ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı      :  2016/197 Karar Sayısı   :  2016/190 Karar Tarihi  :  22.12.2016 R.G. Tarih-Sayısı   : 
Tebliğ edildi İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İzmir Bölge Adliye
Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi İTİRAZIN KONUSU: 24.2.1983 tarihli ve
2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu’nun, 1.7.2016 tarihli ve 6723 sayılı
Kanun’un 25. maddesiyle yeniden düzenlenen 28. maddesinin ikinci fıkrasının
birinci cümlesinde yer alan “…çok iyi, iyi, orta ve zayıf şeklinde…” ibaresinin,
Anayasa’nın 9., 11., 138. ve 140. maddelerine aykırılığı ileri
sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: Davalı tarafından, davacının açtığı
tespit davasının kabul edilmesi üzerine kararın bozulması talebiyle gidilen
istinaf kanun yolunda, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına
varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur. I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ Kanun’un 6723 sayılı Kanun’un 25. maddesiyle yeniden düzenlenen,
itiraz konusu kuralın da yer aldığı 28. maddesi şöyledir: “Kanun yolu değerlendirme formu: Madde 28- Yargıtay ve Danıştay daireleri ile genel
kurullarınca yapılan kanun yolu incelemeleri sonunda; a) İstinaf kanun yolu incelemesinde görev alan daire başkanı, üye,
Cumhuriyet başsavcısı ve savcılar, b) İlk derece yargı yerlerinde duruşmaya, karara veya hükme
katılan, karar veya hükmü veren ya da soruşturma aşamasında görev yapan
hâkimler, c) İlk derece yargı yerlerinde soruşturma aşamasında görev alan,
iddianameyi tanzim eden, duruşmaya katılan, mütalaa veren veya kanun yoluna
başvuran Cumhuriyet savcıları, hakkında kanun yolu değerlendirme formu düzenlenir. Kanun yolu değerlendirme formu; soruşturmanın niteliği, iddianame,
karar veya hükmün hukuka uygunluğu ve isabet derecesi, soruşturma, kovuşturma
veya yargılamanın hedef sürede tamamlanması, gereksiz masrafa sebebiyet
verilmesi, duruşmalara hazırlıklı çıkılması veya hazırlıksız çıkılarak
gecikmelere neden olunması, dosyaların eksiklik nedeniyle geri çevrilmeye neden
olmayacak şekilde görevli daire veya birime gönderilmesi, bilirkişi
görevlendirilmesinin hukuka uygun yapılması, soruşturma, kovuşturma veya
yargılama işlemlerinin usul hükümlerine uygun olarak doğru ve zamanında
yapılması, dava konularının anlayış ve yönlendirilmesi ile mütalaa, gerekçeli
karar ve tebliğnamelerin yazılış, tahlil ve sonuçlandırılmasında başarı
gösterilmesi gibi hususlar dikkate alınarak çok iyi, iyi, orta ve zayıf
şeklinde düzenlenir. Yapılan incelemede olumlu veya olumsuz kanaat
edinilememesi hâlinde, değerlendirme formu bu durum belirtilerek düzenlenir. Hükmün onanmış veya bozulmuş olması tek başına olumlu veya olumsuz
değerlendirme yapılmasını gerektirmez. Ayrıca, incelenen karara uygun muhalefet
şerhi bulunması hâlinde olumsuz değerlendirme yapılamaz. Bölge adliye mahkemeleri veya bölge idare mahkemeleri dairelerince
yapılan istinaf kanun yolu incelemesi sonucunda yukarıdaki fıkralarda belirtilen
kriterler esas alınarak kanun yolu değerlendirme formu düzenlenir. Aynı dosyaya
ilişkin olarak istinaf kanun yolu incelemesi sonucu düzenlenen değerlendirme
formu ile temyiz incelemesi sonucu düzenlenen değerlendirme formu arasında
çelişki bulunması hâlinde temyiz mercilerince düzenlenen değerlendirme formu
esas alınır. Değerlendirme formu, kararı inceleyen heyetin başkanı tarafından
düzenlenir. Hakkında değerlendirme formu düzenlenenler, formun Ulusal Yargı Ağı
Bilişim Sistemi (UYAP)’ne kaydedilmesinden itibaren bir ay içinde gerekçelerini
belirtmek suretiyle değerlendirme formunun yeniden incelenmesini isteyebilir.
