Khavee/Khavee-klon huggingface dataset:
แล้วอ้อมทางกลางป่ามาหน้าทัพ ให้เร่งขับพลเดินเนินสิงขร
ครั้นพลบค่ำทำพลับพลาพนาดร ประทับนอนรุ่งทวีปแล้วรีบไป ฯ
ถึงดงตาลด่านกลางขุนนางพร้อม ต่างนบน้อมนางกษัตริย์ตรัสปราศรัย
ประทานทรัพย์เสื้อผ้าแล้วคลาไคล เสด็จไปถึงเขาเจ้าประจัญ
เห็นปืนรายค่ายคูประตูด่าน ป้อมปราการแม้นเหมือนหนึ่งเขื่อนขัณฑ์
ยังตีได้ไม่ข้ามถึงสามวัน สติปัญญาเลิศประเสริฐชาย
ควรหรือหลงงงงวยไปด้วยหญิง น่าแค้นจริงเป็นเจ้าชู้ไม่รู้หาย
นางหึงหวงง่วงหงิมไม่ยิ้มพราย จนเบี่ยงบ่ายตรัสบัญชาให้คลาไคล
ออกจากเขาเจ้าประจัญเสียงครั่นครึก เข้าดงลึกแดนด่านห้วยธารไศล
เป็นป่าหลวงจวงจันทน์พรรณดอกไม้ ทั้งเปลือกใบรากหอมมีพร้อมเพรียง
พฤกษาดอกออกช่อลอออ่อน แย้มเกสรภู่ผึ้งหึ่งหึ่งเสียง
ที่จอมเขาสาวหยุดพุดพุมเรียง ลำพักเคียงขอนดอกออกระย้า
นางโฉมยงทรงรถอดไม่ได้ เด็ดดอกไม้มาพลางข้างรถา
ให้ลูกน้อยสร้อยสุวรรณจันทร์สุดา จนพ้นป่าไม้หอมตรอมฤทัย
ออกทุ่งกว้างทางเลี่ยนเตียนตะล่ง พออัสดงเดือนกระจ่างสว่างไสว
รีบเดินพลจนรุ่งถึงกรุงไกร ไปค่ายใหญ่ที่ตั้งล้อมลังกา ฯ
พอข้าเฝ้าเจ้าพราหมณ์ทั้งสามทัพ มาคอยรับอภิวันท์ด้วยหรรษา
ทูลเชิญพระมเหสีให้ลีลา ขึ้นพลับพลาที่องค์พระทรงยศ
แท่นสุวรรณบรรจงที่ทรงเสวย เหมือนอย่างเคยพร้อมพรั่งอยู่ทั้งหมด
พระบุตรีพี่น้องสองโอรส อยู่ชั้นลดใกล้พระชนนี ฯ
นางออกนั่งยังหน้าพลับพลาโถง ท้องพระโรงทิวทุ่งริมกรุงศรี
แสนรำลึกตรึกตราถึงสามี จะอยู่ที่ห้องไหนหนอในวัง
เขม่นจิตคิดหึงคำนึงนึก หรืออยู่ตึกแต้มทองที่สองหลัง
เฝ้าคลึงเคล้าเช้าค่ำแต่ลำพัง ยิ่งแค้นคั่งเคืองขืนกลืนน้ำตา
จึงเอื้อนอรรถตรัสถามความพี่เลี้ยง อยู่พร้อมเพรียงไพร่นายทั้งซ้ายขวา
พวกฝรั่งยังไม่แจ้งแห่งเรามา จะพูดจาคิดอ่านประการใด ฯ
เจ้าพราหมณ์พร้อมน้อมนอบตอบสนอง แล้วแต่ต้องพระปัญญาอัชฌาสัย
ด้วยเผ่าพงศ์วงศ์วานการข้างใน อันพวกไพร่พรั่นพระราชอาชญา
นางเห็นจริงนิ่งตรึกจารึกสาร คิดว่าขานเขียนความตามประสา
ฉบับหนึ่งถึงกษัตริย์ภัสดา แล้วตีตราพับปิดผนิดดี
ฉบับสองถึงละเวงวัณฬาราช เนื้อความพาดถึงผการำภาสะหรี
ฉบับสามถามนุชาด้วยปรานี ฉบับสี่ให้โอรสยศไกร
เลือกแต่งนางช่างพูดเป็นทูตถือ นำหนังสือศุภสารไปขานไข
มีเครื่องยศงดงามตามข้างใน พวกสาวใช้เชิญตามให้งามยศ ฯ
เจ้าพราหมณ์จัดรถาแห่หน้าหลัง ทั้งแตรสังข์ตามธรรมเนียมตระเตรียมหมด
แล้วเชิญพานสารตั้งบัลลังก์รถ มีกลิ้งกลดชุมสายถือรายเรียง ฯ
ฝ่ายนารีที่เป็นทูตช่างพูดเพราะ จะทะเลาะชาวลังกากินยาเสียง
มาแต่เมืองเครื่องหอมมีพร้อมเพรียง ขึ้นนั่งเตียงแต่งตัวให้ยั่วยวน
ตั้งคันฉ่องส่องหวีเกศีเส้น มีขนเม่นน้อยน้อยสอยสงวน
ไรจุกดิบกริบผมพอสมควร เอาแป้งนวลผัดหน้าด้วยมาไกล
นุ่งลายอย่างช่างจีบกลีบสลับ ห่มสีทับทิมทองดูผ่องใส
แล้วทูลลาพาเหล่านางสาวใช้ เดินออกไปที่รถาขึ้นหน้ารถ
พวกเกณฑ์แห่แตรสังข์ประดังเสียง เครื่องสูงเคียงกรรชิงทั้งกลิ้งกลด
สาวใช้นางย่างเยื้องเชิญเครื่องยศ พลางแห่รถข้ามทุ่งเข้ากรุงไกร
ถึงประตูบูรีที่ประทับ จึงหยุดยับยั้งแจ้งแถลงไข
แล้วบอกกล่าวข่าวสารท่านข้างใน เร่งทูลให้ทราบความตามสำเนา ฯ
นายประตูรู้จำเอาคำสั่ง ไปในวังเล่าตามเนื้อความเขา
พวกท้าวนางต่างว่าฉาวแล้วชาวเรา รีบเข้าเฝ้าทูลแถลงแจ้งกิจจา
บัดนี้พระมเหสีผู้มียศ กับโอรสบุตรีมียศถา
เสด็จตามข้ามฝั่งมาลังกา อยู่พลับพลาพลพร้อมล้อมพระองค์
แต่งสตรีมีชื่อมาสื่อสาร จะว่าขานข้อความตามประสงค์
แม้รับเฝ้าก็จะเข้ามาเฝ้าองค์ มิรับคงจะเข้ามาไม่ช้าที ฯ
พระอภัยให้หาน้องกับโอรส มาพร้อมหมดทั้งวัณฬามารศรี
พลางปรึกษาว่าคงฉาวแล้วคราวนี้ นางมาลีหล่อนช่างพาลูกมาตาม
จะหวงหึงดึงดื้อถือทิฐิ เขาแล้วสิใจเพชรไม่เข็ดขาม
เชิญพระน้องลองออกไปบอกความ ช่วยห้ามปรามให้เขากลับกองทัพไป ฯ
ศรีสุวรรณนั้นอายทูลบ่ายเบี่ยง แต่มาเพียงนี้นั่งยังไม่ไหว
ให้เมื่อยเหน็บเจ็บกายทุกหายใจ จงโปรดให้สินสมุทรไปพูดจา ฯ
สินสมุทรทรุดหมอบตอบสนอง ฉันยังย่องไม่ถนัดให้ขัดขา
แต่ทาไพลไม่หายหลายเวลา พลางนิ่วหน้านวดเพลาเข้ากระบวน ฯ
พระอภัยได้ยินสินสมุทร กับหน่อนุชน้องนั้นแกล้งผันผวน
พลางเอนองค์ลงเสียบ้างอย่างประชวร ทำปวดมวนไม่สร่างครางฮือฮือ ฯ
นางวัณฬาว่าคราวนี้สิ้นที่พึ่ง เขามาถึงทูนหัวกลัวเขาหรือ
เมื่อเกี้ยวพานทานบนแต่ต้นมือ ว่าจะถือเพศฝรั่งอยู่ลังกา
เป็นขาดญาติขาดมิตรเหมือนปลิดปลด ไม่ร่วมรสร่วมชาติศาสนา
เดี๋ยวนี้เขาเอาหนังสือให้ถือมา ไม่บัญชาทำประชวรแกล้งครวญคราง
หรือจะใคร่ให้หม่อมฉันไปกรานกราบ โปรดให้ทราบสารพัดไม่ขัดขวาง
จะให้เขาเข้ามาหึงจนถึงปรางค์ ก็ผิดอย่างยิ่งจะช้ำระกำกรม
เป็นอันขาดชาตินี้แล้วชีวิต ไม่ขอคิดสักเท่าซีกกระผีกผม
แต่เจ็บใจได้ทะนงเพราะหลงลม นางซบก้มพักตราโศกาลัย ฯ
พระดูนางรางควานให้ลานรัก ประคองพักตร์ผูกจิตพิสมัย
ปลอบประโลมโฉมละเวงด้วยเกรงใจ นี่คือใครทิ้งสัตย์เฝ้าขัดเคือง
ทุกวันนี้พี่ก็ว่าเป็นฝรั่ง ให้ชิงชังชาวชมพูเบื่อหูเหือง
แต่เขารื้อดื้อดึงมาถึงเมือง ให้มีเรื่องสารามาพาที
จึงสู้นิ่งชิงชังไม่ฟังสาร เพราะขี้คร้านพบปะสละหนี
ยังโกรธเกรี้ยวเขี้ยวเข็ญไม่เห็นดี จะให้พี่คิดอ่านประการใด
ดวงสมรสอนสั่งมั่งสิเจ้า จะขับเขาหรือจิตจะคิดไฉน
อันตัวพี่นี้ไม่ห้ามจะตามใจ ว่าอย่างไรคงจะช่วยว่าด้วยกัน ฯ
นางว่าชะพระองค์ช่างทรงสัตย์ ไม่อาจขัดแต่งแก้ให้แปรผัน
ถ้ามิเลี้ยงเที่ยงแท้แน่กระนั้น ให้สาวสรรค์ไปเอาสารมาอ่านฟัง
จึงตัดรอนค่อนว่าให้สาหัส แม้ขืนขัดขู่ขับให้กลับหลัง
เมื่อหวงหึงถึงหม่อมฉันดันทุรัง ก็ไม่ฟังจะขอฝากฝีปากไป ฯ
พระพลอยว่าถ้าสู้สองต่อสอง คงแพ้น้องมั่นคงไม่สงสัย
จะฟังคำทำตามน้องทรามวัย ให้ใครไปรับสารมาอ่านดู ฯ
นางรับรสพจมานพระผ่านเกล้า จึงสั่งเถ้าแก่ว่าน่าอดสู
ช่วยพาเหล่าสาวใช้ไปประตู พูดกับผู้ที่ถือหนังสือมา
ว่ารับสั่งบังคับให้รับสาร เข้ามาอ่านที่ในวังด้วยกังขา
เถ้าแก่รับเสาวนีย์ชลีลา แล้วเรียกข้าหลวงออกไปนอกวัง
เห็นรถทรงราชสารทหารแห่ อยู่เซ็งแซ่ซ้ายขวาทั้งหน้าหลัง
จึงบอกทูตพูดเสียงสำเนียงดัง มีรับสั่งให้มาถามตามโบราณ
ว่าสารามาเดี๋ยวนี้กี่ฉบับ โปรดให้รับไปปราสาทราชฐาน
ท่านอยู่ทิมริมวังคอยฟังการ ส่งแต่สารมาให้เราจะเอาไป ฯ
ฝ่ายนารีที่เป็นทูตเห็นพูดผิด จึงแกล้งคิดเอาให้เก้อเออไฉน
ส่วนสารเจ้าเราแห่มาแต่ไกล ตามวิสัยกษัตราทุกธานี
ควรหรือใช้ให้ขี้ข้าออกมารับ ไม่มีเครื่องสำหรับรับสารศรี
ไม่ยำเยงเกรงอาญาฝ่าธุลี หรือเชื่อดีที่ว่าได้ไว้ในมือ
เจ้าของกูเป็นคู่ราชาภิเษก ไม่เป็นเอกยิ่งกว่าลังกาหรือ
ชาติฝรั่งฟังเขาพูดเล่าลือ ว่าด้านดื้อได้มาเห็นเหมือนเช่นมึง
ทั้งเจ้านายหมายสมอารมณ์คิด จะแกล้งปิดปักกะตูเขารู้ถึง
ไม่ต่ำต้อยน้อยหรือทำดื้อดึง หรือพวกมึงหมายว่าไม่ใช่เชลย
ไม่แห่รับนับถือหนังสือสาร ราชการกูเป็นสูญจะทูลเฉลย
หยิบหนังสือถือเอาไปกูไม่เคย อย่าช้าเลยไปแถลงให้แจ้งความ ฯ
นางฝรั่งคั่งแค้นแสนสาหัส จะตอบตัดตามติดก็คิดขาม
จึงว่าทูตพูดอะไรฟังไม่งาม ลิ้นลมลามเหลือตัวไม่กลัวเกรง
อย่าพูดมากปากจะอมส้มไม่ได้ กูมิใช่ชาติเชลยเคยข่มเหง
อย่าประมาทชาติฝรั่งใส่กังเกง จะเท้งเต้งตัวเปล่าตามเจ้านาย
แล้วหน้าเง้าเข้าในวังกำลังโกรธ ต่างกล่าวโทษทูลตามความทั้งหลาย
นางโฉมยงทรงทราบที่หยาบคาย สั่งขรัวนายช่วยประกอบให้ชอบที
จัดพานทองรองสารใส่คานหาม ให้สมตามยศพระมเหสี
ไม่เคยแห่แต่โบราณสารสตรี แม้นมันมิให้รับขับมันไป
อีพวกเราเจ้าคารมมีถมอยู่ ออกไปสู้เขาสิวะเป็นไฉน
เจ้าขรัวนายหมายสั่งพวกข้างใน จัดวอใหม่ผูกม่านตั้งพานทอง
แล้วเลือกเหล่าสาวสำอางที่คางเพชร ไปแก้เผ็ดนางพวกทูตพูดจองหอง
ให้โขลนหามตามแห่มาแซ่ซ้อง ครั้นถึงร้องเรียกทูตพูดสำทับ
นี่แน่เจ้าชาวผลึกเป็นปึกแผ่น เครื่องแห่แหนสารศรีมีสำหรับ
ส่งสารามาเถิดเจ้าเรามารับ หรือไม่ให้จะได้ขับเจ้ากลับไป ฯ
ทูตผลึกฮึกเหิมว่าเริ่มแรก เจ้าเจ้าแปลกเมืองผลึกแล้วนึกได้
ให้วอทองรองพานเชิญสารไป พอจะให้ตามอย่างทางโบราณ
แต่พวกเจ้าเหล่านี้อีขี้ข้า มิเข้ามาอภิวาทราชสาร
ใส่ด้วยบทกฎหมายถึงวายปราณ เร่งกราบกรานรับพระเสาวนีย์
ฝรั่งรุมทุ่มเถียงขึ้นเสียงแซ่ ตัวถือแต่สารพระมเหสี
เราถือรับสั่งลังกาพระสามี ไม่ต้องที่คำนับรับสารา
นางทูตเถียงเยี่ยงอย่างแต่ปางก่อน เจ้านครมีกำหนดด้วยยศถา
นี่ตัวเป็นเช่นแต่ไพร่เจ้าใช้มา ไม่วันทาโทษมีตีให้ยับ ฯ
นางฝรั่งบ้างก็แพ้บ้างแก้คล้อย ถึงผู้น้อยก็ต้องทำตามตำรับ
แม้ส่งสารมาเมื่อไรเราได้รับ จะคำนับหนังสือไม่ถือตัว
นี่ท่านทูตพูดจาชักหน้าเง้า ดูมัวเมามึนตึงเหมือนหึงผัว
หรือผู้ชายรายเรือเขาเบื่อตัว ต้องยกครัวข้ามฝั่งมาลังกา
เร็วเร็วเข้าเราจะรับราชสาร พูดป่วยการเก่งกาจไม่ปรารถนา
บ้างก็ว่าแต่ชั้นสารก็มารยา ยังมีหน้าอภิเษกเป็นเอกองค์ ฯ
ทูตผลึกฮึกเหิมซ้ำเติมตอบ จนหิวหอบเสียงแห้งเป็นแป้งผง
คะข้าเจ้าเปล่าทรวงให้ง่วงงง ชายไม่ปลงจิตหมายเพราะร้ายแรง
จึงอุส่าห์หาหมอขอเสน่ห์ อุปเท่ห์ร้อยแปดยาแฝดแฝง
จนหลงใหลไม่คลาดไม่ขาดแคลง ถึงปลอมแปลงเปลี่ยนหน้าสารยำ
เป็นผู้หญิงชิงผัวเขายั่วเย้า เหมือนแกงข้าวขอชิมไม่อิ่มหนำ
ต้องเจ็บอกยกครัวตัวเจ้ากรรม ต้องระยำยุ่งเก๋เหมือนเทครัว
เราโกรธขึ้งหึงคู่เพราะผู้หญิง ไม่เหมือนชิงผัวเขาเถียงเจ้าผัว
ไม่อดสูรู้สึกสำนึกตัว เขาลือชั่วชาติทมิฬลิ้นลังกา
แล้วเชิญสารใส่พานทองประคองตั้ง พวกฝรั่งบังคมก้มเกศา
รับขึ้นวางกลางวอแล้วรอรา ต่างตอบว่าฝรั่งนี้ยังมีอาย
เขาขอสู่อยู่กับที่จึงมีผัว มิใช่ตัวดิ้นรนเที่ยวขวนขวาย
ก็ชายทิ้งหญิงตะกลามเที่ยวตามชาย ไม่มีอายดอกหรือไรจะใคร่รู้
อันฝรั่งลังกาใครมาเกี้ยว ก็ผัวเดียวเมียเดียวเจียวทุกคู่
มิฟั่นเฟือนเหมือนเหล่าชาวชมพู ประเดี๋ยวชู้ประเดี๋ยวผัวดูพัวพัน ฯ
นางทูตตอบชอบอยู่ชมพูภพ เป็นคู่คบร่วมชีวาจนอาสัญ
ด้วยเมียชู้คู่ความย่อมตามกัน จึงผูกพันภัสดาด้วยอาลัย
ใครชิงคู่สู้ตามไม่ขามเข็ด คงแก้เผ็ดมันให้สาเลือดตาไหล
ถึงเสียทองเท่าตัวเสียหัวไป แต่มิให้เสียผัวสู้ตัวตาย
ดูเยี่ยงเขาชาวลังกาไม่หาผัว เพราะล้อมรั้วรักเพื่อนซ่อนเงื่อนสาย
แต่เขารู้อยู่ว่าตับเจ้ากลับกลาย ไม่ง้อชายเชื่อเพื่อนก็เหมือนกัน
จนเมืองอื่นตื่นมาอาสารบ เจ้าเคยคบทุกทิศไม่บิดผัน
พอพบเห็นเป็นจำนำแล้วกำนัล นั่นแล้วนั่นนั่นแลเจ้าข้าเข้าใจ
ประเดี๋ยวนี้ที่มาอยู่ชู้หรือผัว จะออกตัวหรือจะปิดคิดไฉน
หรือผูกขาดมาดหมายไม่ขายใคร ไม่อายใจเจ้าของบ้างหรือนางงาม ฯ
พวกฝรั่งสั่งลำว่าน้ำหน้า มันจะมาแก้เผ็ดไม่เข็ดขาม
เที่ยวหึงหวงล่วงว่าเป็นบ้ากาม ไยมิล่ามเชือกผัวของตัวไว้
ทั้งผู้ดีขี้ข้าก็หน้าแห้ง ออกเต้นแร้งเต้นกาเลือดตาไหล
ทะเลาะพลางนางฝรั่งเข้าวังใน ตามกันไปปรางค์มาศปราสาททอง
จึงเชิญพานสารศรีทั้งสี่ฉบับ ขึ้นคำนับบาทมูลทูลฉลอง
แล้วเล่าความตามพูดทูตเป็นรอง นางยิ้มย่องหยิบสารบนพานมา
มีตรานอกบอกตรงขององค์นั้น สารสำคัญจะใคร่ฟังที่กังขา
จึงแจกไปให้โอรสอนุชา แล้ววัณฬาถวายองค์พระทรงธรรม์
แต่ของนางวางไว้ยังไม่อ่าน เห็นจะพานเผ็ดร้อนค่อยผ่อนผัน
พระอภัยได้สารทรงอ่านพลัน ว่าหม่อมฉันอภิวาทบาทมูล
คอยเสด็จเจ็ดปีเข้านี่แล้ว จะกวาดแผ้วไพรินให้สิ้นสูญ
ชาวชมพูสุริย์วงศ์พงศ์ประยูร ได้เพิ่มพูนพึ่งพาพระบารมี
เหตุไฉนไม่กลับทัพทหาร คืนไปผ่านพิภพอยู่ชมพูศรี
พระศาสนาสามัญทุกวันนี้ ก็ไม่มีใครบำรุงให้รุ่งเรือง
พฤฒามาตย์ราษฎรเดือดร้อนสิ้น อกแผ่นดินจะเป็นบ้าฟ้าจะเหลือง
ทั้งประเทศเขตแดนให้แค้นเคือง ก็เพราะเรื่องรบพุ่งกรุงลังกา
เดี๋ยวนี้พระจะมาอยู่กับชู้ชื่น เหมือนกับฟื้นโลกธาตุศาสนา
อันลูกน้อยสร้อยสุวรรณจันทร์สุดา กับสุดสาครเศร้าทุกเช้าเย็น
ทูลกระหม่อมจอมทวีปประทีปแก้ว มาลับแล้วก็ไม่มีที่จะเห็น
แม้ตัดชาติขาดเสร็จเด็ดกระเด็น ใครจะเป็นปิ่นกษัตริย์ในปัถพี
จึงออกแขกแบกหน้าตามมาเฝ้า แม้โปรดเกล้ากลับไปอยู่ชมพูศรี
โอรสาข้าพระบาทราชบุตรี จะได้มีผาสุกสิ้นทุกคน
อันครั้งนี้มิกลับไม่นับเนื้อ จะถือเชื้อชาติหญิงในสิงหล
โปรดประทานผลาญชีวิตให้วายชนม์ จึงจะพ้นเคืองขัดพระหัทยา
แม้ชีวีมีอยู่เป็นผู้หญิง สุดจะทิ้งทูลเกศพระเชษฐา
ถ้าตัวตายหมายจะฝังไว้ลังกา แม้เมตตาแล้วจงกลับกองทัพไป ฯ
พระทรงอ่านสารสิ้นถวิลหวัง จะกลับหลังแล้วพะวงให้หลงใหล
เห็นโฉมยงองค์ละเวงยิ่งเกรงใจ ถอนฤทัยเศร้าทรวงให้ง่วงงง ฯ
ศรีสุวรรณนั้นก็อ่านสารอักษร ว่าอวยพรภูวนาถดังราชหงส์
ควรสิงสู่คูหารักษาองค์ หรือมาหลงแกมกาที่สาธารณ์
นางห้ามแหนแสนสนมในรมจักร ล้วนอุดมสมศักดิ์อัครฐาน
มาคบหาทาสีสตรีพาล ไม่สงสารอัคเรศเกษรา
แรกพระองค์ลงเรือมารบด้วย หมายจะช่วยชูเดชพระเชษฐา
ยังมิหนำซ้ำมาจัดให้นัดดา เสวยฝาหรั่งพลอยอร่อยใจ
จะอยู่จริงทิ้งเพศประเทศถิ่น ไม่ถือศิลเสียแล้วหรือมาถือไสย
ขอทราบความตามประสงค์จำนงใน จะบอกไปรมจักรนัครา ฯ
พอจบคำรำลึกนึกขึ้นได้ ตกพระทัยกลัวจะขาดพระศาสนา
นึกประเดี๋ยวเฉียวฉุนด้วยคุณยา รักรำภาพูดแก้ที่แผลเป็น
พี่สุวรรณมาลีนี้ขี้หึง สักหน่อยหนึ่งก็จะนำมาทำเข็ญ
แต่พวกเรานี้วิสัยเขาใจเย็น หึงไม่เป็นปากก็หง่อยดังหอยปู ฯ
นางรำภาว่าแต่ศรีพี่สะใภ้ ยังเสียวไส้เหลือแล้วถึงแก้วหู
แม้นงลักษณ์อัคเรศสังเกตดู จะข่มขู่ให้ช้ำระกำตรม
คงออกฉาวคราวนี้ไม่ลี้ลับ จะสมกับตรัสไว้หรือไม่สม
พระตอบคำร่ำว่าอย่าปรารมภ์ มิให้ข่มเหงเราชาวลังกา ฯ
สินสมุทรคลี่สารออกอ่านมั่ง ว่าแม่ตั้งแต่จะคอยละห้อยหา
จึ่งพาน้องสองพระอนุชา ติดตามมาหมายจะพบประสบกัน
เห็นแต่พ่อหน่อนาถแล้วชาตินี้ จะเผาผีมารดาเมื่ออาสัญ
จะปลูกฝังตั้งจิตคิดทุกวัน ให้สืบพันธุ์พงศ์กษัตริย์สวัสดี
ที่ควรคู่สุริย์วงศ์พงศ์กษัตริย์ แม่หมายจัดไว้เป็นเอกภิเษกศรี
อย่าปนแปดแพศยาหญิงกาลี จะราคีขัดข้องไม่ต้องการ
เอ็นดูแม่แต่ให้สมอารมณ์หวัง ได้ปลูกฝังฟักฟูมเป็นภูมิฐาน
เข้าอยู่วังลังกาก็ช้านาน มาหามารดามั่งจะนั่งคอย ฯ
พออ่านสิ้นสินสมุทรสุดสังเวช น้ำพระเนตรหยดเหยาะลงเผาะผอย
สงสารน้องสองสุดานุชาน้อย พากันพลอยเหนื่อยยากลำบากมา
กลับรู้สึกนึกคิดผิดทุกสิ่ง มารักหญิงยาแฝดแพศยา
ลุกขยับกลับใจจะไคลคลา นางผกากุมพระหัตถ์สะบัดมือ
ครั้นเห็นหน้ายามนต์เข้าดลจิต ให้กลับคิดรักใคร่ทำไขสือ
จะไปห้องน้องนุชเฝ้าฉุดมือ แล้วก็รื้อหมอบกรานแอบม่านบัง ฯ
นางยุพาว่าหม่อมฉันเห็นกันแสง นึกว่าแปลงเปลี่ยนสัตย์พลัดเป็นถัง
พระราชสารมารดาฉันน่าฟัง จะปลูกฝังฝากผีพิรี้พิไร
จะหาคู่สุริย์วงศ์พระองค์เอก อภิเษกปีนี้หรือปีไหน
เมื่อไรจ๊ะพระเจ้าพี่ฉันดีใจ ที่ตรัสไว้เห็นจะกลายเมื่อปลายมือ ฯ
สินสมุทรยุดหยอกบอกว่านี่ มิใช่พระมเหสีของพี่หรือ
คนเขารู้อยู่ทั้งเมืองออกเลื่องลือ คือหล่อนชื่อแม่ยุพาพะงางอน
รูปก็งามนามก็เพราะฉอเลาะเหลือ แก้มก็เจือจันทน์จรุงปรุงเกสร
แต่ว่าเขาชาวฝรั่งนะบังอร นางคมค้อนขวยเขินสะเทินที ฯ
นางละเวงเกรงความจะหยามหยาบ แต่อยากทราบทรงอ่านดูสารศรี
ว่าโฉมยงองค์สุวรรณมาลี เจริญราชไมตรีนีฤมล
ถึงโฉมยงองค์ละเวงวัณฬาราช กษัตริย์ชาติเชื้อหญิงในสิงหล
เหมือนจามรีที่รู้จักรักษ์สกนธ์ ไม่แปดปนต่างภาษาเป็นราคี
ไปรบพุ่งกรุงผลึกเป็นศึกสู้ คนเขารู้เฟื่องฟุ้งทั้งกรุงศรี
ได้ภิเษกเอกฉัตรสวัสดี หรือไม่มีการเมืองให้เลื่องลือ
ทั้งลูกสาวบ่าวไพร่ได้ภิเษก ร่วมเสวกฉัตรเดียวกันเจียวหรือ
ล้วนรุ่นราวสาวทึนทึกได้ฝึกปรือ เป็นชักสื่อสายสนล้วนคนเคย
ร้อยภาษามาประชุมล้วนหนุ่มแน่น ไม่เป็นแก่นสารปละสละเฉย
เดี๋ยวนี้ปะพระอภัยกระไรเลย เธอช่างเชยชอบเชิงละเลิงลืม
สมคะเนเทครัวเข้ามั่วสุม เป็นรักรุมรวมรักเฝ้าปลักปลื้ม
เที่ยวชิงรักหักดิบไม่หยิบยืม จะทำลืมเสียแล้วหรือด้วยถือตัว
ธรรมดานารีผู้ดีไพร่ เมียน้อยไหว้กราบเขาเจ้าของผัว
นี่เห็นถูกหยูกยาหูตามัว จึงตั้งตัวสูงเสริมเห็นเหิมฮึก
อันเป็นหญิงชิงคู่เขาชูชื่น เหมือนกล้ำกลืนของสำลักมักสะอึก
ช่วยเตือนใจให้จำรู้สำนึก จงตรองตรึกรับพระเสาวนีย์
แม้คิดทราบบาปบุญที่คุณโทษ อย่าตอบโกรธกราบประณตบทศรี
จะไว้หน้าตามประสาเป็นนารี ถ้าเกินดีก็จะได้ผิดใจกัน ฯ
นางฟังเรื่องเคืองคำชุบน้ำฉีก ช่างตีปีกค่อนขอดยอดขยัน
แล้วทูลองค์ทรงยศประชดประชัน เขาว่าฉันชิงผัวไม่กลัวเกรง
พระผ่านเกล้าเล่าก็ตรัสให้สัตย์ไว้ ว่ามิให้ชาวผลึกฮึกข่มเหง
เดี๋ยวนี้เล่าเขาก็ขืนมาครื้นเครง แม้มิเกรงภูวไนยก็ไม่ลด
จะตอบต่อข้อความให้งามหน้า ให้เลือดตาตกเผาะเหยาะเหยาะหยด
น้อยหรือชะจะให้ไปไหว้ประณต มาไว้ยศยังกะว่าเป็นข้าไท
นี่เนื้อเคราะห์เพราะพระองค์จึงหลงถ้อย ต้องเป็นน้อยนึกน่าน้ำตาไหล
จะออกโอษฐโปรดปรานประการใด จะกลับไปหรือจะอยู่พระภูธร ฯ
พระว่าพี่นี้ไม่เข้ากับเขาดอก เขามันนอกรีตฝรั่งไม่ฟังสอน
เฝ้ารบกวนจวนจะแก่ยิ่งแง่งอน เจ้าคิดค่อนขอดว่าให้สาใจ
พี่จะทำคำตัดสลัดสละ ไม่ปนปะเป็นมิตรพิสมัย
แล้วสั่งพระอนุชาพากันไป คิดแก้ไขคำตอบให้ชอบเชิง ฯ
พระรับรสพจนาทั้งอาหลาน ตาลีตาลานลืมองค์ด้วยหลงเหลิง
ต่างเข้าห้องทองบรรทมภิรมย์เริง นางรู้เชิงชวนชิดสนิทใน ฯ
ฝ่ายนางพวกช่างพูดทูตผลึก ต่างเหิมฮึกมาพลับพลาที่อาศัย
ทูลแถลงแจ้งความนางทรามวัย เหมือนดังได้ด่าฝรั่งแล้วบังคม ฯ
ฝ่ายสุวรรณมาลียินดีด้วย ข้าหลวงช่วยด่าว่าให้สาสม
โปรดประทานส่านสุหรัดแล้วตรัสชม เจ้าคารมรู้หึงให้ถึงใจ
จะคอยฟังครั้งนี้อีฝรั่ง มันจะตั้งปึ่งชาว่าไฉน
นางนึกแค้นแสนขัดหัดสาวใช้ ให้เข้าใจหึงผัวทุกตัวคน ฯ
ฝ่ายโฉมยงองค์ละเวงวัณฬาสมร ปิ่นนิกรเกศหญิงในสิงหล
ไม่เคยทราบหยาบคายซังตายทน ยิ่งอั้นอ้นโอ้ว่ากรรมช่างจำเป็น
ประดาเสียเมียน้อยนี่ร้อยชาติ เป็นอันขาดไม่ขอคบก็พบเห็น
ความเจ็บแสบแทบพาเลือดตากระเด็น ถ้าใครเป็นเช่นข้าจะว่าจริง
เมื่อคราวชื่นกลืนฉ่ำดังน้ำวุ้น คราวเฉียวฉุนเช่นกับยามหาหิงคุ์
เจ็บคารมคมปากเหมือนทากปลิง เขาว่าชิงผัวเขาให้เราอาย
แต่ความในใจจริงก็ชิงเขา เนื้อความเรามันจึงเสียเขาเบี้ยหงาย
จะเกลื่อนกลบทบทับให้กลับกลาย พอแก้อายหมู่อำมาตย์ราษฎร
จึงคิดทำคำตอบประกอบแก้ ให้เป็นแต่ไฟสุขุมเหมือนสุมขอน
แล้วแอบองค์ทรงฤทธิ์คิดชะอ้อน ทรงอักษรตอบประทานหม่อมฉานชม ฯ
พระอภัยใจปลื้มไม่ลืมอิ่ม แต่เฝ้าชิมเชยชิดสนิทสนม
เสนหาพาเหิมเคลิ้มอารมณ์ รู้สึกสมประดีกลับจับกระดาน
ประดิษฐ์คำทำร่างให้นางชอบ เป็นความตอบตัดรักหักประหาร
นางแต่งแต้มแซมซ้ำคำประจาน พระโปรดปรานเขียนความให้ตามใจ
จนเสร็จสรรพพับส่งให้นงลักษณ์ ประคองพักตร์เชยชิดพิสมัย
พูดภาษาฝรั่งช่างพิไร เฝ้าลูบไล้เลียมรักสะพักพิง ฯ
ฝ่ายองค์พระอนุชาเวลาค่ำ ยิ่งรักรำภาสะหรีด้วยผีสิง
นางนั่งแนบแอบชะอ้อนเฝ้าวอนวิง แม่โปรดจริงพระจงทำคำสารา
ให้สมตรัสตัดให้ขาดทั้งญาติมิตร จะสนิทถนอมรักให้หนักหนา
พระเขียนความตามคำให้รำภา แล้วตรัสว่าพี่ก็ปละสละทิ้ง
แต่รู้จักรักรู้มีชู้สาว ที่รุ่นราวคราวกันสักพันหญิง
พี่รักเขาเล่าก็มีอยู่ที่จริง แต่ไม่ยิ่งยอดอย่างนางรำภา
ถึงสมบัติพัสถานการอื่นอื่น ก็ไม่ชื่นเหมือนปรางนางซ้ายขวา
พลางยิ้มยวนชวนชิดแนบนิทรา จนเบื่อว่าอัศจรรย์ทุกวันคืน ฯ
หน่อนรินทร์สินสมุทรก็สุดหลง เขายุยงสารพัดไม่ขัดขืน
รักยุพาฝรั่งดังจะกลืน ในกลางคืนคิดทำคำสารา
ชอบใจนางอย่างไรก็ไม่ขัด เป็นความตัดเผ่าพงศ์พระวงศา
แล้วเขียนอ่านทานสอบชอบอัชฌา ให้ยุพาพับปิดผนิดเนียน ฯ
ครั้นรุ่งรางนางผการำภาสะหรี เอาสารศรีสองพระองค์ที่ทรงเขียน
มาถวายนางวัณฬาหน้ามนเทียร ไม่ติเตียนคำตอบชอบพระทัย
จึงสั่งนางเถ้าแก่อย่าแห่แหน เป็นตอบแทนทางความตามวิสัย
บอกขุนนางข้างหน้าให้ม้าใช้ เอาไปให้กองทัพแล้วกลับมา ฯ
เถ้าแก่น้อมพร้อมคำนับแล้วรับสาร ประคองพานเยื้องย่างไปข้างหน้า
บอกสนมกรมวังสั่งกิจจา เร่งจัดม้าใช้ไปให้กองทัพ ฯ
ฝ่ายม้าใช้ได้หนังสือถือรับสั่ง เผ่นขึ้นหลังพาชีเตือนตีขวับ
ม้าก็เต้นเผ่นน้อยซอยยับยับ มาถึงทัพเล่าแถลงแจ้งกิจจา
ให้สารศรีสี่ฉบับแล้วกลับหลัง มาเวียงวังแจ้งความตามประสา
ฝ่ายพวกพ้องกองทัพรับสารา มาวันทาทูลองค์นางนงคราญ ฯ
ส่วนสุวรรณมาลีศรีสวัสดิ์ ให้เคืองขัดในวิญญาณ์ไม่ว่าขาน
สั่งเสนาอาลักษณ์พนักงาน จงอ่านสารสินสมุทรสุดอาลัย ฯ
อาลักษณ์รับอภิวาทราชสาร พลางคลี่อ่านจะแจ้งแถลงไข
ว่าสารทรงองค์โอรสยศไกร ให้ทราบใต้ฝ่าพระบาทมาตุรงค์
มาอยู่วังลังกาอาณาจักร ได้คู่รักร่วมอารมณ์สมประสงค์
พระบุตรีศรีสวัสดิ์ขัตติยวงศ์ พอสมพงศ์สมพักตร์ศักดิ์ตระกูล
อันพงศ์เผ่าที่อยู่ชมพูทวีป จนสิ้นชีพสิ้นชาติเป็นขาดสูญ
ไม่นับเนื้อเชื้อวงศ์พงศ์ประยูร จึงจำทูลเสียให้เสร็จสำเร็จการ
ขอเชิญกลับเสียเถิดประเสริฐกว่า แม้อยู่ช้าเห็นจะฉาวจนร้าวฉาน
ถ้ารักองค์จงเหือดที่เดือดดาล อย่าก่อการเกินไปจะได้อาย ฯ
พอจบคำช้ำจิตผิดสังเกต น้ำพระเนตรหลั่งไหลพระทัยหาย
สินสมุทรสุดสุภาพไม่หยาบคาย นี่ดีร้ายอีฝรั่งสิ้นทั้งนั้น
โอ้ลูกเอ๋ยเลยหลงลืมวงศ์ญาติ เหมือนตัดขาดเกศาแม่อาสัญ
สะอื้นร่ำพร่ำว่าแล้วจาบัลย์ อุสาห์กลั้นกลัวจะขาดราชการ ฯ
จึงให้อ่านสารศรีสุวรรณราช ว่าอุปราชลังกามหาสถาน
แจ้งพี่นางต่างมีรสพจมาน ด้วยหม่อมฉานฉุนคิดอนิจจัง
ชาวชมพูทั้งบูรีไม่มีสัตย์ สบถสะบัดเสียประเดี๋ยวไม่เหลียวหลัง
ทั้งถือผิดคิดรังเกียจให้เกลียดชัง ฝ่ายฝรั่งถือศิลสิ้นทุกคน
มีผัวเดียวเมียเดียวไม่เลี้ยวลด ไม่โป้ปดลวงล่อคิดฉ้อฉล
จึงมาอยู่สู่สุขสิ้นทุกคน ไม่กังวลวงศ์ญาติเป็นขาดกัน
เขาจะตรงลงนรกที่หมกไหม้ ฉันจะไปสู่สถานพิมานสวรรค์
จึงตัดเสียเมียลูกไม่ผูกพัน เป็นขาดกันแล้วอย่าอ้างเหมือนอย่างเคย ฯ
พอจบเรื่องเคืองขัดจึงตรัสว่า แม่เกษราแม่อรุณแม่คุณเอ๋ย
อยู่หาไหนไม่มาฟังเธอมั่งเลย ลูกไม่เคยสุดขืนกลืนน้ำตา
จะเก็บไว้ให้ฟังสิ้นทั้งสอง จะได้ร้องไห้รักให้หนักหนา
แล้วอ่านสารสำคัญของวัณฬา เจ้าลังกาปิ่นเกศนิเวศน์วัง
มาถึงพระมเหสีบุรีผลึก อย่าเหิมฮึกหึงสาเป็นบ้าหลัง
ก็ย่อมรู้อยู่ทุกสิ่งที่จริงจัง เพราะเพลี่ยงพลั้งลึกซึ้งต้องถึงตัว
มิใช่ข้าหาสัดจองไปท่องเที่ยว ถึงน้ำเขียวขึ้นบนเกาะเที่ยวเสาะผัว
คิดความหลังมั่งเถิดเจ้าอย่าเมามัว ตัวของตัวเมื่อเป็นสาวก็ฉาวลือ
อุศเรนพี่ของเราขอเจ้าได้ เจ้ามิใช่มเหสีพระพี่หรือ
กลับมีชู้สู่ผัวไม่กลัวมือ ยังจะถือตัวดีหรือพี่สะใภ้
ว่าชิงผัวชั่วช้าส่วนฆ่าผัว มันไม่ชั่วมั่งดอกหรือถือไฉน
จนเกิดยุครุกรบทั้งภพไตร ก็เพราะใครเล่าขานางมาลี
แพศยาฆ่าคู่เขารู้ทั่ว ไปลักผัวนางผีเสื้อลงเรือหนี
ส่วนตัวแสนแค้นว่าข้าชิงสามี ส่วนฆ่าพี่เขาสิไม่ให้เขาแค้น
พระทรงยศอดสูมิอยู่ด้วย ยังแร่รวยลามล่วงมาหวงแหน
แต่ผัวนางข้างหนึ่งก็หึงแทน เจ้ามันแสนสันทัดได้หัดปรือ
มาตามเก้อเธอก็ไม่ออกไปหา จะให้ข้าอุ้มพระองค์ไปส่งหรือ
มาโกรธาหน้ามืดทำฮืดฮือ ยังด้านดื้อว่าเป็นผัวไม่กลัวอาย
จงมาขุดอุศเรนไปเป็นคู่ พระนี้ชู้มิใช่ผัวอย่ามัวหมาย
สงสารเจ้าเปล่าเปลี่ยวอยู่เดียวดาย แม้เป็นชายจะช่วยโลมนางโฉมงาม
ให้หายเหือดเดือดดิ้นถวิลสวาท เป็นพระราชสามีอยู่ที่สาม
มิใช่เช่นเป็นเชลยไม่เคยลาม ยิ่งหยาบหยามยิ่งจะซ้ำระยำยับ
เหมือนหยั่งน้ำเห็นปลิงจริงนะเจ้า นัยน์ตาเขาลืมได้มิใช่หลับ
พี่มาลีศรีผลึกกินลึกลับ อย่าให้น้องต้องขับจงกลับไป ฯ
พอสารจบสบเจ็บให้เหน็บแน่น ยิ่งแสนแค้นดังเขาเชือดเอาเลือดไหล
มันเติมแต้มแนมเหน็บน่าเจ็บใจ ชะกระไรหนอกระนี้อีละเวง
เห็นผัวรักซักถามเอาความหลัง กระทบกระทั่งทับถมจะข่มเหง
ทะเลาะเราเจ้าผัวไม่กลัวเกรง มันชั่วเองว่าเขาเป็นเหมือนเช่นตัว
ชะได้เชือดเลือดเนื้อเถือเป็นชิ้น กูจะกินเสียจริงจริงอีชิงผัว
มาอ้างความสามสองให้หมองมัว เขารู้ทั่วตัวของมันสักพันชาย
แล้วให้อ่านสารองค์พระทรงเดช จะโปรดเกศอนุกูลหรือสูญหาย
แต่เพียงนี้นี่ก็เบื่อเหลือละอาย จะได้ตายเสียให้แล้วได้แคล้วกัน
พนักงานอ่านเนื้อความออกตามเรื่อง พระมิ่งเมืองจอมลังกามหาสวรรย์
ด้วยทราบตามความขำที่สำคัญ นางสุวรรณมาลีที่มีคาว
เหมือนเต่าใหญ่ไข่ปิดให้มิดหลุม จะคุ้ยขุมขุดรื้อออกอื้อฉาว
ยังมิหนำซ้ำแล่นข้ามแดนดาว มาว่ากล่าวนางละเวงไม่กรงกลัว
จะกรวดน้ำคว่ำขันไม่พลันคบ มิขอพบขอเห็นไม่เป็นผัว
มีลูกเต้าเฒ่าแก่ก็แต่ตัว ใจยังมัวเหมือนหนึ่งว่าสิบห้าปี
ข้ารับแพ้แต่เมื่ออยู่ชมพูภพ ยังตามรบกวนอีกต้องหลีกหนี
เป็นขาดเด็ดเสร็จสั่งเสียครั้งนี้ เดือนแปดปีวอกวันจันทร์ข้างแรม
เรื่องสารศรีนี้แหละคือหนังสือหย่า อย่ามาว่าปรายเปรียบดูเฉียบแหลม
ถ้ารักตัวกลัวเจ็บอย่าเหน็บแนม ขืนลอมแลมแล้วจะอายเมื่อปลายมือ
เจ้าครองกรุงรุ่งเรืองเป็นเมืองเอก อภิเษกตัวใหม่ไม่ได้หรือ
พอจบคำช้ำใจดังไฟฮือ เห็นสุดมือไม่มีใครอาลัยแล
ไหนจะช้ำคำนางละเวงเล่า ทั้งผ่านเกล้าเล่าก็หย่าไม่แยแส
จะพึ่งที่ศรีสุวรรณก็ผันแปร เคยเห็นแต่สินสมุทรก็หลุดลอย
ยิ่งแลเหลียวเปลี่ยวเปล่าเศร้าสังเวช น้ำพระเนตรหยดเหยาะลงเผาะผอย
สุดจะทรงองค์นั่งกำลังน้อย กำสรดสร้อยซวนซบสลบไป ฯ
ฝ่ายบุตรีพี่น้องสองโอรส พลอยกำสรดเซ็งแซ่เข้าแก้ไข
ทั้งแสนสาวท้าวนางพวกข้างใน ร้องเรียกให้หมอบดโอสถเร็ว
หมอผู้หญิงวิ่งออกมานอกม่าน หลงนวดท่านตาหมอหลอจนคอเหลว
หมอเพชรคงหลงคั้นตามบั้นเอว ข้าหลวงเลวร้องหวีดกราดกรีดเกรียว ฯ
ครั้นฟื้นองค์นงลักษณ์อัคเรศ พูนเทวษหวั่นไหวอาลัยเหลียว
เหมือนสิ้นเหล่าเผ่าพงศ์อยู่องค์เดียว ยิ่งเปล่าเปลี่ยวในใจให้วังเวง
ดูเวียงวังลังกายิ่งพาแค้น จะทดแทนเสียให้สมที่ข่มเหง
ถึงชีวันบรรลัยก็ไม่เกรง อีละเวงจะให้ยับลงกับมือ
ถึงแม้ว่าสามีจะมิเลี้ยง ให้แท้เที่ยงเถิดไม่ฟังแต่หนังสือ
จะสู้ตายวายชนม์ให้คนลือ คงจะดื้อเข้าไปถึงในวัง
ขอประสบพบองค์พระทรงยศ สองโอรสช่วยกำกับเป็นทัพหลัง
มิให้เราเข้าไปก็ไม่ฟัง จะรบพังปากประตูเข้าบูรี
อีสาวใช้ไปช่วยด้วยให้หมด ให้ลือยศหญิงผลึกไม่นึกหนี
ได้เห็นหน้าข้ากับเจ้ากันคราวนี้ แม้ใครมีชัยชนะกูจะเลี้ยง
นางสาวใช้ใหญ่น้อยพลอยประจบ จะตีตบอีฝรั่งมันชั่งเถียง
ต่างจีบปากอยากทะเลาะให้เพราะเพรียง มาหมอบเมียงพร้อมหน้าทุกข้าไท ฯ
ฝ่ายพระหน่อบพิตรอดิสร สุดสาครขัตติยาอัชฌาสัย
ทูลทัดทานมารดาด้วยอาลัย พระอย่าไปปนกับกาที่สาธารณ์
เหมือนทองคำชัมพูรู่กระเบื้อง จะลือเลื่องชั่วกัลปาวสาน
จงรอรั้งฟังกิจค่อยคิดการ พรุ่งนี้ฉานจะขอเข้าไปเฝ้าฟัง
แม้เกี่ยวข้องต้องเสน่ห์ลมเพลมพัด จะเป่าปัดแก้กลด้วยมนต์ขลัง
รู้สึกองค์คงจะออกมานอกวัง เดี๋ยวนี้คลั่งเคลิ้มองค์เหมือนหลงเดิม
หนังสือนี้ดีร้ายฝ่ายฝรั่ง มันจะนั่งยุยงคอยส่งเสริม
เห็นสร่างมนต์ดลทำเฝ้าซ้ำเติม จึงพูนเพิ่มพิศวาสไม่คลาดคลา
มิควรฟังหนังสืออย่าถือโกรธ ประทานโทษบิตุเรศกับเชษฐา
วันนี้จวนสุริยนสนธยา พระมารดาจงระงับดับพระทัย ฯ
นางฟังสุดสาครค่อยอ่อนจิต พ่อช่วยคิดผันแปรเคยแก้ไข
แต่แม่นี้วิตกในอกใจ กลัวจะไปเข้าที่เป็นสี่องค์ ฯ
พระโอรสอดสูว่าผู้หญิง ถึงงามยิ่งอย่างไรก็ไม่หลง
หนังเสือเหลืองเครื่องไตรยังใส่องค์ ไม่เปลื้องปลงเปรมปรีดิ์กับสีกา ฯ
นางทรงฟังยังพรั่นให้หวั่นจิต ด้วยเคยติดตังรักมันหนักหนา
จึงว่าพ่อก็วิเศษเวทวิชา คิดรักษาพระองค์ให้จงดี
ถ้าแม้เจ้าเข้าไปติดชีวิตแม่ เห็นตายแท้แล้วขอฝากแต่ซากผี
นางสอนบุตรสุดสวาทราชบุตรี จงพึ่งพี่ทั้งสององค์เป็นพงศ์พันธุ์
ด้วยแสนแค้นแน่นเหน็บให้เจ็บจิต เหมือนชีวิตมารดาจะอาสัญ
พลางแนบชิดธิดายิ่งจาบัลย์ สะอื้นอั้นตรอมอารมณ์ไม่สมประดี
จนพลบค่ำย่ำฆ้องยิ่งหมองเศร้า เสด็จเข้าในพลับพลาหลังคาสี
แสนรำลึกตรึกตราถึงสามี ทรงโศกีกำสรดสลดใจ ฯ
ฝ่ายบุตรีพี่น้องสองโอรส อยู่ชั้นลดตามประสาอัชฌาสัย
สร้อยสุวรรณจันทร์สุดาร้อยมาลัย พระหัสไชยช่วยปลิดนั่งชิดกัน
พูดพุคะจ๊ะจ๋าประสารุ่น ด้วยเคยคุ้นเคียงใกล้ไม่ใฝ่ฝัน
วิชาธรจรมาเวลานั้น ให้ไหวหวั่นจิตกษัตริย์หัสไชย
นึกฉุนรักลักชม้ายชายชม้อย ดูโฉมสร้อยสุวรรณน้องอันผ่องใส
ลอออิ่มพริ้มพร้อมละม่อมละไม งามวิไลแลเหมือนจะเยื้อนยิ้ม
ยิ่งพิศเพ่งเปล่งปลั่งกำลังรุ่น เนื้อละมุนน่าอุ้มดูนุ่มนิ่ม
อันน้องนางอย่างพี่ดังตีพิมพ์ นึกอะลิ้มเอลี่ยนั่งเคลียคลอ
คิดใคร่รู้ว่าผู้ใหญ่เขาได้เสีย เป็นผัวเมียกันอย่างไรที่ไหนหนอ
ไม่เข้าใจในทีต้องรีรอ แต่เฝ้าคลอคิดกริ่มใคร่ชิมเชย ฯ
ส่วนสองนางต่างองค์ยังหลงเล่น ด้วยว่าเป็นเด็กอยู่ไม่รู้เฉย
แต่หัสไชยจะใคร่พลอดใคร่กอดเกย ยังไม่เคยขามเขินสะเทินใจ
ยิ่งแลเล็งเพ่งพิศยิ่งคิดรัก สุดจะหักห้ามจิตคิดไฉน
ต้องถอยถดอดอั้นกลั้นฤทัย ไปนอนใกล้เชษฐาสุดสาคร ฯ
ฝ่ายสองนางต่างร้อยดอกไม้เสร็จ ตามเสด็จขึ้นสุวรรณบรรจถรณ์
ถวายทรงองค์ละพวงช่วยสวมกร แล้วนางนอนริมพระพี่ไม่มีแคลง
ดึกสงัดหัสไชยยังไม่หลับ เห็นอัจกลับข้างที่ริบหรี่แสง
นางนอนใกล้ได้กลิ่นผินตะแคง ค่อยค่อยแพลงพลิกเบียดพอเฉียดเชย
ยิ่งหอมชื่นรื่นรินกลิ่นกุหลาบ ยิ่งเสียวซาบทรวงริกนาสิกเสย
แต่เดิมทีนั้นมิใช่จะไม่เคย เลยก่ายเกยจูบกอดพูดพลอดกัน
แต่น้ำจิตมิได้คิดพิศวาส เหมือนอย่างญาติเย้ายอมถนอมขวัญ
ครั้นรู้รักจักเป็นดังเช่นนั้น กลับขยั้นพรั่นตัวคิดกลัวเกรง
พินิจน้องสองนางกระจ่างแจ่ม งามแฉล้มอะเหลาะเฉาะล้วนเหมาะเหมง
อันโลกีย์มิต้องสอนเหมือนกลอนเพลง มันเป็นเองในอารมณ์ใคร่ชมชิม
ถ้าเชยชื่นฟื้นตัวกลัวจะร้อง ว่าพี่น้องเล้ารุมทำหยุมหยิม
แต่มุ่งมองสองแก้มดูแย้มยิ้ม ค่อยจ่อจิ้มจุมพิตยิ่งติดใจ
ด้วยมาแขกแรกเริ่มประเดิมรัก ไม่รู้จักจืดเปรี้ยวฉุนเฉียวไฉน
สวาทซาบปลาบปลื้มแล้วลืมไป หลับอยู่ในแท่นที่ทั้งสี่องค์ ฯ
ครั้นรุ่งสายฝ่ายสุดสาครคิด ถึงพระบิดายังกำลังหลง
น้อมคำนับอภิวาทพระมาตุรงค์ ลูกกับองค์อนุชาทูลลาไป
แม้ได้เฝ้าเข้าชิดกับบิตุเรศ จะสังเกตดูแลคิดแก้ไข
พระมารดาอย่าประหวั่นพรั่นฤทัย ลูกมิให้อายเขาชาวลังกา ฯ
นางโฉมยงทรงสดับกำชับสั่ง คอยระวังยาหยูกนะลูกหนา
จะเข้าวังทั้งพระน้องเป็นสองรา มันมากกว่าเกลือกจะรุกเข้าบุกบัน
ช่วยทูลองค์ทรงฤทธิ์พระบิตุเรศ มิโปรดเกศกลับไปไอศวรรย์
เชิญเสด็จเมตตามาฆ่าฟัน ให้ชีวันวอดวายก็หายความ
แม้รู้เห็นเป็นคนทนไม่ได้ จะเข้าไปตามเสด็จไม่เข็ดขาม
จะเคืองขัดตัดคอเสียก็ตาม มิขอข้ามคงคาไปธานี ฯ
พระโอรสจดจำคำรับสั่ง ถวายบังคมลามารศรี
พลางชวนพระอนุชาสรงวารี ในห้องที่ทำลับแลไว้แต่เดิม
หนังเสือเหลืองเครื่องทรงบรรจงจีบ ชฎากลีบเกล้าเวียนพระเศียรเสริม
ประดับเครื่องเรืององค์ประจงเจิม พักตร์เฉลิมจันทน์จุณเหมือนมุนี
พระน้องนุ่งยกอย่างไว้หางหงส์ แล้วสอดทรงเครื่องกษัตริย์จำรัสศรี
มงกุฎนวมสวมเกล้าพระเมาลี พระเจ้าพี่ทรงไม้เท้าของเจ้าตา
พระน้องนาถอาจองทรงพระขรรค์ จรจรัลตามเสด็จพระเชษฐา
มาหยุดยั้งนั่งประทับที่พลับพลา จัดบรรดาหนุ่มน้อยสองร้อยคน
เป็นคู่หัดจัดเอามาแต่การะเวก ทหารเอกอาจรบถึงหลบฝน
