ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı:1977/5 Karar Sayısı:1977/45 Karar Günü:7/4/1977 Resmi Gazete tarih/sayı:11.6.1977/15963 İtiraz
yoluna başvuran : İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesi İtirazın
konusu : 4/4/1929 günlü, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa 5/3/1973
günlü, 1696 sayılı Kanunla eklenen Ek 3. maddenin ve 8/4/1340 günlü, 469 sayılı
Mehakimi Şer'iyenin İlgasına ve Mehakimin teşkilâtına ait Ahkâmi Muaddil
Kanunun 2. maddesinin Anayasa'ya aykırı oldukları ileri sürülerek iptalleri
istenmiştir. I.
OLAY: İstanbul
Devlet Güvenlik Mahkemesinde Türk Ceza Kanununun 141/1., 141/5. ve 173/3.
maddeleri uyarınca açılan kamu davasına bakıldığı sırada; Devlet Güvenlik
Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkındaki 26/6/1973 günlü, 1773
sayılı Yasanın iptaline dair Anayasa Mahkemesinin 6/5/1975 günlü, Esas No :
1974/35, Karar No : 1975 /126 sayılı iptal kararının 11/10/1976
gününde yürürlüğe girmesiyle Devlet Güvenlik Mahkemelerinin hukuki varlığının
sona erdiği nedeniyle, sanıklar hakkındaki dava dosyasının görevli ve yetkili
İstanbul Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Cumhuriyet Savcılığına
tevdiine karar verilmiştir. Dava
dosyasının nöbetçi Hâkimlikçe İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesine verilmesi
üzerine bu Mahkemece, Devlet Güvenlik Mahkemesinin ortadan kalkmış olması
karşısında, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa 1696 sayılı Yasa ile eklenen Ek 3.
maddenin ikinci fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığınca yayımlanan 26/3/1973
günlü, 6/34 sayılı genelgeye göre bu gibi davalara o yerdeki 2 numaralı
mahkemelerce bakılması gerektiğinden, dosyanın görevli ve yetkili İstanbul 2.
Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. İstanbul
2. Ağır Ceza Mahkemesindeki duruşma sırasında Cumhuriyet Savcısı; davanın bu
mahkemede görülmesinin Adalet Bakanlığının genelgesine dayandığını, Bakanlığa
bu yetkiyi veren Ceza Yargılamaları Usulü Yasasına 1696 sayılı Yasa ile eklenen
ek 3. maddenin ve bu maddede sözü edilen 469 sayılı Yasanın 2. maddesinin
Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek Anayasa Mahkemesine başvurulmasını
istemiş; Sanıklar da bu isteme katıldıklarını bildirmişlerdir. Mahkemece;
Cumhuriyet Savcısının Anayasa'ya aykırılık savı ciddi görüldüğünden, 5/3/1973
günlü 1696 sayılı Yasa ile Ceza Yargılamaları Usulü Yasasına eklenen ek 3. ve
8/4/1940 günlü, 469 sayılı Yasanın ikinci maddesinin iptali için Anayasa Mahkemesine
başvurulmasına Anayasa'nın değişik 151. maddesi uyarınca karar verilmiştir. III.
METİNLER: 1-
İtiraz konusu yasa kuralları: a-
5/3/1973 günlü, 1696 sayılı (1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun Bazı
Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair
Kanun) un Ek 3. maddesi şöyledir: "Ek
Madde 3- Ek l inci maddede gösterilen suçların hazırlık soruşturması bizzat
Cumhuriyet savcıları veya yardımcıları veya bunların bulunmadıkları hallerde
sulh veya sorgu hâkimi tarafından yapılır. Bu
suçların son soruşturmasının yapılacağı yerde bu davalara bakacak derecedeki
Mahkemenin birden fazla olması halinde görevli mahkemeyi, 469 sayılı
"Mehâkimin Teşkilâtına ait Ahkâmı Muaddil Kanunun 2. maddesi gereğince
Adalet Bakanlığı tayin eder." b-
8/4/1340 günlü, 469 sayılı (Mehâkimi Şer'iyenin ilgasına ve Mehâkimin
Teşkilâtına ait Kanun) un 2. maddesi şöyledir: "Madde
2- İcabeden yerlerde mehâkimi asliye müteaddit devaire taksim olunur. Bu
takdirde devair rüesasının biri reisievvel, diğerleri reisisani unvanını haiz
olur. Müteaddit devaire münkasem olan mahkemelerde envai mesalihe göre vezaıfin
devair beyninde tevzii adliye vekâletine aittir." 2-
ilgili yasa kuralı: 5/3/1973
günlü, 1696 sayılı Yasanın Ek 1. maddesi şöyledir: "Ek
Madde l- 1) Anayasa'da yer alan temel hak ve hürriyetleri ideolojik amaçlarla,
Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü veya dil, ırk, sınıf, din ve
mezhep ayrılığına dayanılarak nitelikleri Anayasa'da belirtilen Cumhuriyeti
ortadan kaldırmak maksadıyla işlenen suçlarla, bunlara murtabit suçları; 2)
Türk Ceza Kanununun 179, 180, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları
ayrı olmak üzere 188, 201, 254, 255, 257 ve 264 üncü maddelerinde veya 6136
sayılı Ateşli Silâhlar ve Bıçaklar Hakkındaki Kanunun değişik 12 nci yahut aynı
Kanunun Ek maddesinin birinci bendinde yazılı suçları; İşleyenler
hakkında yapılacak soruşturma ve kovuşturmalar, 3005 sayılı Kanunun l inci
maddesinin (A) bendindeki mahal ve aynı Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı zaman
kayıtlarına bakılmaksızın, bahis konusu kanun hükümlerine göre yapılır. Bu
suçlardan dolayı ilk soruşturma yapılmaz. Askerî Mahkemelerin yetkisi
saklıdır." 3-
İtirazın dayandığı Anayasa kuralları: "Madde
32- (20/9/1971 günlü, 1488 sayılı Yasa ile değişik) Hiç kimse, Kanunen tabi
olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz. Bir
kimseyi kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci Önüne çıkarma sonucunu
doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz." "Madde
132- Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar. Anayasa'ya, Kanuna, Hukuka ve
vicdanî kanaatlarına göre hüküm verirler. Hiç
bir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında Mahkemelere
ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde
bulunamaz. Görülmekte
olan bir dava hakkında yasama meclislerinde yargı yetkisinin kullanılması ile
ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
Yasama ve yürütme organları ile idare, Mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu
organlar ve idare Mahkeme kararlarını hiç bir suretle değiştiremez ve bunların
yerine getirilmesini geciktiremez." "Madde
134- (20/9/1971 günlü, 1488 sayılı Yasa ile değişik) Hâkimlerin nitelikleri,
atanmaları, hakları ve ödevleri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri,
görevlerinin veya görev yerlerinin geçici veya sürekli olarak değiştirilmesi,
