ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas No:1968/55 Karar No:1968/63 Karar tarihi:17/12/1968 Resmi Gazete tarih/sayı:10.7.1969/13245 İtirazda
bulunan : İstanbul 7. İcra Hâkimliği İtirazın
konusu: 4947 sayılı Türkiye Emlâk Kredi Bankası Kanununun 17. ve, 21.
maddelerinin Anayasa'nın 11., 31. ve 36. maddeleri hükümlerine aykırı
olduğundan iptallerine karar verilmesi isteminden ibarettir. OLAY: Borçlu
vekili tarafından alacaklı Türkiye Vakıflar Bankası Anonim Şirketi ile alıcı
aleyhlerine yapılan şikâyette Vakıflar Bankasının 4947 sayılı Kanuna göre
rehinin paraya çevrilmesi yolu ile yaptığı icra takibinde Devletin icra memuru
hüviyetine bürünmesini, yargı ve yürütme organlarını bertaraf ederek, kendi
alacağını bizzat kendisinin takip etmesini ve üstelik borç ödenmiş olsa dahi
satışını yapabilmesini sağlayan 4947 sayılı Kanunun 15-21 maddelerinin
Anayasa'ya aykırı bulunduğunu ileri sürülerek ihalenin feshine karar verilmesi
istenmiştir. İstanbul
7. İcra Hâkimliği kararında, özetle : "4947 sayılı Kanunun, İcra ve İflâs
Kanunu hükümlerinden ayrılarak bankaya imtiyaz sağlanması Anayasa'nın 11.
maddesine uygun düşmiyeceği gibi, sözü geçen kanunun 21. maddesinde, yer alan
ve yapılacak şikâyetin kovuşturma işlerini durduramıyacağına ilişkin bulunan
hükmün de Anayasa'nın 31. maddesindeki hak arama hürriyetine ve mülkiyete ait
genel kuralı istihdaf eden 36. maddesine aykırı bulunduğundan bu konuda bir
karar verilmesi için dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesine ve dâvanın
geri bırakılmasına, bir an için hâkimliğin Anayasa'ya aykırılık hususundaki
görüş ve kanaati reddedilse dahi alacaklı banka 4947 sayılı Kanunun 17.
maddesini tam olarak tatbik etmemiş bulunduğundan ve bu yönden dahi ihale kanunî
olmadığı ve borçlunun müktesep haklarına riayet edilmediği cihetle ihalenin
feshine temyizi kabul olmak üzere 9/10/1968 tarihinde karar verildi."
denilmektedir. İLK
İNCELEME: Anayasa
Mahkemesi içtüzüğünün 15. maddesi uyarınca yapılan ilk inceleme işin niteliği
bakımından başka güne bırakılmasına lüzum görülmeyerek İcra Hâkimliğinin kararı
ile ekleri ve rapor okunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü : Karar:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 151. ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkındaki 44 sayılı Kanunun 27. maddeleri hükümlerine göre
mahkemeler, ancak bakmakta oldukları dâvalarda uygulanacak kanun hükümlerinin,
Anayasa'ya aykırılığı nedeni ile, iptalleri için Anayasa Mahkemesine
başvurabilirler. Olayda ise İcra Hâkimliği, hem ihalenin feshine karar vererek
uyuşmazlığı çözümleyip isi sona erdirmiş hemde 4947 sayılı Kanunun 17. ve 21.
maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak iptalleri İçin Anayasa
Mahkemesine başvurmuştur, işi sona erdirmek suretiyle elinde bakmakta olduğu
bir dâva kalmayan İçca Hâkimliğinin, Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkisi
olamaz ve itirazın bu nedenle reddi gerekir. SONUÇ: Anayasa'nın
151; ve 44 sayılı Kanunun 27. maddelerine uymayan itirazın, yetki yönünden
reddine 17/12/1968 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkanvekili Lütfi
  Ömerbaş Üye İhsan
  Keçecioğlu Üye Salim
  Başol Üye Feyzullah
  Uslu Üye A.
  Şeref Hocaoğlu Üye Celalettin
  Kuralmen Üye Hakkı
  Ketenoğlu Üye Fazıl
  Uluocak Üye Sait
  Koçak Üye Avni
  Givda Üye Muhittin
  Taylan Üye İhsan
  Ecemiş Üye Halit
  Zarbun Üye Mustafa
  Karaoğlu Üye Muhittin
  Gürün