ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1975/110 Karar Sayısı : 1975/127 Karar Günü : 15.5.1975 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME: İstanbul 2. Ağır Ceza
Mahkemesi. İTİRAZIN KONUSU: 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı
“Cumhuriyetin 50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında
Kanun”un 2. maddesinin (A), (B) ve (C) bentlerinin iptali istemidir. I. OLAY: Sanığın eylemine uyan Türk Ceza Kanununun 203. maddesi gereğince
cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasının görülmesi sırasında; 1803
sayılı Yasanın 2. maddesinin (A), (B) ve (C) bentlerinin Anayasa’nın 92.
maddesinin beşinci fıkrası ile saptanan yöntemlere aykırı olarak
yasalaştırıldığı sanık vekili tarafından ileri sürülmüş, bu sav, Mahkemece de
ciddî görülerek sözü edilen bentlerin iptali için, Anayasa’nın değişik 151. ve
22.4.1962 günlü, 44 sayılı Yasanın 27. maddeleri gereğince Anayasa Mahkemesine
başvurulmasına karar verilmiştir. II. İLK İNCELEME: Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca toplanarak aşağıdaki
sorunlar üzerinde durmuştur: 1-Mahkemenin itiraz yoluna başvurmaya  yetkili olup olmadığı
sorunu: Sanığın yargılanması sonunda üzerine atılan suçun sübuta varması
halinde Mahkemece uygulanacak kanun kurallarından birisi de suçun niteliği ve
işlenme günü bakımlarından, 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin
(B) bendidir. Gerçekten, sanığın suçuna uyan, Türk Ceza Kanununun 203. maddesi
bu Af Kanununun, 2. maddesinin (B) bendinde yazılıdır. Mahkemenin itiraz
yoluyla bu yasa hükmünün iptalini istemesi Anayasanın değişik 151. ve 44 sayılı
Yasanın 27. maddelerine uygun düşmekte ise de, aynı Yasanın 2. maddesinin (A)
ve (C) bentlerine yönelen itirazı incelemeye olanak yoktur. Çünkü yukarıda
gösterilen yasa hükümlerine göre bir mahkeme ancak, görmekte olduğu davada
uygulama durumunda bulunduğu bir kuralın iptali için itiraz yoluna
başvurabilir. Bu davada ise Mahkemenin (A) ve (C) bentlerini uygulaması söz
konusu değildir. Bu nedenle, itirazın 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (A) ve
(C) bentlerine yönelen bölümünün, Mahkemenin bu konudaki yetkisizliği nedeniyle
reddine karar verilmelidir. 2- İncelemenin sınırlandırılması sorunu: Mahkemenin bakmakta olduğu davada sanık hakkında uygulanması
istenen Türk Ceza Kanununun 203. maddesi 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın
2. maddesinin (B) bendi kapsamına girmektedir. 2. maddenin (B) bendinde Türk
Ceza Kanununun birçok maddeleri yer aldığına ve Mahkemece olayda sadece 203.
madde uygulanacağına göre, Mahkemenin görmekte olduğu davada uygulanacak kanun
kuralı olması nedeniyle, Anayasa Mahkemesi işin esasını, ancak (B) bendinin
Türk Ceza Kanununun 203. maddesi ile sınırlı olarak inceleyebilir. Nihat O. Akçakayalıoğlu bu görüşe katılmamıştır. 3- İtiraz konusu kuralın iptal edilmiş olması: İtirazın yöneltildiği, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin
Türk Ceza Kanununun 203. maddesi ile sınırlı olarak iptaline, Anayasa
Mahkemesince, 12.5.1975 günlü, 15224 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan  11.3.1975
günlü, Esas: 1975/37, Karar: 1975/44 sayılı kararla karar verilmiş bulunduğundan,
konusu bulunmayan itiraz hakkında karar  verilmesine yer kalmamıştır. III- SONUÇ: 1- İtirazın, 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun (A) ve (C)
bentlerine yönelen bölümünün Mahkemenin yetkisizliği yönünden reddine oybirliğiyle; 2- Dosyanın eksiği bulunmadığından işin esasının 1803 sayılı
Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin Türk Ceza Kanununun 203. maddesi ile sınırlı
olarak incelenmesine  Nihat O.Akçakayalıoğlu’nun esasın (B) bendinin tümü
yönünden incelenmesi gerektiği yolundaki karşıoyuyla ve oyçokluğu ile; 3- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin bu işte
itiraz konusu yapılan (B) bendindeki kuralın, itiraz yolu ile gelen başka bir
işte Anayasa Mahkemesince Anayasa’ya uygunluk denetiminden geçirilerek Türk Ceza
Kanununun 203. maddesi yönünden iptaline 11.3.1975 gününde Esas: 1975/37,
Karar: 1975/44 sayı ile karar verildiği ve bu kararın 2.5.1975 günlü, 15224
sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak iptal hükmünün yayım gününde yürürlüğe
girdiği anlaşıldığından artık konusu kalmayan itiraz hakkında karar verilmesine
yer olmadığına oybirliğiyle; 15.5.1975 gününde karar verildi. Başkan Muhittin
  TAYLAN Başkanvekili Kâni VRANA Üye İhsan ECEMİŞ Üye Ahmet AKAR Üye Ziya ÖNEL Üye Ahmet KOÇAK Üye Şekip
  ÇOPUROĞLU Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lûtfi ÖMERBAŞ Üye Hasan GÜRSEL Üye Ahmet Salih
  ÇEBİ Üye Şevket
  MÜFTÜGİL Üye Adil ESMER Üye Nihat
  O.AKÇAKAYALIOĞLU Üye Ahmet H.BOYACIOĞLU