Khavee/Khavee-klon huggingface dataset:
บาทหลวงงกตกใจวิ่งไปก่อน ด้วยไฟร้อนแรงรุ่มทุกขุมขน
แต่มังคลาล่าไปกับไพร่พล พวกหุ่นมนต์ไหม้ยับทั้งทัพชัย
พลางเร่งพวกโยธาที่ล่าทัพ เดินคั่งคับเรียกกันเสียงหวั่นไหว
ให้เร่งรีบพวกพหลสกลไกร กองทัพไทยไล่บุกเข้าคลุกคลี
พวกที่ซุ่มรุมโรมออกโจมจับ เข้ารบรับตัดทางกลางวิถี
ระดมยิงปืนพลันด้วยทันที บ้างต่อตีฟันฟาดดาษดา ฯ
บาทหลวงวิ่งเซ่อซ่าทิ้งผ้าเสื้อ ไม่หลอเหลือแทบชีวังจะสังขาร์
พอพบปะองค์พระมังคลา แกพูดจาหอบรวนทั้งครวญคราง
ครั้นเข้าได้ในด่านชานสมุทร พากันหยุดราวกับเนื้อหนีเสือสาง
บ้างป่วยเจ็บรุ่มร้อนลงนอนคราง หนาวน้ำค้างค่อยสบายคลายอารมณ์ ฯ
บาทหลวงว่าครั้งนี้เสียทีแท้ จะคิดแก้จริงหนาวะค่อยสะสม
กูเสียรู้ก็เพราะจิตคิดนิยม ไม่ล่มจมดอกอย่ากลัวช่างหัวมัน
ขอเดชะพระเยซูผู้ประสิทธิ์ ให้เรืองฤทธิ์เรืองปัญญาวิชาขยัน
จะได้ยกศาสนาให้สามัญ ช่วยป้องกันข้าศึกเหมือนตรึกตรา
แล้วหยิบเอาแผนที่มาคลี่อ่าน ดูถิ่นฐานจารึกนั่งปรึกษา
อันแว่นแคว้นแดนดินถิ่นลังกา ให้มังคลาดูด้วยช่วยกันตรอง ฯ
จะกล่าวถึงเทวสินธุ์นรินทร์ราช สถิตอาสน์ร้อนรนให้หม่นหมอง
พอม่อยหลับกลับนิมิตผิดทำนอง พระตรึกตรองความฝันให้รัญจวน
พอพลิกฟื้นตื่นประทมให้ตรมจิต คะนึงคิดเศร้าในฤทัยหวน
ถึงบิตุรงค์ทรงชัยให้รัญจวน พลางกำสรวลโศกศัลย์พันทวี
พระออกนั่งยังท้องพระโรงรัตน์ โองการตรัสกับเสนาบดีศรี
แล้วเรียกพวกโหราบรรดามี มาพร้อมที่พระที่นั่งบัลลังก์ทอง
เมื่อคืนนี้เรานิมิตผิดประหลาด ว่าปรางค์มาศแก้วเก้าดูเศร้าหมอง
แล้วเป็นไฟไหม้เมืองลุกเรืองรอง ที่ในท้องสนามกลางตามทางจร
พอพลิกฟื้นตื่นจากที่ไสยาสน์ ผิดประหลาดหลากจิตดังพิษศร
เราขอเชิญโหราพยากรณ์ จะทุกข์ร้อนเคืองเข็ญเป็นอย่างไร
โหรคำนับรับสั่งตั้งดิถี พระเคราะห์ปีราหูเข้าอยู่ไส้
อังคารเล็งลัคนาชะตาใคร ตกที่ในบาปเคราะห์จำเพาะเป็น
มักต้องจากถิ่นฐานรำคาญจิต ขี้มักติดรบรุกถึงยุคเข็ญ
ช่วงต้นร้ายปลายดูว่าอยู่เย็น คงจะเป็นสุขสบายเมื่อปลายมือ ฯ
พระทรงฟังตั้งคิดถึงบิตุเรศ ไม่แจ้งเหตุนอนนั่งฟังหนังสือ
ไม่ได้ข่าวราวเรื่องคนเลื่องลือ คอยหนังสือบอกก็หายไปหลายปี
จึงตรัสสั่งเสวกาพฤฒามาตย์ ไปเชิญราชอนุชาเมืองกาหวี
ทั้งสององค์ขัตติยามาธานี ไปเดี๋ยวนี้ตามสั่งดังบัญชา ฯ
เสนารับรีบเดินไปเชิญเสด็จ ทั้งสองเสร็จมาพลันด้วยหรรษา
ประณตนอบหมอบกรานคลานเข้ามา พระเชษฐาเทวสินธุ์นรินทร
จงว่าพี่นี้นิมิตผิดประหลาด ทุกข์ถึงบาทบิตุรงค์พระทรงศร
จำจะไปตามติดพระบิดร พ่อจะจรไปด้วยกันหรือฉันใด
หรือจะอยู่พาราอาณาเขต ก็ตามเจตนาตรองให้ผ่องใส
ไม่บังคับบัญชาให้คลาไคล ตามแต่ใจอนุชาสองธานี ฯ
ฝ่ายองค์เทพจินดาอุปราช กับน้องนาถราเมศวิเศษศรี
จึ่งสนองบัญชาไม่ช้าที พระภูมีไปไหนขอไปตาม
ถึงยากเย็นเป็นตายวายชีวาตม์ ขอรองบาทโดยเสด็จไม่เข็ดขาม
ได้ตามติดพระบิดาพยายาม ไม่กลัวความเหนื่อยยากลำบากกาย ฯ
ป่างพระหน่อเทวสินธุ์นรินทร์ราช สั่งอำมาตย์เร็วพลันจะผันผาย
เร่งจัดแจงแต่งพหลพลนิกาย จงบาดหมายกำปั่นสักพันลำ
ที่นั่งทรงหงส์เหราเภตราใหญ่ ให้เปลี่ยนใบชาดทาเลขาขำ
ทั้งรอกกว้านต่างต่างเกณฑ์ช่างทำ คนประจำเกณฑ์ชวามลายู
ทั้งต้นหนนายท้ายจัดให้เสร็จ แต่ในเจ็ดวันตราหาปลาหมู
เครื่องเสบียงเลี้ยงพลพหลกู เร่งไปดูอย่าให้ขาดราชการ
ขุนเสนีผู้รับสั่งมาร่างหมาย ให้ทนายบอกทั่วตัวทหาร
แจ้งรับสั่งจอมกษัตริย์เร่งจัดการ เรียกเอาบาญชีค้นที่คนไป
เป็นคนหมื่นห้าพันล้วนสันทัด ให้เร่งจัดกำปั่นทำหวั่นไหว
บ้างจัดแจงรอกเสาเปลี่ยนเพลาใบ ให้ทันในเจ็ดวันตามสัญญา ฯ
ฝ่ายพระจอมเทวสินธุ์ปิ่นพิภพ กำหนดครบเจ็ดวันก็หรรษา
ชวนพระน้องสองกษัตริย์ขัตติยา ทรงมาลาอย่างเทศวิเศษงาม
ปักขนนกการเวกเอกสะอาด ทรงเสื้อตาดอย่างฝรั่งหมดทั้งสาม
เหน็บพระแสงตรีเพชรเสด็จตาม กันทั้งสามเสด็จตามมาลงเรือ
ทหารพร้อมน้อมประนมบังคมบาท พวกอำมาตย์แห่หามมาหลามเหลือ
ตั้งกระบวนทวนธงมาลงเรือ ต้นหนเชื้อมลายูรู้ชำนาญ ฯ
พอฤกษ์ดีตีฆ้องกลองฝรั่ง ทั้งแตรสังข์จำเรียงเสียงประสาน
โห่สนั่นลั่นดังก้องกังวาน พวกทหารปล่อยปืนเสียงครื้นโครม
พอลมดีคลี่ใบขึ้นใส่รอก เรือก็ออกแล่นลึกเสียงฮึกโหม
แล่นไปทางกลางคลื่นครึกครื้นโครม พระทุกข์โทมนัสมาในสาคร
ไม่แจ้งว่าผู้คนอยู่หนไหน ก็แล่นไปตามทางหว่างสิงขร
ในมหาสาคโรชโลธร ยิ่งอาวรณ์มิได้วายคลายคะนึง
แต่โหราว่าให้ไปทิศอิสาน แม้นปะบ้านเมืองใดไปให้ถึง
แวะเข้าถามตามซื่ออย่าอื้ออึง กว่าจะถึงภูวไนยรีบไคลคลา
พระแข็งขืนฝืนพระทัยชวนให้น้อง ชมในท้องชลธีมีมัจฉา
พอคลายเศร้าเบาพระทัยในอุรา ดูฝูงปลาในน้ำพลางรำพัน
ทั้งโลมาราหูหมู่ฉลาม ขึ้นว่ายตามชลธีดีขยัน
ฝูงฉนากปากประหลาดไล่ฟาดฟัน ม้นดุดันยิ่งกว่าปลาทั้งปวง
ปะอะไรไล่ฟาดขาดเป็นชิ้น แล้วก็กินเป็นเหยื่อเพราะเหลือหวง
ฝูงพิมพาพาพวกปลาทั้งปวง เที่ยวว่ายล่วงลอยไปในสายชล
ฝูงราหูคู่เคียงขึ้นเรียงคู่ เป็นหมู่หมู่ว่ายเสือกเสลือกสลน
ฝูงทุกังมังกงว่ายวงวน บ้างผุดพ่นฟองฟูหมู่ปลาวาฬ
ตะเพียนทองท่องท้องชลาสินธุ์ ฝูงนาคินทร์หางฟาดฉะฉาดฉาน
จระเข้เหรากุมภาพาล คชสารว่ายสล้างหางเป็นปลา
เหล่าเงือกงูฟูฟ่องในท้องสมุทร บ้างดำผุดว่ายแหวกเที่ยวแถกถา
กำเนิดสัตว์ต่างต่างกลางคงคา จะพรรณนาไม่รู้หมดเหลือจดจำ
สุริยงลงลับพยับฝน ให้มัวมนลมหวนจวนจะค่ำ
สลาตันครั่นครื้นเป็นคลื่นดำ ซัดเอาลำเรือโยนเสาโอนเอน
ที่นั่งทรงองค์กษัตริย์ก็ปัดปั่น ต่างเหหันลมแดงดั่งแสงเสน
พวกต้นหนคนสันทัดทั้งจัดเจน เร่งกะเกณฑ์ลดเบาทั้งเพลาใบ
ทอดสมอรอเรียงเคียงขนาน คลื่นสะท้านป่วนปั่นสนั่นไหว
ระลอกปัดผัดโผนเรือโยนไป น้ำเข้าในดาดฟ้าดูน่ากลัว
ประเดี๋ยวดังอย่างเสียงสุนีบาต โกญจนาทในชลาฟ้าสลัว
คนทั้งลำเภตราพากันกลัว เล่นเอาตัวแข็งไปทั้งไพร่นาย
ประเดี๋ยวหนึ่งคนใช้ในกำปั่น ยืนตัวสั่นหรับหรับล้มหงับหงาย
บ้างเข้าแก้ชุลมุนออกวุ่นวาย ทั้งไพร่นายนั่งล้อมอยู่พร้อมเพรียง
อ้ายคนใช้ลุกขึ้นนั่งยังเก้าอี้ แล้วนั่งชี้นิ้วประกาศตวาดเสียง
พวกเหล่านี้จะไปไหนมาใกล้เคียง ไม่หลีกเลี่ยงถิ่นกูผู้ประจำ
สาคเรศเขตแคว้นแดนสมุทร แล้วไม่หยุดพาทีแล้วมิหนำ
กูนี้คือเทวดามาประจำ รักษาลำสาคโรชโลธร
แล้วหลับตาว่าเองไม่เกรงขาม กูนี้นามชื่อมหิงขสิงขร
รักษาอ่าววารีสีทันดร ด่านขนอนแถวทอดตลอดมา
จนถึงนี่ที่อยู่กูทั้งนั้น เวสสุวัณให้พิทักษ์อยู่รักษา
เองประมาทอาจองแล้วตรงมา ไม่บูชาบวงสรวงทำล่วงเกิน
จึงทำให้กำปั่นมึงหันเห จะทุ่มเทให้มึงตกระหกกระเหิน
แล้วจะเอาหินทับให้ยับเยิน ถมให้เกินเรือมึงให้ถึงจม ฯ
ป่างพระจอมเทวสินธุ์นรินทร์รัช แจ้งระหัสเหตุอย่างปางประถม
จึ่งให้จัดเครื่องสังเวยทั้งเนยนม ใส่โต๊ะกลมแต่งตั้งนั่งบูชา
แล้วจึงว่าข้าแต่เทพารักษ์ สิทธิศักดิ์อันสถิตทุกทิศา
อันเราได้ผิดพลั้งแต่หลังมา ขอเทวายกโทษโปรดปรานี ฯ
ฝ่ายมหิงขสิงขรเทพารักษ์ เจ้าสำนักยมนาในราศี
จึงว่าท่านจะไปไหนในนที จงบอกที่ตามประสงค์ตรงที่จริง ฯ
ฝ่ายพระจอมเทวสินธุ์นรินทร์รัช จึงแจ้งอรรถบอกกล่าวเจ้ามหิงข์
เล่าแถลงแห่งประสงค์ที่ตรงจริง แล้วจึ่งวิงวอนถามตามสงกา
อันตัวเราเหล่าวงศ์พงศ์กษัตริย์ ผ่านสมบัติกาหวีที่สุขา
แต่จะไปตามติดพระบิดา ขอเทวาจงช่วยแจ้งแห่งหนทาง ฯ
ฝ่ายมหิงขสิงขรเทวฤทธิ์ จึ่งชี้ทิศให้กษัตริย์ไม่ขัดขวาง
จงรีบไปตามเขตประเทศทาง ที่ระวางบุรพทิศเหมือนจิตปอง
แต่หนทางยังไกลไปก็ยาก เป็นถิ่นนาคโดยระวางเป็นทางสอง
ไปข้างซ้ายจึ่งจะสมอารมณ์ปอง จงตรึกตรองแล้วกระทำดั่งคำเรา
พลางรับเครื่องสังเวยนมเนยหวาน สำแดงการบอกหมดอย่าโฉดเขลา
แม้นท่านไปตามกระบิลพ้นถิ่นเรา จะไปเข้าเมืองแขกแปลกตระกูล
นั่นแหละคงได้ข่าวเป็นราวเรื่อง ที่ในเมืองเร่งไปในไอศูรย์
ทั้งจะได้แจ้งวงศ์พงศ์ประยูร เป็นเค้ามูลข้อความจึ่งตามไป
แล้วลุกจากเก้าอี้ที่ขึ้นนั่ง เป็นเสียงดังก้องมหาชลาไหล
แล้วล้มผางกลางกำปั่นด้วยทันใด เทพไทออกพ้นจากคนทรง ฯ
ป่างพระหน่อเทวสินธุ์นรินทร์รัช สามกษัตริย์ชื่นชมสมประสงค์
สั่งต้นหนคลี่แผนแล่นให้ตรง ตามที่องค์เทพไทให้หนทาง
ถอนสมอช่อใบขึ้นใส่รอก ให้แล่นออกเร็วรัดไม่ขัดขวาง
ได้ลมคล่องว่องไวชักใบกาง แล่นสล้างตามกันมิทันนาน
พวกล้าต้าต้นหนคนทั้งหลาย ค่อยสบายพร้อมสิ้นกินอาหาร
ไม่ขัดสนคนผู้อยู่สำราญ แล่นประมาณโดยมาสิบห้าวัน
ถึงปากน้ำสำปันหนาชวาแขก ให้เรือแยกห่างไกลไอศวรรย์
กลัวชาวเมืองจะสงสัยพร้อมใจกัน ให้กำปั่นทอดท่าแต่ห้าลำ
แล้วจัดคนพลไกรไปแต่น้อย ที่เรียบร้อยล้วนแต่ไพร่พวกไหหลำ
ลงเรือช่วงตีกระเชียงเรียงประจำ ไปสองลำเข้าในด่านชานบุรินทร์ ฯ
ฝ่ายพวกนายชวารักษาด่าน ครั้นแจ้งการณ์ลงมาถามตามถวิล
มาแต่ไหนจึ่งเข้ามาในธานินทร์ เองอยู่ถิ่นฐานใดจงให้การ
มาค้าขายหรือจะมาเป็นข้าศึก ที่ตื้นลึกเองจงแจ้งแถลงสาร
ให้กระจ่างทางประสงค์จำนงการ เอ็งอยู่บ้านเมืองใดไพร่ผู้ดี
พวกไหหลำรู้ภาษาชวาแขก จึ่งแย้มแยกส่งภาษาชวาฉวี
เรามาแต่เมืองท่าเกาะกาหวี ธุระมีจะมาถามเที่ยวตามนาย
คือองค์พระมังคลาของข้าเจ้า ไม่ได้ข่าวแจ้งการนานใจหาย
จึ่งอุตส่าห์พยายามเที่ยวตามนาย จะดีร้ายมิได้แจ้งแต่งเนื้อความ
พวกนายด่านรู้เรื่องแต่เบื้องหลัง เห็นจริงจังแน่ตระหนักจึ่งซักถาม
ว่าใครใช้ให้เองมาติดตาม จงเล่าความให้กระจ่างอย่าพรางกัน
พวกที่มาว่าองค์โอรสราช เฉลิมบาทกรุงไกรไอศวรรย์
เธอเสด็จตามองค์พระทรงธรรม์ อยู่กำปั่นทั้งสามนามกร
พระเชษฐาเทวสินธุ์นรินทร์รัช พระองค์ถัดบพิตรอดิศร
เทพจินดาประสิทธิ์ฤทธิรอน พระภูธรที่สามรามวงศ์
นายด่านแจ้งแต่งเป็นหนังสือลับ แล้วกำชับม้าใช้ดั่งใจประสงค์
รีบไปเฝ้าท้าวไทดั่งใจจง ด้วยเป็นวงศ์พงศ์เผ่าของเจ้านาย ฯ
จะกล่าวพวกม้าใช้ครั้นไปถึง ขุนนางจึ่งเข้าประมูลทูลถวาย
ท้าวรายาคิดคะนึงจึ่งภิปราย เสนานายทุกตำแหน่งจงแต่งการ
รีบลงไปรับองค์พงศ์กษัตริย์ มาจังหวัดนครามหาสถาน
แล้วจะได้เห็นองค์พวกวงศ์วาน เพราะว่าหลานเธอมีดีพระทัย
เขาจะได้แจ้งคดีตามพี่น้อง ในพวกพ้องวงศ์วานดั่งขานไข
เร่งแต่งเรือพระที่นั่งบัลลังก์ชัย รีบลงไปรับมายังธานี
อันตัวกูเป็นผู้ใหญ่จะไปด้วย จะได้ช่วยฝากรักเป็นศักดิ์ศรี
เพราะพ่อเขามิได้อยู่ในบูรี ก็ควรที่เราจะไปดั่งใจจง
ครั้นสั่งเสร็จพระเสด็จลงที่นั่ง เรือบัลลังก์รูปนกวิหคหงส์
พร้อมทั้งเรือเกณฑ์หัดจัตุรงค์ ทั้งทวนธงปี่กลองทั้งฆ้องชัย
เครื่องสำหรับอย่างชวาบรรดาศักดิ์ ก็พร้อมพรักเกณฑ์แห่แลไสว
ท้าวรายาพาพหลสกลไกร เสร็จลงไปถึงด่านชานชลา ฯ
จะกล่าวฝ่ายนาวาที่มาถม ครั้นแจ้งความเบื้องหลังที่กังขา
กลับไปทูลหน่อนรินทร์ปิ่นประชา ตามที่มารู้ข่าวเจ้าของตน
ไปกราบทูลกับพระองค์ทรงสวัสดิ์ ตามระหัสที่ได้แจ้งแห่งนุสนธิ์
ปางพระหน่ออธิบดินทร์ปิ่นสกล แจ้งยุบลแต่ไม่รู้ภูวไนย
เสด็จไปไหนหนอไม่รู้แน่ อยู่แขวงแควนคเรศประเทศไหน
ไม่รู้จักแห่งหนตำบลไหน จะได้ไปเสาะหาตามสาคร
พระโศกเศร้าเร่าร้อนอาวรณ์หวัง จะนอนนั่งเหมือนกับไฟไหม้สิงขร
เข้ารึงรุมกลุ้มจิตถึงบิดร สะท้อนถอนฤทัยไม่ไสยา ฯ
ฝ่ายท่านท้าวเจ้าประเทศเขตจังหวัด บุรีรัตน์เมืองบุรำสำปันหนา
จึ่งออกจากเมืองด่านชานชลา รีบโยธาพระที่นั่งทั้งดั้งกัน
มาถึงลำกำปั่นมิทันช้า ให้รอราพวกพหลพลขันธ์
ประทับเข้าพร้อมพรั่งทั้งดั้งกัน พวกกำปั่นไหหลำมาถามพลัน
ทราบว่าท้าวรายาเสด็จมาถึง อึงคะนึงปรีดิ์เปรมเกษมสันต์
สามพระหน่อมาประนมบังคมคัล เชิญให้ท่านท้าวไทขึ้นไปเรือ
เสด็จนั่งยังที่เก้าอี้อาสน์ ทั้งอำมาตย์ผู้คนมาล้นเหลือ
ท้าวรายาว่าพระหลานเป็นว่านเครือ ตาจะเชื้อเชิญไปในบุรินทร์
จะได้รู้จักน้องพวกพ้องญาติ พ่ออย่าขาดไมตรีที่ถวิล
เชิญขึ้นไปในจังหวัดปัถพิน ประเทศถิ่นนครังจึ่งบังควร
แล้วจะได้ตามติดพระบิตุเรศ พอแจ้งเหตุตามระบอบคิดสอบสวน
ให้โหราหารคูณประมูลมวล ได้ใคร่ครวญตามติดพระบิดา
สามกษัตริย์ตรัสตอบขอบพระเดช ซึ่งโปรดเกศหลานรักเป็นนักหนา
เชิญเสด็จท้าวไทอัยกา ไปพาราพบน้องพวกพ้องกัน
ท้าวรายาพาลงเรือที่นั่ง พร้อมสะพรั่งเครื่องกษัตริย์ที่จัดสรร
แล้วโห่แห่แตรสังข์ทั้งดั้งกัน จากกำปั่นคืนหลังเข้าวังเวียง
แล้วเชิญให้สามองค์พงศ์กษัตริย์ ขึ้นปรางค์รัตน์เชื้องข้ายชายเฉลียง
พร้อมพระวงศ์พงศ์เผ่ามาเฝ้าเรียง พิศเพียงจันทราดาราราย
สตรีแขกแปลกภาษาก็น่ารัก จะพิศพักตร์งามเหมือนดังเดือนฉาย
ถึงเป็นแขกแปลกตระกูลไม่วุ่นวาย ดูแยบคายสมเนื้อเชื้อผู้ดี ฯ
ฝ่ายองค์ท้าวเจ้าชวารายากษัตริย์ โองการตรัสให้ไปหามเหสี
กับโฉมยงนงนุชพระบุตรี กุมารีหลานขวัญกัลยา
ให้มาที่ปรางค์ทองห้องสถิต ได้พร้อมมิตรขัตติเยศพระเชษฐา
พวกแสนสาวท้าวนางในปรางค์ปรา รีบลงมาเฝ้าทูลซึ่งมูลความ ฯ
ฝ่ายโฉมยงองค์มิ่งมเหสี ชวนบุตรีหลานไปแล้วไต่ถาม
นางสาวใช้กราบทูลในมูลความ กษัตริย์สามจะมาเฝ้าเยาวมาลย์
นางทราบสิ้นยินดีเป็นที่สุด พาพระบุตรีไปเฝ้าทั้งเจ้าหลาน
ท้าวรายาว่าแก่องค์นางนงคราญ ให้พาหลานมาข้างนี้ไหว้พี่ยา
พระบุตรีกราบก้มประนมหัตถ์ สามกษัตริย์ทรงเดชผู้เชษฐา
แล้วบังคมก้มกรานคลานเข้ามา เฝ้ามารดาอัยกีด้วยปรีดิ์เปรม
นางดวงแขแม่เลี้ยงจึงปราศรัย ว่าขอบใจคลายทุกข์สุขเกษม
พ่ออุตส่าห์มาถึงนี่แม่ปรีดิ์เปรม ได้อิ่มเอมอุ่นอุราประชากร
แล้วจะได้ฝากน้องให้รองบาท รู้จักญาติพ่ออย่าทิ้งมิ่งสมร
ช่วยปกป้องน้องหญิงดังวิงวอน จงสั่งสอนรักกันอย่าฉันทา ฯ
พระเทวสินธุ์จินดาทั้งราเมศ พลางน้อมเกศอภิวันท์ด้วยหรรษา
จึ่งทูลความตามระบอบตอบบัญชา อย่าได้ปรารมภ์ไปในอนงค์
แม้นตามติดบิดาเธอมาแล้ว พอผ่องแผ้วชื่นชมสมประสงค์
จะกลับมาเหมือนคิดดั่งจิตจง ก็จะคงคืนมายังธานี ฯ
ฝ่ายองค์ท้าวเจ้าบุรินทร์ปิ่นพิภพ ขจรจบในพาราชวาฉวี
จึ่งสั่งเครื่องต่างต่างที่อย่างดี พระภูมีให้หามาประทาน
แล้วสั่งพวกชาววังให้ตั้งเครื่อง ยกมาเนื่องตั้งเป็นเหล่าทั้งคาวหวาน
ถวายสามกษัตราปรีชาชาญ ตั้งเครื่องอานเชิญเสวยทั้งเนยนม
ท้าวรายามานั่งบัลลังก์รัตน์ พร้อมกษัตริย์นั่งเสวยเนยขนม
แล้วให้จัดปรางค์มณีที่ประทม ทั้งสนมสาวสุรางค์นางบำเรอ
พวกสำหรับขับขานประสานเสียง เครื่องจำเรียงดีดสีตีเสนอ
ตามตำแหน่งสารพัดหัดบำเรอ ให้หลานเธอตามยศให้งดงาม
เสวยเสร็จพระเสด็จยุรยาตร กับหน่อนาถศรีสวัสดิ์กษัตริย์สาม
ออกพระโรงรจนาสง่างาม ท้าวตรัสถามโหราพยากรณ์
ว่าพระจอมมังคลานราราช กับครูบาทหลวงอาจารย์ชาญสมร
พากันไปจากประเทศเขตนคร จะเย็นร้อนหายไปเป็นหลายปี ฯ
โหรารับกราบก้มบังคมบาท ลงเลขคาดคูณชะตาในราศี
ตำราแขกแปลกภาษาแต่ว่าดี ตามคัมภีร์ของเขาดูรู้เหมือนกัน
ก็แม่นยำทำนายมิได้คลาด เชิงฉลาดตัดรอนคิดผ่อนผัน
ก็แจ้งความตามจริงทุกสิ่งอัน บังคมคัลทูลท้าวเจ้าชวา
ประเดี๋ยวนี้มีผู้นำไปทำศึก เห็นยังลึกวุ่นวายร้ายนักหนา
พิเคราะห์ดูฤกษ์ยามตามตำรา ก็เห็นว่าต้นร้ายแต่ปลายดี ฯ
ฝ่ายไทท้าวเจ้าชวาอาณาจักร ฟังโหรทักทายชะตาในราศี
จึงว่ากับหลานขวัญไปทันที ก็ควรที่เราจะคิดไปติดตาม
กำพลเพชรเมืองพ่อหน่อนเรศ รีบไปเขตกรุงไกรสืบไต่ถาม
แล้วจึงค่อยตั้งจิตเที่ยวติดตาม พยายามกว่าจะพบประสบกัน
ตาจะยกทัพใหญ่ตามไปด้วย จะได้ช่วยรอนราญกับหลานขวัญ
ท้าวรายาสั่งมหาเสนาพลัน จงเกณฑ์กันแสนยาพลาพล
กำปั่นรบแต่บรรดาอยู่ท่าน้ำ เร่งกันทำจัดแจงแต่งพหล
เปลี่ยนเชือกเสาเพลาใบทั้งไกกล ให้เร่งขนเครื่องเสบียงลำเลียงลง
