ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı     :  2019/26 Karar Sayısı  :  2019/9 Karar Tarihi :  14/3/2019 R.G.Tarih-Sayısı   :  Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Bakırköy 2. Aile
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 22/11/2001 tarihli
ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 300. maddesinin birinci fıkrasının,
Anayasa’nın 2., 5., 13., 17. ve 36. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Tanımanın iptali davasında itiraz
konusu kuralın Anayasa’ya aykırılığı iddiasının ciddi olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 300. maddesi
şöyledir: “3. Hak düşürücü süreler Madde 300- Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin
öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir
yıl ve her hâlde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun
babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde
tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle
düşer. Yukarıdaki süreler geçtiği hâlde gecikmeyi haklı kılan sebep
varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz
ERTEN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu okunup incelendikten sonra
gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un  “ Anayasaya
aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” kenar başlıklı 40. maddesinde,
Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem
belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan
mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan
birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması
durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa
Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde “ İptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı ”, Mahkemeye gönderilecek belgeler
arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde
dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa
Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği
hükme bağlanmıştır. 3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 46. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a) bendinde “ Anayasaya aykırılıkları ileri sürülen
hükümlerin her birinin Anayasanın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı
olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi ”
gerektiği ifade edilmiştir. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının
(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda
eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin
işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2)
numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz
yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel
olmadığı belirtilmiştir. Bu durumda, söz konusu eksikliklerin tamamlanması ve
Anayasa Mahkemesine başvurulması yolunda yeni bir karar alınması suretiyle
başvurunun yapılabilmesi mümkündür. 4. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkeme
tarafından, sadece davacı vekilinin Anayasa’ya aykırılık iddiasının ciddi
olduğundan bahisle, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırılığı yönünden
bir değerlendirme yapılmaksızın Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunulduğu ve
söz konusu başvuru kararında kuralın Anayasa’nın hangi maddelerine hangi
nedenlerle aykırı olduğunun açıklanmadığı görülmüştür. Dolayısıyla başvuru
kararının yukarıda anılan maddelerde belirtilen nitelikleri taşımadığı
anlaşılmıştır. 5. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz
başvurusunun, aynı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince
yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir. III. HÜKÜM 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 300.
maddesinin birinci fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz
başvurusunun,  30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4)
numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye
geçilmeksizin REDDİNE 14/3/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ Üye Yıldız
  SEFERİNOĞLU