ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2018/63 Karar Sayısı : 2018/38 Karar Tarihi : 2/5/2018 R.G. Tarih – Sayı : Tebliğ
edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Konya Bölge İdare
Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi İTİRAZIN KONUSU: A. 5/5/2005 tarihli ve 5345
sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un geçici
3. maddesinin beşinci fıkrasının ikinci cümlesinin, B. 13/12/1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye 7/7/2011 tarihli ve 646 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle eklenen ek 29. maddenin yedinci
fıkrasında yer alan “…yeterlik sonrası dönemde…” ibaresinin, Anayasa’nın 2. ve 128. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: Vergi müfettişi olarak çalışan davacının
vergi başmüfettişi olarak atanma talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin
işlemin iptali talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya
aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ İLE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME KURALI A. 5345 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin
itiraz konusu cümlenin yer aldığı beşinci fıkrası şöyledir: “22.7.1998 tarihine kadar vergi denetmeni veya yardımcısı
kadrosunda olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte halen bu kadrolarda veya
kamuda görev yapanlardan bu unvanlarda fiilen en az üç yıl çalışmış olanlar, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 36 ncı maddesinin “ORTAK HÜKÜMLER” başlıklı bölümünün (A) fıkrasının
(11) numaralı bendi yönünden yeterlik sınavını vermiş sayılırlar. Bu
hükmün, 1.6.1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin son fıkrasına
şümulü yoktur .” B. 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye 646 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname’nin 1. maddesiyle eklenen ek madde 29’un itiraz konusu ibareyi de
içeren yedinci fıkrası şöyledir: “Yardımcılık dönemi dahil Vergi Müfettişi olarak en az on yıl
çalışan, yeterlik sonrası dönemde en az üç yıl performans
değerlendirmesine tabi tutulan ve yapılan performans değerlendirmelerinde
başarılı olanlar, Vergi Başmüfettişi kadrolarına atanırlar. 20 nci maddenin
ikinci fıkrasının (a) ve (d) bentlerinde belirtilen grup başkanlıklarında görev
yapıp, bir takvim yılı içinde Vergi Başmüfettişi olarak atananlardan giriş
sınavında alınan puanın yüzde onu, yeterlik sınavında alınan puanın yüzde
yirmisi ve performans değerlendirmesine göre alınan puanın yüzde yetmişi esas
alınarak yapılacak sıralamaya göre en başarılı yüzde beşi, izleyen yıl içinde
20 nci maddenin ikinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen grup
başkanlıklarında görevlendirilir.” II.   İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hülya ÇOŞTAN ÇETİN
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun ve kanun
hükmünde kararname hükümleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü: A. Kanun’un Geçici 3. Maddesinin Beşinci Fıkrasının İkinci
Cümlesinin İncelenmesi 2. Anayasa’nın
152. ve  6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava
sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini
Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve
mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali istenen kuralın da o
davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan
davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki
kurallardır. 3.   Kanun’un geçici 3. maddesinin beşinci
fıkrasının birinci cümlesinde, 22/7/1998 tarihine kadar vergi denetmeni
veya yardımcısı kadrosunda olup bu Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihte hâlen bu
kadrolarda veya kamuda görev yapanlardan bu unvanlarda fiilen en az üç yıl
çalışmış olanların bu Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 14/7/1965 tarihli
ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesinin “ORTAK HÜKÜMLER”
başlıklı bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendi açısından yeterlik
sınavını vermiş sayılacakları öngörülmektedir. Anılan bentte ise belirli
kadrolara yapılacak atamalarda, ilgililer hakkında bir defaya mahsus olmak
üzere ayrıca bir derece yükselmesi uygulanacağı belirtilmiştir. İtiraz
konusu kuralda ise bu hükmün 1/6/1989
tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanunu’nun 9. maddesinin son fıkrasını kapsamadığı belirtilmiştir.
3568 sayılı Kanun’un 9. maddesinin son fıkrasında, kanunları
uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlik sınavını vermiş
olanların yeterlik sınavını kazandıkları tarihten itibaren açılacak yeminli
mali müşavirlik sınavlarına genel hükümlere göre katılabilecekleri ancak
bunların yeminli mali müşavir ruhsatı alabilmeleri için birinci fıkranın (a)
bendindeki on yıllık süreyi tamamlamalarının şart olduğu düzenlenmektedir. 4. Bakılmakta olan davanın konusunu, davacının vergi
başmüfettişliğine atanma talebinin reddi işlemi oluşturmaktadır. İtiraz konusu
kural ise vergi denetmeni veya vergi denetmen yardımcısı kadrosunda olup bu
kadrolarda veya kamuda görev yapanlardan bu unvanlarda en az üç yıl çalışmış
olanların 657 sayılı Kanun’un 36. maddesinin “ORTAK HÜKÜMLER” kenar başlıklı
bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendi açısından yeterlik sınavını vermiş
sayılmalarına ilişkin düzenlemenin yeminli mali müşavirlik sınavlarına
katılabilme ve yeminli mali müşavirlik ruhsatı alabilmeye ilişkin 3568 sayılı
sayılı Kanun’un 9. maddesinin son fıkrası bakımından geçerli olmadığını
düzenlemektedir. Dolayısıyla itiraz konusu kuralın vergi başmüfettişliğe atanma
talebinin reddi işlemine karşı açılan davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır. 5.  Açıklanan nedenlerle itiraz konusu kurala ilişkin
başvurunun mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. B.  178 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye 646
Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Birinci Maddesi ile Eklenen Ek 29. Maddenin
Yedinci Fıkrasında Yer Alan “…yeterlik sonrası dönemde…” İbaresinin
İncelenmesi 6. Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın
diğer mahkemelerde ileri sürülmesi” başlığını taşıyan 152. maddesinin
dördüncü fıkrasında “Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği
red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı
kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.” ,
6216 sayılı Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığını
taşıyan 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise “Mahkemenin işin
esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren
on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz
başvurusu yapılamaz.” hükümlerine yer verilmiştir. 7.    İtiraz başvurusuna konu olan “…yeterlik
sonrası dönemde…” ibaresinin yer aldığı, 178 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname’ye 646 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle
eklenen ek 29. maddenin yedinci fıkrasına yönelik iptal istemi, Anayasa
Mahkemesinin 6/6/2013 tarihli ve E.2011/79, K.2013/69 sayılı kararıyla esastan
reddedilmiş ve bu karar 18/1/2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır. 8.   Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek verilen
ret kararından sonra aynı kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için
önceki kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 18/1/2014 tarihinden başlayarak
geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır. 9.   Açıklanan nedenlerle 178
sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye 646 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1.
maddesiyle eklenen ek 29. maddenin yedinci fıkrasında yer alan “…yeterlik
sonrası dönemde…” ibaresine yönelik itiraz başvurusunun Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü
fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince
esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. Zühtü ARSLAN, Engin YILDIRIM, Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ ile
Yusuf Şevki HAKYEMEZ bu görüşe katılmamışlardır. III. HÜKÜM A. 5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un geçici 3. maddesinin beşinci fıkrasının
ikinci cümlesinin, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu cümleye ilişkin başvurunun Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, B. 13/12/1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye 7/7/2011 tarihli ve
646 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle eklenen ek 29. maddenin
yedinci fıkrasında yer alan “…yeterlik sonrası dönemde…” ibaresine
yönelik başvurunun, Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE, Zühtü
ARSLAN, Engin YILDIRIM, Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ ile Yusuf Şevki
HAKYEMEZ’in karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 2/5/2018 tarihinde karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ KARŞIOY GEREKÇESİ Mahkememiz çoğunluğu, 13/12/1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye
7/7/2011 tarihli ve 646 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesiyle
eklenen ek 29. maddenin yedinci fıkrasında yer alan “… yeterlik sonrası
dönemde …” ibaresine yönelik itiraz başvurusunun “on yıl yasağı” nedeniyle
esas incelemeye geçilmeksizin reddine karar vermiştir. 15/3/2017 tarihli ve E.2017/85, K.2017/64 sayılı karardaki
karşıoyumuzda belirtilen gerekçelerle bu karara katılmıyoruz. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye M. Emin KUZ Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