ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2010/66 Karar Sayısı : 2010/91 Karar Günü : 22.9.2010 R.G. Tarih-Sayı :
30.12.2010-27801 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Şanlıurfa İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 5.11.2008 günlü, 5809 sayılı
Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 37. maddesinin (4) numaralı fıkrasının 'Yönetmelik
ile belirlenen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun bulunan ilgili
tesisler başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Kurum tarafından güvenlik
sertifikası düzenlenmesini müteakip kurulur ve faaliyete geçirilir.' biçimindeki
son cümlesinin, Anayasa'nın 5. ve 56. maddelerine aykırılığı savıyla iptali
istemidir. I- OLAY Bir binanın çatı katına kurulan baz istasyonunun mühürlenmesi ve
yapı durdurma tutanağı düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan
davada, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,
iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI İptali istenilen cümlenin yer aldığı Elektronik Haberleşme
Kanunu'nun 37. maddesi şöyledir: ' (1) Radyo ve televizyon yayınlarına ilişkin ilgili kanununda
belirtilen hükümler saklı kalmak kaydıyla, Kurum düzenlemelerinde belirtilen ve
işletilmesi için frekans tahsisine ihtiyaç gösteren telsiz cihaz veya sistemi
kullanıcıları, telsiz kurma ile kullanma izni ve telsiz ruhsatnamesi almak
zorundadır. Bu kapsamdaki kullanıcılar telsiz cihaz veya sistemlerini Kurum
düzenlemeleri ve telsiz ruhsatnamesinde belirtilen esaslara uygun olarak kurmak
ve kullanmak mecburiyetindedirler. (2) Telsiz kurma ve kullanma izni ve telsiz ruhsatnamesi
verilmesi, izin ve telsiz ruhsatnamesinin süresi, yenilenmesi, değişikliği ve
iptali ile ilgili usul ve esaslar ile bu çerçevede öngörülen telsiz cihaz veya
sistemlerinin kurulması, kullanılması, nakli, işletme tipinin değiştirilmesi,
devri ve hizmet dışı bırakılmasında kullanıcıların tabi olacağı hususlar Kurum
tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Yetkilendirmeye tabi bulunmayan
telsiz kurma ve kullanma izinleri en fazla beş yıl için verilir. Süresi
içerisinde yenilenmeyen telsiz kurma ve kullanma izni ve telsiz
ruhsatnamelerinde belirtilen cihaz ve sistemler için tahsis edilen frekanslar
iptal edilir. Kurum tarafından yetkilendirilmiş olmak suretiyle telsiz hizmeti
sunan işletmecilerin sistemlerine dahil telsiz cihazı kullanıcıları, telsiz
kullanma izni ve telsiz ruhsatnamesinden bu Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci
fıkrası çerçevesinde muaftırlar. (3) Kurum düzenlemelerinde belirlenen ve işletilmesi için frekans
tahsisine ihtiyaç duyulmayan özel amaçlar için tahsis edilmiş frekans
bantlarında ve çıkış gücünde çalışan Kurumca onaylı telsiz cihaz ve sistemleri,
herhangi bir telsiz kurma ve kullanma iznine ve telsiz ruhsatnamesine ihtiyaç
göstermeksizin kullanılabilir. (4) Ulusal ve uluslararası kuruluşların belirlediği standart
değerleri dikkate almak suretiyle telsiz cihaz ve sistemlerinin kullanımında
uyulacak elektromanyetik alan şiddeti limit değerlerinin belirlenmesi, kontrol
ve denetimleri münhasıran Kurum tarafından yapılır veya yaptırılır. Bu işlemler
ile ilgili usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığının
görüşleri de dikkate alınmak suretiyle Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelik
ile belirlenir. Yönetmelik ile belirlenen limit değerlere ve güvenlik mesafesine
uygun bulunan ilgili tesisler başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Kurum
tarafından güvenlik sertifikası düzenlenmesini müteakip kurulur ve faaliyete
geçirilir .' III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz
konusu Yasa kuralı ve gerekçesi ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten
sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa, bu hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca
bir mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince
açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen
kuralın o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise,
davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki
kurallardır. Çatı katına kurulan baz istasyonunun mühürlenmesi ve yapı durdurma
tutanağı düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada Mahkeme,
Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 37. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer
alan itiraz konusu cümlenin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürmüştür. İtiraz konusu kural, telsiz
cihaz ve sistemleri ile ilgili tesislerin başkaca bir işleme gerek kalmaksızın
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından güvenlik sertifikası
düzenlenmesini müteakip kurulacağını ve faaliyete geçirileceğini hükme
bağlamaktadır. İtiraz konusu kuralın yer
aldığı maddede, telsiz kurma izni ile telsiz ruhsatnamesi ve telsiz kullanımına
ilişkin esasların düzenlendiği ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna
belirli görev ve yetkiler verildiği görülmektedir. Telsizlerin yaydığı
elektromanyetik dalgaların insan sağlığına olumsuz etkide bulunmasını önlemek
amacıyla bu konudaki limit değerleri belirleme ve bu limit değerlere uyulup
uyulmadığının kontrol ve denetim görevi de bu kapsamda Bilgi Teknolojileri ve
İletişim Kurumu'na verilmiştir. Elektromanyetik alan şiddeti limit değerlerinin
belirlenmesi ve buna ilişkin kontrol ve denetim işlemlerine ilişkin usul ve
esasların, Sağlık Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığının görüşlerinin de
dikkate alınmak suretiyle Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
belirleneceği öngörülmüştür. İtiraz konusu kuralda ise limit değerlere ve
güvenlik mesafesine uygun bulunan tesislerin başkaca bir işleme gerek
kalmaksızın Kurum tarafından güvenlik sertifikası düzenlenmesini müteakip
kurulacağı ve faaliyete geçirileceği belirtilmiştir. Yaydığı elektromanyetik
dalgalar limit değerlere uygun olan ve bu nedenle güvenlik sertifikası verilen
telsiz cihaz ve sistemleri ile ilgili tesislerin başkaca bir işleme gerek
olmaksızın kurulacağının ifade edilmesi, telsiz kurma izni bakımından başkaca
bir işleme gerek bulunmadığını amaçlamaktadır. İtiraz konusu kuralda yer alan
'başkaca bir işleme gerek kalmaksızın' ibaresi, mevzuatla diğer kamu kurum ve
kuruluşlarına verilen görevlerin yerine getirilmesine engel nitelik
oluşturmamaktadır. Bu anlamda, imar mevzuatı yönünden yapıların imar planlarına
ve ruhsata uygunluğunun denetimi konusunda belediyelere verilen görevlerin
yerine getirilme zorunluluğunun devam ettiği açıktır. Diğer bir deyişle, itiraz
konusu kural, yapı niteliği taşıyan telsizlerle ilgili tesisleri imar mevzuatı
yönünden alınması gerekli ruhsat ve izinlerden istisna tutmamaktadır. Elektronik Haberleşme
Kanunu'nun yasalaşma sürecinde yaşanan gelişmeler de bu sonucu ortaya
koymaktadır. Nitekim, Kanun Tasarısının 65. maddesinde yer verilen 'Elektronik
haberleşme ile ilgili alt yapı oluşumunda kullanılan anten, dalga kılavuzu ve
baz istasyonu ve bunların fonksiyonel olarak müştemilatı niteliğindeki
tesisler, yapının ruhsat eki projelerinin değiştirmesini gerektiren bir işlem
söz konusu değil ise, bu Kanun hükümlerine ve Kurum tarafından çıkarılan
yönetmeliklere uygun olarak kurulmak ve Kurumdan gerekli izin ruhsat veya
sertifikalar alınmak şartıyla 3194 sayılı İmar Kanununa tâbi değildir' hükmü
ile bu yapıların İmar Kanununa tabi olmadıkları açık bir şekilde belirtilmiş
iken söz konusu maddenin TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm
Komisyonunca 'Elektronik haberleşme tesislerinin kurulmasında uygulanacak
yönteme ilişkin 65 inci madde(nin), 406 sayılı Kanun'un muhafazasına ihtiyaç
bulunan Ek 35 inci maddesi ile mükerrerlik teşkil etmesi' gerekçesiylekanun
tasarısından çıkartılması, yasal düzenlemede söz konusu tesislerin İmar
Kanunu'ndaki ruhsat ve izinlerden istisna tutulması amacının güdülmediğini
göstermektedir. Konuya ilişkin Danıştay
kararları da incelendiğinde, itiraz başvurusunda bulunan mahkemenin bakmakta
olduğu davanın konusunu oluşturan uyuşmazlığın benzeri uyuşmazlıklarda, itiraz
konusu kuralın yer aldığı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun yürürlüğe girdiği
tarihten sonra da, yapı niteliği taşıyan baz istasyonlarının imar mevzuatına
tabi olduklarının ve bu anlamda ilgili kurumların denetim yetkisinin varlığının
Danıştayca kabul edilmeye devam edildiği görülmektedir. Bu çerçevede, çatı katına baz istasyonu kurulabilmesi için imar
mevzuatında öngörülen izin ve ruhsatların alınması zorunlu olup, itiraz konusu
kuralın bu izin ve ruhsat alma zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı ve imar
mevzuatı ile ilgisinin bulunmadığı açıktır. Açıklanan nedenlerle, çatı katına kurulan baz istasyonunun
mühürlenmesi ve yapı durdurma tutanağı düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali
istemiyle açılan davada Elektronik Haberleşme Kanununun 37. maddesinin (4)
numaralı fıkrasının son cümlesi, itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin
bakmakta olduğu davada uygulayacağı kural değildir. İtiraz başvurusunun Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi
gerekir. IV- SONUÇ 5.11.2008 günlü, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 37.
maddesinin (4) numaralı fıkrasının 'Yönetmelik ile belirlenen limit değerlere
ve güvenlik mesafesine uygun bulunan ilgili tesisler başkaca bir işleme gerek
kalmaksızın Kurum tarafından güvenlik sertifikası düzenlenmesini müteakip
kurulur ve faaliyete geçirilir.' biçimindeki son cümlesinin, itiraz
başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı
bulunmadığından, bu cümleye ilişkin başvurunun Mahkeme'nin yetkisizliği
nedeniyle REDDİNE, 22.9.2010 gününde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Fettah
  OTO Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket
  APALAK Üye Serruh
  KALELİ Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Engin
  YILDIRIM