ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2024/48 Karar Sayısı : 2024/49 Karar Tarihi : 22/2/2024 R.G.Tarih-Sayı : Tebliğ edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Hassa Sulh Hukuk Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 651. maddesinin ikinci
fıkrasının Anayasa’nın 13. ve 35. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek
iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Elbirliğiyle mülkiyete konu taşınmazdaki ortaklığın
giderilmesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı
olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu
kuralın da yer aldığı 651. maddesi şöyledir: “ III. Bazı malların özgülenmesi veya
satılması Madde 651- Değerinde önemli azalma
olmadan bölünemeyen tereke malı, bütün olarak mirasçılardan birine özgülenir. Mirasçılar bir tereke malının bölünmesi
veya özgülenmesi konusunda anlaşamazlarsa, o mal satılır ve bedeli
bölüştürülür. Mirasçılardan biri istemde bulunursa
satış artırma yoluyla yapılır. Mirasçılar artırmanın şekli konusunda
anlaşamazlarsa sulh hâkimi, artırmanın mirasçılar arasında veya herkese açık
yapılmasına karar verir. ” II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan
ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet Hakan
SOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü
okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “ Anayasaya aykırılığın
mahkemelerce ileri sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine
itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Söz
konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu
davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini
Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan
belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği
belirtilmiş; anılan fıkranın (b) bendinde “ başvuru kararına ilişkin
tutanağın onaylı örneği ” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında
sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan
yoksun olan veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa
Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği
hükme bağlanmıştır. 3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de “başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı
örneği” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır. 4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının
(b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksiklikler
olduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye
geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise
anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin
eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. 5. Bakılmakta olan davada Mahkemenin düzenlediği
gerekçeli karar ile itiraz yoluna başvurduğu ancak gönderdiği belgeler arasında
başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu
itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)
numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı
Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun
olmadığından reddi gerekir. III. HÜKÜM 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun
651. maddesinin ikinci fıkrasının iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan
itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı
fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 22/2/2024 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Üye Engin YILDIRIM Üye M. Emin KUZ Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL