Zaldibarko zabortegiko hondamendia Bizkaiko herri horretan gertatu zen 2020ko otsailaren 6an zabortegi horretako luizi bat AP8 autobideraino labaindu zenean Hasierako nahasmenak beste kezka batzuei bide eman zien AP8 autobidea estaltzeaz gain bi langile desagertu zirelako luiziaren pean eta luze gabe gai toxikoak atzeman ziren lohien artean Bi langileren gorpuak baina ez ziren agertzen eta susmoak piztu ziren Verter Recycling enpresa kudeatzailearen zabortegiko funtzionamenduaz Eusko Jaurlaritzako bozeramaile eta agintarien ustezko utzikeriak hildako biktimen eta inguruneko hainbat herritarren protestak altxa zituen Bestalde suteak pizten hasi ziren zabortegian biktimen gorpuak artean agertu gabe Martxoaren 15etik aurrera COVID19 pandemiak eta agindutako alerta egoerak beste korapilo bat gehitu zion gorpuen bilaketari  Luizia  Luizia otsailaren 6ko 1615etan gertatu zen 800000 bat metro kubiko hondakin mugitu ziren mendi hegi oso bat Montia izeneko zonaldean Altzola eta Motatxo izeneko parajeetan behera 330 metro luze eta 160 metro zabaleko luizia eragin zuen guztira 2780 metro koadroko eremu bat AP8 autobidean ere sartu zirenMomentu horretan zazpi langile ari ziren zabortegian lanean tartean Joaquin Beltran hondeamakinan 17 urteko semea eta Jose Maria Vera Gertatuko zena aurreikusiz Beltranek inguruan zebiltzan langileei ihes egiteko gaztigatu zituen Vera ere telefonoz abisatu zuen lurra bazetorrela Hau luiziak ekiditeko ezpondak eraikitzeko lurra eramaten ari zen Kamioi ondoko arrakala batek bi metroko zabalera hartu zuen ni xurgatu beharrean Erretrobisoretik atzeko bidea hausten ikusi nuen Atea ireki eta salto egin nuen kamioia iraultzen ari baitzenRodolfo Martín hondeamakinan lanean ari zen beste beharginetako bat lehenengo oinez ihes egiten saiatu zen ezinezkoa zela ikusita atzera makinara igo zen barruan aldapan behera erori zen surfean bezala 100 metro beherago geldituz Txisko Beltrán ere maldan behera 200 metro erori zen lesio larririk egin gabeAlberto Sololuze baskulan lanean ari zen eta uste dute Joaquin Beltran harenganantz zihoala luiziak biak azpian harrapatu zituenean Izan ere hurrengo minutuetan langileak elkar bilaka hasi zirenean denak lokalizatuak izan ziren Beltran eta Sololuze izan ezik Hondakinen artean Beltranen kotxea aurkitu zuten motorra martxan eta klaxona jotzen hondeamakina bat hartuta libratu zuten baina barruan inor ez zegoela ikusizEgun horretan Jose Inazio Barinaga zabortegiko jabea bertan izan zen eta kazetariekin hitz egin zuen ugazaba zela esan gabe Alberto eta Joaquin bere lagunak zirela esanez Gauean Ertzaintzak deklaratzera deitu zuen bi langileren heriotzaren erantzukizuna argitzeko  Bi langile desagerturik  Lehen uneetan luiziak sei langile harrapatu zituela uste zen Halere haietako lau telefono mugikorrez lokalizatzea lortu zituzten bi falta zirela ohartuz  Autobidea  Luiziaren zati txiki bat N634 errepidean eta AP8 autobidean sartu zen eta galtzadaren erdia blokatu zuen Hondakin multzo horrek 4 bat tona zuen 30 metro inguruan zabaldurik 4 bat metroko altuerarekin Zirkulazioa bi norabidetan moztua geratu zen eta bertaratutako lehen pertsonen artean Ermuko Udaltzaingoaren kideak zeuden handik gutxira ailegatu ziren Bizkaiko Foru Aldundiko suhiltzaileak eta Ertzaintzako kideak Hasierako uneko informazioen arabera uste zuten sei edo zazpi langile zirela hondakin multzoaren azpian haien bilaketa esku hutsez palaz eta arrasteluz abiatu zuten Babes Zibileko beste indarrak ere laster ailegatu ziren guztira 45 pertsona aritu ziren lan horretan eta Unai Rementeria Bizkaiko Ahaldun Nagusiak