องค์ละร้อยคอยรับเมื่ออับจน ผูกสิงห์ต้นตัวกำลังม้ามังกร
ทั้งสององค์ทรงพระยาพาหนะ เรียงระกะมหาดเล็กเด็กสลอน
ขุนนางนั้นกั้นกลดบทจร สุดสาครควบม้าเข้าธานี ฯ
พวกลังกาฝรั่งสิ้นทั้งหลาย เห็นม้ากลายกลัวจะขบก็หลบหนี
เสียงครึกครื้นตื่นกันดูทั้งบูรี ตำรวจตีห้ามปรามไปตามทาง
บ้างว่าม้าหน้าเหมือนมังกรร้าย เข้าใกล้กรายกลัวจะดีดไม่กีดขวาง
พระแกล้งขับกลับตลบกระทบทาง ให้ฟาดหางหวดคนหลบลนลาน
หน่อกษัตริย์หัสไชยแกล้งไสสิงห์ ไล่ผู้หญิงล้มลุกสนุกสนาน
ถึงท้ายวังลังกานอกปราการ หยุดทหารพร้อมพรั่งแล้วสั่งความ ฯ
นายประตูรู้ว่าหน่อวรนาถ นึกขยาดยำเยงด้วยเกรงขาม
ไม่รู้จักซักไซ้ได้พระนาม ไปแจ้งความกับท้าวนางที่ข้างใน ฯ
ฝ่ายท้าวนางต่างเข้าไปเฝ้าแหน แล้วทูลแทนคำแจ้งแถลงไข
สุดสาครกับกษัตริย์หัสไชย สั่งมาให้ทูลเนื้อความตามกิจจา
ว่าบังคมสมเด็จพระบิตุราช ทั้งพระมาตุรงค์ทรงยศถา
ได้ทราบความตามประชวรจึงด่วนมา เฝ้าพระอาพระเจ้าพี่ทั้งสี่องค์ ฯ
ฝ่ายลูกสาวเจ้าลังกาวัณฬาราช นึกประหลาดหลากจิตพิศวง
จึงทูลความถามโอรสยศยง เกิดด้วยองค์อัคเรศประเทศใด ฯ
พระเล่าความตามยุบลแต่หนหลัง ให้นางฟังจะแจ้งแถลงไข
นางแกล้งถามความคิดฤทธิไกร พระเล่าให้รู้ฤทธิ์ถึงวิทยา
มีไม้เท้าดาวบสดังกรดกริช สุจริตแจ้งจำคำสิกขา
หนังเสือเหลืองเครื่องทับประดับประดา ถือศีลห้าอายุสิบแปดปี ฯ
นางคาดถูกลูกจะมารักษาพ่อ จำจะล่อไว้บำรุงซึ่งกรุงศรี
จึงเสแสร้งแกล้งว่าเหมือนปรานี บุตรพระพี่มัจฉาน่าเอ็นดู
แต่ยังไม่ได้พบประสบพักตร์ ยังน่ารักรสถ้อยอร่อยหู
อย่าปล่อยไปให้ประสมชาวชมพู ให้หล่อนอยู่เสียในวังที่ลังกา
โปรดประทานฉันจะใคร่ได้เป็นลูก แล้วจะปลูกฝังรักให้หนักหนา
พลางสอพลอพ้อตัดพระภัสดา นี่หรือว่าโปรดเกล้าตรัสเปล่าไป
มเหสีที่ฉลาดเขาคาดถูก จึงได้ลูกสองสามตามวิสัย
เหมือนหม่อมฉันนั้นไม่รื่นชื่นพระทัย จึงไม่ได้ลูกเต้าเหมือนเขาเลย
พระเล้าโลมโฉมฉายสายสวาท อย่าประมาทมือเก่านะเจ้าเอ๋ย
เมื่อว่าไรไม่ตามนี่ทรามเชย เพราะนิ่งเฉยมันจึงช้าอุสาห์จำ
อันโอรสยศไกรพี่ให้เจ้า โฉมเฉลาจงช่วยชุบอุปถัมภ์
สุดสาครสอนสั่งรู้ฟังคำ ให้เป็นกรรมสิทธิ์วนิดา ฯ
นางยินดีที่ได้สมอารมณ์นึก จะปราบศึกนั้นด้วยเล่ห์เสน่หา
ลาพระบาทยาตรเยื้องชำเลืองมา ห้องสุลาลีวันเข้าชั้นใน
ขึ้นนั่งเตียงเคียงประโลมโฉมลูกน้อย พลางค่อยค่อยเล่าแจ้งแถลงไข
จริงจริงเจียวเดี๋ยวนี้พระภูวไนย ขอเจ้าให้กับโอรสยศยง
แม่ก็ยอมพร้อมใจยกให้แล้ว นะลูกแก้วแก้ไขให้ใหลหลง
ล่อให้อยู่บูรีทั้งสี่องค์ ได้ดำรงช่วยรักษาพาราเรา ฯ
ฝ่ายสุลาลีวันนั้นก็รุ่น เห็นเขาอุ่นแอบผัวแต่ตัวเหงา
ด้วยอยู่ใกล้ได้เห็นทุกเย็นเช้า จึงพลอยเมาเหมือนหนึ่งฝิ่นได้กลิ่นอาย
พระมารดาพาทีให้มีผัว หน้าเหมือนบัวบังร่มด้วยสมหมาย
แต่ซ่อนเงื่อนเหมือนรังเกียจเกลียดผู้ชาย กราบถวายวันทาแล้วพาที
พระชุบเลี้ยงเพียงบุตรสุจริต ถึงชีวิตวอดวายไม่หน่ายหนี
แต่จะให้ไปเป็นเหมือนเช่นนี้ มิรู้ที่คิดอ่านประการใด
ด้วยไม่เคยเลยหม่อมฉันประทานโทษ อย่ากริ้วโกรธกริ่งตรึกนึกไฉน
นางฟังคำร่ำปลอบให้ชอบใจ กลัวทำไมมีผัวอย่ากลัวเลย
ไม่ลำบากยากเย็นเป็นแต่เขา เข้าคลึงเคล้าต้องถูกดอกลูกเอ๋ย
ชื่นอะไรนั้นไม่รื่นเหมือนชื่นเชย กลัวจะเคยเสียหนักอีกอย่าหลีกตัว
ไม่ว่าเล่นเป็นผู้หญิงจริงจริงนะ ถ้าเจ้าจะเล่นเพื่อนไม่เหมือนผัว
เขาชวนเชยเคยเองอย่าเกรงกลัว จงแต่งตัวตามตำรับให้จับตา
ถึงปลุกเสกเลขยันต์ประกันแก้ ไม่ดูแลหลงเล่ห์เสน่หา
เข้าต้องถูกผูกจิตด้วยวิทยา เสื่อมวิชาชายก็คงจะหลงรัก
แม่จะให้ไปรับคำนับเขา แล้วก็เจ้าจะได้ดูให้รู้จัก
สายอยู่แล้วแก้วตาอย่าช้านัก นางนงลักษณ์ออกมานั่งสั่งขรัวนาย
เรียกสุรางค์นางน้อยน้อยมาคอยท่า ตามสุลาลีวันจะผันผาย
เชิญเครื่องยศกลดกั้นพรรณราย อย่าให้อายจะออกหน้าเวลานี้ ฯ
ขรัวนายน้อมพร้อมพรั่งสั่งกำชับ นางสำหรับเครื่องอานพานพระศรี
สาวน้อยน้อยคอยตามรูปงามดี มาพร้อมที่ชาลาคอยท่านาง ฯ
ฝ่ายสุลาลีวันลงยันต์เลข นั่งปลุกเสกสารพัดไม่ขัดขวาง
แล้วอ่าองค์สรงน้ำทรงสำอาง สยายสางผมเผ้าพลางเกล้ามวย
กระหมวดมุ่นรุนปิ่นฝังนิลปัก ช้องจำหลักแซมดอกไม้ไหวสลวย
ลูบสุคนธ์มนตรามหาละลวย ให้รื่นรวยรสสุคนธ์วิมลมาลย์
แล้วนุ่งห่มสมทรงประจงจัด คาดเข็มขัดเพชรพรายสายประสาน
ใส่สร้อยนวมสวมทรงวงสังวาล ทองกรบานพับเพชรแก้วเก็จแกม
ธำมรงค์วงวาวดูพราวพร้อย ล้วนเพชรย้อยรุ่งเรี่ยมเจ็ดเหลี่ยมแหลม
กรรเจียกจรซ้อนใส่ดอกไม้แซม กรอบหน้าแนมเนาวรัตน์จำรัสเรือง
แล้วร่ายมนต์คนดูให้ชูโฉม งามประโลมเปล่งปลั่งอลั่งเหลือง
ใส่เกือกทองรองบาทแล้วยาตรเยื้อง นางเชิญเครื่องรุ่นงามตามลีลา
ลงจากปรางค์นางที่พระพี่เลี้ยง ประคองเคียงกลั้นกลดมียศถา
พร้อมด้วยเหล่าสาวสรรค์กัลยา ลีลามาริมปราการทวารวัง
เห็นพี่น้องสององค์ล้วนทรงลักษณ์ ประไพพักตร์ผิวฉวีดังสีสังข์
ค่อยมองเมียงเพียงบานทวารบัง เห็นนุ่งหนังเสือเหลืองใส่เครื่องทรง
ดูน่ารักนักสิทธ์ชนิดหนุ่ม ล้วนรัดกุมกรเกศเนตรขนง
พระน้องงามยามรุ่นละมุนองค์ พิศวงหวั่นไหวฤทัยสะเทิน
ขืนอารมณ์ก้มกรานค่อยคลานเข่า เข้าไปเฝ้าทูลความยิ่งขามเขิน
สองกษัตริย์ขัตติยาให้มาเชิญ เสด็จเดินไปปราสาทราชวัง ฯ
สุดสาครค้อนเคืองชำเลืองพิศ ระรื่นฤทธิ์รสสุคนธ์ต้องมนต์ขลัง
ให้เสียวซาบปลาบปลื้มจนลืมชัง เห็นเปล่งปลั่งพรั่งพร้อมละม่อมละไม
ดำริรักสักครู่ก็รู้สึก อนาถนึกวิปลาสให้หวาดไหว
มิเสียทีอีฝรั่งช่างกระไร มนต์มันใส่ฉุนเฉียวให้เสียวรัก
นี่หรือชะพระบิดาพระอาพี่ จึงเสียทีจำเป็นเห็นประจักษ์
พลางนึกภาวนาในพระไตรลักษณ์ พอกันรักรู้พระองค์ไม่หลงเลย
แล้วชวนพระอนุชาลงม้าสิงห์ ไม่ดูหญิงแกล้งเมินทำเดินเฉย
ถามว่านางทางไหนยังไม่เคย จะหลงเลยไปเสียดอกช่วยบอกทาง
นางทูลว่าอย่าได้ทรงพระวิตก วังไม่รกเหมือนหนึ่งป่ารุกขาขวาง
แล้วเหลียวมาว่ากล่าวให้ท้าวนาง เดินนำทางหน่อไทเข้าในวัง ฯ
พระพี่น้องสองเดินดำเนินหน้า นางสุลาลีงามเดินตามหลัง
พวกห้ามแหนแสนสาวเหล่าชาววัง มาคอยนั่งดูหน้าสุดสาคร
เห็นสององค์ทรงโฉมประโลมสวาท ยุรยาตรเยื้องย่างอย่างไกรสร
ดูคมคายส่ายสอดค่อยทอดกร ชะอ้อนอ่อนเอวองค์ทรงสำอาง
บ้างนึกรักอักอ่วนรัญจวนจิต ดัดจริตเมียงเมินทำเดินขวาง
บ้างตามหลังนั่งยิ้มอยู่ริมทาง สาวสุรางค์รักใคร่อาลัยแล
บ้างเยี่ยมห้องร้องบอกกันออกวุ่น งามเหมือนหุ่นหนอเจ้าหนอเสียงจ๋อแจ๋
ที่สาวใหญ่ใจคอนั้นท้อแท้ เสียดายแก่เกินเธอชะเง้อเงย
พระหน่อนาถยาตรเยื้องชำเลืองเหลียว เขากวักเกี้ยวหยอกเอินแกล้งเดินเฉย
ใครเลียมล่อตอแยไม่แลเลย ด้วยคิดเคยเข็ดขยาดไม่พาดพิง
พระหัสไชยให้สติลัทธิว่า ภาวนาไว้ให้มั่นกันผู้หญิง
มันตามดูพรูพรั่งน่าชังชิง พระพี่นิ่งเดินมาชาลาลาน
พอถึงปรางค์นางวัณฬาออกมารับ พระคำนับน้อมองค์น่าสงสาร
นางเชิญนั่งตั้งที่พระศรีประทาน อยู่นอกม่านหมายจะดูให้รู้ที
เรียกธิดามาใกล้ไหว้คำนับ แล้วตรัสกับพี่น้องทั้งสองศรี
พระโอรสอุสาห์มาถึงธานี แม่ยินดีได้เห็นหน้าสุดสาคร
ไฉนหนอพ่อจึงนุ่งหนังเสือเหลือง มิทรงเครื่องอย่างกษัตริย์ประภัสสร
ไม่หาคู่สู่สมสยมพร จะรีบร้อนไปสวรรค์หรือฉันใด
พระบิตุรงค์โองการให้ฉันแล้ว เป็นลูกแก้วกลอยจิตพิสมัย
อยู่เวียงวังลังกาเถิดอย่าไป หรือพ่อไม่ปลงจิตจะบิดเบือน ฯ
สุดสาครอ่อนตามความรับสั่ง พระคุณดังดินฟ้าไม่หาเหมือน
แม้ชุบเลี้ยงเที่ยงแท้ไม่แชเชือน จะเยี่ยมเยือนเหมือนพระบาทมาตุรงค์
แต่ไม่รักนัคเรศนิเวศน์สถาน ชอบสำราญราวป่าเป็นอานิสงส์
ถือนิโรธโดดเดี่ยวเที่ยวธุดงค์ จึงสู้ทรงหนังเสือเหลืองเครื่องสิทธา