ทั้งเรือไฟใช้จักรเคยหักศึก เองเร่งฝึกพวกไพร่ทั้งไต้ก๋ง
แต่ลำใหญ่หุ้มทองคำเป็นลำทรง จัตุรงค์เกณฑ์ใส่ไว้ในลำ ฯ
ครั้นสั่งเสร็จท้าวเสด็จยุรยาตร ขุนอำมาตย์เกณฑ์ไพร่เจ๊กไหหลำ
พวกที่เข้ารีตแขกให้แยกลำ เพราะว่าชำนาญทางกลางทะเล
เป็นต้นหนคนใช้ทั้งใบรอก จะเข้าออกแข่งขันทั้งหันเห
แล้วก็เคยค้าขายหมายคะเน ทางทะเลแคล่วคล่องทั้งว่องไว
จัดกระบวนถ้วนทั่วตัวทหาร มาเตรียมการเรียกกันเสียงหวั่นไหว
พร้อมสะพรั่งทั้งพหลพลไกร มาคอยไทองค์ท้าวเจ้าบุรินทร์ ฯ
ฝ่ายกษัตริย์รายาชวาฉวี ครั้นฤกษ์ดีเสด็จท่าชลาสินธุ์
สามกษัตริย์เสด็จออกนอกบุรินทร์ พระเทวสินธุ์ตามตรงมาลงเรือ
พวกพหลพลชวาบรรดาแขก บ้างขนแบกของตามกันหลามเหลือ
ทั้งไก่แพะเอาไปที่ในเรือ ทั้งข้าวเกลือของเสวยทั้งเนยนม
บรรทุกใส่ในกำปั่นทุกชั้นช่อง ที่ในห้องคนประจำทำขนม
บ้างต้มแกงแต่งตบครบอุดม พวกสนมน้อยน้อยคอยอยู่งาน
ครั้นได้ฤกษ์เลิกโห่ขึ้นสามครั้ง ปืนประดังยิงเรียงเสียงประสาน
ท้าวเสด็จลงกำปั่นมิทันนาน พวกคนงานถอนสมอขันช่อใบ
ออกกำปั่นครั่นครื้นสักหมื่นเศษ แล่นสังเกตแถวถิ่นกระสินธุ์ใส
ออกน้ำเขียวทางทะเลว้าเหว่ใจ แล่นไปในสาคโรชโลธร
ชมมัจฉาปลาใหญ่ขึ้นว่ายคล่ำ บ้างผุดดำโตยิ่งกว่าสิงขร
นางสาวสาวชาววังบ้างนั่งนอน ชมสิงขรเกาะแก่งทุกแห่งไป
แล้วพูดจาว่ากันภาษาแขก ถ้าเรือแตกเราจะด้นไปหนไหน
ลางคนว่าน่าเบื่อเหลืออาลัย บ้างบ่นไปเพราะว่ากลัวจนตัวงอ
ที่วิงเวียนเหียนรากอยากแต่น้ำ ร้องว่ากรรมเอ๋ยจะไปข้างไหนหนอ
รู้อย่างนี้มิมาน้ำตาคลอ บ่นถึงพ่อถึงแม่ออกแซ่ไป
คิดว่าจะมาเป็นสุขสนุกสนาน ให้รำคาญในอุราน้ำตาไหล
ไม่รู้เลยว่าลำบากยากหัวใจ มิหาไม่จะสู้จ้างเขาต่างตัว
วิสัยหญิงใจอ่อนนอนไม่หลับ ถึงจนทรัพย์เต็มประดาคิดหาผัว
ได้หูหนวกตาบอดคงรอดตัว ไม่ยักกลัวมีท้องจะดองยา
กินให้หายบาดแผลพอแก้ทุกข์ ค่อยเป็นสุขจริงแท้หนอแม่ขา
ดีกว่าต้องมาเรือเหลือระอา สู้ก้มหน้ากัดฟันจนบรรลัย
พวกสาวสาวชาววังนั่งกำสรด ทรวงระทดแทบจะพาเลือดตาไหล
จนพลบค่ำย่ำสุริโยทัย ให้หวั่นไหวทรวงโศกวิโยคครวญ ฯ
ฝ่ายองค์ท้าวเจ้าชวาอาณาเขต ทอดพระเนตรเหล่าอนงค์ทรงพระสรวล
บ้างโงกเหงาเมาคลื่นยืนเซซวน ทั้งปั่นป่วนซบเซาบ้างหาวนอน
พอคลื่นเงียบเรียบร้อยค่อยเป็นสุข บรรเทาทุกข์ที่ในทรวงดวงสมร
เรือก็แล่นเลยมาในสาคร พระจันทรแจ่มฟ้านภาลัย
ท้าวรายาเสด็จออกนอกบาหลี นั่งเก้าอี้พร้อมพหลพลไสว
ท้าวดำรัสตรัสสั่งเสนาใน ให้แล่นไปตามกันดั่งสัญญา ฯ
ฝ่ายพระหน่อเทวสินธุ์นรินทร์ราช ล่วงลีลาศไปพลันด้วยหรรษา
นำกำปั่นไทท้าวเจ้าชวา เป็นทัพหน้าตรวจพหลพลนิกร
ทั้งเช้าค่ำร่ำไปมิให้หยุด ก็รีบรุดข้ามละเมาะเกาะสิงขร
ไปเดือนครึ่งเกือบจะถึงเขตนคร เป็นการร้อนรีบไปใกล้พารา
กำพลเพชรนครังครั้งยายเฒ่า ไม่มีเจ้าเป็นแต่ผู้อยู่รักษา
คอยโฉมยงองค์กษัตริย์ขัตติยา จะกลับมาครองประเทศเขตกำพล
ก็หายไปหลายปีไม่มีสุข ไปรบรุกแว่นแคว้นแดนสิงหล
อยู่แต่พวกเสนาประชาชน เพชรกำพลร้างกษัตริย์ขัตติยา
พอเรือพระเทวสินธุ์สามกษัตริย์ มาแออัดจอดรายหลายภาษา
พวกชาวด่านชาญสมุทรสุดปัญญา ไม่รู้ว่าวงศ์ท้าวเจ้านคร
คิดว่าเป็นข้าศึกมาฮึกฮัก ไม่ประจักษ์ใช้เสมียนเขียนอักษร
ให้ม้าเร็วรีบไปในนคร เป็นการร้อนศึกมาติดธานี
แต่กำปั่นคั่งคับมานับร้อย คนใช้สอยบรรดากะลาสี
ก็นับหมื่นปืนฝรั่งแต่อย่างดี มาทอดที่ปากน้ำเหลือกำลัง ฯ
ขุนนางใหญ่ได้แจ้งแห่งหนังสือ ที่คนถือส่งให้ดังใจหวัง
สั่งให้เกณฑ์ชาวป้อมพวกล้อมวัง รีบไปยังเมืองด่านชานชลา
ทั้งปืนหลักลากไปใส่บนป้อม ทหารพร้อมเร่งร้นพลอาสา
ให้ยกหนุนเนื่องออกนอกพารา ไปรับข้าศึกไว้ดังใจปอง
แล้วแบ่งพลคนละหมื่นถือปืนผา เครื่องสาตราทวนง้าวเรียกเจ้าของ
กรมของใครให้ตรวจตามหมวดกอง ให้ได้สองหมื่นทั่วทุกตัวนาย ฯ
ฝ่ายโฉมยงองค์พระจอมเทวสินธุ์ หน่อนรินทร์ตรัสสั่งคนทั้งหลาย
ให้ไปบอกเสนาบรรดานาย อย่าวุ่นวายไปมิใช่พวกไพรี
เราก็เป็นหน่อเนื้อเชื้อกษัตริย์ ในจังหวัดนคเรศบุรีศรี
เป็นโอรสทศมิตรคิดภักดี พระเทวีกฤษณานิคาลัย
เองไปแจ้งแห่งขุนนางในเมืองด่าน แต่โดยการจริงแจ้งแถลงไข
ให้รีบลงมารับกูฉับไว จะขึ้นไปถิ่นฐานชมบ้านเมือง
พวกคนใช้รีบไปลงเรือช่วง ครรไลล่วงถึงท่าพอฟ้าเหลือง
ครั้นเช้าตรู่สุริยาถึงหน้าเมือง ขึ้นแจ้งเรื่องกับขุนด่านชานชลา
ว่าพระหน่อวรนาถราชบุตร ประเสริฐสุดที่ในวงศ์เผ่าพงศา
มิใช่เรืออื่นไกลหาไหนมา เป็นบุตรานางเฒ่าเจ้าแผ่นดิน ฯ
ขุนนางได้แจ้งเรื่องแต่เบื้องหลัง ข้อรับสั่งชื่นชมสมถวิล
ว่าหน่อเนื้อเชื้อเหล่าเจ้าแผ่นดิน พากันยินดีกลับกองทัพชัย
แล้วจัดแจงแต่งเรือลงไปรับ น้อมคำนับบอกกันเสียงหวั่นไหว
ลำที่นั่งดั้งกันเป็นหลั่นไป เชิญท้าวไทรายาเข้ามาวัง
กษัตริย์สามตามเข้าไปในนิเวศน์ ถิ่นประเทศเสร็จสมอารมณ์หวัง
พวกเสนาข้าไทที่ในวัง มาพร้อมพรั่งดีใจใครจะปาน
ทั้งพระวงศ์พงศาคณาญาติ มาปราสาทรจนามุกดาหาร
ทูลแถลงแจ้งคำที่รำคาญ ว่าพระผ่านนคราบิดาเธอ
ยกพหลพลไกรไปกำปั่น กับด้วยท่านฝรั่งครูผู้เสนอ
ว่าจะไปลังกาพาราเธอ บาทหลวงเออรับพากันคลาไคล
ถ้วนกำหนดสามปีมิได้ข่าว ที่เรื่องราวร้อนเย็นเป็นไฉน
จัดกำปั่นแต่บรรดาเสนาใน ใช้ให้ไปเล่าก็หายไม่ได้ความ ฯ
ฝ่ายพระจอมเทวสินธุ์นรินทร์รัช โองการตรัสปราศรัยแล้วไต่ถาม
ว่าตัวเราก็จะคิดไปติดตาม ท่านแจ้งความอยู่หรือไรในลังกา
ว่าผู้ใดใครครองอาณาเขต ท่านรู้เหตอยู่หรือไม่อย่างไรหนา
จงเล่าไปให้ประจักษ์ช่วยชักพา ไปลังกาตามองค์พระทรงธรรม์
เสวกาว่าทูลละอองบาท โอรสราชพระอภัยครองไอศวรรย์
สุดสาครสุริย์วงศ์พระทรงธรรม์ เธอครองขัณฑเสมาในธานี
พระทรงทราบเรื่องต้นแต่หนหลัง จึงตรัสสั่งเสนาบดีศรี
ให้เร่งเตรียมพวกพหลแลมนตรี วันพรุ่งนี้เราจะไปดั่งใจจง
แล้วเชิญท้าวรายาเจ้าตาเลี้ยง มานั่งเคียงชื่นชมสมประสงค์
แล้วปรึกษาพาทีกันสี่องค์ ตามประสงค์ที่จะไปในลังกา ฯ
ฝ่ายท่านท้าวเจ้าชวาอาณาจักร ว่าหลานรักร่วมชีวังอย่ากังขา
พ่อไปไหนไปด้วยกันไม่ฉันทา อย่าได้ปรารมภ์ไปใจพะวง
อันตัวตาเป็นผู้ใหญ่คงไปด้วย เป็นเพื่อนม้วยเหมือนดังจิตคิดประสงค์
ถึงยากเย็นเป็นตายวายชีวง ตาก็คงช่วยกันเหมือนสัญญา
จะรบรับขับขันประจัญสู้ ตาก็รู้กลศึกได้ปรึกษา
ทั้งสามองค์พงศ์กษัตริย์ขัตติยา จึ่งวันทาทูลแถลงแจ้งคดี
ซึ่งพระองค์ทรงฤทธิ์คิดพันผูก เหมือนหลานลูกของพระคุณอุ่นเกศี
หลานจะขอพึ่งพาฝ่าธุลี ไว้เป็นที่อัยกาเหมือนวาจัง
ข้าทั้งสามกำพร้าอนาโถ ท้าวเหมือนโพใบคลุมพอคุ้มขัง
ขอพึ่งบุญกรุณาเหมือนวาจัง เป็นที่หวังสืบวงศ์พงศ์ประยูร
ท้าวรายาชื่นชมโสมนัส พ่อซื่อสัตย์รักใคร่มิได้สูญ
ทั้งสมนามสมเนื้อเชื้อตระกูล เธอเพิ่มพูนประดิพัทธ์สวัสดี
สามกษัตริย์เข้าในที่ไสยาสน์ บนปรางค์มาศแท่นจำรัสรัศมี
กับไทท้าวเจ้าชวาในธานี ต่างเปรมปรีดิ์รักกันไม่ฉันทา ฯ
ครั้นรุ่งแจ้งแสงทองส่องอากาศ พวกอำมาตย์พร้อมพหลพลอาสา
มาเตรียมคอยหน่อกษัตริย์ขัตติยา แต่บรรดาเสนีที่จะไป ฯ
ป่างพระจอมเทวสินธุ์นรินทร์ราช ตื่นไสยาสน์กับสองสนองไข
จึ่งเชิญองค์ท้าวชวาให้คลาไคล เสด็จไปพระที่นั่งบัลลังก์ทอง
พร้อมทหารขานโห่จะเอาฤกษ์ เสียงเอิกเกริกคั่งคับทัพทั้งสอง
ยิงปืนใหญ่เตรียมตรวจทุกหมวดกอง แล้วลั่นฆ้องชักใบขึ้นใส่เรียว
พร้อมกำปั่นพันร้อยออกลอยแล่น ไปตามแผนที่ประจำออกน้ำเขียว
ทั้งเรือรบเรือแห่แลเป็นเกลียว คงคาเชี่ยวลมเฉื่อยเรื่อยสบาย
ตามละเมาะเกาะแก่งทุกแห่งหน ไปตามวนวารินกระสินธุ์สาย
ทั้งเต่าหอยลอยกลาดริมหาดทราย ที่ตัวลายพรอยพร้อยลอยเป็นแพ
หอยอีรมนมนางสล้างสลอน เกิดกับก้อนหินรายชายกระแส
บ้างเป็นสีต่างต่างเหมือนอย่างแล จะนับแต่ฝูงหอยกว่าร้อยพัน
