ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2012/77 Karar Sayısı : 2013/66 Karar Günü : 22.5.2013 R.G. Tarih-Sayı :
26.07.2013-28719 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Kilis 2. Asliye Ceza
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 26.9.2004 günlü, 5237
sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 203. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer
alan ''veya yetkili makamların emri uyarınca'' ibaresinin
Anayasa'nın 2. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar
verilmesi istemidir. I- OLAY Elektrik sayacının mühürlerini kırmak suretiyle kaçak elektrik
kullandığı ileri sürülen sanık hakkında açılan kamu davasında, itiraz konusu
kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için
başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu
ibareyi de içeren ' Mühür bozma ' başlıklı 203. maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir: ' Madde 203- (1) Kanun veya yetkili makamların
emri uyarınca bir şeyin saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını
sağlamak için konulan mührü kaldıran veya konuluş amacına aykırı hareket eden
kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.' B- Dayanılan Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. ve 38. maddelerine
dayanılmıştır. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri gereğince Serruh KALELİ,
Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman
Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN,
Muammer TOPAL ve Zühtü ARSLAN'ın katılımlarıyla 12.9.2012 gününde yapılan ilk
inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hasan Mutlu ALTUN tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan
Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, kuralda yer alan 'yetkili makam' ibaresinin
belirsiz olması nedeniyle idari makamlara çerçevesi belli olmayan, sınırsız,
belirsiz, geniş bir alanda düzenleme yapma imkânı sağlandığı belirtilerek
kuralın, Anayasa'nın 2. ve 38. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Kanun'un itiraz konusu ibarenin de yer aldığı 203. maddesinin (1)
numaralı fıkrasında, kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin
saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak için konulan mührü
kaldıran veya konuluş amacına aykırı hareket eden kişinin, altı aydan üç yıla
kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılacağı öngörülmüştür. Kanun
veya yetkili makamların emri dışında mühürleme işlemi yapılması durumunda, 203.
maddede düzenlenen suç oluşmayacaktır. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan
haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu
geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku
tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve kanunlarla kendini bağlı sayan,
yargı denetimine açık olan devlettir. Anayasa'nın 38. maddesinin birinci fıkrasında, 'Kimse,
...kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz' denilerek 'suçun
kanuniliği' , üçüncü fıkrasında da 'Ceza ve ceza yerine geçen
güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur' denilerek, 'cezanın
kanuniliği' ilkesi getirilmiştir. Anayasa'da öngörülen suçta ve cezada
kanunilik ilkesi, insan hak ve özgürlüklerini esas alan bir anlayışın öne
çıktığı günümüzde, ceza hukukunun da temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır.
Anayasa'nın 38. maddesine paralel olarak 5237 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer
alan 'suçta ve cezada kanunilik' ilkesi uyarınca, yasaklanan
eylemlerin ve bu yasak eylemlere verilecek cezaların hiçbir kuşkuya yer
bırakmayacak biçimde kanunda gösterilmesi, kuralın açık, anlaşılır ve sınırlarının
belli olması gerekmektedir. Kişilerin yasak eylemleri önceden bilmeleri
düşüncesine dayanan bu ilkeyle temel hak ve özgürlüklerin güvence altına
alınması amaçlanmaktadır. Bu ilke, aynı zamanda temel hak ve özgürlükleri en
geniş biçimiyle gerçekleştirip güvence altına almakla yükümlü olan hukuk
devletinin esas aldığı değerlerden olup, uluslararası hukukta ve insan hakları
belgelerinde de özel bir yere ve öneme sahip bulunmaktadır. Ceza yaptırımına bağlanan fiilin kanunun 'açıkça' suç
sayması şartına bağlanması nedeniyle, suç ve cezalara dair düzenlemelerin şekli
bakımdan kanun biçiminde çıkarılması yeterli olmayıp, bunların içerik
bakımından da belirli amacı gerçekleştirmeye elverişli olmaları gerekir. Bu
açıdan kanunun metni, bireylerin hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal
yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte
öngörebilmelerine imkân verecek şekilde düzenlenmelidir. Bu nedenle belirli bir
kesinlik içinde kanunda hangi eylemin hangi hukuksal yaptırıma bağlandığının
bireyler tarafından bilinmesi ve eylemlerin sonuçlarının öngörülebilmesi
gerekir. Mühür, kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin
saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak için konulmaktadır.
Mühürleme, kanun ya da yetkili makamların emri uyarınca yapılmaktadır. Kanunlarda, 'bir şeyin saklanmasını veya
varlığının aynen korunmasını sağlamak için' mühür konulması şeklinde
bir düzenlemeye yer verilmesi durumunda, kanunun emriyle konulan mühür söz
konusu olmaktadır. Bunun yanında idari organlar kan unlarla, bir iş veya
işlemin yerine getirilmesi konusunda yetkili kılınabilirler. Kanunla verilen bu
yetkiyi kullanan organlar, 'bir şeyin saklanmasını veya varlığının
aynen korunmasını sağlamak için' mühür konulması emrini verebilirler.
Burada mühürleme emrini verme yetkisi dayanağını yine kanundan almaktadır. İtiraz konusu kuralda yer alan yetkili makamlar, kendilerine
kanunlarla verilmiş yetkiye dayanarak mühür koymaktadırlar. Bir başka ifadeyle,
bir şeyin saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak için kanunla
yetkili kılınan makam, bu yetkisini 'mühürleme' yapmak
suretiyle kullanmaktadır. Dolayısıyla, mühürleme yetkisinin hangi makamlar
tarafından kullanılacağı, kapsamı ve sınırları kanunlarla önceden belirlenmiş
olmaktadır. Bu durumda, yetkili makamların emri ile mühür konulması, çerçevesi
sınırsız, belirsiz, geniş bir alanın idarenin düzenlemesine bırakıldığı
anlamına gelmez. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 2. ve 38.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. VI- SONUÇ 26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 203. maddesinin
(1) numaralı fıkrasında yer alan ''veya yetkili makamların emri
uyarınca'' ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın
REDDİNE, 22.5.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN Üye M. Emin KUZ