ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2023/190 Karar Sayısı : 2023/220 Karar Tarihi : 27/12/2023 R.G.Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA
BAŞVURAN: İstanbul 10. İş Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 27/11/2007 tarihli ve
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 27.
maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 5., 13.,
35., 36. ve 49. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
talebidir. OLAY: Kıdem ve ihbar
tazminatlarına ilişkin alacak davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN
KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu
kuralın da yer aldığı 27. maddesi şöyledir: “ İş sözleşmeleri MADDE 27 – (1) İş
sözleşmeleri, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip
olacağı asgarî koruma saklı kalmak kaydıyla, tarafların seçtikleri hukuka
tâbidir. (2) Tarafların
hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde iş sözleşmesine, işçinin işini mutad
olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır. İşçinin işini geçici olarak başka bir
ülkede yapması hâlinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz. (3) İşçinin işini
belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede
yapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna
tâbidir. (4) Ancak hâlin
bütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması
hâlinde sözleşmeye ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri yerine bu hukuk
uygulanabilir. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi
İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı
ve ekleri, Raportör Onur MERCAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve
itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun’un “ Başvuruya engel durumlar ” başlıklı 41. maddesinin (2)
numaralı fıkrasında “ İtiraz yoluna başvuran mahkemede itiraz konusu kuralın
uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması hâlinde, yapılmış olan itiraz
başvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele sayılır ” denilmektedir.
Anılan fıkra uyarınca aynı mahkeme tarafından aynı kurala ilişkin birden fazla
itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir. 3. 6216 sayılı Kanun’un
“ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı 40.
maddesinde ise Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem belirtilmiş ve anılan maddenin (4) numaralı fıkrasında
yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas
incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 4. Yapılan incelemede,
itiraz yoluna başvuran Mahkemenin itiraz konusu kuralın iptali talebiyle
Anayasa Mahkemesine birden fazla başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır. Anayasa
Mahkemesinin E.2023/187 esasına kayıtlı ilk başvurunun diğer dava dosyaları
için bekletici mesele yapılması gerekirken aynı kuralın iptali talebiyle tekrar
başvuruda bulunulmuş olması sebebiyle bu başvurunun incelenme imkânı
bulunmamaktadır. 5. Açıklanan nedenle
anılan Kanun’un 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan
itiraz başvurusunun Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince
yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel
Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 27. maddesinin (2) numaralı fıkrasının
iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011
tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 41. maddesinin (2) ve 40. maddesinin (4) numaralı fıkraları
gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 27/12/2023 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE