ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1972/5 Karar Sayısı : 1972/7 Karar Günü : 17.2.1972 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME: Vakfıkebir
Asliye Hukuk Mahkemesi. İTİRAZIN KONUSU: 28 Haziran 1966 günlü,
766 sayılı Tapulama Kanununun 97. maddesinin Anayasa’nı 12. maddesine aykırı
bulunduğu yolundaki davacı-davalı vekilinin iddiası mahkemece ciddî görülmüş ve
Anayasa’nın 1488 sayılı Kanunla değişik 151. maddesine dayanılarak Anayasa
Mahkemesine başvurulmuştur. I. OLAY: Vakfıkebir Asliye Hukuk Mahkemesinin 1970/190 ve 1971/606 esas
sayılarında kayıtlı birleştirilmiş meni müdahale, tapu iptali ve tescil
davasında 1971/606 sayılı davayı açanın vekili 4.6.1971 günlü dava dilekçesinde
Tapulama Kanununun tapulama bölgesi dışında uygulanamamasının Anayasa’nın
eşitlik ilkesine aykırı düştüğünü ileri sürmüş bu iddiayı ciddî gören mahkeme
Anayasa Mahkemesine başvurulmasına ve davanın geri bırakılmasına 10.1.1972
günlü duruşmada karar verilmiştir. II. MAHKEMENİN GEREKÇESİ ÖZETİ: 1970/190 esas sayılı davada çekişmeli taşınmaza müdahalesinin meni
istenilen davalının, açtığı 1971/606 esas sayılı tapu iptali ve tescil
davasında 766 sayılı Kanunun kısmî zilyetlikle mülkiyet iktisabı yolunu açan
44. maddesinden yararlanabilmesi için bu madde hükmünün tapulama bölgesi
dışında bulunan söz konusu taşınmaz hakkında da uygulanabilmesi gerekir. 766
sayılı Kanunun 97. maddesi böyle bir uygulamaya engeldir. Sözü geçen madde
tapulama bölgeleri içindeki zilyetler yararına imtiyazlı bir durum oluşturmakta
ve kanun önünde eşitlik ilkesini bozmaktadır. Hüküm bu nedenle Anayasa’nın 12.
maddesine aykırıdır. III. YASA METİNLERİ: 1- İtiraz konusu hüküm: 28.Haziran.1966 günlü, 766 sayılı Tapulama Kanununun Anayasa’ya
aykırılığı ileri sürülen 97. maddesi (Beşinci Tertip Düstur-Cilt 5- İkinci
Kitap- Sayfa 2557 ve 2558 deki metne göre) şöyledir: “Kanunun uygulanacağı diğer haller Madde 97: Bu kanunun 1 nci maddesinde yazılı yerler dışında
bulunan gayrımenkuller hakkında umumî hükümlere göre açılmış ve açılacak
davalarda da bu kanunun 33 üncü ve 42 nci maddeleri uygulanır. Bu hükümler, zilyed aleyhine açılan davalarda def’an ileri
sürülebileceği gibi, kesinleşmemiş olan davalarda dahi tatbik olunur.” 2- Dayanak olarak ileri sürülen Anayasa hükmü: Mahkemenin 766 sayılı Kanunun 97. maddesinin Anayasa’ya aykırı
olduğu yolundaki görüşünü desteklemek üzere ileriye sürdüğü Anayasanın 12.
maddesi aşağıdadır: “Madde 12: Herkes dil, ırk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç,
din ve mezhep ayırımı gözetilmeksizin, kanun önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye ve sınıfa imtiyaz tanınamaz.” I. İLK İNCELEME: Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca 17.2.1972
gününde yapılan ilk inceleme toplantısında rapor ve öteki kâğıtlar okunduktan
sonra itiraz yoluna başvuran mahkemenin gönderdiği dosyadaki eksikler üzerinde,
işin niteliği dolayısiyle, durulmayarak mahkemenin itiraz yoluna başvurmaya
yetkili bulunup bulunmadığı konusunun incelenmesine geçilmiştir. Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Kanunun 27.
maddelerine göre bir mahkemenin Anayasa’ya uygunluk denetimi için Anayasa
Mahkemesine getirebileceği hükümler ancak bakmakta bulunduğu davada uygulanacak
olanlarla sınırlıdır. Başka deyimle, itiraz yoluna başvuran mahkemenin elinde
bakmakta olduğu bir dava bulunmalı ve mahkeme Anayasa Mahkemesine getirdiği
hükümleri o davada uygulama durumunda olmalıdır. Vakfıkebir Asliye Hukuk Mahkemesinin elinde, bakmakta olduğu meni
müdahale, tapu iptali ve tescil konularında birleştirilmiş iki dava bulunduğu
ortadadır. Çekişmeli taşınmazın yer aldığı Vakfıkebir’in Akkese köyünün
tapulama bölgesi içinde olmadığı; onun için de genellikle 766 sayılı Kanunun
uygulanma kapsamı dışında kaldığı anlaşılmıştır. Bu kanunun itiraz konusu 97.
maddesi mahkemenin, açıklamalariyle de belli olduğu gibi, elindeki
birleştirilmiş davada uygulayacağı hükümlerden bulunmamaktadır. Öte yandan 766
sayılı Yasanın tüm ülkede uygulanmasını engelleyen hükümde 97. maddede yer
almış değildir. Kanunun nerelerde ve ne zaman uygulanacağını düzene koyan
hükümler Yasanın özellikle Birinci ve İkinci Bölüm’lerindedir. 97. madde
yalnızca Yasanın 1. maddesinde yazılı yerler dışında bulunan taşınmazlar
hakkında istisnai olarak 33. ve 42. maddelerin uygulanmasına olanak
sağlamaktadır. Bu madde olmasa veya yürürlükten kalksa bile mahkemenin olaya
uygun gördüğü 44. maddeyi uygulayabilmesi yolu gene de açılmayacaktır. Böylece Anayasa’nın 151. maddesinde öngörülen ikinci koşul
gerçekleşmemiştir. İtirazın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin yetkisizliği
yönünden reddi gerekir. V. SONUÇ: 766 sayılı Tapulama Kanununun 97. maddesi Vakfıkebir Asliye Hukuk
Mahkemesinin bakmakta olduğu davada uygulayacağı hüküm olmadığından
başvurmanın, başvuran mahkemenin yetkisizliği yönünden reddine 17.2.1972 gününde oybirliğiyle karar verildi. Başkan Muhittin TAYLAN Başkanvekili Avni GİVDA Üye Fazıl ULUOCAK Üye Sait KOÇAK Üye Nuri
  ÜLGENALP Üye Şahap ARIÇ Üye İhsan
  ECEMİŞ Üye Recai
  SEÇKİN Üye Ahmet AKAR Üye Halit ZARBUN Üye Ziya ÖNEL Üye Mustafa KARAOĞLU Üye Lûtfi ÖMERBAŞ Üye Şevket MÜFTÜGİL Üye Ahmet H.
  BOYACIOĞLU