ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1975/137 Karar Sayısı : 1975/149 Karar Günü : 10.6.1975 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME: İstanbul
2. Asliye Ceza Mahkemesi. İTİRAZIN KONUSU: 15.5.1974 günlü, 1803
sayılı “Cumhuriyetin 50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında
Kanun”un 3. maddesinin, 1918 sayılı Kanunun ek 2. maddesinin III. bendiyle
sınırlı olarak iptali istemidir. I. OLAY: Sanık hakkında uygulanacak Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair 1918
sayılı Kanunun yer aldığı 1803 sayılı Yasanın 3. maddesinin, Anayasanın 92.
maddesinin beşinci fıkrası ile saptanan yöntemlere uyulmadan yasalaştırıldığı,
sanık vekilince ileri sürülmüş, bu sav, Mahkemece de ciddî görülerek sözü
edilen madde hükmünün iptali için, Anayasanın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü,
44 sayılı Yasanın 27. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasına
karar verilmiştir. II. İLK İNCELEME: Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca toplanarak
aşağıdaki sorunlar üzerinde durmuştur: 1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olup
olmadığı sorunu: Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasaya
uygunluk denetimine bağlı olup olmayacağı sorunu üzerinde durulmuş ve bunların
da Anayasaya uygunluk denetimine bağlı olduğu sonucuna varılmıştır. Konu
hakkında ayrıntılı gerekçeler, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü, Esas:
1974/34, Karar: 1974/50 sayılı kararında tümüyle açıklanmış bulunduğundan
(Resmî Gazete, gün: 21.1.1975, sayı: 15125), bunların burada yinelenmesine
gerek kalmamıştır. Şu duruma göre, bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içinde
bulunduğu açıktır. Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır. 2- İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması: 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 3. maddesinin ikinci
fıkrasındaki “Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair 1918 sayılı Kanunun ek ve
tadilleriyle bu kanunlara ilişkin tebliğler” hükmünün 1918 sayılı Kanunun 27.
ve 33. maddeler dışında kalan hükümleri yönünden ve birinci fıkrasındaki
“istimal ve istihlâk maksadıyla işlenmiş kaçakçılık fiilleri ve ithalle ilgili
olmayan tekel kaçakçılıkları ve kaçakçılıkla ilgili olmayan tekel suçları,
Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair 1918 sayılı Kanunda belirtilen CİF kıymeti 20
000 lirayı geçmeyen (yirmibin lira dahil) ihraç kaçakçılığı suçları hakkında bu
Kanunun 1 nci maddesi hükmü uygulanır.” kuralının da yine 1918 sayılı Kanunun
27. ve 33. maddeleri dışında kalan hükümleri ile sınırlı olarak iptallerine
5.3.1975 gününde, Esas: 1975/4, Karar: 1975/36 sayı ile karar verilmiş
olduğundan, bu konuda yeniden karar verilmesine yer kalmamıştır. III- SONUÇ: 1- İşin incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi
içinde bulunduğuna Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylariyle ve oyçokluğu
ile; 2- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin bu işte
itiraz konusu yapılan ikinci fıkrasındaki “Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair
1918 sayılı Kanun, ek ve tadilleriyle bu kanunlara ilişkin tebliğler” hükmünün
1918 sayılı Kanunun 27. ve 33. maddeler dışında kalan hükümleri yönünden ve
birinci fıkrasındaki “istimal ve istihlâk maksadiyle işlenmiş kaçakçılık
fiilleri ve ithalle ilgili olmayan tekel kaçakçılıkları ve kaçakçılıkla ilgili
olmayan tekel suçları, Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair 1918 sayılı Kanunda
belirtilen CİFK kıymeti 20 000 lirayı geçmeyen (yirmibin lira dahil) ihraç
kaçakçılığı suçları hakkında bu Kanunun 1. maddesi hükmü uygulanır.” kuralının
da yine 1918 sayılı Kanunun 27. ve 33. maddeleri dışında kalan hükümleri
açısından, itiraz konusu yapılan başka bir işte Anayasa Mahkemesince Anayasa
uygunluk denetiminden geçirilerek iptallerine 5.3.1975 gününde Esas: 1975/4,
Karar: 1975/36 sayı ile karar verilmiş ve bu işte itiraz konusu yapılan kural
1918 sayılı Kanunun ek 2. maddesinin III. bendiyle sınırlı olarak da işbu iptal
hükmünün kapsamı içinde kalmış olduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine
yer bulunmadığına oybirliğiyle, 10.6.1975 gününde karar verildi. Başkan Muhittin
  TAYLAN Başkanvekili Kâni VRANA Üye Şahap ARIÇ Üye Halit ZARBUN Üye Ziya ÖNEL Üye Abdullah ÜNER Üye Ahmet
  KOÇAK Üye Şekip
  ÇOPUROĞLU Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lûtfi ÖMERBAŞ Üye Hasan GÜRSEL Üye Ahmet Salih
  ÇEBİ Üye Şevket
  MÜFTÜGİL Üye Nihat O. AKÇAKAYALIOĞLU Üye Ahmet
  H.BOYACIOĞLU KARŞIOY YAZISI Görev sorunu; 1803 sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa
Mahkemesi’nin görevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara,
Anayasaya uygun görmediğimden, katılmıyorum. Bu konudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı
Resmî Gazetede yayımlanan, Anayasa Mahkemesi’nin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50
sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilatlı olarak
yazdığım gerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada
tekrarına gerek görülmemiştir. Sözü geçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa
Mahkemesinin, çoğunlukla verdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım. Üye Şahap ARIÇ KARŞIOY YAZISI 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan
Mahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy
yazımda açıkladığım görev ve yetkiye ilişkin gerekçelerle, çoğunluğun bu
kararına da katılmıyorum. Üye Halit ZARBUN