ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2004/57 Karar Sayısı : 2004/100 Karar Günü : 15.7.2004 Resmi Gazete tarih/sayı: Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : Ortaca Asliye Ceza Mahkemesi (Esas : 2004/57) (Esas :.2004/58) İTİRAZLARIN KONUSU : 4.4.1929 günlü, 1412 sayılı
Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun değişik 390. maddesinin Anayasa'nın 36.
maddesine aykırılığı savıyla iptali istemidir. l- OLAY Ruhsatsız av tüfeği bulundurmak ve meskun mahalde silah atmak
suçuyla ilgili olarak Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 386. maddesi uyarınca
işi ceza kararnamesi ile sonuçlandıran Mahkeme'nin kararına itiraz edilmesi
üzerine, incelemenin duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden kesin olarak
sonuçlandırılmasını öngören aynı Yasa'nın 390. maddesinin Anayasa'ya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun itiraz konusu 390.
maddesi şöyledir: “ Madde 390.- (Değişik: 5/3/1973-1696/50 md.) Ceza kararnamesi ile hafif hapis cezasına hükmedilmişse itiraz
üzerine duruşma yapılır. Şu kadar ki, sanık duruşmadan evvel itirazından
vazgeçerse duruşmaya mahal kalmaz. Duruşmada sanığı müdafii temsil edebilir. Hakim itiraz üzerine
vereceği hükümde evvelki karar ile bağlı değildir. (Değişik: 7/1/1981- 2369/11 md.) Ceza kararnamesiyle
hafif veya ağır para cezasına ya da muayyen bir meslek veya sanatın tatiline
veya müsadereye yahut bunlardan birkaçına veya hepsine hükmedilmişse itiraz
üzerine asliye mahkemesi başkan veya hakimi 301, 302 ve 303 ncü madde
hükümlerine göre itirazı inceler. Bu halde itiraz dilekçesinin verilmesi,
aleyhine itiraz olunan ceza kararnamesinin icrasını durdurur”. III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca birleştirilen
dosyalarla ilgili 15.7.2004 gününde yapılan ilk inceleme toplantılarında
dosyalarda eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle
karar verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ İşin esasına ilişkin raporlar, başvuru kararları ve ekleri, itiraz
konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- Birleştirme Kararı 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun değişik 390.
maddesinin iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin 2004/58 esas
sayılı davanın, aralarındaki hukuki irtibat nedeniyle 2004/57 esas sayılı dava
ile birleştirilerek esasının kapatılmasına, esas incelemenin 2000/57 esas
sayılı dosya üzerinden yürütülmesine 15.7.2004 gününde oybirliğiyle karar
verilmiştir. B- Davada Uygulanacak Kural Sorunu Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddelerine göre, mahkemeler, bakmakta
oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname
kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa
Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir mahkemenin
Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve
mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da o
davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın
değişik evrelerinde, ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki
kurallardır. Maddenin birinci fıkrasında ceza kararnamesi ile “hafif hapis”
cezasına hükmedilmişse itiraz üzerine duruşma yapılacağı, ikinci fıkrasında ise
duruşmada sanığı müdafiinin temsil edebileceği, hakimin itiraz üzerine vereceği
hükümde önceki kararla bağlı olmayacağı belirtilmektedir. Başvuru kararlarına
ilişkin davalarda ceza kararnamelerinin konusunu ağır para cezası ve müsadere
oluşturduğundan Asliye Ceza Mahkemesi'nde itirazen görülmekte olan davalarda
uygulanacak kural niteliğinde olmayan bu fıkralara ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine karar verilmiştir. C- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu Başvuran Mahkeme'nin iptalini istediği 1412 sayılı Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 390. maddesinin üçüncü fıkrası, Anayasa
Mahkemesi'nin 30.6.2004 tarih ve Esas: 2001/481; Karar: 2004/91 sayılı kararı
ile iptal edildiğinden, bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına
karar verilmesi gerekir. V- SONUÇ 4.4.1929 günlü, 1412 sayılı “Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu”nun
390. maddesinin 2369 sayılı Yasa ile değiştirilen son fıkrası, 30.6.2004 günlü,
E. 2001/481, K. 2004/91 sayılı kararla iptal edildiğinden, İTİRAZ KONUSU KURAL
HAKKINDA YENİDEN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 15.7.2004 gününde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Mustafa
  BUMİN Başkanvekili Haşim
  KILIÇ Üye Sacit
  ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ertuğrul
  ERSOY Üye Tülay
  TUĞCU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Fazıl
  SAĞLAM Üye A.
  Necmi ÖZLER Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR