ANAYASA
MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı: 2008/11 Karar Sayısı: 2008/64 Karar Günü : 28.2.2008 R.G. Tarih-Sayı :28.05.2008-26889 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kandıra İcra Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 28.12.2004 günlü, 5277
sayılı 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (e) fıkrasının
Anayasa'nın 10. maddesine aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Kamulaştırmasız el atma nedeniyle takdir edilen maddi tazminata
ilişkin olarak alacaklı tarafından başlatılan icra takibi sonucu düzenlenen icra
emrinin, fazla hesaplanan faiz miktarı yönünden kısmen iptali istemiyle açılan
davada, 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (e) fıkrasının
Anayasa'ya aykırılık savını ciddi bulan Mahkeme iptali için başvurmuştur. III- YASA METİNLERİ A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı 5277 sayılı 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin (e)
fıkrası şöyledir: "İlgili kanununda düzenleme yapılıncaya kadar, 4.12.1984
tarihli ve 3095 sayılı Kanunun 1 inci maddesindeki kanuni faiz oranı, aylık % 1
olarak uygulanır. Ay kesirleri tama iblağ edilir. Taksitlendirilen veya
herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için
öngörülen en yüksek faiz oranı uygulanır." B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları Başvuru kararında, Anayasa'nın 10. maddesine dayanılmış, 153.
maddesiyle ilgisi görülmüştür. IV- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca,  Haşim
KILIÇ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU,  Ahmet
AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Şevket APALAK,
Serruh KALELİ ve Zehra Ayla PERKTAŞ'ın katılmalarıyla 28.2.2008 günü yapılan
ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının
incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir. V- ESASIN İNCELENMESİ Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz
konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile
diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Başvuru kararında, kanuni faiz oranının 2005 yılı için Bütçe
Kanunu ile değiştirilmesi suretiyle kamu kuruluşlarının alacakları için
uyguladıkları faiz oranı ile borçları için uyguladıkları faiz oranının
farklılaştırılması nedeniyle itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 10. maddesine
aykırı olduğu ileri sürülmüştür. 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un 29. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi, yasaların Anayasa'ya
aykırılığı konusunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere bağlı
kalmak zorunda değildir. Anayasa Mahkemesi taleple bağlı kalmak koşuluyla başka
gerekçe ile de karar verebilir. Bu nedenle itiraz konusu kural ilgisi nedeniyle
Anayasa'nın 153. maddesi yönünden incelenmiştir. İtiraz konusu kuralla, ilgili yasada düzenleme yapılıncaya kadar,
2005 yılında 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 4489
sayılı Yasa'yla değişik 1. maddesindeki, T.C. Merkez Bankası'nın kısa vadeli
kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının uygulanmayacağı, bunun yerine
"aylık % 1" oranının uygulanacağı belirtilmiştir. 21.4.2005 günlü,
5335 sayılı Yasa'nın 14. maddesiyle, itiraz konusu kuralda gönderme yapılan
3095 sayılı Yasa'nın 1. maddesi değiştirilmiş, aynı Yasa'nın 29. maddesinin (c)
fıkrasıyla da 2005 Malî yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin itiraz konusu (e)
fıkrası 1.5.2005 günü itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır. Anayasa'nın 153. maddesinin son fıkrasında, Anayasa Mahkemesi
kararlarının, yasama, yürütme ve yargı organları ile yönetim makamlarını,
gerçek ve tüzelkişileri bağlayacağı öngörülmüştür. Bu kural gereğince, yasama
organı, yapacağı yeni düzenlemelerde daha önce aynı konuda verilen Anayasa
Mahkemesi kararlarını göz önünde bulundurmak, bu kararları etkisiz kılacak
biçimde yeni yasa çıkarmamak, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilen
kuralları aynen yasalaştırmamak yükümlülüğündedir. Bir yasa kuralının, Anayasa'nın 153. maddesine aykırılığından söz
edilebilmesi için, bu kuralın iptal edilen önceki kural ile aralarında
"özdeşlik", anlam ve nitelik ile "teknik, içerik ve kapsam"
yönlerinden benzerlik olması gerekir. İtiraz konusu kuralla "anlam, kapsam ve teknik içerik"
yönlerinden aynı kuralı içeren, 2003 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 51.
maddesinin "İlgili kanununda düzenleme yapılıncaya kadar,
4.12.1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanunun 1 inci maddesindeki kanuni faiz oranı,
1.4.2003 tarihinden itibaren aylık % 2,5 olarak uygulanır. Ay kesirleri tama
iblağ edilir. Taksitlendirilen veya herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma
bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranı
uygulanır" şeklindeki  (t) fıkrası, bütçeyle ilgili olmaması
nedeniyle olağan yasa konusu olup, bütçe yasasında yer verilmeyeceği gerekçesiyle
Anayasa'nın 87., 88., 89. ve 161. maddelerine aykırı görülerek Anayasa
Mahkemesi'nin 22.1.2004 günlü, E.2003/41, K.2004/4 sayılı kararıyla iptal
edilmiştir. Daha sonra yürürlüğe giren 2004 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 49.
maddesinin "İlgili kanununda düzenleme yapılıncaya kadar,
4.12.1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanunun 1 inci maddesindeki kanuni faiz oranı,
1.4.2003 tarihinden itibaren aylık % 1,25 olarak uygulanır. Ay kesirleri tama
iblağ edilir. Taksitlendirilen veya herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma
bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranı
uygulanır" şeklindeki (o) fıkrasında yer alan benzer hüküm ise
7.6.2005 günlü, E.2004/12, K.2005/35 sayılı kararla Anayasa'nın 153. maddesinin
son fıkrasına aykırı bulunarak iptal edilmiştir. 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 37. maddesinin itiraz konusu (e)
fıkrası da, 2003 ve 2004 yılları Bütçe Kanunlarının Anayasa Mahkemesi'nce iptal
edilen daha önceki kurallarla aynı kapsam ve içerikte olduğundan Anayasa'nın
153. maddesine aykırıdır. İptali gerekir. Kuralın, Anayasa'nın 10. maddesi yönünden incelenmesine gerek
görülmemiştir. VI- SONUÇ 28.12.2004 günlü, 5277 sayılı 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun
37. maddesinin (e) fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, 28.2.2008
gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Sacit ADALI Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Mehmet ERTEN Üye Mustafa
  YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Şevket APALAK Üye Serruh KALELİ Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