ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2022/150 Karar Sayısı : 2022/152 Karar Tarihi : 13/12/2022 R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ
Edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 4/2/1983
tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 45. maddesinin üçüncü ve beşinci
fıkralarının Anayasa’nın 5., 9., 13., 36.,
40. ve 138. maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: İcra hukuk mahkemesince verilen yetki uyarınca alacaklı
tarafından açılan ortaklığın giderilmesi davasında itiraz konusu kuralların
Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. I. İPTALİ
İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ Kanun’un itiraz konusu kuralların da yer aldığı 45.
maddesi şöyledir: “ İçtihadların birleştirilmesini istemek yetkisi ve
bağlayıcılığı: Madde 45 – İçtihadların
birleştirilmesini Birinci Başkan, doğrudan doğruya veya Yargıtay dairelerinin
veya genel kurulların verdikleri karar sonucunda veya Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcısının bizzat yazı ile başvurması halinde, ilgili kuruldan ister. Bu
istemlerin gerekçeli olması zorunludur. Diğer merci veya kişilerin gerekçe göstererek yazılı
başvurmaları halinde, içtihadı birleştirme yoluna gitmenin gerekip
gerekmediğine Birinci Başkanlık Kurulu karar verir. Bu karar kesindir. İçtihadı birleştirme kararlarının değiştirilmesi veya
kaldırılmasının istenmesi de yukarıdaki usule bağlıdır. İçtihadı birleştirme görüşmeleri, alınmış olan ilke
kararları çerçevesinde yürütülür ve kararları yazılır. İçtihadı birleştirme kararları benzer hukuki konularda
Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar. İçtihadı birleştirme kararlarının niteliğini açıkça
belirten özeti, kararın verilmesini izleyen en kısa zamanda Adalet Bakanlığına
bildirilir. Adalet Bakanlığı bütün adliye mahkemelerine ve Cumhuriyet
savcılıklarına bu kararları gecikmeksizin duyurur. İçtihadı Birleştirme Kurulları, genel kurulların veya
dairelerin kararlarındaki gerekçe ve görüşlerle bağlı olmaksızın sorunu başka
bir görüşle karara bağlayabilirler. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Abdullah TEKBAŞ tarafından hazırlanan ilk
inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri okunup incelendikten sonra
gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı
40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda
izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında
bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya
Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde
veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu
kanısına varması durumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine
bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış, fıkranın (b)
bendinde de “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği ” Anayasa
Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı
fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan
itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının (a) bendinde de “ Başvuru kararına ilişkin tutanağın
onaylı örneği ” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır. 4. Yapılan incelemede itiraz yoluna
başvuran Mahkemenin başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği ni
göndermediği anlaşılmıştır. 5. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı
fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un
40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından
reddi gerekir. III. HÜKÜM 4/2/1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 45.
maddesinin üçüncü ve beşinci fıkralarının iptallerine karar verilmesi talebiyle
yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.
maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE
13/12/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE