ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı     :  2016/158 Karar Sayısı  :  2016/150 Karar Tarihi :  7.9.2016 R.G.Tarih-Sayısı   :  Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 1. İdare
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 12.1.2011 tarihli ve
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 340. maddesinin  Anayasa’nın
10., 11., 49. ve 55. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar
verilmesi talebidir. OLAY: Uluslararası koruma talebinin reddine
dair kararın iptali talebiyle açılan davada, itiraz konusu
kuralın Anayasa’ya aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un 340. maddesi şöyledir: “ Adli yardımdan yararlanan kişi için mahkemenin talebi üzerine
baro tarafından görevlendirilen avukatın ücreti, yargılama gideri olarak
Hazineden ödenir.” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTEN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu okunup incelendikten sonra gereği
görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu
ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, mahkemeler,
bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde
kararname kurallarını Anayasa’ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri
sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca
bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince
açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen
kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. 3. Başvuran Mahkeme, 6100 sayılı Kanun’un 340. maddesinin iptalini
talep etmiştir. İtirazkonusu kural, adli yardımdan yararlanan kişiye mahkemenin
talebi üzerine baro tarafından görevlendirilen avukatın ücretinin yargılama
gideri olarak Hazine tarafından ödeneceğini hüküm altına almaktadır. Başvuran
Mahkeme, adli yardımdan yararlanan kişinin davayı kaybetmesi halinde, 
yargılama giderlerinin kendisinden tahsilinin mümkün olmaması halinde karşı
taraf vekâlet ücretinin nasıl karşılanacağına dair mevzuatta hüküm bulunmadığı
için eksik düzenleme nedeniyle itiraz konusu kuralın iptalini talep etmiştir.
İtiraz başvurusundaki söz konusu eksik düzenleme iddiasının kabulü, kuralda yer
alan hükmün ötesinde ve bu kuraldan bağımsız olarak yeni bir düzenleme
yapılması sonucunu doğuracaktır. Kaldı ki, adli yardımdan yararlanandan karşı
taraf vekalet ücretinin fiilen tahsil edilememesi durumunda nasıl temin
edileceği hususunun bir eksiklik teşkil edip etmediği ve böyle bir eksiklik
mevcutsa yeni düzenleme yapılması gereği kanun koyucunun takdirindedir.
Dolayısıyla bakılmakta olan davada, uygulanacak bir kural mevcut
bulunmamaktadır. 4. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. III- HÜKÜM 12.1.2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun
340. maddesinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu maddeye ilişkin başvurunun Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 7.9.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