ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 2002/29 Karar Sayısı : 2004/43 Karar Günü : 31.3.2004 Resmi Gazete tarih/sayı: 18.06.2004/25496 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Hatay 1. Asliye Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 1.3.1926 günlü, 765
sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 510. maddesinin, Anayasa'nın 38. maddesine
aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Hizmet nedeniyle emniyeti suistimal suçundan açılan kamu
davasında, Türk Ceza Kanunu'nun 510. maddesini Anayasa'ya aykırı bulan mahkeme,
iptali için re'sen başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu 510.
maddesi şöyledir: " Madde 510- Geçen iki maddede yazılı cürümler
meslek ve sanat veya ticaret veya hizmet sebebiyle veya emanetçi sıfatiyle
veyahut idare etmek için kendisine tevdi olunan veya teminat olarak teslim
edilen şeyler üzerinde yapılırsa faili hakkında bir seneden beş seneye kadar
hapis cezası tertip olunur ve şikayetname itasına hacet kalmaksızın takibat
yapılır." B - Dayanılan Anayasa Kuralı Başvuru kararında, itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 38. maddesine
aykırı olduğu ileri sürülmüştür. IV- İLK İNCELEME KARARI Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Mustafa
BUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Fulya
KANTARCIOĞLU, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN ve Enis
TUNGA'nın katılmalarıyla 13.2.2002 günü yapılan ilk inceleme toplantısında,
dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine
oybirliğiyle karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralı ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, iddia ve yargılamaya konu edilen olayın
sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi eylemi olduğu,
bu eylem için ise Türk Ceza Kanunu'nun 510. maddesinde hürriyeti bağlayıcı
ceza öngörüldüğü belirtilerek, bu durumun Anayasa'nın 38. maddesinde yer
alan "hiç kimsenin yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü
yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamayacağı" na
ilişkin hükmüne aykırılık oluşturduğu, sözü edilen maddenin iptal edilmesi
gerektiği ileri sürülmüştür. AİHS 4 Nolu Protokolden aynen alınarak 3.10.2001 gün ve 4709
sayılı Yasanın 15. maddesiyle Anayasa'nın 38. maddesine eklenen sekizinci
fıkrada, hiç kimsenin, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine
getirememesinden dolayı özgürlüğünden yoksun bırakılamayacağı öngörülmüş,
maddenin gerekçesinde de, "... 4 nolu protokol gereği sözleşmeden
doğan bir yükümlülük nedeniyle hiç kimsenin özgürlüğünden alıkonulamayacağı hükmü
eklenmiştir. Sözleşmeden doğan yükümlülük içinde borçlar da vardır
..." denilmiştir. 38. maddede geçen "yerine getirememe" sözcüğü bir
kimsenin sözleşme karşındaki durumunu anlatmaktadır. Bu nedenle, sözleşmeden
kaynaklanan bir borcu ödeyebilecek durumda olup da, ödemeyi reddeden kişiler bu
madde hükmünden yararlanamaz. Nitekim, protokolün değişikliğe esas alınan 1.
maddesi iradi olmayan ödeyememe durumuna ilişkindir. İtiraz konusu kuralın Anayasa'nın 38. maddesinin sekizinci fıkrası
kapsamında değerlendirilebilmesi için ilişkinin yalnızca sözleşmeden doğması ve
borcun yerine getirilememesi hali için hürriyeti bağlayıcı ceza öngörülmüş
olması gerekmektedir. Yasakoyucunun Türk Ceza Kanunu'nun 510. maddesinde düzenleyerek
yaptırıma bağladığı hizmet sebebiyle emniyeti suistimal suçu kasten işlenebilen
bir suçtur. Suçun oluşabilmesi için failde suç işleme kastının bulunması, başka
bir ifadeyle failin kendisinin veya başkasının yararına olmak üzere maddede
belirtilen eylemleri bilerek ve isteyerek gerçekleştirmiş olması gerekir. Maddede suç olarak düzenlenen eylemler "yükümlülüğün yerine
getirilememesi" durumu ile ilgili olmayıp, failin, suçun mağduru aleyhine
hileli ve kötü niyete dayanan eylemler gerçekleştirmesi, kısaca,
"yükümlülüğünü yerine getirmemesi" haline ilişkin bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle, Türk Ceza Kanunu'nun itiraza konu edilen
510. maddesinde düzenlenen hizmet sebebiyle emniyeti suistimal suçu Anayasa'nın
38. maddesine aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir. VI- SONUÇ 1.3.1926 günlü, 765 sayılı "Türk Ceza Kanunu"nun 510.
maddesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 31.3.2004 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Mustafa BUMİN Başkanvekili Haşim KILIÇ Üye Sacit ADALI Üye Ali HÜNER Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Aysel PEKİNER Üye Tülay TUĞCU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Mehmet ERTEN Üye Fazıl SAĞLAM Üye A. Necmi ÖZLER