haklarında disiplin kovuşturması açılması ve disiplin cezası verilmesi,
görevleriyle ilgili suçlarından dolayı soruşturma yapılmasına ve
yargılanmalarına karar verilmesi, meslekten çıkarılmayı gerektiren suçluluk
veya yetersizlik halleri ve diğer özlük işleri, mahkemelerin bağımsızlığı
esasına göre, kanunla düzenlenir. Hâkimler
65 yaşını bitirinceye kadar hizmet görürler. Askerî Hâkimlerin yaş haddi,
yükselme ve emeklilikleri kanunla belli edilir. Hâkimler,
kanunda belirtilenlerden başka, genel ve özel hiç bir görev alamazlar." Anayasa'nın
15/3/1973 günlü, 1699 sayılı Yasa ile değişik 136. maddesinin konu ile ilgili
birinci, ikinci ve yedinci fıkraları şöyledir : "Madde
136- Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri
kanunla düzenlenir. Devletin
ülkesi ve milletiyle bütünlüğü, hür demokratik düzen ve nitelikleri Anayasa'da
belirtilen Cumhuriyet aleyhine işlenen ve doğrudan doğruya Devlet Güvenliğini
ilgilendiren suçlara bakmakla görevli Devlet Güvenlik Mahkemeleri kurulur. Ancak,
Sıkıyönetim ve savaş haline ilişkin hükümler saklıdır. Devlet
Güvenlik Mahkemelerinin kuruluş ve işleyişi, görev ve yetkileri ve yargılama
usulleri ile ilgili diğer hükümler kanunda gösterilir." IV-
İLK İNCELEME: Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca 1/2/1977 gününde; Kani Vrana, Şevket
Müftügil, Ahmet Akar, Halit Zarbun, Ziya Önel, Ahmet Koçak, Şekip Çopuroğlu,
Fahrettin Uluç, Muhittin Gürün, Lûtfi Ömerbaş, Ahmet Erdoğdu, Hasan Gürsel,
Ahmet Salih Çebi, Nihat O. Akçakayalıoğlu ve Ahmet H. Boyacıoğlu'nun
katılmalariyle yapılan ilk inceleme toplantısında: Dosyanın
eksiği olmadığından, işin esasının 4/4/1929 günlü, 1412 sayılı Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanununa 5/3/1973 günlü, 1696 sayılı Yasa ile eklenen Ek. 3.
maddesinin ikinci fıkrasıyla 8 Nisan 1340 günlü, 469 sayılı Mehâkimi Şer'iyenin
ilgasına ve Mehâkimin Teşkilâtına ait Ahkâmı Muaddil Kanununun 2. maddesinde
yer alan "Müteaddit devaire münkasim olan mahkemelerde envai mesalihe göre
vezaifin devair beyninde tevzii Adliye Vekiline aittir." tümcesi hükmü
açısından sınırlı olarak incelenmesine, Nihat O. Akçakayalıoğlu'nun (itiraz
konusu hükümlerin tümünün incelenmesi gerektiği) yolundaki karşıoyuyla ve
oyçokluğuyla, Karar
verilmiştir. V.
ESASIN İNCELENMESİ: İtirazın
esasına ilişkin rapor, İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 10/1/1977 günlü
gerekçeli kararı ve ekleri, iptali istenilen yasa kuralları, dayanılan Anayasa
kuralları, bunlara ilişkin gerekçeler ve konu ile ilgili öteki metinler
okunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü: l-
İtiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olup olmadıklarının incelenmesine
geçmeden önce, yurdumuzda mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri üzerinde
kısaca durmak yerinde olacaktır. Türkiye'de
Adliye Mahkemelerinin kuruluşu, 8 Nisan 1340 günlü, 469 sayılı (Mehâkimi
Şer'iyenin ilgasına ve Mehâkimin Teşkilâtına Ait Ahkâmı Muaddil Kanun) ile
düzenlenmiştir. Bu kanunun 26/4/1926 günlü, 825 sayılı Ceza Kanununun Mevkii
Mer'iyete Vaz'ına Müteallik Kanunun 25. maddesiyle değişik 1. maddesine göre
Türkiye Cumhuriyetinde yetkileri kanunla belirli Sulh Mahkemeleri ve
bulunduktan ilçenin adı ile anılan Asliye Mahkemeleri vardır. Bunların üstünde
de Yargıtay bulunur. 469 sayılı Kanunun, 825 sayılı Kanunun 26. maddesiyle
değişik 3. maddesine göre Asliye Mahkemeleri Sulh Mahkemelerinin
