ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı     :  2018/49 Karar Sayısı  :  2018/55 Karar Tarihi :  31/5/2018 R.G. Tarih- Sayı :  30/6/2018
– 30464 (Mükerrer) İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye
Büyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte
124 milletvekili İPTAL DAVASININ KONUSU: 6/2/2018
tarihli ve 7083 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un; A. Yok hükmünde olduğunun, Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2., 6.,
7., 8., 9., 11., 15., 121. ve 130. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
tespitine, B. Yok hükmünde olduğunun kabul edilmemesi hâlinde şekil
bakımından Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle iptaline, karar verilmesi talebidir. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ İptali talep edilen 7083 sayılı Kanun şöyledir: “OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA BAZI TEDBİRLER ALINMASI HAKKINDA KANUN
HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN Kanun No. 7083 Kabul
Tarihi: 6/2/2018 Kamu personeline ilişkin tedbirler MADDE 1- (1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca
Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı,
oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı
olan; a) Ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler Türk Silahlı
Kuvvetlerinden, b) Ekli (2) sayılı listede yer alan kişiler Jandarma Genel
Komutanlığı teşkilatından, c) Ekli (3) sayılı listede yer alan kişiler Emniyet Genel
Müdürlüğü teşkilatından, ç) Ekli (4) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden, başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu
kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun
hükümlerine göre işlem tesis edilir. (2) Birinci fıkra gereğince Türk Silahlı Kuvvetlerinden, Jandarma
Genel Komutanlığı teşkilatından, Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatından ve kamu
görevinden çıkarılan kişilerin, mahkûmiyet kararı aranmaksızın, rütbe ve/veya
memuriyetleri alınır ve bu kişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabul
edilmezler; bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veya
dolaylı olarak görevlendirilemezler; bunların uhdelerinde bulunan her türlü
mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye
kurulu üyeliği ve sair görevleri de sona ermiş sayılır. Bunların silah
ruhsatları, gemi adamlığına ilişkin belgeleri ve pilot lisansları iptal edilir
ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından onbeş
gün içinde tahliye edilir. Bu kişiler özel güvenlik şirketlerinin kurucusu,
ortağı ve çalışanı olamazlar. Bu kişiler hakkında bakanlıkları ve kurumlarınca
ilgili pasaport birimine derhal bildirimde bulunulur. Bu bildirim üzerine
pasaport birimlerince pasaportlar iptal edilir. (3) Birinci fıkra kapsamında Türk Silahlı Kuvvetlerinden, Jandarma
Genel Komutanlığı teşkilatından, Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatından ve kamu
görevinden çıkarılanlar, varsa uhdelerinde taşımış oldukları büyükelçi, vali
gibi unvanları ve müsteşar, kaymakam ve benzeri meslek adlarını ve sıfatlarını
kullanamazlar ve bu unvan, sıfat ve meslek adlarına bağlı olarak sağlanan
haklardan yararlanamazlar. Göreve iade edilen kamu görevlileri MADDE 2- (1) Ekli (5) sayılı listede yer alan kamu
görevlileri 15/8/2016 tarihli ve 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu
Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname ile
3/10/2016 tarihli ve 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler
Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listelerin ilgili
sıralarından çıkarılmıştır. (2) 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi hükümleri
ile 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesi hükümleri, birinci
fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili
Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan
kalkmış sayılır. Söz
konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde
göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu
görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen
süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden
çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu
personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte
bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak
aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine
getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar
tarafından yürütülür. Kapatılan ve kapsamdan çıkarılan kurum ve kuruluşlar MADDE 3- (1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca
Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı,
oluşum veya gruplara aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olan; a) Ekli (6) sayılı listede yer alan dernekler, b) Ekli (7) sayılı listede yer alan basın-yayın kuruluşları, kapatılmıştır. (2) Birinci fıkra kapsamında kapatılan derneklere ve basın-yayın
kuruluşlarına ait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve
haklar, belge ve evrak Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara
ait taşınmazlar tapuda resen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz
yükünden ari olarak tescil edilir. Bunların her türlü borçlarından dolayı
hiçbir şekilde Hazineden bir hak ve talepte bulunulamaz. Devire ilişkin
işlemler ilgili tüm kurumlardan gerekli yardımı almak suretiyle Maliye
Bakanlığı tarafından yerine getirilir. (3) Ekli (8) sayılı listede yer alan özel sağlık kuruluşu, ekli
(9) sayılı listede yer alan vakıflar ve ekli (10) sayılı listede yer alan
dernekler, 6749 sayılı Kanunun eki (I) ve (III) sayılı listelerin ilgili
sıralarından çıkarılmıştır. 6749 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükümleri bu
fıkra kapsamında yer alan kurum ve kuruluşlar bakımından tüm hüküm ve
sonuçlarıyla birlikte 23/7/2016 tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış
sayılır. Buna ilişkin işlemler ilgisine göre İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı,
Sağlık Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir. Sınavlara ilişkin tedbirler MADDE 4- (1) Terör örgütü üyeliği veya bu örgütlerin
faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar sebebiyle tutuklu veya hükümlü olarak
ceza infaz kurumunda bulunanlar, olağanüstü halin devamı ve kurumda
barındırıldıkları süre zarfında, ülke genelinde uygulanan merkezî sınavlar ile
örgün veya yaygın her türlü eğitim ve öğretim kurumları ile kamu kurum ve
kuruluşları tarafından ceza infaz kurumu içinde veya dışında yapılan ya da
yaptırılan sınavlara giremezler. Askeri okullardaki lisansüstü öğrenciler MADDE 5- (1) Bu Kanunun yayımı tarihinde, Harp Okulları ile
kapatılan Harp Akademilerindeki enstitülerde lisansüstü öğrenim görmekte olan
sivil öğrenciler, Yükseköğretim Kurulunca üniversitelerin durumlarına uygun
enstitülerine  yerleştirilirler. Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak
usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri
almaya ve ortaya çıkan tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve
yetkilidir. Tazminat taleplerine ilişkin kısıtlama MADDE 6- (1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun
hükmünde kararnameler çerçevesinde, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik
Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen
yapı, oluşum veya gruplara aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı nedeniyle
kapatılan kurum ve kuruluşlar tarafından, kapatma dolayısıyla hiçbir surette
tazminat talebinde bulunulamaz. Kayyımlık yetkisinin devri MADDE 7- (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce terör
örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle 4/12/2004 tarihli ve
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 133 üncü maddesi uyarınca kayyım
atanmasına karar verilen şirketlerde görev yapan kayyımların yetkileri, hâkim
veya mahkeme kararı ya da talep olmaksızın bu Kanunun yayımı tarihinde sona
erer ve şirketlerin yönetimi kayyımlar tarafından derhal Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonuna devredilir. İptal edilecek ihaleler MADDE 8- (1) 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye
Kanununun 45 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre belediye başkanı veya başkan
vekili görevlendirilen belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile
sermayesinin %50’sinden fazlası bu belediyelere ait ortaklıklarda, 5/1/2002
tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre imzalanan her
türlü mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin sözleşmelerdeki
yüklenicilerin, terör örgütlerine iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğunun
Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından bildirilmesi ya da imzalanan bu sözleşmeler
nedeniyle belediye menfaatinin önemli ölçüde ihlal edildiğinin belirlenmesi
halinde bu sözleşmeler belediye başkanı veya belediye başkan vekili tarafından
tek taraflı olarak resen feshedilir. (2) Bu maddede belirtilen hallerde ayrıca protesto çekmeye gerek
kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir.
