ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2011/147 Karar Sayısı : 2012/152 Karar Günü : 11.10.2012 R.G. Tarih-Sayı :
31.12.2013-28868 İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye
Büyük Millet Meclisi üyeleri Emine Ülker TARHAN ve Muharrem İNCE  ile
birlikte 116 milletvekili İPTAL DAVASININ KONUSU : A-
İptal davasıyla ilgili ilk ve esas incelemelerinde, 6216 sayılı Kanun'un 59. ve
60. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın reddine, B- 10.10.2011 günlü, 657 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde
Kararname'nin; 1- Tümünün ve ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki (1), (2) ve (3)
sayılı listelerin, 2- 6. maddesiyle, 29.6.2011 günlü, 645 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin geçici 3. maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümlelerin, 3- 7. maddesiyle 645 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye
eklenen Geçici Madde 6'nın, 4- 31. maddesi ile 8.1.1986 günlü, 3254 sayılı Meteoroloji
Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici
Madde 7'nin, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 8., 10., 11., 36., 87.,
91., 123., 125., 128. ve 163. maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptallerine ve iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin
durdurulmasına karar verilmesi istemidir. II- YASA METİNLERİ A- İptali İstenilen Kanun Hükmünde Kararname Kuralları 657 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin iptali istenen kuralları
ile eki (1), (2) ve (3) sayılı listeleri şöyledir: MADDE 1- 29/6/2011
tarihli ve 645 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f)
bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve mevcut bentler buna
göre teselsül ettirilmiştir. 'g) Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı.' MADDE 2- 645 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına (h) bendinden sonra
gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş, mevcut bentler buna göre teselsül
ettirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. 'ı) İçme ve kullanma suyu arıtma tesislerinin tasarım esaslarını,
normlarını ve kriterlerini belirlemek, projeleri onaylamaya yetkili kurum ve
kuruluşları tespit etmek, tesisleri işletecek elemanların eğitimlerini temin
etmek, sertifikalarını vermek.' '(2) Kamu kurum ve kuruluşları sahip oldukları su ile ilgili bilgi
ve verileri, talep edilmesi halinde, su veri tabanına işlenmek üzere Su
Yönetimi Genel Müdürlüğüne vermekle mükelleftir.' MADDE 3- 645
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 13 üncü maddesinden sonra gelmek üzere
aşağıdaki madde eklenmiştir. 'Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı MADDE 13/A- (1) Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) Bakanlık ve bağlı kuruluşların görev alanları ile ilgili
konularda yazılı, işitsel ve görsel dokümanların basım ve yayımını sağlamak. b) Bakanlığın görev alanıyla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi
toplamak, değerlendirmek, yayımlamak, film, slayt, fotoğraf ve benzeri
belgeleri hazırlamak, hazırlatmak, arşiv, dokümantasyon ve kütüphane
hizmetlerini yürütmek. c) İlgili kurum ve kuruluşlarla yayın konusunda işbirliği yapmak. ç) Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.' MADDE 4- 645 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 22 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. '(2) Taşra teşkilatında kurulan işletmelerin faaliyet alanları ile
ilgili elde edeceği gelirlerin % 20'si Bakanlık merkezindeki Döner Sermaye
İşletmesi hesabına aktarılır. Bu gelirler, işletmelerin nakit ihtiyaçlarının ve
merkez döner sermaye işletmesinin masraflarının karşılanması için kullanılır. (3) Taşra teşkilatında yer alan döner sermaye işletmelerinin
belirlenecek limit üstü nakitleri merkez döner sermaye işletmesi hesabına aktarılır.
Aktarılan bu nakitler ikinci fıkradaki amaçlar için merkez işletme müdürlüğünce
değerlendirilir. (4) İşletmelerin faaliyet alanları, gelirleri, giderleri, merkeze
aktarılacak tutarların harcanması ve denetimi ile ilgili hususlar Maliye
Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.' MADDE 5- 645
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 2 nci maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir. '(8) Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı bünyesinde yer alan Araştırma
ve Geliştirme Dairesi Başkanlığının kullanmakta olduğu her türlü taşınır,
taşıt, araç, gereç ve malzeme, yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıt
ve doküman ile bu birime ait kadro ve pozisyonlarda istihdam edilen personel bu
fıkranın yürürlüğe girdiği tarihte hiçbir
işleme gerek kalmaksızın Orman Genel Müdürlüğüne devredilmiş sayılır.' MADDE 6- 645
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına
ikinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümleler eklenmiştir. 'Bunlardan Bakanlık Müşaviri kadrolarına atanmış sayılanlar,
Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında Bakan tarafından belirlenen birimlerde
sürekli görevle istihdam edilir. Bu personelin sürekli görevle istihdam
edildiği yerle ilgili olarak 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun
geçici göreve ilişkin hükümleri uygulanmaz.' MADDE 7- 645 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. 'Naklen atama GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bakanlık, oluşturulacak Komisyon marifetiyle,
merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşları arasında ihtiyaç
fazlası olarak tespit edilen personeli, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren sekiz ay içinde kadroları ile birlikte naklen atayabilir. Bu şekilde
naklen ataması yapılan personelin yerine aynı unvan ve sayıda, 31/12/2012
tarihine kadar atama yapılamaz. (2) Nakledilen personele ilişkin kadrolar, kurumun 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerin ilgili bölümünden çıkarılmış ve
nakledildiği kuruma ait aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili bölümüne eklenmiş
sayılır. Nakil suretiyle yapılacak atamalar, merkezi yönetim bütçe kanununda
belirlenen atama sınırlamalarına tabi değildir. Nakledilen personel sayısı,
merkezi yönetim bütçe kanununda öngörülen doğrudan atama yapılabilecek sayının
hesabında dikkate alınmaz. (3) İhtiyaç fazlası personelin tespiti, komisyonun oluşumu,
çalışma usul ve esasları ile buna ilişkin diğer hususlar Bakanlıkça
belirlenir.' MADDE 8- 645
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele 'Hizmet Birimleri'
başlıklı sütununun 7 nci sırasından sonra gelmek üzere aşağıdaki sıra eklenmiş
ve mevcut sıralar buna göre teselsül ettirilmiştir. '8) Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı' MADDE 9- 31/10/1985
tarihli ve 3234 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinin
birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir. 'j) İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı.' MADDE 10- 3234
sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. 'd) Orman rejimine alınacak yerlerin kamulaştırma işlemlerini
yürütmek,' MADDE 11- 3234
sayılı Kanuna 14/B maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir. 'İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı MADDE 14/C- İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) Orman sayılan alanlarda verilecek izinlere ait iş ve işlemleri
yürütmek, b) İrtifak hakkı talepleri ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek, c) Genel Müdürlükçe verilecek benzeri görevleri yapmak.' MADDE 12- 3234
sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin (d) bendi yürürlükten kaldırılmıştır. 'ç) Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı.' MADDE 13- 3234
sayılı Kanunun 22/A maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 14- 3234
sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin başlığı 'Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı'
şeklinde, birinci fıkrasında yer alan 'Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının'
ibaresi 'Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığının' şeklinde değiştirilmiş, aynı
maddeye (d) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve mevcut
(e) bendi (ğ) bendi olarak teselsül ettirilmiştir. 'e) Genel Müdürlüğün, uydu görüntüleri, hava ve yer fotoğrafları,
harita ve koordinat bilgilerine ilişkin işlemlerini yapmak ve yaptırmak, f) Coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama ile ilgili
faaliyetleri yürütmek, g) Ormancılıkla ilgili haritaların hazırlanmasına ilişkin iş ve
işlemleri yapmak veya yaptırmak,' MADDE 15- 3234
sayılı Kanunun eki (1) sayılı cetvelin 'Hizmet Birimleri' başlıklı sütununa
aşağıdaki sıra eklenmiş, 'Yardımcı Birimler' başlıklı sütununun 4 üncü sırası
'4) Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı' şeklinde değiştirilmiş ve aynı sütunun
5 inci sırası yürürlükten kaldırılmıştır. '13) İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı' MADDE 16- 8/1/1986
tarihli ve 3254 sayılı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunun adı 'Meteoroloji Genel Müdürlüğü Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun' şeklinde, aynı Kanunun 1, 2, 3, 6, 10, 14, 24, 25, 27,
29, 30, 32/B, 32/D maddelerinde ve 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî
Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I) sayılı cetvelde geçen 'Devlet Meteoroloji
İşleri' ibareleri 'Meteoroloji' şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 17- 3254
sayılı Kanunun 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'MADDE 7- Genel Müdürlüğün anahizmet birimleri şunlardır: a) Tahminler Dairesi Başkanlığı, b) Gözlem Sistemleri Dairesi Başkanlığı, c) Meteorolojik Veri İşlem Dairesi Başkanlığı, d) Araştırma Dairesi Başkanlığı.' MADDE 18- 3254
sayılı Kanunun 8 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. 'Tahminler Dairesi Başkanlığı MADDE 8- Tahminler Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Meteorolojik gözlemler ve uzaktan algılama ürünleri ile sayısal
hava tahmin modellerini kullanarak kara, hava ve deniz ile ilgili meteorolojik
tahminleri yapmak, şiddetli meteorolojik hadiselerle ilgili erken uyarılar
hazırlamak, b) Kamu ve özel sektör ile diğer kullanıcıların ihtiyaç duyduğu
meteorolojik tahminleri üretmek, c) Havacılık ve denizcilik sektörünün ihtiyaç duyduğu meteorolojik
desteği, ulusal ve uluslararası standartlarda sağlamak, d) Uluslararası kuruluşlar ile sorumluluk sahasına giren konularda
teknik işbirliğini yürütmek, e) Uzaktan algılama sistemlerinden elde edilen verilerden
meteorolojik ürünler üretmek, f) Sayısal hava tahmin modellerini çalıştırmak, g) Genel Müdürlükçe verilen benzeri görevleri yapmak.' MADDE 19- 3254
sayılı Kanunun 9 uncu maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Gözlem Sistemleri Dairesi Başkanlığı MADDE 9- Gözlem Sistemleri Dairesi Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) Kurulması gereken meteorolojik ölçüm ve gözlem istasyonları ile
ilgili planlama yapmak, yerlerini tespit etmek ve bunların kurulumunu yapmak
veya yaptırmak, b) Uluslararası standartlara uygun olarak yer ve yüksek atmosfer
