı şöyledir: “ Duruşma
yapılmadan verilecek kararlar Madde 353- (1) Ön inceleme sonunda dosyada
eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası
incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın
kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer
mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan
kesin olarak karar verir: 1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması. 2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen
hâkimin davaya bakmış olması. 3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen
görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da
yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması. 4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması. 5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı
davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına
karar verilmiş olması. … 6) (Değişik:22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece,
uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış
veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar
verilmemiş olması. ” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında,
başvuru kararı ve ekleri, Raportör Sümeyye KOCAMAN tarafından hazırlanan ilk
inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli
ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı
40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Anılan maddenin (1) numaralı fıkrasına göre
bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya
Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde
veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu
kanısına varması durumunda bu fıkrada s ayılan
belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği
belirtilmiş; söz konusu fıkranın (a) bendinde “Başvuru kararına
ilişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler
arasında sayılmıştır. 3. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise yöntemine uygun
olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 4. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının (a) bendinde “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı
örneği ” Anayasa Mahkemesine sunulacak
belgeler arasında sayılmıştır. 5. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde de Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda
eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin
işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca
verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak
yeniden başvurmasına engel oluşturmadığı belirtilmiştir. 6. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemenin düzenlediği gerekçeli karar ile itiraz yoluna
başvurduğu, ancak gönderdiği belgeler arasında başvuru kararına ilişkin
tutanağın onaylı örneğinin dosyada bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır. 7. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün
46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu
anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir. 8. Kaldı ki Anayasa’nın “ Anayasaya aykırılığın diğer
mahkemelerde ileri sürülmesi ” başlıklı 152. maddesinin dördüncü fıkrasında,
Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete’de
yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa’ya
aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamayacağı hükme bağlanmıştır.
6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da Anayasa
Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete’de
yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa’ya
aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamayacağı belirtilmiştir. 9. İtiraz konusu kural, Anayasa
Mahkemesinin 16/12/2021 tarihli ve E.2020/101,
K.2021/95 sayılı kararıyla esastan reddedilmiş ve bu karar 23/2/2022 tarihli ve
31759 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilen ret kararından sonra aynı
kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın Resmî
Gazete’de yayımlandığı 23/2/2022 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on
yıllık süre de henüz dolmamıştır. III- HÜKÜM 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 353. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinin 22/7/2020
tarihli ve 7251 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle değiştirilen (6) numaralı alt
bendinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011
tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından REDDİNE 27/12/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE