ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 1975/57 Karar Sayısı : 1975/78 Karar Tarihi:3/4/1975 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : İstanbul
İkinci Ağır Ceza Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü; 1803 sayılı “Cumhuriyetin
50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 2. maddesinin
(A) ve (B) işaretli bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduklarından iptalleri istemidir. I- OLAY : Zimmet suçundan sanık hakkında Türk Ceza Kanununun 202. maddesinin
uygulanması istemiyle açılan kamu davasının görülmesi sırasında; Cumhuriyet
Savcılığınca sanığın eylemi Türk Ceza Kanununun 203. maddesine uyduğundan, bu
suç hakkında uygulanması gereken 1803 sayılı Af Kanununun 2. maddesinin (A) ve
(B) bentlerinin, Anayasa’nın 92. maddesinin beşinci fıkrası ile saptanan
yöntemlere uyulmadan yasalaştırıldığını ileri sürmüş, bu sav Mahkemece de ciddi
görülerek iptalleri için, Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44
sayılı Yasanın 27. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar
verilmiştir. II. İLK İNCELEME : Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca yaptığı ilk
inceleme toplantısında, aşağıdaki sorunlar üzerinde durmuştur: 1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incemeye görevli ve yetkili olup
olmadığı sorunu: Suç ve Cezaların Affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasa’ya
uygunluk denetimine bağlı olduğu daha önce Anayasa Mahkemesinin verdiği ve 21.1.1975
günlü, 15125 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 28.11.1974 günlü, Esas:1974/34,
Karar: 1974/50 sayılı kararda gerekçeleriyle birlikte açıklanmış bulunduğundan,
bunların burada yinelenmesine gerek kalmamıştır. Şu duruma göre, bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içinde
bulunduğu açıktır. Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır. 2- Anayasa’ya aykırılık itirazında bulunan Mahkemenin bu konudaki
yetkisi ve incelemenin sınırlandırılması sorunları: Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Yasanın 27.
maddeleri uyarınca, Mahkemenin itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurma
yetkisi, davada uygulanacak kanun hükümleriyle sınırlandırılmıştır. İtiraz yoluna başvuran mahkemenin elindeki davada uygulanması
istenen Türk Ceza Kanununun 203. maddesi 1803 sayılı Kanunun itiraz konusu 2. maddesinin
(A) bendinde yer almadığından, itirazın bu kurala yönelen bölümünün, Mahkemenin
yetkisizliği yönünden reddine karar verilmelidir. Sanık hakkında kamu davasında uygulanacak Türk Ceza Kanununun 203.
maddesi 1803 sayılı Kanunun itiraz konusu yapılmış bulunan 2. maddesinin (B)
bendinde sayılan yasa kuralları arasında yer aldığına göre, Anayasa Mahkemesi
işin esasını, ancak (B) bendinin Türk Ceza Kanununun 203. maddesi ile sınırlı
olarak inceleyebilir. Nihat O.Akçakayalıoğlu, uygulanacak kanun hükmü olması nedeniyle
esasın (B) bendinin tümü yönünden incelenmesi gerektiği düşüncesiyle bu görüşe
katılmamıştır. 3-İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması: İtirazın yöneldiği 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin
Türk Ceza Kanununun 203. maddesiyle sınırlı olarak iptaline 11.3.1975 gününde
Esas: 1975/37, Karar: 1975/44 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bu konuda
yeniden karar verilmesine yer kalmamıştır. III-SONUÇ : 1- İşin incelemesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içinde
bulunduğuna Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylarıyle ve oyçokluğu ile; 2- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. Maddesinin (A) bendine
yönelen itirazın Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine oybirliğiyle; 3-Dosyanın eksiği bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının bugün
ve 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin Türk Ceza
Kanununun 203. maddesiyle sınırlı olarak incelenmesine Nihat
O.Akçakayalıoğlu’nun incelemenin (B) bendinin tümü yönünden yapılması gerektiği
yolundaki karşıoyu ve oyçokluğu ile, 4-15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin, bu işte
itiraz konusu yapılan (B) bendindeki kuralın itiraz yoluyla gelen başka bir
işte Anayasa Mahkemesince Anayasa’ya uygunluk denetiminden geçirilerek Türk
Ceza Kanununun 203. maddesiyle sınırlı olarak iptaline 11.3.1975 gününde
Esas:1975/37, Karar:1975/44 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bu konuda
yeniden karar verilmesine yer olmadığına oybirliğiyle; 3.4.1975 gününde karar verildi. Başkan Muhittin TAYLAN Başkanvekili Kâni VRANA Üye Şahap ARIÇ Karşı oy
  eklidir. Üye Ahmet AKAR Üye Halit ZARBUN Üye Ziya ÖNEL Üye Abdullah ÜNER Üye Ahmet KOÇAK Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lütfi ÖMERBAŞ Üye Hasan GÜRSEL Üye Ahmet Salih ÇEBİ Üye Adil ESMER Üye Nihat
  O.AKÇAKAYALIOĞLU Üye Ahmet
  H.BOYACIOĞLU KARŞIOY YAZISI Görev
Sorunu : 1803
sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesi’nin
görevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasaya uygun
görmediğimden, katılmıyorum. Bu
konudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı kararına
ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilâtlı olarak yazdığım
gerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerek
görülmemiştir. Sözü
geçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin, çoğunlukla
verdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım. Üye Şahap
  ARIÇ KARŞIOY YAZISI 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Mahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy
yazımda açıkladığım gerekçelerle, çoğunluğun görev ve yetkiye ilişkin bu
kararındaki görüşlerine katılmıyorum. Üye Halit ZARBUN