Kencorpus/KenTrans huggingface dataset:
llg: Mwasiomela umwana uyu vudinyu vwene, ma nyima mwahelitsa umwana uundi, niyivulwa maaviluka, avetsa mwana wekilage ikivi kyene mukivala.
swa: Mkiomboleza mtoto huyu sana ubaya wake ni kuwa mtoto atakayezaliwa baada yake, huzaliwa, hukua na huwa na kiburi sana duniani.
llg: Kandi ulwa mwenya kuva halala, muve novuyanzi ovonene vwene, nyima nimuhelitsa umwana maaviluki avetasa umwana umulahi ligali no wekivuni kumenye nei hili na ku Nyasaye.
swa: Tena mtakapo kutana kimwili, muwe na furaha kubwa, maanake mtoto atakayezaliwa hukua na kuwa mtoto mzuri Zaidi na wa maana kushi naye na huwa utukufu kwa Mungu.
llg: Navutswa umwana yahelitswa no mulikubana na agandi amang'ana amavii umwana uyu yivulwa nekilage ne kivi kyosi kali novulumindi nelikubana na vandi kazozo.
swa: Na mtoto angepatikana wazazi wakizozana na mambo mengine mabaya, mtoto huyo alizaliwa na kiburi na uovu hata na uchokozi na kupigana na wenzake mara kwa mara.
llg: NYASAYE NE VIGULU
swa: MUNGU NA MILIMA
llg: Tsigulu tsiosi tsia nyasaye yavika kukivala halala ne LIUVA liakanga yili mumiluka josi ijavaguuga venya kukola, vakolela kuvigulu makandi vakola ni vahenza ILIUVA.
swa: Nguvu zote ambazo Mungu aliweka kaatika dunia na jua liwakalo hili katika matambiko yote mababu walitaka kufanya, walifanyia milimani na tena walifanya wakitazama jua.
llg: Nusoma mu kitabu kye vangeli ya Nyasaye ulalola kuli Musa wa Kale vatsitsa mukigulu ukutsia kuteva Nyasaye amuhe ovogeli ikyanyala kukola nokulinda avana Vaisrael.
swa: Ukisoma Bibilia utaona jinsi Musa wa zamani walikuwa wakienda mlimani kuomba Mungu ampe hekima ajue atakachoweza kufanya na kuwaongoza wana Waisraili.
llg: Musa niyenyanga ovogeli yatanganga anyagula mu kigulu atsie kusaala ku anyole tsingulu no vogeeli ku akole imiyinzi vulahi ija Yahova amutumi ku.
swa: Wakati Musa angetaka hekima alikuwa akielekea juu yam lima kwenda kuomba ndiposa aweze kupata nguvu na hekima ndiposa aweze kufanya vizuri shughuli alizotakiwa kuzifanya na Mungu.
llg: Mwami Yesu kandi naye naveye mulilova yanigila mukigulu ukutsia kusaala ku Baba wewe Yahova ku anyole uvunyali vwokokola imiyinzi jije jokukola ivilolekitsu vinene mu lilova.
swa: Yesu naye pia akiwa duniani alikuwa akipanda juu ya mlima kwenda kuomba Baba yake Jehova ndiposa apate uwezo wa kufanya shughuli zake za miujiza.
llg: Avaguga vitu va kale kandi imisango javo josi jakolelwanga mu vigulu.
swa: Babu zetu wa kale pia mikusanyiko yao yote ilitendeka juu ya milima.
llg: Makandi vahenza kuli LIUVA nilitula ivugwe kale mugamba zuri ku nivaloli iliuva lituli vulahi ililavu zeeree kuli likonza kuvakola miluka javo ma vamanya miluka javo jilagasitswa.
swa: Tena walikuwa wakiangalia jinsi jua lilikuwa lilichomoza kutoka mashariki asubuhi na mapema ili waone likiwa limechomoza vizuri ndiposa wafanye matambiko yao na ndipo wajue kwamba matambiko yao yatabarikiwa.
llg: Navutswa valola iliuva niliakanyi nekisahi ku anaho lilumbi, anaho amalesi nigalikingi, sivakola miluka yigyo mba.
swa: Lakini wakiona jua linaangaza mianzi miekundu au kukiwa na ukungu,au mawingu yakiwa yamelizuia hawangefanya matambiko hayo.
llg: Nyasaye yali nikivuni kuviguru ekenene kyene kulilova.
swa: Mungu alikuwa na sababu kuu juu ya milima kwa dunia.
llg: Liuva nilitula litulila kuvigulu na niligwa naho niliyela mu inyanza.
swa: Jua likichomoza huanzia milimani na likitua hutua kwenye ziwa.
llg: Imbula nikuba itangila kuvigulu kukuba kutsia hasi.
swa: Mvua ikianza kunyesha huanzia milimani kuelekea chini.
llg: Imbutsa negota itangila kuvigulu ukugota.
swa: Mvua ikipusa huanzia milimani kupusa.
llg: Imbutsa niyagota niyilana yilanila kuvigulu ma kandi Munyanza no mumilitu no muvivanda.
swa: Upepo ukipotea, urejeapo huanzia milimani na pia katika Ziwa au msituni au kwenye mabonde.
llg: IVINDU VIMENYI MUVIGULU
swa: VITU VIISHIVYO KATIKA MILIMA
llg: Nyasaye yavisa ivindu lugano muvigulu.
swa: Mungu ameficha vitu tofauti milimani.
llg: Inyinga ndala siolola kigulu noveye hasi mba unyala kulola tsinyama, tsinzoka tsimenya mu itsimbi tsiene.
swa: Wakati mwingine hautaona mlima ukiwa chini. Unaweza kuona wanyama mwitu, nyoka wabaya wakiishi milimani.
llg: Kandi unyala kulola tsinyumba na vandu nivagenda ku.
swa: Tena unaweza kuona nyumba na watu wanaotembea juu yake.
llg: Kukigulu ekeveye ku na VOLCANO Keveye nililina litambi kutsia hasi mu inyanza makandi barafu eveye ku enene ma umuliru gutula mu umunene wene ma kandi SPARK halala nuvukindu vonene vwene
swa: Mlima ulio na VOLCANO una shimo kubwa kwenda chini kwenye ziwa na pia una barafu kubwa juu yake na moto mkubwa hutokea ndani na pia SPARK pamoja na upepo mkali.
llg: Avandu vahila tsindege vagaywa Endege kuvitila kuvigulu hagati ekeveye ku na VOLCANO.
swa: watu walio endesha ndege walikanywa dhidi ya kupita katikati ya milima ya VOLKANO
llg: Umundu nunina kukigulu keveye ku na VOLCANO kwigulu kwene.
swa: Yeyote angepanda mlima wa VOLKANO hadi kileleni
llg: siwilana hasi mba kandi uhiliiywi nikigulu kyene yiki kali wenywe, uloleka ku mba.
swa: hungerudi chini na tena angemezwa na mlima wenyewe hungepatikana hata ukitafutwa, na hungeonekana
llg: Endege nigwiyi ku eloleka hitsiyi ,mba, kigila kwigulu kwe kigulu nu kutakatifu kwa Nyasaye.
swa: Hata ndege ikitua ama kuanguka katika mlima wa volcano, huwa haionekani kwa sababu juu ua mlima huu ni mhali patakatifu pa Mungu.
llg: Na Nyasaye siyenya umundu amanye agaviswa ku mba.
swa: Naye mungu hataki mtu ajue yaliyofichwa hapo juu.
llg: Kandi munyanza gaveye vutswa malala mele kuli ago kuvigulu.
swa: Hata baharini ni vivyo hivyo jinsi ilivyo na mlima.
llg: Munyanza muveye mu nevindu naho tsinyama kuli tsiveye mu vigulu na tsimeli tsia manywa tsinzila tsia tsitsilamu.
swa: Baharini mna vitu ama wanyama kama wale waliyo milimani  na hata meli zimeonyeshwa njia za kupitia.
llg: Kandi tsindege sitsivita hagati he inyanza mba.
swa: Tena ndege hazipiti katikati ya bahari.
llg: Tsitsila ku ndulu kuli kuvigulu.
swa: Hupita kandokando kama kwa mlima,
llg: Ku Nyasaye yavisa amang'ana gege mu vindu vyene yivi.
swa: Ndiposa Mungu ameficha siri yake katika vitu hivi (Milima na bahari)
llg: MUNDU ATULA HAYI
swa: MTU ANATOKA WAPI
llg: ILIUVA niye MUSATSA, naïve mundu musatsa ololeke kandi uvala se liuva.
swa: JUA ndio MUME, nawe mwanaume uonekane tena ungae kama jua.
llg: MWELI niye mundu mkali niye uhelitsa naho kuli mweli guhelitsa ma gwivula Tsing'ereng’ani.
swa: MWEZI ndio mwanamke ambaye hubeba mimba ama kama vile mwezi hupata ujauzito na kuzaa nyota.
llg: Mkali yivula naho ahelitsa natula mu mweli mayivula avana kuli mweli kandi gwivula Tsing’ereng’ani.
swa: Mwanamke huzaa ama kupata mimba akisha ona hedhi kasha huzaa watoto jinsi vile mwezi hujaa nyota.
llg: Kigulu nikyo inda yo mundu mukali umwana naveye mu.
swa: Mlima ndio tumbo ya mwanamke akiwa mjamzito.
llg: Umwana niyenya kwivulwa kutula mu inda yo umundu mkali akola kuli IMBULA IHIZA niyenya kwivulwa.
swa: Wakati wa kuzaliwa mtoto kutoka tumboni mwa mama yake, hufanya sawia na migurumo ya mvua itakayo kunyesha.
llg: Umundu mkali alolekaa mulufu kandi mulwaye kuli vigulu vilolekitsa imbula niyenya kukuba.
swa: Mwanamke huonekana mchovu na pia mgonjwa sawia na jinsi milima huonekana mvua itakapo kunyesha.
llg: Ma imigera jitanga kwitsula na ILIME liva kuvulimu kuli umukana niyenya kwivula atanga kumanyia iliva lia amatsi gatula muye nigalomba inzira yo mwana atsilamu.
swa: Kisha, mito huanza kujaa na umande huonekana kwa nyazi jinsi vile msichana anayekaribia kuzaa huanza kuonyesha dalili kwa kutoa maji amayo hutengeneza njia ya mtoto kupitia.
llg: Manyima isungi naho luvuva lwo mwana agonamu lwa lwadika ma omwana inyima yivulwa.
swa: mwishowe mbeleko anamolala mtoto tumboni hupasuka na koyoa fursa kwa mtoto kuzaliwa.
llg: Avalogooli vakale avakulu valanga Nyasaye MUSAMBWA.
swa: Wamaragoli wa jadi walimuita Mungu Musambwa
llg: Kandi avandu valiava kutsa kale valangwa MISAMBWA.
swa: Vilevile, watu walioongoza sherehe za matamiko waliitwa Misambwa.
llg: Umundu uwali niyakutsa kale ma vandu vatigalanga nivalomba umuluka naho, vitanga umutugu gutahitswa amasahi.
swa: Iwapo mtu alikufa, watiu kazaa wangebaki wakiandaa tambiko ama, wangechinja mfugo. Ili amwage damu.
llg: Avandu vakulundu vahenzanga kuinyama yene yiyi makandi vahenza kuvyo munda kuli Kim MARA ne LIKUDUMANI namasahi gene halala ne inyama yene.
swa: Watu wazee wangekagua nyama ya  mfugo huyo, utumbo wake na maini yake, damu yake  na hata nyama yake.
llg: Inyama neveye inzakanyu ligali ma kandi amakudumani nigataveye amalahi dave, vamanya
swa: Iwapo nyama ilikuwa nyekundu  na kama maini haikuwa nzuri, wangeamua
llg: MSAMBWA gusuyi Kandi avandu nivakili kulia ku inyama yene yiyi, Vakan. valasa hasi valole amamonyo nigaliaku. Vakalanga ma vasuva hasi
swa: Miungu wamekataa na tena kabla watu hawjali nyama hio, wangetupa nyama yenyewe chini ili waone kama wddudu wangeishambuklia.
llg: Ni valoli amamonyo nigasuyi vamanya misambwa jisuyi.
swa: Iwapo wadudu wangeikataa basi walidhibitiha kwamba hata Miungu wameikataa.
llg: Mundu uveye KIZIRI, UMULEMA, WO MWANDU, WE KIGUKU UMUSIRU, IDIMBIDI, UMBOKU, WEKEVOYO, WELINEGE ... LILALA, WEKEVEERE no lugano lundi lwosi lwovulema siyavugilwa asingilili naho agimili ku mutugu gwo kulomba musambwa mba.
swa: Mtualiye gumba, kiwete, wilanyia wakunzakali,  mwenye nundu, mjinga, asyeongea, kipofu, kigugumizi, mwenye kende moja, ama kilema wa aina nyingine yoyote hakuruhusiwa kusimama au hata kushika kwa mfugo yeyote wa kufanyia tambiko.
llg: Nyasaye niva yali yasula naho ikindu ikyoneka ku mugitsi yigu, mavalombe ne miluka yigi Nyasaye naho Mis ambwa jamanya gyisamiha umugitsi gwene yigu. .
swa: Iwapo Mungu alikataa ama iwapo kitu kibaya kilitokea kwenye familia husika, kasha watakaswe kwa tambiko, Mungu au miungu wangewasamehe familia hii
llg: U mundu uwali niyavugililwa ne HIILI kusingilila miluka niye uwafana UVWALI nokutsia MUKIGULU kusaala ma Nyasaye ayanza.(Soma Zaburi 15: 1)
swa: Ni yule mtu aliye kubalika na jamii kuongoza matambiko ndiye alitao kafara na kwenda milimani kwa ajili ya kuomba Mungu ili akubali kafara ya. (soma Zaburi 15: 1)
llg: Sihali ho ne lilago iliavugilila umundu mkali ukuva ahimbi anaho kusingilila MULUKA MBA.
swa: Hapakuwa na sheria iliyoruhusu mwanamke kukaribia ama kuongoza tambiko hata kidogo.
llg: Gwalange umujiru umunene ku mkali kusingila naho ukuvida.
swa: Ilikuwa ni mwiko kwa mwanamke kuongoza tambiko na hata kutakasa.
llg: Muluka sigwalange vudiku mba, umuluka gwa vudiku gwalange gwo mkali pemusatsa ukwenya umwana.
swa: Tambiko haikufanywa usiku, tambiko ilofanywa usiku ilikuwa ni ya mwanamke na mwanaume kutafuta mtoto.
llg: Na muluka gwe misambwa gwakoleka mugamba kale ilmuva nilitu
swa: Ila, tambiko kwa Miungu ilifanywa asubuhi na mapema wakati jua liki-
llg: langa na LIUVA liavita kesegese kye nyumba sivalomba ku muluka mba, vavolandi isaa ya mugolova nolomba umuluka gugasa mba kigira LIUVA livetsa ligolovi litigali yi avandu vakali.
swa: Langa na jua vikishatua kofia ya bati la nyun=mba hawakufanya miiko,ilisemekana jioni ukifanya tambiko haitakuwa sawa kwa kuwa jua huwa limetua na kubakia wanawake
llg: Eng'ombe yo luvego nivitanga.
swa: Wakati ngombe ya makumbusho inachinjwa
llg: Vasinzilanga hakilindwa kyo mundu zana hayatevwa ku umundu mwene wakutsa ulie naho anwa ku masahi ge eng'ombe yiyi.
swa: Ilichinjiwa juu ya kaburi  ya Yule aliyeaga ndiposa Yule mtu aliyeaga ale ama anywe damu ya ngombe wake
llg: Lilonda ku niva umukali walekwa uyu niiva yakola ku ovoheyi musatsa wewe nakutsi nivakili kulomba olovego sasiena ku hakilindwa yiki mba.
swa: Kulingana na miiko kama mjane aliyeachwa alikuwa mzinzi mume wake akifariki kama bado hawajafanya kumbukumbu  hakufaa kukaribia kaburi la mumewe
llg: Kandi sialia ku inyama yiyi mba kandi siavitila mukiliango che mugitsi dave
swa: Vilevile hangekula nyamahiyo na hangepita mlango wa mbele wa nyumba
llg: Kandi inyama yiyi siadila ku mba.
swa: Hakuruhusiwa kuguza ile nyama
llg: Na musatsa wayagenda naye kandi malala mele siasila muvosee naho kulia ku inyama yiyi naho kuvitila mu masahi yaga mba.
swa: Yule mwanaume aliyeshiriki naye uzinzi vilevile hangekaribia lile kaburi ama kula nyama hiyo ama pia kupitia kwa ile damu
llg: MKALI NO MWELI
swa: MWANAMKE NA MBALAMWEZI
llg: Mundu mukali inyingi yindi anyala kuveleka naho kuhelitsa umwana nataloli amasahi yaani natatsiyi mumweli kuli avalogooli vakale vavolandi.
swa: Mwanamke wakati mwingine anaeza  kuambulia ujauzito ama kubeba mimba kama hajaona damu yaani wakati wa hedhi jinsi wamaragoli wa zamani walikuwa wakisema
llg: "UHELIDZI INDA YE KYUMU” Kandi umweli goveye na masahi gagwo gagutsitsa mu nago ni “IMBULA” IMBULA etsoma umweli kandi ilavitsa umweli kandi ekomelitsa umweli.
swa: ”UMEAMBULIA UJAUZITO WA KYUMU”vilevile mbalamwezi huwa na damu yake na ni”MVUA” MVUA huchoma mbalamwezi na kusafisha mwezi na kufanya mwezi kunenepa
llg: Umweli gokomela ku kandi gung’aha kuliwagunyunya avana va gwo (Tsing'ereng'ani) avatambi na vimbi avalavu na vamwamu, avami na vatugi.
swa: Mbalamwezi hunenepa pia na vilevile hukonda  wakati inaponyonyesha watoto wake(Nyota) warefu kwa wafupi  weupe kwa wausi,viongozi na matajiri
llg: Avayayi na vakana kuli avadaka mundu mukali yivula ku avana vayayi na vakana, avimbi na vatambi.
swa: Wasichana kwa wavulana kama maskini mwanamke angejifungua watoto wavulana kwa wasichana ,warefu kwa wafupi
llg: Tsing’erengani tsiveye mu itsia ILIUVANA NO MWELI (Baba na Mama) vatsisuvila ndi (ILIUVA NILIGOLOVI VUDIKU) na MWELI nigutsiyi mu Maternity Leave Itsikola nitsiamiha iligulu ne lilova.
swa: Nyota ni watoto,jua ni baba na mbalamwezi ni mama wanafikiria hivi (JUA IKITUA USIKU ) na MBALAMWEZI  akienda kujifungua  huwa zinaongoza mbingu na nchi
llg: Sililiho nelidiku lilala ikisundi nekeveye ho ne liuva nili gwiyi Tsing'ereng’ani tsidake kuligulu mba.
swa: Hakuna siku hata moja giza ikiwa  na jua likianguka  nyota hawaezi kosa angani
llg: Kivala yiki Nyasaye yalekela LIUVA NO MWELI yaani MUSATSA NO MUKALI ivakilindi
swa: Mungu aliachia JUA NA MBALAMWEZI yaani MUME NA MKE waigoje
llg: Kandi Nyasaye yasuvila umundu wa yalomba UMUSATSA no MUKALI vakilindi.
swa: Vilevile mungu alithani mtu  aliyemuumba MKE NA MUME waingoje
llg: YIIVI MUNDU MUSATSA OVE VULAVU VWELILOVA KULI ILIUVA NA IVE MUNDU MKALI UDINYE KOVOKONYI VUVWO KU MUNDU MUSATSA KULI UMWELI.
swa: EWE MWANAUME WEWE NI MWANGAZA WA NCHI KAMA VILE JUA NAWE MWANAMKE KWA USAIDIZI WAKO  MWANAUME KAMA MBALAMWEZI
llg: Amadanyi gogo gaveye ho niva uladinya kuli LIUVA NO MWELI.
swa: Baraka zako zipo kama utasimama kidate kama JUA NA MBALAMWEZI
llg: LISOOMA LIO KUNIGWA
swa: KUSOMA KWA LAZIMA
llg: Mu mihiga ja sirini, kovole hagati ha 1920 na 1930 lwa vamission na serikali venya avana vasome vwali vudinyu konyola avana vanyala kutsia kusoma
swa: Katika karne ya ishirini kati ya 1920 na 1930 wamishonari pamoja na serikali ilihitaji watoto wasome lakini ilikuwa vigumu kuwapata watoto ambao wangesoma.
llg: Miyinzi ja vana jalange kwaya no kolera si yalange ho mundu wali alete mwana avule kwaya naho kolera áhonge ni yikaye ndi vu asomanga dave
swa: Kazi ya watoto ilikuwa kuchunga mifugo na kulea.Hakuna yule angekubali kuleta mwanawe aje akae tu kwa kuwa anasoma ilhali hajachunga wala kulea
llg: Chavamanya vakola avami vagendanga ku migitsi ni vadoola avana vavenyanga vahile mu lisoma.
swa: Viongozi walienda vijijini na kuwasanya watoto waliokuwa wanazurura na kuwapeleka wasome.
llg: Avami vagavulanyia kivala mu vidonye vidididi na sia kedonye chali nu musigali walindanga avandu nu kuvagimira lwa vakoli magoso ahirira mwami.
swa: Viongozi waligawanya maeneo mbalimbali ambayo yalilindwa na askari na wale waliofanya makosa walikamatwa na kupelekwa kwa viongozi wa utawala.
llg: Musigali uyu niye walondanga ku vana venyekanga vatsie kosoma.
swa: Askari huyu ndiye aliyewasanya watoto ambao walitakikana kusoma
llg: Avana valala vagimirangwa ma viruka vatsia kwivisa mu vulimu
swa: Watoto waliokamatwa walitoroka na kujificha vichakani.
llg: Vulimu vwali ni vukikiri ku vonene vwene mwana ni yivisi mu siyali anyala konyoleka dave.
swa: Vichaka hivi vilikuwa vikubwa na mtoto angejificha hapo hangepatikana.
llg: Tsimanda tsyali nitsikikiri nu vulimu vunyingi
swa: Mito bado  ilikuwa na vichaka vingi.
llg: . Lise mu vivanda lyali linene lyene
swa: Mito ilikuwa na nyasi kubwa kubwa.
llg: . Mwana ni yivisanga mu si yali anyala kololeka dave.
swa: Mtoto akijicha hapo haikuwa rahisi kupatikana
llg: Avanyalanga kwivisa vavula konyolwa vevolanga vakoli ikindu ekenene musigali utamiywi kuvanyola.
swa: Waliofanikiwa kujificha walijidai na kujigamba kwa kuwa askari alikuwa ameshindwa kuwapata.
llg: Avana vakana valondangwa ku ligali dave.
swa: Watoto wasichana hawakufuatwa sana.
llg: Avandu vali vakulundu yavo avene vatovolanga kutsia kosoma nivenyanga va manye kosoma ivangeri
swa: Wazee walijitolea kwenda kusoma ili waweze kuisoma bibilia.
llg: Ku lwayago tsisikulu mu madala tsyalange hali kaviri
swa: Kulikuwa na aina mbili ya shule mle vijijini.
llg: . Yavandu vakulundu isaa ya mugolova inyima wa saa nane. Na vana mugamba isaa ya mbasu.
swa: Wazee walisoma mida ya saa nane ilhali watoto walisoma mchana.
llg: Lingana lyo kogenya avandu vakulundu vamanyanga vwangu kosoma, no kuhandika.
swa: La kushangaza ni kuwa wazee walijua kusoma na kuandika haraka.
llg: Lisoma lya valanganga madiku gano ngumbaru inyinga zana yeyo yirwo lwa lyali ne tsingulu
swa: Somo la wazee linalojulikana siku hizi kama gumbaru lilivuma hapo zamani.
llg: Avana si vatunganga ifisi dave
swa: Wanafunzi hawakulipa karo.
llg: Avegitsi vatungangwa kindu kidididi muno kandi vali avihani ku gasi.
swa: Walimu walikuwa wakilipwa pesa kidogo lakini walijitolea kufunza.
llg: 26. Mukana wavula kwilinda kusingira ku kesero.
swa: Msichana ambaye amepoteza ubikira kabla ya ndoa kwenda unya goni
llg: 27. Kohenza ku amwavo wovo nakuzi, niva wamugendelel, nakikiri mwoyo.
swa: Kutazama mwili wa ndugu yake aliyekufa iwapo hakumtembelea akiwa hai
llg: 28. Mukali kulia engoko. (Niyalitsanga kuduuka atsia wavo koleeta eng'ombe naho imbuli).
swa: Mwanamke kumla kuku (akimla ilibidi aende kwao kuleta  ng’ombe na mbuzi)
llg: 29. Kwononyia mutugu. (Luswa.)
swa: Kushiriki tendo la ndoa na mnyama (mwiko)
llg: 30. Guga naho guku kohenza mukilindwa lwom’mbiri gwo mwisukulu gwikitsangwa mu kilindwa. (Gase valavakula)
swa: Babu au nyanya kuangalia kaburini wakati mwili wa mjuku ulikiteremshwa kaburini(kitambo walipofuka)
llg: 31. Kogona muvogono vwa vivuli vovo noveeye mundu uduuki.
swa: Kulala kwenye malazi ya wazazi wako ukiwa mtu mzima
llg: 32. Musatsa kuliira maveere wayatulitsa mukali.
swa: Mwanaume kula kwa maziwa kule alikotoa mke
llg: 33. Mwiha kuliira amaveere hayatsia nakikiri kwivula họ mwana.
swa: Mwanamke kula kwa maziwa alikoolewa na hajazaa hapo  mtoto
llg: 34. Kutsia hanyangi eveeye nutula halukuzu.
swa: Kwenda mahali pa sherehe baadaa ya kutoka  palipo matanga
llg: 35. Mukali kuhila amazi muchasiongo naho kuluga uvuchima ku mahiga ga navizala weve nakikiri kwivula ho mwana muyai.
swa: Mke kupeleka maji kwenye chungu au kupika ugali kwa meko ya mama mukwe kama bado hajajifungua mtoto wa kiume
llg: 36. Kwikala ku kilindwa nu kulilaku nu kuvagala ku viukulia.
swa: Kuketi kwenye kaburi nakukulia hapo na kuanika vyakula
llg: 37. Kotema no  kutazitsa wundi logoma.
swa: Kumkata na kumtoa mtu damu
llg: 38. Kusinyikira no kogondokera mifwa wovo.
swa: Kumkasirikia au kumgombeza mjomba wako
llg: 39. Mwana kutanga ligesa viukulia m’mulimi vujira livugilira lia dada.
swa: Mtoto kuanza kuvuna vyakula shambani bila kibali cha baba
llg: 40. Kotema imbatsi muchamugitsi chinyumba yoyo nomoloma nolembana. i
swa: Kukata shoka mbele ya nyumba yako ukiongea na kugombana
llg: kusilla ku mang'ana ga senge.
swa: Kupuuza wasia wa shangazi
llg: 42. Mukali kuvugula muhizu gwu musatsa.
swa: Mke kuchukua [            ] ya mwanaume
llg: 43.Mukali kwihila evembe.
swa: Mwanamke kung’ oa nyasi maalum za kuezeka nyumba
llg: 44. Mukali kokela eng'ombe.
swa: Mwanamke kukama ng’ombe
llg: 45. Mukali kusimika magomia naho misala.
swa: Mwanamke kupanda ndizi au miti
llg: 46. Mukali kukuba ling’al’la.
swa: Mwanamke kupiga mbija
llg: 47. Mukali kumiza mulimi avikula vatage.
swa: Mwanamke kutawanya mbegu na mwanaume kuzifukia
llg: 48. Mukali kutsia ku vukumu.
swa: Mwanamke kuenda kwa waganga wa kienyeji
llg: Ing'inga ya malwa getsinduhu, mbotso musatsa wakuza, yaninanga kunyumba inachamugitsi vulungi maatanga kwiha kesegese nakuba ikwiri.
swa: Nyakati za pombe ya tambiko, dada ya mume aliyeaga alikuwa akipanda juu ya nyumba na kunanza kung’oa paa huku akipiga nduru.
llg: LIHIRA CHIRIRI CHO MUKALI WAVO
swa: TAMBIKO LA KUFIKA KWA KINA MKE ALIYEAGA
llg: Musatsa wo mukali akuzi nivamali kuyavila, lovego ni luviti, musatsa alangwa kutsia kusioma wanga mukali, liveeye kovoola ndi, “Lihilla chiriri cho mukali wavo”.
swa: Baada ya mazishi ya mkewe na kumbukumbu, mume huyo alikuwa akienda katika tambiko la kufika kwa kina mke aliyeaga.
llg: Vindu yivi nivikikiri kokolwa, musatsa sianyala koleeta mukali wundi mba.
swa: Kabla ya kutekelezwa kwa hayo, mume huyo hangeruhusiwa kuoa tena.
llg: Na niva alaleeta mukali wundi, ahenze vulahi lwalangwa kutsia wanga mukali weve wakuza, avoolere mukaļi mugeni uyu kutsia wavo agoneyo.
swa: Na iwapo ataoa tena kabla ya kwenda kwa kina mkewe aliyeaga, wakati angetaka kwenda huko sasa angemwambia mke aliyemwoa sasa aende kwao kwanza.
llg: Lwaasimula mukali uyu avuli kuva naaveeyeho.
swa: Akianza shughuli hizo mke huyo hafai kuwapo.
llg: Kandi Iwavatulayo ne viukulia mukali mugeni uyu ataliaku mba.
swa: Na walipotoka huko na vyakula, mke huyo mgeni hakufaa kula.
llg: LISAMBA LIA VAKUZU
swa: KUCHOMWA KWA WAFU
llg: Avalogooli valange no mwima gwo kusamba mundu wakuza.
swa: Wamaragoli walikuwa na mila ya kuchomwa kwa wafu.
llg: Yaga sigalangeku mundu wosi wosi mba.
swa: Jambo hili halikutendeka kwa wote.
llg: Niva mundu yakuzanga maatevwa mu kilindwa vulahi, ma inyima yilananga kololeka kuvaveeye mwoyo mu maloto, sivwalange vulahi dave.
swa: Iwapo mtu aliyeaga na kuzikwa na kisha baadaye kuonekana ndotoni kwa walio hai, halikuwa jambo zuri.
llg: Mundu mwene oyo yasiukanga, siyaluma malova kuli yavoolerwa dave.
swa: Mtu huyo akirejea kutoka kuzimu, hakulala kaburini salama jinsi walivyosema kwake wakati wa mazishi.
llg: Tsing'inga tsindala avayalolekanga ku yavo valange avalwaye, na vandi valwala.
swa: Wakati mwingine alioonekana kwao walikua wagonjwa ama kuwafanya wengine wazima kugonjeka.
llg: Aveneye vamanyanga vakalaga ling'ana asambwi.
swa: Wanajamii wa huyo mfu walikuwa wanatoa uamuzi achomwe.
llg: Naho valala vatsitsanga ku vukumu, ma mukumu avoola, “Vuyu winyu wakuza oyo niye oletanga vulwaye nu vudinyu vwamulo langa yivwo.
swa: Wengine waliwaendea wagagnga, kasha mganga anawaambia, “Mwenzenu aliyeaga ndiye anayesababisha magonjwa na shida mnazopitia.”
llg: Nuvulahi asambwi".
swa: Ni vizuri achomwe.
llg: Kunangwa avandu va hango yaho vamanya vatsia kwenya musambi.
swa: Ndipo wenye boma hilo walikuwa wakimtafuta atakayemchoma.
llg: Kandi vahenza kindu chokuhilira musambi zana.
swa: Pia walikuwa wakitafuta cha kumpelekea yule atakayemchoma.
llg: Chali kindu kekekeke vutswa, kali engoko.
swa: Kilikuwa kitu kidogo, hata kuku.
llg: Venyanga musambi kutula ihale.
swa: Walitafuta wa kumchoma kutoka mbali.
llg: Tsingu tsiokusamba tsiasiagwa no kotegekwa hango hene.
swa: Kuni za kutumiwa kumchoma zilipasuliwa na kuwekwa nyumbani hapo.
llg: Lidiku lio kusamba lwaliaduuka, avandu va hango hene yaho vahanilangwa munyumba m’mbasu gwosi kuduuka Iwo musambi amala miyinzi jije.
swa: Siku ya kuchomwa kwa mfu, wenye jamii hiyo walifungiwa kwa nyumba mchana kutwa hadi shughuli nzima ikamilike.
llg: Miyinzi jije jalange kolomba hukusambila.
swa: Kazi yake ilikuwa kutengeneza mahali pa kuchomea.
llg: Nakwo kwalange kuluvanda ihale na hango.
swa: Na palikuwa karibu na mto mbali na nyumbani.
llg: Niyakamala kolo hit sayo tsingu, yatanga kuyava kilindwa' aduuke kusiukul’la mukuzu.
swa: Baada ya kupeleka kule kuni, alikuwa anaanza kuchimbua kaburi ili kumfukua mfu.
llg: Kaliva vilindwa vive siviayavangwa musi ligali kuli kalunu, navutswa gwalange muyinzi mudinyu.
swa: Japo kaburi siku hizo hazikuchimbwa kwa kimo kirefu, bado ilikuwa shughuli nzito
llg: Vakuzu valala vali nivamala kugunda ligali, navandi vali nivakikiri.
swa: Wafu wengine walikuwa wameshaoza, na wengine walikuwa bado.
llg: Yatumikiranga, kihinda kugingiramu tsinyama nivigumba vio m’mbiri gwo mu kuzu.
swa: Walitumia kikapu kubebea mizoga ya mfu.
llg: Yakolanga tsingulu kuduuka m’mbiri gwosi guhia zere.
swa: Alifanya bidii ili kuhakikisha mwili wote umeungua wote.
llg: “Ndemeye a ndemeye”,
swa: "Ndemeye, Ndemeye”
llg: “Mulina wange ogoti”,
swa: "Rafiki yangu amepotea"
llg: “Nyumba yayi nyumbila”.
swa: "Nyasi zimemea karibu na nyumba".
llg: Avandu lwavahuliranga natemela, mavamanya lovego luduki.
swa: Na watu walipoona akizifyeka, walijua siku ya makumbusho imefika.
llg: Ma lidiku liene yilio avandu vaduuka mu lovego.
swa: Na siku yenyewe watu waliofika kwenye makumbusho.
llg: Avate nde, aviiko, avaluhia nivo vaduuka.
swa: Majirani, watu wa ukoo na wengine wote  ndio waliofika.
llg: Mundu yamenyanga mu likunzakalitswa amadiku manyingi.
swa: Mtu ameishi katika ujane siku nyingi.
llg: Avandu veve vamuhenzanga kolola niva udukani kutula mu likunzakala.
swa: Watu wake walikuwa wakimuangalia kuona iwapo amefikia kutoka katika ujane.
llg: Nivalolanga aveeye vulahi, vamanyanga valanga mundu mukulundu yatsa kumuviida.
swa: Wakiona yuko sawa, walikuwa wakiita mtu mzee kuja kumtakasa.
llg: Kalunu yazugana na vandi vandu.
swa: Sasa alitangamana na watu wengine.
llg: 2. Mundu musatsa yakunzakalilanga ivuliri. Mundu mukali ya kunzakalilanga mu kego.
swa: Mwanaume katika ujane wake alikuwa akiishi katika chumba cha malazi. Mwanamke naye alikuwa akiishi katika hori la ng’ombe.
llg: 3. Inyinga yosi yo mukunzakali yenyanga kwikula, yatanganga kotemela.
swa: Mke au mume aliyefiwa kabla ya kuanza kulia kwa kufiwa, alitekeleza mila
llg: 4. Mwima yigu gololekanga mululu ligali. Nagwo goveeye ku mu satsa nu mu kali.
swa: Mila hii yaonekana ngumu Zaidi. Nayo ilihusisha mwanaume na mwanamke.
llg: Avandu vamenyanga halala.
swa: Watu waliishi pamoja.
llg: Uganagananga chagira Avalogooli nivalonda mwima yigu niki?
swa: Unafikiria kilichowafanya Wamaragooli kuzingatia mila hii ni kipi?
llg: Mundu yagonanga mu kilindwa amadiku gaviri,
swa: Mtu alikua akiishi kaburini kwa siku mbili,
llg: Mu lidiku lia kavaga vakola lovego.
swa: Siku ya tatu walifanya makumbusho.
llg: Nilio lidiku liavamaliritsanga miyinzi jo mundu wakuza.
swa: Ndiyo siku waliyokuwa wakikamilisha shughuli kuhusu mfu.
llg: Vavoola amagovi gege.
swa: Walikuwawakimaliza madeni yake.
llg: Lidiku lialondangaku liali liokutulitsa amasu.
swa: Siku ifuatayo ilikuwa ya kunyoa nywele.
llg: Litulitsa amasu lialondana nu vulitu vwo mundu wakuza.
swa: Kunyolewa kwa nywele kulitegemea umuhimu wa aliyeaga.
llg: Niyali mwana avandu vali vake.
swa: Iwapo ni mtoto walionyolewa walikuwa watoto wadogo.
llg: Nivakikiri kovega mundu wosi wosi,
swa: Kabla mtu yeyote kunyolewa,
llg: vatanganga livega mwana muyai wa hango yaho (mwana weve naho mwisukulu),
swa: walikuwa wakianza na mvulana wa jamii hiyo (mtoto wake au mjukuu),
llg: kunangwa avandu vahindira vavegwa.
swa: Ndio sasa wakubwa wanyolewe.
llg: Lovego lwahananga vwiyangu ku mundu mukunzakali atigale naaganagana kuli yemenyia.
swa: Makumbusho yalikuwa yakimpa mjane nafasi ya kuwazia jinsi atakavyoishi.
llg: Naveeye mundu musatsa ahenze kuli nalindi inyumba.
swa: Akiwa mwanaume aangalie jinsi atalinda familia.
llg: Naveeye mundu mukali vamanyanga vamuha mulala ku valuhia kolondana nuvuhimbi vwa vamwavo musatsa.
swa: Iwapo ni mwanamke, alikuwa akipewa mmoja kati ya ndugu zake mumewe aliyeaga.
llg: Tsinyinga tsindi nasuyi avikilivwa vene yamanyanga atsia wavo manyolelayo musatsa wundi.
swa: Wakati mwingine akikataaalikuwa akienda kwao alikopatana na mume mwingine.
llg: Muyai naho mukana ukikiri konyoola ku mwana niyakuzanga,
swa: Mvulana au msichana ambaye hakuwa na mtoto angeaga,
llg: siyakolelangwa lovego mba.
swa: Hakuwa akifanyiwa makumbusho.
llg: Nitali litulitsa vutswa amasu nilio liakolwa.
swa: Lakini watu kunyoa nywele ndiyo iliyofanyika.
llg: Muliango gwa Katano
swa: Sura ya Tano
llg: AMAHIOLO NI MIJIRU
swa: MIIKO NA TAMBIKO
llg: MIIMA JI LIHOLITSA NI LILEKERANA
swa: TAMBIKO ZA UTAKASO NA KUSAMEHEANA
llg: Ligomia livisi, lineke, ligondi, nu vwuki vwangote nivio viatumiki rangwa ku miyinzi je lilekerana no kutulitsa amahiolo.
swa: Ndizi mbichi, lineke, kondoo, na asali ilokomaa ni baadhi ya bidhaa zilizotumika katika sherehe  za kusameheana na kutakasana kutoka kwenye maovu ya miiko.
llg: Niva vandu valembananga, nukusulana vujira kogendelana nu kulia halala, mundu mukulundu yavavikanga halala kuhulira uvudinyu vwavo.
swa: Iwapo watu waligombana, na kususiana hata wasiweze kutembeleana na hata kula pamoja, hawa waliletwa pamoja na mzee wa jamii ili kusuluhisha tofauti zao.
llg: Maavakonya kogelanyia amang'ana gavo.
swa: Aliwasaidia kusuluhisha tofauti zao.
llg: Mayavugulanga ligomia livisi, akuvula, maavaha vamegana no kulia.
swa: Kisha alichukua na kubambua ndizi mbichi alilowapea wagawane na kulila.
llg: Kandi yavugu langa lineke nu vwuki vwangote avanwehitsa.
swa: Pia, angewan angechukua na kuwanywesha dawa za kienyeji na asali ilokomaa .
llg: Kutula lwene yilwo vavoolerwa kulia nukunwa halala nukusanga mu vindu viosi no koleka vutima.
swa: Tokea hapo ilisemekana wamekunywa na kula pamoja katika ushirika wa kukomesha hasira na uadui.
llg: Lwene yilwo avandu zana vatigala avanifu nuvu yanzi.
swa: Pia, wahusika walibaki wakiwa safi na wenye furaha.
llg: Amahiolo gandi gaali ho, agokwitila ligondi kuli liitana lia vandu vinyumba avene navene.
swa: Pia kulikuwa na miiko iliyalazimu kuchinjwa kwa kondoo, kama vila kuuana miongoni mwa watu wa familia au jamii moja.
llg: Vitanga ligondi ma nivakamala konyenya, mundu mukulundu yahutsanga imwiika mu kifu.
swa: Walimchinja kondoo na baada ya kumbambua ngozi, mzee aliyejukumika alipuliza hewa katika utumbo wa ke.
llg: Nichakavimba, mavakubitsa kifu kandi avaviida vwanga navoola amang'ana agokoholitsa kolondana nuvudamanu vwakolwa.
swa: Akishapuliza kibofu cha utumbo alitamka maneno ya  ya kutakasa kulingana na maovu yaliyotendwa.
llg: Inyumba ya matava yang'anywangwa lwene nu lwene yilwo.
swa: jamii ya nyumba mllikotekea maovu walilazimika kuhama punde baada ya tambiko kufanya na kuiache mahame.
llg: Naho mwene yiruka vudiku.
swa: Fauka ya hayo, mwenye nyumba alitoroka usiku.
llg: Niva mundu yitanga musigu, yatanga kukunzakalitswa, siyi ngiranga munyumba mwavo mba.
swa: Japo mtu alimuua aduli, ilibidi atakaswe kabla ya kuingia kwa nyumba na kujiunga na familia yake
llg: Anyala kogona munyumba yu mukeere muziriru mahamugamba vahenza engoko indavu.
swa: Angeruhusika kula;la kwa nnyumba ya ajuza kikee na keshoe, wangalitafuta kuku mweupe  kujitakasa.
llg: Musakulu yavugulanga engoko yeyo nu vwanga ku kisanda, yetegeka navio.
swa: Mzee angalichukua kuku huyo na machicha kwanye kata na kujiweka tayari .
llg: Lwa wita mundu yatsanga, musakulu yamwaganira vwangu nu vwanga mumugitsi namuviida.
swa: Alipowasili mwuaji, mzee alikutana naye bustani mwake kwa haraka na kumutakasa
llg: Ma kandi yavugulanga engoko ndavu yila agemeyitsa kuye, ma luva lufeye.
swa: Tena alichukua yule kuku mweupe na kumpapasapapasa nayo kama ishara ya heri njema ya kamaliza utakaso wa jambo hilo.
llg: Kalunu anyala kwingira munyumba yavo.
swa: Na hapo, mhusika alikuwa tayari kuingia kwa nyumba yake.
llg: Amahiolo gavasuulanga koholitsa amadamanu, vakunganga mundu zana atula hagati havo
swa: Japo, maovu aliyotenda ilikuwa mbaya sana ya kutotakasika, basi mhusika alifukuzwa asiishi miongoni mwa jamiii yake.
llg: Nitali mundu niyamanyikana hango yaho kuva wamasahi malahi, lijiritsa siliali kuye.
swa: Iwapo mtu alijulukana kwa wenye boma kuwa mzuri, hakuandaliwa makaribisho rasmi.
llg: Mijiru ja Valogooli milala javikangwa kutihitsa amahiolo naho amatava gavuli kokolwa.
swa: Baadhi ya miiko ya Wamaragoli iliwekwa kuogofya watu wasitende maovu.
llg: Ni jindi jaliho kwigitsa.
swa: Nyingine ilikuwa kufundisha.
llg: Vatumi kiranga ling’ana “mujiru” kuli:
swa: Walitumia neon “Mwiko” kama:
llg: 1. Kotema ligomia nimbatsi..
swa: 1. Kukata ndizi kwa kutumia shoka.
llg: 2. Kwikala ku lugina lwavasieraku, kijira ulatula mugongo.
swa: 2. Kuketi kwenye jiwe la kusiaga nafaka, kwa sababu utapasuka mgongo.
llg: 3. Kutsia ahavandu vahuulanga ovolo nivatangi lihuula nutavee.
swa: 3. Kwenda mahali watu wanatwanga mtama usipokuwa na shughuli nao.
llg: 4. Musatsa kugunza ivwasi.
swa: 4. Mwanaume kukaa jikoni.
llg: 5. Kukuya mwisukulu naho navizala.
swa: 5. Kumchapa mjukuu au mkaza mwana.
llg: 6. Kwikala kondeve ya guga wovo.
swa: 6.Kuketi kwenye kiti kilichotengewa babu.
llg: 7. Kogona nu mwiiko.
swa: Kufanya tendo la ndoa na mtu wa ukoo.
llg: 8. Koseka musakulu, mukeere naho mundu walwala naho we li gonzo.
swa: Kumcheka mtu mzee, bibi au mtu mgonjwa au aliye na kovu.
llg: 9. Kwinyala naho kunia m'mbogono noveeye mundu uduuki.
swa: 9. Mtu mzima kwenda haja ndogo au haja kubwa kwenye malazi.
llg: 10. Kuva nu mukali naveeye mu vusinga.
swa: 10. Kujihusisha na mke akiwa kwenye hedhi.
llg: 11. Musatsa kweya munyumba mukali weve naveeyeho. !
swa: 11. Mwanaume kufagia nyumba wakati mukewe yuko.
llg: 12. Mukali kwik ala kondeve yo musatsa.
swa: 12. Bibi kuketi kwenye kiti cha bwana.
llg: 13. Kwuhila mulam wa wovo amazi.
swa: 13. Kumwagia shemeji wako maji.
llg: 14. Kohenza navizala kumulugu.
swa: 14. Kuangalia mama mkwe au baba mkwe kwenye mhundi.
llg: 15. Kolola chahonyo cha navizala wovo.
swa: 15. Kuona uchi wa baba mkwe na mama mkwe.
llg: 16. Kolola mulwaye nu mukuzu lidiku lilala.
swa: 16. Kuona mgonjwa na mfu kwa siku moja.
llg: Niganiganga ndio,
swa: Yangetokea kwa pamoja hivyo,
llg: utánge kolola mulwaye ku inyima utsie kolola mukuzu.
swa: Umwone mgonjwa kwanza kabla ya mfu.
llg: 17. Dada kwadikila munyumba yumwana. (Navutswa mwana anyala kuvugula inyumba ya ise amenyemu.)
swa: Baba kuishi katika nyumba ya mtoto wake. (mtoto anaweza kuishi katika nyumba ya babake)
llg: 18. Dada kutumikira misala jinyumba yu mwana weve kwumba kira yeye, (Navutswa mwana anyala kutumikira misala jitula kunyumba ya dada weve kwumbakira yeye.)
swa: Baba kutumia fito za nyumba ya mwanawe kujengea yake, (mtoto anaweza kujengea fito kutoka kwa nyumba ya baba yake)
llg: 19. Kutsia kwanzala muliru mu vatende niva ukuziywi.
swa: 19. Kuchukua moto kwa majirani iwapo umefiwa.
llg: 20. Kutulamila wundi.
swa: 20. Kuonyesha wengine uchi wako.
llg: 21. Mukali ukikiri mwiha kutsia ivwasi wa navizala.
swa: 21. Mke ambaye bado ni mgeni kwenda jikoni kwa wakwe.
llg: 22. Avak ali kuyava kilindwa nukuyavila avakuzu.
swa: 22. Wanawake kuchimba kaburi na kuzika wafu.
llg: 23. Mukali kukuba mundede yo musatsa.
swa: 23. Mke kupiga sehemu nyeti za mumewe.
llg: 24. Mwikula kukuba kigalagala.
swa: 24. Mwanaume kupiga vigelegele.
llg: 25. Kwingila munyumba yo mundu nukuvita nduli.
swa: 25. Kuingia nyumbani kwa mtu na uwe na haraka ya kuondoka.
llg: Ki veeye kigulu yaho
swa: Kunao mlima hapo
llg: Ha va mu bambira Yesu
swa: Alipo sulubishwa Yesu
llg: Ya kudza kuhonnya.
swa: Amekuja kuponya
llg: Ya ku Yanza, dodo, Mwene
swa: Hakika  alitupenda
llg: Ku mu yanze kandi,
swa: Tumpende pia
llg: Ku mu suuvire ligali,
swa: Tumwamini zaidi
llg: Ku mu yinzirira.
swa: Tumfanyie kazi yake
llg: Si Ku nyala kubalidza
swa: Hatuwezi  kuhesabu
llg: Busaliri bwibwe;
swa: Rehema zake;
llg: Ku manya asungwa yaho
swa: Tunajua  alisulubishwa hapo
llg: Ku sameha voosi.
swa: Ili sote tusamehewe
llg: Likudza ya ku kudzira
swa: Kifo alichotufia
llg: Ku nyole buhonnyi;
swa: Tupate uponyaji
llg: Masahi gege ga tadza
swa: Damu yake ilitiririka
llg: Kwogidza vahyoli.
swa: Kusafisha dhambi zetu
llg: Si ha li wundi mulungi
swa: Hakukuwepo  na  mwingine  mzuri
llg: Kutungira bwoni;
swa: Kutulipia dhambi zetu
llg: Ya kudza kukwigulira
swa: Alikufa kutufungulia  njia
llg: Kwingira mwigulu.
swa: Kuingia mbinguni
llg: 75                 WA SOMA LUGANO LWO MUSALA
swa: Ulisoma hadithi ya msalabani
llg: Wa soma lugano Iwo Musala?
swa: Ulisoma hadithi ya msalaba?
llg: Ha Yesu ya kudza;
swa: Alipofia Yesu
llg: He ligovi Iilyo lya tungirwa.
swa: Alipolipia deni  lako
llg: Ya kudzira ubwoni bubwo,
swa: Alikufa kwa sababu ya dhambi zako
llg: Ya kudzira bwoni bwetu:
swa: Alitufia dhambi zetu
llg: Tsimbabasi tya li tsinyingi
swa: Rehema zilikuwa nyingi
llg: Ya kudzira avoni.
swa: Alikufa kwa sababu ya wenye dhambi
llg: Wa soma ku gengata ya mafwa!
swa: Ulisoma kuhusu kata ya miba!
llg: Va mu vika Yesu!
swa: Walimvisha Yesu!
llg: Lwa ya saala, “O u va samehe,
swa: Aliomba, “Oh wasamehe,
llg: Wa soma kuli ya honnya mwivi
swa: Ulisoma jinsi alivyomponya mwizi
llg: Wa Ii ku musala
swa: Aliye kuwa kwenye  msalaba
llg: Wa mu henza nobuvereri,
swa: Aliyemwangalia kwa huzuni
llg: Ya vola, “Nzidzulitsa.”
swa: Aliyesema, “unikumbuke!”
llg: Wa soma kuli ya henza yaho?
swa: Ulisoma jinsi alivyoangalia hapo?
llg: Na vola “Ga fweye!”
swa: Akasema, “Yamekwisha!”
llg: U mu voleranga ku, Hasante
swa: Uwe unamwambia, asanti
llg: Mwami wa nzenaanira?
swa: Mungu ulinirudia?
llg: MUSALABA GWA YESU
swa: Msalaba wa Yesu
llg: Ku Kigulu hale, musala gu ve yo,
swa: Kwenye mlima mbali unao msalaba
llg: Gwo buvereri bunene.
swa: Wenye huzuni mwingi
llg: Ha Yesu Ya Kudza vandu vosi yaho,
swa: Yesu alifia watu wote hapo
llg: A twulidze bwoni bwavo.
swa: Awaondolee dhambi zao
llg: Nda yanza musalaba kase,
swa: Naupenda msalaba zaidi
llg: Kuduki nduke yo mwigulu.
swa: Lazima nifike kule mbinguni
llg: Nda ka dinye ku musalaba,
swa: Nitaushikilia msalaba
llg: Yesu aduke kumba itaji.
swa: Yesu anituze taji
llg: O musala yigu, Gu dunyirwa hosi,
swa: Msalaba huu
llg: Mu lirova lyosidza lero.
swa: Ulimwenguni kote sasa
llg: Yesu Ya leka bwami bwe mwigulu.
swa: Yesu aliacha ufalme wa mbinguni
llg: A kudze ku musalaba.
swa: Afe msalabani
llg: Ku muala yigu, Magahi ga tadza,
swa: Kwenye huo msalaba, damu ilimwagika
llg: Lwa Yesu Ya kukudzira.
swa: Alipotufia Yesu
llg: No mulahi muno, kigira ni yaho.
swa: Ni mzuri sana, kwa kuwa ni hapo
llg: Ya mala kukutakasa.
swa: Ameweza kututakasa
llg: Ku musala yigu, Nda va weligali,
swa: Kwenye msalaba huu, nitakuwa mwaminifu
llg: Tsisoni tsyo musalaba;
swa: Aibu ya msalaba;
llg: Nyala kutsiginga kuduka lwa nduka.
swa: Ninaweza kuibeba hadi nitakofika
llg: Ku menya halala naye.
swa: Niishi pamoja naye
llg: KWINYE KWOSI KU LAKUULE
swa: Sisi sote tuwachilie
llg: Kwinye kwosi ku lakuule
swa: Sisi sote tuwachilie
llg: Tsindamano tsyetu:
swa: Mahitaji yetu:
llg: Ku suuvire tsimbabasi
swa: Tuamini rehema
llg: Tsyo Muhonyi wetu.
swa: Za mponyaji wetu
llg: Yesu ya nkudzera.
swa: Yesu alitufia
llg: Ya kudzera lve.
swa: Alikufa kwa ajili yako
llg: Ya kudzera vandu vosi
swa: Alifia watu wote
llg: A ye Mutungiri.
swa: Ni yeye anatulipia
llg: Si ku nyala kwesosidza
swa: Hatuwezi kujipuzisha
llg: Kudze ive Yesu;
swa: Twende nawe Yesu
llg: Kwenya tsimbabasi tsitsyo.
swa: Tunahitaji rehema zake
llg: Ku suuvire ive.
swa: Tukuamini wewe
llg: Mutungiri wetu nive
swa: Mlipaji wetu ni wewe
llg: Wa kudzera kwosi;
swa: Ulitufia  sote
llg: ku samehe bwoni bwetu.
swa: Tusamehe dhambi zetu
llg: Ku ve vandu vovo.
swa: Sisi ni wana wako
llg: Kwidzominye Mutungiri
swa: Tuna mshukuru anaye tulipia
llg: Wa tungira vandu;
swa: Aliyewalipia watu
llg: Kase, kase ku Ia yanza
swa: Milele, milele tutafurahia
llg: Yesu Mutungiri.
swa: Yesu mlipaji
llg: Kwa kudza kwinye ‘voni,
swa: Tumekuja sisi wenye dhambi
llg: Nobwoni bwa kwononya,  Bwa kusinyanga kase,  Bwa kusinyanga kase.
swa: Dhambi zilituharibu, zimekuwa zikitusinya, zimekuwa zikitusinya.
llg: Kwa honywa na ki kwinye’?
swa: Tuliponywa na nini sisi?
llg: Bwa vunga bwoni bwetu,  Bwa songwa kase, kase;  Kwa henda myoyo gyetu,  Kwa henda myoyo gyetu,  Kwa honywa na ki kwinye.
swa: Dhambi zetu zikawa nyingi, zikawa mara dufu; mioyo yetu ikajaa wasiwasi, tuliponywa na nani sisi.
llg: Kwa tenga kase, kase,  Kwa tidza Vindu vyosi,  No Mwami mwene Yesu,  No Mwami mwene Yesu;  Kwa honywa na kwinye?
swa: Tulutenga kila mara, tuliogopa vitu vyote na Mungu mwenyewe Yesu, na Mungu mwenyewe Yesu; tuliponywa sisi
llg: Kwanira Yesu Mwami.  Wa va kudzera voni,
swa: Tulimlilia yesu.
llg: Wa va kudzera voni,
swa: Ulifia wenye dhambi
llg: Ya kola tsimbabasi,
swa: Alifanya rehema
llg: Mwene ya honya kwinye.
swa: Yeye mwenyewe alituponya sisi
llg: Ya kupa kivi Yesu,
swa: Alisumbukana Yesu
llg: Na a singa bwoni bwetu  Lwa ya kudzera kwosi,  Lwa ya kudzera kwosi;  Mwene ya honya kwiny  e
swa: Akaosha dhambi zetu alipotufia Yesu,Alipotufia sote; mwenyewe alituponya
llg: YA VIKWA ITAJI YA MAFWA
swa: ALIVISHWA TAJI YA MIBA
llg: Mutwe gwa vikwa amafwa
swa: Kicwa kilivishwa miba
llg: Gu vikiywi taji
swa: Ikawekwa taji
llg: Ubukumi bwibe bwosi
swa: Utukufu wake wote
llg: Wetsingulu tsyosi
swa: Mwenye nguvu zote
llg: Bugono bwibwe mwigulu
swa: Malazi yake mbinguni
llg: Mwami wavami Munene
swa: Mfalme wa wafalme mkubwa
llg: Ya meha mbulavu
swa: Aliongoza waziwazi
llg: Buyanzi bwavo mwigulu
swa: Furaha yao mbinguni
llg: Buyanzi bwa hasi;
swa: Furaha ya chini
llg: Vosi va manya buyanzi
swa: Wote wajuao upendo
llg: A haana lyeta lye.
swa: Anapeana jina lake
llg: Ku yavo vomusalaba
swa: Kwa hao wenye msalaba
llg: Lyeta lilye li menyanga
swa: Jina lako linadumu
llg: Buyanzi mwlgulu.
swa: Furaha mbinguni
llg: YESU MUSOLI
swa: YESU MTAFUTAJI
llg: Yesu Musoli a yanza vandu,
swa: Yesu mtafutaji anapenda watu
llg: A langa vosidza va mu londe.
swa: Anawaita wote wamfuate
llg: Iye u langwa nunu
swa: Ukiitwa leo
llg: U mu londe Yesu nunundi;
swa: Umfuate Yesu leo hii
llg: U langangwa lero, u la khola shi?
swa: Ukiitwa leo, utafanya nini?
llg: Yesu aIi hano khunanula iye,
swa: Yesu ako hapa
llg: Nunundi, nunundi,
swa: Leo hii, leo hii
llg: Yesu ya bambwa, a khonye inze,
swa: Yesu alisulubishwa, anisaidie mimi
llg: Masahi ga rhonya khu musala.
swa: Damu ilimwagika msalabani
llg: Yesu ya khudzera bwoni bwa vandu
swa: Yesu alifia dhambi za watu
llg: Shigira a yanza voni vosi.
swa: Kwa sababu anapenda wenye dhambi wote
llg: Yesu ya vukha, muguurhi werhu
swa: Yesu aliamka, mshindi wetu
llg: Ya guurha likhudza lya Shetani.
swa: Alishinda kifo cha shetani
llg: Nyenya khurheva, wina wenyanga
swa: Nataka kuuliza nani anataka
llg: Khu mulonda Yesu Mwami wange?
swa: Kumfuata Yesu Mungu wangu?
llg: Mukon a li himbi nunu,
swa: Msaidizi yu karibu,
llg: Va ta guutwa veve;
swa: Wasioshindwa wake;
llg: A tsuuva vandu netsingulu;
swa: Anawarai watu kwa nguvu,
llg: Vidzominye Yesu.
swa: Wamsifu Yesu.
llg: Lyeta liIye lidzominywe
swa: Jina lake litukuzwe
llg: Kwinye kwosi ku mu yanze;
swa: Sisi sote tumpenda;
llg: Yesu Mwami a li himbi;
swa: Yesu mwokozi yu karibu;
llg: Yesu, Yesu, Yesu.
swa: Yesu, Yesu, Yesu.
llg: Ubwoni bwenyu no bunene
swa: Dhambi zenu ni nyingi
llg: Yeu u samihi;
swa: Ndiye wa kusamehe;
llg: Mu tsie nemirembe lero,
swa: Nendeni kwa amani leo
llg: Midzominye Yesu,
swa: Mtukuze Yesu,
llg: Ni lyeta lilye Iya ku yanza,
swa: Ni jina lake tulipendalo,
llg: Lyeta lilye lyeng’ine;
swa: Jina lake tu;
llg: Li kunga butii bwetu lero.
swa: Linatuondolea woga wetu leo.