ile deniz ölçüm ve gözlemlerinin yapılmasını ve kontrolünü sağlamak, c) Meteorolojik ölçüm alet ve cihazların yenilenmesi ve
geliştirilmesini sağlamak; imalat, bakım, onarım, ayar ve kalibrasyonlarını
yapmak veya yaptırmak, d) Haberleşme alet ve vericilerinin işletilmesini sağlamak, e) Uluslararası kuruluşlar ile sorumluluk sahasına giren konularda
teknik işbirliğini yürütmek, f) Genel Müdürlükçe verilen benzeri görevleri yapmak.' MADDE 20- 3254 sayılı Kanuna 9
uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir. 'Meteorolojik Veri İşlem Dairesi Başkanlığı MADDE 9/A- Meteorolojik Veri İşlem Dairesi Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) Yurt içi ve yurt dışı meteorolojik verilerin toplanması,
kayıtlarının tutulması, yayımlanması ile arşivlenmesini sağlamak, b) Gözlem şebekesinden elde edilen verilerin kalite kontrolünü
yapmak, c) Bilgi işlem faaliyetlerini yürütmek, iletişim altyapısını
geliştirmek ve sürdürülebilirliğini sağlamak, d) Uluslararası kuruluşlar ile sorumluluk sahasına giren konularda
teknik işbirliğini yürütmek, e) Genel Müdürlükçe verilen benzeri görevleri yapmak. Araştırma Dairesi Başkanlığı MADDE 9/B- Araştırma Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Genel Müdürlüğün görev alanına giren meteorolojik karakterli
doğal afetler, hidrometeoroloji, deniz ve tarımsal meteoroloji, iklim, iklim
değişikliği ve meteoroloji ile ilgili diğer konularda araştırma ve geliştirme
çalışmaları yapmak, b) Ulusal ve uluslararası bilimsel gelişmeleri takip etmek,
çalışmalara katılmak, işbirliği ve proje çalışmalarında bulunmak, araştırma
projeleri yürütmek ve sonuçlandırmak, c) Çevresel faaliyetlere yönelik meteorolojik çalışmaları yürütmek
ve ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, d) Araştırma ve geliştirme projelerini yapmak veya yaptırmak, e) Genel Müdürlükçe verilen benzeri görevleri yapmak.' MADDE 21- 3254
sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir. 'c) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı.' MADDE 22- 3254
sayılı Kanunun 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan 'tüzükle' ibaresi
'yönetmelikle' şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 23- 3254
sayılı Kanunun 13 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. 'Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı MADDE 13- Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının görevleri
şunlardır: a) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 22/12/2005
tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ve diğer mevzuatla strateji
geliştirme ve mali hizmetler birimlerine verilen görevleri yapmak, b) Genel Müdürlükçe verilen benzeri görevleri yapmak.' MADDE 24- 3254
sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir. 'a) İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı,' MADDE 25- 3254
sayılı Kanunun 15 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. 'İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı MADDE 15- İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığının
görevleri şunlardır: a) Genel Müdürlüğün faaliyetlerine yönelik olarak insan kaynakları
politikasını oluşturmak ve planlamak, b) Genel Müdürlük personelinin atama, disiplin ve özlük
işlemlerini yürütmek, c) Genel Müdürlüğün faaliyet alanları ile ilgili uluslararası
eğitim planlarını hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak, d) Genel Müdürlük personelinin hizmet içi eğitim planlarını
hazırlamak ve değerlendirmek, e) Genel Müdürlüğün yayın ve kütüphane işlemlerini yürütmek, f) Genel Müdürlükçe verilen benzeri görevleri yapmak.' MADDE 26- 3254
sayılı Kanunun mülga 17 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
yeniden düzenlenmiştir. 'Döner sermaye işletmesi MADDE 17- 2 nci maddede sayılan görevlerin gerçekleştirilmesinde
destek sağlamak üzere Genel Müdürlük bünyesinde döner sermaye işletmesi
kurulmuştur. Döner sermaye işletmesi için yirmibeş milyon Türk Lirası sermaye
tahsis edilmiştir. Bu miktarı artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Döner sermaye işletmesinin faaliyet alanları, gelirleri, giderleri
ve denetimi ile ilgili hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.' MADDE 27- 3254
sayılı Kanunun 26 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. 'Gelirler MADDE 26- Genel Müdürlük, ürettiği rapor, bülten, rasat, harita ve
hava tahminleri gibi her türlü bilgi ve belgeyi kanuni sınırlamalar saklı
kalmak kaydıyla bedeli mukabili satabilir. Bu satışlardan elde edilen gelirler
ile meteorolojik eğitimlerden ve reklâmlardan elde edilen gelirler, Genel
Müdürlük Döner Sermaye Saymanlığı hesabına yatırılmak üzere tahsil edilir. Genel Müdürlüğün yabancı ülkelere verdiği meteorolojik ürünlerin
bedeli ve yabancı ülkelerden aldığı meteorolojik ürünlerin diğer yabancı
ülkelere veya yurt içindeki kişi ve kurumlara; yabancı ülkelerin de Genel
Müdürlük tarafından üretilen meteorolojik ürünlerinin diğer ülke ve kişilere
satışından yıl içinde elde edilecek döviz cinsinden tutarlar, Döner Sermaye
İşletmesi adına Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde açılacak özel hesaba
yatırılır. Bu tutarlardan ilgili anlaşmalar gereğince yurt dışı kuruluşlara
ödenmesi gereken tutarlar, bu özel hesaptan Genel Müdürlük talimatıyla Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasınca transfer edilir. Geri kalan tutarlar, Genel Müdürlüğün
talimatıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca döviz alış kuru üzerinden Türk
Lirasına çevrilerek Genel Müdürlük Döner Sermaye İşletmesinin ilgili hesabına
aktarılır. Genel Müdürlük ile Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel
Müdürlüğü arasında Türk hava sahasından yararlanan kullanıcılara verilen
meteorolojik hizmet maliyetlerinin Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatınca
belirlenen usul ve esaslara göre tespit olunacak meteorolojik hizmet katkı
payı, yapılacak protokol çerçevesinde Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel
Müdürlüğü tarafından Genel Müdürlük Döner Sermaye İşletmesinin ilgili hesabına
yatırılır.' MADDE 28- 3254
sayılı Kanunun 32/A maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. 'Meteoroloji Uzmanlığı MADDE 32/A- Genel Müdürlük merkez teşkilatında, görev alanına
giren konularda çalıştırılmak üzere Meteoroloji Uzmanı ile Meteoroloji Uzman
Yardımcısı istihdam edilir. Meteoroloji Uzman Yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ek olarak
aşağıdaki şartlar aranır: a) En az dört yıllık eğitim veren hukuk, siyasal bilgiler,
iktisadi ve idari bilimler, iktisat, işletme, mimarlık ve mühendislik
fakülteleri ile Genel Müdürlüğün görev alanına giren ve yönetmelikle belirlenen
fakültelerden veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul
edilen yurt içi veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak. b) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak. Meteoroloji Uzman Yardımcılığına atananlar, en az üç yıl çalışmak
ve istihdam edildikleri birimlerce belirlenecek konularda hazırlayacakları
uzmanlık tezinin, oluşturulacak tez jürisi tarafından kabul edilmesi kaydıyla,
yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanır. Süresi içinde tezlerini sunmayan
veya tezleri kabul edilmeyenlere tezlerini sunmaları veya yeni bir tez
hazırlamaları için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir. Yeterlik
sınavında başarılı olanların uzman kadrolarına atanabilmeleri, Kamu Personeli
Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından asgari (C) düzeyinde veya dil
yeterliği bakımından buna denkliği kabul edilen ve uluslararası geçerliliği
bulunan başka bir belgeye yeterlik sınavından itibaren en geç iki yıl içinde
sahip olma şartına bağlıdır. Sınavda başarılı olamayanlar veya sınava girmeye
hak kazandığı halde geçerli mazereti olmaksızın sınav hakkını kullanmayanlara,
bir yıl içinde ikinci kez sınav hakkı verilir. Verilen ilave süre içinde
tezlerini sunmayan veya ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabul
edilmeyenler, ikinci sınavda da başarı gösteremeyen veya sınav hakkını
kullanmayanlar ile süresi içinde yabancı dil yeterliği şartını yerine
getirmeyenler, Meteoroloji Uzman Yardımcısı unvanını kaybeder ve Genel
Müdürlükte durumlarına uygun kadrolara atanırlar. Meteoroloji Uzmanı ile Meteoroloji Uzman Yardımcılarının mesleğe
alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı
ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.' MADDE 29- 3254
sayılı Kanuna 32/D maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir. 'Atıflar MADDE 32/E- Mevzuatta Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğüne
yapılan atıflar, Meteoroloji Genel Müdürlüğüne yapılmış sayılır.' MADDE 30- 3254
sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e), (f), (i), (k), (l),
(m) ve (n) bentleri ile 29 uncu maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 31- 3254
sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir. 'GEÇİCİ MADDE 7- Genel Müdürlük merkez teşkilatında Genel Müdür,
Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, Hava
Tahminleri Dairesi Başkanı, Zirai Meteoroloji ve İklim Rasatları Dairesi
Başkanı, Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı, Strateji Geliştirme Daire
Başkanı, Personel Dairesi Başkanı, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı
kadrolarında bulunanlar ile taşra teşkilatında Bölge Müdürü, Bölge Müdür
Yardımcısı, Şube Müdürü, Ankara il merkezinde bulunan Meteoroloji İstasyon
Müdürü ve ilçe merkezlerinde bulunan klima istasyonlarının Meteoroloji İstasyon
Müdürü kadrolarında bulunanların görevi, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
yürürlüğe girdiği tarihte sona erer. Görevi sona erenlerden Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş
Kurulu Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, Hava Tahminleri Dairesi Başkanı, Zirai
Meteoroloji ve İklim Rasatları Dairesi Başkanı, Araştırma ve Bilgi İşlem
Dairesi Başkanı, Strateji Geliştirme Daire Başkanı, Personel Dairesi Başkanı,
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı ve Bölge Müdürü kadrolarında bulunanlar bu
Kanun Hükmünde Kararnameyle Genel Müdürlük adına ekli (3) sayılı liste ile
ihdas edilen Müşavir kadrolarına; Bölge Müdür Yardımcısı, Şube Müdürü ve
Meteoroloji İstasyon Müdürü kadrolarında bulunanlar aynı liste ile ihdas edilen
Araştırmacı kadrolarına başka bir işleme gerek kalmaksızın bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihte atanmış sayılırlar. Bu madde uyarınca ihdas edilen
Müşavir ve Araştırmacı kadroları herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir
işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu madde uyarınca atanmış sayılan personelin yeni kadrolarına
atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son
ayda aldıkları sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet
eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil
tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her
türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai
ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas
alınır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak yapılan sözleşme ücreti,
aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve
tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek
ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca
fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla
olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi
tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atanmış
sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik
olanlarla, kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı
ödenmesine son verilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle,
190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesindeki sınırlamalara bağlı
olmaksızın boş kadrolarda sınıf, unvan ve derece; dolu kadrolarda derece
değişikliği yapmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünün bölge müdürlükleri
kaldırılmıştır. Bu Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yeniden kurulacak bölge müdürlüklerinin
merkezleri ve bağlı illeri Bakanlar Kurulunca belirleninceye kadar mevcut bölge
müdürlükleri görevlerine devam eder. Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yeniden yapılandırılan Meteoroloji
Genel Müdürlüğünün teşkilatlanması tamamlanıncaya kadar değişen veya yeni
kurulan birimlere verilen görevler ve hizmetler, Devlet Meteoroloji İşleri
Genel Müdürlüğünün mevcut birimleri ve personeli eliyle yürütülmeye devam
olunur. GEÇİCİ MADDE 8- Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Döner
Sermaye İşletmesinin bütün borç, alacak ve yükümlülükleri bu Kanun Hükmünde
Kararname ile kurulan döner sermaye işletmesine devredilir.' MADDE 32- 3254
sayılı Kanunun eki cetvelin 'Anahizmet Birimleri' başlıklı sütunu aşağıdaki
şekilde, 'Danışma ve Denetim Birimleri' başlıklı sütununun 3 üncü sırası '3. Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı' şeklinde ve 'Yardımcı
Birimler' başlıklı sütununun 1 inci sırası '1. İnsan Kaynakları ve Eğitim
Dairesi Başkanlığı' şeklinde değiştirilmiştir. 'Anahizmet Birimleri 1. Tahminler Dairesi Başkanlığı 2. Gözlem Sistemleri Dairesi Başkanlığı 3. Meteorolojik Veri İşlem Dairesi Başkanlığı 4. Araştırma Dairesi Başkanlığı' MADDE 33- Ekli
(1) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Orman Genel Müdürlüğü ile Devlet
Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğüne ait bölümlerinden çıkarılmış, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğüne ait bölümü 'Meteoroloji Genel
Müdürlüğü' şeklinde değiştirilmiş ve ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar
ihdas edilerek aynı cetvelin Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Orman Genel
Müdürlüğü ve Meteoroloji Genel Müdürlüğüne ait bölümlerine eklenmiştir. MADDE 34- 14/6/1935
tarihli ve 2819 sayılı Elektrik İşleri Etüd İdaresi Teşkiline Dair Kanunun 2
nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'a) Ülkemizin hidrolik hariç yenilenebilir enerji kaynaklarının
değerlendirilmesine yönelik olarak; enerji kaynakları ile ilgili ekonomik
olabilecek potansiyelleri belirlemek, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı
elektrik üretim tesislerindeki yenilenebilir enerji kullanımına ilişkin gelecek
tahminleri üretmek, master plan, fizibilite ve örnek uygulama projeleri
hazırlamak, pilot sistemler geliştirmek ve bunları kamu yararına işletmek, tanıtım
faaliyetleri yürütmek, ülkemizin yenilenebilir enerji kullanımı ile ilgili
durumunu değerlendirmek, mevzuat taslakları hazırlamak, kamu kuruluşlarına ve
yerel yönetimlere danışmanlık hizmetleri sunmak.' MADDE 35- 2819
sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümleleri
yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 36- 31/8/1956 tarihli ve
6831 sayılı Orman Kanununun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan 'Tarım
Orman ve Köyişleri Bakanlığınca' ibaresi 'Orman Genel Müdürlüğünce' şeklinde
değiştirilmiştir. MADDE 37- 14/7/1965
tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; a) 36 ncı maddesinin 'ORTAK HÜKÜMLER' bölümünün (A) fıkrasının
(11) numaralı bendine 'Orman ve Su İşleri Uzman Yardımcıları,' ibaresinden
sonra gelmek üzere 'Meteoroloji Uzman Yardımcıları,' ibaresi; 'Orman ve Su
İşleri Uzmanlığına,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Meteoroloji Uzmanlığına,'
ibaresi eklenmiştir. b) 152 nci maddesinin 'II ' Tazminatlar'
kısmının 'A ' ÖZEL HİZMET TAZMİNATI' bölümünün (i) bendine 'Orman ve Su
İşleri Uzmanları,' ibaresinden sonra gelmek üzere 'Meteoroloji Uzmanları,'
ibaresi eklenmiştir. c) Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 'I ' GENEL
İDARE HİZMETLERİ SINIFI' bölümünün (h) bendine 'Orman ve Su İşleri Uzmanları,'
ibaresinden sonra gelmek üzere 'Meteoroloji Uzmanları,' ibaresi eklenmiş,
'VIII. MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ SINIFI' bölümünün (a) bendinde yer alan
'Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarı,' ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır. ç) Ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin '5-YARGI KURULUŞLARI,
BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLAR İLE YÜKSEKÖĞRETİM KURULUŞLARINDA' bölümünden
'Meteoroloji Teknik Lisesi Müdürü,' ibaresi çıkarılmıştır. 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname eki (I) sayılı cetvelde yer alan 'Devlet Meteoroloji
İşleri Genel Müdürlüğü Uzmanı', 'Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü
Uzman Yardımcısı' ve 'Meteoroloji İstasyon Müdürü' kadro unvanları sırasıyla
'Meteoroloji Uzmanı', 'Meteoroloji Uzman Yardımcısı' ve 'Meteoroloji Müdürü'
şeklinde değiştirilmiştir. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde,
'Meteoroloji İstasyon Müdürü' ve 'Devlet Meteoroloji İşleri Uzmanı'
kadrolarında bulunanlar herhangi bir işleme gerek kalmaksızın sırasıyla
'Meteoroloji Müdürü' ve 'Meteoroloji Uzmanı' kadrolarına atanmış sayılırlar. 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin
Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığına ait bölümünde yer alan Kamu Düzeni ve
Güvenliği Müsteşarı unvanlı kadronun sınıfı Genel İdare Hizmetleri olarak
değiştirilmiştir. MADDE 38- Bu
Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 39- Bu Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. (1) SAYILI LİSTE KURUMU: ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI: MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Orman
  Harita ve Uzaktan Algılama Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Bilgi
  İşlem Dairesi Başkanı 1 1 1 TOPLAM 2 2 KURUMU  : DEVLET METEOROLOJİ
İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : MERKEZ İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Araştırma
  ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Hava
  Tahminleri Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Personel
  Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Zirai
  Meteoroloji ve İklim Rasatları Dairesi
  Başkanı 1 1 1 TOPLAM 4 4 KURUMU  : DEVLET METEOROLOJİ
İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : TAŞRA İPTAL EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Bölge
  Müdürü 1 23 23 GİH Bölge
  Müdür Yardımcısı 1 23 23 GİH Şube
  Müdürü 1 16 16 GİH Meteoroloji
  İstasyon Müdürü 1 97 97 GİH Meteoroloji
  İstasyon Müdürü 2 7 7 GİH Meteoroloji
  İstasyon Müdürü 3 33 33 GİH Meteoroloji
  İstasyon Müdürü 5 1 1 TOPLAM 200 200 (2) SAYILI LİSTE KURUMU: ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Eğitim
  ve Yayın Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Daire
  Başkanı 1 3 3 GİH Şube
  Müdürü 1 5 5 GİH Hukuk
  Müşaviri 5 9 9 GİH Tercüman 7 3 3 GİH Programcı 3 1 1 GİH Programcı 8 5 5 GİH Şef 3 1 1 GİH Şef 4 1 1 GİH Memur 5 1 1 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 3 1 1 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 9 1 1 GİH Bilgisayar
  İşletmeni 10 1 1 GİH Veri
  Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 5 1 1 SH Biolog 1 1 1 TH Şehir
  Plancısı 5 5 5 TH İstatistikçi 5 2 2 TH Ekonomist 8 1 1 TH Tekniker 8 5 5 TH Teknisyen 3 1 1 TH Teknisyen 4 1 1 TOPLAM 50 50 KURUMU  : ORMAN VE SU İŞLERİ
BAKANLIĞI TEŞKİLATI : TAŞRA İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Şube
  Müdürü 1 100 100 AH Avukat 7 15 15 TOPLAM 115 115 KURUMU  : ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH İzin
  ve İrtifak Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Bilgi
  Sistemleri Dairesi Başkanı 1 1 1 TOPLAM 2 2 KURUMU  : METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Meteorolojik
  Veri İşlem Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Araştırma
  Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Tahminler
  Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH İnsan
  Kaynakları ve Eğitim DairesiBaşkanı 1 1 1 GİH Gözlem
  Sistemleri Dairesi Başkanı 1 1 1 GİH Şube
  Müdürü 1 6 6 GİH Meteoroloji
  Uzmanı 6 15 15 GİH Meteoroloji
  Uzman Yardımcısı 7 15 15 GİH Kameraman 9 2 2 GİH Prodüktör 6 2 2 GİH Ses
  Kayıtçısı 6 2 2 GİH Spiker 8 4 4 TH Grafiker 2 6 6 TH Kütüphaneci 7 1 1 TOPLAM 58 58 KURUMU  : METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : TAŞRA İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Bölge
  Müdürü 1 15 15 GİH Bölge
  Müdür Yardımcısı 1 15 15 TOPLAM 30 30 KURUMU  : METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Döner
  Sermaye İşletme Müdürü 1 1 1 GİH Döner
  Sermaye İşletme Müdür Yardımcısı 1 2 2 GİH Şef 3 2 2 TOPLAM 5 5 (3) SAYILI LİSTE KURUMU  : METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI : MERKEZ İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Müşavir 1 35 35 TOPLAM 35 35 KURUMU  : METEOROLOJİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLATI  : TAŞRA İHDAS EDİLEN KADROLARIN Sınıfı Unvanı Derecesi Serbest
  Kadro Adedi Toplam GİH Araştırmacı 1 149 149 GİH Araştırmacı 2 2 2 GİH Araştırmacı 3 20 20 TOPLAM 171 171 B- Dayanılan Anayasa Kuralları Dava dilekçesinde, Anayasa'nın Başlangıç'ı ile 2., 6., 7., 8.,
10., 11., 36., 87., 91., 123., 125., 128. ve 163. maddelerine dayanılmıştır. III- İLK İNCELEME A- Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca Serruh
KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR,
Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin
YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ve Erdal TERCAN'ın
katılımlarıyla yapılan ilk inceleme toplantılarında öncelikle Anayasa Mahkemesi
Başkanı Haşim KILIÇ hakkındaki reddi hâkim talebi görüşülmüştür. Dava dilekçesinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın,
kamuoyunda Wikileaks belgeleri olarak bilinen ve bir internet sitesinde yer
alan bilgilere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisi
aleyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu, 25.4.2011 tarihinde Anayasa
Mahkemesinin 49. Kuruluş Yıldönümü'nde yaptığı açılış konuşmasında 'Ümit
ediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine dava açmak suretiyle sorun çözme
kolaycılığını da ortadan kaldıracaktır.' ifadelerine yer verdiği,
ayrıca 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun iptali istemiyle açılan davada verilen
kararda açıklanan görüşünün daha önceki kararlarda yer alan görüşlerinden
farklı olduğu, bu nedenlerle Cumhuriyet Halk Partisinin tarafı olduğu davalarda
tarafsız olarak karar veremeyeceği ileri sürülerek 6216 sayılı Kanun'un 59.