bidea libratzeko lanak Trafiko Kontrol Zentrutik jarraitu zituen Baina otsailaren 6tik 7rako gaueko 0100etan ustekabean erreskate taldeek hondakinen artean amianto kantitate handia aurkitu zuten Babeseko ekiporik ez zutenez lanak eten zituzten 0300etan amiantoarekin lan egiteko baimena duen Sopelako Bizkaia enpresa batek errepidearen garbiketa lanekin jarraitu zuen 0300 eta 0700 alderako ireki zuten ingurabide bat AP8an  Amiantoa eta beste gai toxikoak  Otsailaren 6ko arratsaldegauean lanean aritutako erreskate taldeei ez zitzaien han zeuden amianto kantitate handien berririk eman Aldiz biharamunean OSALAN lan segurtasuneko agentziak eman zuen horren abisua autobidean pasabidea ireki ostean Ondorioz lanak eten egin zituztenJaurlaritzaren Ingurumen Sailaren arabera Verter Recycling enpresak Europako araudia betetzen zuen produktu arriskutsu hori biltzeko azken 3 urtean 10000 tona jaso ziren Zaldibarren hortik 4235 tona 2019an Halere amianto hau ez zen beste zaborretatik bereizten Verterren 16148 tona amianto zeudela kalkulatzen da hondakin guztien 057aOtsailaren 8an Ekologistak Martxan taldeak Zaldibarko zabortegian lindanoa izatearen susmoa adierazi zuen Otsailaren 9an Jaurlaritzatik lindanoaren presentzia gezurtatu zuten 2011n Zaldibarko zabortegian beste substantzia multzo arriskutsu bat ere sartu zen poliklorobifeniloak PCB EAEko Justizia Auzitegi Nagusiaren 2015eko epai batek Eitzagako zabortegian poliklorobifeniloen isurketa deskontrolatuaz ohartarazi zuen eta materiala ateratzera eta lurra garbitzera derrigortu zuten Verter  Sutea  Otsailaren 8ko goizaldean zabortegiaren zati batek su hartu zuen Jaurlaritzaren arabera sua espontaneoki piztu zen zabortegietan ohikoa den era batean eta metanoari egotzi zitzaion Suhiltzaileen ibilgailuak suak hartutako gunera sartu ezin zirenez zoruaren egonkortasuna zela eta Kantabriari laguntza eskatu zitzaion suari airez aurre egiteko otsailaren 9an handik etorritako helikopteroak 21 hegaldi egin zituen guztira 21000 litro ur isuriz sutearen gainean Halere berriro ere luizi berriak sortzearen arriskua zela eta ez zen ur isurketarekin jarraituKeak izua zabaldu zuen Ermuan eta Eibarren zehar Eusko Jaurlaritzak bidalitako Airearen Kalitatearen Kontroleko Sareko unitate mugikor batek kutsadura maila parametro normaletan zegoela adierazi zuen Otsailaren 10ean suteak jarraitu zuen kea Ermua eta Eibarko atmosferan barreiatuz Egun horretan Jaurlaritzako ingurumen sailetik adierazi zuten zabortegiak eten gabe isurtzen zuela metanoa eta lehen 14 tximiniatatik egiten bazen ere istripuaren unean tximinia hauek ez zeudela martxan horregatik ari zela kontrolik gabe ateratzen Zenbait auzokideren esanetan ez zen Zaldibarko zabortegian sua ikusten zuten lehen aldiaOtsailaren 13an hondakin multzoa egonkortu ostean haren gainean pista batzuk eta segurtasun aldapak eraikitzea aurreikusten zen sua dagoen eremura segurtasunez hurbildu eta lurra isuriz itzali ahal izateko  Uraren kutsadura  Otsailaren 6ko luizian ez ziren zabortegiaren lixibiatu eta dekantazio baltsak hondatu horrek hondamendia larriagoa bihurtuko zuen Aldiz hondatu egin ziren eroritako sektoreetatik baltsa horietara zihoazen ubideakEitzagako zenbait baserritako iturri propioetan uraren kutsadura detektatu zen beste baserrietako iturrietako eta Zaldibarko Ermuko eta Eibarko sare orokorreko uraren parametroak ontzat eman baziren ere otsailaren 11n Jaurlaritzako osasun teknikariek Eitzaga eta Sallabente auzoetako biztanleei iturriko urik ez erabiltzea gomendatu zieten ez edateko ez sukalderako ez animalientzat  Erreferentziak   Ikus gainera