ทั้งปูเปี้ยวเขียวขาววิ่งกราวหาด ดูประหลาดไม่มีหัวตัวมันขัน
มีตาติดกับกระดองอยู่สองอัน สืบพันธุ์ตั้งร้อยไม่น้อยเลย
พอมีไข่กินผัวของตัวหมด ทรยศสิ้นประตูเจียวปูเอ๋ย
สัตว์จัญไรแพศยาไม่น่าเชย แล้วก็เลยลอยแพไปแต่ตัว
เปรียบเหมือนหญิงทรลักษณ์อกุศล ทำเล่ห์กลมารยาคิดฆ่าผัว
อันบาปกรรมเป็นอย่างไรมันไม่กลัว ไว้ความชั่วน่าชังเหมือนอย่างปู
ฝูงแมงดาน่าดูตัวผู้เกาะ เที่ยวว่ายเสาะพาจรจนอ่อนหู
ไปหาเหยื่อเผื่อกันกตัญญู พิเคราะห์ดูเหมือนคนจนปัญญา
ทั้งเกียจคร้านมึนตึงพึ่งผู้หญิง ได้แอบอิงพิงปากยากหนักหนา
พวกมนุษย์เมียแช่งเหมือนแมงดา ทำแต่ตาปรอยปรอยคอยจะกิน
อันฝูงสัตว์ปฏิสนธ์ที่บนหาด ดูประหลาดมากมายชายกระสินธุ์
เอากำเนิดเกิดที่หาดดูดาษดิน ไม่รู้สิ้นหลายอย่างต่างต่างกัน ฯ
สามพระหน่อนฤเบศเกศกษัตริย์ ให้แล่นลัดสิงขรค่อยผ่อนผัน
สั่งล้าต้าต้นหนคนสำคัญ ให้พวกกันคอยประจำหยั่งน้ำดู
เอาแผนที่คลี่ดูให้รู้ทิศ อย่าให้ผิดทางจรจะอ่อนหู
ด้วยไม่เคยถิ่นประเทศสังเกตดู เป็นแต่รู้ยังไม่ได้เคยไปมา
พระสุริยาลงลับพยับฝน ก็มัวมนมืดมิดทุกทิศา
จวนจะค่ำย่ำแสงพระสุริยา ลมสลาตันตั้งฝั่งทะเล
เป็นคลื่นใหญในกระสินธุ์ทุกถิ่นที่ ลมก็ตีท้ายกำปั่นป่วนหันเห
พวกต้นหนคนชำนาญการทะเล คิดถ่ายเทเรือหมดให้ลดใบ
ตั้งบวงสรวงเทพไทในสมุทร ฤทธิรุทรเขาเขินเนินไศล
ขอเชิญช่วยคุ้มอุบัทว์กำจัดภัย ทางจะไปลังกาให้ถาวร
พอขาดคำคลื่นลมระดมหาย คนทั้งหลายเหล่าทหารชาญสมร
ด้วยได้ความสุขาในสาคร ศศิธรแจ่มกระจ่างดั่งกลางวัน
เมฆพยับอับฟ้าในอากาศ ก็เกลื่อนกลาดแจ่มสว่างทางสวรรค์
นภากาศแจ่มแจ้งด้วยแสงจันทร์ เรือกำปั่นแล่นไปในคงคา
สามกษัตริย์ทัศนาเวหาหาว แสงเดือนดาวส่องสว่างกลางเวหา
พระจึ่งเชิญท่านท้าวเจ้าชวา เสด็จมาในที่นั่งบัลลังก์ทอง
แล้วปรึกษาว่าองค์พระทรงฤทธิ์ เห็นชอบผิดโปรดบ้างที่หมางหมอง
จะไปยังลังกาตรึกตราตรอง โดยทำนองพระจะเห็นเป็นอย่างไร
ถ้าแม้นว่ารบพุ่งกันยุ่งยิ่ง เราจะนิ่งดูแลคิดแก้ไข
หรือจะเข้าโรมรันประการใด ขอพระอัยกาตรองให้ต้องตาม
ประเพณีที่ในเนื้อเชื้อกษัตริย์ ไม่แจ้งอรรถข้อไรได้ไต่ถาม
อย่าให้เสียเกียรติยศพองดงาม ให้ต้องตามเรื่องในอัยการ ฯ
ท้าวรายาว่าพ่อหน่อกษัตริย์ ตาจะจัดแจงให้หลายสถาน
อย่าเป็นทุกข์ร้อนไปให้รำคาญ จากสถานกำพลเพชรได้เจ็ดวัน
พอเช้าตรู่สุริยงเธอส่งแสง กระจ่างแจ้งพื้นนภางค์ทางสวรรค์
พวกพหลพลทหารชำนาญครัน จัดเลี้ยงกันเสพอาหารทั้งหวานคาว
เกือบจะใกล้เกาะมหากาลวาต ผิดประหลาดหลากใจให้แต่หนาว
ใช่ฤดูน้ำค้างตกพร่างพราว เป็นลมว่าวพัดกล้าต้องซาใบ
พวกต้นหนคนการสะท้านทั่ว เป็นหมอกมัวในมหาชลาไหล
เรือที่แล่นตามกันเป็นหลั่นไป เห็นไรไรเกาะขวางกลางชลา
อันเกาะนี้โตใหญ่มิใช่น้อย ที่เขาปล่อยท้าวละมานนานนักหนา
หมดทั้งพวกพร้อมกันแต่บรรดา มรณาด้วยกันหมดเพราะอดตาย
เป็นผีดิบเกลื่อนกล่นอยู่บนเกาะ เที่ยวละเมาะตามแผ่นดินกระสินธุ์สาย
แม้นกำปั่นใครซัดแลพลัดพราย มาถึงชายเกาะนี้มันดีใจ
ตะโกนก้องร้องเรียกกันมาพร้อม เข้าห้อมล้อมเรือแน่นแล่นไม่ไหว
มันฉุดคร่าเชือกเสายุดเพลาใบ ไปไม่ได้ติดตายเสียหลายลำ
มันสูบเลือดกินเล่นเป็นอาหาร ท้าวละมานพวกผีถลีถลำ
แต่กลางวันมันขยาดไม่อาจทำ แม้นพลบค่ำยืนเด่นให้เห็นตัว
แต่กินคนมานานประมาณแสน ทุกด้าวแดนเข็ดขยั้นออกสั่นหัว
แม้นเรือซัดพลัดเข้าจอดไม่รอดตัว ลูกค้ากลัวความขยาดไม่อาจเดิน ฯ
ฝ่ายกำปั่นเทวสินธุ์นรินทร์ราช พอภาณุมาศลับเงาภูเขาเขิน
แล่นมาถึงเกาะใหญ่ริมชายเนิน ให้หนาวเกินกับฤดูทุกผู้คน
แต่บรรดากำปั่นสักพันเศษ ผิดสังเกตแต่ในจิตคิดฉงน
ลมก็คล่องว่องไวติดใบบน แล่นไม่พ้นชายหาดประหลาดใจ
พวกล้าต้าต้นหนคนทั้งนั้น ปรึกษากันหลากจิตคิดสงสัย
จะเกิดเหตุเภทพาลประการใด จึ่งทูลไทสามกษัตริย์ขัตติยา
กับไทท้าวเจ้าพาราชวาฉวี เหตุจะมีแม่นแท้แน่นักหนา
ทั้งหนาวเนื้อเหลือทนพ้นปัญญา อันเภตราอยู่กับที่แล่นมิเดิน
ลมก็ดีชักใบขึ้นใส่พร้อม จะแล่นอ้อมไปก็ตกกระหกระเหิน
ดูเหมือนคนฉุดไว้ริมชายเนิน จะขอเขิญอารักษ์อันศักดา
มาถามเหตุเภทภัยให้ประจักษ์ จะได้ทักทายไปในทิศา
สามพระองค์ทรงฟังทั้งพระยา เจ้าชวาเห็นพร้อมยอมด้วยกัน
แล้วให้ตั้งบายศรีที่บวงสรวง ตามกระทรวงสารพัดเร่งจัดสรร
เอาคนทรงลงมานั่งตั้งภิวันท์ บนก้นขันสาครร้องวอนไป
แล้วจุดธูปเทียนบูชากระยาสังเวย ทั้งนมเนยตามประเภทข้างเพทไสย
เราขอเขิญเทวาสุราลัย ที่อยู่ในเขาเขินเนินคีรี
มาเข้าทรงจะได้ถามเนื้อความท่าน ทุกฉ้อชั้นบรรพตาในราศี
ที่เหตุผลหนหลังอย่างคดี ขอภูมีรับสรวงเข้าบวงบน ฯ
จะกล่าวถึงผีปีศาจที่อาจหาญ คือท้าวละมานรู้แจ้งแห่งนุสนธิ์
ว่าเขาตั้งเครื่องสรวงทั้งบวงบน วิ่งเข้าคนทรงสั่นยิงฟันพลาง
แล้วเหลือกตาว่าออเจ้าคนเหล่านี้ ลุกขึ้นชี้มือด่านัยน์ตาขวาง
ไม่รู้จักกูหรือไรในหนทาง กูจะล้างชีวันให้บรรลัย
อันตัวกูผู้เป็นเจ้าเกาะเหล่านี้ เองมานี่จะไปหนตำบลไหน
จงบอกความตามจริงทุกสิ่งไป กูนี้ไซร้เป็นเจ้าของท้องทะเล
เองเรียกมาว่ากระไรจะไต่ถาม จงแจ้งความจริงไปอย่าไพล่เผล
ท้าวปีศาจนึกนิยมสมคะเน จะคิดเพทุบายกินให้สิ้นเชิง ฯ
ฝ่ายท่านท้าวเจ้าชวาอาณาเขต เธอแจ้งเหตุปีศาจเชื่อดูเหลือเหลิง
จำจะหาให้มันกินจนสิ้นเชิง พอรื่นเริงแล้วจะได้ไล่เอาความ
จึงวอนว่าข้าแต่เจ้าของเกาะ ช่วยสงเคราะห์ทางจะไปขอไต่ถาม
เอ็นดูเถิดชี้ให้จะไปตาม ให้สมความปรารถนาข้าทั้งปวง
แล้วท้าวไทให้ยกเอาเครื่องเซ่น สัตว์ที่เป็นต่างต่างมาวางสรวง
ทั้งเหล้าเข้มของกินสิ้นทั้งปวง มาบวงสรวงท้าวละมานให้ท่านกิน ฯ
ฝ่ายปีศาจเห็นไก่น้ำลายหยด ด้วยความอดชื่นชมสมถวิล
แล้วจับไหใส่สุราออกมาริน ยกขึ้นกินกลอกหน้านัยน์ตาวาว
มือหนึ่งจับไก่ดิบหยิบกระชาก เอาใส่ปากเคี้ยวเหยอทั้งเรอหาว
จับเอาแพะฉีกเชือดเลือดออกพราว แลบลิ้นยาวเลียดูดพูดออกอึง
เรียกให้พวกบริวารทหารผี มาอึงมี่บนเภตราตาถลึง
ไม่เห็นตัวเป็นแต่เสียงสำเนียงอึง กินของซึ่งตั้งไว้หายไปพลัน
ทั้งแพะแกะไก่เหล้ากับข้าวของ ก็บกพร่องหมดเลี่ยนล่อนเชี่ยนขัน
กระดูกกระเดี้ยวเคี้ยวป่นไม่ทนฟัน แต่เสียงมันได้ยินสิ้นทุกคน
อันพวกมันที่มาไม่ปรากฏ ดูเหมือนปดกันเล่นไม่เห็นหน
เป็นแต่อ้ายคนทรงเดินวงวน แล้วขึ้นบนเก้าอี้นั่งชี้มือ
ท้าวรายาสามกษัตริย์จึ่งตรัสถาม มันแจ้งความมาแต่หลังจะฟังหรือ
เมื่อครั้งนางวัณฬามาหารือ จัดทูตถือสารไปให้แก่เรา
กับรูปวาดให้เรามาอาสาศึก แม้นสมนึกหวังใจจะได้เขา
จึ่งยกพวกพลละมานทหารเรา ไปเมืองเขาขึ้นประจบสมทบกัน
ยังมิได้รบพุ่งกรุงผลึก เวลาดึกฟังปี่ดีขยัน
ก็ระงับหลับใหลไปด้วยกัน มันจับพันธนาได้เอาใส่กรง
แล้วก็เอามาไว้ในเกาะนี้ สิ้นชีวีแหลกกระจุยเป็นผุยผง
เพราะอดอยากกรากตายอยู่ในกรง อ้ายคนทรงเล่าไปที่ในเรือ
ว่าดูราฝรั่งทั้งออแขก เองจะแยกไปข้างใต้หรือฝ่ายเหนือ
กูขอบใจเองให้เหล้าทั้งข้าวเกลือ อีกเนื้อเบื้อแกะไก่ให้กูกิน
หาไม่จะล่มกำปั่นทั้งพันเศษ ให้อาเพศแตกจมสมถวิล
แล้วจะได้ฉะเชือดสูบเลือดกิน เอาให้สิ้นแต่บรรดามาด้วยกัน
นี้พวกเองอ่อนน้อมมายอมเลี้ยง ไม่ทุ่มเถียงรบสู้เป็นคู่ขัน
จงเซ่นกูอยู่อีกสักสามวัน จะให้ปันของวิเศษทั้งเวทมนตร์
พรุ่งนี้เช้ามึงขึ้นไปที่ในเกาะ ช่วยกันเจาะของเอาไปจะให้ผล
คือจินดาที่ประสงค์ทั้งคงทน สำหรับตนแทงฟันไม่บรรลัย
เรียกว่าเพชรเจ็ดสีมณีโชติ อยู่บนโขดเขาเขินเนินไศล
แม้นรบศึกเอาแกว่งเป็นแสงไฟ เองเอาไปคงกระพันกันไพรี ฯ
ฝ่ายพระหน่อนฤเบศเกศกษัตริย์ ได้แจ้งอรรถปรีดิ์เปรมเกษมศรี
แล้วพากันนั่งยามตามอัคคี อยู่ตามที่ในกำปั่นทั้งพันลำ
ที่หนาวเหน็บเจ็บเบาบรรเทาหาย ค่อยสบายผีช่วยชุบอุปถัมภ์
