ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı :2007/74 Karar Sayısı : 2007/65 Karar Günü : 5.7.2007 Resmi Gazete Tarih-Sayısı : Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Salihli 1. Sulh Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 31.8.1956 günlü, 6831
sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Yasa ile değiştirilen 93. maddesinin
birinci fıkrasının, Anayasa'nın 44. ve 45. maddelerine aykırılığı savıyla
iptali istemidir. I- OLAY Orman Kanunu'na muhalefet suçundan açılan kamu davasında, itiraz
konusu kuralın Anayasa'ya aykırılığı savını ciddi bulan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Yasa ile değiştirilen 93.
maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “ MADDE 93 - Bu Kanunun 17 nci maddesinde
yasak edilen fiilleri işleyenler veya izne bağlı işleri izinsiz yapanlar, altı
aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar. …” B- İlgili Yasa Kuralı 6831 sayılı Orman Kanunu'nun ilgili görülen 17. maddesi şöyledir: “ MADDE 17 - Devlet ormanları içinde bu
ormanların korunması, istihsal ve imarı ile alâkalı olarak yapılacak her nevi
bina ve tesisler müstesna olmak üzere; her çeşit bina ve ağıl inşası ve
hayvanların barınmasına mahsus yerler yapılması ve tarla açılması, işlenmesi,
ekilmesi ve orman içinde yerleşilmesi yasaktır. Devlet ormanlarının herhangi bir suretle yanmasından veya
açıklıklarından faydalanılarak işgal, açma veya herhangi şekilde olursa olsun
kesme, sökme, budama veya boğma yollariyle elde edilecek yerlerle buralarda
yapılacak her türlü yapı ve tesisler, şahıslar adına tapuya tescil olunamaz.
Buralara doğrudan doğruya orman idaresince el konulur. Yanan yerlerde
husule gelen enkaz hiçbir suretle eşhasa satılamaz. Bunlar resmî daire ve müesseseler
ihtiyacına tahsis olunur. (...) (Madde 17 nin 2. fıkrasının son
iki cümlesi, 3.7.2004 tarih ve 25511 sayılı R.G.'de yayımlanan, 17.6.2004 tarih
ve 5192 sayılı Kanunun 1. maddesi
hükmü gereğince metinden çıkarılmıştır.) (Ek cümle: 5192 -
17.6.2004 / m.1 ) Yanan
orman alanlarındaki her türlü emval Orman Genel Müdürlüğünce değerlendirilir. (Değişik 3. fıkra: 3373 - 22.5.1987) Turizm alan ve merkezleri
dışında kalan Devlet ormanlarında kamu yararına olan her türlü bina ve tesisler
için gerçek ve tüzelkişilere, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca bedeli karşılığı
izin verilebilir. Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez. Devletçe yapılan
tesisler dışında kalan her türlü bina ve tesisler izin süresi sonunda eksiksiz
ve bedelsiz olarak orman Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçer. Ancak işletmenin
maksadına uygun faaliyet gösterdiği Orman Genel Müdürlüğünce belgelenen hak
sahiplerinin kullanma hakları yer, bina ve tesislerin rayiç değeri üzerinden
belirlenecek yıllık bedelle doksandokuz seneye kadar uzatılabilir. Bu durumda
devir işlemleri bu uzatma sonunda yapılır. Turizm amaçlı tesisler için hak
sahipleri adına tapuda irtifak hakkı tesis edilir. İzin ve irtifak hakları amaç
dışı kullanılamaz. (...) (Madde 17 nin 3. fıkrasının 1. tümcesi,
Anayasa Mahkemesinin 8.11.2003 tarih ve 25283 sayılı R.G.'de yayımlanan, 17.12.2002
gün ve E: 2000/75 - K: 2002/200 sayılı kararı ile
iptal edilmiştir.) (Yeniden Düzenlenen 3. fıkra: 5192 - 17.6.2004 / m.1 ) Savunma,
ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, altyapı ve katı atık
bertaraf tesislerinin; sanatoryum, baraj, gölet ve mezarlıkların; Devlete ait
sağlık, eğitim ve spor tesislerinin ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanın
Devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret
olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca
izin verilebilir. Devletçe yapılan ve/veya işletilenlerden bedel alınmaz. Bu
izin süresi kırkdokuz yılı geçemez. Bu alanlarda Devletçe yapılanların
dışındaki her türlü bina ve tesisler iznin sona ermesi halinde eksiksiz ve
bedelsiz olarak Orman Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçer. Söz konusu tesisler
Orman Genel Müdürlüğü veya Çevre ve Orman Bakanlığı ihtiyacında kullanılabilir
veya kiraya verilmek suretiyle değerlendirilebilir. İzin amaç ve şartlarına
uygun olarak faaliyet gösteren hak sahiplerinin izin süreleri; yer, bina ve
tesislerin rayiç değeri üzerinden belirlenecek yıllık bedelle doksandokuz yıla
kadar uzatılabilir. Bu durumda devir işlemleri uzatma süresi sonunda yapılır.
Verilen izinler amaç dışında kullanılamaz. (Ek fıkra: 2896 - 23.9.1983) Yukarıdaki fıkrada belirtilen bina ve
tesislerin, hükmî şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya hususî
ormanlarda yapılmak istenmesi halinde, Maliye Bakanlığının görüşü alınmaksızın
Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde, kullanım bedeli,
süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun
olarak taraflarca tespit olunur. (...) (Madde 17 nin 3. fıkrasının
1. tümcesinin iptali nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan diğer tümceleri ile
maddenin 4. fıkrası, Anayasa Mahkemesinin 8.11.2003 tarih ve 25283 sayılı
R.G.'de yayımlanan, 17.12.2002 gün ve E: 2000/75 - K: 2002/200 sayılı kararı ile
iptal edilmiştir.) (Yeniden Düzenlenen 4. fıkra: 5192 -
17.6.2004 / m.1 ) Yukarıdaki fıkrada
belirtilen bina ve tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda
veya hususi ormanlarda yapılmak istenmesi halinde de Çevre ve Orman
Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, süresi, yapılan
bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarca
tespit edilir.” IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz
konusu Yasa kuralı, ilgili Anayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 6831 Sayılı Orman Kanunu'nun 93. maddesinin iptali istenen birinci
fıkrasına yönelik olarak daha önce yapılan başvuru Anayasa Mahkemesi'nin
17.2.2004 günlü, 2001/406 Esas, 2004/20 Karar sayılı kararı ile esastan
incelenerek reddedilmiş ve bu karar 11.2.2005 günlü ve 25724 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır. Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesine göre,
Anayasa Mahkemesi'nin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî
Gazete'de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı yasa hükmünün
Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. Anayasa Mahkemesi'nce işin esasına girilerek, hakkında ret kararı
verilen itiraz konusu kuralla ilgili yeni bir başvurunun yapılabilmesi için,
önceki kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı 11.2.2005 gününden başlayarak
geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır. Bu nedenle belirtilen fıkraya yönelik başvurunun, Anayasa'nın 152.
ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesi uyarınca reddi gerekir. V- SONUÇ 31.8.1956 günlü, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Yasa ile
değiştirilen 93. maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle yapılan
itirazın, Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddelerinin son
fıkraları gereğince REDDİNE , 5.7.2007 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi. Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT