ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 2013/73 Karar Sayısı : 2013/82 Karar Günü : 4.7.2013 R.G. Tarih-Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Bodrum 2. Asliye Hukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 21.6.1987 günlü, 3402 sayılı
Kadastro Kanunu'nun; 1- 16. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin '' kayalar,
tepeler, dağlar' gibi, tarıma elverişli olmayan sahipsiz yerler ''
bölümünün, 2- 17. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ' 'tarıma
elverişli'' ibaresinin, Anayasa'nın 5., 35. ve 44. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptallerine karar verilmesi istemidir. I- OLAY Kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakılan taşınmazın tescili
istemiyle açılan davada,itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu
kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI 3402 sayılı Kanun'un itiraz konusu kuralları da içeren 16. ve 17.
maddeleri şöyledir: ' Kamu malları Madde 16- Kamunun ortak kullanılmasına
veya bir kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerle Devletin hüküm ve
tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerden: A) Kamu hizmetinde kullanılan, bütçelerinden ayrılan ödenek veya
yardımlarla yapılan resmi bina ve tesisler, (Hükümet, belediye, karakol, okul
binaları, köy odası, hastane veya diğer sağlık tesisleri, kütüphane, kitaplık,
namazgah, cami genel mezarlık, çeşme, kuyular, yunak ile kapanmış olan yollar,
meydanlar, pazar yerleri, parklar ve bahçeler ve boşluklar ve benzeri hizmet
malları) kayıt, belge veya özel kanunlarına göre Hazine, kamu kurum ve
kuruluşları, il, belediye köy veya mahalli idare birlikleri tüzelkişiliği,
adlarına tespit olunur. B) Mera, yaylak, kışlak, otlak, harman ve panayır yerleri gibi
paralı veya parasız kamunun yararlanmasına tahsis edildiği veya kamunun
kadimden beri yararlandığı belgelerle veya bilirkişi veya tanık beyanı ile
ispat edilen orta malı taşınmaz mallar sınırlandırılır, parsel numarası
verilerek yüzölçümü hesaplanır ve bu gibi taşınmaz mallar özel siciline
yazılır. Bu sınırlandırma tescil mahiyetinde olmadığı gibi bu suretle
belirlenen taşınmaz mallar, özel kanunlarında yazılı hükümler saklı kalmak
kaydıyla özel mülkiyete konu teşkil etmezler. Yol, meydan, köprü gibi orta malları ise haritasında gösterilmekle
yetinilir. C) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kayalar, tepeler,
dağlar (bunlardan çıkan kaynaklar) gibi, tarıma elverişli olmayan sahipsiz
yerler ile deniz, göl, nehir gibi genel sular tescil ve sınırlandırmaya tabi
değildir, istisnalar saklıdır. D) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ormanlar, bu
Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, özel kanunları hükümlerine tabidir. İhya edilen taşınmaz mallar Madde 17- Orman sayılmayan Devletin
hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden,
masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale
getirilen taşınmaz mallar 14 üncü maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya
edenler veya halefleri adına, aksi takdirde hazine adına tespit edilir. İl, ilçe ve kasabaların imar planının kapsadığı alanlarda kalan
taşınmaz mallarda bu hüküm uygulanmaz. ' III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme
toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ümit DENİZ tarafından
hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve dayanılan
Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un ' Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi '
başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.Söz konusu maddenin (1) numaralı
fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir
kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi
hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi
olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine
bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın
(a) bendinde de Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında ' iptali istenen
kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli
başvuru kararının aslı ' sayılmıştır. Anılan maddenin (4) numaralı
fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan
itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli
kararında, Anayasa'ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa'nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Yine İçtüzük'ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye
geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında ise
anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin
eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin 30.4.2013 günlü ara kararında,
3402 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrasında yer alan '' tarıma
elverişli... ' ibaresi ile aynı maddenin ikinci fıkrasının iptali isteminde
bulunulmasına karar verdiği hâlde gerekçeli başvuru kararında 17. maddenin
ikinci fıkrasına değinmeksizin aynı maddenin birinci fıkrasında yer alan ''tarıma
elverişli... ' ibaresinin ve 16. maddenin birinci fıkrasının (C) bendinde
yer alan ' 'kayalar, tepeler, dağlar' gibi tarıma elverişli olmayan sahipsiz
yerler' ' bölümünün iptali isteminde bulunulduğu, bunun yanında gerekçeli
başvuru kararının giriş bölümünde 3402 sayılı Kanun'un 14., 16. ve 17.
maddelerinin bazı cümlelerinin Anayasa'ya aykırı olduğundan iptal edilmesi
gerektiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Gerekçeli karar ile ara karar arasında çelişki bulunması nedeniyle
Mahkemenin başvurusundan, Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ' 'tarıma
elverişli... ' ibaresi dışında kalan diğer maddeler yönünden iptal isteminde
bulunulup bulunulmadığı ya da iptal isteminin 16. maddenin (C) bendini kapsayıp
kapsamadığı konusunda tereddüt oluşmuş, hangi maddelerin ya da maddelerin hangi
bölümlerinin iptalinin istendiği açık olarak anlaşılamamıştır. Ayrıca, başvuru kararında, itiraz konusu kuralların Anayasa'nın
5., 35. ve 44. maddelerine aykırı olduğu belirtilmiş ise de kuralların bu
maddelere hangi gerekçelerle aykırı olduğu açıklanmamıştır. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1)
numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddi
gerekir. IV- SONUÇ 21.6.1987 günlü, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun; A- 16. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin '...kayalar,
tepeler, dağlar...gibi, tarıma elverişli olmayan sahipsiz yerler...' bölümünün, B-17. maddesinin birinci fıkrasında yer alan '...tarıma
elverişli...' ibaresinin, iptallerine karar verilmesi istemiyle yapılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin REDDİNE, 4.7.2013 gününde
OYBİRLİĞİYLEkarar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