ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı     :  2017/100 Karar Sayısı  :  2017/85 Karar Tarihi :  12.4.2017 R.G.Tarih-Sayısı   :  Tebliğ
edildi. İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Erzincan Sulh Ceza
Hâkimliği İTİRAZIN KONUSU: 10.7.2003 tarihli ve
4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun, 12.7.2013 tarihli ve 6495 sayılı
Kanun’un 32. maddesiyle değiştirilen 26. maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinin “...yetki belgesi olduğu halde taşıtını yetki belgesine
kaydettirmeden kullananlara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve
aynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez.” bölümünün,
Anayasa’nın 2., 38. ve 48. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline
karar verilmesi talebidir. OLAY: 4925 sayılı Kanun’un 26. maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi gereğince verilen idari para cezasına karşı
yapılan itiraz üzerine itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptal için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 26. maddesi şöyledir: “İdari para cezaları MADDE 26: (Değişik: 12/7/2013-6495/32 md.) Bu Kanunun; a) 5 inci maddesine göre yetki belgesi almadan veya yetki belgesi
aldığı halde yetki belgesi kapsamına uygun olmayan faaliyetlerde bulunanlara
bin Türk Lirası, yetki belgesi olduğu halde taşıtını yetki belgesine
kaydettirmeden kullananlara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve
aynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez. b) 5 inci maddesinin beşinci fıkrasına aykırı davranan
taşımacılara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynı kabahat için
48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez. c) 5 inci maddesinin altıncı fıkrasına göre taşıma hizmetini
yapmaktan kaçınan taşımacılara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. ç) 5 inci maddesinin yedinci fıkrasına aykırı davranan bir
taşımacının diğer bir taşımacının taşıma faaliyetini engellemesi hâlinde bin
beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. d) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara
beş yüz Türk Lirası, üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı davranan
taşımacılara üç yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. e) 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan yolcu
taşımacılarına bin Türk Lirası, ikinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara
beş yüz Türk Lirası, altıncı fıkrasına aykırı davranan taşımacılara üç yüz Türk
Lirası idari para cezası verilir. f) 10 uncu maddesine aykırı davranan acente ve taşıma işleri
komisyoncularına bin beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynı
kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez. g) 11 inci maddesine aykırı davranarak ücret ve zaman tarifesi
düzenlemeyenlere veya ücret ve zaman tarifelerine uymayanlara veya değişik
ücret ve zaman tarifeleri uygulayanlara beş yüz Türk Lirası, ücret ve zaman
tarifelerini görülebilecek şekilde iş yeri, terminal ve bilet satış yerlerinde
bulundurmayanlara iki yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynı kabahat
için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez. ğ) 13 üncü maddesine aykırı olarak yabancı plakalı taşıtların
Türkiye sınırları dâhilindeki iki nokta arasında taşıma yapması hâlinde, taşıt
sahibine veya şoförüne üç bin Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynı
kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez. h) 14 üncü maddesine aykırı davrananlara beş yüz Türk Lirası idari
para cezası verilir. ı) (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.) i) (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.) j) 32 nci maddesine aykırı olarak terminal ve ara durak dışında
yolcu indirip bindiren taşımacılara üç yüz Türk Lirası idari para cezası
verilir. k) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahip
olmadan faaliyet gösteren işletmecilere beş yüz Türk Lirası idari para cezası
verilir. l) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahip
olmadan taşıt kullanan şoförlere iki yüz, işletmecisine ise beş yüz Türk Lirası
idari para cezası verilir ve aynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza
verilmez. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren
bir ay içinde ödenir.” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Abuzer YAZICIOĞLU
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun’un  “ Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri
sürülmesi ” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla
yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.   
Maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu
davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini
Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü
aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda, bu fıkrada
sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği
kurala bağlanmış, anılan fıkranın (a) numaralı bendinde de “İptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı” sayılmıştır. Anılan maddenin (4)
numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun
olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye
geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır. 3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (a) bendinde de itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli
kararında, Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin
Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve
gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin
bulunduğu tespit edilirse itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye
geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında ise
anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin
eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir. 5. Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafından
itiraz konusu kuralın Anayasa’nın 2., 38. ve 48. maddelerine hangi nedenlerle
aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmediği
anlaşılmıştır. 6. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz
başvurusunun, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası
gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi
gerekir. III- HÜKÜM 10.7.2003 tarihli ve  4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun,
12.7.2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanun’un 32. maddesiyle değiştirilen 26.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin “… yetki belgesi olduğu halde taşıtını yetki belgesine kaydettirmeden
kullananlara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynı kabahat için
48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez.” bölümünün iptaline
karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4)
numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye
geçilmeksizin REDDİNE, 12.4.2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