พอแสงจันทร์แจ่มกระจ่างน้ำค้างพรำ เรไรร่ำเฉื่อยเสนาะบนเกาะเกียน
จังหรีดเรื่อยเอื่อยเสียงสำเนียงแจ้ว วิเวกแว่วฝูงสัตว์ฉวัดเฉวียน
จักจั่นหวั่นหวาดดาษเดียร ฝูงกะเรียนร่อนร้องก้องกังวาน
ดุเหว่าแว่วแจ้วเจื้อยระเรื่อยร้อง ประสานซ้องบรรเลงวังเวงหวาน
สกุณากาสักในคัคนานต์ ไก่ประสานขานขันสนั่นครวญ
สุมาลัยไขกลิ่นระรินรส ดอกไม้สดบานพร้อมทั้งหอมหวน
กลิ่นตลบอบฟูเรณูนวล พระพายหวนหอมฟุ้งจรุงใจ
เสียงปีศาจครื้นครั่นสนั่นเกาะ บ้างกระเดาะปากเดินบนเนินไศล
ที่กู่ก้องร้องเรียกกันเพรียกไป บนเขาใหญ่ดินกลาดบนหาดทราย
ฝีโป่งป่ามาประชุมกันกลุ้มเกลื่อน ตะโกนเพื่อนกู่กันให้ผันผาย
เที่ยวเก็บหอยลอยกลาดบนหาดทราย ทั้งภูตพรายดาษดาริมสาชล
แต่ล้วนพวกผีดิบสักสิบแสน อเนกแน่นร้ายแรงทุกแห่งหน
เห็นแต่เงาหรุบหรู่คล้ายผู้คน ที่เดินบ่นพึมพำตามทะเล
เขาย่อมเรียกอธิบายว่าพรายน้ำ มันยึดลำกำปั่นให้หันเห
สีเหมือนไฟลอยล่องท้องทะเล สมคะเนบินขึ้นเพลาเสากระโดง
มิใช่พวกอื่นไกลอ้ายเหล่านี้ คือว่าผีเกาะใหญ่ที่ตายโหง
แม้นมันขึ้นไปได้ปลายกระโดง เรือก็โคลงจมไปเสียหลายลำ
คือปีศาจชายเขาอ้ายเหล่านี้ มันเป็นผีอดอยากถลากถลำ
คอยเรือลงตรงกรูเข้าจู่ทำ ยึดเอาลำเรือไว้บ้างป่ายปีน
ที่เขารู้ติดไฟขนไก่เผา แล้วก็เอาดาบฟาดขาดเป็นสีน
พวกที่มาแต่ลำพังฝรั่งจีน เห็นมันปีนขึ้นไปเอาไฟลน ฯ
ฝ่ายองค์พระเทวสินธุ์นรินทร์รัช ดึกสงัดจันทร์กระจ่างกลางเวหน
น้ำค้างย้อยพรอยพรายดังสายชล พระพายฝนมืดอับพยับโพยม
ดารากรอ่อนแสงเข้าแฝงเมฆ แสนวิเวกยามดึกเสียงฮึกโหม
จวนจะแจ้งแสงทองส่องโพยม พระทรงโฉมพลิกฟื้นตื่นไสยา
เชิญท้าวไทอัยการเจ้าตาเลี้ยง มานั่งเคียงตรองตรึกพลางปรึกษา
พอรุ่งแจ้งแสงสว่างกระจ่างตา เราจะพาขึ้นไปบนชายเนิน
หาแก้วเก็จเพชรดีมณีโชติ ที่บนโขดลำเนาภูเขาเขิน
ไปตั้งศาลอารักษ์แล้วชักเชิญ เจ้าที่เนินโขดเขาท้าวละมาน
แล้วสั่งเหล่าพวกพหลพลไพร่ ให้ตัดไม้เชิงเขาทำเสาศาล
เครื่องบวงสรวงเป็ดไก่จัดใส่จาน ทั้งคาวหวานเหล้ายาหาขึ้นไป
อีกโคแพะแกะเป็นได้เซ่นวัก อย่าช้านักแต่พอตรู่สุริย์ใส
เสนารับอัภิวันท์ด้วยทันใด มาเรียกไพร่พร้อมทั่วทุกตัวคน
ขึ้นตัดไม้ไผ่เกลาทำเสาศาล ดาดเพดานเสร็จไปให้ไพร่ขน
ตั้งของกินเครื่องสรวงจะบวงบน ช่วยกันขนมาพร้อมหอมขจร
เจ้าพวกผีวุ่นวายน้ำลายหยด เลียบบรรพตบ้างก็วิ่งบนสิงขร
ฝ่ายท่านท้าวเจ้าประเทศเขตนคร เสด็จจรจากบัลลังก์ที่นั่งทรง
สามพระหน่อนฤเบศเกศกษัตริย์ ก็รีบรัดขึ้นมาตามความประสงค์
ถึงเชิงผาแล้วให้หาเจ้าคนทรง มานั่งตรงหน้าศาลตั้งการพลี
จึงเชิญท้าวเจ้าละมานที่ย่านเกาะ แล้วก็เคาะรำมะนาเรียกหาผี
ปีศาจแว่วแก้วหูรู้คดี ก็เดินรี่แฝงเงาเข้าคนทรง
อ้ายแขกสั่นรันรำล้มคว่ำหงาย มือตะกายตีนตะกุยพลางคุ้ยผง
จึงลุกขึ้นยืนฟังแล้วนั่งลง อ้ายคนทรงพูดพลางทางครางครวญ
แล้วจึงว่าฮ้าฮ้ายอ้ายเหล่านี้ ใจมึงดีมีคุณไม่หุนหวน
เพราะมันถือซื่อแท้ไม่แปรปรวน กูจะชวนมึงไปให้ของดี
ท้าวรายาว่าเชิญรับเครื่องเซ่น จะได้เป็นที่รักเป็นศักดิ์ศรี
โดยประสงค์จงใจเป็นไมตรี ได้เป็นที่คำนับรับประทาน ฯ
ฝ่ายท้าวผีปีศาจเป็นชาติยักษ์ หัวร่อคักปรีดิ์เปรมเกษมศานต์
จึงเรียกพวกบ่าวไพร่มิได้นาน มาล้อมศาลกินเล่นไม่เห็นตัว
ได้ยินแต่เสียงพูดกับดูดปาก กำลังอยากเคี้ยวขยอกนั่งกลอกหัว
กินแกะไก่ไม่เหลือทั้งเนื้อวัว พลางยิ้มหัวอิ่มเอมเกษมใจ
แล้วลุกขึ้นยืนหยัดดัดต้นขา กูจะพาไปแจ้งแถลงไข
ดูของดีชี้แจงให้แจ้งใจ เองมาไวเร็วหวาอย่าช้าที
แม้นแดดกล้าเอาไม่ได้เป็นไฟร้อน ที่สิงขรกายสิทธิ์ล้วนฤทธิ์ผี
เป็นสีแสงแดงรอบขอบคีรี ไม่เห็นที่มันอยู่เคืองหูตา
แล้วลุกเดินนำไปข้างท้ายเขา พลางบอกเล่าเวทมนตร์ดลคาถา
แล้วไปชี้ที่เพชรเม็ดจินดา ท้าวรายาให้เจาะจำเพาะรอย
ด้วยว่าแขกนั้นชำนาญในการเพชร แต่ละเม็ดชั่วดีเพราะมีฝอย
รู้ตำรามากมายเคยขายพลอย ถึงเล็กน้อยรู้แท้ไม่แชเชือน
แต่แก้วเก็จเพชรนี้เป็นที่ยิ่ง จะหาสิ่งใดเทียบเปรียบไม่เหมือน
พอเจาะเข้าเขาใหญ่ไหวสะเทือน แผ่นดินเลื่อนลั่นโห่เป็นโกลา
พยุพยับอับฟ้าโกลาหล เป็นหมอกมนมืดมิดทุกทิศา
ด้วยอำนาจของดีมีราคา ดวงจินดาของคู่ผู้มีบุญ
พอลุกจากเพิงผาหน้าบรรพต ก็ปรากฏแสงสลับดั่งทรัพย์หนุน
สว่างช่วงดวงมณีเพชรมีคุณ สำหรับบุญเทวสินธุ์นรินทร
โตเท่าผลมะปรางทองละอองศรี น้ำมณีเรืองจำรัสประภัสสร
สามกษัตริย์ยินดีชุลีกร จึงวิงวอนผีท้าวเจ้าละมาน
ว่าข้าแต่ท่านท้าวผู้เจ้าเกาะ ท่านสงเคราะห์พันผูกดั่งลูกหลาน
พระคุณล้ำดินฟ้าสุธาธาร ข้อรำคาญท่านมีจงชี้แจง
ข้าพเจ้าขอสนองที่ข้องขัด จะปรนนิบัติตามประสงค์จงแถลง
ขอเชิญท่านบอกกล่าวเล่าแสดง จะชี้แจงรับรองสนองคุณ ฯ
อ้ายคนทรงจึ่งว่าถ้าเช่นนั้น จงช่วยกันทำกุฏิ์พออุดหนุน
เอาศพฝังครั้งนี้จะมีคุณ แล้วทำบุญส่งไปให้แก่เรา
จึงจะได้ไปเกิดเป็นมนุษย์ ประเสริฐสุดไปให้สิ้นจากถิ่นเขา
อันซากศพพวกพ้องพี่น้องเรา อยู่หลังเขามันเอาใส่ไว้ในกรง
เพราะมันขังทั้งหลายตายด้วยอด แม้นปล่อยปลดเปลื้องธุระอย่างประสงค์
เอากระดูกขุดออกเสียนอกกรง นั้นแหละคงพ้นทุกข์เป็นสุขใจ
อ้ายคนทรงพาตรงไปหลังเขา แล้วว่าเจ้าดูแลช่วยแก้ไข
สามกษัตริย์ท้าวชวาพากันไป ทั้งพลไพร่เสนาประชาชน
เห็นกรงเหล็กเรียงรายอยู่ท้ายเกาะ บังหักเดาะช่วยกันแย่งทุกแห่งหน
เอาขวานฟันกรงประลัยทั้งไพร่พล ช่วยกันขนซากศพบ้างกลบดิน
แล้วปักไม้เป็นหลังคาเอาผ้าคาด พวกปีศาจชื่นชมสมถวิล
บ้างพ้นทุกข์สุขาไปหากิน บ้างก็สิ้นกรรมตนทนทรมาน ฯ
ฝ่ายท้าวผีที่เข้าคนทรงนั้น เดินเหียนหันอิ่มเอมเกษมสานต์
แล้วว่าท่านเหล่านี้ปรีชาชาญ ช่วยรำคาญเราได้ดังใจปอง
จงกลับไปเภตราทั้งข้าเจ้า อยู่จะหนาวมัวมนรีบขนของ
รีบใช้ใบไปเหมือนนึกที่ตรึกตรอง อยู่จะต้องติดชลในวนวัง
อันตัวเรานี้หนาจะลาแล้ว ไปจากแถวถิ่นนี้พ้นที่ขัง
เป็นสิ้นกรรมพัวพ้นอนันตัง คนทรงนั่งผีออกไปนอกกาย ฯ
สามกษัตริย์ท้าวชวาพาพหล จรดลรีบไปดั่งใจหมาย
ลงกำปั่นพร้อมข้าเสนานาย ให้ผันผายจากที่ด้วยปรีดิ์เปรม
เรือที่นั่งดั้งกันเป็นหลั่นลด แล่นไปหมดสิ้นทุกข์สุขเกษม
ไม่ขัดขวางนทียิ่งปรีดิ์เปรม พระอิ่มเอมด้วยจินดาค่าบุรินทร์
แล่นกำปั่นบรรดาโยธาหาญ แสนสำราญใช้ใบในกระสินธุ์
ชมหมู่สัตว์มัจฉาฝูงนาคินทร์ บ้างโดดดิ้นในมหาสาคโร
ฝูงมังกรคาบแก้วแววสว่าง บ้างฟาดหางเรียงรายบ้างว่ายโผ
ที่เลื้อยไล่ในมหาสาคโร ตัวโตโตมิใช่น้อยนับร้อยพัน
ฝูงเหราน่ากลัวหัวเป็นเขา บ้างว่ายเคล้าแว้งวัดสะพัดผัน
ฝูงเงือกงูดูงามเลื้อยตามกัน บ้างดำดั้นผุดพ่นชลธี
พวกม้าน้ำทำท่าเหมือนม้าเผ่น ขึ้นโดดเต้นในกระสินธุ์ถิ่นวิถี
ฝูงช้างน้ำดำด้นชลธี พระภูมีสามกษัตริย์ทัศนา
เรือก็แล่นใบสล้างมากลางหน พอสุริยนลับไปในเวหา
ศศิธรจรกระจ่างกลางนภา ดวงดาราพรอยพร่างน้ำค้างพรม
พวกพหลพลไพร่ในกำปั่น เกษมสันต์พร้อมกันสิ้นกินขนม
เจ้าพวกคิดถึงเมียเสียอารมณ์ ลงนั่งตรมตรอมอุรานัยน์ตาปรอย
เพื่อนเขากินข้าวปลาค่อยผาสุก ตัวเป็นทุกข์เต็มประดานั่งหน้าจ๋อย
โอ้ป่านนี้เมียเราเขาจะคอย คิดก็น้อยใจนายหลายประการ
ไม่พอที่จะลำบากต้องจากถิ่น ให้เมียดิ้นวุ่นวายหลายสถาน
นึกละห้อยน้อยจิตคิดรำคาญ แม้นจ้างวานใครเสียได้กูไม่มา
เมื่อไรเลยจะได้กลับไปดับร้อน เมียจะนอนโดยดิ้นถวิลหา
เป็นจำใจจำจนพ้นปัญญา เวทนามาในเรือเห็นเหลือจน
แม้นทางป่ากูจะหนีไปลี้ลับ แล้วจะกลับเดินไปในไพรสณฑ์
ถึงมุลนายเขาจะรู้ก็สู้ทน ผิดก็ขวนขวายทรัพย์ไว้รับรอง
แต่บรรดาเมียมีคิดหนีหมด แสนรันทดไม่บรรเทาที่เศร้าหมอง
นั่งกอดเข่าเร่าร้อนบ้างนอนตรอง บ้างเข้าห้องโงกหงับลงสับเงา
เรือก็แล่นลมพัดปัดตะโพก ขย่อนโขยกเต็มใบลมชายเขา