llg: Kwidzominye Yesu.
swa: Tumtukuze Yesu.
llg: Nda midzominya munonono
swa: Nitamtukuza kabisa.
llg: Muguutiri wange:
swa: Aliyenishindia:
llg: Na nyanza lyeta lyo
swa: Na nalipenda jina hilo
llg: Muhonyi Nzidzominye Yesu.
swa: Mponyaji Namtukuza Yesu.
llg: Yesu yadza na a ndola,
swa: Yesu alikuja na kunikomboa,
llg: Inze iwa nda diva bei,
swa: Mimi niliyekuwa nimepotea,
llg: Ku, na a ndeta na a ninda
swa: Amenirejesha nan a ananilinda
llg: Nduuke naye hango he.
swa: Nifike naye nyumbani kwake.
llg: Yesu yadza na a venya
swa: Yesu alikuja na kuwatafuta.
llg: Avadivi kuvamunnya
swa: Waliopotea kuwaonyesha
llg: Mwami Yesu womwigulu
swa: Bwana Yesu wa mbinguni
llg: Wa va yanza voosi bei.
swa: Anaye wapenda wote kikamilifu
llg: Naye u nkonyanga inze.
swa: Naye unisaidiaye.
llg: Ndoli ubulahi bwe.
swa: Nimeona uzuri wake.
llg: Yesu a ku yanza ive.
swa: Yesu anakupenda wewe.
llg: Utiruka Mwami mba;
swa: Usimtoroke Bwana;
llg: Udze mwoni bugirira
swa: Njoo mwenye dhambi itika
llg: Tsimbabasi nunuildi.
swa: Rehema leo hii.
llg: Yesu u nyanza, u manyire,
swa: Yesu anipenda, najua,
llg: Niye a musungirari:
swa: Ndiye mtetezi
llg: Va Ia nyola amani gege.
swa: Watapata Amani yake.
llg: Yesu u nyanza niye yafwa
swa: Yesu anipendaye ndiye aliyekufa
llg: Fwesi okho khusigula,
swa: Ili sote tuokolewe,
llg: Ala khwigulira olwigi
swa: Atatufungulia milango ya mbingu
llg: Khwigalikhira ubwoni bwange
swa: Yeye ataosha dhambi zangu
llg: Yesu u nyanza: niye yesi
swa: Yesu anipenda: ndiye pia
llg: Ondekhela a li ninda;
swa: Aniachapo anilinda;
llg: A li khwosia ni khwikhonya
swa: Atatusaidia
llg: A ii nzidzulira mwigulu.
swa: Atanikumbuka mbinguni.
llg: Yesu a yanzangainze,
swa: Mungu anipenda,
llg: Na vandu vandi voosi
swa: Na watu wengine wote
llg: Tsingulu tsyerhu tsijehi,
swa: Tumepungukiwa na nguvu,
llg: Ala khu khonya ligali.
swa: Atatusaidia kabisa.
llg: Yesu a yanza inze.
swa: Yesu anipenda.
llg: Yesu a yanna inze,
swa: Yesu anipenda,
llg: Yesu a yanza inze,
swa: Yesu anipenda,
llg: Shitabu shi voola ndi.
swa: Maandiko yanasema.
llg: Yesu ya rhula hango he,
swa: Yesu alitoka mbinguni,
llg: Yadza, hano khukhudza
swa: Akaja kutufia
llg: Masahi gege ga rhonya,
swa: Damu yake ilimwagika,
llg: ya Shitabu shi voola ndi.
swa: Maandiko yanasema.
llg: Yesu Musoli wa vandu,
swa: Yesu mwokozi wa watu,
llg: ldza mu mwoyo gwanje;
swa: Alikuja moyoni mwangu;
llg: Nyenya u nombe mugoosi;
swa: Naomba unitengeneze kwa yote;
llg: Nonde iwe khazozo.
swa: Nikufuate milele.
llg: Yesu Muhonnyi, mu
swa: Yesu mponyaji, wa
llg: Yivuiwa kuli avana vetu:  Inze ng’enyanga kigira
swa: Alizaliwa kama watoto wetu: Mimi nashangaa kwa sababu
llg: Yenyanga inze nunu,
swa: Anitaka kila mara,
llg: Inze ng’ enyanga kigira
swa: Ninashangaa kwa sababu
llg: Yenyanga inze nunu.
swa: Anitaka kila mara,
llg: Yesu, Muhonnyi ya bambwa  ha Kalvari,
swa: Yesu, mwokozi alisulubiwa Kalvari,
llg: Na a tungira avoni ligovi,
swa: Na akalipia watenda dhambi deni,
llg: Inze nyanzanga kigira ya voola,
swa: Nina furaha kwa sababu alisema,
llg: U gingi bwoni bwange,
swa: Amebeba dhambi zangu,
llg: Yn ginga bwoni bwange,  Yagingi bwoni bwange.
swa: Amebeba dhambi zangu, Amebeba dhambi zangu
llg: Ugingi bwoni bwange.
swa: Amebeba dhambi zangu,
llg: Yesu Muhonnyi, a mbolera  kandi
swa: Yesu mponyaji, ananiambia tena
llg: Kwogidzwa vyosi vi ta li  vilungi.
swa: Kusafisha vyote visivyo laini.
llg: Roho a menye ninze.
swa: Roho aishi nami.
llg: Roho a menye ninze,
swa: Roho aishi nami,
llg: Kwogidzwa vyosi vitali vilungi.
swa: Kusafisha vyote visivyo laini.
llg: Roho amenye ninze.
swa: Roho aishi nami,
llg: Yesu Muhonnyi,
swa: Yesu mponyaji,
llg: alidza kuuidza  Kuhila voosi va ye vatakase  Lwa a lirana mmalesi gegulu.
swa: Atakuja kuchukua watakatifu wake atakapo rudi mawinguni.
llg: A Ia vugula inze,
swa: Atanichukua,
llg: A la vugula inze.
swa: Atanichukua.
llg: Lwa a lirana mmalesi gegulu,  A la vugula inze.
swa: Akirudi juu mawinguni, Atanichukua.
llg: Hulira lugano lwefwe, Iwa Va Iwa haari va diva
swa: Sikiliza hadithi, walipokuwa wakiteseka
llg: Wiche nefwuma ye mwigulu,
swa: Nguvu za Mungu zije kutoka mbinguni,
llg: A khu honie efwe fwesi.
swa: Atuponye sisi sote.
llg: A kuheresia e khavi, A khuheresia ekilavi
swa: Atatupa bahati, Atatupa bahati
llg: Ga khola si? Ga khufwila.
swa: Alitenda nini? Alitufia.
llg: A li hena? Khumweyigine
swa: Yu wapi? Tunamtafuta
llg: A khulindira mwigulu.
swa: Anatusubiri mbinguni.
llg: Se Ii nengelosi yelilisia, bulili bwene mwigulu:
swa: Kuna malaika anatayarisha, makao yenu mbinguni:
llg: Gehaana ni gerwa khulwefwe,
swa: Alikufa kwa ajili ya dhambi zetu,
llg: Ga va Mwana wa Nyasaye.
swa: Alikuwa mwana wa Mungu.
llg: We haane khu Muyeti yuno, wiche omusigamire
swa: Aliyejitolea kutufia, uje umuabudu
llg: 0 khu maniye bulahi bwene,
swa: Tumejua uzuri wenyewe,
llg: A kha khu honia nesisa sie.
swa: Atuponye.
llg: Lwa ku singira imbiri
swa: Tusimamapo mbele
llg: Wa Yesu Munazarene,
swa: Za Yesu Mnazareti,
llg: Ku genya kigira a yanza
swa: Tunashangaa kwa sababu anafurahi
llg: Avoni va divanga;
swa: Watenda dhambi watesekao;
llg: Bwa Nyasaye ya ku ha:
swa: Tuliyopewa na Mungu
llg: Ku genya kigira
swa: Tunashangaa kwa sababu
llg: A ku yanza kuli ndi.
swa: Anatupenda hivyo.
llg: Kigira inze ya saala
swa: Kwa sababu ananiombea
llg: Bulaliri bwange tawe.”
swa: Si kwa mapenzi yangu.
llg: Si yeganagana Mwene,
swa: Hakujifikiria,
llg: Ya lira kigira inze.
swa: Alilia kwa ajili yangu.
llg: Lwa ku la vugana mwigulu
swa: Tutakapo kutana mbinguni
llg: Ku la lola mmoni mwimwe;
swa: Tutaona uso wake;
llg: Na voosi ku la sangala
swa: Na sote tutafurahia
llg: Kigira buyanzi bwibwe.
swa: Kwa sababu ya furaha yake.
llg: Wina wenyanga kuhonya vandu
swa: Ni nani anayetaka kusaidia watu
llg: Ni Yesu,Ni Yesu.
swa: Ni Yesu,Ni Yesu.