ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı
: 2025/3 Karar Sayısı : 2025/7 Karar Tarihi : 16/1/2025 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İnegöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 21/11/2012
tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf
Finansman Şirketleri Kanunu’na 4/3/2021 tarihli ve 7292 sayılı Kanun’un 7.
maddesiyle eklenen 39/A maddesinin (4) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin Anayasa’nın
2. ve 10. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi
talebidir. OLAY: Tasarruf finansman sözleşmesi kapsamında ödenen organizasyon ücretinin
iadesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu
kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 39/A maddesi
şöyledir: “ Tasarruf finansman sözleşmesi MADDE 39/A- (Ek:4/3/2021-7292/7
md.) (1) Tasarruf finansman sözleşmesi, belirli bir tasarruf tutarı
ve dönemine bağlı olarak önceden belirlenmiş koşulların gerçekleşmesi şartıyla
konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için müşteriye finansman kullanma
hakkı veren, şirkete ise müşteriye ait birikmiş tasarruf tutarını yönetme, geri
ödeme ve finansman kullandırma yükümlülüğü ile organizasyon ücreti alma hakkı
veren, faizsiz finansman esaslarına göre düzenlenen sözleşmedir. (2) Tasarruf finansman sözleşmesi, yazılı veya uzaktan
iletişim araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli olarak ya da mesafeli
olsun olmasın Kurulun yazılı şeklin yerine geçebileceğini belirlediği ve bir
bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden gerçekleştirilecek ve
müşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân verecek yöntemler yoluyla kurulacak
şekilde düzenlenir. ( 3) Müşteri, sözleşme
imzalanmasını takip eden on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin
ve cezai şart ödemeksizin tasarruf finansman sözleşmesinden cayma hakkına
sahiptir. Müşterinin söz konusu cayma hakkını kullanması hâlinde şirket,
organizasyon ücreti dâhil, müşteriden aldığı tutarın tamamını cayma kararının
bildirilmesinden itibaren on dört gün içinde iade etmekle yükümlüdür. (4) Müşteri, tasarruf finansman sözleşmesinin tasarruf
dönemi bitimine kadar sözleşmede fesih hakkına sahiptir. Şirket,
müşterinin sözleşmede fesih hakkını kullanması hâlinde organizasyon ücreti
bedeli dışında kalan toplam birikim tutarını, Kurulca belirlenecek süre
içerisinde müşteriye iade etmekle yükümlüdür . Müşterinin talebi ile
tahsisat ileriki bir tarihe ertelenebilir, erteleme hâlinde müşterinin
sözleşmedeki hak ve yükümlülükleri saklı kalır. Tasarruf finansman
sözleşmeleri, müşterinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine
getirmemesi durumu haricinde, şirket tarafından tek taraflı olarak
feshedilemez. (5) Tasarruf finansman sözleşmelerinde asgari olarak
tutarlara, vadeye, organizasyon ücretine, gelir, maliyet ve masraflara, konut,
çatılı iş yeri veya taşıt edinimine yönelik tasarruf etme ve finansman
kullandırma dönem ve koşullarına, iade süre ve şartlarına, temerrüde, cayma
hakkının kullanımına, sözleşmenin sona ermesine, feshine, mirasçılara
intikaline, üçüncü taraflara devrine, tarafların hak ve yükümlülüklerine
ilişkin hükümler yer alır. Şirketler tasarruf finansman sözleşmeleri kapsamında
taahhüt ettikleri yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır. Sözleşme
kapsamında müşterinin bilgilendirilmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin
usul ve esaslar Kurulca belirlenir. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri
uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör
Sümeyye KOCAMAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu
kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “ Anayasaya aykırılığın
mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine
itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Söz
konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu
davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini
Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık
iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri
dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği belirtilmiş; anılan
fıkranın (b) bendinde “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği ”
Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4)
numaralı fıkrasında ise yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa
Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği
hükme bağlanmıştır. 3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği ”
Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır. 4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının
(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda
eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin
işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2)
numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna
başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel
olmadığı belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede itiraz yoluna
başvuran Mahkeme tarafından ara kararı ile itiraz başvurusunda
bulunulduğu, söz konusu belgenin gerekçeli başvuru kararı niteliğinde olduğu, gönderilen belgeler arasında başvuru kararına ilişkin
tutanağın onaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvurunun
yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı
fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un
40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından
reddi gerekir. 7. Kaldı ki Anayasa Mahkemesinin 5/11/2024 tarihli ve
E.2024/114, K.2024/186 sayılı kararıyla itiraz konusu kuralda yer alan “ …organizasyon
ücreti bedeli dışında kalan… ” ibaresinin Anayasa’ya
aykırı olmadığına karar verilmiş ve bu karar 31/12/2024 tarihli ve 32769
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Anayasa
Mahkemesince itiraz başvurusu üzerine işin esasına girilerek reddedilen ibare
hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararın Resmî Gazete’de
yayımlandığı 31/12/2024 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre
henüz dolmamıştır. III. HÜKÜM 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama,
Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’na 4/3/2021
tarihli ve 7292 sayılı Kanun’un 7. maddesiyle eklenen 39/A maddesinin (4)
numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin iptaline karar verilmesi talebiyle
yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin
(4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 16/1/2025
tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR Üye Metin KIRATLI