ไม่ขัดขวางทางไปในสำเภา ทั้งน้ำข้าวเครื่องเสบียงพอเลี้ยงพล
ก็เกือบถึงมรรคาลังกาทวีป พลางแล่นรีบเร็วรัดไม่ขัดสน
พวกเรือไฟไขสลักใช้จักรกล ให้รีบร้นข้ามฝั่งไปลังกา
ด้วยอำนาจแก้วเก็จเพชรรัตน์ สว่างชัดรุ้งร่วงช่วงเวหา
ถึงพลบค่ำย่ำแสงพระสุริยา เรือที่มาเห็นสว่างดั่งกลางวัน
ด้วยอำนาจจินดามหาวิเศษ สำแดงเดชฤทธีดีขยัน
บรรดาเรือมาประชุมทั้งคุ้มกัน สารพันโรคาไม่ยายี ฯ
จะกล่าวถึงหกกษัตริย์รีบรัดแล่น มาเนืองแน่นตัดทุ่งเข้ากรุงศรี
ถึงปากอ่าวลังกาในราตรี ให้เสนีรีบไปบอกออกพระนาม
ว่าพระองค์ผู้ดำรงรมจักร กษัตริย์ศักดิ์ครองพาราภาษาสยาม
องค์พระศรีสุวรรณวงศ์ทรงพระนาม เสด็จข้ามฝั่งมาถึงธานี
พร้อมพระวงศ์พงศาคณาญาติ อยู่ในราชอาณาจักรเป็นศักดิ์ศรี
พระเจ้าอาเชษฐาทุกธานี มาถึงที่ฟากฝั่งเกาะลังกา
พร้อมพหลพลรบสมทบทัพ มาตั้งยับยั้งพหลพลอาสา
เห็นกำปั่นทอดรายชายคงคา ที่จอดท่าอ่าวแน่นบ้างแล่นราย ฯ
ป่างพระองค์ผู้ดำรงรมจักร ให้หยุดพักพวกพหลพลทั้งหลาย
ทอดสมอรอเคียงกันเรียงราย เสนานายตรวจตราพลากร
ห้ากษัตริย์มาประนมบังคมบาท พระจอมราษฎร์รุ่งพระฤทธิ์มหิศร
พร้อมกันในพระที่นั่งลำมังกร พระภูธรรมจักรนครา ฯ
ป่างพระปิ่นภูวไนยปราศรัยทัก ทั้งหลานรักพร้อมหมดตามยศถา
แล้วคิดอ่านการจะไปในลังกา เห็นเรือมาคอยปากอ่าวราวสักพัน
สินสมุทรวุฒิไกรทูลไทท้าว เราตีอ่าวเข้าไปในไอศวรรย์
เพราะเห็นว่าศึกประชิดเข้าติดพัน มันป้องกันปากน้ำทุกค่ำคืน
ที่ร่องเข้ามันก็เอากำปั่นใหญ่ มาจุกไว้สารพัดจะขัดขืน
ทั้งสองฝั่งตั้งค่ายมันรายปืน ไว้นับหมื่นป้อมเชิงเทินเนินกำแพง ฯ
ป่างพระศรีสุวรรณวงศ์ทรงสดับ สั่งกองทัพตั้งมั่นให้ขันแข็ง
ครั้นจะเข้าตีตัดฉวยพลัดแพลง จะต่อแย้งไม่ถนัดเห็นขัดเชิง
เพราะช่องแคบทางจะเข้าเล่าก็ยาก จะลำบากฉวยว่าเปิดเตลิดเหลิง
ด้วยเรือเราปลกเปลี้ยจะเสียเชิง ฉวยละเลิงหลวมตัวสิชั่วจริง
จำจะต้องรบกันแต่ชั้นนอก ล่อให้ออกกินเหยื่อเสือสมิง
เห็นจะไม่เสียทีดีจริงจริง จะแอบอิงอะไรได้ในทะเล
แต่ให้พวกเรือใช้ไปไต่ถาม แจ้งเนื้อความอ้ายจัญไรจะไพล่เผล
แม้นได้ช่องล่องลมสมคะเน ตีให้เซสาดออกนอกสันดอน
ห้ากษัตริย์ทราบความตามรับสั่ง ถวายบังคมบพิตรอดิศร
พร้อมทั้งพวกเสนาพลากร นรินทรกรุงกษัตริย์ให้จัดพล
แล้วให้ไปไต่ถามตามฝรั่ง ว่ามาตั้งอยู่ทำไมในสิงหล
พวกคนใช้ไปถามตามยุบล กับขุนพลที่สำหรับกำกับเรือ
พวกในลำกำปั่นครั้นได้แจ้ง เห็นพูดแข็งขันจริงยิ่งกว่าเสือ
ฝ่ายขุนนางที่เป็นใหญ่อยู่ในเรือ ฟังเห็นเหลือดุดันไม่พรั่นพรึง
จึ่งว่าท่านคอยอยู่สักครู่ใหญ่ เราจะไปทูลว่าท่านมาถึง
คอยรับสั่งหนังสืออย่าอื้ออึง แล้วสั่งซึ่งพวกเสมียนให้เขียนคำ
ผู้ที่มาอ่าวใหญ่เขียนใบบอก เสมียนลอกลงสาราเลขขำ
แล้วสั่งให้เสนีที่ประจำ เร่งให้นำกราบทูลซึ่งมูลความ ฯ
ฝ่ายโฉมยงองค์พระมังคลาราช กับครูบาทหลวงออกไปแล้วไต่ถาม
ว่าเอ็งมาว่ากระไรในใจความ เจ้าพวกล่ามส่งสารแก้อ่านพลัน ฯ
ในหนังสือเสนาข้าพระบาท ที่คอยลาดตระเวนแต่งไว้แข็งขัน
มีเรือใบเรือรบสมทบกัน ล้วนกำปั่นมากมายหลายตำบล
แล้วมีผู้มาถามเอาความถ้อย ว่ามาคอยแย่งชิงเอาสิงหล
มันคุกคามถามไต่พวกไพร่พล ก็เป็นจนใจตัวกลัวจะเกิน
ครั้นจะบอกดีชั่วกลัวจะผิด ไม่แจ้งจิตยังวิตกระหกระเหิน
ขอทราบความตามสาราข้าขอเชิญ เสร็จดำเนินมากำปั่นเหมือนสัญญา ฯ
บาทหลวงแกแจ้งความไปตามเรื่อง ให้แค้นเคืองที่ในจิตผิดแล้วหวา
กูจะไปไต่ถามตามสงกา อ้ายมังคลาอยู่ระวังฟังกระบวน
กับออท้าวอิศโรเจ้าโกสัย กูจะไปตามระบอบไล่สอบสวน
คิดพูดจาเป่าปัดตัดสำนวน พลางก็ชวนเสวกาลงมาพลัน
ถึงเรือใหญ่ให้หาพวกมาถาม เอ็งแจ้งความแต่ที่จริงทุกสิ่งสรรพ์
ใครใช้สอยเอ็งมาถามเนื้อความนั้น จงผ่อนผันแจ้งกิจอย่าปิดบัง
พวกเรือใช้ไม่กลัวนั่งหัวเราะ อย่าถามเคาะแคะไปเหมือนใจหวัง
หกกษัตริย์เสด็จมาเหมือนวาจัง จึงรับสั่งให้มาถามตามคดี
ว่าคือใครไหนมาเป็นข้าศึก ทำหาญฮึกตีด่านชานกรุงศรี
อันเขตแคว้นแดนลังกาแลธานี ก็เป็นที่ของใครในทุกวัน
เร่งถอยกำปั่นไปให้พ้นช่อง เราจะล่องเข้าไปในไอศวรรย์
แม้นมิฟังยังอยู่ได้สู้กัน เร่งผ่อนผันให้เราไปดั่งใจจง ฯ
บาทหลวงฟังเดือดด่าว่าอุเหม่ อ้ายเจ้าเล่ห์จะกระจุยเป็นผุยผง
อย่าพูดจาสามารถทำอาจอง ลังกาคงแรกเริ่มเดิมของใคร
ฝรั่งเป็นจอมเจิมเฉลิมภพ ขจรจบเขาไม่ลือหรือไฉน
จะมาพูดจองหองว่าของไทย ใครยกให้พวกมึงมาพึ่งพิง
แล้วพาโลโสวัดกำจัดเสีย เที่ยวเคาะเขี่ยอวดดีให้ผีสิง
เองก็มาอวดฉลาดพูดพาดพิง อย่าเย่อหยิ่งฮึกเหิมเหมือนเดิมมา
ถือว่าดีมีชัยได้สิงหล กับอ้ายคนถูกยาแฝดแพศยา
พระเป็นเจ้าจะบันดาลผลาญชีวา พิฆาตฆ่าพวกมึงให้ถึงใจ
เพราะคิดอ่านการชั่วให้มัวหมอง ทั้งพวกพ้องทุจริตผิดวิสัย
ให้เขาพลัดศาสนาว่าไปไย มึงเป็นไทยจะมาตั้งไม่บังควร
ใช่กษัตริย์ในจังหวัดลังกาทวีป จงเร่งรีบพากันไปอย่าไต่สวน
อย่าพูดจากอแกแก้สำนวน เองไม่ควรที่จะมาแกด่าอึง
พวกคนใช้ได้ฟังสังฆราช แกกริ้วกราดโกโรโมโหหึง
นัยน์ตาเขียวชี้หน้าด่าออกอึง มึงก็มึงกูก็กูได้ดูดี
ชีวิตกูอยู่แล้วอย่าพึงนึก จะทำศึกร่ำไปไม่หน่ายหนี
กูก็ชาติทองคำน้ำมณี จะเป็นที่บำรุงแก่ฝูงชน
ที่จะไม่ทำศึกอย่านึกหมาย ไปบอกนายมึงให้แจ้งแห่งนุสนธิ์
จะตั้งรับทัพไทยจนวายชนม์ ไม่ย่อย่นกลัวเจ็บจนเย็บตา
พวกคนใช้กลับไปไม่รอรั้ง ครั้งถึงยังกำปั่นด้วยหรรษา
ทูลข้อความตามได้ไปพูดจา บาทหลวงมาดุดันเป็นควันไป
แล้วชี้หน้าท้าทายเห็นร้ายกาจ ขู่ตวาดด่าว่าไม่ปราศรัย
แล้วก็ว่ามาข่มเหงไม่เกรงใจ อันกรุงไกรลังกาของตายาย
ประเดี๋ยวนี้พวกไทยมาไล่ขับ แล้วก็กลับมาริบเอาฉิบหาย
พลางกราบทูลรำพันบรรยาย เล่าถวายหกพระองค์ให้ทรงฟัง ฯ
สินสมุทรสุดแสนแค้นบาทหลวง มันจาบจ้วงโยโสทั้งโอหัง
เมื่อคราวโน้นแทบจะตายวายชีวัง หนีไปทั้งไพร่พลอ้ายคนโกง
ยังกลับมาว่าขานพาลทะเลาะ อ้ายเจ้าเคราะห์วุ่นวายจะตายโหง
ทุดอ้ายคนปากกล้าบ้าลำโพง มันโป้งโหยงอวดอ้างทางสำนวน
แล้วทูลกับพระเจ้าอาว่าอ้ายนี่ มันถือดีเป็นอย่างไรเร่งไต่สวน
อย่ารอรั้งตั้งทัพจับกระบวน กาลก็จวนจะเป็นฝนคนระอา
แม้นเกิดเป็นพายุระบุระบัด จะแล่นตัดเข้าลำบากยากนักหนา
พวกข้าศึกมันก็ร้ายชายคงคา แม้นลมกล้าตีออกนอกสันดอน
จะเสียทีหลีกหลบประจบยาก ครั้นจะบากเข้าไปใกล้สิงขร
แล้วก็เป็นหินผาหน้าสันดอน แต่ละก้อนมิใช่น้อยตั้งร้อยพัน ฯ
ป่างพระองค์ผู้ดำรงรมจักร ฟังหลานรักทูลชี้ดีขยัน
จึ่งว่าเจ้าจะเข้ารบสมทบกัน ตีประจญอานะได้เกณฑ์ไพร่พล
ทั้งเรือรบเรือไล่ใส่อาวุธ ปืนคาบชุดถือให้ทั่วตัวพหล
แล้วตรัสสั่งนายทัพกำกับพล เร่งตรวจคนให้ประจำทุกลำเรือ
วายุพัฒน์หัสกันเป็นกองหนุน พวกญี่ปุ่นเกณฑ์ให้เป็นฝ่ายเหนือ
หัสไชยปีกขวาพวกกล้าเรือ ทหารเสือเข้มเข็งแรงกำลัง
วลายุดาปีกซ้ายฝ่ายทหาร ถือแต่ขวานเอ้หมึงดูขึงขัง
สินสมุทรฤทธิรงค์ทรงกำลัง ทหารนั่งถือโล่แลโตมร
เป็นทัพหน้ากล้าแข็งแต่งพหล แต่ล้วนคนอำมหิตทั้งพิษศร
ฝ่ายพระจอมนครินทร์ปิ่นนคร พลนิกรรมจักรนัครา
เป็นทัพหลวงล่วงมหาสาคเรศ ดังเทเวศร์ออกสงครามงามนักหนา
พร้อมพระองค์พงศ์กษัตริย์ขัตติยา ออกเภตราโห่เร้าจะเอาชัย
เรือกระบวนถ้วนทั่วตัวพหล แล้วยกพลธงทิวปลิวไสว
ออกกำปั่นครั่นครื้นยิงปืนไฟ ให้คลี่ใบแล่นหลามไปตามกัน ฯ
จะกล่าวฝ่ายสังฆราชพระบาทหลวง ลงนั่งง่วงตรองตรึกนึกใฝ่ฝัน
คงจะเป็นศึกกระหนาบเกี่ยวคาบกัน เห็นแม่นมั่นเขาจะยกทั้งบกเรือ
จำจะคิดผ่อนปรนพลไพร่ กำปั่นใหญ่คอยรับกองทัพเหนือ
ทั้งห้าร้อยคอยประจำทุกลำเรือ จัดข้าวเกลือเครื่องเสบียงไว้เลี้ยงพล
ฉวยข้าศึกฮึกฮักเข้าหักหาญ คงกันดารสารพัดจะขัดสน