"Selâhiyetleri" dışında kalan bütün hukuk, ceza ve ticaret davalarına
bakarlar. 825
sayılı Kanunun değişik 27. maddesine göre Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun
421. maddesinde yazılı cürümlere ait davaları gören Asliye Mahkemelerinin Ceza
Daireleri, yani Ağır Ceza Mahkemeleri 2 üye ile bir başkandan kurulur. 469
sayılı Kanunun 2. maddesinde gereken yerlerde Asliye Mahkemelerinin birden çok
dairelere ayrılacağı bildirilmiştir, işi çok olan yerlerde Asiye Mahkemesi,
Hukuk, Ceza ve Ticaret Dairelerine ayrılacağı gibi bu daireler de birden çok
olabilir. Bu takdirde, hukuk, ceza ve ticaret daireleri sıra numarasıyla
anılırlar. Bir yerdeki Ağır Ceza Mahkemesi de birden fazla olabilir. Bunlar da
sıra numarasıyla anılırlar . Bir
yerdeki Asliye Mahkemesinin birden çok hukuk, ceza ve ağır ceza dairelerine
ayrılması halinde bunlardan her birinin bakacağı işleri belirtmek yetkisi, 469
sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca Adalet Bakanına aittir. 1412 sayılı Ceza
Yargılamaları Usulü Yasasına 1696 sayılı Yasa ile eklenen Ek 3. maddenin ikinci
fıkrasiyle de Ek 1. maddede gösterilen suçların son soruşturmasının yapılacağı
yerde bu davalara bakacak derecedeki mahkemelerin birden fazla olması halinde,
görevli mahkemeyi, 469 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca Adalet Bakanının
göstermesi öngörülmüştür. 2-
İtiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olup olmadığı sorunu : Anayasa'nın
136. maddesinin birinci fıkrasında "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve
yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir." denilmiştir. Yukarıda
açıklandığı üzere itiraz konusu kurallar; birden çok dairelere ayrılan
Mahkemelerde, Adalet Bakanına, işlerin nev'ine göre davaya bakacak görevli
mahkemeyi gösterme yetkisini tanımaktadır. Bir
mahkemenin birden çok ceza veya hukuk dairelerine ayrıldığı yerlerde, o
mahkemenin görevine giren işlerin bu daireler arasında bölüştürülmesi ve
dağıtımı zorunludur. Bir yerde birden çok Asliye Ceza veya Ağır Ceza Dairesi
bulunduğu takdirde, bunlardan her birisi Asliye Ceza ve Ağır Ceza Mahkemesi
görevine giren bütün işlere bakabilir. Çünkü bunların görev ve yetkilerini
kanun göstermiştir. Bunlar arasında iş bölümü, işlerin nev'ine göre değil,
ancak işlerin miktarına göre yapılabilir. Anayasa'nın 136. maddesinin birinci
fıkrası uyarınca mahkemelerin görev ve yetkilerinin kanunla gösterilmesi
zorunlu bulunduğundan, kanun dışında idarî bir tasarrufla bir mahkemeye veya
mahkemenin bir dairesine özel olarak görev ve yetki verilemez, veya görev ve
yetkisine giren işlerden bir bölümü idarî bir tasarrufla o mahkemenin bir
dairesinden alınamaz. Anayasa'nın 136/1. maddesi uyarınca, işlerin nev'ine göre
bölüştürme ancak bir yasa ile yapılabilir. Nitekim Yargıtay ve Danıştay'ın
görevine giren işlerin bu Yüksek Mahkemelerin Daireleri arasında bölüştürülmesi
yasa ile düzenlenmiştir. Ancak bu düzenlemeden sonra, uygulamada, bu
dairelerden birisine, ötekilerine göre olağanın üstünde iş gelmesi halinde
dairelerin başkanlarından oluşan Başkanlar Kurulunca, takvim yılı başında
toplanıp bir kısım işlerin başka daireye verilebileceği gene yasa ile hükme
bağlanmıştır. (1730 sayılı Yargıtay Kanunu, madde 22; 521 sayılı Danıştay
Kanunu, madde: 43) 1221 sayılı Temyiz Mahkemesi Teşkilâtına dair Kanunun 5.
maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan ve Başkanlar Kurulu kararının Adalet
Bakanının onayı ile yürürlüğe girmesini öngören kural, 1730 sayılı Yargıtay
Kanununda yer almamıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan ve
Başkanların görev yapacakları dairelerin saptanması ve değiştirilmesi hususunda
Birinci Başkanın görüşü alındıktan sonra Adalet Bakanlığına yetki veren kural,
Anayasa Mahkemesince Anayasa'ya aykırı görülerek iptal edilmiştir. (Anayasa
Mahkemesinin 29/3/1966 günlü ve E. 1963/109, K. 1966/17 sayılı kararı; Anayasa
Mahkemesi Kararlar Dergisi, Sayı : 4, Sayfa : 113-117). Öte
yandan yürütme organı içinde yeralan Adalet Bakanına bir mahkemenin daireleri
arasında iş bölümü yapmak yetkisi verilmesi Anayasa'nın 7. ve 132. maddelerinde
yer alan Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesine ve yargı yetkisinin kullanılmasında
mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat verilemeyeceği, genelge
gönderilemeyeceği kuralına da aykırı düşmektedir. Şayet yasa koyucu bir
mahkemenin daireleri arasında iş bölümünün nasıl yapılacağını yasa ile düzenlemek
istiyorsa bunu, mahkemelerin bağımsızlığı ve yargı yetkisinin kullanılmasında
mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat verilemeyeceği ilkelerine uygun olarak
düzenlemek zorundadır. Bir
mahkemenin dairelerinden her birisinin bakacağı davaların belli edilmesi işinin
yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili bulunduğu kuşkusuzdur. Çünkü, itiraz
konusu kurallara göre mahkemeler yürütme organınca belirtilen davalara
bakabileceklerdir. Hatta yürütme organı, alacağı yeni bir kararla, bakılmakta
olan davaları o mahkemeden alıp başka bir mahkemeye verebilecektir. Anayasa'nın
132. maddesinin gerekçesinde mahkemelerin idarî işlerinin düzenlenmesinde
Adalet Bakanlığının genelge gönderme ve önlem alma yetkisinin bulunduğu
açıklanmış ise de, buradaki "idarî işler" den maksat, yargı
yetkisinin kullanılması ile ilgili bulunmayan işler olduğu gerekçede açıkça
belirtilmiş bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesinin 15/3/1964 günlü, E. 1963/99, K.
1964/38 sayılı iptal kararında da "İdari işler" den ne anlaşılması
gerektiği açıklanmıştır. Adalet
Bakanlığının, iş bölümü hususunda Mahkemelere göndereceği genelge, hâkimlere,
yargı yetkisinin kullanılmasında emir ve talimat vermek niteliğindedir. Bir
mahkemenin görevine giren suçlardan bir kısmının o mahkemenin hangi dairesinde
bakılacağını belli etme işi, bağımsız mahkemenin yargı yetkisinin kullanılması
ile ilgili kendi iç işidir; Adalet Bakanı buna karışamaz. Aksi takdirde mahkeme
görev ve yetkilerini kullanırken bağımsız değil Adalet Bakanına, yani yürütme
organına bağımlı hale sokulmuş olur. Bu durum aynı zamanda yasalarla görevi
saptanmış olan kimi yargı yerleri arasından bir tanesini, Adalet Bakanının
idarî bir işlemi ya da buyruğu sonucu sırf o işlere bakan ve böylece öteki
mahkemelerin yasa ile belirlenmiş görevlerini ortadan kaldıran ve buyandan da
esasen yasa ile kurulması gereken konularda o mahkemeyi idarî bir buyrukla
kurulmuş duruma sokan bir nitelik oluşturur ki bunun, Anayasa'nın 32.
maddesinde yer alan "Hiç kimse, kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir
merci önüne çıkarılamaz" yolundaki ilkeye açıkça ters düştüğü ortadadır. Anayasa'nın
134. maddesinde hâkimlerin görevlerinin geçici veya sürekli olarak
değiştirilmesinin mahkemelerin bağımsızlığı esasına göre, kanunla düzenleneceği
kuralı konulmuştur. Bir mahkemenin dairelerinin bakacağı işlerin Adalet
Bakanınca gösterilmesi ve değiştirilmesi Anayasa'nın bu kuralına da aykırıdır. Özetlemek
gerekirse 1/2/1977 günlü sınırlama kararı uyarınca incelenen itiraz konusu
kurallar Anayasa'nın 7., 32., 132., 134. ve 136. maddelerine aykırıdır. Bu
nedenlerle İptallerine karar verilmelidir. Halit
Zarbun ve Nihat O. Akçakayalıoğlu bu görüşe katılmamışlardır. VI.