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile 60. maddesinin (1) numaralı fıkrası
uyarınca reddi talep edilmiştir. Hâkimin reddi kurumu, hâkimin tarafsız kalamayacağı şüphesi
bulunan bir davaya bakmamasını sağlamaya yönelik olup temel bir hak olan adil
yargılanma hakkıyla ilişkilidir. Nitekim, adil yargılanma hakkı tarafsız bir mahkeme
önünde yargılanma hakkını da içerir. Bu nedenle, hukukumuzda, hâkimin tarafsız
kalamayacağı varsayılan veya tarafsızlığından kuşku duyulabilecek durumlarda ya
davaya bakması yasaklanmış ya da taraflarca reddedilebileceği kabul edilmiştir. 6216 sayılı Kanun'un 59. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d)
bendinde, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinin, istişarî görüş ve
düşüncelerini ifade etmiş olduğu dava ve işlere bakamayacakları; 60. maddesinin
(1) numaralı fıkrasında, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve üyelerinin tarafsız
hareket edemeyecekleri kanısını haklı kılan hallerin olduğu iddiası ile
reddolunabileceği; (2) numaralı fıkrasında, bu takdirde, Genel Kurul ya da
bölümlerde ilgili üye katılmaksızın ret konusu hakkında kesin karar verileceği;
(5) numaralı fıkrasında ise ret talebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması
ve esas yönünden kabul edilmemesi hâlinde, talepte bulunanların her birine
Mahkemece beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para
cezası verileceği kurala bağlanmıştır. Dava dilekçesinde hakimin reddi talebi yönünden dayanılan
hususlardan biri Wikileaks belgeleri olarak bilinen belgelerde yer aldığı ileri
sürülen bilgilerdir. Ancak bu belgelerin gerçekte var olup olmadığı
kanıtlanamadığı gibi, içerdiği bilgilerin doğru olup olmadığı da ortaya
konulabilmiş değildir. Aksine, belgelerde ismi geçen birçok kişi gibi Anayasa
Mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ tarafından da kamuoyunun bilgisine sunuldukları
ilk andan itibaren anılan belgelerde var olduğu ileri sürülen bilgiler açıkça
yalanlanmıştır. Ret talebi yönünden dayanılan hususlardan biri olan açılış
konuşmasındaki sözler, Türk siyasal yaşamındaki uzlaşma kültürü eksikliğine ve
temel siyasal sorunların siyasi arenada çözümü yerine yargı kurumlarına havale
edilmesi eğilimine yönelik genel ve kişisel nitelikte bir eleştiri olup somut
bir davaya ilişkin herhangi bir görüş veya düşünce içermemektedir. Ret talebine
dayanak yapılan hususlardan sonuncusu olan Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim
KILIÇ'ın geçmişte kimi dava dosyalarında kullandığı oylar, tamamen hakimin
yargısal görevine ilişkindir. Hâkimin geçmişte verdiği kararlar ve kullandığı
oyların ret sebebi olarak kabul edilemeyeceği açıktır. Dolayısıyla, dava
dilekçesinde hâkimin reddi nedeni olarak ileri sürülen hususlar, Kanun'da
düzenlenen davaya bakılması yasak bir hâl veya ret sebebi olarak kabul
edilemez. Öte yandan, her hak gibi hâkimin reddini talep etme hakkının da
amacına uygun olarak kullanılması gerekir. Aksi halde hakkın kötüye
kullanılması söz konusu olur. Somut dava dosyasında, varlığı ve içerdiği
bilgilerin doğruluğu kanıtlanmamış aksine yalanlanmış olan hukuken delil değeri
bulunmadığı açık bir takım bilgi ve belgelere, yine ret sebebi olmadığı açık
olan hâkimin önceki dava dosyalarında kullandığı oylara dayanılarak ret
talebinde bulunulmuş olması, hâkimin reddini talep etme hakkının iyi niyetle ve
amacına uygun olarak kullanılmadığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle 6216
sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince ret talebinde
bulunanlara takdiren 500 TL disiplin para cezası uygulanmasına karar verilmesi
gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle: 1- Hâkimin reddi talebinin esastan REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 2- Talebin kötü niyetle yapıldığının KABULÜNE ve 6216 sayılı
Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereğince DİSİPLİN PARA CEZASI
UYGULANMASINA, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Osman Alifeyyaz PAKSÜT ile
Zehra Ayla PERKTAŞ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 3- Disiplin para cezasının talepte bulunan davacıya verilmesine,
Serruh KALELİ, Burhan ÜSTÜN ile Nuri NECİPOĞLU'nun 'Para cezasının
talepte bulunanların her birine verilmesi gerektiği' yolundaki
karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 4- Para cezası miktarının 500 Türk Lirası olarak esas alınmasına,
OYBİRLİĞİYLE, 12.1.2012 gününde karar verilmiştir. B- Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, dosyanın
12.1.2012 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik
bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğü durdurma isteminin esas
inceleme aşamasında karara bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. IV- ESASIN İNCELENMESİ Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Fatma BABAYİĞİT tarafından
hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu kanun hükmünde kararname
kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama
belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A- Kanun Hükmünde Kararnamelerin Yargısal Denetimi Hakkında Genel
Açıklama Anayasa'nın 91. maddesinde düzenlenen kanun hükmünde kararnameler,
işlevsel yönden yasama işlemi niteliğinde olduğundan yargısal denetimlerinin
yapılması görev ve yetkisi Anayasa'nın 148. maddesi ile Anayasa Mahkemesine
verilmiştir. Yargısal denetimde kanun hükmünde kararnamenin, öncelikle yetki
kanununa sonra da Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesi gerekir. Her
ne kadar, Anayasa'nın 148. maddesinde kanun hükmünde kararnamelerin yetki
kanunlarına uygunluğunun denetlenmesinden değil, yalnızca Anayasa'ya biçim ve
esas bakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise de
Anayasa'ya uygunluk denetiminin içerisine öncelikle kanun hükmünde kararnamenin
yetki kanununa uygunluğunun denetimi de girer. Çünkü Anayasa'da, Bakanlar
Kuruluna ancak yetki kanununda belirtilen sınırlar içerisinde kanun hükmünde
kararname çıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür. Yetkinin dışına çıkılması,
kanun hükmünde kararnameyi Anayasa'ya aykırı duruma getirir. Dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan alan olağanüstü hal
kanun hükmünde kararnamelerinden farklı olarak, olağan dönemlerdeki kanun
hükmünde kararnamelerin bir yetki kanununa dayanması zorunludur. Bu nedenle,
kanun hükmünde kararnameler ile dayandıkları yetki kanunu arasında çok sıkı bir
bağ vardır. Kanun hükmünde kararnamenin yetki kanunu ile olan bağı, kanun
hükmünde kararnameyi aynen ya da değiştirerek kabul eden kanun ile kesilir.
Kanun hükmünde kararnamenin Anayasa'ya uygun bir yetki kanununa dayanması,
geçerliliğinin ön koşuludur. Bir yetki kanununa dayanmadan çıkartılan veya
dayandığı yetki kanunu iptal edilen kanun hükmünde kararnamelerin içeriği
Anayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bunların Anayasa'ya uygunluğundan söz
edilemez. Kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa'ya uygunluk denetimi,
kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde, ' Kanunlar
Anayasaya aykırı olamaz. ' denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde,
onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. Kanun
hükmünde kararnameler ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem
dayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Anayasa'da kimi konuların kanun hükmünde kararnamelerle
düzenlenmesi yasaklanmaktadır. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında ' Sıkıyönetim
ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... 'in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kural gereğince, Türkiye
Büyük Millet Meclisi, ' Bakanlar Kurulu 'na ancak kanun hükmünde
kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda kanun hükmünde
kararname çıkarma yetkisi verebilir. Anayasa'nın herhangi bir maddesinde kanunla düzenleneceği
öngörülen bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasının açıkça
yasakladığı hükümler ile ilgili olmadıkça ya da Anayasa'nın 163. maddesinde
olduğu gibi kanun hükmünde kararname çıkarılamayacağı açıkça belirtilmedikçe
kanun hükmünde kararname ile düzenlenmesi Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz. B- Kanun Hükmünde Kararname'nin Ayrı Ayrı Tüm Maddeleri ile
Eki  (1), (2) ve (3) Sayılı Listelerin 6223 Sayılı Yetki Kanunu Kapsamında
Olup Olmadığının İncelenmesi Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddeleri ile (1), (2) ve
(3) sayılı listelerin 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olmadığı gibi acil,
ivedi, önemli ve zorunlu konuları düzenlemediği belirtilerek Anayasa'nın
Başlangıç'ı  ile 2., 7., 87., 91., 123. ve 163. maddelerine aykırı
oldukları ileri sürülmüştür. 1- KHK'nin 34. ve 35. Maddeleri KHK'nin 34. ve 35. maddeleri, 11.10.2011 günlü, 662 sayılı KHK'nin
89. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan bu maddelere
ilişkin iptal istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek
gerekir. 2-KHK'nin Diğer Kuralları Anayasa Mahkemesinin 27.10.2011 gün ve E.2011/60, K.2011/147
sayılı kararında, KHK'ların  ' ivedilik ', ' zorunluluk ' ve ' önemlilik '
şartlarını taşıması gerektiği yönündeki iddia tartışılmış ve 6223 sayılı Yetki
Kanunu'nun Anayasa'ya aykırılığı iddiasına dayalı iptal isteminin reddine karar
verildiğinden bu açıdan KHK'nin tümüne yönelik Anayasa'ya aykırılık iddiası
dayanaksız kalmıştır. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun amaç ve kapsamını düzenleyen 1.
maddesinde Kanun'un amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimli
ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak olarak belirlenmiş ve yetkinin
kapsamı iki başlık altında tespit edilmiştir. Yetkinin kapsamına ilk olarak
kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenmesi
girmektedir. Bu çerçevede gerekli görülmesi halinde yeni bakanlıklar
kurulması, var olan bakanlıkların birleştirilmesi, bakanlıkların bağlı, ilgili
ve ilişkili kuruluşlarının yeniden belirlenmesi için kanun hükmünde kararname
çıkarma yetkisi verilmiştir. Bu amaçla; 1- Mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,
yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine, 2- Mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve
ilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veya
yeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yeniden
düzenlenmesine, 3- Mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulan
bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve
yurt dışında teşkilatlanma esaslarına, ilişkin kanun hükmünde kararname çıkarılabilecektir. İkinci olarak, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen
memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin atanma,
nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye
sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin olarak değişiklikler ve yeni
düzenlemeler yapılması için kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi
verilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda;
KHK'nin, hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilenler ile
Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca iptal edilen dışında kalan
diğer kuralları 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun kapsamında kaldığından
Anayasa'nın 91. maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. C- Kanun Hükmünde Kararname'nin Tüm Maddelerinin Anayasa'nın 91.
ve 163. Maddeleri Yönünden İncelenmesi Dava dilekçesinde, KHK'nin ayrı ayrı tüm maddeleri ile eki (1),
(2) ve (3) sayılı listelerin  Anayasa'nın 91. maddesinin
birinci fıkrasında kanun hükmünde kararnameyle düzenlenmesi yasaklanmış
alanlara ilişkin düzenleme içerdiği, bu nedenle  Anayasa'nın
Başlangıç'ı  ile 2., 7., 87., 91., 123. ve 163. maddelerine  aykırı
oldukları ileri sürülmüştür. 1- KHK'nin 28. Maddesi KHK'nin 28. maddesiyle Meteoroloji uzmanı ve uzman yardımcısı
kadroları ihdas edilmiş; (2) numaralı fıkrasında, Meteoroloji Uzman
Yardımcılığı kadrosuna atanabilme koşulları düzenlenmiş; (3) numaralı
fıkrasında, Meteoroloji Uzman Yardımcılığından Meteoroloji Uzmanlığına geçiş
koşulları belirlenmiş; (4) numaralı fıkrasında ise Meteoroloji
Uzmanı ile Meteoroloji Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları,
yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile
diğer hususların yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında ' Sıkıyönetim ve
olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve
ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile
dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevler... 'in kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Öte yandan, Anayasa'nın ' Kamu
hizmetlerine girme hakkı ' başlıklı 70. maddesinin birinci fıkrasında, her
Türk'ün, kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra
ikinci fıkrasında hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka
hiçbir ayırım gözetilemeyeceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, Anayasa'nın 70.
maddesinde düzenlenen ve ' Siyasi Haklar ve Ödevler ' başlıklı dördüncü
bölümünde yer alan kamu hizmetlerine girme hakkına ilişkin olarak kanun
hükmünde kararname ile düzenleme yapılması mümkün değildir. KHK'nin 28. maddesiyle bir kamu hizmeti olan meteoroloji uzman
yardımcılığı giriş koşullarının belirlenmiş olması, kamu hizmetine girme
hakkına ilişkin bir düzenleme niteliğinde olduğundan kural, Anayasa'nın 91.
maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır. İptali gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ile Burhan ÜSTÜN bu görüşlere değişik gerekçeyle
katılmışlardır. Haşim KILIÇ, Alparslan ALTAN, Recep KÖMÜRCÜ, Engin YILDIRIM, Nuri
NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL bu görüşe
katılmamışlardır. 2- KHK'nin Diğer Kuralları KHK'nin 28. maddesi ile hakkında karar verilmesine yer olmadığına
karar verilen 34. ve 35. maddeleri dışında kalan diğer kurallarında,
Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kanun hükmünde kararname
ile düzenlenmesi yasaklanmış alanlara ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer
verilmediğinden bu kurallara ilişkin iptal isteminin reddi gerekir. D- Kanun Hükmünde Kararname'nin İçerik Yönünden İncelenmesi 1- KHK'nin 6. Maddesinin İncelenmesi Dava dilekçesinde, bakan müşavirlerinin kurum içinde ihtiyaç
duyulan hizmetlerde görevlendirilmelerine olanak tanıyan düzenlemenin,
kazanılmış hakların ihlali sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralın, Anayasa'nın
2., 11. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. KHK'nin 6. maddesiyle,  645 sayılı KHK'nin geçici 3.
maddesinin birinci fıkrasına ikinci cümlesinden sonra gelmek üzere 'Bunlardan
Bakanlık Müşaviri kadrolarına atanmış sayılanlar, Bakanlık merkez ve taşra
teşkilatında Bakan tarafından belirlenen birimlerde sürekli görevle istihdam
edilir. Bu personelin sürekli görevle istihdam edildiği yerle ilgili olarak
10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun geçici göreve ilişkin
hükümleri uygulanmaz.' cümleleri eklenmiştir. 645 sayılı KHK'nin 19. maddesinin (1) numaralı fıkrasında,
bakanlık müşavirlerinin Bakanlıkta özel önem ve öncelik taşıyan
konularda Bakana yardımcı olmak üzere çalıştırılacakları; 3046 sayılı Kanun'un
27. maddesinde ise bakanlık müşavirlerinin Bakanlıklarda, özel önem ve öncelik
taşıyan konularda bakanlık makamına yardımcı olmak üzere çalıştırılacakları
hükme bağlanmıştır. Söz konusu düzenlemelere göre bakanlık müşavirlerinin
görevlerinin, özel önem ve öncelik taşıyan konularda Bakana yardımcı olmak
olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu kuralla, bakanlık müşaviri kadrosunda görev yapan kamu
görevlilerinin, özel önem ve öncelik taşıyan konularda Bakana yardımcı olmak
dışında, Bakan tarafından uygun görülen merkez ve taşra teşkilatına ait
birimlerde çalıştırılmaları olanaklı kılınmıştır. Bakan tarafından uygun
görülen merkez ve taşra teşkilâtına ait birimlerde çalıştırılma geçici bir
görevlendirme olmayıp kuralda sürekli istihdam edileceği ifade edilmiştir.
Doğal olarak sürekli görevle istihdam edilen bu kişilere, 6245 sayılı Harcırah
Kanunu'nun geçici göreve ilişkin hükümleri uygulanamayacaktır. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin temel
gereklerinden birisi kazanılmış haklara saygı gösterilmesidir. Kazanılmış
haklara saygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucudur. Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan 'Memurların
ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri,
hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla
düzenlenir.' biçimindeki hüküm uyarınca, kamu görevlilerinin hangi
statüde çalıştırılacağı hususu kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamındadır.
Anayasa'da kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği açıkça belirtilen
yasak alanlar hariç olmak kaydıyla, yasayla düzenlenmesi gereken konularda
kanun hükmünde kararname çıkarılmasına bir engel bulunmadığından, kanun ile
yetkili kılınan Bakanlar Kurulu da kanun hükmünde kararnameyle bu konuda
düzenleme yapabilir. Kamu görevlilerinin kazanılmış hakları, kişinin bulunduğu
statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel
alacak niteliğine dönüşmüş haklardır. Çerçevesi kanunla belirlenmek kaydıyla kamu görevlilerinin çalışma
koşullarının ve görevlerinin değiştirilmesi her zaman mümkündür. Bu nedenle bir
memuriyet kadrosuna bağlanan görevlerde değişiklik yapılması, o kadroda görev
yapan memurların kazanılmış haklarının ihlali olarak değerlendirilemez. Diğer
bir ifadeyle, kamu görevlileri, atandıkları tarih itibarıyla mevzuatta
öngörülen görevlerle sınırlı olarak çalıştırılabilecekleri yolunda bir
kazanılmış hakka sahip değillerdir. Dava konusu kuralla, Orman ve Su İşleri
Bakanlığı müşavirlerinin çalışma koşullarında ve görevlerinde değişiklik
yapılmış olup bu kişilerin bulundukları statülerden doğan, tahakkuk etmiş ve
kendileri yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haklara
yönelik bir düzenleme öngörülmediğinden kazanılmış hakların ihlalinden söz
edilemez. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural, Anayasa'nın 2. ve 128.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. Kuralın, Anayasa'nın 11. maddesiyle ilgisi görülmemiştir. 2- KHK'nin 7. Maddesinin İncelenmesi Dava dilekçesinde, naklen atanmaları öngörülen ihtiyaç fazlası
personelin tespiti ve bu personelin atanacakları kadrolar yönünden belirsizlik
bulunduğu, Komisyon marifetiyle ihtiyaç fazlası personelin belirlenmesinde ve
Komisyonun oluşumunda Bakanlığın yetkili kılınmasının yasama yetkisinin devri
niteliği taşıdığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun atamaya ilişkin
kurallarının devre dışı bırakıldığı, atamaya gerekçe olarak gösterilen istihdam
fazlası personel ölçütünün gerçeği yansıtmaması nedeniyle yetki saptırması
olduğu belirtilerek  kuralın, Anayasa'nın  2., 6., 7., 8. ve 11.
maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. KHK'nın 7. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, Orman ve Su İşleri
Bakanlığının, oluşturulacak bir komisyon marifetiyle, merkez ve taşra teşkilatı
ile bağlı ve ilgili kuruluşları arasında ihtiyaç fazlası olarak tespit edilen
personeli, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sekiz ay içinde
kadroları ile birlikte naklen atayabileceği, bu şekilde naklen atanan
personelin yerine aynı unvan ve sayıda 31.12.2012 tarihine kadar atama
yapılamayacağı, (2) numaralı fıkrasında nakledilen personele ilişkin
kadroların, kurumun 190 sayılı KHK'nin eki cetvellerin ilgili bölümünden
çıkarılmış ve nakledildiği kuruma ait aynı KHK'nin ilgili bölümüne eklenmiş
sayılacağı ve nakil suretiyle yapılacak atamaların, merkezi yönetim bütçe
kanununda belirlenen atama sınırlamalarına tabi olmadığı, nakledilen personel
sayısının merkezi yönetim bütçe kanununda öngörülen doğrudan atama
yapılabilecek sayının hesabında dikkate alınmayacağı, (3) numaralı fıkrasında
da ihtiyaç fazlası personelin tespiti, komisyonun oluşumu, çalışma usul ve
esasları ile buna ilişkin diğer hususların Bakanlıkça belirleneceği ifade
edilmiştir. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel
ilkelerinden biri 'belirlilik ilkesi' dir. Bu ilkeye göre, yasal
düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve
kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması
ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi
gerekir. Anayasa'nın 7. maddesinde ise 'Yasama yetkisi Türk Milleti
adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.' hükmüne
yer verilmiştir. Buna göre, Anayasa'da kanun ile düzenlenmesi öngörülen
konularda yürütme organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenleme yetkisinin
verilmesi olanaklı değildir. 648 sayılı KHK ile Çevre ve Orman Bakanlığı kaldırılarak Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı, 645 sayılı KHK ile de Orman ve Su İşleri Bakanlığı
kurulmuştur. Yeni kurulan bir bakanlığın yapılanması ve bu yapılanma sürecinde
ihtiyaç duyulan personelin kadro ve sayılarının belirlenmesi doğaldır. Söz
konusu belirleme sonrasında ihtiyaç fazlası personel ortaya çıkması hâlinde ise
bu personelin, hizmetlerine ihtiyaç duyulan yerlerde çalıştırılabilmeleri, kamu
hizmetinin bir gereğidir. Dava konusu kuralla, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı ile
bağlı ve ilgili kuruluşları arasında ihtiyaç fazlası olarak tespit edilen
personelin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sekiz ay içinde
kadroları ile birlikte naklen atanabilecekleri ifade edilmek suretiyle bu
atamalar yönünden üç önemli husus belirlenmiştir. Bunlardan ilki, söz konusu
personelin naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanınması,
ikincisi atama işleminin belirli tarihe kadar yapılmaması hâlinde daha sonra
yapılamaması, üçüncüsü ise bu kişilerin kadrolarının korunarak atanmalarıdır. Bu çerçevede, ihtiyaç fazlası personelin tespiti, Bakanlar Kurulu
tarafından personelinin en iyi tanıyan idareye bırakılmıştır. Bu tespite dayalı
olarak naklen atanan personelin, atama işlemini dava konusu yapabilmesine de
engel bulunmamaktadır. Naklen atama işlemine karşı açılacak davada idarenin bu
konudaki takdir yetkisinin hukuka uygunluğunun denetleneceği tabiidir. Yeni kurulan Orman ve Su İşleri Bakanlığının ihtiyaç fazlası
personelin naklen atanması konusunda çerçevenin Bakanlar Kurulunca
belirlenmesinden sonra ihtiyaç fazlası personelin tespitinin idareye
bırakılması, yürütme organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenleme
yetkisinin verilmesi olarak nitelendirilemez ve yasama yetkisinin devri olarak
kabul edilemez. Aynı şekilde dava konusu kuralla Komisyonun oluşumu ve
Komisyonun çalışma usul ve esaslarının belirlenmesi konularında Bakanlığa
verilen yetkinin, Bakanlığın görev alanı içinde hizmete yönelik iç işleyiş
işlemi olduğu düşünüldüğünde, ihtiyaç fazlası personelin belirlenmesi konusunda
idareye tanınan yetkinin bir uzantısı olduğu anlaşılmakta, gerek konunun
uzmanlık gerektirmesi ve gerekse idarenin iç işleyişine yönelik bulunması
nedeniyle bunların düzenleyici işlemle kurallaştırılmasında belirlilik ilkesine
aykırılıktan bahsedilemeyeceğinden kuralda Anayasa'ya aykırılık
bulunmamaktadır. Öte yandan, dava konusu kuralın naklen atamaya ilişkin 657 sayılı
Kanun'da yer alan kurallara aykırılığı ileri sürülmüş ise de bir yasa kuralının
bir başka yasa kuralına göre değil, ancak ilgili Anayasa kuralına göre
değerlendirilerek denetlenmesi mümkündür. Kanun koymak, değiştirmek, kanunu yürürlükten
kaldırmak ve yerindeliğini takdir etmek, tümüyle kanun koyucunun takdir yetkisi
içindedir ve kanunlar arasında uyum ve uygunluk kanun koyucu tarafından
gözetilmesi gereken hususlardır. Bu nedenle, dava dilekçesinde ileri sürülen
gerekçenin Anayasaya uygunluk denetimine esas alınabilmesi olanaklı değildir. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa'nın 2. ve 7.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. Kuralın, Anayasa'nın 6., 8. ve  11. maddeleriyle ilgisi
görülmemiştir. 3- KHK'nin 31. Maddesinin İncelenmesi Dava dilekçesinde, kuralın kamu yararının gerektirdiği zorunluluk
nedeniyle değil, sadece mevcut idarecileri görevden almak ve kadrolaşmak
amacıyla getirildiği, bu hükümle görevleri sona erdirilerek müşavir ve
araştırmacı unvanlı kadrolara atanan kişilerin ücretleri dondurularak
kazanılmış haklarının ihlal edildiği, idari bir işlemle yapılması gereken
görevden alma işleminin kanun ile yapıldığı ve bu yolla dava açma hakkının engellendiği,
statüleri farklı olan birçok kamu görevlisi arasında hiçbir ayrım
gözetilmeksizin tümünün müşavir kadrosuna atanmasının eşitlik ilkesiyle
bağdaşmadığı belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2., 10., 36., 123., 125. ve 128.
maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Dava konusu kural, Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünde görev
yapan bazı üst düzey kamu görevlilerinin bu görevlerinin sona ermesini
öngörmekte olup, buna göre Bölge Müdürü ve üstü unvanlı kadrolarda bulunanların
müşavir, Bölge Müdür Yardımcısı, Şube Müdürü ve Meteoroloji İstasyon Müdürü
kadrolarında bulunanların ise araştırmacı kadrolarına atanmış sayılmaları
öngörülmektedir. Bu madde uyarınca ihdas edilen müşavir ile araştırmacı
kadrolarının herhangi bir sebeple boşalması halinde hiçbir işleme gerek
kalmaksızın iptal edilmiş sayılacakları belirtilmiştir. Diğer taraftan,
geçici 7. maddenin (3) numaralı fıkrasıyla müşavir ve araştırmacı kadrolarına
atananların eski mali haklarının korunması ve kendi istekleri ile başka kadro
veya kurumlara geçenlere fark ödenmesinin sona ermesi öngörülmüştür. Anayasa'nın 2. maddesindeki ' hukuk devleti ' ilkesi
gereğince, yasama işlemlerinin kişisel yararları değil kamu yararını
gerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunludur. Bir kuralın Anayasa'ya aykırılık
sorunu çözümlenirken ' kamu yararı ' konusunda Anayasa Mahkemesinin
yapacağı inceleme yalnızca kanunun kamu yararı amacıyla yapılıp yapılmadığı ile
sınırlıdır. Kanun ile kamu yararının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini
denetlemenin anayasa yargısıyla bağdaşmayacağı, bunun kanun koyucunun
takdirinde olduğu açıktır. Dava konusu kuralla, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünün
kaldırılan bölge müdürlüklerinin bazı kadrolarında görev yapan kamu
görevlilerinin müşavir ve araştırmacı kadrolarına atanmış sayılmalarının
öngörülmesi, bölge müdürlüklerinin kaldırılmasına ilişkin düzenlemenin zorunlu
sonucudur. Buna göre söz konusu işlemin sebep unsuru, Devlet
Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünün bölge müdürlüklerinin kaldırılması
olup yürürlükte bulunan kanunlara dayanılarak ve kamu görevlisinin öznel durumu
dikkate alınarak idarece tesis edilen naklen atama işlemlerinden tamamen
farklıdır. Söz konusu hukuki ve fiili zorunluluklar nedeniyle kazanılmış haklar
korunarak başka kadrolara atama yapılması, kanun koyucunun takdir alanı
içindedir. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin temel
gereklerinden biri kazanılmış haklara saygı gösterilmesidir. Kazanılmış haklara
saygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucudur. Kazanılmış hak, kişinin
bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve
kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır. Dava konusu kuralda kişilerin
bulunduğu statülerden doğan, tahakkuk etmiş ve kendileri yönünden kesinleşmiş
ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haklara yönelik bir düzenleme
öngörülmediğinden kazanılmış hakları ihlal eden bir müdahale söz konusu
değildir. Bu kişilerin yeni atandıkları kadrodaki mali haklarının (ücret ve
özel hizmet tazminatı toplamının), mevcut kadrolarındakine göre daha düşük
olması halinde yeni kadrolarındaki gelirlerine eşitleninceye kadar aradaki
farkın ödenmesi öngörülmektedir. Bu nedenle maddede sayılan görevlerde
bulunanların görevlerine son verilerek aynı dereceli müşavir ve araştırmacı
kadrolarına atanmalarını öngören kuralın kazanılmış hakları ihlal ettiği
söylenemez. Kuralın dolaylı şekilde hak arama özgürlüğüyle ilgili olması
nedeniyle Anayasa'nın 36. maddesi yönünden de incelemesi yapılmıştır. Anayasa'nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36. maddesinin
birinci fıkrasında, 'Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak
suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile
adil yargılanma hakkına sahiptir.' denilerek yargı mercilerine davacı
ve davalı olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma ve
adil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır. Dava konusu kurallarla, Orman
ve Su İşleri Bakanlığının anılan kadrolarında yapılan değişiklikler, söz konusu
unvanların kaldırılması sonucu ortaya çıkan hukuki ve fiili zorunluluklar nedeniyledir.
Buna göre söz konusu işlemin sebep unsuru, Orman ve Su İşleri Bakanlığındaki
bazı kadroların kaldırılması olup yürürlükte bulunan kanunlara dayanılarak ve
kamu görevlisinin öznel durumu dikkate alınarak idarece tesis edilen naklen
atama işlemlerinden farklıdır. Genel nitelikte olduğu sonucuna ulaşılan yasal
düzenlemeyle oluşturulan bu durumun, sebep unsuru yönünden hukuka uygun olup
olmadığının tespitinin anayasal bir sorun olduğu ve bu yöndeki denetimin
Anayasa Mahkemesince yapılması gerektiği açıktır. Anılan atama işleminin
doğrudan kanunla değil, idari işlemle yapılmasının öngörülmesi durumunda dahi
kanunlara uygunluk denetimi yapmakla sınırlı bir yetkiyi haiz olan idari yargı
yerlerinin, işlemin sebep unsurunun Anayasa'ya uygun olup olmadığını tartışması
ve bu yönde bir denetim yapması mümkün olmadığından bu işlemin doğrudan kanun
hükmünde kararnameyle yapılmasının hak arama hürriyetini sınırladığı
söylenemez. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2., 36. ve 125.
maddelerine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir. Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşe katılmamıştır. Kuralın, Anayasa'nın 10., 123. ve 128. maddeleriyle ilgisi
görülmemiştir. V- YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİ 10.10.2011 günlü, 657 sayılı Orman ve Su
İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Hükmünde Kararname'nin; A) 28. maddesinin yürürlüğünün durdurulması isteminin, koşulları
oluşmadığından REDDİNE, B) 1- Tümüne, 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12.,
13., 14., 15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 25., 26., 27., 29.,
30., 31., 32., 33., 36., 37., 38.,  39. maddelere,  Eki (1), (2) ve
(3)  sayılı listelere, 2- İçeriği itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen; a- 6. maddesiyle, 29.6.2011 günlü, 645 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin geçici 3. maddesinin birinci fıkrasına eklenen üçüncü ve dördüncü
cümlelere, b- 7. maddesiyle 645 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen
Geçici Madde 6'ya, c- 31. maddesiyle, 8.1.1986 günlü, 3254 sayılı Meteoroloji
Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici
Madde 7'ye, yönelik iptal istemleri, 11.10.2012 günlü, E. 2011/147, K.
2012/152 sayılı kararla reddedildiğinden, bu maddelere, cümlelere ve listelere
ilişkin yürürlüğün durdurulması isteminin REDDİNE, C) 34. ve 35. maddeleri hakkında, 11.10.2012 günlü, E.
2011/147,  K. 2012/152 sayılı kararla karar verilmesine yer olmadığına
karar verildiğinden, bu maddelere ilişkin yürürlüğün durdurulması istemi
hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 11.10.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir. VI- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında, 'Kanun,
kanun hükmünde kararname ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da
bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte
yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe
gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede
yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez' denilmekte, 6216
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un
66. maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmaktadır. 10.10.2011 günlü, 657 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde
Kararname'nin 28. maddesinin iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluk
kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin
üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası
gereğince bu maddeye ilişkin iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de
yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür. VII- SONUÇ 10.10.2011 günlü, 657 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde
Kararname'nin; A) 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkin
ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum ve
Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin
Konularda Yetki Kanunu'na yönelik iptal istemi, 27.10.2011 günlü, E. 2011/60,
K. 2011/147 sayılı kararla reddedildiğinden, Kararname'nin tümüne yönelik iptal
isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, B) 1- 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12., 13., 14.,
15., 16., 17., 18., 19., 20., 21., 22., 23., 24., 25., 26., 27., 29., 30., 31.,
32., 33., 36., 37., 38.,  39. maddeleri,  Eki (1), (2) ve (3) 
sayılı listeleri, 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olduğundan ve Anayasa'nın
91. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Anayasa'ya aykırı olmadığından, bu
maddelere ve listelere ilişkin iptal isteminin REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 2- 28. maddesinin Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrası ile
70. maddesi uyarınca Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,  Haşim KILIÇ,
Alparslan ALTAN, Recep KÖMÜRCÜ, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN,
Celal Mümtaz AKINCI ile Muammer TOPAL'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 3- 34. ve 35. maddeleri, 11.10.2011 günlü, 662 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname'nin 89. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan
bu maddelere ilişkin iptal istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
OYBİRLİĞİYLE, C) İçeriği itibariyle Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen; 1- 6. maddesiyle, 29.6.2011 günlü, 645 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin geçici 3. maddesinin birinci fıkrasına eklenen üçüncü ve dördüncü
cümlelerin, 2- 7. maddesiyle 645 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen
Geçici Madde 6'nın, 3- 31. maddesiyle, 8.1.1986 günlü, 3254 sayılı Meteoroloji
Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen Geçici
Madde 7'nin, Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin REDDİNE, Fulya
KANTARCIOĞLU'nun karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA, D) 28. maddesinin iptal edilmesi nedeniyle, Anayasa'nın 153.
maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası
gereğince bu maddeye ilişkin İPTAL HÜKMÜNÜN, KARARIN RESMÎ GAZETE'DE
YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE  GİRMESİNE,
OYBİRLİĞİYLE, 11.10.2012 gününde karar verildi. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Serruh KALELİ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Mehmet ERTEN Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Burhan ÜSTÜN Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN KARŞIOY YAZISI 10.10.2011 günlü, 657 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Hükmünde Kararname'nin 28. maddesi çoğunluk kararıyla Anayasa'nın 91.
