ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1975/139 Karar Sayısı : 1975/159 Karar Tarihi:10/6/1975 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : İstanbul
10. Asliye Ceza Mahkemesi. İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı “Cumhuriyetin
50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 3. maddesinin
birinci ve ikinci fıkralarının iptali istenmiştir. I- OLAY : Sanığın, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun
değişik Ek2/III ve 47 nci maddelerine göre yargılanması sırasında; C.Savcısı,
sanık hakkında 1803 sayılı Af Yasasının 3. maddesinin bir ve ikinci
fıkralarının uygulanması gerektiğini ve bunların Anayasanın 92. maddesine
uyulmadan yasalaştırıldığını ileri sürmüş, bu savı ciddi gören Mahkeme, söz
konusu fıkraların iptali için, Anayasa’nın değişik 151, 22.4.1962 günlü, 44
sayılı Kanunun 27. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar
verilmiştir. II. İLK İNCELEME : Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca toplanarak
aşağıdaki sorunlar üzerinde durmuştur: 1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olup
olmadığı sorunu: Suç ve cezaların affı hakkında yasama belgelerinin Anayasaya
uygunluk denetimine bağlı olduğu, Anayasa Mahkemesince verilen ve 21.1.1975
günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50
sayılı kararda gerekçeleriyle birlikte belirtilmiştir. Bu nedenle bu işe bakmak
Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içerisindedir. Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır. 2- İtiraz konusu kuralların davada uygulanacak hüküm niteliğinde
olup olmadığı sorunu: a) 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin birinci fıkrası yönünden: Sanığın 214.186 TL. FOB değerindeki maddeleri ilişkin ihraç
kaçakçılığı yaptığı ileri sürülmesine, itiraz konusu maddenin birinci
fıkrasının FOB değeri 20.000 TL. aşan ihraç kaçakçılıklarını affın kapsamı
dışında bırakmasına ve bu nedenle fıkra davada uygulanacak yasa kuralı
niteliğinde olmasına göre, 1803 sayılı Kanunun birinci fıkrasına yönelen
itirazın, itirazda bulunan Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. b) 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin ikinci fıkrası yönünden: Sanığın eylemi, FOB kıymetine göre 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin
birinci fıkrasının kapsamı dışında kalan bir ihraç kaçakçılığı suçunu
oluşturabileceği için, sözü edilen Yasanın 3. maddesinin ikinci fıkrasının
davada uygulanacak hüküm niteliğinde olduğu belirgindir. 3-İtirazın esası hakkında karar verilmesine yer olup olmadığı
sorunu: İtirazın yöneltildiği 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin ikinci
fıkrasındaki kuralın (birinci fıkra dışında bırakılmış Kaçakçılığın Men ve
Takibine Dair 1918 sayılı Kanun, ek ve tadilleriyle bu kanunlara ilişkin
tebliğleri kapsayan ve ayrıca 1918 sayılı Kanunun da 27. ve 33. maddeleri
dışında kalan hükümleriyle sınırlı olarak) iptaline, Anayasa Mahkemesince
5.3.1975 gününde Esas: 1975/4, Karar: 1975/36 sayı ile karar verilmiş
bulunduğundan, Anayasaya aykırılığı saptanarak iptal edilmiş bir kurala yönelik
itiraz hakkında yeniden karar verilmesine yer kalmamıştır. III- SONUÇ : 1- İşin incelemesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içinde
bulunduğuna Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylarıyle ve oyçokluğu ile; 2-15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 3. maddesinin birinci
fıkrasına yönelen itirazın, davada uygulanacak yasa kuralı olmaması nedeniyle
Mahkemenin yetkisizliği yönünden reddine oybirliğiyle; 3-15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 3. maddesinin birinci
fıkrasına yönelen itirazın, bu işte itiraz konusu yapılan ikinci fıkrasındaki
kuralın, itiraz yoluyla gelen başka bir işte Anayasa Mahkemesince Anayasa’ya
uygunluk denetiminden geçirilerek birinci fıkra dışında bırakılmış
“Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair 1918 sayılı Kanun, ek ve tadilleriyle bu
kanunlara ilişkin tebliğleri” kapsayan ve ayrıca 1918 sayılı Kanunun 27. ve 33.
maddeleri dışında kalan hükümleriyle sınırlı olarak iptaline 5.3.1975 gününe
Esas:1975/4,Karar:1975/36 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan, aynı konuda
yeniden karar verilmesine yer olmadığına oybirliğiyle; 10.6.1975 gününde karar verildi. Başkan Muhittin TAYLAN Başkanvekili Kâni VRANA Üye Şahap ARIÇ Üye Halit ZARBUN Üye Ziya ÖNEL Üye Abdullah ÜNER Üye Ahmet KOÇAK Üye Şekip ÇOPUROĞLU Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lütfi ÖMERBAŞ Üye Hasan GÜRSEL Üye Ahmet Salih ÇEBİ Üye Şevket MÜFTÜGİL Üye Nihat
  O.AKÇAKAYALIOĞLU Üye Ahmet
  H.BOYACIOĞLU KARŞIOY YAZISI Görev
Sorunu : 1803
sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesi’nin
görevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasa uygun
görmediğimden, katılmıyorum. Bu
konudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede
yayınlanan, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı kararına
ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilatlı olarak yazdığım
gerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerek
görülmemiştir. Sözü
geçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin çoğunlukla
verdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım. Üye Şahap
  ARIÇ KARŞIOY YAZISI 21.1.1975 günlü 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahkemenin
28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımda açıkladığı
görev ve yetkiye ilişkin gerekçelerle, çoğunluğun kararına da katılmıyorum. Üye Halit ZARBUN