SONUÇ : 4/4/1929
günlü, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa 5/3/1973 günlü, 1696 sayılı
Yasa ile eklenen Ek 3. maddenin ikinci fıkrası ile, 8 Nisan 1340 günlü, 469
sayılı Mehâkimi Şer'iyenin İlgasına ve Mehâkimin Teşkilâtına Ait Ahkâm-ı
Muaddil Kanunun 2. maddesinde yer alan "Müteaddit devaire münkasem olan
mahkemelerde emvai mesâlihe göre vezaifin devair beyninde tevzii Adliye
Vekâletine aittir." tümcesinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline
Halit Zarbun ve Nihat O. Akçakayalıoğlu'nun karşıoylarıyla ve oyçokluğuyla, 7/4/1977
gününde karar verildi. Başkan Kâni
  Vrana Başkanvekili Şevket
  Müftügil Üye Ahmet
  Akar Üye Halit
  Zarbun Üye Ziya
  Önel Üye Abdullah
  Üner Üye Ahmet
  Koçak Üye Fahrettin
  Uluç Üye Muhittin
  Gürün Üye Lütfi
  Ömerbaş Üye Ahmet
  Erdoğdu Üye Ahmet
  Salih Çebi Üye Adil
  Esmer Üye Nihat
  O. Akçakayalıoğlu Üye Ahmet
  H. Boyacıoğlu KARŞIOY
YAZISI Mahkememizin
Esas : 1977/5, Karar : 1977/45 sayılı kararında, Sayın Nihat O.
Akçakayalıoğlu'nun yazdığı karşıoy yazısında belirtilen nedenlerle çoğunluk
görüşüne katılmıyorum. Üye Halit Zarbun KARŞIOY
YAZISI 1)
Sayın çoğunluğun aldıkları karara dayanak yaptıkları, Anayasa'nın 136.
maddesinde yer alan "Mahkemelerin kuruluşu görev ve yetkileri, işleyişleri
ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir" biçimindeki hüküm, her mahkemeyi
bir başına ele alan değil, tüm mahkemelerin aralarında derecelendirilip
yetkilendirilmeleri ile ilgili bir kuraldır. İptali
istenmiş Kanun hükmünün konusu ise, yer aldıkları dereceye göre, yetki ve
görevleri daha önceki kanunlarla saptanmış mahkemeler arasında iş dağıtımı
olmakla, anılan Anayasal kuralın kapsamı dışında kalır. Açıklanan
nedenler karşısında, itiraz, Anayasa'nın 136. maddesi çevresinde incelenemezdi. 2)
Yargılayıp hüküm kuracak hâkimin belirlenmesi ile, yargı yeri olarak bir
mahkemenin gösterilmesi birbirini tamamlayan "Yargısal" işlemlerdir.
Bu nedenle de yargı yerlerinin saptanması işinin Adalet Bakanlığı'na
bırakılmasının Anayasal ilkelere aykırılığı açıktır. Fakat, Sayın
çoğunluk 27/1/1977 günü oluşturdukları 43/4 sayılı karar ile, hüküm verecek
hâkimi belirleme işlemini de kapsayan tasarrufları "İdarî"
saymışlardır. Bu kabulleri karşısında, itiraz konusu hükmü Anayasa'nın 7., 32.,
132. ve 134. maddelerine de aykırı bulmamaları gerekirdi. SONUÇ: Sayın
Çoğunluğumuz kararına açıkladığım nedenlerle karşıyım. Üye Nihat O. Akçakayalıoğlu