จำจะคิดถ่ายเทด้วยเล่ห์กล ผูกหุ่นมนต์ไว้รับกองทัพมัน ฯ
จะกล่าวถึงเทวสินธุ์นรินทร์รัตน์ สามกษัตริย์รีบร้นพลขันธ์
พร้อมกระบวนเรือที่นั่งทั้งดั้งกัน อีกสามวันจะกระทั่งถึงลังกา
ข้ามประเทศเขตแคว้นแดนสุหรัด สามกษัตริย์พร้อมกันต่างหรรษา
แล้วทูลถามท้าวไทอัยกา นี่พาราขอบเขตประเทศใด
ท้าวรายาเรียกหาเอาแผนที่ มานั่งชี้แถวทางสว่างไสว
นี่ประเทศเขตสุหรัดถัดออกไป เมืองบุมไบสองพาราทำผ้าลาย
ย่ำมะหวาดต่างสีเขามีมาก แล้วมักฝากกำปั่นใหญ่เอาไปขาย
ในเมืองไทยได้ราคาขายผ้าลาย ทั้งหญิงชายซื้อกันทุกวันคืน
เรือก็แล่นเลยมาในสาคเรศ พ้นประเทศลมกล้าเหลือฝ่าฝืน
พอเย็นย่ำคล้ำนภางค์เป็นกลางคืน บังเกิดคลื่นลมกล้าสลาตัน
ให้รอราซาใบไว้แต่ห่าง พอเดือนสางลมอ่อนจึงผ่อนผัน
ท้องทะเลก็ค่อยสร่างกระจ่างจันทร์ ดาวก็ดั้นเด่นรายจับสายชล
สามกษัตริย์ทัศนาดารารัตน์ แจ่มจำรัสห้องฟ้าเวหาหน
ท้าวรายาเธอก็รู้ดูฤกษ์บน เห็นพิกลดาวพฤหัสสวัสดี
เข้าเคียงกับกติกาตำราบอก ว่าเดินออกมาร่วมจักรราศี
พวกอาจารย์จะต้องวิ่งเป็นสิงคลี เพราะดาวนี้บอกตรงพ่อจงฟัง
จะถอยถดหมดความรู้อยู่ไม่ได้ ตำราไว้มิได้ผิดอย่าคิดหวัง
แล้วจะเสื่อมเกียรติยศหมดกำลัง จะเซซังเหมือนหนึ่งว่าตำราทาย
อสุนีฤกษ์หนึ่งแม้นถึงเข้า โหราเฒ่าว่าไว้ดังใจหมาย
มักเกิดยุคทุกข์ภัยไม่สบาย เขาทำนายในตำราพยากรณ์ ฯ
ฝ่ายท่านท้าวเจ้าพาราอาณาจักร บอกหลานรักดูดาราตาจะสอน
สามกษัตริย์ยินดีชุลีกร เรือก็จรมาในทางกลางทะเล
น้ำค้างย้อยพรอยพรมเป็นลมว่าว ให้แล่นก้าวเรือกำปั่นออกหันเห
พวกนายท้ายหมายทิศอาคเนย์ ในทะเลแล่นเรื่อยเฉื่อยเฉื่อยมา
กำดัดตึกเดือนสว่างกระจ่างเมฆ การเวกร่อนร้องก้องเวหา
หัสดินบินชมยมนา ในเวลาเที่ยงดินพื้นโพยม
เสียงเหมหงส์ส่งเสียงสำเนียงแจ้ว ดั่งปี่แก้วก้องกึกโห่ฮึกโหม
เหมือนสังคีตดีดสีตีประโคม ที่ทุกข์โทมนัสนั้นค่อยบรรเทา
สถิตแท่นพรรณรายท้ายบาหลี บนเก้าอี้ลายปรุฉลุเฉลา
จวนจะแจ้งสุริย์ฉายขึ้นพรายเพรา เสด็จเข้าไสยาสน์บนอาสน์ทอง
แสนคะนึงถึงชนกที่ปกเกล้า จะโศกเศร้าทุกข์ในพระทัยหมอง
หรือจะไม่สมนึกเหมือนตรึกตรอง เสร็จอยู่ห้องแห่งหนตำบลใด
พอม่อยหลับกลับทรงสุบินนิมิต ว่าอาทิตย์แจ่มกระจ่างสว่างไสว
แล้วกลับมืดมัวคลุ้มชอุ่มไป ประเดี๋ยวใจเกิดเป็นเพลิงขึ้นเริงแรง
ไหม้ข้างทิศบูรพาเวหาหน ทั้งมืดมนตะวันปิดจนมิดแสง
แต่สีไฟในอากาศยิ่งดาดแดง ประเทืองแสงรุ่งโรจน์โชตินา
แล้วเกิดฝนบนฟ้าวลาหก บันดาลตกดับไฟในเวหา
แล้วก็เห็นนงคราญผู้มารดา เสด็จมาอุ้มแอบแนบอุทร
ให้เสวยกษิราโอชารส อันปรากฏชื่นจิตอดิศร
แล้วประทานภูษาเครื่องอาภรณ์ พอทินกรใสสว่างกระจ่างดวง
พระพลิกฟื้นตื่นจากที่ไสยาสน์ ให้หวั่นหวาดในพระทัยนั้นใหญ่หลวง
เสด็จออกพร้อมพหลพลทั้งปวง ตามกระทรวงแต่บรรดาเสนานาย
เสด็จนั่งแท่นสบายท้ายบาหลี พระภูมีคิดไปพระทัยหาย
พอท่านท้าวเจ้าพระยาเสนานาย มาพร้อมท้ายเภตราสภาวร ฯ
ฝ่ายพระหน่อเทวสินธุ์นรินทร์ราช จึงทูลบาทบพิตรอดิศร
ว่าคืนนี้หลานคิดสนิทนอน บนบรรจถรณ์แท่นรัตน์ชัชวาล
เกิดนิมิตผิดประหลาดอนาถนัก พระทรงศักดิ์กรุณาเมตตาหลาน
ให้โหรทายรายดีที่รำคาญ ในอาการความฝันที่รัญจวน ฯ
ฝ่ายไทท้าวเจ้าชวาอาณาเขต ครั้นแจ้งเหตุตามระบอบเธอสอบสวน
จึ่งหาโหรข้างชวามาประมวล คิดคำนวณเรื่องสุบินที่กินใจ
พระเทวสินธุ์แจ้งสุบินโหรารับ แล้วนั่งนับตามดิถีคัมภีร์ไสย
ในสุบินว่าอาทิตย์ฤทธิไกร นั่นจะได้แก่พระองค์พงศ์ประยูร
แล้วเห็นไฟไหม้อยู่ข้างบูรพทิศ เป็นควันปิดสุริย์ฉายให้หายสูญ
จะได้แก่น้ำเนื้อเชื้อตระกูล ดังข้าทูลบาทบงสุ์พระทรงธรรม
ซึ่งฝันว่าตกลงมาจากอากาศ ด้วยอำนาจเทพไทในสวรรค์
สำแดงบุพนิมิตประสิทธิ์ครัน ช่วยป้องกันอันตรายเมื่อปลายมือ
ซึ่งว่าองค์ชนนีมีพระเดช มาโปรดเกศรับรองประคองถือ
แล้วประทานเครื่องประดับให้กับมือ จะเลื่องลืออานุภาพปราบณรงค์
ข้อที่ได้กษิรามาเสวย แล้วก็เลยตื่นประทมสมประสงค์
จะได้รู้จักเชื้อในเนื้อวงศ์ คงดำรงเกียรติยศปรากฏไป
เหมือนคำข้ากราบทูลทำนายฝัน ข้างต้นนั้นร้ายแรงแถลงไข
ต่อปลายมือนั้นจะดีทั้งมีชัย ประเสริฐในสุริย์วงศ์ดำรงวัง
พระเทวสินธุ์ฟังสิ้นโหราเฉลย ไม่เสบยนึกในพระทัยหวัง
ให้รุ่มร้อนในกมลพ้นกำลัง จึ่งตรัสสั่งเสนีผู้ปรีชา
ให้เตรียมคนพลรบสมทบไว้ กำปั่นใหญ่ทหารหมื่นถือปืนผา
เกือบจะใกล้เขตแคว้นแดนลังกา ท้าวรายาก็บังคับกำชับพล
เรือก็แล่นลมเฉื่อยระเรื่อยลิ่ว ธงก็ปลิวใบสล้างมากลางหน
เกือบถึงด่านชานชลาในสาชล พวกต้นหนแขกชวาให้ชาใบ ฯ
จะกล่าวฝ่ายหกพระองค์พงศ์กษัตริย์ แล่นมาอัดเรือแพแลไสว
พวกทหารโห่ร้องออกก้องไป ยิงปืนใหญ่ยักกะตราขานกยาง ฯ
ฝ่ายบาทหลวงจัดกำปั่นไว้พันร้อย ให้ออกลอยแล่นลัดสกัดขวาง
ปะทะทัพรับรองแหวกช่องทาง ทั้งสองข้างคอยสกัดตัดกระบวน
สินสมุทรเธอชำนาญในการรบ ให้สมทบยิงระดมเมื่อลมหวน
จะได้ทิ้งก้อนหินดินชนวน เมื่อเรือจวนจะปะทะเข้าปะกัน ฯ
ฝ่ายบาทหลวงเห็นเรือมาเหลือหลาม แล่นมาตามชายทะเลบ้างเหหัน
ที่เปิดช่องร่องน้ำนั้นสำคัญ มันไม่หันเข้าไปจนใจจริง
กูเปิดซ่องร่องไว้มันไม่เข้า เห็นจะเปล่าเสียทีดั่งผีสิง
ค่อยบอกกล่าวสั่งสอนคอยค้อนติง แกให้ยิงปืนสัญญาที่หน้าเรือ
พวกพหลพลไพร่จะได้รู้ ให้แล่นกรูกันเข้าไปตั้งใต้เหนือ
พลางแกว่งชุดจุดปืนสำหรับเรือ ทั้งใต้เหนือแล่นกรูรู้สัญญา
สินสมุทรเห็นกำปั่นฝรั่งออก แล้วตรัสบอกพวกพหลพลอาสา
ให้ปล่อยปืนครื้นครั่นตามสัญญา แล่นเข้ามาใกล้กันประจัญบาน
ปล่อยปืนใหญ่ตูมตึงเสียงผึงโผง ถูกเสากระโดงหักฟาดเสียงฉาดฉาน
ฝรั่งรับทัพขันประจัญบาน เข้าต่อต้านยิงแย้งแทงด้วยตรี
ทหารไทยได้ช่องร้องให้รับ ปล่อยปืนตับยืนรายท้ายบาหลี
ระดมยิงทิ้งชุดจุดอัคคี พอลมดีพัดปะทะเข้าปะกัน
ฝรั่งพุ่งแหลนหลาวเอาง้าวฟาด เสียงฉับฉาดฟันแทงด้วยแข็งขัน
บาทหลวงเร่งพลรบสมทบกัน ตีประจัญดาษดาในสาคร
ทหารไทยไล่ฟันกระชั้นชิด แทงด้วยกริชตายทับสลับสลอน
ข้างพวกไทยเจ็บป่วยบ้างม้วยมรณ์ พลนิกรสองฝ่ายตายเป็นเบือ ฯ
ฝ่ายกองทัพพระวลายุดาราช ไล่พิฆาตรับไว้ข้างฝ่ายเหนือ
วายุพัฒน์หัสไชยคอยไล่เรือ ข้างฝ่ายเหนือล่วงลงมาเข้าราวี
ยิงแตกจมล้มตายเสียหลายร้อย ฝรั่งถอยหลังกลับขยับหนี
บาทหลวงเห็นหัสกันเข้าทันที แกยืนชี้หน้าด่าตาเป็นมัน ฯ
อุเหม่มึงทิ้งญาติทิ้งศาสนา มาลอยหน้ารบกับกูเป็นคู่ขัน
ไปเข้าพวกไทยสนิทเข้าติดพัน มาช่วยกันรบกูผู้อาจารย์
พระเป็นเจ้าเยซูผู้ได้โปรด จะลงโทษมึงให้ดิ้นสิ้นสังขาร
เพราะไม่ฟังคำกูผู้อาจารย์ จะบันดาลพวกมึงให้ถึงตาย
แล้วจะให้ไปตกนรกสิ้น ให้มึงดิ้นดาลเดือดไม่เหือดหาย
จะตีระฆังแช่งมึงให้ถึงตาย พวกข้างฝ่ายฝรั่งตั้งบาญชี
ว่าพวกเอ็งคนอุบาทว์ล้างศาสนา เมืองลังกาย่อยยับดั่งสับสี
ทางจะสอนศาสนาในบาลี มาป่นปี้เสียเพราะมึงอย่าพึงแคลง ฯ
วายุพัฒน์ขัดใจทำไมข้า จะมาด่ากันเล่นเป็นแขนง
เพราะเชื่อคนมุทะลุมายุแยง จนพลัดแพลงพ่อแม่ไปแต่ตัว
ยังจะมาว่าขานเป็นการหยาบ เอาเรื่องบาปหลอกข้ามันน่าหัว
นี่หากว่าหนีปลอดได้รอดตัว ถ้าแม้นมัวหลงเชื่อก็เหลือตาย
อย่าว่าแต่ตีระฆังตั้งด่าแช่ง จะนอนตะแคงนอนคว่ำคะมำหงาย
ไม่คบคนเกเรเพทุบาย ใครทำลายศาสนามาด่าอึง
จะให้ตัดเหล่ากอทิ้งพ่อแม่ พูดกอแกโกโรโมโหหึง
เราไม่ใช่ชาติพาลสันดานดึง ใครโกรธขึ้งก็ไม่กลัวช่างหัวใคร ฯ
บาทหลวงฟังคั่งแค้นแสนพิโรธ เหลือจะโกรธเต็มประดาน้ำตาไหล
น้อยหรือมันพูดข่มเหงไม่เกรงใจ จะคิดให้คนชั่วมันกลัวเกรง
แกตรองตรึกนึกไปว่าอ้ายนี่ แม้นเสียทีมันจะรุมกันคุมเหง
จำจะต้องเพทุบายให้หลายเพลง เอาให้เกรงกูจนได้ในวิชา
แล้วสั่งพวกต้นหนคนทั้งหลาย เอาเรือรายตามฝั่งระวังหนา
