ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2014/160 Karar Sayısı : 2014/156 Karar Günü : 22.10.2014 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İstanbul Anadolu 4. İcra
Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 6.1.1982 günlü, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28. maddesinin, 2.7.2012 günlü 6352 sayılı
Kanun’un 58. maddesiyle değiştirilen (2) ve (6) numaralı fıkralarının
Anayasa’nın 2., 5., 10., 11., 12., 13., 35., 90. ve 138. maddelerine aykırılığı
ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi istemidir. I- OLAY Şikâyetçi taraf aleyhine başlatılan icra takibinin iptali
istemiyle açılan davada, itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu
iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI Kanun’un itiraz konusukuralları da içeren“ Kararların sonuçları” başlıklı
28. maddesi şöyledir: “ 1. (Değişik:10/6/1994-4001/13 md.) Danıştay, bölge idare
mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına
ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye
veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye
tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin
10/7/2013 tarihli ve E.: 2012/107 K.: 2013/90 sayılı Kararı ile.)(…) (Ek
cümleler: 21/2/2014-6526/18 md.; Değişik üçüncü ve dördüncü cümleler:
10/9/2014-6552/97 md.) Ancak, 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve
Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı
cetvellerde gösterilen unvanları taşıyan görevler ile farklı atama usullerine
tabi olsalar dâhi daire başkanı ve üstü görevlere, sivil memurlar hariç kolluk
teşkilatlarının kadrolarına; açıktan, naklen veya vekâleten yapılan atama ve bu
görevlerden alınma, bu görevlerle ilgili yer değiştirme, görev ve unvan
değişikliği işlemleri hakkında verilen mahkeme kararlarının gereği, ilgilinin
kazanılmış hak aylık derecesine uygun başka bir kadroya atanması suretiyle iki
yıl içinde yerine getirilir. Bu görevliler hakkındaki mezkur işlemlerin
uygulanması, telafisi güç veya imkânsız zararları doğuran hâllerden sayılmaz.
(Ek cümle: 10/9/2014-6552/97 md.) Bu fıkranın üçüncü cümlesinde belirtilen
işlemlerle ilgili mahkeme kararlarının yerine getirilmemesi ceza soruşturması
ve kovuşturmasına konu edilemez; ancak disiplin hükümleri saklıdır. 2. (Değişik: 2/7/2012 - 6352/58 md.)Konusu belli bir miktar
paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü
davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya
vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu
bildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar
çerçevesinde yatırılır. Birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödeme
yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur. 3. Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri
kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare
aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası
açılabilir. 4. (Değişik: 21/2/2014-6526/18 md.) Mahkeme kararlarının süresi
içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davası ancak
ilgili idare aleyhine açılabilir. 5. Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin mahkeme kararlarının idareye
tebliğinden sonra bu kararlara göre tespit edilecek vergi, resim, harçlar ve
benzeri mali yükümler ile zam ve cezaların miktarı ilgili idarece mükellefe
bildirilir. 6. (Değişik: 2/7/2012 - 6352/58 md.)Tazminat ve vergi davalarında
idarece, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süreye
21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun 48 inci maddesine göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak
faiz ödenir. Ancak mahkeme kararının davacıya tebliği ile banka hesap
numarasının idareye bildirildiği tarih arasında geçecek süre için faiz işlemez. ” III- İLK İNCELEME Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hamit YELKEN tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları, dayanılan Anayasa
kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- Kanun’un 28. Maddesinin 6352 Sayılı Kanun’un 58. Maddesiyle
Değiştirilen (2) Numaralı Fıkrası İle (6) Numaralı Fıkrasının İkinci Cümlesi Anayasa’nın “ Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri
sürülmesi ” başlıklı 152. maddesinin son fıkrasında, “ Anayasa
Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede
yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya
aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. ”; 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “ Başvuruya
engel durumlar ” başlıklı 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise “ Mahkemenin
işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından
itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla
itiraz başvurusu yapılamaz. ” hükümlerine yer verilmiştir. Kanun’un 28. maddesinin, 6352 sayılı Kanun’un 58. maddesiyle
değiştirilen (2)numaralı fıkrası ile (6) numaralı fıkrasının ikinci cümlesine
yönelik daha önce yapılan iptal başvurusu, Anayasa Mahkemesinin 4.7.2013 günlü,
E.2012/100, K. 2013/84 sayılı kararıyla Anayasa’ya aykırı olmadığı gerekçesiyle
esastan reddedilmiş ve bu karar 2.8.2013 günlü, 28726 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek,Kanun’un 28.
maddesinin, 6352 sayılı Kanun’un 58. maddesiyle değiştirilen (2)numaralı
fıkrası ile (6) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin Anayasa’ya aykırı
olmadığına karar verildiğinden, bu konuda yeni bir başvurunun yapılabilmesi
için kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 2.8.2013 tarihinden başlayarak
geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır. Bu nedenle, anılan kurallara yönelik itiraz başvurusunun,
Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası
gereğince reddine karar verilmesi gerekir. B- Kanun’un 28. Maddesinin 6352 Sayılı Kanun’un 58. Maddesiyle
Değiştirilen (6) Numaralı Fıkrasının Birinci Cümlesi 6216 sayılı Kanun’un“ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri
sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla
yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1)
numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak
bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı
görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının
ciddi olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi
listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan
fıkranın (a) bendinde de Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında “ iptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı ” sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı
fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan
itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de, itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli
kararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye
geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında ise
anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin
eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. Başvuru kararında, Kanun’un 28 maddesinin, 6352 sayılı Kanun’un
58. maddesiyle değiştirilen itiraz konusu (6) numaralı fıkrasının Anayasa’nın
2., 5., 10., 11., 12., 13. 35., 90. ve 138. maddelerine aykırı olduğu
belirtilmiş ise de anılan fıkranın sadece ikinci cümlesine ilişkin olarak
Anayasa’ya aykırılık gerekçelerine değinilmiş, birinci cümlesine ilişkin olarak
herhangi bir Anayasa’ya aykırılık gerekçesine yer verilmemiştir. Dolayısıyla
itiraz konusu kurala yönelik yapılan başvuru, yöntemine uygun bir başvuru
olarak kabul edilemez. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz konusu
kurala yönelik başvurunun,6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralıfıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddi
gerekir. IV- SONUÇ 6.1.1982 günlü, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28.
maddesinin, 2.7.2012 günlü, 6352 sayılı Kanun’un 58. maddesiyle değiştirilen; A- 1- (2) numaralı fıkrasının, 2- (6) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin, iptallerine karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun,
Anayasa’nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı
fıkrası gereğince REDDİNE, B- (6) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin iptaline karar
verilmesi istemiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40.
maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas
incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 22.10.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Serruh
  KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN Üye Muammer
  TOPAL Üye Zühtü
  ARSLAN Üye M.
  Emin KUZ Üye Hasan
  Tahsin GÖKCAN