maddesine aykırı bulunarak iptal edilmiştir. 657 sayılı KHK'nin 28. maddesiyle Meteoroloji Genel
Müdürlüğünün merkez teşkilatında istihdam edilmek üzere meteoroloji uzmanı
ve uzman yardımcısı kadroları ihdas edilmiş; (2) numaralı fıkrasında,
meteoroloji uzman yardımcılığı kadrosuna atanabilme koşulları düzenlenmiş; (3)
numaralı fıkrasında, meteoroloji uzman yardımcılığından meteoroloji uzmanlığına
geçiş koşulları belirlenmiş; (4) numaralı fıkrasında ise meteoroloji
uzmanı ile meteoroloji uzman yardımcılarının mesleğe alınmaları,
yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile
diğer hususların yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür. 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının
(a-3) bendinde, Kanun'un amaçlarından birinin kamu hizmetlerinin Bakanlıklar
arasındaki dağılımının yeniden belirlenerek, mevcut Bakanlıklar ile
birleştirilen veya yeni kurulan Bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve
kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarına
ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere Bakanlar Kuruluna kanun
hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olduğu belirtilmiş ve aynı Kanun'un
ikinci fıkrasında da ilgili kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik
yapılabileceği belirtilmiştir. 657 sayılı KHK'nin iptali istenen
kurallarıyla Meteoroloji Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında meteoroloji
uzmanı ve uzman yardımcılığına atanma koşullarının düzenlenmesi teşkilat ve
kadroların belirlenmesine ilişkin bir husus olduğundan Yetki Kanunu'na
aykırılık bulunmamaktadır. Kamu görevlilerinin kadrolarının
ve bu kadrolara atanacak kişilerde bulunması gereken niteliklerin de
kanunla düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, kamu görevlisi olarak atanacak
kişilerle ilgili tüm ayrıntıların sadece yasayla düzenlenmesi gerektiği ve bu
konuda idarî düzenlemeler yapılmasının Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci
fıkrasına aykırı düşeceği iddiası yerinde değildir. Anayasa'nın bir maddesinin
yasayla düzenleneceğini öngördüğü bir konunun, Anayasa'nın 91. maddesinin
birinci fıkrasının açıkça yasakladığı hükümler ile doğrudan ilgili olmadıkça,
ya da KHK ile düzenlenemeyeceği Anayasa'da özel olarak belirtilmedikçe KHK ile
düzenlenmesi Anayasa'ya aykırı değildir. Anayasa'nın 70. maddesine göre , 'her
Türk kamu hizmetine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada görevin
gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez'. Maddede
Türkiye Cumhuriyeti Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesin görevin
gerektirdiği nitelikler dışında, dil, din, mezhep, renk, siyasi düşünce,
cinsiyet ve benzeri ayırım gözetilmeksizin kamu hizmetlerine girme hakkına
sahip bulundukları belirtilmiştir. Böylece 'kamu hizmetlerine girme hakkı'
siyasi hak ve ödevler kapsamında, vatandaşlık bağına bağlı olarak
kullanılabilecek bir hak olarak düzenlenmiştir. Düzenlemenin temel hakka
ilişkin niteliği bundan ibarettir. Yoksa, bunun dışında kamu görevlerine giriş,
atanma, görev değişikliğine ilişkin tüm düzenleme ve uygulamaların temel hakkın
düzenlenmesi ve 91. madde anlamında yasak alan kapsamında görülmesi yerinde
değildir. Anayasa'nın 91. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasanın
ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi
hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevlerin
kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Anayasanın
belirtilen bölümlerinde birçok temel hak ve özgürlük düzenlenmiş bulunmaktadır.
Sözkonusu temel hak ve özgürlüklerin kapsama alanları ve ilgili oldukları
hususlar geniş bir biçimde yorumlandığında KHK'lerle yapılacak tüm
düzenlemelerin bu hak ve özgürlüklerle bağlantılarının bulunduğu ileri
sürülebilecektir. Böyle bir yorumdan hareket edilmesi halinde yasak alan
kapsamı oldukça genişleyecek ve KHK ile düzenlenebilecek alan kalmayacaktır.
Nitekim Anayasa Mahkemesinin, 6.1.1987 günlü, E:1986/15 ve K:1987/1 sayılı
kararında, dolaylı biçimde kişi hak ve özgürlüklerini ilgilendirmeyecek bir
düzenleme düşünmenin oldukça güç olduğu, bu nedenle de dolaylı bir ilginin
varlığına dayanılarak sonuca gitmenin isabetli sayılamayacağı belirtilmiştir.
Buna göre, yasak alanın kapsamının, temel hak ve özgürlüklerle doğrudan ilgili
düzenlemeleri kapsayacak, dolaylı olarak ilgili düzenlemeleri ise kapsam
dışında bırakacak şekilde belirlenmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi, 16.5.1989 günlü,
E:1989/4 ve K:1989/24 sayılı kararında,  3.11.1988 günlü, 347 sayılı '233
Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bir
Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname' nin Genel
Müdür olarak atanabilmek için , 'yükseköğrenim görmüş olmak, dört yılı
kamuda, altı yılı özel sektörde geçmek şartıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,
kamu hizmeti bulunmayanlarda ise özel sektörde asgari onbeş yıl çalışmış olmak,
Genel müdürlük görevini yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübeye sahip
olmak' şartlarını getiren 1. maddesine yönelik iptal istemini
reddetmiştir. Anayasa'nın 91. maddesi kapsamına giren
alanlarda düzenleme yapılmış olmasından söz edilebilmesi için 91'inci maddede
belirtilen hak ve alanlarla ilgili doğrudan bir düzenleme yapılmış olması
gerekir. İptaline karar verilen kurallarda Yetki Kanunu kapsamında
Meteoroloji Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında meteoroloji uzmanı ve uzman
yardımcılığı kadroları oluşturulduğundan, zorunlu olarak bu kadrolara girişin
koşulları da düzenlenmiştir. Bu nedenle anılan kuralların Anayasa'nın 91.
maddesinde belirtilen yasak alana ilişkin düzenlemeler içerdiğinden söz etmek
mümkün değildir. Belirtilen nedenlerle, itiraz konusu kurallara yönelik iptal
isteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle kuralın iptaline
yönelik çoğunluk görüşüne katılmadık. Başkan Haşim KILIÇ Başkanvekili Alparslan
  ALTAN Üye Recep KÖMÜRCÜ Üye Engin YILDIRIM Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL KARŞIOY (Reddi Hakim) Mahkememize 2011/147 Esas sayısı ile T.B.M.M. üyesi 116
milletvekili tarafından açılan 10.10.2011 tarih ve 657 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname'nin iptali davasın da Anayasa mahkemesi Başkanı Haşim KILIÇ'ın reddi
talebi yer almış ise de, dosyanın 12.01.2012 tarihli ilk incelemesinde hakimin
reddi talebi esastan reddedilmiş, talebin kötü niyetle yapıldığı oyçokluğu ile
kabul edilmiş ise de, bu gibi hallerde uygulanacak para cezasının talepte
bulunanlar dışında cezanın SOYUT bir niteleme ile sadece davacıya verilmesi
yönündeki çoğunluk görüşüne aşağıdaki nedenler ile katılınmamıştır. Reddi hakim talebinin kötü niyetle yapıldığının kabulü halinde, bu
kasta yaptırım uygulanması hukuk düzenince makul kabul görmeyen bir fiilin
cezalandırılması isteminin gereğidir. Nitekim hukukun temel ilkelerinden
bakıldığında HMK'nun 42. maddesi hukuksuz eyleme meşruiyet kazandırmamak için
ceza öngörüsünde bulunmuş ve başvuruda bulunanlara bunlar arasında nasıl bir
hukuksal ilişki olduğuna bakmaksızın talepte bululanlar yönünden her birinin
cezalandırılması gerektiğini ifade etmiştir. Nitekim genel usul hukuku hükümleri yanında özel nitelik taşıyan
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında Anayasa Mahkemesinde yapılacak
hakimin reddi taleplerinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması halinde
BAŞVURUCULARIN HER BİRİNE disiplin para cezası verileceği hükmü çok açıktır. Davacılar; Anayasanın 150. maddesince siyasi parti kimliklerine
bakılmaksızın kendilerine iptal davası açma hakkı tanınan meclis üye
tamsayısının 1/5 oranındaki asgari 110 milletvekilidir. Açılan davaların kabul
görebilmesi için alt sınır 110 olup beklenmeyip üstünde olması haline ilişkin
bir sınırlama bulunmamaktadır. Nitekim Türkiye Büyük Milet Meclisi tarafından imzalanarak
tasdik edilen belge ile görülen bu davayı açanların Meclis üyeleri oldukları
teyit edilmiş ve görülen bu davayı da asgari 116 kişinin bir araya gelerek
açtığı anlaşılmıştır. Bir an için dava açma için bir araya gelen iradenin zorunlu bir
birliktelik içinde oldukları kabul edilse bile bu beraberlik açılmış davanın
mahkemece kabulünün ön şartıdır. Örneğin değişik siyasi gruplardan 140 kişinin
bir araya gelmesi ile açılan bir davada dava açan belgeye imza atanlardan 40
kişinin diğer talepler yanında reddi hakim talebinde bulunmamış veya bilahare
feragat olmaları halinde görülen davada dava, kalan 100 kişi davacı yönünden
110 kişilik dava açma şartını oluşturmadığı için açılmamış mı sayılacaktır'
veya dava tüm diğer talepler yönünden düşmüş mü olacaktır' Dava açanların iradesi açılmış davanın kabul şartından bağımsız
nitelikte olup dava açanlar arasında ki hukuksal ilişkiden kaynaklı bir
zorunluluk değildir. Reddi hakim talebinden çekilenler yönünden kötü niyet
araştırması yapılamayacak ve para cezası verilemeyecek olması ' talepte bulunan
ve bulunmayanlar arasında nasıl bir hukuki tespit yapmayı gerektiriyorsa da
dava açıp hakimin reddi talebinde bulunanların bu yöndeki iradesi dava açma
için bir araya gelme zorunluluğunda bağımsız bir fikir 'bir irade tezahürüdür. Dava açanlar, açma yönünden gerekli biçimsel bir zorunluluk, dava
konusu talepler yönünden ise ihtiyari bir birliktelik içindedirler. Davacılar
arasında şekli bakımından mecburi dava arkadaşlığı vardır. Mecburi dava arkadaşlığında; dava konusu hukuki ilişkide farklı
davranmalarını önleyecek çok sıkı, iştirak halinde bir ortaklık olup, dava
arkadaşları aynı şekilde ve birlikte hareket etmek zorundadırlar. İştirak
halinde mülkiyet, adi ortaklık, miras şirketi gibi veya ilgililer hakkında tek bir
karar verilmesi zorunluluğunu doğuran davalarda davacılar şekli bakımından
mecbur dava arkadaşı durumundadırlar ve dava konusu hak ile aralarında zorunlu
ilişki vardır. Özel yasasına tabii olan Anayasa Mahkemesine iptal davası açma
şeklinde izah edildiği anlamda dava açan asgari 110 kişinin hukuk usulü
nitelemesi ile mecburi dava arkadaşı oldukları söylenemeyecektir. Aralarında
şekli bakımından olan bu zorunlu birliktelik nedeniyle dava açma şartı yerine
getirildikten sonra dava açanlar yönünden dava açmada asgari sayısal zorunluluk
şartının altına düşmedikçe talep konusu haklar yönünden bağımsız ihtiyari
davranmalarının önüne geçecek kısıtlayıcı bir hüküm mevzuatta yoktur. Kaldı ki, davanın konusu, dava açanlar arası şahsa bağlı sıkı bir
medeni hukuk ilişkisinden değil Kamu hukukundan doğan ve toplumun tümünü
ilgilendiren bir yasa uygulamasının, demokratik toplum öznelerinden Anayasal
denetim talebine ilişkin olup bu yönüyle de mecburi dava arkadaşlığı
nitelemesinden ayrıldığı düşünülmektedir. Aktif süje olan davanın konusu, toplumun tümünü ilgilendiren
içerik taşıdığından, pasif süje olan dava açanlar olup, dava açmada birliktelik
zorunluluğu içinde iseler de hak,  yetki ve taleplerini hukuka uygun
sorumluluk bilinci dahilinde kullanmak zorundadırlar, Aksine davranışın
cezalandırılacağının öngörüldüğü hallerde ceza vermenin sınırını adaletle
şekillendirilmiş toplumsal yarar düşüncesi oluşturur, ve cezaların önleme
iyileştirme amaçları da göz önüne alınarak adaletli bir ölçü içinde biçimlenir.
