ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2011/1 Karar Sayısı : 2011/11 Karar Günü : 13.1.2011 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Serik 1. Asliye Hukuk
Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 20.8.2008 günlü 5737 sayılı
Vakıflar Kanunu'nun 18. maddesinin son fıkrasının Anayasa'nın 10. maddesine
aykırılığı savıyla iptali istemidir. I- OLAY Dava konusu taşınmazın sicil kaydı üzerindeki vakıf şerhinin
terkini davasında, yargılama devam ederken yürürlüğe giren 5737 sayılı Vakıflar
Kanunu'nun 18. maddesinin itiraz konusu son fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğu
kanısına varan mahkeme iptali için başvurmuştur. II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun itiraz konusu son fıkrasını da içeren
18. maddesi şöyledir: 'MADDE 18- Tapu kayıtlarında, icareteyn ve
mukataalı vakıf şerhi bulunan gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde veya
tasarrufundaki taşınmazlar, işlem tarihindeki emlak vergisi değerinin yüzde onu
oranında taviz bedeli alınarak serbest tasarrufa terk edilir. Ancak miri
arazilerden mukataalı hayrata tahsis edilmeyenler ile aşar ve rüsumu vakfedilen
taşınmazlar tavize tâbi değildir. Taviz bedelinin hesaplanmasında; ortaklığın giderilmesi veya cebri
icra yoluyla satılanlarda satış bedeli, kamulaştırmalarda ise kamulaştırma
bedeli esas alınır. Bu Kanun hükümleri gereğince taviz bedelinin tamamı vakfı adına
ödenmedikçe, taşınmaz üzerindeki temliki tasarruflar tapu dairelerince tescil
olunmaz. Vakıf şerhleri ile ilgili olarak, diğer kanunlarda yer alan
zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere ilişkin hükümler uygulanmaz .' III- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz
konusu yasa kuralı ve bunun gerekçesi ile diğer yasama belgeleri okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta
olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa bu hükmün iptali
için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir
mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış
ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da
o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları, davanın
değişik evrelerinde, ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı
sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki
kurallardır. 5737 Sayılı Yasada, vakıf şerhlerinde zamanaşımı ve hak düşürücü
sürelerin uygulanmayacağı konusunda iki ayrı maddede düzenleme bulunmaktadır.
Bu düzenlemelerden ilki Yasa'nın 18. maddesinin son fıkrasında, diğeri ise
Geçici Madde 5'te yer almaktadır. Yasakoyucu 5737 sayılı Yasa'nın 18. maddesinin son fıkrasında yer
alan 'vakıf şerhleri ile ilgili olarak diğer kanunlarda yer alan zamanaşımı ve
hak düşürücü sürelere ilişkin hükümler uygulanmaz' hükmünün devam etmekte olan
davalarda da uygulanmasını sağlamak amacıyla aynı kurala 'devam etmekte olan
davalarda' ve 'bu kanun açısından' ibarelerini eklemek suretiyle Geçici Madde 5
olarak Yasada ayrıca yer vermiştir. Dolayısıyla Vakıflar Kanunu yürürlüğe
giremeden vakıf şerhleriyle ilgili olarak açılmış ve devam eden davalarda
Yasa'nın Geçici 5. maddesi; Yasa'nın yürürlüğe girmesinden sonra açılan
davalarda ise 18. maddenin son fıkrası uygulanacak kural olacaktır. Başvuran
mahkemedeki dava 2006 yılında açılmıştır. 5737 sayılı Vakıflar Kanunu ise 2008
yılında yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla Yasanın yürürlüğe girmesinden önce
açılmış ve devam eden vakıf şerhleriyle ilgili bir davada uygulanacak kural,
itiraz konusu 18. maddenin son fıkrası değil, Yasa'nın Geçici 5. maddesidir.
Maddenin gerekçesinden de bu durum açıkça anlaşılmaktadır. Geçici Madde 5'in
gerekçesinde, 'Madde ile taviz bedellerine ilişkin getirilen düzenlemenin,
halen derdest bulunan davalarda da uygulanarak, vakıf hak ve menfaatlerinin
korunması amaçlanmıştır' açıklaması yer almaktadır. Geçici Madde 5'in gerekçesi ve yukarıdaki açıklamalar göz önüne
alındığında, itiraz konusu kuralın görülmekte olan davada uygulanma olanağı
bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle başvurunun, Mahkeme'nin yetkisizliği
nedeniyle reddi gerekir. IV- SONUÇ 1-7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının
Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca, 2949 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili
gerekli düzenlemeler yapılmadan, Mahkeme'nin çalışıp çalışamayacağına ilişkin
ön meselenin incelenmesi sonucunda; Mahkeme'nin çalışmasına bir engel
bulunmadığına, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Fettah OTO, Zehra Ayla PERKTAŞ
ile Celal Mümtaz AKINCI'nın, gerekçesi 2010/68 esas sayılı dosyada belirtilen
karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 2-20.2.2008 günlü, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 18. maddesinin
son fıkrasının, itiraz başvurusunda bulunan Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin başvurunun Mahkeme'nin
yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, OYBİRLİĞİYLE, 13.1.2011 gününde karar verildi. Başkan Haşim
  KILIÇ Başkanvekili Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Fulya
  KANTARCIOĞLU Üye Ahmet
  AKYALÇIN Üye Mehmet
  ERTEN Üye Fettah
  OTO Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Zehra
  Ayla PERKTAŞ Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Alparslan
  ALTAN Üye Burhan
  ÜSTÜN Üye Engin
  YILDIRIM Üye Nuri
  NECİPOĞLU Üye Hicabi
  DURSUN Üye Celal
  Mümtaz AKINCI