İhaleyle ilgili olarak yüklenicilere herhangi bir şekilde ceza, tazminat ya da
başka bir ad altında ödeme yapılmaz. Yürürlük MADDE 9 - (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 10- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN,
Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep
KÖMÜRCÜ, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan
Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki
HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 28/3/2018 tarihinde yapılan ilk inceleme
toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. III. ESASIN İNCELENMESİ 2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Volkan HAS
tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu Kanun, dayanılan
Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A. Kanun’un Yok Hükmünde Olduğunun Tespiti Talebinin İncelenmesi 3. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu Kanun’un olağanüstü hâl
kanun hükmünde kararnamesinin (OHAL KHK’sı) onaylanmasından ibaret olduğu, OHAL
KHK’sı ile olağanüstü hâlle ilgisi olmayan, olağanüstü hâlin gerekli kılmadığı
konularda olağanüstü hâlin kapsamını ve süresini aşan düzenlemelerin
öngörüldüğü, yürürlükteki kanunlarda genel ve sürekli nitelikte değişiklikler
yapıldığı, olağanüstü hâl döneminde temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması
veya durdurulması hâllerinin kanunla düzenlenmesi gerektiği hâlde OHAL KHK’sı
ile hükme bağlandığı, bu nedenlerle Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan
Bakanlar Kuruluna tanınan olağanüstü hâllerle ilgili ve sınırlı düzenleme yapma
yetkisinin aşıldığı ve yasama yetkisinin gasbedildiği, OHAL KHK’sında yer alan
hükümler ile ekli listelerin tamamının Bakanlar Kurulu üyelerince okunmadan ve
söz konusu düzenlemelerin hazırlanmasından önce imzalandığı, bu itibarla
Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun iradesinin
oluşmadığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) öngördüğü otuz
günlük süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda
görüşülmemesi sebebiyle OHAL KHK’sının bu niteliğini yitirdiği, anılan süreden
sonra görüşülüp karara bağlanmasının ise niteliğini kaybetmiş olan OHAL
KHK’sını geçerli hâle getirmeyeceği, OHAL KHK’sının Meclis kararı ile
onaylanması gerekirken kanunla onaylanmasının yasama yetkisinin gaspı sonucunu
doğurduğu, dava konusu Kanun’da yer alan hükümlerin maddi anlamda kanun olmayıp
bireysel işlem niteliğinde olduğu, bu itibarla yürütme görev ve yetkisinin gasp
edildiği, bireysel işlemlerin kanun şeklinde düzenlemesi suretiyle söz konusu
işlemlerin yargı denetimi dışına çıkarılmanın amaçlandığı, Kanun’a ekli listelerde
yer alan bireylerin terör örgütü üyeliği sebebiyle kurumlarından ilişiklerinin
kesilmesinin ve tüzel kişilerin kapatılmasının hükme bağlanmasının yargısal
yetkinin yasama organı tarafından kullanılması sonucunu doğurduğu, hangi
oluşumların terör örgütü olarak nitelendirileceği konusunda Milli Güvenlik
Kuruluna yetki tanınmasıyla da yargı yetkisinin kullanımının yürütme organına
devredildiği, yüzlerce kişiden oluşan ekli listeler okunmadan ve
milletvekillerince görüşülmeden Kanun’un kabul edildiği, bu nedenle TBMM’nin
iradesinin oluştuğunu söylemenin mümkün olmadığı, yasama işlemleriyle çok
sayıda öğretim elemanının görevden uzaklaştırılmasının, öğretim elemanlarının
Yükseköğretim Kurulunun veya üniversitelerin yetkili organlarının dışında kalan
makamlarca her ne suretle olursa olsun görevlerinden uzaklaştırılmayacağını
öngören Anayasa’nın 130. maddesini açıkça ihlal ettiği, bu itibarla yürütmeye
ait yetkinin yasama organı tarafından gasbedildiği,  temel hak ve
özgürlüklerin Anayasa’nın 15. maddesine aykırı olarak sınırlandırıldığı veya
kullanımının durdurulduğu belirtilerek Kanun’un Anayasa’nın Başlangıç’ı ile 2.,
6., 7., 8., 9., 11., 15., 121. ve 130. maddelerine aykırı olduğu ve öncelikle
yokluğunun tespitine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. 4. Anayasa’nın 87. maddesinde kanun koymak, değiştirmek ve
kaldırmak TBMM’nin görev ve yetkileri arasında sayılmış; 89. maddesinde de
Cumhurbaşkanının TBMM’ce kabul edilen kanunları onbeş gün içinde yayımlayacağı,
yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları ise bir daha görüşülmek üzere aynı
süre içinde TBMM’ye geri göndereceği belirtilmiştir. 5. Kanun tasarı ve tekliflerinin TBMM’de görüşülerek kabul
edilmesi, söz konusu tasarı veya teklifin kanunlaşması sonucunu doğurmakta; bir
başka deyişle TBMM’nin tasarı ve teklifin kabulü yönündeki iradesi, kanunun
varlık kazanması için gerekli ve yeterli bulunmaktadır. Cumhurbaşkanının bir
kanunu yayımlaması, TBMM’nin bu yöndeki kabulü ile vücut bulan kanuna yeniden
varlık sağlamadığı gibi bir daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermesi de
kanunun varlığını ortadan kaldırmamaktadır. Belirtilen nedenle Cumhurbaşkanının
kanunu yayımlama iradesi ve kanunun Resmî Gazete’de yayımlanması, kanunun
aleniyet kazanması ve yürürlüğe girmesi bakımından önem taşımaktadır. 6. Bir normun yokluğu, hukuk dünyasında hiç doğmamış
olduğunun ifadesidir. Normun varlığı ise, o normun yürürlüğe girmesine ve
uygulanmasına bağlı bulunmamaktadır. Varlık , yürürlük ve uygulanma kavramları
birbirinden farklı olup varlık , bir normun hukuk âleminde vücut
bulmasını ifade etmektedir. Kanunlar bakımından yokluk, parlamento iradesinin
bulunmaması gibi durumlarda, başka bir ifadeyle bir normun varlığının zorunlu
koşulları bulunmadığı takdirde söz konusu olabilecektir. 7. Yokluktan farklı olan hukuka aykırılık hâli ise hukuk
âleminde var olan normun, hukukun öngördüğü usul ve esaslar çerçevesinde
çıkarılmaması anlamını taşımaktadır. Hukuka aykırılık hâli ne kadar ağır ve
açık olursa olsun bir normun hukuka aykırı olması, zorunlu koşullarının
bulunması suretiyle var olan o normun yokluğu sonucunu doğurmaz. Bu nedenle
kanunların veya kanun hükümlerinin Anayasa’ya uygunluk denetimi kapsamında
incelenmesi gereken hususlarda Anayasa’ya aykırılığının tespiti, ilgili kanun
veya kanun hükümlerinin yokluğunu değil iptalini gerekli kılar. 8. Dava dilekçesinde Kanun’un Anayasa’ya aykırılığı yolunda
ileri sürülen hususlar ile Kanun’da yer alan düzenlemelerin niteliği, Kanun’un
varlık kazanmasını imkânsız kılan hâller kapsamına girmediğinden, söz konusu
kuralların Anayasa’ya uygunluk denetimi kapsamında incelenmesini ve bu inceleme
neticesinde varılacak sonuca göre ilgili kuralın iptalini ya da iptal talebinin
reddini gerekli kılmaktadır. 9. Açıklanan nedenlerle Kanun’un yok hükmünde olduğunun
tespiti talebinin reddi gerekir. Zühtü ARSLAN, Kadir ÖZKAYA ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ bu sonuca
farklı gerekçeyle katılmışlardır. B. Kanun’un Şekil Bakımından Anayasa’ya Aykırı Olduğu Gerekçesiyle
İptali Talebinin İncelenmesi 10. Dava dilekçesinde özetle; OHAL KHK’larının TBMM’de
görüşülmesi için İçtüzük’te öngörülen otuz günlük sürenin bitiminin ardından
dava konusu Kanun’a dayanak teşkil eden OHAL KHK’sının TBMM’ce kabul
edilmesinin eylemli İçtüzük değişikliği niteliğinde olduğu ve İçtüzük’ün
değiştirilmesine ilişkin Anayasa ve İçtüzük’te yer alan usul hükümlerine
uyulmadığı, öte yandan Kanun’un doğrudan uygulanabilir şekildeki Anayasa
hükümlerine aykırı düzenlemeler içermesi nedeniyle maddi anlamda Anayasa
değişikliği niteliğinde olduğu ve Anayasa değişiklikleri için özel olarak
Anayasa’da öngörülmüş teklif ve oylama çoğunluğu ile iki kez görüşme
koşullarının yerine getirilmediği belirtilerek Kanun’un şekil bakımından
Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca Kanun
ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 148.  maddesi yönünden de incelenmiştir. 12. Kanunların esas bakımından Anayasa’ya uygunluk denetimi;
kanunun içeriği, bir başka ifadeyle kanunun maddi hukuk dünyasında yarattığı
değişiklik bakımından Anayasa’ya uygun olup olmadığını ifade etmektedir. Şekil
bakımından uygunluk ise teklif ve tasarıların kanunlaşabilmesi için, diğer bir
anlatımla maddi olarak varlık kazanabilmesi için Anayasa’da öngörülen usullere
uyulup uyulmadığının denetimini ifade etmektedir. 13. Anayasa’nın 148. maddesinin ikinci fıkrasında, kanunların
şekil bakımından denetlenmesinin son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp
yapılmadığı hususu ile sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır. 14. Anayasa’nın 148. maddesinin gerekçesinde de Genel Kurul
tarafından yapılan son oylamadan önce vücut bulan şekil bozukluklarını Genel
Kurulun bildiği veya bilmesi gerektiğinin varsayıldığı belirtilerek son oylamadan
önce yapılan şekil bozukluklarının iptale neden olamayacağı ifade edilmiş ve “ Genel
Kurulun oylama yapıp kanunu kabul etmesi, şekil bozukluğunu, o kanunu kabul
etmemek için yeterli neden saymadığı yolunda bir irade tecellisidir. En büyük
organ genel kuruldur. Onun iradesi hilafına bir sonuç çıkarmak hukukun ana
esaslarına aykırı düşer. Bu nedenle son oylamadan önceki şekil bozuklukları,
iptal sebebi sayılmamıştır.” denilmiştir. 15. Anayasa’nın 148. maddesinin açık hükmü ve gerekçesi
karşısında kanunların şekil bakımından denetiminde, son oylamanın öngörülen
çoğunlukla yapılıp yapılmadığından başka bir hususun esas alınmasına ve bu
suretle kanunların şekil bakımından denetimlerinin yapılabilmesine imkân
bulunmamaktadır. 16. Anayasa’nın “Toplantı ve karar yeter sayısı” başlıklı
96. maddesinde “Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahil
bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır. Türkiye Büyük
Millet Meclisi, Anayasada başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt
çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye
tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.” denilmektedir. Bu
çerçevede TBMM’nin bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri olan 184
milletvekiliyle toplanması, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar
vermesi ve karar yeter sayısının hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin
bir fazlası olan 139 milletvekilinden az olmaması gerekmektedir. 17. Kanun’un görüşülmesine ilişkin TBMM Genel Kurul
tutanaklarının incelenmesinden KHK’nın tümü üzerindeki oylamanın işaretle
oylama yöntemiyle yapıldığı anlaşılmaktadır. İşaretle oylama sonucunun
rakamsal olarak belirlenmeyip İçtüzük’ün 141. maddesi uyarınca oturumu yöneten
Başkan tarafından Genel Kurula kabul edilmiştir veya kabul
edilmemiştir denilmek suretiyle ilan edilmesi karşısında, Kanun’un
kabul edildiği birleşimin, toplantı yeter sayısının bulunduğunun belirtilerek
açıldığı, Kanun’un tümünün oylaması sırasında toplantı ve karar yeter sayısının
varlığı konusunda Başkanlık Divanınca tereddüde düşülmediği gibi herhangi bir
milletvekili tarafından yeter sayının bulunmadığı yönünde bir itirazın da ileri
sürülmediği gözetildiğinde son oylamanın Anayasa’nın 96. maddesinde
öngörülen çoğunlukla yapıldığının kabulü gerekir. 18. Öte yandan dava dilekçesinde yer alan diğer Anayasa’ya
aykırılık iddialarının Kanun’un şekil bakımından denetimini gerektirmesi, bu
denetimin ise son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı hususuyla
sınırlı olması nedeniyle söz konusu aykırılık iddialarının incelenmesi Anayasa
Mahkemesinin denetim yetkisi kapsamı dışında kalmaktadır. 19. Açıklanan nedenlerle son oylamasının Anayasa’da öngörülen
çoğunlukla yapıldığı açık olan Kanun, Anayasa’nın 148. maddesine aykırı
değildir. Şekil bakımından iptal talebinin reddi gerekir. IV. HÜKÜM 6/2/2018 tarihli ve 7083 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı
Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair
Kanun’un; A. Yok hükmünde olduğunun tespiti talebinin REDDİNE, B. Şekil bakımından Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal
talebinin REDDİNE, 31/5/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ FARKLI GEREKÇE Dava konusu Kanun’un yo k
hükmünde olduğunun tespiti yönündeki talebin reddine ilişkin karara, Anayasa
Mahkemesinin 31/5/2018 tarihli ve E.2018/42, K.2018/48 sayılı kararına yazdığım
farklı gerekçeyle katılıyorum. Başkan Zühtü ARSLAN FARKLI GEREKÇE Mahkememiz çoğunluğu, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların
“Kanun’un varlık kazanmasını imkânsız kılan hâller kapsamına girmediğinden” yok
hükmünde olduğunun tespiti yönündeki talebin reddine karar vermiştir. Çoğunluğun red sonucuna,  Anayasa Mahkemesinin 31/5/2018
tarihli ve E.2018/42, K.2018/48 sayılı kararına Başkan Zühtü ARSLAN’ın yazdığı
farklı gerekçeyle katılıyoruz. Üye Kadir ÖZKAYA Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