Hedef cezanın yaratacağı korkutuculuk ve caydırıcılıktan toplum adına
yararlanma ilkesidir. Ceza önlemi kimi suçlardan, niteliği, işleme biçimi, Devlet için
zarar alanı, SUÇTAN ZARAR GÖRENİN KİMLİĞİ vb nedenler ile farklı düzenlemeler
içerebilir. Başkanvekili Serruh KALELİ KARŞIOY GEREKÇESİ 10.10.2011 günlü, 657 sayılı KHK'nin iptal istemi reddedilen
kurallarının idarenin KHK'ler konusundaki yetkisinin sınırlı olup, yasama
yetkisinin devredilmezliği ilkesiyle bağdaşmayacak biçimde geniş bir düzenleme
yetkisi kullanamayacağına ilişkin 2011/113 esas sayılı karardaki karşıoy
gerekçesi doğrultusunda iptali gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne
katılmıyorum. Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU KARŞIOY GEREKÇESİ (Reddi Hakim) 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında ret
talebinin 'kötü niyetle yapıldığının anlaşılması' ve 'esas
yönünden kabul edilmemesi' hâlinde, 'disiplin para
cezası' verileceği öngörülmekte, (6) numaralı fıkrasında da ret
talebinin 'açıkça' kötüye kullanıldığının tespiti
aranmaktadır. Söz konusu kurallar uyarınca disiplin para cezasına
hükmedilebilmesi için, ret talebinin kötü niyetle yapılması ve ret talebi
olarak gösterilen sebeplerin esastan kabul edilmemesi şartlarının birlikte
gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu şartlardan birinin gerçekleşmesi disiplin para cezası
verilebilmesi için yeterli olamayacağı gibi ret talebinin açıkça kötüye
kullanıldığının da tespit edilmesi gerekmektedir. Davacı ret sebeplerini, - Kamuoyunda 'WikiLeaks Belgeleri' olarak bilinen
belgelere göre, 2003 yılında ABD Büyükelçisine Cumhuriyet Halk Partisi
aleyhinde bir takım beyanlarda bulunduğu iddiası, - 'Ümit ediyorum ki bu gayret, Anayasa Mahkemesine dava
açmak suretiyle sorun çözme kolaycılığını da ortadan kaldıracaktır' biçimindeki
25 Nisan 2011 tarihli konuşma metninden yapılan alıntı, ve bunları pekiştiren - 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun iptali başvurusunda istikrar
kazanmış görüşünden vazgeçerek iptal isteminin reddi yönünde kullandığı oy, olarak gösterdikten sonra, bu sebeplerin Cumhuriyet Halk
Partisi'nin tarafı olduğu davalarda, reddedilenin tarafsız davranamayacağına
ilişkin kuşkulara neden olduğunu ileri sürmüştür. İleri sürülen bu iddia, 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (1)
numaralı fıkrası çerçevesinde incelenerek, söz konusu sebeplerin tarafsız hareket
edemeyeceği kanısını haklı kılan hâl kapsamında olmadığı düşüncesiyle Davacının
ret talebi esastan reddedilmiştir. Ret talebinin esastan reddedilmiş olması, talebin kötü niyetle
yapıldığı anlamını taşımayacağı gibi salt reddedilme nedeniyle disiplin para
cezası verilemeyeceği de açıktır. Disiplin para cezası verilebilmesi için
kanunun tanıdığı bu hakkın açıkça kötüye kullanıldığının (kötü niyetle
yapıldığının)  tespit edilmesi gerekmektedir. Ret talebinin, kimi internet sitelerinden elde edilebilmesi mümkün
olan ret sebeplerine dayanması, belirtilen ret sebeplerinin içerikleri, ret
talebinin sunuluş biçimi, anlatım düzeni ve yargılama sürecindeki ileri sürülüş
zamanı, Davacı tarafından açılan ve ret taleplerini de içeren diğer iptal
davalarının konuları arasındaki benzerlik ve bu iptal başvurularındaki ret
taleplerinin başvuru yönteminin ve ret sebeplerinin ayırımsız aynı olması
dikkatle incelendiğinde, ret talebi başvurusunun, kanunun tanıdığı bir
hakkın kanuni sınırlar içinde kullanıldığını ve yargılamanın düzenli biçimde
işleyişini önlemek ve kamu düzenini bozmak gibi bir amaç taşımadığını,
dolayısıyla da bu hakkın açıkça kötüye kullanılmadığını göstermektedir. Açıklanan nedenle Davacıya disiplin para cezası verilmesi
yönündeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum. Üye Mehmet
  ERTEN DEĞİŞİK GEREKÇE 6.4.2011 günlü, 6223 sayılı Yetki Kanunu'nun 1. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi 'Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam
edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu
görevlilerinin çalışmalarında etkinliği arttırmak üzere, bunların atanma,
nakil, görevlendirme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye
sevk edilme usul ve esaslarına' ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak
üzere, Bakanlar Kurulu'na Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermektedir.
657 sayılı KHK'nin 28. maddesi memuriyet statüsüne alınmaya ilişkin bir
düzenleme niteliğindedir. Oysa, yukarıda ifade edildiği üzere, 6223 sayılı
Yetki Kanunu'nun belirtilen hükmü salt 'istihdam edilen' kamu görevlileri
bakımından bir düzenleme yapılabilmesi konusunda yetki vermektedir. Diğer bir
deyişle, sözkonusu kural Yetki Kanunu kapsamı dışında kalmakta ve bu mahiyeti
itibariyle de Anayasa'nın 91. maddesine aykırı düşmektedir. Açıklanan nedenle, anılan maddenin iptaline bu gerekçeyle
katılıyoruz. Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Burhan ÜSTÜN KARŞIOY YAZISI ( Reddi Hakim) İptal davasını açan Parti tarafından Başkan Haşim KILIÇ'ın reddi
talebinin kötü niyetle yapıldığına ve 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5)
numaralı fıkrası gereğince disiplin para cezası uygulanmasına ilişkin çoğunluk
kararına aşağıdaki nedenlerle katılmıyorum: 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında 'Ret
talebinin kötü niyetle yapıldığının anlaşılması ve esas yönünden kabul
edilmemesi halinde, talepte bulunanların her birine Mahkemece beşyüz Türk
Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası verilir' denilmiş;
(6) numaralı fıkrasında 'Bu Kanun anlamında disiplin para cezasından
maksat, bireysel başvuru hakkını veya ret talebini açıkça kötüye
kullandığı tespit edilen başvurucular aleyhine verilen ' para cezası' olduğu
belirtilmiştir. Buna göre para cezası verilebilmesi için öncelikle talebin
esastan reddedilmesi gerekli olmakla birlikte yeterli değildir. Talepte kötü
niyet olup olmadığı talebin yerinde olup olmadığı hususundan bağımsız olarak
ayrıca incelenecek, varlığı açıkça saptanmışsa kötü niyete
ilişkin para cezasına hükmedilebilecektir. Reddi hakim talep etme hakkı Anayasa'nın 36. maddesinde yer alan
hak arama hürriyetinin ve adil yargılanma hakkının gereğince kullanılmasını
güvence altına alan bir hukuk müessesesidir. Temel hakların kötüye kullanılması
gerekçesi, çoğu kez hakkın özüne dokunacak nitelikte kısıtlayıcı düşüncelere
yönelebildiğinden, ihtiyatla kullanılmalı ve ancak açık, nesnel koşulların
oluşması halinde başvurulmalıdır. Bu nedenle reddi hakim talepleri yönünden de
kötü niyetin varlığı açık, somut ve nesnel delillere dayanmalıdır. Talebin
gerekçelerinin yetersiz olması, davacının daha önce de benzeri nitelikte, kabul
edilmeyen taleplerde bulunması, davacının mahkemeye ve hakime karşı
itimatsızlığının bilinmesi, tek başına kötü niyetin kanıtlarını oluşturamazlar. Olayda davacının reddi hakim talebinde bulunmasının kendi
açısından hassasiyet yaratan bazı beyan ve olgulara dayandığı, bu bağlamda: - Başkan Haşim KILIÇ'ın aleni bir konuşmada kullandığı ifadeler
siyaset alanına giren eleştirilerdir. İyi işleyen demokrasilerde yüksek yargı
başkanlarının siyaset alanına yönelik, ifade özgürlüğü kapsamında da olsa,
yorum veya değerlendirme yapmaları olağan değildir. Öte yandan, Anayasa'nın
150. maddesine göre iptal davası açma hakkı Cumhurbaşkanına, iktidar ve ana
muhalefet partisi Meclis gruplarına ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri
tutarındaki üyelere ait olup, bunlardan Cumhurbaşkanının dava açması
uygulamasına uzun süredir rastlanmadığı, iktidar partisinin dava açtığının ise
hiç görülmediği bilinmektedir. Bu durumda eleştirinin hedefinin ana muhalefet
partisi olduğu açıktır. - WIKILEAKS belgeleri her ne kadar hukuki bir işleme veya karara
esas alınabilecek nitelikte değillerse de bunlarda geçen anlatımların davalı
partide menfi yönde sübjektif kanaat veya kuşku uyandırmaya elverişli oldukları
anlaşılmaktadır. Başkan Haşim KILIÇ'ın derdest olan davada tarafsız hareket
edemeyeceği yönünde somut bir ret nedeni bulunmamakla birlikte Sayın Başkan'dan
kaynaklanan nedenlerle davacıda bir hassasiyet doğmuş olduğu, dosyadaki
evraktan anlaşılmaktadır. Bu nedenle olayda açıkça kötü niyet bulunduğu
söylenemez. Para cezasına hükmedilmemesi gerekir. Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT KARŞIOY GEREKÇESİ (Reddi Hakim) 6216 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (5) numaralı fıkrasında red
talebinin 'kötü niyetle yapıldığının anlaşılması' ve 'esas yönünden kabul
edilmemesi' halinde talepte bulunanların her birine beşyüz Türk Lirasından
beşbin Türk Lirasına kadar 'disiplin para cezası' verileceği düzenlenmiştir.
Aynı maddenin (6) numaralı fıkrasında ise, bu Kanun anlamında disiplin para
cezasının bireysel başvuru hakkını veya red talebini 'açıkça kötüye kullandığı'
tesbit edilen başvurucular aleyhine verilen para cezası olduğu belirtilmiştir. Görüldüğü gibi disiplin para cezasına hükmedilebilmesi için red
talebinin kötü niyetle yapılması (açıkça kötüye kullanılması) ve talebin
esastan kabul edilmemesi koşullarının birlikte bulunması gerekmektedir. Bu durumda  her somut olayda olayın özelliğine göre 'hakimin
reddi talebinin kötü niyetle yapıldığı' hususu mahkemece takdir edilecektir. Davada, davacının hakimin reddi talebinin reddedildiği açıktır. Ancak
dosyanın incelenmesinden bu talebin kötü niyetle yapıldığı  konusunda
herhangi bir belge ve bilgi bulunmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenle kararın 'hakimin reddi talebinin kötü niyetle
yapıldığının kabulü ile talepte bulunanlar  hakkında disiplin para cezası
uygulanması' yolundaki kısmına katılmıyorum. Üye Zehra Ayla
  PERKTAŞ