ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı :2010/23 Karar Sayısı : 2011/101 Karar Günü : 16.6.2011 R.G. Tarih-Sayı :
21.10.2011-28091 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Danıştay 12. Dairesi İTİRAZIN KONUSU : 14.7.1965 günlü, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu'nun 12.5.1982 günlü, 2670 sayılı Kanun'un 31.
maddesiyle değiştirilen 125. maddesinin ikinci fıkrasının ' Disiplin cezası
verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların sicilden silinmesine
ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır .'
biçimindeki birinci cümlesinin 'uyarma ve kınama cezaları yönünden' Anayasa'nın
2., 10. ve 36. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Davacının, hakkında öngörülen aylıktan kesme cezasının iptali için
açtığı davada itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun itiraz
konusu kuralı içeren 125. maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesi
şöyledir: ' Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin
cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır
ceza uygulanır. ' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 10. ve 36. maddelerine dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Haşim KILIÇ,
Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,
Fettah OTO, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK, Serruh KALELİ, Zehra Ayla PERKTAŞ
ve Recep KÖMÜRCÜ'nün katılımlarıyla 24.3.2010 günü yapılan ilk inceleme
toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine
oybirliğiyle karar verilmiştir V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu
Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında; aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin
durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarma cezalarına karşı idari yargı
yerlerinde açılan davalarda işin esasına girilmek suretiyle dava konusu
disiplin cezalarının hukuka uygunluğu konusunda karar verildiği, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu'nun 135. maddesi ile 136. maddesinin dördüncü fıkrasında
uyarma ve kınama cezalarına karşı itiraz usulünün öngörüldüğü ve idari yargı
yoluna başvurulamayacağının belirtildiği, uyarma ve kınama cezalarına karşı
yargı yolunun kapalı olması nedeniyle bu cezaların uygulanmasını gerektiren
disiplin kuralının birinci kez ihlâlinde verilen cezaya karşı dava yoluna
gidilemeyeceği ve bu cezaların kesinleşeceği, diğer disiplin cezalarının ilk
kez işlenmesi halinde ise açılacak davalarda verilebilecek iptal kararları
nedeniyle tekerrür halinin bu cezalar yönünden gerçekleşmeyeceği ve cezaların
tekerrüründe farklılık ortaya çıkacağından Anayasa'nın 2., 10. ve 36.
maddelerinin ihlâl edileceği ileri sürülmüştür. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem ve
işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup
güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek
sürdüren, hukuk güvenliğini sağlayan, bütün etkinliklerinde hukuka ve
Anayasa'ya uyan, işlem ve eylemleri bağımsız yargı denetimine bağlı olan
devlettir. Anayasa'nın 10. maddesinde herkesin, dil, ırk, renk, cinsiyet,
siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım
gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu, hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya
sınıfa imtiyaz tanınamayacağı, Devlet organları ve idare makamlarının bütün
işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda
olduğu kuralı yer almaktadır. Anayasa'nın 'Hak arama hürriyeti' başlıklı 36. maddesinde ise,
herkesin meşru vasıta ve yollardan yararlanarak yargı organları önünde davacı
ya da davalı olarak sav, savunma ve adil yargılanma hakkına sahip olduğu
belirtilmiştir. İtiraz başvurusunda bulunulduğu tarihte Türkiye Cumhuriyeti
Anayasası'nın 129. maddesinin üçüncü fıkrası ' Uyarma ve kınama cezalarıyla ilgili
olanlar hariç, disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz.' şeklindeyken
12.9.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 13. maddesiyle 'Disiplin
kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz' biçiminde
değiştirilmiştir. Kanunların zaman içinde uygulanmasında, başkaca bir hüküm konulmuş
olmadıkça, yürürlüğe girmesiyle birlikte derhal etkisini göstermesi kuraldır.
Üstün bir hukuk normu olan ve uyulması zorunlu bulunan Anayasa hükümlerinin de
yürürlüğü bakımından bu kurala bağlı olduğu açıktır. Anayasa'nın 129. maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan bu
değişiklik sonucunda uyarma ve kınama cezaları da dahil bütün disiplin cezaları
için yargı yoluna başvurulabileceğinden 657 sayılı Yasa'nın 125. maddesinin
ikinci fıkrasında yer alan 'Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir
fiil veya halin cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe
bir derece ağır ceza uygulanır' biçimindeki hükmünde yargı denetimine tâbi
olma açısından uyarma ve kınama cezalarının diğer disiplin cezalarıyla bir
farkı kalmamıştır. Uyarma ve kınama cezalarının diğer disiplin cezaları gibi dava
konusu edilebilmeleri nedeniyle, bu cezalara konu eylemlerin tekerrürü
gözetilerek bir derece ağır ceza uygulanmasında hukuk devleti ilkesi, eşitlik
ilkesi ve hak arama hürriyeti ihlâl edilmediğinden kural Anayasa'nın 2.,
10. ve 36. maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. VI- SONUÇ 14.7.1965 günlü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 12.5.1982
günlü, 2670 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle değiştirilen 125. maddesinin ikinci
fıkrasının 'Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin
cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır
ceza uygulanır.' biçimindeki birinci cümlesinin, 'uyarma ve kınama cezaları'
yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 16.6.2011 gününde
OYBİRLİĞİYLE, karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Başkanvekili Serruh
  KALELİ Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Fettah
  OTO Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Alparslan
  ALTAN Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI Üye Erdal
  TERCAN