Yeniden inceleme talebi, başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde incelemeyi
yapan daire tarafından oyçokluğuyla karara bağlanır. Yukarıdaki fıkraların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
Yargıtay ve Danıştayın görüşü alınmak suretiyle Hâkimler ve Savcılar Yüksek
Kurulu tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir. Soruşturma, kovuşturma veya yargılamanın tamamlanması için
öngörülen hedef süreler Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun görüşü alınarak
Adalet Bakanlığı tarafından belirlenir.” II- İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk
inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZ
tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükmü okunup
incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: 2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu
ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, bir davaya
bakmakta olan mahkeme, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde
kararnamenin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görürse veya taraflardan birinin
ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, o hükmün
iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar
uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde
yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali
istenen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa
kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya
davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte
bulunan kurallardır. 3. Başvuru kararında, 2802 sayılı Kanun’un, 28. maddesinin ikinci
fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…çok iyi, iyi, orta ve zayıf
şeklinde…” ibaresinin iptali istenilmektedir. 4. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan
dava, sosyal güvenlik hukukuyla ilgili tespit davası hakkında verilen
kararın hukuka uygunluğunun değerlendirildiği istinaf kanun yolundaki bir
davadır. 5. Bir kuralın Mahkeme’de bakılmakta olan davada uygulanacak kural
olarak kabul edilebilmesi için bu hususlarla ilgili bir uyuşmazlığın bulunması
ve söz konusu kuralın da uyuşmazlığın sona erdirilmesine olumlu ya da olumsuz
katkı sağlayacak nitelikte olması gerekir. İtiraz konusu kural ise Yargıtay
ve Danıştay daireleri ile genel kurullarınca ve bölge adliye mahkemeleri veya
bölge idare mahkemeleri dairelerince yapılan kanun yolu incelemeleri
sonunda, istinaf kanun yolu incelemesinde görev alan daire başkanı, üye,
Cumhuriyet başsavcısı ve savcılar ile ilk derece yargı yerlerinde görev alan
hâkim ve Cumhuriyet savcıları hakkında düzenlenecek kanun yolu değerlendirme
formunda yer alabilecek olan çok iyi, iyi, orta ve zayıf şeklindeki ibaredir.
Bu bağlamda, itiraz konusu ibarenin bakılmakta olan davada uyuşmazlığı
olumlu ya da olumsuz yönde sona erdirecek bir kural olduğu söylenemez.
Dolayısıyla itiraz konusu ibare başvuruda bulunan Mahkemenin bakmakta
olduğu davada uygulanacak kural değildir. 6. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir. III- HÜKÜM 24.2.1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu’nun,
1.7.2016 tarihli ve 6723 sayılı Kanun’un 25. maddesiyle yeniden düzenlenen 28.
maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “… çok iyi, iyi, orta ve zayıf şeklinde…” ibaresinin , itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada
uygulanma olanağı bulunmadığından, bu ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin
yetkisizliği nedeniyle REDDİNE, 22.12.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi. Başkan Zühtü ARSLAN Başkanvekili Burhan ÜSTÜN Başkanvekili Engin YILDIRIM Üye Serdar
  ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Osman
  Alifeyyaz PAKSÜT Üye Recep
  KÖMÜRCÜ Üye Nuri NECİPOĞLU Üye Hicabi DURSUN Üye Celal Mümtaz
  AKINCI Üye Muammer TOPAL Üye M. Emin KUZ Üye Hasan Tahsin
  GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