อย่าให้มันเข้าไปได้ในลังกา คอยรักษาปากน้ำที่สำคัญ
ค่ำวันนี้กูจะตีให้แตกยับ เร่งกำชับทุกหมวดให้กวดขัน
พอเย็นพยับอับสีรวีวรรณ พลขันธ์ตีฆ้องกลองสัญญา
ทั้งสองข้างต่างสงบไม่รบรับ พากันกลับถอยหลังเข้าฝั่งฝา
บ้างก็จัดของเสบียงเลี้ยงโยธา หุงข้าวปลากินอยู่ทุกผู้คน ฯ
ครั้นเดือนเด่นเห็นสว่างกลางอากาศ ขุนอำมาตย์ตรวจทั่วตัวพหล
ให้ระวังนั่งอยู่ทุกผู้คน ระวังกลข้าศึกคิดตรึกตรอง
ให้นั่งยามตามไฟในกำปั่น จงพร้อมกันคอยฟังรับสั่งสนอง
เครื่องอาวุธสาตราขนมากอง อย่าให้ต้องไปหาจะช้าที
ของของใครจัดไว้ให้ครบถ้วน ตามกระบวนแต่บรรดากะลาสี
ใครประมาทราชอาญาจะฆ่าตี ผลาญชีวีผู้นั้นให้บรรลัย ฯ
จะกล่าวลำกำปั่นเทวสินธุ์ เทพจินดาน้องค่อยผ่องใส
ทั้งราเมศสุริย์วงศ์ผู้ทรงชัย กับท้าวไทรายามาด้วยกัน
พอถึงยังลังกาอาณาเขต ถิ่นประเทศภพไกรไอศวรรย์
เห็นเรือแพคับคั่งประดังกัน ล้วนกำปั่นรบเรียงเคียงประดา
ให้ลดใบรั้งรอแต่พอเช้า จะฟังข่าวพวกพหลพลอาสา
ทอดสมอรอเรียงเคียงกันมา แต่บรรดากำปั่นทั้งพันปลาย ฯ
จะกล่าวข้างสังฆราชพระบาทหลวง แกร้อนทรวงแค้นใจมิใคร่หาย
จำจะคิดแยบยลกลอุบาย ดูแยบคายข้าศึกพลางตรึกตรอง
จะแก้แค้นแทนทดไม่ลดละ ขอเดชะพระช่วยเราที่เศร้าหมอง
แล้วจึ่งหยิบหญ้าคาออกมากอง จัดสำรองมัดพยนต์เป่ามนตรา
เป็นรูปทูตเยซูผู้วิเศษ แล้วอ่านเวทที่สำหรับกับคาถา
แกสั่งซึ่งข้อความตามสัญญา โยนขึ้นอากาศดังเสียงวังเวง
เป็นดีดสีปี่กลองก้องสนั่น บันลือลั่นไพเราะเสียงเหมาะเหมง
ในเวลากลางคืนเสียงครื้นเครง ฟังวังเวงพริ้งเพราะเสนาะครวญ
ไปลอยอยู่บนนภางค์กลางเวหน ให้ฝูงคนตกตะลึงคะนึงหวน
ตรงกำปั่นสันโดษทำโอดครวญ ทั้งกระบวนกองทัพนิ่งตรับฟัง ฯ
หกกษัตริย์ทัศนาบนอากาศ เห็นประหลาดหลากในพระทัยหวัง
จึ่งว่าจะเป็นอะไรพึ่งได้ฟัง แล้วตรัสสั่งเสนีผู้ปรีชา
อย่าไว้ใจในตำบลกลศึก จงตรองตรึกโกลาหลบนเวหา
เราเห็นจะเกิดการเป็นมารยา ขุนเสนาจงกำกับอย่าหลับนอน
ศรีสุวรรณชั้นเชิงเป็นผู้ใหญ่ อย่าไว้ใจนักหนาอาจะสอน
ทั้งลูกหลานการมาในสาคร กำลังร้อนศึกประดังยังไม่วาย
พอขาดคำร่ำสอนเสียงดีดสี ที่อึงมี่สำเนียงเสียงก็หาย
สักครู่หนึ่งเปล่งแสงสำแดงกาย กล่าวอุบายแผดร้องก้องตะโกน
ว่าเหวยเหวยกษัตราพวกฝาหรั่ง จงยับยั้งเอ็งอย่าเต้นเหมือนเล่นโขน
กูนี้คือทูตสวรรค์ใช่พรรค์โจร จงเร่งโอนอ่อนน้อมให้พร้อมกัน
พระเป็นเจ้าเยซูผู้ประสิทธิ์ ทศพิธตรึงส์ไตรเจ้าไอศวรรย์
รับสั่งให้กูมาห้ามปรามสามัญ อย่าดึงดันจงระงับเร่งกลับใจ
ไปงอนง้อขอโทษพระบาททลวง ที่ร้อนทรวงไปสมาอัชฌาสัย
ความชั่วช้าสามานย์ประการใด จะกลับใจหรือไม่กลับจงรับคำ
กูนี้หรือคือทูตไม่พูดหยอก แม้นเอ็งบอกจะช่วยชุบอปถัมภ์
แล้วจะจดชื่อเสียงเรียงถ้อยคำ กูจะนำไปบนฟ้าไม่ช้าที ฯ
หกกษัตริย์ฟังอรรถบนอากาศ แปลกประหลาดหลากพระทัยในวิถี
ไม่เห็นหนกายินทั้งอินทรีย์ มาเกิดมีในนภางค์เมื่อกลางคืน
วายุพัฒน์นัดดาจึ่งว่าขาน มาเกิดการผิดตำราไม่ฝ่าฝืน
จำจะคิดแก้ไขในกลางคืน พลางลุกยืนร้องไปเป็นใจความ
เอ็งนี้หรือคือทูตในสวรรค์ มาหลอกกันหรือกระไรขอไต่ถาม
กูไม่เชื่อเบื่อหูรู้ในความ มาคุกคามหลอกกันด้วยมารยา
พลางเรียกยักษ์ชักพระขรรค์ออกกวัดแกว่ง เป็นสีแสงส่องสว่างกลางเวหา
เป็นเปลวไฟไหม้พยนต์บนเมฆา ก็หนีมาจากที่เร็วรี่ไป ฯ
บาทหลวงเห็นหุ่นมนต์พยนต์หญ้า มาบนฟ้าไฟติดผิดวิสัย
แล้วตกลงมาพลันด้วยทันใด ลุกเป็นไฟไหม้ป่นไม่ทนทาน
ประหลาดจิตผิดเชิงเพลิงที่ไหน มาเกิดไหม้ตกลงใครจงผลาญ
แกสั่งทุกหมู่หมวดให้ตรวจการ เร่งทหารตามตำแหน่งให้แต่งพล
จะยกเข้าชิงชัยอย่าได้ช้า ทั้งปืนผาเตรียมให้ทั่วตัวพหล
ครั้นสั่งเสร็จโยธาพลาพล จะเข้าปล้นไพรีให้มีชัย
พอลมพัดจัดมาเวลาดึก เสียงครั้นครึกกลางมหาชลาไหล
ให้ตีกลองฆ้องระฆังประดังไป ยิงปืนใหญ่ออกกำปั่นมิทันนาน
ให้แล่นเรียงเคียงเข้าพุ่งหลาวแหลน ทั้งโล่แพนครบทั่วตัวทหาร
ล้มปะทะปะทันประจัญบาน พวกทหารไทยระวังตั้งกระบวน
พอข้าศึกฮึกฮักเข้าหักหาญ ด้วยเตรียมการตามระบอบคอยสอบสวน
ไม่ประมาทคาดใจทั้งใคร่ครวญ พอเรือจวนถึงกันโห่สัญญา
ระดมยิงปืนตับทั้งคาบชุด แกว่งอาวุธโล่แพนไว้แน่นหนา
เอาหม้อดินโยนไปในเภตรา ดาษดาลุกเป็นไฟที่ในเรือ
ถูกฝรั่งล้มตายวายชีวาตม์ เอาง้าวฟาดใครเข้าใกล้มิได้เหลือ
ทั้งเชือกเสาเพลาใบไหม้เป็นเบือ พวกในเรือดับไฟมิได้นาน
พอเข้าใกล้ได้ทีเอาขอสับ โดดขึ้นรับฟันฟาดชาติทหาร
ฝรั่งเห็นเสียเชิงละเลิงลาน จะต้านทานตามกำลังระวังตัว
บาทหลวงเห็นทัพไทยไล่กระหนาบ แกชักดาบคอยสกัดจะตัดหัว
แล้วประกาศโยธาเอ็งอย่ากลัว บอกให้ทั่วแต่บรรดาเสนานาย
แล้วให้ยิงปืนพิรุณกระสุนแตก เอาสาแหรกชักขึ้นไปดั่งใจหมาย
เสียงตูมตึงผึงแยกแตกกระจาย พลนิกายข้างไทยบรรลัยลาญ ฯ
ฝ่ายพระจอมปัถพินนรินทร์รัตน์ โองการตรัสปรึกษาบรรดาหลาน
ให้ยกเอาค่ายวิหลั่นมิทันนาน ขึ้นต้านทานโดยกำลังบังลูกปืน
แต่รบรับทัพฝรั่งกำลังศึก เสียงครื้นครึกเภตราไม่ฝ่าฝืน
พอเกิดลมแดงตั้งขึ้นกลางคืน ระลอกคลื่นตีกำปั่นสนั่นดัง
พระจันทร์อับลับฟ้าเวหาหน บังเกิดฝนตกพรำเป็นน้ำขัง
สุนีเปรี้ยงเสียงลั่นสนั่นดัง คงคาคลั่งเรือซัดกระจัดกระจาย
ทหารรบหลบฝนทนไม่ไหว หนาวในใจเย็นอยู่ไม่รู้หาย
ลูกพายุป่วนปัดบ้างพลัดพราย ที่ในสายสาคโรชโลทร
โดนกันแตกแยกย้ายไปหลายร้อย บ้างซัดถอยเข้าตลิ่งเกยสิงขร
จนเป็นเหยื่อฝูงปลาในสาคร หนทางจรมิได้รู้ทุกผู้คน
ทั้งมืดค่ำคล้ำมัวทั่วอากาศ ลมก็กราดไปไม่แจ้งรู้แห่งหน
ทั้งเรือไทยเรือฝรั่งในวังวน ก็ซัดปนกันไม่รู้ว่าผู้ใด
หกกษัตริย์ซัดเข้าอ่าวสิงหล แต่มืดมนมิได้แจ้งตำแหน่งไหน
เรือฝรั่งลมกราดสาดออกไป ถูกคลื่นใหญ่โต้หน้าพะว้าพะวัง
ฝนก็ตกมิได้หยุดสุดความคิด เป็นจนจิตด้วยกันหมดกำหนดหวัง
พวกต้นหนนายเรือเหลือกำลัง ไม่เห็นฝั่งเห็นฟ้าระอาจริง ฯ
บาทหลวงเฒ่าเจ้าตำรานั้นอ้าปาก ลงนั่งรากแทบจะตายสวายสวิง
ดูหน้าเขียวร่างกายคล้ายกับลิง นั่งแอบอิงถังน้ำมือคลำปืน
สิ้นสติความกลัวขนหัวลุก ทั้งเจ็บจุกเต็มประดาเหลือฝ่าฝืน
ไหนจะหนาวเหน็บเย็นเป็นกลางคืน ทั้งลมคลื่นก็ไม่ซาระอาใจ
ฟ้าก็ร้องก้องเปรี้ยงเสียงสนั่น พิลึกลั่นโกลาสาธุไหว
วิถีทางกลางมหาสมุทรไท เป็นคลื่นใหญ่เหลือล้นคณนา
บาทหลวงเรียกเยซูให้ชูช่วย อย่าให้ม้วยมรณังสิ้นสังขาร์
เรือก็แคลงแพลงสะบัดซัดออกมา ไกลลังกาเหลือกำหนดหมดด้วยกัน
แต่แตกล่มจมตายเสียหลายร้อย ทั้งยับย่อยเต็มประดาแทบอาสัญ
เหลือจะฝืนคลื่นลมระดมกัน สลาตันตีส่งให้หลงทาง ฯ
จะกล่าวฝ่ายกำปั่นหกกษัตริย์ เมื่อลมพัดเข้าไปปะปะทะขวาง
ถึงปากอ่าวเข้าได้ในหนทาง เรือก็ขวางเกะกะเข้าปะปน
ด้วยมืดเหลือฝนฟ้าในอากาศ แต่ชายหาดก็ไม่แจ้งรู้แห่งหน
จะจุดไฟก็ไม่ติดผิดพิกล เป็นเหลือทนหนาวเหน็บเจ็บระบม
พวกล้าต้าต้นหนคนทั้งหลาย ทั้งบ่าวนายลมจับนอนทับถม
บ้างก็ได้ผิวมะกรูดมาสูดดม พอดับลมเวียนศีรษะปะทะทรวง
แต่บรรดามาในลำเรือกำปั่น ให้หวาดหวั่นในใจเป็นใหญ่หลวง
ทั้งพหลพลไกรไพร่ทั้งปวง ลงนอนง่วงหงอยเหงาเศร้าอุรา
เปรียบเหมือนคนง่อยเปลี้ยเสียจักขุ สดิผุเต็มคิดผิดนักหนา
จนความรู้ดูในทางกลางชลา ไม่เห็นฟ้าเห็นน้ำที่สำคัญ
แต่ลมส่งตรงเข้าในอ่าวสมุทร พัดไม่หยุดวนเวียนทั้งเหียนหัน
ที่นั่งทรงองค์กษัตริย์หัสกัน ยังป่วนปั่นอยู่ข้างขวาหน้าสันดอน ฯ
จะกล่าวฝ่ายในลังกาอาณาจักร ก็พร้อมพรักทวยหาญชาญสมร
ทุกหมู่หมวดตรวจตราพลากร สุดสาครสั่งมหาเสนาพลัน
เวลาเช้าเราจะยกเข้าตีด่าน เตรียมทหารกองแซงให้แข็งขัน
กระบวนหน้าวาหุโลมพวกโจมฟัน พลขันธ์บินได้ในอัมพร
จึงสั่งท่านจักราพฤฒาเฒ่า จงช่วยเราเร่งรัดจัดพหล
เวลาใดดูสอบให้ชอบกล ทั้งเวทมนตร์ท่านช่วยปัดกำจัดภัย