ได้ทราบเหตุว่าประชวรจึงด่วนข้าม มาฟังความเบาหนักช่วยรักษา
พอโรคร้ายหายสูญจะทูลลา พระมารดาบิตุรงค์ไปดงดาน
แม้บ้านเมืองเคืองขัดจะจัดทัพ มาช่วยรับรบศึกที่ฮึกหาญ
แล้วแกล้งถามความว่าพระอาการ ร้อนรำคาญขัดขวางเป็นอย่างไร ฯ
นางรู้ว่ายาหยูกมิถูกต้อง ด้วยมีของคุ้มองค์ไม่หลงใหล
จะยอกย้อนผ่อนปรนด้วยกลใด ให้เอาไม้เท้าวางเสียห่างองค์
ให้ผู้หญิงอิงแอบเข้าแนบเนื้อ หน่อยก็เหลือรักใคร่จนใหลหลง
ดำริพลางนางบอกว่าบิตุรงค์ ค่อยฟื้นองค์ขึ้นแล้วเห็นไม่เป็นไร
เมื่อตะกี้นี้บรรทมลมปะทะ ตื่นจึงจะทูลแจ้งแถลงไข
แล้วนวลนางย่างย่องเข้าห้องใน พระอภัยพยักหน้าให้มาเคียง ฯ
พลางตรัสถามความสองพี่น้องน้อย นางค่อยค่อยทูลกระซิบอุบอิบเสียง
หม่อมฉันรักจักใคร่เอาไว้เลี้ยง แต่เธอเลี่ยงหลีกไปไม่ไยดี
พระโปรดด้วยช่วยกักไว้สักหน่อย อย่าเพ่อปล่อยไปให้พระมเหสี
ค่ำจึงให้พระธิดาสุลาลี คุมไว้ที่ในห้องลองสักคราว
เมื่อเป็นไรไปก็ตามไม่ห้ามรัก พอสมพักตร์สมภูมิสมหนุ่มสาว
ได้สืบวงศ์พงศ์พืชให้ยืดยาว อย่างว่ากล่าวพระจะเห็นเป็นกระไร ฯ
พระชื่นชอบตอบนางว่าอย่างเอก อภิเษกเสียในห้องให้ผ่องใส
บอกให้มาหาพี่ที่ข้างใน จะสอนให้ลูกรักรู้จักดี ฯ
นางคำนับรับสั่งไปนั่งนอก แล้วตรัสบอกพระพี่น้องทั้งสองศรี
แม่ทูลแล้วแก้วตาอย่าช้าที ไปเฝ้าที่ห้องในแท่นไสยา ฯ
พระคำนับรับสั่งทั้งพี่น้อง คลานเข้าช่องฉากชั้นที่กั้นฝา
แลเห็นองค์ทรงฤทธิ์พระบิดา ไม่โรยราโรคภัยสิ่งใดมี
แต่พระรูปซูบซีดลงนิดหน่อย พระพักตร์สร้อยเศร้าหมองด้วยต้องผี
เข้ากอดบาทบิตุรงค์ทรงโศกี มิพอที่ทูลกระหม่อมมาตรอมตรม
จนมารดามาตามด้วยความทุกข์ ไม่มีสุขสักเท่าซีกกระผีกผม
เพราะพระถูกหยูกยาต้องอาคม ทุกข์ระทมทั่วไปทั้งไพร่นาย
จึงโปรดให้ไปหาลูกมาด้วย จะได้ช่วยแก้ไขเสียให้หาย
แล้วกราบทูลมูลความตามอุบาย อันผู้ชายต้องเสน่ห์ลมเพลมพัด
เอาไม้เท้าดาวบสจรดอุระ จึงร่ายพระคาถามหาจำกัด
ปีศาจตายคลายมนต์ดลชะงัด จะรีบรัดเร่งรักษาฝ่าธุลี
แต่ตัวเขาเจ้าตำราทำยาหยูก อย่าให้ถูกองค์อีกเร่งหลีกหนี
จงโปรดให้ได้รักษาเวลานี้ อย่าให้มีผีผู้หญิงเข้าสิงองค์ ฯ
พระอภัยใจเหิมเคลิ้มเหมือนบ้า เธอหมายว่าเธอไม่ถูกพระลูกหลง
สำรวลพลางทางว่าเจ้าเง่าโง่งง เขายุยงพลอยเห็นว่าเป็นจริง
นางสุวรรณมาลีเธอขี้หึง นั่นเขาจึงว่าบิดาต้องยาหญิง
พระลูกน้อยพลอยแหนงแคลงประวิง คราวนี้นิ่งเสียหนาอย่าพูดไป
อันโฉมยงองค์ละเวงวัณฬาราช กษัตริย์ชาติเชื้อลังกาภาษาไสย
เขารักเจ้าเท่ากับบุตรสุดอาลัย จนหล่อนให้พระธิดาสุลาลี
ให้อยู่วังฝังปลูกเหมือนลูกเต้า เออก็เจ้าควรหรือกลับถือผี
แต่พี่ยาอายังเห็นว่าเป็นดี เขามามีคู่ครองทั้งสองคน
อันสตรีที่อื่นอื่นสักหมื่นแสน ไม่มีแม้นเหมือนหญิงชาวสิงหล
ทั้งสาวแก่แม่ม่ายเหมือนไก่ชน เขารู้กลปรนนิบัติภัสดา
ถึงผัวทุกข์ปลุกปลื้มให้ลืมทุกข์ มีแต่สุขสรวลเสเสน่หา
ไม่คบเขาชาววังเมืองลังกา ที่อื่นให้ไปหาเลือดตากระเด็น
เจ้าได้นางอย่างนี้ดีนะลูก จะช่วยปลูกเสียต่อตาบิดาเห็น
ให้หายห่วงทรวงร้อนจะผ่อนเย็น จงอยู่เป็นเขยขวัญนางวัณฬา ฯ
สุดสาครร้อนจิตผิดสังเกต น้ำพระเนตรพรั่งพรายทั้งซ้ายขวา
ทั้งน้องน้อยพลอยสะอื้นกลืนน้ำตา แต่สุดสาครซ้ำร่ำพิไร
โอ้พระคุณทูลกระหม่อมจอมมนุษย์ จะละพุทธเสียแล้วหรือมาถือไสย
จะขวางขัดทัดทานประการใด เล่าก็ไม่ควรตัวกลัวพระองค์
พระเกิดเกล้าเจ้าประคุณการุญเลี้ยง ลูกจะเถียงที่ไหนได้ว่าใหลหลง
เป็นเวรามาทันลูกมั่นคง จึงได้ทรงคิดเห็นเป็นเช่นนั้น
ลูกเกิดมาอาภัพอัปภาคย์ พบแต่ยากดังชีวาจะอาสัญ
ให้เปลี่ยวใจไร้วงศ์ทั้งพงศ์พันธุ์ สุดจะผันผินหน้าไปหาใคร
จึงอุสาห์ลาแม่มาแต่น้อย จะตายร้อยพันคราน้ำตาไหล
ครั้นว่าปะพระบิดาดังอาลัย ก็ทุกข์ใจให้สงสารพระมารดา
จะอยู่เดียวเปลี่ยวเปล่าทุกเช้าค่ำ เห็นแต่น้ำในทะเลกับเวหา
แม้เจ็บไข้ใครเล่าจะเอายา มารักษาชนนีไม่มีเลย
โอ้ใจลูกผูกพันจนฝันเห็น มิได้เว้นวายวิตกเลยอกเอ๋ย
จึงถือบวชกรวดน้ำไปตามเคย ไม่ละเลยลืมพระคุณกรุณา
มาพึ่งบุญทูลกระหม่อมจอมกษัตริย์ ได้สืบขัตติยราชพระศาสนา
เดี๋ยวนี้พระจะบำรุงกรุงลังกา กลับเป็นฝาหรั่งกลายเมื่อปลายมือ
ก็ฝ่ายลูกผูกชฎารักษากิจ ศีลประสิทธิ์ศักราชไม่ขาดหรือ
ทุกถิ่นฐานบ้านเมืองจะเลื่องลือ คนเดียวถือสองฝ่ายน่าอายจริง
ซึ่งออกโอษฐ์โปรดลูกจะปลูกฝัง หม่อมฉันยังไม่รู้จักรักผู้หญิง
ครั้นมีคู่ผู้ชายมักหมายชิง ต้องยุ่งยิ่งยุคเข็ญเหมือนเห็นมา
เป็นอันขาดชาตินี้ไม่มีคู่ จะไปอยู่ปรนนิบัติแม่มัจฉา
แม้แม่ตายหมายจิตเป็นสิทธา เดี๋ยวนี้มาเลื่อนลอยพลอยรำคาญ
จะพึ่งบุญทูลกระหม่อมให้พร้อมญาติ ก็ตัดขาดญาติวงศ์พงศ์สถาน
จะพึ่งบาทมาตุรงค์พระวงศ์วาน ก็เกินการดาลเดือดไม่เงือดงด
จะพึ่งบุญพี่ยาพระอาเล่า ก็มาเข้ารีตเมียไปเสียหมด
กระหม่อมฉันก็จะลารักษาพรต เป็นดาบสอยู่ริมหิมพานต์ ฯ
พระฟังคำรำลึกรู้สึกบ้าง คิดถึงนางมัจฉาน่าสงสาร
สักประเดี๋ยวเสียวมนต์ดลบันดาล รื้อสำราญสำรวลชวนโอรส
ขืนจะใคร่ไปบวชชวดมีลูก นุ่งหนังผูกคากรองทั้งต้องอด
อยู่ถิ่นฐานบ้านเมืองมีเครื่องยศ ลองชิมรสลูกฝรั่งมั่งเป็นไร
อร่อยจริงยิ่งกว่ากินลูกลิ้นจี่ จะหานางอย่างนี้หาที่ไหน
เขมรลาวชาวละครทั้งมอญไทย พ่อก็ได้ลองแล้วนะแก้วตา
ที่รูปดีขี้มักไม่รักผัว เพราะเชื่อตัวว่าไม่ขาดคนปรารถนา
บ้างดึงดื้อถือยศไม่ลดลา บ้างดูหน้าบางบางแต่คางเพชร
บ้างรู้แต่แง่งอนไม่อ่อนหวาน บ้างจัดจ้านจ้วงจาบจึงหลาบเข็ด
มีเมียเดียวเจียวจึงหาที่กลเม็ด เป็นสำเร็จราชการสำราญรมย์
พอนึกได้ไม่ทันพักพยักหน้า ทั้งวงศาสุจริตสนิมสนม
ส่วนท่วงทีดีเหลือไม่เบื่อชม เขามักคมในฝักชักออกวาว
ถึงยามร้อนผ่อนสบายให้หายร้อน ยามหนาวนอนแนบกายให้หายหนาว
อันหญิงอื่นหมื่นแสนในแดนดาว ไม่สู้ชาวลังกาสัจจาจริง
เจ้าไม่เคยเลยพ่อนี้คอเก่า จนแก่เฒ่าก็ไม่เรื้อเบื่อผู้หญิง
โอรสฟังนั่งง่วงไม่ท้วงติง พระก็ยิ่งใหลหลงอยู่องค์เดียว ฯ
ฝ่ายสองนางฟังยิ้มอยู่ริมฉาก ชมฝีปากหน่อนาถฉลาดเฉลียว
ไม่รู้จักรักผู้หญิงจริงจริงเจียว จึงเด็ดเดี่ยวไม่ถูกมนต์หยูกยา
ไม้เท้านี้ดีจริงแม้หญิงจับ เห็นจะกลับเสื่อมมนต์ดลคาถา
เข้าเลียมลองต้องตัวให้มัวตา หน่อยหนึ่งหน้าก็จะก่ำดังตำลึง
ถ้าจะให้ไปห้องสองกับเจ้า ชิงไม้เท้าเสียให้ได้เข้าให้ถึง
นางแอบฟังนั่งนึกกันลึกซึ้ง อันดื้อดึงได้ผัวอย่ากลัวอาย ฯ
ฝ่ายองค์พระอภัยพิไรสอน สุดสาครบิดเบือนไม่เหมือนหมาย
จนจวนค่ำทำเล่ห์เพทุบาย กริ้วลูกชายช่างไม่รู้รักผู้ดี
มาพบเห็นเป็นลูกจะปลูกฝัง ว่าไม่ฟังปล่อยปละก็จะหนี
พลางตรัสเรียกธิดาสุลาลี มาข้างที่พระบัลลังก์สั่งกำชับ
ช่วยคุมเขาเจ้าคนนี้ไว้ทีหนึ่ง เขาดื้อดึงอยู่อย่าปล่อยคอยกำกับ
หัสไชยไว้ธุระพ่อจะรับ อยู่นอนกับบิดาได้พาที ฯ
สุดสาครอ่อนหวานประทานโทษ แม้ไม่โปรดให้ไปก็ไม่หนี
ถวายชีวิตสิทธิ์ขาดแล้วชาตินี้ ตามแต่ที่บุญกรรมได้ทำมา
ถึงเนื้อเลือดเชือดถวายเหมือนหมายมาด ขอแต่อย่าให้ขาดพระศาสนา
ถ้าเดี๋ยวนี้มิสงสารพระมารดา ลูกจะฆ่าตัวถวายให้หายแคลง
นี่ห่วงใยไม่ตายเป็นกายอยู่ ก็จะสู้ปรนนิบัติไม่ขัดแข็ง
พลางนึกแค้นแสนเทวษพระเนตรแดง ก้มกันแสงเศร้าจิตด้วยบิดร ฯ
พระอภัยให้ธิดาพาไปห้อง เอาแต่น้องไว้สุวรรณบรรจถรณ์
นางลีวันนั้นพาสุดสาคร มาห้องนอนขึ้นนั่งบัลลังก์ทอง
จัดเครื่องอานพานสลานั้นมาตั้ง แล้วแกล้งนั่งเคียงล่อสองต่อสอง
พอมืดกลุ้มคลุ้มค่ำเขาย่ำฆ้อง ประทีปส่องแสงสว่างกระจ่างตา
สุดสาครร้อนตัวกลัวผู้หญิง ไม้เท้าพิงพาดวางไว้ข้างขวา
นั่งกอดเข่าเซาซึมพึมภาวนา นางพูดจาว่ากระไรก็ไม่เงย
คิดถึงน้องต้องไปอยู่ไกลพี่ เคยร่วมที่แอบองค์สรงเสวย
เวลานี้มิได้เห็นเหมือนเช่นเคย โอ้อกเอ๋ยเป็นเคราะห์ต้องเกาะกุม
พระบิตุรงค์หลงใหลแล้วไม่สา ยังจะพาลูกให้ซ้ำถลำหลุม
ไม่ยอมรักกักขังให้นั่งคุม ให้นึกกลุ้มกลัดใจด้วยไม่เคย
นางลีวันนั้นเอาเครื่องมาเทียบถวาย ไม่สบายพระทัยก็ไม่เสวย
เขาวอนเตือนเชือนแชไม่แลเลย อิงเขนยนั่งภาวนาไป ฯ
นางเห็นนิ่งยิ่งล้อยิ่งพ้อตัด กอดพระหัตถ์เจ่าจุกเป็นทุกข์ไฉน
เฝ้าบ่นงึมพึมพำร่ำพิไร หรือตรึกไตรตรองคำทำเพลงยาว
หรือแต่งสารสังวาสนิราศเรื่อง มาจากเมืองมัวหมองถึงน้องสาว
เสียดายนุชสุดสวาทต้องขาดคราว พระพี่หนาวหนักหนาไม่มาตาม
เสาวคนธ์มณฑายุพาพักตร์ มิงามนักแล้วหรือหนอน้องขอถาม
สุดสาครร้อนใจดังไฟลาม มันออกนามกนิษฐาต้องพาที ฯ
กระไรเจ้าเฝ้าพ้อเฝ้าล้อเล่น ดูหน้าเป็นสารพัดไม่บัดสี
เอานามน้องของข้ามาพูดกาลี โน่นหล่อนดีดอกไม่เป็นเหมือนเช่นตัว
พึ่งรุ่นราวสาวแส้กระแตวับ ไม่นอนหลับเลียปากให้อยากผัว
เฝ้าพูดจาว่าแต่เขาช่างเมามัว เจ้ามันตัวสันทัดได้หัดปรือ
จนดึกดื่นขืนเฝ้าแต่เซ้าซี้ จะไม่มีผัวนี้ไม่ดีหรือ
พระเคืองแค้นค่อนขอดนั่งกอดมือ นางไม่ถือคิดว่าผัวเฝ้ายั่วเย้า ฯ
นางว่าข้าไม่มีผัวตัวพระพี่ จะไม่มีเมียได้หรือไม่เล่า
เห็นเมินนิ่งยิ่งล้อขอไม้เท้า ขยับเข้าแย่งยุดพระฉุดชิง
เดชะฤทธิ์สิทธารักษาไม้ ครั้นหญิงใกล้กลับเป็นงูไล่ผู้หญิง
ดูยาวเฟื้อยเลื้อยมาน่ากลัวจริง นางหวีดวิ่งวุ่นวายกลับหายวับ
ยังตัวสั่นหวั่นหวาดไม่อาจชะอ้อน สุดสาครแค้นอารมณ์ลมจะจับ
เสียดายเหลือเหงื่อชโลมออกโซมซับ สลบกับที่นิ่งไม่ติงกาย ฯ
พระสะอื้นฟื้นองค์ดำรงนั่ง ดูหน้าหลังแลเปล่าไม้เท้าหาย
คู่ชีวาอาวุธสุดเสียดาย พระฟูมฟายชลนัยน์สงสัยความ
ลงจากเตียงเลี่ยงออกไปนอกห้อง เที่ยวหาของคู่ชีวิตไม่คิดขาม
เห็นสาวสาวชาววังที่นั่งยาม แวะเข้าถามถึงไม้เท้าก็เปล่าไป
แล้วถามถึงพระเจ้าอาเชษฐานั้น พระทรงธรรม์ทั้งสองอยู่ห้องไหน
เขาทูลแจ้งอยู่ที่แสงสว่างไฟ เสด็จไปแฝงฟังกำบังองค์
เห็นพี่เอกเขนกแอบแนบผู้หญิง เฝ้าอ้อยอิ่งโอบอุ้มดูลุ่มหลง
อีฝรั่งนั่งเรียงอยู่เคียงทรง เข้าแอบองค์เอียงแก้มยิ้มแย้มพราย
แล้วมิหนำซ้ำชะอ้อนป้อนชานหมาก น่าเหียนรากรังเกียจเกลียดใจหาย
จะเข้าเฝ้าเล่าก็เบื่อเหลือละอาย ค่อยแฝงกายเยื้องย่องไปห้องอา
ไม่แจ้งความถามเหล่านางสาวใช้ ว่าอยู่ในฉากชั้นที่กั้นฝา
มองเขม้นเห็นพระองค์ทรงสกา นางรำภาแพ้นับเบี้ยทับคะแนน
ถึงเจ็ดเบี้ยเสียหายถวายแก้ม พระจูบแถมเถียงท้วงทำหวงแหน
ต้องจูบคืนยืนดูอดสูแทน ทำหนุ่มแน่นน่าเบื่อเหลือรำคาญ ฯ
กระแอมไอให้เสียงแล้วเมียงนั่ง พระเหลียวหลังแลเขม้นเห็นพระหลาน
เรียกให้ขึ้นบนที่นั่งอลังการ พ่อมาป่านนี้ไยไม่ไสยา
สุดสาครอ่อนเกล้าเล่าถวาย ไม้เท้าหายเสียทีเดียวจึงเที่ยวหา
แล้วทูลความตามสมเด็จพระบิดา ให้สุลาลีขังไว้วังใน ฯ
ศรีสุวรรณนั้นหัวเราะว่าเคราะห์เจ้า เมื่อไม้เท้าอยู่กับกายให้หายได้
จงมีเมียเสียเถิดหลานสำราญใจ นึกเหมือนไพร่มันว่าตำราบุราณ
มีเมียเคล้ามีข้าวกินแล้วสิ้นทุกข์ อยู่ไหนไหนได้เป็นสุขสนุกสนาน
แล้วลืมองค์หลงเลี้ยวพูดเกี้ยวพาน สามกระดานแล้วหนาจำนางรำภา ฯ
สุดสาครร้อนรุ่มให้กลุ้มอก เหมือนมาตกกลางทะเลเสนหา
จะพึ่งพี่มิได้พึ่งมาถึงอา อาก็พาผูกรักชักชโลง
โอ้เหมือนอย่างช้างเถื่อนที่เพื่อนเบียด เข้าเพนียดแดดิ้นจนสิ้นโขลง
เหมือนตัวเราเล่าจะถูกเข้าผูกโรง เพราะญาติโยงยั่วเย้าให้เข้าซอง
ขี้เกียจฟังนั่งนานรำคาญจิต อารมณ์คิดถึงไม้เท้ายิ่งเศร้าหมอง
บังคมลามาสิงหาสน์ปราสาททอง เที่ยวเดินมองหาไม้อาลัยแล ฯ
ฝ่านสุลานารีบุตรีน้อย สะกดรอยฟังความตามกระแส
เห็นโศกศัลย์ฟั่นเฟือนเที่ยวเชือนแช ด้วยของแก้อิทธิฤทธิ์ไม่ติดตัว
ยิ้มละไมในหน้าสมาบาป คงตายราบน้องแล้วไม่แคล้วผัว
ทำแกล้งเดินเมินหน้าเหมือนตามัว เข้ากอดตัวยุดไว้ว่าใครยืน
แล้วเป่ามนต์สนจิตประสิทธิ์ประสาท เสียวสวาทประดิพัทธ์ไม่ขัดขืน
พลางทำเป็นเห็นฟางว่ากลางคืน พระมายืนอยู่ไยไม่ไสยา
ให้อยู่ห้องต้องขังไม่นั่งนิ่ง ติดผู้หญิงอยู่ที่ไหนหรือไปหา
เที่ยวเชือนแชแต่หัวค่ำไม่อำลา แล้วจูงมาเข้าห้องอยู่สองคน
หับทวารบานไว้เสียให้แน่น แล้วขึ้นแท่นสังเกตดูเหตุผล
สุดสาครร้อนจิตด้วยฤทธิ์มนต์ ทั้งผีดลจิตชักให้รักนาง
นึกหอมกรุ่นฉุนเฉียวเสียวแสยง พระพักตร์แดงดูก่ำดังน้ำฝาง
ลืมความรู้ครูสอนแต่ก่อนปาง ให้รักนางบุตรีลาลีวัน
พินิจชมคมขำล้ำมนุษย์ ดูงามสุดสิ้นอย่างนางสวรรค์
ตะลึงหลงลงกระดูกให้ผูกพัน จนสุดกลั้นผันผ่อนพูดงอนง้อ
ประหลาดจริงยิ่งดึกยิ่งนึกหนาว เป็นลมว่าวข้าวเบาหนอเจ้าหนอ
เมื่อพลบค่ำย่ำระฆังเฝ้านั่งล้อ ไยไม่พ้ออีกเล่าหรือหาวนอน
นางรู้ทีผีวิ่งเข้าสิงสู่ นึกว่าอยู่แล้วเหมือนถูกเล่นลูกศร
จะเชือนแชแก้เผ็ดให้เข็ดงอน ทำคมค้อนบึ้งหน้าแล้วพาที ฯ
พระบิตุรงค์ทรงศักดิ์ให้กักขัง จึงต้องนั่งคุมตัวกลัวจะหนี
แต่หัวค่ำร่ำว่าเป็นกาลี ประเดี๋ยวนี้จะให้ล้อพูดก่อความ
แล้วก็พระจะได้ด่าให้สาหัส สารพัดจ้วงจาบทำหยาบหยาม
ยังเจ็บอกฟกช้ำดังน้ำคราม อย่าลวนลามเลียมล้อไม่พอใจ ฯ
สุดสาครผ่อนแก้นี่แน่น้อง พี่แกล้งลองใจดอกจะบอกให้
ไม่ถือโทษโกรธตอบขอบฤทัย จะรักใคร่ครองกันจนวันตาย
อันตัวเจ้าเยาวมาลย์ประทานพี่ ให้เป็นที่รักสมอารมณ์หมาย
อย่าควรคิดปลิดเปลื้องเคืองระคาย ขอฝากกายแก้วตาสุลาลี
แล้วเอนแอบแนบน้องประคองหัตถ์ นางป้องปัดผลักพลิกแล้วหลีกหนี
อะไรเล่าเฝ้ากวนทำยวนยี น้อยหรือพี่พูดเลี้ยวมาเกี้ยวน้อง
กระหม่อมฉันมันตอแหลกระแตวับ อย่ามาจับต้องตัวจะมัวหมอง
ขืนเลี่ยงเลียบเทียบเทียมทำเลียมลอง คงร้องก้องไปทั้งวังไม่ฟังเลย
ว่าประทานฉันทำไมฉันไม่รู้ พระมาตู่เอาเปล่าเปล่าแม่เจ้าเอ๋ย
อย่าเลียมเล่นเช่นนั้นฉันไม่เคย ไม่ยอมเลยแล้วพระองค์อย่าสงกา ฯ
พระแก้เกี้ยวเลี้ยวประโลมโฉมเฉลา ทำไมเล่ามิให้ชิดกนิษฐา
เจ้าเป็นน้องของพี่เพียงชีวา ควรหรือมาข้องขัดคอยปัดมือ
ประเวณีพี่น้องก็ต้องลูบ แล้วกอดจูบกันเป็นไรไม่ได้หรือ
ส่วนตัวพี่นี้เจ้าฉุดแย่งยุดมือ ก็ไม่ถือโทษเห็นว่าเป็นน้อง
ซึ่งว่าหยอกออกเจ็บจะเก็บโกรธ พี่ขอโทษเถิดนะเจ้าอย่าเศร้าหมอง
พลางลูบกายสายสมรกรตระกอง นอนเถิดน้องพี่จะกล่อมถนอมนวล
ประคองอุ้มจุมพิตเชยชิดโฉม เลียมประโลมลูบต้องของสงวน
นางผลักพลิกหลีกเลื่อนเบือนกระบวน แกล้งหยิกข่วนแก้เผ็ดให้เข็ดมือ
แล้วว่าเบื่อเหลือที่เป็นพี่น้อง มาลูบต้องเหมือนเช่นชู้ได้อยู่หรือ
เหมือนพระพี่นี้น้องต้องยุดมือ ด้วยน้องซื่อสุจริตพระคิดคด
นางเสาวคนธ์มณฑาจะมาหึง สักหน่อยหนึ่งน้องจะยับอัปยศ
พระเป็นชายหมายจะลิ้มลองชิมรส แล้วจะปลดเปลื้องปละสละไป
น้องก็รู้อยู่สิ้นว่าลิ้นถอด ไม่ตลอดลึกซึ้งไปถึงไหน
มามูมมามลามลวนทำกวนใจ น้องจะได้ความอายเมื่อปลายมือ ฯ
พระว่าเจ้าเสาวคนธ์วิมลพักตร์ เหมือนน้องรักร่วมครรภ์พี่นั้นหรือ
ขอเสียเถิดอย่าปัดให้ฟัดครือ นี่แหละสื่อเท่าตัวสมผัวเมีย
จะคลึงเคล้าเฝ้ากอดจนมอดม้วย จงเอออวยอนุกูลอย่าสูญเสีย
พลางขยับทับเพลาเข้าเคล้าเคลีย อะลิ้มเอลี่ยลูบต้องประคองโลม ฯ
สุลาลีมีแต่หยิกแล้วพลิกผลัก นี่หรือรักน้องหนักทำหักโหม
ข่มเหงเล่นเช่นชู้ทำจู่โจม แล้วเล้าโลมลูบคลำให้ช้ำมือ
สาธุสะพระก็ถือเป็นฤๅษี มายวนยียุ่งหยาบไม่บาปหรือ
แม้รักจริงทิ้งเมืองให้เลื่องลือ เชิญมาถือเพศฝรั่งเมืองลังกา
หนังเสือเหลืองเครื่องพรตจงปลดเสีย จึงมีเมียจะได้ขาดพระศาสนา
แม่ทำตามความฉันจำนรรจา จะเห็นว่ารักจริงไม่กริ่งใจ ฯ
พระฟังคำร่ำว่าให้ลาพรต เสียวสลดรำลึกนึกขึ้นได้
ด้วยพระเดชะพระกุศลเข้าดลใจ เสียดายไม้เท้าสะอื้นกลืนน้ำตา
นางรู้ทีแกล้งจี้ที่สีข้าง เหลียวเห็นนางนึกรักเป็นหนักหนา
จึงว่าพี่นี้ไม่ขัดหัทยา อยากเป็นฝาหรั่งเล่นเย็นเย็นใจ
แล้วลาพรตปลดเปลื้องเครื่องหนังเสือ ทรงใส่เสื้อเส้นทองดูผ่องใส
ด้วยโลกีย์นี้มันปลื้มให้ลืมไตร เหมือนสึกใหม่มีเมียเฝ้าเคลียคลอ
เข้าคลึงเคล้าเฝ้าพลอดทางกอดเกี้ยว เราผัวเดียวเมียเดียวกันเจียวหนอ
นางแกล้งว่าอย่าเพ่อหวังคอยรั้งรอ น้องไม่ล่อลวงจริงจะยิงยอม
แต่รอรักสักหน่อยค่อยค่อยรัก มิใช่จักโหยหิวให้ผิวผอม
ดูฤกษ์พานาทีให้ดีพร้อม น้องจะยอมอย่างประสงค์จำนงใน
พระอิงแอบแนบชิดจุมพิตพักตร์ จะผัดรักรื้อตะบึงไปถึงไหน
อันอดอื่นหมื่นแสนทั้งแดนไตร พี่อดได้อยู่ดอกด้วยนอกกาย
แต่ครั้งนี้ที่จะอดซึ่งรสรัก สุกจะหักห้ามสวาทให้ขาดหาย
เขาเป็นทั้งลังกาไม่น่าอาย อย่ากลับกลายแกล้งว่าทารกรรม
พลางกอดเกี้ยวเกลียวกลมภิรมย์รื่น ถนอมชื่นเชยชิมไม่อิ่มหนำ
นางว่าเบื่อเหลือเข็ญเฝ้าเคล้นคลำ จะชอกช้ำไปเสียแล้วไม่แคล้วเลย
ห้ามเท่าไรไม่ยั้งไม่ฟังห้าม ตามเถิดตามบุญกรรมแกล้งทำเฉย
พระกอดช้อนกรต้องประคองเชย ต่างไม่เคยขามเขินเผอิญเป็น
กระดี้กระดิกพลิกเพลี่ยงเบือนเบี่ยงบิด เหมือนเรือติดตมตื้นจะขืนเข็น
แต่สาวหนุ่มชุ่มชื่นระรื่นเย็น บังเกิดเป็นอัศจรรย์ไม่ทันรู้
ด้วยรวดเร็วเปลวไฟประลัยราค เหมือนขึ้นปากนกหินใส่ดินหู
พอลั่นฉับสับไกก็ไฟฟรู เสียงฟุบฟู่ฟุ้งฟูมดังตูมตึง
ต่างละเลิงเชิงชมภิรมย์รื่น อันรสอื่นหรือจะเปรียบประเทียบถึง
นางเมียยั่วผัวเย้าเฝ้าเคล้าคลึง จนเหนื่อยจึงเคลิ้มหลับระงับไป ฯ
อันเรื่องราวคราวสุดสาครคลั่ง ด้วยกำลังโลกีย์เป็นวิสัย
ถึงนักสิทธ์ฤทธิรงค์ทั้งทรงไตร เข้าเคียงใกล้โลกีย์แล้วมิพ้น
พอแจ่มแจ้งแสงสีรวีจำรัส จบจังหวัดฟากฟ้าเวหาหน
หน่อกษัตริย์หัสไชยอยู่ไพชยนต์ บรรทมบนแท่นทองที่รองทรง
ครั้นรู้สึกนึกรำพึงถึงพระพี่ ฉวยเสียทีอีผู้คุมจะลุ่มหลง
ค่อยขยดลดเลื่อนพระองค์ลง มาโสรจสรงพักตราแล้วคลาไคล
ถึงห้องที่ลาลีวันกำนัลนั่ง ถามว่ายังไสยาสน์อนาถไฉน
คอยฟังเสียงเมียงมองเข้าห้องใน เห็นหลับใหลแลแปลกแต่แรกมา
มองเขม้นเห็นเปลื้องเครื่องหนังเสือ ใส่แต่เสื้อสมเพชพระเชษฐา
กอดผู้หญิงอิงแอบแนบนิทรา คลอน้ำตาตกใจกระไรเลย
ตะลึงคิดผิดทีพระพี่เจ้า มาหลงเข้าซองซ้ำแล้วกรรมเอ๋ย
จนรุ่งแจ้งแสงสายยังก่ายเกย ไม่เห็นเลยว่าจะเป็นถึงเช่นนี้
เข้าปลุกสั่นบรรทมริมบรรจถรณ์ สุดสาครรู้สึกนึกบัดสี
ด้วยแรกตื่นฝืนอารมณ์ได้สมประดี ลงจากที่แท่นทองกอดน้องน้อย
ทรุดพระองค์ลงนั่งนึกสังเวช น้ำพระเนตรหยดเหยาะลงเผาะผอย
พี่ผิดพลั้งครั้งนี้เพราะผีพลอย เหมือนตายน้อยน้องเอ๋ยไม่เคยเป็น
วิปริตจิตใจให้ไหลเลื่อน อยู่ก็เชือนเฟือนฟั่นเหมือนฝันเห็น
แล้วตรัสกับอนุชาเวลาเย็น ไม้เท้าเป็นงูหายเสียดายนัก
พลางสะอื้นกลืนกลัดให้ขัดข้อง กอดพระน้องแนบประทับไว้กับตัก
ประโลมลูบจูบจอมถนอมพักตร์ เหมือนเคยรักรู้สึกด้วยนึกมนต์ ฯ
อนุชาว่าพระพี่หนีเถิดจ๊ะ ขืนอยู่นะคิดเห็นไม่เป็นผล
เรารีบออกนอกห้องทั้งสองคน ข้างพระชนนีคงจะหลงคอย ฯ
นางสุลาลีฟังเห็นคลั่งหาย เชื่อน้องชายฉุนแค้นแน่นคอหอย
ลุกมานั่งข้างเตียงเมียงชม้อย แล้วว่าน้อยหรือพระพี่เธอดีจริง
เห็นนอนฝันพันผูกถึงลูกสวาท เหลือประหลาดแล้วผู้ชายกลายเป็นหญิง
พอเห็นนางวางน้องต้องประวิง พระก็นิ่งนั่งพินิจด้วยคิดเกรง
รูปก็งามนามก็เพราะฉอเลาะแหลม ทั้งสองแก้มเหมือนอย่างมะปรางเปล่ง
ดูผิวผ่องเพียงพระจันทร์เมื่อวันเพ็ง ชำเลืองเล็งแลแฉล้มแล้วแย้มยิ้ม ฯ
หน่อกษัตริย์หัสไชยเห็นใหลหลง กำสรดทรงสร้อยเศร้านั่งเหงาหงิม
แค้นฝรั่งช่างไม่อายทำพรายพริ้ม เข้านั่งริมผัวแอบไว้แนบเนื้อ
นึกด่าทอตอแหลชอบแต่ตบ ไม่เคยพบหน้าเป็นทะเล้นเหลือ
ชะเช่นนี้มีมีดจะกรีดเนื้อ ให้ทานเสือเสียให้สิ้นลิ้นลังกา
จะนั่งดูอยู่ก็แสนจะแค้นคั่ง สุชลหลั่งคลอเนตรดูเชษฐา
เหลือเจ็บช้ำน้ำใจอาลัยลา กลับออกมาห้องกลางที่ปรางค์ใน ฯ
พอบิตุรงค์องค์ละเวงวัณฬาราช ตื่นไสยาสน์เรียกหาแล้วปราศรัย
ให้แต่งองค์ทรงเสวยสว่างใจ พระหัสไชยกราบก้มบังคมลา
จ่ามหาดเล็กอยู่ประตูนอก จึงไปบอกไพร่นายทั้งซ้ายขวา
พระจะกลับไปประทับที่พลับพลา ได้ปล่อยม้าปล่อยสิงห์วิ่งสบาย ฯ
นางละเวงเกรงไม่กลับกำชับสั่ง คืนมาวังนะอย่าไปให้สูญหาย
แล้วเหลียวหลังสั่งตัวเจ้าขรัวนาย ช่วยถวายพระกลดทรงองค์โอรส
บอกสาวสาวเหล่าสุรางค์นางน้อยน้อย ให้มาคอยตามหลังไปทั้งหมด
หน่อกษัตริย์หัสไชยฤทัยระทด น้อมประณตลามาชาลาลาน ฯ
ข้าหลวงตามหลามทางท้าวนางกั้น กลดสุวรรณกันแสงพระสุริย์ฉาน
เสด็จมาหน้าประตูดูอาการ เห็นทหารหิวโหยโรยกำลัง
จึงขับเหล่าสาวใช้ไปเถิดนะ แล้วคงจะพบกันอีกวันหลัง
แล้วบอกกล่าวเล่าให้นายไพร่ฟัง ขึ้นทรงนั่งสิงห์ขับไปพลับพลา ฯ
ส่วนสุวรรณมาลีศรีสมร สุดสาครคลาดคล้อยเฝ้าคอยหา
แต่ราตรีมิได้วายฟายน้ำตา อยู่พลับพลาริมทุ่งจนรุ่งเช้า
นั่งชะแง้แลตะลึงรำพึงคิด หรือไปติดปมเชือกตามเถือกเถา
หรือพระจะแกล้งพรากไปจากเรา ยิ่งคิดเศร้าเสียใจอาลัยแล
ไม่แต่งองค์ทรงเสวยให้เลยอิ่ม ความแค้นปริ่มเป็นฝีเขาตีแผล
แต่กลืนน้ำช้ำพระศอให้ท้อแท้ เหมือนอยู่แต่กายสิ้นซึ่งวิญญาณ์ ฯ
พอเหลือบเห็นหัสไชยมาใกล้ทัพ นางแลรับลูกเธอชะเง้อหา
ไม่เห็นหนจนกุมารคลานเข้ามา บนพลับพลากราบก้มบังคมคัล
แล้วทูลความตามเข้าไปมิได้แก้ พระพี่แพ้ผู้หญิงทิ้งหม่อมฉัน
ไปสมสู่อยู่กับอีลาลีวัน แล้วรำพันถึงเสน่ห์ทำเล่ห์กล ฯ
มเหสีตีทรวงเสียงผางผาง น้ำเนตรพร่างพรายพร้อยดังฝอยฝน
ชิชะอีฝรั่งมันขลังมนต์ เหมือนผูกคนขังไว้ที่ในกรง
โอ้ผ่านเกล้าเจ้าประคุณของเมียเอ๋ย กระไรเลยฟั่นเฝือเห็นเหลือหลง
ให้พลอยทุกข์ลูกเต้าทั้งเผ่าพงศ์ ทั้งเสียองค์ไอศวรรย์เพราะวัณฬา
ทีนี้หมดมดหมอไม่หลอเหลือ เห็นสิ้นเชื้อสุริย์วงศ์เผ่าพงศา
แม้มิห่วงดวงจิตด้วยธิดา จะกลืนยาพิษให้บรรลัยลาญ
อยู่เป็นคนทนอายนั้นหลายอย่าง ธุระพ่างเพียงระบมด้วยคมขวาน
ยิ่งคิดแค้นแม้นกายจะวายปราณ คำโบราณว่าเอาชื่อให้ลือชา
จะดื้อดึงถึงสถานพระผ่านเกล้า ตบอีเจ้ายาแฝดแพศยา
มิให้ปะก็จะพังเมืองลังกา เข้าไปหาให้ได้พบประสบองค์
แม้ไม่เลี้ยงเที่ยงแท้แล้วแม่นี้ ถวายชีวีตามความประสงค์
จะเชือดคอให้ตายทำลายลง จำเพาะตรงพักตราพระสามี ฯ
แล้วสั่งพราหมณ์สามนายอยู่ค่ายใหญ่ เราจะไปรบพุ่งชาวกรุงศรี
ทหารเราชาวผลึกล้วนฝึกดี ช่วยกันตีชาวลังกาอย่าช้านาน
พวกผู้หญิงยิงธนูเคยสู้รบ แต่งสมทบทัพด้วยช่วยทหาร
ทั้งสาวสาวเหล่ากำนัลพนักงาน ที่จัดจ้านเอาไปด้วยได้ช่วยกู
จะฝีมือหรือฝีปากไม่อยากพรั่น มึงช่วยกันรุมทะเลาะให้เพราะหู
ให้เลื่องลือชื่อเราชาวชมพู คงจะสู้ทนเจ็บจนเย็บตา ฯ
ฝ่ายหญิงชายชาวพหลพลผลึก อึกทึกแต่งกายทั้งซ้ายขวา
ถือทวนง้าวหลาวแหลนแสนสาตรา แล้วผูกม้าพระที่นั่งบัลลังก์รถ
อภิรุมชุมสายลายจำรัส มยุรฉัตรกรรชิงทั้งกลิ้งกลด
พวกสตรีสี่ร้อยคอยประณต อยู่ริมรถถือธนูเป็นคู่เคียง
ทั้งสามสาวเจ้าคารมหาส้มเปรี้ยว ไปขับเคี่ยวคอแห้งได้แต่งเสียง
ล้วนจ้านจัดหัดซ้อมไว้พร้อมเพรียง ทหารเรียงรายริ้วเป็นทิวธง ฯ
ฝ่ายสุวรรณมาลีศรีสวัสดิ์ ให้กษัตริย์สามพี่น้องเข้าห้องสรง
ประดับเครื่องเรืองอร่ามทั้งสามองค์ ส่วนนางทรงเครื่องเก่าเศร้าวิญญาณ์
ชวนบุตรีพี่น้องกับหน่อนาถ ขึ้นทรงราชรถแก้วแววเวหา
พระหน่อน้อยสร้อยสุวรรณจันทร์สุดา นั่งอยู่หน้ารถก้มประนมกร
ให้เดินทัพขับพลพหลโห่ ทหารโล่เขนดั้งหน้าหลังสลอน
ประโคมฆ้องกลองแห่สังข์แตรงอน เสียงสะท้อนสะท้านทุ่งมากรุงไกร ฯ
ฝ่ายฝรั่งลังกาบนหน้าที่ เห็นโยธีธงทิวปลิวไสว
เป็นทัพศึกกึกก้องมีกลองชัย พวกนายไพร่ขึ้นพร้อมป้อมเสมา
ปิดประตูบูรีคลี่ธงรบ เตรียมอยู่ครบครั่นครื้นเครื่องปืนผา
คอยรับสู้หมู่หมวดเที่ยวตรวจตรา ให้เขามารบก่อนจึงรอนราญ ฯ